ΔΕΚΑ ΜΕΡΕΣ ΠΟΥ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΑΝ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

ΤΖΟΝ ΡΙΝΤ – ΔΕΚΑ ΜΕΡΕΣ ΠΟΥ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΑΝ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ 1917.GR

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ
Διάβασα με τεράστιο ενδιαφέρον και με αμείωτη προσοχή το βιβλίο του Τζον Ριντ "Δέκα μέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο", και συνιστώ ολόψυχα να διαβάσουν το έργο αυτό οι εργάτες όλων των χωρών. Θα ήθελα το βιβλίο αυτό να κυκλοφορήσει σε εκατομμύρια αντίτυπα και να μεταφραστεί σε όλες τις γλώσσες, γιατί δίνει μια αληθινή και με εξαιρετική ζωντάνια γραμμένη εξιστόρηση των γεγονότων, τα οποία είναι τόσο βασικά για να κατανοηθεί τι είναι προλεταριακή επανάσταση, τι είναι δικτατορία του προλεταριάτου. Τα ζητήματα αυτά σήμερα συζητιούνται πλατιά, όμως, πριν γίνουν αποδεκτές, είτε πριν απορριφτούν οι ιδέες αυτές, πρέπει να κατανοηθεί όλη η σημασία της απόφασης που θα παρθεί. Χωρίς αμφιβολία, το βιβλίο του Τζον Ριντ θα βοηθήσει να διευκρινιστεί το ζήτημα αυτό, που αποτελεί το βασικό πρόβλημα του παγκόσμιου εργατικού κινήματος. Ν. Λένιν 1919 ***

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΡΩΣΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ
Δέκα μέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο! Αυτό τον τίτλο έδωσε ο Τζον Ριντ στο θαυμάσιο βιβλίο του. Με εξαιρετική σαφήνεια και δύναμη περιγράφονται στο βιβλίο αυτό οι πρώτες μέρες της Οχτωβριανής Επανάστασης. Το βιβλίο δεν είναι απλή απαρίθμηση γεγονότων, συλλογή ντοκουμέντων. Είναι μια σειρά από ζωντανές σκηνές, τόσο τυπικές, που κάνουν τον καθένα που πήρε μέρος στην επανάσταση να φέρνει στο νου του ανάλογες σκηνές, που έζησε. Ολες αυτές οι εικόνες, που είναι παρμένες από τη ζωή, εκφράζουν με θαυμάσιο τρόπο την ψυχική διάθεση των μαζών, που μόνο στο δικό της φόντο γίνεται κατανοητή κάθε πράξη της μεγάλης επανάστασης. Από πρώτη άποψη φαίνεται παράξενο, πώς μπόρεσε να γράψει αυτό το βιβλίο ένας ξένος, ένας Αμερικανός, που ούτε τη γλώσσα του λαού ήξερε, ούτε τον τρόπο της ζωής του... Θα νόμιζε κανείς, πως σε κάθε βήμα θα 'πεφτε σε κωμικά λάθη, θα του διέφευγαν πολλά ουσιώδη ζητήματα. Οι ξένοι γράφουν με διαφορετικό τρόπο για τη Σοβιετική Ρωσία. Είτε δεν καταλαβαίνουν καθόλου τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν, είτε παίρνουν μεμονωμένα γεγονότα, που δεν είναι πάντα τα τυπικά, και τα γενικεύουν. Η αλήθεια είναι πως πολύ λίγοι ήταν αυτόπτες μάρτυρες της επανάστασης. Ο Τζον Ριντ δεν ήταν ένας αδιάφορος παρατηρητής, αλλά ένας γεμάτος πάθος επαναστάτης, ένας κομμουνιστής, που καταλάβαινε το νόημα των γεγονότων, το νόημα του μεγάλου αγώνα, Αυτό ήταν που του 'δωσε τη βαθιά εκείνη παρατηρητικότητα, χωρίς την οποία δε θα μπορούσε να γράψει ένα τέτοιο βιβλίο. Αλλά κι οι Ρώσοι γράφουν με διαφορετικό τρόπο για την Οχτωβριανή Επανάσταση: είτε κάνουν μια εκτίμηση γι' αυτήν, είτε περιγράφουν μόνο τα γεγονότα που πήραν μέρος οι ίδιοι. Το βιβλιαράκι του Ριντ δίνει τη γενική εικόνα της πραγματικής λαϊκής μαζικής επανάστασης και γι' αυτό ακριβώς θα 'χει πιο μεγάλη σημασία για τη νεολαία, για τις μελλοντικές γενεές, για κείνους, που η Οχτωβριανή Επανάσταση θα 'ναι πια ιστορία. Το βιβλιαράκι του Ριντ είναι ένα έπος. Ο Τζον Ριντ συνδέθηκε ολοκληρωτικά με τη ρωσική επανάσταση. Η Σοβιετική Ρωσία τού έγινε αγαπητή, δική του. Πέθανε σ' αυτήν από τύφο και θάφτηκε δίπλα στα τείχη του Κρεμλίνου. Εκείνος που περιέγραψε τον ενταφιασμό των μαρτύρων της επανάστασης, όπως ο Τζον Ριντ, άξιζε μια τέτοια τιμή. Ν. Κρούπσκαγια

ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Το βιβλίο αυτό είναι μία συμπύκνωση της ιστορίας. Της ιστορίας με τη μορφή που την είδα εγώ. Δεν έχει την αξίωση να είναι τίποτε περισσότερο από ένας λεπτομερειακός απολογισμός της Νοεμβριανής (*) Επανάστασης, όταν οι μπολσεβίκοι, επικεφαλής των εργατών και των στρατιωτών, πήραν στη Ρωσία την κρατική εξουσία και την παράδωσαν στα χέρια των Σοβιέτ. Εξετάζοντας την αναπτυσσόμενη δημοφιλία των μπολσεβίκων, πρέπει να ξέρουμε ότι η κατάρρευση της οικονομικής ζωής της Ρωσίας και του ρωσικού στρατού δεν έγινε στις 7 του Νοέμβρη (25 του Οχτώβρη) του 1917, αλλά πολλούς μήνες νωρίτερα. Ηταν η αναπόφευκτη και λογική συνέπεια του προτσές, που άρχισε ακόμα από το 1915. Οι πουλημένοι αντιδραστικοί, που κρατούσαν στα χέρια τους την τσαρική αυλή, οδηγούσαν συνειδητά τη Ρωσία στην καταστροφή, για να προετοιμάσουν έτσι χωριστή ειρήνη με τη Γερμανία. Τώρα ξέρουμε πως η έλλειψη όπλων στο μέτωπο, που προκάλεσε την καταστροφική καλοκαιρινή υποχώρηση του 1915, η ανεπάρκεια των τροφίμων στο στρατό και στις μεγάλες πόλεις, η

1

αποδιοργάνωση της βιομηχανίας και των μεταφορών του 1916, όλα αυτά ήταν ένα μέρος της τεράστιας εκστρατείας σαμποτάζ, που διακόπηκε στην αποφασιστική στιγμή από την επανάσταση του Μάρτη (***). Στους πρώτους μήνες του νέου καθεστώτος, τόσο η εσωτερική κατάσταση της χώρας, όσο και η μαχητικότητα του στρατού της, καλυτέρευσε αναμφισβήτητα, παρά την αταξία, τόσο αναπόφευκτη σε μια μεγάλη επανάσταση, που έδωσε αναπάντεχα τη λευτεριά στα εκατόν εξήντα εκατομμύρια του πιο καταπιεζόμενου λαού στον κόσμο. Ομως "ο μήνας του μέλιτος" δεν κράτησε πολύ. Οι εύπορες τάξεις ήθελαν το πολύ - πολύ μια πολιτική επανάσταση, που θα αφαιρούσε την εξουσία από τον τσάρο και θα την έδινε σ' αυτές. Ηθελαν να γίνει η Ρωσία συνταγματική δημοκρατία, όπως η Γαλλία κι οι Ηνωμένες Πολιτείες, ή συνταγματική μοναρχία, όπως η Αγγλία. Οι λαϊκές, όμως, μάζες επιθυμούσαν γνήσια εργατική και αγροτική δημοκρατία. Να γιατί στη Ρωσία, στο αποκορύφωμα του εξωτερικού πολέμου, η πολιτική επανάσταση μετεξελίχθηκε σε κοινωνική, που βρήκε την ολοκλήρωσή της στο θρίαμβο του μπολσεβικισμού. Οι ξένοι, και ιδιαίτερα οι Αμερικανοί, υπογραμμίζουν συχνά την "αμάθεια" των Ρώσων εργατών. Είναι σωστό ότι οι Ρώσοι εργάτες δεν έχουν την πολιτική πείρα των δυτικών λαών, σ' αντιστάθμισμα όμως πέρασαν από το θαυμάσιο σχολειό των εθελοντικών τους οργανώσεων. Το 1917 οι ρωσικές ενώσεις των καταναλωτών (συνεταιρισμοί), αριθμούσαν πάνω από δώδεκα εκατομμύρια μέλη, αλλά και τα ίδια τα Σοβιέτ είναι μια θαυμάσια εκδήλωση της οργανωτικής ιδιοφυϊας των εργαζομένων μαζών της Ρωσίας. Κάτι περισσότερο. Δεν υπάρχει άλλος λαός στον κόσμο που να μελέτησε τόσο καλά τη σοσιαλιστική θεωρία και την πρακτική εφαρμογή. Πολλοί συγγραφείς δικαιολογούν την εχθρότητά τους προς το σοβιετικό καθεστώς με το ότι η τελευταία φάση της ρωσικής επανάστασης ήταν δήθεν πάλη των "νομοταγών" στοιχείων της κοινωνίας ενάντια στη σκληρότητα των μπολσεβίκων. Στην πραγματικότητα όμως, ακριβώς οι εύπορες τάξεις, βλέποντας ν' αναπτύσσεται η δύναμη των λαϊκών επαναστατικών οργανώσεων, αποφάσισαν να τις συντρίψουν και να σταματήσουν την επανάσταση. Για την επιτυχία αυτού του σκοπού η αστική τάξη κατέφυγε τελικά σε απεγνωσμένα μέτρα. Για να συντρίψει την κυβέρνηση του Κερένσκι και τα Σοβιέτ, αποδιοργάνωσε τις μεταφορές και προκαλούσε εσωτερικές αναταραχές. Για να τσακίσει τις εργοστασιακές επιτροπές, έκλεινε τις επιχειρήσεις, έκρυβε τα καύσιμα και τις πρώτες ύλες. Για να διαλύσει τις στρατιωτικές επιτροπές του μετώπου, επανέφερε την ποινή του θανάτου και συνεργούσε στις ήττες στο μέτωπο. Ολα αυτά ήταν μια θαυμάσια τροφοδότηση της μπολσεβίκικης φωτιάς. Οι μπολσεβίκοι απάντησαν με τη διδασκαλία της ταξικής πάλης και με την ανακήρυξη της εξουσίας των Σοβιέτ. Ανάμεσα σ' αυτές τις δύο κατευθύνσεις, που ήταν ολοκληρωτικά αντίθετες, βρίσκονταν και ομάδες που υποστήριζαν στο σύνολό τους ή ως ένα σημείο αυτές τις κατευθύνσεις. Σ' αυτές τις ομάδες ανήκαν και οι λεγόμενοι "μετριοπαθείς" σοσιαλιστές, οι μενσεβίκοι, οι σοσιαλεπαναστάτες, καθώς και ορισμένα μικρά κόμματα. Κι αυτές οι ομάδες καταδιώκονταν από τις εύπορες τάξεις, όμως η δύναμη της αντίστασής τους υποσκαπτόταν από τις ίδιες τις θεωρίες τους. Οι μπολσεβίκοι, κατά τη γνώμη μου, όχι μόνο δεν είναι δύναμη καταστροφής, αλλά το μοναδικό κόμμα στη Ρωσία, που έχει δημιουργικό πρόγραμμα και αρκετή εξουσία για να το πραγματοποιήσει. Ο,τι και να σκέφτονται οι άλλοι για τον μπολσεβικισμό, η ρωσική επανάσταση είναι, αναντίρρητα, ένα από τα μεγαλειωδέστερα συμβάντα στην ιστορία της ανθρωπότητας και η άνοδος των μπολσεβίκων στην εξουσία ένα γεγονός με παγκόσμια σημασία. Οπως ακριβώς οι ιστορικοί ψάχνουν να βρουν και τις πιο μικρές λεπτομέρειες για την Κομμούνα του Παρισιού, έτσι θα θελήσουν να μάθουν και για όλα όσα έγιναν στην Πετρούπολη το Νοέμβρη του 1917, για τον ενθουσιασμό που είχε συνεπάρει την εποχή αυτή το λαό, ποιοι ήταν, τι έλεγαν και τι έκαναν οι αρχηγοί του. Αυτά ακριβώς σκεφτόμουνα όταν έγραφα αυτό το βιβλίο. Στην πάλη οι συμπάθειές μου δεν ήταν ουδέτερες. Αφηγούμενος, όμως, την ιστορία εκείνων των μεγάλων ημερών, προσπάθησα να εκθέσω τα γεγονότα με το μάτι του ευσυνείδητου χρονικογράφου, που ενδιαφέρεται ν' αποδώσει την αλήθεια. Τζ. Ρ. Νέα Υόρκη 1 του Γενάρη 1919
(*) Ολες τις ημερομηνίες ο Τζον Ριντ τις δίνει με το νέο ημερολόγιο. Στην έκδοση αυτή μπαίνουν σε παρένθεση και οι ημερομηνίες με το παλιό ημερολόγιο. (***) Του Φλεβάρη (Παλιό ημερολόγιο).

2

στο όνομα του οποίου έγινε η ρούσικη επανάσταση. που υποστήριζαν την προσωρινή κυβέρνηση του Κερένσκι. Το Σεπτέμβρη του 1917 ξέσπασε κρίση. τα εργοστάσια στους εργάτες". Η στάση των λαϊκών μαζών προς τους "μετριοπαθείς" σοσιαλιστές φάνηκε ξεκάθαρα σε ένα άρθρο.. Η επανάσταση αποτελείται από δύο πράξεις: την καταστροφή του παλιού και τη δημιουργία καινούριου συστήματος ζωής. Στους πολιτικούς πρόσφυγες. δεν επέτρεπαν να μπουν στη χώρα και τους θεωρούσαν σαν "ανεπιθύμητους" πολίτες. οι επιχειρηματίες. που βρισκόταν στη Ρωσία. που δημοσιεύτηκε στα μέσα του Οκτώβρη (τέλη του Σεπτέμβρη). επισκέφτηκε βιομηχανικές πόλεις και χωριά. Η Συντακτική Συνέλευση όλο αναβαλλόταν και ασφαλώς θα αναβαλλόταν πολλές φορές ακόμα. Οι λαϊκές μάζες τους εγκατέλειπαν και περνούσαν με το μέρος των μπολσεβίκων. των μενσεβίκων αμυνιτών 1(*) και των σοσιαλιστών . των στρατιωτών και των αγροτών. Ο Κερένσκι και οι "μετριοπαθείς" σοσιαλιστές. Ηταν ολότελα φυσικό. Αν ο καθηγητής πήγαινε στο μέτωπο. φυσικά... Να ο κατάλογος των υπηρεσιών τους: 3 . Στο μέτωπο.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Το γενικό φόντο Στα τέλη του Σεπτέμβρη του 1917 με επισκέφθηκε στην Πετρούπολη ένας ξένος καθηγητής της κοινωνιολογίας. Στα μετόπισθεν οι εκλεγμένες αγροτικές επιτροπές πιάνονταν επειδή επιχειρούσαν να πραγματοποιήσουν τις αποφάσεις της κυβέρνησης για τη γη. Ο καθηγητής έγραφε γι' αυτό το ζήτημα ένα άρθρο κι έφυγε για περιοδεία στη χώρα. Εγιναν απόπειρες ν' αφοπλιστεί η Κόκκινη Φρουρά. Υπήρχε όμως κάποιο άλλο συγκεκριμένο. που επέστρεφαν. Στις πολυάριθμες και πολύμορφες εκδηλώσεις δυσαρέσκειας του λαού οι "μετριοπαθείς" σοσιαλιστές έδιναν την ίδια απάντηση: "Περιμένετε τη Συντακτική Συνέλευση. γη στους αγρότες. στο όνομα του οποίου κείτονταν σε κοινούς τάφους στο πεδίο του Αρεως οι μάρτυρες της επανάστασης και που έπρεπε να πραγματοποιηθεί οπωσδήποτε. να τελειώσουμε την επανάσταση: όποιος τραβάει την επανάσταση αρκετά μακριά. Από κύκλους επιχειρηματιών και διανοουμένων άκουσε πως η επανάσταση τραβάει στο χαμό. Αν και δεν υπήρχε καμιά αιτία. Οι εύπορες τάξεις γίνονταν όλο και πιο συντηρητικές κι οι μάζες όλο και πιο ριζοσπαστικές. Ωστόσο.υπουργούς τους.σοσιαλιστών. Με διάταγμα του σοσιαλιστή υπουργού Εργασίας(***) προς τις εργατικές επιτροπές απαγορευόταν να γίνονται πια συγκεντρώσεις την ώρα της δουλιάς. Οι μάζες όμως δεν ικανοποιούνταν μ' αυτό. οι ριζοσπαστικές εφημερίδες κλείνονταν και ενάντια στους προπαγανδιστές της επανάστασης άρχισε να εφαρμόζεται η ποινή του θανάτου. θ' άκουγε όλο το στρατό να μιλάει για ειρήνη. οι τσιφλικάδες και αξιωματικοί να προσπαθούν. οι εργάτες απειθαρχούσαν και παρατούσαν τη δουλιά. φίλοι μου.επαναστάτες. δεν απολαμβάνει τους καρπούς της. οι αγρότες έκαιγαν τις επαύλεις των κυρίων κι άρπαζαν τα μεγάλα τσιφλίκια.. Στα εργοστάσια οι εργάτες 2(*) πάλευαν ενάντια στις απολύσεις και τα λοκάουτ. Κατά την άποψη των κύκλων των επιχειρηματιών και της ρωσικής διανόησης. Κάτι περισσότερο. ο καθηγητής βρέθηκε σε αμηχανία: και τα δύο φαινόμενα ήταν πέρα για πέρα σωστά. Η πρώτη πράξη τράβηξε πάρα πολύ. που πάλευαν σταθερά για ειρήνη. Ηταν καιρός πια να μπει τάξη. ώσπου να ησυχάσει ο λαός σε τέτοιο βαθμό.. Οπως και να 'ναι. ανεξάρτητα από το αν συνερχόταν ή όχι η Συντακτική Συνέλευση: ειρήνη. καλό πράγμα. Στο μέτωπο οι στρατιωτικές επιτροπές συγκρούονταν συνεχώς με τους αξιωματικούς που δεν μπορούσαν να συνηθίσουν. όπου είδε μ' έκπληξη ότι η επανάσταση ολοφάνερα ανέβαινε. για διανομή της γης στους αγρότες. Τα μέτρα αυτά υποστηρίζονται από τους "μετριοπαθείς" σοσιαλιστές και τους καθοδηγητές . για εισαγωγή του εργατικού ελέγχου στην παραγωγή και για σχηματισμό εργατικής κυβέρνησης. πίστευαν αδίσταχτα πως η πρώτη πράξη ακόμα δεν τέλειωσε. οι μάζες των εργατών. μ' όλα τα μέσα. στην οποία μπήκαν και εκπρόσωποι των εύπορων τάξεων.σοσιαλιστών (**) έγραφε: ". σχημάτισαν κυβέρνηση συνασπισμού. στην εφημερίδα Εργατικός Δρόμος και που τιτλοφορούνταν: "Οι σοσιαλιστές υπουργοί" 3(*). Η Συντακτική Συνέλευση ήταν."". η επανάσταση κρατούσε οχτώ μήνες τώρα και αποτελέσματα δε φαίνονταν. εργατικός έλεγχος στην παραγωγή. που θα συνέλθει το Δεκέμβρη".. Στο διάστημα αυτό οι στρατιώτες άρχισαν να λύνουν μόνοι τους το ζήτημα της ειρήνης με τη λιποταξία. να ματαιώσουν κάθε δημοκρατική παραχώρηση στις μάζες. Στις 27 (14) του Οχτώβρη το επίσημο όργανο των "μετριοπαθών" . για την επαναστατική τους δράση στα 1905.. Τώρα είναι καιρός να καταπιαστούμε με τη δεύτερη και πρέπει να την περατώσουμε το συντομότερο. να φέρονται προς τους στρατιώτες σαν σε ανθρώπινα όντα. οι "διαφωτιστές" των αντιπολιτευόμενων πολιτικών κομμάτων πιάνονταν. με κανέναν τρόπο. γιατί ένας μεγάλος επαναστάτης έλεγε: "Ας βιαστούμε. Αυτή η τάση επικρατούσε και στις κύριες ομάδες των "μετριοπαθών" .επαναστατών. Υπήρχαν μάλιστα περιπτώσεις που έπιαναν και έκλειναν στη φυλακή ανθρώπους που ήρθαν από το εξωτερικό. η επανάσταση πήγε αρκετά μακριά και παρατράβηξε. Στις συζητήσεις που άκουγε τυχαία. οι εργάτες κι οι αγρότες μιλούσαν διαρκώς για ένα μόνο πράγμα: "η γη στους αγρότες. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να χάσουν για πάντα την εμπιστοσύνη του λαού οι μενσεβίκοι και οι σοσιαλιστές .. που θεωρούσαν απαραίτητη τη συνεργασία με τις εύπορες τάξεις. ".. Η πολιτική της προσωρινής κυβέρνησης ταλαντευόταν ανάμεσα στις μικρές μεταρρυθμίσεις και τα σκληρά κατασταλτικά μέτρα. που να υπάρχει η δυνατότητα να μειώσει τις απαιτήσεις του. Στις επαρχίες στάλθηκαν κοζάκοι για την επιβολή της τάξης.. παρά και ενάντια στη θέληση της συντριπτικής πλειοψηφίας του πληθυσμού.

το κόμμα των μπολσεβίκων. Η αδυναμία κι η αναποφασιστικότητα της προσωρινής κυβέρνησης. Ακόμα πιο αποτελεσματικό ήταν τούτο: οι μπολσεβίκοι πήραν τους απλούς. έκαναν ξανά έφοδο στα ανάκτορα της Ταυρίδας. (1) Ο Τζον Ριντ χρησιμοποιεί εδώ τη λέξη "ομάδα". που η σύνθεσή της άλλαζε αδιάκοπα. έπαιξε το ρόλο κοινού χωροφύλακα ενάντια στους σιδηροδρομικούς. με την απόπειρα να διαλύσει τις εργοστασιακές επιτροπές των εργατών. όχι επανορθώσεις. άρχισε με την υπόσχεση ότι θα έκοβε από τους καπιταλιστές τα 100% των κερδών και τέλειωσε. Οι μπολσεβίκοι. Αυτές ανέτρεψαν την κυβέρνηση του Μιλιουκόφ.. έκλεισε στη φυλακή μερικές εκατοντάδες αγρότες. Το Σεπτέμβρη οι εργάτες της πρωτεύουσας..". Σύντ. ατιμάζει και οδηγεί στην καταστροφή τη μεγάλη επανάσταση και μαζί μ' αυτή όλο το επαναστατικό λαό. με χρηματική εγγύηση ή χωρίς εγγύηση και τελικά παρέμειναν στη φυλακή συνολικά 6 άνθρωποι. των στρατιωτών και των αγροτών και μ' αυτούς κατάστρωσαν το πρόγραμμα της άμεσης δράσης τους. Τα δικά τους Σοβιέτ διακήρυξαν μπροστά σ' όλο τον κόσμο τους ρωσικούς όρους ειρήνης: "όχι προσαρτήσεις. υποχρέωσαν την ταλαντευόμενη Κρατική Δούμα να πάρει στα χέρια της την ανώτατη εξουσία στη Ρωσία. Σάβινκοφ. θέλοντας να υπογραμμίσει. οι ναύτες του στόλου της Βαλτικής και σχεδόν όλοι οι στρατιώτες πέρασαν με το μέρος τους. και τα πλήθη που τους ακολουθούσαν. δε θα μιλήσουμε. αφού έχασαν τους ηγέτες. 4 . που μόλις βγήκε από την παρανομία. Σύντ. τραβήχτηκαν πίσω. πολιτικού τυχοδιώκτη Κερένσκι. ότι αμέσως μετά την αστικοδημοκρατική επανάσταση.. που στιγματίζει τη ρωσική Δικαιοσύνη με το ίδιο ακριβώς αίσχος. Σύντ. από τότε που οι θορυβώδικοι χείμαρροι των εργατών και των στρατιωτών. ναύτες και στρατιώτες. αποδείχτηκαν πλαστά (5) κι οι μπολσεβίκοι απολύονταν ο ένας μετά τον άλλο από τις φυλακές..". τους αδιαμόρφωτους ακόμα πόθους της μάζας των εργατών.καθόρισαν την κάθε στροφή στην πορεία της επανάστασης.Το Σεντ Αντουάν της Πετρούπολης (2). μπήκαν επικεφαλής του κινήματος.Τσερετέλι. Τότε επακολούθησε ο άγριος διωγμός των μπολσεβίκων: εκατοντάδες απ' αυτούς μαζί και ο Τρότσκι (3). Σκόμπελεφ. Να ζητηθεί από τις Πανρωσικές επιτροπές του Σοβιέτ των Εργατών. βοήθησε στην κατασκευή της συκοφαντικής υπόθεσης ενάντια στους μπολσεβίκους. που με τους ξεδιάντροπους πολιτικούς εκβιασμούς του προς όφελος της αστικής τάξης. δικαίωμα αυτοδιάθεσης των λαών" και πάλι τον Ιούνη ακριβώς αυτές.. Τον Ιούλη τους έβριζαν και τους περιφρονούσαν. χωρίς δίκη. για να απαιτήσουν να περάσει στη Ρωσία η εξουσία στα Σοβιέτ. Κι ενώ οι μενσεβίκοι . προς την κατεύθυνση του Βίμποργκ . οι μπολσεβίκοι καταχτούσαν γρήγορα τις μάζες.. Οι δημοτικές εκλογές του Σεπτέμβρη (6) στις μεγάλες πόλεις ήταν ενδεικτικές: οι μενσεβίκοι και οι σοσιαλεπαναστάτες συγκέντρωσαν μόνον το 18% των ψήφων έναντι του 70% που είχαν πάρει τον περασμένο Ιούλη. Το συνέδριο των αντιπροσώπων του στόλου της Βαλτικής στο Ελσίνκι πήρε απόφαση που άρχιζε έτσι: ".οι εργάτες. έκλεισε μερικές δεκάδες εργατικές και στρατιωτικές εφημερίδες.. πλημμυρίζοντας τα ανάκτορα της Ταυρίδας. Γι' αυτόν όμως. μαζί με το στρατηγό Πολόβτσεφ.επαναστάτες μπλέκονταν σε συμφωνίες με την αστική τάξη. το Μάρτη του 1917. Ο κατάλογος των υπηρεσιών του είναι αρκετά μακρύς. Ζαρούντνι. (**) Ο Τζον Ριντ είχε υπόψη του την εφημερίδα "Ισβέστια" της ΚΕΕ που βρισκόταν στα χέρια των μενσεβίκων και εσέρων. Για τις προσθήκες του κάθε κεφαλαίου του βιβλίου ο συγγραφέας έκανε ιδιαίτερη σειρά αρίθμησης. ήταν ακόμα συγκριτικά ολιγάριθμο. Το άμεσο αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν να μεγαλώσει η δημοφιλία των μπολσεβίκων. μέλη των αγροτικών επιτροπών.. οι στρατιώτες και οι αγρότες . καθησύχασε τους εξεγερμένους στρατιώτες και ενέκρινε την επιβολή της ποινής του θανάτου στο μέτωπο. Νικίτιν. Ο Λένιν και ο Ζινόβιεφ (4) υποχρεώθηκαν να κρυφτούν για ν' αποφύγουν τη σύλληψη. Σύντ. οι λαϊκές μάζες . Εξαιτίας της καταστροφικής αποτυχίας της εξέγερσης η κοινή γνώμη στράφηκε ενάντιά τους. (***) Μια από τις "περιοριστικές" εγκύκλιες του Σκόμπελεφ στις 28 Αυγούστου 1917. συμμάχησε άμεσα με τον Κορνίλοφ και δεν παρέδωσε την Πετρούπολη σ' αυτόν το "σωτήρα" της πατρίδας εξαιτίας περιστατικών που δεν εξαρτιόνταν από τον Σάβινκοφ. οι ανοργάνωτες ακόμα μάζες του αυθόρμητα ξεσηκωμένου προλεταριάτου. Αυξέντιεφ. ήταν πέρα για πέρα ολοφάνερη. Από το Μάρτη του 1917. υπέγραψε το τσαρικό μανιφέστο για τη διάλυση της φινλανδικής Βουλής. των Στρατιωτών και των Αγροτών Βουλευτών και από την Κεντρική Επιτροπή του στόλου η άμεση απομάκρυνση από τις γραμμές της προσωρινής κυβέρνησης του σοσιαλιστή σε εισαγωγικά και χωρίς εισαγωγικά.. η κυρία Κολοντάι κι ο Κάμενεφ κλείστηκαν στη φυλακή. Ωστόσο η προσωρινή κυβέρνηση βρέθηκε σε αδυναμία να επιβεβαιώσει αυτές τις κατηγορίες. Οι μπολσεβίκικες εφημερίδες καταδιώκονταν και κλείνονταν. που ήταν ακόμα τότε μια μικρή πολιτική ομάδα (1). Κερένσκι. αφόπλισε τους εργάτες. μαζί με τον Αλεξίνσκι και τον Κερένσκι έκλεισε στη φυλακή χιλιάδες επαναστάτες εργάτες. όπως και η υπόθεση Μπέιλις.. Οι προβοκάτσιες κι οι αντιδραστικοί άρχισαν να ουρλιάζουν μανιασμένα ότι οι μπολσεβίκοι είναι πράκτορες των Γερμανών και σ' όλον τον κόσμο βρέθηκαν άνθρωποι που πίστεψαν σ' αυτό.αμυνίτες κι οι σοσιαλιστές . που ήταν άσπονδοι εχθροί τους. μια και την εποχή αυτή η πλειοψηφία στα Σοβιέτ βρισκόταν στα χέρια των "μετριοπαθών" σοσιαλιστών. (*) Οι αριθμοί στο κείμενο του βιβλίου παραπέμπουν τον αναγνώστη στις προσθήκες του Τζον Ριντ. σαν προσώπου. Τσερνόφ. τα ντοκουμέντα που δήθεν απέδειχναν την ύπαρξη γερμανικής συνωμοσίας. Οι μπολσεβίκοι έριξαν ξανά το τόσο αγαπητό στις μάζες σύνθημα: "Ολη η εξουσία στα Σοβιέτ!" Κι αυτό δεν το έκαναν καθόλου από στενό κομματικό συμφέρον.

μου είπε. Στο μεταξύ σ' όλη τη χώρα οι μπολσεβίκοι καταχτούσαν με το μέρος τους το ένα ύστερα απ' τ' άλλο τα τοπικά Σοβιέτ. βέβαια. Ο Λένιν τασσόταν αποφασιστικά ενάντια σ' αυτή την ταχτική.ονομασία ενός προαστίου του Παρισιού. ότι ως το άνοιγμα της Συντακτικής Συνέλευσης υπολείπονταν ακόμα δύο μήνες κι ότι στο διάστημα αυτό κατά τη γνώμη της. Αρνούμενος τη δυνατότητα οικοδόμησης του σοσιαλισμού στη χώρα. Το 1927 διαγράφτηκε από το κόμμα για ασταμάτητη αντικομματική φραξιονιστική δράση. τα τμήματα των επαγγελματικών συνδικάτων και δυνάμωσαν την επιρροή τους στις γραμμές των στρατιωτών και των ναυτών. 5η έκδοση. Δ.. συνέχισε την αντικομματική και αντισοβιετική δράση και διαγράφτηκε ξανά από το κόμμα. (5) Μέρος των περιβόητων "Ντοκουμέντων του Σίσον". για να παλέψει ενάντια στους μπολσεβίκους. πρότεινε να περιμένουν το συνέδριο των Σοβιέτ. Σύντ. Τρότσκι).(2) Σεντ Αντουάν . Τα αγροτικά Σοβιέτ. Στις γραμμές της αστικής διανόησης είχε γίνει συνήθεια ν' αποκαλούν το Σοβιέτ των εργατών βουλευτών "Σοβιέτ των σκύλων βουλευτών". των εσέρων και των "λαϊκών σοσιαλιστών". Ριντ. (6) Τον Αύγουστο (με το παλιό ημερολόγιο). Η ΚΕΕ όμως δεν ήθελε να το συγκαλέσει με τη δικαιολογία. 34. Ι. σύμφωνα με το καταστατικό των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. Κάμενεφ. ούτε ήττα". ματαιώθηκε το ανέβασμα της κωμωδίας το Εγκλημα του τσάρου. "Η επανάσταση. το Πανρωσικό συνέδριο έπρεπε να γίνει το Σεπτέμβρη.. Αρχίζοντας από το 1920 έκανε σκληρή φραξιονιστική πάλη ενάντια στη λενινιστική γραμμή του κόμματος για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ. στα τέλη του 18ου και το 19ο αιώνα. τότε που οι μενσεβίκοι και οι εσέροι είχαν πολυάριθμους οπαδούς. Το 1927 διαγράφτηκε από το κόμμα για αντικομματική και αντεπαναστατική δράση. Ο Σίσον ήταν αντιδραστικός Αμερικανός δημοσιογράφος. ωστόσο όλα τα έθνη πρέπει να καταλάβουν πόσο επικίνδυνος είναι για τις χώρες τους ο μπολσεβικισμός και οι τέτοιες μολυσματικές ιδέες. Αργά ή γρήγορα οι ξένες δυνάμεις θα υποχρεωθούν να επέμβουν στις υποθέσεις μας. (Ραντομίσλσκι): έκανε επανειλημμένες υποχωρήσεις από το μπολσεβικισμό και στο τέλος ξέκοψε από το μαρξισμό λενινισμό. Το 1929 απελάθηκε στο εξωτερικό. Μετά τη νίκη της Οχτωβριανής Επανάστασης ο Ζινόβιεφ υποστήριζε το σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού με εκπροσώπους των μενσεβίκων. Ο Β. προπαγανδίζοντας το σύνθημα: "ούτε νίκη. (3) Τρότσκι Λ. που ο εργαζόμενος πληθυσμός του διακρινόταν για το υψηλό μαχητικό πνεύμα στην εποχή των επαναστατικών εξεγέρσεων στη Γαλλία. 5 . είναι αρρώστια. Αφού κατόρθωσε ν' αποκατασταθεί στο κόμμα. Τώρα όμως τρενάριζαν μ' όλες τους τις δυνάμεις και ματαίωναν κάθε είδους εκλογές. Ο Τζον Ριντ συγκρίνει μ' αυτό το προάστιο. Αυτό. Στις 15 του Οχτώβρη είχα μια συνομιλία με το μεγάλο Ρώσο καπιταλιστή Στεπάν Γκεόργκεβιτς Λιανόζοφ . η πείνα και η ήττα ν' αφυπνίσουν στο ρωσικό λαό τη σκέψη της λογικής. Μη έχοντας κατ' αρχήν αντίρρηση για την ένοπλη εξέγερση.λικβινταριστές και οτζοβιστές. Το ίδιο διάστημα άρχισαν να παρατηρούνται παντού σημάδια αναζωογόνησης των αντιδραστικών δυνάμεων.ιδιαίτερα υπαλλήλων των ταχυδρομείων. των τηλεγραφείων και των σιδηροδρόμων ήταν απόλυτα εχθρικές προς τους μπολσεβίκους. Σύντ. Σύντ. την εργατική συνοικία της Πετρούπολης. οργάνωσε το 1912 το λικβινταριστικό "μπλοκ του Αυγούστου". Στην περίοδο των διαπραγματεύσεων αντιτάχθηκε στο κλείσιμο της ειρήνης του Μπρεστ. τα εργοστάσια κλείνουν κι οι Γερμανοί επιτίθενται. τα Σοβιέτ θα πρέπει να καταθέσουν τα πληρεξούσιά τους. σελ.το "Ρώσο Ροκφέλερ". και το κόμμα των σοσιαλιστών . Πάλευε ενάντια στη λενινιστική θεωρία της νίκης του σοσιαλισμού σε μια χώρα. βέβαια.. εξακολουθούσαν ακόμη να 'ναι συντηρητικά. Στην Πετρούπολη οι εκλογές έγιναν στις 20 Αυγούστου.επαναστατών διεξήγαγε προπαγάνδα στους αγρότες στη διάρκεια ολόκληρης γενιάς. γράφοντας ενάντια στην απόφαση της ΚΕ για την εξέγερση. Οντας καλυμμένος λικβινταριστής. που θα καταδίκαζε την εξέγερση σε ήττα. Αλλά και στο αγροτικό περιβάλλον άρχισε να διαμορφώνεται επαναστατικός πυρήνας. Οι μεταφορές παρέλυσαν. οι κεντρικές επιτροπές του στρατού και του στόλου. τόμ. Στην περίοδο της αντίδρασης του Στολίπιν ενεργούσε σαν συμφιλιωτής απέναντι στους μενσεβίκους . Σύντ. Στα χρόνια του ιμπεριαλιστικού πολέμου πήρε ουσιαστικά τη σοβινιστική θέση της "υπεράσπισης της πατρίδας". θα ήταν λίγο . Ε. οι κεντρικές επιτροπές μερικών επαγγελματικών ενώσεων . που απειλούσαν ότι θα κακοποιήσουν τους ηθοποιούς για "εξύβριση του αυτοκράτορα". για να δυσφημήσει τους ηγέτες των μπολσεβίκων. στη μενσεβικική εφημερίδα Νέα Ζωή και αποκαλύπτοντας έτσι το σχέδιο της εξέγερσης στους εχθρούς. (4) Ζινόβιεφ Γ.420) στιγμάτισε αυτή την πράξη του Ζινόβιεφ και του Κάμενεφ σαν απεργοσπαστισμό και απαίτησε τη διαγραφή τους από το κόμμα. Ενας ξένος παρατηρητής θα μπορούσε να βρεθεί σε αμηχανία αυτό το διάστημα από το ανεξήγητο γι' αυτόν γεγονός: η Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή των Σοβιέτ. στην Πετρούπολη. Ετσι.πολύ άτοπο. Αυτό φάνηκε τον Οχτώβρη. όταν η αριστερή πτέρυγα των σοσιαλιστών . όπως η "δικτατορία του προλεταριάτου" και η "παγκόσμια κοινωνική επανάσταση". Τζ. Μπορεί όμως και να μη χρειαστεί μια τέτοια επέμβαση..τι κι αν συμβεί οι έμποροι κι οι βιομήχανοι δεν μπορούν ν' ανεχθούν την ύπαρξη των εργοστασιακών επιτροπών ή να συμβιβαστούν με οποιαδήποτε συμμετοχή των εργατών στη διεύθυνση της παραγωγής. το 1915 μπήκε επικεφαλής της λεγόμενης "καινούριας αντιπολίτευσης". Ο κύριος Λιανόζοφ με βεβαίωσε αρκετά ζωηρά πως ό. Το καλοκαίρι του 1917 μπήκε στο κόμμα των μπολσεβίκων. συνασπίστηκε με τον Τρότσκι. Ισως. Βίμποργκ. 419 . Το 1926 μπήκε επικεφαλής στο "αντιπολιτευτικό μπλοκ" (Ζινόβιεφ. Ορισμένες εφημερίδες άρχισαν να νοσταλγούν ένα "Ρώσο Ναπολέοντα". ενάντια στην καθοδήγηση του ΠΚΚ (μπ) και της Κομιντέρν. από ομάδα μοναρχικών. Ετσι.επαναστατών ξέκοψε και σχημάτισε μια καινούρια πολιτική ομάδα . Σύντ. Από το 1903 ήταν μενσεβίκος. Λένιν σε γράμμα προς τα μέλη του κόμματος των μπολσεβίκων ("Απαντα". μια και στο καθυστερημένο χωριό η πολιτική συνείδηση αναπτύσσεται αργά.το κόμμα των αριστερών εσέρων. Τον Οχτώβρη του 1917 μαζί με τον Κάμενεφ έκανε προδοσία. επικεφαλής της κατεύθυνσης του κέντρου ("τροτσκισμός") στο ρωσικό σοσιαλδημοκρατικό κίνημα. όπως επεμβαίνουν οι γιατροί για να θεραπεύσουν το άρρωστο παιδί και να το βάλουν να σταθεί στα πόδια. ακριβώς. στο θέατρο της Αγίας Τριάδας. λόγου χάρη.. που κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ συλλογή πλαστών ντοκουμέντων.". όπου συνέχιζε να παλεύει ενάντια στη Σοβιετική Ενωση και τα κομμουνιστικά κόμματα. Οι κεντρικές αυτές επιτροπές είχαν εκλεγεί στα μέσα του καλοκαιριού ή και νωρίτερα. που ανήκε πολιτικά στο κόμμα των καντέ.. (Μπρονστέιν).

σε περίπτωση που θα εκφράσει ουτοπιστικές τάσεις.. που έδωσα το λόγο μου να μην αναφέρω τ' όνομά του. Ο τρίτος αγόρασε ένα μεγάλο μέρος μετοχών ενός εργοστασίου σοκολάτας και πουλούσε τη σοκολάτα στους τοπικούς συνεταιρισμούς. απόχτησαν κολοσσιαίες περιουσίες που τις ξόδευαν σε ανήκουστες σπατάλες ή για να εξαγοράσουν πρόσωπα με αξιώματα.πρόσθεσε . όταν οι στρατιώτες στο μέτωπο δεν μπορούσαν πια να πολεμήσουν εξαιτίας του κρύου. πως το οικονομικό χάος είναι μέρος της εκστρατείας που γίνεται για να δυσφημιστεί η επανάσταση.. ανάμεσα στα Σοβιέτ και την κυβέρνηση. Ν. κι ο διοικητής των στρατευμάτων της περιοχής να λογαριαστεί μ' αυτούς τους κυρίους χωρίς νομικά προσχήματα. που τελικά ανακάλυψαν και επίταξαν τα μεγάλα αποθέματα τροφίμων που είχαν κρυμμένα. στρατιωτών και αγροτών. ώστε να μην επαρκεί στην τροφοδοσία της πόλης ούτε για ένα μήνα.θα υποχρεωθούμε να χρησιμοποιήσουμε τη μια από τις δυο μεθόδους: Η η κυβέρνηση να εκκενώσει την Πετρούπολη. 6 . της πείνας και της εξάντλησης.. που έχασαν κάθε ηθικό. που δεν είχαν αντικατασταθεί ύστερα από την πτώση του Νικολάου του Β. Οι πράκτορες της περιβόητης ασφάλειας δούλευαν ακόμα για τον τσάρο ή και ενάντιά του.. Οι κερδοσκόποι. Σ' αυτή την ατμόσφαιρα του γενικού ξεπουλήματος και των τερατώδικων διαδόσεων. επωφελούμενοι από το γενικό χάος. πεινούσαν και πέθαιναν. μέρα με την ημέρα ακουγόταν το αντιβούισμα μιας καθαρής νότας της χορωδίας των μπολσεβίκων. Συνάντησα στο Βόρειο Μέτωπο αξιωματικούς. Ο γραμματέας του τμήματος του κόμματος των καντέ στην Πετρούπολη μου έλεγε. . με τη συμφωνία να τον εφοδιάζουν απ' όλα όσα του χρειάζονταν. τσάι. με μια λέξη για καθέναν που πλήρωνε. κηρύσσοντάς τη σε κατάσταση πολιορκίας. και μιλούσε γι' αυτό χωρίς ντροπή. που αποτελούνταν από κερδοσκόπους .".λωποδύτες. Οταν πίναμε το τσάι ρωτήσαμε και τους έντεκα ανθρώπους που κάθονταν στο τραπέζι. Μια φορά έτυχε να περάσω τη βραδιά μου στο σπίτι ενός Μοσχοβίτη έμπορα. τέλος στον παράλογο πόλεμο. που τα 'καψαν ή τα πλημμύρισαν με νερά οι ιδιοκτήτες τους. Ψωμί. Οι σιδηροδρομικές γραμμές νεκρώθηκαν. ζάχαρη.. γη. (1) Κοίτα John Reed: From Korn. βασιζόμενος σε δικές του πληροφορίες.". Ενας συμμαχικός διπλωμάτης. Εκτός από έναν. λοιπόν.. ποιον προτιμούν: "Τον Γουλιέλμο ή τους μπολσεβίκους. όπως τους αποκαλούν οι Ρώσοι. σχεδόν στα φανερά. Η Ρωσία. λεηλατούσαν τα αποθέματα των τροφίμων. τα εργοστάσια έκλειναν.. τη στιγμή που αχρήστευαν τις ατμομηχανές.σε μια θανάσιμη πάλη.χ. ενώ επαρκούσε για δύο χρόνια. Στη ρωσική οικογένεια όπου έμενα. στην κερδοσκοπία. ilof to Brest Litonsk (Από τον Κορνίλοφ ως τον Μπρεστ Λιτόφσκ). Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του τελευταίου υπουργού του Επισιτισμού της προσωρινής κυβέρνησης. υπέρ ή και ενάντια στον Κερένσκι. Γνωρίζω μερικά ανθρακωρυχεία κοντά στο Χάρκοβο. ενώ οι μάζες του λαού έπαιρναν με το δελτίο ψωμιού ένα τέταρτο του φουντιού μαύρο ψωμί την ημέρα. Σ' όλα τα μαγαζιά των μεγάλων πόλεων βρίσκονταν ολόκληροι τόνοι τροφίμων και ρουχισμού. προκαλεί την ήττα στο μέτωπο. Ο ένας απ' αυτούς κερδοσκοπούσε στα τρόφιμα. τέλος στη μυστική διπλωματία. όπως λ. Στους τέσσερις πρώτους μήνες της επανάστασης.. Η Ρίγα παραδόθηκε αμέσως. Οι Αμερικανοί δεν πίστευαν ότι η ταξική πάλη θα μπορούσε να φτάσει σε τέτοια οξύτητα. εργοστάσια υφαντουργίας στη Μόσχα. ο φοβερός ρούσικος χειμώνας. πλησίαζε στο αποκορύφωμά της. μπισκότα και βούτυρο.. και παρ' όλα αυτά. Εμπαινε ο χειμώνας. οι άλλοι εκδηλώθηκαν υπέρ του Γουλιέλμου Κάιζερ. μόλις ο στρατηγός Κορνίλοφ δήλωσε δημόσια: "Δε θα πρέπει άραγε να θυσιάσουμε τη Ρίγα για να νιώσει η χώρα το καθήκον της. Στο παγωμένο μέτωπο οι άτυχες στρατιές. Η επανάσταση βρίσκεται σε κίνδυνο και μαζί της η κοινή υπόθεση των λαών όλου του κόσμου!". που προτιμούσαν ανοιχτά τη στρατιωτική ήττα από τη συνεργασία με τις στρατιωτικές επιτροπές. Ετσι. ακόμα και από την προσωρινή κυβέρνηση. αποκάλυψε στον κατάπληκτο κόσμο δύο επαναστάσεις . οι μαύρες εκατονταρχίες. λόγου χάρη.. τα μέλη αυτής της οικογένειας ούρλιαζαν με αγανάχτηση: "Δειλοί! Μας κάνουν να ντρεπόμαστε που είμαστε Ρώσοι"!!! Οι μπολσεβίκοι. Στους εμποροβιομηχανικούς κύκλους άκουσα τούτες τις συζητήσεις: "Ο χειμώνας ήταν πάντοτε ο καλύτερος φίλος της Ρωσίας. που όλο και δυνάμωνε: "Ολη η εξουσία στα Σοβιέτ! Ολη η εξουσία στους πραγματικούς εκπροσώπους των εκατομμυρίων εργατών. Σε μια επαρχιακή πόλη γνώριζα μια οικογένεια εμπόρου. Μέσα στο σκοτάδι δρούσαν κάθε είδους παράνομες οργανώσεις. Οι εγκαταλειμμένες μάζες διαμαρτύρονταν πως η αστική τάξη παίζει με τη ζωή του λαού. κι ο καταναλωτής το πλήρωνε στην Πετρούπολη 13 ρούβλια." (1). πηδώντας με ένα άλμα από το μεσαίωνα στον 20ό αιώνα. που θα φέρουν τη "νομιμότητα και την τάξη. μπομπόνια. στην προδοσία. το μόνιμο σχεδόν θέμα των συζητήσεων στο τραπέζι ήταν ο μελλοντικός ερχομός των Γερμανών. Boni and Liberight... παλεύοντας να αναστηλώσουν την αντίδραση με τη μια ή την άλλη μορφή."Οσο για τους μπολσεβίκους. ήταν γι' αυτούς "άσπλαχνοι ληστές".. Η να διαλύσουμε τη Συντακτική Συνέλευση με τη δύναμη των όπλων. που άρχισε από τις πρώτες μέρες του Μάρτη.. Τζον Ριντ. όπου οι μηχανικοί παρατώντας τη δουλιά αχρήστευαν τις μηχανές. τώρα να μας λυτρώσει από την επανάσταση". το βεβαίωνε. αλλά μόνο οι πλούσιοι μπορούσαν να τ' αγοράσουν. 1919. Εκρυβαν τα τρόφιμα και τα καύσιμα ή τα φυγάδευαν μυστικά στη Σουηδία. ελαττώθηκε σε τέτοιο βαθμό. αυτός είχε άφθονο άσπρο ψωμί. Ο άλλος πουλούσε κλεμμένο χρυσό από τα χρυσωρυχεία του Λένα σε μυστηριώδεις αγοραστές στη Φινλανδία.Υ. Οι τρεις γιοι είχαν εξαγοράσει τη στρατιωτική τους θητεία. σιδηροδρομικούς που πιάστηκαν από τους εργάτες. Κάτω απ' όλη αυτή την εξωτερική σαπίλα κινούνταν πολύ μυστικά και δραστήρια οι σκοτεινές δυνάμεις του παλιού καθεστώτος. Η πάλη ανάμεσα στο προλεταριάτο και την αστική τάξη. ο καφές αγοραζόταν στο Βλαδιβοστόκ χοντρικά 2 ρούβλια το φούντι. τα τρόφιμα όλο και λιγόστευαν. έτσι που η ποσότητα των σιτηρών.την πολιτική και την κοινωνική . Ισως. από τις αποθήκες της Πετρούπολης.". Ενα μεγάλο μέρος των εύπορων τάξεων προτιμούσε τους Γερμανούς από την επανάσταση.

να κάθονται ολόκληρες μέρες μέσα στα τρομερά και διαπεραστικά αγριοβόρια των δρόμων της Πετρούπολης.. τα μήλα και τα αχλάδια πουλιούνταν στους δρόμους σχεδόν ένα ρούβλι το κομμάτι. σε μισό φούντι. (1) Το σεντς με την τοτινή τιμή ισοδυναμούσε με 2 . δηλαδή ακόμα από το 1915. πριν ακόμα ξημερώσει. Από το φινλανδικό Κόλπο φυσάει τσουχτερός. Οι ρεαλιστές ζωγράφοι έκαναν πίνακες με θέματα του παλιού ρωσικού τρόπου ζωής ή για ό. Πλήθη γυναικών. σαν "εχθροί του λαού". ζάχαρη και καπνό έπρεπε να σταθείς ώρες ολόκληρες στη σειρά. χολιασμένες νότες δυσαρέσκειας. ακόμη και τις Κυριακές.5 καπίκια. Τώρα μόνο μερικές μέρες χώριζαν τη Ρωσία από το αποκορύφωμα της επαναστατικής "αρρώστιας". Η μερίδα του ψωμιού ελαττώθηκε από 1 1/2 σε 1 φούντι. Ο στρατός της σωτηρίας. σε 1/4 του φουντιού. οι "μετριοπαθείς" αρχηγοί των σοσιαλιστικών Τσερετέλι. που προκαλούσαν έκπληξη και ταυτόχρονα διασκέδαζαν το ρούσικο ακροατήριο. να μη νιώθει την επανάσταση. Αν ρίξουμε μια ματιά λίγο πιο πίσω. Η Ρωσία άρχισε ν' αποχτάει αυτή την ικανότητα από την εποχή της βασιλείας του Νικολάου του "ευλογημένου". Λίμπερ. δηλαδή περίπου ένα δολάριο. Οι ληστές κι οι λωποδύτες γυρνούν κατά μπουλούκια. Τις νύχτες . Στα ιδιόκτητα διαμερίσματα το ηλεκτρικό φως δίνεται μόνο το βράδυ. Μέσα από την καταπληκτική αγαθότητα του ρωσικού πλήθους ξεχύνονταν πότε .Τι καταπληκτική ζωντάνια έδειξε η ρωσική επανάσταση ύστερα από τόσους μήνες πείνας και απογοητεύσεων! Η αστική τάξη θα 'πρεπε να γνωρίζει καλύτερα τη Ρωσία της.. που πασαλείβει τα βαριά παπούτσια και ακόμα πιο απαίσια από κάθε άλλο φαίνεται η ολοκληρωτική παράλυση της διοίκησης της πόλης. που όλο μικραίνει. κυρίως από γυναίκες και πολλές απ' αυτές κρατούσαν στα χέρια μωρά. απ' όπου είχαν αφαιρεθεί πια όλοι οι αετοί. ότι η κυβέρνησή μου ένα χρόνο πριν με συμβούλεψε να μη δεχτώ τον Μιλιουκόφ. ωστόσο στην Πετρούπολη κάθε βδομάδα άνοιγαν καλλιτεχνικές εκθέσεις. Υστερα πέρασε ολόκληρη βδομάδα που δεν έγινε καθόλου διανομή ψωμιού. Στους διαδρόμους και τα σαλόνια των ξενοδοχείων πηγαινοέρχονταν νεαροί.. η προεπαναστατική Ρωσία φαίνεται σαν χώρα άλλου αιώνα απίστευτα συντηρητική. με την επίσημη στολή. Στα σπίτια οι άντρες φυλάγουν με τη σειρά όλη τη νύχτα σκοπιά. που οι καντέ κηρύχτηκαν εκτός νόμου. ώσπου τελικά το καλοκαίρι του 1917 μπήκαν πια στην ημερήσια διάταξη. ιδιαίτερα για την Πετρούπολη. πέφτει από το θαμπό και γκρίζο ουρανό αδιάκοπη διαπεραστική βροχή. Μα έπρεπε να ψάξει κανείς να τα βρει και σπάνια μπορούσε να το καταφέρει. ψωμί. επειδή οι ηγέτες αυτοί θεωρούνται "αρκετά δεξιοί". Από τα μισά παιδιά της Πετρούπολης έλειπε το γάλα και σε πολλά ξενοδοχεία και σπίτια είχαν να δουν γάλα ολόκληρους μήνες.". "Και να σκεφτείς μόνο. προσπαθώντας.πότε πικρές. Για γάλα. Κι όλη η μπαλετομανής Ρωσία πήγε να τη δει.. Γυρνώντας στο σπίτι από μια συγκέντρωση. Απ' αυτή την παράσταση έμεινε στη μνήμη μου ο μαθητής του αυτοκρατορικού αυλικού σώματος. Το Ερμιτάζ κι όλες οι άλλες πινακοθήκες μεταφέρθηκαν στη Μόσχα. όχι όμως και για την επανάσταση.. Σύντ. Εννοείται. Στο θέατρο "Μαρίινσκι" εμφανιζόταν καινούριο μπαλέτο με την Καρσάβινα. Γκοτς. Νταν. υγρός αέρας κι οι δρόμοι σκεπάζονται από υγρή ομίχλη.. Ο Καρλάιλ λέει στο έργο του "Η Γαλλική επανάσταση".. στον επιταχυνόμενο ρυθμό της ζωής. η καθημερινή ζωή της πόλης με τις μικροασχολίες της τραβούσε το δρόμο της. που ήταν άσχημα ντυμένοι.. Ο Σεπτέμβρης και ο Οχτώβρης είναι οι χειρότεροι μήνες για τη Ρωσία. ότι τα θέατρα ήταν κάθε μέρα ανοιχτά. λίγο από το φόβο από τα πηδαλοιοχούμενα αερόστατα . παρακολουθούσαν με φανατισμό τις διαλέξεις για την τέχνη. Οι πλούσιοι επαρχιώτες έρχονταν στην Πετρούπολη για να μάθουν γαλλικά και μουσική... Τραγουδούσε ο Σαλιάπιν. Στα μέσα του Δεκέμβρη του 1917 μια ομάδα αρχηγών των εσέρων επισκέφτηκε κρυφά τον Αγγλο πρεσβευτή σερ Τζορτζ Μπιούκενεν και τον παρακάλεσε να μη μιλήσει σε κανέναν γι' αυτή την επίσκεψη. Μια πλάκα σοκολάτα ή ένα φούντι άνοστα γλυκά κόστιζαν από 7 ως 10 ρούβλια. με σκηνοθεσία του Μέγιερχολντ. όχι βέβαια για την επανάσταση. που για πρώτη φορά επικράτησε στη Ρωσία. Το θέατρο "Κυρτός καθρέφτης" ανέβασε με πολυτελή σκηνοθεσία του Σνίτσλερ το θέαμα: "Χορός". Οι ποιητές έγραφαν στίχους. Τόσο γοργά άρχισε μετά την επανάσταση να συνηθίζει στον καινούριο. Αυξέντιεφ αποδείχτηκαν αρκετά αντιδραστικοί για τους οπαδούς τους και ακόμα άνθρωποι σαν τον Βίκτορ Τσερνόφ και τον Μαξίμ Γκόρκι. Τέτοια κατάσταση επικρατούσε στην περίοδο της προσωρινής κυβέρνησης. που κράτησε όλη τη νύχτα. Ολόκληρη τη μέρα. Σκοτάδι από τις 3 το απόγευμα ως τις 10 η ώρα το πρωί. ύστερα σε 3/4 του φουντιού. το δράμα του Αλέξη Τολστόι: "Ο θάνατος του Ιβάν του τρομερού". στο φριχτό ρούσικο χειμώνα! Κρυφάκουγα τις συζητήσεις που γίνονταν στις ουρές του ψωμιού. Στο θέατρο "Αλεξαντρίνσκι" ξανάρχισε. γιατί είχε τη φήμη ενός επικίνδυνου αριστερού!. Κάτω από τα πόδια είναι παντού πηχτή και γλιστερή λάσπη.. κομψοί κι εύθυμοι 7 . Οπως συμβαίνει πάντα σε τέτοιες περιπτώσεις. ενώ τα σπαρματσέτα κοστίζουν σαράντα σεντς (1) το κομμάτι και το πετρέλαιο είναι σχεδόν δυσεύρετο. Κάθε βδομάδα τα τρόφιμα όλο και λιγόστευαν... γέμιζε όλους τους τοίχους με αγγελίες για τις ευαγγελικές συγκεντρώσεις. που σ' όλα τα διαλείμματα στεκόταν σε στάση προσοχής. Από τότε οι "ουρές" παρουσιάζονταν από καιρό σε καιρό.καίνε μόνον τα αραιά κι αδύνατα φανάρια στους δρόμους. με τα όπλα έτοιμα. Η ζάχαρη είχε καθοριστεί σε 2 φούντια το μήνα. ο Κερένσκι έγινε αντεπαναστάτης. κάτω από τη διαπεραστική βροχή.. όσο το δυνατό. Αν και ήταν η εποχή των φρούτων.τι άλλο τους ήταν βολικό. από τους κύκλους της διανόησης. είπε ο σερ Τζορτζ. είδα μπροστά στις πόρτες των μαγαζιών. να σχηματίζεται "ουρά". τη λογοτεχνία και τη φιλολογία. Φανταστείτε αυτούς τους ανθρώπους. βρέθηκαν στη δεξιά πτέρυγα.. Οι πολιτικές σχέσεις στη Ρωσία μετατοπίστηκαν ολοκληρωτικά και μονομιάς προς τα αριστερά σε τέτοιο βαθμό. με πρόσωπο προς το αδειανό αυτοκρατορικό θεωρείο.. Για τους θεολόγους ήταν μια περίοδος εξαιρετικά ζωηρή.λίγο από λόγους οικονομίας. από τις 6 ως τις 12. ότι οι Γάλλοι ξεχωρίζουν απ' όλους τους άλλους λαούς του κόσμου για την ικανότητα να στέκονται στις "ουρές".

Μόλις μας είδαν ήρθαν να μας συναντήσουν. μόνο από το ινστιτούτο του Σμόλνι στέλνονταν καθημερινά προς όλα τα σημεία της χώρας με φορτηγά αυτοκίνητα και με αμαξοστοιχίες ολόκληροι τόνοι φιλολογικά έντυπα. στα διαμερίσματα των επαγγελματικών συνδικάτων. πως μπορούμε να τον προσβάλουμε με ελεημοσύνες". Μέσα από τις τρύπες της στολής τους. Αυτό όμως ήταν το λιγότερο. την ιστορία διάβαζε γιατί οι άνθρωποι διψούσαν να μάθουν. νερωμένη θρησκεία. που αγκομαχώντας από τους πόνους.. Σε κάθε πόλη.αξιωματικοί. στα τσίρκα. εμφανίστηκαν τα επαγγελματικά συνδικάτα. που βγαίνανε ν' ακούσουν τους σοσιαλιστές δημοκράτες. όταν από τα κτίριά του ξεχυνόταν ο πυκνός χείμαρρος των σαράντα χιλιάδων εργατών. γεννούσε τον καινούριο κόσμο.που δεν είχαν το ταίρι τους. Ολόκληρους μήνες το κάθε σταυροδρόμι της Πετρούπολης και των άλλων ρωσικών πόλεων. αν και κυμάτιζε μια κόκκινη σημαιούλα στα χέρια του αγάλματος της Μεγάλης Αικατερίνης. στα ξέφωτα των δασών. Στους πρώτους έξι μήνες της επανάστασης. εκδόθηκαν εργατικές εφημερίδες που μιλούσαν για καινούρια και εκπληκτικά πράγματα.. αν και σ' όλα τα δημόσια κτίρια κυμάτιζαν επίσης κόκκινες σημαίες. φτηνή και κακοτυπωμένη λογοτεχνία. Σχεδόν όλοι. Στα εργοστάσια οι ρωσικές οργανώσεις . Η Ρωσία ρουφούσε το έντυπο υλικό με τέτοια λαιμαργία. των εθνοτήτων. παντού. και κάποτε και κάμποσες εφημερίδες. Πήγαμε στο μέτωπο στη 12η Στρατιά. η υπηρέτρια αρνούνταν να στέκεται στις ουρές και να χαλάει τα παπούτσια της. Οι απόπειρες να περιοριστεί το χρονικό όριο ομιλίας ματαιώνονταν αποφασιστικά σε κάθε συλλαλητήριο κι ο καθένας είχε όλη τη δυνατότητα να εκφράσει τα αισθήματα και τις σκέψεις του.. Ενα ζευγάρι παπούτσια κόστιζε πάνω από εκατό ρούβλια κι επειδή οι αποδοχές της δεν ξεπερνούσαν συνήθως τα τριάντα πέντε ρούβλια το μήνα. Αλλά και τα πανρωσικά συνέδρια κι οι συνδιασκέψεις. Η Ρωσία πλημμύρισε από τέτοιους χειμάρρους ζωντανού λόγου.απόχτησε δικαίωμα ψήφου. που τόσο καιρό τη συγκρατούσαν. η κρατική σύσκεψη της Μόσχας. έργο λαϊκής τέχνης. που τον είχε επιβάλει με το σιδερένιο χέρι του σ' όλη τη Ρωσία. στα χωριά. την οικονομία. Η υπηρέτρια. στο μέτωπο. τα φανερά γνωρίσματα της αλλαγής που έγινε ήταν πολλά. πρόβαλε μελανιασμένο το γυμνό σώμα. Και δεν ήταν όλα αυτά παραμύθια ή πλαστογραφημένη ιστορία. Τ' απογεύματα οι κυρίες των μεσαίων υπαλληλικών κύκλων... Στις 5 περίπου το βράδυ. Συλλαλητήρια στα χαρακώματα. συζητήσεις. τα εργοστάσια και τους δρόμους των πόλεων. τα συνέδρια των Σοβιέτ. για τον οποίο γράφει ο Καρλάιλ. Ετσι λόγου χάρη. ωστόσο διατηρούνταν ακόμα πολλά παράξενα υπολείμματα του παρελθόντος. αλλά κοινωνικές και οικονομικές θεωρίες..... τους αναρχικούς.. ωστόσο. στις περισσότερες πόλεις κοντά στο μέτωπο.. εξακολουθούσαν ακόμα να φορούν την καθιερωμένη από προηγούμενα ειδική στολή. μερικές μάλιστα είχαν ξεθωριάσει κιόλας.. Αυθόρμητες συζητήσεις και συλλαλητήρια γίνονταν ακόμα και στις αμαξοστοιχίες. Τα πρόσωπά τους ήταν αδύνατα. αρχίζοντας από τους μαθητές. Ενα μεσημέρι η κόρη ενός φίλου μου γύρισε στο σπίτι έξω φρενών. με ασυγκράτητη δύναμη.. φαίνεται μικρό ρεματάκι. Στο μέτωπο οι στρατιώτες πάλευαν ενάντια στους αξιωματικούς και μάθαιναν μέσα στις επιτροπές τους ν' αυτοδιοικούνται. όποιον και να 'ναι. των αγροτών. στους στρατώνες. που προηγούμενα της φέρνονταν σαν να ήταν ζώο και δεν την πλήρωναν σχεδόν τίποτα. Η δίψα της μάθησης.οι εργοστασιακές επιτροπές (1) . των πολιτικών κομμάτων. και μισή φρατζόλα ψωμί. ήταν συνεχώς δημόσιο βήμα. των συνεταιρισμών. επιδείχνοντας τις βαθυκόκκινες κουκούλες με τα χρυσά κορδόνια και τις σκαλισμένες καυκασιανές σπάθες. παράμεινε σε πλήρη ισχύ ο πίνακας διαβαθμίσεων του Μεγάλου Πέτρου. κι εκεί ονειροπολούσαν μεγαλόφωνα για το πόσο ωραία θα ήταν αν ξαναγύριζε ο τσάρος ή αν έρχονταν οι Γερμανοί ή αν συνέβαινε κάτι που θα μπορούσε να λύσει το βασανιστικό ζήτημα της υπηρέτριας. Τα εξωτερικά. του Γκόγκολ και του Γκόρκι. Κι όμως η πρώτη ερώτηση ήταν: "Μας φέρατε τίποτα να διαβάσουμε. στα τραμ. Στους τοίχους όλων των εστιατορίων κρέμονταν πινακίδες που έλεγαν: "Εδώ δεν παίρνουν φιλοδώρημα" ή: "Αν κάποιος είναι υποχρεωμένος να δουλέψει σαν σερβιτόρος για να βγάλει το ψωμί του αυτό δε σημαίνει καθόλου. Γυρνώντας στα σπίτια 8 . Ακόμα κι οι αμαξάδες είχαν το επαγγελματικό τους συνδικάτο και τον αντιπρόσωπό τους στο Σοβιέτ της Πετρούπολης. φούντωσε μαζί με την επανάσταση. με τους αυτοκρατορικούς αετούς στα κουμπιά και στην μπουτονιέρα. Στην Πετρούπολη διεξάγονταν διαρκώς τρία ως τέσσερα συνέδρια ταυτόχρονα. στις αυλές των εργοστασίων.. που βρισκόταν κοντά στη Ρίγα. τους εσέρους. που σε σύγκριση μ' αυτούς "ο κατακλυσμός του γαλλικού λόγου". αν και στη θέση των άγριων αστυνομικών φύλαγε τώρα τους δρόμους η καλοκάγαθη και άοπλη πολιτοφυλακή.άντρας ή γυναίκα . επισκέπτονταν η μια την άλλη για να πιουν κανένα φλιτζάνι τσάι. Επειτα ήταν οι λόγοι. Τι εκπληκτικό θέαμα παρουσίαζε το εργοστάσιο Πουτίλοφ. απόχτησε το αίσθημα της ατομικής της αξιοπρέπειας. δύναμη και συναίσθηση της ιστορικής τους αποστολής στην πάλη ενάντια στην παλιά τάξη πραγμάτων. αν και τα αυτοκρατορικά μονογράμματα κι οι αετοί πετάχτηκαν από παντού ή σκεπάστηκαν. στα οποία έπαιρναν μέρος άνθρωποι των δύο ηπείρων. οι δρόμοι γέμιζαν από ηλικιωμένους ανθρώπους με στολή και χαρτοφύλακες. Χιλιάδες οργανώσεις τύπωναν εκατοντάδες χιλιάδες πολιτικές μπροσούρες.". Ολη η Ρωσία έμαθε να διαβάζει και πραγματικά διάβαζε βιβλία για την πολιτική.. αποχτούσαν πείρα. Οι υπηρέτες και οι σερβιτόροι οργανώθηκαν και παραιτήθηκαν από τα φιλοδωρήματα. και για ό. στις αίθουσες των Σοβιέτ. όπως η ξερή άμμος ρουφάει το νερό.τι να 'ναι κι όσο κι αν μιλούσαν. του κλήρου. που βρισκόταν απέναντι στο θέατρο Αλεξαντρίνσκι. όποιες κι αν ήταν. εμφανίστηκαν τα Σοβιέτ.. η δημοκρατική συνέλευση. φιλοσοφία. στις λέσχες. στα σχολειά. επειδή η εισπραχτόρισσα στο τραμ την αποκάλεσε: "συντρόφισσα"! Και γύρω απ' αυτούς ήταν η απέραντη Ρωσία. όπου οι ξυπόλυτοι και εξαντλημένοι άνθρωποι πέθαιναν στη λάσπη των χαρακωμάτων από την πείνα και τις αρρώστιες. ομιλίες στα θέατρα. κουβαλώντας μαζί τους μέσα στα μανσόν τη μικρή ασημένια ή χρυσή ζαχαριέρα. πλημμυρίζοντας μ' αυτές τα χαρακώματα και τα χωριά. το Σοβιέτ της Ρωσικής Δημοκρατίας. κάθε πολιτικό κόμμα έβγαζε την εφημερίδα του. Διαλέξεις. ακούγονταν διαρκώς λόγοι. των Ζέμστβα. Στην καινούρια Ρωσία ο άνθρωπος . τα έργα του Τολστόι.

ύστερα από τη δουλιά τους στα τεράστια σαν στρατώνες υπουργεία και τ' άλλα κυβερνητικά ιδρύματα. Σύντ. και ακόμα ίσως και με το παράσημο της Αγίας Αννας κρεμασμένο στο λαιμό.τους. την ειδική στολή του "υπηρέτη" του τσάρου! Μέσα σ' αυτό το φόντο του αναβρασμού και της αποσύνθεσης ολόκληρου έθνους. πήγε στη συνεδρίαση της Γερουσίας ντυμένος με πολιτικά: Δεν του επέτρεψαν να πάρει μέρος στη συνεδρίαση γιατί δε φορούσε τη στολή.. στο αποκορύφωμα της επανάστασης. Στο γερουσιαστή Σοκολόφ. (1) Η συνδιάσκεψη των εργοστασιακών επιτροπών της Πετρούπολης που έγινε από τις 30 του Μάη (12 του Ιούνη) .3 (16) του Ιούνη στη συντριπτική της πλειοψηφία (τα τρία τέταρτα των αντιπροσώπων) πήγε με τους μπολσεβίκους. οι υπάλληλοι πιθανόν να σκέφτονταν πως ο γρήγορος θάνατος των προϊσταμένων τους θα τους φέρει πιο κοντά στον πολυπόθητο ανώτερο βαθμό της ιεραρχίας ή στη θέση του μυστικοσύμβουλου ή την πιθανότητα να μπουν σε τιμητική διαθεσιμότητα μ' όλες τις αποδοχές.. ξετυλίχτηκε το πανόραμα της εξέγερσης των λαϊκών μαζών της Ρωσίας. όταν μια φορά.. συνέβηκε το εξής περίεργο περιστατικό. 9 ..

στο οποίο ανήκε. των σοσιαλιστών . Αλλά κι αυτή η ειδικά προετοιμασμένη σύσκεψη τάχθηκε στην αρχή υπέρ μιας κυβέρνησης συνασπισμού. οι διαθέσεις του λαού ήταν άγριες και απειλητικές. Ο Σάβινκοφ.σοσιαλιστές. Επρεπε να μπει τέρμα στους κάθε λογής Κορνίλοφ.κεντριστές. οι μενσεβίκοι . του 'δωσε εντολή ν' αποκλείσει τους καντέ. πως ο Λένιν. ότι η αποστολή των Σοβιέτ τέλειωσε πια. Στην αντίθετη πτέρυγα του Σοβιέτ της δημοκρατίας. του Κιέβου. πως δε θέλουν να πάρουν μέρος σε "κυβέρνηση που προδίνει το λαό". δηλώνοντας. με την ασήμαντη πλειοψηφία. που βρίσκονταν τώρα στην εξουσία. Ο ίδιος ο Κερένσκι ήταν ύποπτος για κάτι τέτοιο.. που να είναι υπεύθυνη απέναντι σ' εκείνους που υποστήριζαν την επανάσταση. με την αστική τάξη και να εγκρίνει τη δημιουργία κάποιας συμβουλευτικής Βουλής. Ζητούσαν να παρθούν σκληρά μέτρα στο στρατό και στο ναυτικό για να διαλυθούν οι στρατιωτικές κι οι ναυτικές επιτροπές κι έκαναν επίθεση ενάντια στα Σοβιέτ. που ονομάστηκε "Προσωρινό Συμβούλιο της Ρωσικής Δημοκρατίας". μ' επικεφαλής τον Καμκόφ και τη Σπιριδόνοβα. εκπροσωπούμενοι από τον Μπογδάνοφ και τον Σκόμπελεφ. 10 . Οι δεξιοί μενσεβίκοι. Μόνον η ανοιχτή απειλή του Κερένσκι ότι θα παραιτηθεί κι οι απεγνωσμένες κραυγές των "μετριοπαθών" σοσιαλιστών ότι "η δημοκρατία βρίσκεται σε κίνδυνο". Ο Κερένσκι προσπάθησε να σχηματίσει καινούρια κυβέρνηση με τη συμμετοχή αντιπροσώπων του κόμματος της αστικής τάξης . που προσπαθούσε με θρασύτητα να συντρίψει την επανάσταση. καθώς και οι δεξιοί εσέροι που τους καθοδηγούσε ο Αυξέντιεφ και ο Γκοτς επέμεναν να πάρουν μέρος στην καινούρια κυβέρνηση και αντιπρόσωποι των εύπορων τάξεων. ότι η κυβέρνηση δεν έχει νομικά το δικαίωμα ν' ανακηρύξει τη Ρωσία δημοκρατία. από τον οποίο η Κεντρική Επιτροπή του κόμματός του. η καινούρια κυβέρνηση δήλωσε ότι το πρόγραμμά της περιλαβαίνει και τη διάλυση των "ανεύθυνων οργανώσεων". Ανεπάντεχα. Πολλοί στρατηγοί απολύθηκαν από την υπηρεσία. Οι μπολσεβίκοι απαντώντας σ' αυτά. και ότι πιθανόν. ανησύχησαν και κατέληξαν στο συμπέρασμα. Ηταν ανάγκη να σχηματιστεί καινούρια κυβέρνηση. την παραχώρηση της γης στους αγρότες και την καθιέρωση του εργατικού ελέγχου στην παραγωγή . λοιπόν.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η γέννηση της θύελλας Το Σεπτέμβρη (1) κινήθηκε ενάντια στην Πετρούπολη ο στρατηγός Κορνίλοφ. "Ισβέστια".εσέροι. Τον Κορνίλοφ τον έπιασαν οι στρατιωτικές επιτροπές. Ταυτόχρονα. και ο Κερένσκι δεν τόλμησε τη στιγμή αυτή ν' αναμετρηθεί μαζί του. που κυριαρχούσαν στην ΚΕΕ. μαζί με τους αριστερούς εσέρους. να διαλυθούν. τον Νταν και τον Λίμπερ. είναι γι' αυτούς πιο επικίνδυνος από τον Κορνίλοφ.διεθνιστές κι οι αριστεροί εσέροι. Η ΚΕΕ δεν είχε καμιά διάθεση να συγκαλέσει το συνέδριο ούτε να επιτρέψει τη σύγκλησή του. Ταυτόχρονα. Ωστόσο. που θα έπρεπε να γίνει το Σεπτέμβρη. δηλαδή των Σοβιέτ. Οι κεντριστές . μερικοί υπουργοί παύθηκαν κι η κυβέρνηση έπεσε. Ο Κερένσκι δε συμμορφώθηκε και απείλησε πως αν οι σοσιαλιστές επιμείνουν στη γνώμη τους θα υποβάλει παραίτηση. ανάγκασαν τη Σύσκεψη. αποθρασύνθηκαν. χωρίς καμιά νομοθετική εξουσία. Στην ΚΕΕ σχηματίστηκαν αμέσως τρεις κατευθύνσεις. Οι καντέ δήλωσαν. που ανέλαβε την εξουσία μέχρι που να ρυθμιστεί τελικά η σύνθεση της κυβέρνησης. της Οδησσού και άλλων πόλεων. Σχηματίστηκε ένα προσωρινό διευθυντήριο (2) από πέντε υπουργούς μ' επικεφαλής τον Κερένσκι. Η αποχώρηση των μπολσεβίκων όμως δεν έφερε τη γαλήνη στο κακότυχο Σοβιέτ της δημοκρατίας. με σκοπό ν' ανακηρυχτεί στρατιωτικός δικτάτορας της Ρωσίας. καθοδηγούμενοι από τον Τσερνόφ. Αλλαξαν. Στην καινούρια κυβέρνηση οι εκπρόσωποι των εύπορων τάξεων αποφάσιζαν στην πραγματικότητα για όλα και στο Συμβούλιο της Ρωσικής Δημοκρατίας πήραν δυσανάλογα μεγάλο αριθμό θέσεων.των καντέ. Οι μενσεβίκοι και οι εσέροι. όσο και τους επαναστάτες . ζήτησε εξηγήσεις. ζητούσαν να σχηματιστεί μια ομοιογενής σοσιαλιστική κυβέρνηση. σε τελευταία ανάλυση. ζητούσαν το άμεσο κλείσιμο ειρήνης. οι μενσεβίκοι . άρχισε να κάνει υπαινιγμούς. χωρίς τους καντέ. Οι μπολσεβίκοι απαιτούσαν άμεση σύγκληση Πανρωσικού συνεδρίου των Σοβιέτ και το πέρασμα όλης της εξουσίας σ' αυτά. Γι' αυτό η ΚΕΕ πρότεινε σ' όλες τις δημοκρατικές οργανώσεις να στείλουν αντιπροσώπους για μια δημοκρατική συνδιάσκεψη που θα 'πρεπε να συνέλθει στην Πετρούπολη το Σεπτέμβρη.διεθνιστές μ' επικεφαλής τον Μάρτοφ και οι μενσεβίκοι .επαναστατών. το σύστημα της εκπροσώπησης στη δημοκρατική σύσκεψη καθορίζοντας πολύ περισσότερες θέσεις για τους συνεταιρισμούς και τις άλλες συντηρητικές οργανώσεις. μ' επικεφαλής τον Τσερετέλι. πολύ σύντομα. Οι εύπορες τάξεις. Η ΚΕΕ στην πραγματικότητα δεν εκπροσωπούσε πια την απλή μάζα των Σοβιέτ και χωρίς καμιά νομική βάση αρνήθηκε να συγκαλέσει το β' Πανρωσικό συνέδριο. Η κορνιλοφική ανταρσία ένωσε όλες τις σοσιαλιστικές ομάδες . Οι μπολσεβίκοι αμέσως ύστερ' απ' αυτό κατάχτησαν την πλειοψηφία στο Σοβιέτ της Πετρούπολης και σε συνέχεια στα Σοβιέτ της Μόσχας. να δεχτεί την αρχή του συνασπισμού. Στη συνωμοσία του Κορνίλοφ ήταν ανακατεμένοι και μερικοί υπουργοί .τόσο τους "μετριοπαθείς". Το κόμμα των σοσιαλιστών .δηλαδή στην ουσία υποστήριζαν τα προγράμματα των μπολσεβίκων. Το επίσημο όργανό της. αρνήθηκε ν' απαντήσει και διαγράφηκε από το κόμμα. οι μπολσεβίκοι βγήκαν από το Σοβιέτ της Ρωσικής Δημοκρατίας.με το φλογερό πόθο για αυτοάμυνα. πίσω από την πλάτη του φάνηκε η θωρακισμένη γροθιά της αστικής τάξης.επαναστατών. ζήτησαν από τα Σοβιέτ να συγκαλέσουν συνέδριο στις 2 του Νοέμβρη (20 του Οχτώβρη) στην Πετρούπολη και να πάρουν στα χέρια τους την εξουσία στη Ρωσία..

. Ειρήνη ή προμήθειες. Ανάμεσα σ' αυτές τις ομάδες ταλαντεύονταν οι μενσεβίκοι και οι εσέροι. Πέρασα πέρα απ' το ποτάμι στο τσίρκο "Μοντέρνο" και παρακολούθησα ένα από τα ογκώδη λαϊκά συλλαλητήρια. ο Νικίτιν... (3) Μέλη της επαναστατικο-διεθνιστικής πτέρυγας του ευρωπαϊκού σοσιαλισμού. σκοτεινό αμφιθέατρο. Αν μου αποδείξουν ότι υπερασπίζομαι την επανάσταση.. Τέτοια ήταν η κατάσταση. Διαμαρτυρήθηκε ακόμα κι η συμμαχική διπλωματία. Τα Σοβιέτ από την πλευρά τους εξέλεξαν αντιπρόσωπό τους τον Σκόμπελεφ και σύνταξαν ένα μανιφέστο. το στρατηγό Αλεξέγιεφ. Η υπόθεση τέλειωσε με την ψυχρή δήλωση του Μπόναρ Λόου (2). Ο στρατιώτης ρώτησε: "Πέστε μου για ποιο σκοπό πολεμώ. ενώ οι μπολσεβίκοι φώναζαν: "Να πού οδήγησε τους μενσεβίκους και τους εσέρους η ταχτική του συμβιβασμού!"...Οταν η γη θ' ανήκει στους αγρότες. ενώ πολεμούμε τους καπιταλιστές.. Η προσωρινή κυβέρνηση σκόπευε να στείλει στη διάσκεψη αυτή δύο αντιπροσώπους.τι ξέρω. όταν η πολυπόθητη είδηση για τη διασυμμαχική διάσκεψη του Παρισιού έβαλε μ' όλη την οξύτητα τα ακανθώδη προβλήματα της εξωτερικής πολιτικής. που μόλις ακουγόταν: "Μας αποκαλείτε ηττοπαθείς.". κατόπιν για τον Οχτώβρη και τώρα ορίστηκε για τις 10 του Νοέμβρη (28 Οχτώβρη) (1). δημοσίευσε τους γνωστούς ρωσικούς όρους ειρήνης. Προσπαθείτε να επιβάλετε στο ρούσικο λαό την πολιτική που υπαγορεύεται από τα συμφέροντα της αστικής τάξης... που γίνονταν σ' όλη την πόλη. άρβυλα και ενισχύσεις. Ο συντηρητικός Τύπος της Ρωσίας ήταν ενθουσιασμένος. την περίφημη εντολή. Το σαραβαλιασμένο. που προετοίμασαν το ξύπνημα της συνείδησης των δημοκρατικών μαζών σ' όλο τον κόσμο". Αυτούς τους ονόμαζαν έτσι από τη διεθνή συνδιάσκεψη του 1915 στο Τσίμερβαλντ (Ελβετία). Και σ' όλο το μέτωπο.. Στο μεταξύ όμως δε θίγουν εκείνους που τα 'χουν όλα. τα εργοστάσια στους εργάτες κι η εξουσία στα Σοβιέτ. Τζον Ριντ. που αναβάλλουν και τρενάρουν την ειρήνη επ' αόριστο. "Σύντροφοι! . είτε να τελειώσει τον πόλεμο... οι ναύτες. που περιμένουν την ευνοϊκή στιγμή για το κλείσιμο ειρήνης. Σ' αυτούς περιέχονταν η απαίτηση να συγκαλέσουν οι σύμμαχοι διάσκεψη για να συζητήσουν τους σκοπούς του πολέμου. Κι όμως. ο στρατός θα παρατήσει τα χαρακώματα και θα πάει στο σπίτι του. ήταν γεμάτο από κάτω ως απάνω. στις γωνιές των δρόμων παντού ρητόρευαν αναρίθμητοι στρατιώτες ζητώντας άμεση ειρήνη.. και που συγκέντρωναν κάθε βράδυ όλο και πιο πολύν κόσμο. Για τη δημοκρατία ή για τις καπιταλιστικές αρπαγές. κι έστελνε στην πρωτεύουσα όλο και νέες εκατοντάδες αντιπροσωπείες που απαιτούσαν: "Ειρήνη! Ειρήνη!". Η προσωρινή κυβέρνηση δεν αναγνώρισε ούτε τον Σκόμπελεφ. Η κυβέρνηση. στα εργοστάσια.οι άνθρωποι που βρίσκονται ψηλά μας καλούν συνέχεια σε καινούριες και καινούριες θυσίες. οι εργάτες. ούτε την εντολή του. (1) Τον Αύγουστο (με το παλιό ημερολόγιο). Μπορούμε λοιπόν να καλέσουμε τους Γερμανούς στρατηγούς να δουλέψουν στο επιτελείο μας. μέχρι το ταβάνι: οι στρατιώτες.φώναζε. που απλωνόταν σε χιλιάδες μίλια (3). απόμειναν σε κάθε λόχο μόνο μερικοί άνθρωποι.". ώσπου από το ρωσικό στρατό δε θα μένει τίποτα. τότε γρήγορα θα μείνουν στο μέτωπο μόνο τα αδειανά χαρακώματα. νιώθοντας από τ' αριστερά την πίεση της αυξανόμενης αγανάχτησης των μαζών. ωστόσο τους προσκαλούμε στην κυβέρνησή μας. Ενας αντιπρόσωπος της 8ης Στρατιάς έλεγε: "Είμαστε αδύνατοι. Αν δε θα μας δώσουν τρόφιμα. η διάσκεψη του Παρισιού δεν πρόκειται να συζητήσει τους σκοπούς του πολέμου. και δείχνοντας με το δάχτυλο τους δεξιούς. Ολα τα σοσιαλιστικά κόμματα της Ρωσίας θεωρητικά τάσσονταν υπέρ της άμεσης σύναψης ειρήνης σε δημοκρατική βάση. που θα 'πρεπε να την έχει για οδηγό. 11 . Το Σοβιέτ της Πετρούπολης. (2) Στο προσωρινό διευθυντήριο μπήκαν: ο Κερένσκι. δηλώνοντας πως αν η κυβέρνηση δεν κάνει αποφασιστικά βήματα για να πετύχει ειρήνη.Μου έτυχε ν' ακούσω ομιλία του Μάρτοφ ενάντια στους καντέ. Η διάσκεψη είχε καθοριστεί να γίνει τον Αύγουστο. Η βαθιά έχθρα χώρισε το Σοβιέτ της δημοκρατίας σε ανειρήνευτες ομάδες. ο Βερχόβσκι και ο Βερντερέβσκι. είτε να εφοδιάσει το στρατό.". Στις στρατώνες. Σύντ. αναταραζόταν σαν παλίρροια ο ρούσικος στρατός των πολλών εκατομμυρίων. Μιλούσε ένας στρατιώτης από κάποια 548η Μεραρχία. Σύντ. σαν να εξαρτιόταν απ' αυτό η ζωή τους. κι όλοι άκουγαν με τέτοια ένταση. σαν βαριά άρρωστος. όπως και ήταν στην πραγματικότητα. που απαντώντας σε ερώτηση στη βρετανική Βουλή των Κοινοτήτων δήλωσε: "Απ' ό. τότε θα ξέρουμε γιατί πολεμούμε και θα πολεμήσουμε!". Πολεμούμε με τη Γερμανία. τότε θα πάω να πολεμήσω και δε θα μπορέσουν να με διώξουν με τα όπλα τους. ο Τερεσένκο. και στο κουρασμένο πρόσωπό του και τις γεμάτες απόγνωση χειρονομίες του υπήρχε πραγματικός πόνος . και τότε θα δείτε πως δε δούλεψαν μάταια οι άνθρωποι εκείνοι τους οποίους αποκαλείτε πράκτορες των Γερμανών. Ομως πραγματικοί ηττοπαθείς είναι εκείνοι. που ήταν πάρα πολύ αντιδραστικός και τον υπουργό των Εξωτερικών Τερεσένκο.. οι γυναίκες. Για την Κωνσταντινούπολη ή για την ελεύθερη Ρωσία.. ώσπου και η ίδια η Ρωσία θα γίνει αντικείμενο παζαρέματος ανάμεσα στις ιμπεριαλιστικές ομάδες. που το καθοδηγούσαν οι μενσεβίκοι κι οι εσέροι ακόμα από το Μάη (Απρίλη) του 1917. έλεγε με βραχνή φωνή.. έπειτα αναβλήθηκε για το Σεπτέμβρη. Το πρόβλημα της ειρήνης πρέπει να λυθεί άμεσα. αλλά τους τρόπους διεξαγωγής του. Καμπουριάζοντας πάνω στο βήμα. φωτισμένο από πέντε λαμπίτσες που τρεμόσβηναν αδύνατα και κρέμονταν από ένα λεπτό σύρμα. εκείνοι οι τσιμερβαλντικοί (3).

Πάλι εκείνες οι ίδιες γενικές θέσεις για συντριβή του γερμανικού μιλιταρισμού σε στενή συνεργασία με τους ένδοξους συμμάχους. με φουσκωμένα μάγουλα.. στο πραξικόπημα του Κορνίλοφ δεν ενώθηκαν με τον προδότη. Αυτή είναι η απάντηση της προσωρινής κυβέρνησης προς τα χαρακώματα στο ζήτημα της ειρήνης". τη χτύπησαν με το πυροβολικό και σκότωσαν πολλούς. Παραθέτω το κύριο άρθρο της εφημερίδας "Εργάτης και Στρατιώτης" . διάβαζε με σιγανή φωνή τον προσεχτικά γραμμένο λόγο του.6 χιλιόμετρα. Αγγλος κρατικός παράγοντας. δεν είναι ευχαριστημένοι απ' αυτή την εντολή οι σύμμαχοι κι οι Ρώσοι διπλωμάτες. Σύντ. (2) Εντριου Μπόναρ Λόου (1858 .. Κανένας δεν ικανοποιήθηκε απ' αυτόν το λόγο. Σύντ. και δε μας δίνει αρκετή τροφή για να ζήσουμε. Αυτό. Τότε. Η Ρωσία θα παραμείνει μεγάλη δύναμη ό. Ηθελα ν' ακούσω τον Τερεσέκνο: Θα διάβαζε την κυβερνητική διακήρυξη για την εξωτερική πολιτική. κι ότι "στη συμμαχική διάσκεψη πρέπει να μιλήσουμε κοινή γλώσσα". Ομως τα έργα. Και την ίδια ακριβώς περίοδο. Η πρώτη ταξιαρχία επιχείρησε ν' αντικαταστήσει τους αξιωματικούς της με τις στρατιωτικές επιτροπές.. περνούν στη δραστήρια πολιτική επίθεση. των κοζάκων. Πρώτο. Τερεσένκο έβγαλε στο Κοινοβούλιο μεγάλο λόγο για τον πόλεμο και την ειρήνη.τι και να συμβεί. μα με τις κυβερνήσεις τους). όπου συνεδρίαζε το Σοβιέτ της δημοκρατίας.. Ο Τερεσένκο τέλειωσε με τα παρακάτω λόγια.. Καλέντιν.Η δυσαρέσκεια δυνάμωνε ακόμα περισσότερο με τις ειδήσεις για την κατάσταση των ρωσικών στρατευμάτων στη Γαλλία.1923). και αρκετά πολεμοφόδια για να πολεμήσουμε. Τίποτα το καινούριο. ο πιο σιωπηλός από τους υπουργούς μας. Η εφημερίδα του Γκόρκι "Νέα Ζωή" εφιστούσε την προσοχή των αναγνωστών στη δράση τους: ". τουφεκίζουν τους προπαγανδιστές μας. για τις "δυσκολίες". η προσωρινή κυβέρνηση τον απόλυσε από την υπηρεσία για συμμετοχή στην κορνιλοφική συνωμοσία. Τον Αταμάνο των κοζάκικων στρατευμάτων του Ντον. Δηλώσεις. Οι αντιδραστικοί απαιτούσαν "σταθερή" ιμπεριαλιστική πολιτική και τα δημοκρατικά κόμματα ήθελαν εγγύηση. όμως. οχυρώθηκε στο Νοβοτσερκάσκ. περιστοιχιζόμενος από τρεις μεγάλες κοζάκικες στρατιές. στα απώτερα σχέδια της ρωσικής πολιτικής άρχισαν να διαγράφονται οι σκοτεινές φιγούρες μιας μοχθηρής δύναμης. Πού βρίσκεται λοιπόν η διέξοδος.. Στις μέρες του Φλεβάρη οι κοζάκοι δεν πυροβολούσαν το λαό. Το τελευταίο διάστημα. που δημιουργήθηκαν από την εντολή του Σκόμπελεφ. την εξάντλησαν με την πείνα και. Δεύτερο. (Ο Τερεσένκο αποσιώπησε τις συνέπειες της επίθεσης). Ενας ψηλός. συνωμοτούσε και απειλούσε με 12 . Τι ανάγγειλε στο στρατό και το λαό. κομψοντυμένος και ξυρισμένος νέος άντρας. Κι οι διαπραγματεύσεις του Αγγλου βασιλιά με τον εξόριστο αντεπαναστάτη Γκούρκο. Εμείς νομίζουμε ότι η επανάσταση θα μας δώσει την ειρήνη. ότι είμαστε στενά δεμένοι με τους συμμάχους μας (όχι με τους λαούς. ζητώντας να γυρίσουν στην πατρίδα. ότι η εντολή του Σκόμπελεφ είναι άσχημη. ότι δεν είναι σωστό. όταν το επιτρέψουν οι σύμμαχοι. Κι από την Ευρώπη έρχονταν φήμες για ειρήνη από την πλευρά της Ρωσίας. όπως έκαναν κι οι σύντροφοί τους στη Ρωσία. Πέμπτο. Τέταρτο. Κι η διαγωγή του αγγλικού ναυτικού. ότι η κυβέρνηση θα καταβάλει προσπάθειες για τη σύναψη ειρήνης. ότι η επίθεση στις 18 του Ιούνη ήταν ευεργετική και επιτυχής υπόθεση. που αποτελούσαν την ουσία του λόγου του: "Η Ρωσία είναι μεγάλη δύναμη. Αυτό ήταν όλο. πρέπει ν' αποδείξουμε ότι είμαστε υπερασπιστές του μεγάλου ιδανικού και τέκνα μεγάλης δύναμης". που τόσο καιρό και με τέτοια τρομερή ανυπομονησία την περίμενε η εξαντλημένη από τον πόλεμο και διψασμένη για ειρήνη χώρα.. επικεφαλής των συντηρητικών.. Πίστη στους συμμάχους και στον Τερεσένκο. για τα "κρατικά συμφέροντα της Ρωσίας".. ότι δεν πρέπει να κρίνει η δημοκρατία για τη δυνατότητα ή όχι διεξαγωγής της χειμερινής εκστρατείας: αυτό πρέπει να το λύσουν οι συμμαχικές κυβερνήσεις... ο ρόλος τους αρχίζει ν' αλλάζει: από την παθητική αδιαφορία. Σύντ. κι η αντεπαναστατική κυβέρνηση τους υποστηρίζει.". στο τέλος. Πότε θα γίνει ειρήνη. Τρίτο.. Γι' αυτό ο υπουργός δε μίλησε. (1) Η διάσκεψη δεν έγινε γιατί έπεσε η προσωρινή κυβέρνηση.Από την 46η Ταξιαρχία πυροβολικού της Σιβηρίας: "Οι αξιωματικοί δε θέλουν να συνεργαστούν με τις επιτροπές μας..". κι αρνήθηκε να πάει στη Θεσσαλονίκη. (3) Μίλι= 1. στα ανάκτορα Μαρίνσκι. Το 1917 ήταν υπουργός του Θησαυροφυλακίου (υπουργός Οικονομικών) στην κυβέρνηση συνασπισμού του Λόιντ Τζορτζ και αρχηγός της Βουλής των Κοινοτήτων. Ολοι πρέπει να την υπερασπίσουμε. μας προδίνουν στον εχθρό. Κι αντί γι' αυτό η κυβέρνηση μας απαγορεύει ακόμα και να μιλάμε για τέτοια πράγματα. Την περικύκλωσαν.. που δεν έβαζε κανένα καθήκον. Στις 26 (13) του Οχτώβρη πήγα στη μαρμαρένια κόκκινη αίθουσα. πως οι συμμαχικές κυβερνήσεις δε φροντίζουν για μας: "Εχουμε συγκεκριμένες δηλώσεις των συμμάχων μας".όργανο του μπολσεβίκικου Σοβιέτ της Πετρούπολης: "Η απάντηση της κυβέρνησης προς τα χαρακώματα Ο υπουργός των Εξωτερικών κ. Εκείνος αρνήθηκε κατηγορηματικά να εγκαταλείψει τη θέση του.

τραβούσαν για αυτονομία και αρνούνταν να υποταχθούν στις διαταγές της Πετρούπολης. οπωσδήποτε. Στο Ελσίνκι η φινλανδική Βουλή αρνήθηκε να πάρει χρήματα από την προσωρινή κυβέρνηση. και ο υπουργός των Στρατιωτικών στρατηγός Βερχόβσκι μάταια έλεγαν και ξανάλεγαν ότι τον στρατό και το ναυτικό μπορεί να τα σώσει μόνο η καινούρια. οι μεγάλες πόλεις έμειναν χωρίς ψωμί. έκανε σχέδια εκκένωσης της πρωτεύουσας. οι πράξεις της ευθυγραμμίζονταν. Στην Τασκέντ τα κρατικά όργανα διέλυσαν το Σοβιέτ. Η αστική Ράντα στο Κίεβο. Στον Ντον σχηματίστηκε κάτι σαν κοζάκικη δημοκρατία. νεαρέ! Η Ρωσία έχει ανάγκη από μια ισχυρή προσωπικότητα. άταχτα κύματα. Βινιτσένκο. με την υποστήριξη των καντέ. με τα συμφέροντα των εύπορων τάξεων. Ο αρχηγός της Ράντα. Καραούλοφ και Μπαρντίζι και το υποστήριζαν οι μεγάλοι έμποροι και τραπεζίτες της Μόσχας. Αλλά κι όταν υποχρεωνόταν να κάνει κάτι. αποκαλώντας τον Κορνίλοφ "μεγάλο Ρώσο πατριώτη". τον Κορνίλοφ. Στις 23 (10) του Οχτώβρη. Ο Κορνίλοφ έπρεπε να νικήσει. με ρυτιδωμένο πρόσωπο. Η δύναμή του ήταν τόσο μεγάλη. δεν μπορούσε να κάνει τίποτα. που είχαν κουραστεί να περιμένουν την παραχώρηση γης και αγανάχτησαν από τα κατασταλτικά μέτρα της κυβέρνησης. μέχρι τα Ουράλια. Ο Κερένσκι συμφώνησε να αφήσει τον Καλέντιν ήσυχο και. Είναι καιρός ν' αφήσουμε κάθε σκέψη για επανάσταση και να συσπειρωθούμε ενάντια στους Γερμανούς. κι άρχισε να οργανώνει εθνικό στρατό. Στα κυβερνεία του Ταμπόφ και του Τβερ οι αγρότες. Ο αστικός Τύπος τον υποστήριζε όλο και πιο ανοιχτά. Στην αρχή έπρεπε να μεταφερθούν και να κατανεμηθούν σ' όλη τη Ρωσία τα μεγάλα εργοστάσια που δούλευαν για την άμυνα και μετά η ίδια η κυβέρνηση 13 . Οι αντιδραστικοί θαρρείς κι επιζητούσαν σκόπιμα να προκαλέσουν την οργή του λαού. η δημοκρατική πειθαρχία. Την άκρα δεξιά την εκπροσωπούσαν τα κακοκαμουφλαρισμένα όργανα του μοναρχισμού: το Λαϊκό Βήμα του Πουρισκέβιτς. Η εφημερίδα του Μπούρτσεφ "Κοινή Υπόθεση" ζητούσε την εγκαθίδρυση δικτατορίας από τους Κορνίλοφ. με μυωπικά μάτια πίσω από χοντρά γυαλιά. σαν τον Καλέντιν. Τα τοπικά όργανα της εξουσίας. Ηταν ένας κοντός καμπουριασμένος ανθρωπάκος. την Οδησσό και το ανθρακοφόρο λεκανοπέδιο του Ντονέτς. που είχε σχηματιστεί ξανά. Στις αρχές του Οχτώβρη επισκέφθηκε τον Κερένσκι αντιπροσωπεία των κοζάκων. που βασίζεται στη συνεργασία των στρατιωτικών στελεχών με τις στρατιωτικές και ναυτικές επιτροπές. Στο Ροστόφ του Ντον και στο Εκατερινοσλάβ οι ένοπλοι κοζάκοι διέλυσαν τα Σοβιέτ και στο Χάρκοβο κατάστρεψαν τα γραφεία του συνδικάτου των ανθρακωρύχων. που σπαραζόταν από την πάλη ανάμεσα στα δημοκρατικά και αντιδραστικά κόμματα. Αρχηγοί του ήταν ευγενείς και μεγάλοι γαιοχτήμονες.. που συγκλήθηκε για την αναστήλωση της άθλιας οικονομίας της χώρας. Οι αξιωματικοί και στρατηγοί του παλιού καθεστώτος.. Τεράστιες απεργίες και λοκάουτ συγκλόνιζαν τη Μόσχα. Με τον Μπούρτσεφ μίλησα μια φορά στο θεωρείο του Τύπου του Σοβιέτ της Ρωσικής Δημοκρατίας. αλλά λυπάται πολύ που αυτά υπάρχουν ακόμα". που ζητούσαν ανοιχτά να ξεριζωθεί η επαναστατική δημοκρατία. καθόριζε έτσι τα σύνορα της Ουκρανίας.. μα πίσω από τους βλάκες βρίσκονται οι πράκτορες των Γερμανών. κήρυξε τη Φινλανδία αυτόνομη και απαίτησε να φύγουν τα ρωσικά στρατεύματα. Καλέντιν και Κερένσκι. όπως μαθεύτηκε. Οι μεταφορές παράλυσαν. Το κοζάκικο κίνημα παρουσιαζόταν παντού σαν αντισοσιαλιστικό και μιλιταριστικό. ". συνεννοούνταν για ξεχωριστή ειρήνη με τη Γερμανία κι η προσωρινή κυβέρνηση δεν μπορούσε να κάνει τίποτα ενάντιά του. στο λιμάνι της Ρίγας έγινε ναυμαχία με μια γερμανική μοίρα. Το χάος μεγάλωνε μέρα με τη μέρα. Οι βλάκες επέτρεψαν να τσακιστεί ο Κορνίλοφ.. στην Πολωνία και στη Λευκορωσία δυνάμωνε όλο και πιο πολύ το ανοιχτό εθνικιστικό κίνημα. Σ' όλες αυτές τις περιοχές άρχιζε πια σκληρή πάλη ανάμεσα στις τοπικές εξουσίες και στα Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. Η Σιβηρία και ο Καύκασος ζητούσαν ξεχωριστές συντακτικές συνελεύσεις. άλλη κοζάκικη αντιπροσωπεία επισκέφτηκε τον Αγγλο πρεσβευτή και στη συνομιλία που είχε μαζί του παρουσιάστηκε σαν εκπρόσωπος "του ελεύθερου κοζάκικου λαού". Εκατοντάδες και χιλιάδες στρατιώτες λιποταχτούσαν από το μέτωπο κι άρχισαν να κινούνται σ' όλη τη χώρα σε μεγάλα. που είχε το θράσος να απαιτήσει το σταμάτημα των επιθέσεων ενάντια στον Καλέντιν και να κατηγορήσει τον πρωθυπουργό ότι ανέχεται τα Σοβιέτ. Ταυτόχρονα. Πλησίαζε η ημέρα της δίκης του Κορνίλοφ. ο στρατός πεινούσε. Στην Πετρούπολη η Οικονομική Σύσκεψη. Η κυβέρνηση. οι στρατηγοί Ντούτοφ. η Νέα Ρωσία και ο Ζωντανός Λόγος. έκαιγαν τις επαύλεις και σκότωναν τους τσιφλικάδες. που τον εκτιμούσαν όλοι. αυτή όχι μόνο δε στηρίζεται στα Σοβιέτ. Δεν τους άκουγε κανείς. η εθελοντική. δήλωσε: "Οι καθοδηγητές του Σοβιέτ με θεωρούν αυταρχικό και τύραννο. υποχρεώθηκε ν' αναγνωρίσει τυπικά το Σοβιέτ της ένωσης των κοζάκικων στρατευμάτων και να κηρύξει εκτός νόμου το κοζάκικο τμήμα των Σοβιέτ. καθοδηγούμενα από τις εύπορες τάξεις. Το Κουμπάν ανακηρύχτηκε ανεξάρτητο κοζάκικο κράτος. Στην Ουκρανία και στη Φινλανδία. βρέθηκε σε αδιέξοδο: δεν μπορούσε να λύσει την ανειρήνευτη αντίθεση ανάμεσα στην εργασία και το κεφάλαιο και τελικά διαλύθηκε από τον Κερένσκι. Η παλιά Ρωσία γκρεμιζόταν γοργά. Οσον αφορά την προσωρινή κυβέρνηση. "Θυμηθείτε τα λόγια μου. Ο υπουργός των Ναυτικών ναύαρχος Βενρτερέβσκι.επίθεση. απαιτούσαν να παρθούν σκληρά μέτρα για την αποκατάσταση της πειθαρχίας στο στρατό και το ναυτικό. με πρόσχημα ότι η Πετρούπολη βρίσκεται σε κίνδυνο. Η κυβέρνηση. Εστελνε κοζάκους για ν' αποκαταστήσουν την τάξη στα χωριά ή για να καταστείλει τις απεργίες στις πόλεις. με μια ανακατεμένη τούφα μαλλιά στο κεφάλι και με γκρίζα γένια. Εκτός απ' αυτό. ώστε η κυβέρνηση άρχισε να κάνει πως δε βλέπει την ανυπακοή του. που έπαιρνε μέσα τις πλουσιότερες γεωργικές περιοχές της Νότιας Ρωσίας.

από τα "τάγματα θανάτου". ξερακιανός. Οι κεντρικές επιτροπές του στρατού και του ναυτικού. γιατί εκτός από κακό τίποτα άλλο δε φέρανε στη Ρωσία. Ολοι στα μαύρα.. οι εργοστασιακές επιτροπές και οι έτοιμες για την εξέγερση επαναστατικές οργανώσεις του στρατού και του ναυτικού. που προετοιμάζουν το έδαφος για έναν καινούργιο Κορνίλοφ. Σ' όλη τη χώρα στάλθηκαν αντιπρόσωποι. πως η κατάληψη της Πετρούπολης από τους Γερμανούς θα ήταν μεγάλη ευτυχία. ότι ο Θεός είναι μαζί της. Μετά σηκώθηκε ο Πετρόβσκι. Ανάμεσα από τα βαριά και σκοτεινά σύννεφα περνούσε πότε . Οι εφημερίδες Ισβέστια και Φωνή του Στρατιώτη. που δεν του έδωσαν τη δυνατότητα να εκλέξει σωστά τους αντιπροσώπους του. δίχως εμπόδια από την πλευρά των αναρχικών". Τη Ρίγα την πρόδωσαν κιόλας στους Γερμανούς. οι Ρώσοι.. συγκεντρωνόταν σε αυθόρμητα συλλαλητήρια και έβγαζε αντιπροσώπους για την Πετρούπολη.. Πεθαίνουμε για το τίποτα. που δημιουργήθηκε από την επανάσταση του Μάρτη στη Ρωσία. μ' όλες τις δυνάμεις τους προσπαθούσαν να ματαιώσουν τη σύγκληση του συνεδρίου. των απλών στρατιωτών και των φτωχών αγροτών. που συνειδητά ερημώνουν τη χώρα. Με την κατάληψη της Πετρούπολης θα καταστραφεί και το ναυτικό της Βαλτικής. Η υπόγεια φωτιά της εξέγερσης έσπαζε το φλοιό που είχε αρχίσει σιγά . Μίλησε ένας στρατιώτης από το ρουμάνικο μέτωπο. Σ' αυτό έχω αντίρρηση. Το συλλαλητήριο έγινε σε ένα μισοτελειωμένο συγκρότημα με γυμνούς τούβλινους τοίχους. Ολος ο τεράστιος μηχανισμός. κοντά στη λεωφόρο Σλίσενμπουργκ. που ήταν διακοσμημένο με κόκκινα.. από την ένωση των κοζάκικων στρατευμάτων. διαμαρτυρίες των εκπροσώπων από τα μέτωπα. όμοιος με φοιτητή. αν όλα αυτά τα ιδρύματα χαθούν. Την ίδια περίοδο. Πομπώδικες αποφάσεις ενάντια στο συνέδριο.. Κάθε μέρα μπολσεβίκοι ομιλητές επισκέπτονταν τους στρατώνες και τις φάμπρικες και ρίχνονταν άγρια ενάντια στην "κυβέρνηση του εμφύλιου πολέμου". αργός και αμείλιχτος: "Φτάνουν τα λόγια. Για τη σύγκλησή του δεν ήταν αντίθετη μόνο η κυβέρνηση. Μα δε χρειάζεται να λυπηθούμε γι' αυτό: τα πολεμικά σκάφη στο μεγαλύτερο μέρος τους είναι εντελώς φθαρμένα". δίπλα από τις σκυθρωπές φάμπρικες και τις πελώριες εκκλησίες. με ευαίσθητο πρόσωπο καλλιτέχνη. "Σύντροφοι . ). ..φώναζε .. Πολλά τοπικά Σοβιέτ είχαν πια μπολσεβικοποιηθεί. μ' όλες τις δυνάμεις εργαζόταν για να μην επιτρέψει τη σύγκληση του συνεδρίου των Σοβιέτ. τα Σοβιέτ των αγροτών βουλευτών και ιδιαίτερα η ΚΕΕ. από την ένωση των αξιωματικών. Εκτός από αυτά υπήρχαν οι οργανώσεις του βιομηχανικού προλεταριάτου. Κι από την άλλη πλευρά ήταν οι αδιαμόρφωτοι ακόμα πόθοι του προλεταριάτου: των εργατών. τώρα προδίνουν και την Πετρούπολη! Ο αστικός Τύπος αγάλλιαζε: "Στη Μόσχα.ετοιμαζόταν να πάει στη Μόσχα. Με το μέρος τους τάχθηκε κι όλο το βαρύ πυροβολικό του Τύπου των εσέρων: η Υπόθεση του Λαού και η Θέληση του Λαού. πως εμείς. Τριγύρω στο βήμα. από την αγροτική ένωση. Το Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ μπορούσε να πραγματοποιηθεί μόνο σαν αποτέλεσμα του αυθόρμητου κινήματος των μαζών. Η θύελλα της λαϊκής αγανάχτησης ήταν τόσο μεγάλη. Προσπαθούν να μας 14 . σκαρφάλωναν πάνω στα μαυρισμένα δοκάρια. Σε πολλά μέρη ο λαός. δηλώσεις ότι η δημοκρατία δε θα επιτρέψει τη σύγκλησή του πριν από την ίδια τη Συντακτική Συνέλευση. λεπτός. πως στην Πετρούπολη θα χαθούν τα κεντρικά ιδρύματα (δηλ. από την ένωση του Ζέμστβο. από την ένωση των ιπποτών του Αγίου Γεωργίου. κλπ. Μόνο αυτά μπορούν να υπερασπίσουν την επανάσταση από τους εχθρούς της. που αυλακώνεται από αστραπές. που τους ανάγκασε ν' αναβάλουν τα σχέδια της εκκένωσης. απ' όλες τις τηλεγραφικές γραμμές στέλνονταν οδηγίες που ζητούσαν από τα τοπικά Σοβιέτ και τις στρατιωτικές επιτροπές ν' ακυρώσουν ή ν' αναβάλουν τις εκλογές για το συνέδριο.. που ήταν στραμμένα προς εμάς. τα Σοβιέτ. οι κεντρικές επιτροπές ορισμένων επαγγελματικών συνδικάτων. το συνέδριο των Σοβιέτ κρεμόταν πάνω από τη Ρωσία σαν σύννεφο καταιγίδας. γιατί θα τσάκιζε τα Σοβιέτ και θα λύτρωνε τη Ρωσία από το επαναστατικό ναυτικό της Βαλτικής. Σ' άλλα μέρη ο λαός καθαιρούσε τις παλιές επιτροπές που του έφραζαν το δρόμο κι έβγαζε καινούργιες. Ο Λουνατσάρσκι.σιγά να σκληραίνει στην επιφάνεια της επαναστατικής λάβας και που αδρανούσε στη διάρκεια όλων αυτών των μηνών.πεινούμε και παγώνουμε στο μέτωπο. τάσσονταν λυσσασμένα ενάντια στο συνέδριο. συνωστιζόταν ένα πλήθος δέκα χιλιάδων ατόμων. Οι μπολσεβίκοι δήλωσαν ότι η κυβέρνηση εγκαταλείπει την κόκκινη πρωτεύουσα μόνο και μόνο για ν' αδυνατίσει την επανάσταση. Το Σοβιέτ της Ρωσικής Δημοκρατίας τάχθηκε ομόφωνα ενάντια στο συνέδριο. μα που κατέληξαν να βρεθούν στα χέρια της ΚΕΕ.η κυβέρνηση θα μπορεί να δουλεύει σε ήσυχη ατμόσφαιρα.. αλλά κι όλοι οι "μετριοπαθείς" σοσιαλιστές. θα πολεμήσουμε μέχρι θανάτου για την επανάστασή μας. πήγαμε στο κρατικό πολεμικό εργοστάσιο του Ομπουχοφ. λούζοντας με κοκκινωπό φως τα άδεια κουφώματα των παραθυριών και τη θάλασσα των απλών ανθρώπινων προσώπων. και θα ήμουν πολύ ευχαριστημένος. Νομίζω. . με την Πετρούπολη! Φοβούνται. που αποσυνθέτουν το στρατό. που τις είχε ιδρύσει το Σοβιέτ της Πετρούπολης. εμείς όμως πρέπει να προσαρμοστούμε σ' αυτήν. Μια Κυριακή με το ασφυχτικά γεμάτο τρενάκι που σερνόταν μέσα από την αδιαπέραστη λάσπη. "Η Πετρούπολη βρίσκεται σε κίνδυνο. Θα κρατήσουμε μ' όλες τις δυνάμεις μέχρι που να 'ρθουν σε βοήθειά μας όλοι οι λαοί του κόσμου! Πέστε στους Αμερικανούς εργάτες να ξεσηκωθούν και να παλέψουν για την κοινωνική επανάσταση!". Και παρ' όλα αυτά το ακροατήριο ήταν πολύ προσεκτικό και ζωηρό.έγραφε η καντέτικη εφημερίδα Λόγος . Ας μεταδώσουν οι Αμερικανοί σύντροφοι στην Αμερική. ένας αδύνατος άνθρωπος με δραματική και φλογερή έκφραση στο πρόσωπο. Ηρθε η ώρα να περάσουμε στα έργα! Η οικονομική κατάσταση είναι πολύ άσχημη. είπε.έγραφε. Οι άνθρωποι στριμώχνονταν στα αραδιασμένα ξύλα και στους σωρούς των κεραμιδιών. Ο αρχηγός της δεξιάς πτέρυγας του κόμματος των καντέ Ρουτζιάνκο δήλωσε στην εφημερίδα Ρωσικό Πρωινό..πότε ο ήλιος. εξηγούσε γιατί τα Σοβιέτ πρέπει να πάρουν την εξουσία.

Αν τολμήσουν να θίξουν τις προλεταριακές μας οργανώσεις θα τους σαρώσουμε από το πρόσωπο της Γης σαν σκουπίδια!". εκπρόσωπος των λαϊκών σοσιαλιστών. ότι όλ' αυτά μπορούν να οδηγήσουν πολύ μακριά.. στο ναυτικό. άρχισε να εκδίδεται η "Αγροτική Φτωχολογιά" . Εκτός από τις δύο κομματικές εφημερίδες "Εργατικός Δρόμος" και "Στρατιώτης"... Ταυτόχρονα. αν κι εγώ δεν είμαι εχθρός αυτών των μεταρρυθμίσεων. στρατιώτες... Εμείς όμως κάνουμε αυτό το έγκλημα. πήρε το δρόμο της ανοιχτής εξέγερσης. Κάτω ο καταραμένος πόλεμος! Πώς μπορεί να πραγματοποιηθεί αυτό το σύνθημα.. πήρε θέση ενάντια στην παραχώρηση της γης στους αγρότες και τάχθηκε με τους καντέ: "Είναι απαραίτητο να επαναφέρουμε αμέσως την αυστηρή πειθαρχία στο στρατό. "Οι εύπορες τάξεις.. Καλούμε σε βοήθεια ενάντια στον Κάιζερ τους Γερμανούς εργάτες. θέλουν να χρησιμοποιήσουν τον επαναστατικό μηχανισμό του κράτους για να δέσουν τη Ρωσία στο πολεμικό άρμα των συμμάχων! Τα επαναστατικά κόμματα τάσσονται αποφασιστικά ενάντια στην πολιτική αυτή. αγρότες που διψούν για την ειρήνη όσο κι εμείς. θα απευθυνόταν άμεσα στα γερμανικά στρατεύματα. Η εξουσία πρέπει να παρθεί από τα εγκληματικά χέρια της αστικής τάξης και να δοθεί στα χέρια των οργανωμένων εργατών. Οι φάμπρικες και τα εργοστάσια κλείνουν. Οι αεροπόροι μας θα σκορπούσαν αυτές τις εκκλήσεις στο γερμανικό έδαφος. στο προλεταριάτο και στην αγροτιά.. Ο γηραλέος Νικόλα Τσαϊκόφσκι. Θέλουν να λυγίσουν τους εργάτες με την πείνα. Η αγροτιά. με μισό εκατομμύριο τιράζ και από τις 30 (17) του Οχτώβρη. σε καιρό πολέμου.. Με την υποστήριξη ολόκληρης της αστικής τάξης. Ο μπολσεβίκικος Τύπος αναπτυσσόταν με αναπάντεχη γρηγοράδα.καινούρια καθημερινή εφημερίδα για τους αγρότες.. που ο κόσμος τους θεωρεί σαν πράκτορες των Γερμανών: "Ο Γερμανός Κάιζερ. Το πρόγραμμα της εφημερίδας μας είναι το πρόγραμμα του Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης. παραμερίζοντας τους διπλωμάτες συμμάχων και εχθρών. Αυτή η κυβέρνηση θα ρημάξει τη χώρα.". Η κυβέρνηση του Κερένσκι. στους στρατιώτες και τους αγρότες. ο κίνδυνος της παράδοσης κρέμεται πάνω από την επαναστατική Πετρούπολη.. Η επανάσταση πρέπει να τραβήξει μέχρι το τέρμα.... Ο "Εργάτης και ο Στρατιώτης" θα είναι η φωνή του προλεταριάτου της Πετρούπολης και της φρουράς της Πετρούπολης.. Η τέταρτη χειμερινή εκστρατεία θα ήταν ολέθρια για το στρατό και τη χώρα... Ο "Εργάτης και ο Στρατιώτης" θα υπερασπίσει ανειρήνευτα τα συμφέροντα της αγροτικής φτωχολογιάς. μια γνήσια επαναστατική κυβέρνηση που θα στηρίζεται στο στρατό.. Η αστική τάξη και οι στρατηγοί της ζητούν αμείλιχτα μέτρα για την αποκατάσταση τυφλής πειθαρχίας στο στρατό. Στο Σοβιέτ της δημοκρατίας. Μια επαναστατική εξουσία. Ολη η εξουσία στα Σοβιέτ .. Ο κορνιλοφισμός παραμονεύει.. από το όργανο των ίδιων των μπολσεβίκων.. που είναι βαμμένος στο αίμα εκατομμυρίων. Μια τέτοια κυβέρνηση.". θέλουν να μας προκαλέσουν. Θα ήταν σκόπιμο ν' αναφέρουμε εδώ ακόμα μερικά αποσπάσματα από την ίδια εφημερίδα.. Θα πλημμύριζε τα γερμανικά χαρακώματα με εκατομμύρια εκκλήσεις στη γερμανική γλώσσα... θέλει να κινήσει τα στρατεύματά του ενάντια στην Πετρούπολη.. Το κύριο άρθρο της εφημερίδας συνόψιζε την μπολσεβίκικη άποψη: ". φώναζε ο αριστερός εσέρος Καρέλιν. Η εφημερίδα μας κάνει την εμφάνισή της σε τούτες τις φοβερές μέρες. Κραυγές από την αριστερά: "Δε σας πιστεύουμε!". Ο Αντζέμοφ δηλώνει από μέρους των καντέ πως δεν υπάρχει καμία ανάγκη να εξηγήσουμε στο στρατό για ποιο σκοπό πολεμάει. Από την αρχή του πολέμου δεν έπαψα να υποστηρίζω ότι είναι έγκλημα να καταπιανόμαστε με κοινωνικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις.".. που βρίσκεται σε απόγνωση. Οι τσιφλικάδες κι οι γραφειοκράτες τσακίζουν τους αγρότες με τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις. είναι ενάντια στους εργάτες. το χάσμα ανάμεσα στις δυο πλευρές γινόταν κάθε μέρα όλο και βαθύτερο.. Οι αντεπαναστάτες προετοιμάζουν την εξόντωση του λαού. Ας μάθουν όμως οι εχθροί. γιατί ο κάθε στρατιώτης πρέπει να καταλαβαίνει ότι ο άμεσος σκοπός είναι το ξεκαθάρισμα της ρωσικής γης από τον εχθρό. οι κορνιλοφικοί ετοιμάζονται ανοιχτά να ματαιώσουν τη Συντακτική Συνέλευση...λυγίσουν με την πείνα και το κρύο. Είναι ανάγκη να σωθεί ο λαός από τον όλεθρο. ναύτες. Θυελλώδη χειροκροτήματα από τη δεξιά.στο κέντρο και στις επαρχίες! Αμεση ανακωχή σ' όλα τα μέτωπα! Τίμια δημοκρατική ειρήνη των λαών! Η τσιφλικάδικη γη να δωθεί χωρίς αποζημίωση στους αγρότες! Εργατικός έλεγχος στην παραγωγή! Τίμια σύγκληση της Συντακτικής Συνέλευσης!. εμφανίστηκε ο "Εργάτης και ο Στρατιώτης". γιατί είμαι σοσιαλιστής. στρατιωτών και των επαναστατημένων αγροτών.". 15 .

Τι χοντροκομμένος και καθυστερημένος λαός! Αγροίκοι άνθρωποι. Ο εκπρόσωπος όμως της Κεντρικής Επιτροπής των μπολσεβίκων Καραχάν. στην πιο ακρινή γωνιά της πόλης. έδρα του επιτελείου της ΚΕΕ και του Σοβιέτ της Πετρούπολης.. Στη φαρδιά και χαμηλή τραπεζαρία. Με 5 καπίκια μπορούσε να πάρει κανείς ένα τενεκεδένιο κύπελλο τσάι. και στις πόρτες τους οι σμαλτωμένες πινακίδες που διασώθηκαν έγραφαν: "Αίθουσα Παιδαγωγού".... Πήγα εκεί μ' ένα παραφορτωμένο τραμ.. κάτι κακοβαμμένα πλακάτ. από την οποία είχε αφαιρεθεί το πορτρέτο του αυτοκράτορα. εξαιρούσε τον έναν αντιπρόσωπο μετά τον άλλον με την πρόφαση πως εκλέχτηκαν παράνομα. το εστιατόριο. στριμώχνονταν και κινούνταν αμέτρητοι στρατιώτες και εργάτες. είτε "Γραφείο Εξωτερικών Υποθέσεων". Σ' όλα τα κεφαλόσκαλα και στις στροφές της σκάλας βρίσκονταν μακριά τραπέζια γεμάτα από έντυπο υλικό των κάθε λογής πολιτικών κομμάτων. Στο απάνω πάτωμα υπήρχε ακόμα ένα εστιατόριο που γευμάτιζαν μόνο τα μέλη της ΚΕΕ. "Κεντρική στρατιωτική επιτροπή". Η επιτροπή των πληρεξουσίων που διορίστηκε από την παλιά ΚΕΕ. των προκηρύξεων και των κάθε λογής προπαγανδιστικών εντύπων. Η κοπέλα που δούλευε στην επιτροπή και ανήκε στην ομάδα του Πλεχάνοφ «Ενότητα». Μη δίνετε σημασία σ' αυτό το ψέμα. Εδώ βρίσκονταν ακόμα και οι κεντρικές επιτροπές των πολιτικών κομμάτων και τα δωμάτια για τις συσκέψεις των ομάδων τους. Το ινστιτούτο του Σμόλνι.. «Δεν πειράζει.» Ο Εργάτης και ο Στρατιώτης έγραφε: « Εφιστούμε την προσοχή των ανππροσώπων του καινούργιου Πανρωσικού συνεδρίου στην απόπειρα ορισμένων μελών του οργανωτικού Γραφείου να ματαιώσουν το συνέδριο. Στην άκρη της αίθουσας ήταν μια εξέδρα και στις δύο πλευρές της υπήρχαν ψηλά διακλαδωμένα κηροπήγια. Πλησιάζουν μεγάλες μέρες. Παντού ήταν κρεμασμένα συνθήματα "Σύντροφοι. στριμώχνονταν οι πεινασμένοι προλετάριοι. Ετρωγαν λαίμαργα για να χορτάσουν την πείνα τους. εδώ γίνονταν οι χοροεσπερίδες. Στα ξύλινα πατώματα χτυπούσαν αδιάκοπα δυνατά.τους γεροδεμένους αξύριστους στρατιώτες. με εκατοντάδες ηλεκτρικές λαμπίτσες και χωριζόταν από δύο σειρές χοντρές κολόνες. κι ότι καλύτερα είναι να φύγουν οι αντιπρόσωποι από την Πετρούπολη. τους αγρότες με τα μακριά γένια. προοριζόμενο για πούληση. αξιωματικοί με λαμπρές στολές και ο κλήρος με πολυτελέστατα άμφια. που φωτίζονταν από ελάχιστες ηλεκτρικές λαμπίτσες.. μα όλη η χώρα αναταραζόταν πια κι οι μενσεβίκοι με τους εσέρους.. Όταν θ' αρχίσει το συνέδριο όλοι εσείς να καθήσετε στις θέσεις σας. . βρισκόταν όπως και προηγούμενα.. χαμογέλασε περιφρονητικά.» Ήταν ολότελα φανερό ότι στις 2 του Νοέμβρη (20 του Οχτώβρη) δεν θα υπήρχε ακόμα απαρτία. άλλαξαν απότομα ταχτική. κουβέντιαζαν δυνατά κι έλεγαν χοντρά αστεία. βλέποντας να εκμηδενίζονται. Στους ευρύχωρους θολωτούς διαδρόμους.ινστιτούτο για τις κοπέλες της ρωσικής αριστοκρατίας και βρισκόταν κάτω από την προστασία της ίδιας της τσαρίνας. «Δεν είναι καθόλου εκείνα τα πρόσωπα που ήταν στο πρώτο συνέδριο. πολλοί από τους οποίους καμπούριαζαν κάτω από το βάρος των δεμάτων των εφημερίδων. Στην τελευταία στάση υψώνονταν οι υπέροχοι γκριζογάλανοι τρούλοι του μοναστηριού του Σμόλνι. Τις επίσημες μέρες σ' αυτή την εξέδρα μαζεύονταν.» Στα λόγια αυτά υπήρχε αλήθεια. "Κεντρικό Συμβούλιο των πανρωσικών επαγγελματικών συνδικάτων"... Απάνω από την κύρια είσοδο ήταν το αυτοκρατορικό έμβλημα σκαλισμένο στην πέτρα κι έμοιαζε σαν να κορόιδευε αυτά που διαδραματίζονταν. Γι' αυτό ανέβαλαν την έναρξη του συνεδρίου ως τις 7 του Νοέμβρη (25 του Οχτώβρη). "IV Τάξη". βρίσκεται στις όχθες του πλατιού Νέβα. Στο Σμόλνι υπήρχαν πάνω από εκατό τεράστια άδεια άσπρα δωμάτια.Ο ίδιος ο Κερένσκι μίλησε δυο φορές για εθνική ενότητα με λόγια γεμάτα πάθος. Η επανάσταση τάραξε τη Ρωσία ως τα κατάβαθα και πρόβαλλαν τώρα στην επιφάνεια τα κατώτερα στρώματα. Πίσω από την εξέδρα βρισκόταν μια αδειανή επιχρυσωμένη κορνίζα. που έχει διακόσιες γιάρδες μάκρος και μοιάζει με στρατώνα. Με 2 ρούβλια αγόρασα ένα κουπόνι για το γεύμα και στάθηκα μαζί με χίλιους άλλους στη σειρά. Εδώ μπορούσε να πάρει κανείς ψωμί αλειμμένο γερά με βούτυρο και όσο τσάι ήθελε. Στεκόμουν σ' αυτό το δωμάτιο και πρόσεχα τους αντιπροσώπους που κατέφθαναν . γύρω από τις μεγάλες πριγκίπισσες. με τις επιγραφές: "Εκτελεστική Επιτροπή του Σοβιέτ της Πετρούπολης". "Αίθουσα Καθηγητών". είτε "ΚΕΕ". στο κάτω πάτωμα. για την υγεία σας διατηρείτε την καθαριότητα". Στη νότια πλευρά του δεύτερου πατώματος βρισκόταν η τεράστια αίθουσα των συνεδριάσεων... Απέναντι απ' αυτή την αίθουσα βρισκόταν η επιτροπή ελέγχου των πληρεξούσιων του συνεδρίου των Σοβιέτ. "Εργοστασιακές επιτροπές". και μάλιστα στο τέλος του ενός απ' αυτούς τους λόγους έκλαψε. κάσια και φέτες μαύρο ψωμί. Η επανάσταση το πήρε και το έδωσε στις εργατικές και στις στρατιωτικές οργανώσεις. "Ενωση των Στρατιωτών . Άρχισαν να κάνουν απεγνωσμένα τηλεγραφήματα στις επαρχιακές τους οργανώσεις για να στείλουν στο συνέδριο όσο μπορούν περισσότερους αντιπροσώπους από τους «μετριοπαθείς» σοσιαλι- 16 . που οδηγούσε στα μακριά τραπέζια κι όπου είκοσι άντρες και γυναίκες σερβίριζαν από τεράστια καζάνια λαχανόσουπα. κομματάκια κρέας. Τα λιγδιασμένα ξύλινα κουτάλια ήταν μέσα σ' ένα καλαθάκι. Ψηλή άσπρη αίθουσα. έλεγε. τους εργάτες με τις μαύρες μπλούζες. Η συνέλευση τον άκουγε ψυχρά και συχνά τον διέκοπτε με ειρωνικές παρατηρήσεις. Πάνω όμως απ' αυτές τις πινακίδες φαίνονταν κιόλας τα γνωρίσματα της καινούριας ζωής. παρατήρησε. που βρίσκονταν δίπλα στα τραπέζια. διαδίδοντας ότι το συνέδριο δεν θα γίνει. που με παραπονιάρικα κουδουνίσματα σερνόταν με ταχύτητα σαλιγκαριού στους γεμάτους λάσπη δρόμους. χαμογελούσε. που φωτιζόταν με γυαλισμένα άσπρα κηροπήγια. Κι εκεί όμως μπορούσε να μπει όποιος ήθελε. Στα μακριά καθίσματα.Σοσιαλιστών". σαν βροντή. Στο παλιό καθεστώς στεγαζόταν εδώ το περίφημο μοναστήρι . οι βαριές μπότες. Την εποχή που λειτουργούσε το ινστιτούτο.

μερικοί θερμόαιμοι.". Οι φήμες αυτές περικλείνουν μεγάλο κίνδυνο..) δεν θα αργήσουν να εκμεταλλευθούν κάθε επιθετική εκδήλωση για ν' αρχίσουν τα αντεπαναστατικά πογκρόμ και με αιματηρό εμφύλιο πόλεμο να ματαιώσουν τις εκλογές της Συντακτικής Συνέλευσης. Το δημόσιο εργοστάσιο του Σεστρορέτσκ. στο σημειωματάριο μου βρίσκονται τα παρακάτω αποσπάσματα από ανακοινώσεις των εφημερίδων: «Μογκιλιόφ. σαν απόπειρα των αντεπαναστατών να δυσφημήσουν και να ματαιώσουν το συνέδριο των Σοβιέτ. μοίρασε στους αντιπροσώπους των εργατών της Πετρούπολης μερικές χιλιάδες ντουφέκια.. Όλοι οι τοίχοι της Πετρούπολης σκεπάστηκαν μονομιάς από ανακοινώσεις. όπως της εφημερίδας Νέα Ρωσία. από ποια οργάνωση είναι εξουσιοδοτημένοι οι προπαγανδιστές που μιλούν για επίθέση. 17 .Αυτοί (οι αντεπαναστάτες . χλομός κι ασθενικός νέος με ματογυάλια. το τέτοιο πέρασμα της εξουσίας θα βρει την υποστήριξη των πιο πλατιών στρωμάτων του λαού. Είχε όμως τη γνώμη ότι όλα τα κόμματα της επαναστατικής δημοκρατίας πρέπει να σχηματίσουν ενιαίο μέτωπο: «. η ενέργεια αυτή μπορεί εύκολα να γίνει η αρχή του εμφύλιου πολέμου και της καταστροφής όλων όσων δημιούργησαν με τόσους κόπους οι οργανώσεις του προλεταριάτου. Η κυβέρνηση διέταξε τους ευέλπιδες των στρατιωτικών σχολών του Πάβλοφσκ. πάει με τους μπολσεβίκους.. τότε δε θα διστάσουμε να την κάνουμε και θα μας υποστηρίξει όλη η φρουρά της Πετρούπολης. με σκοπό να παραλύσει κάθε ενέργεια που θα επιχειρούσαν οι εργάτες και οι στρατιώτες... εκφράστηκε πολύ πιο συγκεκριμένα: «Οι φιλελεύθεροι και οι άλλοι συνθηκολόγοι σαμποτάρουν το συνέδριο. παραθέτοντας κι ένα χάρτη που δήθεν ξεσκέπαζε το μυστικό μπολσεβίκικο σχέδιο των επιχειρήσεων.στές.. καλούσαν ανοιχτά στην εξόντωση όλων των μπολσεβίκων. Στην πόλη διαδόθηκαν φήμες πως οι στρατιώτες κι οι εργάτες ετοιμάζουν ένοπλη εξέγερση.. ότι οι αντιδραστικοί σκοπεύουν να συντρίψουν την επανάσταση και πως σε περίπτωση ανάγκης πρέπει ν' αντιταχθεί ένοπλη αντίσταση. δεν αποφάσισε καμιά επίθεση. κανένας όμως δεν ήξερε τι ακριβώς. Οι ευέλπιδες του Ορανιεμπάουμ καταφθάνουν στην πόλη. Τι σκέφτονταν να κάνουν οι μπολσεβίκοι. απάντησαν αρνητικά... Ο Πότρεσοφ δημοσίευσε στη μενσεβίκικη Ημέρα ένα εντυπωσιακό άρθρο. να παρασύρουν ένα μέρος των εργατών και των στρατιωτών στους δρόμους με σύνθημα την εξέγερση. όσο κι οι κυβερνητικές εφημερίδες σπρώχνουν τους μπολσεβίκους στη βία. Αυτοί (η κυβέρνηση) ετοιμάζουν αντεπανάσταση. η έκκληση του στρατιωτικού τμήματος του κόμματος των σοσιαλιστών επαναστατών. έλεγε. στις σκληρές ώρες που περνάει η επαναστατική Ρωσία. Δεν πίστευε πως στο συνέδριο θα πάρουν μέρος αρκετοί αντιπρόσωποι. Μπορεί εύκολα. τότε είμαστε αρκετά ρεαλιστές πολιτικοί ώστε να μη σταματήσουμε μπροστά σε τέτοια εμπόδια. δεν συμφέρει να περάσει η ίδια στην επίθεση. Ο αστικός κι ο αντιδραστικός τύπος προειδοποιούσε για την εξέγερση και απαιτούσε από την κυβέρνηση να συλλάβει το Σοβιέτ της Πετρούπολης ή τουλάχιστο να μην επέτρεπε την έναρξη του συνεδρίου.Σύντ. τότε αυτό θα αντιπροσωπεύει τις βασικές διαθέσεις του λαού.. «Αν γίνει το συνέδριο. ο Τρότσκι στιγμάτισε τους ισχυρισμούς των αστικών εφημερίδων.» Με ημερομηνία 29 (16) του Οχτώβρη... Αν όμως η επίθεση θεωρηθεί αναγκαία. που καταδίκαζαν κάθε είδους διαδηλώσεις και ικέτευαν τους εργάτες και τους στρατιώτες να μην ακούν τους προπαγανδιστές. της εργαζόμενης αγροτιάς και του στρατού… . ότι τάχα το Σοβιέτ ετοιμάζει ένοπλη εξέγερση.. Ταυτόχρονα η εκτελεστική επιτροπή του Σοβιέτ των αγροτών με επείγουσα ανακοίνωση συγκαλούσε αγροτικό συνέδριο για τις 13 του Δεκέμβρη (30 του Νοέμβρη). Καμιά εκδήλωση! Όλοι στις θέσεις σας!.. (Σταθμός διοίκησης του ανώτατου διοικητή). κι εμείς πρέπει ν' απαντήσουμε σ' αυτό με αποφασιστική και αμείλιχτη επίθεση. με διαταγή που την υπόγραψε ο Τρότσκι. ένας ψηλός.» Στις 28 (15) του Οχτώβρη σ' έναν από τους διαδρόμους του Σμόλνι άνοιξα συζήτηση με τον Κάμενεφ. Τότε..Πάλι κυκλοφορούν στην πόλη φήμες ότι προετοιμάζονται επιθετικές ενέργειες.. λόγου χάρη.. τότε θ' απαιτήσουμε να παραιτηθεί η προσωρινή κυβέρνηση και να μεταβιβαστεί όλη η εξουσία στα Σοβιέτ.» Ο Γκόρκι υποστήριζε ότι τόσο οι αντιδραστικές.. η "άγρια μεραρχία" κοζάκικα τμήματα και τα "τάγματα θανάτου". Σε συλλαλητήριο της πολιτοφυλακής της περιφέρειας του Νιζνελιτέινι πάρθηκε απόφαση για τη μεταβίβαση όλης της εξουσίας στα Σοβιέτ. Αν όμως αρχίσουν την επίθεση οι εχθροί της. Πού βρίσκεται η πηγή αυτών των διαδόσεων.Όσο η δημοκρατία δεν έχει συσπειρώσει τις κύριες δυνάμεις της κι όσο η αντίσταση ενάντια στην επιρροή της είναι ακόμα αρκετά μεγάλη. είπε. του Τσάρσκογε Σελό και του Πέτερχοφ να είναι έτοιμοι για επίθεση ενάντια στην Πετρούπολη... όπως υποθέτω... Διάφορα φυλλάδια. Και στο μεταξύ ο αντεπαναστάτης της Ευρώπης Γουλιέλμος ο 2ος ετοιμάζει καινούργια χτυπήματα. προκηρύξεις και εκκλήσεις των κεντρικών επιτροπών των «μετριοπαθών» σοσιαλιστών και των συντηρητικών κομμάτων και της ΚΕΕ. χωρίς να πάρουν υπόψη τους τη διάθεση της πλειοψηφίας των εργατών. ότι κάτι πρόκειται να γίνει. Να. «. Αν η πλειοψηφία. Ο Γκόρκι ζητούσε από τους μπολσεβίκους να διαψεύσουν τις φήμες.. τότε η επαναστατική δημοκρατία θ' αναγκαστεί να μπει στον αγώνα για να πάρει την εξουσία στα χέρια της.» Αυτά όλα είναι μια μικρή μόνο απεικόνιση των ανήσυχων γεγονότων εκείνων των πυρετωδών ημερών. Αν τελικά πετύχουν να το ματαιώσουν. έναν κοντό άνθρωπο με κόκκινο μυτερό γενάκι και με ζωηρές χειρονομίες.. Στις φοβερές. Η εφημερίδα του Γκόρκι Νέα Ζωή συμφωνούσε απόλυτα με τους μπολσεβίκους.. "Το Σοβιέτ της Πετρούπολης. Όλοι ήξεραν. Οι μπολσεβίκοι που ρωτήθηκαν στην ΚΕΕ... Από ποιον. στη σύσκεψη του Σοβιέτ της Πετρούπολης στο Σμόλνι.» Ο Βολοντάρσκι. Η εξέγερση όμως θα προετοίμαζε μόνο το δρόμο για έναν καινούργιο Κορνίλοφ.. Εδώ συγκεντρώνονται τα πιστά συντάγματα της φρουράς. των αγροτών και των στρατιωτών. Στα Χειμερινά Ανάκτορα στρατωνίστηκε τμήμα της θωρακισμένης μεραρχίας της Πετρούπολης. Τη νύχτα της 30 (17) του Οχτώβρη.

. που την παρακολούθησα κι εγώ και που κράτησε όλη τη νύχτα. της πιο δραστήριας πολιτικής κι αυτή είναι μόνο η ένοπλη εξέγερση. του Σοβιέτ της Πετρούπολης. Η κυβέρνηση. τόμ. από την πλευρά της. Η αριστερή πτέρυγα του Σοβιέτ τρανταζόταν από αγανάχτηση. 396 . σελ. είτε εξέγερση. "Ο ρωσικός λαός. Κάμενεφ και Ζινόβιεφ. ο Ζινόβιεφ. όλοι οι αρχηγοί του. ο Τρότσκι. που το ένα παραχωρούσε προσωρινά τη γη στους αγρότες και το άλλο απαιτούσε δραστήρια ειρηνική εξωτερική πολιτική. δήλωσε απότομα. Κάνετε όπως καταλαβαίνετε. Ακόμα κι οι στρατιωτικοί ήταν ενάντια. εξακολουθούσε να κάνει καμπάνια ενάντια στην ένοπλη εξέγερση. είπε με πίκρα.. σύμφωνα με τα λεγόμενά του..Το Σοβιέτ της Πετρούπολης στην πραγματικότητα δεν αποφάσισε καμιά εκδήλωση. ο Σοκόλνικοφ. Το ίδιο ακριβώς βράδυ άρχισε πανηγυρικά η πρώτη συνεδρίαση της καινούριας "Επιτροπής για το δυνάμωμα του δημοκρατικού καθεστώτος και την πάλη ενάντια στην αναρχία και την αντεπανάσταση". των σιδηροδρομικών.τι μπορούσε να φανταστεί ο ίδιος. καυτηρίασε την εντολή του Σκόμπελεφ σαν γερμανόφιλη. έγινε πλατιά σύσκεψη της ΚΕ του κόμματος. προκλήθηκαν από τη σύλληψη των αγροτικών επιτροπών. της Κομματικής Επιτροπής της Πετρούπολης. που είδε ποτέ ο κόσμος. 5η έκδοση. και στην οποία πήρε μέρος ο Λένιν. οι αγρότες και οι απλοί στρατιώτες. Θέλουν να μας πεθάνουν από την πείνα ή να μας εξαναγκάσουν να καταφύγουμε στη βία!". αλλά με πάθος. των εργοστασιακών επιτροπών. Στη συνεδρίαση αυτή έπαιρναν μέρος οι κορυφαίες διάνοιες του κόμματος. Ηρθαν όλοι οι "μετριοπαθείς". τόνισε ότι "η επαναστατική δημοκρατία" θα καταστρέψει τη Ρωσία. "Αυτός ο Κερένσκι μόνο τους τσιφλικάδες υποστηρίζει. Το πρωί της 31 (18) του Οχτώβρη (2). Υστερα από 6 ημέρες. τα μέλη των στρατιωτικών επιτροπών και τα μέλη της ΚΕΕ. Η απόφαση πάρθηκε με 19 ψήφους υπέρ. Εμείς είμαστε υπέρ της εξέγερσης. (2) Δεν είναι σωστή η ημερομηνία. Εγινε ψηφοφορία. Η επιτροπή συνεδρίαζε όλη τη νύχτα της 23 (10) του Οχτώβρη. Η εργοστασιακή επιτροπή. στον Εργατικό Δρόμο δημοσιεύτηκε το πρώτο μέρος από το "Γράμμα προς τους συντρόφους" του Λένιν . Η εξέγερση απορρίφθηκε! Τότε σηκώθηκε από τη θέση του ένας απλός εργάτης.". ότι η αντικειμενική κατάσταση τόσο στη Ρωσία. Λόγια περισσότερο προφητικά απ' ό. 2 κατά και 4 αποχές. με το πρόσχημα ότι δεν υπάρχουν καύσιμα και πρώτες ύλες. Ηταν η τελευταία φορά που δέχτηκε τους δημοσιογράφους. Ωστόσο.. ο Ουρίτσκι. Μέσος δρόμος δεν υπάρχει". σύμφωνα με τα λεγόμενά του. από την οποία δεν έμεινε ούτε ίχνος στην ιστορία. ξετινάζοντας λεπτομερειακά όλες τις αντιρρήσεις του Κάμενεφ και του Ριαζάνοφ: "Είτε πέρασμα με το μέρος των φιλελευθέρων και ανοιχτή παραίτηση από το σύνθημα: "όλη η εξουσία στα Σοβιέτ". σοσιαλιστές . Υστερ' απ' αυτό έγινε ξανά ψηφοφορία κι η εξέγερση αποφασίστηκε. Από τους διανοούμενους υπέρ της εξέγερσης ήταν μόνον ο Λένιν και ο Τρότσκι. δεν εκτίθεται σωστά. η δεξιά πτέρυγα των μπολσεβίκων. ο Μπουμπνόφ. των επαγγελματικών συνδικάτων. "Αυτό είναι προβοκάτσια. ότι προτιμά τη γερμανική διπλωματία από τη ρωσική. υποφέρει από το οικονομικό χάος και έχει απογοητευτεί από τους συμμάχους. στις 29 (16) του Οχτώβρη. όσο και στην Ευρώπη. Ολος ο κόσμος νομίζει πως η ρωσική επανάσταση τέλειωσε. 34. μαζί με δύο άλλους ανταποκριτές. 18 .. Μ' αυτόν συμφώνησαν μερικοί στρατιώτες. πήραμε συνέντευξη από τον Κερένσκι. Το πρόσωπό του ήταν παραμορφωμένο από οργή. τότε εμείς δε θα σας ακολουθήσουμε πια!". ο Τζερζίνσκι. Σ' αυτό το γράμμα ο Λένιν απέδειχνε με ατράνταχτα επιχειρήματα την ανάγκη της εξέγερσης. συνέχισε. Σύντ. ειρωνεύτηκε τον Τερεσένκο και δήλωσε ανοιχτά. Το άλλο πρωί. όμως σας δηλώνω.μια από τις πιο τολμηρές ενέργειες. Ενάντια στην απόφαση που πρότεινε ο Λένιν ψήφισαν ο Ζινόβιεφ και ο Κάμενεφ. ο Σβερντλόφ. φώναζε. της στρατιωτικής οργάνωσης. Κάνει λάθος. Ο Ζινόβιεφ και ο Κάμενεφ ψήφισαν πάλι ενάντια στην απόφαση της ΚΕ. Ασυνήθιστα θυελλώδης ήταν η συνεδρίαση του Σοβιέτ της Πετρούπολης στις 30 (17) του Οχτώβρη. Η απόφαση για ένοπλη εξέγερση πάρθηκε σε κλειστή συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος στις 23 (10) του Οχτώβρη του 1917. Ο Λένιν υπογράμμισε στο λόγο του. στην οποία παραβρίσκονταν αντιπρόσωποι της εκτελεστικής επιτροπής της κομματικής οργάνωσης της Πετρούπολης. Απαντα. ότι αν αφήστε να διαλυθούν τα Σοβιέτ. τον Οχτώβρη του 1917. οι αξιωματικοί. Ενάντιά τους μιλούσαν απλά. Σύντ. ανακάλυψε τεράστια αποθέματα κρυμμένα. Το φύλλο αυτό κυκλοφόρησε την 1 του Νοέμβρη (19 Οχτώβρη).... Την άλλη μέρα ο Κερένσκι κατάργησε την ποινή του θανάτου στο μέτωπο. (1) Η πορεία της συζήτησης για την ένοπλη εξέγερση στις ιστορικές συνεδριάσεις της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος των μπολσεβίκων. δεν μπορούσε να μην υπολογίσει τη σημασία των επιτυχιών της μπολσεβίκικης προπαγάνδας. Ενας αγρότης μίλησε για τις ταραχές στο Τβερ. Ο Λένιν πρότεινε στη σύσκεψη απόφαση που χαιρέτιζε και υποστήριζε την απόφαση της ΚΕ για την εξέγερση (Βλέπε. Στις 29 (16) του Οχτώβρη μεικτή επιτροπή της κυβέρνησης και του Σοβιέτ της δημοκρατίας έκανε βιαστικά δύο νομοσχέδια. Στη σύσκεψη αυτή ο Λένιν ανακοίνωσε την απόφαση. που πάρθηκε στην προηγούμενη συνεδρίαση της ΚΕ. η Κολοντάι.διανοούμενοι. ο Λόμοφ. υπαγορεύει την ανάγκη της πιο αποφασιστικής. "Μιλώ εξ ονόματος του προλεταριάτου της Πετρούπολης. ο Στάλιν. καθοδηγούμενη από τους Ριαζάνοφ. οι εργάτες. Την ίδια ακριβώς ημέρα ο αρχηγός των καντέ Πάβελ Μιλιουκόφ έβγαλε έναν εντυπωσιακό λόγο στο Σοβιέτ της δημοκρατίας. που. όμως στην Κεντρική Επιτροπή του μπολσεβίκικου κόμματος το ζήτημα της εξέγερσης είχε κιόλας συζητηθεί.397). Ενας μηχανικός από το εργοστάσιο του Πουτίλοφ μίλησε για το πώς η διεύθυνση έκλεινε το ένα ύστερα από τ' άλλο τα τμήματα. (1). καθώς και αντιπρόσωποι των εργατών και της φρουράς της Πετρούπολης. Οι τσιφλικάδες ξέρουν πως η Συντακτική Συνέλευση θα τους πάρει οπωσδήποτε τη γη και γι' αυτό θέλουν να τη ματαιώσουν!". ο Κάμενεφ. Η ρωσική επανάσταση μόλις αρχίζει.

Μοναρχικές συνωμοσίες. γύριζαν στους δρόμους και γέμιζαν τα καφενεία κοινές γυναίκες.. Κραυγές.".. πιάνουν τους ομιλητές μας!... που ζητούσαν απ' όλους τους διερχόμενους άδεια. Το κακό για μας δε βρίσκεται στην κυβέρνηση. μενσεβίκος . γιατί ο στρατός διαθέτει ακόμα πυροβόλα. Στους δρόμους. απάντησε αυστηρά ο Τσουντνόβσκι. Εμπαιναν κι έβγαιναν οι σύνδεσμοι. κάτω από το γκρίζο βαρύ ουρανό. "Οι αξιωματικοί. Αφηγήθηκε με πόση λύσσα έγιναν στην 5η Στρατιά οι εκλογές για τη Συντακτική Συνέλευση.κάτω στη λεωφόρο Νέφσκι.. πως οι Εβραίοι κρύβουν τα τρόφιμα κι ότι ενώ ο λαός πεινά. θα είναι καταραμένος και καταραμένος όχι μόνο πλατωνικά. αντιπρόσωπος του Σοβιέτ του Βίτεμπσκ. Κι απάνω χιλιάδες άνθρωποι συνωστίζονταν στην πελώρια αίθουσα... είναι δημαγωγοί!". τα γραφεία των επιτροπών γέμισαν με όπλα. Τα γραφεία των επιτροπών. αυτό θα το θέλατε πολύ!". το ποντάρισμα έφτανε μέχρι διακόσιες χιλιάδες ρούβλια. βούιζαν σαν κυψέλες.. Η μάζα των στρατιωτών ζητά να γίνει η Συντακτική Συνέλευση ακριβώς στην προθεσμία που καθορίστηκε κι όποιος δοκιμάσει να τη ματαιώσει. που ήταν επικίνδυνο να περάσει κανείς από απόμερους δρόμους. πως μια μάζα από εκατοντάδες ανθρώπους έδερνε αλύπητα ένα στρατιώτη. η τεράστια ανήσυχη πόλη τραβούσε όλο και πιο γοργά ν' ανταμώσει. Κατόπιν σηκώθηκε ένας ψηλός. "Ας ξεχάσουμε για λίγο καιρό την ταξική πάλη. Κάτι μυστηριώδη πρόσωπα γύριζαν γύρω από τις ουρές που σχηματίζονταν στους φούρνους και τα γαλακτοπωλεία και ψιθύριζαν στις δύστυχες γυναίκες.". "Γιατί δε μιλάτε για την έλλειψη ψωμιού. ολόκληρα εικοσιτετράωρα. Οι ληστείες έφτασαν σε τέτοιο βαθμό. που θεωρούνταν σκοτωμένος στην επίθεση του Ιούλη και τώρα ήταν σαν να νεκραναστήθηκε. τα μέλη του Σοβιέτ ζουν μέσα στην πολυτέλεια.. Δεν τον άφησαν περισσότερο να μιλήσει. Στο Σμόλνι.". "Αυτοί οι μπολσεβίκοι προπαγανδιστές.. ατέλειωτες και ζωηρές συζητήσεις..."... Κάτω από την κρύα διαπεραστική βροχή.Ενας απ' τους στρατιώτες άρχισε έτσι: "Σύντροφοι! Σας φέρνω χαιρετισμούς από κείνη τη θέση. πιάνοντας όλο τον άδειο χώρο. στο πηχτό νυχτερινό σκοτάδι. όπου συνεδρίαζε θυελλώδικα το Σοβιέτ της Πετρούπολης.". Οι χαρτοπαικτικές λέσχες δούλευαν πυρετώδικα από χαραυγή σε χαραυγή. προσπαθούν σκόπιμα να στείλουν τους μπολσεβίκους καταπάνω στις σφαίρες. με ξαναμμένα μάτια.. Πριν όμως από κάθε αλλαγή είναι ανάγκη να κερδίσουμε τον πόλεμο... μα στον πόλεμο. Δεν επιτρέπουν να κυκλοφορούν οι εφημερίδες μας στα χαρακώματα.. Στα εργοστάσια. Εκείνες τις μέρες η Πετρούπολη παρουσίαζε ένα αλλόκοτο θέαμα.. Τις νύχτες. Γερμανοί πράκτορες. Αρνούνται να συγκαλέσουν συνεδρίαση του Σοβιέτ μας. στο κέντρο της πόλης. Σ' όλους τους στρατώνες. Μια κραυγή από κάποια θέση: "Ναι.. φώναξε κάποιος στρατιώτης. Ηταν ο Τσουντνόβσκι. κινούνταν πάνω . "Η μάζα των στρατιωτών δεν έχει πια εμπιστοσύνη στους αξιωματικούς της. ιδιαίτερα οι μενσεβίκοι κι οι εσέροι.. στην κύρια είσοδο και στις εξώπορτες στέκονταν αυστηροί σκοποί. μέρα και νύχτα. γίνονταν συλλαλητήρια. φορώντας διαμάντια και πολύτιμες γούνες. εκπαιδευόταν η Κόκκινη Φρουρά. Η αίθουσα τραντάζεται από τα χάχανα. 19 . η σαμπάνια έτρεχε ποτάμι. που πιάστηκε να κλέβει. Τον δέχτηκαν με ενθουσιώδη χειροκροτήματα. όπου οι άνθρωποι σκάβουν τους τάφους τους και τους ονομάζουν χαρακώματα!". "Η ουσία δε βρίσκεται στο ποιος είναι στην εξουσία. ιλιγγιώδη σχέδια κερδοσκόπων και λαθρεμπόρων. "Δε ζει μόνο με ψωμί ο άνθρωπος".. μαζεύονταν πυκνά πλήθη λαού. Μας προδίνουν ακόμα κι οι στρατιωτικές επιτροπές. εκατοντάδες στρατιώτες κι εργάτες κοιμούνταν κάτω στο πάτωμα.. Σαν κύματα παλίρροιας. Ποιον. νεαρός στρατιώτης. Αμέσως ύστερα απ' αυτόν μίλησε ένας αξιωματικός. αδύνατος.αμυνίτης.. Μια μέρα είδα στην οδό Σαντόβαγια. που έτρεμαν κάτω από την κρύα βροχή. ειρωνικά χειροκροτήματα.. Οι εφημερίδες παίρνονταν με μάχη.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ Την παραμονή
Στις σχέσεις ανάμεσα σε μια αδύνατη κυβέρνηση κι έναν εξεγερμένο λαό αργά ή γρήγορα έρχεται η στιγμή, που κάθε βήμα της εξουσίας εξαγριώνει τις μάζες και κάθε άρνησή της να δράσει τους προκαλεί την περιφρόνηση. Το σχέδιο εκκένωσης της Πετρούπολης προκάλεσε θύελλα αγανάχτησης. Η δημόσια δήλωση του Κερένσκι, πως η κυβέρνηση δεν είχε καθόλου τέτοια πρόθεση, έγινε δεκτή με χαλάζι από ειρωνείες. "Κολλημένη στον τοίχο από την πίεση της επανάστασης - διαλαλούσε ο Εργατικός Δρόμος -, η κυβέρνηση των ευνοουμένων της αστικής τάξης προσπαθεί να ξεγλιστρήσει, σκορπώντας ψεύτικες διαβεβαιώσεις ότι τάχα δεν ετοιμαζόταν να φύγει από την Πετρούπολη κι ότι δεν ήθελε να παραδώσει την πρωτεύουσα...". Στο Χάρκοβο (1), τριάντα χιλιάδες ανθρακωρύχοι οργανώθηκαν και αποδέχτηκαν εκείνο το εισαγωγικό σημείο του καταστατικού των "Βιομηχανικών εργατών του κόσμου" (2), που γράφει: "Η τάξη των εργατών και η τάξη των επιχειρηματιών δεν έχουν τίποτα το κοινό ανάμεσά τους". Η οργάνωση διαλύθηκε από τους κοζάκους και διώχτηκαν πολλοί ανθρακωρύχοι από τη δουλιά. Οι υπόλοιποι κήρυξαν γενική απεργία. Ο υπουργός Εμπορίου και Βιομηχανίας Κονοβάλοφ έστειλε το βοηθό του Ορλόφ να βάλει τέρμα στις ταραχές, δίνοντάς του ευρεία εξουσιοδότηση. Οι ανθρακωρύχοι μισούσαν τον Ορλόφ. Και η ΚΕΕ όχι μόνο υποστήριξε αυτό το διορισμό, αλλά και αρνήθηκε να απαιτήσει την απομάκρυνση των κοζάκων από το λεκανοπέδιο του Ντονέτς. Υστερα απ' αυτά ακολούθησε η διάλυση του Σοβιέτ της Καλούγκα. Οι μπολσεβίκοι, καταχτώντας την πλειοψηφία σ' αυτό το Σοβιέτ, πέτυχαν την απελευθέρωση μερικών πολιτικών κρατουμένων. Η Δούμα της πόλης, με τη συγκατάθεση του κυβερνητικού επιτρόπου, κάλεσε από το Μινσκ στρατό και κανονιοβόλησε το Σοβιέτ. Οι μπολσεβίκοι υποχώρησαν, όμως τη στιγμή που έβγαιναν από το κτίριο του Σοβιέτ οι κοζάκοι έπεσαν απάνω τους φωνάζοντας: "Ετσι θα γίνει και με όλα τα υπόλοιπα μπολσεβίκικα Σοβιέτ και στη Μόσχα και στην Πετρούπολη". Το επεισόδιο αυτό συντάραξε όλη τη Ρωσία... Στην Πετρούπολη τέλειωσε το συνέδριο των Σοβιέτ της Βόρειας Περιοχής, που το παρακολουθούσε ο μπολσεβίκος Κριλένκο. Το συνέδριο με συντριπτική πλειοψηφία πήρε απόφαση για τη μεταβίβαση όλης της εξουσίας στο Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ. Πριν να τελειώσει, το συνέδριο έστειλε χαιρετιστήριο στους συλληφθέντες μπολσεβίκους, αγγέλλοντας ότι η ώρα της απελευθέρωσής τους πλησιάζει. Ταυτόχρονα η πρώτη πανρωσική διάσκεψη των εργοστασιακών επιτροπών τάχθηκε κατηγορηματικά υπέρ των Σοβιέτ, παίρνοντας την εξής απόφαση: "... Ανατρέποντας την απολυταρχία στον πολιτικό τομέα η εργατική τάξη επιδιώκει το θρίαμβο του δημοκρατικού καθεστώτος και στον τομέα της παραγωγικής της δραστηριότητας. Εκφραση αυτής της προσπάθειας είναι η ιδέα του εργατικού ελέγχου, που γεννήθηκε στην περίοδο της οικονομικής παράλυσης, η οποία προκλήθηκε από την εγκληματική πολιτική των κυρίαρχων τάξεων...". Η ένωση των σιδηροδρομικών απαιτούσε την παραίτηση του υπουργού Μεταφορών Λιβερόβσκι. Ο Σκόμπελεφ από μέρους της ΚΕΕ υποστήριζε ότι με εντολή πρέπει να παρουσιαστεί στη διασυμμαχική διάσκεψη και διαμαρτυρήθηκε τυπικά ενάντια στην αποστολή του Τερεσένκο στο Παρίσι. Ο Τερεσένκο υπέβαλε την παραίτησή του... Ο στρατηγός Βερχόβσκι, μην μπορώντας να πραγματοποιήσει το σχέδιο αναδιοργάνωσης του στρατού που πρότεινε, πήγαινε πολύ αραιά στις συνεδριάσεις του υπουργικού συμβουλίου... Στις 3 του Νοέμβρη (21 Οχτώβρη) στην Κοινή Υπόθεση του Μπούρτσεφ δημοσιεύτηκε με μεγάλα γράμματα η παρακάτω έκκληση: "Πολίτες! Σώστε τη Ρωσία! Μόλις αυτή τη στιγμή έμαθα ότι χτες, στη σύσκεψη της επιτροπής άμυνας στο Συμβούλιο της δημοκρατίας, ο υπουργός των Στρατιωτικών στρατηγός Βερχόβσκι, ένας από τους κύριους ενόχους του θανάτου του στρατηγού Κορνίλοφ, πρότεινε να κλείσουμε ειρήνη με τους Γερμανούς κρυφά από τους συμμάχους... Αυτό είναι προδοσία της Ρωσίας! Ο Τερεσένκο δήλωσε, ότι η πρόταση του στρατηγού Βερχόβσκι ούτε καν συζητήθηκε στην προσωρινή κυβέρνηση. Η πρόταση αυτή, είπε ο Μ. Ι. Τερεσένκο είναι παράφρονη. Τα λόγια του στρατηγού Βερχόβσκι προκάλεσαν φρίκη στα μέλη της επιτροπής. Ο στρατηγός Αλεξέγεφ έκλαιγε. Οχι! Η πρόταση δεν είναι παράφρονη! Είναι χειρότερη από κάθε παραφρόνηση! Είναι ανοιχτή προδοσία της Ρωσίας! Για τα λόγια του Βερχόβσκι πρέπει να δώσουν απάντηση αμέσως ο Κερένσκι, ο Τερεσένκο και ο Νεκράσοφ. Πολίτες, όλοι στο πόδι. Προδίνουν τη Ρωσία! Σώστε τη!". Στην πραγματικότητα ο Βερχόβσκι έλεγε μόνο ότι είναι ανάγκη να πιέσουν τους συμμάχους να βιαστούν να κάνουν προτάσεις ειρήνης γιατί ο ρωσικός στρατός δεν μπορεί πια να πολεμήσει.

20

Η εντύπωση στη Ρωσία και στο εξωτερικό ήταν τεράστια. Ο Βερχόβσκι πήρε "αναρρωτική άδεια επ' αόριστο" και παραιτήθηκε από την κυβέρνηση. Η Κοινή Υπόθεση έκλεισε... Η Κυριακή, 4 του Νοέμβρη (22 Οχτώβρη), ορίστηκε σαν "Μέρα του Σοβιέτ της Πετρούπολης" και θα γιορταζόταν με ογκώδη συλλαλητήρια σ' όλη την πόλη. Αυτά τα συλλαλητήρια που οργανώθηκαν με πρόσχημα τη συγκέντρωση χρημάτων για τις σοβιετικές οργανώσεις και το σοβιετικό τύπο, στην πραγματικότητα ήταν επίδειξη δυνάμεων. Ξαφνικά ανακοινώθηκε ότι οι κοζάκοι όρισαν την ίδια ακριβώς ημέρα λιτανεία προς τιμή της θαυματουργής εικόνας που έσωσε τη Μόσχα από τον Ναπολέοντα, το 1812. Η ατμόσφαιρα ηλεκτρίστηκε. Η παραμικρότερη σπίθα μπορούσε ν' ανάψει την πυρκαγιά του εμφύλιου πολέμου. Το Σοβιέτ της Πετρούπολης κυκλοφόρησε την παρακάτω έκκληση με τίτλο: "Αδέλφια κοζάκοι! "... Εσάς κοζάκοι θέλουν να σας ξεσηκώσουν ενάντια σε εμάς, τους εργάτες και τους στρατιώτες. Αυτή την αδελφοκτόνα δουλιά κάνουν οι κοινοί μας εχθροί: οι καταπιεστές - ευγενείς, οι τραπεζίτες, οι τσιφλικάδες, οι παλιοί γραφειοκράτες, οι πρώην τσαρικοί λακέδες... Εμάς μας μισούν όλοι οι τοκογλύφοι, οι πλούσιοι, οι πρίγκιπες, οι ευγενείς, οι στρατηγοί και μαζί μ' αυτούς οι δικοί σας, οι κοζάκοι στρατηγοί. Αυτοί είναι έτοιμοι κάθε στιγμή να διαλύσουν το Σοβιέτ της Πετρούπολης, να στραγγαλίσουν την επανάσταση... Στις 22 του Οχτώβρη οργανώνεται κάποια κοζάκικη λιτανεία. Ο κάθε κοζάκος είναι ελεύθερος να πάρει μέρος ή όχι στη λιτανεία. Εμείς δεν ανακατευόμαστε σ' αυτή την υπόθεση και κανένα εμπόδιο δε βάζουμε σε κανέναν...". Η λιτανεία ματαιώθηκε στα βιαστικά...
(1) Οπως φαίνεται ο συγγραφέας είχε υπόψη του το ανθρακοφόρο λεκανοπέδιο του Ντονέτς. Σύντ. (2) "Οι βιομηχανικοί εργάτες του κόσμου", ήταν μια από τις επαναστατικές μαζικές συνδικαλιστικές οργανώσεις των ΗΠΑ. Ιδρύθηκε το 1905 κάτω από την επίδραση των επαναστατικών γεγονότων στη Ρωσία. Ουσιαστικά έπαψε να υπάρχει ύστερα από το 1930 γιατί εκφυλίστηκε σε σεχταριστική οργάνωση, που έχασε τη σύνδεση που είχε κάποτε με τις μάζες. Στην εποχή της άνθησης των "ΒΕΚ", έπαιρνε σ' αυτή δραστήριο μέρος και ο Τζον Ριντ. Σύντ.

Στους στρατώνες και τις εργατικές συνοικίες οι μπολσεβίκοι διέδιδαν το σύνθημά τους: "Ολη η εξουσία στα Σοβιέτ!" και οι πράκτορες των σκοτεινών δυνάμεων υποκινούσαν το λαό να σφάξει τους Εβραίους, τους μαγαζάτορες και τους αρχηγούς των σοσιαλιστών... Από τη μια μεριά ήταν τα εμπρηστικά άρθρα του μοναρχικού τύπου, κι από την άλλη η βροντερή φωνή του Λένιν: "Εξέγερση!... Δεν πρέπει να περιμένουμε περισσότερο!". Ακόμα κι ο αστικός τύπος ανησύχησε. Η εφημερίδα "Χρηματιστηριακές Υποθέσεις" αποκαλούσε την μπολσεβίκικη προπαγάνδα απόπειρα ενάντια στα "βασικά θεμέλια της κοινωνίας, ενάντια στο απαραβίαστο του ατόμου και το σεβασμό της ατομικής ιδιοκτησίας". Περισσότερο όμως απ' όλους έσταζαν φαρμάκι οι "μετριοπαθείς" σοσιαλιστικές εφημερίδες. "Οι μπολσεβίκοι είναι οι πιο επικίνδυνοι εχθροί της επανάστασης", τόνιζε η "Υπόθεση του Λαού". Η μενσεβίκικη "Ημέρα" έγραφε: "Η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να υπερασπίσει τον εαυτό της και μας". Η εφημερίδα του Πλεχάνοφ "Ενότητα" εφιστούσε την προσοχή της κυβέρνησης στο γεγονός ότι οι εργάτες της Πετρούπολης εξοπλίστηκαν κιόλας και απαιτούσε αποφασιστικά μέτρα ενάντια στους μπολσεβίκους. Και η κυβέρνηση γινόταν κάθε μέρα όλο και πιο ανίσχυρη. Ακόμα κι η αυτοδιοίκηση της πόλης κατέρρευσε. Οι στήλες των εφημερίδων ήταν γεμάτες από ειδήσεις για θρασύτατες ληστείες και φόνους, οι εγκληματίες όμως παρέμεναν ατιμώρητοι... Από την άλλη πλευρά οι ένοπλες εργατικές περιπολίες φύλαγαν τις νύχτες τους δρόμους, καταδίωκαν τους πλιατσικολόγους και κατάσχεταν κάθε όπλο που έπεφτε στα χέρια τους. Την 1η του Νοέμβρη (19 Οχτώβρη) ο ανώτατος στρατιωτικός διοικητής της περιοχής της Πετρούπολης συνταγματάρχης Πολκόβνικοφ έβγαλε την παρακάτω διαταγή: "Παρά τις δύσκολες μέρες που περνάει η χώρα, στην Πετρούπολη συνεχίζονται οι ανεύθυνες εκκλήσεις για ένοπλες ενέργειες και πογκρόμ και συνάμα κάθε μέρα πληθαίνουν οι λεηλασίες και οι ασχημίες. Η κατάσταση αυτή αποδιοργανώνει τη ζωή των πολιτών και εμποδίζει την κανονική αυτή αποδιοργανώνει τη ζωή των πολιτών και εμποδίζει την κανονική λειτουργία των κυβερνητικών και κοινωνικών οργάνων. Με τη συναίσθηση της ευθύνης και του καθήκοντος απέναντι στην πατρίδα διατάσσω: 1. Κάθε στρατιωτικό τμήμα σύμφωνα με τις ειδικές οδηγίες στα όρια της περιοχής του να παρέχει κάθε δυνατή βοήθεια στα όργανα αυτοδιοίκησης της πόλης, στους κομισάριους και στην πολιτοφυλακή, για τη φρούρηση των κρατικών και κοινωνικών ιδρυμάτων. 2. Σε συνεργασία με το διοικητή της περιφέρειας και τον εκπρόσωπο της πολιτοφυλακής της πόλης να οργανωθούν περιπολίες και να παρθούν μέτρα για τη σύλληψη των εγκληματικών στοιχείωνκαι των λιποταχτών. 3. Ολα τα άτομα που εμφανίζονται στους στρατώνες και καλούν σε ένοπλη δράση και πογκρόμ, να συλλαμβάνονται και να οδηγούνται στο 2ο διοικητή της πόλης. 4. Απαγορεύονται οι διαδηλώσεις, τα συλλαλητήρια και οι πομπές στους δρόμους.

21

5. Οι ένοπλες ενέργειες και τα πογκρόμ να αντιμετωπίζονται αμέσως μ' όλες τις ένοπλες δυνάμεις που υπάρχουν στη διάθεσή μας. 6. Να προσφέρεται βοήθεια στους κομισάριους για τη ματαίωση των αυθαίρετων ερευνών και συλλήψεων. 7. Για ό,τι ήθελε συμβεί στον τομέα διάταξης των τμημάτων σας ν' αναφέρεστε αμέσως στο επιτελείο της περιοχής. Καλώ τις επιτροπές των τμημάτων κι όλες τις στρατιωτικές οργανώσεις να βοηθήσουν τους διοικητές να εκπληρώσουν τα καθήκοντα που τους ανατέθηκαν". Ο Κερένσκι δήλωσε στο Σοβιέτ της Δημοκρατίας ότι η προσωρινή κυβέρνηση είναι καλά ενημερωμένη για την προπαγάνδα που κάνουν οι μπολσεβίκοι κι ότι είναι αρκετά ισχυρή για να τα βγάλει πέρα με οποιαδήποτε διαδήλωση. Κατηγόρησε τις εφημερίδες "Νέα Ρωσία" και "Εργατικό Δρόμο" για παρόμοια εγκληματική δράση. "Η απόλυτη ελευθερία του τύπου, όμως, συνέχισε ο Κερένσκι, δεν επιτρέπει στην κυβέρνηση να πάρει μέτρα ενάντια στα ψέματα του τύπου... " (1). Δηλώνοντας πως ο μπολσεβικισμός και ο μοναρχισμός είναι μόνον διαφορετικές εκδηλώσεις μιας και της ίδιας προπαγάνδας, που εξυπηρετεί την αντεπανάσταση και που τόσο πολύ την επιθυμούν οι σκοτεινές δυνάμεις, συνέχισε: "Εγώ είμαι καταδικασμένος. Μου είναι όμως αδιάφορο ό,τι κι αν μου συμβεί, κι έχω το θάρρος να δηλώσω, ότι όλο το μυστικό για τα γεγονότα βρίσκεται στην πρωτοφανή προβοκάτσια που δημιούργησαν στην πόλη οι μπολσεβίκοι". Μέχρι τις 2 του Νοέμβρη (20 Οχτώβρη) είχαν έρθει για το συνέδριο των Σοβιέτ συνολικά δεκαπέντε αντιπρόσωποι. Την άλλη ημέρα έφτασαν τους εκατό και το επόμενο εικοσιτετράωρο, τους εκατόν εβδομήντα πέντε. Απ' αυτούς οι εκατόν τρεις ήταν μπολσεβίκοι... Για να υπάρχει απαρτία όμως χρειάζονταν τετρακόσιοι αντιπρόσωποι. Κι ως το συνέδριο υπολείπονταν μόνον τρεις μέρες... Βρισκόμουνα όλη την ώρα σχεδόν στο Σμόλνι. Ηταν δύσκολο πια να φτάσει κανείς εδώ. Στις εξώπορτες στέκονταν διπλή αλυσίδα από σκοπούς και μπροστά στην κύρια είσοδο υπήρχε μια μακριά σειρά από ανθρώπους που περίμεναν άδεια. Στο Σμόλνι επέτρεπαν να μπουν από τέσσερις άνθρωποι μαζί, αφού πρώτα εξακρίβωναν ποιος ήταν ο καθένας και μαθαίναν για ποια δουλιά ήρθε. Εδιναν άδειες, όμως το σύστημα άλλαζε πολλές φορές την ημέρα, γιατί οι κατάσκοποι καθημερινά σοφίζονταν διάφορους τρόπους για να μπουν στο μέγαρο... Μια φορά, πηγαίνοντας στο Σμόλνι, είδα μπροστά μου στην εξώπορτα τον Τρότσκι με τη γυναίκα του. Τους σταμάτησε ο σκοπός. Ο Τρότσκι ανακάτεψε όλες τις τσέπες του, αλλά στάθηκε αδύνατο να βρει την άδεια. Δεν πειράζει, είπε στο τέλος. Εμένα με ξέρετε. Το επίθετό μου είναι Τρότσκι. "Πού είναι η άδεια; απάντησε με πείσμα ο στρατιώτης. Η είσοδος απαγορεύεται, δεν ξέρω κανένα επίθετο εγώ". "Μα εγώ είμαι ο πρόεδρος του Σοβιέτ της Πετρούπολης". "Ε, λοιπόν, απάντησε ο στρατιώτης, αφού είστε τέτοιο σπουδαίο πρόσωπο, θα πρέπει να σας βρίσκεται έστω και ένα μικρό χαρτάκι". Ο Τρότσκι ήταν πολύ υπομονετικός. "Οδηγήστε με στο διοικητή", είπε. Ο στρατιώτης δίσταζε και μουρμούριζε πως δεν μπορεί ν' ανησυχεί το διοικητή για το χατίρι του κάθε περαστικού. Στο τέλος όμως, γνέφοντας με το κεφάλι του, κάλεσε τον κινητό σκοπό. Ο Τρότσκι του εξήγησε τη δουλιά που είχε. "Το επίθετό μου είναι Τρότσκι", επανέλαβε. "Τρότσκι... " έκανε ο σκοπός ξύνοντας το σβέρκο του. "Κάπου τ' άκουσα αυτό το όνομα... " πρόφερε αργά. "Αντε, καλά περάστε, σύντροφε". Στο διάδρομο έπεσα πάνω στον Καραχάν, μέλος της ΚΕ των μπολσεβίκων (2). Αυτός μου διηγήθηκε, τι είδους θα είναι η νέα κυβέρνηση: "Ευλύγιστη στην οργάνωση, ευαίσθητη στη λαϊκή θέληση, που θα εκφράζεται από τα Σοβιέτ και θα παρέχει την πιο μεγάλη ελευθερία στην τοπική πρωτοβουλία. Σήμερα η προσωρινή κυβέρνηση δένει την τοπική δημοκρατία, όπως ακριβώς γινόταν τον καιρό του τσάρου... Στην καινούρια κοινωνία η πρωτοβουλία θα ξεκινάει από κάτω. Οι μορφές της διοίκησης θα καθοριστούν σύμφωνα με το καταστατικό του σοσιαλδημοκρατικού εργατικού κόμματος της Ρωσίας. Βουλή θα είναι η καινούρια ΚΕΕ, που θα είναι υπεύθυνη απέναντι στο Πανρωσικό Συνέδριο των Σοβιέτ, το οποίο πρέπει να συνέρχεται πολύ συχνά. Τα υπουργεία δε θα τα διευθύνουν ξεχωριστοί υπουργοί αλλά συλλογικά όργανα, άμεσα υπεύθυνα μπροστά στα Σοβιέτ".
(1) Αυτή η δήλωση δεν ήταν απόλυτα ειλικρινής. Τον Ιούλη η προσωρινή κυβέρνηση έκλεισε τις μπολσεβίκικες εφημερίδες και τώρα ετοιμαζόταν να κάνει πάλι το ίδιο. Τζον Ριντ. (2) Ο Καραχάν δεν ήταν μέλος της ΚΕ. Σύντ.

Στις 30 (17) του Οχτώβρη αφού είχαμε μείνει σύμφωνοι από προηγούμενα με τον Τρότσκι, τον επισκέφτηκα σ' ένα μικρό αδειανό δωμάτιο, στο πάνω πάτωμα του Σμόλνι. Καθόταν στη μέση του δωματίου σε μια σκληρή καρέκλα, μπροστά σ' ένα άδειο τραπέζι. Του υπέβαλα πολύ λίγα ερωτήματα. Μιλούσε γρήγορα και πειστικά πάνω από μια ώρα. Αναφέρω τα πιο βασικά από τα λεγόμενά του, συγκρατώντας ακριβώς τις εκφράσεις του: "Η προσωρινή κυβέρνηση είναι ολότελα ανίσχυρη. Στην εξουσία βρίσκεται η αστική τάξη, όμως η εξουσία της είναι καμουφλαρισμένη με τον εικονικό συνασπισμό με τα αμυνίτικα κόμματα. Στη διάρκεια όλης της επανάστασης βλέπουμε να εξεγείρονται οι αγρότες, που κουράστηκαν πια να περιμένουν τη γη που τους υποσχέθηκαν. Από παρόμοια δυσαρέσκεια κατέχονται όλες οι εργαζόμενες τάξεις σ' ολόκληρη τη χώρα. Η κυριαρχία της αστικής τάξης μπορεί να

22

"Ενα από τα δύο: Μια κυβέρνηση που είναι ανίκανη να προστατεύσει την πρωτεύουσα πρέπει είτε να κλείσει αμέσως ειρήνη... που με μια φωνή δήλωναν: "Είναι αλήθεια ότι μας χρειάζονται ενισχύσεις.. να μας αδειάσει τη γωνιά και να παραχωρήσει τη θέση της σε μια γνήσια λαϊκή κυβέρνηση. παρακάμπτοντας τις κυβερνήσεις. Το Σοβιέτ της Πετρούπολης φοβόταν τα σχέδια της κυβέρνησης. Ειρήνη σ' όλο τον κόσμο μπορεί να εξασφαλίσει μόνο η ευρωπαϊκή ομοσπονδιακή δημοκρατία". Οι συμβιβαστές και οι πασιφιστές.. Εγιναν απόπειρες να δημιουργηθεί εξουσία χωρίς τα Σοβιέτ. Η δική μας απάντηση θα είναι αποφασιστική. Εφόσον εμείς θα δημιουργήσουμε εδώ κυβέρνηση των Σοβιέτ. Ο στρατός είναι μαζί μας. Τα Σοβιέτ. Αυτή ακριβώς ήταν εκείνη που έλυσε την υπόθεση στις μεγάλες μέρες του Φλεβάρη. οι εσέροι κι οι μενσεβίκοι έχασαν όλο το κύρος τους..πραγματοποιηθεί μόνον με κορνιλοφικές μεθόδους.. πιο ολοκληρωμένη και από την άποψη της επαναστατικής πείρας και από την άποψη των ιδεών και των σκοπών. στην Πετρούπολη. η φρουρά της Πετρούπολης τής έδωσε την απάντηση.". Στις 25 (12) του Οχτώβρη η εκτελεστική επιτροπή του Σοβιέτ της Πετρούπολης συζήτησε με κλειστές τις θύρες το ζήτημα της οργάνωσης ιδιαίτερης στρατιωτικής επιτροπής. κι εμείς θα κρατήσουμε το μέτωπο. Η αστική αντεπανάσταση οργανώνει όλες τις δυνάμεις της και περιμένει μόνο την κατάλληλη στιγμή για την επίθεση. Αυτές οι απόπειρες δημιούργησαν μόνον αναρχία. και χαμογέλασε ελαφρά. Ευρωπαϊκή ομοσπονδιακή δημοκρατία. επειδή η κυβέρνησή μας. ανάμεσα στους στρατιώτες και τους αξιωματικούς έφτασε σε πρωτοφανή οξύτητα και αδιαλλαξία. Αν η Ευρώπη παραμείνει διαμελισμένη σε εθνικές ομάδες. όμως ακόμα πιο πολύ μας χρειάζεται να ξέρουμε ότι εδώ. Ηταν ολοφάνερο πως κάθε προσπάθεια εξέγερσης εξαρτιόταν ολοκληρωτικά από τη στάση της φρουράς της Πετρούπολης. Ομως για την άρνηση να πάει στο μέτωπο υπήρχαν κι άλλες αιτίες. μόνο με τη νίκη της δικτατορίας του προλεταριάτου μπορεί να τελειώσει η επανάσταση.. Εννοείται πως στα λόγια αυτών που κατηγορούσαν τη φρουρά της Πετρούπολης για απροθυμία ν' αλλάξει τη σχετική της ανάπαυση με τη φρίκη της χειμερινής εκστρατείας.. Μόνο με ενωμένες τις προσπάθειες των λαϊκών μαζών. Τότε που η προσωρινή κυβέρνηση μιλούσε για εκκένωση της πόλης. η επανάσταση βρίσκεται σε σιγουριά. αν είναι ανίκανη να κλείσει ειρήνη.. περιμένοντας αντικατάσταση κι ενισχύσεις.. είναι η σπονδυλική στήλη της επανάστασης. στους βιομηχανικούς εργάτες. οι "μετριοπαθείς" σοσιαλιστές και η ΚΕΕ υποστήριζαν την κυβέρνηση. μπορεί να σωθεί ο λαός.. Η οικονομική πρόοδος απαιτεί την κατάργηση των εθνικών συνόρων.". να τι πρέπει να γίνει. με το κάπως ειρωνικό χαμόγελό του. Τώρα μέσα στη φρουρά ήταν πάρα πολλοί μπολσεβίκοι.. υπήρχε ορισμένη δόση αλήθειας. αυτή αναχαίτισε τον Κορνίλοφ στα πρόθυρα της Πετρούπολης. αλλά από το προλεταριάτο. ανάμεσα στους εργάτες και τους εργοδότες.η τελευταία και αποφασιστική μάχη.. τότε ο ιμπεριαλισμός θα συνεχίσει τη δουλιά του. Το κόμμα των καντέ είναι ο εκπρόσωπος της μαχητικής αντεπανάστασης. αυτή δημιούργησε το Σοβιέτ των στρατιωτών βουλευτών. στο μεταξύ όμως από το μέτωπο κατέφθαναν εκατοντάδες αντιπρόσωποι των απλών στρατιωτών. Οι επιτροπές ορισμένων στρατιών. Στο μέτωπο και στην Πετρούπολη γινόταν πλατιά ζύμωση.". Η εθνική αυτονομία δεν είναι πια αρκετή. Θα ολοκληρώσουμε το έργο που μόλις άρχισε το Φλεβάρη και τράβηξε προς τα μπρος στην περίοδο του κορνιλοφικού πραξικοπήματος. είτε. δεν της φθάνουν όμως οι δυνάμεις. Στην πραγματικότητα όμως η εξέγερση έγινε πολύ απλά και ολότελα ανοιχτά. "Χωρίς όμως δράση των ευρωπαϊκών μαζών. Κρατάτε τα μετόπισθεν. η ρωσική επανάσταση θα υποστηρίξει μ' όλες τις δυνάμεις της την αρχή: "χωρίς προσαρτήσεις και επανορθώσεις. Οταν θα κλείσει ειρήνη.. Ο βαθμός της δημοκρατικότητας της συνθήκης ειρήνης θα εξαρτηθεί από το βαθμό της επαναστατικής υποστήριξης που θα βρούμε στην Ευρώπη.. αυτό θα είναι ισχυρός παράγοντας προς όφελος της άμεσης ειρήνης σ' όλη την Ευρώπη. προτείνοντας ανακωχή. οι σκοποί αυτοί δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν για την ώρα. Την άλλη μέρα το στρατιωτικό τμήμα του Σοβιέτ της Πετρούπολης 23 . Αυτό είναι το "lutte finale" . Η προσωρινή κυβέρνηση ετοιμαζόταν να στείλει τη φρουρά της Πετρούπολης στο μέτωπο. στο αγροτικό χωριό. Ολοι περίμεναν ότι μια ωραία πρωία θα εμφανιστούν αναπάντεχα στους δρόμους οι μπολσεβίκοι και θ' αρχίσουν να τουφεκίζουν όλους όσοι φορούν άσπρα κολάρα. Ελεγαν πως πέρασαν πια οχτώ μήνες από τότε που η φρουρά της Πετρούπολης τεμπελιάζει κι αναπαύεται στους στρατώνες της πρωτεύουσας. θ' απευθυνθεί ανοιχτά και άμεσα προς όλους τους λαούς.. Υστερα πέρασε στην εξωτερική πολιτική της μελλοντικής κυβέρνησης: "Η πρώτη μας πράξη θα είναι η έκκληση για μια άμεση ανακωχή σ' όλα τα μέτωπα και για μια διάσκεψη όλων των λαών που θα συζητήσει τους δημοκρατικούς όρους ειρήνης. Με το τέλος αυτού του πολέμου βλέπω την Ευρώπη ν' αναμορφώνεται όχι από τους διπλωμάτες. Τα Σοβιέτ όμως είναι οι εκπρόσωποι της λαϊκής υπόθεσης. γιατί η πάλη ανάμεσα στους αγρότες και τους τσιφλικάδες. στηριζόμενα άμεσα στα στρατιωτικά χαρακώματα.. Το σχέδιο της κυβέρνησης ήταν ν' αντικαταστήσει τα συντάγματα της φρουράς με "έμπιστα" τμήματα. ενώ στο ίδιο διάστημα ο στρατός στο μέτωπο πεινάει και πεθαίνει. στη βάση της ελεύθερης αυτοδιάθεσης των λαών" καθώς και τη δημιουργία ευρωπαϊκής ομοσπονδιακής δημοκρατίας. με κοζάκους και "τάγματα θανάτου". Τα Σοβιέτ είναι η πιο ολοκληρωμένη μορφή λαϊκής εκπροσώπησης.". Αυτή τη στιγμή στους διαδρόμους του Σοβιέτ της ρωσικής δημοκρατίας καταστρώνονται κάθε λογής αντεπαναστατικά σχέδια.. Η φρουρά της Πετρούπολης αριθμούσε περίπου εξήντα χιλιάδες ανθρώπους και έπαιξε στην επανάσταση σοβαρό ρόλο. Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης. σύντροφοι. Ανάμεσα σ' αυτά τα δύο στρατόπεδα δεν υπάρχει ούτε μια ομάδα που να είχε και την παραμικρότερη σοβαρή σημασία.

ότι δε θα τιμωρηθεί κανένα από τα μέλη της σε περίπτωση που θα διαλύονταν εθελοντικά. ότι διέταξε κιόλας τη φρουρά της Πετρούπολης να πιάσει θέσεις στα χαρακώματα και πως είναι άσκοπο να γίνεται κουβέντα γι' αυτό το ζήτημα. . Στους αντιπροσώπους δήλωσαν ωμά: "Εμείς αναγνωρίζουμε μόνον την ΚΕΕ. Στο Πσκοφ δέχτηκε την αντιπροσωπεία του Σοβιέτ ο διοικητής του Βόρειου Μετώπου στρατηγός Τσερεμίσοφ. Ο πληθυσμός καλείται να πιάνει τους αλήτες και τους εκατονταρχίτες πράκτορες και να τους παραδίνει στους κομισάριους του Σοβιέτ. ματαιώνοντας την αποστολή δέκα χιλιάδων ξιφολογχών. Την άλλη μέρα η ΚΕΕ συγκάλεσε δική της συνέλευση που αποτελούνταν στη συντριπτική πλειοψηφία από αξιωματικούς.. Η αντιπροσωπεία του στρατιωτικού τμήματος του Σοβιέτ της Πετρούπολης παρακάλεσε να γίνει δεκτός αντιπρόσωπός της στο επιτελείο της περιοχής της Πετρούπολης. Η κυβέρνηση. δίπλα στο Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης. η πόλη αναστατώθηκε από την έκκληση που κυκλοφόρησε στους δρόμους με την υπογραφή:"Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή... η φρουρά της Πετρούπολης και των περιχώρων της υπόσχεται στη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή πλήρη υποστήριξη σ' όλα τα βήματά της. Η υπόθεση της τάξης και της επανάστασης βρίσκεται σε σταθερά χέρια.να δημιουργήσουμε ειδική οργάνωση που θα την ακολουθούμε στη μάχη και θα πεθαίνουμε. που εκτελούσε καθήκοντα υπουργού των Στρατιωτικών. που προορίζονταν για το Νοβοτσερκάσκ. Τα τοπικά στρατιωτικά τμήματα διατάχθηκαν να περιμένουν οδηγίες από το τμήμα των στρατιωτών του Σοβιέτ της Πετρούπολης. Στο οπλοστάσιο του Κρονβέρσκι παρουσιάστηκαν ένοπλοι κομισάριοι κι άρπαξαν τεράστιο αριθμό όπλων και πολεμοφοδίων. Ταυτόχρονα οι πογκρομιστές μπορεί ν' αποπειραθούν να δημιουργήσουν στους δρόμους της Πετρούπολης ταραχές και σφαγές. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή συμφώνησε. Αποφασίστηκε να στείλουν στο μέτωπο δύο αντιπροσωπείες για διαπραγματεύσεις με τις επιτροπές των στρατιωτών και με τις διοικήσεις.. η φρουρά της Πετρούπολης δηλώνει: για τη φρούρηση της επαναστατικής τάξης στην Πετρούπολη βρίσκεται όλη η φρουρά μαζί με το οργανωμένο προλεταριάτο.είπε . θα σας συλλάβουμε". Αρνήθηκαν.. ανακάλεσε την πρόταση. Κυβέρνησή μας είναι το Σοβιέτ της Πετρούπολης. έχοντας συναίσθηση της δύναμής της απαιτούσε αποφασιστικά να μπει κάτω από τις διαταγές της το επιτελείο της περιοχής της Πετρούπολης. Στις 3 του Νοέμβρη (21 του Οχτώβρη) ένα ογκώδες συλλαλητήριο των στρατιωτών στο Σμόλνι αποφάσισε: "Χαιρετίζοντας τον σχηματισμό της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. που δήλωσε με λίγα λόγια. που θα εκδίδονται από τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή του".. 24 . στο πιο κοντινό στρατιωτικό τμήμα. λεηλασίες.εξέλεξε επιτροπή που κήρυξε μποϊκοτάζ σ' όλες τις αστικές εφημερίδες κι έδωσε μομφή στην ΚΕΕ για την πάλη της ενάντια στο συνέδριο των Σοβιέτ. Εστειλε σ' όλα τα τυπογραφεία διαταγή να μην τυπώνουν χωρίς την έγκρισή της κανενός είδους εκκλήσεις ή προκηρύξεις. Εσάς δε σας αναγνωρίζουμε. ". Στις 29 (16) Οχτώβρη. Αρνήθηκαν. ".. Η φρουρά της Πετρούπολης δε θα επιτρέψει κανενός είδους βία και ασχημίες.. "Πρέπει. καβγάδες ή πυροβολισμούς.. όπου ήταν το επιτελείο του Καλέντιν. δημιούργησε ιδιαίτερη επιτροπή για το συντονισμό της δουλιάς με το επιτελείο κι έστειλε σ' όλους τους τομείς της Πετρούπολης τους κομισάριούς της. Στην αντιπροσωπεία της φρουράς δεν επιτράπηκε να βγει από την Πετρούπολη. όμως μέσα σε μια ώρα ο στρατηγός Μανικόφσκι. δίπλα στο Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης": "Προς τον πληθυσμό της Πετρούπολης Πολίτες! Η αντεπανάσταση σήκωσε το εγκληματικό της κεφάλι. Πολίτες! Σας καλούμε να δείξετε απόλυτη ψυχραιμία και αυτοκυριαρχία. Οι κορνιλοφικοί επιστρατεύουν δυνάμεις για να συντρίψουν το Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ και να ματαιώσουν τη Συντακτική Συνέλευση. Ηταν όμως αργά πια. αν χρειαστεί. Κάθε είδους προβοκατόρικες απόπειρες από μέρους των κορνιλοφικών και της αστικής τάξης να σπείρουν ζιζάνια και σύγχυση στις επαναστατικές γραμμές θ' αντιμετωπίσουν "αμείλιχτη αντίσταση"". που θα κατευθύνονται στην πιο στενή σύνδεση του μετώπου με τα μετόπισθεν για το συμφέρον της επανάστασης. Με την πρώτη απόπειρα των σκοτεινών στοιχείων να προκαλέσουν στους δρόμους της πρωτεύουσας ταραχές. Το Σοβιέτ της Πετρούπολης απαίτησε να μην εκδίδεται καμιά διαταγή χωρίς την έγκριση του τμήματος των στρατιωτών. Το Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης αναλαβαίνει την ευθύνη της φρούρησης της επαναστατικής τάξης από τους αντεπαναστάτες και τις απόπειρες πογκρόμ. Την Τρίτη το πρωί στις 6 του Νοέμβρη (24 του Οχτώβρη). Μαζί μ' αυτό. ο Τρότσκι σε ανοιχτή συνεδρίαση του Σοβιέτ της Πετρούπολης πρότεινε να επικυρωθεί τυπικά η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Θα υποτασσόμαστε μόνον στις διαταγές του Σοβιέτ της Πετρούπολης. οι εγκληματίες θα εξαφανιστούν από το πρόσωπο της Γης.. Στις 30 (17) του Οχτώβρη (1) η συνέλευση των αντιπροσώπων όλων των συνταγμάτων της Πετρούπολης πήρε την παρακάτω απόφαση: "Η φρουρά της Πετρούπολης δεν αναγνωρίζει πια την προσωρινή κυβέρνηση. Τη μια από το Σοβιέτ και την άλλη από τη φρουρά. υποσχέθηκε στην επιτροπή. που βρέθηκε ξαφνικά μπροστά στον κίνδυνο. κι αν παραβιάσετε κανένα νόμο. Τα μεσάνυχτα της 5ης Νοέμβρη (23 του Οχτώβρη) ο ίδιος ο Κερένσκι έστειλε στο Σοβιέτ της Πετρούπολης τον Μαλέφσκι με πρόταση να στείλει αντιπρόσωπο στο επιτελείο.

Σύντ. (1) Αυτή η συνέλευση έγινε στις 31 (18) του Οχτώβρη. Η αστική εφημερίδα "Νέοι Καιροί" έγραφε ειρωνικά απ' αφορμή αυτό το μέτρο: "Για ποιο λόγο η κατάσταση πολιορκίας. τρουντοβίκοι. που ήταν το ίδιο αντιπαθητικοί στο λαό. ήταν απορροφημένος με την επεξεργασία των σχεδίων κατάληψης της πρωτεύουσας. ούτε μια ζωντανή φωνή από τον πραγματικό εξωτερικό κόσμο δεν μπορεί να διεισδύσει σ' αυτή την ψηλή κρύα αίθουσα και ότι η προσωρινή κυβέρνηση έσπασε τα μούτρα της στον ίδιο ακριβώς βράχο του πολέμου και της ειρήνης. ξέρω ότι σκέπτεστε έτσι. Δε διαθέτει ούτε το ηθικό κύρος ούτε τον απαραίτητο μηχανισμό.. Από την άλλη μεριά στις 26 του Οχτώβρη θα είναι πολύ αργά να ενεργήσουμε: σ' αυτό το διάστημα το Συνέδριο θα οργανωθεί. Σ' ένα από τα δωμάτια του απάνω πατώματος καθόταν ένας λεπτοπρόσωπος άνθρωπος.. ο υπουργός Λαϊκής Παιδείας Κίσκιν. Το πιο μισητό μέλος της κυβέρνησης. πήραν μαζί τους όλη τη ζωντάνια. Σαράντα πέντε χρόνια ζω στον κόσμο. Οι μπολσεβίκικες θέσεις ήταν αδειανές. πετάχτηκα μια στιγμή στα ανάκτορα του Μερένσκι. εμφανίστηκαν κοζάκικες περιπολίες. και μια μεγάλη οργανωμένη συνέλευση είναι δύσκολο να πάρει αστραπιαία και αποφασιστικά μέτρα. Αμέσως ύστερα απ' αυτόν μίλησε ο Τερεσένκο. Οταν οι μπολσεβίκοι το εγκατέλειψαν. κάποιος Οφσέγενκο.. διορίστηκε έκτακτος κομισάριος για τη διατήρηση της τάξης στην Πετρούπολη. που θα της έδινε τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει δύναμη. ο Καρέλιν φώναζε: "Κι αυτά πάλι δικές σας ιδέες είναι!". Ειδοποιήθηκα από τον Ζάλκιντ (2) και περίμενα τ' αποτελέσματα της σύσκεψης πίσω από την πόρτα. Τον ρώτησα τι σκέπτεται για τις μπολσεβίκικες ενέργειες. Α. Στην Πετρούπολη συγκεντρώνονταν απαρατήρητα τα πιστότερα συντάγματα. πρώτη φορά ύστερα από τις μέρες της εξέγερσης του Ιούλη. Τη στιγμή που έμπαινα ο αριστερός εσέρος Καρέλιν διάβαζε φωναχτά το κύριο άρθρο των "Τάιμς του Λονδίνου". 25 . Είπε έπειτα λίγα λόγια για την αποκατάσταση της πειθαρχίας στο στρατό και για τη συνέχιση του πολέμου ως τη νίκη.. υποστήριξε με τόνο ικετευτικό τη σοβιετική εντολή. (2) Ζάλκιντ Ι. κάτι θα γίνει με την κακόμοιρη τη Ρωσία!. την ημέρα που ανοίγει το Συνέδριο. μα ποτέ δεν άκουσα τόσες λέξεις". διαλεγμένα από τις μεραρχίες. Ηταν παρόντες όλοι οι ξένοι διπλωμάτες. Αυτός διόρισε σαν βοηθούς του τους Ρούντεμπεργκ και Παλτσούσκι. Το Σοβιέτ της Ρωσικής Δημοκρατίας μέσα σε θόρυβο και θυελλώδεις διαμαρτυρίες απ' τα αριστερά.Στις 3 του Νοέμβρη (21 του Οχτώβρη) οι αρχηγοί των μπολσεβίκων μαζεύτηκαν στην ιστορική τους σύσκεψη. Σχόλια για το επεισόδιο Μπούρτσεφ . στο οποίο λεγόταν: "Ο μπολσεβικισμός πρέπει να θεραπευτεί με τις σφαίρες". πέρασε στην ημερήσια διάταξη. Αγγλοι ιμπεριαλιστές... ένας κύριος με μεγάλη επιρροή στους κύκλους των καντέ. απάντησε θυμωμένα ο Καρέλιν. Κατόπιν ο Σκόμπελεφ. Δίνοντας μου το παλτό.. μπολσεβίκοι. βγαίνοντας από το δωμάτιο. μαθηματικός και σκακιστής. που προηγούμενα σύντριψε και την κυβέρνηση του Μιλιουκόφ. Στα χειμερινά ανάκτορα πήρε διάταξη το πυροβολικό της Σχολής των Ευελπίδων. Αλλά τολμήστε να τις εφαρμόσετε στην πράξη!".". με μαλλιά αρουραίου. εκτός από τον Ιταλό πρεσβευτή. μέλος της οργάνωσης των μπολσεβίκων της Πετρούπολης. ντυμένος με ένα κομψό μακρύ σακάκι..Πήρε δραστήριομέρος στην Οχτωβριανή Επανάσταση. ο θυρωρός μουρμούρισε: "Οχι. Μενσεβίκοι. Ο Πολκόβνικοφ έβγαζε τη μια διαταγή πάνω στην άλλη. οι αντιπρόσωποι της κυβέρνησης και της ΚΕΕ πρέπει να υποστηρίξουν ενιαία άποψη και ακριβώς την άποψη τη δική του. για να μπορούμε να πούμε σ' αυτό: Να η εξουσία! Τι θα κάνετε μ' αυτήν. Η κυβέρνηση έπαψε πια να έχει την εξουσία. που ήταν σκορπισμένες σ' όλο το μέτωπο. και στις 24 δε θα φτάσουν ακόμα όλοι οι αντιπρόσωποι του συνεδρίου. Κατεβαίνοντας προς τα κάτω σκεπτόμουν πως παρ' όλες αυτές τις θυελλώδεις συζητήσεις. Ο Λένιν έλεγε: "Στις 24 του Οχτώβρη θα είναι πολύ νωρίς να ενεργήσουμε: για την εξέγερση είναι απαραίτητη η πανρωσική βάση.. Στο διάδρομο με συνάντησε ο καθηγητής Σάτσκι. Σύντ. με το παρατσούκλι Αντόνοφ. Φωνές απ' τα δεξιά: "Ναι! Ναι!". Ο μαθηματικός και σκακιστής. Ο Βολοντόρσκι. Στους δρόμους. Η Πετρούπολη. που έμοιαζε με κοσμικό δανδή.". που τον υποδέχτηκαν από τ' αριστερά με φωνές: "Να παραιτηθείς! Να παραιτηθείς!". που έγινε με κλειστές τις θύρες. Σήκωσε τους ώμους και χαμογέλασε. κάποτε αξιωματικός του τσαρικού στρατού. για τις οποίες τόσα πολλά λένε. Εμείς πρέπει να ενεργήσουμε στις 25 του Οχτώβρη. Γερμανοί ιμπεριαλιστές. με το καλοπεριποιημένο ξανθό γένι του και με τα κίτρινα κατσαρά μαλλιά. αδειανές από την ίδια μέρα που άρχισε η συζήτηση του Σοβιέτ. Στην πιο καλύτερη περίπτωση η κυβέρνηση μπορεί μόνο να διεξάγει διαπραγματεύσεις με κείνους που συμφωνούν να συζητήσουν μαζί της. . Ο Τερεσένκο υποστήριζε πως στη διάσκεψη του Παρισιού. στο διάδρομο. για να ιδώ τι γίνεται στο Σοβιέτ της Ρωσικής Δημοκρατίας. η Κρονστάνδη και η Φινλανδία κηρύχτηκαν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. για τον οποίον έλεγαν. Φινλανδία. Λυσσώδεις συζητήσεις για την εξωτερική πολιτική του Τερεσένκο. απειλώντας να καταπνίξει την παραμικρότερη ανυπακοή "με τα πιο αποφασιστικά κατασταλτικά μέτρα". Ουκρανία... με μακριά μαλλιά. πως τσακίστηκε κυριολεχτικά σ' ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα στο Κάρσο... Τη Δευτέρα στις 5 του Νοέμβρη (23 Οχτώβρη) το πρωί. Αλλη εξουσία δεν έχει. μου διηγήθηκε τι γίνεται εκεί.Βερχόβσκι. "Ναι.. Απευθυνόμενος στους καντέ. Και η κυβέρνηση ετοιμαζόταν από την πλευρά της για τη μάχη. και κατόπιν επαναστάτης και εξόριστος.

Μπήκα σ' έναν κινηματογράφο κοντά στον καθεδρικό ναό του Καζάν. εξόρκιζαν τους εργάτες και τους στρατιώτες να καθίσουν στα σπίτια τους και να υποστηρίξουν την κυβέρνηση. είμαι πρόεδρος της επιτροπής. τους κοίταζε σιωπηλά. Ενας απ' αυτούς. Σε κάθε γωνιά. Στο πρώτο σταυροδρόμι παρατήρησα ότι οι πολιτοφύλακες ήταν καβάλα στ' άλογα και οπλισμένοι με πιστόλια σε υπέροχες καινούριες θήκες. σας χαιρετούμε. ικέτευαν. Ενα θωρακισμένο αυτοκίνητο κινιόταν συνέχεια μπρος . Δεν περιμένω να τολμήσουν.". (1) Διάσημος ακροβάτης τον καιρό εκείνο. Στο 10ο δωμάτιο. χωρίς να καταλαβαίνουν γιατί χρειάζονταν τόσα τρεχάματα και τόσοι σκοτωμοί.ισχνός. Οι στρατιώτες άρχισαν να υποψιάζονται. Προβαλλόταν ένα ιταλικό φιλμ γεμάτο αίμα. οι στρατιώτες παρέμεναν στους στρατώνες. Περνούσαν: ο Ποντβόισκι . Προέδρευε ένας ξανθός νέος δεκαοκτώ χρονών. των αγροτικών Σοβιέτ. Περνώντας από κοντά μου. που θα προταθεί στη Συντακτική Συνέλευση.. Οι στρατιώτες κι οι φοιτητές συζητούσαν ζωηρά. Μπροστά μου κάθονταν κάμποσοι ναύτες και στρατιώτες. Υπόγραφε τις διατακτικές για το δημόσιο οπλοστάσιο . απάντησε. γιατί θα χρεοκοπήσουν με τις ενέργειές τους και δε θα 'χουν καμιά δύναμη στη Συντακτική Συνέλευση. "Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή τους απάντησε: "Αδέλφια. μα αν τολμήσουν. μέσα στην πυκνή ομίχλη πλήθη λαού έπαιρναν. Στο δωμάτιο έμπαιναν κι έβγαιναν αδιάκοπα οι σύνδεσμοι κι οι κομισάριοι. καθόταν ο Σεράτοφ. Στη γωνία της λεωφόρου Νέβσκι αγόρασα την μπροσούρα του Λένιν: "Θα κρατήσουν οι μπολσεβίκοι την κρατική εξουσία. αυτό δεν είναι κι άσχημο.. πάθη και ραδιουργίες. με ζωηρές χειρονομίες και απότομη ομιλία. Οπως πάντα.. συνεδρίαζε χωρίς διακοπή η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Βλέπετε. κυλούσαν τα ατέλειωτα κύματα του λαού. το ίδιο ακριβώς όπως κι εσείς στις Ηνωμένες Πολιτείες.. στα γραφεία των εργοστασιακών επιτροπών.. αγαπητέ σερ. στο απάνω πάτωμα. ένας πελώριος γενάτος ναύτης. Μια μικρή ομάδα ανθρώπων. όλη η εξουσία στα Σοβιέτ. Ο Αντόνοφ.. Η Κάτω Βουλή θ' αποτελείται από τους τοπικούς εκπροσώπους και η Ανω από τους εκπροσώπους των ελεύθερων επαγγελμάτων... Η νύχτα έπεφτε αργά. Τέτοιοι ήταν οι άνθρωποι αυτής της μάχης για την εξουσία των Σοβιέτ και των μελλοντικών μαχών.. Ο Κριλένκο. που σχηματίστηκε από κοινού από το Σοβιέτ της δημοκρατίας και την προσωρινή κυβέρνηση για την επεξεργασία του σχεδίου του Συντάγματος.. "Τι γίνεται.. Αξύριστος. τρεμόσβηναν τα αραιά φανάρια."". ότι εδώ δεν είναι όλα παστρικά. Σύντ. Κατά μήκος των τοίχων στέκονταν στη σειρά οι λιποτάκτες. που αλλάχτηκαν. έτοιμοι σε κάθε λεπτό να τρέξουν στην πιο απομακρυσμένη γωνιά της πόλης."Αυτοί είναι κτήνη. τότε θα τους δείξουμε!. που στάλθηκε από την κυβέρνηση στην Πετρούπολη για καταστολή. Εδώ ήταν προκηρύξεις της ΚΕΕ. που τον λέγαν Λαζιμίρ. άνθρωπος με πρόσωπο Τσιγγάνου και με στολή υπολοχαγού. όλοι απειλούσαν. Ωστόσο. των στρατιωτικών επιτροπών. των συνεταιρισμών και των επαγγελματικών συνδικάτων. Ετσι γινόταν πάντα στην Πετρούπολη στις παραμονές των ταραχών. σταμάτησαν την αμαξοστοιχία στην Γκάτσινα κι έστειλαν σ' εμάς αντιπροσώπους. Από τον κινηματογράφο γύρισα γρήγορα στο Σμόλνι.. των ζέμστβο. "Το φρούριο του Πετροπάβλοφσκ πέρασε ήδη με το μέρος μας! είπε χαμογελώντας ευτυχισμένα. Εμείς θα 'χουμε δύο νομοθετικά σώματα. Εξω φυσούσε από τα δυτικά ένας υγρός κρύος αέρας.πίσω κορνάροντας με τη σειρήνα. προσπαθούσαν να διαβάσουν τις εκκλήσεις και τις προκηρύξεις. ο άνθρωπος που στο μυαλό του ωρίμαζαν τα σχέδια των επιχειρήσεων της εξέγερσης.. Τέτοια χαρτονομίσματα κυκλοφορούσαν τότε στη θέση των ασημένιων. γενάτος. κατευθύνθηκαν προς τη θάλασσα. των "μετριοπαθών" σοσιαλιστικών κομμάτων." και πλήρωσα γι' αυτήν με χαρτονόμισμα. τα τραμ σέρνονταν με κρεμασμένους απέξω πολίτες και στρατιωτικούς. τρικλίζοντας από την αϋπνία. Σ' όλη τη λεωφόρο Νέβσκι. κόπηκαν. στο όνομα της επανάστασης! Σταθείτε στη θέση σας και περιμένετε διαταγή". Κάτω. Κοίταζαν με παιδική κατάπληξη την οθόνη. οι στρατιώτες τηλεφωνητές έστρωσαν έρπουσα τηλεφωνική γραμμή για την επικοινωνία με τα εργοστάσια και τους στρατώνες. "Ολα τα τηλεφωνικά μας καλώδια. επιτρέψτε μου σε συντομία να σας εκθέσω το σχέδιό μου για τη συγκρότηση της καινούριας κυβέρνησης. Ο Ντιμπένκο. Μόλις πήραμε ειδήσεις για ένα σύνταγμα. με λερωμένο γιακά... Η πόλη ήταν εκνευρισμένη κι αναταραζόταν σε κάθε απότομο θόρυβο. ντυμένοι με στρατιωτική στολή και πουλούσαν τσιγάρα και ηλιόσπορους. ένας κοντόχοντρος στρατιώτης με φαρδύ πρόσωπο που γελούσε αδιάκοπα.. σε τέτοιες στάσεις που θα 'καναν να πρασινίζει από ζήλια ο Τεόντορ Σουντ (1). Ομως. Κατά τη γνώμη μας. Οι μπολσεβίκοι όμως δεν έδιναν κανένα εξωτερικό σημάδι ζωής. μας ρώτησαν. μου είπε γαλλικά: "Ολοι είναι έτοιμοι να ενεργήσουν με το πρώτο σύνθημα". σταμάτησε και κάπως δειλά μου 'σφιξε το χέρι. σε κάθε σταυροδρόμι συγκεντρώνονταν πυκνά πλήθη. 26 . με ήρεμο μέτωπο. Οι γραμμές τους κυμάτιζαν συμμετρικά και στην πορεία τραγουδούσαν ένα παλιό στρατιωτικό τραγούδι της εποχής του τσάρου. με πολιτική περιβολή.. Μπροστά του μπήκαν στη γραμμή σαράντα αντιπρόσωποι. Στις πόρτες φύλαγαν δώδεκα εθελοντές. δίνοντας μάχη. βαδίζοντας ρυθμικά. τις τελευταίες εκδόσεις των εφημερίδων ή συγκεντρώνονταν στις αφίσες. Εμείς πια πήραμε την απόφαση. είπε.από εκατόν πενήντα τουφέκια για κάθε εργοστάσιο. καθάρματα. οι εργάτες στα εργοστάσια. από τις οποίες ήταν γιομάτοι όλοι οι τοίχοι. Η κρύα λάσπη τρύπωνε μέσα στις σόλες.. Τι έχετε να μας πείτε. Δύο λόχοι ευελπίδων..

Εχει υπόψη του τον Βλαντιμίρ Σεργκέγιεβιτς Σάτοφ. 27 . που περιμένει μόνο το σκουπόξυλο της ιστορίας για να παραχωρήσει τη θέση της στην αληθινή εξουσία. από τον καταζητούμενο εγκληματία του κράτους Ουλιάνοφ Λένιν. θα εξαρτηθεί από κείνους. ακόμα και σήμερα. που γύρισε από την Αμερική τον Ιούνη του 1917 κι ήταν ένας από τους οργανωτές των "βιομηχανικών εργατών του κόσμου"..με χτύπημα. Οι πρωινές εφημερίδες ανακοίνωσαν. "Εργατικός Δρόμος" και "Στρατιώτης" και διέταξε τη σύλληψη των καθοδηγητών του Σοβιέτ της Πετρούπολης και των μελών της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. που θέλουν να ματαιώσουν το Πανρωσικό συνέδριο. που αποτελείται από τα πρόσωπα του προσωρινού Υπουργικού Συμβουλίου. μέλος της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής της Πετρούπολης και μέλος του προεδρείου του Κεντρικού Σοβιέτ των εργοστασιακών επιτροπών και κατόπιν κομμουνιστής. φώναξε. Το Σοβιέτ της Πετρούπολης συνεδρίαζε ολόκληρα εικοσιτετράωρα χωρίς διακοπή. Μπροστά στις πόρτες στέκονταν αυτοκίνητα. Σχετικά. που θα ενεργήσουν χωρίς διαταγή των διοικητών τους. αδιάκοπα έρχονταν κι έφευγαν όλο και νέα αυτοκίνητα με αξιωματικούς. για να επιτεθεί ενάντιά μας. "Μας ρωτούν. έλεγε ο Κερένσκι. Το Σοβιέτ της Πετρούπολης κατανοεί.. Το πελώριο κόκκινο χτίριο του γενικού επιτελείου είχε ασυνήθιστη κίνηση. ότι η κυβέρνηση απαγόρευσε τις εφημερίδες "Νέα Ρωσία". (1) Είναι πολύ γνωστός σ' όσους πήραν μέρος στο αμερικάνικο εργατικό κίνημα. ο Τρότσκι μόλις τέλειωνε το λόγο του. Σε μια σειρά προκηρύξεις με τον τίτλο "Γράμμα προς τους συντρόφους" ο εγκληματίας αυτός του κράτους καλούσε το προλεταριάτο της Πετρούπολης και το στρατό να επαναλάβουν το πείραμα της 3-5 του Ιούλη και υπέδειχνε την ανάγκη να προβούν στην άμεση ένοπλη εξέγερση. Ολοι οι αξιωματικοί. "Για να σας φέρω αποδείξεις. Στο χτύπημα . Το πρωί στις 6 του Νοέμβρη (24 του Οχτώβρη) είχα δουλιά στη λογοκρισία. Οταν μπήκα στη μεγάλη αίθουσα. πρέπει να σημειώσουμε ιδιαίτερα την ομιλία του προέδρου του Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης. ότι η κυβέρνησή μας. Ο λογοκριτής ήταν αναστατωμένος σαν μικρό παιδί. Εμείς. με τις οποίες καλούσαν το λαό σε άμεση ένοπλη εξέγερση. Αν χρειάζεται ή όχι η ένοπλη εξέγερση. Παράλληλα μ' αυτές τις εκκλήσεις έγιναν στις συνελεύσεις και τα συλλαλητήρια μια σειρά ομιλίες άλλων καθοδηγητών του κόμματος των μπολσεβίκων. αρχίσαμε! Ο Κερένσκι έστειλε ευέλπιδες να κλείσει τις εφημερίδες μας "Στρατιώτης" και "Εργατικός Δρόμος". "Ζωντανός Λόγος". κάτω από την αψίδα του γενικού επιτελείου πέρασαν γρήγορα με θόρυβο μερικές μοίρες πυροβολικού της Σχολής των Ευελπίδων και τάχθηκαν μπροστά στα ανάκτορα. ο εχθρός πια ξέρει πως ήρθε καιρός να ξεμπερδέψει μ' εμάς ή να χαθεί ο ίδιος". Το 1917. που το γραφείο της βρισκόταν στο υπουργείο Εξωτερικών.Στην αίθουσα συνάντησα μερικούς λιγότερο ξακουστούς παράγοντες των μπολσεβίκων.με ατσάλι!".Τρότσκι. παρατήρησα ότι από τις δυο πλευρές της εισόδου ήταν στημένα πολυβόλα και ότι η εξώπορτα και τα γύρω σταυροδρόμια φρουρούνταν από ισχυρά στρατιωτικά περίπολα.".. όμως ακόμα και τώρα.Απαγορεύω κάθε είδους αυτόβουλες ενέργειες. "Είτε ενεργήσουμε εμείς είτε όχι. Κάτω από θύελλα χειροκροτημάτων ο Τρότσκι ανακοινώνει. Αυτή η αλλαγή της εξουσίας θα πραγματοποιηθεί από το Πανρωσικό συνέδριο. Αν όμως η κυβέρνηση θελήσει να εκμεταλλευτεί αυτό το σύντομο χρονικό διάστημα των 24. μου είπε.. Ετρεξα στα ανάκτορα του Μαρίνσκι και πρόφτασα ν' ακούσω το τέλος του γεμάτου πάθους και σχεδόν ασυνάρτητου λόγου του Κερένσκι. "Ο Κερένσκι. μέχρι που να πάρουν διαταγή από το επιτελείο της περιοχής.. του Μπρονστέιν . θα δικαστούν για ένοπλη ανταρσία. που όλη η εξουσία πρέπει να περάσει στα χέρια των Σοβιέτ. θα σας διαβάσω εδώ τις πιο χτυπητές θέσεις από μια σειρά προκηρύξεις που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα "Εργατικός Δρόμος". Σύντ. Είναι φανερό. Μπορώ να δώσω καθαρή απάντηση σ' αυτό το ερώτημα. Απαγορεύω κατηγορηματικά στο στρατό να εκτελέσει οποιαδήποτε διαταγή που εκδόθηκε από τις διάφορες οργανώσεις. είναι μια κυβέρνηση θλιβερή κι ανήμπορη.. τότε εμείς θ' απαντήσουμε με αντεπίθεση. που καλούσαν υστερικά το λαό στην "ησυχία". στο σίδερο . Εδώ όμως ήρθε ένα δικό μας τμήμα και διέλυσε το δημόσιο τυπογραφείο και τώρα στέλνουμε ανθρώπους για να καταλάβουν τα γραφεία της σύνταξης των αστικών εφημερίδων!". Ενας απ' αυτούς μου 'δειξε το περίστροφο. που τη χωρίζει ακόμα από το θάνατό της. που ήταν όλο περιαυτολογίες και φαρμακερές επιθέσεις ενάντια στους πολιτικούς του αντιπάλους. Στους δρόμους όλοι οι τοίχοι ήταν γεμάτοι από προκηρύξεις. προσπαθούμε ν' αποφύγουμε τη σύγκρουση. ότι έφτασε πια η στιγμή. Το πρόσωπό του ήταν χλομό. Ελπίζουμε ότι το Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ θα πάρει στα χέρια του την εξουσία. των 48 ή των 72 ωρών. που θα στηρίζεται στην οργανωμένη ελευθερία όλου του λαού. Ο Πολκόβνικοφ έβγαζε τις διαταγές τη μια ύστερα από την άλλη! "Διατάσσω όλα τα τμήματα και τις διοικήσεις να παραμένουν στους στρατώνες τους. ότι οι αριστεροί εσέροι συμφώνησαν να στείλουν τους αντιπροσώπους τους στη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. που το πήγαν στο τσίρκο. Καθώς διέσχιζα την πλατεία των Ανακτόρων. μόλις πήγε στο Σοβιέτ της δημοκρατίας να υποβάλει παραίτηση!". στις 3 η ώρα το πρωί. Φεύγοντας από το Σμόλνι. "Αρχισε!" είπε. Τζον Ριντ. αν ετοιμαζόμαστε να οργανώσουμε επίθεση. έλεγε. "Λοιπόν. Στη σκάλα ανέβαινε τρέχοντας ο Μπιλ Σάτοφ (1).

Σήμερα. αντιτάσσονται σ' αυτό. Δεν ήρθα εδώ να παρακαλέσω. που το κράτος από συνειδητή ή ασύνειδη προδοσία χάνεται και βρίσκεται στην άκρη του γκρεμού. αλλά με τη βεβαιότητα ότι η προσωρινή κυβέρνηση. οι Γερμανοί επαναστάτες διεθνιστές. θεωρώ τις τέτοιες ενέργειες ρωσικού πολιτικού κόμματος σαν εσχάτη προδοσία κατά του ρωσικού κράτους. που θ' ατιμάσουν για πάντα το όνομα της ελεύθερης Ρωσίας. ακούστε! .. Μάλιστα.. Για τον πρόεδρο Ποντβόισκι ο γραμματέας Αντόνοφ".". όλες οι στρατιωτικές οργανώσεις.. όλα για όσα είναι περήφανη και πρέπει να περηφανεύεται η ελεύθερη Ρωσία. ο σφετεριστής κι ο άνθρωπος που πουλήθηκε στην αστική τάξη.. Εδώ ο Κερένσκι διάβασε την παρακάτω περικοπή από το άρθρο του Λένιν: "Σκεφθείτε μόνο: οι Γερμανοί. οι εργάτες που είναι ντυμένοι με ναυτικά χιτώνια. χωρίς ελευθερία συγκέντρωσης. Κονοβάλοφ. ελευθερία συγκέντρωσης. οργάνωσαν εξέγερση στο στόλο. λοιπόν. θα αρνηθούμε να υποστηρίξουμε τους Γερμανούς επαναστάτες με τη δική μας εξέγερση. απειλώντας ταυτόχρονα μ' αυτό ν' ανοίξουν τις πόρτες στη Γερμανία. δηλ. οι Γερμανοί. Για την προσωρινή κυβέρνηση είναι αδιάφορες οι αιτίες.. στην οποία επικεφαλής βρίσκεται. αποφασιστικά και οριστικά.Λένιν.". Κάθε καθυστέρηση και μη εκπλήρωση της διαταγής θα θεωρηθεί προδοσία της επανάστασης.. Και μεις. ότι σύμφωνα με την ομιλία του ίδιου του οργανωτή της εξέγερσης. της μεσαίας και της μικρής ιμπεριαλιστικής αστικής τάξης.Μια σειρά ομιλίες και άρθρα του "Εργατικού Δρόμου" και του "Στρατιώτη" στο ύφος και το στιλ μοιάζουν με τα άρθρα της "Νέας Ρωσίας". Οπως και να 'χει το ζήτημα. προς τις ιδέες του διεθνισμού. αναγνωρίζουν. έχοντας δεκάδες εφημερίδες.. αλλά τη ζωή. με ελπίδα επιτυχίας μια στις εκατό.. έχοντας την "πλειοψηφία" στα Σοβιέτ.. δηλαδή το λογικό. κατά τη γνώμη του κόμματος των μπολσεβίκων. έχουμε να κάνουμε με μια ειδική οργάνωση που βάζει για σκοπό της να προκαλέσει οπωσδήποτε στη Ρωσία ένα αυθόρμητο κύμα καταστροφής και πογκρόμ. με την απίστευτη εχθρότητα όλων των τάξεων του πληθυσμού. εγώ..". Τη στιγμή αυτή έδωσαν στον Κερένσκι κάποια προκήρυξη (1).Σήμερα. απ' αυτό το βήμα. Θα βρει την ομόφωνη υποστήριξη όλων. Στην πραγματικότητα.. η συνείδηση και η τιμή να νικήσουν στις καρδιές εκείνων που έχουν ακόμα αυτές τις ιδιότητες. έχοντας συναίσθηση της ευθύνης μου. που δεν αποφασίζουν ποτέ να πουν θαρραλέα την αλήθεια κατάμουτρα. την τιμή και την ανεξαρτησία του κράτους δε θα την προδώσουμε. η συνείδηση κι η τιμή της μεγάλης Ρωσικής Δημοκρατίας. εμείς που αποδείξαμε σ' όλο τον κόσμο ότι ήμαστε οι καλύτεροι προλετάροιοι διεθνιστές. με την υπέροχη οργάνωση της μεγάλης... θα συνοδευτεί με επικίνδυνες εκδηλώσεις πογκρόμ.. με τη διοίκηση της σημερινής προσωρινής κυβέρνησης. μέσα σε διαβολικά δύσκολες συνθήκες. 28 . "Τώρα μου δώσαν αντίγραφο ενός ντοκουμέντου που στέλνεται αυτή τη στιγμή στα συντάγματα... εκείνες οι ομάδες και τα κόμματα που θα τολμήσουν να σηκώσουν χέρι ενάντια στην ελεύθερη θέληση του ρωσικού λαού.. το ανοιχτό κίνημα στην Πετρούπολη. Με τις σημερινές διαθέσεις των μαζών. εκτός από κείνους.. Εχουμε να κάνουμε όχι τόσο με το κίνημα τούτου ή εκείνου του πολιτικού κόμματος. Ας ξέρει ο πληθυσμός της Πετρούπολης ότι θα συναντήσει εξουσία αποφασιστική. αυτό είναι απόπειρα να ξεσηκωθεί ο όχλος ενάντια στην υπάρχουσα τάξη πραγμάτων.. Θα σταθώ στη νομική πλευρά του ζητήματος: μου έγινε πρόταση ν' αρχίσω αμέσως τις ανάλογες δικαστικές διώξεις. που αυτή τη στιγμή υπερασπίζει την καινούρια ελευθερία. έχοντας έναν Λίμπκνεχτ (κι αυτόν στα κάτεργα).. κι εγώ μαζί. Σύντ.τσίριξε δυνατά ο Κερένσκι. αφήνουν ακάλυπτο το μέτωπο του ρωσικού κράτους μπροστά στη θωρακισμένη γροθιά του Γουλιέλμου και των φίλων του. η προσωρινή κυβέρνηση δηλώνει. και πιθανόν. να ματαιωθεί η Συντακτική Συνέλευση και να μείνει ακάλυπτο το ρωσικό μέτωπο μπροστά στα συμπαγή συντάγματα της σιδερένιας γροθιάς του Γουλιέλμου. του Ουλιάνοφ . ο πρωθυπουργός Κερένσκι. Και διάβασε φωναχτά: "Το Σοβιέτ της Πετρούπολης το απειλεί κίνδυνος. όμως. ότι εκείνα τα στοιχεία της ρωσικής κοινωνίας. χωρίς Σοβιέτ. θα σαρωθούν αμέσως. συνέχισε ο Κερένσκι. (1) Την προκήρυξη την έδωσε στον Κερένσκι ο Α. Η προσωρινή κυβέρνηση δεν παραβίασε ποτέ τις ελευθερίες των πολιτών του κράτους και τα πολιτικά τους δικαιώματα. "η θέση των άκρων αριστερών ρωσικών σοδιαλδημοκρατικών πτερύγων είναι ιδιαίτερα ευνοϊκή". Ο Κερένσκι συνέχισε: "Οι ίδιοι οι οργανωτές.. Εντέλλομαι να έχετε το σύνταγμα σε πλήρη μαχητική ετοιμότητα και να περιμένετε παραπέρα διαταγές. την τελευταία ώρα ή το τελευταίο λεπτό η λογική. χωρίς εφημερίδες. αλλά τις ιθύνουσες τάξεις της Γερμανίας. Οι οργανωτές της εξέγερσης δε βοηθούν το προλεταριάτο της Γερμανίας. ακόμα και του τελευταίου πλουσιοχωρικού.. η προσωρινή κυβέρνηση. είναι αδιάφορο αν αυτό γίνεται συνειδητά ή ασυνείδητα. καθώς και πρόταση να ενεργήσουμε ανάλογες συλλήψεις (θόρυβος απ' τ' αριστερά δεν αφήνει τον Κερένσκι να μιλήσει).". Λέγω με απόλυτη συναίσθηση "όχλος". Είναι αρκετά χαρακτηριστικό. Ι. προτιμούμε να σκοτωθούμε και να συντριβούμε. όσο με την εκμετάλλευση της πολιτικής αμάθειας και των εγκληματικών ενστίκτων ενός μέρους του πληθυσμού. γιατί όλη η συνειδητή δημοκρατία και η ΚΕΕ της. ότι οι πολιτικές συνθήκες για την ελεύθερη δράση όλων των πολιτικών κομμάτων είναι οι πιο ευνοϊκές σήμερα στη Ρωσία.

που είχε το θράσος να μιλήσει για κίνημα όχλου. άρχισαν ν' ανεβαίνουν στο βήμα ο ένας ύστερ' απ' τον άλλο οι αριστεροί ομιλητές. Γκοτς και Αυξέντιεφ έκαναν τον τελευταίο τους "συμβιβασμό".". Η εκστρατεία των αντεπαναστατών συνωμοτών κατευθύνεται ενάντια στο Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ. που παίζουν με τη λαϊκή δυσαρέσκεια.Στη διάρκεια όλου αυτού του λόγου η αίθουσα βοούσε και μαινόταν. "Η Κρονστάνδη έρχεται".. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή καθοδηγεί την απόκρουση της εφόδου των συνωμοτών. Εξαφνα εμφανίστηκαν πέντε . Σ' όλη την πρώτη σελίδα του δημοσιευόταν με κεφαλαία γράμματα η έκκληση: "Στρατιώτες! Εργάτες! Πολίτες! Οι εχθροί του λαού πέρασαν τη νύχτα στην επίθεση. κάλεσε τον Αυξέντιεφ στα χειμερινά ανάκτορα και ζήτησε εξηγήσεις. Ακόμα κι οι σοσιαλιστές . είπε ένας απ' τους ναύτες. είναι λόγια πρόκλησης εμφύλιου πολέμου" (χειροκροτήματα απ' τ' αριστερά). "Αν αυτή η απόφαση είναι έκφραση δυσπιστίας προς την προσωρινή κυβέρνηση. όλες οι επαναστατικές οργανώσεις. ενάντια στο λαό. Η μορφή της απόφασης. και να γίνουν αποφασιστικές ενέργειες στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής.. δημιουργεί ευνοϊκούς όρους για πογκρόμ και κινητοποίηση των εκατονταρχίτικων αντεπαναστατικών δυνάμεων και αναπόφευκτα θα καταλήξει στη ματαίωση της Συντακτικής Συνέλευσης. είχαν τις επιγραφές "Αβρόρα" και "Αυγή της ελευθερίας". αν κι επιδιώκει λαθεμένους σκοπούς. Ολη η φρουρά και όλο το προλεταριάτο της Πετρούπολης είναι έτοιμα να καταφέρουν στους εχθρούς του λαού συντριπτικό χτύπημα. Αξίζει να σημειώσουμε πως υπέρ της απόφασης αυτής ψήφισαν επίσης κι οι μενσεβίκοι κι οι εσέροι. ενάντια στη Συντακτική Συνέλευση. Ενα μεγάλο πλήθος τους κοίταζε.. κι έχει σκοπό την κατάληψη της εξουσίας. Εξήγησαν στον Κερένσκι πως η απόφαση αυτή δε σημαίνει κριτική στη δράση της κυβέρνησης. Στα ναυτικά τους πηλήκια. πρέπει να συνεδριάζουν αδιάκοπα. άρχισαν να συζητούν με δύο στρατιώτες. Στη γωνία των λεωφόρων Μόρσκαγια και Νέβσκι τμήματα στρατιωτών με εφ' όπλου λόγχη. δήλωσε στον Αυξέντιεφ.. γεμάτος οργή: "Τα λόγια του πρωθυπουργού. θα παραλύσει την οικονομική ζωή και θα ρίξει σε ολοκληρωτικό χάος τη χώρα. απειλεί να προκαλέσει εμφύλιο πόλεμο.έξι ναύτες. Σχεδιάζεται προδοτικό χτύπημα ενάντια στο Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών της Πετρούπολης. σας προτείνω να σχηματίσετε κυβέρνηση". 2) Βάση για την επιτυχία της παραπάνω ζύμωσης δημιουργήθηκε. όταν ο Κερένσκι το έμαθε. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή αποφασίζει: 1) Ολες οι επιτροπές των συνταγμάτων. Αυτά τα λόγια σήμαιναν το ίδιο ακριβώς που σήμαιναν στο Παρίσι το 1792 τα λόγια: "Οι Μασσαλιώτες έρχονται". Να προταθεί στους συμμάχους να διακηρύξουν τους όρους ειρήνης και ν' αρχίσουν διαπραγματεύσεις για τη σύναψη ειρήνης. που προτάθηκε από τους αριστερούς. στις παραμονές της έναρξής του.. πρέπει να παρθούν αμέσως μέτρα για την εκμηδένισή τους και γι' αυτό το σκοπό πρέπει να δημιουργηθεί στην Πετρούπολη επιτροπή κοινωνικής σωτηρίας από εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης της πόλης και των οργάνων της επαναστατικής δημοκρατίας που θα δρα σε στενή συνεργασία με την προσωρινή κυβέρνηση. Τότε οι συμβιβαστές αρχηγοί Νταν.. Το Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών της Πετρούπολης είναι υπέρ της υπεράσπισης της επανάστασης.. σταθερά και ακλόνητα.. μια σειρά λαϊκές απαιτήσεις μένουν μέχρι τώρα ανικανοποίητες. Στον καθεδρικό ναό του Καζάν γινόταν το ίδιο. των λόχων και των διοικήσεων μαζί με τους κομισάριους των Σοβιέτ. είναι δημαγωγική κι εγκληματική.. Εκαναν άγριες και οργισμένες επιθέσεις ενάντια στους δεξιούς. 29 .. Γι' αυτό είναι αναγκαίο. πρώτ' απ' όλα. Γελώντας βιασμένα. Οι κορνιλοφικοί του επιτελείου προσπαθούν να συγκεντρώσουν από τα προάστια τους ευέλπιδες και τα τάγματα κρούσης. Τ' αυτοκίνητα κατευθύνονταν απ' εκεί προς τα πάνω. οπλισμένοι με τουφέκια. ενώ πρόκειται για κίνημα σημαντικής μερίδας του προλεταριάτου και του στρατού. Κατόπιν μίλησε ο Μάρτοφ. συγκεντρώνοντας όλες τις πληροφορίες για τα σχέδια και τις ενέργειες των συνωμοτών. 3) Για την αντιμετώπιση των έντονων εκδηλώσεων αναρχίας και του κινήματος των πογκρόμ. Τα ζητήματα: της ειρήνης. Στην πραγματικότητα αυτό ισοδυναμούσε με έκφραση δυσπιστίας προς την κυβέρνηση: "1) Η ένοπλη εξέγερση.επαναστάτες δήλωσαν με το στόμα του Γκοτς: "Η πολιτική των μπολσεβίκων. κατέβαζαν απ' αυτά τους επιβάτες και τα 'στελναν στα Χειμερινά Ανάκτορα.. Κανένας δεν ήξερε. σταματούσαν όλα τα ιδιωτικά αυτοκίνητα. Ο "Εργάτης κι ο Στρατιώτης" κυκλοφόρησε πια. ώστε ούτε ένας στρατιώτης. Γιατί στην Κρονστάνδη ήταν είκοσι πέντε χιλιάδες ναύτες. να δημοσιευτεί αμέσως το διάταγμα για την παραχώρηση της γης στη δικαιοδοσία των αγροτικών επιτροπών. εργάτης ή αγρότης να μην αμφιβάλλει ότι η κυβέρνηση. εκτός από τις αντικειμενικές συνθήκες του πολέμου και της ερήμωσης. εγκρίθηκε.. επιδιώκει πραγματικά τη λύση τους". όλοι πιστοί μπολσεβίκοι. Ωστόσο. Ωστόσο. Οταν ο χλομός και λαχανιασμένος πρωθυπουργός σώπασε και εγκατέλειψε την αίθουσα συνοδευόμενος από αξιωματικούς. κι από την καθυστέρηση στη λήψη επειγόντων μέτρων. που προετοιμάζεται τις τελευταίες μέρες. ονομασίες των πιο γνωστών μπολσεβίκικων καταδρομικών του στόλου της Βαλτικής. Οι ευέλπιδες του Οράνιενμπάουμ και τα τάγματα κρούσης στο Τσάρσκογιε Σελό αρνήθηκαν να επιτεθούν.. με το μέρος τίνος είναι αυτοί οι στρατιώτες: με την προσωρινή κυβέρνηση ή με τη Στρατιωτική Επιτροπή. έτοιμοι να βαδίσουν στο θάνατο. προς τη λεωφόρο Νέβσκι. της γης και του εκδημοκρατισμού του στρατού πρέπει να μπουν με τέτοιον τρόπο. σε καινούριες πολεμικές καταστροφές και χάσιμο της επανάστασης..

"Ο εχθρός βρίσκεται στο δρόμο προς την Πετρούπολη.. Οι συνωμότες θα συντριβούν. χτυπώντας τη γροθιά στην άκρη της εξέδρας: "Οποιος υποκινεί σε τέτοια κάνει έγκλημα!". αλλά και την ίδια την επανάσταση. Η αντεπανάσταση σήκωσε το εγκληματικό της κεφάλι. Ο Τρότσκι. όμως την ίδια στιγμή περιμένουμε ν' αρχίσει αιματοχυσία στους δρόμους της πρωτεύουσας κι η πείνα απειλεί να τσακίσει όχι μόνο την κυβέρνησή μας. Χειροκροτήματα και σφυρίγματα. *** Οταν νύχτωσε. μέσα στη βαθιά. Αίσχος!"). (Γέλια.αντιπροσώπων. ανέβηκε στο βήμα ο Νταν.. όπως "ορμάτε στα σπίτια. Οι ληστές και οι διαρρήχτες περιμένουν με ανυπομονησία τη στιγμή για ν' αρχίσουν τις λεηλασίες και τους εμπρησμούς. Ηταν πια μεσάνυχτα.. έχασαν το ενδιαφέρον για την επανάσταση.. Ζήτω η επανάσταση! Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή". Ο Γκοτς χτυπάει το προεδρικό κουδούνι: "Ησυχία.". Οταν ρίχνονται τέτοια συνθήματα. φωνές: "Τέτοια συνθήματα δε ρίχτηκαν! Ψέμα! Ψέμα!"). από 8. από ένα πυκνό σκούρο . για την ειρηνική μας πολιτική. ψηφίσαμε μια απόφαση που προβλέπει το πέρασμα της γης στις αγροτικές επιτροπές και την άμεση έναρξη ειρηνικών διαπραγματεύσεων.. Μη δίνετε σημασία σ' αυτούς! Στο κάτω της γραφής αυτοί θα υποχρεωθούν να 'ρθουν μαζί μας ή να μείνουν χωρίς οπαδούς... όταν ο Νταν.. Αν οι μπολσεβίκοι αρχίσουν κάτι.. Το πέρασμα όλης της εξουσίας στα Σοβιέτ είναι θάνατος. Η υπόθεση του λαού βρίσκεται σε σίγουρα χέρια. 30 . Φωνή: "Δοκιμάστε!".. Θα γίνει ειρήνη. (Φωνές: "Ψέμα"). "Τώρα. τότε αυτό θα σημάνει το θάνατο της επανάστασης. όπως μου φαινόταν. Πρέπει να υπακούσετε στο επιτελείο και στην εκλεγμένη από σας ΚΕΕ. Η διαπεραστική φωνή κάποιου ομιλητή. που δε φαινόταν πίσω από το πλήθος.. Θύελλα από ενθουσιώδεις φωνές.. ο Βολοντάρσκι μιλούσαν από 6. των εργατών και των αγροτών τις απειλεί θανάσιμος κίνδυνος. Κατέβηκα στο πρώτο πάτωμα. φωνές: "Αργά"). Σταθερότητα. όταν ο Γκοτς κατέλαβε την προεδρική θέση. Στο μεταξύ στη συνέλευση αυτή είχαν δικαίωμα ψήφου μόνο τα μέλη της ΚΕΕ. που βούιζε υπόκωφα μέσα στον γκρίζο καπνό των τσιγάρων. και στο βήμα. θάρρος και αποφασιστικότητα. Καμιά ταλάντευση και αμφιβολία. είπε. (Γέλια). Ολες τις καταχτήσεις και τις ελπίδες των στρατιωτών. συνεχίζει ο Νταν. ψυχραιμία. Δε φοβόμαστε τις λόγχες! Η ΚΕΕ θα καλύψει την επανάσταση με το ίδιο της το σώμα.. (Θόρυβος. Οι αντιπρόσωποι ξάπλωναν και κοιμούνταν εκεί στο πάτωμα και μετά ξυπνούσαν για να πάρουν άμεσα μέρος στη συζήτηση.. Το Σοβιέτ της Πετρούπολης συνεδρίαζε αδιάκοπα στο Σμόλνι. και το χαμό όλης της επαναστατικής τάξης πραγμάτων που δημιούργησε. επιτέλους. Οι μάζες είναι κουρασμένες και χωρίς διάθεση. όμως αν η κυβέρνηση επιτεθεί ενάντιά μας.καφετί πλήθος. κι ίσως. τέτοιος που μόλις μπορούσες να ξεχωρίσεις τη φωνή του. 5) Ολα τα μέλη του Σοβιέτ της Πετρούπολης κι όλοι οι αντιπρόσωποι του Πανρωσικού συνεδρίου των Σοβιέτ καλούνται αμέσως στο ινστιτούτο Σμόλνι σε έκτακτη συνεδρίαση. Είναι εντελώς απαράδεχτο η φρουρά της Πετρούπολης ν' αρνείται να εκτελέσει τις διαταγές του επιτελείου στον τομέα των πολεμικών επιχειρήσεων. Μόνο τους μπολσεβίκους περιμένουν οι αντεπαναστάτες για ν' αρχίσουν τα πογκρόμ και τους σκοτωμούς.(Φωνές: "Ψέμα." (Φωνές: "Αυτή από καιρό πια είναι νεκρό σώμα!").. τότε Συντακτική Συνέλευση δε θα γίνει. ησυχία. 3) Να σταλούν αμέσως στο ινστιτούτο Σμόλνι δύο αντιπρόσωποι από κάθε τμήμα και πέντε από κάθε αχτίδα των Σοβιέτ. οι δυνάμεις της δημοκρατίας προσπαθούν να οργανώσουν την αντίσταση. ή θα σας βγάλω έξω!". όπου γινόταν σύσκεψη των μπολσεβίκων . για ν' αποφύγουμε την αιματοχυσία. Ο ομιλητής σήκωσε προς τα πάνω ένα κομματάκι χαρτί: "Τους πήραμε κιόλας με το μέρος μας! Τώρα μόλις ήρθε μια αντιπροσωπεία από μενσεβίκους και εσέρους και λένε πως κατακρίνουν τις ενέργειές μας. βεβαίωνε με πεποίθηση: "Οι συμβιβαστές μιλούν πως απομονωθήκαμε. στο 18ο δωμάτιο. που θα της έφερνε το χαμό.. αλλά θα καταλήξει σ' αυτά! Η ΚΕΕ έχει την εξουσία και το δικαίωμα να δράσει κι όλοι είναι υποχρεωμένοι να υπακούσουν σ' αυτή. Δυστυχώς η Ρωσία δεν μπορεί πια να πολεμήσει. αυτοί δε θα ταχθούν ενάντια στην προλεταριακή υπόθεση!". Οι δυνάμεις όμως της επανάστασης ξεπερνούν κατά πολύ τις δυνάμεις των εχθρών της.. Το ίδιο κάνει! Μπορεί ν' αρχίσει κανείς διαφορετικά. όμως όχι διαρκής. Δημιουργήθηκε ένας φοβερός. να χαιρετίσει τους αντιπροσώπους του νέου αυτού συνεδρίου. Σήμερα στο Συμβούλιο της δημοκρατίας. εντείνοντας όλες τις δυνάμεις φώναξε.". ασταμάτητος θόρυβος. 4) Για όλες τις ενέργειες των συνωμοτών να ειδοποιείται αμέσως το ινστιτούτο Σμόλνι. σχεδόν απειλητική. βγάλτε από τους αστούς τις μπότες και τα ρούχα!. όπου ήταν το κέντρο της θύελλας. Αν επιχειρηθεί οποιαδήποτε ενέργεια.2) Ούτε ένας στρατιώτης δεν πρέπει ν' απουσιάζει από το τμήμα του χωρίς την έγκριση της επιτροπής... Η παλιά ΚΕΕ αποφάσισε. ο Κάμενεφ. η απέραντη αίθουσα γέμισε από στρατιώτες κι εργάτες. Φωνή: "Εσείς από καιρό κάνατε αυτό το έγκλημα! Πήρατε την εξουσία και τη δώσατε στην αστική τάξη!". "Οι στιγμές που περνούμε είναι χρωματισμένες με τους πιο τραγικούς τόνους". όχι δημοκρατική ειρήνη. από 12 ώρες την ημέρα.

Από τους μπολσεβίκους ανέβηκε στο βήμα ο Τρότσκι, που έγινε δεκτός με θύελλα χειροκροτημάτων. Ολη η συνέλευση σηκώθηκε και τον επευφήμησε. Στο αδύνατο, μυτερό πρόσωπο του Τρότσκι, ήταν αποτυπωμένη μια άγρια μεφιστοφελική ειρωνεία. "Η ταχτική του Νταν αποδείχνει, ότι η μάζα, - η πλατιά, η κουτή, η αδιάφορη μάζα - είναι ολοκληρωτικά μαζί τους!". Ομηρικό χαχανητό... Ο ομιλητής αποτείνεται με δραματικές χειρονομίες στον πρόεδρο! "Οταν εμείς μιλούσαμε για παραχώρηση της γης στους αγρότες, εσείς είσαστε ενάντια σ' αυτό. Εμείς λέγαμε στους αγρότες: αν δε σας δίνουν τη γη, πάρτε τη μόνοι σας! Τώρα οι αγρότες ακολούθησαν τη συμβουλή μας κι εσείς διακηρύχνετε κείνο, για το οποίο εμείς μιλούσαμε πριν έξι μήνες. Νομίζω πως ο Κερένσκι ακύρωσε την ποινή του θανάτου στο μέτωπο, όχι γιατί ξεκινάει από τις ιδεολογικές του αντιλήψεις. Υποθέτω, πως τον Κερένσκι τον έπεισε η φρουρά της Πετρούπολης, που αρνήθηκε να τον υπακούσει... Σήμερα κατηγορούν τον Νταν, ότι εκφώνησε στο Συμβούλιο της δημοκρατίας λόγο, που φανερώνει έναν καμουφλαρισμένο μπολσεβίκο... Θα 'ρθει μέρα, που ο ίδιος ο Νταν θα πει ότι στην εξέγερση της 3-5 του Ιούλη πήρε μέρος το άνθος της επανάστασης. Στην απόφαση του Νταν, που πάρθηκε σήμερα στο Συμβούλιο της δημοκρατίας, δε γίνεται κανένας λόγος για το δυνάμωμα της πειθαρχίας στο στρατό, αν και στη μενσεβίκικη προπαγάνδα το σημείο αυτό κατέχει πολύ σπουδαία θέση... Οχι! Η ιστορία των τελευταίων εφτά μηνών δείχνει ότι οι μάζες εγκατέλειψαν τους μενσεβίκους! Οι μενσεβίκοι κι οι εσέροι χτύπησαν τους καντέ, μα όταν η εξουσία τους χτύπησε την πόρτα, αυτοί την παράδωσαν πάλι στους ίδιους τους καντέ... Ο Νταν σας λέει πως δεν έχετε το δικαίωμα να εξεγερθείτε. Η εξέγερση είναι αναφαίρετο δικαίωμα κάθε επαναστάτη! Οταν οι καταπιεζόμενες μάζες εξεγείρονται, έχουν πάντα δίκιο...". Κατόπιν πήρε το λόγο ο μακρυπρόσωπος και βωμολόχος Λίμπερ που τον υποδέχτηκαν με ειρωνικά: "όχι!! όχι!" και γέλια. "Ο Μαρξ και ο Ενγκελς έλεγαν ότι το προλεταριάτο δεν έχει το δικαίωμα να πάρει την εξουσία, αν δεν έχει ωριμάσει γι' αυτό. Στην αστική επανάσταση, όπως και στη δική μας... η κατάληψη της εξουσίας από τις μάζες σημαίνει το τραγικό τέλος της επανάστασης... Με την ιδιότητα του σοσιαλδημοκράτη θεωρητικού, ο ίδιος ο Τρότσκι τάσσεται ενάντια σ' αυτό, για το οποίο σας καλεί τώρα..." (Φωνές: "Φτάνει! Κάτω!"). Μίλησε έπειτα ο Μάρτοφ, που τον διέκοπταν κάθε τόσο με φωνές από κάτω. "Οι διεθνιστές δεν έχουν αντίρρηση για το πέρασμα της εξουσίας στη δημοκρατία, όμως καταδικάζουν τις μπολσεβίκικες μεθόδους. Τώρα δεν είναι καιρός να πάρουμε την εξουσία...". Στο βήμα εμφανίζεται πάλι ο Νταν, που διαμαρτύρεται λυσσασμένα ενάντια στις ενέργειες της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής η οποία έστειλε κομισάριο για να καταλάβει τα γραφεία της σύνταξης της "Ισβέστια" και να λογοκρίνει την εφημερίδα. Ακολούθησε φοβερός θόρυβος. Ο Μάρτοφ προσπάθησε να μιλήσει, μα δεν ακουγόταν. Οι αντιπρόσωποι από το στρατό και το στόλο της Βαλτικής σηκώθηκαν από τη θέση τους φωνάζοντας, ότι το Σοβιέτ είναι η κυβέρνησή τους. Μέσα στην άγρια φασαρία ο Ερλιχ (1) πρότεινε μια απόφαση που καλούσε τους εργάτες και τους στρατιώτες να κρατήσουν ηρεμία και να μην ακούν τους προβοκάτορες, που τους καλούν σε διαδήλωση, μαζί δε μ' αυτό αναγνωριζόταν η ανάγκη της άμεσης δημιουργίας επιτροπής κοινωνικής ασφάλειας, καθώς επίσης η επείγουσα δημοσίευση από την προσωρινή κυβέρνηση νόμου για την παραχώρηση της γης στους αγρότες και την έναρξη διαπραγματεύσεων για το κλείσιμο ειρήνης. Τότε πετάχτηκε ο Βολοντάρσκι, που φώναξε θυμωμένα, ότι στις παραμονές του συνεδρίου των Σοβιέτ, η ΚΕΕ δεν έχει το δικαίωμα να σφετερίζεται τις λειτουργίες αυτού του συνεδρίου. Η ΚΕΕ ουσιαστικά είναι νεκρή, δήλωσε ο Βολοντάρσκι κι η απόφαση αυτή είναι μόνο μανούβρα για να στηρίξει τη χρεοκοπημένη της εξουσία... "Εμείς οι μπολσεβίκοι δε θα ψηφίσουμε αυτή την απόφαση!". Μετά απ' αυτό όλοι οι μπολσεβίκοι εγκατέλειψαν την αίθουσα της συνεδρίασης κι η απόφαση ψηφίστηκε... Στις 4 το πρωί περίπου, συνάντησα στο προαύλιο τον Ζόριν. Είχε στον ώμο του ένα τουφέκι. "Εμείς κινηθήκαμε!", μου είπε ήρεμα, αλλά ικανοποιημένα. "Συλλάβαμε ήδη τον σύντροφο υπουργό της Δικαιοσύνης και τον υπουργό των Θρησκευμάτων. Αυτοί βρίσκονται πια στο φρέσκο. Ενα σύνταγμα στάλθηκε να καταλάβει το τηλεφωνείο, ένα άλλο τραβάει για το τηλεγραφείο κι ένα τρίτο για την κρατική τράπεζα. Η Κόκκινη Φρουρά κατέβηκε στους δρόμους...". Στα σκαλοπάτια του Σμόλνι, στο κρύο σκοτάδι, για πρώτη φορά είδαμε την Κόκκινη Φρουρά, μια ανήσυχη γκρούπα νεαρών με εργατική στολή. Κρατούσαν στα χέρια τουφέκια με εφ' όπλου λόγχη και συζητούσαν ανήσυχα. Από μακριά, απ' τη Δύση, πάνω απ' τις σιωπηλές στέγες, ακούγονταν σύντομοι πυροβολισμοί. Ηταν οι ευέλπιδες, που προσπαθούσαν ν' αποσυνδέσουν τις γέφυρες του Νέβα, για να μην αφήσουν τους εργάτες και τους στρατιώτες της πλευράς του Βίμποργκ να ενωθούν με τις ένοπλες δυνάμεις του Σοβιέτ, που βρίσκονταν στην αντίπερα όχθη του ποταμού, αλλά οι ναύτες της Κροστάνδης σύνδεσαν ξανά τις γέφυρες. Πίσω από τις πλάτες μας, έλαμπε στο φως και βούιζε σαν κυψέλη, το πελώριο μέγαρο του Σμόλνι...
(1) Ερλιχ, ένας από τους αρχηγούς των μενσεβίκων. Σύντ.

31

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Το τέλος της προσωρινής κυβέρνησης
Την Τετάρτη στις 7 του Νοέμβρη (25 του Οχτώβρη) σηκώθηκα πολύ αργά. Οταν βγήκα στη λεωφόρο Νέβσκι στο φρούριο του Πετροπάβλοφσκ βρόντηξε μεσημεριάτικα το κανόνι. Η μέρα ήταν υγρή και κρύα... Απέναντι στις κλειδωμένες πόρτες της κρατικής τράπεζας στέκονταν κάμποσοι στρατιώτες με εφ' όπλου λόγχη. "Ποιοι είστε σεις;" ρώτησα. "Με την κυβέρνηση είστε;", "Δεν υπάρχει πια κυβέρνηση!" απάντησε με χαμόγελο ένας στρατιώτης. "Δόξα τω Θεώ!" Αυτό ήταν όλο που κατάφερα να μάθω απ' αυτόν. Στη λεωφόρο Νέβσκι, όπως πάντα, κινούνταν τα τραμ. Απέξω κρέμονταν άντρες, γυναίκες και παιδιά. Τα μαγαζιά ήταν ανοιχτά και γενικά ο δρόμος σαν να είχε πιο ήρεμη όψη, παρά στις παραμονές. Τη νύχτα οι τοίχοι γέμισαν με καινούριες προκηρύξεις και εκκλήσεις που καλούσαν ενάντια στην εξέγερση. Απευθύνονταν στους αγρότες, στους στρατιώτες του μετώπου, στους εργάτες της Πετρούπολης. Μια από τις προκηρύξεις έγραφε: "Από το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης της Πετρούπολης Το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης πληροφορεί τους πολίτες, ότι στην έκτακτη συνεδρίασή του της 24 του Οχτώβρη, σχηματίστηκε επιτροπή κοινωνικής ασφάλειας, στην οποία μετέχουν το κεντρικό Δημοτικό Συμβούλιο και τα δημοτικά συμβούλια των αχτίδων και αντιπρόσωποι των επαναστατικών δημοκρατικών οργανώσεων: της Κεντρικής εκτελεστικής επιτροπής των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών, της Πανρωσικής Εκτελεστικής Επιτροπής των αγροτών βουλευτών, των στρατιωτικών οργανώσεων, του κεντρικού στόλου, του Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών της Πετρούπολης, του Σοβιέτ των επαγγελματικών συνδικάτων κ.ά. Η έδρα των μελών της επιτροπής της κοινωνικής ασφάλειας βρίσκεται στο κτίριο του Δημοτικού Συμβουλίου της πόλης. Αριθμοί τηλεφώνων για πληροφορίες 15-40, 223-77, 138-36". Ως εκείνη τη στιγμή δεν είχα καταλάβει ακόμα, ότι η προκήρυξη του Δημοτικού Συμβουλίου της πόλης ήταν η τυπική κήρυξη του πολέμου ενάντια στους μπολσεβίκους. Αγόρασα ένα φύλλο του "Εργατικού Δρόμου", της μοναδικής, όπως φαίνεται, εφημερίδας που κυκλοφορούσε. Λίγο αργότερα μπόρεσα ν' αγοράσω από έναν στρατιώτη για πενήντα καπίκια μια "Ημέρα" που την είχε διαβάσει πια. Η μπολσεβίκικη εφημερίδα, τυπωμένη σε μεγάλο σχήμα, στο κατασχεμένο τυπογραφείο της "Ρωσικής Θέλησης" άρχιζε με τον πολύστηλο τίτλο "Ολη η εξουσία στα Σοβιέτ των εργατών, των στρατιωτών και των αγροτών! Ειρήνη! Ψωμί! Γη!". Το κύριο άρθρο ήταν υπογραμμένο από τον Ζινόβιεφ (1), που κρυβόταν, όπως κι ο Λένιν. Να η αρχή του: "Κάθε στρατιώτης, κάθε εργάτης, κάθε αληθινός σοσιαλιστής, κάθε τίμιος δημοκράτης δεν μπορούν να μη δουν πως η επαναστατική σύγκρουση που ωρίμασε, τραβάει για άμεση λύση. Είτε - είτε. Είτε η εξουσία θα περάσει στα χέρια της αστοτσιφλικάδικης συμμορίας και τότε αυτό σημαίνει... αιματηρή πανρωσική εκκαθαριστική εκστρατεία... που με το αίμα των στρατιωτών και των ναυτών, των αγροτών και των εργατών θα ποτιστεί όλη η χώρα. Τότε αυτό θα σημαίνει συνέχιση του βρωμερού πολέμου, τότε αυτό θα σημαίνει αναπόφευκτα πείνα και θάνατο. Είτε η εξουσία θα περάσει στα χέρια των επαναστατών εργατών, στρατιωτών και αγροτών και τότε αυτό θα σημαίνει την πλήρη εκμηδένιση της τσιφλικάδικης σκλαβιάς, τη γρήγορη χαλιναγώγηση των καπιταλιστών, την άμεση πρόταση δίκαιης ειρήνης. Τότε η γη θα είναι εξασφαλισμένη για τους αγρότες, τότε θα εξασφαλιστεί έλεγχος στα εργοστάσια, τότε το ψωμί θα εξασφαλιστεί για τους πεινασμένους, τότε θα μπει τέρμα στον παράλογο πόλεμο...". Η "Ημέρα" έδινε συνοπτικές πληροφορίες για τα γεγονότα της θυελλώδους νύχτας. Οι μπολσεβίκοι κατέλαβαν το τηλεφωνικό κέντρο, το σιδηροδρομικό σταθμό της Βαλτικής και το τηλεγραφείο, οι ευέλπιδες του Πέτερχοφ δεν μπορούν να περάσουν στην Πετρούπολη, οι κοζάκοι ταλαντεύονται, πιάστηκαν μερικοί υπουργοί, σκοτώθηκε ο διοικητής της αστυνομίας της πόλης Μέγιερ, συλλήψεις, κόντρα συλλήψεις, συμπλοκές ανάμεσα στις στρατιωτικές περιπολίες, στους ευέλπιδες και τους κοκκινοφρουρούς... Στη γωνιά της λεωφόρου Μορσκάγια συνάντησα το μενσεβίκο - αμυνίτη λοχαγό Χόμπεργκ, γραμματέα του στρατιωτικού τμήματος του κόμματός του. Οταν τον ρώτησα αν έγινε στην πραγματικότητα εξέγερση, σήκωσε κουρασμένα τους ώμους: "ο διάβολος ξέρει!.. Μπορεί κιόλας οι μπολσεβίκοι να καταλάβουν την εξουσία, αλλά περισσότερο από τρεις μέρες δεν μπορούν να την κρατήσουν. Δεν υπάρχουν ανάμεσά τους άνθρωποι που να μπορούν να διευθύνουν τη χώρα. Ισως το καλύτερο θα 'ναι να τους αφήσουμε να δοκιμάσουν. Πάνω σ' αυτό θα σπάσουν τα μούτρα τους...". Το στρατιωτικό ξενοδοχείο στη γωνιά της πλατείας Ισαακίεφ ήταν κυκλωμένο από ένοπλους ναύτες. Στο προαύλιο μαζεύτηκαν αρκετοί κομψοί αξιωματικοί. Εκοβαν βόλτες εμπρός - πίσω και σιγοκουβέντιαζαν μεταξύ τους. Οι ναύτες δεν τους επέτρεπαν να βγουν στο δρόμο. Αξαφνα έπεσε ένας πυροβολισμός κι άρχισε ανταλλαγή πυρών. Πετάχτηκα έξω. Τριγύρω στο μέγαρο Μαρίνσκι, όπου συνεδρίαζε το Συμβούλιο της Ρωσικής Δημοκρατίας, συνέβαινε κάτι το ασυνήθιστο. Μια αλυσίδα από στρατιώτες διέσχιζε διαγώνια τη φαρδιά πλατεία. Οι στρατιώτες κρατούσαν έτοιμα τα όπλα και κοίταζαν προς τη σκεπή του ξενοδοχείου.

32

"Προβοκάτσια! Μας πυροβολούν", φώναξε ένας απ' αυτούς. Ενας άλλος έτρεξε προς την είσοδο. Στη δυτική γωνιά του μεγάρου στεκόταν ένα μεγάλο θωρακισμένο αυτοκίνητο με κόκκινη σημαία και με μια φρέσκια επιγραφή "Σ.Ε.Σ.Β", (Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών). Ολα τα πολυβόλα του ήταν στραμμένα προς την εκκλησία του Ισαακίεφσκι. Η έξοδος προς τη Νόβαγια ήταν κλεισμένη με οδοφράγματα φτιαγμένα με βαρέλια, κιβώτια, παλιά στρώματα, αναποδογυρισμένα βαγόνια. Στο τέλος της ακτής Μόικ ήταν οδοφράγματα από σωρούς ξύλων. Κοντά κούτσουρα από τη γειτονική αποθήκη ήταν τοποθετημένα κατά μήκος του κτιρίου και σχημάτιζαν προκάλυμμα. "Λοιπόν, εδώ θα γίνει μάχη;",ρώτησα. "Γρήγορα, γρήγορα", απάντησε ανήσυχα ένας στρατιώτης. "Πέρνα, σύντροφε, να μη σου 'ρθει καμιά! Να, από κείνη την πλευρά θα 'ρθουν..." κι έδειξε προς την πλευρά του Ναυαρχείου. "Και ποιοι θα 'ρθουν;" "Αυτό, αδερφάκι, δεν μπορώ να σ' το πω", απάντησε φτύνοντας. Στην είσοδο του μεγάρου στεκόταν μια μάζα από στρατιώτες και ναύτες. Ενας ναύτης διηγούνταν για το τέλος του Συμβουλίου της Ρωσικής Δημοκρατίας."Μπήκαμε, έλεγε, και πιάσαμε όλες τις πόρτες με τους συντρόφους μας. Εγώ τράβηξα προς τον αντεπαναστάτη - κορνιλοφικό που καθόταν στην προεδρική θέση. Δεν υπάρχει πια το συμβούλιό σας, του είπα. Πήγαινε σπίτι!". Ολοι γέλασαν. Παίρνοντας όλα τα χαρτιά και τα ντοκουμέντα μου, έφτασα ως την πόρτα των γραφείων τύπου. Εδώ με σταμάτησε ένας πελώριος χαμογελαστός ναύτης. Του έδειξα την άδεια, μα εκείνος απάντησε: "Ακόμα, κι ο αρχάγγελος Μιχαήλ να είστε, η είσοδος απαγορεύεται, σύντροφε". Από το τζάμι της πόρτας κοίταξα προσεχτικά το στενοχωρημένο πρόσωπο και τις χειρονομίες ενός Γάλλου ανταποκριτή, που ήταν κλεισμένος μέσα. Δίπλα του στεκόταν ένας κοντός, ασπρομούστακος άνθρωπος, με στολή στρατηγού, κυκλωμένος από μια ομάδα στρατιωτών. Το πρόσωπό του ήταν κατακόκκινο. "Είμαι ο στρατηγός Αλεξέγιεφ", φώναξε. "Σαν διοικητής σας και σαν μέλος του Συμβουλίου της δημοκρατίας, σας διατάσσω να μ' αφήσετε!". Ο σκοπός έξυνε το σβέρκο του και λοξοκοίταξε ανήσυχα προς όλες τις κατευθύνσεις. Τέλος έγνεψε σ' έναν αξιωματικό που πλησίαζε και που ταράχτηκε πάρα πολύ, αναγνωρίζοντας ποιος μιλάει μαζί του κι άρχισε να χαιρετάει σε στάση προσοχής. "Εξοχότατε", ψιθύρισε, σαν να βρισκόταν στο παλιό καθεστώς, "η είσοδος στο κτίριο απαγορεύεται αυστηρά... Δεν έχω το δικαίωμα...". Πλησίασε ένα αυτοκίνητο στο οποίο πρόσεξα τον Γκοτς, που γελούσε. Φαινόταν πως όλα όσα συνέβαιναν τον διασκέδαζαν πολύ. Μέσα σε λίγα λεπτά της ώρας σταμάτησε άλλο αυτοκίνητο. Στο μπροστινό κάθισμα ήταν ένοπλοι στρατιώτες και πίσω τους τα μέλη της προσωρινής κυβέρνησης που είχαν συλληφθεί. Ο Λιθουανός Πέτερς, μέλος της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής, διέσχισε βιαστικά την πλατεία. "Εγώ νόμισα, ότι θα τους ψαρεύατε όλους αυτούς τους κυρίους απόψε τη νύχτα", του είπα, δείχνοντας τους κρατούμενους. "Εχ!", κι η φωνή του έδειχνε απογοήτευση. "Αυτοί οι ανόητοι απόλυσαν παραπάνω από τους μισούς, πριν αποφασίσουμε τι θα γίνει με αυτούς...".
(1) Αυτό δεν είναι σωστό. Το παραπάνω άρθρο δημοσιεύτηκε στον "Εργατικό Δρόμο" στις 7 του Νοέμβρη (25 Οχτώβρη) 1917 χωρίς υπογραφή. Ο συγγραφέας του δεν είναι εξακριβωμένος. Σύντ.

Κάτω, προς τη λεωφόρο Βοζνεσένσκι, συγκεντρωνόταν μεγάλη μάζα ναυτών και πίσω τους, μέχρι κει που έφτανε το μάτι, φαίνονταν να κινούνται φάλαγγες στρατιωτών. Πήγαμε κατά τη λεωφόρο του Ναυαρχείου προς τα Χειμερινά Ανάκτορα. Ολες οι διαβάσεις προς την πλατεία των Ανακτόρων φυλάγονταν από σκοπούς κι η δυτική άκρη της πλατείας φραζόταν από μια σειρά ενόπλων που πιέζονταν από το τεράστιο πλήθος. Ολοι κοιτούσαν με ανησυχία, εκτός από μερικούς στρατιώτες που μετέφερναν από τις εξώπορτες των ανακτόρων ξύλα και τα στοίβαζαν από την κύρια είσοδο. Δεν μπορέσαμε να μάθουμε με κανένα τρόπο, τίνος ήταν αυτοί οι σκοποί εδώ, κυβερνητικοί ή σοβιετικοί. Τα πιστοποιητικά μας από το Σμόλνι δεν τους έκαναν καμιά εντύπωση. Τότε μπήκαμε από την άλλη μεριά και δείχνοντας τα αμερικάνικα διαβατήριά μας δηλώσαμε σοβαρά: "Για επίσημη δουλιά", και τρυπώσαμε μέσα. Στην είσοδο των ανακτόρων μας πήραν τα παλτά και τα καπέλα ευγενικά οι ίδιοι οι παλιοί θυρωροί με τις μπλε λιβρέες, με τα χάλκινα κουμπιά και τους κόκκινους γιακάδες με τις χρυσές κορδέλες. Ανεβήκαμε τη σκάλα. Στο σκοτεινό μελαγχολικό διάδρομο, όπου δεν υπήρχαν πια οι χρωματιστές μπάντες στους τοίχους, τριγύριζαν άσκοπα μερικοί παλιοί υπηρέτες. Στην πόρτα του γραφείου του Κερένσκι βημάτιζε, δαγκώνοντας τα μουστάκια, ένας νεαρός αξιωματικός. Τον ρωτήσαμε αν μπορούμε να πάρουμε συνέντευξη με τον πρωθυπουργό. Εκείνος υποκλίθηκε και χτύπησε τα σπιρούνια."Δυστυχώς!" απάντησε στα γαλλικά. "Ο Αλεξάντρ Φιοντόροβιτς είναι πολύ απασχολημένος...". Κι αφού έριξε μια ματιά πάνω μας, πρόσθεσε: "Να σας πω την αλήθεια, δεν είναι δω...". "Πού είναι;"

33

χωρίς καμιά συνοχή." "Οχι.". "Το ατύχημα βρίσκεται στο ότι χάθηκαν οι ευγενικές παραδόσεις του ρωσικού στρατού. Σ' έναν απ' αυτούς τους πίνακες ήταν σχισμένη όλη η απάνω δεξιά γωνιά. έλεγε. "16/28 του Αυγούστου 1813". άρχισε να μιλάει για άλλο πράγμα. εδώ υπάρχουν πολλοί." "Βέβαια! Οπωσδήποτε θα 'ρθουν! Εγώ περιμένω ώρα με την ώρα τηλεφώνημα ότι έρχονται. Ομως είμαστε έτοιμοι! Το παλάτι φρουρείται από ευέλπιδες. Γυρίσαμε προς την επίσημη είσοδο που ήταν στον προσωρινό μεσότοιχο. που αντήχησε παράξενα στη φοβερή ησυχία του πελώριου και παλιού παλατιού. μ' ένα κοφτό χτύπο έκαναν επ' ώμου. με χρυσές κορνίζες και με μεγάλους κρυστάλλινους πολυέλαιους. Κοιτάξτε τριγύρω: ορίστε. πηγαινοέρχονται στη διάταξη τμήματος. μαζί και μια γυναίκα.. Τριγύρω μας συγκεντρώνονταν όλο και περισσότεροι στρατιώτες με τις χρυσοκόκκινες επωμίδες των ευελπίδων. όχι! Απαγορεύεται. Εδειχνε πως δεν έβλεπε τίποτε το φοβερό. ξέρετε. κύριε. θα 'ρθουν οι μπολσεβίκοι. Μήπως όμως είναι τζέντλεμεν. αυτοί όλοι είναι ευέλπιδες. Κι έξαφνα. τραβώντας προς την κατεύθυνση της σιωπηλής πόλης. δεν του έφτασε η βενζίνη για το αυτοκίνητο.". κατά κει! Δεν επιτρέπεται!" "Γιατί είναι κλειδωμένη η πόρτα. βέβαια. Θα σας δώσω τη διεύθυνσή μου". που χώριζε το δωμάτιο. με σταθερό βήμα διέσχισαν την πλατεία. "Σήμερα το πρωί είχαμε επιθεώρηση". ακουμπισμένα στα κλινοδίποδα. "Ωστε στα ανάκτορα υπάρχουν γυναίκες στρατιώτες. μα δε μας είπαν τίποτε. εμείς όμως περνούσαμε από δωμάτιο σε δωμάτιο ώσπου φτάσαμε ως τα συνεχόμενα επίσημα δωμάτια. μελλοντικοί αξιωματικοί. Υστερα από λίγα λεπτά είπε πως θέλει να πιει κανένα ποτήρι κι έφυγε. Παρά τις αντιρρήσεις μας.. αισθάνθηκε αμέσως τον εαυτό του πιο εύθυμο. Μπροστά μας στεκόταν ένας κοντόχοντρος άνθρωπος. είναι στα πίσω δωμάτια. Δε θα είχατε την καλοσύνη να με βοηθήσετε σ' αυτή τη δουλιά με τον πρόξενό σας. κομμάτια ψωμιού. πίσω απ' αυτή την πόρτα"." "Για να μη φύγουν οι στρατιώτες"." "Μάλιστα. "Αμερικανοί. Αν συμβεί τίποτε. Λοχαγός του επιτελείου Βλαντιμίρ Αρτσιμπάσεφ.. φτιαγμένα από σκούρο ξύλο. Παντού σωροί αποτσίγαρα. Αρχισε να παραπονείται για την κατάσταση των πραγμάτων στη Ρωσία.. κοιτάζοντας την πλατεία των ανακτόρων. 34 .. Πιο πέρα ήταν ολόκληρη σειρά από μικρότερα δωμάτια.. Στα περβάζια των παραθυριών ήταν τοποθετημένα πολυβόλα. Ο διάδρομος οδηγούσε σ' ένα μεγάλο και φανταχτερά διακοσμημένο δωμάτιο. εκεί θα είστε σε ασφάλεια". που το 'χε κλέψει ασφαλώς από τα υπόγεια των ανακτόρων.."Πήγε στο μέτωπο. που φαινόταν πολύ ενεργητικός και που δεν ήταν άλλος από το γενικό στρατιωτικό κομισάριο της προσωρινής κυβέρνησης. Στο κατώφλι φάνηκαν δύο σκοποί. συνεδριάζουν σε κάποιο δωμάτιο. Αναστέναξε. η δουλιά αυτή είχε γίνει πριν από μερικές βδομάδες. Ενας από τους ευέλπιδες κρατούσε στα χέρια μια μπουκάλα άσπρου κρασιού Βουργουνδίας. Χαίρω πολύ!. Πίσω από τον τοίχο ακούγονταν φωνές και κάποιο γέλιο. "Δεν επιτρέπεται. Ολοι μάς κοίταζαν με περιέργεια. που περιμένει επίθεση. πάρα πολλοί τέτοιοι.. οδηγώντας μας στα δωμάτια και δίνοντάς μας εξηγήσεις: "Το γυναικείο τάγμα αποφάσισε να μείνει πιστό στην κυβέρνηση.. Ανοίξαμε την πόρτα. Αποφάσισα να καταταγώ στον αμερικάνικο στρατό. "Θα 'θελα πολύ να φύγω από τη Ρωσία. Ο Κερένσκι άνοιξε τις πόρτες των στρατιωτικών σχολών σ' όσους θέλαν. Στη διάθεσή σας. Μας πλησίασε ένας γέρος θυρωρός. δεν ξέρω ακριβώς". όταν άξαφνα απ' τ' αριστερά με χτύπησε μυρουδιά οινοπνεύματος και κάποιος ακούστηκε να λέει σε άσχημα. ανάμεσα στα στρώματα ήταν όπλα. Ολο το κτίριο είχε μετατραπεί σε μεγάλο στρατώνα και κρίνοντας από την κατάσταση των τοίχων και των πατωμάτων.. Ηταν κλειδωμένη από τη δικιά μας τη μεριά. απάντησε. Τους διοικούσε ένας ψηλός. Εννοείται. Το σημείωμά του το φύλαξα: "2η σχολή ανθυπολοχαγών του Οράνιενμπάουμ.". πέρασαν κάτω από την κόκκινη αψίδα (1) και χάθηκαν. συνέχισε.".. Οταν σήκωσε το πηλήκιο είδαμε φαλάκρα. που τέσσερις ξένοι. που πάνω τους ξάπλωναν στρατιώτες. "Τι βαριά ευθύνη"! Σταθήκαμε για λίγο στο παράθυρο.. όπου συντάσσονταν τρεις λόχοι ευελπίδων με γκρίζες μακριές χλαίνες. που είναι μολυσμένοι από επαναστατικό πνεύμα..". Παλιό Πέτερχοφ". "6 του Νοέμβρη 1812". Στις δύο πλευρές κάτω στο παρκετένιο πάτωμα. και οι κυματιστές γραμμές τους. στον κάθε στρατιώτη που μπορεί να τα βγάλει πέρα στις εξετάσεις. έγραψε μερικές λέξεις σ' ένα κομματάκι χαρτί και όπως φαίνεται. ήταν στρωμένα χοντροκομμένα και λερωμένα στρώματα και κουβέρτες.. τον Στανκέβιτς." "Ναι.. Περιεργαζόμασταν τους πίνακες. "Τι γίνεται. Μέσα σε λίγα λεπτά δύο απ' αυτούς τους τρεις λόχους.. "Μπορούμε να πάμε κατά κει. πεταμένα ρούχα κι άδεια μπουκάλια από ακριβά γαλλικά κρασιά. Αναγκάστηκε να δανειστεί από το αγγλικό στρατιωτικό νοσοκομείο". που τα ψηλά και ακάθαρτα παράθυρά τους βλέπανε προς την πλατεία. μα γρήγορα γαλλικά: "Με τον τρόπο που περιεργάζεστε τους πίνακες βλέπω ότι είσαστε ξένοι. Στους τοίχους κρέμονταν τεράστιοι πίνακες με βαριές χρυσές κορνίζες και απεικόνιζαν ιστορικά και πολεμικά γεγονότα: "12 του Οχτώβρη 1812". Είναι έξω. "Η υπόθεση δε βρίσκεται μόνο στους μπολσεβίκους". Και. Ξαφνικά μας έσφιξε τα χέρια κι έφυγε. Η αποπνιχτική ατμόσφαιρα από τον καπνό των τσιγάρων και των βρώμικων ανθρώπινων σωμάτων μάς έπιανε την αναπνοή."Οι υπουργοί είναι εδώ.

Στο δρόμο πηγαινοέρχονταν θωρακισμένα αυτοκίνητα. που έβλεπε προς το δρόμο. Ηταν πια πολύ αργά. Σε κάθε γωνία στέκονταν τεράστια πλήθη που περικύκλωναν τους μανιώδεις συζητητές.. τώρα θα πυροβολήσει στο λαό. Μια ομαδούλα από στρατιώτες κοίταζαν τα ολόφωτα Χειμερινά Ανάκτορα και συζητούσαν δυνατά: "Οχι. Ομως κι αν μας συντρίψουν. ήρθε τρέχοντας κοντά μας ένα κατάχλομο γκαρσόνι και μας παρακάλεσε να περάσουμε στη μεγάλη αίθουσα που τα παράθυρά της βλέπαν προς την αυλή: στο καφέ μπαρ. Ομάδες από δώδεκα στρατιώτες με εφ' όπλου λόγχη. Δίπλα μας στέκονταν τρεις ευέλπιδες. άρπαζαν τα όπλα και φώναζαν: "Ερχονται. σκεπάζοντας τον κρότο των μηχανών: "Η επιτροπή διέταξε να περιμένουμε. έπρεπε να σβήσουν τα φώτα: "Θ' αρχίσει τουφεκίδι!". ενώ κομψοντυμένες γυναίκες τους έλουζαν με βρισιές. Το πλήθος κοίταζε στη στέγη ενός ψηλού σπιτιού. Αφού εκεί είναι το γυναικείο τάγμα! Θα πουν πως σκοτώνουμε τις Ρωσίδες. γύριζαν άσκοπα εδώ κι εκεί. στα οποία ακόμα διακρίνονταν οι παλιές ονομασίες: "Ολέγκ". Εκείνη τη στιγμή. "Πώς μπορούμε να πυροβολήσουμε ενάντιά τους.. ντυμένοι με στολές διαφόρων μονάδων. την απελευθέρωση των συλληφθέντων μπολσεβίκων και καλούσε τις στρατιωτικές μονάδες του μετώπου και των μετόπισθεν να υποστηρίξουν την εξέγερση. Μόλις είχαμε αρχίσει τη σούπα.. Ηταν ολοφάνερο πως δεν ήταν στα καλά τους. Εγινε φοβερή ταραχή. Πίσω από τους σωρούς των ξύλων έχουν καλυμμένο το πυροβολικό!. Τριγύρω στριμώχνονταν στρατιώτες και ναύτες. Είχε πια εντελώς σκοτεινιάσει και μόνο στη γωνιά της λεωφόρου τρεμόσβηνε ένα φανάρι του δρόμου. Πολλοί έπεσαν στη γη μπρούμυτα. Μας είπαν πως ήταν πριν στρατιώτες κι είπαν τα ονόματά τους. όσοι ήταν στην πλατεία. "Σβιατοσλάβ". Οι αμαξάδες γύρισαν στις θέσεις τους. σκόρπισαν προς όλες τις κατευθύνσεις. Ρόμπερτ Ολεφ. Κάτω από την κόκκινη αψίδα πρόβαλαν ευέλπιδες. Τώρα δεν ήθελαν πια να 'ναι αξιωματικοί. για το μπαλέτο (όλα τα θέατρα ήταν ανοιχτά).. Μπήκαμε να φάμε στο "Hotel de France". γιατί το σώμα των αξιωματικών δεν ήταν καθόλου δημοφιλές. όταν φύγαμε από τ' ανάκτορα. Ηταν η εφημερίδα "Στρατιώτης και Εργάτης". ο καθένας θ' αφήσει την τελευταία σφαίρα για τον εαυτό του. Ερχονταν κι έφευγαν αυτοκίνητα με 35 .. Πλησίασε ο σοφέρ του άλλου θωρακισμένου και φώναξε.". όμως.. έλεγε ένας απ' αυτούς. το φλογερό αυτό φύλλο είχε μόνο τέσσερις σελίδες. που ανάγγελνε τη νίκη της προλεταριακής επανάστασης. Απ' όλους τους δρόμους έφταναν εκεί όλο και καινούριοι άνθρωποι... Πήγαμε προς την αψίδα του γενικού επιτελείου. Κάτω απ' αυτό στεκόταν ένα μεγάλο θωρακισμένο αυτοκίνητο. Η μηχανή του δούλευε και πετούσε τούφες καπνού. Ομως πάνω από τις παλιές επιγραφές κοκκίνιζαν ήδη τα μεγάλα γράμματα "ΣΔΕΚΡ" ("Σοσιαλδημοκρατικό . Το πλήθος ρίχτηκε απάνω του."Πάνε να καταλάβουν το τηλεφωνικό κέντρο!".". Βγήκαμε και πάλι στη λεωφόρο Μορσκάγια. Στη λεωφόρο Νέβσκι είχε ξεχυθεί όλη η πόλη. "Κοίτα". Κατά τα φαινόμενα δεν ήξεραν τι να κάνουν. Νέα δεν υπήρχαν καθόλου. Περνώντας όμως μερικά σπίτια.Εργατικό Κόμμα της Ρωσίας"). όλα ονόματα παλιών Ρώσων πριγκίπων. που βρίσκονταν στις γωνίες.. Ομως οι δρόμοι παρουσίαζαν αρκετό ενδιαφέρον. από 5. με τις πλούσιες γούνες τους έδειχναν τις γροθιές. μάζες ανθρώπων. σύντροφοι". Στη λεωφόρο Μιχαϊλόβσκι φάνηκε ένας εφημεριδοπώλης. είπε κάποια φωνή. που ανακατεύονταν μέσα στο σκοτάδι με το πλήθος. έλεγε ένας ψηλός αγρότης. οι άνθρωποι που είχαν ξαπλώσει καταγής σηκώθηκαν ορθοί.". Δίπλα του στεκόταν κάποιος μικρός και περιεργαζόταν την κάννη του πολυβόλου.. "Εκεί είναι προβοκάτορας. "Ριούρικ". Ολοι. μπορούσε να δει κανείς πάλι τραμ. Οι αμαξάδες. τυπωμένες με μεγάλα γράμματα. είπε. Αρχίσαμε τη συζήτηση μαζί τους. τι να γίνει. πολύφωτες βιτρίνες και τις ηλεκτρικές ταμπέλες των κινηματογράφων. δείχνοντας προς τη στέγη. είναι όλοι τους δειλοί.. άρχισαν να καυχιούνται: "Να κινηθούν μονάχα οι μπολσεβίκοι και θα τους δείξουμε πώς πολεμούν! Δεν τολμούν να μας επιτεθούν. Αλεξέι Βασιλένκο και ο Εσθονός Ερνι Σακς. Οι περαστικοί ήταν σπάνιοι και δεν υπήρχαν καθόλου φώτα. πότε άναβε μια μικρή κόκκινη σπιθίτσα. Από την πλατεία τραβήχτηκαν όλοι οι σκοποί. κάνοντας μεταξύ τους ατέλειωτες συζητήσεις. Γρήγορα. Αλλοι στρατιώτες. Οπως φαίνεται κανένας δεν ήθελε να πάει να μάθει τι συμβαίνει. δίνοντας από ένα ρούβλι. "Εμπρός!" φώναξε. Οι στρατιώτες απαντούσαν πολύ ανόρεχτα και χαμογελούσαν ταραγμένα. Μέσα στο σκοτάδι πέσαμε πάνω στους σωρούς των ξύλων που έφραζαν τη γέφυρα της Αστυνομίας και στο μέγαρο Στρογκάνοφσκι είδαμε μερικούς στρατιώτες να τοποθετούν ένα πυροβόλο των τριών δακτύλων. σκόρπισαν άταχτα. Η ζωή συνεχιζόταν κανονικά. Είχαμε εισιτήρια για το θέατρο "Μαρένσκι". άρχισαν να πέφτουν πυροβολισμοί. (1) Κάτω από την αψίδα του γενικού επιτελείου Οταν πλησιάσαμε στο Σμόλνι.μπρος. Φαίνεται κάτι περίμεναν. περιπολούσαν στα σταυροδρόμια κι οι κοκκινοπρόσωποι γέροντες. Το τεράστιο ημικύκλιο των κρατικών κτιρίων φαινόταν έρημο. Εδώ τα τραμ δεν κινούνταν. κάπου εκεί κοντά. από 10 ρούβλια για κάθε εφημερίδα. Οι στρατιώτες έτρεχαν πίσω . Ερχονται!".". αρπάζοντας ο ένας απ' τον άλλο τις εφημερίδες. από τη γωνιά πρόβαλε ακόμα ένα θωρακισμένο αυτοκίνητο. Στη γωνιά της Σαντόβαγια συγκεντρώθηκαν δύο χιλιάδες περίπου πολίτες.. όπου πότε έσβηνε. Οταν βγήκαμε στη λεωφόρο Νέβσκι. "Περνούμε στην επίθεση". Από τους πυργίσκους του φάνηκε το κεφάλι κάποιου ανθρώπου. Μα μέσα σε λίγα λεπτά όλα ηρέμησαν. Πήγαιναν χωρίς βήμα και έναν απ' αυτούς τον κρατούσαν από τις μασχάλες δύο σύντροφοί του. η ογκώδικη φάτσα του έλαμπε από τις φωτιές.

Το Σοβιέτ υπογραμμίζει ιδιαίτερα τη συνοχή. κουλουριασμένες σαν φίδια.". Οι μηχανές τους ήταν αναμμένες και δούλευαν. Τον υποδέχτηκαν με θυελλώδεις επευφημίες. Μετά απ' αυτό ο Τρότσκι δήλωσε ότι "στο μέτωπο στάλθηκαν κιόλας τηλεγραφήματα. Σήκωσε τους ώμους: "Πρέπει να κάνουμε ακόμα πάρα πολλά.. ήταν πολλά θωρακισμένα. όμως απάντηση δεν ήρθε ακόμα. την οργάνωση. Στο βήμα ανέβηκε ο Λένιν. Στο κεφαλόσκαλο είδα τον σύντροφο πρόεδρο του Σοβιέτ των επαγγελματικών συνδικάτων Ριαζάνοφ.". Το Σοβιέτ εκφράζει την πεποίθηση ότι οι εργάτες των πόλεων.. τα πρόσωπά τους ήταν σκεφτικά κι ο καθένας κάτω από τη μασχάλη είχε την τσάντα γεμάτη με χαρτιά. ζεσταίνονταν στη φωτιά. Κοίταζε μελαγχολικά μπροστά του. Ο Τρότσκι από μέρους της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής δήλωσε ότι η προσωρινή κυβέρνηση δεν υπάρχει πια. κάτω από τα δέντρα του κήπου. Αφάνταστα πολλά. Η νέα εργατοαγροτική κυβέρνηση θα προτείνει αμέσως δίκαιη δημοκρατική ειρήνη σ' όλους τους εμπόλεμους λαούς. τρέλα!" φώναξε. Κι οι δύο μιλούσαν ταυτόχρονα. "Αυτό είναι τρέλα. Το Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης καλεί όλους τους εργάτες και όλη την αγροτιά να υποστηρίξουν με όλη τους τη δραστηριότητα και με απεριόριστη αφοσίωση την εργατοαγροτική επανάσταση. "Το προλεταριάτο της Ευρώπης δε θα ξεσηκωθεί! Ολη η Ρωσία.. το έργο μόλις τώρα αρχίζει. άδειες και κακοφωτισμένες αίθουσες αντηχούσαν από τα πατήματα των βαριών αρβυλών. κι οι κοκκινοφρουροί που φρουρούσαν την είσοδο. Θα καταργήσει αμέσως την τσιφλικάδικη ιδιοκτησία στη γη και θα παραδώσει τη γη στην αγροτιά. Ολες οι σκάλες ήταν πλημμυρισμένες από πλήθος: εκεί βρίσκονταν εργάτες με μαύρες φόρμες και με μαύρα γούνινα καλπάκια. Ενα πελώριο γκρίζο θωρακισμένο αυτοκίνητο. Μετά απ' αυτόν μίλησε ο Ζινόβιεφ. κρέμονταν οι ταινίες με τα φυσίγγια. Στην αυλή. Είναι απαραίτητο να στείλουμε σ' αυτά αντιπροσώπους για να τους πουν όλη την αλήθεια". των εργατών και των αγροτών βουλευτών. ότι η υπόθεση κερδήθηκε. με ζωηρό πλατύ πρόσωπο και με κατεβασμένο κεφάλι. που είναι το μόνο μέσο για να σωθεί η χώρα από τις πρωτάκουστες συμφορές και φρίκες του πολέμου. Οι τεράστιες.. Στην εσωτερική αυλόπορτα ήταν επίσης αναμμένη φωτιά και στο φως της οι σκοποί διάβαζαν αργά τις άδειές μας και μας εξέταζαν από τα νύχια ως την κορφή.. βγήκε κορνάροντας από την αυλόπορτα. "Το χαρακτηριστικό γνώρισμα των αστικών και μικροαστικών κυβερνήσεων. που δε θα 'χει άλλο σκοπό.. με γρήγορες κινήσεις. με βγαλμένα τα καλύμματα και στο πίσω μέρος τους. χτύπημα στα στήθη όλων των ιμπεριαλιστών και ιδιαίτερα. Ο Λένιν πρόβλεψε την παγκόσμια σοσιαλιστική επανάσταση. Σταμάτησα τον Κάμενεφ (1). από τις φωνές και τις κουβέντες. στο δήμιο Γουλιέλμο". είναι η εξαπάτηση των μαζών. τις οποίες θα μετατρέψει σε ενιαία κρατική επιχείρηση. θα επιβάλουν την πιο αυστηρή επαναστατική τάξη που είναι απαραίτητη για τη νίκη του σοσιαλισμού. των εργατών και των αγροτών". που αναγγέλλουν τη νίκη της εξέγερσης.μοτοσικλέτες. σ' εμάς. μασουλώντας την άσπρη γενειάδα του. Είχε τελειώσει η συνεδρίαση του Σοβιέτ της Πετρούπολης. Η ψυχική διάθεση ήταν ανεβασμένη. Το Σοβιέτ εκφράζει την ατράνταχτη πεποίθηση ότι η εργατοαγροτική κυβέρνηση. που θα δημιουργηθεί από την επανάσταση σαν Σοβιετική Κυβέρνηση και που θα εξασφαλίσει στο προλεταριάτο της πόλης την υποστήριξη όλης της μάζας της φτωχής αγροτιάς. παρά μόνο την εξυπηρέτηση των αναγκών των στρατιωτών. είπε. Δίχως κανενός είδους εισαγωγές μου μετέφρασε στα γαλλικά την απόφαση που μόλις είχε παρθεί: "Το Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης χαιρετίζει τη νικηφόρα επανάσταση του προλεταριάτου και της φρουράς της Πετρούπολης. που πάνω στον πυργίσκο κυμάτιζαν δύο κόκκινες σημαίες. 36 . Ανάμεσα σ' όλο το λαό βιάζονταν να περάσουν. Το Σοβιέτ είναι πεπεισμένο ότι το προλεταριάτο των χωρών της Δυτικής Ευρώπης θα μας βοηθήσει να φέρουμε το έργο του σοσιαλισμού ως την πλήρη και σταθερή νίκη". Φωνή από τις θέσεις: "Εσείς προαποφασίζετε τη θέληση του Πανρωσικού συνεδρίου των Σοβιέτ!".. Ηταν κρύο.. Υπάρχουν φήμες ότι ενάντια στην Πετρούπολη κινούνται στρατεύματα. "Ωστε νομίζετε.. Θα εγκαθιδρύσει εργατικό έλεγχο στην παραγωγή και την κατανομή των προϊόντων και θα καθιερώσει παλλαϊκό έλεγχο στις τράπεζες. έναν κοντό άνθρωπο... θα βαδίσει σταθερά προς το σοσιαλισμό. Κάμενεφ. Κούνησε αφηρημένα το χέρι και τράβηξε πιο πέρα. Η συνεδρίαση εκείνη ήταν πολύ σοβαρή. πολλοί με τα όπλα περασμένα στον ώμο. στρατιώτες με κακοραμμένες χλαίνες σκούρου χρώματος και με γκρίζα καπέλα..".. Ο Ριαζάνοφ κι ο Κάμενεφ ήταν ενάντια στην εξέγερση και δοκίμασαν πάνω τους όλη τη φοβερή δύναμη της λενινιστικής πολεμικής.. που τόνισε: "Σήμερα κάναμε το καθήκον μας απέναντι στο διεθνές προλεταριάτο και δώσαμε ένα ισχυρό χτύπημα στον πόλεμο. σε συμμαχία με τη φτωχή αγροτιά. στα Σοβιέτ των στρατιωτών. Ο Τρότσκι (κρύα): "Η θέληση του Πανρωσικού συνεδρίου των Σοβιέτ προαποφασίστηκε από το μεγάλο γεγονός της εξέγερσης των εργατών και στρατιωτών της Πετρούπολης". Κι από τις δύο πλευρές της εισόδου ήταν τοποθετημένα πολυβόλα. σπρώχνοντας. θα δείξουν ακλόνητη συντροφική πειθαρχία. Σ' εμάς τη στιγμή αυτή. την πειθαρχία. οι πολύ γνωστοί Λουνατσάρσκι. την πλήρη ομοφωνία που έδειξαν οι μάζες σε αυτή την εξαιρετικά αναίμαχτη και εξαιρετικά πετυχημένη εξέγερση. μπαίνει για πρώτη φορά στην ιστορία το καθήκον να δημιουργήσουμε εξουσία.

με έβαλε και κάθισα δίπλα του. Μπ. που κρατούσε στα χέρια της όλα τα νήματα της εξέγερσης και που κατάφερνε εύστοχα και ισχυρά χτυπήματα. μόλις κρατιόταν στα πόδια από την αϋπνία: δούλευε στη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή τρία μερόνυχτα χωρίς διακοπή. Λερωμένος και αξύριστος.. το ζήτημα της οργάνωσης της εξουσίας. ενάντια στην απόφαση της ΚΕ των μπολσεβίκων για την ένοπλη εξέγερση. ο Νταν. Επακολούθησε αμέσως απόλυτη ησυχία που διακοπτόταν μονάχα από τις λογομαχίες και τις βρισιές των ανθρώπων που στριμώχνονταν στην είσοδο. ο Μπρόιντο.λικβινταριστές και τροτσκιστές. αν δεν ξεκαθαριστούν προηγούμενα ορισμένα γεγονότα (χλιαρά χειροκροτήματα και φωνές). Ολοι σηκώνονται και η αίθουσα τραντάζεται από τα χειροκροτήματα. κάνοντας μπλοκ με τον Τρότσκι. Ο Νταν.διεθνιστές αποφασίστηκε να σχηματιστεί το προεδρείο με βάση την αναλογική αντιπροσώπευση. ένας ανθρωπάκος με πλαδαρό πρόσωπο. ο Νόγκιν. Πότε με ανήσυχη ηρεμία. όταν ήμασταν μειοψηφία!" Το αποτελέσματα των εκλογών: δεκατέσσερις μπολσεβίκοι. ο Λουνατσάρσκι. ότι έπειτα από συμφωνία ανάμεσα στους μπολσεβίκους. που τα διοικούσαν από τις πρώτες μέρες της επανάστασης. εκπληρώνοντας σαν υπουργοί με αυταπάρνηση το καθήκον που τους ανέθεσε η ΚΕΕ(ανήσυχος θόρυβος). Στους πάγκους και στις καρέκλες. Το 1927 για την ασταμάτητη αντικομματική φραξιονιστική πάλη του διαγράφηκε από τις γραμμές του ΠΚΚ (μπ). με μια ασουλούπωτη στολή στρατιωτικού γιατρού. το ζήτημα του πολέμου και της ειρήνης και τρίτο.. το ζήτημα της Συντακτικής Συνέλευσης.. Αυτός όμως γύρισε αργότερα και κατανάλωσε όλη τη ραφινάτη ευγλωττία του για την υπεράσπιση της χαμένης υπόθεσης. Τον Οχτώβρη του 1917 μαζί με τον Ζινόβιεφ. στα περβάζια των παραθυριών. κάτω από το φως των μεγάλων άσπρων πολυέλαιων. "Θυμάστε. ο Μπογκντάνοφ. Ο Χεντσούκ κάνει παρόμοια ακριβώς δήλωση από μέρους των μενσεβίκων. κάθονταν οι αντιπρόσωποι των εργατών και των στρατιωτών όλης της Ρωσίας. που 'χαν αρχίσει κιόλας να ξεσηκώνονται. εφτά εσέροι. που νομίζω. Ο αποπνιχτικός γαλάζιος καπνός των τσιγάρων υψωνόταν και αιωρούνταν στο βρώμικο αέρα. που ήταν βαριά άρρωστος. τασσόταν ενάντια στη γραμμή του κόμματος για τη μετεξέλιξη της αστικοδημοκρατικής επανάστασης σε σοσιαλιστική. Τώρα τα Σοβιέτ ξεσηκώθηκαν ενάντιά τους. Το προεδρείο εκλέχτηκε μέσα σε γενικό θόρυβο και κίνηση. απουσίαζε κι ο γαλαντόμος Τσερετέλι. διασχίζοντας το ανήσυχο πλήθος. που με αποστροφή αποσύρθηκε στα πατρικά βουνά της Γεωργίας κι εκεί πέθανε από χτικιό. Στο βήμα κάθονταν ο Γκοτς. στους διαδρόμους.. έλειπε ο γέρικος αετός Τσχέιτζε. ακόμα και στις άκρες της εξέδρας του προεδρείου. και πάνω απ' τα κεφάλια τους δούλευε πυρετώδικα η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή.(1) Κάμενεφ Λ. Πετυχαίνοντας αργότερα την αποκατάσταση στο κόμμα. Τέλειωσε η πρώτη περίοδος της ρωσικής επανάστασης την οποία οι ηγέτες αυτοί προσπαθούσαν να φρενάρουν. Η ώρα ήταν 10 και 40 το βράδυ. τους αριστερούς εσέρους και τους μενσεβίκους . Ο Χέντελμαν δηλώνει από μέρους των δεξιών εσέρων και των εσέρων του κέντρου ότι παραιτούνται από τη συμμετοχή στο προεδρείο. χτύπησε το κουδούνι. Τότε όλοι μαζί. η Κολοντάι. άρχισε θλιμμένα ο Νταν. γιατί η ΚΕΕ θεωρεί περιττή την έναρξη της σημερινής συνεδρίασης με πολιτικό λόγο. Φωνή από κάτω: "Αποστάτες! Και αποκαλείτε τον εαυτό σας σοσιαλιστή!". έφυγαν από τη θέση τους. που το 'σκασε για το μέτωπο. Το διαμέρισμα δεν είχε θέρμανση. που την είχε αγκαλιάσει η θύελλα της εξέγερσης. ο αναρχικός Πετρόβσκι. Κι οι μενσεβίκοι διεθνιστές δηλώνουν ότι δεν μπορούν να πάρουν μέρος στο προεδρείο. μην καπνίζετε!" και το κάπνισμα συνεχιζόταν. κι έτσι αποκάλυψε το σχέδιο της εξέγερσης στον εχθρό. με βαθουλωμένα μάτια. φώναζαν: "Σύντροφοι. Μετά την επανάσταση του Φλεβάρη ήταν υπέρ της υποστήριξης της προσωρινής κυβέρνησης και της αμυνίτικης πολιτικής της. θυμάστε τι μας κάνατε εμάς τους μπολσεβίκους. το συνέδριο των Σοβιέτ συνέρχεται σε τέτοια εξαιρετική στιγμή και κάτω από τέτοια εξαιρετικά περιστατικά. "Η εξουσία είναι στα χέρια μας". διαμαρτυρόμενοι έντονα. Κάτω απ' αυτούς έβραζε και βούιζε το 2ο Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ. έφτασαν ως τη λαμπρή θέση των τιμονιέρηδων της μεγάλης Ρωσίας. αν σκεφτείτε ότι είμαι μέλος του προεδρείου της ΚΕΕ κι ότι αυτή τη στιγμή οι κομματικοί μας σύντροφοι βρίσκονται στα Χειμερινά Ανάκτορα κάτω από τα πυρά. Ο Λοζόβσκι σηκώνεται και δηλώνει 37 . Μπήκαμε στην τεράστια αίθουσα των συνεδριάσεων. περνώντας πόλεις και χωριά. Στα χρόνια της αντίδρασης του Στολίπιν και της νέας ανόδου του εργατικού κινήματος ενεργούσε σαν συμφιλιωτής απέναντι στους μενσεβίκους .. των εσέρων και των "λαϊκών σοσιαλιστών". όλοι χλομοί και οργισμένοι. δεύτερο. ο Κάμενεφ. Οι τρεις πιο επιφανείς δεν ήταν στο προεδρείο: δεν ήταν ο Κερένσκι. τους φώναξε κάποιος γενειοφόρος στρατιώτης. "Σύντροφοι. Μετά τη νίκη της Οχτωβριανής Επανάστασης ήταν υπέρ της δημιουργίας κυβέρνησης συνασπισμού με τη συμμετοχή εκπροσώπων των μενσεβίκων. μα ήταν ζέστη από την αποφορά των άπλυτων ανθρώπινων σωμάτων. Ο Κάμενεφ ανακοινώνει ότι στην ημερήσια διάταξη μπαίνουν: πρώτο. περίμεναν να χτυπήσει το κουδούνι του προεδρείου. (Ρόζενφελντ). Το 1925 μαζί με τον Ζινόβιεφ υπήρξε ο οργανωτής της λεγόμενης "νέας αντιπολίτευσης". Στο προεδρείο κάθονταν οι ηγέτες της παλιάς ΚΕΕ. Πόσο ψηλά πέταξαν αυτοί οι μπολσεβίκοι! Από μια αποκηρυγμένη και καταδιωκόμενη ομάδα που ήταν πριν τέσσερις μήνες. Μετά απ' αυτό η παλιά ΚΕΕ εγκαταλείπει το βήμα και τη θέση της την παίρνουν ο Τρότσκι. ο Φιλιπόφσκι. ο Λίμπερ. τρεις μενσεβίκοι και ένας διεθνιστής(από την ομάδα του Γκόρκι). Τελευταία φορά τους δόθηκε ευκαιρία να διευθύνουν τη συνεδρίαση των ανυπόταχτων Σοβιέτ. Εκανε επανειλημμένες υποχωρήσεις από τον μπολσεβικισμό και στο τέλος ξέκοψε από το μαρξισμό λενινισμό. Ο εκπρόσωπος των αντιπροσώπων της Ουκρανίας ζητάει και παίρνει θέση στο προεδρείο. που συνωστιζόταν στις πόρτες. πότε με άγριο θόρυβο. ότι θα καταλαβαίνετε. ακόμα και κείνοι που κάπνιζαν. γράφοντας στη μενσεβίκικη εφημερίδα "Νέα Ζωή". Ο αντιπρόσωπος του εργοστασίου Ομπουχοφ. Κατά διαστήματα ανέβαινε κάποιο από τα καθοδηγητικά πρόσωπα στο βήμα και παρακαλούσε τους συντρόφους να σταματήσουν το κάπνισμα. έκανε προδοσία. Μερικοί μενσεβίκοι. Κηρύσσω την έναρξη της πρώτης συνεδρίασης του 2ου συνεδρίου των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών". Ο Αβανέσοφ δήλωσε. συνέχισε την αντικομματική και αντισοβιετική του δράση και διαγράφηκε ξανά.. Σταμάτησε για μια στιγμή και συνέχισε αργά. Αυτό γίνεται ιδιαίτερα κατανοητό.

τρεις βδομάδες πριν την έναρξη της Συντακτικής Συνέλευσης. Η θέση για μάχη είναι στους δρόμους".. Αποδοκιμασίες που όλο μεγαλώνουν και ποδοκροτήματα. το πρώτο σύνταγμα του τομέα Ν. να λύσει το ζήτημα της εξουσίας και ήδη αυτό το ζήτημα κατέβηκε στους δρόμους. Φωνές και θόρυβος σκέπασαν το λόγο του στη στιγμή. στους δρόμους γίνεται μάχη. Μιλάει ο Χιντσούκ. αδιάκοπες διενέξεις των αντιπροσώπων.". ανησυχαστικός θόρυβος: η υπόκωφη βροντή των κανονιών. "Ο στρατός θεωρεί.. "Ολα τα επαναστατικά κόμματα είναι υποχρεωμένα να κοιτάξουν τα γεγονότα κατάματα! Το συνέδριο έχει καθήκον. Ολοι κοίταζαν νευρικά προς τα σκοτεινά παράθυρα και το συνέδριο το διέτρεξε κάποιο ρίγος. μα τα χτυπήματα που δίνονται σ' αυτό. μπήγουν καρφιά στο καπάκι της νεκρόκασας του πολιτικού κόμματος.". που θα 38 . το δεύτερο σύνταγμα του τομέα Φ. Ο τρουντοβίκος Κούτσιν.. Παίρνει το λόγο ο Γκαρά (1). που είναι επικεφαλής σ' αυτό το συνέδριο".. Κατόπιν (2) ο Χιντσούκ από μέρους των μενσεβίκων δηλώνει: "Η μοναδική δυνατότητα για ειρηνική διέξοδο είναι ν' αρχίσει το συνέδριο διαπραγματεύσεις με την προσωρινή κυβέρνηση για το σχηματισμό καινούριας κυβέρνησης.".". είναι μαχαίρι στην πλάτη του στρατού και έγκλημα απέναντι στο λαό!". πιθανόν να είναι η έκρηξη αντεπανάστασης. "Οι πολιτικοί υποκριτές. "Πότε σας εξέλεξαν. Δυνατή φωνή: "Εσείς μιλάτε από μέρους του επιτελείου κι όχι από μέρους του στρατού". ούρλιαξε με πάθος από τη θέση του. Κανονιοβολούνται τα Χειμερινά Ανάκτορα.πως ύστερα από συμφωνία ανάμεσα στα γραφεία όλων των ομάδων προτείνεται να γίνει πρώτα απολογισμός της δουλιάς του Σοβιέτ της Πετρούπολης. δε θεωρεί απαραίτητο το συνέδριο των Σοβιέτ αυτή τη στιγμή. Προτείνω να τους δοθεί δικαίωμα ψήφου". που αποφάσισε έναν τέτοιο τυχοδιωκτισμό!". γεννήθηκε η νέα Ρωσία... Πήρε το λόγο ο λοχαγός Χαράς. Ο στρατός δεν αντιπροσωπεύεται αρκετά σ' αυτό το συνέδριο κι εκτός από αυτού. Η πρόταση έγινε δεκτή. "Την κεντρική εκτελεστική επιτροπή της 5ης Στρατιάς.. άγριου τρόμου και απεριόριστης τόλμης. Γι' αυτό προτείνει να στείλουν σ' αυτή μια επιτροπή και να την καλέσουν και τυπικά.. Κι από άποψη αρχής κι από άποψη ταχτικής είμαστε υποχρεωμένοι να συζητήσουμε έκτακτα με ποιον τρόπο θα προληφθεί ο εμφύλιος πόλεμος.. Ο Μάρτοφ παρακάλεσε να του δοθεί ο λόγος και τσίριξε:"Ο εμφύλιος πόλεμος άρχισε."... "Εδώ είναι παρόντες μερικοί αγρότες βουλευτές. Ουρλιαχτά αγανάχτησης. Μανιασμένες φωνές: "Ψέμα! Ψεύδεστε!". Οι στρατιώτες που βρίσκονταν στην αίθουσα πήδηξαν από τη θέση τους. δεν πρέπει να καθίσει με σταυρωμένα τα χέρια μπροστά στο άναμμα του εμφύλιου πολέμου.. "μας μιλούν πως πρέπει να συζητήσουμε το ζήτημα της εξουσίας και στο μεταξύ αυτό το ζήτημα μπήκε πια πίσω από τις πλάτες μας. αποτέλεσμα του οποίου.Ξαφνικά. Συνεχίστηκαν οι φωνές διαμαρτυρίας. το 3ο σύνταγμα πεζικού του τομέα Σ. αντιπρόσωπος της 12ης Στρατιάς: "Εμένα μ' έστειλαν εδώ μόνο για κατατόπιση. Ετσι.. Τη δυνατότητα της ειρηνικής διεξόδου πρέπει να την αναζητήσουμε με τη δημιουργία ενιαίας δημοκρατικής εξουσίας. Είναι ανάγκη να εκλέξουμε μια αντιπροσωπεία για διαπραγματεύσεις με τα άλλα σοσιαλιστικά κόμματα και οργανώσεις. κατόπιν να δοθεί ο λόγος στα μέλη της ΚΕΕ και στους εκπροσώπους των κομμάτων και τελευταία. πριν ακόμα αρχίσει το συνέδριο..". "Κορνιλοφικέ! Αντεπαναστάτη! Προβοκάτορα!" ακούστηκε από την αίθουσα. "Ενώ εδώ γίνεται πρόταση για τον ειρηνικό διακανονισμό της σύρραξης. Η πρόταση ψηφίστηκε.. πρώτ' απ' όλα. δηλαδή τρεις βδομάδες πριν την έναρξη της Συντακτικής Συνέλευσης. είπε. αλλά τους αξιωματικούς! Κι οι στρατιώτες τι λένε. Αδιάκοπες μακρινές ομοβροντίες των πυροβόλων. Στο δρόμο πυροβολούν ενάντια στ' αδέλφια μας! Πριν αρχίσει το συνέδριο των Σοβιέτ λύνεται το ζήτημα της εξουσίας με στρατιωτικό πραξικόπημα.. Γενική αγανάχτηση." φώναξαν.. ότι το συνέδριο των Σοβιέτ δεν έχει την απαραίτητη εξουσία. με μαλακή και πειστική ομιλία: "Μιλώ από μέρους των αντιπροσώπων του μετώπου. "Εμείς. να περάσουμε στην ημερήσια διάταξη. Κάποιος στρατιώτης δήλωσε ότι η Πανρωσική εκτελεστική επιτροπή των Σοβιέτ των αγροτών αρνήθηκε να στείλει στο συνέδριο τους αντιπροσώπους της... Πολλοί με απειλητικές διαθέσεις σηκώνονται να τον βρουν. Ενας επίμονος. "Από ποιανού μέρος μιλάτε: Ποιον εκπροσωπείτε. Οι εσέροι και οι μενσεβίκοι θεωρούν αναγκαίο να διαχωρίσουν τις ευθύνες τους απ' όλα όσα γίνονται εδώ. κάτω από τις ομοβροντίες των πυροβόλων σε ατμόσφαιρα σκοταδιού και μίσους.. ένας αξιωματικός με κόκκινο μυτερό γένι. Θα γυρίσω αμέσως στο μέτωπο. Αποσύρθηκε από το βήμα. Η φωνή του ομιλητή ακούστηκε πάλι: "Είναι ανάγκη να τελειώσουμε μ' αυτό τον τυχοδιωκτισμό της Πετρούπολης! Στο όνομα της σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης καλώ όλους τους αντιπροσώπους να εγκαταλείψουν την αίθουσα!". αν θέλει να 'ναι η φωνή της επαναστατικής δημοκρατίας. Εσείς δεν αντιπροσωπεύετε τους στρατιώτες. Το συνέδριο. "Καλώ όλους τους στρατιώτες που σκέφτονται σωστά να εγκαταλείψουν το συνέδριο!".. η ομάδα του μετώπου δεν παίρνουμε καμιά ευθύνη γι' αυτό που γίνεται τώρα και που θα γίνει αργότερα και θεωρούμε αναγκαίο να επιστρατεύσουμε όλες τις συνειδητές επαναστατικές δυνάμεις για τη σωτηρία της επανάστασης! Η ομάδα του μετώπου εγκαταλείπει το συνέδριο. που οργάνωσε ένα από τα επαναστατικά κόμματα!. σύντροφοι! Το πρώτο ζήτημά μας πρέπει να είναι η ειρηνική λύση της κρίσης.". Οι αριστεροί εσέροι και οι ενωμένοι σοσιαλδημοκράτες υποστήριξαν την πρόταση του Μάρτοφ. όμως. ακούστηκε νέος θόρυβος πιο ισχυρός από το θόρυβο του πλήθους. λύνεται με τα όπλα! Πρέπει να δημιουργήσουμε εξουσία που θα την αναγνωρίζει όλη η δημοκρατία.. όπου όλες οι στρατιωτικές επιτροπές πιστεύουν απόλυτα ότι η κατάληψη της εξουσίας από τα Σοβιέτ.. και καλούν όλες τις κοινωνικές δυνάμεις ν' αντισταθούν στις απόπειρες κατάληψης της εξουσίας.

Ο Γκζελσάκ δηλώνει από μέρους των αντιπροσώπων του μετώπου. Η αίθουσα τραντάχτηκε από θυελλώδη χειροκροτήματα.. που διακοπτόταν κάθε λεπτό από γενικό θόρυβο και φωνές. φώναζε χτυπώντας το κουδούνι του προεδρείου: "Καθίστε στις θέσεις σας! Θα περάσουμε στην ημερήσια διάταξη!". "Λιποτάχτες!". Μήπως μείνουν απομονωμένοι. όπως κι αυτοί οι ίδιοι οι αντιπρόσωποι. "Εκατοντάδες αντιπρόσωποι από το μέτωπο". Μια ολόκληρη ώρα από τούτο το βήμα πέφταν απάνω τους το ένα μετά το άλλο τα σφυροκοπήματα. όλοι αυτοί οι κατατρομαγμένοι μενσεβίκοι. των εκατομμυρίων εργατών και αγροτών που ήταν ντυμένοι στο χακί. Σύμφωνα με όλα τα γραφόμενα των εφημερίδων.". "εκλέχτηκαν χωρίς τη συμμετοχή των στρατιωτών. Ο Χέντελμαν. "Μια και οι μπολσεβίκοι οργάνωσαν στρατιωτική συνωμοσία. "Η 12η Στρατιά από καιρό βάζει ζήτημα επανεκλογής του Σοβιέτ και της Ισκολός (3). ταλαντεύονταν. αμέσως κατάλαβαν όλοι ότι μέσα στα λόγια του.".στηρίζεται σε όλα τα στρώματα της κοινωνίας".... Ο Τρότσκι σηκώθηκε από τη θέση του.".. 39 . πως το ζήτημα της αποχώρησης από το συνέδριο αποφασίστηκε μόνο από μια πολύ ασήμαντη πλειοψηφία και μάλιστα οι μπολσεβίκοι αντιπρόσωποι δεν πήραν μέρος στην ψηφοφορία.. με ισχνό πρόσωπο και με ζωηρά μάτια.. αλλά την ανώτερη διοίκηση.".". όμως η δική μας επιτροπή. Πρέπει να πάρουμε την εξουσία στα χέρια μας!" Ας φύγουν αυτοί οι αυτοαποκαλούμενοι αντιπρόσωποι! Ο στρατός δεν είναι μ' αυτούς!". καθώς πενήντα αντιπρόσωποι σηκώθηκαν από τις θέσεις τους κι άρχισαν να τραβούν προς την έξοδο. δε θεωρούμε σκόπιμο να παραμείνουμε στο συνέδριο και γι' αυτό το εγκαταλείπουμε. Εμείς προσχωρούμε σ' αυτούς! Αοπλοι. Ο Κάμενεφ. Ακούσατε τη δήλωση των δύο εκπροσώπων στρατιωτικών επιτροπών. είπε. Το υπόλοιπο της ομιλίας πνίγηκε μέσα σε θύελλα από κραυγές. Με μια δραματική χειρονομία σήκωσε το χέρι: "Σύντροφοι!" φώναξε και επικράτησε ησυχία. Δυνάμωσε τη φωνή και σήκωσε το χέρι: "Το καθήκον μας απέναντι στο ρωσικό προλεταριάτο δε μας επιτρέπει να παραμείνουμε εδώ και να πάρουμε πάνω μας την ευθύνη γι' αυτό το έγκλημα. Είναι σωστό άραγε. "Ολοι οι λεγόμενοι σοσιαλσυμβιβαστές.. αυτό το είπε ο Χαράς. Δεν πρόφτασε να τελειώσει και στο βήμα ανεβαίνει ένας νεαρός στρατιώτης. "Ονομάζομαι Πέτερσον..". τους έσμιγαν σε μια ενιαία μάζα και ταυτόχρονα τους πίεζαν. Δε θα ξεσηκωθεί άραγε ενάντιά τους η Ρωσία. ακριβώς όπως και η δική σας ΚΕΕ. για να μπορέσουν οι αντιδραστικοί να στείλουν στο σημερινό συνέδριο τους δικούς ψευτοαντιπροσώπους. Στο βήμα ανέβηκαν πάλι στρατιώτες. οι αντιπρόσωποι. κρυβόταν η αλήθεια. "Εμείς δεν αναγνωρίζουμε τέτοιου είδους αναρχία. με φωνή που μόλις ακουγόταν διαμαρτύρεται από μέρους των σοσιαλιστών . απειλές και κατάρες που μοιάζανε σαν υποχθόνιος κρότος. Μόλις όμως μίλησε αυτός ο γαλανομάτης νεαρός στρατιώτης. Ο ομιλητής κουνάει τη γροθιά. "Αυτοί που ζουν στα χαρακώματα περιμένουν με ανυπομονησία τη μεταβίβαση της εξουσίας στα χέρια των Σοβιέτ".επαναστατών και εγκαταλείπει το συνέδριο!". Στη δυνατή φωνή του κυριαρχούσε μια παγερή περιφρόνηση. (1) Σύμφωνα με τα γραφόμενα της "Πράβντα". Επειδή ο κανονιοβολισμός των Χειμερινών Ανακτόρων δε σταματάει... που ήταν συνεπαρμένοι από τον ίδιο παροξυσμό.. ζαλισμένοι από τη θύελλα των γεγονότων. στηριζόμενοι στο Σοβιέτ της Πετρούπολης και δε συμβουλεύτηκαν τις άλλες παρατάξεις και κόμματα.επαναστατών ενάντια στο βομβαρδισμό των Χειμερινών Ανακτόρων.. αυτή είναι η συνέχεια του λόγου του Κούτσιν.. Οι διαθέσεις άρχισαν να αλλάζουν. Το πρόσωπό του ήταν χλομό και σκληρό. Για μερικά λεπτά ένας φοβερός θόρυβος δεν τον άφηνε να μιλήσει. πως οι αξιωματικοί του είδους Χαράς ή Χιντσούκ δεν εκπροσωπούν στο συνέδριο τους στρατιώτες. από τις ίδιες ιδέες και αισθήματα.. (2) Η επόμενη ομιλία αποδίδεται από τον Τζον Ριντ στον Χιντσούκ. θεωρώντας.. ότι η απόφαση πρέπει να παρθεί κατά παρατάξεις και όχι κατά ομάδες. ανοίγουμε τα στήθη μας στα πολυβόλα των τρομοκρατών. Κατόπιν από μέρους του Μπουντ (του εβραϊκού σοσιαλδημοκρατικού κόμματος) μίλησε ο Αμπράμοβιτς. εσέροι κι οι μπουντιστές ας φύγουν! Ολοι αυτοί είναι απλώς σκουπίδια που θα μπουν στο καλάθι των αχρήστων της ιστορίας!.. αρνήθηκε να συγκαλέσει τους αντιπροσώπους των στρατιωτών μέχρι τα τέλη (τα μέσα) του Σεπτέμβρη. γιατί οι στρατιωτικές επιτροπές έπαψαν από πολύν καιρό να είναι πια οι πραγματικοί εκπρόσωποι της μάζας των απλών στρατιωτών. Δυναμώνοντας τη φωνή του και τσιρίζοντας διάβασε τη διακήρυξη των μενσεβίκων. Κι εγώ σας λέω πως τα λιθουανικά συντάγματα επανειλημμένα δήλωσαν: "Ούτε μια απόφαση πια! Φτάνουν τα λόγια: Χρειάζονται έργα. πως ενάντια στην Πετρούπολη έρχονται στρατεύματα. Ετρεμε από οργή. τα μάτια του έλαμπαν κάτω από τα χοντρά γυαλιά (1): "Τα γεγονότα που διαδραματίζονται αυτή τη στιγμή στην Πετρούπολη είναι μεγάλο ατύχημα! Η ομάδα του Μπουντ προσχώρησε στη διακήρυξη των μενσεβίκων και των σοσιαλιστών .. το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης. Μιλώ από μέρους του δεύτερου λιθουανικού συντάγματος πεζικού. (Θυελλώδη χειροκροτήματα) "Αυτοί δεν εκπροσωπούν τους στρατιώτες. Ο Λουκιάνοφ φωνάζει.. που έλαμψαν σαν αστραπή. ξεκουφαμένοι από το κανονίδι.. μαζί με τους μενσεβίκους. Η φωνή του ήταν η φωνή των στρατιωτών. Καλούμε όλους τους αντιπροσώπους του συνεδρίου.. καλώντας όλες τις άλλες ομάδες και κόμματα να μας ακολουθήσουν και να συγκεντρωθούμε για να συζητήσουμε την κατάσταση που δημιουργήθηκε". Κι αυτές οι δηλώσεις θα είχαν κάποια αξία αν αυτοί που τις κάνουν ήταν πραγματικοί εκπρόσωποι του στρατού. τους εσέρους και την Εκτελεστική Επιτροπή των Σοβιέτ των αγροτών αποφάσισε να χαθεί μαζί με την προσωρινή κυβέρνηση. Στα πρώτα λεπτά της συνεδρίασης.

Σύντ. Ετσι τρέχαμε μέσα στους σκοτεινούς δρόμους. ο γερο . Ενας από τους συνεπιβάτες μας ξέσχισε το περιτύλιγμα ενός δέματος κι άρχισε να σκορπίζει στον αέρα κάτι προκηρύξεις.Ντουχβίνσκι. Κανόνια δεν ακούγαμε πια. παρακάμψαμε το ανόητο άγαλμα που έφτιαξε ο Τρουμπέτσκι (2) και τραβήξαμε προς την πλατιά λεωφόρο Νέβσκι. δημιουργία σοβιετικής κυβέρνησης . πηδώντας και ταλαντευόμενο δεξιά . μας χτύπησε ένας αποπνιχτικός αέρας γεμάτος καπνό κι είδαμε αναμαλλιασμένους ανθρώπους. τους μαζεμένους γύρω τους εργάτες. ύστερα από παράκληση του Δημοτικού Συμβουλίου της πόλης έστειλε αντιπροσωπεία για διαπραγματεύσεις με τα Χειμερινά Ανάκτορα. αξιωματικοί. Κάπου . Ηταν τριακόσιοι . Μέσα από το θόρυβό τους ξεχώριζαν τα υπόκωφα βουητά των μακρινών κανονιοβολισμών. φαίνεται. κατάργηση της τσιφλικάδικης ιδιοκτησίας στη γη..αριστερά.μπροστά από όλους . ότι ο Τζον Ριντ συνένωσε δυο ομιλίες του Αμπράμοβιτς και του Ερλιχ. λοιπόν. Οταν άνοιξε η πόρτα. Μ' ένα διαπεραστικό τρίξιμο του μοχλού σύνδεσης. Η υπόθεση για την οποία αγωνιζόταν ο λαός: άμεση πρόταση δημοκρατικής ειρήνης. Στα σταυροδρόμια οι περιπολίες άφηναν τις φωτιές και. με μογγολική φάτσα. Η μηχανή έκοψε ταχύτητα και κατεβήκαμε στη γέφυρα. που ήταν αναμμένες στην εσωτερική και εξωτερική πόρτα και φώτιζαν με την κόκκινη ανταύγεια τους. Ο σοφέρ μας. αφήνοντας ολόκληρη ουρά από άσπρα χαρτιά που πετούσαν. Τα τηλέφωνα βούιζαν αδιάκοπα..τετρακόσιοι άνθρωποι: Αντρες με ωραία παλτά. εμείς κάνουμε το καθετί για ν' αποφύγουμε την αιματοχυσία. αρχηγούς των μενσεβίκων και των εσέρων. Πήρα μια από τις εκκλήσεις και στο φως που σκορπούσαν τα αριά φανάρια των δρόμων. ένας αλλήθωρος. Τα παράθυρα του Δημαρχείου έλαμπαν όλα. Στρίψαμε στη σκοτεινή και σχεδόν έρημη πλατεία Ζναμιόνσκαγια. Πιο πέρα διακρινόταν πυκνή μάζα λαού και μια αλυσίδα από ναύτες που φώναζαν άγρια να σταματήσουμε. το πιο παρδαλό κοινό.όπως: "Προς τους πολίτες της Ρωσίας! Η προσωρινή κυβέρνηση ανατράπηκε.". ένας καλόκαρδος νέος με ολόκληρη θημωνιά από χρυσοκίτρινα μαλλιά μας έδωσε τις άδειες. της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. Ο γείτονάς μου. "Ετσι. κι όσο πλησιάζαμε προς τα Χειμερινά Ανάκτορα. (2) Εχει υπόψη του το άγαλμα του Τσάρου Αλέξανδρου του 3ου. που άλλα σταματούσαν κι άλλα έφευγαν. εργατικός έλεγχος στην παραγωγή. Σύντ. ενώ άλλοι τα έπαιρναν και τα ταχτοποιούσαν. κατόρθωσα να τη διαβάσω όπως . Καθυστερήσαμε για ένα λεπτό στο δωμάτιο. Βγήκαμε μέσα στην κρύα νύχτα. "Σ' όλη την πόλη!" μου απάντησε χαμογελώντας ένας μικρός εργάτης κι έκανε μια ενθουσιώδη κίνηση με το χέρι. Μάζες λαού έτρεχαν σκυφτά προς διάφορες κατευθύνσεις. Ηταν ένα υπέροχο θέαμα. Οι αργοπορημένοι διαβάτες σταματούσαν και τα μάζευαν.. "Ελάτε μαζί μας!" μας προσκάλεσαν.. Ανάμεσά τους αναγνωρίσαμε πολλούς αντιπροσώπους του συνεδρίου. Η κρατική εξουσία πέρασε στα χέρια του οργάνου του Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης. τόσο πιο ήσυχοι κι έρημοι ήταν οι δρόμοι.Σρέιντερ κι ο υπουργός Επισιτισμού της προσωρινής κυβέρνησης Προκοπόβιτς. Πρότειναν τα όπλα και φώναζαν: "Στάσου". Τους δείξαμε τα πιστοποιητικά μας. (1) Πιο κάτω. πατώντας τους ανθρώπους που σκαρφάλωναν ακόμα στο φορτηγό μας. Είδα και το ρεπόρτερ της εφημερίδας "Russian 40 .ο ασπρογένης δήμαρχος της Πετρούπολης..κάπου μας σταματούσαν οπλισμένοι άνθρωποι. Μερικοί άνθρωποι φόρτωναν πάνω σ' αυτό δέματα προκηρύξεων. "Πού πηγαίνετε. Ηταν καιρός πια να φύγουμε από δω. που βρίσκεται επικεφαλής του προλεταριάτου και της φρουράς της Πετρούπολης. με καυκασιανό καλπάκι από τραγίσια γούνα. τράβηξε για τη λεωφόρο Σουβόροφ. κρατώντας στο χέρι τα ντουφέκια. κάτω από τα φανάρια των δρόμων. έπιαναν τις προκηρύξεις. ψιθύρισε: "Προσέξτε! Οι προβοκάτορες πάντα πυροβολούν από τα παράθυρα!. των στρατιωτών και των αγροτών! Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή του Σοβιέτ της Πετρούπολης των εργατών και στρατιωτών βουλευτών". όπου δούλευε πυρετώδικα η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Το αυτοκίνητο τρέχοντας δίπλα από τις φωτιές. Εκείνη τη στιγμή στη γωνία του καναλιού της Αικατερίνης. κομψά ντυμένες γυναίκες. Σκαρφαλώσαμε στο φορτηγό. δεχόταν και ξεπροβόδιζε τους λαχανιασμένους συνδέσμους.".είναι εξασφαλισμένη! Ζήτω η επανάσταση των εργατών. Ενα τεράστιο φορτηγό τρανταζόταν ολόκληρο από το δούλεμα της μηχανής. Εδώ ήταν και ο ισχνός κοκκινογένης πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής των Σοβιέτ των αγροτών Αυξέντιεφ κι ο οπαδός του Κερένσκι Σορόκιν κι ο Χιντσούκ κι ο Αμπράμοβιτς και . Ο δρόμος είχε μεγάλη κίνηση. σκυμμένους πάνω στο χάρτη που λουζόταν με το κατακάθαρο φως μιας ηλεκτρικής λάμπας με αμπαζούρ. Τον βοηθήσαμε κι εμείς. η τεράστια μηχανή κινήθηκε προς τα μπρος κι όλοι πέσαμε προς τα πίσω.Ο Ριαζάνοφ ανακοίνωσε από μέρους των μπολσεβίκων ότι η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή.. πετούσε μερικές ακατάληπτες λέξεις και τραβούσαμε πιο πέρα.". μια αλυσίδα από ένοπλους ναύτες έζωνε τη λεωφόρο Νέβσκι.. σηκώνοντας τα χέρια. Τρεις από μας στέκονταν με τα όπλα έτοιμα. κοιτώντας προς τα παράθυρα. που συντάσσονταν κατά τετράδες. φράζοντας το δρόμο σε ένα πλήθος ανθρώπων. ξαπόστελνε προς όλα τα σημεία της πόλης κομισάριους εξουσιοδοτημένους με δικαίωμα ζωής και θανάτου. που είχε συλληφθεί το ίδιο πρωί και αφέθηκε πια ελεύθερος. Μπροστά στο Σμόλνι ήταν συγκεντρωμένα πάρα πολλά αυτοκίνητα. Ο σύντροφος Γιοζέφοφ . "Μπορεί όμως να μας πυροβολήσουν κιόλας." τους ρώτησα. όμως.

Εκμεταλλευτήκαμε τη σύγχυση. άρχισε να βγάζει λόγο: "Σύντροφοι και πολίτες!". πήρε θάρρος κι. Απέναντι από τον καθεδρικό ναό του Καζάν. θα πάμε οπωσδήποτε". Βγαίνοντας στην πλατεία.. ξεσπάσαμε σ' ενθουσιώδη επιφωνήματα: Κάτω από τα πόδια μας ήταν σωροί τα ντουφέκια που 41 . "Ωστόσο. Ο άνθρωπος που ήταν μπροστά μου. Χαρακτηριστική ήταν η σύνθεση αυτών των περιπόλων: Τους στρατιώτες παντού τους διοικούσαν κοκκινοφρουροί. τσίριζε ταραγμένα ο γερο . Ξέσπασαν άγρια ουρλιαχτά οργής και αγανάχτησης. Αφήστε μας! Δεν έχουμε όπλα! Μας αφήσετε . Η φάλαγγα στεκόταν ακίνητη. κάτω από το δυνατό φως που ξεχυνόταν απ' όλα τα παράθυρα των Χειμερινών Ανακτόρων. "Σκοτώθηκαν πολλοί δικοί σας.πότε προς τη μεριά της γέφυρας της Αστυνομίας. "Θα σας αρχίσουμε με τους υποκόπανους!". Χωθήκαμε στις πρώτες γραμμές. Ο Σρέιντερ κι ο Προκοπόβιτς λογομαχούσαν με ένα μεγαλόσωμο ναύτη που.". ίσως καμιά δεκαριά. να μην αφήσω κανέναν να περάσει προς τα ανάκτορα".". Ο Προκοπόβιτς ανέβηκε σε κάποια κάσα και κουνώντας την ομπρέλα. "Δεν μπορούμε να σας αφήσουμε. Κουβέντιαζαν ψιθυριστά.. Τα πυρά σταμάτησαν. πηδώντας κάτω. "Και τι θα κάνετε. Σταματώντας εδώ μερικά λεπτά. είπε. πολύ νευριασμένος. ήταν ο διοικητής του τμήματος. "Πάμε να πεθάνουμε στα Χειμερινά Ανάκτορα". χωρίς καμιά διαταγή.. γυρισμένο λίγο στο πλευρό από την τελευταία βολή. Υστερα απ' αυτό. χωρίς τραγούδια και κραυγές.. ήταν ένα πεδινό πυροβόλο των τριών δαχτύλων. ρώτησα. απάντησε ο ναύτης. φώναζαν. Κάτι μπορεί να κάνουμε. γλιστρήσαμε δίπλα από την αλυσίδα των ναυτών και κατευθυνθήκαμε προς τα Χειμερινά Ανάκτορα. όπως φαίνεται. "Τι θα κάνετε. Τόσο τρέχαμε. οι στρατιώτες ήταν ελάχιστοι.. πάλι κατά τετράδες. που παραλίγο να πέφταμε στο βάθρο της κολόνας του Αλέξανδρου. τρέχαμε. όμως από τις μπροστινές γραμμές της ακούγονταν δυνατές κραυγές. "Εχω διαταγή από την επιτροπή. φώναξε αποφασιστικά. Καμιά κίνηση. είπε χαμηλόφωνα: "Προσέξτε σύντροφοι! Μην τους πιστεύετε! Ασφαλώς θ' αρχίσουν να πυροβολούν..". περάσαμε κάτω από την κόκκινη αψίδα. που έκανε πάνω από τις στέγες των σπιτιών. που βρέθηκε σε αδιέξοδο.. Αντε στα σπίτια σας κι αφήστε μας ήσυχους!". Θα γυρίσουμε στη Δημαρχία και θα καταπιαστούμε με τη συζήτηση των πιο κατάλληλων τρόπων σωτηρίας της χώρας και της επανάστασης!". είπε ο ναύτης πεισματάρικα.". Συναντούσαμε μόνο περιπολίες στρατιωτών και κοκκινοφρουρών που βρίσκονταν σε υπερβολική ένταση. Σ' όλες τις γωνιές τα περίπολα σταματούσαν τους διαβάτες. Δεν μπορούμε να πυροβολήσουμε σε άοπλους Ρώσους. κάποιος φώναξε: "Οι ευέλπιδες στείλαν να μας πουν πως περιμένουν να πάμε για να τους διώξουμε!". το τμήμα. σκύβοντας χαμηλά και κολλώντας ο ένας δίπλα στον άλλο.". Ανάμεσά τους..δε μας αφήσετε. "Απαιτούμε να μας αφήσετε να περάσουμε!".. Καβαλήσαμε τα οδοφράγματα που ήταν φτιαγμένα από ξύλα και. αν θέλετε! Εμείς θα πάμε! Εμπρός!". θα στείλω ένα σύντροφο να τηλεφωνήσει στο Σμόλνι. αν πάμε. Ακούγονταν μόνο ο θόρυβος των βημάτων τους κι οι χτύποι των όπλων. Εδώ επενέβη ένας άλλος ναύτης. Τη στιγμή που βγαίναμε στη λεωφόρο Μορσκάγια.". δεν πρόκειται να πυροβολήσω σε άοπλους.. Σ' όλες τις πόρτες στέκονταν στρατιώτες. "Πυροβολήστε. "Εμείς επιμένουμε. προς τη λεωφόρο Νέβσκι. "Εμείς πηγαίνουμε! Τι μπορείτε να κάνετε. το πλήθος γύρισε σιωπηλά και κινήθηκε προς τα πάνω. επέμενε σκυθρωπά ο ναύτης. αυτοί οι σύντροφοι ήρθαν από το συνέδριο των Σοβιέτ! Δέστε τα πληρεξούσιά τους! Πηγαίνουμε στα Χειμερινά Ανάκτορα!.Σρέιντερ. "Να. "Εγώ έχω διαταγή.. "Οχι". "Δεν μπορώ να σας αφήσω". Αυτή τη στιγμή. "Οχι. Ξεχώρισα τις λέξεις: "Μπορεί να κάνουν λάθος. παρατήρησα πως οι πρώτοι διακόσιοι . "Κι αν χρειασθεί θα πυροβολήσουμε.".. "Δεν ξέρω. Τι θα κάνετε. (Τι εννοούσε αυτός με τη λέξη "κλειδούχος" δεν κατάλαβα). "Κάτι μπορεί να κάνουμε". Εδώ ήταν εντελώς σκοτάδι. Θα πυροβολήσετε. στη μέση του δρόμου.τριακόσιοι άνθρωποι ήταν όλοι κοκκινοφρουροί. ακούστηκε απ' όλες τις μεριές. Ακούστηκαν οι λέξεις της διαταγής και στο βαθύ σκοτάδι είδαμε τη σκοτεινή μάζα που κινούνταν μπροστά σιωπηλά. τότε είμαστε έτοιμοι να πεθάνουμε! Ανοίγουμε τα στήθια μας μπροστά στα πολυβόλα σας!". άξαφνα. Σαν ένα μαύρο ποτάμι που κατακλύζει όλο το δρόμο.. μουρμούρισε.. "Χρησιμοποιούν ενάντιά μας σκληρή βία! Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να λερωθούν από το αθώο μας αίμα τα χέρια αυτών των σκοτεινών ανθρώπων! Δεν ταιριάζει στην αξιοπρέπειά μας να μας πυροβολήσουν αυτοί οι κλειδούχοι. Κατσουφιασμένα έξυνε με τη χερούκλα του το σβέρκο. κοιτάζοντας πότε .. που αποτελούνταν από μερικές εκατοντάδες ανθρώπους."."..Daily News" (1) Μάλκιν..".".". "Αν είστε τόσο άκαρδοι για να πυροβολήσετε σε Ρώσους και σε συντρόφους. φώναξε ενθουσιώδικα. κινήθηκε πάλι προς τα μπρος. Ο ναύτης βρέθηκε σε αμηχανία..

κουβέρτες.τι καταλαβαίνω δεν είστε με τον Κερένσκι". Σ' ένα δωμάτιο. Κάθε πράγμα που ήταν φανερό ότι δεν ανήκε σ' αυτόν που ερευνούσαν. Οι τσέπες τους ήταν γεμάτες από κλεμμένα πράγματα. Οι πίνακες.. Υστερ' απ' αυτό τους άφηναν ελεύθερους. κουρτίνες. δηλαδή προς τη δυτική πλευρά των ανακτόρων.. απ' τα οποία δύο γυναίκες). Αυτό το τμήμα των ανακτόρων είχε καταληφθεί από άλλο τάγμα. ποιοι είστε σεις. Ενας κοκκινοφρουρός έφερε τρία τουφέκια και δήλωσε ότι τα δύο απ' αυτά τα πήρε από τους ευέλπιδες. Δύο κοκκινοφρουροί. αλλά οι στρατιώτες τους οδήγησαν σώους στο φρούριο του Πετροπάβλοφσκ. Κι όλος ο στρατός άρχισε να βγαίνει από τις πόρτες. κάποιος φώναξε: "Σύντροφοι! Μην πειράζετε τίποτα! Μην παίρνετε τίποτα! Αυτά είναι λαϊκή περιουσία!". Ρωτήσαμε αν μπορούμε να πάμε στα εσωτερικά δωμάτια. ας μάθουν όλοι ότι δεν είμαστε κλέφτες και ληστές! Ολοι έξω από το μέγαρο. απ' όπου άρχιζε ολόκληρος λαβύρινθος από διαδρόμους και σκάλες. Μπροστά ήταν ο Κίσκιν. βρήκαμε δύο στρατιώτες 42 . Πίσω τους. Πολλοί από τους κατηγορούμενους βοηθούσαν κι οι ίδιοι στην έρευνα των υπόλοιπων συντρόφων. παραπονούμενοι και λογομαχώντας. Περνούσαν σιωπηλοί. Αργότερα μάθαμε πως στο δρόμο ο λαός ήθελε να τους λιντσάρει και ότι μάλιστα τους πυροβόλησαν. ένας μαχητής κι ένας αξιωματικός . Ηταν τα μέλη της προσωρινής κυβέρνησης. Δεκάδες χέρια απλώθηκαν προς τους άρπαγες! Τους πήραν πίσω ένα χρυσοϋφαντο ύφασμα και τις μπάντες. οι κραυγές όμως αγανάχτησης ήταν πολύ λίγες. ζητώντας κρυμμένους ευέλπιδες. Οι πόρτες κι από τις δυο πλευρές των κεντρικών εισόδων ήταν διάπλατα ανοιχτές. Ενας άλλος έφερε τέσσερις τσάντες γεμάτες με ντοκουμέντα.. Αρχισαν να παρουσιάζονται ευέλπιδες κατά ομαδούλες. θα σηκώσετε ξανά τα όπλα ενάντια στο λαό. που στην πραγματικότητα δεν υπήρχαν. Η επιτροπή κατέγραφε με επιμέλεια όλα αυτά τα πράγματα και τα έστελνε στο διπλανό δωμάτιο.. Από κει ερχόταν το φως. τα αγάλματα." τους ρωτούσαν φωναχτά.τα είχαν πετάξει οι ευέλπιδες." είπε. ξίφη με χρυσές λαβές. κάθε λογής φορέματα. μινιατούρες ζωγραφισμένες με λαδομπογιές. εφημερίδα που έβγαινε στα αγγλικά το 1917 στην Πετρούπολη. κομμάτια σαπούνι. ανά τέσσερις. Τα υπνοδωμάτια είχαν ερευνηθεί. Να μην παρθεί τίποτα! Είναι λαϊκή περιουσία!". ο Τερεσένκο. είτε σώπαιναν στενοχωρημένοι. Οι κοκκινοφρουροί κι οι στρατιώτες ρίχτηκαν απάνω τους με μανία. Παρασυρμένοι από το ορμητικό ανθρώπινο κύμα. Αν και δεν τους κακοποίησαν καθόλου. Στους διαδρόμους και στις σκάλες ακούγονταν όλο και πιο βαθιά οι αδυνατισμένες από την απόσταση κραυγές: "Επαναστατική πειθαρχία. (Ημασταν πέντε άτομα. εσώρουχα. Τους ευέλπιδες τους αφόπλισαν. που επιτέθηκε από την πλευρά του Νέβα. Από το πελώριο όμως μέγαρο.. "Λοιπόν.στέκονταν με τα πιστόλια στα χέρια. αναποδογύριζε τις τσέπες του. Ενας φορτώθηκε στην πλάτη ένα μπρούτζινο ρολόι. ορμήσαμε στα ανάκτορα από τη δεξιά είσοδο. συνοδεύοντας την έρευνα με επιφωνήματα: "Προβοκάτορες! Κορνιλοφικοί! Αντεπαναστάτες! Δήμιοι του λαού!". Κάποιος άλλος βρήκε ένα φτερό στρουθοκαμήλου και το έμπηξε στο καπέλο του.όπως. οι ευέλπιδες φαίνονταν πολύ φοβισμένοι. με τραβηγμένο πρόσωπο. Ανεβήκαμε από τη σκάλα στο απάνω πάτωμα κι αρχίσαμε να γυρίζουμε από δωμάτιο σε δωμάτιο. που κρατούσε πένα και χαρτί. Από παντού ακούγονταν κραυγές: "Ολοι έξω!". (1) "Ρωσικά Καθημερινά Νέα". Σύντ. ερευνώντας όλο και νέα δωμάτια του τεράστιου κτιρίου. ανεβαίνοντας από τις εσωτερικές πόρτες. όπου υπήρχαν πολλά έπιπλα. σύντροφοι.. "Παρακαλώ. Το πιο πολύτιμο λάφυρο ήταν τα ρούχα από τα οποία είχε τόση ανάγκη ο εργαζόμενος λαός. Οι νικητές συνωστίζονταν να τους δουν. που οδηγούσε σ' ένα μεγάλο και άδειο θολωτό δωμάτιο. πιο πέρα ο Ρούντεμπεργκ. "Και δε μας λέτε. "Να αδειάσουν τα ανάκτορα!" φώναζαν οι κοκκινοφρουροί. όπως . οι κουρτίνες και τα χαλιά των τεράστιων επίσημων διαμερισμάτων ήταν απείραχτα. Στο μεταξύ περάσαμε ανεμπόδιστα στο εσωτερικό των ανακτόρων. χλομός. σύντροφοι!". Μόλις άρχισε όμως η λεηλασία. Πήγαμε προς την αριστερή είσοδο. Ολ' αυτά έγιναν εντελώς αυθόρμητα. πορσελάνινα και γυάλινα σκεύη. Λαϊκή περιουσία!". τα 'σπαζαν με τους υποκόπανους κι έσερναν προς τα έξω χαλιά. δεν ακουγόταν ούτε ψίθυρος. Πίσω τους πήγαινε συνταγμένη μισή ντουζίνα ανθρώπων με πολιτικά. Τα πράγματα τοποθετήθηκαν ξανά βιαστικά. στα κιβώτια και πλάι τους μπήκαν εθελοντικά σκοποί. "Πάμε. Εδώ ήταν κατασχεμένα κάθε λογής αντικείμενα: αγαλματάκια. Πολλοί έμπαιναν κι έβγαιναν. κάποιος όμως κοκκινοφρουρός με επιβλητικό παρουσιαστικό δήλωσε πως αυτό απαγορεύεται. Στις πόρτες εμφανίστηκαν ένας στρατιώτης κι ένας κοκκινοφρουρός που απομάκρυναν το πλήθος κι άνοιγαν δρόμο κι ακολουθούσαν ακόμα μερικοί εργάτες με εφ' όπλου λόγχη. μελανοδοχεία. ενώ άλλοι τα μετάφερναν στο γειτονικό δωμάτιο. "Απ' ό. Αντίθετα. ανά τρεις. "Οχι!" απαντούσαν οι ευέλπιδες ο ένας μετά τον άλλο. Η επιτροπή ρίχτηκε πάνω τους με ιδιαίτερο ζήλο. σ' ένα τραπέζι καθόταν άλλος μαχητής. Δύο άνθρωποι ξανάφεραν πίσω το μπρούντζινο ρολόι. Εδώ υπήρχαν πολλά κιβώτια. κατασχόταν κι ένας στρατιώτης που καθόταν στο τραπέζι.. κηροπήγια. κατέγραφε τα κατασχεμένα πράγματα. Τα μέλη της επιτροπής εξηγούσαν πως η κλεψιά δεν αρμόζει στους λαϊκούς αγωνιστές. Τα κλινοσκεπάσματα ήταν σχισμένα κι οι ντουλάπες ορθάνοιχτες. που κοιτούσε μελαγχολικά τα πόδια του. στο υπόγειο της ανατολικής πλευράς. στα διαμερίσματα των υπηρεσιών όλα τα τραπέζια και τα γραφεία είχαν αναποδογυριστεί και στο πάτωμα ήταν σκορπισμένα χαρτιά. ψαχούλευε τα ρούχα του. είτε δικαιολογούνταν σαν παιδιά. σύντροφοι! Ανοίξτε δρόμο. εκτός από τους κομισάριους! Να μπουν παντού σκοποί!. που κοιτούσε νευριασμένα προς όλες τις κατευθύνσεις. σπρώχνοντας ο ένας τον άλλον.". Οι φταίχτες. Κι εδώ είχε αποκατασταθεί η τάξη. Η αυτοεκλεγμένη επιτροπή σταματούσε τον καθένα που 'βγαινε. Τον υποστήριξαν αμέσως το λιγότερο είκοσι φωνές: "Στάσου! Γυρίστε τα όλα πίσω. Το κρύο βλέμμα του σταμάτησε στην ομάδα μας. Η επιτροπή ταλαντεύτηκε.

Στ' αφτί μου έφτασε: "Προβοκάτορες!". Αφού τα περιεργάστηκε. Μας κοιτούσαν με διαπεραστικό βλέμμα. πάνω στο τραπέζι. πένα και χαρτί.." τον ρωτήσαμε. Εδειξα πάλι τα χαρτιά. δεν ήξεραν ακόμη ότι το κτίριο του υπουργείου συνδεόταν με μυστικό αγωγό με τα Χειμερινά Ανάκτορα. Ηταν γραμμένο από τον Κονοβάλοφ. "Αντε. όταν μπήκαμε στη μεγάλη πινακοθήκη. Μας είπαν ότι θέλουν να φκιάξουν απ' αυτό μπότες.. σύντροφοι του εξωτερικού.. έστεκαν εκεί κι επαναλάβαιναν μηχανικά από παλιά συνήθεια: "Εδώ.". Γύρισε προς το πλήθος και κούνησε στον αέρα τα ντοκουμέντα μας. ακούγοντας απελπισμένα τους ομιλητές να προτείνουν όλο και καινούρια χιμαιρικά σχέδια. αυτές οι γυναίκες!.".. φώναξε. Μας ήταν δύσκολο ώσπου ν' αποφασίσουμε τι θα γίνει μ' αυτές. δεν επιτρέπεται." και χαμογέλασε. "Τι κάνετε εδωπέρα. Πιο πέρα πήρε το μάτι μου έναν αξιωματικό." απάντησε ο ψηλός στρατιώτης. σύντροφοι!" φώναξε. "Και πού το ξέρετε σεις.". Ο στρατιώτης τ' άρπαξε.. Από πού ξέρουμε. μου είπε.". μου τα επέστρεψε κι έφτυσε στο πάτωμα.".. αν δε γέμισαν κιόλας τις τσέπες με κλεμμένα. ψιθύρισε ο κομισάριος σκουπίζοντας το πρόσωπο. "Διαρρήχτες!".". τριγύρω μας μαζεύτηκαν εκατό περίπου άνθρωποι. φώναξε το πλήθος. με τις μπλε στολές. τα γύρισε από την ανάποδη μεριά και τα κοίταζε με ένα ακατανόητο βλέμμα. από δωμάτιο σε δωμάτιο. με τη χρυσή γαρνιτούρα και με τις κόκκινες χρυσοϋφαντες κουρτίνες. Μια μικρή ομάδα μας ακολουθούσε από πολλή ώρα. Αρχισε η μουρμούρα. Οι μπολσεβίκοι κατέλαβαν το υπουργείο των Στρατιωτικών από το πρωί.. που ερευνούσε τις τσέπες.. "Σωστά". όπου μαυρολογούσε θαμπά ο τεράστιος όγκος του φρουρίου του Πετροπάβλοφσκ. "Ποιοι είστε σεις. "Χαρτιά". Το πρόσωπό του ήταν σκοτεινό κι έδειχνε δυσπιστία. "Είμαι κομισάριος". Στα διάκενα ήταν σχεδιασμένα διάφορα άσκοπα γεωμετρικά σχήματα. έφταναν βραχνά ξεφωνητά. Μας συνόδεψε μέσα από τα ανάκτορα και μας άνοιξε την πόρτα που έβγαινε στις όχθες του Νέβα." φώναξε. θαρρείς και οι ίδιοι οι συγγραφείς τους είχαν σιγά . Το πλήθος αποτραβήχθηκε και πήρε θέση αναμονής. παρέμεινε στην ίδια θέση όπως ήταν και πριν τη σύλληψη της κυβέρνησης. όπως τα άγρια άλογα μαζεύονται γύρω στο δαμαστή. Σχεδόν όλα ήταν σβησμένα. Βγήκαμε ξανά στην κρύα ανήσυχη νύχτα. που μας κοιτούσε σαστισμένος και τον φώναξα.. Αμερικανοί! Ηρθαν εδώ για να διηγηθούν μετά στους συμπατριώτες τους για τη γενναιότητα και την επαναστατική πειθαρχία του προλεταριακού στρατού. Απορροφημένοι από το περιβάλλον δεν προσέξαμε τους στρατιώτες και τους κοκκινοφρουρούς που η συμπεριφορά τους είχε αλλάξει στο μεταξύ περίεργα. "Εγώ είμαι κομισάριος της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. πρόχειρα σχέδια εκκλήσεων και προκηρύξεων. Με πιστεύετε εμένα.. "Ξεχάστηκαν όλες στα πίσω δωμάτια. Μπροστά σ' αυτή την πόρτα βρισκόταν εκείνη η επιτροπή. πως αυτά τα πληρεξούσια είναι υπογραμμένα από τα ίδια πρόσωπα. Το μακρύ τραπέζι. Μαθαίνοντας όμως πως έπεσαν τα Χειμερινά Ανάκτορα. με τα κόκκινα και χρυσά σιρίτια.που έσχιζαν από τις πολυθρόνες το ισπανικό δέρμα με το οποίο ήταν ντυμένες. αλλά δεν ήξεραν ότι στη σοφίτα βρίσκεται τηλέγραφος. "αυτοί οι άνθρωποι είναι δικοί μας. Ηταν φανερό πως δεν ήξερε να διαβάζει.. Τέλος. Τριγύρω μας μαζεύονταν όλο και περισσότερα άτομα. η προσωρινή κυβέρνηση δεν έχασε ούτε λεπτό τη σύνδεση με το μέτωπο και τα επαρχιακά κέντρα. "Τι γίνεται με το γυναικείο τάγμα. "Αχ. Το πλήθος άρχισε να περισφίγγει τον κλοιό γύρω μας.σιγά πειστεί ότι όλα αυτά ήταν πια ανώφελα.απευθύνεται προς όλες τις τάξεις του πληθυσμού και τους προτείνει να την υποστηρίξουν.. "Σύντροφοι. Εκείνος πλησίασε. που τα είχε εκδώσει η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Εκεί θα είναι το στρατόπεδό τους. Πήρα για ενθύμιο ένα απ' αυτά τα φύλλα. "Σας λέω είναι προβοκάτορες.". Στο τέλος τις στείλαμε στο σταθμό της Φιλανδίας και τις ανεβάσαμε στο τρένο για το Λεβάσεβο. Πέρα από το ποτάμι. "Σύντροφοι". "Είστε ξένοι." ρώτησε γρήγορα ο αξιωματικός στα γαλλικά. "Ασχημη υπόθεση. είπε περιφρονητικά. Τους έδειξα τα πιστοποιητικά μας. Το πεζοδρόμιο κάτω από τα πόδια μας ήταν γεμάτο από ασβέστες που 'χαν 43 . "Ποιοι είστε.. Αφού με πιστεύετε σας λέω.". Πρέπει να σημειώσουμε ότι αν και τα Χειμερινά Ανάκτορα ήταν κυκλωμένα. όπου το τελευταίο εικοσιτετράωρο συνεδρίαζε αδιάκοπα το υπουργικό συμβούλιο. Στο μέτωπο του αξιωματικού έτρεχε ιδρώτας.. Κι όλη τη μέρα καθόταν στη σοφίτα ένας νεαρός αξιωματικός κι έστελνε σ' όλη τη χώρα ολόκληρο χείμαρρο από εκκλήσεις και προκηρύξεις. βρίσκονταν μελανοδοχείο. φτάσαμε στο πράσινο δωμάτιο... "Η προσωρινή κυβέρνηση διάβασα . που την ίδια μέρα συνομιλούσαμε με τους ευέλπιδες. Τέλος. πλησιάζοντάς μας. Μπροστά στην κάθε αδειανή καρέκλα. Φαίνεται πως αυτοί που συνεδρίαζαν τα σχεδίαζαν μηχανικά.. φόρεσε το πηλήκιό του και ήσυχα εγκατέλειψε το κτίριο. τι τρέχει. που ήταν γεμάτη από το υπόκωφο βουητό των τμημάτων που κινούνταν... Λένε πως ήρθαν εδώ να δουν την επαναστατική πειθαρχία του προλεταριακού στρατού κι οι ίδιοι πηγαινοέρχονται σ' όλο το κτίριο. Οι παλιοί υπηρέτες του παλατιού. ηλεκτρισμένη από τα περίπολα. απαγορεύεται.. Στη διάρκεια της επίθεσης οδήγησαν τους κοκκινοφρουρούς στο δωμάτιο αυτό οι ίδιοι οι θυρωροί.. που ήταν σκεπασμένο με πράσινη τσόχα. φτηνά τη γλιτώσατε". Μπροστά μας στεκόταν ένας πελώριος στρατιώτης.. Σε διάφορα φύλλα χαρτιού ήταν γραμμένα διάφορα σχέδια δράσης. που υπόγραψαν και το δικό μου!". κύριε. Τις είχε πιάσει υστερία.

μερικοί αντιπρόσωποι που αποχώρησαν από το συνέδριο. Θύελλα χειροκροτημάτων. ρίχτηκαν στο φρούριο του Πετροπάβλοφσκ. Το κτίριο του Δημαρχείου ήταν κατάφωτο.. πότε με την ιδιότητα της αυστηρά εξωκομματικής επιτροπής κοινωνικής ασφάλειας. χαρούμενες κραυγές και γέλια. Αυτή τη νύχτα δεν έγινε ούτε μια λεηλασία. Οταν είπαμε: "Στο Σμόλνι" ο αμαξάς κούνησε αρνητικά το κεφάλι. Ο βομβαρδισμός δεν προξένησε άλλες βλάβες.. ο Αυξέντιεφ.!". "Για πού. μαζί κι ο Βίναβερ κι άλλοι καντέ. Τότε συνέβη ένα πραγματικά δραματικό επεισόδιο.γύρω μπαλκόνια και τα πορτρέτα των τσάρων σε βαριές χρυσές κορνίζες καλυμμένες με κόκκινο ύφασμα. Για ποιο λόγο πρέπει να στενοχωριόμαστε γι' αυτούς. Βρισκόμασταν ακόμα στην αίθουσα όταν η επιτροπή συγκροτήθηκε. είναι μεγαλύτερη ανάγκη να δουλέψουμε. "Οχι!" είπε.Προκοπόβιτς καθώς και μέλη του Συμβουλίου της δημοκρατίας.. Το πέμπτο τάγμα των ποδηλατιστών. Ανακοινώθηκε πως κομισάριος των Χειμερινών Ανακτόρων διορίστηκε ο Τσουντνόβσκι. ίσως πιο ήσυχη από κάθε άλλη φορά. οι αντιπρόσωποι των επαναστατικών μαζών να συνεδριάζουν ήρεμα εδώ. πότε με το δικό της όνομα. Μόνον ύστερα από πολλή και κουραστική περιπλάνηση.". Στη φωνή του φαίνονταν θριαμβευτικές νότες. Ξέρετε ότι τέσσερις από τους συντρόφους μας που θυσίασαν τη ζωή και τη λευτεριά τους στην πάλη με την τσαρική τυραννία. είχαν αποσύρει πια το πυροβόλο και το μόνο που έδειχνε τις πολεμικές επιχειρήσεις ήταν οι κοκκινοφρουροί κι οι στρατιώτες που ήταν μαζεμένοι γύρω στις φωτιές. Γύρω στις φωτιές. Σε μερικά δωμάτια των επιτροπών.". που έχει διάταξη στο Τσάρσκογιε Σελό είναι δικό μας. Τα παράθυρα του ινστιτούτου έλαμπαν ακόμα. Μπήκαμε στην αίθουσα Αλεξαντρόφ. που κατόπιν έγινε ο πιο δυναμικός αντίπαλος των μπολσεβίκων. "Πιάσαμε αυτούς τους συντρόφους. μόλις τρεις μέρες πριν πήρε διαταγή να κινηθεί από το νοτιοδυτικό μέτωπο για την "υπεράσπιση της Πετρούπολης". ούτε μια διάρρηξη.". Μίλησε ο αντιπρόσωπος από το τρίτο τάγμα των ποδηλατιστών. "Το σώμα των ποδηλατιστών που στάλθηκε από το μέτωπο. Στο σταθμό του Περεντόλσκ τους συνάντησαν οι αντιπρόσωποι του πέμπτου τάγματος από το Τσάρσκογιε 44 . οι στρατιώτες υποψιάστηκαν.πέσει από τους σουβάδες των ανακτόρων. Γύρω από το βήμα ήταν μαζεμένοι εκατό περίπου άνθρωποι.. Ο Λίμπερ φώναζε πως το συνέδριο των Σοβιέτ είναι παράνομο.. τη στιγμή που αυτοί μαζί με τον τυχοδιώκτη Κερένσκι οργάνωναν συνωμοσία με σκοπό να διαλύσουν τα Σοβιέτ. Στο βήμα ανέβηκε άλλος αντιπρόσωπος. τη στιγμή που η μπολσεβίκικη ασφάλεια βασανίζει τους αρχηγούς της. ο Κάμενεφ διάβαζε τον κατάλογο των υπουργών που πιάστηκαν. επιμένουμε στην άμεση απελευθέρωση των υπουργών . Επέμενε ότι η επιτροπή κοινωνικής ασφάλειας πρέπει να διευρυνθεί και να συνενώσει όλα τα αντιμπολσεβίκικα στοιχεία σε μια οργάνωση: στην επιτροπή σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης.. οι σοσιαλιστές επαναστάτες. Ερχονταν κι έφευγαν αυτοκίνητα. Ηταν η επιτροπή. Ο Ρούντεμπεργκ έκανε μικρότερη εντύπωση. παρά να παραδοθούμε!. ο κομισάριος από το Τσάρσκογιε Σελό: "Η φρουρά του Τσάρσκογιε Σελό βρίσκεται στα πρόθυρα της Πετρούπολης. "Τώρα. ότι η ουσία της διαταγής είναι πολύ διαφορετική. που έχει γύρω . Μέσα σε αδιάκοπες εκδηλώσεις ενθουσιασμού διηγήθηκε πως το σώμα των ποδηλατιστών. πανέτοιμη να υπερασπίσει το συνέδριο των Σοβιέτ και τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή!". Η ώρα ήταν τέσσερις το πρωί. Ηθελε όμως τριάντα ρούβλια και σταμάτησε δύο τετράγωνα μακριά από το Σμόλνι..σοσιαλιστών.. Δίπλα στον καθένα βρισκόταν το ντουφέκι του. Ο Τρότσκι ζήτησε με χειρονομίες να γίνει ησυχία. Ηταν εκεί ο Νταν. πως η παλιά ΚΕΕ διατηρεί ακόμα την πληρεξουσιότητά της. Στο βήμα ανέβηκε λαχανιασμένος. Ξεσηκώθηκε γενικό πανδαιμόνιο. ο γερο . μπορέσαμε να βρούμε αμαξά που συμφώνησε να μας μεταφέρει. Οταν μπήκαμε. Χτύπησε τη γροθιά στο τραπέζι του προεδρείου: "Εμείς.".. στον ιστορικό τάφο της ρωσικής ελευθερίας. που βιάζονταν να πάνε κάπου. Μιλούσε ο Σκόμπελεφ. που εξακολουθούσαν να καίνε με δυνατή φλόγα. γεμάτος λάσπη από το δρόμο. Η πόλη ήταν ήσυχη. Μήπως επειδή κράτησαν τους τύπους μαζί μας μετά τις 3-5 του Ιούλη. άραγε. έφτασε στο Τσάρσκογιε Σελό και πέρασε με το μέρος μας. στάθηκε δίπλα του και δείχνοντας με το χέρι προς την πλευρά του προεδρείου φώναξε: "Μπορούν. συνωστίζονταν οι άντρες της φρουράς και με εξαιρετική περιέργεια ρωτούσαν όλους για τα τελευταία νέα. μέλη της εκτελεστικής επιτροπής του Σοβιέτ των αγροτών. Αυτή την ώρα ακριβώς γραφόταν η έκκληση προς τη χώρα. Αναγνωρίζει την εξουσία των Σοβιέτ. η αίθουσα ήταν γεμάτη από λαό και βούιζε σαν θάλασσα. οι άνθρωποι κοιμούνταν στο πάτωμα. ο Γκοτς. "Εκεί είναι αυτοί οι διάβολοι. που πιάστηκαν στα Χειμερινά Ανάκτορα! Σύντροφοι. όμως όταν διαβάστηκε το όνομα του Παλτζίνσκι ξέσπασε θύελλα κραυγών και χειροκροτημάτων.". όπου χτύπησαν δύο οβίδες από την "Αβρόρα". αναγνωρίζει την ανάγκη της άμεσης παραχώρησης της γης στους αγρότες και τον έλεγχο στην παραγωγή από τους εργάτες. Ο αγρότης συνέχιζε να φωνάζει και να χτυπάει τις γροθιές. που οι αμυνίτες κι οι λιγόψυχοι έφυγαν και το καθήκον της υπεράσπισης και της σωτηρίας της επανάστασης έπεσε ολοκληρωτικά στις πλάτες μας. Στο βήμα ανέβηκε τρέχοντας ένας ψηλός αγρότης.. Στη λεωφόρο Νέβσκι ήταν αναμμένα όλα τα φανάρια. Παρά την αποχώρηση των αντιπροσώπων που έφυγαν από το συνέδριο. Το όνομα του Τερεσένκο καλύφθηκε από θυελλώδη χειροκροτήματα. Βγήκαμε και καλέσαμε έναν αμαξά.. Ωστόσο. να δουλέψουμε και να δουλέψουμε! Αποφασίσαμε να πεθάνουμε καλύτερα. δρώντας από την επόμενη βδομάδα. Οι διάδρομοι ήταν γεμάτοι από ανθρώπους με ξαγρυπνισμένα μάτια. Το αξύριστο πρόσωπό του ήταν παραμορφωμένο από οργή.".

το συνέδριο παίρνει στα χέρια του την εξουσία. Θ' απαντήσει άραγε όλη η Ρωσία. Η πρόταση απορρίφθηκε με συντριπτική πλειοψηφία κι οι μενσεβίκοι διεθνιστές μέσα σε βροχή από κοροϊδίες και βρισιές εγκατέλειψαν το συνέδριο. τους στρατιώτες και τους αγρότες! Το δεύτερο Πανρωσικό Συνέδριο των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών άρχισε τις εργασίες του. υπάλληλοι. Ο Λένιν κι οι εργάτες της Πετρούπολης αποφάσισαν να κάνουν εξέγερση. Εγινε κοινό συλλαλητήριο κι αποδείχτηκε πως "ανάμεσα στους ποδηλατιστές δεν υπήρχε ούτε ένας που να συμφωνούσε να χύσει αδερφικό αίμα ή να υποστηρίξει την κυβέρνηση των τσιφλικάδων και των καπιταλιστών". ακολουθώντας αποφασιστική πολιτική επιτάξεων και φορολογίας των εύπορων τάξεων και θα βελτιώσει. όταν ο Κριλένκο. ότι ο επαναστατικός στρατός θα μπορέσει να υπερασπίσει την επανάσταση από κάθε επιβολή του ιμπεριαλισμού ωσότου η νέα κυβέρνηση πετύχει να κλείσει δημοκρατική ειρήνη. έξω από το θέμα της ημερήσιας διάταξης. Στρατιώτες.Σελό. Το συνέδριο αποφασίζει: όλη η εξουσία κατά τόπους περνά στα Σοβιέτ των εργατών. Μήπως όμως αυτοί δεν ήταν που ψήφιζαν πάντα για την παραβίαση της ημερήσιας διάταξης. επίσης. Τα περισσότερα μέλη της προσωρινής κυβέρνησης έχουν κιόλας συλληφθεί. ζαλισμένος από την κούραση. Η προσωρινή κυβέρνηση ανατράπηκε. προβάλλετε ενεργητική αντίσταση στον κορνιλοφικό Κερένσκι! Να βρίσκεστε σε επιφυλακή.. Σιδηροδρομικοί. θα φροντίσει να προμηθεύσει ψωμί στις πόλεις και είδη πρώτης ανάγκης στο χωριό. πραγματοποιώντας τον πλήρη εκδημοκρατισμό του στρατού. θα εξασφαλίσει την έγκαιρη σύγκληση της Συντακτικής Συνέλευσης. Στο συνέδριο παραβρίσκονται και πολλοί βουλευτές από το Σοβιέτ των αγροτών. Το συνέδριο καλεί τους στρατιώτες που βρίσκονται στο χαράκωμα να δείξουν επαγρύπνηση και σταθερότητα. θα εξασφαλίσει σ' όλα τα έθνη που κατοικούν στη Ρωσία πραγματικό δικαίωμα αυτοδιάθεσης. την κατάσταση των οικογενειών και των στρατιωτών. Η συνέλευση αποφάσισε να μην πάρει υπόψη την αποχώρηση μιας σειράς παρατάξεων κι άκουσε την έκκληση προς τους εργάτες.. Τέλειωσε. Τώρα έπρεπε να καταχτήσουν με το μέρος τους όλη την απέραντη Ρωσία και μετά κι όλο τον κόσμο. Μερικά τμήματα που τα ξεγέλασε και τα κίνησε ο Κερένσκι. χάρη των διακηρύξεων εκείνων των παρατάξεων που ήθελαν να φύγουν από το συνέδριο. στρατιωτών και αγροτών βουλευτών. Η σοβιετική εξουσία θα προτείνει άμεση δημοκρατική ειρήνη σε όλους τους λαούς και άμεση ανακωχή σε όλα τα μέτωπα. Στηριζόμενο στη θέληση της τεράστιας πλειοψηφίας των εργατών. που θα την προτείνει άμεσα σε όλους τους λαούς. Στρατιώτες.. Καλέντιν και άλλοι . "Δεν υπάρχει καμιά ειρηνική διέξοδος!" αντήχησε όλη η αίθουσα. πως η αποχώρηση όλων αυτών των αποστατών είχε αποφασιστεί από νωρίτερα!. Το Σοβιέτ της Πετρούπολης ανέτρεψε την προσωρινή κυβέρνηση κι έφερε το συνέδριο των Σοβιέτ μπροστά στο γεγονός της κρατικής ανατροπής. "Σύντροφοι! Από το Βόρειο Μέτωπο! Η 12η Στρατιά χαιρετίζει το συνέδριο των Σοβιέτ και ανακοινώνει τη δημιουργία Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. σταματάτε όλα τα τρένα με στρατό που στέλνει ο Κερένσκι ενάντια στην Πετρούπολη. των στρατιωτών και της φρουράς της Πετρούπολης. Η νέα κυβέρνηση θα πάρει όλα τα μέτρα για να εξασφαλίσει στον επαναστατικό στρατό όλα τα απαραίτητα. Οι άνθρωποι έκλαιγαν κι αγκάλιαζαν ο ένας τον άλλο. "Μοναδική διέξοδος είναι η νίκη!". Θα εξασφαλίσει τη χωρίς αποζημίωση παράδοση της γης των τσιφλικάδων..".διεθνιστές έκαναν την πρότασή τους για ειρηνική διέξοδο.. που πρέπει να εξασφαλίσουν μια πραγματική επαναστατική τάξη.κάνουν απόπειρα να ρίξουν τα στρατεύματα ενάντια στην Πετρούπολη. "Ο στρατηγός Τσερεμίσκοφ αναγνώρισε την επιτροπή. πέρασαν με το μέρος του εξεγερμένου λαού. θα υπερασπίσει τα δικαιώματα του στρατιώτη.". Ο Κάμενεφ φώναζε από το βήμα σ' αυτούς που αποχωρούσαν: "Οι μενσεβίκοι . ανέβηκε στο βήμα και διάβασε στη συνέλευση κάποιο τηλεγράφημα.. Το συνέδριο των Σοβιέτ είναι βέβαιο. Ο κομισάριος της προσωρινής κυβέρνησης Βοϊτίνσκι παραιτήθηκε!".διεθνιστών να δημιουργηθεί μία επιτροπή για την εξεύρεση ειρηνικής διεξόδου κι αποφυγής του εμφύλιου πολέμου. Οι κορνιλοφικοί . Ο Καπελίνσκι πρότεινε από μέρους των μενσεβίκων . στα χέρια σας βρίσκεται η τύχη της δημοκρατικής ειρήνης! Ζήτω η επανάσταση! Το Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών Οι αντιπρόσωποι των Σοβιέτ των αγροτών". της αυτοκρατορικής οικογένειας και των μοναστηριών στη διάθεση των επιτροπών των αγροτών. Τότε επακολούθησε κάτι που δεν περιγράφεται. θα εγκαθιδρύσει τον εργατικό έλεγχο στην παραγωγή. εργάτες.Κερένσκι. Είναι ολοφάνερο. Στο συνέδριο αυτό αντιπροσωπεύεται η τεράστια πλειοψηφία των Σοβιέτ. που πήρε τη διοίκηση του Βόρειου Μετώπου!. Θα 45 . στρατιώτες και τους αγρότες όλης της Ρωσίας: "Προς τους εργάτες. Ανάμεσα στους αντιπροσώπους δεν υπήρχε ούτε ίχνος φόβου. (1) Η ώρα ήταν 5 και 17 το πρωί.

Σύντ. Κι η υφήλιος. κάνοντας τις φωτιές των φρουρών να θαμπώνουν.ξεσηκωθεί. Μόνο ένα αδύνατο και χλομό. Τι θα πει η υφήλιος. Η ώρα ήταν έξι. Θα φουσκώσει η παγκόσμια κόκκινη παλίρροια. σαν ανέσπερο. 46 . Θα ξεσηκωθούν άραγε οι λαοί στο κάλεσμα της Ρωσίας. Ηταν μια βαριά και κρύα νύχτα. (1) Η υπογραφή "Αντιπρόσωποι των Σοβιέτ των αγροτών" μπήκε ύστερα από αντίστοιχη δήλωση ενός εκπροσώπου των αγροτών. Το χάραμα μιας τρομερής αυγής υψωνόταν πάνω από τη Ρωσία. φως κοκκίνιζε δειλά στους σιωπηλούς δρόμους.

. Αποχτώντας πλήρη ελευθερία δράσης. Σαν απάντηση σ' αυτή τη διαταγή κολλήθηκε σ' όλους τους τοίχους η έκκληση: "Από το Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ Οι πρώην υπουργοί Κονοβάλοφ... Οι δημόσιοι υπάλληλοι διατάχθηκαν να συνεχίσουν τη δουλιά. Για την τιμωρία περιπτώσεων πογκρόμ. που δε διαταράχτηκε ούτε στις συνθήκες του πολέμου. Από δω και μπρος και μέχρι που ν' ανακοινωθεί η καινούρια σύνθεση της προσωρινής κυβέρνησης. τα μαγαζιά και τα εστιατόρια ήταν ανοιχτά. οι υπηρέτες των τσιφλικάδων. στη διεύθυνση του υπουργείου Ναυτικών ο ναύτης Κόρμπιρ. 8 του Νοέμβρη (26 του Οχτώβρη). με κάθε θυσία. που προκλήθηκε από τον παραλογισμό των μπολσεβίκων. Μην πιστεύετε ούτε μια λέξη των κοινών εχθρών μας. Η πολύπλοκη ρουτίνα της καθημερινής ζωής. Διατάζω όλους τους διοικητές και τους κομισάριους. αφήνοντας ακάλυπτο το μέτωπο σε ένα καινούριο χτύπημα του αντιπάλου. διατάγματα. Ελεγαν πως έφτασε στο μέτωπο και οδηγεί ενάντια στην πρωτεύουσα πολυάριθμο στρατό. Κίσκιν. όπως κι εγώ κρατώ το πόστο μου του Ανώτατου Διοικητή. Επιφανειακά όλα ήταν ήρεμα. Κομισάριος της Πετρούπολης διορίστηκε ο ανθυπολοχαγός Νέστεροφ. να τηρηθεί η πειθαρχία. από τη ζωντάνια του κοινωνικού οργανισμού. εκκλήσεις. Το συνέδριο θέλει να δει στην οικογένειά του και τους εργαζόμενους κοζάκους. οι υπηρέτες του Νικολάου του ματοβαμμένου. στο όνομα της σωτηρίας της Πατρίδας. Κάθε βοήθεια προς τον Κερένσκι θα τιμωρηθεί σαν βαρύτατο έγκλημα ενάντια στο κράτος". στη διεύθυνση κρατικών τυπογραφείων ο Ντέρμπισεφ. Τους υποσχέθηκαν να επιτρέψουν τη συμμετοχή εκπροσώπων τους στο υπουργείο Μεταφορών. διασκεδάζει ακόμα και στον καιρό των μεγάλων δυστυχιών... ωσότου εκδηλωθεί η θέληση της προσωρινής κυβέρνησης της δημοκρατίας. να κρατήσουν τις θέσεις τους. Ο Κερένσκι το 'σκασε. "Σας οδηγούν ενάντια στην Πετρούπολη.. πιάστηκαν από τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. που είχαν συλληφθεί από την προσωρινή κυβέρνηση.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Ασυγκράτητα μπροστά! Πέμπτη. Στην πόλη κυκλοφορούσαν πολλές φήμες για τον Κερένσκι. που συνεχίζει τη δουλιά του. 47 . ο καθένας πρέπει να παραμείνει στη θέση του και να κάνει το καθήκον του απέναντι στη δύστυχη πατρίδα. Εχθροί μας είναι οι μαυροεκατονταρχίτες στρατηγοί. Αυτό είναι ψέμα. Ενας ολόκληρος λαός ξεσηκωνόταν μέσα σε μπουμπουνητά θύελλας. οι εκθέσεις ζωγραφικής τραβούσαν κόσμο. το θάρρος και να κάνουμε το χρέος μας για να βγει η πατρίδα μας από τη σκληρή δοκιμασία που περνά.. Νικίτιν. συνέχιζε τον κανονικό της δρόμο.. Το πρωί βρήκε την πόλη σε μια παράφορη έξαψη. Καταργήθηκε η θανατική ποινή στο μέτωπο. η μαχητικότητα του στρατού. στη διεύθυνση θεάτρων ο Μουραβιόφ. στο υπουργείο Εμπορίου και Μεταφορών ο Ριαζάνοφ. Τερεσένκο... Τίποτα δεν είναι ίσως πιο εκπληκτικό. και να μη διασαλευτεί η αμοιβαία εμπιστοσύνη ανάμεσα στους διοικητές και τους διοικούμενους. Στο συνέδριό μας αντιπροσωπεύτηκαν όλοι οι οργανωμένοι εργάτες..ά. Οι σιδηροδρομικοί κλήθηκαν να κρατήσουν πειθαρχία και το βασικό. Ο στρατός κλήθηκε να εκλέξει στρατιωτικές επαναστατικές επιτροπές... Στείλτε στην Πετρούπολη αντιπροσώπους σας για συμφωνία μαζί μας.. ότι δε θέλετε να πάρετε απάνω σας το ανάθεμα όλης της επαναστατημένης Ρωσίας!. μετέδινε σαν τη σπίθα προς όλες τις κατευθύνσεις διαταγές. κ. ταραχών και κερδοσκοπίας καθιερώθηκε η θανατική ποινή. στρατιωτών και αγροτών! Δείξτε στους μαυροεκατονταρχίτες ότι δε θα γίνετε προδότες του λαού. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι έπεφταν να κοιμηθούν τη συνηθισμένη ώρα. τα θέατρα εργάζονταν. Γι' αυτό είναι ανάγκη να διαφυλαχτεί. η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. στο υπουργείο ΤΤΤ ο Σπίρο. Τα μέλη των αγροτικών επιτροπών.". στο υπουργείο Εργασίας ο Σλιάπνικοφ. κομισάριος του Βόρειου Μετώπου ο Πόζερν (1). Αδέλφια κοζάκοι! Μην εκτελείτε ούτε μια διαταγή των εχθρών του λαού!. να μην καθυστερούν τη μεταφορά των τροφίμων στις πόλεις και στο μέτωπο. Εντέλλονται όλες οι στρατιωτικές οργανώσεις να πάρουν μέτρα για την άμεση σύλληψη του Κερένσκι και τη μεταγωγή του στην Πετρούπολη. Η "Θέληση του Λαού" δημοσίευε μια διαταγή του που την έβγαλε στο Πσκοφ: "Το τωρινό κίνημα. να προφυλαχτεί ο στρατός από νέους κλονισμούς. Η επανάσταση μόνον από τους κοζάκους τσιφλικάδες θα πάρει τη γη και θα τη δώσει στο λαό. ξυπνούσαν νωρίς και πήγαιναν στη δουλιά. Σας λένε ότι τα Σοβιέτ θέλουν να πάρουν τη γη από τους κοζάκους. με απειλή αυστηρής τιμωρίας σε περίπτωση ανυπακοής. ντύνεται. αφέθηκαν ελεύθερα. "Αδέρφια κοζάκοι!" έλεγε μια από τις προκηρύξεις. Θέλουν να σας φέρουν σε σύγκρουση με τους εξεγερμένους στρατιώτες και με τους εργάτες της πρωτεύουσας. κι οι συνειδητοί αγρότες της Ρωσίας. οι στρατιώτες. τρέφεται. οδηγεί το κράτος μας στο χείλος της καταστροφής και γι' αυτό επιβάλλεται σ' όλους μας να εντείνουμε τη θέληση. Οργανώστε Σοβιέτ των κοζάκων βουλευτών! Ενωθείτε με τα Σοβιέτ των εργατών. Μαλιάντοβιτς. των τσιφλικάδων και των καπιταλιστών. Σ' όλα τα υπουργεία διορίστηκαν προσωρινοί κομισάριοι: στο υπουργείο Εξωτερικών και Δικαιοσύνης ο Ρίκοφ. Στην Πετρούπολη κινούνταν τα τραμ. Διατάχθηκε η μεταφορά του Κορνίλοφ στην Πετρούπολη... αν γίνει κάτι τέτοιο. Ας μην ξεχνούμε ότι και η πιο ελάχιστη διατάραξη της σημερινής οργάνωσης του στρατού μπορεί να προκαλέσει ανεπανόρθωτες καταστροφές. στο υπουργείο Οικονομικών ο Μενζίνσκι.

(Βλέπε "Χρονικά των γεγονότων".. Ζήτω η συμμαχία των κοζάκων με τους στρατιώτες. (1) Οι αναγραφόμενες στο βιβλίο πληροφορίες για τους διορισμούς των προσωρινών κομισάριων στα υπουργεία δεν είναι ακριβείς: Στο υπουργείο Εξωτερικών διορίστηκε μόνο ο Ουρίτσκι.Οι κοζάκοι της φρουράς της Πετρούπολης. Υ. . των ομάδων του μετώπου. σ. που έγινε σε μέρες μεγάλης απειλής από τον εξωτερικό εχθρό.. διατηρώντας τη συνέχεια της μοναδικής κρατικής εξουσίας. "Σύντροφοι!. δε δικαίωσαν τις ελπίδες των εχθρών του λαού. Τ.δ. Κι όλα στον ίδιο χαβά.Η πείνα θα γονατίσει την Πετρούπολη.". από εφημερίδες που διαμαρτύρονταν. φώναζαν όλοι. Λ.Η Πανρωσική επιτροπή σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης καλεί τους πολίτες: Να μην αναγνωρίζουν την εξουσία των τρομοκρατών! Να μην εκτελούν τις διαταγές τους! Να ξεσηκωθούν για να υπερασπίσουν την πατρίδα και την επανάσταση! Υποστηρίξτε την Πανρωσική επιτροπή σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης! Η Πανρωσική επιτροπή σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης αποτελείται από αντιπροσώπους της δημαρχίας της Πετρούπολης. Σύντ.. Πρώτη εμφανίστηκε η έκκληση της επιτροπής σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης. την καθοδήγηση του υπουργείου Ναυτικών την πήρε η εκλεγμένη από τους αντιπροσώπους όλων των στόλων στο Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ Στρατιωτική Ναυτική Επαναστατική Επιτροπή. Τα μαυροεκατονταρχίτικα πογκρόμ θα επεκταθούν σ' όλη τη Ρωσία. έγραφε η "Υπόθεση του Λαού".".201). αποτελεί ανήκουστο έγκλημα ενάντια στην πατρίδα.. απειλεί να ρίξει τη χώρα στην απερίγραπτη φρίκη της αναρχίας και της αντεπανάστασης και να ματαιώσει τη Συντακτική Συνέλευση.. προς τιμή τους. της ομάδας "Ενότητα" και άλλων"." Σύντ. Κρατικό Εκδοτικό. Η "Ισβέστια". .. οι πολίτες. και Σ. "είναι να ξεσκεπάσουμε αυτούς τους προδότες της εργατικής τάξης. θα οδηγήσει τη χώρα στη Συντακτική Συνέλευση και θα τη σώσει από την αντεπανάσταση και την αναρχία. του Προσωρινού Συμβουλίου της Ρωσικής Δημοκρατίας. Η Πανρωσική επιτροπή σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης.1926. που ήταν τοιχοκολλημένες και σκορπισμένες παντού..ε.. μα η αντεπανάσταση θα χρησιμοποιήσει την αναρχία. 48 .. Το καθήκον μας είναι να επιστρατεύσουμε όλες τις δυνάμεις και να ξεσηκωθούμε για να υπερασπίσουμε την επανάσταση". που μεταδόθηκε πλατιά σ' όλη τη Ρωσία και την Ευρώπη: "Προς τους πολίτες της Ρωσικής Δημοκρατίας Στις 25 του Οχτώβρη οι μπολσεβίκοι της Πετρούπολης παρά και ενάντια στη θέληση του επαναστατικού λαού συνέλαβαν εγκληματικά ένα μέρος των μελών της προσωρινής κυβέρνησης. που άρχισαν οι μπολσεβίκοι. Οι μπολσεβίκοι έκρυψαν το σχέδιό τους από τ' άλλα σοσιαλιστικά κόμματα που βρίσκονταν στο Σοβιέτ. παίρνει την πρωτοβουλία της ανασυγκρότησης της προσωρινής κυβέρνησης. 200 . αν όλοι εμείς οι συνειδητοί εργάτες. διέλυσαν το Προσωρινό Συμβούλιο της Ρωσικής Δημοκρατίας και ανακήρυξαν παράνομη εξουσία. Σας εξαπάτησαν πρόστυχα κι εγκληματικά! Η κατάληψη της εξουσίας έγινε μόνο από τους μπολσεβίκους.. του 2ου συνεδρίου των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. των παρατάξεων των σ. Κι από την άλλη πλευρά είχε ξεσπάσει ένας χείμαρρος από εκκλήσεις και αφίσες. καταριούνταν και προφήτευαν το χαμό! Είχε φτάσει η ώρα της πάλης των πιεστηρίων.. (2) Κάτω από την έκκληση η υπογραφή "Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ των Ε.. των στρατιωτικών επιτροπών του στόλου.. της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής των Πανρωσικών Σοβιέτ των αγροτών βουλευτών... εργάτες και αγρότες όλης της Ρωσίας!" (2). δε συσπειρωθούμε. Σας υποσχέθηκαν γη και λευτεριά.. απειλούσε με αυστηρή τιμωρία. οι στρατιώτες. που έσπειραν οι μπολσεβίκοι και θα σας στερήσει τη γη και τη λευτεριά. (μενσεβίκων) των λαϊκών σοσιαλιστών. Τα γερμανικά στρατεύματα θα ποδοπατήσουν τη λευτεριά μας. Μ. Η βίαια επίθεση ενάντια στην κυβέρνηση της επαναστατικής Ρωσίας. Η ανταρσία των μπολσεβίκων καταφέρει θανάσιμο χτύπημα στην άμυνα της χώρας και απομακρύνει την ποθητή για όλους ειρήνη.αμυνιτών. της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. η οποία στηριζόμενη στις δυνάμεις της δημοκρατίας. των μενσεβίκων . ". Κυκλοφορούσαν εκκλήσεις του κόμματος των εσέρων.. γιατί όλα τα υπόλοιπα όπλα βρίσκονταν στα χέρια των Σοβιέτ. Αδέρφια κοζάκοι! Το Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ σας απλώνει αδερφικά το χέρι. σελ. Το ίδιο επιθετικές ήταν κι οι εφημερίδες: "Το καθήκον μας". που πρόκειται να σταθεροποιήσει το δημοκρατικό καθεστώς και να κατοχυρώσει για πάντα το δικαίωμα του λαού για γη. που μιλούσε για τελευταία φορά από μέρους της παλιάς ΚΕΕ.. Μην πιστεύετε στις υποσχέσεις των μπολσεβίκων! Η υπόσχεση της άμεσης ειρήνης είναι ψέμα! Η υπόσχεση του ψωμιού είναι απάτη! Η υπόσχεση της γης είναι παραμύθι!. της εκτελεστικής επιτροπής του Σοβιέτ των αγροτών. Ο εμφύλιος πόλεμος..Β..

Σχετικά με το συνέδριο των Σοβιέτ. αντιμετώπιζαν την κατάσταση με ήρεμη ειρωνεία. Ο καντέ Σίνγκαρεφ ζήτησε να καθαιρεθούν και να παραπεμφθούν στο δικαστήριο όλοι οι υπάλληλοι της Αυτοδιοίκησης της πόλης που συμφώνησαν να γίνουν κομισάριοι της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής.".". βεβαιώνουμε ότι ήταν μόνο μια ξεχωριστή σύσκεψη της παράταξης των μπολσεβίκων.. που 49 . να οργανωθεί οριστικά η επαναστατική εξουσία και να εξασφαλιστεί η πραγματοποίηση του λαϊκού προγράμματος. "Καινούριο συνέδριο των Σοβιέτ δεν έγινε ακόμα!" του φωνάζουν σαν απάντηση.. αφοπλίστε και κάνετε τελειωτικά ακίνδυνα τα αντεπαναστατικά στοιχεία στην Πετρούπολη. απευθυνόμενος προς το Δημοτικό Συμβούλιο. "Το Δημοτικό Συμβούλιο. απαντάει ο μπολσεβίκος ομιλητής. βεβαιώνουμε.". υποστηρίζοντας τη δημιουργία μιας νέας κυβέρνησης που θα συνένωνε όλα τα σοσιαλιστικά κόμματα.. Εδώ εκπροσωπούνταν όλες οι δυνάμεις της αντιμπολσεβίκικης αντιπολίτευσης. αναγνωρίσουμε μια κυβέρνηση. "Σωστά".". που νόμιζε πως δεν ήταν μακριά. φωνάζει πως η υποστήριξη που έδωσε στους μπολσεβίκους το συνέδριο των Σοβιέτ. "Εμείς απαιτούμε επανεκλογή του Δημοτικού Συμβουλίου!. Ο άρχοντας της πόλης. Το δεύτερο. Τώρα το πρώτο καθήκον είναι να φρουρείτε όλες τις προσβάσεις της Πετρούπολης.. διορίζοντας σε μια σειρά τμήματα δικούς τους κομισάριους. όμως. Το τρίτο. Εγώ όμως θεωρώ νόμιμη μόνο την κυβέρνηση που αναγνωρίζει ο λαός. "Πράχτορες των Γερμανών!" τους φωνάζουν από πίσω. αγρότες! Εσείς τσακίσατε το Φλεβάρη την απολυταρχία της κλίκας των ευγενών. υπάρχουν συνταγματικά μέτρα.. πως το Δημοτικό Συμβούλιο εκλέχτηκε με βάση το πιο ελεύθερο εκλογικό σύστημα που μπορεί να γίνει. Ισως κανένας άλλος εκτός από τον Λένιν. Τη μέρα αυτή παρακολούθησα στο μεγάλο αμφιθέατρο της αίθουσας Νικολάβιεφσκ. Οι λίγες καντέτικες και γενικά οι αστικές εφημερίδες.". τους εργάτες της Πετρούπολης και τους απλούς στρατιώτες. "τότε τέτοια κυβέρνηση έχουμε.. Σ' απάντηση ο Τρότσκι του είπε: "Και τι μ' αυτό! Γι' αυτό το ζήτημα. Η αίθουσα Αλεξαντρόφ ήταν το ίδιο γεμάτη ασφυχτικά.". που είναι αυτή τη στιγμή η μοναδική νόμιμη εξουσία στην πόλη. Ο μπολσεβίκος ομιλητής. "Η παράταξη των μπολσεβίκων αρνείται να παραμείνει σ' αυτή τη φωλιά της αντεπανάστασης. εκλέχτηκε πριν από πολύν καιρό. Φωνές από τις θέσεις: "Αυτό είναι βρισιά!" Ο δήμαρχος της πόλης θυμίζει ευγενικά.. Ποτέ μέχρι σήμερα η ιστορία δεν έβαλε με τόση οξύτητα και με τόση κατηγορηματικότητα μπροστά στη Ρωσία το ζήτημα: να υπάρξει ή να μην υπάρξει. συνέχισε ο γέρος. προσπαθώντας να σκεπάσει το θόρυβο. Το Δημοτικό Συμβούλιο μπορούμε να το διαλύσουμε και να το επανεκλέξουμε. η θέση της επανάστασης ήταν τόσο κρίσιμη. Η "Πράβντα" υπογράμμιζε έντονα: "Εργάτες. που συνεδρίαζε αδιάκοπα. που δημιουργήθηκε με τις λόγχες".την πλήρη ανεδαφικότητα κάθε αυταπάτης για συνεργασία με την αστική τάξη. άμεση και μυστική ψηφοφορία. τον Τρότσκι. Στο σύνολό της. τέλος πάντων.. που εξακολουθούσαν ακόμα να βγαίνουν. που έχει εκλεγεί με βάση τη γενική. δεν αναγνωρίζει την καινούρια εξουσία!" δήλωσε στον Τρότσκι. ανακοινώνει ότι οι μπολσεβίκοι παραβίασαν κιόλας τα δικαιώματα της Αυτοδιοίκησης της πόλης. είπε. Οι μπολσεβίκοι αποσύρονται από την αίθουσα της συνεδρίασης. ότι δεν ήταν συνέδριο των Σοβιέτ. Στην περίπτωση αυτή οι μπολσεβίκοι δεν είχαν δικαίωμα ν' αφαιρέσουν την πληρεξουσιότητα από την ΚΕΕ".. Μιλούσε ο Σκόμπελεφ: "Ουδέποτε. σαν να 'λεγαν περιφρονητικά προς όλα τα υπόλοιπα κόμματα: Δε σας τα λέγαμε! Γνωστά μέλη του κόμματος των καντέ στριφογύριζαν όλο το διάστημα γύρω από το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης και την επιτροπή σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης. Θόρυβος. "Εσείς δεν είστε οι πραγματικοί εκπρόσωποι του πληθυσμού της Πετρούπολης!" φωνάζει. τη θυελλώδη σύσκεψη του Δημοτικού Συμβουλίου της πόλης. Η "Νέα Ζωή". η αστική τάξη σώπαινε. Ο "Εργατικός Δρόμος" πήρε ξανά τον τίτλο "Πράβντα" . Χειροκρότησαν μανιώδικα απ' όλα τα καθίσματα. ουδέποτε η ίδια η ύπαρξη του ρωσικού κράτους προκάλεσε τόση ανησυχία. Το Δημοτικό Συμβούλιο με την ιδιότητα του νόμιμου εκπροσώπου του πληθυσμού πρέπει ν' αρνηθεί να εγκαταλείψει τη θέση του. η πλειοψηφία κι όχι αυτή που δημιουργήθηκε από μια ομάδα σφετεριστών".. Η αφήγηση του Σρέιντερ προκάλεσε θύελλα αγανάχτησης.. είναι υποστήριξη όλης της Ρωσίας. "Το Δημοτικό Συμβούλιο. μέσα σε θόρυβο και φωνές.τον τίτλο της λενινιστικής εφημερίδας που την είχαν κλείσει τον Ιούλη. Εφτασε η μεγάλη ώρα της σωτηρίας της επανάστασης.. Ο Σρέιντερ σηκώθηκε κι έκανε πρόταση να διαμαρτυρηθούν ενάντια στην απειλή των μπολσεβίκων να διαλύσουν το Δημοτικό Συμβούλιο. "Κάτω οι προδότες!". όσο κι η ΚΕΕ και οι στρατιωτικές επιτροπές.. στρατιώτες. Συναισθανόμενοι αυτό το γεγονός θα διαφυλάξουμε τη στενή ενότητα όλων των ζωντανών δυνάμεων της επαναστατικής δημοκρατίας. δεν πίστευε ότι οι μπολσεβίκοι θα κρατήσουν την εξουσία περισσότερο από τρεις μέρες. εκτός από τις θέσεις των μπολσεβίκων.. "Αν.. έκανε δριμύτατη κριτική στους εσέρους και τους μενσεβίκους που αποχώρησαν από το Συνέδριο και τόνιζε ότι η εξέγερση των μπολσεβίκων πρόβαλε με αναντίρρητη σαφήνεια ένα βασικό γεγονός . περιμένοντας την ώρα της. Ο μεγαλοπρεπής ασπρογένης κι ασπρομάλλης δήμαρχος της πόλης Σρέιντερ διηγόταν στους συγκεντρωμένους πώς πήγε την περασμένη νύχτα στο Σμόλνι για να διαμαρτυρηθεί από μέρους της Αυτοδιοίκησης της πόλης. τόσο καιρό. Συνεδρίαζε εδώ η επιτροπή σωτηρίας. Εσείς τσακίσατε χτες την απολυταρχία της αστικής συμμορίας..

. κάποιος άλλος τις τράπεζες. Ο πρόεδρος διάβασε μπροστά μας έναν κατάλογο εντολών. "Από πού το ξέρετε. Πολύ χαρακτηριστική ήταν η περίπτωση με τον πρίγκιπα Τουμάνοφ. Ο στρατηγός όμως ήταν κατάγερος και ολοζώντανος. Κατόπιν μπήκαν κάμποσοι μενσεβίκοι . πρώην προσωπικός γραμματέας του Μιλιούκοφ και κατόπιν του Τερεσένκο. Τους υποδέχτηκαν με χειροκροτήματα. "Μα αφού ήταν ντυμένοι με γερμανικές στολές!.... Ετσι. καθαρά ρωσικού τύπου. ". Εκτός που τις δημοσίευε όλος ο αντιμπολσεβίκικος Τύπος. μας τράβηξε στην άκρη και μας αφηγήθηκε όλες τις λεπτομέρειες για την κατάληψη των Χειμερινών Ανακτόρων.υπουργός των Εξωτερικών της προσωρινής κυβέρνησης. Σύντ. αλλά ούτε ίχνος πνιγμένου δεν ανακαλύψαμε στο Μόικ. Η συνέλευση άκουσε με αγαλλίαση την αφήγηση για το πώς ο Ουρίτσκι πήγε στο υπουργείο Εξωτερικών να ζητήσει τις μυστικές συμφωνίες και πώς ο Νεράτοφ (1) τον παρακάλεσε να φύγει. όλοι οι φτωχοί. "Ετσι είναι. λόγου χάρη. Οι αντιπρόσωποι των υπαλλήλων των τηλεγραφείων δήλωσαν ότι οι σύντροφοί τους αρνήθηκαν κατηγορηματικά να δουλέψουν όσο θα βρίσκεται στο υπουργείο μπολσεβίκος κομισάριος.. μαγαζάτορες. ότι ήταν Γερμανοί αξιωματικοί. Οι εργαζόμενοι του ταχυδρομείου αρνήθηκαν να παραλάβουν και να στείλουν ταχυδρομείο στο Σμόλνι. αλλά ο στρατηγός Ντενίσοφ. Το χειρότερο όμως ήταν ότι οι γονείς και οι γυναίκες των ευέλπιδων.. (1) Νεράτοφ . "Τους μπολσεβίκους τους οδήγησαν Γερμανοί και Αυστριακοί αξιωματικοί! " βεβαίωνε. "Πώς όμως διαπίστωσε. οι πιο πολλές βιάστηκαν και οι άλλες αυτοκτόνησαν μην υποφέροντας τα μαρτύρια. καθώς μάλιστα αναφέρονταν και ονόματα παθόντων. Ετσι. πως πήραν όλο το μηχανισμό των σιδηροδρόμων στα χέρια τους και αρνούνται να τον παραδώσουν στην εξουσία των σφετεριστών. δέκα . Αυτό το πλήθος του Δημαρχείου ήταν θρεμμένο και καλοντυμένο. που δήλωσε ότι ο πρίγκιπας πιάστηκε. Τότε δημοσιεύτηκε πως ο πνιγμένος δεν είναι ο πρίγκιπας Τουμάνοφ.. συνειδητά προμελετημένος πόλεμος. διαβάζοντας όλες αυτές τις φρικιαστικές αφηγήσεις στις εφημερίδες. Ακόμα όμως πιο φοβερές ήταν οι αφηγήσεις για μπολσεβίκικες βιαιότητες και ωμότητες. "." και άλλα παρόμοια. πόλεμος με απεργίες και σαμποτάζ.... Το πλήθος του Δημαρχείου έχαφτε με προθυμία όλα αυτά τα παραμύθια. Μέσα σε θύελλα χειροκροτημάτων ανακοινώθηκε πως η Ενωση των σιδηροδρομικών προσχωρεί στην επιτροπή σωτηρίας. Οι αφοσιωμένοι στον Κορνίλοφ τεκιστές. εμείς θα τους δείξουμε!. Το Σοβιέτ της Μόσχας οργάνωσε Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή κι άρχισε διαπραγματεύσεις με τον διοικητή της πόλης. το Δημαρχείο ξετρελαμένοι από τον πόνο και τη φρίκη. όπως υποστήριζαν πολλές εφημερίδες. Κάναμε έρευνα. Το Σοβιέτ ήθελε να εξοπλίσει τους εργάτες. Οσο για τις γυναίκες στρατιωτίνες. Εφτασαν καινούριες ειδήσεις. Ενας έπρεπε να επισκεφτεί όλα τα υπουργεία. παντού λεγόταν και δημοσιευόταν πως τάχα οι κοκκινοφρουροί όχι μόνο λήστεψαν ολότελα τα Χειμερινά Ανάκτορα. Αυτός μου το 'πε". οι πρώην υπουργοί . Εδώ ήταν οι μενσεβίκοι και εσέροι αρχηγοί. Να τι έλεγε η προκήρυξη: 50 . Τέτοιες παράλογες φήμες διαδίδονταν κατά εκατοντάδες.δώδεκα άνθρωποι διορίστηκαν να πάνε στους στρατώνες να πείσουν τους στρατιώτες να κρατήσουν ουδετερότητα: "Ρώσοι στρατιώτες μη χύνετε αδερφικό αίμα!". οι Νταν.σοσιαλιστές Σκόμπελεφ και Τσερνόφ και δίπλα τους οι καντέ σαν τον ελεεινό Σάτσκι και τον κομψευόμενο Βίναβερ.. εξόντωσαν στο Μπίχοφ τη φρουρά κι ο Κορνίλοφ δραπέτευσε. Οι σιδηροδρομικοί δήλωσαν πως δεν αναγνωρίζουν τους μπολσεβίκους. Θα πεθάνουμε. πρώην τσαρικός διπλωμάτης. Το πλήθος αποτελούνταν σχεδόν αποκλειστικά από επιχειρηματίες. δύο πρόσωπα μοίραζαν προκηρύξεις στο τεράστιο πλήθος που είχε κατακλύσει τη λεωφόρο Νέβσκι μπροστά στις πόρτες. τις πίστευαν ακόμα και άνθρωποι σαν τους μενσεβίκους και εσέρους που πάντα ήταν περισσότερο προσεχτικοί απέναντι στα γεγονότα.. απαιτώντας την παράδοση του οπλοστασίου. κουτσομπολιά και καθαρές ψευτιές. Το ηθικό αναπτερώθηκε: "Αυτοί οι μπολσεβίκοι θέλουν να δοκιμάσουν να επιβάλουν τη θέλησή τους στη διανόηση.διεθνιστές.. Αυτός ήταν ο πόλεμος. που το πτώμα του. ". περικύκλωσαν. Λοιπόν. όμως δε θα εγκαταλείψουμε το δοξασμένο πόστο μας. Ολες οι τηλεφωνικές γραμμές του Σμόλνι αποσυνδέθηκαν. λόγου χάρη. Αυτά τα γεγονότα ανακατεύονταν με κάθε είδους φήμες. δημόσιους υπαλλήλους.. λερωμένων εργατών και αγροτών.. Μέσα σε λίγες ώρες η ανακοίνωση αυτή διαψεύστηκε από την οικογένεια τού ίδιου του πρίγκιπα.. είχε αποβρασθεί στο Μόικ.. Εδώ ήταν δημοσιογράφοι.. "Ηταν εκεί ένας φίλος μου. Δεν είδα εδώ περισσότερους από τρεις προλετάριους. οι Λίμπερ.. Κάμποσοι άνθρωποι στάλθηκαν στις επαρχιακές πόλεις για οργάνωση τοπικών τμημάτων της επιτροπής σωτηρίας και για τη συνένωση όλων των αντιμπολσεβίκικων στοιχείων. Οι δημόσιοι υπάλληλοι παντού παράτησαν τη δουλιά. ένας νεαρός διανοούμενος καντέ. Σχηματίστηκε ιδιαίτερη επιτροπή για επαφή με τον Κερένσκι. διανοούμενοι όλων των ειδών και χρωμάτων. φοιτητές.. Ο Καλέντιν κινήθηκε προς το Βορρά.. Εκεί ήταν μεγάλες μάζες ρακένδυτων στρατιωτών. Οταν βγήκαμε από το Δημαρχείο. Καταπληκτική ήταν η αντίθεση ανάμεσα σ' αυτή τη συνέλευση και το συνέδριο των Σοβιέτ. μόλις νύχτωσε. οι Αυξέντιεφ. αλλά σκότωσαν και άοπλους ευέλπιδες κι έσφαξαν αιμοβόρικα και μερικούς υπουργούς. Υστερα από λίγα λεπτά εμφανίστηκαν υπάλληλοι των ΤΤΤ. " τον ρωτήσαμε ευγενικά. οι καμπουριασμένοι και βασανισμένοι από τη σκληρή βιοπάλη. υπάλληλους γραφείων.η οργανωμένη θέλησή της δημιούργησε κιόλας κέντρο για τη σωτηρία της πατρίδας και της επανάστασης.

".. να ετοιμαστούν για μάχη με τον Κερένσκι. Ο εφημεριδοπώλης φώναζε δαιμονισμένα και τους φοβέριζε με τη γροθιά. "Ετσι είναι". κι όλα θα χαθούν. πού βρίσκονταν οι καθοδηγητές του συνεδρίου. Ηταν.τι επιχειρήματα και με ό. και το κόμμα των μπολσεβίκων δε διέθετε. λέγοντας συνέχεια: "Εδώ δημοσιεύεται προκήρυξη του Κερένσκι. ανεβαίνοντας τη σκάλα. Ηταν η ζωντανή προσωποποίηση της χωρίς ύπνο ακούραστης δουλιάς. Στη γωνία της Λιτέιναγια πέντε κοκκινοφρουροί και δύο ναύτες κύκλωσαν έναν εφημεριδοπώλη και ζητούσαν να τους παραδώσει το δέμα με τα φύλλα της μενσεβίκικης Εργατικής Εφημερίδας.. χρησιμοποιώντας ακόμα και τα όπλα για το συμφέρον της αυτοάμυνας των πολιτών". Σημαντική μερίδα των μπολσεβίκων ήταν υπέρ του σχηματισμού πανσοσιαλιστικής κυβέρνησης. οι σιδηροδρομικοί αρνούνταν επίμονα να στείλουν τις αμαξοστοιχίες που τους ζητούσαν. 51 . Στο δρόμο..".. Θα γίνει αιματοχυσία. Οι δημόσιοι κι οι δημοτικοί υπάλληλοι αρνούνταν να υπακούσουν στους κομισάριους. μού πρότεινε να πάμε μαζί να δούμε τι συμβαίνει με το προεδρείο. να νικήσουν το Δημοτικό Συμβούλιο και την Επιτροπή Σωτηρίας. Λίγο αργότερα. με την καλή έννοια της λέξης. έξαλλοι. . τραβούσαν ολοταχώς προς τον αντικειμενικό σκοπό. οι κοζάκοι ετοιμάζονταν για εξέγερση. Η αλήθεια είναι πως με τους μπολσεβίκους ήταν οι πλατιές μάζες των εργατών και των στρατιωτών. να κατατοπίζουν τις επαρχίες. καθώς και ορισμένους της Νέας Ζωής. που τον υποστήριζε ο Τρότσκι. Στη φρουρά δεν έπρεπε και πολύ να υπολογίζουν. να διεξάγουν προπαγάνδα σ' όλη τη Ρωσία. Ο Ριαζάνοφ. να κρατήσουν με το μέρος τους τη φρουρά. από το Αρχάγγελο ως το Βλαδιβοστόκ.. Είχε γίνει σχεδόν εφτά και το προεδρείο ακόμα δε φαινόταν.. Εκείνοι οι τέσσερις σύντροφοι. Ο Λένιν όμως.. ούτε στο γραφείο του Σοβιέτ της Πετρούπολης ήταν κανένας. ένας αναρχικός. δεν καταλάβαινε απολύτως τίποτα από εμπορικές υποθέσεις. για να πείσουν και να παλέψουν με ό.. με πυρετικά μάτια. Ενας από τους ναύτες ωστόσο του πήρε τις εφημερίδες. με εξαίρεση τους αριστερούς εσέρους και μερικούς μενσεβίκους . Είχαν τόσα πολλά. Γυρίσαμε όλο το Σμόλνι. να κάνουν. Ολη αυτή την ατέλειωτη μέρα ο Λένιν και ο Τρότσκι την κατανάλωσαν στην πάλη με τους οπαδούς του συμβιβασμού. Στο πρόσωπό του φύτρωνε μια τριήμερη αγριότριχα. αφάνταστα πολλά. "Δε θα μπορέσουμε να κρατηθούμε.. αρκετούς μορφωμένους και ειδικευμένους ανθρώπους.. Στο Σμόλνι η ατμόσφαιρα ήταν περισσότερο τεταμένη από ό. λέει ο Λένιν. οι ίδιοι εκείνοι άνθρωποι που συζητούσαν. κι εμείς είμαστε υποχρεωμένοι να συνεχίσουμε το έργο". για το πώς υποχρεώθηκε να το σκάσει από τη Ρωσία και πόσο ευχάριστα έζησε αρκετό καιρό στη Γαλλία. αν μπορεί να ειπωθεί κάτι τέτοιο.ήθελα να πω κοιμήθηκε τη νύχτα .. φλεγόμενοι από ενθουσιασμό. Σίγουρα κανένας δεν είχε ιδέα. που λέει πως εμείς πυροβολούμε ενάντια στο ρώσικο λαό. στο τραπέζι των δημοσιογράφων. Κάποιος μικρός εργάτης προσπαθούσε επίμονα να πείσει τον εφημεριδοπώλη και το πλήθος.τι προηγούμενα. που τους λείπει το θάρρος κι η θέληση να σταθούν στις θέσεις που στεκόμαστε εμείς. στη συνεδρίασή του της 26 του Οχτώβρη απ' αφορμή τα γεγονότα που διαδραματίζονται αποφάσισε να κηρύξει το απαραβίαστο του οικογενειακού ασύλου και μέσω των οικιακών επιτροπών καλεί τον πληθυσμό της πόλης της Πετρούπολης να αποκρούσει αποφασιστικά κάθε απόπειρα παραβίασης του οικογενειακού ασύλου. να επιβάλουν την τάξη στην πόλη.. Οι άνθρωποι αυτοί ήταν πάντα βιαστικοί και πίσω τους έτρεχαν οι φίλοι κι οι βοηθοί. που συνεργαζόταν με τις αστικές εφημερίδες. οι εργαζόμενοι του ταχυδρομείου και του τηλεγραφείου έκοψαν την επικοινωνία του Σμόλνι με τον έξω κόσμο. είναι οι κομισάριοι που στέλνονταν σ' όλη τη Ρωσία για να μεταδώσουν όλα όσα έγιναν. γράφοντας κάτι βιαστικά σε κουρελιασμένο χαρτί... τότε ας πάνε μαζί μ' όλους τους άλλους δειλούς και συμβιβαστές! Οι εργάτες κι οι στρατιώτες είναι μαζί μας. Στις εφτά και πέντε λεφτά οι αριστεροί εσέροι ειδοποίησαν ότι παραμένουν στη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Με το μέρος του εχθρού δεν ήταν μόνο η οργανωμένη αστική τάξη."Από το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης Το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης.. η αλήθεια ακόμα είναι πως η θέση της αγροτιάς δεν είχε ξεκαθαριστεί αρκετά..όμως την πέρασε άυπνος. όταν καθόμουν στη μεγάλη αίθουσα. Επρεπε να σχηματίσουν κυβέρνηση. Οι ίδιοι πάντα άνθρωποι να τρέχουν στους σκοτεινούς διαδρόμους.τι μέσα θα μπορούσαν να βρουν. αλλά κι όλα τα σοσιαλιστικά κόμματα. μού αφηγήθηκε για την προηγούμενη επαναστατική δράση του. Θα απομονωθούμε. Αξύριστοι. αναμαλλιασμένοι. αλλά και αυτοί ταλαντεύονταν. Αν εδώ υπάρχουν σύντροφοι.. Και πάνω στην ώρα κινήθηκε ο Κερένσκι. ο Ριαζάνοφ κι άλλοι. Πάνω στην εστία καθόταν ξεχασμένος στη γωνιά ένας άνθρωπος με γούνινο καλπάκι και με το ίδιο κοστούμι. που όλη η προετοιμασία του στα οικονομικά ζητήματα συνοψιζόταν στο ότι κάποτε ήταν υπάλληλος στη Γαλλική Τράπεζα. Οι μπολσεβίκοι κι οι αριστεροί εσέροι έκαναν στα γραφεία τους συνεδριάσεις των παρατάξεων.. που τρέχουν στο διάδρομο από το διαμέρισμα της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. οι αρχηγοί με τις γεμάτες τσάντες. ο συνοδός μου. σε τελευταία ανάλυση.. που περιέλουζε την περίπολο με βρισιές. φώναζαν. μην ξέροντας τι ν' αποφασίσουν. τα ίδια εξοπλισμένα εργατικά τμήματα. Ενάντιά μας είναι πάρα πολλές δυνάμεις! Δεν έχουμε ανθρώπους. Αυτά έλεγαν ο Κάμενεφ. εξηγούσαν κι έδιναν σύντομες διαταγές.διεθνιστές.. έλεγε με κωμικό φόβο πως αν και ήταν κομισάριος του Εμπορίου και της Βιομηχανίας. Εγραφε νευρικά κάτι σε ένα λερωμένο φάκελο και καθώς ήταν απορροφημένος δάγκωνε το μολύβι. Οι εργασίες του συνεδρίου έπρεπε ν' αρχίσουν στη μία και η ευρύχωρη αίθουσα ήταν κιόλας από πολύ ώρα γεμάτη από αντιπροσώπους. "Αυτοί τραβιούνται κοντά μας!". Ηταν ο κομισάριος των οικονομικών Μενζίνσκι. να συγκρατήσουν τους Γερμανούς. Ούτε στο δωμάτιο της ΚΕΕ. Τριγύρω μαζεύτηκε μεγάλη ανθρώπινη μάζα. στεκόταν ακλόνητος σαν βράχος: "Ας δεχτούν οι συμβιβαστές το πρόγραμμά μας και να μπουν στην κυβέρνηση! Εμείς δεν υποχωρούμε ούτε σπιθαμή. με το οποίο.

. που όπως φαίνεται. "Εσείς Σ.. συνδυάζοντας τη διορατική ευλυγισία με τη ριψοκίνδυνη θαρραλέα σκέψη. σταθερός. κοιτώντας το συνομιλητή με την πιο φιλική έκφραση. που μόλις είχαν φτάσει από το μέτωπο... Οταν σταμάτησαν. γι' αυτό οι αντιπρόσωποι του Μπουντ είναι υποχρεωμένοι να παραιτηθούν από την παραπέρα συμμετοχή στο συνέδριο. χωρίς έντονα πάθη. χωρίς λεπτά αισθήματα. χωρίς προσαρτήσεις. μα ένα μέρος παρέμεινε στο συνέδριο!. (Θόρυβος). μεγάλη μύτη. ακλόνητος.". Ταυτόχρονα..διεθνιστών. με κάπως απότομο τόνο. Θυελλώδη χειροκροτήματα. Ξυρισμένος αλλά με φυτρωμένο κιόλας το μούσι. ανάλογα με το ανάστημα. Μίλησαν κι άλλοι. εγώ μόνο παρατηρώ. Στάθηκε ακουμπώντας στην άκρη του βήματος και κοιτάζοντας με μισόκλειστα μάτια τη μάζα των αντιπροσώπων. σύμφωνα με την υπόσχεσή μας. "Η προλεταριακή επανάσταση είναι μια μεγάλη επιτυχία!". Ο Κριλένκο έκανε μια προσπάθεια. μα σαν να 'χε γίνει τέτοια από πολύχρονη συνήθεια από τις ομιλίες κι αντηχούσε με τόση ακρίβεια. Η ανειρήνευτη θέση των μπολσεβίκων θα καταστρέψει την επανάσταση... είπε σύντομα και απλά: "Τώρα πια είναι καιρός να προχωρήσουμε στην ανοικοδόμηση της σοσιαλιστικής τάξης πραγμάτων!". τι κάνετε δω πέρα.". όμως άμα πρόσεχε κανείς καλά θα 'βλεπε ότι το χαμόγελό του ήταν μόνο γκριμάτσα απέραντης κούρασης. Κάναμε μαζί φυλακή". "Αχ ναι". Ηταν ένας τυπικός εκπρόσωπος Ρώσου διανοούμενου. απελευθέρωση των στρατιωτών και αξιωματικών που πιάστηκαν για πολιτικά αδικήματα. γερό πιγούνι. Μερικοί στρατιώτες. Φυσικά.". αυτό αποδείχνει μόνο τούτο. είμαστε υποχρεωμένοι να δημοσιεύσουμε τις μυστικές συμφωνίες και να παραιτηθούμε από την τήρησή τους. *** Η ώρα ήταν 8 και 40 ακριβώς. με την πολιτισμένη φινέτσα." κι ο Κριλένκο έκανε με το χέρι μια πλατιά χειρονομία. αγαπητός και σεβαστός τόσο. τα παντελόνια. όχι δυσάρεστη. χωρίς επωμίδες.. ύπουλους κι αμόρφωτους ανθρώπους. συγκεντρώθηκε και κοίταξε. Ο Κάμενεφ διάβασε τον απολογισμό της δράσης της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής: κατάργηση της θανατικής ποινής στο στρατό. διαταγές για τη σύλληψη του Κερένσκι και για την κατάσχεση των αποθεμάτων τροφίμων στις ιδιωτικές αποθήκες. Στο βήμα ξανά ο αντιπρόσωπος του Μπουντ.ανάμεσά τους. Εσείς. Ο Λένιν μιλούσε. που μπορούσε ν' αποκόψει τον εφοδιασμό της πρωτεύουσας με κάρβουνο και ψωμί. κι από το δωμάτιο βγήκε ένας κοντόχοντρος πλατυμέτωπος άνθρωπος με στρατιωτική στολή. που κράτησαν κάμποσα λεπτά. να ξανασυναντηθούμε στη φυλακή. Τίποτε που να θύμιζε το είδωλο του πλήθους. όσο ίσως λίγοι αρχηγοί αγαπήθηκαν και τιμήθηκαν στην ιστορία. Νέο συγκλονιστικό πανδαιμόνιο ανθρώπινης θύελλας. Ο συνοδός μου. Ο αντιπρόσωπος των ανθρακωρύχων του Ντονέτς κάλεσε το συνέδριο να πάρει μέτρα ενάντια στον Καλέντιν. φαρδύ ευγενικό στόμα. "Λοιπόν. απάντησε ο Κριλένκο. φάνηκε πως χαμογέλασε. χωρίς αποζημιώσεις. Και να στο βήμα ανεβαίνει ο Λένιν. Πρέπει να προτείνουμε στους λαούς όλων των εμπόλεμων χωρών ειρήνη με βάση τους σοβιετικούς όρους. "Ω.. αρχηγός αποκλειστικά χάρη στη διάνοιά του. "Μάλιστα". αποκατάσταση της ελευθερίας της προπαγάνδας.. εγώ είμαι οπαδός του Κροπότκιν.. Απλός. όταν ένα βροντερό κύμα από ζητωκραυγές και χειροκροτήματα ανάγγειλε την εμφάνιση των μελών του προεδρείου και του Λένιν . η φωνή του ήταν βραχνή. ανοίγοντας φαρδιά το στόμα σαν να χαμογελούσε.. Ηταν ο Κριλένκο. Κατά την άποψή μας η επανάσταση τέλειωσε με μεγάλη αποτυχία: δεν ξεσήκωσε τον πατριωτισμό των μαζών. Θεωρούμε όμως καθήκον μας να παραμείνουμε στο συνέδριο και να ψηφίσουμε ενάντια σ' αυτήν τη μεταβίβαση".. φώναξε χαρούμενα και ρίχτηκε προς τα μπρος. Το ζήτημα του πολέμου και της ειρήνης είναι τόσο καθαρό.. κάπως μακριά. Κραυγές από τις θέσεις: "Εμείς νομίζαμε ότι φύγατε κιόλας από την περασμένη νύχτα! Πόσες φορές θα φύγετε. Κατόπιν ο αντιπρόσωπος των μενσεβίκων . ίσως."Εμείς θεωρούμε τη μεταβίβαση της εξουσίας στα Σοβιέτ επικίνδυνη κι ίσως μάλιστα ολέθρια για την επανάσταση. που νομίζω ότι μπορώ. περίμενε χωρίς ν' ακούει. Μικρά μάτια. Χαίρετε!". τις αυξανόμενες επευφημίες. "Νικολάι Βασίλεβιτς!" φώναξε απλώνοντας το χέρι. με μεγάλη φαλάκρα και γερτό κεφάλι.... Ο ομιλητής εξηγεί πως από το συνέδριο έφυγε μόνο ένα μέρος των μενσεβίκων . Βαδίζαμε στο διάδρομο κι ο φίλος μου άρχισε να μου αναλύει την κατάσταση: "Βλέπετε. φαίνεται... πως ο λαός μας δεν ωρίμασε ακόμα για επανάσταση. Η πόρτα άνοιξε. μετέφεραν στη συνέλευση ενθουσιώδεις χαιρετισμούς από τα συντάγματά τους. χωρίς καμιά εισαγωγή. πήραν το λόγο χωρίς να έχουν δηλώσει από προηγούμενα.". ο κομψός νεαρός."... Ασυνήθιστος αρχηγός του λαού. έχετε μεγάλες επιτυχίες. που φαινόταν πως θα μπορούσε 52 . "Η πρώτη μας δουλιά πρέπει να είναι τα πραχτικά μέτρα για την πραγματοποίηση της ειρήνης. φτάσαμε στο δωμάτιο Νο 17. δεν έχανε την ψυχική του διάθεση. τόσο γνωστό στο παρελθόν και στο μέλλον. που κρατιόταν γερά από τους ώμους.του μεγάλου Λένιν . με βάση την ελεύθερη αυτοδιάθεση των εθνοτήτων. πιθανόν. Φιλήθηκαν. να διαβάσω το σχέδιο της έκκλησης προς τους λαούς όλων των εμπόλεμων χωρών. "Μήπως με ξεχάσατε..". απάντησε τελικά. Τριμμένο κοστούμι.. Χαμογέλασε.διεθνιστών.. ξένος προς κάθε προσποίηση. "Πιθανόν. όπου στεγαζόταν η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή και σταματήσαμε μπροστά στην πόρτα. που είχε όμως την τεράστια δεξιοσύνη να προβάλλει τις πιο σύνθετες ιδέες με τα πιο απλά λόγια και ν' αναλύει βαθιά τη συγκεκριμένη κατάσταση. όπως φαίνεται. Φωνές: "Πως! Ακόμα 'δω είστε κι εσείς. Τέλος.Τους μπολσεβίκους τούς θεωρούσε χοντροκομμένους... Ηταν ένας χαμηλός κοντόχοντρος άνθρωπος.

σε τέτοια περίπτωση η ενσωμάτωσή του είναι προσάρτηση.. Απευθυνόμενη στις κυβερνήσεις και στους λαούς όλων των χωρών με την πρόταση ν' αρχίσουν αμέσως ανοιχτές διαπραγματεύσεις για τη σύναψη ειρήνης. Χιλιάδες απλοί άνθρωποι τον κοιτούσαν εντατικά. επιμένοντας μόνο στο να προταθούν όσο το δυνατόν πιο γρήγορα από οποιαδήποτε εμπόλεμη χώρα και να διατυπωθούν με τη μεγαλύτερη σαφήνεια. τα οποία έχουν καταχτήσει και δηλώνει επίσημα πως είναι αποφασισμένη να υπογράψει αμέσως τους όρους μιας ειρήνης. των πιο μεγάλων κρατών που παίρνουν μέρος στη σημερινό πόλεμο: της Αγγλίας. Η κυβέρνηση θεωρεί σαν το μεγαλύτερο έγκλημα ενάντια στην ανθρωπότητα τη συνέχιση αυτού του πολέμου για το μοίρασμα ανάμεσα στα ισχυρά και πλούσια έθνη των αδύνατων εθνών. δηλαδή για χρονικό διάστημα εντελώς αρκετό τόσο για να διεξαχθούν οι διαπραγματεύσεις ειρήνης με τη συμμετοχή των αντιπροσώπων όλων χωρίς εξαίρεση των λαών ή των εθνών. βασανισμένων και τυραννισμένων από τον πόλεμο εργατών και εργαζομένων τάξεων όλων των εμπόλεμων χωρών. που το προσαρτούν με τη βία ή το κατακρατούν με τη βία μέσα στα σύνορα ορισμένου κράτους. το ζήτημα των μορφών της κρατικής του υπόστασης. που θα βάλει τέρμα σ' αυτό τον πόλεμο. σε αποφάσεις των κομμάτων ή με ξεσηκώματα και εξεγέρσεις ενάντια στην εθνική καταπίεση . στο μέτρο που οι διατάξεις αυτές αποβλέπουν. χωρίς την παραμικρή αναβολή. κάθε ενσωμάτωση σ' ένα μεγάλο ή ισχυρό κράτος μιας μικρής ή αδύνατης εθνότητας. στο να εξασφαλίσουν ωφελήματα και προνόμια στους Ρώσους τσιφλικάδες και κεφαλαιοκράτες. Ασχετα. όσο και για να συγκληθούν πληρεξούσιες συνελεύσεις των αντιπροσώπων των λαών σε όλες τις χώρες για την οριστική επικύρωση των όρων της ειρήνης. δηλαδή δέχεται να συζητήσει και οποιουσδήποτε άλλους όρους ειρήνης. έτσι που να αποκλείεται εντελώς κάθε διφορούμενο σημείο και κάθε μυστικότητα κατά την πρόταση των όρων της ειρήνης.Δίκαιη ή δημοκρατική ειρήνη. χωρίς βίαιη ενσωμάτωση ξένων εθνοτήτων) και χωρίς επανορθώσεις. αν παρά την εκφρασμένη επιθυμία του έθνους αυτού . καθαρά και ελεύθερα. που πήραν μέρος στον πόλεμο ή που αναγκάστηκαν να πάρουν μέρος σ' αυτόν.να μιλάει ατέλειωτα. αρχίζοντας αμέσως τη δημοσίευση όλων των μυστικών συμφώνων που έχει επικυρώσει ή συνάψει η κυβέρνηση των τσιφλικάδων και των κεφαλαιοκρατών από το Φλεβάρη ως τις 25 του Οχτώβρη 1917. "Εκκληση προς τους λαούς και τις κυβερνήσεις όλων των εμπόλεμων χωρών. από το βαθμό ανάπτυξης ή καθυστέρησης αυτού του έθνους. Κάνοντας αυτή την πρόταση ειρήνης στις κυβερνήσεις και στους λαούς όλων των εμπόλεμων χωρών η προσωρινή εργατοαγροτική κυβέρνηση της Ρωσίας απευθύνεται επίσης ιδιαίτερα στους συνειδητούς εργάτες των τριών πιο προηγμένων εθνών της ανθρωπότητας. σε λαϊκές συνελεύσεις.αδιάφορο αν η επιθυμία αυτή έχει εκφραστεί στον Τύπο. ειδικά. Η εργατοαγροτική κυβέρνηση. χωρίς τη συγκατάθεση και επιθυμία αυτής της εθνότητας. γεμάτοι θαυμασμό. σύμφωνα με την περί δικαίου αντίληψη της δημοκρατίας γενικά και των εργαζομένων τάξεων. όπως συνέβαινε στις περισσότερες περιπτώσεις. Λέγοντας προσάρτηση ή αρπαγή ξένων εδαφών η κυβέρνηση εννοεί. ο Λένιν έσκυβε ελαφρά προς τα μπρος. από το αν το έθνος αυτό ζει στην Ευρώπη ή σε μακρινές υπερπόντιες χώρες. Η κυβέρνηση της Ρωσίας προτείνει σ' όλους τους εμπόλεμους λαούς να κλείσουν αμέσως τέτοια ειρήνη και δηλώνει πως είναι έτοιμη να προβεί αμέσως. σε κάθε αποφασιστική ενέργεια για την τελική επικύρωση όλων των όρων αυτής της ειρήνης από τις πληρεξούσιες συνελεύσεις των λαϊκών αντιπροσώπων όλων των χωρών και όλων των εθνών. με βάση τις αρχές που αναφέραμε και που είναι εξίσου δίκαιες για όλους χωρίς εξαίρεση τους λαούς. Δεν έκανε καμιά χειρονομία. Η κυβέρνηση καταργεί τη μυστική διπλωματία εκφράζοντας από την πλευρά της τη σταθερή απόφασή της να διεξάγει όλες τις διαπραγματεύσεις εντελώς ανοιχτά. όσο και με διαπραγματεύσεις ανάμεσα στους αντιπροσώπους των διαφόρων χωρών ή σε διάσκεψη αυτών των αντιπροσώπων. της Γαλλίας και της Γερμανίας. η κυβέρνηση δηλώνει από την πλευρά της πως είναι έτοιμη να διεξάγει αυτές τις διαπραγματεύσεις τόσο με αλληλογραφία και με τον τηλέγραφο..25 του Οχτώβρη και στηριγμένη στα Σοβιέτ των εργατών. Η κυβέρνηση προτείνει σ' όλες τις κυβερνήσεις και στους λαούς όλων των εμπόλεμων χωρών να συνάψουν αμέσως ανακωχή και δηλώνει πως θεωρεί από την πλευρά της επιθυμητό να συναφθεί η ανακωχή αυτή τουλάχιστον για τρεις μήνες. στο να διατηρήσουν ή να αυξήσουν τις προσαρτήσεις που έκαναν οι μεγαλορώσοι. βγαλμένη από την επανάσταση της 24 . μια σειρά 53 . Η κυβέρνηση δηλώνει ότι ακυρώνει απόλυτα και αμέσως όλες τις διατάξεις που περιέχουν τα μυστικά αυτά σύμφωνα. Αν οποιοδήποτε έθνος κατακρατείται με τη βία μέσα στα σύνορα ορισμένου κράτους. τέλος. αφού αποχωρήσουν όλα τα στρατεύματα του προσαρτώντος ή γενικά του ισχυρότερου έθνους και χωρίς τον παραμικρότερο καταναγκασμό. Για να διευκολύνει τις διαπραγματεύσεις αυτές η κυβέρνηση διορίζει έναν πληρεξούσιο αντιπρόσωπό της στις ουδέτερες χώρες. που την ποθεί ολόψυχα η συντριπτική πλειοψηφία των εξαντλημένων. εκφρασμένη ρητά. Θέλοντας να υπογραμμίσει τη γνώμη του. άσχετα από το πότε έγινε αυτή η βίαιη ενσωμάτωση.δεν του παραχωρείται το δικαίωμα να λύσει με ελεύθερες εκλογές. στρατιωτών και αγροτών βουλευτών προτείνει σ' όλους τους εμπόλεμους λαούς και στις κυβερνήσεις τους ν' αρχίσουν αμέσως διαπραγματεύσεις για μια δίκαιη δημοκρατική ειρήνη. άσχετα επίσης. δηλαδή κατάχτηση και καταναγκασμός. ειρήνη που οι Ρώσοι εργάτες και αγρότες την απαιτούσαν με τον πιο κατηγορηματικό και επίμονο τρόπο ύστερα από την ανατροπή της τσαρικής μοναρχίας .τέτοια ειρήνη η κυβέρνηση θεωρεί την άμεση ειρήνη χωρίς προσαρτήσεις (δηλαδή χωρίς αρπαγή ξένων εδαφών. Οι εργάτες αυτών των χωρών έχουν προσφέρει τις μεγαλύτερες υπηρεσίες στην υπόθεση της προόδου και του σοσιαλισμού: τα μεγάλα παραδείγματα του κινήματος των Χαρτιστών στην Αγγλία. Ταυτόχρονα η κυβέρνηση δηλώνει ότι τους πιο πάνω όρους ειρήνης δεν τους θεωρεί καθόλου τελεσιγραφικούς. μπροστά σ' όλο το λαό.

ανοίγει την εποχή της σοσιαλιστικής επανάστασης..". των σοσιαλδημοκρατών της Λιθουανίας. Ορισμένες ιμπεριαλιστικές κυβερνήσεις θα αντιταχθούν στις ειρηνικές μας προτάσεις. ασπρομάλλης στρατιώτης έκλαιγε σαν μικρό παιδί. δήλωσε. είναι όμως πολύ πιθανό να υπάρχουν και όροι για τους οποίους δεν είναι απαραίτητο να συνεχίσουμε τον πόλεμο. αλλά και προς τις κυβερνήσεις.. Δεν απευθυνόμαστε μόνο προς τους λαούς. Οταν σταμάτησε η θύελλα των χειροκροτημάτων. που γρήγορα κατέβασε το χέρι. γιατί συμφωνούμε απόλυτα με τη γενική κατεύθυνση. Για μερικούς από τους όρους μας θα παλέψουμε ως το τέλος... Το βασικό είναι ότι θέλουμε να ξεμπερδέψουμε με τον πόλεμο. μα δε φοβόμαστε και τον επαναστατικό πόλεμο. ένας μακρύς. αν όμως όχι.. Σχετικά με την έκκληση. θα ψηφίσουμε υπέρ της έκκλησης... ο Λένιν συνέχισε: "Προτείνουμε στο συνέδριο να δεχτεί και να επικυρώσει αυτή την έκκληση. μπορεί να 'χει αρκετό κύρος ν' αποφασίσει για μια τόσο σοβαρή ενέργεια. Οι διεθνιστές αποδέχονται ολοκληρωτικά τα βασικά της σημεία... Ο ένας μιλούσε για την "επερχόμενη παγκόσμια επανάσταση. Κι όταν 54 . αυτό όμως δε σημαίνει κιόλας πως συμφωνούμε να δεχτούμε αυτούς τους όρους..επαναστάσεις κοσμοϊστορικής σημασίας που έκανε το γαλλικό προλεταριάτο. αποτελούν για μας εγγύηση ότι οι εργάτες των χωρών αυτών θα καταλάβουν ότι τα καθήκοντα που επωμίζονται τώρα είναι η λύτρωση της ανθρωπότητας από τις φρίκες του πολέμου και από τις συνέπειές του.αργά τα δάκρυά της. Μια ξαφνική και αυθόρμητη παρόρμηση μας σήκωσε όλους στο πόδι κι όλοι με μια φωνή αρχίσαμε να τραγουδάμε τον ύμνο της "Διεθνούς". αποφασιστική και ανεπιφύλαχτη ενεργητική δράση τους. Ενας από τους αντιπροσώπους δοκίμασε να ψηφίσει κατά. Στην αρχή προτείνατε ειρήνη χωρίς προσαρτήσεις και αποζημιώσεις και μετά λέτε πως θα εξετάσετε όλες τις ειρηνικές προτάσεις. Αν το γερμανικό προλεταριάτο δει ότι είμαστε έτοιμοι να εξετάσουμε οποιαδήποτε πρόταση ειρήνης. "Η επανάσταση της 24 . οι ιμπεριαλιστικές κυβερνήσεις δε θα απαντήσουνε στην έκκλησή μας. "Μόνο μια κυβέρνηση.. με την επιφύλαξη όμως ότι θα προτιμούσε το σοσιαλιστικό συνασπισμό. Πρώτος μίλησε ο Καρέλιν από μέρους των αριστερών εσέρων: "Η παράταξή μας δεν είχε τη δυνατότητα να κάνει τροπολογίες στο κείμενο της έκκλησης. μα ξέσπασε ενάντιά του τέτοια αγανάχτηση. τους Αγγλους και τους Γερμανούς εργάτες. που αποτελεί υπόδειγμα για τους εργάτες όλου του κόσμου. Ηταν φανερό γιατί ο λαός πίστευε πάντοτε αυτό που έλεγε ο Λένιν. θα μας βοηθήσουν να φέρουμε σε αίσιο πέρας το έργο της ειρήνης και μαζί το έργο της απελευθέρωσης των εργαζομένων και εκμεταλλευόμενων μαζών του πληθυσμού από κάθε σκλαβιά και από κάθε εκμετάλλευση". τότε αυτό το γεγονός μπορεί να γίνει τελευταία σταγόνα που θα κάνει να ξεχειλίσει το ποτήρι και να ξεσπάσει στη Γερμανία επανάσταση. Δεν έχουμε καθόλου αυταπάτες γι' αυτό.. άλλος για τον "καινούριο αιώνα της αδελφότητας που θα ενώσει όλους τους λαούς σε μια μεγάλη ενιαία οικογένεια. Ο δυνατός ύμνος γέμισε την αίθουσα. Η Αλεξάνδρα Κολοντάι σκούπιζε αργά . μέσα σε ατμόσφαιρα αυξανόμενου ενθουσιασμού... των λαϊκών σοσιαλιστών. Υστερα απ' αυτό. ένας νεαρός εργάτης. Υπέρ της έκκλησης τάχθηκαν οι αντιπρόσωποι των σοσιαλδημοκρατών της Ουκρανίας. της οποίας εμείς είμαστε η πρωτοπορία".. που θ' αποτελείται από αντιπροσώπους όλων των σοσιαλιστικών κομμάτων. κατέληξε ο Λένιν. ύστερα από μακρόχρονη... Το εργατικό κίνημα θα επικρατήσει και θ' ανοίξει το δρόμο για την ειρήνη και το σοσιαλισμό. Οι όροι της ειρήνης θα προετοιμαστούν κατά τη διάρκεια της ανακωχής και θα επικυρωθούν από τη Συντακτική Συνέλευση. στενοθώρακος και μυωπικός άνθρωπος..". Τα λόγια του απόπνεαν ηρεμία και δύναμη και μπαίναν βαθιά στις ανθρώπινες ψυχές. Από τους σοσιαλδημοκράτες διεθνιστές μίλησε ο Κράμαροφ. Είμαστε σύμφωνοι να εξετάσουμε οποιουσδήποτε όρους ειρήνης. επειδή η έκκληση συντάχθηκε μόνο από τους μπολσεβίκους..". Να τις εξετάσω σημαίνει ότι θα τις δεχτώ. τότε η παράταξή μας θα υποστηρίξει όλο το πρόγραμμα. Κάτι είχε ξυπνήσει μέσα σ' όλους αυτούς τους ανθρώπους.. που είχε αποχτήσει τον όχι κολακευτικό τίτλο του γελωτοποιού της αντιπολίτευσης.. πειθαρχική δουλιά. μιλούσαν ο ένας ύστερ' από τον άλλον οι αντιπρόσωποι.". Ενας ηλικιωμένος. Ωστόσο.. ότι οι εργάτες αυτοί με την ολόπλευρη.. των σοσιαλδημοκρατών της Πολωνίας και της Λετονίας. Ο Λένιν πετάχτηκε αμέσως από τη θέση του: "Εμείς θέλουμε δίκαιη ειρήνη.".25 του Οχτώβρη. γιατί η έκκληση μόνο προς τους λαούς των εμπόλεμων χωρών θα μπορούσε να καθυστερήσει τη σύναψη ειρήνης. τότε θα το υποστηρίξει μόνο μερικά. "Τέλος στον πόλεμο! Τέλος στον πόλεμο!" έλεγε χαμογελώντας χαρούμενα ο γείτονάς μου.. Ελπίζουμε όμως ότι γρήγορα θα ξεσπάσει σ' όλες τις εμπόλεμες χώρες η επανάσταση και ακριβώς γι' αυτό απευθυνόμαστε με ιδιαίτερη επιμονή προς τους Γάλλους. Ολα αυτά τα πρότυπα προλεταριακού ηρωισμού και ιστορικής δημιουργίας. Εγινε πρόταση και με ανοιχτή ψηφοφορία εγκρίθηκε αμέσως να δοθεί ο λόγος μόνο στους αντιπροσώπους των παρατάξεων και να περιοριστεί ο χρόνος της ομιλίας σε 15'. Το σοσιαλιστικό κόμμα της Πολωνίας τάχθηκε επίσης υπέρ της έκκλησης. ο ηρωικός αγώνας ενάντια στον έκτακτο νόμο κατά των σοσιαλιστών και η δημιουργία μαζικών προλεταριακών οργανώσεων στη Γερμανία. Αν σχηματιστεί ένας τέτοιος σοσιαλιστικός συνασπισμός. θέλουμε να δώσουμε στους λαούς όσο το δυνατόν πιο μακρόχρονη ανάπαυλα από τον αιματηρό πόλεμο και αρκετό χρόνο για την εκλογή των αντιπροσώπων.. τέλος. Καθορίζοντας την προθεσμία της ανακωχής για τρεις μήνες. Η ώρα ήταν ακριβώς 10 και 35.". επίμονη. όταν ο Κάμενεφ πρότεινε πως όσοι ψηφίζουν υπέρ της έκκλησης να σηκώσουν τα πληρεξούσιά τους. εμείς όμως δεν πρέπει να τους στείλουμε τελεσίγραφο. Κάποιος αντιπρόσωπος δήλωσε: "Εδώ υπάρχει κάποια αντίφαση. Η έκκληση έγινε ομόφωνα δεκτή. ξεχύθηκε από τα παράθυρα και τις πόρτες κι απλώθηκε στον ήρεμο ουρανό.. στο οποίο είναι πολύ εύκολο ν' απαντήσουν αρνητικά. Κατά πάσα πιθανότητα.".

που τιμωρείται από το επαναστατικό δικαστήριο.. θεωρείται βαρύ έγκλημα. Πρέπει να ενεργήσουμε αμέσως. "Ποτέ". Ο αγροτικός κλήρος θα καθοριστεί σε εξάρτηση από τις τοπικές συνθήκες. "Απαιτούμε την άμεση απελευθέρωσή τους! Είναι κλεισμένοι στο φρούριο του Πετροπάβλοφσκ.. μα νικηφόρο τραγούδι. Στο βήμα ανέβηκε ήρεμος και φαρμακερός. τον Σαλάζκιν. Εστω και αν δεν έγιναν όλα έτσι όπως εκείνοι τα φαντάστηκαν. πρόσθεσε ο Λένιν. και προσπάθησε να κάνει τη μεταρρύθμιση από τα πάνω. περιφρονώντας κάθε αισθηματισμό. "Η εκτελεστική επιτροπή των Πανρωσικών Σοβιέτ των αγροτών βουλευτών διαμαρτύρεται ενάντια στη σύλληψη των συντρόφων μας.. Επέσατε θύματα αδέρφια εσείς/ σ' άνιση μάχη κι αγώνα. 55 . ο Τρότσκι. το αργό και λυπητερό. θα αντιμετωπίσετε εξέγερση!". για να γίνει ακριβής καταγραφή όλης της δημευόμενης περιουσίας και για να διαφυλαχτούν με τη μεγαλύτερη επαναστατική αυστηρότητα τα αγροτικά νοικοκυριά που περνούν στο λαό. 19 του Αυγούστου 1917).. με πίστη στη δύναμή του. τα ζώα. φύλλου 88. ας θυμηθούμε εκείνους που πέσαν για τη λευτεριά". οι μάρτυρες της επανάστασης του Μάρτη. αληθινά.. Η συνέλευση τον υποδέχτηκε με χαιρετιστήρια οχλοβοή. /Ψωμί. που από σήμερα ανήκει σ' όλο το λαό. / στον τίμιο που πέσατ' αγώνα! Στο όνομα αυτού του καινούριου που γεννιόταν κείτονταν στον κρύο αδερφικό τάφο."σας λέω πως αν πέσει έστω και μια τρίχα από το κεφάλι τους. είναι γιατί είμαστε πολύ απασχολημένοι. όπως κι όλη η γη που ανήκει στην αυτοκρατορική οικογένεια. το πεδίο του Αρεως. όλα τα κτίρια και όλα τα εξαρτήματά τους μπαίνουν στη διάθεση των επαρχιακών επιτροπών γης και των περιφερειακών Σοβιέτ των αγροτών βουλευτών. Το πένθιμο εμβατήριο αποκαλύπτει όλη την ψυχή των καταφρονεμένων μαζών. Το τόσο βαθιά ρωσικό και πολύ συγκινητικό. Η "Διεθνής" είναι. 2) Τα κτήματα των τσιφλικάδων. μαζί με όλα τα σύνεργα και ζώα εργασίας. μαζί με όλα τα κτίρια. βρήκατε μνήμα. "Αυτό. στην ύπαιθρο.. "Εσείς κάθεστε εδώ και συζητάτε για την παραχώρηση της γης στους αγρότες και ταυτόχρονα συμπεριφέρεστε προς τους εκλεγμένους αντιπροσώπους αυτών των αγροτών σαν τύραννοι και σφετεριστές! Σας λέω" . όταν ένας άνθρωπος άνοιξε με τη βία δρόμο. στα μοναστήρια. κάποιος φώναξε από τις πίσω σειρές: "Σύντροφοι. τα εργαλεία. Οι συζητήσεις δεν είχαν αρχίσει ακόμα. που έλεγε ότι πρέπει να φτιάξουμε δάση. / Αιώνια η μνήμη σε σας αδερφοί. στο όνομα αυτού χιλιάδες. δεν είναι το σχέδιο του πρώην υπουργού Τσερνόφ.σταματήσαμε να τραγουδάμε τη "Διεθνή" και στεκόμασταν με κάποια αδέξια σιωπή. στις εκκλησίες. έτσι όπως τα περίμενε η διανόηση. Υστερα απ' αυτόν μίλησε ένας στρατιώτης με ανακατεμένα γένια και με φλογερά μάτια. επιτακτικά. Κι εμείς τραγουδήσαμε το πένθιμο εμβατήριο.. στα ορυχεία της Σιβηρίας. τον Γκβόζντεφ και τον Μαλιάντοβιτς. Το πλήθος συγχυσμένο θορύβησε. ως την οριστική λύση τους από τη Συντακτική Συνέλευση πρέπει στο εξής να χρησιμεύσει παντού η παρακάτω εντολή των αγροτών*.. που τις σκέφθηκε ο Λβοφ. 3) Κάθε φθορά της δημευόμενης περιουσίας. Ο Λένιν διάβασε το διάταγμα για τη γη: "1) Η ιδιοκτησία των τσιφλικάδων στη γη καταργείται αμέσως χωρίς καμιά αποζημίωση. "Χτες η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή πήρε κατ' αρχήν την απόφαση να απελευθερώσει τους υπουργούς των εσέρων και των μενσεβίκων. τον Μάσλοφ. στις εξορίες. που έχει διατυπωθεί από τη σύνταξη της εφημερίδας Ισβέστια του Πανρωσικού Σοβιέτ των Αγροτών βουλευτών με βάση τις 242 τοπικές εντολές των αγροτών και που δημοσιεύτηκε στο φύλλο 88 της εφημερίδας αυτής (Πετρούπολη. των ίδιων κείνων αγροτικών επιτροπών. λαός/ και σπάει δεσμά κι αλυσίδες. ως τη σύγκληση της Συντακτικής Συνέλευσης. βλέπετε. 5) Η γη των απλών αγροτών και των απλών κοζάκων δε δημεύεται". οικοδομώντας με τις ακαθόριστες ακόμα αντιλήψεις τους τη νέα Ρωσία.. τώρα. / Θεριεύει ο γίγαντας.. που οι αντιπρόσωποί τους. 4) Σαν οδηγός για την πραγματοποίηση των μεγάλων αγροτικών μετασχηματισμών.. ασυγκράτητα. Ηταν το μέλος της εκτελεστικής επιτροπής των αγροτικών Σοβιέτ Πιάνιχ. Τα νομαρχιακά Σοβιέτ των αγροτών βουλευτών παίρνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να τηρηθεί αυστηρότατη τάξη κατά τη δήμευση των κτημάτων των τσιφλικάδων. φώναξε ο Πιάνιχ. σπάζοντας τις φόρμουλες. "ποτέ σε καμιά επανάσταση δεν έγινε αυτό που βλέπουμε τώρα". τις πραγματοποίησε ο Σίνγκαρεφ και τις διεύθυνε ο Κερένσκι!". συνεδρίαζαν σ' αυτή την αίθουσα. Το ζήτημα της ανακατανομής της γης θα λυθεί από τα κάτω. Ηταν έξω φρενών από θυμό. Ωστόσο. έγιναν ορμητικά. και ίσως κάτι περισσότερο.σήκωσε τη γροθιά . ένα τραγούδι που φτιάχτηκε σε άλλη χώρα. Εννοείται ότι αυτοί θα παραμείνουν περιορισμένοι στο σπίτι. Την περίοδο της προσωρινής κυβέρνησης οι τσιφλικάδες αρνούνταν κατηγορηματικά να υπακούσουν στις διαταγές των αγροτικών επιτροπών. δεκάδες χιλιάδες πέθαναν στις φυλακές. σπρώχνοντας το πλήθος κι ανέβηκε στο βήμα. των υπουργών Σαλάζκιν και Μάσλοφ!" φώναξε απότομα και κατάμουτρα στους αντιπροσώπους. λευτεριά και τιμή του λαού/ γυρεύοντας. για να καθοριστεί πόση έκταση γης και ποια ακριβώς γη υπόκειται σε δήμευση. ώσπου να ξεκαθαριστεί τελικά η συμμετοχή τους στις προδοτικές ενέργειες του Κερένσκι στην περίοδο του κορνιλοφισμού". Αν αυτοί όλοι βρίσκονται ακόμη κλεισμένοι στο φρούριο Πετροπάβλοφσκ. Δεν πρέπει να χάνουμε ούτε λεπτό!". τα αποθέματα τροφίμων κλπ. αριθ.

Εδώ υπήρχαν πραγματικοί προλετάριοι της γης. "Περισσότερο υποφέρουμε από τη φιλία των "συμμάχων" μας παρά από τον εχθρό".". όλοι αυτοί οι Αυξέντιεφ και οι Πιάνιχ. Οσο για την εκτελεστική επιτροπή των Σοβιέτ των αγροτών.. Αυτά μάλιστα! Ηταν πραγματικά επαναστατικά λόγια.. είπε. Οταν οι αντιπρόσωποι άρχισαν να βγαίνουν από την αίθουσα.διεθνιστές επέμειναν να συζητήσουν το ζήτημα στο κόμμα τους.. Ανάμεσα στις ζωηρές λογομαχίες. της πρώην τσαρικής ασφάλειας!". αντιεβραϊκά και οποιαδήποτε άλλα πογκρόμ. Ο Κάμενεφ δήλωσε πως οι αντιμπολσεβίκικες δυνάμεις προσπαθούν να δημιουργήσουν παντού ταραχές και διάβασε την έκκληση του συνεδρίου προς όλα τα τοπικά Σοβιέτ: "Το Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών εξουσιοδοτεί τα τοπικά Σοβιέτ να πάρουν αμέσως τα πιο δραστήρια μέτρα και να μην επιτρέψουν αντεπαναστατικές ενέργειες. νιώθοντας πως είναι πραγματικά αδέρφια τους! Οι αριστεροί εσέροι πρότειναν μισή ώρα διάλειμμα. "Παρόμοια πράγματα είδε ακόμα κι η δική μας επανάσταση. όταν η συντρόφισσα Κολοντάι.. των αγροτών και των στρατιωτών απαιτεί ώστε να μη γίνουν κανενός είδους πογκρόμ. Ο αντιπρόσωπος των ρωσικών στρατευμάτων του Μακεδονικού Μετώπου εξιστορούσε με πίκρα την κατάστασή τους.". Γιατί δεν πιάνετε και τούτους τους καντέ. που από την πρώτη μέρα... Κάποιος αγρότης στρατιώτης διαμαρτυρήθηκε για την απελευθέρωση των "σοσιαλπροδοτών Μάσλοφ και Σαλάζκιν". Οι αριστεροί εσέροι. σύντροφοι και πολίτες. ύστερα από γνωμάτευση του γιατρού απελευθερώθηκε από τη φυλακή. θα ψηφίσουν ωστόσο υπέρ.. μόνο ύστερα από συζήτηση. 56 . δηλαδή της αναρχικής πτέρυγας της αγροτιάς: "Δεν μπορούμε να μη δώσουμε δίκιο στο πολιτικό εκείνο κόμμα. Το προεδρείο κατέλαβε τη θέση του κι η συνεδρίαση ξανάρχισε.. Ενας αξιωματικός Ουκρανός φώναξε στη μητρική του γλώσσα: "Σε τέτοια κρίσιμη στιγμή δεν μπορεί να γίνει κανένας ξεχωρισμός κατά εθνότητες. που μόλις είχαν φτάσει από το μέτωπο. Ετσι βούιζε αυτός ο χείμαρρος των υψηλών και φλογερών ιδεών κι ήταν ολοφάνερο πως η Ρωσία ποτέ πια δεν πρόκειται να σωπάσει. ότι είναι εξουσιοδοτημένος να ζητήσει το πέρασμα όλης της εξουσίας στα Σοβιέτ. Αυτοί δεν είναι αγρότες! Μόνο φλυαρούν!". πρώτ' απ' όλα. Υποκλίθηκε προς όλες τις μεριές.. απάντησε ο Τρότσκι. που φώναξε: "Στο 17ο δωμάτιο μας χρειάζονται δεκαπέντε προπαγανδιστές! Για αποστολή στο μέτωπο!.. είπε. χωρίς εξαίρεση. Ζήτω η δικτατορία του προλεταριάτου σ' όλες τις χώρες!". πρέπει ολόκληρη. συμφωνώντας απόλυτα κατ' αρχήν με το διάταγμα. που έχουν κολοσσιαία σημασία! Καμιά καθυστέρηση!". ομάδες . Ο αντιπρόσωπος των ρωσικών στρατευμάτων στην Περσία δήλωσε. δήλωσαν: "Σας υποσχόμαστε πλήρη υποστήριξη!". που υπόσχονταν να υποστηρίξουν τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. με μια μόνο ψήφο κατά.". Εσάς παρακολουθεί όλη η επαναστατική Ρωσία κι όλος ο κόσμος!". "Τα μέλη της εκτελεστικής μας επιτροπής. Αυτό ήταν το σινιάλο για ν' ανάψει η συζήτηση για το αγροτικό. οι στρατιώτες κι οι αγρότες πρέπει να ενεργήσουν παντού σύμφωνα με το παράδειγμα των εργατών και στρατιωτών της Πετρούπολης. πραγματοποιεί στη ζωή μια τέτοια υπόθεση!. Η συνέλευση τους ξεπροβόδισε με κοροϊδίες. Οι εργάτες.. Υστερα από δυόμισι ώρες οι αντιπρόσωποι γύρισαν στην αίθουσα. Το πλήθος άκουγε μ' ενδιαφέρον τους ομιλητές αυτούς.. πέφτει η υποχρέωση να εξασφαλίσετε τη γνήσια επαναστατική τάξη. ο Αυξέντιεφ και οι άλλοι. Οι αντιπρόσωποι των αγροτών έφυγαν βρίζοντας.. "Γειαχαρά. Η Κόκκινη Φρουρά της Πετρούπολης. που τους θεωρούσαμε υποστηριχτές της αγροτιάς. Είναι ανάγκη να ξέρουμε.ομάδες. Στις μέρες του Ιούλη πιάστηκαν εκατοντάδες σύντροφοί μας. να πιαστεί.. είπε. σ' εσάς. Ετσι ακριβώς συζητούσαν κι οι στρατιώτες την προηγούμενη νύχτα. ο Λένιν σηκώθηκε από τη θέση του: "Δεν πρέπει να χάνουμε καιρό. Διαβάστηκαν τα τηλεγραφήματα από διάφορα συντάγματα. ο Αυξέντιεφ έβαλε στην πόρτα της δυο χαφιέδες. η εξεγερμένη φρουρά της Πετρούπολης κι οι ναύτες εξασφάλισαν στην πρωτεύουσα πλήρη τάξη. Σύντροφοι στρατιώτες και κοζάκοι. τη γνώμη των Σοβιέτ των αγροτών. αυτοί οι ίδιοι είναι οι καντέ. Η τιμή της επανάστασης των εργατών. Οι αντιπρόσωποι της 10ης και της 12ης Στρατιάς. είπε. χωρίς καμιά φλυαρία.. Κάποια άλλη φωνή: "Ποιοι είναι αυτοί. Εσείς όμως πιάνετε τους δικούς μας αγρότες σοσιαλιστές. Οι αντιπρόσωποι των αγροτών ήταν κατενθουσιασμένοι. τις συζητήσεις και το θόρυβο εκατοντάδων ποδιών ακούστηκε η φωνή του αντιπροσώπου της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. Να τους συλλάβετε! Να τους συλλάβετε!".. Στις δύο η ώρα τη νύχτα το διάταγμα για τη γη μπήκε σε ψηφοφορία και έγινε δεκτό. Η συνέλευση σιγά σιγά ζωήρευε. Εδώ στριφογυρίζουν όλοι οι καντέ.. Κατόπιν μίλησε ο αρχηγός των μαξιμαλιστών. σύντροφοι! Αύριο το πρωί όλη η Ρωσία πρέπει να ξέρει τα νέα αυτά. Στο βήμα εμφανίστηκε ένας αντιπροσωπευτικός τύπος αγρότη. Ο αντιπρόσωπος των αριστερών εσέρων αναφέρθηκε στο διάταγμα για τη γη.. με ψηλές μπότες και με πρόβειο κοντογούνι. Ηταν ένας μαυρομάλλης. Κι οι μενσεβίκοι ."Κάνετε λάθος".

Του Εμπορίου και της Βιομηχανίας . Ν. οι μπολσεβίκοι τραβούσαν ασυγκράτητα προς τα μπρος. Αβίλοφ (Γκλέμποφ). να σκοτωθεί και να χαθεί.. Αμέσως ύστερα μίλησε φλογερά ένας άλλος στρατιώτης: "Η κυβέρνηση του Κερένσκι.. Λόγχες φαίνονταν και πάνω από τις καρέκλες των αντιπροσώπων. Π. Στο τέλος τον χειροκρότησαν κιόλας. Γ. των αγροτών και των υπαλλήλων πρέπει να εξασφαλίσουν την εφαρμογή στην πράξη του προγράμματος που διακήρυξε το συνέδριο. φωνές "Φτάνει! Ησυχία".. των στρατιωτών. ιδιαίτερα του Λένιν και του Τρότσκι.Γ.. ανθρώπινα χνώτα και λερωμένα ρούχα.Α. δεν είναι παραβάν που πίσω του μπορεί να κρυφτεί μια τέτοια βρομερή δουλιά. Ο στρατιώτης καθόταν στα χαρακώματα γυμνός και ξυπόλυτος.. Η απέραντη αίθουσα ήταν ασφυχτικά γεμάτη από στρατιώτες με αυστηρά πρόσωπα κι από εργάτες. να πάει στη Γαλικία. γιατί το σκάει για το σπίτι κι αφήνει τους συντρόφους του να πεθαίνουν στα χαρακώματα! Κάθε λιποτάχτης είναι προδότης και πρέπει να τιμωρηθεί. των εργατριών.φώναξε . Η κυβέρνηση του Κερένσκι τον ανάγκασε να επιτεθεί ξανά. 57 . Α. όπως η λιποταξία!. (1) Εχει υπόψη του την εντολή που πάρθηκε από το συνέδριο ταυτόχρονα με το διάταγμα για τη γη. στην αίθουσα μαζεύονταν όλο και καινούριες εκατοντάδες άνθρωποι. στο οποίο αναφερόταν ότι οι λιποτάχτες στερούνται κλήρου. έγινε απόλυτη σιγή. Ι. Ρίκοφ.Η θέση του επιτρόπου του λαού για τους σιδηροδρόμους παραμένει προσωρινά κενή". Τζουγκασβίλι (Στάλιν). Θόρυβος. των ναυτών. Και στο σπίτι. Η κυβέρνηση του Κερένσκι. οχτώ ολόκληρους μήνες.Ι. ". Μπρόνσταϊν (Τρότσκι) Της Δικαιοσύνης . Η διεύθυνση των διαφόρων τομέων της κρατικής ζωής ανατίθεται σε επιτροπές που τα μέλη τους.Α. που την ανείπωτη φρίκη της την αναγνωρίζετε κι εσείς οι ίδιοι στο διάταγμα για την ειρήνη. Ο Κάμενεφ προτείνει βιαστικά να αφήσουν το ζήτημα να το εξετάσει η κυβέρνηση. Των Οικονομικών . Κανένας δεν ήθελε να φύγει για το σπίτι του.Λ. σε στενή συνεργασία με τις μαζικές οργανώσεις των εργατών. μύριζε ιδρώτα. Νόγκιν. Οι μπολσεβίκοι εξοπλίζονταν για την αποφασιστική μάχη με τον Κερένσκι. Στις 2 και 30 μετά τα μεσάνυχτα. Στο βήμα ανέβηκε ένας κουρασμένος. Τάχθηκε ενάντια στο άρθρο της εντολής (1). Ι. Σύντ. καταγίνονταν μόνον με φλυαρίες. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή τους εξόπλισε όλους...Ετσι. κουρελής και εύγλωττος στρατιώτης. Β.Λ. όμως τα απλά και συγκινητικά λόγια του υποχρέωσαν όλους να σωπάσουν.. Τεοντόροβιτς. Π.Β. Η βαριά αποπνιχτική ατμόσφαιρα ήταν γεμάτη από τον καπνό των τσιγάρων. Ειρήνη. Σκβορτσόφ (Στεπάνοφ) Των Εξωτερικών . Η κυβερνητική εξουσία ανήκει στο Σώμα των προέδρων αυτών των επιτροπών. Στην αρχή τον υποδέχτηκαν γιουχαϊσματα και σφυρίγματα. Π. Αντίθετα. Ν. Της Λαϊκής Παιδείας . αγροτών και στρατιωτών βουλευτών και στην Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή. που θα ονομάζεται Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού. Της Γεωργίας . Μιλιούτιν.Ι." Στην αίθουσα επικρατεί ησυχία. Λουνατσάρσκι.Ο έλεγχος της δράσης των Επιτρόπων του Λαού και το δικαίωμα της αντικατάστασής τους ανήκει στο Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ των εργατών.Α.Βλαντιμίρ Ουλιάνοφ (Λένιν). κι ως τη σύγκληση της Συντακτικής Συνέλευσης. Των Ταχυδρομείων και Τηλεγραφείων . Λευτεριά. Της Εργασίας . δηλαδή στο Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού.. ". Πρόεδρος για τις υποθέσεις των Εθνοτήτων . ξεσπάει θύελλα χειροκροτημάτων σε κάθε όνομα. Ο Κάμενεφ διάβασε το διάταγμα για το σχηματισμό της κυβέρνησης: "Να σχηματιστεί για τη διακυβέρνηση της χώρας. "Ο φουκαράς ο στρατιώτης που τον έχωσαν με το ζόρι στην κρεατομηχανή των χαρακωμάτων. να φυλακίζονται οι ομιλητές τους κόμματός του. Ε. παραμερίζοντας όλες τις αμφιβολίες και σαρώνοντας στο δρόμο τους όλους όσοι αντιστέκονταν. οι τσιφλικάδες να παλεύουν ενάντια στις επιτροπές των αγροτών και να κλείνουν στα συρματοπλέγματα τους συντρόφους του.. Αυτός λαχταρούσε ειρήνη κι ο Τερεσένκο γελούσε. στο τέλος. Ντιμπένκο. Κριλένκο και Π. ρουχισμό και πολεμοφόδια. Ι. την περίοδο του Κερένσκι είδε να διαλύονται οι επιτροπές του. . Οβσεένκο (Αντόνοφ)... που οι ήχοι των σαλπίγγων του ακούγονταν κιόλας από τα νοτιοανατολικά.Β. στο χωριό του. Των Στρατιωτικών και των Ναυτικών . Ηταν οι μοναδικοί άνθρωποι στη Ρωσία που είχαν συγκεκριμένο πρόγραμμα δράσης.. ενώ όλοι οι άλλοι. Υστερα από την ανάγνωση του καταλόγου των λαϊκών επιτρόπων. Δ. να κλείνονται οι εφημερίδες του. προσωρινή εργατοαγροτική κυβέρνηση. που ανατρέψατε!". που στέκονταν εδώ ολόκληρες ώρες. Οπόκοφ (Λόμοφ) Του Επισιτισμού . Β. ακούγοντας ακούραστα τους ομιλητές..μια επιτροπή αποτελούμενη από τους: Β. Στην Πετρούπολη η αστική τάξη. Ο λιποτάχτης είναι παλιάνθρωπος.Ν. σαμποτάριζε τον εφοδιασμό του στρατού με τρόφιμα. Επίτροπος του λαού για τις εσωτερικές υποθέσεις: . Α. Κατά μήκος των τοίχων της αίθουσας σχηματιζόταν μια γραμμή από λόγχες. σε συμμαχία με τους Γερμανούς... Ποιος τον υποχρέωνε να λιποταχτήσει. Σλιάπνικοφ. Πρόεδρος του Συμβουλίου .δέχτηκε την επανάσταση σαν μήνυμα ειρήνης και λευτεριάς.

διαμαρτυρόμαστε ενάντια στην αυταρχική συμπεριφορά των μπολσεβίκων. ένας νεαρός και τολμηρός. Στο τέλος του λόγου οι φωνές και τα σφυρίγματα έπαψαν. που έχουν τόσο ανάγκη. επειδή αυτό.Ο Αβίλοφ.. Ούτε μια δημοκρατική ομάδα δεν υποστηρίζει την κυβέρνησή σας.. (1) Τους αριστερούς εσέρους τους ακολουθούσε μόνο ένα μέρος των επαναστατικά διατεθειμένων αγροτών. μίλησε από μέρους των σοσιαλδημοκρατών . μα αποκλειστικά από το γεγονός ότι η κυβέρνηση δεν μπορούσε να δώσει στο λαό ούτε ψωμί.. Είστε πια απομονωμένοι. που θα στηρίζεται στην επαναστατική δημοκρατία. Μόλις τώρα έμαθα ότι οι πρεσβευτές των συμμάχων ετοιμάζονται να φύγουν και πως σ' όλες τις πόλεις της Ρωσίας οργανώθηκαν επιτροπές σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης. Μόνο η πραγματική πλειοψηφία του λαού που θα υποστηρίζει μια κυβέρνηση σοσιαλιστικού συνασπισμού. αναγνωρίζοντας πως τα καθήκοντα αυτής της κυβέρνησης είναι: το γρήγορο κλείσιμο δημοκρατικής ειρήνης. μετακινιόταν προς τα μπρος. του μοναδικού κόμματος που ακολούθησε τους μπολσεβίκους.. Κανένα κόμμα δεν μπορεί μόνο του να τα βγάλει πέρα με τέτοιες πρωτοφανείς δυσκολίες. Στη χώρα το ψωμί είναι πολύ λίγο. του κόμματος που επηρέαζε την εξεγερμένη αγροτιά (1). παρόλο τον επαναστατικό τους ενθουσιασμό. Δεν μπορούμε να υποστηρίξουμε καμιά άλλη κυβέρνηση. Στο βήμα ανέβηκε ο Τρότσκι. μα ο Αβίλοφ συνέχιζε: "Είτε τσακιστεί από τους Γερμανούς ο ρωσικός στρατός. Τον Αβίλοφ τον διαδέχτηκε ο Καρέλιν.. Οι αντιπρόσωποι της άκρας αριστεράς του δηλώνουν πως σε καιρό πολέμου. και που ήταν εκπρόσωπος του κόμματος των αριστερών εσέρων. που έφυγε από το συνέδριο.".". Μιλούσε με καμπανιστή φωνή και το απέραντο πλήθος.. Αυτή η ευχέρεια με την οποία έγινε δεκτή η ανατροπή της προσωρινής κυβέρνησης δεν εξηγείται με το ότι η αριστερή δημοκρατία είναι πολύ δυνατή. το αποτέλεσμα θα 'ναι το ίδιο: η πλέρια απομόνωση της Ρωσίας. Για την ώρα δεν μπορείτε να υπολογίζετε στη δραστήρια υποστήριξη του προλεταριάτου των συμμαχικών χωρών.. Χτες απαγορεύτηκε το μοναδικό μας έντυπο όργανο η "Σημαία της Δουλειάς". "Το κόμμα μας αρνήθηκε να μπει στα Σοβιέτ των Επιτρόπων του Λαού γιατί δε θέλουμε να ξεκόψουμε για πάντα με τη μερίδα του στρατού της επανάστασης. Αραγε μπορεί να δώσει στο λαό ψωμί. δηλαδή του κόμματος της Μαρίας Σπιριντόνοβα. η οργάνωση ελέγχου της παραγωγής και η σύγκληση σε καθορισμένη προθεσμία της Συντακτικής Συνέλευσης. της σύνταξης της "Νέας Ζωής". ακούγοντας τα λόγια του. η μεταβίβαση της γης στη διάθεση των αγροτικών επιτροπών. Σχετικά με γερμανική σοσιαλδημοκρατία μόλις τώρα μίλησα με τον αντιπρόσωπό μας στη Στοκχόλμη. να πετύχετε ειρήνη. ούτε το Παρίσι. Το ίδιο δύσκολο. σχεδόν ειρωνικό. Κατόπιν διάβασε απόφαση και των δύο παρατάξεων: "Το συνέδριο αναγνωρίζοντας ότι για να σωθούν οι καταχτήσεις της επανάστασης είναι απαραίτητος ο άμεσος σχηματισμός κυβέρνησης.. γιατί δεν μπορείτε να δώσετε στους αγρότες μηχανές. Οι κομισάριοί μας διώχτηκαν από τις θέσεις τους. των στρατιωτών και αγροτών βουλευτών. επανάσταση στη Γερμανία είναι αδύνατη.. Το Δημοτικό Συμβούλιο δημιουργεί για την πάλη ενάντιά σας ισχυρή επιτροπή σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης. Οι κραυγές από κάτω ακούγονταν όλο και πιο συχνά και οργισμένα.. το κομψό του ημίπαλτο δεν ταίριαζε καθόλου με το περιβάλλον. Κι ακριβώς η τέτοια μεσολάβηση είναι αυτή τη στιγμή η βασική μας υποχρέωση.. στην πλειοψηφία του. Ενάντιά μας ήταν γενικά όλοι. Η πλειοψηφία της αγροτικής μάζας δε θα σας ακολουθήσει. κάπου ακούστηκαν ακόμα και χειροκροτήματα. Στα χείλη του πλανιόταν ένα σαρκαστικό χαμόγελο. Θυμηθείτε πως η συμμαχική δημοκρατία. Οι κυβερνήσεις των συμμαχικών δυνάμεων αρνήθηκαν να μιλήσουν ακόμα και με τον Σκόμπελεφ και τις προτάσεις που κάνατε για διάσκεψη ειρήνης δε θα τις δεχτούν σε καμιά περίπτωση. είναι μακριά από την επαναστατική πάλη. οπότε ο αυστρογερμανικός και ο αγγλογαλλικός συνασπισμός θα συμφιλιωθούν σε βάρος μας.. Εκτός απ' αυτό. Ενα τέτοιο ξέκομμα θα μας στερούσε τη δυνατότητα να είμαστε οι μεσολαβητές ανάμεσα στους μπολσεβίκους και τις άλλες δημοκρατικές ομάδες. το σύντροφο Χόλντεμπεργκ.διεθνιστών και των μενσεβίκων διεθνιστών που είχαν παραμείνει. Είχε λεπτό νεανικό πρόσωπο. Δε σας αναγνωρίζει ούτε το Λονδίνο.. αποφασίζει: να εκλεγεί προσωρινή εκτελεστική επιτροπή για τη δημιουργία κυβέρνησης σε συμφωνία με κείνες τις ομάδες της επαναστατικής δημοκρατίας που παρευρίσκονται στο συνέδριο". Καύσιμα και άλλα είδη πρώτης ανάγκης είναι σχεδόν αδύνατο να βρει κανείς. ούτε ειρήνη.". Και στις παραμονές της εξέγερσης προφήτευαν την αναπόφευκτη αποτυχία μας. ούτε το Βερολίνο. που είναι οργανωμένη στα Σοβιέτ των εργατών. που για την ειλικρίνειά του δεν αμφέβαλε κανένας. Και η αριστερή μερίδα της δημοκρατίας θα μπορέσει να κρατηθεί μόνο στην περίπτωση που θα λύσει τα δύο αυτά προβλήματα. μπορεί να ολοκληρώσει την υπόθεση της επανάστασης. ούτε και τη συνδιάσκεψη της Στοκχόλμης δεν μπόρεσε να συγκαλέσει. είτε κλείσουμε μεις χωριστή ειρήνη με τη Γερμανία.. Οι ήρεμες και ψυχρές κρίσεις του Αβίλοφ έφεραν στους αντιπροσώπους ορισμένη σύγχυση. "Πρέπει να σκεφθούμε στα σοβαρά τι γίνεται και πού τραβάμε. κι όταν ο Αβίλοφ τέλειωσε την ομιλία. γεμάτος αυτοπεποίθηση και κουράγιο. και μάλιστα πιο δυσκολότερο. Στη Στρατιωτική Επαναστατική 58 . "Ολες αυτές οι αντιλήψεις για τον κίνδυνο απομόνωσης του κόμματός μας δεν είναι καινούριες. εκτός από κυβέρνηση σοσιαλιστικού συνασπισμού. Σύντ.

χωρίς σχεδόν αιματοχυσία ν' ανατρέψουμε την προσωρινή κυβέρνηση.. η Ενωση των σιδηροδρομικών αρνείται να μεταφέρει τα αντεπαναστατικά τμήματα που κατευθύνονται ενάντια στην Πετρούπολη και ταυτόχρονα απαγορεύει στα μέλη της να εκπληρώσουν οποιεσδήποτε διαταγές χωρίς την έγκριση της Βίκζελ.. λόγου χάρη. που τους προτείνεται αυτή η εξουσία. προτιμούμε τους αγρότες! Η επανάστασή μας θα παραμείνει κλασική στην ιστορία. Μας κατηγορούν ότι αρνηθήκαμε να 'ρθουμε σε συμφωνία με τα άλλα δημοκρατικά κόμματα. είτε οι ευρωπαϊκές δυνάμεις θα πνίξουν τη ρωσική επανάσταση!". Θα μπορούσαμε να οργανώσουμε την εξέγερση.. "Με χαρά δεχόμαστε στην κυβέρνηση όλα τα κόμματα και τις ομάδες που θα δεχτούν το πρόγραμμά μας"... Η εκλογή της καινούριας ΚΕΕ. Η εξουσία πρέπει να είναι σοσιαλιστική και επαναστατική εξουσία. που δεν έκρυβε την ανειρήνευτη έχθρα του. σαν έκρηξη βόμβας.. ο συνασπισμός με τους εργάτες. Ο ομιλητής δεν ακούει και συνεχίζει: "Εμείς δεν αναγνωρίζουμε αυτό το συνέδριο σαν νόμιμο: μετά την αποχώρηση των μενσεβίκων και των εσέρων εδώ δεν υπάρχει η νόμιμη απαρτία. με σκληρό πρόσωπο. της καινούριας Βουλής της Ρωσικής Δημοκρατίας δεν κράτησε περισσότερο από ένα τέταρτο της ώρας.Επιτροπή έδωσε βοήθεια μόνο η παράταξη των αριστερών εσέρων.. ότι δεν καταλαβαίνω με ποιον τρόπο ο συνασπισμός με τον Σκόμπελεφ ή ακόμα με τον Τερεσένκο θα μας βοηθήσει να πετύχουμε την ειρήνη.. τότε αυτό δεν είναι παρανόηση.. υπεύθυνη απέναντι στα έγκυρα όργανα όλης της επαναστατικής δημοκρατίας. όπως ίσως νομίζει ο Καρέλιν. Μήπως όμως φταίμε μεις γι' αυτό. Τι είδους συνασπισμό έχει υπόψη του ο Αβίλοφ.. η "παρανόηση".. Στην πραγματικότητα απομονωμένη αποδείχτηκε η προσωρινή κυβέρνηση. Το τέλος της ομιλίας σχεδόν πνίγηκε μέσα σε θύελλα γενικής αγανάχτησης. 59 . που ήταν τυλιγμένο ακόμα από τον καπνό του μπαρουτιού. αυτά τα κόμματα και τώρα είναι απομονωμένα και ξέκοψαν μια για πάντα από το προλεταριάτο! Μας μιλούν για την ανάγκη συνασπισμού. Για τους αγρότες και τα κόμματα που αποχώρησαν απ' το συνέδριο έμειναν κενές θέσεις. Κατόπιν με συντριπτική πλειοψηφία εκλέχτηκε το Σοβιέτ των Επιτροπών του Λαού. απομονώθηκαν τα δημοκρατικά κόμματα που ήταν ενάντιά μας. Ενα από τα δύο: Είτε η ρωσική επανάσταση θα προκαλέσει επαναστατικό κίνημα στην Ευρώπη. στο συνέδριο παρέμειναν ακόμα περισσότερα μέλη απ' ό.τι χρειάζονταν για την απαρτία που καθόρισε η παλιά ΚΕΕ. Η φταίει.. Απόδειξη γι' αυτό ήταν τα σκεφτικά πρόσωπα των μελών του προεδρείου.. Φλογίζονταν από τόλμη βλέποντας τους εαυτούς τους να παλεύουν για όλη την ανθρωπότητα. Ο Κάμενεφ έδωσε το λόγο στον αντιπρόσωπο της Ενωσης των σιδηροδρομικών. τους στρατιώτες και τη φτωχή αγροτιά. Το συνασπισμό με εκείνους που υποστήριζαν την κυβέρνηση που πρόδινε το λαό. Ξέσπασαν γέλια. Μήπως όμως ο συνασπισμός με τους αμυνίτες θα δώσει περισσότερο. ωστόσο. πάρτε τη!". έρχεται και λέει: "Να η εξουσία. Ο συνασπισμός δε μεγαλώνει πάντα τις δυνάμεις. Μόνο ένας συνασπισμός είναι δυνατός. Το γεγονός αυτό είναι η πιο χτυπητή απόδειξη ότι δεν είμαστε απομονωμένοι. Ο Τρότσκι διάβασε τα αποτελέσματα: Ηταν εκατό μέλη.. Ο Αβίλοφ προσπαθεί να μας τρομάξει με τον κίνδυνο μιας ειρήνης σε βάρος της Ρωσίας. αν αυτοί και μελλοντικά συνεχίσουν να παραμένουν εχθροί όλης της ρωσικής δημοκρατίας". "Ο Αυξέντιεφ έδινε λίγο ψωμί... αυτό είναι κήρυξη αμείλιχτου πολέμου! Και τον πόλεμο αυτόν δεν τον κηρύξαμε εμείς. κι απ' αυτούς οι εβδομήντα ήταν μπολσεβίκοι. Οταν στο αποκορύφωμα της επανάστασης το κόμμα. αν. Οχι. τότε η επαναστατική Ρωσία αναπόφευκτα θα χαθεί.. Μα και η άλλη πλευρά είχε κιόλας αρχίσει να μπαίνει στον αγώνα. τότε οι προσπάθειές μας για την ειρήνη δε θα 'χουν επιτυχία. Επαναλαβαίνω.. "Το 1905 και στις μέρες του Κορνίλοφ οι εργάτες των σιδηροδρόμων αποδείχτηκαν οι καλύτεροι υπερασπιστές της επανάστασης. Και η τιμή της πραγματοποίησης αυτού του συνασπισμού ανήκει στο δικό μας κόμμα. σύντροφοι.". Ετσι έκλεισε την ανακοίνωσή του ο Τρότσκι. Ο Κάμενεφ απάντησε σύντομα πως δεν μπορεί να υπάρξει καμιά αμφιβολία σχετικά με τις αρμοδιότητες του συνεδρίου. "Μιλώ από μέρους της ισχυρότερης οργάνωσης στη Ρωσία και σας δηλώνω: Η Βίκζελ (1) με εξουσιοδότησε να κάνω γνωστή στο συνέδριο την απόφαση της ένωσής μας πάνω στο ζήτημα της οργάνωσης της εξουσίας.. Η ένωσή μας υποστηρίζει την παλιά ΚΕΕ και δηλώνει πως το συνέδριο δεν έχει το δικαίωμα να εκλέξει καινούρια ΚΕΕ. Ο λόγος του επέδρασε στη συνέλευση. πως αν η Ευρώπη και στο μέλλον έχει επικεφαλής την ιμπεριαλιστική αστική τάξη. Στην αίθουσα ξεσηκώθηκε φοβερός θόρυβος. Οταν πρέπει να εκλέξουμε ανάμεσα στους αγρότες και τον Αυξέντιεφ που έπιασε τις αγροτικές επιτροπές. Φωνές: "Δε σας κάλεσε η παλιά ΚΕΕ!".. περνούν στο στρατόπεδο των εχθρών. Ωσπου να δημιουργηθεί μια τέτοια εξουσία. Η Βίκζελ παίρνει στα χέρια της όλη τη διεύθυνση των ρωσικών σιδηροδρομικών γραμμών".. Κι από τότε σ' όλες τις ενέργειες των εξεγερμένων μαζών εκδηλώθηκε και παρέμεινε για πάντα μια συνειδητή και σταθερή αποφασιστικότητα. Εσείς όμως δε μας καλέσατε στο συνέδριό σας". Παρ' όλα αυτά όμως ήταν ένα βαρύ χτύπημα. Ο Αβίλοφ μάς φοβερίζει πως αν παραμείνουμε "απομονωμένοι". Η κεντρική επιτροπή αρνείται πέρα για πέρα να υποστηρίξει τους μπολσεβίκους. Οι αντιπρόσωποι χειροκρότησαν θυελλώδικα. κι εκείνοι. επειδή και ύστερα από την αποχώρηση των μενσεβίκων και των εσέρων. Σ' αυτό απαντώ. Με ποιον όμως τρόπο μπορέσαμε. Ηταν ένας κοντόχοντρος άνθρωπος. βρίσκονταν στις γραμμές μας ο Νταν και ο Αυξέντιεφ.

. Η προκήρυξη του Δημοτικού Συμβουλίου έκανε τη δουλιά της. Η ώρα ήταν περίπου 7 το πρωί. για να μπορέσουν οι αντιπρόσωποί του να φύγουν το γρηγορότερο προς όλες τις γωνιές της Ρωσίας και να εξιστορήσουν τα μεγάλα γεγονότα που διαδραματίστηκαν. όλοι αυτοί έτσι ονομάζουν τον εαυτό τους... 60 ."... Σύντ.. Με ποιον τρόπο θα καταφέρουμε τώρα να επιβάλουμε τη θέλησή μας.. "Ναι... Αυτά τα τραμ είχαν σταλεί από το συνδικάτο των εργατών των τραμ για τη μεταφορά των αντιπροσώπων στα σπίτια. Πάρα πολλοί είχαν εξαιρετικά ανήσυχη όψη. "Από ποιον.". που ζει η ρωσική διανόηση. μας σταμάτησε και μας έκανε αυστηρή έρευνα μια περιπολία ένοπλων μικροαστών.. Η ατμόσφαιρα στα παραφορτωμένα βαγόνια μου φάνηκε πως δεν ήταν χαρούμενη και ξένοιαστη όπως την προηγούμενη νύχτα. Δήλωσα επίσημα πως ο πρόξενος απαγόρευσε σ' όλους τους Αμερικανούς πολίτες να φέρουν όπλα σε κείνους τους τομείς. "Κι αν έρθει ο κομισάριος από τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή και ψάχνει για όπλα.". "Και τι χρειάζεται αυτή η υπηρεσία.Αμέσως ύστερα απ' αυτό οι εργασίες του 2ου Πανρωσικού συνεδρίου των Σοβιέτ τερματίστηκαν. Κοντά στο σπίτι μας. που στέκονταν μπροστά στο Σμόλνι.".. (1) Βίκζελ: Πανρωσική εκτελεστική επιτροπή της Ενωσης Eργατών και Υπαλλήλων των σιδηροδρόμων. όταν ξυπνήσαμε τους εισπράκτορες και τους οδηγούς των τραμ.".. "Η επιτροπή του σπιτιού επιμένει να βγαίνετε κι εσείς υπηρεσία σαν τους άλλους άντρες!". "Μα πρέπει να φυλάξουμε τις γυναίκες και τα παιδιά". "Από τους ληστές και τους διαρρήχτες". Και μετά μήπως δεν είναι το ίδιο πράγμα. Πιθανόν να 'λεγαν από μέσα τους: "Λοιπόν να που γίναμε νοικοκύρηδες. Η σπιτονοικοκυρά μάς άκουσε κι έτρεξε να μας υποδεχτεί με μια ροζ μεταξωτή ρόμπα..

.. Η Γκάτσινα... Διαταγή του πρωθυπουργού Κερένσκι. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή διόρισε βιαστικά διοικητή άμυνας της Πετρούπολης το φιλόδοξο μόνιμο λοχαγό Μουραβιόφ (1).ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ Η επιτροπή σωτηρίας Παρασκευή. και στους υπόλοιπους που βασανίζονταν από αμφιβολίες και ταλαντεύονταν. που παραπλανήθηκαν στα περίχωρα χωρίς διοικητές. σταλμένη από την Γκάτσινα: "Εγώ. Οι κομισάριοι της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής έτρεχαν με τα τρένα σ' όλη τη χώρα.. τις διοικήσεις και τις ιλαρχίες. όλη την εκτελεστική κρατική εξουσία στην περιοχή του Ντόνετς. Από τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή δόθηκε διαταγή στα στρατεύματα να υποχωρήσουν. σε στενή συμμαχία με τις διοικήσεις και των άλλων κοζάκικων στρατευμάτων. Προσπάθησαν να 'ρθουν σε διαπραγματεύσεις με τους κοζάκους. ολόκληρες μάζες απ' αυτούς τους παραπλανημένους και ντροπιασμένους στρατιώτες βρίσκονταν κιόλας στο Σμόλνι και προσπαθούσαν να δώσουν εξηγήσεις.. ο πρόεδρος της προσωρινής κυβέρνησης και Ανώτατος Διοικητής των ενόπλων δυνάμεων της Ρωσικής Δημοκρατίας. 25 του Οχτώβρη. Τμήματα των δύο παραπάνω συνταγμάτων . διασπάστηκαν μονομιάς και οριστικά σε δύο ή καλύτερα σε τρία μέρη: στην ανώτατη διοίκηση. Η στρατιωτική κυβέρνηση. Μα δεν προσχώρησαν στα κυβερνητικά στρατεύματα. Οι σιδηροδρομικοί κι οι τηλεγραφητές αρνιούνταν να μεταδώσουν τα τηλεγραφήματά τους. Διατάσσω όλα τα τμήματα που πήραν διαταγή να κινηθούν. και υποστηρίζει ολόπλευρα. που βρίσκονταν νότια της Πετρούπολης. Η διαταγή αυτή να διαβαστεί σ' όλους τους λόχους. που έγραφαν πως όλα τα μαγαζιά και τα καταστήματα πρέπει να είναι ανοιχτά όπως πάντα κι όλα τα ακατοίκητα διαμερίσματα μπαίνουν στη διάθεση της επιτροπής. τριάντα έξι ολόκληρες ώρες. ενώ θα 'πρεπε να τους είχε κάνει σκόνη". που από απερισκεψία και πλάνη προσχώρησαν στη συμμορία των προδοτών της πατρίδας και της επανάστασης. Μπορεί ο θαυμασμός αυτός να ήταν εντελώς ειλικρινής. στην πλειοψηφία των στρατιωτών που ήταν με το Σοβιέτ. Δεν ήξεραν ότι οι κοζάκοι ήταν τόσο κοντά. 61 . 8 του Νοέμβρη (26 Οχτώβρη). έχοντας υπόψη τις εξαιρετικές περιστάσεις που δημιουργήθηκαν και τη διακοπή της επικοινωνίας με την κεντρική εξουσία. αναλαβαίνει από σήμερα. κυκλώθηκαν πραγματικά από κοζάκους και κατέθεσαν τα όπλα. Διατάσσω όλα τα τμήματα της περιοχής της Πετρούπολης. Ο πρόεδρος της στρατιωτικής κυβέρνησης Στρατιωτικός αταμάνος Καλέντιν".. να επανέλθουν αμέσως στα καθήκοντά τους. Μόνο ο κρατικός ασύρματος του Τσάρσκογιε Σελό έστελνε κάθε μισή ώρα. Η στρατιωτική κυβέρνηση έχοντας υπόψη την ενέργεια των μπολσεβίκων.". Α. οι υπάλληλοι του ταχυδρομείου δεν παραλάβαιναν την αλληλογραφία τους. κι απ' τις δυο πλευρές της πόρτας μας. είδα στον τοίχο... που το περασμένο καλοκαίρι δημιούργησε τα "τάγματα θανάτου" και που λεγάν ότι κάποτε δήλωσε στην κυβέρνηση πως "κάνει πολλές αβρότητες με τους μπολσεβίκους.. Τηλεγράφημα του Κερένσκι στο διοικητή του Βορείου Μετώπου: "Η πόλη Γκάτσινα κατέχεται από στρατεύματα που είναι αφοσιωμένα στην κυβέρνηση και πάρθηκε χωρίς αιματοχυσία. που επειδή δεν είχε τίποτε άλλο καλύτερο να κάνει τάχθηκε με το μέρος του Κερένσκι. ήταν αποκομμένοι από τη ρωσική επαρχία κι απ' όλο τον έξω κόσμο. να την εκτελέσουν αμέσως.(όχι ναύτες). σε άμιλλα με τους κομισάριους του Δημοτικού Συμβουλίου. και μέχρι που ν' αποκατασταθεί η εξουσία της προσωρινής κυβέρνησης και η τάξη στη Ρωσία. που αποπειράθηκαν ν' ανατρέψουν την προσωρινή κυβέρνηση και να πάρουν την εξουσία στην Πετρούπολη και σ' άλλα μέρη. Ακριβώς τη στιγμή αυτή. 9 του Νοέμβρη (27 του Οχτώβρη). Οι φρουρές όλων των μικρών πόλεων. τον ίδιο εκείνο Μουραβιόφ. Οι μπολσεβίκοι. που είναι αφοσιωμένα στην πατρίδα. δύο νέες διαταγές της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. είχε καταληφθεί τη νύχτα. Ηταν ολοφάνερο ότι στο επαναστατικό στρατόπεδο επικρατούσε ακαταστασία. Ο πρόεδρος της προσωρινής κυβέρνησης και Ανώτατος Στρατιωτικός Διοικητής. Βγαίνοντας το πρωί στο δρόμο. την υπάρχουσα προσωρινή κυβέρνηση συνασπισμού. που βρίσκεται τριάντα χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Πετρούπολης. Ηταν επαγγελματίας στρατιωτικός και υποκλινόταν με θαυμασμό μπροστά στη δύναμη και την τόλμη. "Νοβοτσερκάσκ. δελτία ειδήσεων και ανακοινώσεις. Κερένσκι". Λόχοι των τμημάτων της Κροστάνδης. ανακοινώνω ότι έφτασα σήμερα εδώ. του Σεμιόνοφ και του Ισμαϊλοφ και ναύτες κατέθεσαν χωρίς αντίσταση τα όπλα και προσχώρησαν στα στρατεύματα της κυβέρνησης. θεωρεί την ενέργεια αυτή των μπολσεβίκων εγκληματική και ολότελα απαράδεχτη. επικεφαλής τμημάτων από το μέτωπο. Στο μέτωπο πέταξαν δύο αεροπλάνα με διαφωτιστικό υλικό.

διαμαρτυρίας του Δημοτικού Συμβουλίου κι έκλεισαν το όργανο του Δημοτικού Συμβουλίου "Εφημερίδα της Αυτοδιοίκησης της Πόλης"..δώθε. Δημιούργησε στην αρχή μια ψεύτικη ελπίδα για αλλαγή. Στη μία το μεσημέρι κατεβήκαμε στη λεωφόρο Νέβσκι. (1) Ο Μουραβιόφ ήταν αντισυνταγματάρχης. ανάμεσα στο εχθρικό πλήθος και ζητούσε να του παραδώσουν τις εφημερίδες. σχεδόν ως τον τελευταίο. κατάφερνε αντιχτυπήματα υπερασπίζοντας απεγνωσμένα την ύπαρξή της. "Θέλουν να διαλύσουν το Δημοτικό Συμβούλιο!" μου είπε. οι κεντρικές επιτροπές των κομμάτων των μενσεβίκων. των εσέρων και 62 . κατάσχεσαν χιλιάδες τεύχη της έκκλησης . μπακάληδες. Οι απλοί στρατιώτες κι οι βιομηχανικοί εργάτες. Μισή ντουζίνα πρόσκοποι πήγαιναν πέρα . αλλάζοντας τον τίτλο με τον τίτλο "Στρατιωτική Φωνή". βγήκε σε εκατό χιλιάδες φύλλα προκαλώντας οργή και αγανάχτηση: "Οι άνθρωποι που κατάφεραν το προδοτικό τους χτύπημα τη νύχτα. Στην αίθουσα Αλεξαντρόφ γινόταν πλατιά συνεδρίαση της επιτροπής σωτηρίας με τη συμμετοχή μεγάλου πλήθους. Προϊστάμενος ήταν ο Φιλιπόφσκι και στο βήμα ρητόρευε συνέχεια ο Σκόμπελεφ. Στο Κίεβο οι μπολσεβίκοι κατέλαβαν το οπλοστάσιο και το τηλεγραφείο. encore de l' audace. οι ευέλπιδες κι οι μικροαστοί.. Νομίζω πως η ιστορία δεν είδε ποτέ κάτι παρόμοιο. αλλά ξόφλησε γρήγορα επειδή διατήρησε για πολύ διάστημα τις ξεπερασμένες μορφές του παλιού καθεστώτος. Η όμορφη κοινωνία έλιωσε.". η παλιά ΚΕΕ. Στα σκαλοπάτια στέκονταν πρόσκοποι και αξιωματικοί και μοίραζαν φύλλα της "Στρατιωτικής Φωνής". στο τυπογραφείο της αυτοδιοίκησης της πόλης πήγαν κοκκινοφρουροί. Στην Πετρούπολη απεργούσαν δεκάξι υπουργεία. όπως κι οι εκπρόσωποι της αστικής τάξης .. Η χώρα θα μάθει την αλήθεια! Θα το δούμε αυτό!". και μαζί της άρχιζαν να πήζουν αργά οι αδύνατοι ακόμα πυρήνες των νέων μορφών.. για μια νύχτα. Πότε δω. τρέμοντας από θυμό.Μα το κύμα της εξέγερσης αγκάλιασε τη Ρωσία με τόση ταχύτητα. Οι αξιωματικοί. όπου η κατάσταση περιπλέχτηκε με την απειλή γενικού λοκάουτ από την άλλη. απ' όπου εκτόπισαν τους αντιπροσώπους του συνεδρίου των κοζάκων. που συνεδρίαζε στην ίδια πόλη. Σ' όλες τις πόλεις οργανώθηκαν κι ετοιμάστηκαν για εμφύλιο πόλεμο οι επιτροπές σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης. Αυτό το προτσές άρχισε ακόμα από το 1905. "Αυτή τη φορά βρίσκεται επικεφαλής μπολσεβίκος κομισάριος. Στο Καζάν η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή συνέλαβε το επιτελείο της τοπικής φρουράς και τον κομισάριο της προσωρινής κυβέρνησης. πλήθος που χλεύαζε. το Σοβιέτ με συντριπτική πλειοψηφία τάχθηκε υπέρ της υποστήριξης των μπολσεβίκων της Πετρούπολης. είδα τον Ριαζάνοφ που έβγαινε τρεχάτος. Είχαν άσπρα περιβραχιόνια με κόκκινη επιγραφή: "Πολιτοφυλακή της επιτροπής κοινωνικής ασφάλειας".. . αυτοί είναι μόνο ληστές και άρπαγες και ζύγωσε το τέλος τους. Στις πόρτες φύλαγαν φοιτητές και αξιωματικοί. ξένους ανταποκριτές. Η παλιά Ρωσία έπαψε να υπάρχει. Από το Κρασνογιάρσκ της Σιβηρίας έφτασε η είδηση ότι τα Σοβιέτ κατέλαβαν τα όργανα αυτοδιοίκησης της πόλης. που είχαν δημιουργηθεί από την αυγουστιανή μονογενή σοσιαλιστική (1) κυβέρνηση. Είναι ζήτημα μερικών ωρών! Ολη η Ρωσία είναι μαζί μας. που αποτελούνταν από τους ίδιους ακριβώς ανθρώπους που τα μεσημέρια πλημμυρίζουν τα πεζοδρόμια της Πέμπτης Λεωφόρου (3). Ενας εργάτης με κόκκινο περιβραχιόνιο και με το πιστόλι στο χέρι στεκόταν. Από τη σκάλα κατέβηκε ο λοχαγός Χόμπεργκ. φοιτητές. Από τη μια μεριά μια φούχτα πολύ άσχημα εξοπλισμένων εργατών και στρατιωτών.. Στριμωγμένη στον τοίχο. που ξεπέρασε τα ανθρώπινα μέσα επικοινωνίας. υποστήριζαν τα Σοβιέτ. Γάλλους και Αγγλους αξιωματικούς.των υπουργείων Εργασίας και Επισιτισμού. Στη Μόσχα. ψυχρό πρωινό. Γύρω τους μαζεύονταν εκατοντάδες άτομα. Το Σοβιέτ του Χέλσινγκφορς πήρε απόφαση να υποστηρίξει τους μπολσεβίκους. του συνεδρίου των Σοβιέτ. η κεντρική επιτροπή του Στρατού. Τώρα οι μπολσεβίκοι. με την καθοδήγηση δύο υπουργείων. σαν να ήταν ολομόναχη στον κόσμο. η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Σ' όλα τα διαμερίσματα του Δημαρχείου τσίριζε.. θορυβούσε και χειρονομούσε ένα τεράστιο πλήθος από υπαλλήλους.ήταν υπέρ της προσωρινής κυβέρνησης. Ολες οι αστικές εφημερίδες πετάχτηκαν από τα πιεστήρια μαζί κι η εφημερίδα της παλιάς ΚΕΕ "Φωνή του Στρατιώτη" που. και από την άλλη μεριά το αφηνιασμένο πλήθος. "η φούχτα των μπολσεβίκων" φαινόταν τόσο απομονωμένη. Οσο για τους μπολσεβίκους. οι άνθρωποι που έκλεισαν τις εφημερίδες. σάρωσαν όλες τις παλιές μορφές.". Η απέραντη ρωσική αυτοκρατορία γκρεμιζόταν. Εδώ δρούσε κιόλας η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Μπροστά στο Δημαρχείο ο δρόμος ήταν γεμάτος από κόσμο. δε θα κρατήσουν πολύν καιρό τη χώρα στο σκοτάδι. Σύντ. γραφιάδες.. Στις πέντε το πρωί. η κεντρική επιτροπή του στόλου. "Ολες οι πρεσβείες αναγνωρίζουν το Δημοτικό Συμβούλιο σαν τη μοναδική νόμιμη εξουσία. Μια θάλασσα από εχθρούς μαινόταν γύρω τους. Ο αρχιμηχανικός της πόλης έλεγε θριαμβευτικά.οι καντέ κι οι μετριοπαθείς σοσιαλιστές . πότε κει φαινόταν κάποιος κοκκινοφρουρός ή ναύτης με εφ' όπλου λόγχη. Ολοι αυτοί κουνούσαν τις γροθιές και ξεστόμιζαν κατάρες και απειλές. άντρες και γυναίκες. Μέσα το κτίριο έβραζε από λαό. δημοσιογράφους. "De l' audace. διανοούμενους. καταριόταν και τσίριζε: "Προδότες! Προβοκάτορες! Δήμιοι!". Παντού γινόταν το ίδιο. et toujours de l' audace" (2). Η επανάσταση του Μάρτη το επιτάχυνε. που εκπροσωπούσαν τη νικηφόρα εξέγερση. Οταν ανεβήκαμε επάνω. χύθηκε σαν κοσμογονική λάβα κι από την τρικυμισμένη αυτή θάλασσα βγήκε στην επιφάνεια η ισχυρή και ανελέητη ταξική πάλη. οι ομάδες των μενσεβίκων και των εσέρων του μετώπου.. Μέσα στο θόρυβο των χειροκροτημάτων απαριθμούσε τις οργανώσεις που προσχώρησαν στην επιτροπή σωτηρίας: η εκτελεστική επιτροπή των αγροτικών Σοβιέτ. που χάθηκαν σαν καπνός. Ηρθε ν' απαιτήσει από το Δημοτικό Συμβούλιο ν' αναγνωρίσει το Σοβιέτ των Επιτρόπων του Λαού κι ο δήμαρχος αρνήθηκε κατηγορηματικά. Σ' αυτό το γκρίζο.. υπάλληλοι.

το τέλος τους είναι ζήτημα λεπτών!" "Θα ξεσηκωθούν άραγε οι αγρότες. Ορκιζόμαστε. λοιπόν.. Οι γνώμες μοιράστηκαν: η δεξιά πτέρυγα των μενσεβίκων και των εσέρων...." "Αχ.. (1) Μενσεβικο-εσερική... έλεγε.". Το λόγο πήρε ο Βαϊνστάιν: "Πρέπει να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας και ν' αποφύγουμε κάθε είδους ενέργειες." "Πώς δε με νιώθετε! Μήπως δεν είναι φανερό πως οι αγρότες θα καταλάβουν αμέσως ότι αυτό είναι μόνο απάτη... Οι μέθοδές τους είναι ανυπόφορες. Είναι δικό μας διάταγμα..των λαϊκών σοσιαλιστών. το πρόγραμμα των εσέρων. η ένωση των ταχυδρομείων .. Κι όταν ξεσηκωθεί η αγροτιά. Ο Μάρτοφ τάχθηκε υπέρ. το περίφημο επιφώνημα του Δαντόν στο λόγο του της 2ης του Σεπτέμβρη 1792 στη Νομοθετική Συνέλευση της Γαλλίας.. Ο εκπρόσωπος της Βίκζελ δηλώνει πως η οργάνωση που τον έστειλε παίρνει την πρωτοβουλία σχηματισμού νέας κυβέρνησης. "Και ξέρετε τι είναι αυτό το διάταγμα για τη γη." τον ρώτησα. Οι αντιπρόσωποί της πήγαν κιόλας στο Σμόλνι για σχετικές διαπραγματεύσεις. Σύντ. Μιλήσαμε μ' ένα νεαρό εσέρο. Καθένας που ένιωσε και νιώθει επαναστατικό ενθουσιασμό. σύντροφοι.. ".. "Αυτοί πρόδωσαν τη Ρωσία!" είπε ένας ομιλητής. Ο Σκόμπελεφ ήταν υπέρ του αποκλεισμού τόσο των μπολσεβίκων όσο και των καντέ. Δε διακινδύνεψα τη ζωή μου είκοσι χρόνια για να υποταχθώ τώρα στην τυραννία των σκοτεινών ανθρώπων. Τι θέλουν ακόμα.. Το άμεσο καθήκον δεν είναι μόνο να κάνουμε ακίνδυνους τους ανεύθυνους δημαγωγούς.. Εκείνοι που έχασαν την πίστη τους στην επανάσταση ας τραβηχτούν στην άκρη. 63 . η αγροτική ένωση. ακόμα μια φορά τόλμη και πάντα τόλμη!" (Γαλλικά). που ο Τσερετέλι και οι άλλοι συμβιβαστές επέβαλαν στη Ρωσική Δημοκρατία την πολιτική του συνασπισμού. τότε για ποιο λόγο να ξεσηκωθεί.. μα δικτατορία ενάντια στο προλεταριάτο.. πρέπει να 'ρθει τώρα μαζί μας για την υπεράσπιση της επανάστασης.". Μήπως το διάταγμα για τη γη δεν ικανοποίησε τους αγρότες.. οι αυτοδιοικήσεις της πόλης. οι συνεταιρισμοί. πως ή θα σώσουμε την επανάσταση ή θα πεθάνουμε μαζί της.Η εξουσία των Σοβιέτ. "Είναι σωστό πως ο Καλέντιν κινείται προς Βορρά.. μα και η πάλη με την αντεπανάσταση. είπε. η εμποροβιομηχανική ένωση. Η εποχή των αποφάσεων πέρασε. αλλά δικτατορία και μάλιστα όχι δικτατορία του προλεταριάτου. καθώς κι οι λαϊκοί σοσιαλιστές. θα επακολουθήσει αναρχία από τα δεξιά.". Ολοι σηκώθηκαν ορθοί και σκέπασαν τα τελευταία λόγια με θυελλώδη χειροκροτήματα.. "Αρχισαν τον εμφύλιο πόλεμο κι άφησαν ανοιχτό το μέτωπο στους Γερμανούς! Οι μπολσεβίκοι πρέπει να συντριβούν αμείλιχτα. Μα δεν υπολόγισαν τους αγρότες. Τα μάτια του πέταξαν φωτιές! "Μάλιστα!" φώναξε... Για ν' αναστηλώσουμε μια ενιαία δημοκρατική εξουσία. Αυτό συνέβη εκείνη τη νύχτα. είναι απαραίτητο ν' ανεβάσουμε ξανά το κύρος της επανάστασης. Στην αίθουσα δε φαινόταν ούτε ένας προλετάριος. "Εσείς εδώ. "Αφού αυτή είναι η πολιτική σας. Κι αφού οι επιθυμίες της αγροτιάς είναι αυτές..". η Βίκζελ. ολοκληρωτικά πρόγραμμα των εσέρων! Το κόμμα που επεξεργάστηκε τις βάσεις αυτής της πολιτικής ύστερα από προσεχτική έρευνα των απαιτήσεων των αγροτών! Αυτό είναι πρωτάκουστο. η Ενωση των Ενώσεων. για τον πολεμικό κίνδυνο και την υπεράσπιση της επανάστασης από την επιδρομή του αντεπαναστατικού συνασπισμού της Πρωσίας και της Αυστρίας. Σύντ. η ομάδα "Ενότητα"." τον ρώτησα.. Αν είναι σωστές οι φήμες που λένε πως τάχα στις επαρχίες βρίσκονται στρατηγοί που θέλουν να εκμεταλλευτούν τα γεγονότα που διαδραματίζονται και να κινηθούν ενάντια στην Πετρούπολη με αντεπαναστατικούς σκοπούς. Μόνο τότε θα μπορέσουμε να περάσουμε από την άμυνα στην επίθεση. (3) Δρόμος στη συνοικία των πλουσίων στη Νέα Υόρκη. ώσπου η κοινή γνώμη να συσπειρωθεί αποφασιστικά γύρω από την επιτροπή σωτηρίας. (2) "Τόλμη. το Συμβούλιο της Ρωσικής Δημοκρατίας. ότι αυτοί οι σφετεριστές έκλεψαν το δικό μας πρόγραμμα.τηλεγραφείων. τότε αυτό μαρτυρεί για μια ακόμα φορά πως είμαστε υποχρεωμένοι να δημιουργήσουμε ισχυρή δημοκρατική κυβέρνηση. Τα μάτια τους άστραφταν. τα ζέμστβο.. δεν είναι εξουσία της δημοκρατίας. οι μπολσεβίκοι εκπροσωπούν ένα πολύ σημαντικό πολιτικό κόμμα. Η φρουρά της Πετρούπολης δεν μπορεί να παραμένει αδιάφορη όταν στους δρόμους πιάνονται οι πολίτες που αγοράζουν τη "Φωνή του Στρατιώτη" και οι μικροί εφημεριδοπώλες που πουλούν την "Εργατική Εφημερίδα".. Διαφορετικά μαζί με την αναρχία από τα αριστερά.. Αρχισε ζωηρή συζήτηση: Θα πρέπει να μπουν άραγε οι μπολσεβίκοι στη νέα κυβέρνηση.".... Σύντ. αυτό το διάταγμα για τη γη!" φώναξε με λύσσα.. οι συνεταιριστές κι οι εκπρόσωποι της αστικής τάξης αντιδρούσαν αποφασιστικά. που κάποτε είχε φύγει μαζί με τους μπολσεβίκους από τη δημοκρατική σύσκεψη. Σε τελευταία ανάλυση.... "Τη νύχτα της Τετάρτης έφυγα από το συνέδριο μαζί με τους κομματικούς μου συντρόφους. τότε για ποιο πράγμα έχετε αντιρρήσεις.

..... 64 . απομάκρυναν απ' αυτούς όλη τη Ρωσία..) (1). Πίσω του φάνηκε αμέσως ο γερο Σρέιντερ. διαδόθηκε η φήμη πως το κτίριο κυκλώθηκε από κοκκινοφρουρούς.Λιθουανούς και σπαραζόταν από εσωτερικές ταραχές.. εσείς δε θα ενωθείτε μ' αυτούς. τους Πολωνούς . Θέλουν να διαλύσουν το Δημοτικό Συμβούλιο. με το ατρόμητο κοζάκικο πνεύμα. πρόβαλε ένα θωρακισμένο. Εξαφνα από τη γωνιά της λεωφόρου Μιχαϊλοφσκι. "Εκτακτη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου!". Θέλουν να μας συλλάβουν!. σηκώθηκαν κι άρχισαν να τινάζονται. Οπως συμβαίνει συνήθως σε τέτοιες περιπτώσεις στην Πετρούπολη. Η προσωρινή κυβέρνηση. γυρεύοντας μέρος για να κρύψουν την εφημερίδα. για να μάθω ποιοι είναι οι προδότες της ελευθερίας και της πατρίδας και ποιοι δεν είναι. γιατί να χάνουμε τον καιρό μας μ' αυτά. Ενας κοκκινοφρουρός. που ήταν πεσμένοι στη γέφυρα. στείλτε αμέσως τους αντιπροσώπους σας σε μένα. Και φταίχτες γι' αυτό είναι οι μπολσεβίκοι. Η συνεδρίαση που γινόταν στη μεγάλη αίθουσα διακόπηκε. "Με εντολή του ανώτατου διοικητή. του Αμούρ. στρατιώτες.τέτοια ήταν τα ανησυχαστικά σχόλια. Ανθρωποι με δέματα της Στρατιωτικής Φωνής έτρεχαν προς όλες τις κατευθύνσεις. Μέσα στο κτίριο άρχισαν απίστευτες τρεχάλες. ανδρείοι κοζάκοι του Ντον. από τη βία και την πείνα και τη Ρωσία από την ανεξίτηλη κηλίδα του αίσχους που της κόλλησε μια σκοτεινή κλίκα αμόρφωτων ανθρώπων. "Τι τρέχει. που έχασε την υπομονή του από τις επιθέσεις του πλήθους. Τα πολυβόλα γύριζαν δεξιά . εσείς που υποσχεθήκατε να κρατήσετε πιστά και απαραβίαστα τον κοζάκικο όρκο. Το Σοβιέτ της ένωσης των κοζάκικων στρατευμάτων συνένωσε όλους τους κοζάκους κι αυτοί. της Ουσουρίας. κουνώντας στον αέρα κάποιο χαρτί. "Αμέσως!". οι σκοτωμοί και οι βιαιότητές τους. σ' εσάς απευθύνομαι και σας καλώ να σπεύσετε και να λυτρώσετε την Πετρούπολη από την αναρχία. Μεθαύριο περνάμε στην επίθεση. του Κουμπάν. φώναξε. στρατιώτες και γενναίοι κοζάκοι της φρουράς της Πετρούπολης. μα κι οι μπολσεβίκοι είναι το ίδιο εχθροί της"."Προκήρυξη του Κρασνόφ!".". ότι η επανάσταση χάθηκε. Ξεσήκωσαν ενάντιά μας την αντεπανάσταση.. εσείς που παραμείνατε πιστοί στο στρατιωτικό σας όρκο. "Μα αφού θα την υπερασπίσετε εσείς την επανάσταση.. Οι άνθρωποι.. να εκπληρώσει το καθήκον της. πυροβόλησε και τραυμάτισε στο χέρι κάποια κοπέλα. Οι αρπαγές. όμως όχι μαζί με τους μπολσεβίκους! Ο Καλέντιν είναι εχθρός της επανάστασης.".. οι οποίοι καθοδηγούνται από τη θέληση και τα χρήματα του αυτοκράτορα Γουλιέλμου. της Ανω Βαϊκάλης. Τώρα όμως τους έχουμε στο χέρι μας. κρύφτηκαν στα χαντάκια και πίσω από τους τηλεφωνικούς στύλους. "Αν. "Η υπόθεση δε βρίσκεται σ' αυτό!" απάντησε βιαστικά. θα την υπερασπίσουμε μέχρι την τελευταία ρανίδα του αίματός μας! Ομως με τους μπολσεβίκους δε θα συνεργαστούμε σε καμιά περίπτωση. Χάθηκε η επανάσταση".". του Γενισέι. Το πολεμικό μέτωπο παρακολουθεί με ανείπωτη φρίκη και αηδία τους εχθρούς και τους προδότες. Μα. Η επανάσταση χάθηκε. Το Σμόλνι μας έστειλε κιόλας αντιπροσώπους με πρόταση να σχηματίσουμε νέα κυβέρνηση. Εμείς δεν πρόκειται να συνεργαστούμε. ορκίστηκαν να υπηρετήσουν την πατρίδα. Το πλήθος το 'βαλε αμέσως στα πόδια. Πολίτες. Πολίτες. γρήγορα για τύπωμα κι αμέσως στους στρατώνες!". έτσι όπως την υπηρέτησαν οι παππούδες τους στην τρομερή και ταραγμένη εποχή του 1612. Πιάνουν όλα τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου στην πόρτα.. Το αυτοκίνητο έκανε στροφή κοντά στο κτίριο και τράβηξε προς τη λεωφόρο Νέβσκι.. "Και βέβαια όχι! Θα υπερασπίσουμε κι εμείς την πόλη. Τώρα θα δείτε τι έφτιαξαν αυτοί οι μπολσεβίκοι. (Η κυβέρνησή σας ακόμα υπάρχει. διορίστηκα διοικητής των στρατευμάτων που είναι συγκεντρωμένα γύρω από την Πετρούπολη. Ο Κερένσκι έρχεται. στηριζόμενοι στη θέληση του ρωσικού λαού. Το θωρακισμένο πλησίασε τις πόρτες του Δημαρχείου.".Κούνησε το κεφάλι κι άρχισε να τρίβει τα χέρια με σαδιστική ικανοποίηση. δεν ανατράπηκε.".. Μπήκε ένας αξιωματικός με κόκκινο περιβραχιόνιο και κάλεσε το δήμαρχο. Είδαμε που την ανέβασαν σ' ένα αμάξι κυκλωμένο από το ταραγμένο πλήθος και έφτασαν στ' αυτιά μας οι φωνές της."..". Στο δρόμο ακούστηκε ένας πυροβολισμός. οι άνθρωποι ξάπλωσαν καταγής. "Σας λέω. ο Καλέντιν πλησιάσει την Πετρούπολη κι οι μπολσεβίκοι ξεσηκωθούν για να υπερασπίσουν την πόλη. ώστε να μη χυθεί άδικα αθώο αίμα.. "Ολα τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου σε έκτακτη συνεδρίαση!". Οι μπολσεβίκοι είναι πέρα για πέρα αδύναμοι... "Δώστε τη για τύπωμα. η καθαρά γερμανική συμπεριφορά τους απέναντι στους ηττημένους που δεν παραδίνονται. Ολοι ρίχτηκαν απάνω του. Από τον πυργίσκο του βγήκε κάποιος και ζήτησε να του δώσουν τη Στρατιωτική Φωνή. Τρέξαμε στα παράθυρα. Υστερα από λίγα λεπτά ξαναβγήκε. όταν οι κοζάκοι του Ντον έσωσαν τη Μόσχα που απειλούνταν από τους Σουηδούς.. ακούστε. "Πέρα για πέρα σωστό!. λοιπόν.. πότε χλομιάζοντας.αριστερά. φώναξε πότε κοκκινίζοντας.. στην οποία ορκιστήκαμε στις μεγάλες μέρες του Μάρτη. Οι πρόσκοποι απάντησαν κοροϊδευτικά και τρύπωσαν μέσα. Σχεδόν την ίδια στιγμή. αλλά απομακρύνθηκε με τη βία από τη θέση της και τώρα ετοιμάζεται με πολύ στρατό από το μέτωπο... τον Καλέντιν ή τους μπολσεβίκους. "Δεν ξέρω. "Ποιον προτιμάτε εσείς.". "Φυσικά. Στο δωμάτιο έτρεχε ένας δημοσιογράφος.

ήταν συγκεντρωμένοι ίσαμε δύο χιλιάδες στρατιώτες. Δεν πρέπει να ξεσπάσει εμφύλιος πόλεμος ανάμεσα στους στρατιώτες που μαζί εξεγέρθηκαν ενάντια στον τσάρο και μαζί αντιμετώπισαν τον εξωτερικό εχθρό στα πεδία των μαχών.Στην αίθουσα Νικολάγιεφσκι δεν είχε τόπο να σταθεί κανείς. Από πού έρχεστε. Μας χρειάζεται όμως μια κυβέρνηση της ενωμένης δημοκρατίας..» Όλα αυτά ειπώθηκαν πολύ πειστικά. μου ψιθύρισε στ' αυτί. Θέλετε να δείτε πώς αλλάζουν οι διαθέσεις. ο πρόεδρος της επιτροπής των στρατιωτών. από το μέτωπο. Πάνω σ' ένα θωρακισμένο βρίσκονταν καμιά δωδεκα-ριά άνθρωποι: αξιωματικοί."Αποφασίσατε να διαλύσετε το Δημοτικό Συμβούλιο. 65 . Απόφαση: Αμέσως με τον τηλέγραφο να γίνουν γνωστά στα δημοτικά συμβούλια και στις τοπικές αυτοδιοικήσεις όλης της Ρωσίας όσα διαδραματίστηκαν. Είχε μια ευλύγιστη και κομψή κορμοστασιά. Απειλούν να μας διαλύσουν. "Οχι δα. "Τα θωρακισμένα κρατούνε στα χέρια τους το κλειδί της κατάστασης. που σχεδόν χάνονταν στον τεράστιο χώρο του μεγαλόπρεπου κτιρίου. σαν τους γερουσιαστές της αρχαίας Ρώμης. ρώτησε ένας χοντρός γέρος. ομιλητές. Στο σκοτάδι μόλις διακρίνονταν θολά οι ψηλές κολόνες και τα παράθυρα.". Σύντ. μπορεί να ελέγχει όλη την πόλη.". Μόνο πατώντας στα πτώματά μας θα μπουν σ' αυτή την αίθουσα.. τον ρώτησα. "Για τους μπολσεβίκους αυτό σημαίνει την αρχή του τέλους. Το πρωί κιόλας δήλωσα στο δήμαρχο πως το Δημοτικό Συμβούλιο δε θα ενοχληθεί... Γύρω του. Διαφορετικά η Ρωσία θα χαθεί. Κάποιος στρατιωτικός..". Απόφαση: Η συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου να συνεχίζεται αδιάκοπα. έβγαζε λόγο.. "Η φρουρά ταλαντεύεται!". μα και από το κοινό: Η ελεύθερα εκλεγμένη αυτοδιοίκηση της πόλης δεν μπορεί να διαλυθεί από καμιά εξουσία. Ενα απ' αυτά βρισκόταν στο κέντρο του χώρου κάτω από το φανάρι. Απόφαση: Να απευθυνθούμε άμεσα στον πληθυσμό της Πετρούπολης με καινούρια έκκληση. Στην αίθουσα μπήκε ένα από τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου και ανακοίνωσε στη συνέλευση πως τηλεφώνησε στο Σμόλνι και η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή δήλωσε ότι δεν έδωσε διαταγή να κυκλωθεί το Δημαρχείο κι ότι τα στρατιωτικά τμήματα θα αποσυρθούν.. ούτε ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου μπορούν να 'ρθουν σε οποιαδήποτε επαφή με τους εκπροσώπους της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής ή με το λεγόμενο Σοβιέτ των Επιτρόπων του Λαού.". Το ιπποδρόμιο ήταν θαμπά φωτισμένο με το μοναδικό φανάρι που κρεμόταν στο ταβάνι του τεράστιου χώρου. ανεβασμένος στον κεντρικό πύργο του θωρακισμένου. Εχουν συγκέντρωση που πρέπει να αποφασίσει. Σχεδόν τρέχοντας τραβούσε για τη λεωφόρο Μιχαϊλοφσκι.. Πάμε!". καλώντας τον να ξεσηκωθεί για να υπερασπίσει την εκλεγμένη απ' αυτόν αυτοδιοίκηση.. Μιλούσε πειστικά και με ευφράδεια για ουδετερότητα. τους προβοκάτορες και τους πράκτορες των Γερμανών.". ντυμένοι με την γκρίζα-καφετιά στολή. Με ποια πλευρά θα πολεμήσουν. Ηταν πραγματικά μια σοβαρή περιπλοκή.. Τριγύρω φαίνονταν οι ακαθόριστες τερατώδεις μορφές των θωρακισμένων αυτοκινήτων.. Μόνο να αποφασίσουν να παραμείνουν ουδέτεροι και τότε οι ευέλπιδες και οι κοζάκοι. "Τι να αποφασίσει.. για όνομα του Θεού!"..". "Και ποιο είναι αυτό το σύνταγμα.. Ας δοκιμάσουν. Απόφαση: Ούτε ο δήμαρχος.... όπου με αξιοπρέπεια. ότι η προσωρινή κυβέρνηση ήταν κυβέρνηση δημοκρατική. "Κάποια παρεξήγηση έγινε. στην είσοδο έμπαινε πολύ ανήσυχος ο Ριαζάνοφ. Οι ποδηλατιστές σταμάτησαν. Ηρθαμε να υπερασπίσουμε τα Σοβιέτ από την καταραμένη αστική τάξη". ο Ρώσος να σκοτώνει τους ίδιους τους αδελφούς του. "Από τη 12η Στρατιά. που είχε γίνει το καλοκαίρι. Δεν θέλουμε συνασπισμό με την αστική τάξη. Το πλήθος τούς κύκλωσε και τους γέμισε με ερωτήσεις: "Ποιοι είστε.. Τι δουλειά έχουμε μεις οι στρατιώτες μ' όλους αυτούς τους καβγάδες των πολιτικών κομμάτων. Ήταν ο Χανζόνοφ. απάντησε. με το τσιγάρο στα χείλη. "Των θωρακισμένων". Οταν κατεβαίναμε τη σκάλα. Ξέσπασαν κραυγές μίσους: "Α! Α! Μπολσεβίκοι χωροφύλακες! Μπολσεβίκοι κοζάκοι!". Η τεράστια αίθουσα ξέσπασε σε χειροκροτήματα και επευφημίες επιδοκιμασίας. Οποιος έχει τα θωρακισμένα. Με τέτοια κυβέρνηση δεν πρόκειται να ξεσπάσει εμφύλιος πόλεμος και αδελφοκτονία..... μη δίνοντας σημασία στις οργισμένες φωνές τους. τους Ρώσους. Ο δήμαρχος δήλωσε ότι όλες οι πόρτες έχουν πιαστεί από στρατό. όχι! Οι δουλιές δε γίνονται έτσι. «Είναι τρομερό. όχι μόνο από το βήμα. Στα σκαλοπάτια έτρεχε ένας κοντός αξιωματικός μ' ένα πέτσινο χιτώνιο. όχι δεν θέλουμε. περιμένουμε τον ερχομό των βανδάλων.. Δύο σκοποί προσπάθησαν να μας σταματήσουν μα περάσαμε γρήγορα δίπλα τους..". Αρχισαν φοβερές ομιλίες. Προς αυτούς πήγαν για διαπραγματεύσεις κομισάριοι από την επιτροπή σωτηρίας και από το Δημοτικό Συμβούλιο. Κατά το σούρουπο στη λεωφόρο Νέβσκι έτρεχε μια διπλή φάλαγγα από ποδηλατιστές με τα όπλα περασμένα χιαστί. έλεγε. πρόεδρος του Πανρωσικού συνεδρίου των θωρακισμένων μονάδων. Αυτοί ποτέ δεν πρόκειται να πολεμήσουν ενάντια στους μπολσεβίκους. Η προσωπικότητα του δημάρχου και όλων των μελών του Δημοτικού Συμβουλίου είναι απαραβίαστη: Δεν πρόκειται ποτέ ν' αναγνωρίσουμε τους εκβιαστές. με πέτσινο χιτώνιο και επωμίδες υπολοχαγού. Δεν θέλω να πω. (1) Οι λέξεις που είναι μέσα σε παρένθεση δεν υπάρχουν στις εφημερίδες. κι εμείς πίσω του. που δεν επιτρέπει σε κανέναν ούτε να μπει ούτε να βγει από το κτίριο κι ότι ο κομισάριος απειλεί να συλλάβει και να διαλύσει το Δημοτικό Συμβούλιο. "Ω. Η πόρτα του τεράστιου κλειστού ιπποδρομίου του Μιχαΐλοφσκι έχασκε σαν μαύρο στόμα.

τα δημοτικά συμβούλια.» Δίπλα μας είχαν συγκεντρωθεί κάμποσοι άνθρωποι.. Ήταν γίγαντες με αθώα παιδικά μάτια. αδιάκοπα εντατική προσοχή. Από τον Ντον επιτίθεται ο Καλέντιν. θέλοντας να μάθει τι τρέχει. οι καντέ. Μέσα σε εκνευριστική ησυχία μιλούσαν ο ένας ύστερα από τον άλλο. Τον υποδέχτηκαν με φωνές: «Λοιπόν. για το σοσιαλισμό..» Λέγοντας αυτά πήδηξε κάτω.» Όλοι οι κλακαδόροι σκόρπισαν στα πλάγια και δεν ξανασυγκεντρώθηκαν.. Εκατοντάδες χέρια τον κράτησαν και το ψηλό σκοτεινό ιπποδρόμιο τραντάχτηκε από τον πάταγο των χειροκροτημάτων και των ενθουσιωδών κραυγών. Ο Χανζόνοφ προσπάθησε ακόμα μια φορά να πάρει το λόγο.. Δεν υπάρχει λόγος να σας πω ότι θέλω ειρήνη. Τελειώνοντας το λόγο του κλονίστηκε και παρά λίγο να πέσει. Θα τη δώσετε ξανά πίσω. Η τεράστια μάζα των ακροατών θορυβήθηκε ανήσυχα. κυρίως αξιωματικοί. Πρέπει να σας πω ότι το μπολσεβίκικο κόμμα. «Ποιος σαμποτάρει εδώ τη συνέλευση. φώναζαν λυσσασμένα. όπως φαίνεται. Οσο όμως συνέχιζε να μιλάει. αν όχι ο εμφύλιος πόλεμος. «Εδώ είναι ο σύντροφος Κρι-λένκο και θέλει να μιλήσει!» Ξέσπασε θύελλα κραυγών. Τον άκουαν κάπως δύσπιστα. Όμως όσο και να μιλούσε για ειρήνη. «Χανζόνοφ! Παρακαλούμε τον Χανζόνοφ! Κάτω αυτός. «Ήρθα από το μέτωπο της Ρουμανίας για να πω σ' όλους σας: πρέπει να κλειστεί ειρήνη! Άμεση ειρήνη! Όποιος μας δώσει την ειρήνη. νιώθοντας πως δεν ήταν δικός τους. «Χανζόνοφ!Χανζόνοφ». Οι συγκεντρωμένοι πρόσεξαν αυτή τη συζήτηση.. Οι κλακαδόροι που βρίσκονταν κοντά μου. Τι ήταν όμως εκείνο που τους έδωσε τη δυνατότητα να παραμείνουν στην εξουσία. Η συνέλευση δεν τον άκουγε με περισσότερο ενδιαφέρον από ό. το σώμα των αξιωματικών. Μίλησε ένας εργάτης από τη νήσο Βασιλέφσκι.Στον πυργίσκο πήδησε ένας χλομός κι ευκίνητος στρατιώτης. Οι κραυγές επιδοκιμασίας εναλλάσσονταν με φωνές αγανάχτησης.. Η μεγάλη Ρωσία ανήκει σ' εσάς. που δε γνώρισαν ποτέ ουδετερότητα. με πρόσωπα επικών πολεμιστών. για όλο τον κόσμο. ο Καλέντιν. "Δεν μπορώ να μιλήσω όπως ταιριάζει και σας παρακαλώ να με συγχωρέσετε. δεν ήταν αμυνίτης. όταν ο επόμενος ομιλητής μενσεβί-κος-αμυνίτης. φώναζαν και σφύριζαν όλους τους ομιλητές των μπολσεβίκων. σπρωχνόμε-νος και βοηθούμενος απ' όλες τις πλευρές πήδηξε στο θωρακισμένο. μα δεν κοιμήθηκα τέσσερις ολόκληρες νύχτες. που συμβούλεψε τους στρατιώτες να παραμείνουν ουδέτεροι. μ' εκείνον θα πάμε. «Εσείς μιλάτε σαν τον Κερένσκι!» φώναξε κάποια αυστηρή φωνή. Μας πλησίασε σαν τη χιονοστιβάδα. Στα μέτωπα τους έτρεχε ιδρώτας. ούτε με τους Ρώσους. ένας από τους στρατιώτες του ίδιου του τμήματος. Στέκονταν κι άκουγαν τους ομιλητές ολότελα ακίνητοι. ο Κορνίλοφ. μας πυροβολούν στους δρόμους και οδηγούν στην Πετρούπολη τον Κερένσκι ή ακόμα κάποιον άλλον από την ίδια συμμορία. Δεν υπάρχει λόγος να σας πω ότι είμαι στρατιώτης. Χειρονομούσαν ζωηρά και. Θύελλα χειροκροτημάτων. Στην άλλη πλευρά είναι οι εργάτες. ξέφυγε και σήκωσε ψηλά το χέρι: «Σύντροφοι!» φώναξε. «Παρακαλούμε! Κάτω!» Μέσα σε αφάνταστο θόρυβο και ουρλιαχτά ο Λαϊκός Επίτροπος των στρατιωτικών υποθέσεων.» φώναξαν. με τρομερή. εσείς οι εργάτες θα μας δώσετε ειρήνη. Από το μέτωπο κινείται ο Κερένσκι. Όλοι αυτοί. Το τεράστιο πλήθος θορύβησε κι ανησύχησε. δοκίμασε να πει. Αυτοί σας λένε πως οι σκοποί τους είναι πολύ καλοί. "Σύντροφοι στρατιώτες!". με στρατιωτική στολή. όπως μένουν και τώρα. που τον κρατούσε ένας αξιωματικός. χωρίς επωμίδες και ξεσκούφωτος. Μίλησε ξανά ο πειστικός και συμπαθητικός Χανζόνοφ. σιγοκου-βεντιάζοντας. Ο λόγος του ήταν γεμάτος οργή και μίσος. «Σύντροφοι!» φώναξε.. Είχαν οργανώσει μια κλάκα και ζητωκραύγαζαν θορυβώδικα όλους τους οπαδούς της ουδετερότητας. οι μενσεβίκοι. Η κυβέρνηση είναι στα χέρια σας. δεν μπορούμε να πολεμήσουμε ούτε με τους Γερμανούς. πως αυτό το κόμμα υποσχέθηκε να προτείνει σ' όλους τους λαούς ειρήνη. Πώς μπορώ όμως να σας πείσω. είχαν χάσει τον μπούσουλα τους από τις καθημερινές αδιάκοπες συσκέψεις. Βούλωσ' το! Κάτω ο προδότης!» Το πλήθος αναστατώθηκε και θορύβησε. Το ζήτημα είναι ολοκάθαρο. οι στρατιώτες. Οι μενσεβίκοι και οι εσέροι σας παρακαλούν να μην επιτρέψετε ν' ανάψει ο εμφύλιος πόλεμος. Δώστε μας ειρήνη! Στο μέτωπο δεν μπορούμε πια να πολεμήσουμε.. δεν μπορούσαν με κανέναν τρόπο να συμφωνήσουν.. που κρυβόταν στα λόγια του. σαν να εξαρτιόταν από τα θωρακισμένα τους η ζωή και ο θάνατος της επανάστασης. "Σας λένε να μείνετε ουδέτεροι. «Ποιος κάνει φασαρία. Η οχλοβοή μετατράπηκε σε κάτι που έμοιαζε με οργή. τούτη τη στιγμή. Ένας στρατιώτης. οι εσέροι. τόσο καθαρότερα αντηχούσε στη φωνή του η βαθιά ειλικρίνεια. άρχισε φοβερή συζήτηση. Ξαφνικά ανάμεσα στα μέλη των επιτροπών και τους αξιωματικούς που στέκονταν στο θωρακισμένο. Ο Κορνίλοφ ξεσήκωσε τους Τεκίντσι (1) και θέλει να επαναλάβει τον τυχοδιωκτισμό του του Αυγούστου. Έβαλε τα χέρια στα πλευρά και κοίταξε χαμογελώντας. μα η συνέλευση δεν ήθελε ν' 66 . Τώρα μιλούσε ένας μπολσεβίκος. Άνοιξαν δρόμο. με κοντά πόδια. συνοφρυωμένοι από τη διανοητική προσπάθεια. Εσείς είστε οι κύριοι της κατάστασης. Σήμερα αυτή η υπόσχεση ήδη εκπληρώθηκε". Θα πάρουν μέρος ή όχι. Ο Κριλένκο μόλις κρατιόταν στα πόδια από την κούραση. οι φτωχοί αγρότες. είτε είναι μπολσεβίκοι αυτοί. ότι ο πόλεμος πρέπει να συνεχιστεί ως τη νίκη των συμμάχων. Στη μια πλευρά είναι ο Κερένσκι. ο εμφύλιος πόλεμος που άρχισε ακόμα από τον Ιούλη και κατά τον οποίο έμειναν σταθερά στο πλευρό της αστικής τάξης. είτε η νέα κυβέρνηση. Άξαφνα έγινε κάποια κίνηση. που εσείς κι όλοι οι υπόλοιποι γενναίοι σύντροφοι. άρχισε ο Κριλένκο με βραχνή από την κούραση φωνή.. Δεν ανταποκρίνονταν στην ψυχική τους διάθεση τα λόγια του. χειροκροτημάτων και σφυριγμάτων. Δεν μου έτυχε να συναντήσω άλλη φορά ανθρώπους που να προσπαθούν τόσο επίμονα να ακούσουν τους ομιλητές κι ύστερα ν' αποφασίσουν. Ήταν χοντρός. μια ομάδα από γεροδεμένους στρατιώτες με μαύρα φρύδια. σπρώχνοντας το πλήθος. οι ναύτες. Έπρεπε να σκεφτούν για τη Ρωσία.". οι οποίοι αποτίναξαν μια για πάντα την εξουσία της αιμοβόρας αστικής τάξης. αν η απόφασή σας πια πάρθηκε. μήπως δεν ήταν αξιωματικός.τι τους άλλους. Κατόπιν μίλησε ο αντιπρόσωπος του Δημοτικού Συμβουλίου. βοηθήσατε να πραγματοποιήσει την επανάσταση των εργατών και στρατιωτών. να μείνετε ουδέτεροι τη στιγμή που οι ευέλπιδες και τα τάγματα κρούσης.

που εκλέχτηκε από το Πανρωσικό Συνέδριο των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. τα Σοβιέτ των Εργατών. (Σημειώνω σε παρένθεση πως αυτή είναι η τελευταία φορά στην ιστορία που αναφέρεται το Συμβούλιο της Ρωσικής Δημοκρατίας). από την Ενωση των ταχυδρομικών και τηλεγραφικών υπαλλήλων. 12 του Νοέμβρη. που μπήκαν στις αποθήκες της πόλης κι ανακατεύτηκαν στις υποθέσεις της επιτροπής ανεφοδιασμού και στη διανομή των τροφίμων. Δίπλα μας δεν έμειναν παραπάνω από 50 άνθρωποι. τους στρατιώτες.Λένιν" (1) Τεκίντσι.γρήγορα να περνάει αριστερά. Ολοι αυτοί. γύρισαν και βγήκαν γρήγορα από το κτίριο.. αυτός ο σφετεριστής.. έπρεπε να περάσουν δεξιά. Στην αρχή επικράτησε κάποια ταλάντευση και αναμονή. είναι εξουσιοδοτημένος από το Σοβιέτ των Επιτρόπων του Λαού. Η πιο πολυάριθμη φυλή του Τουρκμενιστάν. για εκατοστή φορά. σ' όλο το μέτωπο. Σύντ. από τη Βίκζελ. σ' όλη τη Ρωσία! Φανταστείτε αυτούς τους άυπνους Κριλένκο που αγρυπνούσαν πάνω από κάθε σύνταγμα. τους ναύτες.. που τόσο εντατικά σκέφτονταν και που στο τέλος αποφάσιζαν με τέτοια απαράμιλλη ομοφωνία. που ήταν διασκορπισμένα μακριά: σκεφθείτε τις εκατοντάδες χιλιάδες των Ρώσων. *** Κι εκεί. υποχώρησε και διάβασε μια απόφαση: "Το τμήμα των θωρακισμένων ανακαλεί τους αντιπροσώπους του από τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή και κηρύσσεται ουδέτερο στον εμφύλιο πόλεμο που ξέσπασε". πως ο υπουργός των Ναυτικών το 'σκασε και πως αυτός. στο Νότο και στην Ανατολή: "Εξ ονόματος της κυβέρνησης της δημοκρατίας. αριστερά. που υπεράσπισαν τα Χειμερινά Ανάκτορα.. των στρατιωτών και των αγροτών βουλευτών και οι οργανώσεις των στρατιωτών στο μέτωπο πρέπει να εντείνουν όλες τις προσπάθειες για να εξασφαλίσουν την ελεύθερη και σωστή διεξαγωγή των εκλογών για τη Συντακτική Συνέλευση στην καθορισμένη προθεσμία. Υστερα ακολούθησε η συνηθισμένη σειρά των αντιπροσώπων: από τα υπουργεία. τολμάει να καθορίσει τις αρμοδιότητες της ελεύθερης. της ανεξάρτητης και αυτόνομης αυτοδιοίκησης της πόλης. Το προεδρείο του αποφάσισε in corpore (1) να προσχωρήσει στην επιτροπή σωτηρίας. που έτρεχαν από τόπο σε τόπο.. τους αγρότες. που μόλις φωτιζόταν. το Σοβιέτ των Επιτρόπων του Λαού αποφασίζει: 1. στις φάμπρικες και στα εργοστάσια. Οταν μπήκαμε στην αίθουσα των συνεδριάσεων μιλούσε ένα από τα μέλη του Συμβουλίου της Δημοκρατίας. που ενθάρρυναν. Στο κτίριο του Δημαρχείου ήταν όλοι σε αδιάκοπη κίνηση και αναβρασμό. Αυτή ήταν η ρωσική επανάσταση!. Ο Λένιν. Κάποιος διάβασε τον απολογισμό της εφημερίδας των εσέρων "Λαός". έλεγε. Το Σμόλνι εξέδωσε καινούριο διάταγμα που ευρύνει τις αρμοδιότητες των δημοτικών συμβουλίων στον επισιτιστικό τομέα.ακούσει τίποτα και φώναξε: "Να ψηφίσουμε! Να ψηφίσουμε!". Ενας από τους ευέλπιδες. Αυτοί μονάχα τάχτηκαν υπέρ της πρότασης. να αναλάβει τη διεύθυνση του υπουργείου. Ο παλιός ναυτικός συμφώνησε. που ανέφερε λεπτομερειακά τις καταστροφές και τις λεηλασίες των Χειμερινών Ανακτόρων κι ακόμα πως η ζημιά που προξενήθηκε υπολογίζεται σε 500 εκατομμύρια ρούβλια. να τον παρακαλέσει για χάρη της σωτηρίας της Ρωσίας. διηγιόταν μια αρκετά παραφουσκωμένη ιστορία για τον ηρωισμό το δικό του και των συντρόφων του.. δε θεωρεί ότι είναι διαλυμένο. Εκατοντάδες γεροδεμένοι φαντάροι κινούνταν θορυβώδικα στο λερωμένο πάτωμα.. που οι κομισάριοί του κατέλαβαν το γκαράζ του Δημαρχείου. καθώς και για την άτιμη συμπεριφορά των κοκκινοφρουρών. στο Σμόλνι. μα κατόπιν το πλήθος άρχισε γρήγορα . σ' όλες τις περιοχές. ο Κριλένκο. Κατά διαστήματα έφθαναν σύνδεσμοι κι έφερναν νέα που είχαν πάρει τηλεφωνικά. αλλά μόνο προσωρινά. πέφτοντας ο ένας πάνω στον άλλο. Εξ ονόματος της κυβέρνησης της Ρωσικής Δημοκρατίας Ο πρόεδρος του Σοβιέτ των Επιτροπών του Λαού Βλαντίμιρ Ουλιάνοφ . ώσπου να βρεθεί καινούρια αίθουσα. Το Συμβούλιο. σ' όλες τις πόλεις. τους εργάτες. Οσοι ήταν υπέρ αυτής της απόφασης. Πολλοί απ' αυτούς έφυγαν κι από την επανάσταση. όσοι ήταν κατά. Η συνέλευση πίστευε απόλυτα την κάθε λέξη του.. ο εκβιαστής. Ο Κερένσκι επιτίθεται βόρεια της Γκάτσινα κι οι μπολσεβίκικες φρουρές υποχωρούν. Ο Κριλένκο πήγε στο φρούριο του Πετροπάβλοφσκ κι είπε στο ναύαρχο Βερντερέφσκι. Το πρώτο διάταγμα βρισκόταν πια στα πιεστήρια και έπρεπε να σκορπιστεί την ίδια νύχτα σε χιλιάδες αντίτυπα σ' όλους τους δρόμους της πόλης και να μεταφερθεί με τα τρένα σ' όλη τη χώρα. Οι μπολσεβίκοι απόλυσαν από τη φυλακή τέσσερις υπουργούς . μιλούσαν για την ακλόνητη απόφασή τους να μη δουλέψουν για τους μπολσεβίκους σφετεριστές.σοσιαλιστές. Οι εκλογές για τη Συντακτική Συνέλευση θα γίνουν στην καθορισμένη προθεσμία. Η τελευταία είδηση χαρακτηρίστηκε σαν θρασύτητα και προκάλεσε ασυνήθιστη έκρηξη αγανάχτησης. δεν έχει τη δυνατότητα να συνεχίσει τη δουλιά του. 2. Κι όταν από τους υψηλούς θόλους του ιπποδρομίου αντήχησε η ενθουσιώδης κραυγή της νίκης. με τη συμμετοχή αγροτών βουλευτών. που καταβρόχθιζαν με τα μάτια τους ομιλητές σ' όλη την απέραντη Ρωσία. Σκεφτείτε πως τέτοια ακριβώς πάλη γινόταν σε κάθε στρατώνα.. Ολες οι εφορευτικές επιτροπές. στα χωριά. το νέο Σοβιέτ των Επιτρόπων του Λαού δεν κοιμόταν. Τελικά.. στα πολεμικά πλοία του ρωσικού στόλου. που τόσο βασανιστικά προσπαθούσαν να καταλάβουν και ν' αποφασίσουν. μάλωναν και απειλούσαν! Και φανταστείτε ότι το ίδιο ακριβώς γινόταν στα διαμερίσματα όλων των επαγγελματικών ενώσεων. τα ιδρύματα της τοπικής αυτοδιοίκησης. Ενα από τα μέλη 67 .

κουνώντας τις γροθιές. "Γιατί. κάθονταν δώδεκα κοκκινοφρουροί.. που υποστήριζε ότι οι ευέλπιδες δάρθηκαν. μας πρόσφεραν τσάι. Μετά απ' αυτό οι επιτελικοί ετοιμάστηκαν να σηκώσουν τις γέφυρες.του Δημοτικού Συμβουλίου. τη διαταγή να μεταφερθούν την ίδια νύχτα στην Πετρούπολη οι ευέλπιδες της Γκάτσινα και τη διαταγή προς τους κοζάκους να είναι το πρωί έτοιμοι για δράση. τα.. Ακουσαν. που δυνάμωσαν ακόμα περισσότερο. "Αυτό είναι ψέμα και προβοκάτσια!". Την ώρα εκείνη έμπαινε κι έβγαινε πολύς κόσμος και μπόρεσε να γλιστρήσει από το δωμάτιο και να 'ρθει στο δωμάτιο υπηρεσίας. φύλαγε τον τσάρο". Ενας απ' αυτούς τρελάθηκε. Δάγκανε τα μουστάκια και κοιτούσε κατσουφιασμένος σαν κυνηγημένο θηρίο. κρύφτηκαν στις κουρτίνες των παραθυριών του δωματίου. "Η εργατοαγροτική κυβέρνηση. Και τώρα οι μπολσεβίκοι έκλεισαν εδώ τους υπουργούς της προσωρινής κυβέρνησης.. Απαιτούμε να εξακριβωθεί αμέσως η πληροφορία αυτή κι αν υπάρχει κι η παραμικρή δόση αλήθειας. είπε με κοφτή μεταλλική φωνή. Ακολουθήσαμε την επιτροπή. έκανε πρόταση να σταματήσει εντελώς η διανομή τροφίμων στην πόλη. λόγου χάρη. βρίσκονταν οι τάφοι των Ρώσων αυτοκρατόρων. που χόχλαζε χαρούμενα. απάντησε ο στρατιώτης.πότε συναντούσαμε κάποιο γεροδεμένο στρατιώτη που κινιόταν αργά στο σκοτάδι και που απαντούσε σε όλα τα ερωτήματα με το συνηθισμένο: "Δεν ξέρω". Αμέσως εφτά μέλη της επιτροπής διορίστηκαν για τη συνέχιση της προπαγάνδας. Στο βήμα ανέβηκε ο γηραλέος δήμαρχος. Κάποιος ναύτης μας οδήγησε πρόθυμα στη διοίκηση. μας αφηγήθηκε πώς άρχισε η εξέγερση: "Τη νύχτα της 6ης του Νοέμβρη (24 του Οχτώβρη) το σύνταγμα ήταν της υπηρεσίας στο Γενικό Επιτελείο. "Να τον αφήσουμε". Ημουνα κομισάριος της προσωρινής κυβέρνησης στο Γενικό Επιτελείο. Ξέσπασαν ουρλιαχτά φρίκης και αγανάχτησης. Γύριζα ήσυχα στο σπίτι από τη γέφυρα της Αγίας Τριάδας και δύο από αυτά. Ηταν πολύ φοβισμένος.. "Οχι".. ναύτες και στρατιώτες. για να συναντηθεί με τον Κερένσκι... Πότε . όπου συνεδρίαζε το επιτελείο. Ο διοικητής δεν ήταν εκεί. που τον είχε φέρει. στα περισσότερα παράθυρα δεν υπήρχε φως. "Τι να φοβηθεί κανείς απ' αυτόν. Αλλος εκπρόσωπος. Ο Ιβάν Πάβλοβιτς κι ένας ακόμα σύντροφος. "Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί με συνέλαβαν. κάτω από τους συμμετρικούς χρυσούς τρούλους και τα ρολόγια που ακόμα κάθε μεσημέρι έπαιζαν το "Θεέ. Μόλις τον είχαν πιάσει. Για να υπακούμε πάλι στους αξιωματικούς. "Το διοικητή.. Το σύνταγμα Σεμιγόνοφ αποφάσισε κιόλας να υποταχθεί σ' όλες τις διαταγές του κόμματος των εσέρων. κάποιας άλλης επιτροπής εφοδιασμού. Στο τσαρικό καθεστώς πέθαναν ή τρελάθηκαν εκεί μέσα πολλοί αφοσιωμένοι αγωνιστές της επανάστασης. που βρισκόταν σ' ένα μικρό σπιτάκι κοντά στο νομισματοκοπείο. ανακοίνωσε ότι η επισιτιστική κατάσταση είναι πάρα πολύ δύσκολη και παρακάλεσε να ξαποστείλουν κομισάριους για να επιταχύνουν τον ανεφοδιασμό. Αριστερά αναβόσβηνε η χαμηλή σκοτεινή σιλουέτα του φρουρίου Τρουμπετσκόι. "Κόμης Τολστόι". (1) Σε απαρτία (Λατινικά). όταν ο Κερένσκι θα 'μπαινε στην πρωτεύουσα." χαμογέλασε ειρωνικά ο ναύτης.. μούτρα με κράτησαν. μα υπουργός δεν ήμουνα ποτέ.. που μόλις φωτιζόταν από αραιά ηλεκτρικά φανάρια.. Στη γωνία του δωματίου καθόταν ένας κοντός φαλακρός άνθρωπος με κοντογούνι. δεν μπορεί να επιτρέψει παρόμοιες ενέργειες. είπε ένας από τους ναύτες. Κάποιος κοιτώντας τον αδιάφορα. Ολα τα κύρια σημεία της πόλης έπρεπε να καταληφθούν πριν ξημερώσει ακόμα. που κατάργησε τη θανατική ποινή.. 68 . γύρω σ' ένα σαμοβάρι. Γύρω ήταν ερημιά. είπε ότι είναι κάποιος υπουργός ή κάτι παρόμοιο. τα. Περάσαμε δίπλα από την εκκλησία. μ' επικεφαλής το δήμαρχο και τράβηξε για το φρούριο του Πετροπάβλοφσκ. Συνόδευσε την επιτροπή του Δημοτικού Συμβουλίου.. του τάφου αυτού των ζωντανών ανθρώπων.". όταν πήρε το λόγο μια κοντόχοντρη γυναίκα με γκρίζα ρούχα. Η φρουρά απειλεί να λιντσάρει τους υπουργούς". Η μπολσεβίκικη φρουρά έγδυσε και υπέβαλε σε βασανιστήρια δεκατέσσερις ευέλπιδες της σχολής Πάβλοφ. παλιά επαναστάτρια και μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου από μέρους των μπολσεβίκων. όπου. Οταν όμως άρχισαν να λένε ότι πρέπει να κυκλώσουν το Σμόλνι. Ηταν μεσάνυχτα πια όταν περάσαμε δίπλα από τους σκοπούς που φύλαγαν τις εξωτερικές πύλες του φρουρίου Πετροπάβλοφσκ και μπήκαμε στη μεγάλη αυλή. "Σύντροφοι και πολίτες! Μόλις τώρα έμαθα ότι όλοι οι κρατούμενοι στο φρούριο Πετροπάβλοφσκ βρίσκονται σε μεγάλο κίνδυνο. χωρίς να δίνει σημασία στο χείμαρρο από βρισιές.. μου απάντησε υποκλινόμενος αλαζονικά. Εγώ ήμουνα σκοπός μαζί με μερικούς άλλους συντρόφους. παρόλο που κανένας δεν του έδειχνε καμιά εχθρότητα. τότε ο Ιβάν Πάβλοβιτς δεν κρατήθηκε. Ενας δεκανέας του συντάγματος Παβλόφ..". αν οι μπολσεβίκοι τολμήσουν ν' ανακατευτούν στις υποθέσεις των επιτροπών ανεφοδιασμού. κάναμε την επανάσταση. δε θυμούμαι τ' όνομά του.". Στο ζεστό και γεμάτο καπνό δωμάτιο. Τον πλησίασα και του μίλησα στα γαλλικά. Ηταν η Βέρα Σλούτσκαγια. η κυβέρνηση θα πάρει τα πιο αποφασιστικά μέτρα!". και άκουσαν κρυφά εκεί πάρα πολύ σοβαρά πράγματα. Στις μέρες του Μάρτη η προσωρινή κυβέρνηση έκλεισε εδώ τους τσαρικούς υπουργούς. Σύντ. Εκεί έμεινε να κρυφακούει ο άλλος σύντροφος.. Την ίδια στιγμή ορίστηκε ιδιαίτερη επιτροπή από αντιπροσώπους όλων των κομμάτων. οι ναύτες των αντιτορπιλικών που σταθμεύουν στο Νέβα δεν καθόρισαν ακόμα τη στάση τους. Μας υποδέχτηκαν πολύ εγκάρδια... Ο Ντεντονένκο δήλωσε θριαμβευτικά πως η φρουρά ταλαντεύεται. "Πρέπει να ρωτήσουμε το διοικητή".... Η επιτροπή αυτή έπρεπε να προσπαθήσει να εμποδίσει την αιματοχυσία. Ο ανθρωπάκος φαίνεται δεν άκουσε τα λόγια. Φαινόταν πως η υπόθεση αυτή διασκέδασε πολύ τους στρατιώτες και τους ναύτες. λοιπόν.. ενώ ταυτόχρονα το Δημοτικό Συμβούλιο έβγαλε κι άλλη επιτροπή.

Διαμαρτύρονταν από μέρους της φρουράς του φρουρίου. είπε αργά. "Να συλλάβετε όλους όσοι μπαίνουν και βγαίνουν". δεν μπορούμε να μιλήσουμε με την επιτροπή του Δημοτικού Συμβουλίου. μπήκε ο διοικητής.. κι εμείς ήμασταν τρεις. "Κύριε δήμαρχε". Στους σκοτεινούς παράλληλους δρόμους κινούνταν προς όλες τις κατευθύνσεις αυτοκίνητα με σβησμένα τα φώτα. όπου ήταν η έδρα του Σοβιέτ των αγροτών βουλευτών. όπως πετιούνταν από ένα παραφορτωμένο με ρεύμα δυναμό. Εκείνοι κάθονταν στο τραπέζι. Τότε ορμήσαμε στην πόρτα κι ανεβήκαμε τη σκάλα.". γινόταν δραστήρια μυστική δουλιά.. έλεγαν. στην αίθουσα".ένας κι άλλοι σε μικρές ομάδες. πέρασε. εναντιώθηκαν κάπως. Δύο στρατιώτες απευθύνθηκαν στο διοικητή. πώς πέρασε η μεγάλη μέρα της εξέγερσης στον τομέα του.. "Με εξαίρεση εκείνα τα επεισόδια που έγιναν την ημέρα της μεταγωγής των υπουργών εδώ. μα ο ναύτης είπε θριαμβευτικά. κι όχι ληστές".. κι όλη η φρουρά βρισκόταν πια σε κίνηση. όπως κι η φρουρά.. κανένας τους δεν έπαθε το παραμικρό.. Ο Ιβάν Πάβλοβιτς μου είπε όλα όσα άκουσε. μέχρι που μπήκαμε όλοι.... "Οχι!". λάφυρο από τους Γερμανούς.. Στράφηκε γεμάτος ευγένεια: "Σ' όλες αυτές τις διαδόσεις δεν υπάρχει ούτε η ελάχιστη δόση αλήθειας". "Δεν μπορώ ν' ανησυχήσω περισσότερο τους κρατούμενους. Τότε κινηθήκαμε ενάντια στους ευέλπιδες και τους αφοπλίσαμε.δεκαπέντε άνθρωποι. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή όμως δεν ήταν ακόμα έτοιμη: Δεν ήξερε τι να κάνει κι από κει ήρθε γρήγορα διαταγή να τους απολύσουμε όλους και να μην κρατούμε πια κανέναν.. μέλος της διοίκησης του τομέα. ένας εύθυμος νεαρός υπαξιωματικός με το χέρι περασμένο στον αορτήρα."Είναι ακόμα εκεί. Στη λεωφόρο Νέβσκι. Και στο ινστιτούτο Σμόλνι δούλευε η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή κι οι σπίθες πετιούνταν απ' αυτό.. Εκείνη τη στιγμή. Η ώρα ήταν δύο και μισή το πρωί. σε μερικά διαμερίσματα ενός πελώριου κτιρίου στη λεωφόρο Νέβσκι και στον πύργο των Μηχανικών. Κοίταξε τον κρατούμενο που άρχισε αμέσως να του εξηγεί. Γυρίσαμε στο επιτελείο μόλις κατά τις πέντε το πρωί και στο διάστημα αυτό όλοι οι συλληφθέντες το είχαν σκάσει.. "Κι από το Σμόλνι με κανέναν τρόπο δεν μπορούσαμε να πάρουμε. Μόλις μας είδαν. τους απάντησε ο διοικητής. Στο πάνω κεφαλόσκαλο. Ωσπου να τους δώσουμε να καταλάβουν πως ο πόλεμος άρχισε κιόλας.. Ομως τα δικά μας τα παιδιά όλο και πλησίαζαν. 69 . Υστερα από μια ώρα. Ορμήσαμε προς το Σμόλνι.". Αλλωστε οι πιο πολλοί από τους ευέλπιδες αφέθηκαν κιόλας ελεύθεροι κι οι υπόλοιποι θα αφεθούν αύριο". Εκεί συνεδρίαζαν οι μενσεβίκοι κι οι εσέροι. Μερικούς ωστόσο τους ξαναπιάσαμε. εμείς είμαστε επαναστάτες. Ωστόσο δε σας χρειαζόμαστε. Και κανένας δε μας είπε ούτε λέξη!. τον διέκοψε. πολίτη. στην αίθουσα των συνεδριάσεων. Ο διοικητής που γέμιζε αυτή τη στιγμή ένα ποτήρι τσάι. Τι σας έλεγα εγώ.. τρέχοντας σ' όλο το δρόμο. Για ποιο λόγο να φερνόμαστε με τέτοια λεπτότητα στους αντεπαναστάτες. "Δεν έχουμε ούτε ένα πολυβόλο". Ο σύντροφος Ζάλκιντ έριξε στον ώμο το ένα κομμάτι. Οσον αφορά τους ευέλπιδες. "Είστε μέλος της επιτροπής.".".. Ο σύντροφος Ζάλκιντ. βάδιζαν οι ατέλειωτες και σιωπηλές φάλαγγες των στρατιωτών που πήγαιναν στη μάχη ενάντια στον Κερένσκι.. μας απάντησε. Του τα είπαμε όλα και τον ρωτήσαμε τι να κάνουμε.. Ετσι και κάναμε.". μάλιστα". αμέσως σώπασαν και μας κοιτούσαν.. "Δε θα μας επιτραπεί να επισκεφθούμε τους κρατούμενους για να 'χουμε τη δυνατότητα μετά να το διακηρύξουμε σ' όλο τον κόσμο. "Είμαστε Αμερικανοί ανταποκριτές. έλεγε χαμογελώντας. "παίρνουν την ίδια μερίδα. Το Δημαρχείο ήταν φωτισμένο ολόκληρο. συμπεριφέρονται πάντα σ' όλους όσο δε γίνεται καλύτερα. δώδεκα . Δε θα είχατε την καλοσύνη να μας ανακοινώσετε επίσημα τα αποτελέσματα της έρευνά σας.Εγώ υποπτευόμουνα ότι κάτι μαγειρεύεται... θυμήθηκε πως στα γραφεία της διοίκησης. τα μέλη της επιτροπής στέκονταν ακριβώς πίσω από την πόρτα σ' ένα αδύνατο φως λάμπας πετρελαίου και μιλούσαν νευριασμένα για κάτι. "Ξέρετε πώς πάρθηκαν τα Χειμερινά Ανάκτορα. Τραβήξαμε μέσα από το δωμάτιο και λύσαμε το πολυβόλο.". ήταν βαθιοί κύκλοι από την αϋπνία. Υστερα στράφηκε σε μας. του είπαμε.". ρώτησε κάποιος ναύτης. Ενας κοκκινοφρουρός από το νησί Βασιλέφσκι μου διηγήθηκε πολύ αναλυτικά.. Κι απότομα μας γύρισε τις πλάτες. "Αφού είναι έτσι. Στο επιτελείο όλη την ώρα έρχονταν αυτοκίνητα με αξιωματικούς. Του είπαμε πως στην πόλη κυκλοφορούν φήμες. Μαζί μας βρισκόταν ο γραμματέας της επιτροπής του συντάγματος.". Κάτω από τα μάτια του. Ανοίξαμε την πόρτα και τραβήξαμε καταπάνω τους.. άλλοι ένας . "Να!. Ορισμένοι απ' αυτούς που βρίσκονταν εκεί. ιδιαίτερα οι κοκκινοφρουροί. κούνησε το κεφάλι. είναι ένα πολυβόλο. μέσα στην ήσυχη και σκοτεινή νύχτα. Ανοιξε την πόρτα και με μια κίνηση του χεριού έδειξε στον κόμητα Τολστόι πως είναι ελεύθερος. όχι λιγότερο από μια ώρα. Στην οδό Φοντάνκα 6.".".". "Σύντροφοι. ότι δήθεν οι κρατούμενοι ευέλπιδες υποβάλλονται σε βασανιστήρια κι ότι οι υπουργοί βρίσκονται σε θανάσιμο κίνδυνο. που την Τετάρτη αρνήθηκε να παραδώσει το επιτελείο. το άλλο εγώ και φύγαμε. "Μάλιστα. Πήραμε ακόμα ένα σύντροφο και πήγαμε. οι ευέλπιδες τους έπιαναν όλους και τους αφόπλιζαν. "Στις έντεκα η ώρα είδαμε ότι από την πλευρά του Νέβα δεν έμεινε ούτε ένας εύελπις. είπε αδιάφορα. Και πραγματικά. "Οι κρατούμενοι". είχαμε συλλάβει κάμποσους αξιωματικούς και δύο υπουργούς και τους στείλαμε στο Σμόλνι. νομίζω. Σας ζητούμε συγνώμη. και στο μεταξύ η μερίδα δε φτάνει σε κανέναν.. Βρίσκονταν ακόμα κι όλοι οι υπουργοί. Μόλις τους ξύπνησα κι αυτοί νόμισαν πως τώρα θα τους ξεκάνουμε όλους. απάντησε στενοχωρημένα ο νεαρός στρατιωτικός. έχοντας περικυκλώσει το δήμαρχο.

εκκλήσεις.. οι λεηλασίες.. Πού βρίσκεται ο Κερένσκι. Τρότσκι και των ομοίων τους. Τα υπουργεία δε δουλεύουν. Είναι αλήθεια πως οι μπολσεβίκοι κατέφυγαν στην Αβρόρα. Εκλεισαν τις εφημερίδες.βουλευτών. ανάμεσα στους εμπόρους και τους εργάτες. ν' αντιδράσουμε αποφασιστικά. 10 Νοέμβρη (22 του Οχτώβρη). εφαρμόζουν τη βία και την αυθαιρεσία. Στην πόλη επικρατούσε ησυχία: ούτε φασαρίες. Χωρίς να 'χουν καμιά εξουσιοδότηση μιλούν εξ ονόματος των Σοβιέτ των αγροτών . Και ο "Λαϊκός Λόγος" (όργανο των λαϊκών σοσιαλιστών): 70 . που γελούσαν και τραγουδούσαν.... και να είμαστε πανέτοιμοι.. με τα λόγια "λευτεριά και σοσιαλισμός" στο στόμα..βουλευτών. ακόμα ούτε και καυγάδες μεθυσμένων... γύρω από φωτιές..βουλευτών. Οι εφημερίδες βέβαια ήταν λίγες. Λένιν.. Ολες οι παρατάξεις.. Ας γνωρίζει όμως όλη η εργαζόμενη Ρωσία ότι αυτό είναι ψέμα κι ότι όλη η εργαζόμενη αγροτιά. στρατιωτών και ναυτών και κανείς άλλος."... Το ψωμί τελειώνει.. "Δεν ξέρω τίποτα. Τη νύχτα στους έρημους δρόμους κινούνταν οπλισμένα περίπολα και σ' όλα τα σταυροδρόμια φύλαγαν. να συσπειρωθούμε γύρω από την επιτροπή σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης. διατάγματα.. "Ετσι λένε.. Η "Υπόθεση του Λαού" έγραφε: ".". η επιτροπή θα συντρίψει ανελέητα όλους τους κλέφτες και τους υποκινητές της αναρχίας. "Ερχονται οι κοζάκοι.. ώστε την κατάλληλη στιγμή. Η κλεψιά. που την αντιπροσωπεύει η Εκτελεστική Επιτροπή του Πανρωσικού Σοβιέτ των αγροτών .. Αποκαλύψεις. Οι σφετεριστές της εξουσίας. Μόνο οι ξεγελασμένες απ' αυτούς μικρές ομάδες εργατών... Το Συμβούλιο της Δημοκρατίας αράδιαζε τις βρισιές του στην παρακάτω προκήρυξη: "..Επανάσταση είναι η εξέγερση όλου του λαού. Το κόμμα των μπολσεβίκων απομονώθηκε. Την ημέρα συγκεντρώνονταν στα πεζοδρόμια μεγάλα πλήθη.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ Το μέτωπο της επανάστασης Σάββατο.. ούτε κλεψιές.. Από το στρατιωτικό τμήμα του κόμματος των σοσιαλιστών επαναστατών: ".. με το σύνθημα της Κεντρικής Επιτροπής..".. Μια τέτοια εξουσία πρέπει να χαρακτηριστεί εχθρός του λαού και της επανάστασης κι επιβάλλεται να παλέψουμε ενάντιά της και οπωσδήποτε να την ανατρέψουμε. αποθαρρυμένη. εκτός από τη φούχτα των μαξιμαλιστών. Ολοι οι τοίχοι ήταν σκεπασμένοι. "Τι νέα.. Οι πολίτες σταματούσαν ο ένας τον άλλον στους δρόμους. Αυτοί (οι μπολσεβίκοι) τολμούν να λένε. "Λένε.. οι διαρρήξεις κι οι απόπειρες πογκρόμ θα τιμωρούνται αυστηρά. Η φρουρά είναι διασπαρμένη. που οργανώνουν την ανατροπή της εξουσίας των μπολσεβίκων και τη δημιουργία κυβέρνησης ικανής να οδηγήσει τη βασανισμένη χώρα στη Συντακτική Συνέλευση".". απορρίπτει με αγανάχτηση οποιαδήποτε συμμετοχή της οργανωμένης αγροτιάς σ' αυτή την εγκληματική βία ενάντια στη θέληση όλων των εργαζομένων". Προτείνουμε. Ακολουθώντας το παράδειγμα της Κομμούνας του Παρισιού... ότι τάχα στηρίζονται στα Σοβιέτ των αγροτών . Το Προσωρινό Συμβούλιο της Δημοκρατίας. Σε ένα μεγάλο πλακάτ ήταν ένα υστερικό μανιφέστο της Εκτελεστικής Επιτροπής του Πανρωσικού Σοβιέτ των αγροτών βουλευτών.. άρπαξαν τα τυπογραφεία. πως απέχει οχτώ βέρστια από την Πετρούπολη. Συνέλαβαν κι έκλεισαν στα τσαρικά μπουντρούμια τα μέλη της προσωρινής κυβέρνησης και μαζί τους και τους σοσιαλιστές υπουργούς. υποχωρώντας μπροστά στην πίεση των ξιφολογχών. "Πολίτες! Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή δηλώνει πως δε θα δεχτεί καμιά διασάλευση της επαναστατικής τάξης.. κ.. υποχρεώθηκε στις 25 του Οχτώβρη να διαλυθεί και να διακόψει προσωρινά τη δουλιά του.. που άκουγαν τις αδιάκοπες και φλογερές συζητήσεις ανάμεσα στους φοιτητές και τους στρατιώτες.".."..". εγκατέλειψαν το συνέδριο.Το Προσωρινό Συμβούλιο της Ρωσικής Δημοκρατίας.".... καλεί τους πολίτες της Ρωσικής Δημοκρατίας να συσπειρωθούν γύρω από τις τοπικές Επιτροπές Σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης. ώσπου να επαναλάβει τις εργασίες του. "Οχι.. Ποιος αναγνώρισε τη "δεύτερη επανάσταση" των κ.Η παράφρονη απόπειρα των μπολσεβίκων βρίσκεται στις παραμονές της χρεοκοπίας. ". στρατιώτες και κοκκινοφρουροί."..

Προτάθηκαν και εγκρίθηκαν τρία διατάγματα: Πρώτο. Νέα από την επαρχία. Η "Πράβντα" έκανε απολογισμό της πρώτης συνεδρίασης της νέας ΚΕΕ. Τα στρατεύματά του κινούνται προς Βορρά. Στο Κίεβο οι κοζάκοι διέλυσαν τα Σοβιέτ και συνέλαβαν όλους τους αρχηγούς των στασιαστών...βουλευτών δηλώνει ότι.. περνούν με το μέρος της προσωρινής κυβέρνησης. Εκδόθηκαν μια σειρά διατάγματα: Ενα από αυτά έδινε στο Δημοτικό Συμβούλιο το δικαίωμα της επίταξης των ακατοίκητων σπιτιών και χώρων. "Εμείς όμως δεν μπορούμε να περιμένουμε. Σχεδιάστηκε στα γρήγορα μια έκκληση προς τους αγρότες και εκλέχτηκε επιτροπή από πέντε πρόσωπα για την πραγματοποίησή της. Ο Κερένσκι απειλούσε όλους όσοι δε θα υποταχθούν. Το κόμμα των σοσιαλιστών επαναστατών αποφάσισε να διαγράψει όλα τα μέλη του που παρέμειναν στο συνέδριο των Σοβιέτ ή που πήραν μέρος στην εξέγερση. συνειδητά. ο δήμαρχος συνεργαζόταν με τους αρχηγούς της επιτροπής σωτηρίας.."Εργατοαγροτική κυβέρνηση. Ο Καλέντιν διέλυσε όλα τα Σοβιέτ και τα επαγγελματικά συνδικάτα του λεκανοπεδίου του Ντονέτς. η πρόταση του Λένιν "Γενική θέση για τον Τύπο". το άλλο διέταξε να ξεφορτωθούν όλα τα εμπορικά βαγόνια που βρίσκονταν στα απομακρυσμένα σιδηροδρομικά κέντρα για να επιταχυνθεί έτσι η μεταφορά ειδών πρώτης ανάγκης και να ελευθερωθεί το τόσο απαραίτητο τροχαίο υλικό.. ούτε στη Ρωσία. Προτείνω να συγκληθεί αμέσως το αγροτικό συνέδριο.. Μας είπαν ότι ο πρωθυπουργός κατέβαλε κιόλας το Τσάρσκογιε Σελό και βρίσκεται πέντε μίλια από την Πετρούπολη. Επιτροπή του Δημοτικού Συμβουλίου επισκέπτεται όλες τις εμπορικές επιχειρήσεις και συγκεντρώνει χρήματα. που αποκαλεί τον εαυτό της "Οργανωτικό Γραφείο για τη σύγκληση του Πανρωσικού αγροτικού συνεδρίου" στέλνει τηλεγραφήματα σ' όλα τα αγροτικά Σοβιέτ για να πάρουν μέρος σε συνέδριο στην Πετρούπολη. Κάποια στιγμή μπήκε τρέχοντας ένα μέλος της διοίκησης με ένα αντίτυπο μιας προκήρυξης του Κερένσκι. σαν δύναμη. Τα σοβιετικά στρατεύματα που βαδίζουν ν' αντιμετωπίσουν τους κοζάκους. που θα είναι σε θέση να σταματήσει τον εμφύλιο πόλεμο. Καθορίζουμε την έναρξη του συνεδρίου για τις 30 του Νοέμβρη". διαστρεβλώνουν τα γεγονότα. Ο λαϊκός επίτροπος της Γεωργίας Μιλιούτιν υπογράμμιζε ότι η Αγροτική Εκτελεστική Επιτροπή συγκάλεσε για τις 13 του Δεκέμβρη Πανρωσικό αγροτικό συνέδριο. Το Σοβιέτ και η φρουρά του Λουγκ.... προσπαθώντας να οργανώσει "ουδέτερα" στρατιωτικά τμήματα. Οι υπάλληλοι της Κρατικής Τράπεζας αρνήθηκαν να δουλέψουν κάτω από την καθοδήγηση των κομισάριων του Σμόλνι και να τους δώσουν χρήματα. Οι αριστεροί εσέροι δέχτηκαν αυτή την πρόταση. Ερχονταν κι έφευγαν διάφοροι αξιωματικοί. μέσα σε λίγες ώρες. το διάταγμα για την παράταση του ενοικιοστασίου. Ολος ο κρατικός μηχανισμός απεργεί. ούτε ακόμα και στις εχθρικές χώρες!. εντελώς. Μια σειρά τμήματα της ιδιαίτερης επιτροπής ανεφοδιασμού παράτησαν τη δουλιά για να μην υποταχθούν στους μπολσεβίκους. Τέτοιες προκηρύξεις ρίχτηκαν κατά εκατοντάδες στη λεωφόρο Νέβσκι. που αποφάσιζε το κλείσιμο όλων των εφημερίδων που καλούν σε αντίσταση ή σε ανυπακοή προς τη νέα κυβέρνηση. με σκληρή τιμωρία και καλούσε τους στρατιώτες να καταθέσουν τα όπλα και να συγκεντρωθούν αμέσως στο πεδίο του Αρεως. έλεγε.. με απόλυση και με στέρηση του δικαιώματος της σύνταξης.. οι τηλεφωνήτριες αρνήθηκαν να εξυπηρετήσουν τα σοβιετικά ιδρύματα. Οι λεπτομέρειες του νέου νόμου για τη διανομή της γης και τον εργατικό έλεγχο στην παραγωγή αναβλήθηκε ώσπου να υποβληθεί ο απολογισμός της επιτροπής των εμπειρογνωμόνων...βουλευτών έστειλε προς όλη τη Ρωσία. Τρίτο. που προτρέπουν σε εγκληματικές ενέργειες ή που. Στο Δημαρχείο επικρατούσε εξαιρετική κίνηση.. της Βουλής της Ρωσικής Σοβιετικής Δημοκρατίας. Αυτή την "κυβέρνηση" δεν την αναγνωρίζει κανένας. θεωρεί την απόσπαση των τοπικών δυνάμεων στη δοσμένη στιγμή. Δεύτερο. ούτε στις σύμμαχες. που αποτελεί τώρα τη μοναδική σωτηρία της αγροτιάς και της χώρας. από ένα αεροπλάνο που πετούσε χαμηλά. Ο Τσερνόφ στριφογυρίζει κάπου στο κέντρο. απειλώντας. Ο επίτροπος Εργασίας Σλιάπνικοφ διέταξε όλους τους υπαλλήλους του υπουργείου του να γυρίσουν στη θέση τους μέσα σε 24 ώρες. Η Εκτελεστική Επιτροπή του Πανρωσικού Σοβιέτ των αγροτών . Το Μογκιλιόφ τάχθηκε ενάντια στους μπολσεβίκους. Θα μπει στην πόλη αύριο..". Τα υπουργεία απεργούν. Υστερα από δύο ώρες η Εκτελεστική Επιτροπή των αγροτών . Ολες οι ιδιωτικές τράπεζες είναι κλειστές. Το Σμόλνι εγκαταλείφθηκε κιόλας. Εξακόσιοι υπάλληλοι του πέταξαν κατάμουτρα την παραίτησή τους. περίπου 30 χιλιάδες άντρες. το παρακάτω τηλεγράφημα: "Η αυτοδιορισμένη μπολσεβίκικη οργάνωση. το διάταγμα για τη δημιουργία εργατικής πολιτοφυλακής. για τη βοήθεια των απεργών.". Υπάκουσαν μόνο οι θυρωροί.. προσωρινά. 71 .. όπως και πριν. Ο αστικός Τύπος είχε εξαφανιστεί. Μας είναι απαραίτητη η υποστήριξη της αγροτιάς.. Ο Τρότσκι πήγε στο υπουργείο των Εξωτερικών και διέταξε τους υπαλλήλους να μεταφράσουν το διάταγμα για την ειρήνη σε ξένες γλώσσες... Στο Δημαρχείο έφτασε η είδηση ότι τα συντάγματα της φρουράς της Πετρούπολης εγκαταλείπουν τους μπολσεβίκους. σε αντίθετη περίπτωση. Είναι φανταστική. πήραν απόφαση να μείνουν πιστοί στην προσωρινή κυβέρνηση και κάλεσαν όλη τη Ρωσία να τους μιμηθεί.. Παρά τις άφθονες υποσχέσεις για υψηλές αποδοχές και εξαιρετικούς όρους δουλιάς. σαν επιζήμια και επικίνδυνη για τις εκλογές για Συντακτική Συνέλευση.

. που εξωτερικά έδειχναν ευγένεια.. Σχηματίστηκε καινούρια Κεντρική Επιτροπή του στόλου που υποστηρίζεται από τα θωρηκτά της Βαλτικής και της Μαύρης Θάλασσας.. Η Κεντρική Επιτροπή του στόλου αρνήθηκε να υπακούσει. αύριο να κοιμηθούμε. Κι αμέσως πρόσθεσε αποφασιστικά: "Ζωντανούς δεν πρόκειται να μας πιάσουν. Το πλήθος είναι ενάντια στους αμόρφωτους στρατιώτες!". Τα στρατεύματα της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής κατέχουν τα κυριότερα στρατιωτικά σημεία της πόλης.... ήταν ασφυχτικά γεμάτος από καλοντυμένους ανθρώπους. των ναυτών και των αγροτών. Είμαστε μονάχοι. που ήταν χωρισμένος μ' ένα παραβάν. Τον Κερένσκι και τους συνεργάτες του τους περιμένει γρήγορα η τιμωρία που τους πρέπει. αύριο τη νύχτα θα κηρύξουμε απεργία. των στρατιωτών. στο δωμάτιο Νο 17.. όλοι απάντησαν με μια φωνή: Προσβολή! Βία! Ελευθερία του Τύπου!.. Μέσα στο δωμάτιο ο στενός διάδρομος.. Εδώ συναντήσαμε και συντάκτες αστικών και "μετριοπαθών" σοσιαλιστικών εφημερίδων. χωρίς αξιωματικούς. Να πώς άρχιζε μια απ' αυτές τις εκκλήσεις: "Στον πάσσαλο της ατίμωσης! Στις τραγικές στιγμές που περνάει ο εργαζόμενος ρωσικός λαός.. διαδίδοντας τις πιο ανόητες φήμες για φανταστικές νίκες αυτού του αποστάτη... Ο γραμματέας των εργοστασιακών επιτροπών Σκρίπνικ με διαβεβαίωσε πως με τον Κερένσκι έρχεται ολόκληρο σώμα. Στην Πετρούπολη το επιτελείο υποτάχθηκε αμέσως στους επιτρόπους του Σμόλνι. Συγχαρητήρια από τα Σοβιέτ του Τσαρίτσιν. τα Σοβιέτ το έσκασαν από τον Κερένσκι κι οι φρουρές της Γκάτσινα. Από τη Μόσχα τα νέα είναι μπερδεμένα.".. Μέσα όμως σ' όλη αυτή τη βεβαιότητα. Η φρουρά του Ρέβελ και η μοίρα του στόλου εξέλεξαν Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή και στέλνουν δυνάμεις. φώναζε ο συντάκτης της "Θέλησης του Λαού". μα καταλήφθηκε από τον Ντιμπένκο και από ένα λόχο ναυτών της Κρονστάνδης. Η μεραρχία της Φιλανδίας κι οι νεοεκλεγμένες επιτροπές της 5ης και 12ης Στρατιάς μπαίνουν στη διάθεση της νέας εξουσίας. Οι στρατιώτες κι οι εργάτες μετέφεραν αυτά τα δέματα και τα τοποθετούσαν στα αυτοκίνητα που περίμεναν. οι μενσεβίκοι .. Στο διάδρομο βρίσκονταν μακριά τραπέζια που ήταν γεμάτα από δέματα εκκλήσεων.. Οι κοζάκοι του Κερένσκι ήταν πια κοντά. Πέντε χιλιάδες λιμενεργάτες των ναυπηγείων Πουτίλοφ χαιρετίζουν τη νέα κυβέρνηση. της υπηρεσίας ήταν τα μέλη της Επιτροπής Μπιλ Σάτοφ και Πέτερς... της Σεβαστούπολης. "Μας κυνήγησαν!". Ο λεπτός κοκκινογένης Λοζόφσκι είπε: "Τι ελπίδες έχουμε. ζητούν συμφωνία... Στα νότια και στα νοτιοδυτικά της Πετρούπολης. του Παβλόφ και του Τσάρσκογιε Σελό διασπάστηκαν: οι μισοί θέλανε να μείνουν ουδέτεροι κι οι υπόλοιποι.. Στις πόρτες του φύλαγαν κοκκινοφρουροί.. Σε αντίθετη περίπτωση. Ανάμεσά τους ήταν πολλοί ξένοι. 72 . Το πρόσωπό του είχε κιτρινίσει και τραβηχτεί από την αδιάκοπη αϋπνία. Πηγαίνοντας στο Σμόλνι όχι μόνο δεν το βρήκαμε εγκαταλειμμένο. Πολίτες! Μην πιστεύετε σ' αυτές τις ανόητες διαδόσεις! Δεν υπάρχει δύναμη ικανή να νικήσει τον εξεγερμένο λαό. Εμείς τους καρφώνουμε στον πάσσαλο της ατίμωσης.. Η Κεντρική Επιτροπή των επαγγελματικών συνδικάτων με ενθουσιασμό χαιρετίζει τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. ανακοινώσεων και διαταγών της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. όπως φαίνεται. και να κοιμηθούμε για πάντα.. Ηταν αστοί.. εσωτερικά όμως έβραζαν από μίσος...". μα τόσο ζωηρό και πολυάσχολο. στο πάνω πάτωμα. του Ροστόφ του Ντον. "Αν θα ζήσουν ως τότε!" γέλασε δυνατά ο ροδοκόκκινος αρχιμηχανικός της πόλης. "Ο Μποντς Μπρούγιεβιτς ήρθε στο γραφείο Τύπου και μας είπε να φύγουμε! Είπε πως είμαστε πράχτορες! Μόλις το 'πε αυτό. Πλήθη από εργάτες και στρατιώτες έμπαιναν κι έβγαιναν... στους οποίους ετοιμάζονταν να φορέσουν τις παλιές αλυσίδες.. Στην ατμόσφαιρα πλανιόταν κάποια φανερή ανησυχία.. Είχαν πυροβολικό. Τους παραδίνουμε στην περιφρόνηση όλων των εργατών. Δύο λόχοι που φρουρούσαν το Κρεμλίνο πέρασαν με το μέρος των Σοβιέτ. Το Πσκοφ και το Μινσκ διοικούνται από Στρατιωτικές Επαναστατικές Επιτροπές. που ήθελαν να πάρουν άδεια αυτοκινήτου ή άδεια εξόδου από την πόλη. υπήρχαν κάποιες σκοτεινές προαισθήσεις. παντού υπήρχαν διπλοσκοπιές. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή μεταφέρθηκε σε πλατύτερο χώρο. Ανεξίτηλο θα μείνει στο μέτωπό τους το στίγμα της λαϊκής περιφρόνησης και αγανάχτησης.".. Οι μπολσεβίκοι. όσο δεν ήταν ποτέ. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή του ζήτησε όπλα για τους εργάτες κι ο Ριάμπτσεφ μέχρι σήμερα το πρωί συνέχιζε τις διαπραγματεύσεις.". Ο Πετρόφσκι χαμογέλασε κουρασμένα: "Ισως.".. Ωστόσο το οπλοστάσιο έμεινε στα χέρια του συνταγματάρχη Ριάμπτσεφ και τους ευέλπιδές του... Τάχθηκαν στο πλευρό των κορνιλοφικών του Κερένσκι και του Σάβινκοφ. με αφάνταστη αταξία. Τυπώνουν τις διαταγές του προδότη Κερένσκι και σπέρνουν τον πανικό στην πόλη.Ο εκπρόσωπος των σιδηροδρομικών δήλωσε: "Χτες στείλαμε σ' όλη τη Ρωσία τηλεγραφήματα προτείνοντας την άμεση κατάπαυση του πολέμου ανάμεσα στα πολιτικά κόμματα και τη δημιουργία κυβέρνησης σοσιαλιστικού συνασπισμού. του Πιατιγκόρσκ.συμβιβαστές και οι δεξιοί εσέροι πρόδωσαν την εργατική τάξη. Το πρωί θα γίνει σύσκεψη όλων των παρατάξεων για να εξετάσει το ζήτημα αυτό. Υστερα όμως έστειλε ξαφνικά στην επιτροπή τελεσίγραφο και απαιτούσε την παράδοση των σοβιετικών στρατευμάτων και τη διάλυση της Επιτροπής. Αρχισαν μάχες. Ντροπή και αίσχος στους προδότες του λαού!". Αφησαν τη δουλιά και μας διάβασαν το τελευταίο δελτίο: "Το 179 Σύνταγμα εφέδρων υπόσχεται ομόφωνη υποστήριξη. τράβηξαν για την πρωτεύουσα.

"Στείλτε το αυτό!" είπε. Περπατώντας έπαιζε αφηρημένα μ' ένα τεράστιο πιστόλι από μπλε ατσάλι. και πως οι στρατιώτες πήραν διαταγή από τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή να υποχωρήσουν. των μεραρχιών και των συνταγμάτων. προς το φράγμα της Μόσχας. 73 . της κυβέρνησης των προδοτών. Η επαγγελματική όμως συνείδηση του οδηγού. με κάρα. ο σοφέρ ήταν μπολσεβίκος και το αυτοκίνητο θα είχε επιταχθεί από κάποιον αστό. 28 του Οχτώβρη (1).άντρες και γυναίκες . Να μεταδοθεί προς όλες τις διοικήσεις των σωμάτων. Ο διοικητής της άμυνας της πόλης Πετρούπολης και του τομέα της Πετρούπολης αντισυνταγματάρχης Μουραβιόφ". με ρολούς σύρμα. Αντρες. ώστε κι αν ακόμα ο Κερένσκι και οι συνεργάτες του δεκαπλασιάσουν τις δυνάμεις τους. σαν νεκρός. ανακατωμένοι με τους λόχους των στρατιωτών.βγήκε στους δρόμους κατά δεκάδες χιλιάδες. με παλάσκες πάνω από την εργατική τους φόρμα. την ανέγερση οδοφραγμάτων και την ενίσχυση των συρματοπλεγμάτων. Και με τα ποδήλατα θα πηγαίνουν οι σύνδεσμοι. Εκεί δίπλα βημάτιζε νευρικά μπρος . μπήκε στο δωμάτιο χλομός. Τα στρατεύματά μας έχουν έξοχο ηθικό. το ίδιο κι όλα τα εργαλεία που είναι απαραίτητα για το σκάψιμο των χαρακωμάτων και την ανέγερση οδοφραγμάτων. εκνευριστικά.. ο Αντόνοφ. Ο Πρόεδρος του Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης. να γίνει αμέσως. δεν πρόκειται ν' ανησυχήσουμε. Ηταν ο Αντόνοφ κι ο Ντιμπένκο. 5) Να τηρηθεί αυστηρή πειθαρχία και να είστε έτοιμοι να υποστηρίξετε το στρατό της επανάστασης με όλα τα μέσα. Στα χέρια του κρατούσε κάποιο χαρτί. με φωτεινά νεανικά μάτια. εξεγέρθηκε.πίσω ένα μεγαλόσωμος αξύριστος ναύτης. στις 6 η ώρα το πρωί. Ο σοφέρ διαμαρτυρόταν έντονα. Δεν υποχωρούν και δεν παραδίνονται τα στρατεύματα του ελεύθερου λαού. Τα ποδήλατα. γενικός διοικητής της περιοχής Νικολάι Ποντβόισκι". διαπεραστικά.. έλεγε. Οταν βγαίναμε από τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. είπε δυνατά μερικά λόγια. 3) Να συγκεντρωθεί όλο το αγκαθωτό και απλό σύρμα που υπάρχει στη διάθεσή μας. Χώνοντας τα χέρια στις τσέπες του τριμμένου παλτού του. 2) Οπου χρειαστεί να σταματήσει η δουλιά στις φάμπρικες και τα εργοστάσια για την εκπλήρωση αυτής της διαταγής. Τα θορυβώδη προάστια έβγαλαν έξω τα κουρελιάρικα πλήθη τους. με λοστούς. γυναίκες και έφηβοι με όπλα. Ο στρατός και η κόκκινη φρουρά της επανάστασης έχουν ανάγκη από την άμεση βοήθεια των εργατών. μεγαλύτερο αριθμό εργατών για το σκάψιμο χαρακωμάτων. 4) Ολα τα όπλα που έχετε να τα πάρετε μαζί σας.. με φορτηγά αυτοκίνητα. Διαταγή Οι κορνιλοφικές συμμορίες του Κερένσκι απειλούν τα πρόθυρα της πρωτεύουσας. Το επαναστατικό προλεταριάτο πρόταξε τα στήθη του να υπερασπίσει την πρωτεύουσα της εργατικής και αγροτικής δημοκρατίας! Μπροστά στην πόρτα του Σμόλνι στεκόταν ένα αυτοκίνητο. θα ξύσουν το εμαγιέ. Η κόκκινη Πετρούπολη βρισκόταν σε κίνδυνο! Οι κοζάκοι!. "Προς όλα τα αχτιδικά Σοβιέτ των εργατών βουλευτών και τις εργοστασιακές επιτροπές. Διατάσσουμε τα Σοβιέτ των αχτίδων και τις εργοστασιακές επιτροπές: 1) Να προωθήσουν. Και τα ποδήλατα έμειναν εκεί. Λαϊκός Επίτροπος Λέον Τρότσκι Ο Πρόεδρος της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. Οταν βγήκαμε από το Σμόλνι και βρεθήκαμε στους σκοτεινούς δρόμους απ' όλες τις μεριές σφύριζαν οι σειρήνες των εργοστασίων. Ο εργαζόμενος λαός . Από την Γκάτσινα τα στρατεύματά μας υποχώρησαν για ν' αποφευχθεί η αιματοχυσία ανάμεσα σ' εμάς και στα παραπλανημένα αδέρφια μας.Στις αίθουσες ήταν αναρτημένο το παρακάτω δελτίο: "Από το Κράσνογιε Σελό. με σκαπάνια. Οι άνθρωποι κυλούσαν σαν ποτάμι. όσο μπορεί. που είναι τώρα τόσο σταθερές. Από τον πρώην υπουργό Κερένσκι μεταδόθηκε προς όλες τις κατευθύνσεις ψεύτικο τηλεγράφημα ότι τα στρατεύματα της επαναστατημένης Πετρούπολης κατέθεσαν εθελοντικά τα όπλα και προσχώρησαν στα στρατεύματα της πρώην κυβέρνησης. με πυροβόλα.. γεμάτες ανησυχία. τους κοζάκους και για να καταλάβουμε έξω από την πόλη πιο ευνοϊκές θέσεις. Μερικοί στρατιώτες προσπαθούσαν να δέσουν στο μαρσπιέ του αυτοκινήτου δύο στρατιωτικά ποδήλατα.. Φυσικά. Δόθηκαν οι αναγκαίες διαταγές για να συντριβεί ανελέητα η αντεπαναστατική απόπειρα ενάντια στο λαό και στις καταχτήσεις του. Η πόλη δεν είχε ξαναδεί τέτοιον τεράστιο κι αυθόρμητο ανθρώπινο χείμαρρο. Στο φτερό του στηριζόταν ένας αδύνατος άνθρωπος με χοντρά γυαλιά.. βάδιζαν στους λασπωμένους δρόμους με κατεύθυνση προς Νότο και νοτιοδυτικά. Στην Πετρούπολη επικρατεί ηρεμία. που έκαναν τα κόκκινα μάτια του να φαίνονται πιο κόκκινα..

Σύντ. που θα τον λέω ο Φοβητσιάρης. "Το αυτοκίνητο αυτό ανήκει στο Πρώτο Σύνταγμα πολυβόλων. Στο σταθμό του Τσάρσκογιε Σελό ήταν όλα ήρεμα. μισοφοβισμένα . το ίδιο μου κάνει!" απάντησε ζωηρά ο στρατιώτης." "Και βέβαια δεν μπορείτε. Ο Φοβητσιάρης έδωσε το δικό του μπλοκ." ρώτησε ο Αντόνοφ. Στη λεωφόρο Νέβσκι είδαμε να περνούν ένοπλοι κοκκινοφρουροί.. άραγε.. φώναξε ο Αντόνοφ. να πάμε κι μεις μαζί τους. ο Αντόνοφ ρώτησε πού είναι ο διοικητής των δυνάμεων της κόκκινης φρουράς. είπε ο Αντόνοφ. προς την κατεύθυνση της Γκάτσινα. χωρίς ταμπούρλα. Αρχισε να ψάχνει στις τσέπες. Βλέπαμε τα τραμ να σέρνονται προς το μακρινό προάστιο. κι εμείς μεταφέρουμε μ' αυτό πολεμοφόδια.. απάντησε ο διοικητής. Είχαν αρχίσει τα πρώιμα χειμερινά σούρουπα. Πάνω από τα κεφάλια τους κυμάτιζε η κόκκινη σημαία που με στραβά χρυσά γράμματα ήταν γραμμένες οι λέξεις: "Ειρήνη! Γη!"... Ποιος έχει χρήματα. Μακριά πίσω μας.Στο σταθμό δεν ήξερε κανένας πού είναι ο Κερένσκι και πού το μέτωπο. "Ομως ξέρετε ποιος είμαι. Φτάσαμε κιόλας. "Ολα εντάξει. Μόνο εδώ κι εκεί φαίνονταν ομαδούλες στρατιωτών που κουβέντιαζαν σιγανά μεταξύ τους και κοιτούσαν ανήσυχα τον έρημο δρόμο.Οταν έστριψαν στη λεωφόρο Νέβσκι το λάστιχο του αυτοκινήτου έσκασε.. Γινόταν συζήτηση για την εξέγερση των μπολσεβίκων. Σταμάτησαν το αυτοκίνητο. Δεν είχαν όλοι λόγχες. Δεν είχε χρήματα ούτε κι ο σοφέρ. "Αϊ στο διάβολο! δεν έχω μολύβι!". τους συνόδευε με τα βλέμματα μέσα σε μια παγερή σιωπή. Ο επίτροπος των Στρατιωτικών αναποδογύρισε όλες τις τσέπες του. "Μήπως έχει κανένας σας κανένα κομμάτι χαρτί. Ο Αντόνοφ στάθηκε στη μέση του δρόμου και σταμάτησε κάποιο περαστικό αυτοκίνητο. Ο Φοβητσιάρης αγόρασε τρόφιμα. (Μέσα στη φασαρία οι ιδιοκτήτες των ιδιωτικών αυτοκινήτων. Κοιτώντας από τα παράθυρα βλέπαμε στο πυκνό σούρουπο πλήθη στρατιωτών που βάδιζαν στο λασπωμένο δρόμο προς την πόλη.. "Δε θα μπορούσαμε.τέσσερις μέρες και το μέρος δεν ήταν πολύ πλούσιο σε τρόφιμα. Συζητούσαν μεταξύ τους. Σηκώνοντας ψηλά τα κεφάλια. γεμάτο στρατιώτες που φωτίζονταν από τις φωτιές. όπου κι αν βρισκόταν. "Να επιτάξουμε άλλο αυτοκίνητο!" πρότεινε ο Ντιμπένκο κουνώντας το πιστόλι. "Μπορεί να είστε κι ο ίδιος ο διάβολος. χωρίς μουσική. Ο γύρος του μετώπου μπορούσε να διαρκέσει τρεις . όπου μερικές εκατοντάδες εργάτες άνοιγαν χαρακώματα και περίμεναν τους κοζάκους. Ο επίτροπος των Ναυτικών ήταν το ίδιο απένταρος. του είπε ο Αντόνοφ. Ηταν όλοι τους πολύ νεαροί. "Ο στρατός έχει υπέροχο ηθικό. Αφού διάνυσαν δέκα περίπου μίλια κι έφτασαν στο φράγμα της Νάρβα. μα δε βρήκε ούτε καπίκι. για τους δυο επιτρόπους.μισοπεριφρονητικά. τα κατέγραφαν στα ξένα προξενεία).".".. Δε χρειάζεται να πούμε πως ο μοναδικός που βρέθηκε με μολύβι ήταν ο Φοβητσιάρης.Οι λαϊκοί επίτροποι των Στρατιωτικών και Ναυτικών υποθέσεων πήγαιναν να επιθεωρήσουν το επαναστατικό μέτωπο.. τραβήξαμε για το σιδηροδρομικό σταθμό του Τσάρσκογιε Σελό. "Ποιος θα μου δώσει μολύβι!. που το οδηγούσε ένας στρατιώτης.. κουνώντας τα τουφέκια.. Στη λεωφόρο Σουβόροφ κάποιος από τους επιβάτες θυμήθηκε το φαγητό."τώρα θα σας δώσω διατακτική. Στη διπλανή διακλάδωση στεκόταν ένα εμπορικό τρένο. Παρ' όλα αυτά ένας γνωστός μου Ρώσος. Απ' αυτό το ταξί κατέβασαν ένα χοντρό πολίτη με πολυτελή γούνα κι η ανώτατη διοίκηση τράβηξε το δρόμο της. δε θα μπορούσε κανείς να μαντέψει από την εμφάνιση του βαγονιού μας ότι όλη η Ρωσία διασπάστηκε από τον εμφύλιο πόλεμο σε δυο ανειρήνευτα στρατόπεδα. σύντροφε". (1) 10 του Νοέμβρη με το νέο ημερολόγιο. Μόνο που δεν έχουμε πυρομαχικά."....." κι ο Αντόνοφ έδειξε το χαρτί που έγραφε πως διορίστηκε γενικός διοικητής όλου του στρατού της Ρωσικής Δημοκρατίας και πως όλοι μαζί κι ο καθένας χωριστά ήταν υποχρεωμένοι να υπακούουν σ' αυτόν χωρίς συζήτηση.. Τους ρώτησα με ποιον 74 . Το βαγόνι μας ήταν γεμάτο από χωριάτες που γύριζαν στα σπίτια τους. ότι το τρένο πηγαίνει στο θέατρο των πολεμικών επιχειρήσεων. βάδιζαν μέσα στην κρύα συννεφιά αστοίχητοι. Τον οδήγησαν στο πιο ακρινό σημείο. "Στο Σμόλνι βρίσκονται δύο δισεκατομμύρια δεσμίδες".". Δε σας δίνουμε το αυτοκίνητο. Είχαν μαζί τους κάθε λογής ψώνια και απογευματινές εφημερίδες.". Το πλήθος από τα πεζοδρόμια. Το αυτοκίνητο έχει μόνο πέντε θέσεις. τεντώθηκε στο αυτοκίνητο και παρά τις παρακλήσεις που του έγιναν. Δεν έχω κανένα λόγο να μην πιστέψω την αφήγηση του Φοβητσιάρη γι' αυτό το ταξίδι. δε θέλησε ν' αδειάσει τη θέση. Οι σύνδεσμοι επίσης. Αν δε γίνονταν αυτές οι συζητήσεις. σύντροφοι. "Μου χρειάζεται αυτό το αυτοκίνητο".. "Δε σ' το δίνω!" απάντησε ο στρατιώτης. τους δύο συνδέσμους και το σοφέρ". Τα τρένα πήγαιναν μόνο ως το Τσάρσκογιε Σελό!. Ο Ντιμπένκο δεν είχε." ρώτησε ο Αντόνοφ.. "Πώς πάνε οι δουλιές. η νύχτα φωτιζόταν από την ανταύγεια των φώτων της πόλης. στον ίδιο ορίζοντα. Στα πρόσωπά τους ήταν ζωγραφισμένη η έκφραση ανθρώπων που τραβούσαν συνειδητά στο θάνατο. Μια και δεν καταφέραμε να μπούμε στο αυτοκίνητο της ανώτατης διοίκησης. "Τι θα κάνουμε. για ν' αποφύγουν την επίταξη. Η διέξοδος βρέθηκε όταν εμφανίστηκε ένα παλιό και σαραβαλιασμένο ταξί με ιταλική σημαία..

75 . μας ποιος τα λέει. τον διέκοψε περιφρονητικά ο φοιτητής. δύο χρόνια ήμουν κλεισμένος στο Σλισεμπούργκ για την επανάσταση. Ελεγε πως εκεί επικρατεί ησυχία.". όπως φαίνεται. Τραβήξαμε το δρόμο.". Αφού στον κόσμο υπάρχουν δύο τάξεις: το προλεταριάτο και η αστική τάξη." απάντησε ταπεινά ο στρατιώτης. Φάγαμε θαυμάσια. Οι στρατιώτες στέκονταν αμήχανοι σαν παιδιά που τα τιμωρούν άδικα. αυτοί οι Ρώσοι!" φώναξε.. Κάπου εκεί. Αφού υπάρχουν δύο τάξεις: η αστική τάξη και το προλεταριάτο... επέτρεψε στην Πετρούπολη". είστε άνθρωπος μορφωμένος. που μόλις είχε γυρίσει πεζός από την Γκάτσινα. Είναι απλώς αναρχία και ωφελεί μόνο τους Γερμανούς". μόνο δύο τάξεις". "Εσύ". Το πλήθος γέλασε. "Μάλλον θα έφυγαν μακριά. αδερφέ.. Ολο αυτό το πλήθος τους έβριζε και τους φώναζε. υπάλληλοι και φοιτητές. "Τι παράξενοι που είναι!. απάντησε ο στρατιώτης. έλεγε προκλητικά. Στο διαμέρισμα του σταθμάρχη της υπηρεσίας ήταν ένας ψηλός ευγενικός και αξύριστος στρατιώτης. πως αυτό για το οποίο πολεμάτε. αυτό δεν το ξέρετε.". σημαίνει ότι είναι με την άλλη. Τα πιστοποιητικά μας από το Σμόλνι του προξένησαν μεγάλο σεβασμό.. Το πρωί ήρθε ο κομισάριος. "Κατά τη γνώμη μου η υπόθεση είναι ξεκάθαρη.. μόνο που εγώ είμαι αμόρφωτος άνθρωπος!.". καταλαβαίνω". απάντησε σοβαρά ο στρατιώτης. με το κόκκινο περιβραχιόνιο της Επιτροπής του συντάγματος. "Μάλιστα. ".. Κούνησε μελαγχολικά το κεφάλι. Διαβάτες σχεδόν δεν υπήρχαν.."Και τώρα είναι εδώ κοζάκοι. φιλαράρο! Ξέρεις όμως πως τον Λένιν τον έστειλαν από τη Γερμανία σ' ένα σφραγισμένο βαγόνι. Οι κοζάκοι ήρθαν νωρίς το πρωί. "Εδώ έγινε μάχη. Γι' αυτό παπαγαλίζεις!". αλλά νομίζουμε ότι δεν είναι καλό πράγμα οι Ρώσοι να πυροβολούν τους Ρώσους". όταν εσύ πυροβολούσες ακόμα τους επαναστάτες και έψελνες το "Θεέ.. Μόνο που νομίζω..". "Τι να σου πω. Του φάνηκε πολύ βαρύ. Η κατάληξη είναι έτσι: υπάρχουν δύο τάξεις το προλεταριάτο και η αστική τάξη. "Ε. "Βλάκα! Εγώ. Στο μέτωπό του έτρεχε ιδρώτας. αυτό δεν το ξέρω". Ακριβώς δεν ξέρω. Δεν είναι καλό πράγμα ο εμφύλιος πόλεμος. "πως σηκώνοντας τα όπλα ενάντια στ' αδέρφια σας. "Ξανά μου άρχισες μ' αυτή την ανόητη συνταγή!" τσίριξε ο φοιτητής. Ξέρεις πως ο Λένιν παίρνει χρήματα από τους Γερμανούς. Τους είχαν περικυκλώσει καμιά εκατοστή έμποροι. με μια υπεροπτική έκφραση στο πρόσωπο. συνέχισε με πείσμα ο στρατιώτης. Ο στρατιώτης έξυσε το σβέρκο. "Βλέπεις είμαι άνθρωπος αμόρφωτος. "Νομίζω ότι ξέρετε καλά". γιατί αυτοί θα καταστρέψουν τη Ρωσία και την ελεύθερη επανάστασή μας.". σαν τόπος που δεν ανήκε πολιτικά σε κανέναν. Τι έχεις να πεις τώρα.". δεν είναι σοσιαλισμός. άκουσαν τα συνθήματα αυτά. συναντιούνταν αδελφωμένοι οι σοβιετικοί μαχητές με τους κοζάκους.. Εμείς.. Ο. Εσείς πρέπει να είστε μεγάλος ήρωας. Την επίθεση την κατεύθυνε ένας ψηλός νεαρός με στολή φοιτητή."... "Το ξέρω αυτό το ανόητο παραμύθι!" τον διέκοψε απότομα ο φοιτητής. "Δεν άκουσα και να με συγχωρείς. "Κι εγώ είμαι μαρξιστής! Σου λέω. απάντησε με βεβαιότητα ο φοιτητής. "Οι αμόρφωτοι μουζίκοι σαν και σένα.. "Και παλεύω ενάντια στους μπολσεβίκους. Ηταν αναμφίβολα. Κι όλος ο απλός λαός μιλάει έτσι. Ο Κερένσκι βέβαια είναι προβοκάτορας. "Εσείς δεν καταλαβαίνετε. Η πόλη βρίσκεται στα χέρια του Κερένσκι. Στην έξοδο του σταθμού στέκονταν δύο στρατιώτες με εφ' όπλου λόγχη. υπέρ των Σοβιέτ. Το πρόσωπό του ήταν κουρασμένο από την πνευματική υπερένταση. κι εγώ είμαι ένας απλός άνθρωπος.. Εμοιαζε σαν τόπος διαλογής ανάμεσα στον παράδεισο και την κόλαση. βρισκόταν όμως σε κάποια σύγχυση.. Πολύ φτηνότερα και καλύτερα από την Πετρούπολη.. Δεν αμφιβάλλω καθόλου πως εκείνο το βράδυ. "Εσείς. μα όταν ήρθαν οι κοζάκοι. "Οι κοκκινοφρουροί βρίσκονταν εδώ πριν δύο ώρες. Δεν είναι έτσι. "Μάλιστα. Πήγαμε στην πόλη. απάντησε ο στρατιώτης. και τι σημαίνουν. γίνεστε όπλο στα χέρια των ληστών και των προδοτών". απάντησε με πείσμα ο στρατιώτης. "Δεν μπορώ να πω τίποτα!".. Πάνω από την πόλη κρεμόταν μια απειλητική βουβαμάρα. μα κατόπιν έφυγαν."Αυτό ακριβώς"." και κούνησε ακαθόριστα το χέρι κατά τη Δύση.". "Καλά. εδώ κι εκεί..".. κι αυτήν τη μέρα όλη η Ρωσία πλένεται και καθαρίζεται. "Οχι. φύλαγε τον τσάρο!" Ονομάζομαι Βασίλι Γκεόργκιεβιτς Πάνιν. Τα αραιά φανάρια έφεγγαν αδύνατα." μου είπε ένας στρατιώτης. "Κι όποιος δεν είναι με τη μία.τι άλλο να γίνει εκτός από πόλεμο.. Μονάχα τα κουρεία ήταν ολόφωτα και γεμάτα πελάτες και στα λουτρά υπήρχαν ουρές: ήταν σαββατόβραδο. Αιχμαλώτισαν διακόσιους τριακόσιους δικούς μας και σκότωσαν είκοσι πέντε". το πιστεύω".". Δεν άκουσες καμιά φορά για μένα. "Ομως μου φαίνεται πως ο Λένιν λέει ακριβώς εκείνο που ήθελα ν' ακούσω.είναι.. "πιστεύεις αληθινά πως ο Λένιν είναι πραγματικά φίλος του προλεταριάτου.". αδερφάκι". "Και πού είναι τώρα. "Αχ. "Αφού δεν ξέρουμε τι γίνεται. Στο γειτονικό μας τραπέζι καθόταν ένας Γάλλος αξιωματικός.". Φάγαμε στον μπουφέ του σταθμού..

Περάσαμε κάτω από την αψίδα του μεγάλου ανακτόρου της Αικατερίνης. μας έλεγε. Μένανε αναποφάσιστοι. "ήθελα να σας πω για τις άδειές σας.". Δεν πιστέψαμε πως θα γίνει εδώ έστω κάποια μάχη. να.". Σε μια άψογη λευκή αίθουσα.. Μας έφυγε η καρδιά από τον τόπο. "Φύγετε!". "Τοπική φρουρά". προσέξαμε πως μας κοίταζαν ύποπτα κι ερευνητικά από το διπλανό παρτέρι.. Το στόμα της ήταν γεμάτο καρφιά. συνέχισε..". Ακουγόταν μόνο το ελαφρό κελάρυσμα του σιντριβανιού. Προσπαθήσαμε να ανοίξουμε συζήτηση με το στρατιώτη και το ναύτη. Ο συνταγματάρχης ξερόβηξε..". "Θα δοθεί το βράδυ παράσταση. "Επομένως είστε με τον Κερένσκι. "Είστε υπέρ των Σοβιέτ. χμ. "Οχι. με προτεταμένα τα όπλα.. Σήκωσε τους ώμους. "Και θα υπερασπίσετε την πόλη απ' αυτούς. Ομως πολλοί απ' αυτούς δε θέλουν καθόλου να πολεμήσουν.. μπήκαμε μέσα στην αυλή και ρωτήσαμε πού είναι το επιτελείο.". κι έδειξε με το χέρι. Βλέπετε η πλειοψηφία των στρατιωτών της φρουράς μας είναι μπολσεβίκοι."."Αχ". τα παράθυρα σκοτεινά. Στο Τσάρσκογιε Σελό βράζουν τα πολιτικά πάθη.". Μας πλησίασε μια παχύσαρκη γυναίκα μ' ένα σφυρί στα χέρια." ρώτησε νευρικά ο ναύτης. πως ούτε ένας από τους στρατιώτες δεν πρόκειται να πάει με τον Κερένσκι.. Ο Κερένσκι θα μπει στην πόλη κατά τις 8 η ώρα". δείχνοντας το κτίριο. Πλησιάσαμε έναν απ' αυτούς.. θα διατάξω να σας διαθέσουν ένα δωμάτιο στο ξενοδοχείο των αξιωματικών. Ολοι ήταν χλομοί κι αφηρημένοι και ήταν φανερό πως τη νύχτα δεν είχαν κοιμηθεί. "Και πού είναι οι κοζάκοι. πήγαν στην Πετρούπολη κι έφεραν πυροβολικό. Και μεις. Τα φανταχτερά περίπτερα και οι σκαλιστές γέφυρες μόλις διακρίνονταν στο νυχτερινό σκοτάδι. Ομως έχω να δω αρκετόν καιρό τη φτωχή μου μανούλα.". ένα γέρο με άσπρα γένια και με στολή γεμάτη παράσημα. απάντησε αυστηρά. "Τι γίνεται εκεί." ρώτησε ευγενικά. Οσο για τους αξιωματικούς. "Δεν ξέρω. Εμεινε κατάπληχτος.". γιατί στα χαρτιά μας πιστοποιούνταν η βαθιά επαναστατικότητά μας.. σιγοκουβέντιαζε ανήσυχα μια ομάδα αξιωματικών. Τρία ολόκληρα χρόνια. εμείς.Τραβήξαμε για το αυτοκρατορικό παλάτι. καθώς κοιτάζαμε έναν αστείο μεταλλικό κύκνο που έβγαινε από μια τεχνητή σπηλιά. τόσο έρημοι ήταν οι δρόμοι. Ο ιπποκόμος ήταν Νότιος. "Πώς φτάσατε ως εδώ ζωντανοί. στολισμένη με κόκκινο ύφασμα και κλαριά από έλατα.. Του έδειξα τα μπολσεβίκικα πιστοποιητικά μας. φτάσαμε σ' ένα μεγάλο και ολόφωτο κτίριο." τον ρωτήσαμε. ύστερα από τη μάχη. "Την Κυριακή το βράδυ θα παίξουν οι ερασιτέχνες". μα φαίνονταν φοβισμένοι και κακόκεφοι. "Εμείς κρατάμε την πόλη για τον Κερένσκι". όχι αγαπητέ μου!" είπε γελώντας. μας είπε πως ο διοικητής βρίσκεται κάπου μέσα. Οι πόρτες ήταν κλειδωμένες. Μας είπαν πως αυτός ήταν ο συνταγματάρχης. Πηγαίνοντας λίγο πιο πέρα. Τους έδειξα το πληρεξούσιό μου από το Σμόλνι. Στην αίθουσα ήταν σειρές από καρέκλες και μπροστά τους υψωνόταν η σκηνή. Τους πλησίασα και τους ρώτησα: "Ποιοι είστε σεις. (Ο συνταγματάρχης ήταν φανερό ότι ταλαντευόταν). "Με τον Κερένσκι είστε ή με τα Σοβιέτ.. απάντησαν στο τέλος. Περάστε από μένα αύριο στις 7 η ώρα. βρισκόμαστε σε πιο δύσκολη θέση. "Με την ευκαιρία". ένας στρατιώτης κι ένας ναύτης. Σήμερα το πρωί έγινε μάχη κι αύριο το πρωί ξανά θα χτυπηθούν. Από μέσα ακουγόταν χτύπος σφυριού. "Κανένα μίλι από δω. Το Σοβιέτ βρισκόταν στην πτέρυγα ενός από τα παλάτια των μεγάλων πριγκίπων. απέναντι από το πάρκο. "Για πού. "Τι θέλετε.. Αξαφνα.. Αν σας πιάσουν θα βρεθείτε μπροστά σε μεγάλο κίνδυνο. Κοίταξαν φοβισμένα και δεν είπαν τίποτα.. "Δε σκέπτομαι ούτε τον κίνδυνο. που απλωνόταν κατά μήκοςμεγάλων και σκοτεινών κήπων.. 76 . Σήμερα. όμως εκείνη τη στιγμή μας πλησίασαν. Πίσω απ' αυτήν ήταν μια μεγάλη αίθουσα. Είχε γεννηθεί στη Βεσαραβία από οικογένεια γάλλων μεταναστών. "Ω. και φυσικά." τους ρώτησα.Οσο πλησιάζαμε προς το πάρκο του παλατιού. ούτε τις στερήσεις. που χωριζόταν σε άνισα μέρη από ένα διπλό τζάμι. όπως βλέπετε. Ο στρατιώτης άπλωσε φοβισμένα το χέρι κι άνοιξε την πόρτα. Γι' αυτό αν θέλετε να δείτε τη μάχη.. Ο συνταγματάρχης έστειλε ευγενικά τον ιπποκόμο του να μας πάει ως το σταθμό. όλοι σχεδόν πέρασαν πια με τον Κερένσκι ή απλώς έφυγαν. Ολοι φαίνονταν πολύ εξαντλημένοι. "Δεν ξέρω." ρώτησε ο ναύτης. έτσι ήταν: ολόκληρες βδομάδες αδιάκοπα συλλαλητήρια τους κούρασαν.. Επικράτησε σύντομη σιωπή! Οι στρατιώτες αλληλοκοιτάζονταν με αβεβαιότητα. Μπορούμε να πούμε. απάντησε ένας από τους στρατιώτες. Ενας στρατιώτης που τριγύριζε εκεί κοντά μας κοίταξε με σκοτεινή περιφρόνηση και χωρίς να βγάλει τα χέρια από τις τσέπες του παντελονιού είπε: "Το Σοβιέτ έφυγε πριν δύο μέρες". δεν είμαι πέρα για πέρα με τον Κερένσκι. Ο σκοπός που στεκόταν στην πόρτα μιας γερτής άσπρης πτέρυγας του κτιρίου. Ενας τρομαγμένος παπάς μας έδειξε πού στεγάζεται το Σοβιέτ και κρύφτηκε βιαστικά. "Είμαστε ουδέτεροι". "Στο δρόμο τώρα είναι πολύ επικίνδυνο. Γρήγορα κι οι δυο χάθηκαν στο σκοτάδι." μας ρώτησε. θα σας δώσω καινούριες άδειες". προς αυτή την κατεύθυνση".

. για τον τραυματισμό της κοπέλας μπροστά στο μέγαρο του Δημαρχείου. Ποντβόισκι". Σειρήνες αυτοκινήτων. φωνές. που ήταν ντυμένοι με στολή του συντάγματος Σεμένοφ. απόλυτα εμπιστευτικά. Τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου γύριζαν από στρατώνα σε στρατώνα. πήγε στο τηλεφωνικό κέντρο ένας λόχος ευελπίδων. μακρινό κανονίδι. Ο πρόεδρος της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής Ν. που είχαν αναρρώσει. πριν την αλλαγή της φρουράς. στρατιώτες και πολίτες της επαναστατικής Πετρούπολης!Οι μπολσεβίκοι..Γυρνώντας στην Πετρούπολη. μέσα στις ψυχρές πεδιάδες.κάτω ακριβώς σαν κύματα. γινόταν έκτακτη συνεδρίαση της Επιτροπής Σωτηρίας. Οταν ήρθε ενίσχυση την υποδέχτηκαν με καταιγιστικά πυρά.. Ηξεραν το μπολσεβίκικο παρασύνθημα και χωρίς καμιά δυσκολία αντικατέστησαν τη φρουρά. που πιάστηκαν στο διαμέρισμα αυτού του Σοβιέτ. Ολη αυτή την ανήσυχη νύχτα. για σφαγές ευελπίδων και βιασμούς γυναικών στα Χειμερινά Ανάκτορα. 77 . Οταν βγαίναμε από το Δημαρχείο συναντηθήκαμε με ένα τμήμα κοκκινοφρουρών. έμπαιναν κι έβγαιναν βιαστικοί οι κομισάριοι. Η αντεπανάσταση άρχισε.. παροτρύνοντας. Ενας στρατιώτης. μιλώντας για ειρήνη στο μέτωπο.. Οι ευέλπιδες τον έπιασαν και τον κλείδωσαν σ' ένα μικρό δωμάτιο. ακολουθούμενος από έναν μικρό με ένα κουβαδάκι με αλευρόκολλα. Οι μορφές τους ήταν αυστηρές και αποφασιστικές. Η άλλη ήταν υπογραμμένη από την ίδια την Επιτροπή Σωτηρίας και έγραφε τα παρακάτω: "Προς τον πληθυσμό της Πετρούπολης! Σύντροφοι εργάτες. Στο σταυροδρόμια στέκονταν μονάδες θωρακισμένων. της γης και της ειρήνης συσπειρωθείτε γύρω από την Επιτροπή Σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης!".. διηγούμενοι φρικιαστικές ιστορίες για μπολσεβίκικες αγριότητες. Κάτι σαν απειλή πλανιόταν στον αέρα. και τους ιππότες του τάγματος του Αγίου Γεωργίου να είναι έτοιμοι για πολεμική δράση και να περιμένουν διαταγή από την Επιτροπή Σωτηρίας.. ικετεύοντας κι εξορκίζοντας τους στρατιώτες.. *** Στη λεωφόρο Νέβσκι. πως η αντεπαναστατική επίθεση θ' αρχίσει τα μεσάνυχτα. περιπλανιούνταν χωρίς αρχηγούς ομάδες στρατιωτών και κοκκινοφρουρών. τοιχοκολλούσε μεγάλες ολόλευκες αφίσες: "Η Πετρούπολη και τα προάστιά της κηρύσσονται σε κατάσταση πολιορκίας.. Τον περίμεναν κατά το πρωί.. τα ερεθισμένα πλήθη. όλους τους νοσηλευόμενους στα νοσοκομεία στρατιώτες. Βάδιζαν μέσα στο σκοτεινό κι έρημο δρόμο.. βγάζοντας τα κεφάλια από τους πυργίσκους. είδα από το παράθυρο του βαγονιού ομάδες στρατιωτών που χειρονομούσαν γύρω από τις φωτιές.. Πήγαμε στο σπίτι. Υστερα από μερικά λεπτά πήγε ο Αντόνοφ να κάνει έφοδο. Εδώ βρίσκονταν όλοι οι δημοσιογράφοι. Μου έδωσε δύο εκκλήσεις.. που είχαν διωχτεί από το Σμόλνι. μέλη του τοπικού Σοβιέτ των κοζάκικων στρατευμάτων. Η ατμόσφαιρα ήταν γεμάτη από ανήσυχους θορύβους. Από το σιδηροδρομικό σταθμό της Βαρσοβίας μπορούσε ν' ακούσει κανείς το μακρινό κανονίδι. Μην υποτάσσεστε στην προβοκατόρικη έκκλησή τους! Μην ανοίγετε χαρακώματα! Κάτω τα όπλα! Κάτω οι προδοτικές ενέδρες! Στρατιώτες. Στις σχολές των ευελπίδων βασίλευε πυρετώδης κίνηση. Σπρώχνονταν και μπερδεύονταν μεταξύ τους κι οι επίτροποι της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής έτρεχαν από τη μια ομάδα στην άλλη. Κάμποσα άτομα σκοτώθηκαν. Η πόλη αναταραζόταν νευρικά κι ανήσυχα. πως οι κοζάκοι βρίσκονταν κιόλας στο Πούλκοβο.. τη στιγμή που ασχολούνταν με την προετοιμασία αντεπαναστατικής συνωμοσίας. φέρνοντας μαζί τους μια δωδεκάδα αιχμαλώτους.. Ελεος! Ολοι ξέρουν πως το Τσάρσκογιε βρίσκεται στα χέρια του Κερένσκι. Ενας δημοσιογράφος μού ανακοίνωσε. προσπαθώντας να οργανώσουν την άμυνα.. Οι οδηγοί τους μιλούσαν μεταξύ τους. ταυτόχρονα καλούν σε αδελφοκτόνο πόλεμο στα μετόπισθεν. Ηταν με ανεβασμένο το ηθικό και δεν πίστεψαν τα λεγόμενά μας για την κατάσταση στο Τσάρσκογιε Σελό. η μια ήταν υπογραμμένη από τον Γκοτς και τον Πολκόβνικοφ και διέταζε όλες τις σχολές των ευελπίδων. Στο όνομα της ελευθερίας. γυρίστε στους στρατώνες! Η σφαγή που άρχισε στην Πετρούπολη είναι ο πραγματικός θάνατος της επανάστασης. Νωρίς το πρωί. μέσα στο κρύο και το σκοτάδι. κινούνται απάνω . Στην αίθουσα Αλεξαντρόφ του Δημαρχείου. Σχηματίστηκε ιδιαίτερη επιτροπή για την υποδοχή του Κερένσκι στο σιδηροδρομικό σταθμό. Κάθε λογής συνελεύσεις και συλλαλητήρια στους δρόμους και γενικά σε ανοιχτό χώρο απαγορεύονται. για τη δολοφονία του πρίγκιπα Τουμάνοφ.

Αργότερα. Ο Κερένσκι τους έδωσε δέκα λεπτά προθεσμία να σκεφτούν.. Κάτω από τον γκρίζο ουρανό φυσούσε ένας κρύος αέρας που προμηνούσε χιόνι. Κάτω από την αψίδα. ξερνώντας φωτιά από τα πολυβόλα. Εκείνος έτρεξε στο Δημαρχείο για να συμπληρώσει τους μύθους για τις μπολσεβίκικες θηριωδίες. στη Σχολή Ευελπίδων Βλαντίμιρ πήγε ένα τμήμα στρατιωτών και κοκκινοφρουρών. που ήταν στη Σχολή Ευελπίδων του Μιχαϊλοφσκι. Ο ίδιος ο Κερένσκι πήγαινε καβάλα σ' ένα άσπρο άλογο.. ακόμα και με τον Κερένσκι στο Τσάρσκογιε Σελό. Μπρος . που καλύπτονταν πίσω από οδοφράγματα φτιαγμένα με βαρέλια. κιβώτια και φύλλα τσίγκου καταμεσής στη λεωφόρο Μορσκόι. οι εφημερίδες ανακοίνωσαν πως στο θωρακισμένο των ευελπίδων πιάστηκε ένας Γάλλος αξιωματικός που τον έστειλαν στο φρούριο του Πετροπάβλοφσκ. Στην αυλή της σχολής βρισκόταν ένας Γάλλος αξιωματικός. 78 .. Τα σοβιετικά στρατεύματα κύκλωσαν τη σχολή κι άρχισαν να βάλλουν κατά μήκος του κτιρίου. που ήταν δήθεν γεμάτο τραυματίες. γαζώνοντας με χαλάζι από σφαίρες τους σωρούς των ξύλων και το πλήθος. Αξαφνα οι ναύτες πήδηξαν με φωνές από τα προκαλύμματά τους και κινήθηκαν προς τα μπρος. από τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου είπε πως αυτός προσωπικά πέτυχε την απελευθέρωση αυτού του αξιωματικού. Στις 7 το πρωί. ισχυρά τμήματα ευελπίδων κατέλαβαν το στρατιωτικό ξενοδοχείο και το τηλεγραφείο. Μάχη δεν έγινε. Ακόμα κι οι κινηματογράφοι. εκτοπίστηκαν. έστελναν στο τηλεφωνικό κέντρο πολεμοφόδια και τρόφιμα. συγκρούσεις ανάμεσα σε θωρακισμένα. Κυριακή 11 του Νοέμβρη (29 του Οχτώβρη). ορισμένοι Αγγλοι και Γάλλοι αξιωματικοί εκείνες τις μέρες είχαν δραστηριοποιηθεί τόσο πολύ. όμως αποκρούστηκαν με καταιγιστικά πυρά. το αυτοκίνητο σταμάτησε. Παίρνοντας το κέντρο.. Ολόκληρες δεκάδες τέτοιων αυτοκινήτων δήθεν του Ερυθρού Σταυρού..ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΟΓΔΟΟ Η αντεπανάσταση Το επόμενο πρωί. έπεσε πάνω σ' ένα απ' αυτά τα θωρακισμένα που κατευθύνονταν από το Ναυαρχείο προς το τηλεφωνικό κέντρο. Μ' αυτό τον τρόπο.. με σβησμένα τα εξωτερικά φώτα. Είχαν περάσει κιόλας οχτώ μήνες που αυτοδιοικούνταν με τις στρατιωτικές τους επιτροπές και τώρα μύριζε πάλι το παλιό καθεστώς. Οι ευέλπιδες ζήτησαν τηλεφωνικά ενίσχυση. Υστερα από λίγα λεπτά το πυροβολικό των κοζάκων άνοιξε πυρ ενάντια στους στρατώνες και σκότωσε οχτώ στρατιώτες..πίσω κινούνταν δύο θωρακισμένα αυτοκίνητα. ύστερα από αιματηρή μάχη. ριπές πολυβόλων ακούγονταν από μακριά κι από κοντά. που. όμως. όμως. και πίσω της τα γκριζόμαυρα νερά του Φιλανδικού Κόλπου. μη δίνοντας σημασία στα πυρά. Κάνοντας τον κύκλο της πόλης. Το πολυβόλο του πυργίσκου του θωρακισμένου γύρισε προς όλες τις κατευθύνσεις. Από καιρό σε καιρό. Ολη την ημέρα σ' όλα τα σημεία της πόλης γίνονταν συμπλοκές ανάμεσα στους ευέλπιδες και τους κοκκινοφρουρούς. άνοιξαν πυρά. Η σχολή του Πάβλοφ κυκλώθηκε. Τα τηλέφωνα δούλευαν. Ο σοφέρ του αυτοκινήτου καμώθηκε ότι είναι τραυματίας και οι ναύτες τον άφησαν ελεύθερο.. μπορούσες ν' ακούσεις καθαρά τους πυροβολισμούς.. την τεράστια γκρίζα μάζα της πρωτεύουσας. Οι ευέλπιδες αρνήθηκαν... Ο Κερένσκι. αραιοί πυροβολισμοί. όμως... Οι Αλμπερτ Ρις Ουίλιαμς (1) ήταν στο τηλεφωνικό κέντρο. δούλευαν κι ήταν γεμάτοι θεατές. Ενα. Μέσα σε μια ώρα ετοιμάστηκαν και προσπάθησαν να επιτεθούν. Απ' αυτή τη στιγμή. το αυτοκίνητο με μερικά τεχνάσματα έφτασε μέχρι το επιτελείο της αντεπανάστασης. κι ανάμεσά τους δύο μικρά αγόρια. Η γαλλική πρεσβεία διέψευσε αμέσως αυτή την είδηση. Καθώς η Λουίζα Μπράιαντ (2) περνούσε δίπλα από την πλατεία Ισαάκιεφ. στο Τσάρσκογιε Σελό δεν έμεινε ούτε ένας "ουδέτερος" στρατιώτης. έδινε διαταγές για όλα όσα γίνονταν..έξι θωρακισμένα από τη διαλυμένη αγγλική θωρακισμένη μεραρχία. κάτω από τις κωδωνοκρουσίες όλων των εκκλησιών μπήκαν στο Τσάρσκογιε Σελό. Οι στρατιώτες απάντησαν πως παραμένουν ουδέτεροι. ακριβώς απέναντι από τη Λουίζα Μπράιαντ. όπως φαίνεται. Ολα τα τμήματα του Σμόλνι είχαν αποσυνδεθεί. πυροβολώντας ενάντια σ' όλους τους περαστικούς. Η Πετρούπολη ξύπνησε από τον κρότο των κανονιοβολισμών και από το δυνατό θόρυβο ανθρώπινων βημάτων. ή κρύβονταν στη γωνιά της πλατείας Γκόροχοβ και Ισαάκιεφ. Το τμήμα ζήτησε από τους ευέλπιδες να καταθέσουν τα όπλα μέσα σε είκοσι λεπτά. Τα ξημερώματα.. έστειλε στο 2ο Σύνταγμα Πεζικού του Τσάρσκογιε Σελό διαταγή να καταθέσει τα όπλα. όμως. από τη γωνιά της λεωφόρου Γκρεμπετσκάγια και της Μεγάλης Λεωφόρου. που απλωνόταν στο μελαγχολικό κάμπο. Τα σιδερένια παντζούρια των καταστημάτων ήταν κατεβασμένα. Κύκλωσαν το μεγάλο αυτοκίνητο κι άρχισαν να το τρυπούν με τις λόγχες απ' όλες τις χαραμάδες του. περνούσε δίπλα τους ένα αυτοκίνητο με τη σημαία του Ερυθρού Σταυρού. όμως. Ομοβροντίες. ώστε να παίρνουν μέρος σαν εμπειρογνώμονες στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Σωτηρίας.. Τα τραμ κινούνταν όπως πάντα. το Δημαρχείο και η Επιτροπή Σωτηρίας βρίσκονταν σε διαρκή τηλεφωνική επικοινωνία μ' όλες τις σχολές των ευελπίδων. οι εμπορικές δουλιές συνεχίζονταν. Το τηλεφωνικό κέντρο κυκλώθηκε από ναύτες. Εφυγε από κει με το αυτοκίνητο του Ερυθρού Σταυρού.. όπου στέκονταν η Λουίζα Μπράιαντ. Ανάμεσα στους σκοτωμένους ήταν κι ένας Αγγλος αξιωματικός... ήταν σκοτωμένα εφτά άτομα.. Στα χέρια τους βρίσκονταν πέντε .. μα δε θέλουν να αφοπλιστούν. Στη γωνία της οδού Γκόγκολ. Οι κοζάκοι απάντησαν πως διστάζουν να κινηθούν γιατί μπροστά στο στρατώνα τους έχει πάρει διάταξη ένα ισχυρό τμήμα ναυτών με δύο πολυβόλα. Οποιαδήποτε κι αν ήταν η επίσημη στάση των συμμαχικών πρεσβειών. οι κοζάκοι. Οι ναύτες δεν το πείραζαν. εξυπηρετούσαν τους ευέλπιδες για σύνδεση και ανεφοδιασμό. έκανε το μοιραίο λάθος.. Αυτό εξόργισε τους στρατιώτες.. Στις 7 το πρωί. Η πλειοψηφία των ευελπίδων της σχολής Μιχαϊλοφσκι μάχονταν στους δρόμους. Μερικοί ναύτες που καλύπτονταν πίσω από ένα σωρό ξύλων. Από την κορυφή ενός μικρού υψώματος μπορούσαν να δουν τους χρυσούς οβελίσκους και τους πολύχρωμους τρούλους.

μα τον απείλησαν με λιντσάρισμα. 1. που λεγόταν Κιρίλοφ.. φίλος του Τζον Ριντ. ωστόσο όμως γινόταν. Παρέμειναν μόνο οι κατώτεροι υπάλληλοι.δώθε. Στη μάχη έπεσαν πάνω από εκατό στρατιώτες και κοκκινοφρουροί. Πόσο ρομαντική τούς φαινόταν η περιπέτειά τους. Στο τηλεφωνικό κέντρο η αντίσταση συνεχιζόταν ως το βράδυ. ο μικρός Βισνιάκ.. Αυτό έγινε αμέσως. προσπάθησε να πείσει τις κοπέλες να παραμείνουν. πρότεινε στον Ουίλιαμς να του παραχωρήσει το παλτό του και να του δώσει ό..ναύτες. Ακόμα κι αν μας έδιναν χίλια ρούβλια!. επιφανής Αμερικανός προοδευτικός παράγοντας και δημοσιογράφος. Από σήμερα όλα θα γίνουν διαφορετικά. Ο Κερένσκι έδωσε με το τηλέφωνο διαταγή από το Τσάρσκογιε Σελό να μην κάνουν καμιά διαπραγμάτευση με τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. "Θα μας σκοτώσουν! Θα μας σκοτώσουν!" φώναζαν οι ευέλπιδες...τι θέλει.. κι οι αγωγοί βούιζαν ξανά.. Προτού προφτάσουν να τους σταματήσουν. φορώντας τα παλτά και τα καπέλα. έλεγε. ματωμένοι οι νικητές ναύτες κι εργάτες μπήκαν στην αίθουσα με τις τηλεφωνικές συσκευές και βλέποντας ξαφνικά τόσες ωραίες κοπέλες. εφόσον θ' απελευθέρωναν τον Αντόνοφ..". τους έστειλαν με συνοδεία στο φρούριο του Πετροπάβλοφσκ κατά μικρές ομάδες.. Οι ευέλπιδες αμύνονταν απεγνωσμένα. Οι σοβιετικές δυνάμεις.. Ολες οι άλλες σχολές παραδόθηκαν χωρίς αντίσταση. Λουίζα Μπράιαντ (1890 . μαλώνοντας.. "Ου!Να χαθείτε. Σαν μέλη της εργατικής τάξης πρέπει να 'στε ευτυχισμένες. Ούτε λόγος να γίνεται. όταν εμφανίστηκε ένα μπολσεβίκικο τεθωρακισμένο και οι ναύτες έκαναν έφοδο. περίπου διακόσιους. Αλμπερτ Ρις Ουίλιαμς..". Ηταν έτοιμοι να παραδοθούν. Βασανισμένοι. Ούτε μια κοπέλα δεν υπόφερε. τσίριζαν οι κοπέλες με οργή. πολλοί απ' τους οποίους ήταν από τις καλύτερες ρωσικές οικογένειες και πολεμούσαν για την επαναφορά του λατρευτού τσάρου! Ενώ εδώ ήταν όλοι εργάτες και αγρότες. Οι ναύτες και οι κοκκινοφρουροί τα είχαν χάσει ολότελα... Μιλούσε πολύ ευγενικά. Τότε άρχισε πραγματικός βομβαρδισμός. Ωστόσο. Χιλιάδες στρατιώτες και κοκκινοφρουροί με φωνές και κραυγές όρμησαν από τα παράθυρα. "Σας συμπεριφέρονταν πολύ άσχημα". που πήγαιναν με άσπρη σημαία. Κάλεσαν εθελοντές. τσακίστηκαν από τα καταιγιστικά πυρά. γυναίκα και συνεργάτιδα του Τζον Ριντ. προσπάθησε να το κάνει. και σ' εμάς υπάρχει τίποτα το κοινό. Μερικοί απ' αυτούς όμως καθώς είχαν τρομοκρατηθεί. Κατατρομαγμένες οι τηλεφωνήτριες έτρεχαν μέσα στο κτίριο. κι οι ευέλπιδες χωρίς καμιά φασαρία μεταφέρθηκαν με απόλυτη ασφάλεια στο φρούριο του Πετροπάβλοφσκ και στην Κροστάνδη. εξαγριωμένες από τις αποτυχίες και τις απώλειες κατάκλυσαν το κατερειπωμένο κτίριο με θάλασσα από ατσάλι και φωτιά. επειδή πολλοί απ' αυτούς είχαν υποσχεθεί ακόμα από τα Χειμερινά Ανάκτορα να μη σηκώσουν τα όπλα ενάντια στο λαό. Οι γραμμές όμως έπρεπε να δουλέψουν: το τηλέφωνο ήταν ζωτικό.". Εκείνες είχαν μαζευτεί κατατρομαγμένες στη γωνιά κι όταν ένιωσαν πως βρίσκονταν σε ασφάλεια άφησαν την κακία τους να ξεσπάσει. Ο Αντόνοφ κι ο Ουίλιαμς έβγαλαν λόγο στους νικητές .. 2. "αγροίκος λαός"..Στις έντεκα και μισή. "Μέλη της εργατικής τάξης! Σκέφτηκε άραγε ο κύριος αυτός αν ανάμεσα σ' αυτά. Τίποτα δεν μπορούσε να σταματήσει τους κοκκινοφρουρούς.. Οι ευέλπιδες πετούσαν από πάνω τους όλα τα διακριτικά κι ένας από αυτούς που είχε αποφασίσει να κρυφτεί. Οι ίδιοι οι αρχηγοί τους δεν μπορούσαν να σταματήσουν τον τρομερό βομβαρδισμό. Πρότειναν ξανά στους ευέλπιδες να παραδοθούν.. Σας πλήρωναν από 60 ρούβλια το μήνα.. Υστερα από δύο ώρες ανακοινώθηκε στο Δημαρχείο τηλεφωνικά.. που ήταν εξαγριωμένοι από τις μεγάλες απώλειες κι οι ευέλπιδες αφέθηκαν ξανά ελεύθεροι. Κι οι κοπέλες με μεγάλη περιφρόνηση εγκατέλειψαν το κτίριο... Αμέσως θα ανεβάσουν τις αποδοχές σας μέχρι 150 ρούβλια και θα μειώσουν την εργάσιμη ημέρα. Το Δημοτικό Συμβούλιο έστειλε αμέσως δώδεκα από τα μέλη του για να μοιράσουν την τελευταία έκκληση της Επιτροπής Σωτηρίας. Ο Ουίλιαμς τούς πρότεινε να μεσολαβήσει. τους ευέλπιδες. ούτε μια δε θίχτηκε. Τους υπόλοιπους. Η δουλιά γινόταν όπως όπως. Και υπήρχε μόνο μισή ντουζίνα έμπειρων τηλεφωνητριών. ήρθαν τρία πεδινά πυροβόλα.. Τους άρπαξαν και τους πέταξαν στο δρόμο. προσπάθησαν να φύγουν από τη στέγη ή να κρυφτούν στη σοφίτα. Στην έκκληση απάντησαν ίσαμε εκατό ναύτες. Σύντ. "Θηρία! Γουρούνια!". Πρώτ' απ' όλα αποκατάστησαν τη σύνδεση με το Σμόλνι. μαχαίρωσαν θανάσιμα πέντε ευέλπιδες.. οι εφαρμοστές κι οι εργάτες. Ο επίτροπος του Σμόλνι. "Το τηλεφωνικό δίχτυ βρισκόταν στα χέρια του Δημοτικού Συμβουλίου. αν τους εγγυούνταν ασφάλεια. Ο επίτροπος της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. ταράχτηκαν και στριφογύριζαν στη θέση τους αναποφάσιστοι. για το σοσιαλισμό. Τους δόθηκε η υπόσχεση.. τις πόρτες και τις ρωγμές των τοίχων. για να μην τραβήξουν την προσοχή του πλήθους. συγγραφέας μερικών βιβλίων για την πάλη των εργαζομένων της ΕΣΣΔ. Μερικοί από αυτούς που στάλθηκαν δεν ξαναγύρισαν πίσω. σας υποχρέωναν να δουλεύετε δέκα και πάνω ώρες το εικοσιτετράωρο. στο δρόμο το πλήθος ρίχτηκε σε μια αυτές τις ομάδες και ξέσχισε ακόμα οχτώ ευέλπιδες.. τους στρατώνες και τα εργοστάσια. αυτοί όμως σε απάντηση άνοιξαν πυρά και σκότωσαν δύο Σοβιετικούς αντιπροσώπους. Σύντ. δείχνοντας.. Οι έξι κοπέλες πήγαιναν πέρα ... τα θορυβώδικα κύματα των κοκκινοφρουρών που έκαναν έφοδο. Η κυβέρνηση θα μεταβιβάσει το δίχτυ στο υπουργείο των ΤΤΤ. βοηθώντας. Να παραμείνουμε. πως οι ναύτες κινήθηκαν προς τον πύργο των μηχανικών. Στους τοίχους της σχολής άνοιξαν μεγάλες ρωγμές.1936) . όταν έδιναν φυσίγγια και επέδεναν τους θαρραλέους νεαρούς υπερασπιστές τους.. σ' αυτά τα ζώα.Αμερικανίδα συγγραφέας. στρατιώτες κι εργάτες. απαραίτητο. βρόμικοι μουζίκοι! Αμόρφωτοι! Βλάκες. ύστερα έκοψαν την επικοινωνία με το 79 . Στις δυόμισι η ώρα οι ευέλπιδες σήκωσαν άσπρη σημαία.

Αυτός είναι συνασπισμός με "κόμματα". στον εμφύλιο πόλεμο. εκτός από την αστική τάξη. εκτός από τη συμπάθεια των αστών και τα μισοξεφτισμένα ονόματα. ούτε οι μπολσεβίκοι.. με σκληρό πρόσωπο. υπάλληλοι και άλλοι όμοιοι μ' αυτούς. κι εκατοντάδες εκπρόσωποι της αστικής τάξης ωρύονταν στα ακουστικά των τηλεφώνων: "Βλάκες! Διάβολοι! Νομίζετε πως αυτό θα τραβήξει πολύ. ενάντια στην επαναστατική κυβέρνηση της ειρήνης... ο ένας ύστερ' απ' τον άλλο.".. ο καταραμένος αστός! Στο διάβολο ο Κερένσκι! Δεν τον θέλουμε! Θέλουμε τον Λένιν!. Στη λεωφόρο Νέβσκι. η συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου κόντευε να τελειώσει. να του εξασφαλίσει ψωμί και κάθε αναγκαίο. στρατιωτών και αγροτών βουλευτών. Μια απ' αυτές έγραφε: "Οι μπολσεβίκοι μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου προς τον πληθυσμό της Πετρούπολης: Σ' αυτή την κρίσιμη στιγμή.. "Το Δημοτικό Συμβούλιο".". ξέσχιζε από τον τοίχο τις αφίσες. Αργά το βράδυ το γεγονός αυτό διαδόθηκε σ' όλη την πόλη.. ένας αξιωματικός με άσπρο περιβραχιόνιο. Ο Γκόρκι ήταν γεμάτος ελπίδες ότι το Σμόλνι θα έκανε υποχωρήσεις. θα τουφεκίσουν τους κινηματίες. Ο καντέ Κονόφσκι. ούτε οι αγρότες. Μερικοί εργάτες. Στην αίθουσα Νικολάγιεφσκι. ένας ψηλός γέρος. Οι κομισάριοι. Δίπλα στο Δημαρχείο. Για όλα φταίει ο δικός σας ο Κερένσκι.000 κατοίκων. κι η "Νέα Ζωή". ενάντια στο άλλο κι έτσι να διευκολύνουν τη νίκη των Κορνίλοφ . Οσον αφορά την προσωρινή κυβέρνηση. που δεν τους ακολουθούν πια ούτε οι εργάτες. θεωρούμε καθήκον μας να γνωρίσουμε στους εκλογείς μας όλα όσα γίνονται στο Δημοτικό Συμβούλιο και δηλώνουμε ότι διαχωρίζουμε τις ευθύνες μας για όσα θλιβερά πρόκειται να επακολουθήσουν". ούτε η Επιτροπή Σωτηρίας. θα 'ρθουν οι κοζάκοι!". Εδώ βασίλευε ολοφάνερα η αβεβαιότητα κι η κατάπτωση των δυνάμεων. Φαινόταν πια πως και το λυσσασμένο Δημοτικό Συμβούλιο είχε κάπως ησυχάσει. Συνασπισμός είναι αυτός που κάναμε εμείς. δεν υπήρχε σχεδόν ούτε ψυχή.. Νύχτωσε. Η "Πράβντα" όμως ειρωνευόταν: ". το Δημοτικό Συμβούλιο θα είναι πάντα ενάντια τις αυτοδικίες και τα βασανιστήρια. που έφτανε από το Νότο και τα νοτιοανατολικά. Η Κεντρική Επιτροπή του κόμματος των σοσιαλιστών . Στους δρόμους ακουγόταν υπόκωφος κρότος μακρινού κανονιοβολισμού. του ψωμιού και της λευτεριάς. Οι κοκκινοφρουροί δε θα μπορέσουν να τα βγάλουν πέρα με τέτοια σύνθετη δουλιά. Ενας νεαρός στρατιώτης απαντούσε ζωηρά: "Και ποιος φταίει. στην πείνα. Ολες αφιέρωναν μεγάλο μέρος στο ζήτημα της δημιουργίας μιας καινούριας κυβέρνησης. που σφύριζε δαιμονισμένα ο αέρας. μιας κυβέρνησης "συνασπισμού". δήλωσε: "Οταν τα στρατεύματα της νόμιμης κυβέρνησης μπούνε στην Πετρούπολη. ούτε και τα στρατεύματα του Κερένσκι.". που την είχαν συνταράξει. όπως είναι οι σιδηροδρομικές γραμμές. όμως η πόλη ήταν ψυχρή και ήσυχη.Κερένσκι.επαναστατών εξέφρασε δυσπιστία στους αρχηγούς της. είναι ο συνασπισμός του επαναστατικού κόμματος του προλεταριάτου με τον επαναστατημένο στρατό και τη φτωχή αγροτιά. "είναι με το μέρος της Δημοκρατίας στην πάλη της ενάντια στη βία και την αυθαιρεσία. νικητές δε θα βγουν ούτε οι μπολσεβίκοι. που θα εκπροσωπούσε όλα τα στοιχεία. ανακοίνωναν: καταλήφθηκε η σχολή Βλαντίμιρ. "Ο Λένιν δε θα εξαναγκάσει τους Γερμανούς να κλείσουν ειρήνη!". Φωνές διαμαρτυρίας ακούστηκαν απ' όλες τις γωνιές της αίθουσας. ωστόσο όποια πλευρά κι αν επικρατήσει. θα σχηματιζόταν καθαρή σοσιαλιστική κυβέρνηση. Η αντεπανάσταση τραβούσε στο χαμό. που απειλούσε. μερικοί στρατιώτες και οι άλλοι ήταν έμποροι. φώναζε κάποιος.. Μόνο απέναντι από την εκκλησία του Καζάν ήταν μαζεμένο ένα πλήθος και συνέχιζε την ατέλειωτη συζήτηση. αυτή αποδείχτηκε ήδη εντελώς ανίκανη να κρατήσει την 80 . Περιμένετε. που στο μεγαλύτερο μέρος αποτελούνται από μερικές ομάδες δημοσιογράφων. Η αριστερή πτέρυγα συμμορφωνόταν με την κατάσταση. Η εφημερίδα των εσέρων ζητούσε το σχηματισμό κυβέρνησης στην οποία να μην πάρουν μέρος ούτε οι καντέ. έλεγε ο Τρουπ. προσπαθώντας να στρέψουν το ένα μέρος του πληθυσμού. σας κάνουμε γνωστό πως οι δεξιοί σοσιαλεπαναστάτες κι οι καντέ. Από μακριά ακούγονταν αραιοί πυροβολισμοί. Εμείς οι αιρετοί των 183. θα κηρύξει απεργία: "Απ' όλες αυτές τις εξεγέρσεις και τις φαγωμάρες που βασανίζουν την πατρίδα. βρίζοντας δυνατά. σαν να 'χε εξαντληθεί από τους σπασμούς. Ο Κουριέρ ανακοίνωσε πως η επιτροπή που στάλθηκε στο σταθμό για να υποδεχτεί τον Κερένσκι πιάστηκε.. ανακατεύτηκαν στην αντεπαναστατική πάλη. που δεν έχουν τίποτα άλλο.. στους αντιπροσώπους της. η Ενωση των σιδηροδρομικών. κι αυτό δε θα 'ναι αυτοδικία".. που το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης έπρεπε να κατευθύνει όλες τις δυνάμεις του για να καθησυχάσει τον πληθυσμό.. ξέχασαν τα πραγματικά τους καθήκοντα και οδηγούν τον πληθυσμό. ξεχνώντας το καθήκον τους μετέτρεψαν το Δημοτικό Συμβούλιο σε αντεπαναστατική σύναξη.. στην αιματοχυσία.. πως αν οι διάφορες πλευρές δεν έρθουν σε συμφωνία. ακόμα κι από τους ίδιους τους καντέ. Στους τοίχους ήταν κολλημένες οι αλαζονικές ανακοινώσεις της Βίκζελ. Αντί να εκπληρώσουν τις άμεσες υποχρεώσεις τους οι δεξιοί σοσιαλεπαναστάτες κι οι καντέ μετέτρεψαν το Δημοτικό Συμβούλιο σε στίβο πολιτικού αγώνα ενάντια στα Σοβιέτ των εργατών. Ο Κερένσκι ακόμα δε φαινόταν. Πολίτες της Πετρούπολης! Εμείς οι μπολσεβίκοι μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου.Δημαρχείο και με τις σχολές ευελπίδων. Ο Αυξέντιεφ παραιτήθηκε. Νικητές θα βγούμε εμείς. που μας εκλέξατε. οι δεξιοί σοσιαλεπαναστάτες και οι καντέ. η "Υπόθεση του Λαού". Τη μέρα αυτή κυκλοφόρησαν μόνο τρεις εφημερίδες: η "Πράβντα".

εξουσία...Εμείς αρνούμαστε να δουλέψουμε με οποιοδήποτε κόμμα που δεν έχει εξουσιοδότηση... από κυβέρνηση, που να στηρίζεται στην εμπιστοσύνη όλης της δημοκρατίας...". Ολόκληρο το Σμόλνι τρανταζόταν από την απεριόριστη δραστηριότητα των ανεξάντλητων ανθρώπινων δυνάμεων. Στα γραφεία των επαγγελματικών συνδικάτων ο Λοζόφσκι με γνώρισε με τον αντιπρόσωπο των εργατών της σιδηροδρομικής γραμμής του Νικολάγιεφ, που εξιστορούσε πώς οργάνωσαν μαζικά συλλαλητήρια στα οποία αποδοκίμασαν την ηγεσία τους: "Ολη η εξουσία στα Σοβιέτ!" φώναζε, χτυπώντας με τη γροθιά στο τραπέζι. "Οι αμυνίτες της Κεντρικής Επιτροπής παίζουν το παιχνίδι του Κορνίλοφ. Επιχείρησαν να στείλουν αντιπροσωπεία στο επιτελείο, όμως εμείς την πιάσαμε στο Μινσκ... Το τμήμα μας ζήτησε να γίνει Πανρωσικό συνέδριο, μα αυτοί αρνούνται να το συγκαλέσουν...". Και δω γινόταν το ίδιο, όπως και στα Σοβιέτ και στις στρατιωτικές επιτροπές. Η μια ύστερα απ' την άλλη, οι διάφορες δημοκρατικές οργανώσεις σ' όλη τη Ρωσία, πάθαιναν ριζική και απότομη διάλυση. Στους συνεταιρισμούς είχε αρχίσει η εσωτερική πάλη, οι συνελεύσεις της εκτελεστικής επιτροπής των αγροτών βουλευτών γίνονταν μέσα σε φοβερές λογομαχίες, ακόμα κι ανάμεσα στους κοζάκους άρχισαν ταραχές... Και στο πάνω πάτωμα του Σμόλνι δούλευε χωρίς ανάπαυλα, με υπερένταση, καταφέροντας χτυπήματα, η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Οι άνθρωποι έμπαιναν εδώ φρέσκοι και γεμάτοι δυνάμεις, στροβιλίζονταν σ' αυτή τη φοβερή μηχανή μέρα και νύχτα κι έβγαιναν χλομοί, τσακισμένοι, βραχνιασμένοι και λερωμένοι για να ξαπλώσουν και πάλι εδώ στο πάτωμα και να κοιμηθούν... Η Επιτροπή Σωτηρίας κηρύχτηκε εκτός νόμου. Τα πακέτα και τα δέματα των νέων προκηρύξεων γέμισαν όλο το πάτωμα: "... Οι συνωμότες, μην έχοντας κανένα στήριγμα ούτε στη φρουρά, ούτε στον εργαζόμενο πληθυσμό, βασίζονταν αποκλειστικά στο κεραυνοβόλο χτύπημα. Το σχέδιό τους όμως αποκαλύφθηκε έγκαιρα από τον κομισάριο του φρουρίου Πετροπάβλοφσκ, τον ανθυπολοχαγό Μπλανκονράβοφ, χάρη στην επαναστατική επαγρύπνηση ενός κοκκινοφρουρού, που τ' όνομά του θα γίνει γνωστό. Κέντρο της συνωμοσίας ήταν η λεγόμενη "Επιτροπή Σωτηρίας". Η διοίκηση των στρατευμάτων είχε ανατεθεί στο συνταγματάρχη Πολκόβνικοφ. Την εντολή του την είχε υπογράψει ο Γκοτς, πρώην μέλος της ΚΕΕ που είχε αφεθεί ελεύθερος, δίνοντας το λόγο της τιμής του... Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή, ενημερώνοντας γι' αυτά τον πληθυσμό της Πετρούπολης αποφασίζει: Να συλληφθούν τα πρόσωπα που ανακατεύτηκαν στη συνωμοσία και να περάσουν από στρατιωτικό επαναστατικό δικαστήριο". Από τη Μόσχα ήρθε η είδηση πως οι ευέλπιδες κι οι κοζάκοι κύκλωσαν το Κρεμλίνο και ζήτησαν από τα σοβιετικά στρατεύματα να καταθέσουν τα όπλα. Τα σοβιετικά στρατεύματα συμφώνησαν, όταν όμως έβγαιναν από το Κρεμλίνο, οι εχθροί ρίχτηκαν πάνω τους και τους εκτελούσαν. Τα αδύνατα μπολσεβίκικα τμήματα εκτοπίστηκαν από το τηλεφωνικό και τηλεγραφικό κέντρο. Το κέντρο της πόλης βρίσκεται στα χέρια των ευελπίδων... Ομως γύρω τους συγκεντρώνονται ήδη καινούριες σοβιετικές δυνάμεις. Οι οδομαχίες συνεχώς δυναμώνουν. Ολες οι απόπειρες συμφωνίας απότυχαν... Με το μέρος των Σοβιέτ είναι η φρουρά που αριθμεί δέκα χιλιάδες στρατιώτες και αρκετούς κοκκινοφρουρούς. Με το μέρος της κυβέρνησης είναι έξι χιλιάδες ευέλπιδες, δυόμισι χιλιάδες κοζάκοι και δύο χιλιάδες λευκοφρουροί. Συνεδρίαζε το Σοβιέτ της Πετρούπολης και στο διπλανό δωμάτιο δούλευε η νέα ΚΕΕ, εξέταζε τα διατάγματα και τις αποφάσεις που έφταναν αδιάκοπα από το Σοβιέτ των Επιτρόπων του Λαού, που συνεδρίαζε ένα πάτωμα πιο πάνω. Εδώ εξετάζονταν: η σειρά επικύρωσης και δημοσίευσης των νόμων, ο νόμος για την οχτάωρη εργάσιμη μέρα κι οι "βάσεις του συστήματος της λαϊκής παιδείας", που προτάθηκαν από τον Λουνατσάρσκι. Και στις δύο συνεδριάσεις έπαιρναν μέρος συνολικά μερικές εκατοντάδες άνθρωποι, οι περισσότεροι οπλισμένοι. Το Σμόλνι ήταν σχεδόν άδειο. Μόνον η φρουρά αγρυπνούσε τοποθετώντας πολυβόλα στα παράθυρα, για να μπορεί να ελέγχει με τα πυρά τα πλευρά. Στην ΚΕΕ μιλούσε ο αντιπρόσωπος της Βίκζελ: "Αρνούμαστε να μεταφέρουμε στρατεύματα τόσο της μιας, όσο και της άλλης πλευράς. Στείλαμε στον Κερένσκι αντιπροσωπεία με τη δήλωση, πως αν συνεχίσει την κίνησή του προς την Πετρούπολη, θα κόψουμε όλες τις γραμμές επικοινωνίας του...". Υστερα από συνήθεια, πρότεινε να συγκληθεί συνδιάσκεψη όλων των σοσιαλιστικών κομμάτων για σχηματισμό νέας κυβέρνησης... Ο Κάμενεφ απαντούσε πολύ προσεχτικά. Οι μπολσεβίκοι θα ήταν ευτυχείς να πάρουν μέρος σε μια τέτοια συνδιάσκεψη. Ωστόσο το κέντρο του βάρους του ζητήματος δε βρίσκεται στο σχηματισμό κυβέρνησης, μα στον αν θα δεχτεί αυτή η κυβέρνηση το πρόγραμμα του συνεδρίου των Σοβιέτ... Η ΚΕΕ συζήτησε τη διακήρυξη των αριστερών εσέρων και των σοσιαλδημοκρατών διεθνιστών και έκανε δεκτή την πρόταση για αναλογική αντιπροσώπευση στη συνδιάσκεψη, συμπεριλαμβάνοντας ακόμα τους αντιπροσώπους των στρατιωτικών επιτροπών και τα Σοβιέτ των αγροτών... Στη μεγάλη αίθουσα ο Τρότσκι έκανε απολογισμό των γεγονότων της ημέρας."Προτείναμε στους ευέλπιδες της σχολής Βλαντίμιρ να παραδοθούν", έλεγε. "Θέλαμε ν' αποφύγουμε την αιματοχυσία. Ομως τώρα που το αίμα χύθηκε, υπάρχει μόνο ένας δρόμος: ο αμείλιχτος αγώνας. Το να νομίζει κανείς πως μπορούμε να νικήσουμε με οποιαδήποτε άλλα μέσα, είναι παιδιάστικη αντίληψη. Εφτασε η αποφασιστική στιγμή. Ολοι πρέπει να βοηθήσουν τη Στρατιωτική Επαναστατική

81

Επιτροπή, να την πληροφορήσουν για όλα τα αποθέματα σύρματος, βενζίνας και όπλων... Καταχτήσαμε την εξουσία, τώρα πρέπει να την κρατήσουμε". Ο μενσεβίκος Γιόφε ήθελε να διαβάσει μια διακήρυξη από μέρους του κόμματός του, όμως ο Τρότσκι αρνήθηκε να επιτρέψει "συζήτηση αρχών". "Οι διαφωνίες μας λύνονται τώρα στο πεζοδρόμιο", φώναξε. "Το αποφασιστικό βήμα έγινε. Ολοι μας, και ιδιαίτερα εγώ προσωπικά, παίρνουμε πάνω μας την ευθύνη για όλα όσα θα γίνονται...". Μιλούσαν οι στρατιώτες που είχαν έρθει από το μέτωπο, από την Γκάτσινα. Ενας απ' αυτούς ήταν από τους πρωτοπόρους της 481ης ταξιαρχίας πυροβολικού: "Οταν το μάθουν αυτό στα χαρακώματα θα πουν: να αυτή είναι η κυβέρνησή μας".Ενας εύελπις, από τη Σχολή Ανθυπολοχαγών του Πέτεργκοφσκ, διηγούνταν, πως μαζί με δύο άλλους αρνήθηκαν να πολεμήσουν ενάντια στα Σοβιέτ και πως οι σύντροφοι, γυρνώντας από τη μάχη στα Χειμερινά Ανάκτορα, τον έβγαλαν επίτροπό τους και τον έστειλαν στο Σμόλνι να προσφέρει τις υπηρεσίες του στην πραγματική επανάσταση. Και ξανά στο βήμα ο Τρότσκι, κάπως ξαναμμένος, δίνοντας διαταγές, απαντώντας σε ερωτήματα: "Η μικροαστική τάξη για να τσακίσει τους εργάτες, τους στρατιώτες και τους αγρότες, είναι έτοιμη να 'ρθει σε συμφωνία και με τον ίδιο το διάβολο", είπε. Τις δύο τελευταίες μέρες παρατηρήθηκαν πολλές περιπτώσεις μεθυσιού. "Να μην πίνετε, σύντροφοι! Υστερα από τις 8 η ώρα το βράδυ δεν πρέπει να βγαίνει κανένας έξω, εκτός από κείνους που είναι σκοπιά και πάντα με την εξάρτυση. Πρέπει να ερευνηθούν όλοι οι χώροι όπου υπάρχει η πιθανότητα να βρίσκονται αποθέματα δυνατών ποτών και να καταστραφούν όλα τα οινοπνευματώδη. Κανένα έλεος σ' όποιον πουλάει κρασί...". Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή έστειλε να ειδοποιήσει τους αντιπροσώπους της αχτίδας του Βίμποργκ και κατόπιν τους αντιπροσώπους του εργοστασίου Πουτίλοφ. Εκείνοι ήρθαν βιαστικά. "Για κάθε σκοτωμένο επαναστάτη, δήλωσε ο Τρότσκι, θα σκοτώνουμε πέντε αντεπαναστάτες". Τραβήξαμε ξανά για την πόλη. Το Δημαρχείο έλαμπε από τα φώτα και ολόκληρες μάζες ξεχύνονταν προς τα κει. Στο κάτω πάτωμα ακούγονταν λυγμοί και θλιμμένες φωνές, το πλήθος μαζεύτηκε γύρω από την ανακοίνωση με τον κατάλογο των ευέλπιδων που σκοτώθηκαν στη μάχη, ή, σωστότερα, που υπολόγιζαν ότι σκοτώθηκαν στη μάχη, γιατί πολύ σύντομα, πολλοί απ' αυτούς τους νεκρούς, βρέθηκαν σώοι και αβλαβείς... Πάνω στην αίθουσα "Αλεξαντρόφ", συνεδρίαζε η Επιτροπή Σωτηρίας. Εδώ έβλεπε κανείς χρυσοκόκκινες επωμίδες αξιωματικών, γνωστά πρόσωπα μενσεβίκων και εσέρων διανοουμένων, τραπεζίτες και διπλωμάτες με σκληρά μάτια και με πολυτελή και χωρίς γούστο κοστούμια, παραβρίσκονταν ακόμα και υπάλληλοι του παλιού καθεστώτος και κομψά ντυμένες γυναίκες... Εκαναν αποκαλύψεις οι τηλεφωνήτριες. Η μια μετά την άλλη ανέβαιναν στο βήμα οι φανταχτερά ντυμένες κοπέλες, που μιμούνταν τρόπους κοσμικής συμπεριφοράς, με εξαντλημένα πρόσωπα και με παλιά παπούτσια... Κοκκίνιζαν από ευχαρίστηση καθώς τις χειροκροτούσε το "εκλεκτό" κοινό της Πετρούπολης, οι αξιωματικοί, οι πλούσιοι, οι γνωστοί πολιτικοί παράγοντες. Η μια ύστερα από την άλλη μιλούσε για τα μαρτύριά της στα χέρια του προλεταριάτου και ορκιζόταν να μείνει πιστή στο παλιό που ήταν τόσο γερό και σίγουρο... Στην αίθουσα "Νικολάεφσκι" συνεδρίαζε ξανά το Δημοτικό Συμβούλιο. Ο δήμαρχος αφηγούνταν με πειστικό τόνο πως τα συντάγματα της Πετρούπολης αρχίζουν να ντρέπονται για τις ενέργειές τους, η προπαγάνδα κάνει τη δουλιά της... Εμπαιναν κι έβγαιναν οι απεσταλμένοι. Εφερναν νέα για τις μπολσεβίκικες θηριωδίες και τις δολοφονίες, προσπαθούσαν να σώσουν τους ευέλπιδες, ερευνούσαν... "Οι μπολσεβίκοι", έλεγε ο Τρουπ, "θα νικηθούν με την ηθική δύναμη, κι όχι με τις λόγχες...". Στο μεταξύ στο επαναστατικό μέτωπο δεν ήταν όλα ρόδινα. Ο εχθρός κίνησε θωρακισμένες αμαξοστοιχίες εξοπλισμένες με πολυβόλα. Τα σοβιετικά τμήματα, που αποτελούνταν κυρίως από ανεκπαίδευτους κοκκινοφρουρούς, δεν είχαν ούτε αξιωματικούς, ούτε συγκεκριμένο σχέδιο δράσης. Σ' αυτούς είχαν προσχωρήσει συνολικά πέντε χιλιάδες ταχτικός στρατός. Τα υπόλοιπα τμήματα της φρουράς είτε τηρούσαν την τάξη στην πόλη, είτε δεν μπορούσαν ακόμα ν' αποφασίσουν με ποια πλευρά θα ταχθούν. Στις δέκα το βράδυ ο Λένιν μίλησε στη συνέλευση των εκπροσώπων των συνταγμάτων της φρουράς, κι αυτοί, με συντριπτική πλειοψηφία, αποφάσισαν να πάρουν μέρος στον αγώνα. Σχηματίστηκε επιτροπή από πέντε στρατιώτες - κάτι σαν γενικό επιτελείο - και νωρίς το πρωί τα συντάγματα σε πλήρη τάξη μάχης βγήκαν από τους στρατώνες. Τα συνάντησα, όταν πήγαινα στο σπίτι. Με το ρυθμικό και σταθερό βήμα των παλαίμαχων μαχητών βάδιζαν, λόγχη με λόγχη, σε υπέροχη στοίχιση, στους έρημους δρόμους της καταχτημένης πόλης... Το ίδιο διάστημα στη Σαντόβαγια, στο διαμέρισμα της Βίκζελ, γινόταν διάσκεψη όλων των σοσιαλιστικών κομμάτων, που είχε συγκληθεί για το σχηματισμό καινούριας κυβέρνησης. Ο Αμπράμοβιτς δήλωσε από μέρους των μενσεβίκων του κέντρου, πως δεν πρέπει να ξεχάσουμε το παρελθόν... Ολες οι αριστερές ομάδες και τα κόμματα συμφώνησαν μαζί του. Ο Νταν, από μέρους των δεξιών μενσεβίκων, πρότεινε στους μπολσεβίκους τους παρακάτω όρους ανακωχής: η Κόκκινη Φρουρά πρέπει να παραδώσει τα όπλα και η φρουρά της Πετρούπολης να μπει κάτω από τις διαταγές του Δημοτικού Συμβουλίου, τα στρατεύματα του Κερένσκι να μη ρίξουν ούτε τουφεκιά και να μην πιάσουν κανέναν. Να σχηματιστεί κυβέρνηση από εκπροσώπους όλων των σοσιαλιστικών κομμάτων, εκτός από τους μπολσεβίκους. Ο Ριαζάνοφ και ο Κάμενεφ δήλωσαν από μέρους του Σμόλνι, πως κυβέρνηση συνασπισμού όλων των σοσιαλιστικών κομμάτων είναι παραδεχτή, όμως διαμαρτυρήθηκαν για την πρόταση του Νταν. Οι εσέροι διασπάστηκαν. Η εκτελεστική επιτροπή των

82

αγροτών βουλευτών και οι λαϊκοί σοσιαλιστές αρνήθηκαν κατηγορηματικά να συνεργαστούν με τους μπολσεβίκους... Υστερα από πολλές φασαρίες σχηματίστηκε επιτροπή για την επεξεργασία παραδεχτού σχεδίου... Στην επιτροπή διεξάχθηκε πάλη όλη τη νύχτα, την επομένη μέρα και την επομένη νύχτα. Μια παρόμοια προσπάθεια για συμφωνία είχε γίνει κιόλας στις 9 του Νοέμβρη (27 του Οχτώβρη), με πρωτοβουλία του Μάρτοφ και του Γκόρκι. Ωστόσο τότε αυτή η προσπάθεια απέτυχε. Ο Κερένσκι πλησίαζε, η Επιτροπή Σωτηρίας δραστηριοποιήθηκε πάρα πολύ, κι οι δεξιοί μενσεβίκοι, καθώς κι οι εσέροι και οι λαϊκοί σοσιαλιστές αναπάντεχα εγκατέλειψαν τις διαπραγματεύσεις. Τώρα είχαν τρομάξει με τη συντριβή της ανταρσίας των ευελπίδων... Η Δευτέρα 12 του Νοέμβρη (30 του Οχτώβρη), δεν παρουσίασε τίποτα εξαιρετικό. Τα βλέμματα όλης της Ρωσίας ήταν στραμμένα προς τον γκρίζο κάμπο των προαστίων της Πετρούπολης, όπου όλες οι δυνάμεις της παλιάς τάξης πραγμάτων, που μπορούσαν να συγκεντρωθούν, στέκονταν αντιμέτωπες με την ανοργάνωτη ακόμα νέα, άγνωστη εξουσία. Στη Μόσχα έγινε ανακωχή. Οι δύο πλευρές έκαναν διαπραγματεύσεις και περίμεναν πως θα τελείωσει η υπόθεση στην πρωτεύουσα. Στο μεταξύ, οι αντιπρόσωποι του συνεδρίου των Σοβιέτ που έφυγαν βιαστικά προς όλες τις κατευθύνσεις, μέχρι και τα πιο απομακρυσμένα σημεία της Ασίας, έφταναν στα σπίτια τους κι έφεραν μαζί τους τον αναμμένο δαυλό της επανάστασης. Οι ειδήσεις για τα εκπληκτικά γεγονότα διαδόθηκαν σ' όλη τη χώρα, σαν τα κύματα που απλώνονται σ' όλη την επιφάνεια του νερού κι όλες οι πόλεις και τα μακρινά χωριά κινούνταν και ξεσηκώνονταν. Τα Σοβιέτ και οι Στρατιωτικές Επαναστατικές Επιτροπές ενάντια στα Δημοτικά Συμβούλια, τα ζέμστβο και τους κυβερνητικούς κομισάριους... Οι κοκκινοφρουροί ενάντια στους λευκοφρουρούς... Οδομαχίες και γεμάτες πάθος ομιλίες... Η υπόθεση όμως θα κρινόταν απ' αυτό που θα γινόταν στην Πετρούπολη. Το Σμόλνι ήταν σχεδόν έρημο. Το Δημαρχείο όμως βούιζε από λαό. Ο γερο - δήμαρχος, με την ευγένεια που τον χαρακτήριζε, διαμαρτυρόταν ενάντια στην έκκληση των μπολσεβίκων μελών του Δημοτικού Συμβουλίου. "Το Δημοτικό Συμβούλιο δεν είναι κέντρο της αντεπανάστασης", έλεγε ζωηρά. "Το Δημοτικό Συμβούλιο δεν παίρνει μέρος στην πάλη που γίνεται ανάμεσα στα κόμματα. Τη στιγμή όμως που δεν υπάρχει στη χώρα καμιά νόμιμη εξουσία, το μοναδικό κέντρο της τάξης είναι η αυτοδιοίκηση της πόλης. Αυτό το γεγονός αναγνωρίζεται από τον ειρηνικό πληθυσμό. Οι ξένες πρεσβείες αναγνωρίζουν για επίσημα ντοκουμέντα μόνο όσα είναι υπογραμμένα από το δήμαρχο. Ο Ευρωπαίος από τον ίδιο το χαρακτήρα του δεν μπορεί ν' ανεχθεί άλλη κατάσταση παρά μόνο την αυτοδιοίκηση της πόλης, σαν το μοναδικό όργανο που είναι σε θέση να προστατεύσει τα συμφέροντα των πολιτών. Το Δημαρχείο είναι υποχρεωμένο να δεχτεί όλες τις οργανώσεις που επιθυμούν να στεγαστούν σ' αυτό και γι' αυτό το λόγο το Δημοτικό Συμβούλιο δεν μπορεί να εμποδίσει να κυκλοφορούν στο μέγαρό του κάθε είδους εφημερίδες. Η σφαίρα της δράσης μας είναι πλατιά. Πρέπει να 'χουμε πλήρη ελευθερία κίνησης, τα δικαιώματά μας πρέπει να αναγνωριστούν και από τα δύο μέρη... Είμαστε εντελώς ουδέτεροι. Οταν το τηλεφωνικό κέντρο είχε καταληφθεί από τους ευέλπιδες, ο Πολκόβνικοφ διέταξε να κόψουν όλα τα τηλέφωνα του Σμόλνι, εγώ όμως εναντιώθηκα και τα τηλέφωνα συνέχιζαν να δουλεύουν...". Ακούστηκαν ειρωνικά γέλια από τις μπολσεβίκικες θέσεις και κραυγές αγανάχτησης από τα δεξιά. "Και παρ' όλα αυτά", συνέχισε ο Σρέιντερ, "οι μπολσεβίκοι μας θεωρούν αντεπαναστάτες και μας δυσφημούν στον πληθυσμό. Μας στερούν από τα μεταφορικά μέσα, μας πήραν και τα τελευταία αυτοκίνητα. Δε θα 'ναι δικό μας το φταίξιμο, αν εξαιτίας αυτού αρχίσει στην πόλη η πείνα. Κανενός είδους διαμαρτυρίες δε βοηθάνε...". Ο μπολσεβίκος Κομπόζεφ, μέλος της διοίκησης της πόλης, δήλωσε, ότι αμφιβάλλει, αν η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή επίταξε τα αυτοκίνητα του Δήμου. Αν όμως δεχτούμε πως έγινε κάτι τέτοιο, τότε θα έγινε από ανεύθυνα πρόσωπα και λόγω εξαιρετικής ανάγκης. "Ο δήμαρχος", συνέχισε ο Κομπόζεφ, "λέει πως εμείς δεν έχουμε το δικαίωμα να μετατρέψουμε το Δημοτικό Συμβούλιο σε πολιτική συνέλευση. Ομως καθετί που λέει κάθε μενσεβίκος και εσέρος δεν είναι τίποτα άλλο παρά κομματική προπαγάνδα και στις πόρτες μοιράζουν τις παράνομες εφημερίδες τους, την "Ισκρα", τη "Στρατιωτική Φωνή" και την "Εργατική Εφημερίδα", που παροτρύνουν σε εξέγερση. Τι θα γινόταν αν κι εμείς οι μπολσεβίκοι, αρχίζαμε να μοιράζουμε εδώ τις εφημερίδες μας; Εμείς όμως δεν το κάνουμε γιατί σεβόμαστε το Δήμο. Εμείς δεν επιτεθήκαμε και δε σκοπεύουμε να επιτεθούμε ενάντια στην αυτοδιοίκηση της πόλης. Ομως, μια που εσείς κάνατε έκκληση στον πληθυσμό, είχαμε το δικαίωμα να κάνουμε κι εμείς το ίδιο...". Υστερα από αυτό μίλησε ο καντέ Σίγκαρεφ. Δήλωσε πως δεν μπορεί να υπάρχει κοινή γλώσσα με ανθρώπους που πρέπει απλώς να σταλούν στον εισαγγελέα και να παραπεμφθούν στο δικαστήριο με την κατηγορία της προδοσίας της πατρίδας. Πρότεινε ξανά να διαγράψουν από το Δημοτικό Συμβούλιο όλους τους μπολσεβίκους. Η πρόταση όμως απορρίφθηκε, γιατί ενάντια στους μπολσεβίκους, μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου, δεν μπορούσαν να βρουν κανενός είδους προσωπικές κατηγορίες και στο μεταξύ όλοι αυτοί δούλευαν δραστήρια στα ιδρύματα της πόλης. Τότε δύο μενσεβίκοι - διεθνιστές δήλωσαν πως η έκκληση των μπολσεβίκων μελών του Δημοτικού Συμβουλίου ήταν ανοιχτή έκκληση για πογκρόμ. "Αν ο καθένας που είναι ενάντια στους μπολσεβίκους είναι αντεπαναστάτης", έλεγε ο Πινκέβιτς, "τότε δεν καταλαβαίνω πού βρίσκεται η διαφορά ανάμεσα στην επανάσταση και την αναρχία... Οι μπολσεβίκοι υποκύπτουν σ' όλα τα πάθη των αποχαλινωμένων μαζών, κι εμείς δεν έχουμε τίποτα, εκτός από την ηθική δύναμη. Διαμαρτυρόμαστε ενάντια στη βία και τα πογκρόμ τόσο της μιας, όσο και της άλλης πλευράς. Σκοπός μας είναι να βρεθεί ειρηνική διέξοδος από την κατάσταση που δημιουργήθηκε...".

83

Η γυναίκα.. Ακόμα κι αν δεν έρθει ο Κερένσκι το ίδιο κάνει. Ο φίλος μου χτύπησε συνθηματικά στην πόρτα του 229ου διαμερίσματος. το ξέρετε κι οι ίδιοι.". "Ολα εντάξει!" Στην κουζίνα έβραζε ένα σαμοβάρι. θα δημιουργούνταν τότε κυβερνητική κρίση. αυτοί δεν έχουν ανθρώπους που θα μπορούσαν να καθοδηγήσουν μια κυβέρνηση. στους δρόμους έκαιγαν οι φωτιές και στα πεζοδρόμια κινούνταν αργά πυκνά πλήθη λαού συνεχίζοντας τις αιώνιες συζητήσεις τους. Μέσα ακούστηκε θόρυβος.. Οι λόγοι είναι ακριβώς οι ίδιοι. θα 'χουν ελπίδες για να ρυθμίσουν την ισορροπία των δυνάμεων στη Συντακτική Συνέλευση".. το μενσεβίκο Χόμπεργκ και τρεις .. "Ε. στην πραγματικότητα όμως εμείς ωφελούμαστε απ' αυτούς... είστε γεννημένοι πολιτικοί. "Ω. Τώρα όλα θα κριθούν σε λίγες ώρες. Ενας εσέρος γνωστός μου. όλη αυτή η υπόθεση δεν έχει ακόμα ούτε ένα χρόνο. μου είπε. "Γιατί δημοσιεύτε στις εφημερίδες σας τέτοια απίθανα ψέματα. δεκαέξι βδομάδες πριν τη Συντακτική Συνέλευση. Δεν μπορούμε να επιστρατεύσουμε ούτε μια φούχτα στρατιώτες. Είχε πια σουρουπώσει. μα ολόκληρη χώρα. Φτάνοντας στη λεωφόρο Νέβσκι." τους ρώτησα. που ήταν τριγυρισμένη από ψηλά κτίρια. Υστερα άνοιξε ελαφρά η εξωτερική πόρτα και είδαμε ένα γυναικείο πρόσωπο. Ο πιτσιρίκος τον κορόιδευε κατά πρόσωπο και το πλήθος παραλίγο να λιντσάρει το ληστή.. 84 . Η Ρωσία δεν είναι μια πόλη. "είναι έγκλημα που εσείς. για την ώρα.. δε θέλουν να συγκληθεί Συντακτική Συνέλευση. που πουλούσε τη "Στρατιωτική Φωνή". "αυτό δημιουργεί ζήτημα εισδοχής των καντέ στην κυβέρνηση. Οι μπολσεβίκοι πετάχτηκαν από τις θέσεις τους. τότε θα στραφούμε ενάντια στους καντέ. Και δεν το θέλουν. με ήσυχη έκφραση στο πρόσωπο. "Αν θέλουμε να πούμε την αλήθεια. λοιπόν! έλεγαν.. "Τι γνώμη έχετε για τον Κερένσκι... "Ομως γιατί συμμαχείτε με τους καντέ.. οι μπολσεβίκοι. Οταν τσακίσουμε τους μπολσεβίκους. άραγε. γι' αυτό κι αποφασίσαμε να υποστηρίξουμε την πιο μεγάλη από τις δυνάμεις που είναι ενάντιά τους: τον Κερένσκι. πώς ένας κοκκινοφρουρός προσπαθούσε να πιάσει έναν πιτσιρίκο. Κι εκεί τι γίνεται! Σήμερα έβλεπα στη γωνιά της Σαντόβαγια.. Ωστόσο. Προσπαθούσα πάντοτε να σας συμφιλιώσω με τ' άλλα κόμματα. που καλύπτονται κάτω από τη σκέπη των καντέ. "Φυσικά. Μα τι να κάνουμε. Δεν τολμούν να πιάσουν το Δημοτικό Συμβούλιο! Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή τους δεν τολμάει να στείλει εδώ επίτροπο. αφού κοίταξε γρήγορα.". (σήκωσε τους ώμους). αν δεν τους επιτρέψουν. στο τραπέζι ήταν πιάτα με ψωμί και ρέγκες. "Κύριλλε!" φώναξε. Ο ψευτοεργάτης χαμογέλασε ανοιχτόκαρδα. δεν έχουμε οπαδούς. χωρίς να θιχτεί καθόλου. απάντησε: "Το ξέρω.. Τα υπουργεία δε θα δουλέψουν. από το υπόγειο βγήκε ένας άλλος ντυμένος με εργατική φόρμα.. μας άφησε και μπήκαμε.". Πίσω από την κουρτίνα του παραθύρου βγήκε ένας άνθρωπος με στολή αξιωματικού. δε θα μπορέσετε να το ξεπλύνετε ποτέ. Ανοησία!. Κούνησε το κεφάλι."Η προκήρυξη με τον τίτλο "Στον πάσσαλο της ατίμωσης". στην ουσία." τους ρώτησα.. Ο δεύτερος τον διέκοψε: "Ολα αυτά που κάνουν οι μπολσεβίκοι είναι καθαρός τυχοδιωκτισμός! Δεν έχουν διανόηση. Κι οι δύο ήταν πολύ ευχαριστημένοι που βλέπανε έναν Αμερικανό ανταποκριτή και μου δήλωσαν με σιγουριά πως θα τους τουφεκίσουν ασφαλώς αν πέσουν στα χέρια των μπολσεβίκων.τέσσερις ανταποκριτές.. Αυτοί οι δειλοί μας φοβούνται. "Και εκτός απ' αυτό". "Εμείς οι Ρώσοι δεν μπορούμε εύκολα να κάνουμε πολιτικό αγώνα! Εσείς οι Αμερικανοί. Στην πόλη συνεχιζόταν η συνηθισμένη ζωή: τα μαγαζιά εμπορεύονταν. Βγαίνοντας από την αίθουσα συνάντησαν τον αρχιμηχανικό της πόλης. Ως ένα βαθμό οι μπολσεβίκοι έχουν δίκιο. "Ολα αυτά είναι θαυμάσια". Αυτή τη στιγμή στη Ρωσία υπάρχουν συνολικά δύο κάπως ισχυρά κόμματα: οι μπολσεβίκοι κι οι αντιδραστικοί. Δε μου είπαν τα ονόματά τους κι οι δύο όμως ήταν εσέροι.. Ο αξιωματικός. στο σπίτι Νο 86. ο Κερένσκι είναι φταίχτης για όλες τις αμαρτίες της προσωρινής κυβέρνησης". "Αυτό είναι σύνθετο πρόβλημα". Πραγματικά επιχειρήματα δεν έχουμε. Εξυσε το σβέρκο. δήλωσε ο Ναζάρεφ.".. Πρέπει επιτέλους να καταλάβετε πως μας είναι απαραίτητο να δημιουργήσουμε στο λαό μια ορισμένη ψυχική διάθεση. χτύπησε η εσωτερική πόρτα. Εμείς. "Θα επιτραπεί. Αν πραγματοποιούσε την απειλή του και υπέβαλε παραίτηση. που τοιχοκολλήθηκε στους δρόμους και καλούσε το λαό να εξοντώσει τους μενσεβίκους και τους εσέρους". Οι χτεσινές αηδίες είναι μόνο ο πρόλογος εκείνου που προετοιμάζετε μ' αυτές τις προκηρύξεις. όμως. "Αυτός μας υποχρέωσε να κάνουμε συνασπισμό με την αστική τάξη. με τράβηξε στην άκρη. ασχολείστε σ' όλη σας τη ζωή με την πολιτική. θ' αναγκαστούν ν' αρχίσουν πάλι από την αρχή. τον διέκοψε ο αξιωματικός. Ολοι ήταν πολύ χαρούμενοι. μα σ' εμάς.". είπε. φωνάζοντας οργισμένα.. Ηταν μια γυναίκα μεσόκοπη.". Αφού ξέρετε πως οι καντέ. Ακουσα πως τσακώνονται μεταξύ τους στο Σμόλνι!".. μπήκαμε σε μια αυλή. Οι καντέ νομίζουν πως αυτοί ωφελούνται από μας. "Θέλετε να πάτε να μιλήσετε μαζί τους. απάντησε ο άλλος συνομιλητής. "Ξέρω πού κρύβεται η Επιτροπή Σωτηρίας". κι εμείς θέλαμε να το αποφύγουμε αυτό". παρατήρησα. αυτή τη στιγμή οι λαϊκές μάζες ακολουθούν τους μπολσεβίκους.. και να τον βοηθήσουμε να αποκαταστήσει την τάξη". να μπουν οι μπολσεβίκοι στη νέα κυβέρνηση. τώρα όμως αισθάνομαι για σας μόνο αποστροφή!". αφού οι μπολσεβίκοι μπορούν να συντριβούν ακριβώς τώρα". Τους απαντούσαν βραχνιασμένες φωνές γεμάτες μίσος και μανιασμένες χειρονομίες. Καταλαβαίνουμε πως δε θα κρατηθούν περισσότερο από μερικές μέρες..

Εκτός απ' αυτό έλεγαν κι ο Κερένσκι έχει μαζί του κοζάκους. η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή θα έδινε ολόκληρη περιουσία.". "Θα δείτε ύστερα από λίγες μέρες. Κλέψαν από μας το πρόγραμμα για το αγροτικό ζήτημα. Οταν άρχισαν όλα αυτά. Το χειρότερο όμως απ' όλα ήταν ότι απεργούσαν οι τράπεζες. Η σύγκρουση όμως μόλις αρχίζει. Μέσα από την αναδιπλωμένη κουρτίνα. μόλις εκδόθηκε νόμος που διατάσσει ν' ανοίξουν αύριο κιόλας." έλεγε ο αξιωματικός. Κατόπιν άρχισαν να λένε πως τους κοζάκους τους θεωρούν πάντα γεννημένους εχθρούς της δημοκρατίας. εμείς σε καμιά περίπτωση δεν μπορούμε να δουλέψουμε μ' αυτούς! Ο Κερένσκι έκανε χοντρό λάθος.. λεπτεπίλεπτος και κομψός Μεσκόφσκι. για να πετύχουν την υποστήριξη της αγροτιάς. των ταχυδρομικών και τηλεγραφικών υπαλλήλων. Να δοθεί στους εργάτες απόλυτη δυνατότητα συμμετοχής στη διεύθυνση της βιομηχανίας. Στο Πούλκοβο γίνονται σοβαρές μάχες. "Οι κοζάκοι υποχωρούν από το Τσάρκογιε Σελό (θυελλώδη θριαμβευτικά χειροκροτήματα)... Φυσικά και μεις θέλαμε να ξεκόψουμε από την κυβέρνηση του Κερένσκι.". το βασικότερο κλειδί.. Να γιατί αρχίσαμε την εξέγερση. Αν οι εσέροι μπορούσαν να τραβηχτούν στην άκρη και να περιμένουν. διαφορετικά θα τις ανοίξουμε μόνοι μας!"... η Κρατική Τράπεζα. με ξηλωμένες τις επωμίδες. Εμειναν μόνο οι ευέλπιδες. Πρέπει να πληρώσουμε τους μισθούς των σιδηροδρομικών. δε θα μπορέσουν ούτε και στο εσωτερικό της χώρας. Μιλούσε ο Τρότσκι. ο Νεράτοφ που διαχειρίζεται αυτές τις υποθέσεις εξαφανίστηκε και πήρε τα χαρτιά μαζί του.. Ξέρετε πως ο Λένιν ανακοίνωσε μόλις σήμερα ότι δε θα είχε καμιά αντίρρηση για τη συμμετοχή του Τσερνόφ στην κυβέρνηση. Οι τράπεζες όμως είναι κλειστές. "Η υπόθεση δε βρίσκεται στη Συντακτική Συνέλευση!" τον διέκοψε ο αξιωματικός.. Αυτό δεν είναι τίμιο. "Το πρόγραμμά μας. Η αίθουσα ήταν γεμάτη από ένοπλους ανθρώπους. "Η απεργία όλων των υπουργείων"..". Αλλά κι ο Γκοτς δεν είναι πιο ριζοσπαστικός απ' αυτούς.. Ο Λένιν όμως διέταξε ν' ανατινάξουν τα υπόγεια της Κρατικής Τράπεζας με δυναμίτη... αλλά πώς μπορούσαμε να το ξέρουμε αυτό. Ετσι λόγου χάρη.. Ο Κερένσκι και ο Αυξέντιεφ μάς ξεγέλασαν. Μπορούσαμε να τους βλέπουμε όταν μπαίνανε και ν' ακούμε τις σιγανές και γρήγορες φωνές τους. Αν περίμεναν μέχρι τη σύγκληση της Συντακτικής Συνέλευσης. μα νομίσαμε πως θα ήταν καλύτερα να περιμένουμε τη Συντακτική Συνέλευση. έχοντας με το μέρος μας μόνο δύο συντάγματα στρατιωτών. Αν όχι. γιατί αυτός είναι πραγματικός επαναστάτης. Δεν έχουμε να φοβηθούμε τίποτα. Μέσα σε μια βδομάδα η μπολσεβίκικη κυβέρνηση θα γίνει κομμάτια. Θα κρατήσουμε ουδετερότητα"". και πιθανόν εκείνοι να κάνουν το καθήκον τους. Σχετικά με τις ιδιωτικές τράπεζες.. τότε στη χώρα θα επικρατήσει τέτοιο χάος. Αναγνώρισα τον πρώην διοικητή της Πετρούπολης.. "Χωρίς χρήματα". αλλά τελικά τάχθηκαν ενάντιά μας."έχει την επίδρασή της.. αν τους υποστηρίξει το πεζικό. "Ναι....". Ολη την ώρα που συζητούσαμε έμπαιναν κι έβγαιναν διάφοροι άνθρωποι. Εγώ είμαι με τον Τσερνόφ. τότε μπορεί να κάνουμε. 85 .. μας ανακοίνωσε. Το τραμ σερνόταν αργά προς το Σμόλνι.. Οι τραπεζικοί υπάλληλοι σ' όλη τη Ρωσία εξαγοράστηκαν και παράτησαν τη δουλιά.. τότε η εξουσία θα 'πεφτε κατευθείαν στα χέρια τους. μου είπε ο Μετζίνσκι. "Τι γίνεται με τους κοζάκους. Το Σοβιέτ της Πετρούπολης. Αλληλοκοιτάχτηκαν. Κομματική πειθαρχία.. που το πάτωμά του έτριζε από το βάρος των ανθρώπων και ακουμπούσε σχεδόν στο χώμα.. δεν εργάζεται. εγώ ήμουν με τους μπολσεβίκους." τους ρώτησα.". ". Υπάρχει η υποψία πως είναι κρυμμένα στην αγγλική πρεσβεία. Τι να 'κανα. Οι πληροφορίες από τη Μόσχα δεν είναι καθόλου ευχάριστες. "είμαστε ολότελα ανίσχυροι. Βγαίνοντας στη λεωφόρο Νέβσκι πήδησα στο σκαλοπάτι ενός παραφορτωμένου τραμ.. όταν δήλωσε στο Συμβούλιο της Δημοκρατίας πως έδωσε ήδη διαταγή να συλληφθούν οι μπολσεβίκοι. Εκεί πρέπει να ρίξουμε γρήγορα όσες δυνάμεις έχουμε. όμως η ΚΕ του κόμματός μου ομόφωνα τάχτηκε ενάντια. Αν όμως περιμένουμε μια ολόκληρη βδομάδα... όμως χωρίς τέτοιο τελεσίγραφο. τότε δε θα κάνουμε καμιά συμφωνία με τους μπολσεβίκους.. ενώ το Σοβιέτ των επιτρόπων του λαού υποσχέθηκε να δημοσιεύσει τις μυστικές συμφωνίες.. "Να ποιο είναι: Μεταβίβαση της γης στις αγροτικές επιτροπές. Στην αρχή είπαν πως θα δράσουν. Και στο κάτω κάτω λένε "οι μπολσεβίκοι υποσχέθηκαν να μη μας πάρουν τη γη. Αν έρθουν με το μέρος μας αρκετά στρατεύματα του μετώπου. Οι μπολσεβίκοι δε θα μπορέσουν να εκπληρώσουν αυτές τις υποσχέσεις που έδωσαν στις μάζες. Ο αξιωματικός αναστέναξε."Μα μήπως τελικά δεν έγινε έτσι. Είχε όψη πολυάσχολου ανθρώπου. που υποσχέθηκαν να μας υποστηρίξουν. που για τη σύλληψή του. Η έκβαση της πάλης εξαρτιέται από την Πετρούπολη. Αποκάλυψε έτσι τα σχέδιά του. "Δεν το κούνησαν ρούπι. είδα τυχαία μια ολάνοιχτη πόρτα στο μπάνιο όπου σ' ένα καθισματάκι καθόταν ένας χοντρός αξιωματικός με στολή συνταγματάρχη κι έγραφε κάτι σ' ένα μπλοκ που το στήριζε στα γόνατά του. Στο διάδρομο βάδιζε ο μικρούλης.. Δε θα τους επιτρέψουμε.". δούλευε χωρίς ανάπαυση. συνταγματάρχη Πολκόβνικοφ. σαν αυτό που έστειλαν οι μπολσεβίκοι προς όλες τις χώρες.. που οι Γερμανοί ιμπεριαλιστές θα νικήσουν πέρα για πέρα. Δραστήρια ειρηνική πολιτική. "Αν οι μπολσεβίκοι είναι έτοιμοι να φτιάξουν εδώ σοσιαλιστικό κράτος. κυρίως αξιωματικοί. "Και τώρα τι σκοπεύετε να κάνετε.. Το Κρεμλίνο βρίσκεται στα χέρια των ευελπίδων κι οι εργάτες έχουν ελάχιστα όπλα.

Εξιστόρησε την πορεία της συμφιλιωτικής συνδιάσκεψης. Το πρόσωπό του ήταν περισσότερο χλομό από το συνηθισμένο. Τρότσκι".. Εδωσε απάντηση στις κατηγορίες των εσέρων: "Μας κατηγορούν". οι μενσεβίκοι ζητούν από μας. διάβασε ο ίδιος φωναχτά: "Χωριό Πούλκοβο.. λαϊκή. ακούστηκε κάποια απότομη φωνή. Ερχονταν άλλοι που είχαν τελειώσει τη σκοπιά τους. Σχεδόν στις 3 η ώρα τη νύχτα. Η νύχτα της 30 προς 31 του Οχτώβρη θα μπει στην ιστορία. Γυρνώντας στο σπίτι από την πλατεία Ζναμιόνσκαγια. Η επαναστατική Ρωσία και η σοβιετική εξουσία δικαιολογημένα περηφανεύονται για το τμήμα Πούλκοβο που έδρασε κάτω από τη διοίκηση του συνταγματάρχη Βάλντιν. Περιτριγυρισμένος από αφοσιωμένους φίλους. Τώρα που πήραμε την εξουσία και ξεσηκώσαμε όλη τη Ρωσία.. "Οι όροι της ανακωχής που προτάθηκαν από τους μενσεβίκους".Στο μέτωπο τα διατάγματα για την ειρήνη και για τη γη προκάλεσαν τεράστιο ενθουσιασμό. ελεύθερη ζωή. να τους δώσουμε την εξουσία. Μα κανένας δεν τον πιστεύει. "Αβρόρα" και "Δημοκρατία" αγκυροβόλησαν στο Νέβα και γύρισαν τα πυροβόλα προς τις προσβάσεις της πόλης. των στρατιωτών και των αγροτών. που ήταν στη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Οι αρχηγοί ανέβαιναν με τη σειρά στο βήμα. της αστικής τάξης. Λοιπόν. Επιστροφή στο παλιό δεν υπάρχει. Τα καταδρομικά "Ολέγκ". σοσιαλιστική Ρωσία! Εξ ονόματος του Σοβιέτ ο λαϊκός επίτροπος Λ. ούτε λίγο ούτε πολύ. "Τηλεγράφημα από το μέτωπο! Ο Κερένσκι τσακίστηκε! Να. εμπόδια και θυσίες. "Γιατί δεν πάτε κι εσείς εκεί που μάχονται οι κοκκινοφρουροί. Η απόκρουση του Κερένσκι είναι απόκρουση των τσιφλικάδων. Αιώνια η μνήμη σ' αυτούς που πέσαν. όταν φεύγαμε πια.. κοιτάξτε. είπε. εμείς προχωράμε. Ο ένας στρατιώτης ύστερα απ' τον άλλο. κατεβαίνοντας από το βήμα. Το τμήμα του Πούλκοβο με το γενναίο του χτύπημα δυναμώνει την υπόθεση της εργατικής και της αγροτικής επανάστασης. Δόξα στους αγωνιστές της επανάστασης.. Ετσι συνεχιζόταν η συνεδρίαση. Η απόκρουση του Κερένσκι είναι η επιβεβαίωση του δικαιώματος του λαού για ειρηνική.. σφίγγοντάς μου το χέρι. δεύτερο. Το πρόσωπό του ακτινοβολούσε. Ωρα 2 και 10 τη νύχτα.. στο προαύλιο του Σμόλνι κατέβηκε τρέχοντας τις σκάλες ο Χόλτσμαν. που καλούσαν τους άνδρες του ενός ή του άλλου τμήματος να φύγουν για το μέτωπο. "ότι τους κλέψαμε το αγροτικό πρόγραμμα. Επιτελείο. Η προσπάθεια του Κερένσκι να κινήσει τα αντεπαναστατικά στρατεύματα ενάντια στην πρωτεύουσα της επανάστασης αποκρούστηκε αποφασιστικά. τα εξής εξωφρενικά πράγματα: πρώτο. Ολη η χώρα από σήμερα θα πειστεί ότι η σοβιετική εξουσία δεν είναι ένα περαστικό φαινόμενο. Οι στρατιώτες. ο Κερένσκι αποπειράθηκε να τον τσακίσει με τη δύναμη των κοζάκων. Ομως ο δρόμος ανοίχτηκε και η νίκη εξασφαλίστηκε. τι να κάνουμε.. ψωμί και εξουσία. Η αστική τάξη προσπάθησε να απομονώσει το στρατό της επανάστασης. κι άλλοι για ν' ανεφοδιαστούν με όπλα και πυρομαχικά. "Ολα πάνε περίφημα!" φώναξε. Ακόμα κι ορισμένα τμήματα της Ενωσης των σιδηροδρομικών ψήφισαν ενάντια σ' αυτές τις προτάσεις. Το ακροατήριο ήταν ρευστό: όλη την ώρα άλλαζε και ανανεωνόταν. Αν είναι έτσι το πράγμα. εξηγούσαν. Και μου άπλωσε ένα κομματάκι χαρτί που ήταν γραμμένο βιαστικά με μολύβι. δεν έχουμε παρά να τους ευχαριστήσουμε. Ηταν κάμποσες χιλιάδες ναύτες που πάνω από τα κεφάλια τους υψώνονταν σαν χαίτη οι ξιφολόγχες.. Πότε πότε έμπαιναν στην αίθουσα άνθρωποι. Κάποια στιγμή εμφανίστηκε ο Λένιν. Μπροστά βρίσκεται ακόμα αγώνας. είτε τραυματίες.. βγήκε από το δωμάτιο από την πλαϊνή έξοδο και κατευθύνθηκε στο αυτοκίνητο.. "Φεύγω τώρα κιόλας!" απάντησε ο Τρότσκι. παρακαλούσε: 86 .".". Βλέποντας πως δεν μπορούμε να βγάλουμε τίποτα. Από την πλευρά μας αυτό είναι αρκετό.. Ο Κερένσκι υποχωρεί.. των κορνιλοφικών. Και το ένα και το άλλο απέτυχαν οικτρά. συνέχισε ο Κάμενεφ. έπαιρναν το λόγο κι έλεγαν όλα όσα είχαν στο νου και στην καρδιά τους. παρότρυναν και υπέδειχναν. "απορρίφτηκαν με περιφρόνηση. μα το ακατάλυτο γεγονός της κυριαρχίας των εργατών..". Ενα μέρος της Βίκζελ που στεκόταν στο σκαλοπάτι. γη. να υποχρεώσουμε τους αγρότες να εγκαταλείψουν την απαίτησή τους για γη". Τώρα μιλούσε ο Κάμενεφ. Η μεγάλη ιδέα της επικράτησης της εργατικής και της αγροτικής δημοκρατίας συσπείρωσε τις γραμμές του στρατού και ατσάλωσε τη θέλησή του... είδαμε ένα ασυνήθιστο πλήθος να συνωστίζεται στο σιδηροδρομικό σταθμό "Νικολάγιεφ". οι ναύτες κι οι εργάτες της Πετρούπολης απέδειξαν ότι ξέρουν και μπορούν να υποστηρίξουν με το όπλο στο χέρι τη θέληση και την εξουσία της δημοκρατίας. Μιλάει για σφαγές γυναικών και παιδιών από τους μπολσεβίκους. στους στρατιώτες και τους αφοσιωμένους στο λαό αξιωματικούς! Ζήτω η επαναστατική. ο ένας εργάτης ύστερα απ' τον άλλο. Ο Κερένσκι γεμίζει τα χαρακώματα με παραμύθια πως η Πετρούπολη είναι μέσα στη φωτιά και το αίμα. είπε.". να υποχρεώσουμε τους στρατιώτες να συνεχίσουν τον πόλεμο και τρίτο.

87 .". Δε μεταφέρουμε κανενός τα στρατεύματα. όπου θέλετε! Ζήτω η επανάσταση!". Εμείς είμαστε ουδέτεροι. ο θερμαστής ή κάποιος άλλος. στο Βλαδιβοστόκ. Οι ναύτες άρχισαν να κινούνται προς τα μπρος. "Εμείς θα σας μεταφέρουμε στη Μόσχα. σύντροφοι!" φώναξαν.. Η πλατεία έβραζε και τρανταζόταν από αγανάχτηση. Δεν μπορούμε να σας μεταφέρουμε στη Μόσχα όπου γίνεται φοβερός εμφύλιος πόλεμος. Σ' αυτήν στέκονταν δύο ή τρεις ελεγκτές. "Ελάτε δω.. δεν μπορούμε να σας μεταφέρουμε στη Μόσχα."Σύντροφοι. Ξαφνικά άνοιξε φαρδιά μια άλλη πόρτα του σταθμού.

επιτάχυναν το βήμα τους. που τους είχε συνεπάρει η οργή. Ο προλεταριακός στρατός κινήθηκε προς τα μπρος σε μακριά κομματιασμένη παράταξη και μπήκε στο Τσάρσκογιε Σελό. οι κοζάκοι. ρίχτηκαν σαν κύματα ξαφνικά απάνω στον εχθρό. σημαίνει"θρίαμβος και χρυσός αιώνας χωρίς τέλος". που όμως έπρεπε. παρατώντας το πυροβολικό. ο επαναστατικός στρατός εξόντωσε τα αντεπαναστατικά στρατεύματα του Κερένσκι και του Κορνίλοφ.. τα μεταλλεία της Σιβηρίας και. οι κοζάκοι κλονίστηκαν και το 'σκασαν. συνεχίζοντας την κίνησή του. Μόλις δύο μέρες πριν.. αντισυνταγματάρχης Μουραβιόφ". νίκησαν ολοκληρωτικά τις αντεπαναστατικές δυνάμεις. οπωσδήποτε.. καθώς και τμήματα διαφόρων συνταγμάτων πεζικού. στα προάστια της Πετρούπολης γύριζαν άσκοπα.Τα ξημερώματα εμφανίστηκαν έφιππες ομάδες κοζάκων ανιχνευτών του Κερένσκι. που εγκατέλειψαν άταχτα τις θέσεις τους και κάτω από την προστασία του Τσάρσκογιε Σελό υποχωρούν προς το Πάβλοφσκ ΙΙ και την Γκάτσινα. οι μαυροεκατονταρχίτες και πίσω τους διαφαίνονταν ο τσάρος.. κι έτσι άρχισε! Οι ομάδες αυτές κινήθηκαν κατά κει που γινόταν η μάχη. το μαχητικό της επιτελείο. Ποτέ δεν μπορούν να λησμονηθούν οι ντυμένες στα κουρέλια στρατιές της γαλλικής επανάστασης. επειδή προσχωρούσαν σ' αυτά διάφορες σκόρπιες ομάδες που αποτελούνταν από στρατιώτες. κάποιες μάζες λαού. Διατάσσω το απόσπασμα του Πούλκοβο να καταλάβει το Τσάρσκογιε Σελό και να οχυρώσει τις προσβάσεις του. όρμησαν με τις λόγχες. Τι συνένωσε αυτές τις μάζες των κοκκινοφρουρών και των στρατιωτών. ξεχύνονταν αυθόρμητα τεράστιες μάζες ανθρώπων.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ Η νίκη ΔΙΑΤΑΓΗ ΑΡ. Αρχισαν ν' ανταλλάσσονται άταχτοι πυροβολισμοί που συνοδεύονταν από προτάσεις για παράδοση... 1 Προς τα τμήματα του αποσπάσματος του Πούλκοβο 31 Οχτώβρη 1917. Ο ανώτατος διοικητής των στρατευμάτων που δρουν ενάντια στα αντεπαναστατικά τμήματα του Κερένσκι. ιδιαίτερα προς την κατεύθυνση της Γκάτσινα.. η απέραντη και φοβερή απειλή των Γερμανών.. Τι συνέβηκε.. πυροβολικού και αρκετά θωρακισμένα. Τους διοικητές τους είχαν εκλέξει αυτοί οι ίδιοι. Η γενική διοίκηση ανατέθηκε στον πατριώτη συνταγματάρχη Μουραβιόφ. που δεν είχαν ούτε οργάνωση. ούτε συνήθεια στρατιωτικής πειθαρχίας. Τους άκουσαν οι ξεκομμένες ομάδες που ήταν συγκεντρωμένες και περίμεναν γύρω από τις φωτιές. ούτε κανένα οποιοδήποτε σχέδιο δράσης. 88 . να καταλάβει το Πάβλοφσκ. τέλος. χωρίς να δώσει καιρό στον εχθρό να καταστρέψει τον κυβερνητικό σταθμό ασυρμάτου. καθώς επίσης και με το επιτελείο του διοικητή της άμυνας της Πετρούπολης.Κατόπιν. Την Κυριακή το βράδυ οι κομισάριοι της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής γύρισαν από το μέτωπο γεμάτοι αποφασιστικότητα κι η φρουρά της Πετρούπολης εξέλεξε πενταμελή Επιτροπή. στο Ομπουχοφ. Τους υποδέχονταν οι επίτροποι. Μέσα από το σκοτάδι. που πειθαρχούσε στη διοίκηση που ο ίδιος εξέλεξε. πριν από τα μεσάνυχτα. Τρίτη πρωί. "Προς όλα τα Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών Στις 30 του Οχτώβρη.. Τώρα αυτός ο σταθμός μετέδιδε σ' όλο τον κόσμο θριαμβευτικούς ύμνους νίκης.. οι ευγενείς. Προς όλα τα σημεία που γινόταν η επίθεση. Το απόσπασμα να πάρει όλα τα μέτρα για να σταθεροποιήσει τις θέσεις που κατέλαβε ανοίγοντας χαρακώματα και άλλα αμυντικά έργα. άνθρωπο ικανό. Τη Δευτέρα. που παρουσιάστηκαν άγνωστο από πού. σε σκληρή μάχη κοντά στο Τσάρσκογιε Σελό. Απάνω από τον ψυχρό κάμπο. ώρα 9 και 38 βραδινή.. να το οχυρώσει από τη νότια πλευρά και να καταλάβει τη σιδηροδρομική γραμμή μέχρι το σταθμό Ντνο. για να εκφραστούμε με τα λόγια του Καρλάιλ. Το απόσπασμα διατηρεί στενή σύνδεση με τα αποσπάσματα του Κόλπινο και του Κρασνοσέλσκι. Στα δεξιά μας βρίσκεται το απόσπασμα του Κόλπινο και στα αριστερά μας το απόσπασμα του Κρασνοσέλσκι.. να παρακολουθείται άγρυπνα (2). ούτε πυροβολικό. οι τσιφλικάδες. η ασφάλεια. Οι ανεκπαίδευτοι εργάτες χύθηκαν απάνω στην κοζάκικη λάβα και πέταξαν τους κοζάκους από τις σέλες. Αυτή ήταν δική τους μάχη για το δικό τους κόσμο. στο Πούλκοβο. ναύτες. από τρεις στρατιώτες και δύο αξιωματικούς. που τους υπέδειχναν ποια θέση να πιάσουν και τι να κάνουν. Πολεμιστές που πήραν μέρος σ' αυτές τις μάχες. Τη στιγμή αυτή οι πολύμορφες και διαφορετικές τάσεις της θέλησης των πολλών συγχωνεύτηκαν σε μια μόνο θέληση. Ενάντια στα Σοβιέτ συνενώθηκαν οι ευέλπιδες. ιππικού. στο Κράσνογιε Σελό είχαν σχηματιστεί προσωρινά αποσπάσματα. άταχτα τμήματα. χωρίς διοικήσεις.. που διαρκώς μεγάλωναν. που ήταν καθαροί και αμόλυντοι από το αντεπαναστατικό μίασμα. ο καθαρός παγωμένος αέρας γέμισε από τους ήχους της μάχης. όταν τέλειωσαν τα πυρομαχικά τους. κοκκινοφρουρούς. στρατό ικανό ν' αντέξει και ν' αποκρούσει το χτύπημα του πυροβολικού και του κοζάκικου ιππικού. ούτε αξιωματικούς και τους μετέτρεψε σε στρατό. Τα επιτιθέμενα τμήματά μας κατέλαβαν τη βορειοανατολική πλευρά του Τσάρσκογιε Σελό και το σταθμό Αλεξαντρόφσκ. Νίκη. μου αφηγήθηκαν πως οι ναύτες. Ο εξεγερμένος λαός παραμερίζει με δικό του τρόπο τους στρατιωτικούς τύπους. "Υστερα από σκληρή μάχη τα τμήματα του αποσπάσματος του Πούλκοβο. Τα τμήματα των εργατών που βάδιζαν στις κεντρικές αρτηρίες. οι νικητές του Βαλμί και του Βεϊσεμπούργκ (1). Στο Κόλπινο. Δεν είχαν ούτε τρόφιμα.

. "Χιόνι". αναμαλλιασμένοι.". γυρισμένο ανάποδα και κάποιος στρατιώτης είχε γράψει με κακογραμμένα γράμματα μερικά λόγια και τα ονόματα των συντρόφων τους που έπεσαν στη μάχη ενάντια στον Κερένσκι.. Νέα από την επαρχία. Το πελώριο κτίριο σαν να 'χε νεκρωθεί. Εκεί δίπλα ήταν ακουμπισμένα τα τουφέκια και οι ταινίες με τα φυσίγγια. το διοικητήριο και το ξενοδοχείο "Μετροπόλ". Ηταν ο νικηφόρος στρατός του προλεταριάτου. αδιαφορώντας για όλα. (1) Ο συγγραφέας έχει υπόψη του την ιστορική μάχη στο Βαλμί. και να μην επιτρέψουν άλλους παρόμοιους τυχοδιωκτισμούς που απειλούν τις καταχτήσεις της επανάστασης και το θρίαμβο του προλεταριάτου. Η κοζάκικη κυβέρνηση του Νοβοτσερκάσκ τηλεγράφησε στον Κερένσκι: "Η στρατιωτική κυβέρνηση των τμημάτων του Ντον προσκαλεί την προσωρινή κυβέρνηση και τα μέλη του Συμβουλίου της Ρωσικής Δημοκρατίας. Ο αέρας ήταν ανυπόφορα βρόμικος.. Κοίταξα τριγύρω. (2) Ο Μουραβιόφ δεν είχε σταθερές πολιτικές πεποιθήσεις. Ταυτόχρονα. "Δε θα τολμήσουν!". όπου βρίσκονταν οι μεγάλες τράπεζες και τα εμπορικά καταστήματα. Το φύλλο ήταν λερωμένο σαν να 'χαν πέσει απάνω του δάκρυα. κι από το Πσκοφ ως τη Σεβαστούπολη στη Μαύρη Θάλασσα. Το σοβιετικό πυροβολικό βομβαρδίζει από την πλατεία Σκόμπελεφ το Δημαρχείο. Οι ευέλπιδες κι η ταξιαρχία πυροβολικού μάχονται ενάντια στην μπολσεβίκικη φρουρά. βάζονται καταιγιστικά με πολυβόλα.. Στη Φινλανδία γίνονταν επίσης ταραχές. Πολλοί είχαν σχισμένους και ματωμένους επιδέσμους. με αίτημα την εφαρμογή των νόμων που ψηφίστηκαν τον Ιούνη του 1917 από το σοσιαλιστικό σέιμ.Ζιστ. κείτονταν ένας . όμως απ' όλες τις μεριές επιτίθενται ενάντιά τους τα στρατεύματα της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. Ηλεκτρικό φως δεν υπάρχει. Σύντ. Η μεγαλειώδης συγκέντρωση των ναυτών των πολεμικών πλοίων.. Το Σοβιέτ του Χέλσινγκφορς και η Τσεντρομπάλτ (Κεντρική Επιτροπή του στόλου της Βαλτικής) κήρυξαν από κοινού την περιοχή σε κατάσταση πολιορκίας και δήλωσαν πως κάθε απόπειρα να εμποδιστεί η δράση των μπολσεβίκικων τμημάτων.. τσάκισαν τον αυστριακό στρατό και τον πέταξαν έξω από τα σύνορα της Γαλλίας.. κοιμούνταν τόσοι άνθρωποι. στις 20 του Σεπτέμβρη του 1792. Τα τετράγωνα. Ζήτω ο επαναστατικός στρατός Μουραβιόφ". Τελικά πρόδωσε τη σοβιετική εξουσία. από καράβια που βρίσκονταν στην ανοιχτή θάλασσα έφταναν τα χαιρετιστήρια στην Πετρούπολη. Στη Μόσχα άρχισαν ξανά άγριες μάχες. Από χιλιάδες φάμπρικες και εργοστάσια. να 'ρθουν στο Νοβοτσερκάσκ.. Από τα ιδρωμένα τζάμια μόλις περνούσε το αδύνατο φως. οι αστοί κρύφτηκαν στα υπόγεια. Ξαφνικά άκουσα κάτι παράξενους υπόκωφους ήχους. Εργάτες και στρατιώτες. απειλώντας ότι σε αντίθετη περίπτωση. άπλυτοι. από συντάγματα και στρατιές. βυθισμένοι σ' ένα βαθύ ύπνο. όπου υπάρχει η δυνατότητα να οργανωθεί η πάλη ενάντια στους μπολσεβίκους. αν μπορούν.Εξ ονόματος της επαναστατικής κυβέρνησης καλώ όλα τα έμπιστα συντάγματα ν' αποκρούσουν τους εχθρούς της επαναστατικής δημοκρατίας και να πάρουν όλα τα μέτρα για τη σύλληψη του Κερένσκι. όταν τα εθελοντικά τμήματα του γαλλικού επαναστατικού στρατού τσάκισαν τα πρωσικά στρατεύματα που επιτίθονταν ενάντια στο Παρίσι και τα υποχρέωσαν να υποχωρήσουν. Κατά μήκος του τοίχου στο πάτωμα κοιμούνταν άνθρωποι.. Στο εσωτερικό οι μακρινοί σκοτεινοί διάδρομοι κι οι ψυχρές αίθουσες φαίνονταν άδειες. Μοσκβίν 89 ... Αλεξέι Βινογκράντοφ Δ. ανάγκασε τους αξιωματικούς να ορκιστούν επίσημα πίστη στη νέα κυβέρνηση. Στη μάχη του Βεϊσεμπούργκ το 1794 τα γαλλικά επαναστατικά στρατεύματα.. "Ωραία!". Στη Σεβαστούπολη η εξουσία καταλήφθηκε από το τοπικό Σοβιέτ. Στο Καζάν διεξάγονται οδομαχίες. φώναξε χαμογελώντας εύθυμα ο σκοπός. Το Νίζνι Νόβγκοροντ διοικείται από το Σοβιέτ.. Σύντ. Πριν περάσει με το μέρος των Σοβιέτ ήταν οπαδός του συνθήματος "Πόλεμος ως την τελική νίκη". Απάνω στον μπουφέ. χαιρετιστήρια προς την κυβέρνηση του λαού. Οι ευέλπιδες κι οι λευκοφρουροί κρατούν το Κρεμλίνο και το κέντρο της πόλης. Στον πάγκο ήταν το κρύο λερωμένο σαμοβάρι και γύρω του μια μάζα από άπλυτα ποτήρια. Τα 'χε γράψει προτού να ξαπλώσει στο πάτωμα. Μπαίνοντας στην αυλόπορτα από τις μακρουλές ξύλινες γεφυρούλες. Στην οδό Τβερ και Νικίτιν καταστράφηκε η άσφαλτος κι η χαλικόπετρα χρησιμοποιήθηκε για την ανέγερση χαρακωμάτων και οδοφραγμάτων. που φύλαγε στην πόρτα. Στις μέρες της κορνιλοφικής ανταρσίας πέρασε με τους αριστερούς εσέρους. *** Νωρίς το πρωί ξεκίνησα για το Σμόλνι. που ήταν αγκυροβολημένα στο λιμάνι της Σεβαστούπολης. το οποίο διαλύθηκε από τον Κερένσκι. λερωμένοι και λασπωμένοι.ένας ή κατά ομάδες. Εκεί ήταν ακόμα ένα αντίγραφο του τελευταίου δελτίου της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. είδα να πέφτουν από τον γκρίζο και ήσυχο ουρανό οι πρώτες χιονονιφάδες. από αγροτικές ενώσεις.. καθώς και κάθε ένοπλη αντίσταση στις σοβιετικές αποφάσεις θα καταπνιγούν σκληρά. θα βομβαρδιστεί. που με δυσκολία μπορούσες να περάσεις. τα τηλέφωνα δε δουλεύουν. κάτω από την ουσιαστική διοίκηση του Σεντ . Το τελευταίο δελτίο ανέφερε ότι η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή ζήτησε με τελεσίγραφο από την επιτροπή της κοινωνικής ασφάλειας (1) την άμεση παράδοση του Κρεμλίνου. η ένωση των φινλανδικών σιδηροδρόμων κήρυξε σ' όλη τη Φινλανδία γενική απεργία. Ο εμφύλιος πόλεμος άναψε από τη Βολογκντά ως την Τσιτά της μακρινής Σιβηρίας. "Να βομβαρδίσουν το Κρεμλίνο"! φώναζαν οι μικροαστοί. στις μεγαλουπόλεις και στα μικρά χωριουδάκια.

περήφανοι αητοί. που λεγόταν Πέτροβιτς... που βρισκόταν σε μια χαώδη κατάσταση από την απεργία των υπαλλήλων. Το οικονομικό πρόβλημα. έτσι είτε αλλιώς να 'ρθουν σ' επαφή με τα Σοβιέτ. με κανένα τρόπο δεν ήθελαν να μας αφήσουν να μπούμε στην κυβέρνηση. όπως διέταξε η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Λαϊντάνσκι Μ. Απ' αυτούς έμειναν ζωντανοί τρεις: Μιχαήλ Μπέρτσικοφ Αλεξέι Βοσκρεσένσκι Ντιμίτρι Λεόνσκι ... Ο Σκρίπνικ γέλασε. Στα συντάγματα που βρίσκονται στην πόλη. Στο χολ φάνηκε ο Κάμενεφ. Μου είπε ότι ο Γκοτς πιάστηκε.. έναν κοκκινομάλλη Ουκρανό μπολσεβίκο.. "Εμείς νικήσαμε". Η ίδια η Επιτροπή Σωτηρίας απέσυρε την έκκλησή της προς τη φρουρά. Ο Κερένσκι ζητάει ανακωχή. Σ' όλα τα τμήματα του τεράστιου ιδρύματος δούλευαν εθελοντές: εργάτες. Ενας ξένος ανταποκριτής ρώτησε τον Τρότσκι ποια δήλωση θα 'θελε να κάνει στον κόσμο. κατακουρασμένος από τη συνεδρίαση της συνδιάσκεψης για το σχηματισμό καινούριας κυβέρνησης. μου είπε.. τώρα όμως όλοι προσπαθούν. *** Μόνο η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή αγρυπνούσε και δούλευε ακόμα. Κοιμηθείτε με ήσυχη ψυχή! Καταχτήσατε.... Οι αντεπαναστάτες χρησιμοποιούσαν την Κρατική Τράπεζα σαν πολιτικό όπλο. για τα οποία δεν έχουμε ακόμα πληροφορίες. Οταν οι δουλιές μας πήγαιναν άσχημα.. στρατιώτες.. εκτός από τα τμήματα του Ρουμάνικου Μετώπου. που προσπάθησε να πείσει τον Κερένσκι να σταματήσει την επίθεση ενάντια στην Πετρούπολη.. Εμείς όμως αποκαταστήσαμε κιόλας ταχτική σύνδεση με αγγελιοφόρους.Α. αγαπημένοι. Σύντ. ο ταμίας όμως κλείδωσε τα υπόγεια κι έδινε χρήματα μόνο στους εκπροσώπους της προσωρινής κυβέρνησης...". ότι δεν υπόγραψε την προκήρυξη της Επιτροπής Σωτηρίας. Αντί ν' ανοίξουν οι τράπεζες.. Βοσκρεσένσκι Δ. Από ένα μακρινό δωμάτιο βγήκε ο Σκρίπνικ... Λαχανιάζοντας από την ένταση. Το σύνταγμα του Βολίνσκ αρνήθηκε να πολεμήσει ενάντια στον Κερένσκι.. μα δηλώνει κατηγορηματικά. που κράτησε όλη τη νύχτα. "Οι δεξιές ομάδες φοβήθηκαν από τα επαναστατικά δικαστήρια. ναύτες. "Τώρα δεν μπορούν να υπάρχουν κανενός είδους "ουδέτεροι"".. παρατηρείται δυσαρέσκεια. Και ξέρετε..". Ωστόσο ήταν ικανοποιημένος: "Οι εσέροι δέχονται να μπούμε στην καινούρια κυβέρνηση". Εμείς συμφωνήσαμε με την πρόταση της Βίκζελ να σχηματιστεί ομοιογενής σοσιαλιστική κυβέρνηση.. όπως έκανε ο Αυξέντιεφ. Τις έχει πιάσει πανικός και ζητούν να διαλύσουμε πρώτ' απ' όλα τα δικαστήρια. Πήγα στην Κρατική Τράπεζα για να δω τον καινούριο επίτροπο. Το Σμόλνι ζητούσε από την Κρατική Τράπεζα τριάντα πέντε περίπου εκατομμύρια ρούβλια. το συνδικάτο των τραπεζικών υπαλλήλων κάλεσε συνέλευση των μελών του και κήρυξε και τυπικά απεργία.. Λεόνσκι Δ. Οι στρατιωτικές επιτροπές δεν επιτρέπουν να κυκλοφορούν οι εφημερίδες της Πετρούπολης. (1) Η επιτροπή της κοινωνικής ασφάλειας ήταν το βασικό κέντρο της αντεπανάστασης στη Μόσχα στις μέρες του Οχτώβρη του 1917. Πρεομπραζένσκι Β. προσπαθούσαν στα χαμένα να κατορθώσουν να διαβάσουν τα μεγάλα λογιστικά βιβλία. μ' επικεφαλής τον Τσερνόφ. όλα αυτά έγιναν επειδή νικήσαμε. Τη δόξα και την αιώνια ανάπαυση. Μας χρειάζεται πραγματικά η οριστική νίκη. Κοιμηθείτε. της απάντησαν:"Απευθυνθείτε στο Σμόλνι.". "Από το μέτωπο ήρθαν πάνω από εξήντα αντιπρόσωποι. που έφεραν αποφάσεις υποστήριξης της σοβιετικής κυβέρνησης απ' όλες τις στρατιές.. μα εμείς θα τον υποχρεώσουμε να παραδοθεί. Τέτοιο ήταν το ηθικό των μπολσεβίκων αρχηγών (1).. Ο Τρότσκι απάντησε: "Αυτή τη στιγμή είναι δυνατή μόνο η δήλωση που κάνουμε κιόλας με τις κάννες των πυροβόλων".. είπε. Ετσι λόγου χάρη. Μέσα όμως απ' όλον αυτό τον ενθουσιασμό της νίκης. Προσπάθησε να βάλει κάποια τάξη στις υποθέσεις της τράπεζας. 90 .. Το σκληρό αξύριστο πρόσωπό του φλογιζόταν σχεδόν από ένα θρησκευτικό ενθουσιασμό.. συνέχισε ο Σκρίπνικ.. και τώρα επεξεργάζονται το προσχέδιο.. Στην Γκάτσινα υπήρχαν μερικά "ουδέτερα" τμήματα. όταν η Βίκζελ ζήτησε χρήματα για τις αποδοχές των εργατών και υπαλλήλων των κρατικών σιδηροδρόμων. Μπέρτσικοφ Ολοι αυτοί είχαν καταταχτεί στο στρατό στις 15 του Νοέμβρη του 1916. πρόβαλε καθαρά μια ανησυχία.

φοιτητής. ειρωνευόμενη τις εκκλήσεις του Κερένσκι για "ανθρωπιστικά αισθήματα". "Χαιρετώ την επιτροπή του 6ου Τάγματος εφέδρων σκαπανέων!". αφού το Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ ανέθεσε την εξουσία σ' αυτή την κυβέρνηση. με εντολή του Λένιν και της ΚΕ.". πήρε απόφαση ύστερα από πρόταση του Λένιν. αλλά της μικρής οπορτουνιστικής ομάδας μέσα στην ΚΕ. Αποφασίστηκε. Για πρωθυπουργό προόριζαν τον Τσερνόφ.τι θέλει σε μια ολόκληρη πολιτεία. δηλώνει πως η εφαρμογή από μέρους της μιας πλευράς ενάντια στην άλλη τέτοιας τρομοκρατίας. μάλιστα.". Ετρωγαν με ξύλινα κουτάλια λαχανόσουπα από ένα μεγάλο ντενεκεδένιο καζάνι. και εκπρόσωποι των αντεπαναστατικών κομμάτων των μενσεβίκων και των εσέρων. σαν Αμερικανό σοσιαλιστή. ο Κάμενεφ και ο Σοκόλνικοφ.. και να τη χρησιμοποιήσει για τα προσωπικά της συμφέροντα. Οι διαπραγματεύσεις με τη Βίκζελ. Κυκλοφορούσαν φήμες πως θ' αποκλείσουν τον Λένιν και τον Τρότσκι. να εκλεγεί προσωρινό Λαϊκό Συμβούλιο. Η "Πράβντα". ιδιαίτερα ανάμεσα στα διάφορα τμήματα της επαναστατικής δημοκρατίας. το ζήτημα τραβούσε για την τελική του λύση. Ακόμα κι η κεντρική στρατιωτική επιτροπή που δούλευε στο επιτελείο και που δρούσε πάντα σαν άσπονδος εχθρός του Σμόλνι. Η Βίκζελ έστειλε σ' όλη τη Ρωσία τηλεγράφημα: "Η σύσκεψη της πανρωσικής ένωσης των σιδηροδρομικών. έμπαιναν σε πρώτη γραμμή δύο ζητήματα: πρώτο. Ομως παρά τη γραμμή του Λένιν και της Κεντρικής Επιτροπής. "Δε θα μπορούσα άραγε.". που πήραν μέρος σ' αυτές τις διαπραγματεύσεις. βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε αντίθεση με την ίδια την ουσία και τους σκοπούς των διαπραγματεύσεων... δεύτερο.Το κτίριο του Δημαρχείου ήταν γεμάτο ανθρώπους. Σ' ένα μακρύ ξύλινο τραπέζι κάθονταν καμιά εικοσαριά στρατιώτες. τότε πώς πετυχαίνει ο λαός την πραγματοποίηση των αιτημάτων του. το απαραίτητο τσαγιερό. με οποιαδήποτε μορφή. χωρίς να προδώσουμε το σύνθημα για σοβιετική εξουσία". φώναξε ο συνοδός μου κι αμέσως με παρουσίασε σ' αυτούς που κάθονταν. και ελάχιστοι ζητούσαν τον αποκλεισμό τους από την κυβέρνηση. κι οι υπόλοιποι από τις αυτοδιοικήσεις των πόλεων. ένα μεγάλο καρβέλι μαύρο ψωμί και. Ενας ηλικιωμένος στρατιώτης μ' αγκάλιασε και με φίλησε εγκάρδια.. Και τι είναι αυτό το περιβόητο "Τάμανι". (1) Στις 29 του Οχτώβρη (11 του Νοέμβρη) από τη Βίκζελ (Πανρωσική εκτελεστική επιτροπή του συνδικάτου των σιδηροδρομικών). που βρίσκονται στα πρόθυρα συμφωνίας. Ισως μόνο οι λαϊκοί σοσιαλιστές και τα σοβιέτ των αγροτών βουλευτών είχαν αυτή τη γνώμη. *** Το απόγευμα ξαναπήγα στο Σμόλνι. κουβέντιασα με το σοφέρ του υγειονομικού αυτοκινήτου. Στην οδό Κίροτσνα μπήκαμε σε μια μεγάλη αυλή τριγυρισμένη από στρατώνες κι ανεβήκαμε από μια σκοτεινή σκάλα σ' ένα χαμηλό δωμάτιο. Στις 2 (15) του Νοέμβρη η Κεντρική Επιτροπή του κόμματος. οι παραπάνω απόψεις του Κάμενεφ δεν εκφράζουν τη διάθεση των μπολσεβίκων. μα αυτές γίνονταν όλο και πιο σπάνιες. "Και βέβαια μπορείτε!". για την έναρξη διαπραγματεύσεων. θα έπρεπε να είναι το "διπλωματικό προκάλυμμα των πολεμικών επιχειρήσεων". (3). μέρος στη νέα κυβέρνηση. αστειεύονταν και γελούσαν. Αν είναι αλήθεια. Ετσι λοιπόν. εννοείται. Να πάρουν. Παρουσιάζονταν ακόμα περιπτώσεις προκλητικής στάσης απέναντι στην καινούρια κυβέρνηση.. τηλεφώνησε από το Μογκιλιόφ: "Αν για το σχηματισμό της καινούριας κυβέρνησης είναι αναγκαία η συμφωνία με τους μπολσεβίκους. Ο σοφέρ ήταν εθελοντής. που απόρριπτε τη συμφωνία με τα αντεπαναστατικά αυτά κόμματα. να δημιουργηθεί καινούρια κυβέρνηση. Στο δωμάτιο έφεραν και άλλο καζάνι γεμάτο κουρκούτι. φώναξε πάνω από τον ώμο του σε απαίσια γερμανικά: "Also gut! Wir nach die Kasermen zu essen gehen" (2). τότε συμφωνούμε να αντιπροσωπευτούν σαν μειοψηφία στο υπουργικό συμβούλιο".. σταμάτησα τις επιχειρήσεις ενάντια στα εξεγερμένα στρατεύματα και έστειλα σαν εκπρόσωπο . Στην ίδια τη συνδιάσκεψη. που φωτιζόταν από ένα παράθυρο. πάρθηκε η απόφαση που απαιτούσε το σχηματισμό κυβέρνησης απ' όλα τα "σοσιαλιστικά" κόμματα. που συγκλονίζονταν από τη σκληρότητα του εμφύλιου πολέμου. συμφώνησαν με την απαίτηση της Βίκζελ. Η κεντρική αγροτική επιτροπή απευθύνθηκε προς τους αγρότες με έκκληση να μην αναγνωρίσουν το διάταγμα για τη γη. που ήταν μετά την Οχτωβριανή Επανάσταση ένα από τα κέντρα της αντισοβιετικής δράσης. Μου δώσαν ένα ξύλινο κουτάλι και με βάλαν να καθίσω στο τραπέζι. στο οποίο θα έμπαιναν περίπου τετρακόσια μέλη: Εβδομήντα πέντε από το Σμόλνι. τις αγροτικές επιτροπές και τα πολιτικά κόμματα. Κανένας δε μιλούσε πια για "ξεπάστρεμα των μπολσεβίκων". να 'ρθω μαζί σας. Ο δήμαρχος Σρέιντερ δήλωσε ότι εξαιτίας της μπολσεβίκικης εξέγερσης οι εκλογές για Συνταγματική Συνέλευση πρέπει ν' αναβληθούν επ' αόριστο. που ψήφισε το συνέδριο των Σοβιέτ. Στη συνείδηση της πλειοψηφίας των ανθρώπων. συζητούσαν δυνατά. Ολοι άρχισαν να με ρωτούν για την Αμερική: "Είναι αλήθεια ότι στην ελεύθερη χώρα σας πουλούν τους ψήφους για χρήματα. γιατί το διάταγμα αυτό οδηγεί σε ταραχή και εμφύλιο πόλεμο. Πάρτε μέτρα για το σταμάτημα της παραπέρα άσκοπης αιματοχυσίας. Ετσι κατάλαβα πως σε κάποιο στρατώνα μπορούμε να προγευματίσουμε. απορρίπτοντας κατηγορηματικά τη χρησιμοποίηση της πολιτικής τρομοκρατίας στον εμφύλιο πόλεμο. με εκπροσώπους των εχθρικών πλευρών και οργανώσεων. να σταματήσει η αιματοχυσία και. Είναι αλήθεια πως στην ελεύθερη χώρα σας μια ομαδούλα από μερικούς ανθρώπους μπορεί να κάνει ό. άλλοι τόσοι από την παλιά ΚΕΕ. Ολοι σηκώθηκαν και μου 'σφιξαν το χέρι. που έπρεπε να φύγει για το επαναστατικό μέτωπο. γυρίζοντας ελαφρά προς το μέρος μου. Σύντ. αναδημοσίευσε την έκκλησή του προς την Επιτροπή Σωτηρίας: "Σύμφωνα με πρόταση της Επιτροπής Σωτηρίας και όλων των δημοκρατικών οργανώσεων που ενώθηκαν τριγύρω της. που θεωρούσε αδύνατη τη σοσιαλιστική επανάσταση στη Ρωσία. όπως έδειχναν τα πράγματα. Και πώς το ανέχεται αυτό ο 91 .επίτροπο της Ανώτατης Διοίκησης τον Στάνκεβιτς. Στην απόφαση υπογραμμιζόταν πως "δεν είναι δυνατό να παραιτηθούμε από την αμιγή μπολσεβίκικη κυβέρνηση. μαζί με τους μπολσεβίκους. τα συνδικάτα. και στο δρόμο. Η συνδιάσκεψη (1) έστειλε αντιπροσωπείες στο μέτωπο. δηλαδή. στην Γκάτσινα.

Ηταν μέλος της επιτροπής του τάγματος. γιατί δεν το βρίσκω σωστό να σηκώσω το όπλο ενάντια στ' αδέλφια μου τους Ρώσους. Εβλεπες αυστηρούς ναύτες.". παίρνοντας μαζί μας τρία μεγάλα δέματα με εφημερίδες για το μέτωπο. επίχρυσοι και ποικιλόχρωμοι τρούλοι και οβελίσκοι.". Σκαρφαλώσαμε στο υγειονομικό αυτοκίνητο. μάλιστα. Οταν βρισκόμαστε στους στρατώνες.. των αρχηγών των Δημοκρατικών στη Νέα Υόρκη. Και φυσικά η αστική τάξη θα έχει του χεριού της και τη νομοθετική εξουσία και τη δικαιοσύνη. μπορώ να πω.". Το αυτοκίνητο τράβηξε ίσια στην οδό Λιτέιναγια. Δίπλα μου καθόταν ένας νεαρός υπολοχαγός. Σύντ. με καλπάκι από προβιά και χρυσά γαλόνια.. "Ξέρετε. "Κι εγώ. παρακαλούμε!". στις οποίες ζει μάζα λαού!. είπε. "Κι εγώ εκεί πάω". Ο Μπακλάνοφ. έγινε συνώνυμο κάθε λογής καταχρήσεων και εγκλημάτων. Δοκίμασα να τους εξηγήσω πως ο λαός προσπαθεί ν' αλλάξει την κατάσταση πραγμάτων με νόμιμα μέσα. "Προβοκάτορα! Κορνιλοφικέ!".. "Δεν είμαι μπολσεβίκος". Στην ίσια και βαλτώδη πεδιάδα άστραφτε η Πετρούπολη. αποφάσισαν αμέσως να πάνε στο Τσάρσκογιε Σελό. παιδιά που πήγαιναν φαγητό στους πατεράδες και στις μητέρες τους κι όλοι αυτοί που κινιούνταν προς τα κει και αντίστροφα. χαμηλώνοντας τη φωνή. Από το μέτωπο έρχονταν υγειονομικά αυτοκίνητα και κάποια στιγμή συναντήσαμε ένα κάρο που κινιόταν αργά. που. Αρνήθηκα να πάρω οποιοδήποτε μέρος στον εμφύλιο πόλεμο. μια και δε γνωρίζω τη χώρα σας. τέτοια πράγματα δε γίνονταν ούτε τον καιρό του τσάρου. κάθισε και γέμισε ένα ποτήρι τσάι. μα τον χαιρέτισαν όλοι φωναχτά. απάντησε. που ήταν σκεπασμένη από ολόκληρες σειρές με χρυσές επιγραφές. Περάσαμε κάτω από την πελώρια γκρίζα πέτρινη αψίδα των πυλών της Μόσχας.. σας παίρνουμε στην παρέα μας". Μπορούμε να πούμε πως είναι υπάλληλός μας. χτυπώντας τον ελαφρά στον ώμο. που είχε σκεπαστεί από το πρώτο χιόνι. τσαλαβουτούσαν μέσα στη βαθιά λάσπη. πείραζαν φιλικά τους κοκκινοφρουρούς. που λεγόταν Μπακλάνοφ και μιλούσε γαλλικά. φορτηγά αυτοκίνητα που ήταν σκεπασμένα από τις λόγχες των μαχητών.... προς το Βορρά. θαυμάσια! Θα πάμε να φάμε στο στρατώνα". Σύντ. Αλλοι χλομοί. "Μπορώ να μπω.λαός. "Παρακαλούμε. Συναντήσαμε. Εχει υπόψη του τη "Συνδιάσκεψη για ανακωχή". αφού εκεί η αστική τάξη είναι γερή. είπε αναπάντεχα ο Μπακλάνοφ. Ωστόσο..". Ανοιξε και φάνηκε η σιλουέτα ενός συνταγματάρχη. "Πάμε. και μπήκαμε σε μια φαρδιά ίσια δημοσιά. Αριστερά οι ψηλές καμινάδες που ξερνούσαν μαύρο καπνό και πίσω απ' όλα αυτά χαμήλωνε ο ουρανός πάνω από τη 92 .. οπότε το τάγμα πειθαρχεί σ' αυτόν και οι διαταγές του είναι υποχρεωτικές για όλους. όμως κανένας δε δίνει σημασία σ' αυτό. Απάνω του ήταν κουλουριασμένος και βογκούσε συνέχεια ένας νεαρός. σύντροφοι". Εκείνη τη στιγμή κάποιος χτύπησε την πόρτα. γύριζαν από κει στην πόλη. Ηταν ψηλός και ευπαρουσίαστος. Είχε τραυματιστεί βαριά στην κοιλιά. σύντροφε. Εμείς διοικούμε απόλυτα το τμήμα κι ο συνταγματάρχης παίρνει από μας το δικαίωμα του διοικητή μόνο σε ώρα μάχης. Ευχαρίστως. Η πλειοψηφία των κοκκινοφρουρών ήταν εντελώς νεαρά παιδιά. Στη Ρωσία.. 3. κι από τις δύο πλευρές της δημοσιάς. που με φωνές και τραγούδια πορεύονταν για το επαναστατικό μέτωπο. μπορεί να πέσουμε πάνω στους κοζάκους. μιλούσε με την ίδια ευχέρεια όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες. είμαι μέλος της επιτροπής! Δεν κρύβω τις πολιτικές μου απόψεις. Μας δώσαν πιστόλια και τουφέκια. Ουσιαστικά. Ηταν οι καμπουριασμένες και ταλαιπωρημένες από τη δουλιά γυναίκες των φτωχών συνοικιών.. "Μπορώ να 'ρθω κι εγώ μαζί σας. 2. Στα χωράφια. Ομάδες στρατιωτών που πήγαιναν χωρίς στρατιωτικό βήμα. γυναίκες και γέροι έσκαβαν χαρακώματα και έστηναν συρματοπλέγματα. Πώς.". ξέρετε. Κι εγώ. ρώτησε ο συνταγματάρχης. "Μάλιστα.". φώναζαν αστειευόμενοι οι συνεπιβάτες μας. μου φαίνεται ότι η αλλαγή με τέτοιον τρόπο είναι εντελώς απίθανη.". Περνούσαν ακόμα γυναίκες με φτυάρια και κάποτε με τουφέκια ή με το περιβραχιόνιο του Ερυθρού Σταυρού. με διαβεβαίωσε ζωηρά. χλομός σαν το κερί. είμαι καντέ..έδρα της καθοδήγησης του Δημοκρατικού Κόμματος στη Νέα Υόρκη. Ηταν γεμάτη από κοκκινοφρουρούς. που σκέπαζε τη δημοσιά κάμποσους πόντους. Σύντ. καθώς αποκαλύφθηκαν εκείνη την περίοδο πολυάριθμες περιπτώσεις συμμετοχής σε τέτοια εγκλήματα. Η αλήθεια είναι πως πάντοτε υπάρχουν καταχρήσεις.. Αυτή η φράση μπορεί να μεταφραστεί περίπου έτσι: "Λοιπόν. "Βλέπετε. "Μα.. Πίσω.".. Είπα πως πηγαίνω στο Τσάρσκογιε Σελό. παραξενεύτηκα. όμως να αγοράζουν και να πουλούν ολόκληρες πόλεις. μου έγνεψε ένας νεαρός υπαξιωματικός. "Σωστά".. ύστερα στη λεωφόρο Ζαγκόρντι. λασπωμένοι. "Μα πως. Ολοι όσοι ήταν στο δωμάτιο. τρίζοντας.. πρόβαλε ένας αδύναμος ήλιος από τα διάκενα που σχημάτιζαν τα σύννεφα. δεν μπορεί να κάνει τίποτα χωρίς την άδειά μας. Μα. είναι υπόλογος απέναντί μας για όλα. βαριούς αυτοκρατορικούς αετούς και ονόματα τσάρων. Δεξιά υψώνονταν οι άσπροι. Ο συνταγματάρχης μπήκε χαμογελώντας. προέρχομαι από την παλιά γενιά των ευγενών. Κανένας δε σηκώθηκε. όπως φαίνεται.. 1. Ο συνταγματάρχης τον ευχαρίστησε. μου εξήγησε: "Είμαι. "Δε νομίζω να υπάρχουν σήμερα τίποτα ιδιαίτερα σοβαρές υποθέσεις".". πρόεδρος της επιτροπής.. Προσπεράσαμε τα πυροβόλα και τα βληματοφόρα που κυλούσαν με θόρυβο προς το Νότο. λοιπόν.". "Τάμανι" ή "Τάμονι" . γιατί όλοι ξέρουν πως ποτέ δεν πρόκειται να ταχθώ ενάντια στη θέληση της πλειοψηφίας. απάντησαν χαρούμενα οι στρατιώτες. θα μπορέσει ο λαός ν' αλλάξει αυτή την κατάσταση. για να μη θίξει το συνταγματάρχη. Και μάλιστα σε ελεύθερη χώρα! Είναι δυνατόν ο λαός να μην έχει καθόλου επαναστατικά αισθήματα... Ο Μπακλάνοφ σκέφτηκε λιγάκι.. Μπορεί να μου πείτε πως δεν έχω δίκιο. "Μου φαίνεται πως λέγατε ότι θα πάτε στο Τσάρκογιε Σελό.. μας είπαν.

είπε νευρικά ο συνταγματάρχης. Στο τραπέζι κοντά στην πόρτα. Οι μπολσεβίκοι τον διέταξαν να μείνει εδώ και να συνεχίσει τη δουλιά του. καθώς και διάφορα άσυλα και καταφύγια." μου ψιθύρισε. ναι. Αυτό συνέβη σήμερα. Ο Μπακλάνοφ παρέλαβε επίσημα τη δουλιά από τον παλιό διοικητή. από τέτοια δουλιά. ο συνταγματάρχης σήκωσε τους ώμους. βλέποντας τον Μπακλάνοφ. μισό μίλι τριγύρω. Μακριά. Ολοι οι δρόμοι ήταν γεμάτοι από ανθρώπινα πλήθη.πότε φαινόταν και κανένας καλόγερος.. "Κλειδιά δεν έχω".τι βρεθεί στο κιβώτιο". που έρχονταν από την πρωτεύουσα. στις πόρτες ήταν σκοποί. Πότε . Ηταν τραυματισμένος στο στήθος και σε κάθε χτύπο της καρδιάς πεταγόταν μέσα από τα ρούχα του φρέσκο αίμα. προσπαθούσαν να βάλουν μπρος έναν πολύγραφο. όπως πάντα. Μόλις σταματούσε τη δουλιά ακόμα και για ένα δευτερόλεπτο. απ' όπου ξανοιγόταν μεγαλόπρεπη η θέα του απέραντου γκρίζου.. άνθρωποι σαν και μένα δεν μπορούν να πολεμήσουν. Στη γωνιά δύο εργάτες. σύντροφε. σημειώνοντας με κόκκινο και μπλε μολύβι τη διάταξη των στρατευμάτων. Περιμένετε! Τώρα θα σας γράψω την εξουσιοδότηση".. χωρίς ιππείς. "Α!" είπε. Ανάπνεε αργά και δύσκολα και σε κάθε εκπνοή σιγοψιθύριζε: "Θα γίνει ειρήνη. ήταν πατημένο και λασπωμένο. είπε.". Ετσι φτάσαμε μέχρι το Τσάρσκογιε Σελό. Ο κοκκινοφρουρός χαμογέλασε πονηρά.. όπου υπήρχαν οι εγκαταστάσεις για τη θερινή κατασκήνωση της φρουράς και βρισκόταν το αυτοκρατορικό αγρόκτημα..".". ενώ ο παλιός μου γνώριμος συνταγματάρχης στεκόταν στο παράθυρο και δάγκανε νευρικά τα γένια του. Το χορτάρι όμως είχε εξαφανιστεί από τον κάμπο πριν από πολύν καιρό. Μαζί με το νέο διοικητή του Τσάρσκογιε Σελό πήγα στα ανάκτορα της Αικατερίνης. "Καπάτσος είναι".. σαν την ήσυχη θάλασσα. Τα κτίρια που βρίσκονταν στο σταυροδρόμι ήταν κατατρυπημένα από σφαίρες και το έδαφος. ούτε με την άλλη πλευρά. Την ομοιομορφία του κάμπου τη χαλούσαν. ρώτησε απότομα. έπιναν τσάι και συζητούσαν ζωηρά. που κοίταζε σιωπηλά τον προλεταριακό στρατό που 'χε πλημμυρίσει τη δημοσιά. Εκεί κοντά τριγύριζαν πεινασμένα τα άλογα των κοζάκων. ούτε με τούτη. Απ' όλες τις μεριές διακρίνονταν εκκλησίες και μοναστήρια. "Ναι. έπιανε το πιστόλι και με αγάπη γύριζε το μύλο του. Το βλήμα πέτυχε τη Σλούτσκαγια και τη σκότωσε... Συζητούσαν και γελούσαν. κάτι μεγάλες οικοδομές με εγκαταλειμμένους κήπους. που έμεινε στη Βεσαραβία!". στο μέγαρο που συνεδρίαζε το Σοβιέτ.Φιλανδία. να πάτε στη διοίκηση και ν' αναλάβετε εκεί δουλιά. "Τι να 'κανα. "Χρήματα. κάτι μοναστήρια περιφραγμένα με πέτρινους τοίχους. Εδώ πέσαμε απάνω σ' ένα τεράστιο πλήθος. "Να εδώ έπεσε η Βέρα Σλούτσκαγια". όπως ήταν όταν το παρέλαβα πριν τρεις μέρες. 93 . ναύτες κι αξιωματικοί στέκονταν γύρω απ' αυτό. Δίπλα στον τοίχο βρισκόταν ένα ντιβάνι όπου ήταν ξαπλωμένος ένας νεαρός εργάτης. Τώρα. οποιαδήποτε ενστικτώδη αηδία κι αν νιώθουν προς τη δικτατορία του όχλου. μα οι υπόλοιποι δεν έδιναν καμιά σημασία. Λυπούμαι μόνο γιατί βρίσκομαι τόσο μακριά από τη μανούλα μου. όπου πηγαινοέρχονταν θορυβώδικα οι ήρωες των προλεταριακών τμημάτων. Στο διαμέρισμα του Σοβιέτ έβραζε το σαμοβάρι και πάνω από πενήντα εργάτες. Χτύπησα με το τσεκούρι... Ο δρόμος αριστερά. Το ξύλινο κιβώτιο ήταν άδειο. Βρισκόταν στο αυτοκίνητο με τον Ζάλκιντ και με έναν ακόμα σύντροφο... Στο τραπέζι που βρισκόταν στο κέντρο. Ο Ντιμπένκο κοίταξε προς το μέρος μας. κάποιος είδε το αυτοκίνητο κι έριξε με το πυροβόλο. απ' όπου υποχωρούσαν τα υπολείμματα των κοζάκων. Δύο κοκκινοφρουροί ήταν σκυμμένοι από πάνω του. Στην αυλή συνωστίζονταν κοκκινοφρουροί και ναύτες. "Σε τέτοιον πόλεμο. Είχε σταματήσει η μάχη και πήγαιναν για τα χαρακώματα της πρώτης γραμμής. Από τρεις κατευθύνσεις κατέβαιναν ανθρώπινοι χείμαρροι. όπως αυτός. φαίνεται. Ας σπάσει αυτός την κλειδαριά και ας καταγράψει ό. χωρίς να ξέρουν. κάμπου.. νωρίς το πρωί. αυτή η μπολσεβίκα μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου. Μπροστά μας ένας ατζαμής κοκκινοφρουρός προσπαθούσε να καβαλήσει ένα από τα άλογα μα πάντα έπεφτε. Υστερα κάθισε στη γραφομηχανή κι άρχισε να χτυπάει τα πλήκτρα με το ένα δάχτυλο. Στο Πούλκοβο ο δρόμος χώριζε. πράγμα που έκανε να γελάνε σαν παιδιά οι χιλιάδες των απλών ανθρώπων. Ενας από τους κοκκινοφρουρούς τον διέκοψε. Χρήματα.. Τα μάτια του ήταν κλειστά.. οδηγούσε σ' ένα χωριουδάκι στην κορυφή ενός χαμηλού λόφου. "Να τα κλειδιά από το τραπέζι". βρήκαμε μερικούς κοκκινοφρουρούς που κοιτούσαν γύρω με περιέργεια. Στο άλλο χέρι κρατούσε. Σ' αυτή τη θέση είχε γίνει σκληρή μάχη. Πήγε στη μηχανή κι άρχισε να χτυπάει τα γράμματα ένα . ο πελώριος Ντιμπένκο έσκυβε απάνω στο χάρτη. καθόταν ο Γάλλος από τη Βεσαραβία. με τα βαριά σύννεφα που κρέμονταν από πάνω του. το νεαρό και γεμάτο γένια πρόσωπό του είχε γίνει χαλκοπράσινο. όπου ήμουν στην προηγούμενη επίσκεψη.ένα. "Θ' ανοίξουμε το κιβώτιο!" είπε ο Μπακλάνοφ. είπε ο σοφέρ όταν ανεβήκαμε στο γυμνό λόφο. Ο Μπακλάνοφ ήταν πολύ συγκινημένος κι είχε πλήρη συναίσθηση του ρόλου του. όταν έξαφνα από τη θωρακισμένη αμαξοστοιχία με την οποία ταξίδευε ο ίδιος ο Κερένσκι. θα γίνει ειρήνη. Τα κλειδιά. Να το. έμπαιναν κι έβγαιναν αδιάκοπα σύνδεσμοι και κομισάριοι. "Πού είναι τα χρήματα. αριστερά υψωνόταν ο χαμηλός λόφος του Κράσνογιε Σελό. την πιστόλα από μπλε ατσάλι. "Δε θα θέλατε. Συναντιούνταν ζωηρά γνωστοί και φίλοι και αφηγούνταν εύθυμα μεταξύ τους τις περιπέτειές τους στις μάχες. δούλευαν πυρετώδικα. μερικές απομονωμένες φάμπρικες. στρατιώτες. Αχ. "Φέρτε ένα τσεκούρι! Να εδώ είναι ο Αμερικανός σύντροφος. εκεί κοντά...". γυρεύοντας άδικα κάποια τροφή. Στην ίδια εκείνη λευκή αίθουσα. Ο συνταγματάρχης έμεινε ξερός.. θέλετε να πείτε για το χρηματοκιβώτιο!..

Οι στρατιώτες πήδησαν ορθοί. Το βαρύ φορτηγό παλαντζάριζε δεξιά . (1). Από καιρό σε καιρό οι περιπολίες προσπαθούσαν να μας σταματήσουν. Είναι άραγε έτοιμοι οι Αμερικανοί εργάτες να κανονίσουν τους καπιταλιστές. "Οχι". ένας από τους συγκατηγορούμενους του Τόμας Μιούνι. κι οι κορμοί των δέντρων γυάλιζαν θαμπά κάτω από τις αχτίνες του αδύναμου κι ανήμπορου φθινοπωρινού ήλιου. Πηδώντας κάτω. "Είναι με τον Κερένσκι. Ο συνταγματάρχης μας κοίταξε θλιμμένα. ενέδρα. Προχωρήσαμε χωρίς κανένα εμπόδιο.". "Πυροβολούν!" είπε. θα τον πιάσουμε εμείς! Θα τον μεταφέρουμε στην Πετρούπολη και θα τον κλείσουμε στο Πετροπάβλοφσκ. Και ο Βλαντιμίρ Νικολάγιεβιτς συνέχιζε να μου φωνάζει κάτι για τη διεθνοποίηση της διώρυγας του Παναμά και παρόμοια πράγματα. σφίγγοντας τα όπλα.. Θα 'χαμε διατρέξει ακόμα ένα μίλι όταν ο Βλαντίμιρ Νικολάγιεβιτς αφουγκράστηκε και φώναξε ξαφνικά στο σοφέρ να σταματήσει το αυτοκίνητο. πού είναι το μέτωπο. απάντησε. Θα εκδοθεί ο Μπέρκμαν (2) στον Αγιο Φραγκίσκο. μιλώντας ψιθυριστά και σταματήσαμε τότε μόνο όταν το αυτοκίνητο έφτασε ακριβώς απέναντι στη θέση. που τους διοικούσε ένας μεγαλόσωμος εργάτης. Και περήφανα.. καθώς τον παίρνανε μαζί τους." Απότομα έγινε βαθιά σιωπή κι ύστερα μπροστά κι αριστερά μας ακούστηκαν ο ένας ύστερα από τον άλλο τρεις σύντομοι πυροβολισμοί. γεμάτες με τροτύλη.ζερβά. σύντροφοι!" είπε. Δεν ήταν εύκολο ν' απαντήσω σ' όλα αυτά τα ερωτήματα.". "Αδερφάκια.. απ' όπου πυροβολούσαν. ενώ πιανόμαστε ο ένας από τον άλλον και χοροπηδούσαμε ανάμεσα σε οβίδες που κυλιούνταν. Κάτω από την πίεση και τη μεγάλη αγανάκτηση των εργαζομένων ο Πρόεδρος Ουίλσον υποχρεώθηκε να επέμβει κι η ποινή άλλαξε: η ποινή του θανάτου μετατράπηκε για τον Τόμας Μιούνι σε ισόβια δεσμά. φωνάζοντας μέσα στο πανδαιμόνιο της μηχανής. σχηματίσαμε αλυσίδα και σκύβοντας..". "Γεια σας.. κάμποσοι ναύτες κι ένας . Μας εμείς δεν τους δίναμε καμιά σημασία. Τα φύλλα είχαν πέσει πια. είκοσι όπλα κι ολόκληρο το αυτοκίνητο με τις οβίδες κρέμονταν τώρα από μια τρίχα. ο Τόμας Μιούνι κάθισε στη φυλακή πάνω από είκοσι χρόνια και αφέθηκε ελεύθερος επί προεδρίας του Ρούζβελτ."Να τον συλλάβουμε". με γέμισε ερωτήματα για την Αμερική: "Γιατί η Αμερική μπήκε στον πόλεμο. Οι υπόλοιποι κοκκινοφρουροί τον υποστήριξαν. Αν και αποδείχτηκε η αθωότητά του. Ενας μεγαλόσωμος κοκκινοφρουρός. που όπως έλεγαν οι ίδιοι. Μπέρκμαν. Οι στρατιώτες έτρεχαν στη δημοσιά και προτείνοντας τα όπλα φώναζαν: "Στάσου". "Να τον πάρει ο διάβολος!" φώναξε ο κοκκινοφρουρός. που τον λέγανε Βλαντιμίρ Νικολάγιεβιτς. τρεις στρατιώτες φλυαρούσαν ξέγνοιαστα κοντά σε μια μικρή φωτιά: Ο Βλαντίμιρ Νικολάγιεβιτς προχώρησε. Ο Μπακλάνοφ δε συμφώνησε. χύτης. όπου στεγαζόταν το Σοβιέτ. χτυπώντας δυνατά στα πλευρά του αυτοκινήτου. Φόρτωσαν όλες αυτές τις οβίδες στο φορτηγό. που έρχονταν από το Τσάρσκογιε Σελό. Κατόπιν έσυραν ένα πυροβόλο των τριών δαχτύλων και το 'δεσαν με σχοινιά και σύρμα πίσω από τ' αυτοκίνητο. Τόμας Μιούνι . σύντροφε! Ρίξαμε σε δύο λαγούς. Μισή ντουζίνα κοκκινοφρουροί. "Τι πυροβολισμοί ήταν αυτοί εδώ. Ενας από τους στρατιώτες αναστενάζοντας μ' ανακούφιση. Αφού διατρέξαμε περίπου πέντε μίλια. Σύντ. Αυτός δε φταίει". Βαδίσαμε μα δεν το βρήκαμε". λυγίζοντας κάτω από το βάρος μικρών οβίδων από σφυρήλατο σίδερο. (2). Ελαττώσαμε την ταχύτητα.δραστήριος παράγοντας του εργατικού κινήματος των ΗΠΑ.". είπε άγρια ο κοκκινοφρουρός. μπήκαμε στο δάσος." κι άλλα παρόμοια. Ηταν. Εκεί είναι η θέση του!". Σ' ένα μικρό ξέφωτο.. Μου φώναξαν να πάω μαζί τους. Στο δάσος ήταν βαθιά ησυχία. καταδικάστηκε σε θάνατο με την προβοκατόρικη κατηγορία ότι δήθεν έριξε μια βόμβα κατά την ώρα της παρέλασης στον Αγιο Φραγκίσκο στις 22 του Ιούλη του 1916. ώσπου τα δέντρα άρχισαν να αραιώνουν και μπροστά μας φάνηκε λάμψη. είναι με τον Κερένσκι! Δεν τον πιάνετε εσείς.... Το πυροβόλο ακουμπούσε πότε στον ένα και πότε στον άλλο τροχό. με γιουχάισμα. άραγε.. τραβούσαμε παραπέρα. κι οι οβίδες κυλιούνταν κάτω από τα πόδια μας.. Μπροστά στο μέγαρο. απάντησε: "Εμείς πυροβολήσαμε. Εξαιρετικά συγκινημένοι τραβήξαμε προσεχτικά πιο πέρα. κάπου μισό βέρστι από τη δημοσιά. Ακουγόταν μόνο πώς έτριζε κάτω από τα πόδια μας. "Ακούτε. "Το πρωί ήταν εκεί πέρα. "Σας λέω.. Ολα ήταν ακίνητα. Πού βρίσκεται τώρα η υπόθεση του Μιούνι (1). Αυτός έκλεψε τα χρήματα και τα 'δωσε στον Κερένσκι". "Αει στο διάβολο και σεις!" φώναζαν οι κοκκινοφρουροί. Από το Σοβιέτ έβγαιναν κοκκινοφρουροί. Και τώρα ο διάβολος ξέρει πού. ο πάγος που σκέπαζε τις μικρές λακκούβες του δάσους. "Αφού πριν απ' αυτόν ήταν εδώ κορνιλοφικοί. Σταματήσαμε. είναι δέκα φορές πιο ισχυρή και πέντε φορές πιο ευαίσθητη από το δυναμίτη. Ξεκινήσαμε με πολλή φασαρία και μ' όλη την ταχύτητα. 94 .δυο στρατιώτες. Ο μπροστινός ναύτης σταμάτησε κι έξυσε το σβέρκο. Σύντ. Η δημοσιά κι απ' τις δύο πλευρές καλυπτόταν από πυκνό δάσος. Σκαρφάλωσαν κι αυτοί στο αυτοκίνητο μαζί μας και τραβήξαμε πιο πέρα. συναντήσαμε μια ομάδα από ναύτες. "Θα σταματάμε για τον καθένα! Είμαστε η Κόκκινη Φρουρά!. στεκόταν ένα φορτηγό αυτοκίνητο που πήγαινε για το μέτωπο. σκαρφάλωσαν στην καρότσα. Ταυτόχρονα δύο σύντροφοι έλυσαν το πυροβόλο και γύρισαν ώσπου ο σωλήνας στράφηκε κατευθείαν πάνω από τις πλάτες μας. Το πυροβόλο μας.

Εκείνη πήρε αναποφάσιστα το χαρτί και το διάβασε φωναχτά και γρήγορα: "Το πιστοποιητικό αυτό χορηγήθηκε στον εκπρόσωπο της αμερικάνικης σοσιαλδημοκρατίας. "Αυτή δεν είναι τέτοια. Πηγαίνετε στη λέσχη αξιωματικών. που έβγαινε από το τζάκι μιας ξύλινης βίλας. που φλυαρούσαν στην αυλόπορτα. ένας καπνός. ένα χαμηλό μακρύ κτίριο. είπε ο στρατιώτης.". που απλωνόταν κατά μήκος της δημοσιάς. τραγουδούσαν ή απλώς κοιμούνταν στρατιώτες. ήταν εντελώς διαφορετικό. Οι σκοποί δήλωσαν πως πρέπει να τους ακολουθήσω. "Αδειες.. περνούσαν από χέρι σε χέρι την άδειά μου και λογομαχούσαν δαιμονισμένα για το αν πρέπει να με εκτελέσουν ή όχι. "Πρέπει να σας πάμε στην επιτροπή του συντάγματος". "Να σκοτώσουμε έναν αθώο δεν είναι αστείο. "Ποιος είναι αυτός. Κοίταξα: γύρω δεν υπήρχε ψυχή.". κι ύστερα κοιτάχτηκαν στα μάτια. μα ο ίδιος εκείνος ο ναύτης.". Οι κοκκινοφρουροί έμπηξαν τις φωνές. "Πάμε!" του είπα. Ενας από τους συνοδούς μου της έδωσε την άδεια. Δε μας χρειάζονται κανενός είδους άδειες. Αφού αυτοί οι σύντροφοι δε μας ξέρουν. "Οχι". Εκείνοι περιεργάστηκαν ηλίθια την άδειά μου. συντρόφισσα". είπε. "Γιατί όχι. Ο άλλος όμως με κοίταξε ακόμα μια φορά. Οι κοκκινοφρουροί. που είχε εκδοθεί από το επαναστατικό επιτελείο στο Σμόλνι. Βάλε μπρος! Δε χρειάζονται συζητήσεις!.".". μετά με τράβηξαν στον τοίχο και με σταμάτησαν. Αρχισε λογομαχία. Εκεί θα είναι και κανένας να μιλήσει μαζί σας στη γλώσσα σας. Εκείνοι κοντοστέκονταν. ύστερα πιο ορμητική. ασφαλώς θα 'ναι κανένας εγγράμματος". πήδηξα απ' το αυτοκίνητο που 'βαλε μπρος. που μίλησε νωρίτερα για πειθαρχία.. Εκεί.". Οταν εμφανίστηκα στο κατώφλι. Αμέσως κατάλαβα: Ηθελαν να με εκτελέσουν. Ηταν πια εντελώς σκοτάδι. αποχαιρετώντας με. Οι στρατιώτες ταλαντεύτηκαν. Ολα τα πιστοποιητικά ήταν ίδια και μόνο το δικό μου. στην αρχή. "Εμείς. το διεθνιστή σύντροφο Τζον Ριντ. "Πάμε σε κείνο το σπίτι. οι στρατιώτες άρχισαν να συνεννοούνται μεταξύ τους. Οι στρατιώτες απομακρύνθηκαν από μένα και βγήκαν στο δρόμο.*** Το αυτοκίνητό μας έτρεχε προς το Ρομάνοφ. Ωστόσο σε λίγο όλοι συμφώνησαν με τη γνώμη του ναύτη.. Βαδίζαμε από ένα λασπωμένο δρόμο μέσα στο πυκνό σούρουπο. όπως των άλλων". αδερφέ. Εκείνη τη στιγμή όμως επέμβηκε ένας ναύτης. "Η επιτροπή! Η επιτροπή!". Μέσα από το πλήθος βγήκε ένας ξερακιανός νεαρός με κόκκινο περιβραχιόνιο. "Εμείς ξέρουμε ότι αυτός ο σύντροφος είναι άνθρωπος πιστός". πετάχτηκαν μπροστά μας.. αργή. 95 .... περίπου ένα μίλι από τη δημοσιά. Ετρεξα με απελπισία ξοπίσω τους. Από καιρό σε καιρό συναντούσαμε ομάδες στρατιωτών. Μια κοντή χοντρή γυναίκα άνοιξε την πόρτα και τινάχτηκε προς τα πίσω φωνάζοντας: "Εγώ δεν ξέρω τίποτα γι' αυτούς. γέμισαν τους συνοδούς μου με ανυπόμονες ερωτήσεις: "Πράχτορας.. "Ασφαλώς δε θα φάγατε ακόμα. Μόνο ένα σημάδι ζωής. Τον άρπαξα από το χέρι. Ολοι στράφηκαν σε μένα. διαβάστε αυτό μονάχα. ενώ στο μεταξύ όλη η παρέα μου κουνούσε τα χέρια.. Εγώ είμαι ο πρόεδρος της επιτροπής... Το φαγητό μας όμως τέλειωσε. Το οργισμένο μουρμούρισμα μετατράπηκε απότομα σε οχλοβοή χαρούμενων χαιρετισμών. κουνώντας τα όπλα. είπε ένας. Ανεβήκαμε την καγκελωτή σκάλα και μπήκαμε σ' ένα μεγάλο δωμάτιο με γυμνούς τοίχους. πήρε το μέρος των σκοπών. όταν φτάσαμε στο στρατώνα του 2ου Συντάγματος πεζικού του Τσάρσκογιε Σελό.". Κάμποσοι στρατιώτες. Προβοκάτορας. δεν ξέρουμε να διαβάσουμε". είπαν. "Σύντροφοι. Για να μην προκαλέσω παραπέρα συζητήσεις. Στο πρώτο ακριβώς σταυροδρόμι.. Καλώς ήρθατε στο σύνταγμά μας. Ηταν περίπου χίλια άτομα." είπε. είπε ένας απ' αυτούς σκυθρωπά. Οι συνοδοί μου ανάφεραν: "Δώστε τα χαρτιά του!". δύο στρατιώτες..".. Πρέπει να κρατούμε την επαναστατική πειθαρχία.. Οι στρατιώτες ψιθύρισαν κάτι για ένα λεπτό. Το πλήθος σταμάτησε και με μουρμούρες μαζεύτηκε γύρω μου. "Δεν κάνει έτσι. Ολοι ρίχτηκαν απάνω μου κι άρχισαν να μου σφίγγουν το χέρι. αμέσως έγινε σιωπή. συζητούσαν. Στη μέση ακριβώς ήταν μια σόμπα και στους τοίχους απλώνονταν πατάρια όπου έπαιζαν χαρτιά.. πρέπει να υποταχθούμε.. σύντροφοι. "Εδώ Κόκκινη Φρουρά. Τέτοια είναι η επαναστατική πειθαρχία. "Αφού όμως υπάρχουν διαταγές της επιτροπής. Ακούγονταν θυμωμένες φωνές. με κοιτούσαν ύποπτα. σύντροφοι!". "Σύντροφοι! Σύντροφοι!" φώναξε ένας από τους συνοδούς μου. Κόψαμε ταχύτητα και σταθήκαμε. Πλησιάσαμε στην πόρτα της βίλας και χτυπήσαμε. με μουρμούρες. σχίζοντας το διάφανο και καθαρό αέρα. "Προσέξτε καλύτερα σύντροφοι! Αφού αυτή η σφραγίδα είναι της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής!". Στο ταβάνι έχασκε μια τρύπα που είχε ανοίξει από τα πυροβόλα του Κερένσκι. Μετά άρχισε κίνηση. Οι κοκκινοφρουροί διαμαρτυρήθηκαν οργισμένα. Εκείνος τα διάβασε προσεχτικά και μου 'ριξε ένα διαπεραστικό βλέμμα. έβγαλαν τα λερωμένα χαρτιά τους. αυτός είναι Αμερικανός σύντροφος.. Διαφορετικά ο κάθε αντεπαναστάτης θα μπαίνει στο αυτοκίνητο και θα λέει: Δε μου χρειάζονται κανενός είδους άδειες!." ρώτησε απότομα. Υστερα χαμογέλασε και μου επέστρεψε την άδεια. Γυρίζοντας πίσω στη δημοσιά. "Να.".

"Οι κοζάκοι απομακρύνθηκαν στον τομέα μας κατά δέκα χιλιόμετρα. έλεγαν. Από την πόρτα του Σοβιέτ. Οταν τέλειωσε το φαγητό. Κατόπιν ο υπαξιωματικός έφυγε και μέσα σε δέκα λεπτά γύρισε με έτοιμη τη διαταγή.". "Στεπάν Γκεόργκιεβιτς. Στα χέρια του κρατούσε την ίδια εκείνη πιστόλα. "Υπάρχει διαταγή να κινηθούμε προς τα μπρος όσο μπορούμε γρηγορότερα και να ετοιμαστούμε το πρωί να δώσουμε μάχη με τους κοζάκους βόρεια της Γκάτσινα. Εδώ όλα ήταν όπως και πριν: Μάζες εργατών. αναφέρω εδώ απόσπασμα από την κατάθεση του στρατηγού Κρασνόφ στις 14 του Νοέμβρη (1η Νοέμβρη): 96 . δείχνοντας τα σημάδια του μολυβιού στο χάρτη. στις διαταγές σας". Επικράτησε σύντομη σιωπή. είπε ο συνταγματάρχης. Ο συνταγματάρχης είναι μενσεβίκος. Κύριοι. Ο λοχαγός Χερλόφ έδειξε. Οι στρατιώτες σέρβιραν αθόρυβα το φαγητό. Ο πρόεδρος με σύστησε σ' αυτόν. Ομως όλοι τους. και μπήκε στην τραπεζαρία ο πρόεδρος της επιτροπής του συντάγματος. Ηταν ένας άντρας με απλό παρουσιαστικό. Εχετε την καλοσύνη να δώσετε τις ανάλογες διαταγές. θωρακισμένα και πυροβόλα. ο οποίος στεκόταν εκεί. "Δεν είστε μπολσεβίκος. Κανένας δεν έμαθε τι είπε ο Ντιμπένκο στους κοζάκους. λοιπόν εδώ η επανάσταση." ρώτησα τον Μορόφσκι. "Να εδώ". Μπήκαμε στην τραπεζαρία. Γύρω στο τραπέζι χαμογέλασαν. απάντησε ο καινούριος φίλος μου. Οσον αφορά τον Κερένσκι. Τη στιγμή ακριβώς αυτή πήγαινε κατά κει ένας νεαρός. ο θρίαμβος της ασυνήθιστης νίκης. "Εντάξει". Αργότερα άκουσα πως ο παπάς αυτός εκτελέστηκε. όταν μπήκαν στην πόλη." "Συγνώμη". Υστερα υπέγραψε το πρωτότυπο.. "Σύμφωνα με τη διαταγή πιάσαμε θέσεις κατά μήκος αυτής της δημοσιάς. Δε θεωρώ αναγκαίο να καταλάβουμε θέσεις πιο μπροστά. στο κεφαλόσκαλο ήταν η αίθουσα του μπιλιάρδου. ολόγυρα ήταν γεμάτο από φορτηγά αυτοκίνητα. Είναι ανάγκη να τους συντρίψουμε τελειωτικά.Τη στιγμή εκείνη άνοιξε η πόρτα... λοιπόν. πετώντας δεξιά κι αριστερά γρήγορες διαταγές.. Οι υπόλοιποι μαζεύτηκαν γύρω του. Ο συνταγματάρχης γύρισε ξανά το χάρτη: "Καλά". Ο Καρσάβιν με αντικατέστησε στις πέντε η ώρα. θα σας ήταν εύκολο.. που ένας υπαξιωματικός. Ο λοχαγός Χερλόφ είναι καντέ. βρίσκονταν το πρωί οι θέσεις μας. ότι ο στρατηγός Κρασνόφ παραδόθηκε μ' όλο το επιτελείο του και μερικές χιλιάδες κοζάκους και συμβούλεψε και τον Κερένσκι να κάνει το ίδιο. τον διέκοψε ο πρόεδρος της επιτροπής του συντάγματος. Ενώθηκαν με την ομάδα. είπε ο υπολοχαγός σε υπέροχα γαλλικά. όπως κι εγώ..". "Στο σύνταγμά μας μόνο ένας αξιωματικός είναι μπολσεβίκος.. είπε ο συνταγματάρχης. πιστεύουν στη δημοκρατία και θεωρούν υποχρέωσή τους να ακολουθήσουν τη μάζα των στρατιωτών. με σταυρούς και κορδέλες των αυτοκρατορικών παράσημων. κι έδωσε την υπογραμμένη διαταγή στο συνταγματάρχη. έδωσε μερικές διαταγές. είπε με αλλαγμένη φωνή. ακούγονταν ακόμα φωνές και γέλια. "Θαυμάσια". όπου στη μέση. "Οχι".".". που είχαν ανάμεσά τους έναν παπά. Ο πρόεδρος της επιτροπής πήρε το ένα αντίγραφο της διαταγής και το αντιπαράβαλε με το χάρτη. μου 'σφιξε το χέρι κι έφυγε. Πρέπει να σας πω. Οταν μπήκα.Ο πρόεδρος της επιτροπής με οδήγησε μέσα από την αυλή στην είσοδο του άλλου κτιρίου. Και τραβώντας γρήγορα στο χάρτη γραμμή με μπλε μολύβι. Από το πολυτελές χολ οδηγούσε στο απάνω πάτωμα μια κεντρική σκάλα. "Στεπάν Γκεόργκιεβιτς Μορόφσκι. κάθονταν είκοσι αξιωματικοί με πλήρη εξάρτυση. βγήκε από το αυτοκίνητο και προχώρησε πιο πέρα πεζός.. Μέσα από το πλήθος έσπρωχναν για να περάσουν μισή ντουζίνα κοκκινοφρουροί. εκείνος που ευλογούσε τους κοζάκους... τις στενογράφησε. Ηταν ο πάτερ Ιβάν.. του χαρτοπαίγνιου και η βιβλιοθήκη. που φωτιζόταν από αστραφτερούς πολυελαίους. που είναι τώρα το τμήμα μας. Ο Ντιμπένκο κάθισε στο πίσω κάθισμα κι έφυγε ολοταχώς για την Γκάτσινα για να κανονίσει τους λογαριασμούς του με τον Κερένσκι. το σφράγισε με μια στρογγυλή σφραγίδα. με φαρδείς ώμους και μ' άσπρο γένι. Δίπλωσε το αντίγραφο και το 'χωσε στην τσέπη. Ομως ένα είναι εξακριβωμένο.". στρατιωτών και ναυτών έρχονταν κι έφευγαν. Τη νύχτα έφτασε ως τις προσβάσεις της Γκάτσινα. σ' ένα μακρύ τραπέζι. Να. Κι εγώ είμαι δεξιός εσέρος. σήμερα τη νύχτα θα κρατήσετε αυτήν εδώ τη γραμμή. βγήκε ο Ντιμπένκο. πού ήταν η επανάσταση! *** Γύρισα στο μέγαρο του Σοβιέτ του Τσάρσκογιε Σελό με το αυτοκίνητο του επιτελείου του συντάγματος. οι στρατιώτες έφεραν το χάρτη κι ο συνταγματάρχης τον άπλωσε στο τραπέζι.. πως η πλειοψηφία των αξιωματικών του στρατού μας δεν είναι μπολσεβίκοι. γραμμένη στη γραφομηχανή σε δύο αντίτυπα.. Μα τώρα βρίσκεται στην Πετρούπολη. σηκώθηκαν όλοι ευγενικά και μ' έβαλαν να καθίσω δίπλα στο συνταγματάρχη. Στην αυλή περίμενε έτοιμο ένα αυτοκίνητο. που την έβγαλε από την τσέπη. Πρόσεξα όμως πως δύο ή τρεις κοίταξαν φοβισμένα τους στρατιώτες. Η ατμόσφαιρα ήταν ακριβώς η ίδια όπως σ' οποιαδήποτε ευρωπαϊκή συγκέντρωση αξιωματικών. Πού είναι. που ήταν γύρω από το συνταγματάρχη κι έσκυψαν απάνω στο χάρτη. Στο δεύτερο πάτωμα. είπε και σηκώθηκε. με αριστοκρατική εμφάνιση και με επωμίδες υπολοχαγού.. με κάποιο στρατιώτη. ενισχύοντας τις θέσεις με. με σπαθιά στολισμένα με χρυσό κι ασήμι. Βλαντίμιρ Κιρίλοβιτς.

πότε αριστερά για ν' αποφύγουμε τις συγκρούσεις που ήταν αναπόφευχτες. ολόκληρος σωρός από διαμάντια. μαζί με έναν εργάτη . Αυτό το πράγμα θα είναι φυγή."Δεν ξέρω ποιος είναι αυτός ο Ντιμπένκο". "Τι να κάνω λοιπόν. τέτοιες συζητήσεις γίνονται και ξέρω πως δε σας συμπαθεί κανένας". στη γυμνή πεδιάδα. να τον αντικαταστήσουν. πως το 'σκασε. Εκανα συναγερμό και διέταξα να τον αναζητήσουν. Από πίσω μας ακούγονταν το βρισίδι των πεζών. έδειξε με μια χαρούμενη χειρονομία προς την κατεύθυνση της πρωτεύουσας που έλαμπε στο βάθος. χωρίς φώτα. στην πόλη Γκάτσινα. όπως κι εμείς. Μόνο να μου δώσετε ένα σίγουρο οδηγό". "Λοιπόν! Τι θέλετε να γίνει. Αφού παίζετε ένα τόσο μεγάλο παιχνίδι. "Θα σας δώσω φρουρά να σας συνοδεύσει και σας παρακαλώ να έρθει μαζί σας κι ένας ναύτης". κάρα. Στις 15 η ώρα περίπου σήμερα με κάλεσε ο ανώτατος διοικητής. "Τώρα είναι ολότελα δική μου! Η Πετρούπολή μου!". που γύριζε πίσω. "Μάλιστα. Ηταν πολύ ανήσυχος και νευρικός. "Σύμφωνοι. απάντησα. που τη νύχτα ήταν πιο μεγαλόπρεπη από την ημέρα. Να πάτε ήσυχα. όπως το δικό μας. είπε. Προχωρούσαμε στα τυφλά. "Γιατί. 97 .". "Σύμφωνοι". Ρουσακόφ και τον διέταξα να ορίσει οχτώ κοζάκους για φρουρά του ανώτατου διοικητή. όντας βέβαιος πως δεν μπορούσε να απομακρυνθεί από την Γκάτσινα κι ότι θα κρύφτηκε κάπου εδώ". Ετσι.σοφέρ . που κινούνταν για το μέτωπο. Φάνταζε σαν να ήταν σκορπισμένος. που ήταν γεμάτο από κοκκινοφρουρούς.στην καμπίνα του φορτηγού. ανοιχτά. Λιποτάχτησε κι έχασε και τα τελευταία υπολείμματα της δημοφιλίας που είχε κάποτε ανάμεσα στις ρωσικές μάζες. Πετρέλαιο δεν είχαμε και δεν ανάψαμε τα φανάρια. τότε πρέπει να ξέρετε να δώσετε και λόγο". κι από φρέσκιες εφεδρείες. Πήγα. "Δική μου!" φώναξε και το πρόσωπό του λαμποκοπούσε. Οι κοζάκοι σας λένε ανοιχτά."1η Νοέμβρη 1917. κι αγγίζοντας σχεδόν τους ξένους τροχούς. το 'σκασε ο Κερένσκι. "Αν είστε τίμιος άνθρωπος. φάλαγγες πυροβολικού. ντυμένος ναύτης. μόνος. "Στρατηγέ. στρίβοντας απότομα πότε δεξιά. οι αξιωματικοί είναι ιδιαίτερα δυσαρεστημένοι μαζί σας". Ξέρετε ότι βρίσκεται εδώ ο Ντιμπένκο. *** Γύρισα στην Πετρούπολη. στρατηγέ!". "Μάλιστα. Η δημοσιά ήταν γεμάτη από προλεταριακό στρατό. να πάτε τώρα αμέσως στην Πετρούπολη με άσπρη σημαία και να παρουσιαστείτε στην Επαναστατική Επιτροπή. καθισμένος. αυτό θα κάνω. "Οχι! Μόνο ναύτης να μην έρθει. Θ' αυτοκτονήσω!". Στο σκοτάδι διακρίνονταν θαμπά τεράστια φορτηγά. με προδώσατε. "Μάλιστα. Στον ορίζοντα έλαμπαν τα φώτα της πρωτεύουσας. Μέσα σε μισή ώρα ήρθαν οι κοζάκοι κι είπαν πως ο Κερένσκι δεν είναι εκεί. "Μάλιστα. Μόνο που θα φύγω τη νύχτα". κάλεσα τον κοζάκο του 10ου κοζάκικου Συντάγματος του Ντον. όπου θα διαπραγματευτείτε σαν επικεφαλής της κυβέρνησης". Ο γερο-εργάτης που οδηγούσε το αυτοκίνητό μας. "Μα και οι αξιωματικοί μιλούνε με τον ίδιο τρόπο". κι όλα αυτά. για να δουν όλοι πως δε λιποταχτείτε". πως θα με πιάσουν και θα με παραδώσουν στους ναύτες". "Είναι εχθρός μου".

Από τις πιο απόμερες γωνιές της απέραντης Ρωσίας. όλοι οι συνειδητοί στρατιώτες. Οι πύλες Σπάσκι του Κρεμλίνου από λεπτό σε λεπτό θα σωριαστούν. οι ακτήμονες αγρότες και μια ομάδα. όπου είναι συγκεντρωμένος αυτή τη στιγμή όλος ο καλλιτεχνικός θησαυρός της Πετρούπολης και της Μόσχας βομβαρδίζεται. η Κεντρική Επιτροπή του κόμματος των σοσιαλιστών . "Βομβαρδίζουν το Κρεμλίνο!". δεν μπορούσε να συγκριθεί μ' αυτήν τη φριχτή ιεροσυλία στην καρδιά της αγίας Ρωσίας. τη Βίνιτσα. Παρακαλούμε να συλληφθεί ο Κερένσκι και να ζητηθεί απ' αυτόν. τους παρακολουθούσαν μάζες αστών που τους κοίταζαν σιωπηλά. προωθούσε τη νίκη της.επαναστατών. των ευελπίδων. το Νόβγκοροντ. προς όλους Με βάση τη συμφωνία των κοζάκων. περιφρονητικά και φοβισμένα. όπου οι δρόμοι είχαν πλημμυρίσει στο αίμα. Η οδός Τβερ και Κουζνέτσκ βρισκόταν στις φλόγες. μια μικρούτσικη ομάδα της διανόησης. Ο αγώνας φτάνει ως τη θηριωδία.. προς όλα τα Σοβιέτ των εργατών. των στρατιωτών και των αγροτών βουλευτών. Η εκκλησία Βασίλι Μπλαζένιν και η εκκλησία Ουσπένσκι καταστρέφονται. Καθώς βάδιζαν στους μισοσκότεινους και γλιστερούς από τη λάσπη δρόμους. Η εκκλησία του Ουσπένσκι έγινε σκόνη. Το βράδυ δημοσιεύτηκε στις εφημερίδες η αίτησή του για παραίτηση: "Μόλις τώρα δα άκουσα από αυτόπτες μάρτυρες το τι έγινε στη Μόσχα. Πού τραβάμε. Υπογραφές: Οι κοζάκοι της 1ης κοζάκικης έφιππης Μεραρχίας του Ουσουρίσκι του Ντον. οι γραφειοκράτες. Είμαι ανίσχυρος να σταματήσω αυτό το φοβερό κακό. οι κερδοσκόποι. να εμφανιστεί αμέσως στην Πετρούπολη για να παραπεμφθεί στο δικαστήριο. Η είδηση αυτή μεταδόθηκε σχεδόν με φρίκη στους δρόμους της Πετρούπολης από στόμα σε στόμα. δουλεύοντας εντατικά και αδιάκοπα. Οσοι έρχονταν από τη "λευκομαρμάρινη μητέρα Μόσχα" αφηγούνταν φοβερά πράγματα: Χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν. Το Δημαρχείο κάηκε ολότελα.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ Η Μόσχα Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Στο κρύο σούρουπο βάδιζαν άντρες και γυναίκες και οι μακριές λόγχες των όπλων τους κουνιούνταν από πάνω τους. υποστηρίζοντας ότι ο Κερένσκι είναι υπόλογος μόνο απέναντι στη Συντακτική Συνέλευση. τη Μόσχα. οι αξιωματικοί. το Σαράτοφ. Το βράδυ στις 16 (3) του Νοέμβρη παρακολούθησα δύο χιλιάδες κοκκινοφρουρούς να βαδίζουν στη λεωφόρο Ζαγκορόντναγια μ' επικεφαλής τη στρατιωτική μουσική. νέα έφταναν από το Καζάν. των συνταγμάτων. Το Κρεμλίνο. οι τοκογλύφοι. των μεραρχιών. οι υπάλληλοι. Τι θα γίνει ακόμα. οι πολιτικοί παράγοντες. των ναυτών και των εργατών αποφασίστηκε να παραπεμφθεί ο Αλεξάντρ Φιοντόροβιτς Κερένσκι σε δημόσιο λαϊκό δικαστήριο. Ολοι ήταν ενάντιά τους: οι επιχειρηματίες. η είδηση για τη συντριβή του Κερένσκι ξαναγύριζε σαν βροντερή ηχώ της προλεταριακής νίκης. Ντιμπένκο". Ο ναός του Βασίλι Μπλαζένιν μετατράπηκε σε καπνίζοντα ερείπια. προς όλους. Δεν μπορώ να δουλέψω κάτω από το βάρος αυτών των σκέψεων που οδηγούν στην τρέλα. 98 . Τίποτα απ' όλα όσα είχαν κάνει οι μπολσεβίκοι. οι δάσκαλοι. όλοι εναντιώθηκαν ακόμα πιο αποφασιστικά. Ο λαϊκός επίτροπος. των στρατιωτών. Οι θεοσεβούμενοι άνθρωποι άκουγαν τον κρότο των πυροβόλων να βάλλουν κατευθείαν στο μέτωπο της αγίας ορθοδόξου εκκλησίας και να κάνουν χίλια κομμάτια τα άγια των αγίων του ρωσικού έθνους. Στις 15 (2) του Νοέμβρη ο επίτροπος της Λαϊκής Παιδείας Λουνατσάρσκι έκλαιγε με λυγμούς στη σύσκεψη του Σοβιέτ των Λαϊκών Επιτρόπων και βγήκε από το δωμάτιο φωνάζοντας: "Δεν μπορώ ν' αντέξω σ' αυτό! Δεν μπορώ να υποφέρω αυτή την καταστροφή όλης της ομορφιάς και των παραδόσεων.. όπου είχε ξεσπάσει ένα κύμα από πεισματώδεις οδομαχίες. όπου οι μπολσεβίκοι κατεύθυναν το πυροβολικό στο τελευταίο φρούριο της αστικής τάξης . οι τσιφλικάδες. οι μπακάληδες. Ολα τα άλλα σοσιαλιστικά κόμματα μισούσαν τους μπολσεβίκους θανάσιμα.στο Κρεμλίνο. που με περηφάνια θεωρούσε τον Κερένσκι μέλος του. που πήγαιναν να υποδεχτούν τ' αδέρφια τους που γύριζαν από το μέτωπο υπεράσπισης της κόκκινης Πετρούπολης. οι άνθρωποι των ελεύθερων επαγγελμάτων. Η υπομονή μου εξαντλήθηκε. Η Επιτροπή Σωτηρίας. Παρακαλούμε να συλληφθεί ο Κερένσκι για να παραπεμφθεί σε δημόσιο λαϊκό δικαστήριο. Αυτό δεν μπορώ να το υποφέρω. στο όνομα των παραπάνω οργανώσεων. η επιτροπή των ευελπίδων του παρτιζάνικου τμήματος της περιοχής της Πετρούπολης. το Δημοτικό Συμβούλιο. Προς όλους.". "14η (1η) του Νοέμβρη: Προς όλες τις στρατιωτικές επιτροπές των σωμάτων. που παιάνιζε τη "Μασσαλιώτιδα" (πόσο ταιριαστό ήταν αυτό το εμβατήριο σ' έναν τέτοιο στρατό!) και με τις κατακόκκινες σαν αίμα σημαίες ν' ανεμίζουν πάνω από τις πυκνές φάλαγγες των εργατών. Με το μέρος των Σοβιέτ ήταν οι μάζες των απλών εργατών. οι ναύτες. Χιλιάδες θύματα. ο εκπρόσωπος της 5ης Στρατιάς.

Από τη στιγμή της υπογραφής της συμφωνίας. μα οι στρατιώτες γελούσαν. για τον οποίον έλεγαν πως ήταν "πιο αριστερός κι από τον Λένιν". οργανώνεται επιτροπή από αντιπροσώπους της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής και από αντιπροσώπους της διοίκησης και των οργανώσεων που πήραν μέρος στις διαπραγματεύσεις για τη συνθηκολόγηση. Η ατμόσφαιρα ήταν αποπνιχτική. 3. Θέσεις υπήρχαν μόνο για τέσσερις. τέτοια. που έκαιγε ξύλα. που ήταν φορτωμένοι με μεγάλα σακούλια με τρόφιμα.". για να κάνουν τα παράπονά τους μπροστά στο Σοβιέτ τους. όρμησαν στα βαγόνια. Οι μπολσεβίκοι κρατούσαν την πόλη στα χέρια τους εδώ και δύο μέρες.όπως τρεις από μας τρυπώσαμε στο κουπέ μας. Οι κατατρομαγμένοι κάτοικοι βγήκαν από τα υπόγεια και πήγαν ν' αναζητήσουν τους νεκρούς τους. με την υποστήριξη των απλών σιδηροδρομικών. Από τότε μέχρι που νύχτωσε δεν είδαμε πια τίποτα. Ο εισπράχτορας. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή εγγυάται σ' όλους την ελευθερία και την προσωπική ασφάλεια.. Τους άφησαν ελεύθερους χωρίς καμιά διαδικασία. Στη διάρκεια της περασμένης βδομάδας η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή της Πετρούπολης. Πότε . Αντιλαμβάνομαι όλο το βάρος αυτής της απόφασης. Οι στρατιώτες άλλαξαν αμέσως στάση. εκτός από την αμαξοστοιχία μας. Για την πραγματοποίηση του αφοπλισμού. Ακριβώς αυτές οι τρομερές φήμες μας ανάγκασαν να πάμε στη Μόσχα. Σε έναν απ' αυτούς τους σταθμούς. εμφανίστηκε κάποια αγρότισσα με ένα καλαθάκι γεμάτο φέτες ψωμιού και μ' ένα μεγάλο τσαγιερό με χλιαρό κρίθινο καφέ. Ομως. κατέλαβε το σταθμό του Νικολάγιεφσκ. ευγενικά και φιλόφρονα. όπου ήταν κλεισμένοι δύο χοντροί και καλοντυμένοι Ρώσοι.πότε εμφανιζόταν ο εισπράχτορας και σύμφωνα με τη συνήθεια ρωτούσε για εισιτήρια. 99 . χτυπούσαν με τα τακούνια και τραγουδούσαν μελαγχολικά αγροτικά τραγούδια. 2.. τα δύο μέρη θα εκδώσουν αμέσως διαταγή για το σταμάτημα κάθε είδους πυρών και κάθε είδους πολεμικών ενεργειών και θα πάρουν αποφασιστικά μέτρα για την πιστή εκπλήρωση της διαταγής κατά τόπους. γεμάτη αναθυμιάσεις και καπνούς από τα τσιγάρα. κατέλαβαν όλα τα κουπέ και τους διαδρόμους και πολλοί σκαρφάλωσαν ακόμα και στη σκεπή των βαγονιών. Την ίδια εκείνη μέρα οι λευκοφρουροί και οι ευέλπιδες παρέδωσαν το Κρεμλίνο. ασφαλώς θα τα τινάζαμε εκείνη τη νύχτα. που ήταν φορτωμένη κόσμο κι έτριζε και σταματούσε κάθε λεπτό. Αν δεν ήταν σπασμένα τα τζάμια. Η επιτροπή της κοινωνικής ασφάλειας διαλύεται.. Και είναι φυσικό να είναι κουρασμένοι!. Το τρένο είχε μεγάλη καθυστέρηση.. Η συμφωνία για τη λήξη των εχθροπραξιών ανέφερε: "1. Οι αξιωματικοί παραμένουν με το βαθμό του όπλου τους. Σε λίγο... Για ποιο λόγο να ενοχληθούν για την άνεση μιας φούχτας αστών! Τους δείξαμε τα χαρτιά μας από το Σμόλνι.. Στις 12 περίπου το μεσημέρι.. παρέμεινε ωστόσο μια φτιαχτή πόλη. Στο διάδρομο που ήταν τόσο γεμάτος.". που είχαν δώσει φιλοδώρημα στον εισπράχτορα. είδα τον Νόγκιν και τον Ρίκοφ. κανένας δεν μπορούσε να φύγει από την πρωτεύουσα. χώθηκαν καμιά εικοσαριά στρατιώτες. Η μικρή και αδύνατη ατμομηχανή. κανένας άλλος σχεδόν δεν είχε εισιτήρια. ώστε ήταν εντελώς αδύνατο να περάσει κανείς. Στο Σμόλνι μας έδωσαν άδειες. Η Μόσχα είναι η πραγματική Ρωσία. 2. Ο εισπράχτορας μας υποστήριζε. Ηρθαν να δουν την επανάστασή μας από τριάντα χιλιάδες βέρστια.. μα δεν μπορώ περισσότερο. Ωστόσο οι διαδόσεις για τις καταστροφές στη Μόσχα όχι μόνο δε σταμάτησαν αλλά δυνάμωσαν. ακούσαμε να σπάζουν την πόρτα του διπλανού κουπέ. για τον οποίο γίνεται λόγος στην παράγρ. Στις εφτά περίπου το βράδυ ξεκινήσαμε. την ίδια στιγμή. "Πάμε από δω. αφού καυγάδιζε κάμποσο. Η λευκοφρουρά επιστρέφει τα όπλα και διαλύεται.. Στη Μόσχα θα μπορούσαμε να νιώσουμε την πραγματική σχέση του ρούσικου λαού με την επανάσταση. οι στρατιώτες άδειασαν το κουπέ μας.Να γιατί παραιτούμαι από το Σοβιέτ των Επιτρόπων του λαού. "Είναι Αμερικανοί σύντροφοι.. 5. Μετά την υπογραφή της συμφωνίας όλοι οι αιχμάλωτοι και των δύο μερών αφήνονται αμέσως ελεύθεροι. Οι στρατιώτες που ήταν στη σκεπή. Στους σπάνιους σταθμούς. αν και διακόσια χρόνια είναι η έδρα της ρωσικής κυβέρνησης. Εδώ ήταν ακόμα κι ο Μπουχάριν. Οπως . το λαίμαργο πλήθος γέμιζε στη στιγμή τους μπουφέδες και καταβρόχθιζε τα φτωχά τους εφόδια. 4. Ολα τα υπόλοιπα όπλα των ευελπίδων θα παραδοθούν. Εσπασαν πόρτες και τζάμια. αλλά μαζί μας. μόλις παραχώρησαν το συρμό. πλήθη από κουρελήδες στρατιώτες.. Λογομαχήσαμε και ζητήσαμε να φύγουν. Εδώ η ζωή ήταν πιο έντονη. Αμέσως. σύντροφοι!".. όλη τη νύχτα γίνονταν θορυβώδεις πολιτικές συζητήσεις. Ηταν ανυπόφορο κρύο. όπως ήταν στο παρελθόν και όπως θα 'ναι στο μέλλον. Το πρωί είδαμε γύρω μας χιονισμένο κόσμο. Η Πετρούπολη. τους δύο επιτρόπους που διαφώνησαν και γύριζαν στη Μόσχα. Στις σχολές των ευελπίδων παραμένουν μόνον τα όπλα που είναι απαραίτητα για την εκπαίδευση. Αφού ζήτησαν συγνώμη. φώναξε ένας απ' αυτούς. Χωρίς αυτές. ένας κοντός κοκκινογένης με μάτια φανατικού. κι έστελνε το ένα κοντά στο άλλο τμήματα ναυτών και κοκκινοφρουρών προς τα νοτιοανατολικά.". σήκωνε μ' απελπισία τα χέρια προς το ταβάνι κι έφευγε. Από τους δρόμους αποσύρθηκαν τα οδοφράγματα. μόλις μπορούσε να τραβήξει πίσω της την τεράστια και παραφορτωμένη αμαξοστοιχία μας και συχνά σταματούσε. εξόν από μας.

Αλλάζεις κατεύθυνση.. όμως όλα ήταν γεμάτα και σε άλλα οι κατατρομαγμένοι ιδιοκτήτες επαναλάβαιναν επίμονα όλο το ίδιο: "Δωμάτια δεν υπάρχουν! Δεν υπάρχουν δωμάτια.. 100 .. Μέχρι να φτάσουμε στη Μόσχα. που υπόφερε όλες τις στερήσεις με κάποια χιουμοριστική ηρεμία και συζητούσε ατέλειωτα για όλα στον κόσμο. το λιθόστρωτο ήταν ανασκαμμένο. Καλπάζεις. Φάγαμε σ' ένα εστιατόριο που μαγείρευε μόνο χόρτα κι είχε την ελκυστική ονομασία: "Κανέναν δεν τρώγω". Ενας παγωμένος αέρας τρυπούσε ως το κόκαλο. σχεδόν σε κάθε βαγόνι είχε οργανωθεί επιτροπή για την εξεύρεση και διανομή τροφίμων.". κουνώντας τις γροθιές προς την κατεύθυνση που υποτίθεται ότι βρίσκονταν οι μπολσεβίκοι. "Καιροσκοπούν απλώς από συνήθεια.". Μόλις βρίσκεις κανέναν ήσυχο δρομάκο. Στους κεντρικούς δρόμους. κι αυτές οι επιτροπές είχαν χωριστεί σε πολιτικές παρατάξεις και δεν άργησαν ν' αρχίσουν τις συζητήσεις για βασικές αρχές. Στο κέντρο της πόλης.. Η είσοδος φρουρούνταν από κοκκινοφρουρούς. Οταν πηγαίναμε στους έρημους και χιονισμένους δρόμους που μόλις φωτίζονταν."Χρειάζεται κι εδώ θάρρος". μα εκπρόσωπος της κοινωνικής ασφάλειας.. Στο μεταξύ.. σταματάς στη θέση και αποκοιμιέσαι. Αφού ανεβήκαμε τη φαρδιά επίσημη σκάλα. Φαντασθείτε. Πριν την επανάσταση αυτή η μεταφορά κόστιζε μόνο δύο ρούβλια. φαίνονταν καθαρά τα ίχνη που άφησε το μπολσεβίκικο πυροβολικό..". με γυαλιά και με μαύρη εργατική μπλούζα. Μα αυτοί οι διαβόλοι σφυρίζουν ολόγυρα. Επίτροπος ήταν ένας σκυθρωπός και πολύ νέος υπολοχαγός. ο αμαξάς μας διηγόταν για τις περιπέτειές του στη διάρκεια των εξαήμερων μαχών. που είχε οριστεί για το επόμενο πρωί. το πολυβόλο. Ο αμαξάς έξυσε το σβέρκο. ήμασταν ξένοι κι η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή υποσχέθηκε να εξασφαλίσει τόπο διαμονής για τους ξένους υπηκόους). Ο ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου μας έδειξε στο πάνω πάτωμα τα τζάμια που ήταν σπασμένα από μια εγκαιροφλεγή. "Ζήτημα είναι. Υστερα άλλοι πυροβολισμοί. που οι τοίχοι της ήταν γεμάτοι από ανακοινώσεις για συνελεύσεις των επιτροπών κι από εκκλήσεις των πολιτικών κομμάτων. Στην οδό Τβερ τα τζάμια των καταστημάτων ήταν σπασμένα. περάσαμε μέσα από μια σειρά επιβλητικές αίθουσες υποδοχής με αναρτημένες εικόνες σε χρυσές κορνίζες.. Οι απώλειες του Κόκκινου Στρατού ήταν μεγάλες. τα -τα-τα. Αν οι κύριοι δεν έχουν αντίρρηση για τον καθαρό αέρα. Χωθήκαμε στο πρώτο ξενοδοχείο που βρήκαμε. "Ομως μ' ένα κατοστάρικο μπορώ να σας πάω. Τυλιγμένος με αστείο τρόπο.. μαζί με τα μέλη της εκτελεστικής επιτροπής. και βέβαια έχουμε πολύ άνετα δωμάτια. Μα ξαφνικά πάλι πυροβολισμός! ξανά βλήμα. στο μέγαρο του πρώην στρατηγού κυβερνήτη. Μας προσκάλεσε να πάρουμε μέρος. αν θα βρείτε δωμάτιο στο ξενοδοχείο". "Σε τέτοιες μέρες δεν μπορεί ο καθένας να πάει". Τέλος. σ' ένα γραφείο καθόταν ο Ρόγκοφ. Μπήκαμε στο διαμέρισμα του επιτρόπου για να κανονίσουμε το ζήτημα των εισιτηρίων επιστροφής. στην κηδεία. που ήταν γεμάτος από θορυβώδες πλήθος. ανοίγοντας δρόμο μέσα στο διάδρομο. Δούλευαν θλιμμένες κι αυστηρές και πολλές είχαν δάκρυα στα μάτια. Μετά το φαγητό βγήκαμε στο δρόμο. "Βαδίζεις ή στέκεσαι στη γωνιά" .μας έλεγε -"και ξαφνικά ακούς να πυροβολούν. Υστερα! Τα-τα-τα. περνώντας μερικά τετράγωνα.". σάμπως ν' αναπαύονταν ύστερα από αρρώστια. Ενας από τους σοβιετικούς υπεύθυνους μου έλεγε: "Οταν δεν μπορούσαμε να διαπιστώσουμε με ακρίβεια πού είναι οι ευέλπιδες κι οι λευκοφρουροί. "Πόσο θέλεις μέχρι το κέντρο της πόλης. "Λοιπόν. "Κτήνη!" φώναξε."... Στη γωνιά. Να διαβόλοι! Αληθινά διαβόλοι!.". από την κατάσταση στην Πετρούπολη ως την οργάνωση των αγγλικών τρέιντ γιούνιονς και λογομαχούσε ζωηρά με τους λίγους "αστούς". βρήκαμε αυτό που ζητούσαμε. πλαισιωμένες με κόκκινο και μπήκαμε σε μια πολυτελέστατη επίσημη αίθουσα με θαυμάσιους πολυελαίους και πίνακες με επίχρυσες κορνίζες. κύριοι. μα εκείνος σήκωσε τους ώμους του. έλεγε. κι όπου έκαιγαν δύο κεριά. "Στους μενσεβίκους και στους εσέρους δεν μπορείς να βάλεις μυαλό!" φώναζε ο Ρόγκοφ. Στη Μόσχα ο σταθμός ήταν εντελώς άδειος. είπε.. Στο πάτωμα και στα τραπέζια ήταν απλωμένες μακριές λουρίδες κόκκινο και μαύρο ύφασμα και πενήντα περίπου γυναίκες έκοβαν κι έραβαν κορδέλες και σημαίες για την κηδεία των θυμάτων της επανάστασης. οι σκεπασμένοι από το χιόνι δρόμοι ήταν βουτηγμένοι στη σιωπή. Χαρακτηριστικό σημαδάκι: Στη γενική σύγχυση που υπήρχε με την κατάληψη της πόλης. έγινε έξω φρενών και δήλωσε πως αυτός δεν είναι μπολσεβίκος. Τα πρόσωπα αυτών των γυναικών ήταν ρυτιδωμένα και τραχιά από τη σκληρή βιοπάλη.. Το σιγανό ψιθύρισμα πολλών φωνών και το τρίξιμο μερικών ραπτομηχανών γέμιζαν το διαμέρισμα. κάπου .". Υστερα να πέφτει μια οβίδα. Οταν του δείξαμε τα πιστοποιητικά μας από το Σμόλνι. Δεν μπορέσαμε να καταφέρουμε να κατεβεί κάτω από πενήντα ρούβλια. μας φιλοξένησαν στο μεγάλο ξενοδοχείο "Εθνικόν" (όπως και να 'χε το πράμα. όπου ήταν συγκεντρωμένες οι τράπεζες κι οι μεγάλοι εμπορικοί οίκοι. ένας αμαξάς λαγοκοιμόταν στο κάθισμα του στενού έλκηθρού του.. Μόνο που όλα τα τζάμια είναι σπασμένα... Ηταν ένα ασυνήθιστα καλοκάγαθο πλήθος. Εκεί γύρω δεν υπήρχε ούτε ένα αμάξι. Αρχίσαμε να παζαρεύουμε. Γυρίζαμε από ξενοδοχείο σε ξενοδοχείο. που βρίσκονταν στο τρένο.. πυροβολούσαμε κατευθείαν στα λογιστικά τους βιβλία". Το Σοβιέτ της Μόσχας στεγαζόταν σ' ένα επιβλητικό κτίριο στην πλατεία Σκόμπελεφ. "Μάλιστα. μας πρότειναν να οργανώσουμε κηδεία από κοινού με τους ευέλπιδες!.κάπου κανένας βιαστικός διαβάτης..Με το τρίτο σφύριγμα ορμήσαμε στο τρένο. με έξυπνο πρόσωπο.. Αραιά φανάρια. θα το δείτε! Θα 'ρθει η μέρα της πληρωμής! Μέσα σε λίγες μέρες η γελοία κυβέρνησή σας θα πάει στο διάβολο! Και τότε θα σας δείξουμε!. οι νικητές ξέχασαν το βασικό σταθμό. συχνά σκοντάφταμε στις λακκούβες των οβίδων. Στους τοίχους ήταν αναρτημένα πορτρέτα του Τολστόι.

δεν υπήρχε πια. που συνήθως πουλούσαν εφημερίδες. ήμουν. του Ρίκοφ και των άλλων που είχαν παραιτηθεί από το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού. Οσον αφορά τον αστικό Τύπο. Κι οι δύο οι αντιμαχόμενες πλευρές προσπαθούσαν να πάρουν με το μέρος τους ένα από τα συντάγματα της φρουράς που είχε παραλύσει ολότελα από την πολύχρονη αδράνεια. Αυτοί σοφίστηκαν ένα καινούριο παιχνίδι: περιμένοντας τη στιγμή που τα πυρά αραίωναν κάπως. Λιποτάχτησε από τη θέση του στο αποκορύφωμα της μάχης!. παρακινώντας ο ένας τον άλλον.. εκεί με τα παλικάρια μας. Η φυσιογνωμία του μου φάνηκε γνωστή. Ορισμένα συντάγματα πριν αποφασίσουν τι θα κάνουν. μου πήραν το παλτό. που αποτελούνταν από αξιωματικούς και φανταχτερά ντυμένες γυναίκες. Αργά το βράδυ πήγα στο μέγαρο των Ευγενών. οι μπολσεβίκοι δε θα τολμήσουν να σας βομβαρδίσουν". Στη μια πλευρά της πλατείας υψώνονταν οι σκοτεινοί πύργοι και τα τείχη του Κρεμλίνου. Σκαρφαλώνοντας πιο ψηλά. Εκείνη την εποχή ο Μελνιτσάνσκι ήταν ρολογάς και ονομαζόταν Τζορτζ Μέλτσερ. πώς είμαι αναγκασμένος να γυρίζω τώρα!. Οι εργάτες έφτασαν αργότερα.. το ρολόι. τα χρήματα. Τώρα έμαθα πως είναι γραμματέας του επαγγελματικού συνδικάτου των μεταλλουργών της Μόσχας και στο διάστημα των οδομαχιών ήταν επίτροπος της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. όπου οι μπολσεβίκοι της Μόσχας συγκεντρώθηκαν για να συζητήσουν την εισήγηση του Νόγκιν. Οι εχθροί ήξεραν θαυμάσια τι ήθελαν. Στα βάθρα των τοίχων ήταν στοιβαγμένα βουνά από χώμα και αμμοχάλικο. Στον ψηλό τοίχο έλαμπαν κόκκινες ανταύγειες από αόρατες φωτιές. Η κατάληψη του Κρεμλίνου έγινε έπειτα από την επιμονή του δημάρχου. οι υπόλοιποι όμως συνέχιζαν να πηδούν από πεζοδρόμιο σε πεζοδρόμιο. με χοντροκομμένα ρούχα. Μου αφηγήθηκε πολλές ζωντανές σκηνές. Μιλούσε ο Νόγκιν κι η πλειοψηφία του ακροατηρίου ήταν απόλυτα με το μέρος του. Ο διοικητής της πόλης Ριάμπτσεφ ήταν δημοκρατικός και ταλαντευόταν αν έπρεπε ν' αρχίσει αγώνα με τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. που τα λόγια του κατάφερναν χτύπημα πάνω στο χτύπημα. "Οταν οι ευέλπιδες εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στο Κρεμλίνο. Μόλις η συνέλευση άνοιξε τυπικά. δείχνοντας τα ελεεινά κουρέλια του.μπρος μέσα στο δρόμο. Στο σκοτάδι ξεχώριζαν θαμπά τα φανταχτερά σχήματα των ελικοειδών και σκαλιστών τρούλων της εκκλησίας του Βασίλι Μπλαζένιν. όπου στην εποχή του παλιού καθεστώτος ερασιτεχνικοί όμιλοι παρουσίαζαν γαλλικές κωμωδίες στο κοινό. 101 . που είχε χωρίσει τη Μόσχα σε δύο μέρη. Μου διηγήθηκε πολλές λεπτομέρειες για την αιματηρή εξαήμερη μάχη. Μόλις είχαν φύγει από το πεδίο της μάχης. Το σύνταγμα αυτό έκανε συνέλευση και συζήτησε την κατάσταση. Ολη η παρέα βρισκόταν σε έξαψη και είχε συνεπαρθεί από το παιχνίδι. Κατά τα μεσάνυχτα άρχισαν ν' ανεβαίνουν τις σκάλες ομάδες . καμαρώστε με!" φώναξε. που βάλλονταν από πυρά πολυβόλων. Αρχισαν φοβερές διαμάχες για το ποιος θα διοικεί. "Αν είστε στο Κρεμλίνο.. Ολοι αυτοί κατοικούσαν στο κέντρο της πόλης.. Στο βήμα ανέβηκε νευριασμένος ο φαρμακερός Μπουχάριν. διεύθυναν τις επιχειρήσεις της Επιτροπής κοινωνικής ασφάλειας και των στρατευμάτων. ακόμα και το δαχτυλίδι μού βγάλαν από το δάχτυλο.Η συνέλευση γινόταν στην αίθουσα του θεάτρου. γέμισαν τον Νόγκιν με βροχή από ειρωνείες και άγριες κραυγές. "Ορίστε. Ολόκληρη βδομάδα μάχονταν σαν διαβόλοι."... Αργά τη νύχτα περάσαμε από τους ερημωμένους δρόμους και περνώντας τις πύλες του Ιβερσκ βγήκαμε στην τεράστια Κόκκινη Πλατεία. έλεγε ο δήμαρχος.. βλέποντας να πέφτουν γύρω τους οι σύντροφοί τους. Ετσι μίλησε η Μόσχα. Πολλοί σκοτώθηκαν. προς το Κρεμλίνο. Διασχίσαμε την πλατεία. ενώ στην παράταξή μας οι στρατιώτες είχαν το δικό τους Σοβιέτ κι οι εργάτες το δικό τους. όπου φωτιζόμενοι από μεγάλες φωτιές δούλευαν με φτυάρια εκατοντάδες εργάτες και στρατιώτες. Και να. Εγκατέλειψε το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού. τον υποχρέωσε να μπει σ' αυτό τον αγώνα. Δεν ήθελαν να τον ακούσουν. Εκεί ακριβώς είχαν μαζευτεί μια γκρούπα αλήτες. αναγνώρισα τον Μελνιτσάνσκι. γεροδεμένοι άντρες. έλεγε ο Μελνιτσάνσκι. Οι συγκεντρωμένοι τον άκουγαν με ανοιχτό το στόμα. Στο τέλος οι στρατιώτες αποφάσισαν να μείνουν ουδέτεροι και να συνεχίσουν τη δουλιά τους. δέκα . που ήταν βαμμένοι με έντονα χρώματα κι όπου δε φαίνονταν καθόλου σημάδια βλάβης. Ο δήμαρχος Ρούντνεφ κι ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Μίνορ. δηλαδή να πουλούν φιτίλια για τους αναπτήρες και πασατέμπο...δώδεκα άτομα. κοιτάξαμε κάτω κι είδαμε δύο τεράστιους λάκκους. "Το χειρότερο απ' όλα όμως". ότι έπρεπε να οργανώσουμε τις δυνάμεις μας ακριβώς την ώρα της μάχης. Το Δημοτικό Συμβούλιο της Μόσχας δεν ήταν σαν της Πετρούπολης. Ηταν μεγαλόσωμοι. έκαναν συγκεντρώσεις που κράτησαν κάμποσες μέρες. όμως. εδώ στη Μόσχα.δεκαπέντε πόδια βάθος και πενήντα γιάρδες (1) πλάτος.". Μάταια προσπάθησε να δώσει εξηγήσεις και να δικαιολογηθεί. Ακόμα και το Δημοτικό Συμβούλιο διαλύθηκε. "ήταν. με τον οποίο έτυχε να συναντηθώ στην Μπαγιόν (της πολιτείας της Νέας Υερσέης) την εποχή της περίφημης απεργίας στις επιχειρήσεις της εταιρίας "Στάνταρτ Οϊλ". Μέσα από ολόκληρη την τεράστια πλατεία έφταναν ως εμάς φωνές και χτύποι λοστών και φτυαριών.Την αίθουσα διέσχιζε ένας άνθρωπος με σχισμένη στρατιωτική χλαίνη και με καπέλο. Κι όταν οι αξιωματικοί έφυγαν ξαφνικά από μας.. Μια φορά. άρχιζαν να τρέχουν πίσω . Κατοικούσαν στις συνοικίες και τα τραμ εκείνες τις μέρες δεν κυκλοφορούσαν.ομάδες από δέκα . Η απόφαση για την επιδοκιμασία της δράσης του Συμβουλίου των Επιτρόπων του Λαού συγκέντρωσε τη συντριπτική πλειοψηφία. μείναμε χωρίς στρατιωτικό επιτελείο. Εμένα με πέταξαν στο υπόγειο. στεκόταν στη γωνιά της οδού Νικίτσκαγια. Το Δημοτικό Συμβούλιο. μια γκρίζα κρύα μέρα. Στην αρχή είχαν μπει στην αίθουσα μόνο διανοούμενοι. μα καθοδηγούσε άμεσα τους ευέλπιδες και τους λευκοφρουρούς.

. σαν πραγματικός αυτοκράτορας. που είχε εκλεγεί διοικητής της Μόσχας. Και πολύ σύντομα ο μητροπολίτης της Μόσχας.. Σύντ. στη διάρκεια αυτής της μακρινής νύχτας..Ενας νεαρός φοιτητής μας μίλησε γερμανικά.. Φυσικά για άλλο λόγο. κι οι πλούσιοι έμειναν στα σπίτια τους. παρά το κρύο. στο ασήμι και στις πολύτιμες πέτρες των εικόνων του. Πρόσεξα ότι καθώς περνούσαν μπροστά από το εκκλησάκι του Ιβερσκ κανένας δεν έκανε σταυρό. έμοιαζε με το βουητό των κυμάτων της θάλασσας. οι κασμάδες και τα φτυάρια δούλευαν πυρετώδικα και το βουνό του χώματος όλο και μεγάλωνε. Δεν υπάρχει επαναστατική ταχτική καλύτερη από τη ρωσική.. Ανοίγοντας δρόμο ανάμεσα από το πυκνό πλήθος που είχε στριμωχτεί στα τείχη του Κρεμλίνου σκαρφαλώσαμε στην κορυφή ενός μεγάλου αναχώματος..". Μέσα από την Κόκκινη Πλατεία ερχόταν κιόλας βιαστικά για να τους αντικαταστήσει μια άλλη μάζα ανθρώπων. σ' αυτό τον άγιο τόπο". Απ' όλους τους δρόμους ξεχύνονταν προς την Κόκκινη Πλατεία τεράστια πλήθη λαού. Μερικά 102 . Για τις κηδείες των κόκκινων δεν υπάρχουν παπάδες.5 εκατ. Τους βλέπαμε να περνούν από την πύλη που κυμάτιζαν οι σημαίες κρατώντας τα κατακόκκινα σαν αίμα φέρετρα.. Σήμερα ήταν η μέρα του λαού κι ο θόρυβος του ερχομού του. οι ξένοι". είπε ο φοιτητής. Οι εκκλησίες βούλιαξαν στο σκοτάδι. Βαδίσαμε προς τα κάτω από την οδό Τβερ.. από τα οποία περνούσαμε. "Εδώ. "Ζήτω η αδερφοσύνη των εργατών όλου του κόσμου"!Ενας παγερός αέρας σάρωνε την πλατεία.. Κι όπως μας βεβαίωναν. Πίσω από τα φέρετρα βάδιζαν οι γυναίκες που έκλαιγαν με λυγμούς ή σώπαιναν μαρμαρωμένες και χλομές σαν νεκρές. κρατώντας ψηλά τις σημαίες που κυμάτιζαν.. Βρίσκονταν κιόλας εδώ μερικά άτομα κι ανάμεσά τους ήταν κι ο στρατιώτης Μουράλοφ. Το κρύο πρωινό φως φώτισε στην τεράστια χιονισμένη πλατεία τους δύο ανοιχτούς καφετιούς λάκκους. Στην τεράστια πόλη δε φαινόταν ούτε ψυχή. θ' αφορίσει τα Σοβιέτ!. από μακριά κι από κοντά. "Αυτός είναι ο αδερφικός τάφος". Ο καπιταλισμός είναι ακόμα χειρότερος. που έπεσαν για την επανάσταση". Από τις πιο μακρινές συνοικίες έφταναν τώρα οι εργάτες από τις φάμπρικες και τα εργοστάσια με τους νεκρούς τους. "Εσείς. άρχισαν αργά να βγαίνουν από τους λάκκους. Ξημέρωνε. να σκάβουν. μπροστά στο κτίριο του Σοβιέτ. Τίχον. γιάρδα = 91. Τα εκκλησάκια..5 εκατ. λάμποντας από το φως των κεριών που άναβαν οι πιστοί και που αντανακλούσε στο χρυσάφι. Ολοι σώπαιναν. Εδώ όπου βρίσκονται οι τάφοι των τσάρων. βυθισμένα στο σκοτάδι. Απ' όλες τις πλευρές όμως. "τον πιο άγιο σ' όλη τη Ρωσία. μετατρεπόταν σε βουητό.. Από την πύλη του Ιβερσκ ξεχυνόταν κιόλας το ανθρώπινο ποτάμι και χιλιάδες λαού πλημμύρισαν την ευρύχωρη Κόκκινη Πλατεία. ακουγόταν σιγανός και υπόκωφος ο θόρυβος της κίνησης. θα αναπαυθεί ο δικός μας ο τσάρος . ύστερα από την επιδρομή του Ναπολέοντα. Πήδησαν στους λάκκους. για πρώτη φορά τώρα. όπως γινόταν προηγούμενα.Η αγία ορθόδοξη εκκλησία έχασε την ευλογημένη της Μόσχα. του μέτρου. Ο υπόκωφος θόρυβος που ερχόταν από μακριά δυνάμωνε. Ηταν σημαίες της Εκτελεστικής Επιτροπής του Σοβιέτ της Μόσχας. Ετσι. άνθρωποι του λαού άλλαζαν εθελοντικά ο ένας τον άλλον. Οταν φεύγαμε. Στο ωχρό μισόφωτο του πρωινού. Το χέρι του ήταν δεμένο με επίδεσμο.. Είχαν συγκεντρωθεί χιλιάδες άνθρωποι βασανισμένοι από τη δουλιά και τη φτώχεια. άρπαξαν τα φτυάρια και χωρίς να πούνε λέξη. Οι παπάδες εξαφανίστηκαν.. ήταν κλειστά. . δε θα αναπεμφθούν κανενός είδους δεήσεις. του μέτρου. Πάνω μας ο ουρανός ήταν πυκνοσπαρμένος με άστρα και τα αρχαία τείχη του τσαρικού Κρεμλίνου χάνονταν κάπου ψηλά. Ηταν ένας ψηλόκορμος άντρας με γένια. πριν από τη στέψη του στο Κρεμλίνο και το οποίο ήταν συνήθως ανοιχτό και γεμάτο κόσμο ολόκληρα εικοσιτετράωρα. που είχαν πια κουραστεί πολύ και ήταν μούσκεμα στον ιδρώτα. Πόδι = 30. "κοιτάζετε εμάς τους Ρώσους. Τα καταστήματα ήταν κλειστά. επειδή εμείς τόσα χρόνια υποφέραμε τη μεσαιωνική μοναρχία. με καλόκαρδο βλέμμα και απλό ύφος. Κλειστό ήταν και το εκκλησάκι της Παναγίας του Ιβερσκ που παλιά το επισκεπτόταν κάθε νέος τσάρος.ο λαός. θα θάψουμε τους δικούς μας αγίους. αφού αυτός προστάζει σ' όλο τον κόσμο. ανεμίζοντας τις σημαίες. συνέχισε. Ομως εμείς είδαμε πως ο τσάρος δεν ήταν ο μοναδικός τύραννος στον κόσμο. να σκάβουν. γινόταν πιο ισχυρός. στη σιωπή και στο κρύο. Μας οδήγησε στο λάκκο. "Αύριο θα θάψουμε εδώ πεντακόσιους προλετάριους. Από τα τείχη του Κρεμλίνου ως το έδαφος κρέμονταν πελώριες κόκκινες σημαίες με άσπρες ή χρυσές επιγραφές: "Στους πρωτοπόρους της παγκόσμιας σοσιαλιστικής επανάστασης". με χρυσές επιγραφές.. που έγινε πια φωλιά των φαρμακερών φιδιών που τόλμησαν να βομβαρδίσουν το Κρεμλίνο. Ηταν κάτι χοντροκομμένες κάσες από απλάνιστα σανίδια βαμμένα κόκκινα και τα σήκωναν στους ώμους τους απλοί άνθρωποι. Η πόλη σηκωνόταν στο πόδι. του έτοιμου αδερφικού τάφου.. ακριβώς έτσι όπως αρχίζει η ανεμοθύελλα. από πάνω προς τα κάτω. άρχισαν να σκάβουν. συγκεντρώθηκε μια μικρή ομάδα από άντρες και γυναίκες με ολόκληρο μπόγο κόκκινων σημαιών. οι εργάτες. που αργά και θριαμβευτικά πλημμύρισε την πλατεία σαν θαλασσινό κύμα. Εμφανίστηκε μια στρατιωτική μουσική που ανέκρουσε τη "Διεθνή" κι όλο το πλήθος άρχισε αυθόρμητα να τραγουδάει τον ύμνο. μη σταματώντας ούτε λεπτό τη βιαστική τους δουλιά. (1). είπε. Ο φοιτητής κοίταξε το χέρι του.. με πρόσωπα μουσκεμένα από τα δάκρυα. είχε τραυματιστεί από σφαίρες στις οδομαχίες.". είχαν σβήσει τα κεριά στην εκκλησία. Σηκωθήκαμε πριν την ανατολή του ήλιου και τραβήξαμε βιαστικά μέσα από τους σκοτεινούς δρόμους για την πλατεία Σκόμπελεφ. δε θα διαβαστούν νεκρώσιμες ακολουθίες πάνω στους τάφους των ιερόσυλων.

με χρυσές και ασημένιες επιγραφές και ταινίες από μαύρο κρεπ στο κοντάρι.. Ηταν ένας χείμαρρος από κόκκινες σημαίες. αλλά οι σημαίες κυμάτιζαν και θρόιζαν στον άνεμο. Η νεκρική πομπή πλησίασε αργά στους τάφους κι εκείνοι που κρατούσαν τα φέρετρα τα κατέβασαν στους λάκκους. Πολλές απ' αυτές ρίχνονταν στον τάφο κοντά στους γιους και τους άντρες τους και φώναζαν τρομερά.. πάνω στις οποίες είχαν γραφτεί λόγια ελπίδας και αδερφοσύνης.. Υπήρχαν ακόμη και μερικές μαύρες σημαίες των αναρχικών. ενώ η μουσική μπάντα έπαιζε αδιάκοπα το πένθιμο εμβατήριο. Το προλεταριακό κύμα αποσυρόταν αργά από την Κόκκινη Πλατεία. Υπήρχαν πολλά στεφάνια από τεχνητά λουλούδια. Μπήκε στην πλατεία από την πύλη του Ιβερσκ και βγήκε απ' αυτήν προς την οδό Νικόλσκαγια. Πέρασαν οι τελευταίες σημαίες κι οι τελευταίες γυναίκες που έκλαιγαν. που φώναζαν αλλόφρονα. Και ξαφνικά κατάλαβα ότι ο θεοφοβούμενος ρούσικος λαός. Η ορχήστρα έπαιξε το πένθιμο επαναστατικό εμβατήριο και μέσα στο απέραντο πλήθος που προχωρούσε με βγαλμένα τα καπέλα ξεχώριζαν οι βραχνές και πνιγμένες φωνές και στεναγμοί αυτών που κρατούσαν τα φέρετρα. Ο λαός αυτός άρχισε να χτίζει στη Γη ένα τέτοιο φωτεινό βασίλειο. Στις σημαίες των στρατιωτικών τμημάτων υπήρχαν συνθήματα: "Ζήτω η Γ Διεθνής!". που το τραγουδούσε το τεράστιο πλήθος.. ίλες ιππικού.. ή "Θέλουμε δίκαιη γενική δημοκρατική ειρήνη!". τοποθετήθηκαν στον κοινό τάφο. νεαρές.. Τα λόγια αυτά που διάβαζαν πενήντα χιλιάδες λαού έμειναν αποτυπωμένα στη μνήμη των εργαζομένων όλου του κόσμου και των απογόνων τους. που σου 'διναν την εντύπωση ότι θα 'μεναν έτσι για πάντα. που άνοιγε κι έκλεινε αμέσως πίσω της. Ολη την ατέλειωτη αυτή μέρα. με άσπρα γράμματα. Ετσι αγαπιούνται μεταξύ τους οι φτωχοί. Αναψαν τα φώτα. Η πομπή προχωρούσε αργά προς το μέρος μας μέσα από το πλήθος. Είχε αρχίσει να σουρουπώνει πια. όταν οι άλλοι προσπαθούσαν να τις συγκρατήσουν.. 103 . τα πεντακόσια φέρετρα. με πονεμένη έκφραση ή ρυτιδωμένες γριές... Το χώμα χτυπούσε ξηρά απάνω στα φέρετρα κι αυτός ο ξηρός ήχος ξεχώριζε καθαρά μέσα από το τραγούδι του λαού. χειροδύναμες... Ανάμεσά τους ήταν και πολλές γυναίκες. Το ένα ύστερα από το άλλο.. δε χρειαζότανε πια παπάδες για να τον βοηθήσουν να βρει το δρόμο προς το βασίλειο των ουρανών.. καθώς και τολμηρές προφητείες. Ανακατεμένα με τους εργάτες βάδιζαν τμήματα στρατιωτών με τα δικά τους φέρετρα και ακολουθούσαν σε συνέχεια με βήμα πορείας.φέρετρα ήταν ανοιχτά και από πίσω τους κουβαλούσαν χωριστά τα καλύμματα.. κρέμονταν τα στεφάνια. πυροβολαρχίες με τα κανόνια ντυμένα με κόκκινο και μαύρο ύφασμα. ρίχνοντας πίσω τους ένα τρομερό τελευταίο βλέμμα. που δε βρίσκεται σε κανένα ουρανό. Ενα τέτοιο βασίλειο για το οποίο είναι ευτυχία να δώσει κανείς ακόμα και τη ζωή του.. περνούσε η πένθιμη αυτή πομπή. Διακόσιοι άνθρωποι άρπαξαν τα φτυάρια κι άρχισαν να σκεπάζουν τον τάφο. πλατύσωμες προλετάρισσες. με χρυσά ή ασημένια κεντήματα ή ήταν καρφωμένο στο φέρετρο κάποιο στρατιωτικό πηλήκιο.. Αλλα ήταν σκεπασμένα με αραχνοϋφαντο ύφασμα. Πίσω από τα φέρετρα ακολουθούσαν άλλες γυναίκες. σαν πολύχρωμα παράξενα λουλούδια. Κάτω από την πόλη περνούσε τώρα ένας ατέλειωτος χείμαρρος από σημαίες όλων των αποχρώσεων του κόκκινου. ως αργά το βράδυ. Πάνω από τον τάφο στα γυμνά κλαδιά των δέντρων.

Η απεργία των δημόσιων υπαλλήλων ήταν καλά οργανωμένη και υποστηριζόταν οικονομικά από τις τράπεζες και τις μεγάλες εμπορικές επιχειρήσεις. όπως κοιτάζει κανείς κάτι που το έχει ακούσει. Και γελώντας με καλοσύνη. τον Οχτώβρη αυτού του χρόνου. Το Δεύτερο Συνέδριο των Σοβιέτ.. κανονισμούς για τις επαρχιακές Αγροτικές Επιτροπές. 4) Την ελεύθερη ανάπτυξη των εθνικών μειονοτήτων και των εθνικών ομάδων που ζουν στο ρωσικό έδαφος. Τα εκτελεστικά διατάγματα θα καταρτιστούν μόλις σχηματιστεί η Επιτροπή των εθνοτήτων. που κρατούσαν ακόμα στα χέρια τους την οικονομική ζωή της χώρας. Η μια στρατιά μετά την άλλη. Ανεξάρτητες "κυβερνήσεις" ξεφύτρωσαν στη Σιβηρία και στον Καύκασο. διακήρυξε το δικαίωμα των λαών της Ρωσίας για ελεύθερη αυτοδιάθεση.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΕΚΑΤΟ Η κατάκτηση της εξουσίας "Διακήρυξη των δικαιωμάτων των λαών της Ρωσίας" . Εξ ονόματος της Ρωσικής Δημοκρατίας ο πρόεδρος του Συμβουλίου των Επιτρόπων του Λαού Β.. "χαιρετίζοντας εγκάρδια την καινούρια λαϊκή κυβέρνηση". ο ένας στόλος έπειτα από τον άλλο έστελναν στην Πετρούπολη αντιπροσωπείες. αλλά δεν το 'χε δει ποτέ του. Ομως. Εβγαζε το ένα μετά το άλλο τα διατάγματα για τις κοινωνικές ασφαλίσεις. έβγαιναν από τη σειρά και πήγαιναν να χτυπήσουν τους κοκκινοφρουρούς στον ώμο και να τους πουν μερικά λόγια μισοπειραχτικά. Ολοι οι στρατιώτες γύρισαν και τους κοίταζαν περίεργα.. μισογεμάτα θαυμασμό. άρχισαν να οργανώνουν την οικονομική αποσύνθεση της χώρας και με την ικανότητα που έχουν οι Ρώσοι για κοινή δράση. συντάχθηκαν μπροστά στη μεγάλη είσοδο και κοίταζαν το Σμόλνι σαν να βρισκόταν μέσα ο ίδιος ο Θεός. Η προσωρινή κυβέρνηση δεν υπήρχε πια. 104 . κι όταν σπάσαν τις πόρτες. που μόλις είχε επιστρέψει από τα χαρακώματα.Το συνέδριο των Σοβιέτ. για ν' αντικαταστήσει τη φρουρά. "η κατάχτηση της εξουσίας μόλις τώρα άρχιζε". Ουλιάνοφ (Λένιν) Ο Λαϊκός Επίτροπος για τις υποθέσεις των εθνοτήτων Ιωσήφ Τζουγκασβίλι . οι αντιδραστικές δυνάμεις. Στην Πολωνία. που έχουν εθνικό ή θρησκευτικό χαρακτήρα. Στις 15 (2) του Νοέμβρη σ' όλες τις εκκλησίες της Πετρούπολης οι παπάδες σταμάτησαν να τη μνημονεύουν στις λειτουργίες. το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού συνέχιζε ακούραστα να οικοδομεί τη σοσιαλιστική τάξη πραγμάτων. για τον εργατικό έλεγχο. Ο Τρότσκι ζήτησε τα κλειδιά των αρχείων. 3) Την κατάργηση όλων των προνομίων και των περιορισμών. αδύνατοι και χλομοί. εκπληρώνοντας τη θέληση αυτών των συνεδρίων. για να τα χρεοκοπήσουν και να τα δυσφημήσουν. που φάνταζαν ακόμα πάνω από την είσοδο. Τη στιγμή εκείνη έφθασε στο Σμόλνι ένα τμήμα από κοκκινοφρουρούς. Οι υπάλληλοι αρνήθηκαν να τον αναγνωρίσουν και κλείστηκαν στα γραφεία τους. τον Ιούνη αυτού του χρόνου. να πολλαπλασιάζουν τα εμπόδια στα Σοβιέτ. Το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού. Δεν του τα παρέδωσαν παρά μόνο όταν ήρθαν οι εργάτες. Μέσα στο χάος αυτών των αναστατώσεων. έσπευσε ν' ανακαλέσει από το ρωσικό στρατό όλα τα πολωνικά στρατεύματα και διέλυσε τις επιτροπές τους επιβάλλοντας σιδερένια πειθαρχία. Ολες οι προσπάθειες των μπολσεβίκων να πάρουν στα χέρια τους τον κρατικό μηχανισμό συναντούσαν έντονη αντίδραση. υπέβαλαν όλοι τις παραιτήσεις τους. Μη διαθέτοντας όπλα. Μια μέρα είδα έξω από το Σμόλνι ένα κουρελιάρικο σύνταγμα.. Τότε αποκαλύφθηκε πως ο πρώην υφυπουργός των Εξωτερικών Νεράτοφ είχε εξαφανιστεί παίρνοντας μαζί του τις μυστικές συνθήκες. αποφάσισε να θέσει σαν βάση των ενεργειών του στο ζήτημα των εθνοτήτων της Ρωσίας τις παρακάτω αρχές: 1) Την ισότητα και τα κυριαρχικά δικαιώματα των λαών της Ρωσίας. επιβεβαίωσε το αναφαίρετο αυτό δικαίωμα των λαών της Ρωσίας με τον πιο αποφασιστικό και αμετάβλητο τρόπο. 2) Το δικαίωμα των λαών της Ρωσίας για ελεύθερη αυτοδιάθεση μέχρι και τον αποχωρισμό και το σχηματισμό ανεξάρτητου κράτους. η Ανώτατη Στρατιωτική Επιτροπή. για την κατάργηση των τίτλων των βαθμών.. Η κεντρική ράντα του Κιέβου ανακήρυξε αμέσως την Ουκρανία ανεξάρτητη δημοκρατία και η φιλανδική κυβέρνηση πέτυχε την ψήφιση παρόμοιου μέτρου από τη Γερουσία του Ελσίνκι.... Οι στρατιώτες. Ο Τρότσκι πήγε στο υπουργείο των Εξωτερικών. Ολες αυτές οι "κυβερνήσεις" και τα "κινήματα" είχαν ένα κοινό χαρακτηριστικό: διευθύνονταν από τις άρχουσες τάξεις.Στάλιν". όπως είπε ο ίδιος ο Λένιν στην ΠΚΕΕ. για την κατάργηση του παλαιού δικαστικού συστήματος και τη δημιουργία λαϊκών δικαστηρίων. που φοβούνταν και μισούσαν τους μπολσεβίκους.. Μερικοί έδειχναν γελώντας τους αυτοκρατορικούς αετούς.. που τους κάλεσε για να σπάσουν τις κλειδαριές.

Η Αλεξάντρα Κολοντάι. ήταν αδύνατο στη σοβιετική κυβέρνηση να στρατολογήσει καινούριο προσωπικό. Οι συμμαχικές πρεσβείες έδειχναν ή ψυχρή αδιαφορία ή φανερή εχθρότητα. που ο επίτροπος τρόμαξε. που ονομάστηκε στις 13 του Νοέμβρη (31 του Οχτώβρη) επίτροπος της Κοινωνικής Πρόνοιας έγινε δεκτή στο υπουργείο με απεργία. οι υπάλληλοι εξαφανίζονταν.. με ωχρά και εξαντλημένα πρόσωπα. στα γραφεία των υπουργείων των Στρατιωτικών και των Ναυτικών. Στα στρατιωτικά επιτελεία. είτε ξανάρχιζαν τη δουλιά για να τη σαμποτάρουν.. Το ίδιο ακριβώς έγινε στα υπουργεία Γεωργίας. κανένας όμως απ' αυτούς δε θέλησε να δείξει στον Σλιάπνικοφ. Οι εφημερίδες τόνιζαν πως όλες οι φάμπρικες και τα εργοστάσια της Πετρούπολης θα έκλειναν ύστερα από τρεις βδομάδες από έλλειψη καυσίμων. έστω κι αν αυτό είχε αντίχτυπο στην κατάσταση του μετώπου. Οι κερδοσκόποι όμως έκαναν έξυπνα σ' αυτές τη δουλιά τους από την πίσω πόρτα. Και ο παροιμιώδης σεβασμός των Ρώσων προς τα επίσημα έγγραφα. ώσπου να παραδώσουν τα κλειδιά των γραφείων και των χρηματοκιβωτίων. οι επιτροπές του στρατού και οι ανώτεροι αξιωματικοί πρόβαλλαν λυσσασμένη αντίσταση στα Σοβιέτ. Οι εφημερίδες της αντιπολίτευσης. Στην τράπεζα πήγε δυο φορές ένας επίτροπος με ένα λόχο κοκκινοφρουρών για να ζητήσει τη χορήγηση σημαντικών ποσών. Οταν εμφανίζονταν οι μπολσεβίκοι επίτροποι. καθώς και σε κείνους που συντηρούνταν από τα άσυλα και τα φιλανθρωπικά ιδρύματα.έγραφε .. ή έκαναν σαμποτάζ. πού βρίσκεται το γραφείο του υπουργού. Οι υπάλληλοι. Η Κολοντάι με δάκρυα στα μάτια αναγκάστηκε να διατάξει τη σύλληψη των απεργών. όλοι οι υπάλληλοι παράτησαν αμέσως τη δουλιά και το Δημοτικό Συμβούλιο πλημμύρισε τη Ρωσία με τηλεγραφήματα που κατήγγειλαν πως οι μπολσεβίκοι "παραβιάζουν την αυτοδιοίκηση". μπλέκει όλο και περισσότερο μέσα στις καταραμένες τρέχουσες ανάγκες. Η Βίκζελ δήλωσε πως η κίνηση των σιδηροδρόμων θα σταματήσει την πρώτη του Δεκέμβρη.. Ανίκανοι να καταχτήσουν τον υπάρχοντα κυβερνητικό μηχανισμό δεν μπορούν ούτε και να δημιουργήσουν καινούριο. που είχαν διαταχθεί να παρουσιαστούν στη δουλιά με την απειλή πως θα χάσουν τη θέση τους και θα στερηθούν το δικαίωμα της σύνταξης. Απεργούσαν κι όλοι οι υπάλληλοι της Κρατικής Τράπεζας. έτσι που ήταν πέρα για πέρα αδύνατο να σχηματίσει κανείς μια εικόνα των οικονομικών σχέσεων της Ρωσίας με τα άλλα κράτη.η κυβέρνηση των Επιτρόπων του Λαού. Οι ιδιωτικές τράπεζες αρνούνταν επίμονα ν' ανοίξουν. Η Πετρούπολη είχε ψωμί μόνο για τρεις μέρες και νέα εφόδια δεν είχαν έρθει. που ήταν αναγκαία για τις δαπάνες της κυβέρνησης. Ηταν τόσοι πολλοί και μιλούσαν τόσο αυστηρά για τις συνέπειες που μπορεί να έχει η πράξη του. Το κάθε τμήμα που στελνόταν από την Πετρούπολη μεταχειριζόταν συχνά τη βία και πολλές φορές έβαζε υπό κράτηση τους σιδηροδρομικούς υπαλλήλους. Η επιτροπή Σωτηρίας και οι διάφορες κεντρικές επιτροπές έστελναν σ' όλη τη χώρα εκκλήσεις με τις οποίες εξόρκιζαν τον πληθυσμό να μη δίνει σημασία στα διατάγματα της κυβέρνησης. Υπήρχαν μερικές εκατοντάδες υπάλληλοι. σάρκαζαν το νέο καθεστώς. Κάποιος όμως παρατήρησε πως η διαταγή δεν είχε ούτε ημερομηνία ούτε σφραγίδα. Αυτό είχε άμεση και σοβαρή επίδραση σ' όλη τη φτωχολογιά των μεγάλων κέντρων. τον υποχρέωσε να φύγει ξανά άπραγος. που έκλειναν καθημερινά και που το επόμενο πρωί έβγαιναν με άλλες ονομασίες.. 105 . Κι όταν οι μπολσεβίκοι. Σαμποτάριζαν με κάθε τρόπο τη δουλιά.. Ακόμη και η Νέα Ζωή. Το κτίριο του υπουργείου πολιορκήθηκε από αντιπροσωπείες των πεινασμένων ανάπηρων και ορφανών. Η Βίκζελ κρατούσε εχθρική στάση και αρνιόταν να μεταφέρει τα σοβιετικά στρατεύματα. Στο μεταξύ όμως έδιναν κρυφά κολοσσιαία ποσά στην Επιτροπή Σωτηρίας και στο Δημοτικό Συμβούλιο.Ο Σλιάπνικοφ προσπάθησε να πάρει στα χέρια του το υπουργείο Εργασίας. Ο στρατός στο μέτωπο πεινούσε.. που η ελεύθερη και άνετη λειτουργία του θα ικανοποιούσε τις ανάγκες των σοσιαλιστικών πειραμάτων τους. οι διευθύνσεις των δημοτικών υπηρεσιών κοινής ωφέλειας ή δε δούλευαν καθόλου. για να πετύχουν την απελευθέρωση αυτών που πιάστηκαν. θέλησαν ή να βοηθήσουν σ' αυτή την υπόθεση ή να την αναλάβουν στα χέρια τους. εκτός από κείνους που ήταν αποσπασμένοι στο θησαυροφυλάκιο και στην εκτύπωση των χαρτονομισμάτων κι οι οποίοι αρνούνταν να ικανοποιήσουν κάθε αίτηση του Σμόλνι για λεφτά.. Ολοι αυτοί βρέθηκαν σε κατάσταση απόγνωσης. όπου οι παλιοί υπάλληλοι είχαν συγκατατεθεί να εργαστούν. Οι επιτροπές επισιτισμού. το χαρακτήριζε σαν "συνδυασμό δημαγωγίας και αδυναμίας". "Καθημερινά . Οταν πήρε τα κλειδιά ανακάλυψε πως η πρώην υπουργός κόμισσα Πάνινα. είτε συνέχιζαν να απεργούν. Κι επακολουθούσαν αμέσως απειλές γενικής απεργίας από μέρους της Βίκζελ. Την πρώτη φορά τον υποδέχτηκαν τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου κι οι αρχηγοί των μενσεβίκων και των εσέρων. Ηταν τρομερή παγωνιά και στο υπουργείο δεν υπήρχε κανένας ν' ανάψει τις σόμπες. το 'χε σκάσει παίρνοντας όλα τα λεφτά και αρνιόταν να τα παραδώσει σε άλλον εκτός από τη Συντακτική Συνέλευση. βλέποντας τις επείγουσες ανάγκες του πληθυσμού. Οι υπάλληλοι του δημόσιου χρέους κατέστρεψαν τα βιβλία τους. κρύβοντας τα βιβλία και παίρνοντας μαζί τους τα λεφτά. Επισιτισμού και Οικονομικών. δεν μπορούν ουσιαστικά με κανέναν τρόπο να τη χρησιμοποιήσουν. Οι μπολσεβίκοι που κατέλαβαν τόσο εύκολα την εξουσία. στη δουλιά παρουσιάστηκαν όλο κι όλο σαράντα υπάλληλοι. Τη δεύτερη φορά πήγε με επίσημη διαταγή και τη διάβασε φωναχτά. Επειδή σχεδόν όλη η διανόηση ήταν ενάντια στους μπολσεβίκους. Η αδυναμία του Σμόλνι ήταν ολοφάνερη.

. 10 από τη Βίκζελ και 5 από τους υπάλληλους των ταχυδρομείων . που αναγνωρίζουν τις καταχτήσεις της επανάστασης της 24-25 του Οχτώβρη... εξακολουθούσε να συνεδριάζει μέρα και νύχτα. οι μπολσεβίκοι γύρισαν ξανά στην αίθουσα κι ο Κάμενεφ διάβασε το παρακάτω σχέδιο απόφασης: "Η Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή θεωρεί επιθυμητή την είσοδο στην κυβέρνηση των αντιπροσώπων εκείνων των σοσιαλιστικών κομμάτων από τα Σοβιέτ των εργατών. Ο Κάμενεφ πρόσθεσε: "Το λεγόμενο Λαϊκό Σοβιέτ. δε βλέπουμε απολύτως καμία ανάγκη να γίνει "Λαϊκό Σοβιέτ". να περάσουμε στην ανοιχτή πάλη έξω από το Σμόλνι. αποφάσισαν. Οι κεντρικές επιτροπές των κομμάτων των μενσεβίκων και των εσέρων. Η κυβέρνηση βάζει σαν καθήκον της το συστηματικό εξοπλισμό των εργατών σ' όλη τη Ρωσία. μάς υποχρεώνουν να θέσουμε για άλλη μια φορά το ζήτημα της οργάνωσης της εξουσίας και είναι όχι μόνο δικαίωμά μας. από τα οποία τα 150 θα είναι μπολσεβίκοι. Ομως σ' αυτό το χάρτινο σοσιαλισμό. Συζητιόταν ακόμη κι είχε συμφωνηθεί να σχηματιστεί Υπουργικό Συμβούλιο με επικεφαλής τον Τσερνόφ. δηλ. το ένα "ριζοσπαστικότερο" και "σοσιαλιστικότερο" από το άλλο. 100 αντιπρόσωποι από τα Σοβιέτ των αγροτών που διορίστηκαν από τον Αυξέντιεφ και 80 αντιπρόσωποι από τις παλιές στρατιωτικές επιτροπές.. το διάταγμα για τη γη και την ειρήνη. 106 . να μην αντιταχθούν στην είσοδό τους στο Συμβούλιο του Λαού... Ο Μάλκιν δήλωσε: "Οι τελευταίες πληροφορίες από τη Μόσχα. Υστερα από το διάλειμμα που έγινε για να δοθεί η δυνατότητα να συζητηθεί το τελεσίγραφο στις παρατάξεις. άλλαξαν την κατάσταση. αλλά και καθήκον μας να το κάνουμε αυτό. Η Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή διευρύνεται μέχρι τα 150 μέλη. αφού οι μπολσεβίκοι. Και τέλος. ". οπωσδήποτε. είναι πρόταση αποκεφάλισης του κόμματός μας και δε συμφωνούμε μ' αυτή την πρόταση. Ωστόσο η φυγή του Κερένσκι και οι καταπληκτικές επιτυχίες που σημείωσαν παντού τα Σοβιέτ. που μας προτάθηκε από τη συνδιάσκεψη. Τα υπουργεία Εργασίας. Σ' αυτούς τους 150 αντιπροσώπους των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτικών βουλευτών προστίθενται 75 αντιπρόσωποι από τα αγροτικά Σοβιέτ των κυβερνείων. 100 αντιπρόσωποι των αυτοδιοικήσεων της πόλης . όπου και στις δύο πλευρές των οδοφραγμάτων πεθαίνουν οι σύντροφοί μας. Στο μεταξύ η συνδιάσκεψη που συγκλήθηκε από τη Βίκζελ για το σχηματισμό της νέας κυβέρνησης. Οι αντιπρόσωποι των Σοβιέτ των αγροτών πρέπει να εκλεγούν από το αγροτικό συνέδριο που ορίσαμε και το οποίο θα εκλέξει ταυτόχρονα και καινούρια Εκτελεστική Επιτροπή. Λένιν και Τρότσκι". στρατιωτών και αγροτών βουλευτών. δεν είχαν ανθρώπους για την άμεση δουλιά του κόμματός τους που αναπτυσσόταν . Στις 16 (3) του μήνα. αν και ήταν αδιάλλαχτα αντίθετες προς την "εγκληματική πολιτική" των μπολσεβίκων. για να σταματήσει ο "αδερφικός σπαραγμός". Τα στρατεύματα των περιοχών Μόσχας και Πετρούπολης βρίσκονται στη διάθεση των εκπροσώπων των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Μόσχας και της Πετρούπολης.τότε από πού θα μπορέσουν να βρουν ανθρώπους για την εκπλήρωση των πολύμορφων και περίπλοκων ειδικών καθηκόντων της κρατικής ζωής. ούτε την ικανότητα να λύσει τα άμεσα καθημερινά προβλήματα. θα μπουν σ' αυτό αντιπρόσωποι της αντεπαναστατικής παλιάς ΚΕΕ. Η πρόταση ν' αποκλειστεί ο Λένιν και ο Τρότσκι. τη σοβιετική εξουσία.όλοι οι κορνιλοφικοί. ". θα περιλαβαίνει περίπου 420 μέλη. Οι μισές θέσεις στην κυβέρνηση πρέπει να δοθούν στους μπολσεβίκους.. απέκλειαν όμως τον Λένιν και τον Τρότσκι.τηλεγραφείων) και 50 αντιπρόσωποι από το σοσιαλιστικό Δημοτικό Συμβούλιο της Πετρούπολης. Δέχονταν να μπει σ' αυτήν μια υπολογίσιμη μπολσεβίκικη μειοψηφία. Είμαστε υποχρεωμένοι να προτείνουμε στη δημοκρατία ένα συμβιβασμό που να μπορεί να γίνει δεκτός.. τον εργατικό έλεγχο. Εχουμε καταχτήσει το δικαίωμα να καθόμαστε μαζί με τους μπολσεβίκους μέσα στα τείχη του ινστιτούτου του Σμόλνι και να μιλούμε από αυτό το βήμα. Αποφασίζεται να επιμένουμε στις υποψηφιότητες των σ. Γι' αυτό η Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή αποφασίζει να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις για το ζήτημα της εξουσίας με όλα τα σοβιετικά κόμματα και επιμένει στους παρακάτω όρους συμφωνίας: Η κυβέρνηση είναι υπεύθυνη απέναντι στην Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή. Η καινούρια εξουσία κινείται και θορυβεί. πριν από λίγο καιρό ακόμη.. που να περιλάβει τα άλλα σοσιαλιστικά κόμματα. καθώς και η εκτελεστική επιτροπή των αγροτικών Σοβιέτ. Εκτός από μας. Το Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών είναι ανοιχτό για όλα τα σοσιαλιστικά κόμματα και η ΚΕΕ αντανακλά με ακρίβεια τον πραγματικό συσχετισμό της δύναμής τους στις μάζες. που δεν αντιπροσωπεύουν πια τις μάζες των στρατιωτών.Γιατί..".δουλιά κυρίως με τη γλώσσα και την πένα . σε αντίθετη περίπτωση απείλησαν πως θα φύγουν από τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή και την ΚΕΕ.στη συνεδρίαση της ΚΕΕ οι αριστεροί εσέροι ζήτησαν να σχηματίσουν οι μπολσεβίκοι κυβέρνηση συνασπισμού. Δεν μπορούμε να ανεχτούμε εδώ την παλιά ΚΕΕ και τους εκπροσώπους του Δημοτικού Συμβουλίου. 40 από τα επαγγελματικά συνδικάτα (25 από τις πανρωσικές επαγγελματικές ενώσεις ανάλογα με τη δύναμη των οργανώσεων. Εσωτερικών και Εξωτερικών πρέπει να δοθούν στο μπολσεβίκικο κόμμα. γεμίζει τη χώρα με διατάγματα. 80 από τα τμήματα του στρατού και του ναυτικού. Οι διάφορες παρατάξεις είχαν κάνει ήδη μια αρχική συμφωνία για το ποια έπρεπε να είναι η βάση της νέας κυβέρνησης και συζητούσαν τη σύνθεση του Συμβουλίου του Λαού. και τον εξοπλισμό των εργατών. θα υποχρεωθούμε μετά την κομματική πάλη από τα μέσα. που προορίζεται περισσότερο να γίνει θέμα το οποίο θα ζαλίζει τους απογόνους μας. Αν δε θελήσετε να συμφωνήσετε. δε βλέπει κανείς ούτε την επιθυμία.

Ο Τύπος πρέπει να μείνει ελεύθερος. η άμεση επιστροφή των τυπογραφείων και του χαρτιού στους καπιταλιστές . Τη νύχτα της 17 (4) του Νοέμβρη η μεγάλη αίθουσα της ΚΕΕ ήταν κατάμεστη.οι ιδιοκτήτες των τυπογραφείων και του χαρτιού . μα και από μια μερίδα μπολσεβίκων.Ο Καρέλιν δήλωσε εξ ονόματος των αριστερών εσέρων πως θα ψηφίσουν υπέρ της απόφασης των μπολσεβίκων. ότι όμως διατηρούν το δικαίωμα να κάνουν ορισμένες τροπολογίες όπως. λόγου χάρη. πρέπει να αντιμετωπίζεται από μας ακριβώς σαν ζήτημα ατομικής ιδιοκτησίας. Υστερα διάβασε την παρακάτω απόφαση που προτεινόταν επίσημα από τους μπολσεβίκους: "1. "Δεν ξέρω τίποτα γι' αυτό" . Δε νομίζω όμως πως έχουν και μεγάλη σημασία. το κλείσιμο των εφημερίδων κλπ". Η ανάγνωση της απόφασης αυτής διακοπτόταν από τις ειρωνικές παρατηρήσεις των αριστερών εσέρων και από τις οργισμένες φωνές εκείνων από τους μπολσεβίκους που ήταν αντίθετοι. που εκλέγεται από την ΚΕΕ (στη βάση της αναλογικής αντιπροσώπευσης) (1) και που θα έχει επίσης το δικαίωμα να επανεξετάσει τις συλλήψεις που έχουν γίνει. Μέσα στις φωνές και τα σφυρίγματα των ίδιων των κομματικών του συντρόφων.. ο Λάριν πρότεινε την παρακάτω απόφαση: "Το διάταγμα του Συμβουλίου των Επιτρόπων του Λαού σχετικά με τον Τύπο καταργείται. τώρα όμως δε δικαιολογούνται καθόλου. "Δεν παίρνω μέρος στις διαπραγματεύσεις. Αργότερα. Το κλείσιμο των αστικών εφημερίδων δεν προκλήθηκε μόνο από τις καθαρά στρατιωτικές ανάγκες στην περίοδο της εξέγερσης και της κατάπνιξης των αντεπαναστατικών αποπειρών..απάντησε ο Τρότσκι. Το επόμενο μέτρο πρέπει να είναι η κατάσχεση των ιδιωτικών τυπογραφείων και των αποθεμάτων χαρτιού. δηλ. ανάλογα με τον αριθμό των οπαδών τους. Οι αντιπρόσωποι του Δημοτικού Συμβουλίου αποχώρησαν. Τη νύχτα αυτή στη συνδιάσκεψη επικρατούσε μεγάλη ανησυχία. στο ζήτημα της αντιπροσώπευσης των αγροτών και ζητούν να τους δοθεί το χαρτοφυλάκιο του υπουργείου Γεωργίας. Τα επιχειρήματα που αναφέρθηκαν σ' αυτή την απόφαση κατά περίεργο τρόπο θυμίζουν την άποψη των παλιών εκατονταρχιτών και των τσαρικών λογοκριτών: αφού και αυτοί μιλούσαν επίσης για "δηλητηριαστές της λαϊκής συνείδησης"". Τα λόγια που είναι σε παρένθεση. Τα αιτήματα αυτά έγιναν δεκτά.δε θα μπορούσαν να γίνουν οι απόλυτοι φαμπρικάντες της κοινής γνώμης. Η πρόταση αυτή απορρίφθηκε με μεγάλη πλειοψηφία. ν' αναβληθεί το ζήτημα του Τύπου. στη συνεδρίαση του Σοβιέτ της Πετρούπολης ρώτησαν τον Τρότσκι σχετικά με το σχηματισμό της καινούριας κυβέρνησης. θα ήταν απαράδεχτη συνθηκολόγηση απέναντι στη θέληση του κεφαλαίου. 107 . με την προϋπόθεση ότι δε θα προτρέπει σε πογκρόμ και ανταρσίες".. Σύντ. Αυτά ήταν απαραίτητα στον καιρό της πάλης. συνεπώς και το ζήτημα του Τύπου. στις γραμμές του μπολσεβίκικου κόμματος.δηλητηριαστές της λαϊκής συνείδησης. δε φοβήθηκε να βάλει χέρι στην ατομική ιδιοκτησία.. (1). Οι μπολσεβίκος Λάριν δήλωσε πως πλησιάζει πια η μέρα των εκλογών της Συντακτικής Συνέλευσης και είναι καιρός να τεθεί τέρμα στην "πολιτική τρομοκρατία".. Η αποκατάσταση της λεγόμενης "ελευθερίας του Τύπου". Η απόφαση αυτή έγινε δεκτή με βροντερά χειροκροτήματα όχι μόνο από τους αριστερούς εσέρους.. είπε ο Αβανέσοφ. εμφανίστηκε ισχυρή αντιπολίτευση ενάντια στην πολιτική του Λένιν. "Πρέπει να μετριάσουμε τα μέτρα που πάρθηκαν ενάντια στην ελευθερία του Τύπου. δηλ. δεν υπάρχουν στα πρακτικά της ΚΕΕ. "Η επανάσταση που πραγματοποιείται αυτή τη στιγμή."."... το πέρασμά τους στην κυριότητα της σοβιετικής εξουσίας τόσο στο κέντρο όσο και στις επαρχίες. Πολιτικές διώξεις θα γίνονται έπειτα από προηγούμενη άδεια του δικαστηρίου. δηλ. Αλλά και στο ίδιο το Σμόλνι. Ο Αβανέσοφ πρότεινε βιαστικά. ενός καθεστώτος μέσα στο οποίο οι καπιταλιστές . μέτρο απόλυτα αντεπαναστατικού χαρακτήρα.. παράδοση μιας από τις σπουδαιότερες θέσεις της εργατικής επανάστασης.. αλλά ήταν και αναγκαίο μεταβατικό μέτρο για την εδραίωση ενός νέου καθεστώτος στον τομέα του Τύπου. ώσπου να επιτευχθεί συμφωνία ανάμεσα στα πολιτικά κόμματα. έτσι που τα κόμματα κι οι ομάδες να μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν τα τεχνικά μέσα εκτύπωσης ανάλογα με την πραγματική ιδεολογική τους δύναμη. εξ ονόματος των οπαδών του Λένιν.. Ο Καρέλιν τινάχτηκε από τη θέση του και διαμαρτυρήθηκε: "Τρεις βδομάδες πριν οι μπολσεβίκοι ήταν οι πιο θερμοί υποστηριχτές της ελευθερίας του Τύπου. Η ατμόσφαιρα ήταν ηλεκτρισμένη. Γι' αυτό η ΚΕ προτείνει στην μπολσεβίκικη φράξια της ΚΕΕ να απορριφθούν κατηγορηματικά κάθε είδους προτάσεις που οδηγούν στην επαναφορά του παλιού καθεστώτος στο ζήτημα του Τύπου και χωρίς αντιρρήσεις να υποστηρίξουν σ' αυτό το ζήτημα το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού ενάντια στις αξιώσεις και στους εκβιασμούς που υπαγορεύονται από τις μικροαστικές προκαταλήψεις ή από την άμεση εξυπηρέτηση των συμφερόντων της αντεπαναστατικής αστικής τάξης"..

σημαίνει πως παύεις να είσαι σοσιαλιστής. ο Ρίκοφ. απαιτεί πλήρη κατάργηση της κυριαρχίας της ατομικής ιδιοκτησίας στον Τύπο. Οταν κάνεις επανάσταση δεν πρέπει να σταματάς σ' ένα μέρος: πρέπει να πας είτε μπροστά είτε πίσω.."κι οι εφημερίδες είναι όπλα στα χέρια τους. Θεωρούμε πως ο σχηματισμός μιας τέτοιας κυβέρνησης θα έδινε τη δυνατότητα να δυναμώσουν οι καρποί της ηρωικής πάλης που έκανε η εργατική τάξη και ο επαναστατικός στρατός τον Οχτώβρη . ούτε και θέλουμε να μπούμε.. Αφού εθνικοποιήσαμε τις τράπεζες. διαλέγοντας τις λέξεις. θα κλείσουμε τον αστικό Τύπο. Το αστικό μονοπώλιο του Τύπου πρέπει να καταργηθεί..".". με ποια λογική πρέπει να ανεχόμαστε τις εφημερίδες των χρηματιστών. Ωστόσο. που είναι μειοψηφία. είναι αδύνατο να καταργήσουμε τα κατασταλτικά μέτρα όσον αφορά τον Τύπο. χρησιμοποιώντας τη μυστική υποστήριξη της αστικής τάξης. ακριβώς όπως και στη βιομηχανία.. πριν απ' όλα. Η σοβιετική εξουσία πρέπει να κατασχέσει όλα τα τυπογραφεία. Εμείς οι μπολσεβίκοι λέγαμε πάντοτε πως όταν πάρουμε την εξουσία.". Μπροστά μας στέκονται ακόμα οι εχθροί. Πιστεύουμε πως έξω απ' αυτό υπάρχει μόνο ένας δρόμος: η διατήρηση μονόπλευρης μπολσεβίκικης κυβέρνησης με την πολιτική τρομοκρατία.. Εγινε ψηφοφορία. Αν η πρώτη επανάσταση είχε το δικαίωμα να απαγορεύσει τις μοναρχικές εφημερίδες... ο Αρμπούζοφ από το κρατικό τυπογραφείο. δε θα τους επιτρέψουμε. στο ζήτημα της ελευθερίας του εμπορίου. Δεν μπορούμε να πάρουμε την ευθύνη για μια τέτοια πολιτική και γι' αυτό δηλώνουμε μπροστά στην ΚΕΕ ότι παραιτούμαστε από το αξίωμα των Επιτρόπων του Λαού". ο Γιούρενεφ από την Κόκκινη 108 . Αποτινάξαμε το ζυγό του καπιταλισμού. ήρεμα.. Η απόφαση του Λάριν και των αριστερών εσέρων απορρίφθηκε με τριάντα μία ψήφους. Από το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού παραιτήθηκαν πέντε μέλη: Ο Νόγκιν. Η άποψη του Λένιν συγκέντρωσε τριάντα τέσσερις ψήφους έναντι τεσσάρων (1)... Δικαίωμα ιδιοκτησίας στα τυπογραφεία και το χαρτί έχουν. που όμως δεν παραιτήθηκαν από τη θέση τους: Ο Ριαζάνοφ και ο Ντερμπίσεφ από τη διεύθυνση Τύπου. Οταν ανέχεσαι τις αστικές εφημερίδες.. Εκανε τη διάκριση ανάμεσα στη θέση του Τύπου στον καιρό του εμφύλιου πολέμου και τη θέση του μετά τη νίκη: "Στον καιρό του εμφύλιου πολέμου το δικαίωμα της βίας ανήκει μόνο στους καταπιεζόμενους. κάτω από το πρόσχημα της ελευθερίας του σοσιαλιστικού Τύπου. Ζάρωνε το μέτωπο και μιλούσε αργά. Κατόπιν μίλησε ο Λένιν.Νοέμβρη. συνεπώς. "Ο εμφύλιος πόλεμος δεν τέλειωσε ακόμα. όμως η πρώτη επανάσταση αποτίναξε το ζυγό της απολυταρχίας. Πρέπει να το παραπέμψουμε σε ειδική επιτροπή. Υστερα μίλησε με πάθος για την υπεράσπιση της ελευθερίας του Τύπου. (Φωνές: Κατασχέστε το τυπογραφείο της "Πράβντα"). στην εγκαθίδρυση ενός ανεύθυνου καθεστώτος και στη συντριβή της επανάστασης και της χώρας. (Φωνές: "Ποιος είναι τώρα καταπιεζόμενος. εφόσον αυτές δεν καλούν σε ένοπλη εξέγερση ή σε ανυπακοή στη σοβιετική κυβέρνηση. (Χειροκροτήματα κι οργισμένες φωνές). ούτε μπορούμε. Τα τεχνικά μέσα του Τύπου πρέπει να γίνουν ιδιοκτησία της σοβιετικής κυβέρνησης και να κατανεμηθούν ανάμεσα στα σοσιαλιστικά κόμματα σε αυστηρή αναλογία με τον αριθμό των οπαδών τους... επακολουθεί η ριζική αλλαγή όλων των βασικών όρων ύπαρξης κι αυτή η αλλαγή δεν μπορεί να μην αφορά και στον Τύπο.συνέχισε ο Τρότσκι . τότε κι εμείς έχουμε το δικαίωμα να κλείσουμε τις αστικές εφημερίδες. απαθέστατα. Ο Καρέλιν δήλωσε πως η ΚΕΕ δεν μπορεί να λύσει αυτό το σοβαρό ζήτημα. Υστερα ο Τρότσκι μίλησε για τη θέση του Τύπου μετά τη νίκη.. Κάτω απ' αυτές τις συνθήκες το κλείσιμο των εφημερίδων είναι ολότελα νόμιμο μέτρο αυτοάμυνας. η κάθε φράση του έπεφτε σαν σφυρί. "Η νίκη μας ενάντια στους εχθρούς ακόμα δεν τέλειωσε" . Κανίβαλε!"). Μετά απ' αυτό οι αριστεροί εσέροι δήλωσαν πως δεν μπορούν πια να πάρουν την ευθύνη γι' αυτό που έγινε κι έφυγαν από τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή κι απ' όλα τα υπόλοιπα υπεύθυνα πόστα. Σ' αυτό το δρόμο μπήκε το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού.. Η εξουσία της δημοκρατίας.. ο Τεοντόροβιτς και ο Σλιάπνικοφ που έκαναν την παρακάτω δήλωση: "Εχουμε τη γνώμη πως είναι ανάγκη να σχηματιστεί σοσιαλιστική κυβέρνηση απ' όλα τα σοβιετικά κόμματα. έναντι είκοσι δύο. Διαφορετικά δεν άξιζε τον κόπο να πάρουμε την εξουσία! Πρέπει να είναι προσιτό σε κάθε ομάδα πολιτών το χαρτί και το πιεστήριο των τυπογραφείων. Υποσχεθήκαμε να κλείσουμε αυτές τις εφημερίδες και πρέπει να τις κλείσουμε. "Η θέση των σοσιαλιστών στο ζήτημα της ελευθερίας του Τύπου πρέπει ν' ανταποκρίνεται απόλυτα στην ανάλογη θέση τους. Το ζήτημα της ελευθερίας του Τύπου δεν πρέπει να το ξεχωρίζουμε από τα άλλα ζητήματα της ταξικής πάλης.Ο Τρότσκι μίλησε πολλή ώρα υπερασπίζοντας την απόφαση. δηλώνοντας πως δεν μπορούν να ψηφίσουν για οποιοδήποτε περιορισμό της ελευθερίας του Τύπου. που οργανώνεται σήμερα στη Ρωσία. ο Μιλιούτιν. δεν έχουμε ούτε την παραμικρή πρόθεση ν' απαγορεύσουμε τις εφημερίδες των άλλων σοσιαλιστικών κομμάτων. Στο δρόμο αυτό εμείς. τραβάει προς τα πίσω και καθυστερεί την ορμητική μας κίνηση προς το σοσιαλισμό. Το παλιό καθεστώς πρέπει να πεθάνει κι αυτό πρέπει να το καταλάβουμε μια για πάντα. οι εργάτες κι οι αγρότες και μόνο ύστερα απ' αυτούς τα αστικά κόμματα.. Βλέπουμε πως αυτό οδηγεί στην απομάκρυνση των μαζικών προλεταριακών οργανώσεων από την καθοδήγηση της πολιτικής ζωής. Η τεράστια πλειοψηφία του λαού είναι μαζί μας. Οποιος μιλάει τώρα για "ελευθερία του Τύπου". Με το πέρασμα της εξουσίας στα Σοβιέτ. Τη δήλωση αυτή την υπέγραψαν και μερικοί άλλοι επίτροποι. Οι μπολσεβίκοι Ριαζάνοφ και Λοζόφσκι τάχθηκαν με τη μειοψηφία.". να αρπάξουν το μονοπώλιο του χαρτιού και των τυπογραφείων.. που η εξέγερση ανήκει πια στο παρελθόν... Τώρα.

σύντροφοι. Οι σύντροφοι που έφυγαν ενήργησαν σαν λιποτάχτες.. έναντι είκοσι. Γι' αυτό παραιτούμαστε από τον τίτλο του μέλους της ΚΕ.".. Φεύγουμε από την ΚΕ σε στιγμή νίκης. Σύντ. Λυπούμαστε πάρα πολύ που οι σύντροφοι αριστεροί εσέροι αρνήθηκαν. Ρίκοφ. Ο Ζινόβιεφ παραμερίστηκε από τη θέση του προέδρου του Σοβιέτ της Πετρούπολης. παραμέρισε τους λιποτάχτες με την ίδια ευκολία.από το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού. γιατί όχι μόνο εγκατέλειψαν τις θέσεις που τους είχαν εμπιστευτεί. ο Ζινόβιεφ και ο Νόγκιν παραιτήθηκαν από την Κεντρική Επιτροπή του μπολσεβίκικου κόμματος. Ο Κάμενεφ αντικαταστάθηκε από πρόεδρος της ΚΕΕ και στη θέση του εκλέχτηκε ο Σβερντλόφ. Δεν είναι σωστό. από την ΚΕ του κόμματός μας και . είμαστε κάθε στιγμή έτοιμοι να πάρουμε τους αριστερούς εσέρους στην κυβέρνηση.. Κι όλοι ξέρουν ότι η Κεντρική Επιτροπή του κόμματος των μπολσεβίκων. όλοι οι λιγόπιστοι. οι Κάμενεφ. για να μπορούμε να πούμε ανοιχτά τη γνώμη μας στη μάζα των εργατών και των στρατιωτών. ο Κάμενεφ κι ο Ζινόβιεφ ακόμα πριν την εξέγερση της Πετρούπολης ενήργησαν σαν λιποτάχτες και απεργοσπάστες. σε στιγμή κυριαρχίας του κόμματός μας.. πως οι δύο από τους λιποτάχτες. όλοι όσοι τρόμαξαν από την αστική τάξη ή επηρεάστηκαν από τις φωνές των φανερών και των κρυφών οργάνων της... κάλεσε στη συνεδρίασή της τρία από τα πιο επιφανή μέλη της ομάδας των αριστερών εσέρων. στρατιωτών και αγροτών στην Πετρούπολη και στη Μόσχα. η συντριβή της επανάστασης από τους καλεντικούς. οι στρατιώτες κι οι αγρότες.. και ο μεγάλος ενθουσιασμός των μαζών. Είμαστε βαθιά πεπεισμένοι πως όλοι οι συνειδητοί εργάτες. 1. κάνοντας δημόσια δήλωση για τις αιτίες της ενέργειάς τους: "Θεωρούμε. 109 . που δεν έχουν πίσω τους τις μάζες. τους συντρόφους Καμκόφ. στα χαρακώματα και στα χωριά. Η έκκληση γράφτηκε από τον Λένιν στις 18-19 (5-6) του Νοέμβρη και δημοσιεύτηκε στην "Πράβντα" στις 20 (7) του Νοέμβρη 1917. γραμμένη από τον Λένιν. Δεν μπορούμε να φέρουμε ευθύνη γι' αυτή την ολέθρια πολιτική της ΚΕ.. που έγινε δεκτό στο δεύτερο Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. Η απόφαση του Λάριν και των αριστερών εσέρων απορρίφθηκε με είκοσι πέντε ψήφους. όλοι οι δισταχτικοί. Οι εργάτες κι οι στρατιώτες της φρουράς ανησύχησαν κι έστειλαν αντιπροσωπείες στο Σμόλνι. η διάσπαση στις γραμμές των μπολσεβίκων προκάλεσε απερίγραπτη χαρά. Το πρωί στις 20 (7) του Νοέμβρη η "Πράβντα" βγήκε με μια φλογερή έκκληση προς το ρωσικό λαό.. η επερχόμενη πείνα. Σύντ. Δεν υπάρχει ούτε ίχνος ταλάντευσης μέσα στις μάζες των εργατών και των στρατιωτών της Πετρούπολης. ο Φιόντοροφ από το επιτροπάτο Εργασίας κι ο γραμματέας της επεξεργασίας των νομοθετικών προτάσεων Λάριν... Ο Σλιάπνικοφ και ο Τεοντόροβιτς υποτάχθηκαν στην κομματική πειθαρχία και γύρισαν στις θέσεις τους. Θυμηθείτε. Ας ντρέπονται. Σπίρο και Καρέλιν και τους πρότεινε να πάρουν μέρος στη νέα κυβέρνηση. που γίνεται ενάντια στη θέληση της τεράστιας μερίδας του προλεταριάτου και των στρατιωτών που ποθούν να σταματήσει γρήγορα η αιματοχυσία ανάμεσα στα διάφορα τμήματα της δημοκρατίας. Ζινόβιεφ. Δε θα υποταχθούμε σε κανένα τελεσίγραφο των διανοουμενίστικων μικροομάδων. που ανήκουν στο κόμμα μας ή που το συμπαθούν. στο μέτωπο.οι τρεις τελευταίοι ... της Μόσχας και των άλλων πόλεων.. μα και ύστερα από την απόφαση που πήρε η ΚΕ έκαναν μέσα στα κομματικά στελέχη ζύμωση ενάντια στην εξέγερση.. λοιπόν. που στην πραγματικότητα έχουν πίσω τους μονάχα τους οπαδούς του Κορνίλοφ. Νόγκιν. θεωρούμε την άρνησή τους απαράδεχτη για έναν επαναστάτη που είναι με το μέρος των εργαζομένων. ο Ρίκοφ. λίγες ώρες πριν σχηματιστεί η νέα κυβέρνηση και πριν υποβληθεί ο κατάλογος των μελών της στο δεύτερο Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ.. που ένα τρένο πετάει στην άκρη τα πελεκούδια. στη συντριβή του προλεταριάτου. (1).Το δεύτερο Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ έδωσε την πλειοψηφία στο κόμμα των μπολσεβίκων. του Σάβνικοφ. τους ευέλπιδες κλπ. τυπώθηκε σε εκατοντάδες χιλιάδες αντίτυπα. Γι' αυτό μόνο η κυβέρνηση που θα σχηματιστεί απ' αυτό το κόμμα είναι σοβιετική κυβέρνηση. κολλήθηκε σ' όλους τους τοίχους και σκορπίστηκε σ' όλη τη Ρωσία (1): ". η εξασφάλιση της σύγκλησης Συντακτικής Συνέλευσης στην καθορισμένη προθεσμία και η πραγματική εφαρμογή του προγράμματος ειρήνης. ο μεγάλος ηρωισμός των εκατομμυρίων εργατών. Ταυτόχρονα ο Κάμενεφ. Μιλιούτιν και μερικοί άλλοι αποχώρησαν χτες. Στη συνδιάσκεψη "για το σχηματισμό νέας κυβέρνησης". μα και τορπίλισαν τη ρητή απόφαση της ΚΕ του κόμματός μας ν' αναβάλουν την αποχώρησή τους τουλάχιστον ωσότου πάρουν απόφαση οι κομματικές οργανώσεις της Πετρούπολης και της Μόσχας. φεύγουμε γιατί δεν μπορούμε να βλέπουμε με ηρεμία ότι η πολιτική της καθοδηγητικής ομάδας της ΚΕ οδηγεί το εργατικό κόμμα στο χάσιμο των καρπών αυτής της νίκης. Εχει υπόψη του την έκκληση "Από την Κεντρική Επιτροπή του Ρωσικού Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος (μπολσεβίκων): Προς όλα τα μέλη του κόμματος και προς όλες τις εργαζόμενες τάξεις της Ρωσίας". δηλώνουμε όμως ότι σαν κόμμα της πλειοψηφίας στο δεύτερο Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ έχουμε το δικαίωμα και την υποχρέωση απέναντι στο λαό να σχηματίσουμε κυβέρνηση. θα καταδικάσουν εξίσου αποφασιστικά την ενέργεια των λιποταχτών. Η απάντηση όμως των λενινιστών ήταν γρήγορη κι αμείλιχτη. Σύντροφοι! Μερικά μέλη της ΚΕ του κόμματός μας και του Συμβουλίου των Επιτρόπων του Λαού.... ο Μιλιούτιν. Καταδικάζουμε αποφασιστικά αυτή τη λιποταξία. όλοι οι ταλαντευόμενοι.".. πως η δημιουργία τέτοιας κυβέρνησης (που να αποτελείται από εκπροσώπους όλων των σοβιετικών κομμάτων) είναι αναγκαία για να προληφθεί η παραπέρα αιματοχυσία. γιατί όχι μονάχα καταψήφισαν την εξέγερση στην αποφασιστική συνεδρίαση της ΚΕ στις 10 του Οχτώβρη 1917.Φρουρά. 4 του Νοέμβρη.

Οι επίτροποι του Σμόλνι είχαν κουραστεί να παρακαλούν και να πείθουν. όπου οι κερδοσκόποι κατάφερναν ακόμα να κάνουν μια χαρά τις δουλιές τους. Οι δρόμοι γέμισαν από μεθυσμένους στρατιώτες.. τη μια κυβέρνηση έπειτα από την άλλη. τυπικά.. Το Σμόλνι απάντησε πως όλοι οι σοσιαλιστές υπουργοί και σχεδόν όλοι οι ευέλπιδες. κάτω από την προστασία του επιτελείου. Μονάχα η στάση της φρουράς της Πετρούπολης δεν είχε ακόμη ξεκαθαριστεί. Και στην περίπτωση αυτή επανέλαβε ακριβώς την ταχτική που εφάρμοσε και στους αγρότες. τη χώρα και το στρατό.. Ηταν ολοφάνερο πως σ' όλα αυτά είχαν βάλει το χέρι τους οι αντεπαναστάτες. Τα μεγάλα ξενοδοχεία. Με κάθε αμαξοστοιχία πήγαινε ειδικός επίτροπος. Το ανθρακοφόρο λεκανοπέδιο του Ντονέτς βρισκόταν στα χέρια του Καλέντιν κι έτσι το ζήτημα των καυσίμων γινόταν όλο και οξύτερο."Πώς τολμούν να φύγουν από την κυβέρνηση. Στο διάστημα αυτό κινήθηκαν από την Πετρούπολη προς την ανατολή δεκατρείς αμαξοστοιχίες φορτωμένες με μετάλλινα είδη και με υφάσματα. Τέλος. Στις 15 (2) του Νοέμβρη η ΚΕΕ καθόρισε για την 1η του Δεκέμβρη (18 του Νοέμβρη) Πανρωσικό συνέδριο των σιδηροδρομικών. Στα τέλη του Νοέμβρη ξέσπασαν "τα πογκρόμ του κρασιού" (λεηλασία των αποθηκών κρασιού). Στα γραφεία των Σοβιέτ των αχτίδων φρουρούσαν. που είχαν σκορπίσει σ' όλα τα συντάγματα σχεδιαγράμματα της πόλης στα οποία σημειώνονταν οι αποθήκες κρασιών. Για την αντιμετώπιση των μικροπαραβάσεων και μικροαδικημάτων δημιουργήθηκαν σ' όλα τα τετράγωνα της πόλης ολιγάριθμα αιρετά επαναστατικά δικαστήρια. για να τα ανταλλάξουν με τους αγρότες της Σιβηρίας. για να καταλάβουν τις πόλεις που βρίσκονταν ακόμα στα χέρια των λευκοφρουρών. κυκλώθηκαν από τους κοκκινοφρουρούς. κηρύσσοντας την έναρξη του Πανρωσικού συνεδρίου των σιδηροδρομικών πρότεινε. Στο Νότο και στη Σιβηρία στάλθηκαν καλά οπλισμένα αποσπάσματα ναυτών. η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή έστειλε κάμποσους λόχους ναυτών με πολυβόλα. Η πρόταση έγινε δεκτή. Η Βίκζελ όρισε αμέσως δικό της χωριστό συνέδριο των σιδηροδρομικών.Η χώρα απάντησε με θύελλα αγανάχτησης. που τα είχαν κρυμμένα οι ιδιώτες κερδοσκόποι.. είναι εντελώς ελεύθερες... οι ναύτες του στόλου της Βαλτικής έδωσαν στους εργάτες διακόσιες χιλιάδες πούτια κάρβουνου από τα αποθέματα των πολεμικών πλοίων. Ο λαός ήταν αγαναχτισμένος ενάντια στους "λιποτάχτες" κι αυτή η αγανάχτηση κατάκλυσε την ΚΕΕ. Και όταν τα εργοστάσια της Πετρούπολης βρέθηκαν μπροστά στην άμεση απειλή να σταματήσουν τη δουλιά από έλλειψη καυσίμων.. ν' αποκαταστήσουν την τάξη και. που έκανε ό. Το Σμόλνι σταμάτησε την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος στα θέατρα. ο ένας ύστερα από τον άλλο. Επικεφαλής όμως των Ενόπλων Δυνάμεων θα παραμείνει το Σοβιέτ. στα μαγαζιά και στα εστιατόρια. Στο ίδιο διάστημα οι μπολσεβίκοι υπονόμευσαν την εξουσία της Βίκζελ. τους σιδηροδρομικούς σταθμούς. Τα εμπορεύματα αυτά τα συγκέντρωσαν οι εργοστασιακές επιτροπές. Οι κερδοσκόποι οδηγήθηκαν στη φυλακή.. Οι μενσεβίκοι έστειλαν έντονο τελεσίγραφο.. Στη μεγάλη σιβηριανή αρτηρία η κυκλοφορία των επιβατών είχε διακοπεί δύο ολόκληρες βδομάδες. περιόρισε τον αριθμό των τραμ και κατάσχεσε από τους ιδιώτες εμπόρους όλα τα αποθέματα ξύλων.. δύο εβδομάδες αργότερα. Στις 19 (6) του Νοέμβρη η συνδιάσκεψη "για το σχηματισμό νέας κυβέρνησης" διαλύθηκε κι οι αντιπολιτευόμενοι. Τη νύχτα στις 2 του Δεκέμβρη (19 του Νοέμβρη) η ΚΕΕ. 110 . ότι όλες οι εφημερίδες. Το Σοβιέτ της Πετρούπολης απευθύνθηκε προς όλους τους σιδηροδρομικούς και τους κάλεσε να υποχρεώσουν τη Βίκζελ να καταθέσει τα πληρεξούσιά της. στη Βίκζελ το χαρτοφυλάκιο του επιτρόπου των Συγκοινωνιών. όμως μ' αυτόν τον τρόπο δεν μπόρεσαν να σταματήσουν τις ταραχές και τις σκληρές συμπλοκές που επακολούθησαν ανάμεσα στους στρατιώτες και τους κοκκινοφρουρούς. Στις 24 (11) του Νοέμβρη έγινε ένα μεγάλο συλλαλητήριο των στρατιωτών στο οποίο μίλησαν αντιπρόσωποι όλων των κομμάτων. ώσπου ήρθε το τέλος τους. κι έσπασαν τα βαρέλια με τα τσεκούρια ή ανατίναξαν αυτά τα υπόγεια με δυναμίτη. που είχαν αντικαταστήσει την παλιά πολιτοφυλακή. από πέντε χιλιάδες άνδρες. Οι ναύτες χτύπησαν αλύπητα τους πογκρομιστές και σκότωσαν αρκετούς. το έσκασαν για το Μογκιλιόφ. το βασικό.. σ' όλα τα υπόγεια κρασιού.τι μπορούσε για να τα ανταλλάξει με τους αγρότες της Σιβηρίας με όσο το δυνατό περισσότερο σιτάρι και πατάτες.. Κάμποσες μέρες το Σμόλνι είχε πλημμυρίσει ολοκληρωτικά από οργισμένες αντιπροσωπείες και μεγάλες επιτροπές από το μέτωπο από την περιοχή του Βόλγα. ν' αφοπλιστεί η Κόκκινη Φρουρά και να μπουν τα τμήματα της φρουράς της Πετρούπολης κάτω από τις διαταγές του Δημοτικού Συμβουλίου. ακόμα και τις μαούνες που στέκονταν στα κανάλια. εκτός από τις αστικές. ύστερα από σχετική διαταγή. Μήπως πουλήθηκαν στην αστική τάξη και θέλουν να χαντακώσουν την επανάσταση. Είναι υποχρεωμένοι να επιστρέψουν και να υποταχθούν στις αποφάσεις της Κεντρικής Επιτροπής!". οι μπολσεβίκοι καταπιάστηκαν με τα καθήκοντα της πραχτικής διοίκησης. Ετσι οι αντιπολιτευόμενοι δεν πέτυχαν "να εκφράσουν ανοιχτά τη γνώμη τους μπροστά στις μάζες των εργατών και των στρατιωτών".. από τα εργοστάσια της Πετρούπολης. Στις επαρχίες στάλθηκαν απεσταλμένοι που με τη βοήθεια των αγροτικών επιτροπών επίταξαν τις αποθήκες των μεγάλων σιτεμπόρων.... αφέθηκαν ήδη ελεύθεροι. όπου και συνέχιζαν να οργανώνουν. ζητώντας να απελευθερωθούν όλοι οι υπουργοί κι οι ευέλπιδες. να δοθεί απόλυτη ελευθερία σ' όλες τις εφημερίδες. ανακάλυπταν και κατάσχεταν χιλιάδες πούτια τροφίμων. Λύνοντας το ζήτημα της εξουσίας.μέρα. να εξοικονομήσουν τρόφιμα. Πρώτ' απ' όλα έπρεπε να θρέψουν την πόλη.. Μετά απ' αυτό ειδικές επιτροπές πήγαν. λόχοι από πειθαρχικούς και καλά οργανωμένους κοκκινοφρουρούς. Το συλλαλητήριο ενέκρινε με τεράστια πλειοψηφία τη θέση του Λένιν και διατύπωσε τη γνώμη να μπουν οι αριστεροί εσέροι "στη σύνθεση της λαϊκής κυβέρνησης". Στις 16 (3) του Νοέμβρη τα μέλη της Βίκζελ πήραν τη θέση τους στην ΚΕΕ. εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις.. νύχτα . Αποσπάσματα ναυτών και κοκκινοφρουρών ερευνούσαν τις αποθήκες των εμπόρων. που άρχισαν με τη λεηλασία των υπογείων των Χειμερινών Ανακτόρων.

Κι ο Τρότσκι άρχισε αμέσως να τις δημοσιεύει στην "Πράβντα". Ολες οι πληροφορίες που συγκεντρώνονταν μ' αυτό τον τρόπο διαβιβάζονταν στη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Υστερα από τρεις βδομάδες συνθηκολόγησαν όλες. να τσακίσει με τη βία την αντίσταση των εύπορων τάξεων. Είμαστε βέβαιοι πως τα αποφασιστικά αυτά μέτρα. κάνουν εκκλήσεις να σταματήσει η δουλιά στις τράπεζες.. τις πρώτες συνέπειες της κατάστασης που θα δημιουργηθεί θα τις δοκιμάσουν αυτές οι ίδιες. που προσπαθεί να εξασφαλίσει το μέτωπο με τρόφιμα. γυμνοί. Ετσι ανακαλύφθηκε η μοναρχική συνωμοσία που καθοδηγιόταν από το πρώην μέλος της Δούμας Πουρισκέβιτς και από μια ομάδα ευγενών και αξιωματικών. Στην πρωτεύουσα οι δημόσιοι και τραπεζικοί υπάλληλοι τύπωσαν εκατοντάδες προκηρύξεις και εκκλήσεις. που ενίσχυαν τον Καλέντιν με χρήματα και ανθρώπους. Στις εκκλήσεις που γράφονταν καθαρά και απλά και που σκορπίζονταν σ' όλη τη Ρωσία. προσπαθούν να κόψουν τις σιδηροδρομικές.. Επαναστατική τάξη! Επαναστατική πειθαρχία! Αυστηρός απολογισμός και έλεγχος! Καμιά απεργία! Καμιά αδιαφορία! Στις 20 (7) του Νοέμβρη η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή δημοσίευσε την παρακάτω προειδοποίηση: "Οι εύπορες τάξεις φέρνουν αντίσταση στην καινούρια. οι τράπεζες. με τη βοήθεια των υπηρετριών. Ολες οι υπόλοιπες εφημερίδες σε ένδειξη διαμαρτυρίας σταμάτησαν να εκδίδονται ή δεν πειθάρχησαν στο διάταγμα και κλείστηκαν. Οι παλιοί γραφειοκράτες εξακολουθούσαν να κάνουν σαμποτάζ κι εμπόδισαν την εξομάλυνση της οικονομικής ζωής. μη μας αφήνετε να πεθάνουμε από την πείνα. Η αντίδραση ενάντια σ' αυτά τα μέτρα αποτελεί έγκλημα απέναντι στο λαό. Αυτά τα εφόδια τέλειωσαν. να καταλάβει με τη δύναμη τα δημόσια ιδρύματα. των τραπεζών... Στο μεταξύ οι κορυφές της υπαλληλοκρατίας των κρατικών ιδρυμάτων. προκαλώντας έτσι κατάπληξη σ' όλο τον κόσμο. η αυστηρότητα των οποίων θα εξαρτηθεί από το μέγεθος του εγκλήματος που έκαναν". εξαντλημένοι από τον τρίχρονο πόλεμο στα χαρακώματα. μαθαίνοντας. το καθετί που γινόταν στα σπίτια των αστών. Οι εύπορες τάξεις και οι υπηρέτες τους θα στερηθούν το δικαίωμα να παίρνουν τρόφιμα. Οι περιορισμοί της ελευθερίας του Τύπου ενισχύθηκαν με διάταγμα.Το άγρυπνο και προσεχτικό προλεταριάτο της Πετρούπολης δημιούργησε πλατύ σύστημα παρακολούθησης. Ο στρατός του Βορείου Μετώπου εδώ και κάμποσες μέρες δεν έχει ούτε γαλέτες. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή πληροφορεί για τα παραπάνω τη φρουρά και τους εργάτες της Πετρούπολης. Η εργατική και αγροτική κυβέρνηση παίρνει όλα τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσει τη χώρα με ό. Τους προειδοποιούμε ότι παίζουν με τη φωτιά. τρομαγμένος από την αγανάχτηση. Με το Σμόλνι ήταν μόνο η θέληση των πλατιών ανοργάνωτων μαζών και το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού στηριζόταν σ' αυτές... που κατάφερνε εύστοχα χτυπήματα με σιδερένιο χέρι. των συγκοινωνιών.. το ταχυδρομείο. Ηδη οι αντιπρόσωποι που καταφθάνουν από το στρατό. η περιουσία των κύριων υπεύθυνων θα κατασχεθεί. στην κυβέρνηση των εργατών. γύρισε και παρέδωσε στον Τρότσκι τις μυστικές συμφωνίες. Η πείνα απειλεί τη χώρα και το στρατό. Η κατάσταση στο μέτωπο απαιτεί τα πιο δραστικά και αποφασιστικά μέτρα. Προειδοποιούμε τις εύπορες τάξεις και τους οπαδούς τους: αν δε σταματήσουν το σαμποτάζ και φτάσουν μέχρι τη διακοπή της μεταφοράς τροφίμων. διαμαρτύρονταν και δικαιολογούνταν. που είχαν οργανώσει εξέγερση των αξιωματικών κι έγραψαν γράμμα στον Καλέντιν. ο Λένιν εξηγούσε τους σκοπούς της επανάστασης και καλούσε το λαό να πάρει την εξουσία στα χέρια του. Σε περίπτωση που θα προβάλουν την παραμικρή αντίσταση ή αντίδραση θα παρθούν ενάντιά τους μέτρα. των ταχυδρομείων και των τηλεγραφείων σαμποτάρουν και υπονομεύουν τη δουλιά της κυβέρνησης.. που δίνονται από τα άθιχτα ως τα σήμερα εφόδια". των ταμείων. άρρωστοι. καλώντας τον να 'ρθει στην Πετρούπολη. θα τα υποστηρίξουν απόλυτα όλοι οι εργάτες. που έδινε το μονοπώλιο των ανακοινώσεων στις επίσημες κυβερνητικές εφημερίδες. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή προειδοποιεί αυτούς τους εγκληματίες για τελευταία φορά. Να μια απ' αυτές τις προκηρύξεις: 111 . αν χρειαστεί. οι σιδηροδρομικές γραμμές. που διαδόθηκε σ' όλη τη Ρωσία. λένε πως είναι ανάγκη να μεταφερθούν με σχέδιο τα τμήματα του στρατού στα μετόπισθεν. Οι οπαδοί τους σταματούν τη δουλιά των δημόσιων και δημοτικών υπαλλήλων. Ολα τα εφόδια που έχουν θα επιταχθούν. Ο Νεράτοφ... Με τον ίδιο τρόπο ανακαλύφθηκε και η παράνομη δράση των καντέ της Πετρούπολης. Οι υπάλληλοι των υπουργείων παρ' όλα αυτά απεργούσαν ακόμα. τις ταχυδρομικές και τηλεγραφικές επικοινωνίες κλπ. κατευθύνοντας τις επαναστατικές μαζικές ενέργειές τους ενάντια στους εχθρούς. των στρατιωτών και των αγροτών. τρελοί από τις απάνθρωπες στερήσεις. Κάνουμε το καθήκον μας και προειδοποιούμε όσους παίζουν με τη φωτιά. τη σοβιετική κυβέρνηση. Για να παλέψουμε με την πείνα είναι επιτακτική ανάγκη να δουλεύουν με εξαιρετική ακρίβεια οι επισιτιστικές επιχειρήσεις. ξυπόλυτοι. Κάθε ώρα καθυστέρησης μπορεί να στοιχίσει τη ζωή χιλιάδων στρατιωτών. προβλέποντας πως μέσα σε λίγες μέρες θ' αρχίσει η γενική φυγή των ανθρώπων που πεθαίνουν από την πείνα. οι στρατιώτες και οι αγρότες". Οι μάζες των εργατών και στρατιωτών απάντησαν σ' αυτό με μανιασμένη έκρηξη αγανάχτησης.. Οι αντεπαναστάτες υπάλληλοι είναι οι πιο άτιμοι εγκληματίες απέναντι στα αδέλφια μας που πεινούν και πεθαίνουν στο μέτωπο.τι είναι απαραίτητο. Στις 22 (9) του Νοέμβρη σ' όλους τους τοίχους της πόλης κολλήθηκε "Εκτακτη ανακοίνωση": "Το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού πήρε έκτακτο και επείγον τηλεγράφημα από το επιτελείο του Βορείου Μετώπου στο οποίο ανακοινώνεται το εξής: "Δεν πρέπει να καθυστερήσετε περισσότερο.. με την οποία ο λαός δέχτηκε τη φυγή του.

βγαλμένα από τη δουλιά. εφόσον ήρθε σε πλήρη αντίθεση με τις διαθέσεις και τις επιθυμίες του. των στρατιωτών και των λοιπών πολιτών" με τα παρακάτω λόγια: ". έχασε ολοφάνερα και οριστικά το δικαίωμα να εκπροσωπεί τον πληθυσμό της Πετρούπολης. συνεχίζει να χρησιμοποιεί τα τυπικά της δικαιώματα για να δρα αντεπαναστατικά ενάντια στη θέληση των εργατών. Αν εγκαταλείψουν αυθαίρετα τη δουλιά. η Επιτροπή Σωτηρίας απευθύνθηκε "προς όλες τις αυτοδιοικήσεις των πόλεων και τα ζέμστβα. διέταξε τη διάλυση της Επιτροπής Σωτηρίας. το υπουργείο Οικονομικών. Μετά απ' αυτό. που αντιδρούσε ενάντια σε κάθε διάταγμα του Συμβουλίου των Επιτρόπων του Λαού. Στις 29 (16) του μήνα.. οι οποίες αποκαλούσαν το Δημοτικό Συμβούλιο "αντεπαναστατικό και κορνιλοφικό" και ζητούσαν να καταθέσει τα πληρεξούσιά του... που είναι εκλεγμένα στο Δημοτικό Συμβούλιο της τωρινής περιόδου. κι εμείς αμέσως θα πιάσουμε δουλιά.. 2. των εργατών. Στις 23 (10) του Νοέμβρη η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή με επίσημη διαταγή. όπως προηγούμενα. Στην αρχή οι επίτροποι του λαού ζήτησαν 10 εκατομμύρια ρούβλια και στις 14 του Νοέμβρη απαίτησαν κιόλας 25 εκατομμύρια..1) Να μην αναγνωρίσετε την μπολσεβίκικη κυβέρνηση και να παλέψετε ενάντιά της. θα παραμείνουν στις θέσεις τους και θα εκπληρώνουν όλα τα καθήκοντα με τα οποία είναι επιφορτισμένα.. Ομως οι απλοί εργάτες και στρατιώτες δεν τους πίστευαν. προστατέψτε τη λαϊκή περιουσία από την καταλήστευση και μας από τη βία. τα χρήματα της Κρατικής Τράπεζας είναι δικά σας. Στο μεταξύ όμως οι εκλογές για τη Συντακτική Συνέλευση έδωσαν στην Πετρούπολη μεγάλη υπεροχή στους μπολσεβίκους. οι υπάλληλοι της Κρατικής Τράπεζας. που εκλέχτηκε στις 20 Αυγούστου. που είχαν σχηματιστεί στο Μογκιλιόφ.. όπως γινόταν τον καιρό του Κερένσκι... Ετσι.η Επιτροπή Σωτηρίας. μέσα στους κρύους δρόμους.. Ο λαός μέσα του πίστευε απόλυτα πως οι υπάλληλοι κάνουν σαμποτάζ. πως η κυβέρνηση είναι δική τους κυβέρνηση. Οι τελευταίες μέρες του Δημοτικού Συμβουλίου ήταν ιδιαίτερα θυελλώδεις... ακόμα και οι μενσεβίκοι . δεν της επέτρεψε να συνεχίσει τη δουλιά της. το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού αποφάσισε να διαλυθεί και να επανεκλεγεί το Δημοτικό Συμβούλιο της Πετρούπολης. η κυβέρνηση των δικών τους Σοβιέτ και πως οι υπάλληλοι των υπουργείων είναι ενάντια σ' αυτή την κυβέρνηση.. Ταυτόχρονα το Δημοτικό Συμβούλιο το κατέκλυσε ένας χείμαρρος από αποφάσεις των εργατικών οργανώσεων. Γιατί όλοι αυτοί οι άνθρωποι ήξεραν. Ολοι οι υπάλληλοι της αυτοδιοίκησης της Πετρούπολης θα παραμείνουν για την εκπλήρωση των άμεσων καθηκόντων τους. λαϊκά χρήματα. τον ιδρώτα και το αίμα σας. που θα πρέπει να συνενώσουν όλες τις δημοκρατικές δυνάμεις για να βοηθήσουν την Πανρωσική επιτροπή σωτηρίας στην εκπλήρωση των καθηκόντων της. Οι υπάλληλοι της Κρατικής Τράπεζας". προς όλες τις δημοκρατικές και επαναστατικές οργανώσεις των αγροτών..διεθνιστές δήλωσαν πως το Δημοτικό Συμβούλιο πρέπει να επανεκλεγεί. Εμείς. Επειδή η πλειοψηφία του Δημοτικού Συμβουλίου."Ας προσέξουν όλοι οι πολίτες! Η Κρατική Τράπεζα είναι κλεισμένη. δεν μπορούμε να πάρουμε μέρος στην καταλήστευση της λαϊκής περιουσίας και σταματήσαμε τη δουλιά.όλοι δήλωναν πως η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή δε δίνει στους υπαλλήλους τη δυνατότητα να δουλέψουν και παρακαλούσαν τον πληθυσμό να τους υποστηρίξει ενάντια στο Σμόλνι. Γιατί. η ειδική επιτροπή προμήθειας . που έχασε κάθε πολιτική εμπιστοσύνη. Στο κέντρο όλης αυτής της αντιπολίτευσης βρισκόταν το Δημοτικό Συμβούλιο και το μαχητικό του όργανο . Πολίτες. μέχρι που ν' αναλάβουν αυτά τα καθήκοντα τα υπεύθυνα πρόσωπα που θα εκλεγούν στο Δημοτικό Συμβούλιο της νέας περιόδου. Σαν μέρα διάλυσης ορίζεται η 17η του Νοέμβρη του 1917. 3. Για το σκοπό αυτό το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού αποφασίζει: 1. δε βρίζαν την κυβέρνηση. παίρνοντας συνέχεια αποφάσεις. Πολίτες. γιατί δεν αντανακλά πια την πολιτική διάθεση του πληθυσμού της Πετρούπολης. Το Δημοτικό Συμβούλιο της Πετρούπολης διαλύεται. των στρατιωτικών τμημάτων. με τις οποίες δεν αναγνώριζε τη σοβιετική κυβέρνηση και συνεργαζόταν ανοιχτά με τις καινούριες αντεπαναστατικές "κυβερνήσεις". λόγου χάρη στις 17 (4) του Νοέμβρη.. Στις μακριές ουρές που στέκονταν για ψωμί. Ολα τα υπεύθυνα πρόσωπα. ". χωρίς να υποδείχνουν πού θα ξοδευτούν αυτά τα χρήματα. 112 .. Γιατί η βία που χρησιμοποίησαν οι μπολσεβίκοι κατά της Κρατικής Τράπεζας.. 2) Να σχηματίσετε τοπικές επιτροπές σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης. των στρατιωτών και των αγροτών. μα τους σαμποταριστές υπαλλήλους. γιατί οι εργάτες των επιχειρήσεων του δήμου ζητούσαν να τους δοθεί ένας κάπως υποφερτός μισθός και απειλούσαν με απεργία.. οδηγούν στο θάνατο από την πείνα το στρατό και το λαό. θ' απολυθούν αμέσως.. "Επειδή το Κεντρικό Δημοτικό Συμβούλιο. το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού θεωρεί αναγκαίο να καλέσει τον πληθυσμό της πρωτεύουσας ν' αποφασίσει για την πολιτική της αυτοδιοίκησης της πόλης. Το υπουργείο Επισιτισμού.. να σαμποτάρει και να υπονομεύει τη σχεδιασμένη κοινωνική δουλιά. ακόμα και των αγροτών των περιχώρων.

"Μας δίνετε την υπόσχεση". "Οι μετριοπαθείς" σοσιαλιστές αρνήθηκαν να πάρουν μέρος στις εκλογές. η συντριμμένη αστική τάξη κάλεσε τους Γερμανούς. αυτοκτόνησε.. Οσοι δεν πειθαρχήσουν στο παραπάνω διάταγμα. Παρά το διάταγμα αυτό. Η Φιλανδία και η Ουκρανία άρχισαν μυστικές διαπραγματεύσεις με τους Γερμανούς και επιπλέον μυστικές διαπραγματεύσεις με τους Γερμανούς και. παρουσιάστηκε στον Λένιν και στον Τρότσκι μια κοζάκικη αντιπροσωπεία. Εμείς θα υποστηρίξουμε τους εργαζόμενους κοζάκους σ' όλες τις ενέργειές τους. για να μην αφήσουν να περάσουν τα πλούτη τους στα χέρια του λαού. Στις 27 (14) του Νοέμβρη. που τους χορήγησαν μεγάλα δάνεια. οι δραστήριοι καθοδηγητές των παλιών στρατιωτικών επιτροπών. που δεν έκρυβαν καθόλου τις αντισοβιετικές τους τάσεις. Στον Ντον στάλθηκαν εκατοντάδες προπαγανδιστές. το Δημοτικό Συμβούλιο συνερχόταν ακόμα. θα συλλαμβάνονται αμέσως και θα παραπέμπονται στο στρατιωτικό επαναστατικό δικαστήριο. επιπλέον.". που καλούσαν ευγενικά τη συνέλευση να διαλυθεί. "Μόνον αν περάσετε πάνω από το πτώμα μου". το αντιδραστικό σώμα των αξιωματικών. Στις 2 του Δεκέμβρη (20 Νοέμβρη). Οι κοζάκοι σιγοψιθύρισαν μεταξύ τους. Οι συνεδριάσεις του όμως διακόπτονταν συχνά από τους κοκκινοφρουρούς και τους ναύτες. Τότε θα αντιπροσωπευτείτε στην ΚΕΕ και τότε αυτή θα γίνει και δικιά σας κυβέρνηση". τον αφοπλισμό και το διώξιμο των ρωσικών στρατευμάτων. "Και δεν έχει την πρόθεση η σοβιετική κυβέρνηση" . όταν ο μπολσεβικισμός νίκησε και στις δύο αυτές χώρες. Συγκέντρωσε γύρω του τα τάγματα θανάτου.. προσπαθούσαν να πνίξουν την επανάσταση. αναγνωρίστηκαν αμέσως από τις συμμαχικές κυβερνήσεις. Το επιτελείο αρνιόταν επίμονα ν' αναγνωρίσει το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού.. Οι κυβερνήσεις του Ελσινγκφορς και του Κιέβου συγκέντρωσαν γύρω τους πιστά στρατιωτικά τμήματα και άρχισαν το ξερίζωμα του μπολσεβικισμού. στις 2 η ώρα το απόγευμα. Στις 20 (7) του Νοέμβρη ο Τρότσκι απευθύνθηκε στους πρεσβευτές των συμμάχων με την παρακάτω νότα: "Εχω την τιμή να σας κάνω γνωστό. κύριε πρέσβη. υποστηρίζοντας τις εύπορες τάξεις τους στη δημιουργία αντεπαναστατικών κέντρων για επίθεση ενάντια στη Σοβιετική Ρωσία. Στα εργοστάσια και τις φάμπρικες συνεχιζόταν η στρατολογία εργατών για τον Κόκκινο Στρατό. που επανέφεραν την εξουσία της.."να αφαιρέσει τα χτήματα από τους δικούς μας τσιφλικάδες και να τα μοιράσει στους εργαζόμενους κοζάκους. όπου η διοίκηση βρισκόταν στα χέρια του στρατηγού Nτουχόνιν. Ο πληθυσμός όμως παρέμεινε αδιάφορος ή εχθρικός. Φοβερότερος όμως κίνδυνος απειλούσε τη σοβιετική κυβέρνηση στο εσωτερικό. που μάχονταν ενάντια στους κοζάκους. οι τραπεζίτες και οι σύμμαχοί τους. Το κοζάκικο κίνημα σταμάτησε. "ότι θα μοιράσετε τα τσιφλικάδικα χτήματα στους εργαζόμενους κοζάκους. μπήκε ένας αξιωματικός με κάμποσους ναύτες και διέταξε τη συνέλευση να διαλυθεί. Ταυτόχρονα. ανακρίθηκαν και αφέθηκαν ελεύθεροι. ήταν σχεδόν στο σύνολό του. πως το Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. με βάση τις "Θέσεις για τις εκλογές των μελών του Δημοτικού Συμβουλίου της Πετρούπολης της 26 του Νοέμβρη 1917" που εκδίδονται σύγχρονα μ' αυτή την απόφαση. 5. μπολσεβίκικο. Ηταν ένας δικέφαλος εχθρός: η κίνηση του Καλέντιν και το επιτελείο στο Μογκιλιόφ. οι γραφειοκράτες. απάντησε ο Τρότσκι. "είναι δική σας δουλιά. Υστερα από ένα μήνα. στην οποία ξεκαθάριζε τι είναι η σοβιετική κυβέρνηση κι εξηγούσε πώς οι εύπορες τάξεις. απειλώντας ότι σε αντίθετη περίπτωση θα χρησιμοποιήσει βία. Τέτοια ήταν οι "δημοκρατίες" της Ουκρανίας και της Φιλανδίας.ρώτησαν .οι "μετριοπαθείς" σοσιαλιστές αρχηγοί από τον Αυξέντιεφ ως τον Τσερνόφ. με το οποίο το συνέδριο των Σοβιέτ πρότεινε γενική ανακωχή. οι τσιφλικάδες. Το Δημοτικό Συμβούλιο πήρε την τελευταία απόφαση διαμαρτυρίας.. η καθοδήγηση της εξωτερικής 113 . Την ίδια μέρα καθώς και την επόμενη. Το Δημοτικό Συμβούλιο της Πετρούπολης της νέας περιόδου θα συνέλθει στις 28 του Νοέμβρη 1917. "Οχι".. Υστερα από δύο βδομάδες στο στρατηγό Καλέντιν παρουσιάστηκε μια αντιπροσωπεία από το στρατό του. τους ιππότες του τάγματος του Αγίου Γεωργίου και τους κοζάκους του μετώπου και αποκατέστησε κρυφά στενή σύνδεση με τους στρατιωτικούς ακολούθους των συμμάχων. Τους απάντησε ο Λένιν: "Αυτό". Οι συμμαχικές κυβερνήσεις δεν έδωσαν καμιά απάντηση στο διάταγμα της 8 του Νοέμβρη (26 του Οχτώβρη) για την ειρήνη.". με το κίνημα του Καλέντιν και με την ουκρανική ράντα. "... Τελικά. Οι κοζάκοι έφυγαν πολύ σκεφτικοί. σχημάτισε στις 26 του Οχτώβρη καινούρια κυβέρνηση της Ρωσικής Δημοκρατίας με τη μορφή του Συμβουλίου των Επιτρόπων του Λαού. 6. Οι αντιπρόσωποι ρώτησαν αν είναι αλήθεια ότι η σοβιετική κυβέρνηση έχει την πρόθεση να μοιράσει την κοζάκικη γη στους αγρότες της Μεγαλορωσίας. βλέποντας πως ο στρατός του διαλύεται μπροστά στα μάτια του. που εκλέχτηκε ύστερα από 10 μέρες. στο Σμόλνι.. Ωστόσο παρέμειναν ακόμα μερικά κέντρα επικίνδυνης αντιπολίτευσης. Οι καινούριες εκλογές του Δημοτικού Συμβουλίου της Πετρούπολης θα διεξαχθούν στις 26 του Νοέμβρη 1917. στο Μογκιλιόφ συγκεντρώθηκε η παλιά ΚΕΕ . Το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού έκανε έκκληση προς τους κοζάκους. η αριστοκρατία των κοζάκων και οι στρατηγοί. Η ουκρανική ράντα άρπαξε την εξουσία σ' όλη τη Νότια Ρωσία και βοηθούσε τον Καλέντιν με ανθρώπους και πολεμοφόδια. Το Νέο Δημοτικό Συμβούλιο. τη στιγμή που μιλούσε ένα μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου στην αίθουσα Νικολάγιεφ.4. να παίρνει αποφάσεις για την "υπεράσπιση των θέσεών του μέχρι την τελευταία ρανίδα του αίματος" και να κάνει δραματικές εκκλήσεις στον πληθυσμό να σώσει "την εκλεγμένη αυτοδιοίκηση της πόλης". είπε. μα στο τέλος "υποχώρησε μπροστά στη βία". Ο εξαιρετικά δραστήριος Μουραβιόφ διορίστηκε διοικητής των στρατευμάτων. Στις 30 (17) του Νοέμβρη ο δήμαρχος Σρέιντερ και μερικά ακόμα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου πιάστηκαν. το Δημοτικό Συμβούλιο συνέχιζε να συνέρχεται.. καθώς και όσοι σκόπιμα σπαταλούν ή καταστρέφουν την περιουσία της πόλης. ρώτησαν οι αντιπρόσωποι. απάντησε ο Καλέντιν. Πρόεδρος αυτής της κυβέρνησης είναι ο Βλαντίμιρ Ιλιτς Λένιν. Το καλύτερο απ' όλα θα ήταν ν' αρχίσετε από τη δημιουργία κοζάκικων Σοβιέτ.

Το επόμενο πρωί ο Κριλένκο έφτασε στο Μογκιλιόφ και βρήκε στο βαγόνι όπου κρατούνταν ο Ντουχόνιν. Αμέσως.. ξεσηκώνοντας σ' ολόκληρο το μέτωπο των χιλίων βερστιών εκατομμύρια οργισμένων και δύσπιστων στρατιωτών.. όμως. πολίτη ανώτατε διοικητή. Στις 23 (10) του Νοέμβρη οι στρατιωτικοί ακόλουθοι των συμμαχικών δυνάμεων. Οσον αφορά τον ίδιο τον Ντουχόνιν. έπιασε τον Ντουχόνιν και τη στρατιωτική επιτροπή και με τις νικηφόρες κόκκινες σημαίες βγήκε να προϋπαντήσει τον καινούριο ανώτατο διοικητή. αναθέτοντας σ' εσάς τη διεξαγωγή αυτών των προκαταρκτικών διαπραγματεύσεων. Η κεντρική στρατιωτική επιτροπή εξέδωσε διακήρυξη. όπου θα παραπεμπόταν στο επαναστατικό δικαστήριο. Η πορεία του ήταν ένας συνεχής θρίαμβος. κατέλαβε την πόλη. Ο Ντουχόνιν έστειλε αμέσως αυτή τη νότα σ' όλες τις στρατιωτικές επιτροπές.. Επισύροντας την προσοχή σας στο κείμενο της πρότασης ανακωχής και δημοκρατικής ειρήνης χωρίς προσαρτήσεις και αποζημιώσεις... κύριε πρέσβη. 2) Να υπογράψετε συμφωνία ανακωχής μόνον ύστερα από τη συγκατάθεση του Συμβουλίου των Επιτρόπων του Λαού.πρόταση με την οποία η αρμόδια κυβέρνηση της Ρωσικής Δημοκρατίας απευθύνεται ταυτόχρονα προς όλους τους εμπόλεμους λαούς και τις κυβερνήσεις τους.πολιτικής ανατέθηκε σε μένα. Η διαταγή που στάλθηκε στον Ντουχόνιν. συνοδευόμενος από τρία αποσπάσματα απόλυτα αφοσιωμένων ναυτών. 114 . όσο και σε κείνες που βρίσκονται σ' εχθροπραξίες μαζί μας. δεν έδωσε κανένα σημάδι ζωής. Την ίδια ακριβώς νύχτα το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού τηλεγράφησε στο στρατηγό Ντουχόνιν: "Το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού θεωρεί αναγκαίο και κατεπείγον να κάνει σαφή πρόταση ανακωχής σ' όλες τις εμπόλεμες χώρες τόσο στις συμμαχικές.. ενεργώντας με βάση τις οδηγίες των κυβερνήσεών τους. κινήθηκε προς το Μογκιλιόφ μια δύναμη από δέκα χιλιάδες στρατιώτες. με βάση την αυτοδιάθεση των λαών που εγκρίθηκε από το Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ των εργατών των στρατιωτών βουλευτών. γεμάτες ειρωνείες. κάνοντας γνωστή την άρνηση του Ντουχόνιν και διατάσσοντας: "Τα συντάγματα που βρίσκονται στις προφυλακές του μετώπου να εκλέξουν αμέσως αντιπροσώπους για άμεση διεξαγωγή διαπραγματεύσεων ανακωχής με τον εχθρό. απηύθυναν στον Ντουχόνιν νότα. ακολουθώντας την ταχτική του να απευθύνεται προς τις μάζες.".. Αντίστοιχη ανακοίνωση στάλθηκε από τον Επίτροπο του Λαού επί των Εξωτερικών σ' όλους τους αρμόδιους εκπροσώπους των συμμαχικών χωρών στην Πετρούπολη.. Οι πρεσβευτές των συμμάχων δέχτηκαν τη νότα του Τρότσκι με περιφρονητική σιωπή κι έδωσαν στις εφημερίδες ανώνυμες συνεντεύξεις. Το πλήθος με οργισμένες φωνές ρίχτηκε κι εκεί ακριβώς. έχω την τιμή να σας παρακαλέσω να εξετάσετε το προαναφερόμενο ντοκουμέντο. Ο Κριλένκο στο λόγο που εκφώνησε παρακάλεσε τους στρατιώτες να μην πειράξουν τον Ντουχόνιν.. απευθύνθηκε προς τα στρατεύματα με νέα έκκληση στην οποία χαρακτήριζε τη νότα των συμμαχικών εκπροσώπων σαν ανοιχτή ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις της Ρωσίας και σαν αυθάδικη απόπειρα "να υποχρεώσουν με απειλές το ρωσικό στρατό και το ρωσικό λαό να συνεχίσουν τον πόλεμο για να εκπληρωθούν οι συμφωνίες που έκλεισε ο τσάρος. με την ιδιότητα του Επιτρόπου του Λαού για τις εξωτερικές υποθέσεις. ένα πλήθος που μούγκριζε και λυσσομανούσε. μια και έπρεπε να σταλεί στην Πετρούπολη. χαρακτηρίστηκε ανοιχτά σαν πράξη προδοσίας. έστειλε ραδιογράφημα σ' όλες τις επιτροπές των συνταγμάτων. ταυτόχρονα. με την οποία υπεράσπιζε τον Ντουχόνιν.... Στις 2 του Δεκέμβρη (19 του Νοέμβρη) η φρουρά του Μογκιλιόφ ξεσηκώθηκε. όπως και όλοι οι υπόλοιποι λαοί. Και ταυτόχρονα ο Κριλένκο. Από το Σμόλνι σαν αδιάκοπος χείμαρρος έβγαιναν η μια μετά την άλλη οι προκηρύξεις που ξεσκέπαζαν τον Ντουχόνιν και το αντιδραστικό σώμα των αξιωματικών που συγκεντρώθηκε γύρω του.. Το επόμενο πρωί ο Τρότσκι. Οταν τέλειωσε το λόγο του βγήκε ξαφνικά στο παράθυρο του βαγονιού ο Ντουχόνιν. που δεν μπορεί να μην επιθυμεί την ειρήνη. Οι στρατιώτες τον υποδέχονταν παντού με ενθουσιώδεις επευφημίες.. Το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού.. Στη νότα υπογραμμιζόταν ότι το κλείσιμο χωριστής ανακωχής με τη Γερμανία "θα έχει σοβαρότατες συνέπειες" για τη Ρωσία. απειλώντας το με αμείλιχτη τιμωρία. ξεσκέπαζαν τους αντιδραστικούς πολιτικάντες που είχαν συγκεντρωθεί στο Μογκιλιόφ.. σαν να ετοιμαζόταν να απευθυνθεί κι αυτός προς το πλήθος. που είναι εξαντλημένοι και έχυσαν τόσο αίμα σ' αυτόν τον χωρίς προηγούμενο πόλεμο.". να απευθυνθείτε στις στρατιωτικές αρχές των εχθρικών στρατών προτείνοντας την άμεση διακοπή των πολεμικών επιχειρήσεων με σκοπό την έναρξη ειρηνικών διαπραγματεύσεων. των μεραρχιών και των σωμάτων. τον κομμάτιασε. σας διατάσσει: 1) Να ενημερώνετε συνεχώς το Συμβούλιο.. αντικαταστάθηκε τηλεγραφικά από ανώτατος διοικητής και στη θέση του διορίστηκε ο Κριλένκο. τράβηξε για το επιτελείο. Ο Λένιν. Το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού αναθέτει σε σας.. Ο Ντουχόνιν απάντησε πως μπορεί να υπακούσει μόνο στις διαταγές που εκδίδονται από "κυβέρνηση την οποία υποστηρίζει ο στρατός και η χώρα". ". Τη νύχτα της 22 (9) του Νοέμβρη. ". με την οποία τον προειδοποιούσαν επίσημα να μην "παραβιάσει τις συμφωνίες που κλείστηκαν ανάμεσα στις χώρες της Αντάντ". σ' όλους τους στρατιώτες και τους ναύτες. σαν συγκεκριμένη πρόταση άμεσης ανακωχής σ' όλα τα μέτωπα και άμεσης έναρξης ειρηνικών διαπραγματεύσεων . απευθείας για την πορεία των διαπραγματεύσεών σας με τους εκπροσώπους των εχθρικών στρατών. της βαθιάς εκτίμησης της Σοβιετικής Κυβέρνησης προς το λαό της Γαλλίας. τον κάλεσαν απευθείας και τον ρώτησαν αν προτίθεται να υπακούσει στη διαταγή. Δεχτείτε τη διαβεβαίωση. στην πλατφόρμα. Ετσι τέλειωσε η ανταρσία του επιτελείου.

στρατιωτικών και αγροτικών μαζών. καταπιάστηκε με σιγουριά με την οργάνωση του καινούριου κράτους. η δημοκρατική αναδιοργάνωση του στρατού.σε 500 ρούβλια (περίπου 50 δολάρια) το μήνα.. Πολλοί παλιοί υπάλληλοι μπήκαν κάτω από τις σημαίες της. Η απεργία των δημόσιων υπαλλήλων που καθοδηγούνταν από την Ενωση των ενώσεων χρεοκόπησε. Το διάταγμα για την εθνικοποίηση των τραπεζών. να σφυρηλατούν την προλεταριακή Ρωσία. Στο μεταξύ. καλώντας τα στη δουλιά για την καταστροφή και το ξερίζωμα του παλιού. οι αποφασιστικές αλλαγές σ' όλους τους τομείς της κρατικής διεύθυνσης και της ζωής .. πολλά μέλη των άλλων κομμάτων μπήκαν στην υπηρεσία των Σοβιέτ. πάνω στις στάχτες και τα ερείπια του παλιού. Οι μπολσεβίκοι δεν κατέλαβαν την εξουσία με συμβιβασμούς με τις κυρίαρχες τάξεις ή με τους άλλους πολιτικούς αρχηγούς. ούτε με συμφιλίωση με τον παλιό κρατικό μηχανισμό. οι χρηματιστικές και εμπορικές ομάδες που βρίσκονταν πίσω της σταμάτησαν να την υποστηρίζουν. αυτή θα αποτύχαινε.όλα αυτά που πραγματοποιούνταν με τη θέληση των εργατικών. καλώντας να οικοδομήσουν ύστερα μαζί.Η σοβιετική κυβέρνηση. άρχισαν βαθμιαία. . Το μυστικό της τεράστιας επιτυχίας των μπολσεβίκων βρίσκεται στο ότι πραγματοποίησαν τους βαθιούς και απλούς πόθους των πιο πλατιών στρωμάτων του πληθυσμού. που δυνάμωσε τεράστια από την πτώση και του τελευταίου φρουρίου των εχθρικών της στρατιωτικών δυνάμεων. η εφαρμογή στη ζωή του διατάγματος για τη γη. με πολλά λάθη και εμπόδια. Οι τραπεζικοί υπάλληλοι γύρισαν κι αυτοί στη δουλιά. το σκελετό του καινούριου κόσμου.. Αν οι πλατιές μάζες του ρωσικού πληθυσμού δεν ήταν έτοιμες για εξέγερση. δηλαδή την πιο ανώτερη αμοιβή. 115 . εκείνοι που υπολόγιζαν σε μεγάλους μισθούς απογοητεύτηκαν από το διάταγμα για την αμοιβή του Επιτρόπου του Λαού. η δημιουργία του Ανώτατου Σοβιέτ της εθνικής οικονομίας.. Δεν την κατέλαβαν όμως ούτε και με την οργανωμένη βία μιας μικρής κλίκας.

Ποιος είναι ο δικός σας Λένιν. δημοσιεύτηκαν οι κανονισμοί για τις επαρχιακές αγροτικές επιτροπές και σε συνέχεια ακολούθησαν τα γράμματα του Λένιν προς τους αγρότες. είχαν παγώσει κι είχαν γίνει σαν σταλαχτίτες από πάγο. Το Σμόλνι. όμως. Ξεκαθαρίζει την κατάσταση στην οποία βρίσκεται το πρόβλημα της γης στο κυβερνείο: α) Καταγράφηκε ή όχι η γη των τσιφλικάδων και πού και σε ποιους νομούς. όταν οι ευέλπιδες. στρατιωτών και αγροτών βουλευτών των νομών και των κυβερνείων. που παρέσυρε με αστραπιαία ταχύτητα τη Ρωσία στο άγνωστο και αβέβαιο μέλλον..! Αντεπαναστάτης! Προβοκάτορας!" του φώναξαν απ' όλες τις μεριές. (ένας από τους θαμώνες σήκωσε το χέρι που το είχε κρεμασμένο με επίδεσμο). "Και μήπως αυτοί δε μας πυροβόλησαν. Τέλος. "Πότε κάναμε αυτό το πράγμα.. σχετικά.Η ταβέρνα λεγόταν "Η Καλύβα του μπάρμπα Θωμά".. δεν ξεχνούσε καθόλου τους αγρότες..". Σε τελευταία ανάλυση όλα εξαρτιόνταν ακριβώς από τους αγρότες. Τα γκαρσόνια έτρεχαν προς όλες τις μεριές. είδαμε τις κορνίζες των παραθυριών κατάλευκες. φωνάζοντας: "Αμέσως! Αμέσως!".. Εξαφανίστηκαν όλα τα γκρίζα χρώματα.. Ολα τα χείλη χαμογελούσαν. οι οποίοι ήταν έτσι κουκουλωμένοι που προκαλούσαν τα γέλια. "και θα δούμε τι θα πουν οι αγρότες! Εμείς ξέρουμε τι θα πουν!. ωχρός και αδύνατος. Γι' αυτό και η καθοδήγηση των αγροτών πέρασε στους αριστερούς εσέρους. "Καλά".". β) Ποιος διαχειρίζεται τη γη των τσιφλικάδων: οι αγροτικές επιτροπές ή όπως προηγούμενα οι τσιφλικάδες. Κατά το μεσημέρι μάλιστα βγήκε ο ήλιος.". ο λοχαγός σηκώθηκε. Εξαφανίστηκαν τα συνάχια και οι ρευματισμοί. Παρά την επανάσταση. ακόμα κι η επανάσταση άρχισε να ξετυλίγεται με πιο γρήγορους ρυθμούς. Το πρωί. είπε. που είχαν αγκαλιάσει την πόλη στους βροχερούς μήνες. 2. Σε μερικές μέρες κι ύστερα από λεπτομερειακή επεξεργασία. "Και συ ποιος είσαι. ενεργώντας ανεξάρτητα από την Εκτελεστική Επιτροπή των αγροτικών Σοβιέτ. Οταν ο θόρυβος σταμάτησε κάπως. Τα αμάξια αντικαταστάθηκαν από τα έλκηθρα. μόνο οι χρυσοί και οι πολύχρωμοι οβελίσκοι και τρούλοι άστραφταν κάτω από το χιονισμένο πέπλο. Η σοβιετική κυβέρνηση έστειλε χιλιάδες τέτοιους εντολοδόχους στα χωριά. οι άνθρωποι έτρεχαν στο δρόμο και με γέλια έπιαναν τις ελαφρές χιονονιφάδες. όπου απλά και κατανοητά μιλούσε για την μπολσεβίκικη επανάσταση και για την καινούρια κυβέρνηση. Μήπως δεν είναι το ίδιο εργαζόμενοι όπως κι εμείς!. Ανάμεσα στους αγρότες οι μπολσεβίκοι είχαν.. η πόλη υποδέχτηκε το πρώτο χιόνι με γενική χαρά." ρώτησε ένας εργάτης. "Την περασμένη Κυριακή. Γερμανός. 116 ..". λίγους οπαδούς και στέρια δικτατορία με μόνο τους βιομηχανικούς εργάτες ήταν αδύνατη στη Ρωσία. Αφού έβγαλε το διάταγμα για τη γη. "Σκοτώνετε στους δρόμους τους ίδιους τους αδελφούς σας... Η ζωή γινόταν πιο εύθυμη. "1. Κι απόψε στριμώχνονταν γύρω από τα σκεπασμένα με λερωμένα τραπεζομάντιλα τραπεζάκια. θα περιμένουμε". Αν και οι αγρότες πολιτικά ήταν ελάχιστα αναπτυγμένοι. κι οι κοκκινοφρουροί επισκέπτονταν συχνά το θορυβώδες και χαμηλοτάβανο μαγαζί. Σε μια γωνιά καθόταν κάποιος με στολή λοχαγού και προσπαθούσε να βγάλει λόγο. ο Λένιν και ο Μιλιούτιν δημοσίευσαν τις "Οδηγίες προς τους εντολοδόχους που στάλθηκαν στις επαρχίες". Η λάσπη εξαφανίστηκε. στρατιωτών και αγροτών βουλευτών.. που τολμάτε να ανατρέψετε τη νόμιμη κυβέρνηση. Ενα βράδυ καθόμουν σε μια ταβέρνα απέναντι ακριβώς από το Σμόλνι. η καινούρια ΚΕΕ σαν πρώτη της δουλιά θεώρησε τη σύγκληση του Πανρωσικού αγροτικού συνεδρίου. εκτός απ' αυτό. που έτρεχαν με ιλιγγιώδη ταχύτητα στους ανώμαλους δρόμους. "Εσείς είστε χειρότεροι κι απ' τους δολοφόνους". "λέτε πως είστε ο ρούσικος λαός. με τα μεγάλα πορσελάνινα τσαγιερά. αποτελούσαν τα 80% και πάνω του πληθυσμού της Ρωσίας.. που στροβιλίζονταν στον αέρα. Ο εντολοδόχος μόλις φθάσει στο καθορισμένο κυβερνείο συγκαλεί σύσκεψη της Εκτελεστικής Επιτροπής των Σοβιέτ των εργατών.. γεμίζοντας το δωμάτιο με πυκνό καπνό των τσιγάρων. βάζει το ζήτημα της σύγκλησης σύσκεψης των Σοβιέτ των εργατών. φώναξε. ωστόσο είχαν τις δικές τους απόψεις κι. Ο λοχαγός φώναξε μ' όλη του τη δύναμη: "Επρεπε να κρατήσετε ουδετερότητα! Ποιοι είστε σεις. που σε δέκα μέτρα δε φαινόταν τίποτα. Η κατσουφιασμένη πόλη έγινε ξαφνικά εκτυφλωτικά λευκή. είχαν απόλυτη ανάγκη από την υποστήριξη των αγροτών. τους Ρώσους!".. όμως οι θαμώνες της ταβέρνας τον διέκοπταν κάθε φορά μόλις έλεγε μερικές λέξεις. κι όχι σ' άλλο από τα κόμματα που υποστήριζαν τη σοβιετική κυβέρνηση. όμως παρ' όλα αυτά ήταν ήλιος... του φώναξαν οι συνομιλητές του. Το χιόνι έπεφτε τόσο πυκνά. Ο από παράδοση εκπρόσωπος της αγροτιάς ήταν το κόμμα των εσέρων. Τα γένια των αμαξάδων. που εξαρτιόνταν από την εύνοια του οργανωμένου προλεταριάτου της πόλης. οι αγρότες.. στις 16 (3) του Νοέμβρη. Εμένα μου άφησαν ενθύμιο. όταν ξυπνήσαμε.. οι διαβόλοι!".ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΩΔΕΚΑΤΟ Το αγροτικό συνέδριο Στις 18 (5) του Νοέμβρη έπεσε χιόνι. όμως ο ρούσικος λαός δεν είστε σεις! Ο ρούσικος λαός είναι οι αγρότες! Λοιπόν περιμένετε. "Ναι. όπου κάνει εισήγηση για το νόμο σχετικά με τη γη. Και οι αριστεροί εσέροι. Το χιόνι δυνάμωσε ακόμα πιο πολύ την ιδιόμορφη και πρωτόγονη ομορφιά τους..

4. αρνήθηκε ν' αναγνωρίσει επίσημα το συνέδριο: Το επίσημο συνέδριο είχε καθοριστεί για τις 13 του Δεκέμβρη (30 Νοέμβρη). τον Τσαϊκόφσκι και τον Πεσεχόνοφ. 117 . Οι στρατιώτες αυτοί ήταν που χαιρέτισαν με ιδιαίτερη χαρά τη σύγκληση του αγροτικού συνεδρίου.. Η αίθουσα τρανταζόταν περισσότερο από δέκα λεπτά: "Κάτω αυτός!" . παρά τις έντονες διαμαρτυρίες από την πλευρά των μπολσεβίκικων θέσεων. "Δε θέλουμε ν' ακούσουμε τους λαϊκούς σας επιτρόπους! Δεν αναγνωρίζουμε την κυβέρνησή σας!". στρατιωτών και αγροτών βουλευτών. 7. κι όταν μέσα σε γέλια κατέβηκε από το βήμα. όπως είχε γίνει και στο συνέδριο των εργατών και στρατιωτών. Ολη η πρώτη μέρα πέρασε σχεδόν μέσα σε θυελλώδεις συζητήσεις για το αν θα επιτραπεί να πάρουν μέρος στο συνέδριο οι εκπρόσωποι των επαρχιακών Σοβιέτ ή μόνο οι αντιπρόσωποι από τις οργανώσεις των κυβερνείων. είναι ανάγκη να αυξήσουν όσο μπορεί περισσότερο την ποσότητα και να επιταχύνουν την παράδοση σιτηρών στις πόλεις. στην Πετρούπολη συγκεντρώθηκαν τετρακόσιοι περίπου αντιπρόσωποι κι άρχισαν οι συσκέψεις των παρατάξεων. αν δεν αντιπροσωπευτούν σ' αυτήν οι αγρότες. είτε να το διαλύσει με την ένοπλη δύναμη. που ορίστηκε για το κυβερνείο. Επιμένουμε στο σχηματισμό καινούριας κυβέρνησης που θ' αντιπροσωπεύει όλη τη δημοκρατία! Οι αντιδραστικοί αντιπρόσωποι με όλες τις δυνάμεις υποστήριζαν την τέτοια τάση και. Ωστόσο η Εκτελεστική Επιτροπή. στο κέντρο ήταν λίγοι αγρότες υπαξιωματικοί και κάμποσοι στρατιώτες και αριστερά κάθονταν σχεδόν αποκλειστικά απλοί στρατιώτες.. Στο χωριό άρχισαν να γίνονται ζυμώσεις και αλλαγές κι αυτά οφείλονται όχι μόνο στην ισχυρή επίδραση που άσκησε το διάταγμα για τη γη. μα τον γιουχάισαν και τον αποδοκίμασαν..ούρλιαζαν οι σύνεδροι. Πόσα σιτηρά φορτώθηκαν από την ποσότητα. μα και στους χιλιάδες στρατιώτες . Μέσα σε θύελλα από χειροκροτήματα και οργισμένες κραυγές. Υποδείχνει πως.. Ομως η "Εκτακτη συνδιάσκεψη" πολύ γρήγορα έδειξε τη στάση της απέναντι στην Εκτελεστική Επιτροπή. βλέποντας πως δεν μπορούσε να ματαιώσει αυτό το συνέδριο. Η Εκτελεστική Επιτροπή ανοίγοντας τη συνεδρίαση κατά το παράδειγμα της παλιάς ΚΕΕ. το ένα πέμπτο. Η κυβέρνηση αυτή δεν είναι σήμερα τίποτ' άλλο. "Εμείς οι αριστεροί σοσιαλιστές επαναστάτες". Τα χτήματα που είναι καλά οργανωμένα και εξοπλισμένα είναι σωστό να μπουν στη διάθεση των Σοβιέτ των βουλευτών των εργατών γης με την ανάλογη καθοδήγηση των γεωπόνων.... Ο Ζινόβιεφ προσπάθησε να μιλήσει εξ ονόματος των μπολσεβίκων. 6. Οι αγρότες υποδέχτηκαν αυτή τη δήλωση με θύελλα αγανάκτησης. άρχισε με πυρετώδη βιασύνη να στέλνει τηλεγραφήματα και να δίνει εντολή να εκλεγούν συντηρητικοί αντιπρόσωποι. Ηταν η νέα γενιά που υπηρετούσε στο στρατό. στο Δημαρχείο κι η πρώτη ψηφοφορία έδειξε πως οι περισσότεροι από τους μισούς αντιπροσώπους του συνεδρίου ήταν αριστεροί εσέροι."δεν αναγνωρίζουμε αυτή τη λεγόμενη εργατοαγροτική κυβέρνηση. Οι εξώστες ήταν γεμάτοι από εργάτες που θυμούνταν ακόμα την αγροτική τους προέλευση. Τελικά. η συντριπτική πλειοψηφία τάχθηκε υπέρ της πιο πλατιάς αντιπροσώπευσης. φώναξε ο επαρχιακός αντιπρόσωπος Ναζάρεφ.. δεξιοί εσέροι . Ποια μέτρα υποδείχνονται και ποια πάρθηκαν για το πέρασμα της τσιφλικάδικης γης στα χέρια των επαρχιακών και νομαρχιακών επιτροπών και των Σοβιέτ των εργατών. έτσι κι η εκτελεστική επιτροπή των Σοβιέτ των αγροτών προσπάθησε ν' αποφύγει το αγροτικό συνέδριο που συγκάλεσε το Σμόλνι. διακρίνονταν τα πατριαρχικά αξύριστα πρόσωπα των ηλικιωμένων και πιο πλούσιων αγροτών. αφού οι αγρότες πήραν τη γη. γιατί μόνο με την αύξηση της παράδοσης σιτηρών μπορεί να αποφευχθεί η απειλή της πείνας.... Μετά από αυτό η παλιά Εκτελεστική Επιτροπή εγκατέλειψε την αίθουσα των συνεδριάσεων.το ένα τέταρτο και οι υπόλοιποι αντιπρόσωποι συνασπίστηκαν μόνο από αντιπολίτευση προς την παλιά Εκτελεστική Επιτροπή. που είχε επικεφαλής τον Αυξέντιεφ.. 3. Την τρίτη μέρα στο βήμα εμφανίστηκε ξαφνικά ο Λένιν.. το ίδιο όπως και η παλιά ΚΕΕ. ξέσπασαν φωνές: "Βάλτωσε ο Επίτροπος του Λαού!".. περίπου. Διέδωσαν ακόμα στους αγρότες ότι το συνέδριο θα συγκληθεί δήθεν στο Μογκιλιόφ και μερικοί από τους αντιπροσώπους πήγαν πραγματικά εκεί. πως η πλειοψηφία των αντιπροσώπων ήταν εχθρικά διατεθειμένη προς την κυβέρνηση των Επιτρόπων του Λαού.. εκλέγοντας στο προεδρείο την αρχηγό των αριστερών εσέρων Μαρία Σπιριδόνοβα. Σχεδόν αμέσως ύστερα έγινε ολοφάνερο.. Ομως στις 23 (10) του Νοέμβρη.. Οπως η παλιά ΚΕΕ προσπάθησε να εμποδίσει το δεύτερο Συνέδριο των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. 5. Βαθιά και έντονη έχθρα χώριζε τους αντιπροσώπους σε ομάδες. Η έναρξη του συνεδρίου έγινε στην αίθουσα Αλεξαντρόφ.γ) Πώς ενήργησαν για την απογραφή των εργαλείων. υποστήριζαν πως το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού προσπαθεί είτε να υποτάξει το συνέδριο."... Αυξήθηκε η καλλιεργημένη έκταση των αγροτών. Η τεράστια αίθουσα γέμισε από θορυβώδες πλήθος.. .". Στη δεξιά πλευρά ακτινοβολούσαν οι επωμίδες των αξιωματικών. από δικτατορία των εργατών. ενώ μπολσεβίκοι ήταν.αγρότες που γύρισαν από το μέτωπο με επαναστατικές διαθέσεις. ο εκπρόσωπος της Εκτελεστικής Επιτροπής δήλωσε πως η σημερινή συγκέντρωση δεν είναι τίποτε περισσότερο από "Εκτακτη συνδιάσκεψη.

τσίριξε ο Τσερνόφ.τι έγινε εδώ. έτσι που να μπορούν όλοι να το δουν. Δεν οδήγησα καμιά στρατιά. Αυτό όμως αποδείχτηκε μπαστούνι με δύο άκρες: οι αριστεροί εσέροι αποφάσισαν πως αν το συνέδριο δεν έχει εξουσία στην Εκτελεστική 118 .. Η επιχειρηματολογία του Λένιν ήταν απλή. *** Στο μεταξύ όλους τους ανησυχούσε το ζήτημα της θέσης της Εκτελεστικής Επιτροπής. εκτός από τα δεξιά καθίσματα. Ο Ζινόβιεφ πετάχτηκε απ' τη θέση του και φώναξε: "Ναι. Οι τσιφλικάδες. κρατώντας την κορυφή του βήματος με τα δύο του χέρια και κοίταζε σκεφτικά το μαινόμενο πλήθος με τα μισόκλειστα μάτια του. κουνώντας τις γροθιές και οι υπόλοιποι αντιπρόσωποι προσπαθούσαν να σκεπάσουν τη φωνή τους. "Ομως" . από την "Ισβέστια" και την "Ντέλα Ναρόντα". Μ' αυτά τα λόγια εγκατέλειψε την αίθουσα. "Σύντροφοι. "Επιστρέφοντας στην Πετρούπολη. Από πού ξεκινά μια τέτοια κατηγορία. κάνει αντιδημοκρατικές και αντεπαναστατικές ενέργειες."αλλά σαν μέλος της μπολσεβίκικης φράξιας κι αφού εκλέχτηκα κανονικά για το σημερινό συνέδριο". Εμείς. Κηρύσσοντας τη συνέλευση "Εκτακτη συνδιάσκεψη". είχατε λείψει μερικά λεπτά!". σύντροφοι δεξιοί εσέροι και σας.". Η Εκτελεστική Επιτροπή συμφώνησε να επιστρέψει.αυτό είναι όλο! Ας επαναλάβει αυτή την κατηγορία όποιος θέλει από τους παραβρισκόμενους!". είμαστε υπέρ των Σοβιέτ . Τα Σοβιέτ είναι η πιο τέλεια αντιπροσώπευση του λαού . οι μπολσεβίκοι. το πληρεξούσιό του. κι εμείς όχι μόνον προτείναμε στο Σοβιέτ των αγροτών να πάρει μέρος σ' αυτή την κυβέρνηση. Κι εγώ είμαι υποχρεωμένος να σας προειδοποιήσω. Δείξτε μου τις πηγές!". Γέλια. Πήρα μέρος στη συνδιάσκεψη της ΧΙΙ Στρατιάς σχετικά με το ζήτημα της σύγκλησης συνεδρίου όλων των αγροτών βουλευτών των στρατιών του Δυτικού Μετώπου και πολύ λίγο ξέρω για την εξέγερση που έγινε εδώ. Εκεί δε μου απόδωσαν τέτοιες κατηγορίες. είναι ένα και το αυτό πράγμα. αλήθεια. Και σήκωσε ψηλά. Τώρα τον καλούσαν να συγκρατήσει την επικίνδυνη στροφή του συνεδρίου προς τ' αριστερά. να φέρετε διάσπαση στις γραμμές του προλεταριάτου. Φοβερός θόρυβος. μέχρι που να σταματήσει ο θόρυβος . μαύρισε από την οργή..Ο Λένιν στεκόταν απόλυτα ήρεμος. μα και καλέσαμε τους αντιπροσώπους των αριστερών εσέρων να μπουν στο Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού. πως δήθεν βοήθησα να ριχτεί ολόκληρη στρατιά ενάντια στην Πετρούπολη.. ύστερα από μια πολύ σύντομη συνομιλία με άφησαν . Τέλος. Γιατί. Με ποια πλευρά θέλετε να πάτε. πως αν η Συντακτική Συνέλευση προσπαθήσει να διαλύσει τα Σοβιέτ. επισκέφτηκα το Σμόλνι. Οταν μπήκε στην αίθουσα ο Τσερνόφ έγινε δεκτός από την πλειοψηφία με ζωηρά χειροκροτήματα και από τους μπολσεβίκους με σφυρίγματα και γιουχαϊσματα. Θέλετε. Το βράδυ στις 25 (12) του Νοέμβρη έφτασε βιαστικά από το Μογκιλιόφ ο Τσερνόφ. εκτός απ' αυτήν εδώ (έδειξε με το χέρι τους αγρότες αντιπροσώπους). Τα μικρά του ματάκια άστραφταν. Ομως κρατήθηκε και συνέχισε: "Επαναλαβαίνω ότι πραγματικά δεν ξέρω τίποτε για ό. Μόλις έφτασε στην Πετρούπολη ο Τσερνόφ πιάστηκε και οδηγήθηκε στο Σμόλνι.τόσο του αγροτικού προλεταριάτου. μα πλήρης αναρχία!" . Εμείς. βέβαια. . οι μπολσεβίκοι. πάνω από το κεφάλι."κανένας δε θ' αρνηθεί πως η σημερινή ρωσική κυβέρνηση σχηματίστηκε από το μπολσεβίκικο κόμμα. δε βασίζεται πουθενά και είναι ολότελα ψέμα. Ζινόβιεφ: "Ξεκινάει από τις εφημερίδες σας. Ο Τσερνόφ συνέχισε: "Η κατηγορία που εκτοξεύουν ενάντιά μου... που σκεπαζόταν από άσπρη γενειάδα και ήταν φορτωμένο με μαλλιά. είμαστε το κόμμα του προλεταριάτου . δε θα επιτρέψουμε στη Συντακτική Συνέλευση να κάνει τέτοιο πράγμα!"..". κύριοι καντέ. βλέπετε. όσο και του βιομηχανικού προλεταριάτου. εσείς οι αγρότες. εμείς. Απ' αφορμή το θόρυβο και τη φασαρία αναγκάστηκαν να διακόψουν τη συνεδρίαση. εγώ απουσίαζα. όσο και υπέρ των εργατών και των στρατιωτών. φωνές: "Μπράβο!". αυτή είναι η ταξική πάλη. Πρώτη του δουλιά ήταν να επιπλήξει αυστηρά την Εκτελεστική Επιτροπή για την αποχώρησή της από το συνέδριο. όσο και για κείνους που δουλεύουν στα χωράφια.τόσο υπέρ των Σοβιέτ των αγροτών. φωνές: "Κάτω οι μπολσεβίκοι!". Το φαρδύ πρόσωπο του Τσερνόφ. παλεύουν ενάντια στους αγρότες και οι εργοστασιάρχες παλεύουν ενάντια στους εργάτες.. "Αυτή δεν είναι συνεδρίαση. απ' όπου συνέχιζαν ακόμα να φωνάζουν και να σφυρίζουν.". ο θόρυβος στην αίθουσα ησύχασε κάπως. που τον κάλεσε η Εκτελεστική Επιτροπή."που στην ουσία.. Ξέσπασε φοβερός θόρυβος. Οι μπολσεβίκοι και μερικοί από τους αριστερούς εσέρους πετάχτηκαν από τη θέση τους και άρχισαν να φωνάζουν. που σας δώσαμε την τσιφλικάδικη γη: Θέλετε πραγματικά να εμποδίσετε τώρα τους εργάτες να εφαρμόσουν τον έλεγχο στην παραγωγή.. αλλά το κέντρο κι η αριστερά ενδιαφέρθηκαν και πέτυχαν να γίνει ησυχία. "Πέστε ειλικρινά.είπε ο Λένιν και πάλι περίμενε. Περίμενε ακόμα ένα δευτερόλεπτο . Καθένας που προσπαθεί να υπονομεύσει τα Σοβιέτ. "Δεν ήρθα σαν μέλος του Σοβιέτ των Επιτρόπων του Λαού".. όπου τον ανάκριναν στα γρήγορα και τον άφησαν ελεύθερο. Και παίρνω πάνω μου όλη την ευθύνη για το ότι την οδήγησα μέχρι αυτή την αίθουσα".συνέχισε με ολότελα ήρεμη φωνή . Μόλις δύο μήνες πριν ο Τσερνόφ θεωρούνταν μεγάλος επαναστάτης και ήταν πολύ δημοφιλής ανάμεσα στην αγροτιά.τόσο για κείνους που δουλεύουν στα εργοστάσια και στα μεταλλεία. Η σημερινή κυβέρνηση είναι κυβέρνηση σοβιετική. επιδίωκε να μην επιτρέψει επανεκλογή Εκτελεστικής Επιτροπής. Αμέσως από τα δεξιά καθίσματα ξέσπασαν στριγκλιάρικες κραυγές.

λόγου χάρη. Οι αγρότες κατάλαβαν την πραγματική ουσία της επανάστασης και προσπάθησαν να περάσουν από τα λόγια στα έργα. Σ' αυτό δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι. Ομως οι καθοδηγητές της επανάστασης και οι εκπρόσωποι της αστικής τάξης στην προσωρινή κυβέρνηση επέμεναν ότι το ζήτημα δεν μπορεί να λυθεί πριν τη σύγκληση της Συντακτικής Συνέλευσης. Ομως η κυβέρνηση έβλεπε. χρησιμοποιώντας τα Σοβιέτ σαν όργανα επαναστατικής πρωτοβουλίας. με το οποίο συνδέεται η μεγάλη αγροτική ιδιοκτησία μέσω των τραπεζών. Αυτή η πολιτική οδήγησε σε μια σειρά αγροτικές ταραχές.. Το ζήτημα της γης δεν μπορεί να λυθεί ανεξάρτητα από τα υπόλοιπα ζητήματα της κοινωνικής επανάστασης.. Για να οδηγήσουν όμως τους ταλαντευόμενους. έκαναν ένα πολύ σοβαρό λάθος. παρά την απεγνωσμένη αντίδραση των μπολσεβίκων.αποφάσεις που στηρίζονται στη θέληση της τεράστιας πλειοψηφίας των αγροτών... που τη δέχτηκε με συμπάθεια όλη η χώρα. που είναι αναφαίρετο δικαίωμα μόνο της Συντακτικής Συνέλευσης. 119 . Μετά από τον Κατσίνσκι μίλησε ο Λένιν.". μιλώντας από μέρους των αριστερών εσέρων. βασικά είναι σύμφωνο με τις αποφάσεις το πρώτου αγροτικού συνεδρίου. που ψήφισε το συνέδριο των Σοβιέτ.. ώστε η Συντακτική Συνέλευση να μην έχει να κάνει τίποτε.. η περίοδος του "συμβιβασμού". Ο Κατσίνσκι.. Η Συντακτική Συνέλευση δε θα τολμήσει να 'ρθει σε αντίθεση με την καθαρά εκφρασμένη θέληση του λαού. Στις 25 (12) του Νοέμβρη η συνέλευση αποφάσισε ότι οι αρμοδιότητες της Εκτελεστικής Επιτροπής περνούν στην "Εκτακτη συνδιάσκεψη" και ότι δικαίωμα ψήφου έχουν μόνο τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής. Γενικά οι μπολσεβίκοι στο αγροτικό ζήτημα πήραν σωστή θέση... που έδινε σ' όλα τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής το δικαίωμα και συμβουλευτικής και θετικής ψήφου.. Για τους μπολσεβίκους το σοβαρό ήταν πως θα μπορούσε όσο το δυνατό γρηγορότερα να λυθούν όλα τα προβλήματα της επανάστασης.. Η δεύτερη περίοδος της επανάστασης. όμως. Ομως θα θελήσει άραγε η Συντακτική Συνέλευση να εκπληρώσει τη θέληση της ρωσικής αγροτιάς.. πράγμα που φαίνεται ξεκάθαρα σ' όλα τα στάδια από τα οποία πέρασε η επανάστασή μας. Το σοσιαλιστικό πολιτικό κόμμα είναι η εμπροσθοφυλακή της εργατικής τάξης.. δεν πρέπει ν' αφήνει να το σταματά το χαμηλό επίπεδο ανάπτυξης των μαζών. μα και στο ξένο κεφάλαιο.. Οι αγροτικές επιτροπές δεν προσπαθούν να λύσουν το πρόβλημα της γης με το νομοθετικό δρόμο... ούτε μπολσεβίκικος τυχοδιωκτισμός. χαρακτηρίζεται με την είσοδο του Τσερνόφ στην κυβέρνηση.. Την επόμενη μέρα. Ομως παρά την ξεκάθαρη θέληση που εκφράστηκε στο πρώτο αγροτικό συνέδριο.. που εκλέχτηκαν με την ιδιότητα των αντιπροσώπων. μα και το ζήτημα της κοινωνικής επανάστασης. γιατί υποστήριζαν τη θεωρία πως η συνείδηση των μαζών δεν είναι ακόμα αρκετά αναπτυγμένη. που αποκάλυψε ότι υπάρχει διαφορά στα αγροτικά προγράμματα των μπολσεβίκων και των αριστερών εσέρων.Επιτροπή.. Γι' αυτό χωρίς να σκεφθεί πολύ επικύρωσε τους "κανονισμούς για τις αγροτικές επιτροπές" κι έτσι δημιούργησε μια πολύ περίεργη κατάσταση: το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού κατάργησε την ατομική ιδιοκτησία στη γη. η δήμευση των μεγάλων χτημάτων προκαλεί αντίδραση όχι μόνο στους Ρώσους τσιφλικάδες. Γιατί το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού ήθελε να επιταχύνει τη λύση του ζητήματος της γης. που τον άκουσαν αυτή τη φορά με μεγάλη προσοχή.. έγινε τροποποίηση σ' αυτή την απόφαση. Αν ο σοσιαλισμός μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο όταν το επιτρέψει η διανοητική ανάπτυξη των λαϊκών μαζών. Αυτό δεν είναι τίποτε άλλο από αναρχία. οι μπολσεβίκοι πώς θα λυθούν αυτά τα προβλήματα. τάχθηκε καθαρά και με απόλυτη σαφήνεια υπέρ του άμεσου περάσματος των τσιφλικάδικων χτημάτων στις αγροτικές επιτροπές... όμως.. .. Γιατί όμως η νέα κυβέρνηση δε θέλει ν' ακολουθήσει και την ταχτική που χάραξε αυτό το συνέδριο. αλλά και σ' όλο τον κόσμο. Το πρώτο συνέδριο των Σοβιέτ των αγροτών είπε. "Τα τελευταία γεγονότα" ... πρέπει οι ίδιοι οι σύντροφοι αριστεροί εσέροι να πάψουν να ταλαντεύονται."δεν είναι απλή ανταρσία. τότε δε θα δούμε σοσιαλισμό ούτε έπειτα από πεντακόσια χρόνια.και παράλληλα όχι μόνο εδώ. πως είναι απαραίτητα και τα πρακτικά μέτρα. που ήταν απόλυτα η φυσική έκφραση της ανυπομονησίας και του ξεσπάσματος της δραστηριότητας της αγροτιάς.. Στη Ρωσία. μα αντίθετα. Οι αγρότες ήταν βέβαιοι πως τώρα πλέον θ' αρχίσει αμέσως η πρακτική λύση του αγροτικού προβλήματος. Η γη μπορεί να παρθεί οργανωμένα..συνέχισε ο ομιλητής . Ωστόσο αυτό δεν είναι σπουδαίο γιατί οι αγροτικές επιτροπές δε δίνουν καμιά σημασία στα σοβιετικά διατάγματα και εφαρμόζουν στη ζωή τις δικές τους πρακτικές αποφάσεις . "Στη σημερινή στιγμή εμείς προσπαθούμε να λύσουμε όχι μόνο το ζήτημα της γης.... Ετσι. ανεξάρτητα από το γεγονός αν ήταν εκλεγμένοι αντιπρόσωποι ή όχι. οι αντιδραστικοί και οι συμβιβαστές από την Εκτελεστική Επιτροπή δεν επέτρεψαν να γίνει καμιά ενέργεια. Εμείς για το μόνο που μπορούμε να είμαστε σίγουροι είναι ότι η επαναστατική αποφασιστικότητα της αγροτιάς δυνάμωσε κι ότι η Συντακτική Συνέλευση θα υποχρεωθεί να λύσει το ζήτημα της γης έτσι που θέλουν οι αγρότες. στη Ρωσία.. Στις 27 (14) έγινε συζήτηση στο αγροτικό ζήτημα. Το διάταγμα για τη γη. η ατομική ιδιοκτησία στη γη αποτελεί τη βάση της μεγάλης καταπίεσης κι η δήμευση της γης από μέρους των αγροτών είναι ένα από τα σημαντικότερα βήματα της επανάστασής μας. συμβουλεύοντας τους αγρότες να αρπάξουν τη γη με τη βία.. πραγματική λαϊκή εξέγερση. δεν ενδιαφέρονται.. αλλά πρέπει να τραβήξει τις μάζες μαζί του... Το λάθος των αριστερών εσέρων βρισκόταν στο ότι τότε δεν πάλευαν ενάντια στη συμβιβαστική πολιτική.... έκανε σύντομη επισκόπηση της ιστορίας του αγροτικού ζητήματος κατά την περίοδο της επανάστασης. ενώ οι κανονισμοί που έφτιαξαν οι αγροτικές επιτροπές βασίζονται στην αρχή της ατομικής ιδιοκτησίας.. τότε και η Εκτελεστική Επιτροπή δεν έχει εξουσία στο συνέδριο.. Το βήμα όμως αυτό δεν μπορεί να πάει χωριστά από τα άλλα βήματα. Οι μπολσεβίκοι από τις πρώτες μέρες δήλωσαν πως οι αγρότες πρέπει ν' αρπάξουν τη γη με μαζική επαναστατική δράση..

Το αγροτικό συνέδριο ταυτόχρονα εκφράζει την πεποίθησή του πως η ολοκληρωτική πραγματοποίηση όλων των μέτρων που προβλέπει ο νόμος για τη γη. ακριβώς των εργαζομένων και εκμεταλλευομένων..Οι λαϊκές μάζες άρχισαν να απομακρύνονται από τους συμβιβαστές ακόμα από τον Ιούλη. Μα οι αριστεροί εσέροι εξακολουθούν ακόμα και σήμερα. Δεν παραιτηθήκαμε και δε σκεφτόμαστε να παραιτηθούμε από την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας στη γη.εργαζόμενης και εκμεταλλευόμενης .με την εργατική τάξη . Ο Τσερνόφ όμως έμενε ακόμα δημοφιλέστατος. πως στο Σμόλνι είχαν κιόλας αρχίσει μυστικές συνομιλίες ανάμεσα στους αριστερούς εσέρους και τους μπολσεβίκους. το Νοέμβρη. είναι η ολόπλευρη συμμαχία της εργαζόμενης αγροτιάς . των καπιταλιστών και των οπαδών ή των οργάνων τους.. εκφράζει την ακλόνητη απόφασή του να πραγματοποιήσει βαθμιαία. Δεν μπορεί να γίνει κανένας συμβιβασμός με την αστική τάξη. θα εξασφαλίσει τη νίκη του σοσιαλισμού σ' όλο τον κόσμο". Ομως κανένας δεν ήξερε. από μέρους του κράτους κλπ. καλεί επίσης τους αγρότες να εκλέξουν σ' όλες τις υπεύθυνες θέσεις μόνο τους ανθρώπους εκείνους. τα μέτρα του σοσιαλιστικού μετασχηματισμού της Ρωσικής Δημοκρατίας. Του πρότειναν να καταλάβει θέση στο προεδρείο.που δε βασίζονται καθόλου στην ατομική ιδιοκτησία -. Η αίθουσα έγινε για μια στιγμή θάλασσα που μούγκριζε. μα με έργα απέδειξαν ότι είναι πέρα για πέρα αφοσιωμένοι στα συμφέροντα των εργαζομένων και εκμεταλλευόμενων αγροτών. Το αγροτικό συνέδριο εκφράζει τη σταθερή και ακλόνητη απόφασή του να παλέψει με όλα τα μέσα για την εφαρμογή αυτού του νόμου. Μόνο η συμμαχία αυτή. όμως και τις δύο φορές τους συγκράτησαν οι αρχηγοί τους. υποστηρίζοντας πέρα για πέρα την επανάσταση της 25 του Οχτώβρη και υποστηρίζοντάς την ακριβώς σαν επανάσταση σοσιαλιστική. καλεί όλους τους αγρότες να τον υποστηρίξουν ομόθυμα και να τον εφαρμόσουν οι ίδιοι αμέσως στις περιοχές τους. Εγώ προσθέτω: Να έχετε εμπιστοσύνη σ' αυτή την επαναστατική πίεση. για να κάνουμε ακόμα πιο στενή τη συνοχή ανάμεσα στα στοιχεία που παλεύουν για τη σοσιαλιστική επανάσταση. με την κατάργηση και της ατομικής ιδιοκτησίας στη γη) και την ολόπλευρη βοήθεια. ότι είναι έτοιμοι και ικανοί να υπερασπίζουν αυτά τα συμφέροντα παρά την αντίσταση των τσιφλικάδων. . το αποτέλεσμα των εργασιών της θα εξαρτηθεί από την επαναστατική πίεση των μαζών.. αλλά να μην ξεχνάτε το τουφέκι σας!" Υστερα ο Λένιν διάβασε το μπολσεβίκικο σχέδιο απόφασης: "Το αγροτικό συνέδριο υποστηρίζει στο ακέραιο και από κάθε άποψη το νόμο (διάταγμα) για τη γη της 26 του Οχτώβρη 1917. είναι δυνατόν να γίνει μόνο αν πετύχει η εργατική σοσιαλιστική επανάσταση. Στο διάστημα των θυελλωδών συζητήσεων για το πρόβλημα της γης και για την απόφαση του Λένιν. που είναι η μόνη εφαρμογή του νόμου για τη γη. Στην αρχή οι αριστεροί εσέροι ζητούσαν να σχηματιστεί κυβέρνηση που να περιλαβαίνει όλα τα σοσιαλιστικά κόμματα. είναι πέρα για πέρα σωστό. γιατί μόνο η σοσιαλιστική επανάσταση είναι σε θέση να εξασφαλίσει και το πέρασμα της γης χωρίς αποζημίωση στην εργαζόμενη αγροτιά και τη δήμευση των εργαλείων και των ζώων των τσιφλικάδων και την πλήρη διαφύλαξη των συμφερόντων των μισθωτών εργατών γης. είτε εκπροσωπούνται είτε όχι στα Σοβιέτ. .. Γι' αυτό το λόγο το αγροτικό συνέδριο. που άρχισε στις 25 του Οχτώβρη.το προλεταριάτο .. που όχι με λόγια. η εξουσία της πρέπει να συντριβεί οριστικά. Εμείς οι μπολσεβίκοι. πως. με τους αναγκαίους ρυθμούς. Παραδεχτήκαμε τον "κανονισμό των Αγροτικών Επιτροπών". Ο Ουστίνοφ διάβασε μεγαλόφωνα το σημείωμα αυτό. δεν αλλάξαμε το αγροτικό μας πρόγραμμα. φανερή ή καλυμμένη προσπάθεια να γυρίσουμε στην καταδικασμένη από τη ζωή πολιτική των συμβιβασμών με την αστική τάξη και με τους κήρυκες της αστικής πολιτικής. Στη Ρωσική Δημοκρατία όλη η οργάνωση και διεύθυνση του κράτους από τα πάνω ως τα κάτω πρέπει από τώρα και στο εξής να βασίζεται σ' αυτή τη συμμαχία. χωρίς όμως καμιά ταλάντευση. Οι αντιδραστικοί της Εκτελεστικής Επιτροπής δεν τολμούσαν πια να μιλήσουν ανοιχτά. σαρώνοντας κάθε άμεση ή έμμεση. Οσον αφορά τη Συντακτική Συνέλευση. και η οποία να είναι υπεύθυνη σ' ένα Συμβούλιο του 120 .και παράλληλα ν' αρχίσει αμέσως την κατάργηση χωρίς όρους όλου του συστήματος της μισθωτής καπιταλιστικής δουλείας για τη σωστή και συνδυασμένη κατανομή ανάμεσα στις περιοχές και στους κατοίκους του κράτους των προϊόντων της γεωργίας και των προϊόντων της βιομηχανίας και την κυριαρχία πάνω στις τράπεζες (χωρίς μια τέτοια κυριαρχία δεν είναι δυνατή η κυριαρχία του λαού πάνω στη γη. Ο Τσερνόφ όμως κάμποσες φορές ανέβηκε στο βήμα και μίλησε με μια αμεροληψία γεμάτη μετριοπάθεια που προκαλούσε τη συμπάθεια. όμως ο Ζινόβιεφ πετάχτηκε από τη θέση του και φώναξε πως αυτό είναι παγίδα της παλιάς Εκτελεστικής Επιτροπής. σύμφωνα με τους πόθους του ίδιου του λαού. Σχημάτισα τη γνώμη πως το συνέδριο διασπάστηκε πια οριστικά. που επικυρώθηκε από το δεύτερο Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών και εκδόθηκε από το Συμβούλιο των επιτρόπων του Λαού. η επανάσταση είναι χαμένη. επιμένουμε όμως πως πρέπει να πάψουν να κοιτάζουν προς τα πίσω και να διακόψουν τις σχέσεις τους με τη συμβιβαστική πτέρυγα του κόμματός τους. Απαραίτητος όρος για τη νίκη της σοσιαλιστικής επανάστασης. γιατί προσπαθούμε να εκτελέσουμε τη λαϊκή θέληση.. Καλούμε τους αριστερούς εσέρους να μπουν στο συνασπισμό. που επιδιώκει να πάρει τη διεύθυνση του συνεδρίου.. να προσφέρουν το χέρι στον Αυξέντιεφ που γαντζώνεται από τα ψωροϋπολείμματα της δημοτικότητάς του. όπως είπε ο προηγούμενος ομιλητής.σ' όλες τις προηγμένες χώρες. που είναι η προσωρινή εργατοαγροτική κυβέρνηση της Ρωσικής Δημοκρατίας. Αν δεν πάψουν οι συμβιβασμοί. Τη δεύτερη νύχτα του Συνεδρίου δόθηκε στον προϊστάμενο ένα ανώνυμο σημείωμα με την πρόταση να εκλεγεί ο Τσερνόφ επίτιμος πρόεδρος. με χέρια που χειρονομούσαν και ξαναμμένα πρόσωπα. οι μπολσεβίκοι φτάσανε δύο φορές στο σημείο να φύγουν από το συνέδριο..

Η είδηση αυτή θ' αντηχήσει βροντερά σ' όλο τον κόσμο. Οι μπολσεβίκοι επιμένουν όμως να κρατούν την εξουσία. παίρνοντας μαζί του όλη τη δημοτικότητά του. Ο Κερένσκι δέχτηκε. . Αυτή ήταν μια κυβέρνηση που στον καιρό της υπήρξε πολύ δημοφιλής. Μπορίς Ραϊνστάιν. Είχε μάθει πως γίνονταν συνομιλίες για συμφωνία με τους μπολσεβίκους. ξεχνούν πως δεν τον ανέβασαν στην εξουσία μόνο τα Σοβιέτ. Το παγκόσμιο προλεταριάτο από πολύν καιρό περίμενε τη ρωσική επανάσταση.σήμερα ανήγγειλε από το μέρος που έχει καταφύγει -. πως η συμφωνία είχε πια γίνει. ύστερα από σκληρή πάλη που διάρκεσε όλη τη νύχτα.Λαού. *** Αργά το απόγευμα της Πέμπτης στις 29 (16) του Νοέμβρη συνήλθε το συνέδριο σε έκτακτη συνεδρίαση.. από πολύν καιρό περίμενε το μεγάλο έργο που συντελείται τώρα απ' αυτήν. στο ίδιο κτίριο. όπου ήταν η έδρα της Εκτελεστικής Επιτροπής των αγροτικών Σοβιέτ. 10 από τους σιδηροδρομικούς και 5 από τους ταχυδρομικούς υπαλλήλους). έγινε μια συμφωνία. Τους δέχτηκαν με ενθουσιώδεις επευφημίες..". "Μαθαίνω" . Τελικά θα μας σώσει το χωριό. Υστερα πήρε το λόγο ο αντιπρόσωπος του Αμερικάνικου Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος. Η παλιά εκτελεστική είχε αποχωρήσει κι έκανε δική της ξεχωριστή συνεδρίαση σε άλλη αίθουσα. ο Λένιν και ο Τρότσκι παρέμειναν στην κυβέρνηση και η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή συνέχιζε τη δουλιά της.. ο Ουστίνοφ ανήγγειλε πως έφτασε αντιπροσωπεία του Σμόλνι. Την Τετάρτη το βράδυ συγκεντρώθηκαν οι αντιπρόσωποι στην τεράστια αίθουσα των συνεδριάσεων. στην οποία πήραν μέρος και οι δυσαρεστημένοι αντιπρόσωποι και οι εκπρόσωποι των στρατιωτικών επιτροπών.. Ο Τσερνόφ πήγαινε από τη μια συνεδρίαση στην άλλη. Εκτός απ' αυτό.". "Τώρα που όλοι είναι υπέρ του σχηματισμού πανσοσιαλιστικής κυβέρνησης. και τους οποίους τιμωρούν αν οι προσευχές τους δεν εισακουστούν και ακριβώς αυτό συμβαίνει και τώρα. σήμερα ο Λένιν και ο Τρότσκι κι αύριο κάποιος άλλος. Στην ΚΕΕ που αποτελούνταν από 108 μέλη που θα εκλέγονταν με το αναλογικό σύστημα από το αγροτικό συνέδριο. Οι Ρώσοι αγρότες ξέρουν πολύ καλά τι θέλουν κι άρχισαν να εφαρμόζουν μόνοι τους τα δικά τους μέτρα. Μια γιορταστική ατμόσφαιρα επικρατούσε και το χαμόγελο βρισκόταν στα χείλη όλων. Στο μεταξύ στη μεγάλη αίθουσα ο Ουστίνοφ είχε αναγγείλει τη συμφωνία του αγροτικού συνεδρίου με το Σμόλνι και οι αντιπρόσωποι δέχτηκαν αυτή την ανακοίνωση με απερίγραφτη χαρά. Οταν ο Νάτανσον τέλειωσε. με τ' άσπρα γένια. κάτι το ασυνήθιστο και συγκλονιστικό.. Ενας εργάτης. και στο Παρίσι και στο Λονδίνο και πέρα από τον ωκεανό . Την Τετάρτη το πρωί. 100 αντιπρόσωποι που θα εκλέγονταν με άμεση ψηφοφορία από το στρατό και το στόλο και 50 αντιπρόσωποι από τα συνδικάτα (35 από τα πανρωσικά συνδικάτα... η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή και τα άλλα όργανα καταπίεσης να διαλυθούν. που συνοδεύεται από αντιπροσώπους της Κόκκινης Φρουράς. πρέπει να σας προειδοποιήσω πως οι μπολσεβίκοι δε θα εκπληρώσουν ποτέ τις απαιτήσεις σας. στις 28 (15) του Νοέμβρη. Προτείναμε να φύγουν από την εξουσία και ο Κερένσκι και οι μπολσεβίκοι. Γιατί όμως η κοινή γνώμη άλλαξε τη στάση της απέναντι στον Κερένσκι. στον αριθμό 6 της οδού Φοντάνκα. πως παραιτείται από πρωθυπουργός. ένας φαντάρος και ένας ναύτης ανέβηκαν διαδοχικά στο βήμα για να χαιρετίσουν το συνέδριο. ο γεροντότερος από τους αριστερούς εσέρους. Γρήγορα όμως μυρίστηκε την κατάσταση. Αυτή η συμμαχία θα γεμίσει χαρά τις καρδιές όλων των εργαζομένων! Η μεγάλη ιδέα θριάμβευσε. παρακολουθώντας με προσοχή την πορεία των συζητήσεων. που να αποτελείται από ίσο αριθμό αντιπροσώπων των οργανώσεων των εργατών και στρατιωτών και των οργανώσεων των αγροτών και να συμπληρωθεί με εκπροσώπους των Δημοτικών Συμβουλίων και των ζέμστβο. μα και οι λαϊκές μάζες. Τα Δημοτικά Συμβούλια και τα ζέμστβο αποκλείστηκαν.. δεν ήξερε όμως. Μετά το χαιρετισμό του προέδρου της ΚΕΕ Σβερντλόφ. Οι συνεδριάσεις του συνεδρίου μεταφέρθηκαν στην αυτοκρατορική Νομική Σχολή. Ο Λένιν και ο Τρότσκι έπρεπε να αποκλειστούν από την κυβέρνηση. Οι άγριοι έχουν θεούς στους οποίους απευθύνουν τις προσευχές τους... η τύχη της Ρωσίας απ' αυτό δε θ' αλλάξει. γιατί το πραγματικό συνέδριο των αγροτικών Σοβιέτ θα συνέλθει την άλλη βδομάδα... Διεκπεραιώθηκαν γρήγορα τα τελευταία προβλήματα που είχε αφήσει άλυτα το συνέδριο κι ύστερα μίλησε ο Νάτανσον.. Κάθε φορά που πρόφερε τη λέξη "συμμαχία" η αίθουσα τρανταζόταν από βροντερά χειροκροτήματα.. Χτες ο Κερένσκι. Θα κρατηθούν οι μπολσεβίκοι είτε όχι. Η Δύση και η Αμερική περίμεναν από πολύν καιρό από τη Ρωσία..είπε . Σήμερα όλοι κατηγορούν τον Κερένσκι. Ξαφνικά εμφανίστηκε στην αίθουσα ο Τσερνόφ και ζήτησε το λόγο... το τεράστιο πλήθος των αγροτών ξεχύθηκε στους δρόμους με φωνές: "Τέλος στον εμφύλιο πόλεμο! Ζήτω η ενωμένη δημοκρατία!".."."πως ανάμεσα στο αγροτικό συνέδριο και το Σμόλνι πρόκειται να κλειστεί συμφωνία... Μια τέτοια συμφωνία θα είναι παράνομη. Ο λόγος του διακόπηκε από ένα ξέσπασμα γέλιου. 121 . πολλοί ξεχνούν την πρώτη κυβέρνηση που δεν ήταν κυβέρνηση συνασπισμού. Με τρεμουλιαστή φωνή και με δάκρυα στα μάτια διάβασε την ανακοίνωση για την "αδερφική συμμαχία" των αγροτικών Σοβιέτ με τα Σοβιέτ των εργατών και των στρατιωτών. κατέβηκε από το βήμα και βγήκε από την αίθουσα των συνεδριάσεων. από το ρωσικό προλεταριάτο.στη μακρινή Νέα Υόρκη. "Η μέρα της σύναψης συμμαχίας ανάμεσα στο αγροτικό συνέδριο και τα Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών είναι μια από τις πιο μεγάλες μέρες της επανάστασης. αν και δεν ξέρουν να τη χρησιμοποιήσουν.

στη Ρωσία: η Μαρία Σπιριδόνοβα. Από κάπου φάνηκαν λαμπάδες που φώτισαν τη νύχτα με βαθύ πορφυρένιο φως. Ο Ζινόβιεφ διάβασε τη συμφωνία με το αγροτικό συνέδριο.". όλο το Σοβιέτ της Πετρούπολης και χιλιάδες θεατές.. σε ένα άδειο πλαίσιο από το οποίο είχε αφαιρεθεί το τσαρικό πορτρέτο. Κατόπιν ακολουθούσαν άλλες σημαίες. τους οποίους δέχτηκαν ήδη οι κεντρικές δυνάμεις. ". Αδιάκοπα προσκολλούνταν καινούρια πλήθη και πάνω απ' αυτή ξετυλίγονταν όλο και καινούριες κόκκινες σημαίες. οι αγρότες σχημάτισαν φάλαγγα και ξετύλιξαν την τεράστια κόκκινη σημαία της Εκτελεστικής Επιτροπής των πανρωσικών Σοβιέτ των αγροτών βουλευτών.. μα σαν νοικοκυραίοι αυτού του σπιτιού.". Μέχρι τώρα όλα τα εργατικά κινήματα τέλειωναν πάντα με αποτυχία.. μέλος της Βίκζελ. να παραμείνουμε στο επαναστατικό μας πόστο. σ' αυτή την αίθουσα ορκιζόμαστε μπροστά στους εργαζόμενους όλων των χωρών. Στη σημαία του εργοστασίου Πουτίλοφ ήταν γραμμένο: "Αποκαλυπτόμαστε μπροστά σ' αυτή τη σημαία.. "Ας το καταλάβουν καλά. κοκκίνιζαν δύο σημαίες.. που άστραφτε με χίλια δύο χρώματα στην επιφάνεια του πάγου. Μετά από μερικές χαιρετιστήριες λέξεις που πρόφερε ο Σβερντλόφ.. άνοιξε η πανηγυρική συνεδρίαση. Σαν κύμα στη θύελλα κατέβηκαν τρέχοντας τη σκάλα αγκαλιάζοντας και φιλώντας τους αγρότες. Στα σκαλοπάτια του Σμόλνι μαζεύτηκαν περίπου εκατό εργάτες και αγρότες βουλευτές με σημαίες. Η ανακοίνωσή του έγινε δεκτή με μεγάλο ενθουσιασμό που μετατράπηκε σε πραγματική θύελλα. που αναδεύονταν κάτω από δυνατό φως που έβγαινε από το χτίριο. για την αδερφοσύνη όλων των λαών!".. όπου ο Ντουχόνιν ετοιμαζόταν ν' αντισταθεί στο Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού.". μόλις κρατώντας τα δάκρυα. στον άσπρο τοίχο.. Κατόπιν μίλησαν. είπε στο συνοδοιπόρο του ο δεύτερος γερο . Κι όλη η πομπή ξεχύθηκε στις πόρτες και με μεγάλο θόρυβο άρχισε ν' ανεβαίνει τις σκάλες.αγρότης. Μετά μίλησε γεμάτος φωτιά ο Τρότσκι: "Καλώς ορίσατε. Αν νικηθούμε.. στο βήμα ανέβηκε μια αδύνατη χλομή γυναίκα με ματογυάλια. κάτω από τα βλέμματα πολυάριθμων και σιωπηλών θεατών. πως δεν πρόκειται ν' αστειευτούμε με κείνους που μας φράζουν το δρόμο προς την ειρήνη!". όλη η στρατιά των σιδηροδρομικών τίθεται ολοκληρωτικά στη διάθεση της επαναστατικής δημοκρατίας!". περίμενε όλη η ΚΕΕ. Το προεδρείο σηκώθηκε. πάνω από το πλήθος που βάδιζε τραγουδώντας στον παραλιακό δρόμο. Η ορχήστρα του έπαιζε τη "Μασσαλιώτιδα".. κι απ' τις δύο πλευρές του δρόμου. με ίσια χτενισμένα μαλλιά. Δίπλα στο Σμόλνι.. είπε: "Απ' αυτή τη στιγμή. πώς θα μας πάρουν τη γη!.".".. είπε ο ένας απ' αυτούς. Και να. όπου ήταν κεντημένο με χρυσό το σύνθημα: "Ζήτω η συμμαχία των επαναστατικών εργαζομένων μαζών!".. τότε θα πεθάνουμε. των στρατιωτών και των αγροτών. Ο Ντιμπένκο χαιρέτισε τη συνέλευση εξ ονόματος του στόλου..Ετσι τράβηξε μέσα απ' όλη την πόλη η τεράστια αυτή φάλαγγα. οι σημαίες των Σοβιέτ των αχτίδων. Δύο καμπουριασμένοι από τη δουλιά γέροι αγρότες πήγαιναν πιασμένοι από τα χέρια. Από σήμερα η ρωσική γη ξέρει μόνον ένα νοικοκύρη . από τη στιγμή που πραγματοποιήθηκε η συμφωνία όλων των αληθινών σοσιαλιστών.. Κάτω από τις βουερές επευφημίες των στρατιωτών. Πίσω από την εξέδρα..Είχε πια νυχτώσει και πάνω στο παγωμένο χιόνι άστραφταν οι κίτρινες αχτίνες του φεγγαριού και των άστρων. Επειτ' απ' αυτόν μίλησε ο Κριλένκο. Μπροστά στους Ρώσους εργάτες ξανοίγονται ακόμα πρωτοφανείς στην ιστορία ορίζοντες.. Στην τεράστια άσπρη αίθουσα των συνεδριάσεων. Εδώ. υπερασπίζοντας τη σημαία μας. σαν να είχα φτερά. "τώρα θα δούμε. συντάχθηκαν οι ενθουσιασμένοι κοκκινοφρουροί. "Λοιπόν". Το περιβάλλον ήταν πανηγυρικό: όλοι ένιωθαν το μεγαλείο της ιστορικής στιγμής. έδωσε θέση στο προεδρείο των αγροτών και το υποδέχτηκε με εναγκαλισμούς. και στα πρόσωπά τους ακτινοβολούσε παιδική χαρά. Γεννιέται ο νέος κόσμος. που ακόμα περιφρονούσαν τους ρωσικούς όρους ανακωχής.τη συμμαχία των εργατών. σύντροφοι αγρότες! Εσείς δεν ήρθατε δω σαν φιλοξενούμενοι. Με πικρό σαρκασμό μίλησε για τους διπλωμάτες των συμμαχικών χωρών (της Αντάντ). που είχαν μείνει κατάπληκτοι. Στην παραλία συντάχτηκε για πορεία το σύνταγμα Πάβλοφ. όταν στο διάδρομο αντήχησε η μουσική και στην αίθουσα μπήκαν οι πρώτες σειρές της φάλαγγας.μια γυναίκα με πολύ μεγάλο κύρος και πολύ δημοφιλής... στο οποίο χτυπάει η καρδιά της ρωσικής επανάστασης! Σ' αυτή την αίθουσα σήμερα συγκεντρώθηκε η θέληση εκατομμυρίων εργατών. ο Λουνατσάρσκι και ο Προσιάν από τους αριστερούς εσέρους και τέλος ο Σαχαρασβίλι που δήλωσε εξ ονόματος των ενωμένων σοσιαλδημοκρατών διεθνιστών που αποτελούνταν από τις ομάδες του Μάρτοφ και του Γκόρκι: "Φύγαμε από την ΚΕΕ σε ένδειξη διαμαρτυρίας ενάντια στην ανειρήνευτη πολιτική των μπολσεβίκων και με σκοπό να τους υποχρεώσουμε να κάνουν υποχωρήσεις για την πραγματοποίηση της συμμαχίας όλης της επαναστατικής δημοκρατίας. "Εγώ δεν κουράστηκα καθόλου". Ομως το τωρινό κίνημα είναι διεθνιστικό και γι' αυτό είναι ακατανίκητο! Δεν υπάρχει στον κόσμο τέτοια δύναμη που θα μπορούσε να σβήσει τη φωτιά της επανάστασης! Ο παλιός κόσμος πεθαίνει. που αφηγήθηκε για την κατάσταση του μετώπου. ο Ντουχόνιν και οι οπαδοί του.. 122 . που έμοιαζε με δασκάλα από τη Νέα Αγγλία . "Σ' αυτό τον πόλεμο θα γεννηθεί η καινούρια ανθρωπότητα. "Σ' όλο το δρόμο πετούσα.. "Ζήτω ο επαναστατικός στρατός! Ζήτω η Κόκκινη Φρουρά! Ζήτω η αγροτιά!". κεντημένες με χρυσό. και ο Κρουσίνσκι.

ο Σκρίπνικ . που βλέπαν να εκπληρώνονται οι πιο ιεροί πόθοι τους. στρατιωτών και αγροτών είναι η αδερφική συμμαχία όλων των εργαζομένων και εκμεταλλευομένων. Μετά μίλησαν ο Μπρόνσκι.. Απαγορεύεται η πώληση 1917. όπως και το νόμο για τον εργατικό έλεγχο. Πρωτείνουμε στους αναγνώστες να αγοράσουν το παρόν βιβλίο καθώς οι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ και οι ΠΡΟΣΘΗΚΕΣ δίνουν πολλά στοιχεία. εκφράζοντας τη σταθερή πεποίθηση.από τις εργοστασιακές επιτροπές.Τώρα. καθώς και ντοκουμέντα για την επανάσταση (διατάγματα.. θα πάρει από την πλευρά της όλα τα επαναστατικά μέτρα για την επιτάχυνση της μεταβίβασης της εξουσίας στα χέρια των εργαζόμενων μαζών των άλλων προηγμένων χωρών και θα εξασφαλίσει έτσι τη σταθερή νίκη στην υπόθεση της δίκαιης ειρήνης και στην υπόθεση του σοσιαλισμού". η οποία έχει κάνει και την έκδοση. "Σας συγχαίρω. που αυτή η συμμαχία πραγματοποιήθηκε..αγρότης από το προεδρείο του αγροτικού συνεδρίου. ότι η συμμαχία των εργατών. Επίσης δεν υπάρχουν κάποιες φωτογραφίες και στατιστικοί πίνακες. που ψηφίστηκε από την Πανρωσική Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή των Σοβιέτ. Στην παρούσα έκδοση του βιβλίου του Τζον Ρίντ. κόμματα κτλ). Η κοινή συνεδρίαση της ΚΕΕ και του Πανρωσικού Αγροτικού Συνεδρίου. θεωρούμε ιερό χρέος μας να καταλάβουμε ξανά τις θέσεις στην ΚΕΕ. ένας σεβάσμιος γερο . στην παρούσα έκδοση. χρησιμοποιήθηκε εκτενώς η δημοσιοποίηση αποσπασμάτων στον Ριζοσπάστη.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 – ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΦΟΝΤΟ σελ 3-9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 – Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΘΥΕΛΛΑΣ σελ 10-19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 – Η ΠΑΡΑΜΟΝΗ σελ 20-31 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 – ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ σελ 32-46 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 – ΑΣΥΓΚΡΑΤΗΤΑ ΜΠΡΟΣΤΑ! σελ 47-60 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 – Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΩΤΗΡΙΑΣ σελ 61-69 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 – ΤΟ ΜΕΤΩΠΟ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ σελ 70-77 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 – Η ΑΝΤΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ σελ 78-87 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 – Η ΝΙΚΗ σελ 88-97 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 – Η ΜΟΣΧΑ σελ 98-103 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 – Η ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ σελ 104-115 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 – ΤΟ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ σελ 116-123 123 . δυναμώνοντας την κρατική εξουσία που καταλήφθηκε απ' αυτές. την μετάφραση της οποίας χρησιμοποιούμε.από τους Ρώσους στρατιώτες που πολέμησαν στη Θεσσαλονίκη και άλλοι ομιλητές που άνοιγαν με τα χαρούμενα λόγια τους τις καρδιές των ανθρώπων. ανέβηκε στο βήμα και υποκλίθηκε στη συνέλευση προς όλες τις κατευθύνσεις. ο Τρίφονοφ . για το βάπτισμα της καινούριας ρωσικής ζωής και ελευθερίας!". Ολόκληρη η έκδοση του βιβλίου θα την βρείτε στα βιβλιοπωλεία της ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΟΧΗΣ.".gr δεν περιέχονται οι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ και οι ΠΡΟΣΘΗΚΕΣ στο τέλος του βιβλίου. Ο Στασκόφ. επικυρώνει τους νόμους για την ειρήνη και τη γη που έγιναν δεκτοί από το Δεύτερο Πανρωσικό Συνέδριο των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. που προσφέρεται από τον ιστότοπο 1917. Επίσης. Δηλώνουμε πως όλοι όσοι έφυγαν από την ΚΕΕ τώρα πρέπει να ξαναγυρίσουν!. εξ ονόματος της πολωνικής σοσιαλδημοκρατίας. σύντροφοι. όταν προτάθηκε και πάρθηκε ομόφωνα η παρακάτω απόφαση: "Η Πανρωσική ΚΕΕ των Σοβιέτ των αγροτών. Ηταν μεσάνυχτα. εργατών και στρατιωτών βουλευτών μαζί με το έκτακτο Πανρωσικό αγροτικό συνέδριο και την εκτελεστική των Σοβιέτ.