ΔΕΚΑ ΜΕΡΕΣ ΠΟΥ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΑΝ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

ΤΖΟΝ ΡΙΝΤ – ΔΕΚΑ ΜΕΡΕΣ ΠΟΥ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΑΝ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ 1917.GR

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ
Διάβασα με τεράστιο ενδιαφέρον και με αμείωτη προσοχή το βιβλίο του Τζον Ριντ "Δέκα μέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο", και συνιστώ ολόψυχα να διαβάσουν το έργο αυτό οι εργάτες όλων των χωρών. Θα ήθελα το βιβλίο αυτό να κυκλοφορήσει σε εκατομμύρια αντίτυπα και να μεταφραστεί σε όλες τις γλώσσες, γιατί δίνει μια αληθινή και με εξαιρετική ζωντάνια γραμμένη εξιστόρηση των γεγονότων, τα οποία είναι τόσο βασικά για να κατανοηθεί τι είναι προλεταριακή επανάσταση, τι είναι δικτατορία του προλεταριάτου. Τα ζητήματα αυτά σήμερα συζητιούνται πλατιά, όμως, πριν γίνουν αποδεκτές, είτε πριν απορριφτούν οι ιδέες αυτές, πρέπει να κατανοηθεί όλη η σημασία της απόφασης που θα παρθεί. Χωρίς αμφιβολία, το βιβλίο του Τζον Ριντ θα βοηθήσει να διευκρινιστεί το ζήτημα αυτό, που αποτελεί το βασικό πρόβλημα του παγκόσμιου εργατικού κινήματος. Ν. Λένιν 1919 ***

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΡΩΣΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ
Δέκα μέρες που συγκλόνισαν τον κόσμο! Αυτό τον τίτλο έδωσε ο Τζον Ριντ στο θαυμάσιο βιβλίο του. Με εξαιρετική σαφήνεια και δύναμη περιγράφονται στο βιβλίο αυτό οι πρώτες μέρες της Οχτωβριανής Επανάστασης. Το βιβλίο δεν είναι απλή απαρίθμηση γεγονότων, συλλογή ντοκουμέντων. Είναι μια σειρά από ζωντανές σκηνές, τόσο τυπικές, που κάνουν τον καθένα που πήρε μέρος στην επανάσταση να φέρνει στο νου του ανάλογες σκηνές, που έζησε. Ολες αυτές οι εικόνες, που είναι παρμένες από τη ζωή, εκφράζουν με θαυμάσιο τρόπο την ψυχική διάθεση των μαζών, που μόνο στο δικό της φόντο γίνεται κατανοητή κάθε πράξη της μεγάλης επανάστασης. Από πρώτη άποψη φαίνεται παράξενο, πώς μπόρεσε να γράψει αυτό το βιβλίο ένας ξένος, ένας Αμερικανός, που ούτε τη γλώσσα του λαού ήξερε, ούτε τον τρόπο της ζωής του... Θα νόμιζε κανείς, πως σε κάθε βήμα θα 'πεφτε σε κωμικά λάθη, θα του διέφευγαν πολλά ουσιώδη ζητήματα. Οι ξένοι γράφουν με διαφορετικό τρόπο για τη Σοβιετική Ρωσία. Είτε δεν καταλαβαίνουν καθόλου τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν, είτε παίρνουν μεμονωμένα γεγονότα, που δεν είναι πάντα τα τυπικά, και τα γενικεύουν. Η αλήθεια είναι πως πολύ λίγοι ήταν αυτόπτες μάρτυρες της επανάστασης. Ο Τζον Ριντ δεν ήταν ένας αδιάφορος παρατηρητής, αλλά ένας γεμάτος πάθος επαναστάτης, ένας κομμουνιστής, που καταλάβαινε το νόημα των γεγονότων, το νόημα του μεγάλου αγώνα, Αυτό ήταν που του 'δωσε τη βαθιά εκείνη παρατηρητικότητα, χωρίς την οποία δε θα μπορούσε να γράψει ένα τέτοιο βιβλίο. Αλλά κι οι Ρώσοι γράφουν με διαφορετικό τρόπο για την Οχτωβριανή Επανάσταση: είτε κάνουν μια εκτίμηση γι' αυτήν, είτε περιγράφουν μόνο τα γεγονότα που πήραν μέρος οι ίδιοι. Το βιβλιαράκι του Ριντ δίνει τη γενική εικόνα της πραγματικής λαϊκής μαζικής επανάστασης και γι' αυτό ακριβώς θα 'χει πιο μεγάλη σημασία για τη νεολαία, για τις μελλοντικές γενεές, για κείνους, που η Οχτωβριανή Επανάσταση θα 'ναι πια ιστορία. Το βιβλιαράκι του Ριντ είναι ένα έπος. Ο Τζον Ριντ συνδέθηκε ολοκληρωτικά με τη ρωσική επανάσταση. Η Σοβιετική Ρωσία τού έγινε αγαπητή, δική του. Πέθανε σ' αυτήν από τύφο και θάφτηκε δίπλα στα τείχη του Κρεμλίνου. Εκείνος που περιέγραψε τον ενταφιασμό των μαρτύρων της επανάστασης, όπως ο Τζον Ριντ, άξιζε μια τέτοια τιμή. Ν. Κρούπσκαγια

ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Το βιβλίο αυτό είναι μία συμπύκνωση της ιστορίας. Της ιστορίας με τη μορφή που την είδα εγώ. Δεν έχει την αξίωση να είναι τίποτε περισσότερο από ένας λεπτομερειακός απολογισμός της Νοεμβριανής (*) Επανάστασης, όταν οι μπολσεβίκοι, επικεφαλής των εργατών και των στρατιωτών, πήραν στη Ρωσία την κρατική εξουσία και την παράδωσαν στα χέρια των Σοβιέτ. Εξετάζοντας την αναπτυσσόμενη δημοφιλία των μπολσεβίκων, πρέπει να ξέρουμε ότι η κατάρρευση της οικονομικής ζωής της Ρωσίας και του ρωσικού στρατού δεν έγινε στις 7 του Νοέμβρη (25 του Οχτώβρη) του 1917, αλλά πολλούς μήνες νωρίτερα. Ηταν η αναπόφευκτη και λογική συνέπεια του προτσές, που άρχισε ακόμα από το 1915. Οι πουλημένοι αντιδραστικοί, που κρατούσαν στα χέρια τους την τσαρική αυλή, οδηγούσαν συνειδητά τη Ρωσία στην καταστροφή, για να προετοιμάσουν έτσι χωριστή ειρήνη με τη Γερμανία. Τώρα ξέρουμε πως η έλλειψη όπλων στο μέτωπο, που προκάλεσε την καταστροφική καλοκαιρινή υποχώρηση του 1915, η ανεπάρκεια των τροφίμων στο στρατό και στις μεγάλες πόλεις, η

1

αποδιοργάνωση της βιομηχανίας και των μεταφορών του 1916, όλα αυτά ήταν ένα μέρος της τεράστιας εκστρατείας σαμποτάζ, που διακόπηκε στην αποφασιστική στιγμή από την επανάσταση του Μάρτη (***). Στους πρώτους μήνες του νέου καθεστώτος, τόσο η εσωτερική κατάσταση της χώρας, όσο και η μαχητικότητα του στρατού της, καλυτέρευσε αναμφισβήτητα, παρά την αταξία, τόσο αναπόφευκτη σε μια μεγάλη επανάσταση, που έδωσε αναπάντεχα τη λευτεριά στα εκατόν εξήντα εκατομμύρια του πιο καταπιεζόμενου λαού στον κόσμο. Ομως "ο μήνας του μέλιτος" δεν κράτησε πολύ. Οι εύπορες τάξεις ήθελαν το πολύ - πολύ μια πολιτική επανάσταση, που θα αφαιρούσε την εξουσία από τον τσάρο και θα την έδινε σ' αυτές. Ηθελαν να γίνει η Ρωσία συνταγματική δημοκρατία, όπως η Γαλλία κι οι Ηνωμένες Πολιτείες, ή συνταγματική μοναρχία, όπως η Αγγλία. Οι λαϊκές, όμως, μάζες επιθυμούσαν γνήσια εργατική και αγροτική δημοκρατία. Να γιατί στη Ρωσία, στο αποκορύφωμα του εξωτερικού πολέμου, η πολιτική επανάσταση μετεξελίχθηκε σε κοινωνική, που βρήκε την ολοκλήρωσή της στο θρίαμβο του μπολσεβικισμού. Οι ξένοι, και ιδιαίτερα οι Αμερικανοί, υπογραμμίζουν συχνά την "αμάθεια" των Ρώσων εργατών. Είναι σωστό ότι οι Ρώσοι εργάτες δεν έχουν την πολιτική πείρα των δυτικών λαών, σ' αντιστάθμισμα όμως πέρασαν από το θαυμάσιο σχολειό των εθελοντικών τους οργανώσεων. Το 1917 οι ρωσικές ενώσεις των καταναλωτών (συνεταιρισμοί), αριθμούσαν πάνω από δώδεκα εκατομμύρια μέλη, αλλά και τα ίδια τα Σοβιέτ είναι μια θαυμάσια εκδήλωση της οργανωτικής ιδιοφυϊας των εργαζομένων μαζών της Ρωσίας. Κάτι περισσότερο. Δεν υπάρχει άλλος λαός στον κόσμο που να μελέτησε τόσο καλά τη σοσιαλιστική θεωρία και την πρακτική εφαρμογή. Πολλοί συγγραφείς δικαιολογούν την εχθρότητά τους προς το σοβιετικό καθεστώς με το ότι η τελευταία φάση της ρωσικής επανάστασης ήταν δήθεν πάλη των "νομοταγών" στοιχείων της κοινωνίας ενάντια στη σκληρότητα των μπολσεβίκων. Στην πραγματικότητα όμως, ακριβώς οι εύπορες τάξεις, βλέποντας ν' αναπτύσσεται η δύναμη των λαϊκών επαναστατικών οργανώσεων, αποφάσισαν να τις συντρίψουν και να σταματήσουν την επανάσταση. Για την επιτυχία αυτού του σκοπού η αστική τάξη κατέφυγε τελικά σε απεγνωσμένα μέτρα. Για να συντρίψει την κυβέρνηση του Κερένσκι και τα Σοβιέτ, αποδιοργάνωσε τις μεταφορές και προκαλούσε εσωτερικές αναταραχές. Για να τσακίσει τις εργοστασιακές επιτροπές, έκλεινε τις επιχειρήσεις, έκρυβε τα καύσιμα και τις πρώτες ύλες. Για να διαλύσει τις στρατιωτικές επιτροπές του μετώπου, επανέφερε την ποινή του θανάτου και συνεργούσε στις ήττες στο μέτωπο. Ολα αυτά ήταν μια θαυμάσια τροφοδότηση της μπολσεβίκικης φωτιάς. Οι μπολσεβίκοι απάντησαν με τη διδασκαλία της ταξικής πάλης και με την ανακήρυξη της εξουσίας των Σοβιέτ. Ανάμεσα σ' αυτές τις δύο κατευθύνσεις, που ήταν ολοκληρωτικά αντίθετες, βρίσκονταν και ομάδες που υποστήριζαν στο σύνολό τους ή ως ένα σημείο αυτές τις κατευθύνσεις. Σ' αυτές τις ομάδες ανήκαν και οι λεγόμενοι "μετριοπαθείς" σοσιαλιστές, οι μενσεβίκοι, οι σοσιαλεπαναστάτες, καθώς και ορισμένα μικρά κόμματα. Κι αυτές οι ομάδες καταδιώκονταν από τις εύπορες τάξεις, όμως η δύναμη της αντίστασής τους υποσκαπτόταν από τις ίδιες τις θεωρίες τους. Οι μπολσεβίκοι, κατά τη γνώμη μου, όχι μόνο δεν είναι δύναμη καταστροφής, αλλά το μοναδικό κόμμα στη Ρωσία, που έχει δημιουργικό πρόγραμμα και αρκετή εξουσία για να το πραγματοποιήσει. Ο,τι και να σκέφτονται οι άλλοι για τον μπολσεβικισμό, η ρωσική επανάσταση είναι, αναντίρρητα, ένα από τα μεγαλειωδέστερα συμβάντα στην ιστορία της ανθρωπότητας και η άνοδος των μπολσεβίκων στην εξουσία ένα γεγονός με παγκόσμια σημασία. Οπως ακριβώς οι ιστορικοί ψάχνουν να βρουν και τις πιο μικρές λεπτομέρειες για την Κομμούνα του Παρισιού, έτσι θα θελήσουν να μάθουν και για όλα όσα έγιναν στην Πετρούπολη το Νοέμβρη του 1917, για τον ενθουσιασμό που είχε συνεπάρει την εποχή αυτή το λαό, ποιοι ήταν, τι έλεγαν και τι έκαναν οι αρχηγοί του. Αυτά ακριβώς σκεφτόμουνα όταν έγραφα αυτό το βιβλίο. Στην πάλη οι συμπάθειές μου δεν ήταν ουδέτερες. Αφηγούμενος, όμως, την ιστορία εκείνων των μεγάλων ημερών, προσπάθησα να εκθέσω τα γεγονότα με το μάτι του ευσυνείδητου χρονικογράφου, που ενδιαφέρεται ν' αποδώσει την αλήθεια. Τζ. Ρ. Νέα Υόρκη 1 του Γενάρη 1919
(*) Ολες τις ημερομηνίες ο Τζον Ριντ τις δίνει με το νέο ημερολόγιο. Στην έκδοση αυτή μπαίνουν σε παρένθεση και οι ημερομηνίες με το παλιό ημερολόγιο. (***) Του Φλεβάρη (Παλιό ημερολόγιο).

2

Κάτι περισσότερο. Τα μέτρα αυτά υποστηρίζονται από τους "μετριοπαθείς" σοσιαλιστές και τους καθοδηγητές . επισκέφτηκε βιομηχανικές πόλεις και χωριά. οι "διαφωτιστές" των αντιπολιτευόμενων πολιτικών κομμάτων πιάνονταν. Αν και δεν υπήρχε καμιά αιτία. που να υπάρχει η δυνατότητα να μειώσει τις απαιτήσεις του. Η επανάσταση αποτελείται από δύο πράξεις: την καταστροφή του παλιού και τη δημιουργία καινούριου συστήματος ζωής. που πάλευαν σταθερά για ειρήνη. Οι εύπορες τάξεις γίνονταν όλο και πιο συντηρητικές κι οι μάζες όλο και πιο ριζοσπαστικές. Η πολιτική της προσωρινής κυβέρνησης ταλαντευόταν ανάμεσα στις μικρές μεταρρυθμίσεις και τα σκληρά κατασταλτικά μέτρα. στο όνομα του οποίου έγινε η ρούσικη επανάσταση. Από κύκλους επιχειρηματιών και διανοουμένων άκουσε πως η επανάσταση τραβάει στο χαμό."". σχημάτισαν κυβέρνηση συνασπισμού.. παρά και ενάντια στη θέληση της συντριπτικής πλειοψηφίας του πληθυσμού. Στο μέτωπο οι στρατιωτικές επιτροπές συγκρούονταν συνεχώς με τους αξιωματικούς που δεν μπορούσαν να συνηθίσουν. που υποστήριζαν την προσωρινή κυβέρνηση του Κερένσκι. Στο μέτωπο. Αν ο καθηγητής πήγαινε στο μέτωπο. Οι λαϊκές μάζες τους εγκατέλειπαν και περνούσαν με το μέρος των μπολσεβίκων. Ηταν καιρός πια να μπει τάξη.. δεν επέτρεπαν να μπουν στη χώρα και τους θεωρούσαν σαν "ανεπιθύμητους" πολίτες. δεν απολαμβάνει τους καρπούς της. θ' άκουγε όλο το στρατό να μιλάει για ειρήνη. που θα συνέλθει το Δεκέμβρη". η επανάσταση κρατούσε οχτώ μήνες τώρα και αποτελέσματα δε φαίνονταν. που δημοσιεύτηκε στα μέσα του Οκτώβρη (τέλη του Σεπτέμβρη). για διανομή της γης στους αγρότες. η επανάσταση πήγε αρκετά μακριά και παρατράβηξε. των μενσεβίκων αμυνιτών 1(*) και των σοσιαλιστών . όπου είδε μ' έκπληξη ότι η επανάσταση ολοφάνερα ανέβαινε. Υπήρχε όμως κάποιο άλλο συγκεκριμένο.. Ο καθηγητής έγραφε γι' αυτό το ζήτημα ένα άρθρο κι έφυγε για περιοδεία στη χώρα. στην οποία μπήκαν και εκπρόσωποι των εύπορων τάξεων.. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να χάσουν για πάντα την εμπιστοσύνη του λαού οι μενσεβίκοι και οι σοσιαλιστές . Στις επαρχίες στάλθηκαν κοζάκοι για την επιβολή της τάξης. οι τσιφλικάδες και αξιωματικοί να προσπαθούν.. Στους πολιτικούς πρόσφυγες. οι εργάτες απειθαρχούσαν και παρατούσαν τη δουλιά.σοσιαλιστών (**) έγραφε: ". που θεωρούσαν απαραίτητη τη συνεργασία με τις εύπορες τάξεις..επαναστατών. με κανέναν τρόπο. να φέρονται προς τους στρατιώτες σαν σε ανθρώπινα όντα. για την επαναστατική τους δράση στα 1905. Στις 27 (14) του Οχτώβρη το επίσημο όργανο των "μετριοπαθών" .ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Το γενικό φόντο Στα τέλη του Σεπτέμβρη του 1917 με επισκέφθηκε στην Πετρούπολη ένας ξένος καθηγητής της κοινωνιολογίας. Στις πολυάριθμες και πολύμορφες εκδηλώσεις δυσαρέσκειας του λαού οι "μετριοπαθείς" σοσιαλιστές έδιναν την ίδια απάντηση: "Περιμένετε τη Συντακτική Συνέλευση. Υπήρχαν μάλιστα περιπτώσεις που έπιαναν και έκλειναν στη φυλακή ανθρώπους που ήρθαν από το εξωτερικό.. Στις συζητήσεις που άκουγε τυχαία. Στα εργοστάσια οι εργάτες 2(*) πάλευαν ενάντια στις απολύσεις και τα λοκάουτ. μ' όλα τα μέσα. οι αγρότες έκαιγαν τις επαύλεις των κυρίων κι άρπαζαν τα μεγάλα τσιφλίκια. ώσπου να ησυχάσει ο λαός σε τέτοιο βαθμό. Αυτή η τάση επικρατούσε και στις κύριες ομάδες των "μετριοπαθών" . να ματαιώσουν κάθε δημοκρατική παραχώρηση στις μάζες. Η Συντακτική Συνέλευση ήταν. πίστευαν αδίσταχτα πως η πρώτη πράξη ακόμα δεν τέλειωσε. οι εργάτες κι οι αγρότες μιλούσαν διαρκώς για ένα μόνο πράγμα: "η γη στους αγρότες. καλό πράγμα. Ηταν ολότελα φυσικό. ".σοσιαλιστών.επαναστάτες. οι ριζοσπαστικές εφημερίδες κλείνονταν και ενάντια στους προπαγανδιστές της επανάστασης άρχισε να εφαρμόζεται η ποινή του θανάτου. οι μάζες των εργατών. στην εφημερίδα Εργατικός Δρόμος και που τιτλοφορούνταν: "Οι σοσιαλιστές υπουργοί" 3(*). που επέστρεφαν. Οι μάζες όμως δεν ικανοποιούνταν μ' αυτό. Εγιναν απόπειρες ν' αφοπλιστεί η Κόκκινη Φρουρά. γη στους αγρότες. των στρατιωτών και των αγροτών. ο καθηγητής βρέθηκε σε αμηχανία: και τα δύο φαινόμενα ήταν πέρα για πέρα σωστά. ανεξάρτητα από το αν συνερχόταν ή όχι η Συντακτική Συνέλευση: ειρήνη. Ωστόσο. τα εργοστάσια στους εργάτες". φίλοι μου..υπουργούς τους. στο όνομα του οποίου κείτονταν σε κοινούς τάφους στο πεδίο του Αρεως οι μάρτυρες της επανάστασης και που έπρεπε να πραγματοποιηθεί οπωσδήποτε. οι επιχειρηματίες. Τώρα είναι καιρός να καταπιαστούμε με τη δεύτερη και πρέπει να την περατώσουμε το συντομότερο. Η στάση των λαϊκών μαζών προς τους "μετριοπαθείς" σοσιαλιστές φάνηκε ξεκάθαρα σε ένα άρθρο. Η πρώτη πράξη τράβηξε πάρα πολύ. Ο Κερένσκι και οι "μετριοπαθείς" σοσιαλιστές. Στο διάστημα αυτό οι στρατιώτες άρχισαν να λύνουν μόνοι τους το ζήτημα της ειρήνης με τη λιποταξία. Η Συντακτική Συνέλευση όλο αναβαλλόταν και ασφαλώς θα αναβαλλόταν πολλές φορές ακόμα. που βρισκόταν στη Ρωσία. για εισαγωγή του εργατικού ελέγχου στην παραγωγή και για σχηματισμό εργατικής κυβέρνησης. εργατικός έλεγχος στην παραγωγή.. Οπως και να 'ναι. Στα μετόπισθεν οι εκλεγμένες αγροτικές επιτροπές πιάνονταν επειδή επιχειρούσαν να πραγματοποιήσουν τις αποφάσεις της κυβέρνησης για τη γη. Κατά την άποψη των κύκλων των επιχειρηματιών και της ρωσικής διανόησης. φυσικά.. να τελειώσουμε την επανάσταση: όποιος τραβάει την επανάσταση αρκετά μακριά. Να ο κατάλογος των υπηρεσιών τους: 3 . Με διάταγμα του σοσιαλιστή υπουργού Εργασίας(***) προς τις εργατικές επιτροπές απαγορευόταν να γίνονται πια συγκεντρώσεις την ώρα της δουλιάς. Το Σεπτέμβρη του 1917 ξέσπασε κρίση. γιατί ένας μεγάλος επαναστάτης έλεγε: "Ας βιαστούμε.

Κερένσκι. με χρηματική εγγύηση ή χωρίς εγγύηση και τελικά παρέμειναν στη φυλακή συνολικά 6 άνθρωποι. όχι επανορθώσεις. Ο κατάλογος των υπηρεσιών του είναι αρκετά μακρύς. τους αδιαμόρφωτους ακόμα πόθους της μάζας των εργατών.επαναστάτες μπλέκονταν σε συμφωνίες με την αστική τάξη. Τότε επακολούθησε ο άγριος διωγμός των μπολσεβίκων: εκατοντάδες απ' αυτούς μαζί και ο Τρότσκι (3). Σύντ. που με τους ξεδιάντροπους πολιτικούς εκβιασμούς του προς όφελος της αστικής τάξης. καθησύχασε τους εξεγερμένους στρατιώτες και ενέκρινε την επιβολή της ποινής του θανάτου στο μέτωπο. Σκόμπελεφ. Να ζητηθεί από τις Πανρωσικές επιτροπές του Σοβιέτ των Εργατών. των στρατιωτών και των αγροτών και μ' αυτούς κατάστρωσαν το πρόγραμμα της άμεσης δράσης τους. μέλη των αγροτικών επιτροπών.καθόρισαν την κάθε στροφή στην πορεία της επανάστασης.Το Σεντ Αντουάν της Πετρούπολης (2).... Το άμεσο αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν να μεγαλώσει η δημοφιλία των μπολσεβίκων. ήταν ακόμα συγκριτικά ολιγάριθμο. που ήταν ακόμα τότε μια μικρή πολιτική ομάδα (1). Το Σεπτέμβρη οι εργάτες της πρωτεύουσας. (***) Μια από τις "περιοριστικές" εγκύκλιες του Σκόμπελεφ στις 28 Αυγούστου 1917.. για να απαιτήσουν να περάσει στη Ρωσία η εξουσία στα Σοβιέτ. άρχισε με την υπόσχεση ότι θα έκοβε από τους καπιταλιστές τα 100% των κερδών και τέλειωσε. οι μπολσεβίκοι καταχτούσαν γρήγορα τις μάζες.. πολιτικού τυχοδιώκτη Κερένσκι. που στιγματίζει τη ρωσική Δικαιοσύνη με το ίδιο ακριβώς αίσχος. δε θα μιλήσουμε. Αυξέντιεφ. Ο Λένιν και ο Ζινόβιεφ (4) υποχρεώθηκαν να κρυφτούν για ν' αποφύγουν τη σύλληψη. 4 . (1) Ο Τζον Ριντ χρησιμοποιεί εδώ τη λέξη "ομάδα". Για τις προσθήκες του κάθε κεφαλαίου του βιβλίου ο συγγραφέας έκανε ιδιαίτερη σειρά αρίθμησης. τα ντοκουμέντα που δήθεν απέδειχναν την ύπαρξη γερμανικής συνωμοσίας. που η σύνθεσή της άλλαζε αδιάκοπα.. Οι προβοκάτσιες κι οι αντιδραστικοί άρχισαν να ουρλιάζουν μανιασμένα ότι οι μπολσεβίκοι είναι πράκτορες των Γερμανών και σ' όλον τον κόσμο βρέθηκαν άνθρωποι που πίστεψαν σ' αυτό. έκλεισε στη φυλακή μερικές εκατοντάδες αγρότες. αφόπλισε τους εργάτες. των Στρατιωτών και των Αγροτών Βουλευτών και από την Κεντρική Επιτροπή του στόλου η άμεση απομάκρυνση από τις γραμμές της προσωρινής κυβέρνησης του σοσιαλιστή σε εισαγωγικά και χωρίς εισαγωγικά. υπέγραψε το τσαρικό μανιφέστο για τη διάλυση της φινλανδικής Βουλής. Αυτές ανέτρεψαν την κυβέρνηση του Μιλιουκόφ. το κόμμα των μπολσεβίκων. αποδείχτηκαν πλαστά (5) κι οι μπολσεβίκοι απολύονταν ο ένας μετά τον άλλο από τις φυλακές. από τότε που οι θορυβώδικοι χείμαρροι των εργατών και των στρατιωτών. Τα δικά τους Σοβιέτ διακήρυξαν μπροστά σ' όλο τον κόσμο τους ρωσικούς όρους ειρήνης: "όχι προσαρτήσεις. Οι δημοτικές εκλογές του Σεπτέμβρη (6) στις μεγάλες πόλεις ήταν ενδεικτικές: οι μενσεβίκοι και οι σοσιαλεπαναστάτες συγκέντρωσαν μόνον το 18% των ψήφων έναντι του 70% που είχαν πάρει τον περασμένο Ιούλη. οι στρατιώτες και οι αγρότες . Γι' αυτόν όμως. Νικίτιν. οι ανοργάνωτες ακόμα μάζες του αυθόρμητα ξεσηκωμένου προλεταριάτου. Εξαιτίας της καταστροφικής αποτυχίας της εξέγερσης η κοινή γνώμη στράφηκε ενάντιά τους. η κυρία Κολοντάι κι ο Κάμενεφ κλείστηκαν στη φυλακή. (*) Οι αριθμοί στο κείμενο του βιβλίου παραπέμπουν τον αναγνώστη στις προσθήκες του Τζον Ριντ. που μόλις βγήκε από την παρανομία. συμμάχησε άμεσα με τον Κορνίλοφ και δεν παρέδωσε την Πετρούπολη σ' αυτόν το "σωτήρα" της πατρίδας εξαιτίας περιστατικών που δεν εξαρτιόνταν από τον Σάβινκοφ. ατιμάζει και οδηγεί στην καταστροφή τη μεγάλη επανάσταση και μαζί μ' αυτή όλο το επαναστατικό λαό. πλημμυρίζοντας τα ανάκτορα της Ταυρίδας.". δικαίωμα αυτοδιάθεσης των λαών" και πάλι τον Ιούνη ακριβώς αυτές. μια και την εποχή αυτή η πλειοψηφία στα Σοβιέτ βρισκόταν στα χέρια των "μετριοπαθών" σοσιαλιστών. οι ναύτες του στόλου της Βαλτικής και σχεδόν όλοι οι στρατιώτες πέρασαν με το μέρος τους. Ζαρούντνι. προς την κατεύθυνση του Βίμποργκ . σαν προσώπου. μπήκαν επικεφαλής του κινήματος.". Κι ενώ οι μενσεβίκοι . και τα πλήθη που τους ακολουθούσαν. Τσερνόφ. Ακόμα πιο αποτελεσματικό ήταν τούτο: οι μπολσεβίκοι πήραν τους απλούς. ναύτες και στρατιώτες. που ήταν άσπονδοι εχθροί τους. (**) Ο Τζον Ριντ είχε υπόψη του την εφημερίδα "Ισβέστια" της ΚΕΕ που βρισκόταν στα χέρια των μενσεβίκων και εσέρων. Σύντ.Τσερετέλι. Σάβινκοφ. οι λαϊκές μάζες . βοήθησε στην κατασκευή της συκοφαντικής υπόθεσης ενάντια στους μπολσεβίκους. με την απόπειρα να διαλύσει τις εργοστασιακές επιτροπές των εργατών. υποχρέωσαν την ταλαντευόμενη Κρατική Δούμα να πάρει στα χέρια της την ανώτατη εξουσία στη Ρωσία. Ωστόσο η προσωρινή κυβέρνηση βρέθηκε σε αδυναμία να επιβεβαιώσει αυτές τις κατηγορίες. έπαιξε το ρόλο κοινού χωροφύλακα ενάντια στους σιδηροδρομικούς. το Μάρτη του 1917. Οι μπολσεβίκοι. Η αδυναμία κι η αναποφασιστικότητα της προσωρινής κυβέρνησης. Οι μπολσεβίκοι έριξαν ξανά το τόσο αγαπητό στις μάζες σύνθημα: "Ολη η εξουσία στα Σοβιέτ!" Κι αυτό δεν το έκαναν καθόλου από στενό κομματικό συμφέρον. Σύντ. μαζί με τον Αλεξίνσκι και τον Κερένσκι έκλεισε στη φυλακή χιλιάδες επαναστάτες εργάτες.. Τον Ιούλη τους έβριζαν και τους περιφρονούσαν. θέλοντας να υπογραμμίσει. Από το Μάρτη του 1917.. ότι αμέσως μετά την αστικοδημοκρατική επανάσταση. Οι μπολσεβίκικες εφημερίδες καταδιώκονταν και κλείνονταν. ήταν πέρα για πέρα ολοφάνερη. έκλεισε μερικές δεκάδες εργατικές και στρατιωτικές εφημερίδες. Σύντ.. μαζί με το στρατηγό Πολόβτσεφ. όπως και η υπόθεση Μπέιλις. αφού έχασαν τους ηγέτες.οι εργάτες. τραβήχτηκαν πίσω.αμυνίτες κι οι σοσιαλιστές . Το συνέδριο των αντιπροσώπων του στόλου της Βαλτικής στο Ελσίνκι πήρε απόφαση που άρχιζε έτσι: ".. χωρίς δίκη. έκαναν ξανά έφοδο στα ανάκτορα της Ταυρίδας.

ότι ως το άνοιγμα της Συντακτικής Συνέλευσης υπολείπονταν ακόμα δύο μήνες κι ότι στο διάστημα αυτό κατά τη γνώμη της. Στην Πετρούπολη οι εκλογές έγιναν στις 20 Αυγούστου. σύμφωνα με το καταστατικό των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. οι κεντρικές επιτροπές του στρατού και του στόλου. συνέχισε την αντικομματική και αντισοβιετική δράση και διαγράφτηκε ξανά από το κόμμα.ιδιαίτερα υπαλλήλων των ταχυδρομείων. ενάντια στην καθοδήγηση του ΠΚΚ (μπ) και της Κομιντέρν. επικεφαλής της κατεύθυνσης του κέντρου ("τροτσκισμός") στο ρωσικό σοσιαλδημοκρατικό κίνημα. Σύντ. τα Σοβιέτ θα πρέπει να καταθέσουν τα πληρεξούσιά τους. γράφοντας ενάντια στην απόφαση της ΚΕ για την εξέγερση. σελ. Τζ. που θα καταδίκαζε την εξέγερση σε ήττα. Ισως. Αυτό φάνηκε τον Οχτώβρη.το κόμμα των αριστερών εσέρων. τα τμήματα των επαγγελματικών συνδικάτων και δυνάμωσαν την επιρροή τους στις γραμμές των στρατιωτών και των ναυτών. μου είπε.επαναστατών ξέκοψε και σχημάτισε μια καινούρια πολιτική ομάδα . βέβαια. Σύντ. Σύντ. Το καλοκαίρι του 1917 μπήκε στο κόμμα των μπολσεβίκων. 419 . Ο κύριος Λιανόζοφ με βεβαίωσε αρκετά ζωηρά πως ό. Το 1929 απελάθηκε στο εξωτερικό. Στις 15 του Οχτώβρη είχα μια συνομιλία με το μεγάλο Ρώσο καπιταλιστή Στεπάν Γκεόργκεβιτς Λιανόζοφ . Πάλευε ενάντια στη λενινιστική θεωρία της νίκης του σοσιαλισμού σε μια χώρα. Αφού κατόρθωσε ν' αποκατασταθεί στο κόμμα. Ετσι. 34. Στην περίοδο των διαπραγματεύσεων αντιτάχθηκε στο κλείσιμο της ειρήνης του Μπρεστ. Ενας ξένος παρατηρητής θα μπορούσε να βρεθεί σε αμηχανία αυτό το διάστημα από το ανεξήγητο γι' αυτόν γεγονός: η Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή των Σοβιέτ... μια και στο καθυστερημένο χωριό η πολιτική συνείδηση αναπτύσσεται αργά.. όπως επεμβαίνουν οι γιατροί για να θεραπεύσουν το άρρωστο παιδί και να το βάλουν να σταθεί στα πόδια. στα τέλη του 18ου και το 19ο αιώνα. Αυτό. είναι αρρώστια. Στις γραμμές της αστικής διανόησης είχε γίνει συνήθεια ν' αποκαλούν το Σοβιέτ των εργατών βουλευτών "Σοβιέτ των σκύλων βουλευτών". Το ίδιο διάστημα άρχισαν να παρατηρούνται παντού σημάδια αναζωογόνησης των αντιδραστικών δυνάμεων. οι κεντρικές επιτροπές μερικών επαγγελματικών ενώσεων . Το 1927 διαγράφτηκε από το κόμμα για αντικομματική και αντεπαναστατική δράση. (3) Τρότσκι Λ. στο θέατρο της Αγίας Τριάδας.420) στιγμάτισε αυτή την πράξη του Ζινόβιεφ και του Κάμενεφ σαν απεργοσπαστισμό και απαίτησε τη διαγραφή τους από το κόμμα..". (Ραντομίσλσκι): έκανε επανειλημμένες υποχωρήσεις από το μπολσεβικισμό και στο τέλος ξέκοψε από το μαρξισμό λενινισμό. Σύντ. πρότεινε να περιμένουν το συνέδριο των Σοβιέτ. Τα αγροτικά Σοβιέτ. Οι κεντρικές αυτές επιτροπές είχαν εκλεγεί στα μέσα του καλοκαιριού ή και νωρίτερα. Ριντ. Λένιν σε γράμμα προς τα μέλη του κόμματος των μπολσεβίκων ("Απαντα". Ο Σίσον ήταν αντιδραστικός Αμερικανός δημοσιογράφος. Το 1927 διαγράφτηκε από το κόμμα για ασταμάτητη αντικομματική φραξιονιστική δράση. Οι μεταφορές παρέλυσαν. Το 1926 μπήκε επικεφαλής στο "αντιπολιτευτικό μπλοκ" (Ζινόβιεφ. για να παλέψει ενάντια στους μπολσεβίκους. Αργά ή γρήγορα οι ξένες δυνάμεις θα υποχρεωθούν να επέμβουν στις υποθέσεις μας. Μετά τη νίκη της Οχτωβριανής Επανάστασης ο Ζινόβιεφ υποστήριζε το σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού με εκπροσώπους των μενσεβίκων. την εργατική συνοικία της Πετρούπολης. Η ΚΕΕ όμως δεν ήθελε να το συγκαλέσει με τη δικαιολογία. που ο εργαζόμενος πληθυσμός του διακρινόταν για το υψηλό μαχητικό πνεύμα στην εποχή των επαναστατικών εξεγέρσεων στη Γαλλία. Ε. ούτε ήττα". (Μπρονστέιν). η πείνα και η ήττα ν' αφυπνίσουν στο ρωσικό λαό τη σκέψη της λογικής. Αρχίζοντας από το 1920 έκανε σκληρή φραξιονιστική πάλη ενάντια στη λενινιστική γραμμή του κόμματος για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ. εξακολουθούσαν ακόμη να 'ναι συντηρητικά. τα εργοστάσια κλείνουν κι οι Γερμανοί επιτίθενται. λόγου χάρη. 5 . που κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ συλλογή πλαστών ντοκουμέντων. θα ήταν λίγο . από ομάδα μοναρχικών. Στα χρόνια του ιμπεριαλιστικού πολέμου πήρε ουσιαστικά τη σοβινιστική θέση της "υπεράσπισης της πατρίδας".το "Ρώσο Ροκφέλερ". ωστόσο όλα τα έθνη πρέπει να καταλάβουν πόσο επικίνδυνος είναι για τις χώρες τους ο μπολσεβικισμός και οι τέτοιες μολυσματικές ιδέες.. Τώρα όμως τρενάριζαν μ' όλες τους τις δυνάμεις και ματαίωναν κάθε είδους εκλογές.. ακριβώς. τότε που οι μενσεβίκοι και οι εσέροι είχαν πολυάριθμους οπαδούς. όπως η "δικτατορία του προλεταριάτου" και η "παγκόσμια κοινωνική επανάσταση". όπου συνέχιζε να παλεύει ενάντια στη Σοβιετική Ενωση και τα κομμουνιστικά κόμματα.πολύ άτοπο. τόμ. οργάνωσε το 1912 το λικβινταριστικό "μπλοκ του Αυγούστου". το 1915 μπήκε επικεφαλής της λεγόμενης "καινούριας αντιπολίτευσης". όταν η αριστερή πτέρυγα των σοσιαλιστών . βέβαια. Ορισμένες εφημερίδες άρχισαν να νοσταλγούν ένα "Ρώσο Ναπολέοντα". στην Πετρούπολη. συνασπίστηκε με τον Τρότσκι. το Πανρωσικό συνέδριο έπρεπε να γίνει το Σεπτέμβρη. Δ. που ανήκε πολιτικά στο κόμμα των καντέ. για να δυσφημήσει τους ηγέτες των μπολσεβίκων. και το κόμμα των σοσιαλιστών . Ετσι.επαναστατών διεξήγαγε προπαγάνδα στους αγρότες στη διάρκεια ολόκληρης γενιάς. Τρότσκι). (6) Τον Αύγουστο (με το παλιό ημερολόγιο). Στην περίοδο της αντίδρασης του Στολίπιν ενεργούσε σαν συμφιλιωτής απέναντι στους μενσεβίκους . Αλλά και στο αγροτικό περιβάλλον άρχισε να διαμορφώνεται επαναστατικός πυρήνας. Σύντ. Ο Τζον Ριντ συγκρίνει μ' αυτό το προάστιο.ονομασία ενός προαστίου του Παρισιού. Μπορεί όμως και να μη χρειαστεί μια τέτοια επέμβαση. που απειλούσαν ότι θα κακοποιήσουν τους ηθοποιούς για "εξύβριση του αυτοκράτορα". Κάμενεφ.τι κι αν συμβεί οι έμποροι κι οι βιομήχανοι δεν μπορούν ν' ανεχθούν την ύπαρξη των εργοστασιακών επιτροπών ή να συμβιβαστούν με οποιαδήποτε συμμετοχή των εργατών στη διεύθυνση της παραγωγής. Ι. (4) Ζινόβιεφ Γ. Τον Οχτώβρη του 1917 μαζί με τον Κάμενεφ έκανε προδοσία. Στο μεταξύ σ' όλη τη χώρα οι μπολσεβίκοι καταχτούσαν με το μέρος τους το ένα ύστερα απ' τ' άλλο τα τοπικά Σοβιέτ. Οντας καλυμμένος λικβινταριστής. Ο Β. των εσέρων και των "λαϊκών σοσιαλιστών".(2) Σεντ Αντουάν . στη μενσεβικική εφημερίδα Νέα Ζωή και αποκαλύπτοντας έτσι το σχέδιο της εξέγερσης στους εχθρούς. των τηλεγραφείων και των σιδηροδρόμων ήταν απόλυτα εχθρικές προς τους μπολσεβίκους. (5) Μέρος των περιβόητων "Ντοκουμέντων του Σίσον". 5η έκδοση. προπαγανδίζοντας το σύνθημα: "ούτε νίκη.λικβινταριστές και οτζοβιστές. Μη έχοντας κατ' αρχήν αντίρρηση για την ένοπλη εξέγερση. Βίμποργκ. "Η επανάσταση. Αρνούμενος τη δυνατότητα οικοδόμησης του σοσιαλισμού στη χώρα. Ο Λένιν τασσόταν αποφασιστικά ενάντια σ' αυτή την ταχτική. ματαιώθηκε το ανέβασμα της κωμωδίας το Εγκλημα του τσάρου. Από το 1903 ήταν μενσεβίκος.

αυτός είχε άφθονο άσπρο ψωμί. Οι πράκτορες της περιβόητης ασφάλειας δούλευαν ακόμα για τον τσάρο ή και ενάντιά του. ήταν γι' αυτούς "άσπλαχνοι ληστές". σιδηροδρομικούς που πιάστηκαν από τους εργάτες. που όλο και δυνάμωνε: "Ολη η εξουσία στα Σοβιέτ! Ολη η εξουσία στους πραγματικούς εκπροσώπους των εκατομμυρίων εργατών. πηδώντας με ένα άλμα από το μεσαίωνα στον 20ό αιώνα. κι ο καταναλωτής το πλήρωνε στην Πετρούπολη 13 ρούβλια. ώστε να μην επαρκεί στην τροφοδοσία της πόλης ούτε για ένα μήνα. Ο ένας απ' αυτούς κερδοσκοπούσε στα τρόφιμα. όπως λ. στρατιωτών και αγροτών. με μια λέξη για καθέναν που πλήρωνε.χ. Τζον Ριντ. Εκρυβαν τα τρόφιμα και τα καύσιμα ή τα φυγάδευαν μυστικά στη Σουηδία.σε μια θανάσιμη πάλη. μπομπόνια. ilof to Brest Litonsk (Από τον Κορνίλοφ ως τον Μπρεστ Λιτόφσκ). το βεβαίωνε.. υπέρ ή και ενάντια στον Κερένσκι.πρόσθεσε . που προτιμούσαν ανοιχτά τη στρατιωτική ήττα από τη συνεργασία με τις στρατιωτικές επιτροπές. Boni and Liberight.". με τη συμφωνία να τον εφοδιάζουν απ' όλα όσα του χρειάζονταν. πλησίαζε στο αποκορύφωμά της.θα υποχρεωθούμε να χρησιμοποιήσουμε τη μια από τις δυο μεθόδους: Η η κυβέρνηση να εκκενώσει την Πετρούπολη. Ετσι."Οσο για τους μπολσεβίκους. Ψωμί. οι άλλοι εκδηλώθηκαν υπέρ του Γουλιέλμου Κάιζερ. Σε μια επαρχιακή πόλη γνώριζα μια οικογένεια εμπόρου. Οι εγκαταλειμμένες μάζες διαμαρτύρονταν πως η αστική τάξη παίζει με τη ζωή του λαού. που θα φέρουν τη "νομιμότητα και την τάξη. Στους εμποροβιομηχανικούς κύκλους άκουσα τούτες τις συζητήσεις: "Ο χειμώνας ήταν πάντοτε ο καλύτερος φίλος της Ρωσίας. Εμπαινε ο χειμώνας. προκαλεί την ήττα στο μέτωπο. Ενας συμμαχικός διπλωμάτης." (1).. Ενα μεγάλο μέρος των εύπορων τάξεων προτιμούσε τους Γερμανούς από την επανάσταση. ζάχαρη. επωφελούμενοι από το γενικό χάος. Οι Αμερικανοί δεν πίστευαν ότι η ταξική πάλη θα μπορούσε να φτάσει σε τέτοια οξύτητα. Στο παγωμένο μέτωπο οι άτυχες στρατιές. οι μαύρες εκατονταρχίες. Η να διαλύσουμε τη Συντακτική Συνέλευση με τη δύναμη των όπλων. και παρ' όλα αυτά.. το μόνιμο σχεδόν θέμα των συζητήσεων στο τραπέζι ήταν ο μελλοντικός ερχομός των Γερμανών.". Μια φορά έτυχε να περάσω τη βραδιά μου στο σπίτι ενός Μοσχοβίτη έμπορα. Ν.. σε περίπτωση που θα εκφράσει ουτοπιστικές τάσεις. ανάμεσα στα Σοβιέτ και την κυβέρνηση. όπου οι μηχανικοί παρατώντας τη δουλιά αχρήστευαν τις μηχανές. σχεδόν στα φανερά. που αποτελούνταν από κερδοσκόπους . που έχασαν κάθε ηθικό. τέλος στη μυστική διπλωματία. Στη ρωσική οικογένεια όπου έμενα. κι ο διοικητής των στρατευμάτων της περιοχής να λογαριαστεί μ' αυτούς τους κυρίους χωρίς νομικά προσχήματα. Ο γραμματέας του τμήματος του κόμματος των καντέ στην Πετρούπολη μου έλεγε. κηρύσσοντάς τη σε κατάσταση πολιορκίας. Η Ρίγα παραδόθηκε αμέσως. μόλις ο στρατηγός Κορνίλοφ δήλωσε δημόσια: "Δε θα πρέπει άραγε να θυσιάσουμε τη Ρίγα για να νιώσει η χώρα το καθήκον της. πεινούσαν και πέθαιναν. Οι τρεις γιοι είχαν εξαγοράσει τη στρατιωτική τους θητεία. Συνάντησα στο Βόρειο Μέτωπο αξιωματικούς. 6 . Κάτω απ' όλη αυτή την εξωτερική σαπίλα κινούνταν πολύ μυστικά και δραστήρια οι σκοτεινές δυνάμεις του παλιού καθεστώτος. ο καφές αγοραζόταν στο Βλαδιβοστόκ χοντρικά 2 ρούβλια το φούντι.λωποδύτες. εργοστάσια υφαντουργίας στη Μόσχα.. τσάι. μπισκότα και βούτυρο. Ο άλλος πουλούσε κλεμμένο χρυσό από τα χρυσωρυχεία του Λένα σε μυστηριώδεις αγοραστές στη Φινλανδία. απόχτησαν κολοσσιαίες περιουσίες που τις ξόδευαν σε ανήκουστες σπατάλες ή για να εξαγοράσουν πρόσωπα με αξιώματα. Οταν πίναμε το τσάι ρωτήσαμε και τους έντεκα ανθρώπους που κάθονταν στο τραπέζι.. όπως τους αποκαλούν οι Ρώσοι. έτσι που η ποσότητα των σιτηρών. τη στιγμή που αχρήστευαν τις ατμομηχανές. Εκτός από έναν.". . πως το οικονομικό χάος είναι μέρος της εκστρατείας που γίνεται για να δυσφημιστεί η επανάσταση. Η πάλη ανάμεσα στο προλεταριάτο και την αστική τάξη. Μέσα στο σκοτάδι δρούσαν κάθε είδους παράνομες οργανώσεις.. στην προδοσία. γη. Ο τρίτος αγόρασε ένα μεγάλο μέρος μετοχών ενός εργοστασίου σοκολάτας και πουλούσε τη σοκολάτα στους τοπικούς συνεταιρισμούς. τώρα να μας λυτρώσει από την επανάσταση". που δεν είχαν αντικατασταθεί ύστερα από την πτώση του Νικολάου του Β. (1) Κοίτα John Reed: From Korn. Οι σιδηροδρομικές γραμμές νεκρώθηκαν. ακόμα και από την προσωρινή κυβέρνηση.. όταν οι στρατιώτες στο μέτωπο δεν μπορούσαν πια να πολεμήσουν εξαιτίας του κρύου.. Ισως. Οι κερδοσκόποι. 1919. τα εργοστάσια έκλειναν. τέλος στον παράλογο πόλεμο. Η Ρωσία.. που έδωσα το λόγο μου να μην αναφέρω τ' όνομά του. μέρα με την ημέρα ακουγόταν το αντιβούισμα μιας καθαρής νότας της χορωδίας των μπολσεβίκων. της πείνας και της εξάντλησης. ενώ οι μάζες του λαού έπαιρναν με το δελτίο ψωμιού ένα τέταρτο του φουντιού μαύρο ψωμί την ημέρα. Στους τέσσερις πρώτους μήνες της επανάστασης.την πολιτική και την κοινωνική . Σ' αυτή την ατμόσφαιρα του γενικού ξεπουλήματος και των τερατώδικων διαδόσεων. που τα 'καψαν ή τα πλημμύρισαν με νερά οι ιδιοκτήτες τους. και μιλούσε γι' αυτό χωρίς ντροπή.. λοιπόν. λόγου χάρη. ενώ επαρκούσε για δύο χρόνια..Υ. ποιον προτιμούν: "Τον Γουλιέλμο ή τους μπολσεβίκους. ελαττώθηκε σε τέτοιο βαθμό. παλεύοντας να αναστηλώσουν την αντίδραση με τη μια ή την άλλη μορφή. από τις αποθήκες της Πετρούπολης.. που τελικά ανακάλυψαν και επίταξαν τα μεγάλα αποθέματα τροφίμων που είχαν κρυμμένα. Σ' όλα τα μαγαζιά των μεγάλων πόλεων βρίσκονταν ολόκληροι τόνοι τροφίμων και ρουχισμού. τα τρόφιμα όλο και λιγόστευαν. στην κερδοσκοπία. Γνωρίζω μερικά ανθρακωρυχεία κοντά στο Χάρκοβο. που άρχισε από τις πρώτες μέρες του Μάρτη. τα μέλη αυτής της οικογένειας ούρλιαζαν με αγανάχτηση: "Δειλοί! Μας κάνουν να ντρεπόμαστε που είμαστε Ρώσοι"!!! Οι μπολσεβίκοι. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του τελευταίου υπουργού του Επισιτισμού της προσωρινής κυβέρνησης. λεηλατούσαν τα αποθέματα των τροφίμων. ο φοβερός ρούσικος χειμώνας. αλλά μόνο οι πλούσιοι μπορούσαν να τ' αγοράσουν. αποκάλυψε στον κατάπληκτο κόσμο δύο επαναστάσεις .. βασιζόμενος σε δικές του πληροφορίες. Η επανάσταση βρίσκεται σε κίνδυνο και μαζί της η κοινή υπόθεση των λαών όλου του κόσμου!".

υγρός αέρας κι οι δρόμοι σκεπάζονται από υγρή ομίχλη. δηλαδή ακόμα από το 1915. να σχηματίζεται "ουρά". Τόσο γοργά άρχισε μετά την επανάσταση να συνηθίζει στον καινούριο. Απ' αυτή την παράσταση έμεινε στη μνήμη μου ο μαθητής του αυτοκρατορικού αυλικού σώματος. που οι καντέ κηρύχτηκαν εκτός νόμου. ζάχαρη και καπνό έπρεπε να σταθείς ώρες ολόκληρες στη σειρά. από τους κύκλους της διανόησης.. Ο στρατός της σωτηρίας. κυρίως από γυναίκες και πολλές απ' αυτές κρατούσαν στα χέρια μωρά. Τις νύχτες . Η Ρωσία άρχισε ν' αποχτάει αυτή την ικανότητα από την εποχή της βασιλείας του Νικολάου του "ευλογημένου". να κάθονται ολόκληρες μέρες μέσα στα τρομερά και διαπεραστικά αγριοβόρια των δρόμων της Πετρούπολης. Σύντ. Από το φινλανδικό Κόλπο φυσάει τσουχτερός. Κάτω από τα πόδια είναι παντού πηχτή και γλιστερή λάσπη. ύστερα σε 3/4 του φουντιού. Στα μέσα του Δεκέμβρη του 1917 μια ομάδα αρχηγών των εσέρων επισκέφτηκε κρυφά τον Αγγλο πρεσβευτή σερ Τζορτζ Μπιούκενεν και τον παρακάλεσε να μη μιλήσει σε κανέναν γι' αυτή την επίσκεψη.. Λίμπερ. που για πρώτη φορά επικράτησε στη Ρωσία. Γυρνώντας στο σπίτι από μια συγκέντρωση. (1) Το σεντς με την τοτινή τιμή ισοδυναμούσε με 2 . Ο Σεπτέμβρης και ο Οχτώβρης είναι οι χειρότεροι μήνες για τη Ρωσία. Η μερίδα του ψωμιού ελαττώθηκε από 1 1/2 σε 1 φούντι. με τα όπλα έτοιμα.. Τραγουδούσε ο Σαλιάπιν. στο φριχτό ρούσικο χειμώνα! Κρυφάκουγα τις συζητήσεις που γίνονταν στις ουρές του ψωμιού. Αν ρίξουμε μια ματιά λίγο πιο πίσω. που όλο μικραίνει.λίγο από λόγους οικονομίας. όχι όμως και για την επανάσταση. Οι πολιτικές σχέσεις στη Ρωσία μετατοπίστηκαν ολοκληρωτικά και μονομιάς προς τα αριστερά σε τέτοιο βαθμό. δηλαδή περίπου ένα δολάριο. με σκηνοθεσία του Μέγιερχολντ. Στο θέατρο "Αλεξαντρίνσκι" ξανάρχισε.". Κάθε βδομάδα τα τρόφιμα όλο και λιγόστευαν. όσο το δυνατό.. Από τότε οι "ουρές" παρουσιάζονταν από καιρό σε καιρό. ενώ τα σπαρματσέτα κοστίζουν σαράντα σεντς (1) το κομμάτι και το πετρέλαιο είναι σχεδόν δυσεύρετο. γέμιζε όλους τους τοίχους με αγγελίες για τις ευαγγελικές συγκεντρώσεις. Η ζάχαρη είχε καθοριστεί σε 2 φούντια το μήνα. ότι η κυβέρνησή μου ένα χρόνο πριν με συμβούλεψε να μη δεχτώ τον Μιλιουκόφ.τι άλλο τους ήταν βολικό.. που προκαλούσαν έκπληξη και ταυτόχρονα διασκέδαζαν το ρούσικο ακροατήριο. Το θέατρο "Κυρτός καθρέφτης" ανέβασε με πολυτελή σκηνοθεσία του Σνίτσλερ το θέαμα: "Χορός". Στα ιδιόκτητα διαμερίσματα το ηλεκτρικό φως δίνεται μόνο το βράδυ. κομψοί κι εύθυμοι 7 . Μια πλάκα σοκολάτα ή ένα φούντι άνοστα γλυκά κόστιζαν από 7 ως 10 ρούβλια.Τι καταπληκτική ζωντάνια έδειξε η ρωσική επανάσταση ύστερα από τόσους μήνες πείνας και απογοητεύσεων! Η αστική τάξη θα 'πρεπε να γνωρίζει καλύτερα τη Ρωσία της. Τώρα μόνο μερικές μέρες χώριζαν τη Ρωσία από το αποκορύφωμα της επαναστατικής "αρρώστιας". Τέτοια κατάσταση επικρατούσε στην περίοδο της προσωρινής κυβέρνησης. Οπως συμβαίνει πάντα σε τέτοιες περιπτώσεις. Από τα μισά παιδιά της Πετρούπολης έλειπε το γάλα και σε πολλά ξενοδοχεία και σπίτια είχαν να δουν γάλα ολόκληρους μήνες. πέφτει από το θαμπό και γκρίζο ουρανό αδιάκοπη διαπεραστική βροχή. "Και να σκεφτείς μόνο. Το Ερμιτάζ κι όλες οι άλλες πινακοθήκες μεταφέρθηκαν στη Μόσχα. Κι όλη η μπαλετομανής Ρωσία πήγε να τη δει.. σε 1/4 του φουντιού. που ήταν άσχημα ντυμένοι. που πασαλείβει τα βαριά παπούτσια και ακόμα πιο απαίσια από κάθε άλλο φαίνεται η ολοκληρωτική παράλυση της διοίκησης της πόλης.. να μη νιώθει την επανάσταση. Μα έπρεπε να ψάξει κανείς να τα βρει και σπάνια μπορούσε να το καταφέρει. κάτω από τη διαπεραστική βροχή. ώσπου τελικά το καλοκαίρι του 1917 μπήκαν πια στην ημερήσια διάταξη. Οι ποιητές έγραφαν στίχους.5 καπίκια. Για γάλα. λίγο από το φόβο από τα πηδαλοιοχούμενα αερόστατα . ο Κερένσκι έγινε αντεπαναστάτης. Οι ληστές κι οι λωποδύτες γυρνούν κατά μπουλούκια. Μέσα από την καταπληκτική αγαθότητα του ρωσικού πλήθους ξεχύνονταν πότε . Στο θέατρο "Μαρίινσκι" εμφανιζόταν καινούριο μπαλέτο με την Καρσάβινα.. όχι βέβαια για την επανάσταση. Νταν. βρέθηκαν στη δεξιά πτέρυγα. ακόμη και τις Κυριακές. απ' όπου είχαν αφαιρεθεί πια όλοι οι αετοί.. ότι τα θέατρα ήταν κάθε μέρα ανοιχτά. Πλήθη γυναικών. από τις 6 ως τις 12. προσπαθώντας. Οι πλούσιοι επαρχιώτες έρχονταν στην Πετρούπολη για να μάθουν γαλλικά και μουσική. Οι ρεαλιστές ζωγράφοι έκαναν πίνακες με θέματα του παλιού ρωσικού τρόπου ζωής ή για ό. ψωμί. χολιασμένες νότες δυσαρέσκειας.. με την επίσημη στολή. Ολόκληρη τη μέρα. ότι οι Γάλλοι ξεχωρίζουν απ' όλους τους άλλους λαούς του κόσμου για την ικανότητα να στέκονται στις "ουρές". ωστόσο στην Πετρούπολη κάθε βδομάδα άνοιγαν καλλιτεχνικές εκθέσεις. Αν και ήταν η εποχή των φρούτων. τη λογοτεχνία και τη φιλολογία. Ο Καρλάιλ λέει στο έργο του "Η Γαλλική επανάσταση". Υστερα πέρασε ολόκληρη βδομάδα που δεν έγινε καθόλου διανομή ψωμιού. η καθημερινή ζωή της πόλης με τις μικροασχολίες της τραβούσε το δρόμο της. που κράτησε όλη τη νύχτα. είδα μπροστά στις πόρτες των μαγαζιών. Φανταστείτε αυτούς τους ανθρώπους. σαν "εχθροί του λαού". επειδή οι ηγέτες αυτοί θεωρούνται "αρκετά δεξιοί".καίνε μόνον τα αραιά κι αδύνατα φανάρια στους δρόμους.. Στους διαδρόμους και τα σαλόνια των ξενοδοχείων πηγαινοέρχονταν νεαροί. Εννοείται. το δράμα του Αλέξη Τολστόι: "Ο θάνατος του Ιβάν του τρομερού". είπε ο σερ Τζορτζ. η προεπαναστατική Ρωσία φαίνεται σαν χώρα άλλου αιώνα απίστευτα συντηρητική. Στα σπίτια οι άντρες φυλάγουν με τη σειρά όλη τη νύχτα σκοπιά.. που σ' όλα τα διαλείμματα στεκόταν σε στάση προσοχής. οι "μετριοπαθείς" αρχηγοί των σοσιαλιστικών Τσερετέλι. Για τους θεολόγους ήταν μια περίοδος εξαιρετικά ζωηρή. στον επιταχυνόμενο ρυθμό της ζωής. σε μισό φούντι. Αυξέντιεφ αποδείχτηκαν αρκετά αντιδραστικοί για τους οπαδούς τους και ακόμα άνθρωποι σαν τον Βίκτορ Τσερνόφ και τον Μαξίμ Γκόρκι..πότε πικρές. γιατί είχε τη φήμη ενός επικίνδυνου αριστερού!. με πρόσωπο προς το αδειανό αυτοκρατορικό θεωρείο.. τα μήλα και τα αχλάδια πουλιούνταν στους δρόμους σχεδόν ένα ρούβλι το κομμάτι.. παρακολουθούσαν με φανατισμό τις διαλέξεις για την τέχνη. Σκοτάδι από τις 3 το απόγευμα ως τις 10 η ώρα το πρωί. πριν ακόμα ξημερώσει. ιδιαίτερα για την Πετρούπολη.. Γκοτς.

Ολόκληρους μήνες το κάθε σταυροδρόμι της Πετρούπολης και των άλλων ρωσικών πόλεων. Τι εκπληκτικό θέαμα παρουσίαζε το εργοστάσιο Πουτίλοφ. αν και τα αυτοκρατορικά μονογράμματα κι οι αετοί πετάχτηκαν από παντού ή σκεπάστηκαν. τα έργα του Τολστόι. το Σοβιέτ της Ρωσικής Δημοκρατίας. η δημοκρατική συνέλευση. Οι υπηρέτες και οι σερβιτόροι οργανώθηκαν και παραιτήθηκαν από τα φιλοδωρήματα. την ιστορία διάβαζε γιατί οι άνθρωποι διψούσαν να μάθουν. εμφανίστηκαν τα Σοβιέτ.. όταν από τα κτίριά του ξεχυνόταν ο πυκνός χείμαρρος των σαράντα χιλιάδων εργατών.. Στο μέτωπο οι στρατιώτες πάλευαν ενάντια στους αξιωματικούς και μάθαιναν μέσα στις επιτροπές τους ν' αυτοδιοικούνται. Πήγαμε στο μέτωπο στη 12η Στρατιά.. με ασυγκράτητη δύναμη. τα εργοστάσια και τους δρόμους των πόλεων. κάθε πολιτικό κόμμα έβγαζε την εφημερίδα του. εμφανίστηκαν τα επαγγελματικά συνδικάτα. αλλά κοινωνικές και οικονομικές θεωρίες.".απόχτησε δικαίωμα ψήφου. αποχτούσαν πείρα. δύναμη και συναίσθηση της ιστορικής τους αποστολής στην πάλη ενάντια στην παλιά τάξη πραγμάτων. στις λέσχες. στα τσίρκα. για τον οποίο γράφει ο Καρλάιλ. εξακολουθούσαν ακόμα να φορούν την καθιερωμένη από προηγούμενα ειδική στολή. με τους αυτοκρατορικούς αετούς στα κουμπιά και στην μπουτονιέρα. Στους πρώτους έξι μήνες της επανάστασης. Στις 5 περίπου το βράδυ.. Σε κάθε πόλη. Μόλις μας είδαν ήρθαν να μας συναντήσουν.. όπως η ξερή άμμος ρουφάει το νερό. Η Ρωσία ρουφούσε το έντυπο υλικό με τέτοια λαιμαργία. παράμεινε σε πλήρη ισχύ ο πίνακας διαβαθμίσεων του Μεγάλου Πέτρου. Στα εργοστάσια οι ρωσικές οργανώσεις . στο μέτωπο. γεννούσε τον καινούριο κόσμο. Η Ρωσία πλημμύρισε από τέτοιους χειμάρρους ζωντανού λόγου.. Ενα μεσημέρι η κόρη ενός φίλου μου γύρισε στο σπίτι έξω φρενών. κουβαλώντας μαζί τους μέσα στα μανσόν τη μικρή ασημένια ή χρυσή ζαχαριέρα. η υπηρέτρια αρνούνταν να στέκεται στις ουρές και να χαλάει τα παπούτσια της. που βρισκόταν κοντά στη Ρίγα. ωστόσο. στα ξέφωτα των δασών.άντρας ή γυναίκα .. φιλοσοφία.. όποιες κι αν ήταν. στις αυλές των εργοστασίων. Στην Πετρούπολη διεξάγονταν διαρκώς τρία ως τέσσερα συνέδρια ταυτόχρονα. στα οποία έπαιρναν μέρος άνθρωποι των δύο ηπείρων. που τόσο καιρό τη συγκρατούσαν. παντού. τους εσέρους.. του κλήρου. των Ζέμστβα. Τα εξωτερικά. Επειτα ήταν οι λόγοι. Η υπηρέτρια. στα διαμερίσματα των επαγγελματικών συνδικάτων. απόχτησε το αίσθημα της ατομικής της αξιοπρέπειας. Ενα ζευγάρι παπούτσια κόστιζε πάνω από εκατό ρούβλια κι επειδή οι αποδοχές της δεν ξεπερνούσαν συνήθως τα τριάντα πέντε ρούβλια το μήνα. πλημμυρίζοντας μ' αυτές τα χαρακώματα και τα χωριά. των πολιτικών κομμάτων. αν και σ' όλα τα δημόσια κτίρια κυμάτιζαν επίσης κόκκινες σημαίες. ωστόσο διατηρούνταν ακόμα πολλά παράξενα υπολείμματα του παρελθόντος. που προηγούμενα της φέρνονταν σαν να ήταν ζώο και δεν την πλήρωναν σχεδόν τίποτα. ομιλίες στα θέατρα. όποιον και να 'ναι. Οι απόπειρες να περιοριστεί το χρονικό όριο ομιλίας ματαιώνονταν αποφασιστικά σε κάθε συλλαλητήριο κι ο καθένας είχε όλη τη δυνατότητα να εκφράσει τα αισθήματα και τις σκέψεις του.που δεν είχαν το ταίρι τους. Ολη η Ρωσία έμαθε να διαβάζει και πραγματικά διάβαζε βιβλία για την πολιτική. Γυρνώντας στα σπίτια 8 . στους στρατώνες. Σχεδόν όλοι. Ετσι λόγου χάρη. Τ' απογεύματα οι κυρίες των μεσαίων υπαλληλικών κύκλων. οι δρόμοι γέμιζαν από ηλικιωμένους ανθρώπους με στολή και χαρτοφύλακες. Αυθόρμητες συζητήσεις και συλλαλητήρια γίνονταν ακόμα και στις αμαξοστοιχίες. Συλλαλητήρια στα χαρακώματα. Κι όμως η πρώτη ερώτηση ήταν: "Μας φέρατε τίποτα να διαβάσουμε. των αγροτών. επισκέπτονταν η μια την άλλη για να πιουν κανένα φλιτζάνι τσάι. επιδείχνοντας τις βαθυκόκκινες κουκούλες με τα χρυσά κορδόνια και τις σκαλισμένες καυκασιανές σπάθες. στις περισσότερες πόλεις κοντά στο μέτωπο. του Γκόγκολ και του Γκόρκι. Ακόμα κι οι αμαξάδες είχαν το επαγγελματικό τους συνδικάτο και τον αντιπρόσωπό τους στο Σοβιέτ της Πετρούπολης. μόνο από το ινστιτούτο του Σμόλνι στέλνονταν καθημερινά προς όλα τα σημεία της χώρας με φορτηγά αυτοκίνητα και με αμαξοστοιχίες ολόκληροι τόνοι φιλολογικά έντυπα. τα φανερά γνωρίσματα της αλλαγής που έγινε ήταν πολλά. νερωμένη θρησκεία. Στην καινούρια Ρωσία ο άνθρωπος . που βγαίνανε ν' ακούσουν τους σοσιαλιστές δημοκράτες.. Χιλιάδες οργανώσεις τύπωναν εκατοντάδες χιλιάδες πολιτικές μπροσούρες.αξιωματικοί. πως μπορούμε να τον προσβάλουμε με ελεημοσύνες".. έργο λαϊκής τέχνης. των συνεταιρισμών. στα σχολειά.οι εργοστασιακές επιτροπές (1) . συζητήσεις. στα χωριά. που τον είχε επιβάλει με το σιδερένιο χέρι του σ' όλη τη Ρωσία. ήταν συνεχώς δημόσιο βήμα. την οικονομία. τους αναρχικούς. αν και στη θέση των άγριων αστυνομικών φύλαγε τώρα τους δρόμους η καλοκάγαθη και άοπλη πολιτοφυλακή. μερικές μάλιστα είχαν ξεθωριάσει κιόλας. στα τραμ.. και κάποτε και κάμποσες εφημερίδες. και μισή φρατζόλα ψωμί.. εκδόθηκαν εργατικές εφημερίδες που μιλούσαν για καινούρια και εκπληκτικά πράγματα. φαίνεται μικρό ρεματάκι.τι να 'ναι κι όσο κι αν μιλούσαν. που σε σύγκριση μ' αυτούς "ο κατακλυσμός του γαλλικού λόγου". πρόβαλε μελανιασμένο το γυμνό σώμα. επειδή η εισπραχτόρισσα στο τραμ την αποκάλεσε: "συντρόφισσα"! Και γύρω απ' αυτούς ήταν η απέραντη Ρωσία.. των εθνοτήτων. φτηνή και κακοτυπωμένη λογοτεχνία. Διαλέξεις. στις αίθουσες των Σοβιέτ. φούντωσε μαζί με την επανάσταση. Αλλά και τα πανρωσικά συνέδρια κι οι συνδιασκέψεις. Μέσα από τις τρύπες της στολής τους. Τα πρόσωπά τους ήταν αδύνατα. όπου οι ξυπόλυτοι και εξαντλημένοι άνθρωποι πέθαιναν στη λάσπη των χαρακωμάτων από την πείνα και τις αρρώστιες. η κρατική σύσκεψη της Μόσχας. αρχίζοντας από τους μαθητές. που βρισκόταν απέναντι στο θέατρο Αλεξαντρίνσκι. και για ό. Στους τοίχους όλων των εστιατορίων κρέμονταν πινακίδες που έλεγαν: "Εδώ δεν παίρνουν φιλοδώρημα" ή: "Αν κάποιος είναι υποχρεωμένος να δουλέψει σαν σερβιτόρος για να βγάλει το ψωμί του αυτό δε σημαίνει καθόλου.. αν και κυμάτιζε μια κόκκινη σημαιούλα στα χέρια του αγάλματος της Μεγάλης Αικατερίνης. που αγκομαχώντας από τους πόνους. τα συνέδρια των Σοβιέτ. Η δίψα της μάθησης.. ακούγονταν διαρκώς λόγοι. κι εκεί ονειροπολούσαν μεγαλόφωνα για το πόσο ωραία θα ήταν αν ξαναγύριζε ο τσάρος ή αν έρχονταν οι Γερμανοί ή αν συνέβαινε κάτι που θα μπορούσε να λύσει το βασανιστικό ζήτημα της υπηρέτριας. Αυτό όμως ήταν το λιγότερο. Και δεν ήταν όλα αυτά παραμύθια ή πλαστογραφημένη ιστορία.

(1) Η συνδιάσκεψη των εργοστασιακών επιτροπών της Πετρούπολης που έγινε από τις 30 του Μάη (12 του Ιούνη) . ξετυλίχτηκε το πανόραμα της εξέγερσης των λαϊκών μαζών της Ρωσίας. 9 .. στο αποκορύφωμα της επανάστασης.3 (16) του Ιούνη στη συντριπτική της πλειοψηφία (τα τρία τέταρτα των αντιπροσώπων) πήγε με τους μπολσεβίκους. την ειδική στολή του "υπηρέτη" του τσάρου! Μέσα σ' αυτό το φόντο του αναβρασμού και της αποσύνθεσης ολόκληρου έθνους. και ακόμα ίσως και με το παράσημο της Αγίας Αννας κρεμασμένο στο λαιμό... όταν μια φορά. οι υπάλληλοι πιθανόν να σκέφτονταν πως ο γρήγορος θάνατος των προϊσταμένων τους θα τους φέρει πιο κοντά στον πολυπόθητο ανώτερο βαθμό της ιεραρχίας ή στη θέση του μυστικοσύμβουλου ή την πιθανότητα να μπουν σε τιμητική διαθεσιμότητα μ' όλες τις αποδοχές. πήγε στη συνεδρίαση της Γερουσίας ντυμένος με πολιτικά: Δεν του επέτρεψαν να πάρει μέρος στη συνεδρίαση γιατί δε φορούσε τη στολή.τους. Σύντ. ύστερα από τη δουλιά τους στα τεράστια σαν στρατώνες υπουργεία και τ' άλλα κυβερνητικά ιδρύματα. Στο γερουσιαστή Σοκολόφ. συνέβηκε το εξής περίεργο περιστατικό..

Οι εύπορες τάξεις. Στη συνωμοσία του Κορνίλοφ ήταν ανακατεμένοι και μερικοί υπουργοί . ζήτησαν από τα Σοβιέτ να συγκαλέσουν συνέδριο στις 2 του Νοέμβρη (20 του Οχτώβρη) στην Πετρούπολη και να πάρουν στα χέρια τους την εξουσία στη Ρωσία. ζητούσαν το άμεσο κλείσιμο ειρήνης. Οι κεντριστές . με την ασήμαντη πλειοψηφία. που κυριαρχούσαν στην ΚΕΕ. Οι μπολσεβίκοι αμέσως ύστερ' απ' αυτό κατάχτησαν την πλειοψηφία στο Σοβιέτ της Πετρούπολης και σε συνέχεια στα Σοβιέτ της Μόσχας. δηλώνοντας. Στην ΚΕΕ σχηματίστηκαν αμέσως τρεις κατευθύνσεις. Αλλαξαν. Η ΚΕΕ στην πραγματικότητα δεν εκπροσωπούσε πια την απλή μάζα των Σοβιέτ και χωρίς καμιά νομική βάση αρνήθηκε να συγκαλέσει το β' Πανρωσικό συνέδριο. που προσπαθούσε με θρασύτητα να συντρίψει την επανάσταση. Η ΚΕΕ δεν είχε καμιά διάθεση να συγκαλέσει το συνέδριο ούτε να επιτρέψει τη σύγκλησή του. που ονομάστηκε "Προσωρινό Συμβούλιο της Ρωσικής Δημοκρατίας". με την αστική τάξη και να εγκρίνει τη δημιουργία κάποιας συμβουλευτικής Βουλής. στο οποίο ανήκε. της Οδησσού και άλλων πόλεων. την παραχώρηση της γης στους αγρότες και την καθιέρωση του εργατικού ελέγχου στην παραγωγή . Ο Κερένσκι δε συμμορφώθηκε και απείλησε πως αν οι σοσιαλιστές επιμείνουν στη γνώμη τους θα υποβάλει παραίτηση. καθώς και οι δεξιοί εσέροι που τους καθοδηγούσε ο Αυξέντιεφ και ο Γκοτς επέμεναν να πάρουν μέρος στην καινούρια κυβέρνηση και αντιπρόσωποι των εύπορων τάξεων. Γι' αυτό η ΚΕΕ πρότεινε σ' όλες τις δημοκρατικές οργανώσεις να στείλουν αντιπροσώπους για μια δημοκρατική συνδιάσκεψη που θα 'πρεπε να συνέλθει στην Πετρούπολη το Σεπτέμβρη. Ο Σάβινκοφ. ανάγκασαν τη Σύσκεψη.. Οι καντέ δήλωσαν. 10 .με το φλογερό πόθο για αυτοάμυνα. Στην καινούρια κυβέρνηση οι εκπρόσωποι των εύπορων τάξεων αποφάσιζαν στην πραγματικότητα για όλα και στο Συμβούλιο της Ρωσικής Δημοκρατίας πήραν δυσανάλογα μεγάλο αριθμό θέσεων. με σκοπό ν' ανακηρυχτεί στρατιωτικός δικτάτορας της Ρωσίας. που βρίσκονταν τώρα στην εξουσία. πως ο Λένιν. Η αποχώρηση των μπολσεβίκων όμως δεν έφερε τη γαλήνη στο κακότυχο Σοβιέτ της δημοκρατίας. ότι η αποστολή των Σοβιέτ τέλειωσε πια. ότι η κυβέρνηση δεν έχει νομικά το δικαίωμα ν' ανακηρύξει τη Ρωσία δημοκρατία.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η γέννηση της θύελλας Το Σεπτέμβρη (1) κινήθηκε ενάντια στην Πετρούπολη ο στρατηγός Κορνίλοφ. που θα έπρεπε να γίνει το Σεπτέμβρη.διεθνιστές κι οι αριστεροί εσέροι. άρχισε να κάνει υπαινιγμούς. οι διαθέσεις του λαού ήταν άγριες και απειλητικές. δηλαδή των Σοβιέτ. Ανεπάντεχα. οι μπολσεβίκοι βγήκαν από το Σοβιέτ της Ρωσικής Δημοκρατίας. τον Νταν και τον Λίμπερ. ζητούσαν να σχηματιστεί μια ομοιογενής σοσιαλιστική κυβέρνηση. χωρίς καμιά νομοθετική εξουσία. χωρίς τους καντέ. αποθρασύνθηκαν. Ο Κερένσκι προσπάθησε να σχηματίσει καινούρια κυβέρνηση με τη συμμετοχή αντιπροσώπων του κόμματος της αστικής τάξης . η καινούρια κυβέρνηση δήλωσε ότι το πρόγραμμά της περιλαβαίνει και τη διάλυση των "ανεύθυνων οργανώσεων". Οι δεξιοί μενσεβίκοι.σοσιαλιστές. οι μενσεβίκοι . Πολλοί στρατηγοί απολύθηκαν από την υπηρεσία. Το κόμμα των σοσιαλιστών . αρνήθηκε ν' απαντήσει και διαγράφηκε από το κόμμα. του 'δωσε εντολή ν' αποκλείσει τους καντέ. Αλλά κι αυτή η ειδικά προετοιμασμένη σύσκεψη τάχθηκε στην αρχή υπέρ μιας κυβέρνησης συνασπισμού. πως δε θέλουν να πάρουν μέρος σε "κυβέρνηση που προδίνει το λαό". μερικοί υπουργοί παύθηκαν κι η κυβέρνηση έπεσε. πίσω από την πλάτη του φάνηκε η θωρακισμένη γροθιά της αστικής τάξης. Ταυτόχρονα. μαζί με τους αριστερούς εσέρους. του Κιέβου. Ο ίδιος ο Κερένσκι ήταν ύποπτος για κάτι τέτοιο. των σοσιαλιστών . πολύ σύντομα.επαναστατών. το σύστημα της εκπροσώπησης στη δημοκρατική σύσκεψη καθορίζοντας πολύ περισσότερες θέσεις για τους συνεταιρισμούς και τις άλλες συντηρητικές οργανώσεις. Οι μενσεβίκοι και οι εσέροι. Σχηματίστηκε ένα προσωρινό διευθυντήριο (2) από πέντε υπουργούς μ' επικεφαλής τον Κερένσκι. Τον Κορνίλοφ τον έπιασαν οι στρατιωτικές επιτροπές. μ' επικεφαλής τον Τσερετέλι. Η κορνιλοφική ανταρσία ένωσε όλες τις σοσιαλιστικές ομάδες . Οι μπολσεβίκοι απαντώντας σ' αυτά.διεθνιστές μ' επικεφαλής τον Μάρτοφ και οι μενσεβίκοι .επαναστατών. μ' επικεφαλής τον Καμκόφ και τη Σπιριδόνοβα.δηλαδή στην ουσία υποστήριζαν τα προγράμματα των μπολσεβίκων. Στην αντίθετη πτέρυγα του Σοβιέτ της δημοκρατίας. Ηταν ανάγκη να σχηματιστεί καινούρια κυβέρνηση. λοιπόν. να διαλυθούν.εσέροι. Ταυτόχρονα. Ζητούσαν να παρθούν σκληρά μέτρα στο στρατό και στο ναυτικό για να διαλυθούν οι στρατιωτικές κι οι ναυτικές επιτροπές κι έκαναν επίθεση ενάντια στα Σοβιέτ. Μόνον η ανοιχτή απειλή του Κερένσκι ότι θα παραιτηθεί κι οι απεγνωσμένες κραυγές των "μετριοπαθών" σοσιαλιστών ότι "η δημοκρατία βρίσκεται σε κίνδυνο". να δεχτεί την αρχή του συνασπισμού. που ανέλαβε την εξουσία μέχρι που να ρυθμιστεί τελικά η σύνθεση της κυβέρνησης. είναι γι' αυτούς πιο επικίνδυνος από τον Κορνίλοφ. και ο Κερένσκι δεν τόλμησε τη στιγμή αυτή ν' αναμετρηθεί μαζί του. εκπροσωπούμενοι από τον Μπογδάνοφ και τον Σκόμπελεφ. που να είναι υπεύθυνη απέναντι σ' εκείνους που υποστήριζαν την επανάσταση. όσο και τους επαναστάτες .τόσο τους "μετριοπαθείς". καθοδηγούμενοι από τον Τσερνόφ. ανησύχησαν και κατέληξαν στο συμπέρασμα.των καντέ. "Ισβέστια". Επρεπε να μπει τέρμα στους κάθε λογής Κορνίλοφ. Ωστόσο. οι μενσεβίκοι . ζήτησε εξηγήσεις. Το επίσημο όργανό της. από τον οποίο η Κεντρική Επιτροπή του κόμματός του.κεντριστές. Οι μπολσεβίκοι απαιτούσαν άμεση σύγκληση Πανρωσικού συνεδρίου των Σοβιέτ και το πέρασμα όλης της εξουσίας σ' αυτά. και ότι πιθανόν.. σε τελευταία ανάλυση.

τότε θα ξέρουμε γιατί πολεμούμε και θα πολεμήσουμε!".τι ξέρω.Μου έτυχε ν' ακούσω ομιλία του Μάρτοφ ενάντια στους καντέ.. Αυτούς τους ονόμαζαν έτσι από τη διεθνή συνδιάσκεψη του 1915 στο Τσίμερβαλντ (Ελβετία). που θα 'πρεπε να την έχει για οδηγό.. ώσπου και η ίδια η Ρωσία θα γίνει αντικείμενο παζαρέματος ανάμεσα στις ιμπεριαλιστικές ομάδες. Το Σοβιέτ της Πετρούπολης. και δείχνοντας με το δάχτυλο τους δεξιούς. Στο μεταξύ όμως δε θίγουν εκείνους που τα 'χουν όλα. νιώθοντας από τ' αριστερά την πίεση της αυξανόμενης αγανάχτησης των μαζών. την περίφημη εντολή. Πέρασα πέρα απ' το ποτάμι στο τσίρκο "Μοντέρνο" και παρακολούθησα ένα από τα ογκώδη λαϊκά συλλαλητήρια. κατόπιν για τον Οχτώβρη και τώρα ορίστηκε για τις 10 του Νοέμβρη (28 Οχτώβρη) (1).. δηλώνοντας πως αν η κυβέρνηση δεν κάνει αποφασιστικά βήματα για να πετύχει ειρήνη. Ομως πραγματικοί ηττοπαθείς είναι εκείνοι. έλεγε με βραχνή φωνή. Τέτοια ήταν η κατάσταση. τότε θα πάω να πολεμήσω και δε θα μπορέσουν να με διώξουν με τα όπλα τους. Η υπόθεση τέλειωσε με την ψυχρή δήλωση του Μπόναρ Λόου (2). άρβυλα και ενισχύσεις. εκείνοι οι τσιμερβαλντικοί (3). ο Νικίτιν.. αλλά τους τρόπους διεξαγωγής του. Για τη δημοκρατία ή για τις καπιταλιστικές αρπαγές. Η διάσκεψη είχε καθοριστεί να γίνει τον Αύγουστο. ο στρατός θα παρατήσει τα χαρακώματα και θα πάει στο σπίτι του. φωτισμένο από πέντε λαμπίτσες που τρεμόσβηναν αδύνατα και κρέμονταν από ένα λεπτό σύρμα. μέχρι το ταβάνι: οι στρατιώτες. απόμειναν σε κάθε λόχο μόνο μερικοί άνθρωποι. όπως και ήταν στην πραγματικότητα. Κι όμως. έπειτα αναβλήθηκε για το Σεπτέμβρη. και που συγκέντρωναν κάθε βράδυ όλο και πιο πολύν κόσμο. σαν βαριά άρρωστος. ο Βερχόβσκι και ο Βερντερέβσκι.. (2) Στο προσωρινό διευθυντήριο μπήκαν: ο Κερένσκι. ήταν γεμάτο από κάτω ως απάνω. οι γυναίκες. Στις στρατώνες. είτε να εφοδιάσει το στρατό. Η προσωρινή κυβέρνηση σκόπευε να στείλει στη διάσκεψη αυτή δύο αντιπροσώπους. που περιμένουν την ευνοϊκή στιγμή για το κλείσιμο ειρήνης. ωστόσο τους προσκαλούμε στην κυβέρνησή μας. Ο στρατιώτης ρώτησε: "Πέστε μου για ποιο σκοπό πολεμώ. Σύντ. που το καθοδηγούσαν οι μενσεβίκοι κι οι εσέροι ακόμα από το Μάη (Απρίλη) του 1917.. Σύντ. Αν μου αποδείξουν ότι υπερασπίζομαι την επανάσταση. Καμπουριάζοντας πάνω στο βήμα. Το πρόβλημα της ειρήνης πρέπει να λυθεί άμεσα.Οταν η γη θ' ανήκει στους αγρότες. σκοτεινό αμφιθέατρο. τα εργοστάσια στους εργάτες κι η εξουσία στα Σοβιέτ. (3) Μέλη της επαναστατικο-διεθνιστικής πτέρυγας του ευρωπαϊκού σοσιαλισμού. Το σαραβαλιασμένο. Ανάμεσα σ' αυτές τις ομάδες ταλαντεύονταν οι μενσεβίκοι και οι εσέροι. Σ' αυτούς περιέχονταν η απαίτηση να συγκαλέσουν οι σύμμαχοι διάσκεψη για να συζητήσουν τους σκοπούς του πολέμου. ο Τερεσένκο.". και τότε θα δείτε πως δε δούλεψαν μάταια οι άνθρωποι εκείνοι τους οποίους αποκαλείτε πράκτορες των Γερμανών. που αναβάλλουν και τρενάρουν την ειρήνη επ' αόριστο. που ήταν πάρα πολύ αντιδραστικός και τον υπουργό των Εξωτερικών Τερεσένκο. (1) Τον Αύγουστο (με το παλιό ημερολόγιο). που μόλις ακουγόταν: "Μας αποκαλείτε ηττοπαθείς. οι εργάτες. στα εργοστάσια. και στο κουρασμένο πρόσωπό του και τις γεμάτες απόγνωση χειρονομίες του υπήρχε πραγματικός πόνος . Τζον Ριντ. ώσπου από το ρωσικό στρατό δε θα μένει τίποτα. που γίνονταν σ' όλη την πόλη. το στρατηγό Αλεξέγιεφ.. Για την Κωνσταντινούπολη ή για την ελεύθερη Ρωσία. τότε γρήγορα θα μείνουν στο μέτωπο μόνο τα αδειανά χαρακώματα.... Ειρήνη ή προμήθειες. Η κυβέρνηση.. Και σ' όλο το μέτωπο..". αναταραζόταν σαν παλίρροια ο ρούσικος στρατός των πολλών εκατομμυρίων. κι έστελνε στην πρωτεύουσα όλο και νέες εκατοντάδες αντιπροσωπείες που απαιτούσαν: "Ειρήνη! Ειρήνη!". Ο συντηρητικός Τύπος της Ρωσίας ήταν ενθουσιασμένος. Αν δε θα μας δώσουν τρόφιμα. 11 . ενώ πολεμούμε τους καπιταλιστές.. που απαντώντας σε ερώτηση στη βρετανική Βουλή των Κοινοτήτων δήλωσε: "Απ' ό. σαν να εξαρτιόταν απ' αυτό η ζωή τους. Διαμαρτυρήθηκε ακόμα κι η συμμαχική διπλωματία. Ολα τα σοσιαλιστικά κόμματα της Ρωσίας θεωρητικά τάσσονταν υπέρ της άμεσης σύναψης ειρήνης σε δημοκρατική βάση. που προετοίμασαν το ξύπνημα της συνείδησης των δημοκρατικών μαζών σ' όλο τον κόσμο".. στις γωνιές των δρόμων παντού ρητόρευαν αναρίθμητοι στρατιώτες ζητώντας άμεση ειρήνη.. ούτε την εντολή του. που απλωνόταν σε χιλιάδες μίλια (3). Τα Σοβιέτ από την πλευρά τους εξέλεξαν αντιπρόσωπό τους τον Σκόμπελεφ και σύνταξαν ένα μανιφέστο. "Σύντροφοι! . ενώ οι μπολσεβίκοι φώναζαν: "Να πού οδήγησε τους μενσεβίκους και τους εσέρους η ταχτική του συμβιβασμού!". όταν η πολυπόθητη είδηση για τη διασυμμαχική διάσκεψη του Παρισιού έβαλε μ' όλη την οξύτητα τα ακανθώδη προβλήματα της εξωτερικής πολιτικής. οι ναύτες. Μπορούμε λοιπόν να καλέσουμε τους Γερμανούς στρατηγούς να δουλέψουν στο επιτελείο μας. δημοσίευσε τους γνωστούς ρωσικούς όρους ειρήνης. η διάσκεψη του Παρισιού δεν πρόκειται να συζητήσει τους σκοπούς του πολέμου. Πολεμούμε με τη Γερμανία.οι άνθρωποι που βρίσκονται ψηλά μας καλούν συνέχεια σε καινούριες και καινούριες θυσίες.". Ενας αντιπρόσωπος της 8ης Στρατιάς έλεγε: "Είμαστε αδύνατοι. Η βαθιά έχθρα χώρισε το Σοβιέτ της δημοκρατίας σε ανειρήνευτες ομάδες. Μιλούσε ένας στρατιώτης από κάποια 548η Μεραρχία. κι όλοι άκουγαν με τέτοια ένταση. Η προσωρινή κυβέρνηση δεν αναγνώρισε ούτε τον Σκόμπελεφ.. είτε να τελειώσει τον πόλεμο.φώναζε. Προσπαθείτε να επιβάλετε στο ρούσικο λαό την πολιτική που υπαγορεύεται από τα συμφέροντα της αστικής τάξης.

. (2) Εντριου Μπόναρ Λόου (1858 .. ότι η εντολή του Σκόμπελεφ είναι άσχημη.Από την 46η Ταξιαρχία πυροβολικού της Σιβηρίας: "Οι αξιωματικοί δε θέλουν να συνεργαστούν με τις επιτροπές μας. όμως.. Ολοι πρέπει να την υπερασπίσουμε. περιστοιχιζόμενος από τρεις μεγάλες κοζάκικες στρατιές. στα ανάκτορα Μαρίνσκι. και αρκετά πολεμοφόδια για να πολεμήσουμε.. ότι είμαστε στενά δεμένοι με τους συμμάχους μας (όχι με τους λαούς. ότι δεν είναι σωστό. Η εφημερίδα του Γκόρκι "Νέα Ζωή" εφιστούσε την προσοχή των αναγνωστών στη δράση τους: ".τι και να συμβεί. όπως έκαναν κι οι σύντροφοί τους στη Ρωσία.. Πρώτο. Η πρώτη ταξιαρχία επιχείρησε ν' αντικαταστήσει τους αξιωματικούς της με τις στρατιωτικές επιτροπές. των κοζάκων. Το 1917 ήταν υπουργός του Θησαυροφυλακίου (υπουργός Οικονομικών) στην κυβέρνηση συνασπισμού του Λόιντ Τζορτζ και αρχηγός της Βουλής των Κοινοτήτων. Ομως τα έργα.. Πίστη στους συμμάχους και στον Τερεσένκο. Πότε θα γίνει ειρήνη. η προσωρινή κυβέρνηση τον απόλυσε από την υπηρεσία για συμμετοχή στην κορνιλοφική συνωμοσία. Την περικύκλωσαν. Αυτό ήταν όλο. μα με τις κυβερνήσεις τους). ότι η επίθεση στις 18 του Ιούνη ήταν ευεργετική και επιτυχής υπόθεση.. διάβαζε με σιγανή φωνή τον προσεχτικά γραμμένο λόγο του. Σύντ. στο τέλος. που δημιουργήθηκαν από την εντολή του Σκόμπελεφ. Τερεσένκο έβγαλε στο Κοινοβούλιο μεγάλο λόγο για τον πόλεμο και την ειρήνη. ζητώντας να γυρίσουν στην πατρίδα. Ηθελα ν' ακούσω τον Τερεσέκνο: Θα διάβαζε την κυβερνητική διακήρυξη για την εξωτερική πολιτική.". Πάλι εκείνες οι ίδιες γενικές θέσεις για συντριβή του γερμανικού μιλιταρισμού σε στενή συνεργασία με τους ένδοξους συμμάχους.. ο πιο σιωπηλός από τους υπουργούς μας. για τις "δυσκολίες". κι η αντεπαναστατική κυβέρνηση τους υποστηρίζει. Σύντ. Ο Τερεσένκο τέλειωσε με τα παρακάτω λόγια. Και την ίδια ακριβώς περίοδο. Αυτή είναι η απάντηση της προσωρινής κυβέρνησης προς τα χαρακώματα στο ζήτημα της ειρήνης". Κι οι διαπραγματεύσεις του Αγγλου βασιλιά με τον εξόριστο αντεπαναστάτη Γκούρκο. με φουσκωμένα μάγουλα. Τον Αταμάνο των κοζάκικων στρατευμάτων του Ντον. Αγγλος κρατικός παράγοντας.. περνούν στη δραστήρια πολιτική επίθεση. Η Ρωσία θα παραμείνει μεγάλη δύναμη ό. κομψοντυμένος και ξυρισμένος νέος άντρας. για τα "κρατικά συμφέροντα της Ρωσίας". Κι από την Ευρώπη έρχονταν φήμες για ειρήνη από την πλευρά της Ρωσίας. Στις μέρες του Φλεβάρη οι κοζάκοι δεν πυροβολούσαν το λαό. τη χτύπησαν με το πυροβολικό και σκότωσαν πολλούς. Αυτό. επικεφαλής των συντηρητικών.6 χιλιόμετρα. που αποτελούσαν την ουσία του λόγου του: "Η Ρωσία είναι μεγάλη δύναμη.". Τρίτο. (3) Μίλι= 1.όργανο του μπολσεβίκικου Σοβιέτ της Πετρούπολης: "Η απάντηση της κυβέρνησης προς τα χαρακώματα Ο υπουργός των Εξωτερικών κ. Τι ανάγγειλε στο στρατό και το λαό. που δεν έβαζε κανένα καθήκον.. Οι αντιδραστικοί απαιτούσαν "σταθερή" ιμπεριαλιστική πολιτική και τα δημοκρατικά κόμματα ήθελαν εγγύηση. κι ότι "στη συμμαχική διάσκεψη πρέπει να μιλήσουμε κοινή γλώσσα". Γι' αυτό ο υπουργός δε μίλησε.1923)... ο ρόλος τους αρχίζει ν' αλλάζει: από την παθητική αδιαφορία. οχυρώθηκε στο Νοβοτσερκάσκ. Ενας ψηλός. Πού βρίσκεται λοιπόν η διέξοδος. πρέπει ν' αποδείξουμε ότι είμαστε υπερασπιστές του μεγάλου ιδανικού και τέκνα μεγάλης δύναμης". Εκείνος αρνήθηκε κατηγορηματικά να εγκαταλείψει τη θέση του. που τόσο καιρό και με τέτοια τρομερή ανυπομονησία την περίμενε η εξαντλημένη από τον πόλεμο και διψασμένη για ειρήνη χώρα. Τίποτα το καινούριο. Στις 26 (13) του Οχτώβρη πήγα στη μαρμαρένια κόκκινη αίθουσα. Το τελευταίο διάστημα. Κανένας δεν ικανοποιήθηκε απ' αυτόν το λόγο. συνωμοτούσε και απειλούσε με 12 . Κι αντί γι' αυτό η κυβέρνηση μας απαγορεύει ακόμα και να μιλάμε για τέτοια πράγματα. ότι δεν πρέπει να κρίνει η δημοκρατία για τη δυνατότητα ή όχι διεξαγωγής της χειμερινής εκστρατείας: αυτό πρέπει να το λύσουν οι συμμαχικές κυβερνήσεις. Δεύτερο. στο πραξικόπημα του Κορνίλοφ δεν ενώθηκαν με τον προδότη.. ότι η κυβέρνηση θα καταβάλει προσπάθειες για τη σύναψη ειρήνης. Δηλώσεις. (Ο Τερεσένκο αποσιώπησε τις συνέπειες της επίθεσης).Η δυσαρέσκεια δυνάμωνε ακόμα περισσότερο με τις ειδήσεις για την κατάσταση των ρωσικών στρατευμάτων στη Γαλλία. Εμείς νομίζουμε ότι η επανάσταση θα μας δώσει την ειρήνη. στα απώτερα σχέδια της ρωσικής πολιτικής άρχισαν να διαγράφονται οι σκοτεινές φιγούρες μιας μοχθηρής δύναμης. (1) Η διάσκεψη δεν έγινε γιατί έπεσε η προσωρινή κυβέρνηση. όταν το επιτρέψουν οι σύμμαχοι. δεν είναι ευχαριστημένοι απ' αυτή την εντολή οι σύμμαχοι κι οι Ρώσοι διπλωμάτες. Τέταρτο. Καλέντιν. Παραθέτω το κύριο άρθρο της εφημερίδας "Εργάτης και Στρατιώτης" . Σύντ. πως οι συμμαχικές κυβερνήσεις δε φροντίζουν για μας: "Εχουμε συγκεκριμένες δηλώσεις των συμμάχων μας". Πέμπτο. Κι η διαγωγή του αγγλικού ναυτικού. την εξάντλησαν με την πείνα και. και δε μας δίνει αρκετή τροφή για να ζήσουμε.. μας προδίνουν στον εχθρό. όπου συνεδρίαζε το Σοβιέτ της δημοκρατίας. τουφεκίζουν τους προπαγανδιστές μας. κι αρνήθηκε να πάει στη Θεσσαλονίκη. Τότε.

. ".. που συγκλήθηκε για την αναστήλωση της άθλιας οικονομίας της χώρας. Στις 23 (10) του Οχτώβρη. Στην Τασκέντ τα κρατικά όργανα διέλυσαν το Σοβιέτ. που σπαραζόταν από την πάλη ανάμεσα στα δημοκρατικά και αντιδραστικά κόμματα. τον Κορνίλοφ. Στην αρχή έπρεπε να μεταφερθούν και να κατανεμηθούν σ' όλη τη Ρωσία τα μεγάλα εργοστάσια που δούλευαν για την άμυνα και μετά η ίδια η κυβέρνηση 13 . με ρυτιδωμένο πρόσωπο. άταχτα κύματα. που βασίζεται στη συνεργασία των στρατιωτικών στελεχών με τις στρατιωτικές και ναυτικές επιτροπές. καθοδηγούμενα από τις εύπορες τάξεις. βρέθηκε σε αδιέξοδο: δεν μπορούσε να λύσει την ανειρήνευτη αντίθεση ανάμεσα στην εργασία και το κεφάλαιο και τελικά διαλύθηκε από τον Κερένσκι. με πρόσχημα ότι η Πετρούπολη βρίσκεται σε κίνδυνο. Στα κυβερνεία του Ταμπόφ και του Τβερ οι αγρότες. τραβούσαν για αυτονομία και αρνούνταν να υποταχθούν στις διαταγές της Πετρούπολης. οπωσδήποτε. σαν τον Καλέντιν. Στον Ντον σχηματίστηκε κάτι σαν κοζάκικη δημοκρατία. Στις αρχές του Οχτώβρη επισκέφθηκε τον Κερένσκι αντιπροσωπεία των κοζάκων. Το κοζάκικο κίνημα παρουσιαζόταν παντού σαν αντισοσιαλιστικό και μιλιταριστικό. ώστε η κυβέρνηση άρχισε να κάνει πως δε βλέπει την ανυπακοή του. που είχαν κουραστεί να περιμένουν την παραχώρηση γης και αγανάχτησαν από τα κατασταλτικά μέτρα της κυβέρνησης. Καλέντιν και Κερένσκι. Είναι καιρός ν' αφήσουμε κάθε σκέψη για επανάσταση και να συσπειρωθούμε ενάντια στους Γερμανούς. Την άκρα δεξιά την εκπροσωπούσαν τα κακοκαμουφλαρισμένα όργανα του μοναρχισμού: το Λαϊκό Βήμα του Πουρισκέβιτς. Στην Πετρούπολη η Οικονομική Σύσκεψη. Η δύναμή του ήταν τόσο μεγάλη. που είχε σχηματιστεί ξανά. οι πράξεις της ευθυγραμμίζονταν. Οσον αφορά την προσωρινή κυβέρνηση. δεν μπορούσε να κάνει τίποτα. Αλλά κι όταν υποχρεωνόταν να κάνει κάτι. με μια ανακατεμένη τούφα μαλλιά στο κεφάλι και με γκρίζα γένια. Με τον Μπούρτσεφ μίλησα μια φορά στο θεωρείο του Τύπου του Σοβιέτ της Ρωσικής Δημοκρατίας. που ζητούσαν ανοιχτά να ξεριζωθεί η επαναστατική δημοκρατία. Η Σιβηρία και ο Καύκασος ζητούσαν ξεχωριστές συντακτικές συνελεύσεις. που τον εκτιμούσαν όλοι.. Η αστική Ράντα στο Κίεβο. Στο Ροστόφ του Ντον και στο Εκατερινοσλάβ οι ένοπλοι κοζάκοι διέλυσαν τα Σοβιέτ και στο Χάρκοβο κατάστρεψαν τα γραφεία του συνδικάτου των ανθρακωρύχων. Το χάος μεγάλωνε μέρα με τη μέρα. έκαιγαν τις επαύλεις και σκότωναν τους τσιφλικάδες. Ο Κερένσκι συμφώνησε να αφήσει τον Καλέντιν ήσυχο και. Οι αξιωματικοί και στρατηγοί του παλιού καθεστώτος. όπως μαθεύτηκε. την Οδησσό και το ανθρακοφόρο λεκανοπέδιο του Ντονέτς. ο στρατός πεινούσε.. Ο Κορνίλοφ έπρεπε να νικήσει. Οι βλάκες επέτρεψαν να τσακιστεί ο Κορνίλοφ. νεαρέ! Η Ρωσία έχει ανάγκη από μια ισχυρή προσωπικότητα. Η κυβέρνηση. Πλησίαζε η ημέρα της δίκης του Κορνίλοφ. αποκαλώντας τον Κορνίλοφ "μεγάλο Ρώσο πατριώτη". καθόριζε έτσι τα σύνορα της Ουκρανίας. Στο Ελσίνκι η φινλανδική Βουλή αρνήθηκε να πάρει χρήματα από την προσωρινή κυβέρνηση. Ταυτόχρονα. Εστελνε κοζάκους για ν' αποκαταστήσουν την τάξη στα χωριά ή για να καταστείλει τις απεργίες στις πόλεις. Ο αρχηγός της Ράντα. Στην Ουκρανία και στη Φινλανδία. Σ' όλες αυτές τις περιοχές άρχιζε πια σκληρή πάλη ανάμεσα στις τοπικές εξουσίες και στα Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. με μυωπικά μάτια πίσω από χοντρά γυαλιά. οι στρατηγοί Ντούτοφ. που έπαιρνε μέσα τις πλουσιότερες γεωργικές περιοχές της Νότιας Ρωσίας. οι μεγάλες πόλεις έμειναν χωρίς ψωμί. Οι μεταφορές παράλυσαν. Καραούλοφ και Μπαρντίζι και το υποστήριζαν οι μεγάλοι έμποροι και τραπεζίτες της Μόσχας. Τεράστιες απεργίες και λοκάουτ συγκλόνιζαν τη Μόσχα. με την υποστήριξη των καντέ. Η κυβέρνηση. αυτή όχι μόνο δε στηρίζεται στα Σοβιέτ. Η παλιά Ρωσία γκρεμιζόταν γοργά. συνεννοούνταν για ξεχωριστή ειρήνη με τη Γερμανία κι η προσωρινή κυβέρνηση δεν μπορούσε να κάνει τίποτα ενάντιά του. Βινιτσένκο. Εκατοντάδες και χιλιάδες στρατιώτες λιποταχτούσαν από το μέτωπο κι άρχισαν να κινούνται σ' όλη τη χώρα σε μεγάλα. "Θυμηθείτε τα λόγια μου. η δημοκρατική πειθαρχία. απαιτούσαν να παρθούν σκληρά μέτρα για την αποκατάσταση της πειθαρχίας στο στρατό και το ναυτικό. Ηταν ένας κοντός καμπουριασμένος ανθρωπάκος.επίθεση. υποχρεώθηκε ν' αναγνωρίσει τυπικά το Σοβιέτ της ένωσης των κοζάκικων στρατευμάτων και να κηρύξει εκτός νόμου το κοζάκικο τμήμα των Σοβιέτ. μέχρι τα Ουράλια. κι άρχισε να οργανώνει εθνικό στρατό. η εθελοντική. αλλά λυπάται πολύ που αυτά υπάρχουν ακόμα". η Νέα Ρωσία και ο Ζωντανός Λόγος. στην Πολωνία και στη Λευκορωσία δυνάμωνε όλο και πιο πολύ το ανοιχτό εθνικιστικό κίνημα. μα πίσω από τους βλάκες βρίσκονται οι πράκτορες των Γερμανών. που είχε το θράσος να απαιτήσει το σταμάτημα των επιθέσεων ενάντια στον Καλέντιν και να κατηγορήσει τον πρωθυπουργό ότι ανέχεται τα Σοβιέτ. κήρυξε τη Φινλανδία αυτόνομη και απαίτησε να φύγουν τα ρωσικά στρατεύματα. Εκτός απ' αυτό. και ο υπουργός των Στρατιωτικών στρατηγός Βερχόβσκι μάταια έλεγαν και ξανάλεγαν ότι τον στρατό και το ναυτικό μπορεί να τα σώσει μόνο η καινούρια. Ο αστικός Τύπος τον υποστήριζε όλο και πιο ανοιχτά. Ο υπουργός των Ναυτικών ναύαρχος Βενρτερέβσκι. Δεν τους άκουγε κανείς. άλλη κοζάκικη αντιπροσωπεία επισκέφτηκε τον Αγγλο πρεσβευτή και στη συνομιλία που είχε μαζί του παρουσιάστηκε σαν εκπρόσωπος "του ελεύθερου κοζάκικου λαού". στο λιμάνι της Ρίγας έγινε ναυμαχία με μια γερμανική μοίρα. Το Κουμπάν ανακηρύχτηκε ανεξάρτητο κοζάκικο κράτος. Αρχηγοί του ήταν ευγενείς και μεγάλοι γαιοχτήμονες. Η εφημερίδα του Μπούρτσεφ "Κοινή Υπόθεση" ζητούσε την εγκαθίδρυση δικτατορίας από τους Κορνίλοφ. με τα συμφέροντα των εύπορων τάξεων. δήλωσε: "Οι καθοδηγητές του Σοβιέτ με θεωρούν αυταρχικό και τύραννο. Τα τοπικά όργανα της εξουσίας. Οι αντιδραστικοί θαρρείς κι επιζητούσαν σκόπιμα να προκαλέσουν την οργή του λαού. έκανε σχέδια εκκένωσης της πρωτεύουσας.

από την ένωση των αξιωματικών. δίχως εμπόδια από την πλευρά των αναρχικών". Ας μεταδώσουν οι Αμερικανοί σύντροφοι στην Αμερική. που ήταν διακοσμημένο με κόκκινα. οι κεντρικές επιτροπές ορισμένων επαγγελματικών συνδικάτων. από την αγροτική ένωση. οι Ρώσοι. Την ίδια περίοδο. . όμοιος με φοιτητή. από την ένωση του Ζέμστβο. Ο Λουνατσάρσκι. Το Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ μπορούσε να πραγματοποιηθεί μόνο σαν αποτέλεσμα του αυθόρμητου κινήματος των μαζών. μ' όλες τις δυνάμεις εργαζόταν για να μην επιτρέψει τη σύγκληση του συνεδρίου των Σοβιέτ. σκαρφάλωναν πάνω στα μαυρισμένα δοκάρια. Προσπαθούν να μας 14 . δίπλα από τις σκυθρωπές φάμπρικες και τις πελώριες εκκλησίες. κλπ. μ' όλες τις δυνάμεις τους προσπαθούσαν να ματαιώσουν τη σύγκληση του συνεδρίου.ετοιμαζόταν να πάει στη Μόσχα. Για τη σύγκλησή του δεν ήταν αντίθετη μόνο η κυβέρνηση. λούζοντας με κοκκινωπό φως τα άδεια κουφώματα των παραθυριών και τη θάλασσα των απλών ανθρώπινων προσώπων. πως στην Πετρούπολη θα χαθούν τα κεντρικά ιδρύματα (δηλ. Μια Κυριακή με το ασφυχτικά γεμάτο τρενάκι που σερνόταν μέσα από την αδιαπέραστη λάσπη. με ευαίσθητο πρόσωπο καλλιτέχνη. τα Σοβιέτ των αγροτών βουλευτών και ιδιαίτερα η ΚΕΕ.πότε ο ήλιος. εμείς όμως πρέπει να προσαρμοστούμε σ' αυτήν.. Τη Ρίγα την πρόδωσαν κιόλας στους Γερμανούς. είπε. Ηρθε η ώρα να περάσουμε στα έργα! Η οικονομική κατάσταση είναι πολύ άσχημη. από την ένωση των κοζάκικων στρατευμάτων. οι εργοστασιακές επιτροπές και οι έτοιμες για την εξέγερση επαναστατικές οργανώσεις του στρατού και του ναυτικού.. εξηγούσε γιατί τα Σοβιέτ πρέπει να πάρουν την εξουσία. που τους ανάγκασε ν' αναβάλουν τα σχέδια της εκκένωσης. . Νομίζω. Τριγύρω στο βήμα. που τις είχε ιδρύσει το Σοβιέτ της Πετρούπολης. Οι εφημερίδες Ισβέστια και Φωνή του Στρατιώτη. Ο αρχηγός της δεξιάς πτέρυγας του κόμματος των καντέ Ρουτζιάνκο δήλωσε στην εφημερίδα Ρωσικό Πρωινό. ). Σ' αυτό έχω αντίρρηση. συγκεντρωνόταν σε αυθόρμητα συλλαλητήρια και έβγαζε αντιπροσώπους για την Πετρούπολη. Οι άνθρωποι στριμώχνονταν στα αραδιασμένα ξύλα και στους σωρούς των κεραμιδιών. ξερακιανός.. Πολλά τοπικά Σοβιέτ είχαν πια μπολσεβικοποιηθεί. Το συλλαλητήριο έγινε σε ένα μισοτελειωμένο συγκρότημα με γυμνούς τούβλινους τοίχους. Μίλησε ένας στρατιώτης από το ρουμάνικο μέτωπο. που προετοιμάζουν το έδαφος για έναν καινούργιο Κορνίλοφ.έγραφε. Μετά σηκώθηκε ο Πετρόβσκι. Θα κρατήσουμε μ' όλες τις δυνάμεις μέχρι που να 'ρθουν σε βοήθειά μας όλοι οι λαοί του κόσμου! Πέστε στους Αμερικανούς εργάτες να ξεσηκωθούν και να παλέψουν για την κοινωνική επανάσταση!". λεπτός. Εκτός από αυτά υπήρχαν οι οργανώσεις του βιομηχανικού προλεταριάτου.. Σ' όλη τη χώρα στάλθηκαν αντιπρόσωποι... διαμαρτυρίες των εκπροσώπων από τα μέτωπα. που δημιουργήθηκε από την επανάσταση του Μάρτη στη Ρωσία. Η θύελλα της λαϊκής αγανάχτησης ήταν τόσο μεγάλη. Ολοι στα μαύρα. Η υπόγεια φωτιά της εξέγερσης έσπαζε το φλοιό που είχε αρχίσει σιγά . που αυλακώνεται από αστραπές. Μόνο αυτά μπορούν να υπερασπίσουν την επανάσταση από τους εχθρούς της. Ανάμεσα από τα βαριά και σκοτεινά σύννεφα περνούσε πότε . πως η κατάληψη της Πετρούπολης από τους Γερμανούς θα ήταν μεγάλη ευτυχία. Το Σοβιέτ της Ρωσικής Δημοκρατίας τάχθηκε ομόφωνα ενάντια στο συνέδριο. γιατί θα τσάκιζε τα Σοβιέτ και θα λύτρωνε τη Ρωσία από το επαναστατικό ναυτικό της Βαλτικής. Οι κεντρικές επιτροπές του στρατού και του ναυτικού. με την Πετρούπολη! Φοβούνται. αν όλα αυτά τα ιδρύματα χαθούν. πως εμείς. τάσσονταν λυσσασμένα ενάντια στο συνέδριο.. απ' όλες τις τηλεγραφικές γραμμές στέλνονταν οδηγίες που ζητούσαν από τα τοπικά Σοβιέτ και τις στρατιωτικές επιτροπές ν' ακυρώσουν ή ν' αναβάλουν τις εκλογές για το συνέδριο. που συνειδητά ερημώνουν τη χώρα. Μα δε χρειάζεται να λυπηθούμε γι' αυτό: τα πολεμικά σκάφη στο μεγαλύτερο μέρος τους είναι εντελώς φθαρμένα". και θα ήμουν πολύ ευχαριστημένος.. που ήταν στραμμένα προς εμάς. Σε πολλά μέρη ο λαός. ότι ο Θεός είναι μαζί της.σιγά να σκληραίνει στην επιφάνεια της επαναστατικής λάβας και που αδρανούσε στη διάρκεια όλων αυτών των μηνών. Με την κατάληψη της Πετρούπολης θα καταστραφεί και το ναυτικό της Βαλτικής. το συνέδριο των Σοβιέτ κρεμόταν πάνω από τη Ρωσία σαν σύννεφο καταιγίδας. αργός και αμείλιχτος: "Φτάνουν τα λόγια. Οι μπολσεβίκοι δήλωσαν ότι η κυβέρνηση εγκαταλείπει την κόκκινη πρωτεύουσα μόνο και μόνο για ν' αδυνατίσει την επανάσταση. μα που κατέληξαν να βρεθούν στα χέρια της ΚΕΕ. Ολος ο τεράστιος μηχανισμός. "Σύντροφοι . Κι από την άλλη πλευρά ήταν οι αδιαμόρφωτοι ακόμα πόθοι του προλεταριάτου: των εργατών. από τα "τάγματα θανάτου". ένας αδύνατος άνθρωπος με δραματική και φλογερή έκφραση στο πρόσωπο. δηλώσεις ότι η δημοκρατία δε θα επιτρέψει τη σύγκλησή του πριν από την ίδια τη Συντακτική Συνέλευση.πεινούμε και παγώνουμε στο μέτωπο. Με το μέρος τους τάχθηκε κι όλο το βαρύ πυροβολικό του Τύπου των εσέρων: η Υπόθεση του Λαού και η Θέληση του Λαού. Πομπώδικες αποφάσεις ενάντια στο συνέδριο. συνωστιζόταν ένα πλήθος δέκα χιλιάδων ατόμων. Σ' άλλα μέρη ο λαός καθαιρούσε τις παλιές επιτροπές που του έφραζαν το δρόμο κι έβγαζε καινούργιες. από την ένωση των ιπποτών του Αγίου Γεωργίου. γιατί εκτός από κακό τίποτα άλλο δε φέρανε στη Ρωσία.η κυβέρνηση θα μπορεί να δουλεύει σε ήσυχη ατμόσφαιρα. αλλά κι όλοι οι "μετριοπαθείς" σοσιαλιστές. πήγαμε στο κρατικό πολεμικό εργοστάσιο του Ομπουχοφ. "Η Πετρούπολη βρίσκεται σε κίνδυνο. που δεν του έδωσαν τη δυνατότητα να εκλέξει σωστά τους αντιπροσώπους του. Και παρ' όλα αυτά το ακροατήριο ήταν πολύ προσεκτικό και ζωηρό. θα πολεμήσουμε μέχρι θανάτου για την επανάστασή μας.έγραφε η καντέτικη εφημερίδα Λόγος . των απλών στρατιωτών και των φτωχών αγροτών... Κάθε μέρα μπολσεβίκοι ομιλητές επισκέπτονταν τους στρατώνες και τις φάμπρικες και ρίχνονταν άγρια ενάντια στην "κυβέρνηση του εμφύλιου πολέμου".φώναζε . που αποσυνθέτουν το στρατό. τώρα προδίνουν και την Πετρούπολη! Ο αστικός Τύπος αγάλλιαζε: "Στη Μόσχα. Πεθαίνουμε για το τίποτα. κοντά στη λεωφόρο Σλίσενμπουργκ. τα Σοβιέτ.

που ο κόσμος τους θεωρεί σαν πράκτορες των Γερμανών: "Ο Γερμανός Κάιζερ. Κάτω ο καταραμένος πόλεμος! Πώς μπορεί να πραγματοποιηθεί αυτό το σύνθημα.καινούρια καθημερινή εφημερίδα για τους αγρότες. θέλουν να χρησιμοποιήσουν τον επαναστατικό μηχανισμό του κράτους για να δέσουν τη Ρωσία στο πολεμικό άρμα των συμμάχων! Τα επαναστατικά κόμματα τάσσονται αποφασιστικά ενάντια στην πολιτική αυτή. Κραυγές από την αριστερά: "Δε σας πιστεύουμε!". Θέλουν να λυγίσουν τους εργάτες με την πείνα. που είναι βαμμένος στο αίμα εκατομμυρίων... θέλει να κινήσει τα στρατεύματά του ενάντια στην Πετρούπολη. θα απευθυνόταν άμεσα στα γερμανικά στρατεύματα. Ο κορνιλοφισμός παραμονεύει.. Θα ήταν σκόπιμο ν' αναφέρουμε εδώ ακόμα μερικά αποσπάσματα από την ίδια εφημερίδα... είναι ενάντια στους εργάτες.. γιατί ο κάθε στρατιώτης πρέπει να καταλαβαίνει ότι ο άμεσος σκοπός είναι το ξεκαθάρισμα της ρωσικής γης από τον εχθρό. Η εξουσία πρέπει να παρθεί από τα εγκληματικά χέρια της αστικής τάξης και να δοθεί στα χέρια των οργανωμένων εργατών... Ας μάθουν όμως οι εχθροί..λυγίσουν με την πείνα και το κρύο. Ο "Εργάτης και ο Στρατιώτης" θα είναι η φωνή του προλεταριάτου της Πετρούπολης και της φρουράς της Πετρούπολης. γιατί είμαι σοσιαλιστής.". Θα πλημμύριζε τα γερμανικά χαρακώματα με εκατομμύρια εκκλήσεις στη γερμανική γλώσσα.. φώναζε ο αριστερός εσέρος Καρέλιν.. 15 . οι κορνιλοφικοί ετοιμάζονται ανοιχτά να ματαιώσουν τη Συντακτική Συνέλευση. Ο "Εργάτης και ο Στρατιώτης" θα υπερασπίσει ανειρήνευτα τα συμφέροντα της αγροτικής φτωχολογιάς. Ταυτόχρονα. Με την υποστήριξη ολόκληρης της αστικής τάξης. άρχισε να εκδίδεται η "Αγροτική Φτωχολογιά" .". από το όργανο των ίδιων των μπολσεβίκων. Η τέταρτη χειμερινή εκστρατεία θα ήταν ολέθρια για το στρατό και τη χώρα.. Αυτή η κυβέρνηση θα ρημάξει τη χώρα. Οι αεροπόροι μας θα σκορπούσαν αυτές τις εκκλήσεις στο γερμανικό έδαφος.. ναύτες.. Από την αρχή του πολέμου δεν έπαψα να υποστηρίζω ότι είναι έγκλημα να καταπιανόμαστε με κοινωνικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις.. παραμερίζοντας τους διπλωμάτες συμμάχων και εχθρών.. Ο μπολσεβίκικος Τύπος αναπτυσσόταν με αναπάντεχη γρηγοράδα.. Η κυβέρνηση του Κερένσκι. στρατιώτες. ότι όλ' αυτά μπορούν να οδηγήσουν πολύ μακριά.". που βρίσκεται σε απόγνωση..στο κέντρο και στις επαρχίες! Αμεση ανακωχή σ' όλα τα μέτωπα! Τίμια δημοκρατική ειρήνη των λαών! Η τσιφλικάδικη γη να δωθεί χωρίς αποζημίωση στους αγρότες! Εργατικός έλεγχος στην παραγωγή! Τίμια σύγκληση της Συντακτικής Συνέλευσης!. Εμείς όμως κάνουμε αυτό το έγκλημα. Είναι ανάγκη να σωθεί ο λαός από τον όλεθρο. θέλουν να μας προκαλέσουν. πήρε το δρόμο της ανοιχτής εξέγερσης.. εκπρόσωπος των λαϊκών σοσιαλιστών. στο προλεταριάτο και στην αγροτιά. Οι αντεπαναστάτες προετοιμάζουν την εξόντωση του λαού.. Ο Αντζέμοφ δηλώνει από μέρους των καντέ πως δεν υπάρχει καμία ανάγκη να εξηγήσουμε στο στρατό για ποιο σκοπό πολεμάει.. Ολη η εξουσία στα Σοβιέτ . Οι τσιφλικάδες κι οι γραφειοκράτες τσακίζουν τους αγρότες με τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις. Αν τολμήσουν να θίξουν τις προλεταριακές μας οργανώσεις θα τους σαρώσουμε από το πρόσωπο της Γης σαν σκουπίδια!". Στο Σοβιέτ της δημοκρατίας. αγρότες που διψούν για την ειρήνη όσο κι εμείς. Η αγροτιά. Εκτός από τις δύο κομματικές εφημερίδες "Εργατικός Δρόμος" και "Στρατιώτης". ο κίνδυνος της παράδοσης κρέμεται πάνω από την επαναστατική Πετρούπολη. Μια τέτοια κυβέρνηση. Το κύριο άρθρο της εφημερίδας συνόψιζε την μπολσεβίκικη άποψη: ". στο ναυτικό. μια γνήσια επαναστατική κυβέρνηση που θα στηρίζεται στο στρατό. στρατιωτών και των επαναστατημένων αγροτών. Οι φάμπρικες και τα εργοστάσια κλείνουν.. Καλούμε σε βοήθεια ενάντια στον Κάιζερ τους Γερμανούς εργάτες. στους στρατιώτες και τους αγρότες. Θυελλώδη χειροκροτήματα από τη δεξιά. το χάσμα ανάμεσα στις δυο πλευρές γινόταν κάθε μέρα όλο και βαθύτερο.. εμφανίστηκε ο "Εργάτης και ο Στρατιώτης"... αν κι εγώ δεν είμαι εχθρός αυτών των μεταρρυθμίσεων.. "Οι εύπορες τάξεις.. πήρε θέση ενάντια στην παραχώρηση της γης στους αγρότες και τάχθηκε με τους καντέ: "Είναι απαραίτητο να επαναφέρουμε αμέσως την αυστηρή πειθαρχία στο στρατό. Η αστική τάξη και οι στρατηγοί της ζητούν αμείλιχτα μέτρα για την αποκατάσταση τυφλής πειθαρχίας στο στρατό.. Το πρόγραμμα της εφημερίδας μας είναι το πρόγραμμα του Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης. Η εφημερίδα μας κάνει την εμφάνισή της σε τούτες τις φοβερές μέρες.". Ο γηραλέος Νικόλα Τσαϊκόφσκι.. Μια επαναστατική εξουσία. Η επανάσταση πρέπει να τραβήξει μέχρι το τέρμα. με μισό εκατομμύριο τιράζ και από τις 30 (17) του Οχτώβρη. σε καιρό πολέμου.

από την οποία είχε αφαιρεθεί το πορτρέτο του αυτοκράτορα.. έλεγε.. "Αίθουσα Καθηγητών". στην πιο ακρινή γωνιά της πόλης. Πάνω όμως απ' αυτές τις πινακίδες φαίνονταν κιόλας τα γνωρίσματα της καινούριας ζωής. Με 5 καπίκια μπορούσε να πάρει κανείς ένα τενεκεδένιο κύπελλο τσάι.. Η επιτροπή των πληρεξουσίων που διορίστηκε από την παλιά ΚΕΕ. Στα ξύλινα πατώματα χτυπούσαν αδιάκοπα δυνατά.» Ήταν ολότελα φανερό ότι στις 2 του Νοέμβρη (20 του Οχτώβρη) δεν θα υπήρχε ακόμα απαρτία.Ο ίδιος ο Κερένσκι μίλησε δυο φορές για εθνική ενότητα με λόγια γεμάτα πάθος. Στο Σμόλνι υπήρχαν πάνω από εκατό τεράστια άδεια άσπρα δωμάτια. κουβέντιαζαν δυνατά κι έλεγαν χοντρά αστεία. βρισκόταν όπως και προηγούμενα.. είτε "Γραφείο Εξωτερικών Υποθέσεων".. εξαιρούσε τον έναν αντιπρόσωπο μετά τον άλλον με την πρόφαση πως εκλέχτηκαν παράνομα. αξιωματικοί με λαμπρές στολές και ο κλήρος με πολυτελέστατα άμφια. κι ότι καλύτερα είναι να φύγουν οι αντιπρόσωποι από την Πετρούπολη. μα όλη η χώρα αναταραζόταν πια κι οι μενσεβίκοι με τους εσέρους. που φωτίζονταν από ελάχιστες ηλεκτρικές λαμπίτσες. Ετρωγαν λαίμαργα για να χορτάσουν την πείνα τους. που με παραπονιάρικα κουδουνίσματα σερνόταν με ταχύτητα σαλιγκαριού στους γεμάτους λάσπη δρόμους. Η επανάσταση τάραξε τη Ρωσία ως τα κατάβαθα και πρόβαλλαν τώρα στην επιφάνεια τα κατώτερα στρώματα. Άρχισαν να κάνουν απεγνωσμένα τηλεγραφήματα στις επαρχιακές τους οργανώσεις για να στείλουν στο συνέδριο όσο μπορούν περισσότερους αντιπροσώπους από τους «μετριοπαθείς» σοσιαλι- 16 .. χαμογελούσε. Εδώ βρίσκονταν ακόμα και οι κεντρικές επιτροπές των πολιτικών κομμάτων και τα δωμάτια για τις συσκέψεις των ομάδων τους. και στις πόρτες τους οι σμαλτωμένες πινακίδες που διασώθηκαν έγραφαν: "Αίθουσα Παιδαγωγού"..ινστιτούτο για τις κοπέλες της ρωσικής αριστοκρατίας και βρισκόταν κάτω από την προστασία της ίδιας της τσαρίνας. Παντού ήταν κρεμασμένα συνθήματα "Σύντροφοι. οι βαριές μπότες. τους αγρότες με τα μακριά γένια. κάτι κακοβαμμένα πλακάτ. «Δεν πειράζει.. Στο απάνω πάτωμα υπήρχε ακόμα ένα εστιατόριο που γευμάτιζαν μόνο τα μέλη της ΚΕΕ. των προκηρύξεων και των κάθε λογής προπαγανδιστικών εντύπων. βλέποντας να εκμηδενίζονται. τους εργάτες με τις μαύρες μπλούζες. Στη νότια πλευρά του δεύτερου πατώματος βρισκόταν η τεράστια αίθουσα των συνεδριάσεων. κομματάκια κρέας. βρίσκεται στις όχθες του πλατιού Νέβα. Με 2 ρούβλια αγόρασα ένα κουπόνι για το γεύμα και στάθηκα μαζί με χίλιους άλλους στη σειρά. που οδηγούσε στα μακριά τραπέζια κι όπου είκοσι άντρες και γυναίκες σερβίριζαν από τεράστια καζάνια λαχανόσουπα. χαμογέλασε περιφρονητικά. «Δεν είναι καθόλου εκείνα τα πρόσωπα που ήταν στο πρώτο συνέδριο. Στην άκρη της αίθουσας ήταν μια εξέδρα και στις δύο πλευρές της υπήρχαν ψηλά διακλαδωμένα κηροπήγια. που φωτιζόταν με γυαλισμένα άσπρα κηροπήγια. . "Εργοστασιακές επιτροπές". Σ' όλα τα κεφαλόσκαλα και στις στροφές της σκάλας βρίσκονταν μακριά τραπέζια γεμάτα από έντυπο υλικό των κάθε λογής πολιτικών κομμάτων. Απάνω από την κύρια είσοδο ήταν το αυτοκρατορικό έμβλημα σκαλισμένο στην πέτρα κι έμοιαζε σαν να κορόιδευε αυτά που διαδραματίζονταν. Εδώ μπορούσε να πάρει κανείς ψωμί αλειμμένο γερά με βούτυρο και όσο τσάι ήθελε. "Ενωση των Στρατιωτών . Το ινστιτούτο του Σμόλνι. Στα μακριά καθίσματα. παρατήρησε. κάσια και φέτες μαύρο ψωμί. Πήγα εκεί μ' ένα παραφορτωμένο τραμ. στριμώχνονταν οι πεινασμένοι προλετάριοι. έδρα του επιτελείου της ΚΕΕ και του Σοβιέτ της Πετρούπολης. Η επανάσταση το πήρε και το έδωσε στις εργατικές και στις στρατιωτικές οργανώσεις. το εστιατόριο. Μη δίνετε σημασία σ' αυτό το ψέμα. και μάλιστα στο τέλος του ενός απ' αυτούς τους λόγους έκλαψε. Την εποχή που λειτουργούσε το ινστιτούτο. σαν βροντή. Ο εκπρόσωπος όμως της Κεντρικής Επιτροπής των μπολσεβίκων Καραχάν. προοριζόμενο για πούληση. πολλοί από τους οποίους καμπούριαζαν κάτω από το βάρος των δεμάτων των εφημερίδων. Γι' αυτό ανέβαλαν την έναρξη του συνεδρίου ως τις 7 του Νοέμβρη (25 του Οχτώβρη). στο κάτω πάτωμα. Τις επίσημες μέρες σ' αυτή την εξέδρα μαζεύονταν. είτε "ΚΕΕ".. με εκατοντάδες ηλεκτρικές λαμπίτσες και χωριζόταν από δύο σειρές χοντρές κολόνες.. Όταν θ' αρχίσει το συνέδριο όλοι εσείς να καθήσετε στις θέσεις σας. Στη φαρδιά και χαμηλή τραπεζαρία..» Ο Εργάτης και ο Στρατιώτης έγραφε: « Εφιστούμε την προσοχή των ανππροσώπων του καινούργιου Πανρωσικού συνεδρίου στην απόπειρα ορισμένων μελών του οργανωτικού Γραφείου να ματαιώσουν το συνέδριο. "Κεντρικό Συμβούλιο των πανρωσικών επαγγελματικών συνδικάτων". Στους ευρύχωρους θολωτούς διαδρόμους. άλλαξαν απότομα ταχτική. Τα λιγδιασμένα ξύλινα κουτάλια ήταν μέσα σ' ένα καλαθάκι. εδώ γίνονταν οι χοροεσπερίδες.Σοσιαλιστών". Πλησιάζουν μεγάλες μέρες. Στο παλιό καθεστώς στεγαζόταν εδώ το περίφημο μοναστήρι . Στην τελευταία στάση υψώνονταν οι υπέροχοι γκριζογάλανοι τρούλοι του μοναστηριού του Σμόλνι. Η κοπέλα που δούλευε στην επιτροπή και ανήκε στην ομάδα του Πλεχάνοφ «Ενότητα». Τι χοντροκομμένος και καθυστερημένος λαός! Αγροίκοι άνθρωποι.» Στα λόγια αυτά υπήρχε αλήθεια.τους γεροδεμένους αξύριστους στρατιώτες. Πίσω από την εξέδρα βρισκόταν μια αδειανή επιχρυσωμένη κορνίζα. διαδίδοντας ότι το συνέδριο δεν θα γίνει. στριμώχνονταν και κινούνταν αμέτρητοι στρατιώτες και εργάτες. Απέναντι απ' αυτή την αίθουσα βρισκόταν η επιτροπή ελέγχου των πληρεξούσιων του συνεδρίου των Σοβιέτ. για την υγεία σας διατηρείτε την καθαριότητα". Ψηλή άσπρη αίθουσα. που βρίσκονταν δίπλα στα τραπέζια.. Η συνέλευση τον άκουγε ψυχρά και συχνά τον διέκοπτε με ειρωνικές παρατηρήσεις. Κι εκεί όμως μπορούσε να μπει όποιος ήθελε. γύρω από τις μεγάλες πριγκίπισσες. με τις επιγραφές: "Εκτελεστική Επιτροπή του Σοβιέτ της Πετρούπολης". Στεκόμουν σ' αυτό το δωμάτιο και πρόσεχα τους αντιπροσώπους που κατέφθαναν . "IV Τάξη". που έχει διακόσιες γιάρδες μάκρος και μοιάζει με στρατώνα. "Κεντρική στρατιωτική επιτροπή"..

. Αν η πλειοψηφία. Διάφορα φυλλάδια.) δεν θα αργήσουν να εκμεταλλευθούν κάθε επιθετική εκδήλωση για ν' αρχίσουν τα αντεπαναστατικά πογκρόμ και με αιματηρό εμφύλιο πόλεμο να ματαιώσουν τις εκλογές της Συντακτικής Συνέλευσης. κανένας όμως δεν ήξερε τι ακριβώς.". η έκκληση του στρατιωτικού τμήματος του κόμματος των σοσιαλιστών επαναστατών. Η εξέγερση όμως θα προετοίμαζε μόνο το δρόμο για έναν καινούργιο Κορνίλοφ. Η εφημερίδα του Γκόρκι Νέα Ζωή συμφωνούσε απόλυτα με τους μπολσεβίκους.» Ο Γκόρκι υποστήριζε ότι τόσο οι αντιδραστικές. όπως υποθέτω. Να. Η κυβέρνηση διέταξε τους ευέλπιδες των στρατιωτικών σχολών του Πάβλοφσκ. Στα Χειμερινά Ανάκτορα στρατωνίστηκε τμήμα της θωρακισμένης μεραρχίας της Πετρούπολης.. των αγροτών και των στρατιωτών.. 17 . Αν όμως η επίθεση θεωρηθεί αναγκαία. σαν απόπειρα των αντεπαναστατών να δυσφημήσουν και να ματαιώσουν το συνέδριο των Σοβιέτ. Καμιά εκδήλωση! Όλοι στις θέσεις σας!. Τη νύχτα της 30 (17) του Οχτώβρη.. με σκοπό να παραλύσει κάθε ενέργεια που θα επιχειρούσαν οι εργάτες και οι στρατιώτες. με διαταγή που την υπόγραψε ο Τρότσκι. Δεν πίστευε πως στο συνέδριο θα πάρουν μέρος αρκετοί αντιπρόσωποι. χωρίς να πάρουν υπόψη τους τη διάθεση της πλειοψηφίας των εργατών. έναν κοντό άνθρωπο με κόκκινο μυτερό γενάκι και με ζωηρές χειρονομίες... μοίρασε στους αντιπροσώπους των εργατών της Πετρούπολης μερικές χιλιάδες ντουφέκια... δεν αποφάσισε καμιά επίθεση. «Αν γίνει το συνέδριο.Αυτοί (οι αντεπαναστάτες . Εδώ συγκεντρώνονται τα πιστά συντάγματα της φρουράς. που καταδίκαζαν κάθε είδους διαδηλώσεις και ικέτευαν τους εργάτες και τους στρατιώτες να μην ακούν τους προπαγανδιστές. Τι σκέφτονταν να κάνουν οι μπολσεβίκοι. εκφράστηκε πολύ πιο συγκεκριμένα: «Οι φιλελεύθεροι και οι άλλοι συνθηκολόγοι σαμποτάρουν το συνέδριο. η "άγρια μεραρχία" κοζάκικα τμήματα και τα "τάγματα θανάτου". Και στο μεταξύ ο αντεπαναστάτης της Ευρώπης Γουλιέλμος ο 2ος ετοιμάζει καινούργια χτυπήματα. προκηρύξεις και εκκλήσεις των κεντρικών επιτροπών των «μετριοπαθών» σοσιαλιστών και των συντηρητικών κομμάτων και της ΚΕΕ.. το τέτοιο πέρασμα της εξουσίας θα βρει την υποστήριξη των πιο πλατιών στρωμάτων του λαού.. καλούσαν ανοιχτά στην εξόντωση όλων των μπολσεβίκων. τότε αυτό θα αντιπροσωπεύει τις βασικές διαθέσεις του λαού. Μπορεί εύκολα. ότι τάχα το Σοβιέτ ετοιμάζει ένοπλη εξέγερση..» Στις 28 (15) του Οχτώβρη σ' έναν από τους διαδρόμους του Σμόλνι άνοιξα συζήτηση με τον Κάμενεφ. είπε. όσο κι οι κυβερνητικές εφημερίδες σπρώχνουν τους μπολσεβίκους στη βία. Όλοι οι τοίχοι της Πετρούπολης σκεπάστηκαν μονομιάς από ανακοινώσεις. (Σταθμός διοίκησης του ανώτατου διοικητή). η ενέργεια αυτή μπορεί εύκολα να γίνει η αρχή του εμφύλιου πολέμου και της καταστροφής όλων όσων δημιούργησαν με τόσους κόπους οι οργανώσεις του προλεταριάτου..» Ο Βολοντάρσκι.. Αυτοί (η κυβέρνηση) ετοιμάζουν αντεπανάσταση. στη σύσκεψη του Σοβιέτ της Πετρούπολης στο Σμόλνι. Είχε όμως τη γνώμη ότι όλα τα κόμματα της επαναστατικής δημοκρατίας πρέπει να σχηματίσουν ενιαίο μέτωπο: «... στο σημειωματάριο μου βρίσκονται τα παρακάτω αποσπάσματα από ανακοινώσεις των εφημερίδων: «Μογκιλιόφ. να παρασύρουν ένα μέρος των εργατών και των στρατιωτών στους δρόμους με σύνθημα την εξέγερση.. Αν όμως αρχίσουν την επίθεση οι εχθροί της. Τότε. της εργαζόμενης αγροτιάς και του στρατού… .. Στην πόλη διαδόθηκαν φήμες πως οι στρατιώτες κι οι εργάτες ετοιμάζουν ένοπλη εξέγερση.» Με ημερομηνία 29 (16) του Οχτώβρη. δεν συμφέρει να περάσει η ίδια στην επίθεση. Οι μπολσεβίκοι που ρωτήθηκαν στην ΚΕΕ. έλεγε. Ο αστικός κι ο αντιδραστικός τύπος προειδοποιούσε για την εξέγερση και απαιτούσε από την κυβέρνηση να συλλάβει το Σοβιέτ της Πετρούπολης ή τουλάχιστο να μην επέτρεπε την έναρξη του συνεδρίου. του Τσάρσκογε Σελό και του Πέτερχοφ να είναι έτοιμοι για επίθεση ενάντια στην Πετρούπολη. στις σκληρές ώρες που περνάει η επαναστατική Ρωσία.. Οι φήμες αυτές περικλείνουν μεγάλο κίνδυνο. απάντησαν αρνητικά. πάει με τους μπολσεβίκους. Όλοι ήξεραν. Πού βρίσκεται η πηγή αυτών των διαδόσεων. μερικοί θερμόαιμοι.. Οι ευέλπιδες του Ορανιεμπάουμ καταφθάνουν στην πόλη. Ο Πότρεσοφ δημοσίευσε στη μενσεβίκικη Ημέρα ένα εντυπωσιακό άρθρο. Στις φοβερές. ότι κάτι πρόκειται να γίνει. χλομός κι ασθενικός νέος με ματογυάλια.στές... λόγου χάρη. Από ποιον.Σύντ.. Ταυτόχρονα η εκτελεστική επιτροπή του Σοβιέτ των αγροτών με επείγουσα ανακοίνωση συγκαλούσε αγροτικό συνέδριο για τις 13 του Δεκέμβρη (30 του Νοέμβρη). τότε δε θα διστάσουμε να την κάνουμε και θα μας υποστηρίξει όλη η φρουρά της Πετρούπολης. Ο Γκόρκι ζητούσε από τους μπολσεβίκους να διαψεύσουν τις φήμες. Σε συλλαλητήριο της πολιτοφυλακής της περιφέρειας του Νιζνελιτέινι πάρθηκε απόφαση για τη μεταβίβαση όλης της εξουσίας στα Σοβιέτ. παραθέτοντας κι ένα χάρτη που δήθεν ξεσκέπαζε το μυστικό μπολσεβίκικο σχέδιο των επιχειρήσεων.. «.. από ποια οργάνωση είναι εξουσιοδοτημένοι οι προπαγανδιστές που μιλούν για επίθέση. όπως της εφημερίδας Νέα Ρωσία.. τότε η επαναστατική δημοκρατία θ' αναγκαστεί να μπει στον αγώνα για να πάρει την εξουσία στα χέρια της. "Το Σοβιέτ της Πετρούπολης. ένας ψηλός. κι εμείς πρέπει ν' απαντήσουμε σ' αυτό με αποφασιστική και αμείλιχτη επίθεση. τότε είμαστε αρκετά ρεαλιστές πολιτικοί ώστε να μη σταματήσουμε μπροστά σε τέτοια εμπόδια.» Αυτά όλα είναι μια μικρή μόνο απεικόνιση των ανήσυχων γεγονότων εκείνων των πυρετωδών ημερών. Αν τελικά πετύχουν να το ματαιώσουν. ο Τρότσκι στιγμάτισε τους ισχυρισμούς των αστικών εφημερίδων. ότι οι αντιδραστικοί σκοπεύουν να συντρίψουν την επανάσταση και πως σε περίπτωση ανάγκης πρέπει ν' αντιταχθεί ένοπλη αντίσταση.. Το δημόσιο εργοστάσιο του Σεστρορέτσκ..Πάλι κυκλοφορούν στην πόλη φήμες ότι προετοιμάζονται επιθετικές ενέργειες.. τότε θ' απαιτήσουμε να παραιτηθεί η προσωρινή κυβέρνηση και να μεταβιβαστεί όλη η εξουσία στα Σοβιέτ.Όσο η δημοκρατία δεν έχει συσπειρώσει τις κύριες δυνάμεις της κι όσο η αντίσταση ενάντια στην επιρροή της είναι ακόμα αρκετά μεγάλη.

. από την οποία δεν έμεινε ούτε ίχνος στην ιστορία. της στρατιωτικής οργάνωσης. ότι προτιμά τη γερμανική διπλωματία από τη ρωσική. Η απόφαση πάρθηκε με 19 ψήφους υπέρ. Η αριστερή πτέρυγα του Σοβιέτ τρανταζόταν από αγανάχτηση. που.". Ηταν η τελευταία φορά που δέχτηκε τους δημοσιογράφους. της πιο δραστήριας πολιτικής κι αυτή είναι μόνο η ένοπλη εξέγερση. Οι τσιφλικάδες ξέρουν πως η Συντακτική Συνέλευση θα τους πάρει οπωσδήποτε τη γη και γι' αυτό θέλουν να τη ματαιώσουν!". οι αγρότες και οι απλοί στρατιώτες. που το ένα παραχωρούσε προσωρινά τη γη στους αγρότες και το άλλο απαιτούσε δραστήρια ειρηνική εξωτερική πολιτική. Το άλλο πρωί. Η εξέγερση απορρίφθηκε! Τότε σηκώθηκε από τη θέση του ένας απλός εργάτης. που πάρθηκε στην προηγούμενη συνεδρίαση της ΚΕ. Η κυβέρνηση. συνέχισε. Σύντ. Ακόμα κι οι στρατιωτικοί ήταν ενάντια. Σ' αυτό το γράμμα ο Λένιν απέδειχνε με ατράνταχτα επιχειρήματα την ανάγκη της εξέγερσης. ο Μπουμπνόφ..Το Σοβιέτ της Πετρούπολης στην πραγματικότητα δεν αποφάσισε καμιά εκδήλωση. Το φύλλο αυτό κυκλοφόρησε την 1 του Νοέμβρη (19 Οχτώβρη). "Μιλώ εξ ονόματος του προλεταριάτου της Πετρούπολης. Εγινε ψηφοφορία. Ο Ζινόβιεφ και ο Κάμενεφ ψήφισαν πάλι ενάντια στην απόφαση της ΚΕ. Κάνετε όπως καταλαβαίνετε. Στη συνεδρίαση αυτή έπαιρναν μέρος οι κορυφαίες διάνοιες του κόμματος. πήραμε συνέντευξη από τον Κερένσκι. Θέλουν να μας πεθάνουν από την πείνα ή να μας εξαναγκάσουν να καταφύγουμε στη βία!". τα μέλη των στρατιωτικών επιτροπών και τα μέλη της ΚΕΕ. Ενάντια στην απόφαση που πρότεινε ο Λένιν ψήφισαν ο Ζινόβιεφ και ο Κάμενεφ. η Κολοντάι. του Σοβιέτ της Πετρούπολης. στον Εργατικό Δρόμο δημοσιεύτηκε το πρώτο μέρος από το "Γράμμα προς τους συντρόφους" του Λένιν . των επαγγελματικών συνδικάτων. της Κομματικής Επιτροπής της Πετρούπολης. καθώς και αντιπρόσωποι των εργατών και της φρουράς της Πετρούπολης..μια από τις πιο τολμηρές ενέργειες. ο Ουρίτσκι. και στην οποία πήρε μέρος ο Λένιν. σοσιαλιστές . ότι αν αφήστε να διαλυθούν τα Σοβιέτ. σελ. Λόγια περισσότερο προφητικά απ' ό. Απαντα. ο Τζερζίνσκι. από την πλευρά της. εξακολουθούσε να κάνει καμπάνια ενάντια στην ένοπλη εξέγερση. φώναζε. Ολος ο κόσμος νομίζει πως η ρωσική επανάσταση τέλειωσε. στην οποία παραβρίσκονταν αντιπρόσωποι της εκτελεστικής επιτροπής της κομματικής οργάνωσης της Πετρούπολης. σύμφωνα με τα λεγόμενά του. "Αυτός ο Κερένσκι μόνο τους τσιφλικάδες υποστηρίζει. Στις 29 (16) του Οχτώβρη μεικτή επιτροπή της κυβέρνησης και του Σοβιέτ της δημοκρατίας έκανε βιαστικά δύο νομοσχέδια. σύμφωνα με τα λεγόμενά του. ότι η αντικειμενική κατάσταση τόσο στη Ρωσία. με το πρόσχημα ότι δεν υπάρχουν καύσιμα και πρώτες ύλες. δεν εκτίθεται σωστά. ο Τρότσκι. (1) Η πορεία της συζήτησης για την ένοπλη εξέγερση στις ιστορικές συνεδριάσεις της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος των μπολσεβίκων. οι εργάτες. οι αξιωματικοί. Κάμενεφ και Ζινόβιεφ. ειρωνεύτηκε τον Τερεσένκο και δήλωσε ανοιχτά. ο Λόμοφ. Στη σύσκεψη αυτή ο Λένιν ανακοίνωσε την απόφαση. υπαγορεύει την ανάγκη της πιο αποφασιστικής. όλοι οι αρχηγοί του. Ενας αγρότης μίλησε για τις ταραχές στο Τβερ. 5η έκδοση. Η εργοστασιακή επιτροπή. Το πρόσωπό του ήταν παραμορφωμένο από οργή. Η απόφαση για ένοπλη εξέγερση πάρθηκε σε κλειστή συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος στις 23 (10) του Οχτώβρη του 1917.διανοούμενοι. η δεξιά πτέρυγα των μπολσεβίκων. Ο Λένιν πρότεινε στη σύσκεψη απόφαση που χαιρέτιζε και υποστήριζε την απόφαση της ΚΕ για την εξέγερση (Βλέπε. όμως σας δηλώνω. "Αυτό είναι προβοκάτσια. δήλωσε απότομα. στις 29 (16) του Οχτώβρη. είπε με πίκρα. τόνισε ότι "η επαναστατική δημοκρατία" θα καταστρέψει τη Ρωσία. ο Ζινόβιεφ. Σύντ. αλλά με πάθος. Από τους διανοούμενους υπέρ της εξέγερσης ήταν μόνον ο Λένιν και ο Τρότσκι.τι μπορούσε να φανταστεί ο ίδιος. ο Σοκόλνικοφ. έγινε πλατιά σύσκεψη της ΚΕ του κόμματος. Ωστόσο. Ο Λένιν υπογράμμισε στο λόγο του. μαζί με δύο άλλους ανταποκριτές.. είτε εξέγερση. Κάνει λάθος. Ενάντιά τους μιλούσαν απλά. Η επιτροπή συνεδρίαζε όλη τη νύχτα της 23 (10) του Οχτώβρη. τόμ.. των εργοστασιακών επιτροπών. Το πρωί της 31 (18) του Οχτώβρη (2). 396 . Η ρωσική επανάσταση μόλις αρχίζει. 2 κατά και 4 αποχές.. (2) Δεν είναι σωστή η ημερομηνία. (1). καθοδηγούμενη από τους Ριαζάνοφ. δεν μπορούσε να μην υπολογίσει τη σημασία των επιτυχιών της μπολσεβίκικης προπαγάνδας. Μέσος δρόμος δεν υπάρχει".. Ασυνήθιστα θυελλώδης ήταν η συνεδρίαση του Σοβιέτ της Πετρούπολης στις 30 (17) του Οχτώβρη. "Ο ρωσικός λαός. που είδε ποτέ ο κόσμος. 34. Μ' αυτόν συμφώνησαν μερικοί στρατιώτες. των σιδηροδρομικών. που την παρακολούθησα κι εγώ και που κράτησε όλη τη νύχτα. Υστερα από 6 ημέρες. ξετινάζοντας λεπτομερειακά όλες τις αντιρρήσεις του Κάμενεφ και του Ριαζάνοφ: "Είτε πέρασμα με το μέρος των φιλελευθέρων και ανοιχτή παραίτηση από το σύνθημα: "όλη η εξουσία στα Σοβιέτ". Την άλλη μέρα ο Κερένσκι κατάργησε την ποινή του θανάτου στο μέτωπο. ο Σβερντλόφ. τότε εμείς δε θα σας ακολουθήσουμε πια!". ο Κάμενεφ. Εμείς είμαστε υπέρ της εξέγερσης. τον Οχτώβρη του 1917. υποφέρει από το οικονομικό χάος και έχει απογοητευτεί από τους συμμάχους. Ενας μηχανικός από το εργοστάσιο του Πουτίλοφ μίλησε για το πώς η διεύθυνση έκλεινε το ένα ύστερα από τ' άλλο τα τμήματα. ο Στάλιν. Την ίδια ακριβώς ημέρα ο αρχηγός των καντέ Πάβελ Μιλιουκόφ έβγαλε έναν εντυπωσιακό λόγο στο Σοβιέτ της δημοκρατίας. 18 . Υστερ' απ' αυτό έγινε ξανά ψηφοφορία κι η εξέγερση αποφασίστηκε. ανακάλυψε τεράστια αποθέματα κρυμμένα. Το ίδιο ακριβώς βράδυ άρχισε πανηγυρικά η πρώτη συνεδρίαση της καινούριας "Επιτροπής για το δυνάμωμα του δημοκρατικού καθεστώτος και την πάλη ενάντια στην αναρχία και την αντεπανάσταση".397). καυτηρίασε την εντολή του Σκόμπελεφ σαν γερμανόφιλη. όσο και στην Ευρώπη. όμως στην Κεντρική Επιτροπή του μπολσεβίκικου κόμματος το ζήτημα της εξέγερσης είχε κιόλας συζητηθεί.. προκλήθηκαν από τη σύλληψη των αγροτικών επιτροπών. Ηρθαν όλοι οι "μετριοπαθείς".

. πως οι Εβραίοι κρύβουν τα τρόφιμα κι ότι ενώ ο λαός πεινά. μα στον πόλεμο. μενσεβίκος . η σαμπάνια έτρεχε ποτάμι. γίνονταν συλλαλητήρια.. ιδιαίτερα οι μενσεβίκοι κι οι εσέροι. Κραυγές. Κάτω από την κρύα διαπεραστική βροχή... με ξαναμμένα μάτια. κινούνταν πάνω .. Κι απάνω χιλιάδες άνθρωποι συνωστίζονταν στην πελώρια αίθουσα. Εκείνες τις μέρες η Πετρούπολη παρουσίαζε ένα αλλόκοτο θέαμα.. που έτρεμαν κάτω από την κρύα βροχή. είναι δημαγωγοί!". Γερμανοί πράκτορες. Μια μέρα είδα στην οδό Σαντόβαγια. εκπαιδευόταν η Κόκκινη Φρουρά. Στο Σμόλνι. Ηταν ο Τσουντνόβσκι. μέρα και νύχτα.. γιατί ο στρατός διαθέτει ακόμα πυροβόλα. Μοναρχικές συνωμοσίες.. απάντησε αυστηρά ο Τσουντνόβσκι. ολόκληρα εικοσιτετράωρα. Η μάζα των στρατιωτών ζητά να γίνει η Συντακτική Συνέλευση ακριβώς στην προθεσμία που καθορίστηκε κι όποιος δοκιμάσει να τη ματαιώσει. αδύνατος. που ήταν επικίνδυνο να περάσει κανείς από απόμερους δρόμους.κάτω στη λεωφόρο Νέφσκι.. κάτω από το γκρίζο βαρύ ουρανό..Ενας απ' τους στρατιώτες άρχισε έτσι: "Σύντροφοι! Σας φέρνω χαιρετισμούς από κείνη τη θέση. φώναξε κάποιος στρατιώτης. που ζητούσαν απ' όλους τους διερχόμενους άδεια.". "Οι αξιωματικοί.".. αυτό θα το θέλατε πολύ!"... Κάτι μυστηριώδη πρόσωπα γύριζαν γύρω από τις ουρές που σχηματίζονταν στους φούρνους και τα γαλακτοπωλεία και ψιθύριζαν στις δύστυχες γυναίκες. Αμέσως ύστερα απ' αυτόν μίλησε ένας αξιωματικός. Οι χαρτοπαικτικές λέσχες δούλευαν πυρετώδικα από χαραυγή σε χαραυγή. 19 . ιλιγγιώδη σχέδια κερδοσκόπων και λαθρεμπόρων. νεαρός στρατιώτης. Κατόπιν σηκώθηκε ένας ψηλός. Δεν επιτρέπουν να κυκλοφορούν οι εφημερίδες μας στα χαρακώματα. Μια κραυγή από κάποια θέση: "Ναι. Δεν τον άφησαν περισσότερο να μιλήσει. βούιζαν σαν κυψέλες.. γύριζαν στους δρόμους και γέμιζαν τα καφενεία κοινές γυναίκες... Σ' όλους τους στρατώνες. εκατοντάδες στρατιώτες κι εργάτες κοιμούνταν κάτω στο πάτωμα. όπου οι άνθρωποι σκάβουν τους τάφους τους και τους ονομάζουν χαρακώματα!". θα είναι καταραμένος και καταραμένος όχι μόνο πλατωνικά. φορώντας διαμάντια και πολύτιμες γούνες. Τον δέχτηκαν με ενθουσιώδη χειροκροτήματα. τα μέλη του Σοβιέτ ζουν μέσα στην πολυτέλεια. όπου συνεδρίαζε θυελλώδικα το Σοβιέτ της Πετρούπολης. τα γραφεία των επιτροπών γέμισαν με όπλα. πιάνουν τους ομιλητές μας!. "Γιατί δε μιλάτε για την έλλειψη ψωμιού. Αφηγήθηκε με πόση λύσσα έγιναν στην 5η Στρατιά οι εκλογές για τη Συντακτική Συνέλευση. στο κέντρο της πόλης. Αρνούνται να συγκαλέσουν συνεδρίαση του Σοβιέτ μας. "Δε ζει μόνο με ψωμί ο άνθρωπος". Τις νύχτες. "Ας ξεχάσουμε για λίγο καιρό την ταξική πάλη. που πιάστηκε να κλέβει. Ποιον... ειρωνικά χειροκροτήματα. στην κύρια είσοδο και στις εξώπορτες στέκονταν αυστηροί σκοποί. Σαν κύματα παλίρροιας.. "Η μάζα των στρατιωτών δεν έχει πια εμπιστοσύνη στους αξιωματικούς της. "Αυτοί οι μπολσεβίκοι προπαγανδιστές... Πριν όμως από κάθε αλλαγή είναι ανάγκη να κερδίσουμε τον πόλεμο. μαζεύονταν πυκνά πλήθη λαού.. Στους δρόμους. Μας προδίνουν ακόμα κι οι στρατιωτικές επιτροπές. στο πηχτό νυχτερινό σκοτάδι. που θεωρούνταν σκοτωμένος στην επίθεση του Ιούλη και τώρα ήταν σαν να νεκραναστήθηκε. Το κακό για μας δε βρίσκεται στην κυβέρνηση. η τεράστια ανήσυχη πόλη τραβούσε όλο και πιο γοργά ν' ανταμώσει.. Τα γραφεία των επιτροπών. Οι εφημερίδες παίρνονταν με μάχη. το ποντάρισμα έφτανε μέχρι διακόσιες χιλιάδες ρούβλια. πως μια μάζα από εκατοντάδες ανθρώπους έδερνε αλύπητα ένα στρατιώτη. Εμπαιναν κι έβγαιναν οι σύνδεσμοι. πιάνοντας όλο τον άδειο χώρο. προσπαθούν σκόπιμα να στείλουν τους μπολσεβίκους καταπάνω στις σφαίρες.".". Οι ληστείες έφτασαν σε τέτοιο βαθμό.". Στα εργοστάσια. αντιπρόσωπος του Σοβιέτ του Βίτεμπσκ.. "Η ουσία δε βρίσκεται στο ποιος είναι στην εξουσία.αμυνίτης. ατέλειωτες και ζωηρές συζητήσεις. Η αίθουσα τραντάζεται από τα χάχανα..

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ Την παραμονή
Στις σχέσεις ανάμεσα σε μια αδύνατη κυβέρνηση κι έναν εξεγερμένο λαό αργά ή γρήγορα έρχεται η στιγμή, που κάθε βήμα της εξουσίας εξαγριώνει τις μάζες και κάθε άρνησή της να δράσει τους προκαλεί την περιφρόνηση. Το σχέδιο εκκένωσης της Πετρούπολης προκάλεσε θύελλα αγανάχτησης. Η δημόσια δήλωση του Κερένσκι, πως η κυβέρνηση δεν είχε καθόλου τέτοια πρόθεση, έγινε δεκτή με χαλάζι από ειρωνείες. "Κολλημένη στον τοίχο από την πίεση της επανάστασης - διαλαλούσε ο Εργατικός Δρόμος -, η κυβέρνηση των ευνοουμένων της αστικής τάξης προσπαθεί να ξεγλιστρήσει, σκορπώντας ψεύτικες διαβεβαιώσεις ότι τάχα δεν ετοιμαζόταν να φύγει από την Πετρούπολη κι ότι δεν ήθελε να παραδώσει την πρωτεύουσα...". Στο Χάρκοβο (1), τριάντα χιλιάδες ανθρακωρύχοι οργανώθηκαν και αποδέχτηκαν εκείνο το εισαγωγικό σημείο του καταστατικού των "Βιομηχανικών εργατών του κόσμου" (2), που γράφει: "Η τάξη των εργατών και η τάξη των επιχειρηματιών δεν έχουν τίποτα το κοινό ανάμεσά τους". Η οργάνωση διαλύθηκε από τους κοζάκους και διώχτηκαν πολλοί ανθρακωρύχοι από τη δουλιά. Οι υπόλοιποι κήρυξαν γενική απεργία. Ο υπουργός Εμπορίου και Βιομηχανίας Κονοβάλοφ έστειλε το βοηθό του Ορλόφ να βάλει τέρμα στις ταραχές, δίνοντάς του ευρεία εξουσιοδότηση. Οι ανθρακωρύχοι μισούσαν τον Ορλόφ. Και η ΚΕΕ όχι μόνο υποστήριξε αυτό το διορισμό, αλλά και αρνήθηκε να απαιτήσει την απομάκρυνση των κοζάκων από το λεκανοπέδιο του Ντονέτς. Υστερα απ' αυτά ακολούθησε η διάλυση του Σοβιέτ της Καλούγκα. Οι μπολσεβίκοι, καταχτώντας την πλειοψηφία σ' αυτό το Σοβιέτ, πέτυχαν την απελευθέρωση μερικών πολιτικών κρατουμένων. Η Δούμα της πόλης, με τη συγκατάθεση του κυβερνητικού επιτρόπου, κάλεσε από το Μινσκ στρατό και κανονιοβόλησε το Σοβιέτ. Οι μπολσεβίκοι υποχώρησαν, όμως τη στιγμή που έβγαιναν από το κτίριο του Σοβιέτ οι κοζάκοι έπεσαν απάνω τους φωνάζοντας: "Ετσι θα γίνει και με όλα τα υπόλοιπα μπολσεβίκικα Σοβιέτ και στη Μόσχα και στην Πετρούπολη". Το επεισόδιο αυτό συντάραξε όλη τη Ρωσία... Στην Πετρούπολη τέλειωσε το συνέδριο των Σοβιέτ της Βόρειας Περιοχής, που το παρακολουθούσε ο μπολσεβίκος Κριλένκο. Το συνέδριο με συντριπτική πλειοψηφία πήρε απόφαση για τη μεταβίβαση όλης της εξουσίας στο Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ. Πριν να τελειώσει, το συνέδριο έστειλε χαιρετιστήριο στους συλληφθέντες μπολσεβίκους, αγγέλλοντας ότι η ώρα της απελευθέρωσής τους πλησιάζει. Ταυτόχρονα η πρώτη πανρωσική διάσκεψη των εργοστασιακών επιτροπών τάχθηκε κατηγορηματικά υπέρ των Σοβιέτ, παίρνοντας την εξής απόφαση: "... Ανατρέποντας την απολυταρχία στον πολιτικό τομέα η εργατική τάξη επιδιώκει το θρίαμβο του δημοκρατικού καθεστώτος και στον τομέα της παραγωγικής της δραστηριότητας. Εκφραση αυτής της προσπάθειας είναι η ιδέα του εργατικού ελέγχου, που γεννήθηκε στην περίοδο της οικονομικής παράλυσης, η οποία προκλήθηκε από την εγκληματική πολιτική των κυρίαρχων τάξεων...". Η ένωση των σιδηροδρομικών απαιτούσε την παραίτηση του υπουργού Μεταφορών Λιβερόβσκι. Ο Σκόμπελεφ από μέρους της ΚΕΕ υποστήριζε ότι με εντολή πρέπει να παρουσιαστεί στη διασυμμαχική διάσκεψη και διαμαρτυρήθηκε τυπικά ενάντια στην αποστολή του Τερεσένκο στο Παρίσι. Ο Τερεσένκο υπέβαλε την παραίτησή του... Ο στρατηγός Βερχόβσκι, μην μπορώντας να πραγματοποιήσει το σχέδιο αναδιοργάνωσης του στρατού που πρότεινε, πήγαινε πολύ αραιά στις συνεδριάσεις του υπουργικού συμβουλίου... Στις 3 του Νοέμβρη (21 Οχτώβρη) στην Κοινή Υπόθεση του Μπούρτσεφ δημοσιεύτηκε με μεγάλα γράμματα η παρακάτω έκκληση: "Πολίτες! Σώστε τη Ρωσία! Μόλις αυτή τη στιγμή έμαθα ότι χτες, στη σύσκεψη της επιτροπής άμυνας στο Συμβούλιο της δημοκρατίας, ο υπουργός των Στρατιωτικών στρατηγός Βερχόβσκι, ένας από τους κύριους ενόχους του θανάτου του στρατηγού Κορνίλοφ, πρότεινε να κλείσουμε ειρήνη με τους Γερμανούς κρυφά από τους συμμάχους... Αυτό είναι προδοσία της Ρωσίας! Ο Τερεσένκο δήλωσε, ότι η πρόταση του στρατηγού Βερχόβσκι ούτε καν συζητήθηκε στην προσωρινή κυβέρνηση. Η πρόταση αυτή, είπε ο Μ. Ι. Τερεσένκο είναι παράφρονη. Τα λόγια του στρατηγού Βερχόβσκι προκάλεσαν φρίκη στα μέλη της επιτροπής. Ο στρατηγός Αλεξέγεφ έκλαιγε. Οχι! Η πρόταση δεν είναι παράφρονη! Είναι χειρότερη από κάθε παραφρόνηση! Είναι ανοιχτή προδοσία της Ρωσίας! Για τα λόγια του Βερχόβσκι πρέπει να δώσουν απάντηση αμέσως ο Κερένσκι, ο Τερεσένκο και ο Νεκράσοφ. Πολίτες, όλοι στο πόδι. Προδίνουν τη Ρωσία! Σώστε τη!". Στην πραγματικότητα ο Βερχόβσκι έλεγε μόνο ότι είναι ανάγκη να πιέσουν τους συμμάχους να βιαστούν να κάνουν προτάσεις ειρήνης γιατί ο ρωσικός στρατός δεν μπορεί πια να πολεμήσει.

20

Η εντύπωση στη Ρωσία και στο εξωτερικό ήταν τεράστια. Ο Βερχόβσκι πήρε "αναρρωτική άδεια επ' αόριστο" και παραιτήθηκε από την κυβέρνηση. Η Κοινή Υπόθεση έκλεισε... Η Κυριακή, 4 του Νοέμβρη (22 Οχτώβρη), ορίστηκε σαν "Μέρα του Σοβιέτ της Πετρούπολης" και θα γιορταζόταν με ογκώδη συλλαλητήρια σ' όλη την πόλη. Αυτά τα συλλαλητήρια που οργανώθηκαν με πρόσχημα τη συγκέντρωση χρημάτων για τις σοβιετικές οργανώσεις και το σοβιετικό τύπο, στην πραγματικότητα ήταν επίδειξη δυνάμεων. Ξαφνικά ανακοινώθηκε ότι οι κοζάκοι όρισαν την ίδια ακριβώς ημέρα λιτανεία προς τιμή της θαυματουργής εικόνας που έσωσε τη Μόσχα από τον Ναπολέοντα, το 1812. Η ατμόσφαιρα ηλεκτρίστηκε. Η παραμικρότερη σπίθα μπορούσε ν' ανάψει την πυρκαγιά του εμφύλιου πολέμου. Το Σοβιέτ της Πετρούπολης κυκλοφόρησε την παρακάτω έκκληση με τίτλο: "Αδέλφια κοζάκοι! "... Εσάς κοζάκοι θέλουν να σας ξεσηκώσουν ενάντια σε εμάς, τους εργάτες και τους στρατιώτες. Αυτή την αδελφοκτόνα δουλιά κάνουν οι κοινοί μας εχθροί: οι καταπιεστές - ευγενείς, οι τραπεζίτες, οι τσιφλικάδες, οι παλιοί γραφειοκράτες, οι πρώην τσαρικοί λακέδες... Εμάς μας μισούν όλοι οι τοκογλύφοι, οι πλούσιοι, οι πρίγκιπες, οι ευγενείς, οι στρατηγοί και μαζί μ' αυτούς οι δικοί σας, οι κοζάκοι στρατηγοί. Αυτοί είναι έτοιμοι κάθε στιγμή να διαλύσουν το Σοβιέτ της Πετρούπολης, να στραγγαλίσουν την επανάσταση... Στις 22 του Οχτώβρη οργανώνεται κάποια κοζάκικη λιτανεία. Ο κάθε κοζάκος είναι ελεύθερος να πάρει μέρος ή όχι στη λιτανεία. Εμείς δεν ανακατευόμαστε σ' αυτή την υπόθεση και κανένα εμπόδιο δε βάζουμε σε κανέναν...". Η λιτανεία ματαιώθηκε στα βιαστικά...
(1) Οπως φαίνεται ο συγγραφέας είχε υπόψη του το ανθρακοφόρο λεκανοπέδιο του Ντονέτς. Σύντ. (2) "Οι βιομηχανικοί εργάτες του κόσμου", ήταν μια από τις επαναστατικές μαζικές συνδικαλιστικές οργανώσεις των ΗΠΑ. Ιδρύθηκε το 1905 κάτω από την επίδραση των επαναστατικών γεγονότων στη Ρωσία. Ουσιαστικά έπαψε να υπάρχει ύστερα από το 1930 γιατί εκφυλίστηκε σε σεχταριστική οργάνωση, που έχασε τη σύνδεση που είχε κάποτε με τις μάζες. Στην εποχή της άνθησης των "ΒΕΚ", έπαιρνε σ' αυτή δραστήριο μέρος και ο Τζον Ριντ. Σύντ.

Στους στρατώνες και τις εργατικές συνοικίες οι μπολσεβίκοι διέδιδαν το σύνθημά τους: "Ολη η εξουσία στα Σοβιέτ!" και οι πράκτορες των σκοτεινών δυνάμεων υποκινούσαν το λαό να σφάξει τους Εβραίους, τους μαγαζάτορες και τους αρχηγούς των σοσιαλιστών... Από τη μια μεριά ήταν τα εμπρηστικά άρθρα του μοναρχικού τύπου, κι από την άλλη η βροντερή φωνή του Λένιν: "Εξέγερση!... Δεν πρέπει να περιμένουμε περισσότερο!". Ακόμα κι ο αστικός τύπος ανησύχησε. Η εφημερίδα "Χρηματιστηριακές Υποθέσεις" αποκαλούσε την μπολσεβίκικη προπαγάνδα απόπειρα ενάντια στα "βασικά θεμέλια της κοινωνίας, ενάντια στο απαραβίαστο του ατόμου και το σεβασμό της ατομικής ιδιοκτησίας". Περισσότερο όμως απ' όλους έσταζαν φαρμάκι οι "μετριοπαθείς" σοσιαλιστικές εφημερίδες. "Οι μπολσεβίκοι είναι οι πιο επικίνδυνοι εχθροί της επανάστασης", τόνιζε η "Υπόθεση του Λαού". Η μενσεβίκικη "Ημέρα" έγραφε: "Η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να υπερασπίσει τον εαυτό της και μας". Η εφημερίδα του Πλεχάνοφ "Ενότητα" εφιστούσε την προσοχή της κυβέρνησης στο γεγονός ότι οι εργάτες της Πετρούπολης εξοπλίστηκαν κιόλας και απαιτούσε αποφασιστικά μέτρα ενάντια στους μπολσεβίκους. Και η κυβέρνηση γινόταν κάθε μέρα όλο και πιο ανίσχυρη. Ακόμα κι η αυτοδιοίκηση της πόλης κατέρρευσε. Οι στήλες των εφημερίδων ήταν γεμάτες από ειδήσεις για θρασύτατες ληστείες και φόνους, οι εγκληματίες όμως παρέμεναν ατιμώρητοι... Από την άλλη πλευρά οι ένοπλες εργατικές περιπολίες φύλαγαν τις νύχτες τους δρόμους, καταδίωκαν τους πλιατσικολόγους και κατάσχεταν κάθε όπλο που έπεφτε στα χέρια τους. Την 1η του Νοέμβρη (19 Οχτώβρη) ο ανώτατος στρατιωτικός διοικητής της περιοχής της Πετρούπολης συνταγματάρχης Πολκόβνικοφ έβγαλε την παρακάτω διαταγή: "Παρά τις δύσκολες μέρες που περνάει η χώρα, στην Πετρούπολη συνεχίζονται οι ανεύθυνες εκκλήσεις για ένοπλες ενέργειες και πογκρόμ και συνάμα κάθε μέρα πληθαίνουν οι λεηλασίες και οι ασχημίες. Η κατάσταση αυτή αποδιοργανώνει τη ζωή των πολιτών και εμποδίζει την κανονική αυτή αποδιοργανώνει τη ζωή των πολιτών και εμποδίζει την κανονική λειτουργία των κυβερνητικών και κοινωνικών οργάνων. Με τη συναίσθηση της ευθύνης και του καθήκοντος απέναντι στην πατρίδα διατάσσω: 1. Κάθε στρατιωτικό τμήμα σύμφωνα με τις ειδικές οδηγίες στα όρια της περιοχής του να παρέχει κάθε δυνατή βοήθεια στα όργανα αυτοδιοίκησης της πόλης, στους κομισάριους και στην πολιτοφυλακή, για τη φρούρηση των κρατικών και κοινωνικών ιδρυμάτων. 2. Σε συνεργασία με το διοικητή της περιφέρειας και τον εκπρόσωπο της πολιτοφυλακής της πόλης να οργανωθούν περιπολίες και να παρθούν μέτρα για τη σύλληψη των εγκληματικών στοιχείωνκαι των λιποταχτών. 3. Ολα τα άτομα που εμφανίζονται στους στρατώνες και καλούν σε ένοπλη δράση και πογκρόμ, να συλλαμβάνονται και να οδηγούνται στο 2ο διοικητή της πόλης. 4. Απαγορεύονται οι διαδηλώσεις, τα συλλαλητήρια και οι πομπές στους δρόμους.

21

5. Οι ένοπλες ενέργειες και τα πογκρόμ να αντιμετωπίζονται αμέσως μ' όλες τις ένοπλες δυνάμεις που υπάρχουν στη διάθεσή μας. 6. Να προσφέρεται βοήθεια στους κομισάριους για τη ματαίωση των αυθαίρετων ερευνών και συλλήψεων. 7. Για ό,τι ήθελε συμβεί στον τομέα διάταξης των τμημάτων σας ν' αναφέρεστε αμέσως στο επιτελείο της περιοχής. Καλώ τις επιτροπές των τμημάτων κι όλες τις στρατιωτικές οργανώσεις να βοηθήσουν τους διοικητές να εκπληρώσουν τα καθήκοντα που τους ανατέθηκαν". Ο Κερένσκι δήλωσε στο Σοβιέτ της Δημοκρατίας ότι η προσωρινή κυβέρνηση είναι καλά ενημερωμένη για την προπαγάνδα που κάνουν οι μπολσεβίκοι κι ότι είναι αρκετά ισχυρή για να τα βγάλει πέρα με οποιαδήποτε διαδήλωση. Κατηγόρησε τις εφημερίδες "Νέα Ρωσία" και "Εργατικό Δρόμο" για παρόμοια εγκληματική δράση. "Η απόλυτη ελευθερία του τύπου, όμως, συνέχισε ο Κερένσκι, δεν επιτρέπει στην κυβέρνηση να πάρει μέτρα ενάντια στα ψέματα του τύπου... " (1). Δηλώνοντας πως ο μπολσεβικισμός και ο μοναρχισμός είναι μόνον διαφορετικές εκδηλώσεις μιας και της ίδιας προπαγάνδας, που εξυπηρετεί την αντεπανάσταση και που τόσο πολύ την επιθυμούν οι σκοτεινές δυνάμεις, συνέχισε: "Εγώ είμαι καταδικασμένος. Μου είναι όμως αδιάφορο ό,τι κι αν μου συμβεί, κι έχω το θάρρος να δηλώσω, ότι όλο το μυστικό για τα γεγονότα βρίσκεται στην πρωτοφανή προβοκάτσια που δημιούργησαν στην πόλη οι μπολσεβίκοι". Μέχρι τις 2 του Νοέμβρη (20 Οχτώβρη) είχαν έρθει για το συνέδριο των Σοβιέτ συνολικά δεκαπέντε αντιπρόσωποι. Την άλλη ημέρα έφτασαν τους εκατό και το επόμενο εικοσιτετράωρο, τους εκατόν εβδομήντα πέντε. Απ' αυτούς οι εκατόν τρεις ήταν μπολσεβίκοι... Για να υπάρχει απαρτία όμως χρειάζονταν τετρακόσιοι αντιπρόσωποι. Κι ως το συνέδριο υπολείπονταν μόνον τρεις μέρες... Βρισκόμουνα όλη την ώρα σχεδόν στο Σμόλνι. Ηταν δύσκολο πια να φτάσει κανείς εδώ. Στις εξώπορτες στέκονταν διπλή αλυσίδα από σκοπούς και μπροστά στην κύρια είσοδο υπήρχε μια μακριά σειρά από ανθρώπους που περίμεναν άδεια. Στο Σμόλνι επέτρεπαν να μπουν από τέσσερις άνθρωποι μαζί, αφού πρώτα εξακρίβωναν ποιος ήταν ο καθένας και μαθαίναν για ποια δουλιά ήρθε. Εδιναν άδειες, όμως το σύστημα άλλαζε πολλές φορές την ημέρα, γιατί οι κατάσκοποι καθημερινά σοφίζονταν διάφορους τρόπους για να μπουν στο μέγαρο... Μια φορά, πηγαίνοντας στο Σμόλνι, είδα μπροστά μου στην εξώπορτα τον Τρότσκι με τη γυναίκα του. Τους σταμάτησε ο σκοπός. Ο Τρότσκι ανακάτεψε όλες τις τσέπες του, αλλά στάθηκε αδύνατο να βρει την άδεια. Δεν πειράζει, είπε στο τέλος. Εμένα με ξέρετε. Το επίθετό μου είναι Τρότσκι. "Πού είναι η άδεια; απάντησε με πείσμα ο στρατιώτης. Η είσοδος απαγορεύεται, δεν ξέρω κανένα επίθετο εγώ". "Μα εγώ είμαι ο πρόεδρος του Σοβιέτ της Πετρούπολης". "Ε, λοιπόν, απάντησε ο στρατιώτης, αφού είστε τέτοιο σπουδαίο πρόσωπο, θα πρέπει να σας βρίσκεται έστω και ένα μικρό χαρτάκι". Ο Τρότσκι ήταν πολύ υπομονετικός. "Οδηγήστε με στο διοικητή", είπε. Ο στρατιώτης δίσταζε και μουρμούριζε πως δεν μπορεί ν' ανησυχεί το διοικητή για το χατίρι του κάθε περαστικού. Στο τέλος όμως, γνέφοντας με το κεφάλι του, κάλεσε τον κινητό σκοπό. Ο Τρότσκι του εξήγησε τη δουλιά που είχε. "Το επίθετό μου είναι Τρότσκι", επανέλαβε. "Τρότσκι... " έκανε ο σκοπός ξύνοντας το σβέρκο του. "Κάπου τ' άκουσα αυτό το όνομα... " πρόφερε αργά. "Αντε, καλά περάστε, σύντροφε". Στο διάδρομο έπεσα πάνω στον Καραχάν, μέλος της ΚΕ των μπολσεβίκων (2). Αυτός μου διηγήθηκε, τι είδους θα είναι η νέα κυβέρνηση: "Ευλύγιστη στην οργάνωση, ευαίσθητη στη λαϊκή θέληση, που θα εκφράζεται από τα Σοβιέτ και θα παρέχει την πιο μεγάλη ελευθερία στην τοπική πρωτοβουλία. Σήμερα η προσωρινή κυβέρνηση δένει την τοπική δημοκρατία, όπως ακριβώς γινόταν τον καιρό του τσάρου... Στην καινούρια κοινωνία η πρωτοβουλία θα ξεκινάει από κάτω. Οι μορφές της διοίκησης θα καθοριστούν σύμφωνα με το καταστατικό του σοσιαλδημοκρατικού εργατικού κόμματος της Ρωσίας. Βουλή θα είναι η καινούρια ΚΕΕ, που θα είναι υπεύθυνη απέναντι στο Πανρωσικό Συνέδριο των Σοβιέτ, το οποίο πρέπει να συνέρχεται πολύ συχνά. Τα υπουργεία δε θα τα διευθύνουν ξεχωριστοί υπουργοί αλλά συλλογικά όργανα, άμεσα υπεύθυνα μπροστά στα Σοβιέτ".
(1) Αυτή η δήλωση δεν ήταν απόλυτα ειλικρινής. Τον Ιούλη η προσωρινή κυβέρνηση έκλεισε τις μπολσεβίκικες εφημερίδες και τώρα ετοιμαζόταν να κάνει πάλι το ίδιο. Τζον Ριντ. (2) Ο Καραχάν δεν ήταν μέλος της ΚΕ. Σύντ.

Στις 30 (17) του Οχτώβρη αφού είχαμε μείνει σύμφωνοι από προηγούμενα με τον Τρότσκι, τον επισκέφτηκα σ' ένα μικρό αδειανό δωμάτιο, στο πάνω πάτωμα του Σμόλνι. Καθόταν στη μέση του δωματίου σε μια σκληρή καρέκλα, μπροστά σ' ένα άδειο τραπέζι. Του υπέβαλα πολύ λίγα ερωτήματα. Μιλούσε γρήγορα και πειστικά πάνω από μια ώρα. Αναφέρω τα πιο βασικά από τα λεγόμενά του, συγκρατώντας ακριβώς τις εκφράσεις του: "Η προσωρινή κυβέρνηση είναι ολότελα ανίσχυρη. Στην εξουσία βρίσκεται η αστική τάξη, όμως η εξουσία της είναι καμουφλαρισμένη με τον εικονικό συνασπισμό με τα αμυνίτικα κόμματα. Στη διάρκεια όλης της επανάστασης βλέπουμε να εξεγείρονται οι αγρότες, που κουράστηκαν πια να περιμένουν τη γη που τους υποσχέθηκαν. Από παρόμοια δυσαρέσκεια κατέχονται όλες οι εργαζόμενες τάξεις σ' ολόκληρη τη χώρα. Η κυριαρχία της αστικής τάξης μπορεί να

22

Εφόσον εμείς θα δημιουργήσουμε εδώ κυβέρνηση των Σοβιέτ. στο αγροτικό χωριό. Εγιναν απόπειρες να δημιουργηθεί εξουσία χωρίς τα Σοβιέτ. η φρουρά της Πετρούπολης τής έδωσε την απάντηση. είναι η σπονδυλική στήλη της επανάστασης. Στις 25 (12) του Οχτώβρη η εκτελεστική επιτροπή του Σοβιέτ της Πετρούπολης συζήτησε με κλειστές τις θύρες το ζήτημα της οργάνωσης ιδιαίτερης στρατιωτικής επιτροπής. η ρωσική επανάσταση θα υποστηρίξει μ' όλες τις δυνάμεις της την αρχή: "χωρίς προσαρτήσεις και επανορθώσεις."... Οι επιτροπές ορισμένων στρατιών. με κοζάκους και "τάγματα θανάτου".. αυτή δημιούργησε το Σοβιέτ των στρατιωτών βουλευτών. να μας αδειάσει τη γωνιά και να παραχωρήσει τη θέση της σε μια γνήσια λαϊκή κυβέρνηση. οι "μετριοπαθείς" σοσιαλιστές και η ΚΕΕ υποστήριζαν την κυβέρνηση. παρακάμπτοντας τις κυβερνήσεις. Η δική μας απάντηση θα είναι αποφασιστική. η επανάσταση βρίσκεται σε σιγουριά. όμως ακόμα πιο πολύ μας χρειάζεται να ξέρουμε ότι εδώ. στους βιομηχανικούς εργάτες.. δεν της φθάνουν όμως οι δυνάμεις. Αυτή ακριβώς ήταν εκείνη που έλυσε την υπόθεση στις μεγάλες μέρες του Φλεβάρη. Η εθνική αυτονομία δεν είναι πια αρκετή. Θα ολοκληρώσουμε το έργο που μόλις άρχισε το Φλεβάρη και τράβηξε προς τα μπρος στην περίοδο του κορνιλοφικού πραξικοπήματος. σύντροφοι. οι σκοποί αυτοί δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν για την ώρα. αν είναι ανίκανη να κλείσει ειρήνη. Κρατάτε τα μετόπισθεν.". που με μια φωνή δήλωναν: "Είναι αλήθεια ότι μας χρειάζονται ενισχύσεις. ανάμεσα στους στρατιώτες και τους αξιωματικούς έφτασε σε πρωτοφανή οξύτητα και αδιαλλαξία.. περιμένοντας αντικατάσταση κι ενισχύσεις.. Η αστική αντεπανάσταση οργανώνει όλες τις δυνάμεις της και περιμένει μόνο την κατάλληλη στιγμή για την επίθεση. Ευρωπαϊκή ομοσπονδιακή δημοκρατία. Με το τέλος αυτού του πολέμου βλέπω την Ευρώπη ν' αναμορφώνεται όχι από τους διπλωμάτες.. Υστερα πέρασε στην εξωτερική πολιτική της μελλοντικής κυβέρνησης: "Η πρώτη μας πράξη θα είναι η έκκληση για μια άμεση ανακωχή σ' όλα τα μέτωπα και για μια διάσκεψη όλων των λαών που θα συζητήσει τους δημοκρατικούς όρους ειρήνης... Ανάμεσα σ' αυτά τα δύο στρατόπεδα δεν υπάρχει ούτε μια ομάδα που να είχε και την παραμικρότερη σοβαρή σημασία. προτείνοντας ανακωχή.πραγματοποιηθεί μόνον με κορνιλοφικές μεθόδους. Τότε που η προσωρινή κυβέρνηση μιλούσε για εκκένωση της πόλης. Αν η Ευρώπη παραμείνει διαμελισμένη σε εθνικές ομάδες. "Χωρίς όμως δράση των ευρωπαϊκών μαζών. Ο στρατός είναι μαζί μας. κι εμείς θα κρατήσουμε το μέτωπο. Ηταν ολοφάνερο πως κάθε προσπάθεια εξέγερσης εξαρτιόταν ολοκληρωτικά από τη στάση της φρουράς της Πετρούπολης. Μόνο με ενωμένες τις προσπάθειες των λαϊκών μαζών.. θ' απευθυνθεί ανοιχτά και άμεσα προς όλους τους λαούς.η τελευταία και αποφασιστική μάχη. στηριζόμενα άμεσα στα στρατιωτικά χαρακώματα. με το κάπως ειρωνικό χαμόγελό του. Αυτό είναι το "lutte finale" . Η οικονομική πρόοδος απαιτεί την κατάργηση των εθνικών συνόρων. τότε ο ιμπεριαλισμός θα συνεχίσει τη δουλιά του.". Οι συμβιβαστές και οι πασιφιστές. Η φρουρά της Πετρούπολης αριθμούσε περίπου εξήντα χιλιάδες ανθρώπους και έπαιξε στην επανάσταση σοβαρό ρόλο. επειδή η κυβέρνησή μας. μόνο με τη νίκη της δικτατορίας του προλεταριάτου μπορεί να τελειώσει η επανάσταση. αυτή αναχαίτισε τον Κορνίλοφ στα πρόθυρα της Πετρούπολης. Ο βαθμός της δημοκρατικότητας της συνθήκης ειρήνης θα εξαρτηθεί από το βαθμό της επαναστατικής υποστήριξης που θα βρούμε στην Ευρώπη. αυτό θα είναι ισχυρός παράγοντας προς όφελος της άμεσης ειρήνης σ' όλη την Ευρώπη. Ολοι περίμεναν ότι μια ωραία πρωία θα εμφανιστούν αναπάντεχα στους δρόμους οι μπολσεβίκοι και θ' αρχίσουν να τουφεκίζουν όλους όσοι φορούν άσπρα κολάρα. Το σχέδιο της κυβέρνησης ήταν ν' αντικαταστήσει τα συντάγματα της φρουράς με "έμπιστα" τμήματα.". στην Πετρούπολη. Τα Σοβιέτ είναι η πιο ολοκληρωμένη μορφή λαϊκής εκπροσώπησης. Στο μέτωπο και στην Πετρούπολη γινόταν πλατιά ζύμωση.. Αυτή τη στιγμή στους διαδρόμους του Σοβιέτ της ρωσικής δημοκρατίας καταστρώνονται κάθε λογής αντεπαναστατικά σχέδια. Τα Σοβιέτ. μπορεί να σωθεί ο λαός. Η προσωρινή κυβέρνηση ετοιμαζόταν να στείλει τη φρουρά της Πετρούπολης στο μέτωπο. Την άλλη μέρα το στρατιωτικό τμήμα του Σοβιέτ της Πετρούπολης 23 ... Το κόμμα των καντέ είναι ο εκπρόσωπος της μαχητικής αντεπανάστασης. Τώρα μέσα στη φρουρά ήταν πάρα πολλοί μπολσεβίκοι. Στην πραγματικότητα όμως η εξέγερση έγινε πολύ απλά και ολότελα ανοιχτά. αλλά από το προλεταριάτο. να τι πρέπει να γίνει. στη βάση της ελεύθερης αυτοδιάθεσης των λαών" καθώς και τη δημιουργία ευρωπαϊκής ομοσπονδιακής δημοκρατίας. Αυτές οι απόπειρες δημιούργησαν μόνον αναρχία. Εννοείται πως στα λόγια αυτών που κατηγορούσαν τη φρουρά της Πετρούπολης για απροθυμία ν' αλλάξει τη σχετική της ανάπαυση με τη φρίκη της χειμερινής εκστρατείας. Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης. ανάμεσα στους εργάτες και τους εργοδότες. Το Σοβιέτ της Πετρούπολης φοβόταν τα σχέδια της κυβέρνησης. Ελεγαν πως πέρασαν πια οχτώ μήνες από τότε που η φρουρά της Πετρούπολης τεμπελιάζει κι αναπαύεται στους στρατώνες της πρωτεύουσας.. οι εσέροι κι οι μενσεβίκοι έχασαν όλο το κύρος τους. γιατί η πάλη ανάμεσα στους αγρότες και τους τσιφλικάδες. Ειρήνη σ' όλο τον κόσμο μπορεί να εξασφαλίσει μόνο η ευρωπαϊκή ομοσπονδιακή δημοκρατία". Οταν θα κλείσει ειρήνη. στο μεταξύ όμως από το μέτωπο κατέφθαναν εκατοντάδες αντιπρόσωποι των απλών στρατιωτών. είτε. πιο ολοκληρωμένη και από την άποψη της επαναστατικής πείρας και από την άποψη των ιδεών και των σκοπών. ενώ στο ίδιο διάστημα ο στρατός στο μέτωπο πεινάει και πεθαίνει. και χαμογέλασε ελαφρά. Ομως για την άρνηση να πάει στο μέτωπο υπήρχαν κι άλλες αιτίες... Τα Σοβιέτ όμως είναι οι εκπρόσωποι της λαϊκής υπόθεσης. "Ενα από τα δύο: Μια κυβέρνηση που είναι ανίκανη να προστατεύσει την πρωτεύουσα πρέπει είτε να κλείσει αμέσως ειρήνη.. υπήρχε ορισμένη δόση αλήθειας..

Την άλλη μέρα η ΚΕΕ συγκάλεσε δική της συνέλευση που αποτελούνταν στη συντριπτική πλειοψηφία από αξιωματικούς. Οι κορνιλοφικοί επιστρατεύουν δυνάμεις για να συντρίψουν το Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ και να ματαιώσουν τη Συντακτική Συνέλευση. ".είπε . όπου ήταν το επιτελείο του Καλέντιν. δίπλα στο Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης. που δήλωσε με λίγα λόγια. που βρέθηκε ξαφνικά μπροστά στον κίνδυνο. Με την πρώτη απόπειρα των σκοτεινών στοιχείων να προκαλέσουν στους δρόμους της πρωτεύουσας ταραχές. Πολίτες! Σας καλούμε να δείξετε απόλυτη ψυχραιμία και αυτοκυριαρχία.. Εστειλε σ' όλα τα τυπογραφεία διαταγή να μην τυπώνουν χωρίς την έγκρισή της κανενός είδους εκκλήσεις ή προκηρύξεις.. Το Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης αναλαβαίνει την ευθύνη της φρούρησης της επαναστατικής τάξης από τους αντεπαναστάτες και τις απόπειρες πογκρόμ. θα σας συλλάβουμε". Τα μεσάνυχτα της 5ης Νοέμβρη (23 του Οχτώβρη) ο ίδιος ο Κερένσκι έστειλε στο Σοβιέτ της Πετρούπολης τον Μαλέφσκι με πρόταση να στείλει αντιπρόσωπο στο επιτελείο. Εσάς δε σας αναγνωρίζουμε.. Στους αντιπροσώπους δήλωσαν ωμά: "Εμείς αναγνωρίζουμε μόνον την ΚΕΕ. ανακάλεσε την πρόταση. η φρουρά της Πετρούπολης και των περιχώρων της υπόσχεται στη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή πλήρη υποστήριξη σ' όλα τα βήματά της. Αρνήθηκαν. υποσχέθηκε στην επιτροπή.. αν χρειαστεί. Μαζί μ' αυτό. ματαιώνοντας την αποστολή δέκα χιλιάδων ξιφολογχών. Θα υποτασσόμαστε μόνον στις διαταγές του Σοβιέτ της Πετρούπολης.. Την Τρίτη το πρωί στις 6 του Νοέμβρη (24 του Οχτώβρη).εξέλεξε επιτροπή που κήρυξε μποϊκοτάζ σ' όλες τις αστικές εφημερίδες κι έδωσε μομφή στην ΚΕΕ για την πάλη της ενάντια στο συνέδριο των Σοβιέτ.να δημιουργήσουμε ειδική οργάνωση που θα την ακολουθούμε στη μάχη και θα πεθαίνουμε. έχοντας συναίσθηση της δύναμής της απαιτούσε αποφασιστικά να μπει κάτω από τις διαταγές της το επιτελείο της περιοχής της Πετρούπολης.. Ταυτόχρονα οι πογκρομιστές μπορεί ν' αποπειραθούν να δημιουργήσουν στους δρόμους της Πετρούπολης ταραχές και σφαγές. στο πιο κοντινό στρατιωτικό τμήμα. ότι δε θα τιμωρηθεί κανένα από τα μέλη της σε περίπτωση που θα διαλύονταν εθελοντικά. Η φρουρά της Πετρούπολης δε θα επιτρέψει κανενός είδους βία και ασχημίες. όμως μέσα σε μια ώρα ο στρατηγός Μανικόφσκι. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Η αντιπροσωπεία του στρατιωτικού τμήματος του Σοβιέτ της Πετρούπολης παρακάλεσε να γίνει δεκτός αντιπρόσωπός της στο επιτελείο της περιοχής της Πετρούπολης. κι αν παραβιάσετε κανένα νόμο. που θα εκδίδονται από τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή του". που προορίζονταν για το Νοβοτσερκάσκ. Στις 3 του Νοέμβρη (21 του Οχτώβρη) ένα ογκώδες συλλαλητήριο των στρατιωτών στο Σμόλνι αποφάσισε: "Χαιρετίζοντας τον σχηματισμό της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή συμφώνησε. Τα τοπικά στρατιωτικά τμήματα διατάχθηκαν να περιμένουν οδηγίες από το τμήμα των στρατιωτών του Σοβιέτ της Πετρούπολης. Κάθε είδους προβοκατόρικες απόπειρες από μέρους των κορνιλοφικών και της αστικής τάξης να σπείρουν ζιζάνια και σύγχυση στις επαναστατικές γραμμές θ' αντιμετωπίσουν "αμείλιχτη αντίσταση"". που εκτελούσε καθήκοντα υπουργού των Στρατιωτικών. ο Τρότσκι σε ανοιχτή συνεδρίαση του Σοβιέτ της Πετρούπολης πρότεινε να επικυρωθεί τυπικά η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. η πόλη αναστατώθηκε από την έκκληση που κυκλοφόρησε στους δρόμους με την υπογραφή:"Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Τη μια από το Σοβιέτ και την άλλη από τη φρουρά. η φρουρά της Πετρούπολης δηλώνει: για τη φρούρηση της επαναστατικής τάξης στην Πετρούπολη βρίσκεται όλη η φρουρά μαζί με το οργανωμένο προλεταριάτο. Στην αντιπροσωπεία της φρουράς δεν επιτράπηκε να βγει από την Πετρούπολη.. λεηλασίες.. "Πρέπει. Ηταν όμως αργά πια. ότι διέταξε κιόλας τη φρουρά της Πετρούπολης να πιάσει θέσεις στα χαρακώματα και πως είναι άσκοπο να γίνεται κουβέντα γι' αυτό το ζήτημα. δίπλα στο Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης": "Προς τον πληθυσμό της Πετρούπολης Πολίτες! Η αντεπανάσταση σήκωσε το εγκληματικό της κεφάλι. Αρνήθηκαν. που θα κατευθύνονται στην πιο στενή σύνδεση του μετώπου με τα μετόπισθεν για το συμφέρον της επανάστασης.. Η κυβέρνηση. ". . οι εγκληματίες θα εξαφανιστούν από το πρόσωπο της Γης. Στο οπλοστάσιο του Κρονβέρσκι παρουσιάστηκαν ένοπλοι κομισάριοι κι άρπαξαν τεράστιο αριθμό όπλων και πολεμοφοδίων. Στο Πσκοφ δέχτηκε την αντιπροσωπεία του Σοβιέτ ο διοικητής του Βόρειου Μετώπου στρατηγός Τσερεμίσοφ. 24 . Αποφασίστηκε να στείλουν στο μέτωπο δύο αντιπροσωπείες για διαπραγματεύσεις με τις επιτροπές των στρατιωτών και με τις διοικήσεις. δημιούργησε ιδιαίτερη επιτροπή για το συντονισμό της δουλιάς με το επιτελείο κι έστειλε σ' όλους τους τομείς της Πετρούπολης τους κομισάριούς της.. Ο πληθυσμός καλείται να πιάνει τους αλήτες και τους εκατονταρχίτες πράκτορες και να τους παραδίνει στους κομισάριους του Σοβιέτ. καβγάδες ή πυροβολισμούς. Κυβέρνησή μας είναι το Σοβιέτ της Πετρούπολης. Το Σοβιέτ της Πετρούπολης απαίτησε να μην εκδίδεται καμιά διαταγή χωρίς την έγκριση του τμήματος των στρατιωτών. Στις 29 (16) Οχτώβρη. Η υπόθεση της τάξης και της επανάστασης βρίσκεται σε σταθερά χέρια. Στις 30 (17) του Οχτώβρη (1) η συνέλευση των αντιπροσώπων όλων των συνταγμάτων της Πετρούπολης πήρε την παρακάτω απόφαση: "Η φρουρά της Πετρούπολης δεν αναγνωρίζει πια την προσωρινή κυβέρνηση.

"Ναι.. με μαλλιά αρουραίου. Ο Λένιν έλεγε: "Στις 24 του Οχτώβρη θα είναι πολύ νωρίς να ενεργήσουμε: για την εξέγερση είναι απαραίτητη η πανρωσική βάση.". ήταν απορροφημένος με την επεξεργασία των σχεδίων κατάληψης της πρωτεύουσας. Τη στιγμή που έμπαινα ο αριστερός εσέρος Καρέλιν διάβαζε φωναχτά το κύριο άρθρο των "Τάιμς του Λονδίνου". Αμέσως ύστερα απ' αυτόν μίλησε ο Τερεσένκο. και μια μεγάλη οργανωμένη συνέλευση είναι δύσκολο να πάρει αστραπιαία και αποφασιστικά μέτρα. μέλος της οργάνωσης των μπολσεβίκων της Πετρούπολης. κάποτε αξιωματικός του τσαρικού στρατού. ούτε μια ζωντανή φωνή από τον πραγματικό εξωτερικό κόσμο δεν μπορεί να διεισδύσει σ' αυτή την ψηλή κρύα αίθουσα και ότι η προσωρινή κυβέρνηση έσπασε τα μούτρα της στον ίδιο ακριβώς βράχο του πολέμου και της ειρήνης. Μενσεβίκοι. μα ποτέ δεν άκουσα τόσες λέξεις". Στην Πετρούπολη συγκεντρώνονταν απαρατήρητα τα πιστότερα συντάγματα.. που έγινε με κλειστές τις θύρες. Σήκωσε τους ώμους και χαμογέλασε.. Σ' ένα από τα δωμάτια του απάνω πατώματος καθόταν ένας λεπτοπρόσωπος άνθρωπος. στο οποίο λεγόταν: "Ο μπολσεβικισμός πρέπει να θεραπευτεί με τις σφαίρες". πήραν μαζί τους όλη τη ζωντάνια. που τον υποδέχτηκαν από τ' αριστερά με φωνές: "Να παραιτηθείς! Να παραιτηθείς!". οι αντιπρόσωποι της κυβέρνησης και της ΚΕΕ πρέπει να υποστηρίξουν ενιαία άποψη και ακριβώς την άποψη τη δική του.. που έμοιαζε με κοσμικό δανδή. Φωνές απ' τα δεξιά: "Ναι! Ναι!". Ουκρανία. εμφανίστηκαν κοζάκικες περιπολίες. Κατεβαίνοντας προς τα κάτω σκεπτόμουν πως παρ' όλες αυτές τις θυελλώδεις συζητήσεις. Λυσσώδεις συζητήσεις για την εξωτερική πολιτική του Τερεσένκο. Τη Δευτέρα στις 5 του Νοέμβρη (23 Οχτώβρη) το πρωί. πέρασε στην ημερήσια διάταξη. Κατόπιν ο Σκόμπελεφ. ένας κύριος με μεγάλη επιρροή στους κύκλους των καντέ.... κάποιος Οφσέγενκο. που προηγούμενα σύντριψε και την κυβέρνηση του Μιλιουκόφ. Ειδοποιήθηκα από τον Ζάλκιντ (2) και περίμενα τ' αποτελέσματα της σύσκεψης πίσω από την πόρτα.. που ήταν το ίδιο αντιπαθητικοί στο λαό. Ο μαθηματικός και σκακιστής.. και κατόπιν επαναστάτης και εξόριστος. Ο Πολκόβνικοφ έβγαζε τη μια διαταγή πάνω στην άλλη. Σύντ. Ηταν παρόντες όλοι οι ξένοι διπλωμάτες.. απειλώντας να καταπνίξει την παραμικρότερη ανυπακοή "με τα πιο αποφασιστικά κατασταλτικά μέτρα". Α. στο διάδρομο. για να μπορούμε να πούμε σ' αυτό: Να η εξουσία! Τι θα κάνετε μ' αυτήν. ντυμένος με ένα κομψό μακρύ σακάκι. διαλεγμένα από τις μεραρχίες. η Κρονστάνδη και η Φινλανδία κηρύχτηκαν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.. Σχόλια για το επεισόδιο Μπούρτσεφ . πετάχτηκα μια στιγμή στα ανάκτορα του Μερένσκι. με το καλοπεριποιημένο ξανθό γένι του και με τα κίτρινα κατσαρά μαλλιά. ο υπουργός Λαϊκής Παιδείας Κίσκιν.Βερχόβσκι. αδειανές από την ίδια μέρα που άρχισε η συζήτηση του Σοβιέτ. τρουντοβίκοι.Πήρε δραστήριομέρος στην Οχτωβριανή Επανάσταση. Στο διάδρομο με συνάντησε ο καθηγητής Σάτσκι. Η αστική εφημερίδα "Νέοι Καιροί" έγραφε ειρωνικά απ' αφορμή αυτό το μέτρο: "Για ποιο λόγο η κατάσταση πολιορκίας. υποστήριξε με τόνο ικετευτικό τη σοβιετική εντολή. Και η κυβέρνηση ετοιμαζόταν από την πλευρά της για τη μάχη.". Στους δρόμους. Αλλη εξουσία δεν έχει. εκτός από τον Ιταλό πρεσβευτή. Δίνοντας μου το παλτό.Στις 3 του Νοέμβρη (21 του Οχτώβρη) οι αρχηγοί των μπολσεβίκων μαζεύτηκαν στην ιστορική τους σύσκεψη. Τον ρώτησα τι σκέπτεται για τις μπολσεβίκικες ενέργειες. με το παρατσούκλι Αντόνοφ. που θα της έδινε τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει δύναμη. Αγγλοι ιμπεριαλιστές. την ημέρα που ανοίγει το Συνέδριο. για να ιδώ τι γίνεται στο Σοβιέτ της Ρωσικής Δημοκρατίας. 25 . Σύντ. ο Καρέλιν φώναζε: "Κι αυτά πάλι δικές σας ιδέες είναι!". μου διηγήθηκε τι γίνεται εκεί. Στα χειμερινά ανάκτορα πήρε διάταξη το πυροβολικό της Σχολής των Ευελπίδων. Είπε έπειτα λίγα λόγια για την αποκατάσταση της πειθαρχίας στο στρατό και για τη συνέχιση του πολέμου ως τη νίκη. Από την άλλη μεριά στις 26 του Οχτώβρη θα είναι πολύ αργά να ενεργήσουμε: σ' αυτό το διάστημα το Συνέδριο θα οργανωθεί. διορίστηκε έκτακτος κομισάριος για τη διατήρηση της τάξης στην Πετρούπολη. για τον οποίον έλεγαν. Σαράντα πέντε χρόνια ζω στον κόσμο.. (1) Αυτή η συνέλευση έγινε στις 31 (18) του Οχτώβρη. και στις 24 δε θα φτάσουν ακόμα όλοι οι αντιπρόσωποι του συνεδρίου. ξέρω ότι σκέπτεστε έτσι. μπολσεβίκοι. Στην πιο καλύτερη περίπτωση η κυβέρνηση μπορεί μόνο να διεξάγει διαπραγματεύσεις με κείνους που συμφωνούν να συζητήσουν μαζί της. πως τσακίστηκε κυριολεχτικά σ' ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα στο Κάρσο. που ήταν σκορπισμένες σ' όλο το μέτωπο. Η Πετρούπολη. (2) Ζάλκιντ Ι. Απευθυνόμενος στους καντέ. βγαίνοντας από το δωμάτιο. Οταν οι μπολσεβίκοι το εγκατέλειψαν. απάντησε θυμωμένα ο Καρέλιν. Ο Τερεσένκο υποστήριζε πως στη διάσκεψη του Παρισιού. ο θυρωρός μουρμούρισε: "Οχι. Οι μπολσεβίκικες θέσεις ήταν αδειανές. για τις οποίες τόσα πολλά λένε. Φινλανδία.. μαθηματικός και σκακιστής. Το πιο μισητό μέλος της κυβέρνησης. Ο Βολοντόρσκι. Το Σοβιέτ της Ρωσικής Δημοκρατίας μέσα σε θόρυβο και θυελλώδεις διαμαρτυρίες απ' τα αριστερά.. Γερμανοί ιμπεριαλιστές. Εμείς πρέπει να ενεργήσουμε στις 25 του Οχτώβρη. . Αλλά τολμήστε να τις εφαρμόσετε στην πράξη!". με μακριά μαλλιά. πρώτη φορά ύστερα από τις μέρες της εξέγερσης του Ιούλη. Αυτός διόρισε σαν βοηθούς του τους Ρούντεμπεργκ και Παλτσούσκι. Η κυβέρνηση έπαψε πια να έχει την εξουσία. Δε διαθέτει ούτε το ηθικό κύρος ούτε τον απαραίτητο μηχανισμό. κάτι θα γίνει με την κακόμοιρη τη Ρωσία!.

ένας πελώριος γενάτος ναύτης. Η πόλη ήταν εκνευρισμένη κι αναταραζόταν σε κάθε απότομο θόρυβο. Ο Αντόνοφ. των συνεταιρισμών και των επαγγελματικών συνδικάτων.. Σύντ. ο άνθρωπος που στο μυαλό του ωρίμαζαν τα σχέδια των επιχειρήσεων της εξέγερσης. Από τον κινηματογράφο γύρισα γρήγορα στο Σμόλνι.. μέσα στην πυκνή ομίχλη πλήθη λαού έπαιρναν. τότε θα τους δείξουμε!.. Μπροστά του μπήκαν στη γραμμή σαράντα αντιπρόσωποι. καθάρματα. Εδώ ήταν προκηρύξεις της ΚΕΕ. Σε κάθε γωνιά. Στις πόρτες φύλαγαν δώδεκα εθελοντές. μου είπε γαλλικά: "Ολοι είναι έτοιμοι να ενεργήσουν με το πρώτο σύνθημα". Εμείς πια πήραμε την απόφαση. Μπήκα σ' έναν κινηματογράφο κοντά στον καθεδρικό ναό του Καζάν. Προβαλλόταν ένα ιταλικό φιλμ γεμάτο αίμα. κόπηκαν.από εκατόν πενήντα τουφέκια για κάθε εργοστάσιο. στο όνομα της επανάστασης! Σταθείτε στη θέση σας και περιμένετε διαταγή". Βλέπετε. κατευθύνθηκαν προς τη θάλασσα. (1) Διάσημος ακροβάτης τον καιρό εκείνο.. Τέτοιοι ήταν οι άνθρωποι αυτής της μάχης για την εξουσία των Σοβιέτ και των μελλοντικών μαχών."Αυτοί είναι κτήνη. Δύο λόχοι ευελπίδων. Μόλις πήραμε ειδήσεις για ένα σύνταγμα. δίνοντας μάχη. Υπόγραφε τις διατακτικές για το δημόσιο οπλοστάσιο . ντυμένοι με στρατιωτική στολή και πουλούσαν τσιγάρα και ηλιόσπορους. Οι στρατιώτες κι οι φοιτητές συζητούσαν ζωηρά. άνθρωπος με πρόσωπο Τσιγγάνου και με στολή υπολοχαγού. Η κρύα λάσπη τρύπωνε μέσα στις σόλες. με λερωμένο γιακά. οι στρατιώτες παρέμεναν στους στρατώνες. των στρατιωτικών επιτροπών. των αγροτικών Σοβιέτ. Ενα θωρακισμένο αυτοκίνητο κινιόταν συνέχεια μπρος . Κατά μήκος των τοίχων στέκονταν στη σειρά οι λιποτάκτες. σας χαιρετούμε. τρικλίζοντας από την αϋπνία. γιατί θα χρεοκοπήσουν με τις ενέργειές τους και δε θα 'χουν καμιά δύναμη στη Συντακτική Συνέλευση.. επιτρέψτε μου σε συντομία να σας εκθέσω το σχέδιό μου για τη συγκρότηση της καινούριας κυβέρνησης.ισχνός. στο απάνω πάτωμα. στα γραφεία των εργοστασιακών επιτροπών... οι εργάτες στα εργοστάσια. Στο πρώτο σταυροδρόμι παρατήρησα ότι οι πολιτοφύλακες ήταν καβάλα στ' άλογα και οπλισμένοι με πιστόλια σε υπέροχες καινούριες θήκες. Μια μικρή ομάδα ανθρώπων. "Το φρούριο του Πετροπάβλοφσκ πέρασε ήδη με το μέρος μας! είπε χαμογελώντας ευτυχισμένα. συνεδρίαζε χωρίς διακοπή η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Αξύριστος.. Στη γωνία της λεωφόρου Νέβσκι αγόρασα την μπροσούρα του Λένιν: "Θα κρατήσουν οι μπολσεβίκοι την κρατική εξουσία.. Ενας απ' αυτούς. "Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή τους απάντησε: "Αδέλφια. Κάτω.. Μπροστά μου κάθονταν κάμποσοι ναύτες και στρατιώτες.. όλοι απειλούσαν. σε τέτοιες στάσεις που θα 'καναν να πρασινίζει από ζήλια ο Τεόντορ Σουντ (1). Εμείς θα 'χουμε δύο νομοθετικά σώματα. αυτό δεν είναι κι άσχημο. Οι στρατιώτες άρχισαν να υποψιάζονται. είμαι πρόεδρος της επιτροπής. ένας κοντόχοντρος στρατιώτης με φαρδύ πρόσωπο που γελούσε αδιάκοπα. εξόρκιζαν τους εργάτες και τους στρατιώτες να καθίσουν στα σπίτια τους και να υποστηρίξουν την κυβέρνηση. είπε. που στάλθηκε από την κυβέρνηση στην Πετρούπολη για καταστολή. απάντησε. "Τι γίνεται. από τις οποίες ήταν γιομάτοι όλοι οι τοίχοι."". γενάτος. Η νύχτα έπεφτε αργά. όλη η εξουσία στα Σοβιέτ. πάθη και ραδιουργίες. Κοίταζαν με παιδική κατάπληξη την οθόνη. Κατά τη γνώμη μας. Οι μπολσεβίκοι όμως δεν έδιναν κανένα εξωτερικό σημάδι ζωής. σταμάτησε και κάπως δειλά μου 'σφιξε το χέρι. τα τραμ σέρνονταν με κρεμασμένους απέξω πολίτες και στρατιωτικούς. "Ολα τα τηλεφωνικά μας καλώδια. των ζέμστβο. χωρίς να καταλαβαίνουν γιατί χρειάζονταν τόσα τρεχάματα και τόσοι σκοτωμοί.. Ομως. το ίδιο ακριβώς όπως κι εσείς στις Ηνωμένες Πολιτείες. καθόταν ο Σεράτοφ. τρεμόσβηναν τα αραιά φανάρια. μας ρώτησαν. των "μετριοπαθών" σοσιαλιστικών κομμάτων. που θα προταθεί στη Συντακτική Συνέλευση.". Στο δωμάτιο έμπαιναν κι έβγαιναν αδιάκοπα οι σύνδεσμοι κι οι κομισάριοι. Ο Ντιμπένκο. Εξω φυσούσε από τα δυτικά ένας υγρός κρύος αέρας. Τι έχετε να μας πείτε. ότι εδώ δεν είναι όλα παστρικά. οι στρατιώτες τηλεφωνητές έστρωσαν έρπουσα τηλεφωνική γραμμή για την επικοινωνία με τα εργοστάσια και τους στρατώνες. αγαπητέ σερ. με ήρεμο μέτωπο. που αλλάχτηκαν. ικέτευαν. κυλούσαν τα ατέλειωτα κύματα του λαού. Σ' όλη τη λεωφόρο Νέβσκι. Ο Κριλένκο. Περνώντας από κοντά μου. Οι γραμμές τους κυμάτιζαν συμμετρικά και στην πορεία τραγουδούσαν ένα παλιό στρατιωτικό τραγούδι της εποχής του τσάρου. Η Κάτω Βουλή θ' αποτελείται από τους τοπικούς εκπροσώπους και η Ανω από τους εκπροσώπους των ελεύθερων επαγγελμάτων... Προέδρευε ένας ξανθός νέος δεκαοκτώ χρονών. Στο 10ο δωμάτιο. Ετσι γινόταν πάντα στην Πετρούπολη στις παραμονές των ταραχών. που σχηματίστηκε από κοινού από το Σοβιέτ της δημοκρατίας και την προσωρινή κυβέρνηση για την επεξεργασία του σχεδίου του Συντάγματος. έτοιμοι σε κάθε λεπτό να τρέξουν στην πιο απομακρυσμένη γωνιά της πόλης. Ωστόσο. Δεν περιμένω να τολμήσουν. τους κοίταζε σιωπηλά. μα αν τολμήσουν. 26 .. Περνούσαν: ο Ποντβόισκι .. με πολιτική περιβολή.πίσω κορνάροντας με τη σειρήνα. σε κάθε σταυροδρόμι συγκεντρώνονταν πυκνά πλήθη.. σταμάτησαν την αμαξοστοιχία στην Γκάτσινα κι έστειλαν σ' εμάς αντιπροσώπους. με ζωηρές χειρονομίες και απότομη ομιλία. Τέτοια χαρτονομίσματα κυκλοφορούσαν τότε στη θέση των ασημένιων. βαδίζοντας ρυθμικά." και πλήρωσα γι' αυτήν με χαρτονόμισμα. που τον λέγαν Λαζιμίρ. τις τελευταίες εκδόσεις των εφημερίδων ή συγκεντρώνονταν στις αφίσες. Οπως πάντα... προσπαθούσαν να διαβάσουν τις εκκλήσεις και τις προκηρύξεις.

ότι η κυβέρνηση απαγόρευσε τις εφημερίδες "Νέα Ρωσία". Παράλληλα μ' αυτές τις εκκλήσεις έγιναν στις συνελεύσεις και τα συλλαλητήρια μια σειρά ομιλίες άλλων καθοδηγητών του κόμματος των μπολσεβίκων. "Αρχισε!" είπε.. θα δικαστούν για ένοπλη ανταρσία. Το πρόσωπό του ήταν χλομό. Στη σκάλα ανέβαινε τρέχοντας ο Μπιλ Σάτοφ (1). "Είτε ενεργήσουμε εμείς είτε όχι. τότε εμείς θ' απαντήσουμε με αντεπίθεση. που καλούσαν υστερικά το λαό στην "ησυχία". ότι η κυβέρνησή μας.. Φεύγοντας από το Σμόλνι. που το γραφείο της βρισκόταν στο υπουργείο Εξωτερικών. προσπαθούμε ν' αποφύγουμε τη σύγκρουση. έλεγε ο Κερένσκι. Ο λογοκριτής ήταν αναστατωμένος σαν μικρό παιδί. ακόμα και σήμερα. "Για να σας φέρω αποδείξεις. Καθώς διέσχιζα την πλατεία των Ανακτόρων. "Ζωντανός Λόγος". "Λοιπόν.Απαγορεύω κάθε είδους αυτόβουλες ενέργειες. που θα ενεργήσουν χωρίς διαταγή των διοικητών τους.Στην αίθουσα συνάντησα μερικούς λιγότερο ξακουστούς παράγοντες των μπολσεβίκων. Εδώ όμως ήρθε ένα δικό μας τμήμα και διέλυσε το δημόσιο τυπογραφείο και τώρα στέλνουμε ανθρώπους για να καταλάβουν τα γραφεία της σύνταξης των αστικών εφημερίδων!". που περιμένει μόνο το σκουπόξυλο της ιστορίας για να παραχωρήσει τη θέση της στην αληθινή εξουσία. που θα στηρίζεται στην οργανωμένη ελευθερία όλου του λαού. Στο χτύπημα . που όλη η εξουσία πρέπει να περάσει στα χέρια των Σοβιέτ. Σε μια σειρά προκηρύξεις με τον τίτλο "Γράμμα προς τους συντρόφους" ο εγκληματίας αυτός του κράτους καλούσε το προλεταριάτο της Πετρούπολης και το στρατό να επαναλάβουν το πείραμα της 3-5 του Ιούλη και υπέδειχνε την ανάγκη να προβούν στην άμεση ένοπλη εξέγερση. είναι μια κυβέρνηση θλιβερή κι ανήμπορη. Το Σοβιέτ της Πετρούπολης κατανοεί. των 48 ή των 72 ωρών. μέλος της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής της Πετρούπολης και μέλος του προεδρείου του Κεντρικού Σοβιέτ των εργοστασιακών επιτροπών και κατόπιν κομμουνιστής. Αν χρειάζεται ή όχι η ένοπλη εξέγερση. ο Τρότσκι μόλις τέλειωνε το λόγο του. του Μπρονστέιν .Τρότσκι. από τον καταζητούμενο εγκληματία του κράτους Ουλιάνοφ Λένιν. Το πελώριο κόκκινο χτίριο του γενικού επιτελείου είχε ασυνήθιστη κίνηση. με τις οποίες καλούσαν το λαό σε άμεση ένοπλη εξέγερση. Εχει υπόψη του τον Βλαντιμίρ Σεργκέγιεβιτς Σάτοφ. θα εξαρτηθεί από κείνους. φώναξε. Μπορώ να δώσω καθαρή απάντηση σ' αυτό το ερώτημα. Σχετικά. θα σας διαβάσω εδώ τις πιο χτυπητές θέσεις από μια σειρά προκηρύξεις που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα "Εργατικός Δρόμος". Αυτή η αλλαγή της εξουσίας θα πραγματοποιηθεί από το Πανρωσικό συνέδριο. που θέλουν να ματαιώσουν το Πανρωσικό συνέδριο.. αρχίσαμε! Ο Κερένσκι έστειλε ευέλπιδες να κλείσει τις εφημερίδες μας "Στρατιώτης" και "Εργατικός Δρόμος". Στους δρόμους όλοι οι τοίχοι ήταν γεμάτοι από προκηρύξεις. Αν όμως η κυβέρνηση θελήσει να εκμεταλλευτεί αυτό το σύντομο χρονικό διάστημα των 24. που ήταν όλο περιαυτολογίες και φαρμακερές επιθέσεις ενάντια στους πολιτικούς του αντιπάλους. Σύντ. Το Σοβιέτ της Πετρούπολης συνεδρίαζε ολόκληρα εικοσιτετράωρα χωρίς διακοπή. μέχρι που να πάρουν διαταγή από το επιτελείο της περιοχής. 27 . όμως ακόμα και τώρα. Απαγορεύω κατηγορηματικά στο στρατό να εκτελέσει οποιαδήποτε διαταγή που εκδόθηκε από τις διάφορες οργανώσεις.. "Μας ρωτούν. πρέπει να σημειώσουμε ιδιαίτερα την ομιλία του προέδρου του Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης. κάτω από την αψίδα του γενικού επιτελείου πέρασαν γρήγορα με θόρυβο μερικές μοίρες πυροβολικού της Σχολής των Ευελπίδων και τάχθηκαν μπροστά στα ανάκτορα.. Οταν μπήκα στη μεγάλη αίθουσα. Ελπίζουμε ότι το Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ θα πάρει στα χέρια του την εξουσία. μου είπε. που το πήγαν στο τσίρκο. στις 3 η ώρα το πρωί. Ο Πολκόβνικοφ έβγαζε τις διαταγές τη μια ύστερα από την άλλη! "Διατάσσω όλα τα τμήματα και τις διοικήσεις να παραμένουν στους στρατώνες τους. Εμείς. Ολοι οι αξιωματικοί. Κάτω από θύελλα χειροκροτημάτων ο Τρότσκι ανακοινώνει. Το πρωί στις 6 του Νοέμβρη (24 του Οχτώβρη) είχα δουλιά στη λογοκρισία. "Εργατικός Δρόμος" και "Στρατιώτης" και διέταξε τη σύλληψη των καθοδηγητών του Σοβιέτ της Πετρούπολης και των μελών της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής.με χτύπημα. ο εχθρός πια ξέρει πως ήρθε καιρός να ξεμπερδέψει μ' εμάς ή να χαθεί ο ίδιος". Ενας απ' αυτούς μου 'δειξε το περίστροφο. "Ο Κερένσκι. που αποτελείται από τα πρόσωπα του προσωρινού Υπουργικού Συμβουλίου.". Οι πρωινές εφημερίδες ανακοίνωσαν.με ατσάλι!". Τζον Ριντ. (1) Είναι πολύ γνωστός σ' όσους πήραν μέρος στο αμερικάνικο εργατικό κίνημα. Είναι φανερό. αν ετοιμαζόμαστε να οργανώσουμε επίθεση. ότι έφτασε πια η στιγμή. Το 1917. για να επιτεθεί ενάντιά μας. Μπροστά στις πόρτες στέκονταν αυτοκίνητα. μόλις πήγε στο Σοβιέτ της δημοκρατίας να υποβάλει παραίτηση!".. έλεγε. παρατήρησα ότι από τις δυο πλευρές της εισόδου ήταν στημένα πολυβόλα και ότι η εξώπορτα και τα γύρω σταυροδρόμια φρουρούνταν από ισχυρά στρατιωτικά περίπολα. αδιάκοπα έρχονταν κι έφευγαν όλο και νέα αυτοκίνητα με αξιωματικούς. στο σίδερο . ότι οι αριστεροί εσέροι συμφώνησαν να στείλουν τους αντιπροσώπους τους στη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Ετρεξα στα ανάκτορα του Μαρίνσκι και πρόφτασα ν' ακούσω το τέλος του γεμάτου πάθους και σχεδόν ασυνάρτητου λόγου του Κερένσκι. που τη χωρίζει ακόμα από το θάνατό της. που γύρισε από την Αμερική τον Ιούνη του 1917 κι ήταν ένας από τους οργανωτές των "βιομηχανικών εργατών του κόσμου".

. αντιτάσσονται σ' αυτό. γιατί όλη η συνειδητή δημοκρατία και η ΚΕΕ της.Λένιν. δηλαδή το λογικό.. οι Γερμανοί επαναστάτες διεθνιστές. με ελπίδα επιτυχίας μια στις εκατό..". να ματαιωθεί η Συντακτική Συνέλευση και να μείνει ακάλυπτο το ρωσικό μέτωπο μπροστά στα συμπαγή συντάγματα της σιδερένιας γροθιάς του Γουλιέλμου. λοιπόν.. Μάλιστα. του Ουλιάνοφ .. Και μεις. Ο Κερένσκι συνέχισε: "Οι ίδιοι οι οργανωτές. έχοντας δεκάδες εφημερίδες. που αυτή τη στιγμή υπερασπίζει την καινούρια ελευθερία. ελευθερία συγκέντρωσης. Θα βρει την ομόφωνη υποστήριξη όλων.. κατά τη γνώμη του κόμματος των μπολσεβίκων.τσίριξε δυνατά ο Κερένσκι. και πιθανόν. Στην πραγματικότητα. "η θέση των άκρων αριστερών ρωσικών σοδιαλδημοκρατικών πτερύγων είναι ιδιαίτερα ευνοϊκή". Σύντ..Σήμερα.. μέσα σε διαβολικά δύσκολες συνθήκες. οι Γερμανοί. (1) Την προκήρυξη την έδωσε στον Κερένσκι ο Α. ακούστε! . αφήνουν ακάλυπτο το μέτωπο του ρωσικού κράτους μπροστά στη θωρακισμένη γροθιά του Γουλιέλμου και των φίλων του. Δεν ήρθα εδώ να παρακαλέσω. με την υπέροχη οργάνωση της μεγάλης. αλλά με τη βεβαιότητα ότι η προσωρινή κυβέρνηση. στην οποία επικεφαλής βρίσκεται. Εντέλλομαι να έχετε το σύνταγμα σε πλήρη μαχητική ετοιμότητα και να περιμένετε παραπέρα διαταγές. Για τον πρόεδρο Ποντβόισκι ο γραμματέας Αντόνοφ"..". Εδώ ο Κερένσκι διάβασε την παρακάτω περικοπή από το άρθρο του Λένιν: "Σκεφθείτε μόνο: οι Γερμανοί. θα αρνηθούμε να υποστηρίξουμε τους Γερμανούς επαναστάτες με τη δική μας εξέγερση. δηλ.. ότι σύμφωνα με την ομιλία του ίδιου του οργανωτή της εξέγερσης. Και διάβασε φωναχτά: "Το Σοβιέτ της Πετρούπολης το απειλεί κίνδυνος.. αλλά τις ιθύνουσες τάξεις της Γερμανίας. την τελευταία ώρα ή το τελευταίο λεπτό η λογική.. αυτό είναι απόπειρα να ξεσηκωθεί ο όχλος ενάντια στην υπάρχουσα τάξη πραγμάτων. χωρίς ελευθερία συγκέντρωσης. της μεσαίας και της μικρής ιμπεριαλιστικής αστικής τάξης. η προσωρινή κυβέρνηση δηλώνει. θα σαρωθούν αμέσως. αποφασιστικά και οριστικά. εκείνες οι ομάδες και τα κόμματα που θα τολμήσουν να σηκώσουν χέρι ενάντια στην ελεύθερη θέληση του ρωσικού λαού. ο σφετεριστής κι ο άνθρωπος που πουλήθηκε στην αστική τάξη. ο πρωθυπουργός Κερένσκι. εγώ. με την απίστευτη εχθρότητα όλων των τάξεων του πληθυσμού.. που θ' ατιμάσουν για πάντα το όνομα της ελεύθερης Ρωσίας. χωρίς εφημερίδες. συνέχισε ο Κερένσκι. όμως. απ' αυτό το βήμα. είναι αδιάφορο αν αυτό γίνεται συνειδητά ή ασυνείδητα... Ι. που το κράτος από συνειδητή ή ασύνειδη προδοσία χάνεται και βρίσκεται στην άκρη του γκρεμού..Μια σειρά ομιλίες και άρθρα του "Εργατικού Δρόμου" και του "Στρατιώτη" στο ύφος και το στιλ μοιάζουν με τα άρθρα της "Νέας Ρωσίας".. προτιμούμε να σκοτωθούμε και να συντριβούμε. προς τις ιδέες του διεθνισμού. Κονοβάλοφ.". Οπως και να 'χει το ζήτημα. την τιμή και την ανεξαρτησία του κράτους δε θα την προδώσουμε. Είναι αρκετά χαρακτηριστικό. θεωρώ τις τέτοιες ενέργειες ρωσικού πολιτικού κόμματος σαν εσχάτη προδοσία κατά του ρωσικού κράτους. χωρίς Σοβιέτ. Σήμερα.. απειλώντας ταυτόχρονα μ' αυτό ν' ανοίξουν τις πόρτες στη Γερμανία. όσο με την εκμετάλλευση της πολιτικής αμάθειας και των εγκληματικών ενστίκτων ενός μέρους του πληθυσμού. Οι οργανωτές της εξέγερσης δε βοηθούν το προλεταριάτο της Γερμανίας. θα συνοδευτεί με επικίνδυνες εκδηλώσεις πογκρόμ. 28 . έχουμε να κάνουμε με μια ειδική οργάνωση που βάζει για σκοπό της να προκαλέσει οπωσδήποτε στη Ρωσία ένα αυθόρμητο κύμα καταστροφής και πογκρόμ. όλες οι στρατιωτικές οργανώσεις. το ανοιχτό κίνημα στην Πετρούπολη. η συνείδηση και η τιμή να νικήσουν στις καρδιές εκείνων που έχουν ακόμα αυτές τις ιδιότητες. έχοντας την "πλειοψηφία" στα Σοβιέτ. αναγνωρίζουν. έχοντας συναίσθηση της ευθύνης μου. Ας ξέρει ο πληθυσμός της Πετρούπολης ότι θα συναντήσει εξουσία αποφασιστική. Με τις σημερινές διαθέσεις των μαζών. κι εγώ μαζί. η συνείδηση κι η τιμή της μεγάλης Ρωσικής Δημοκρατίας.". Θα σταθώ στη νομική πλευρά του ζητήματος: μου έγινε πρόταση ν' αρχίσω αμέσως τις ανάλογες δικαστικές διώξεις. έχοντας έναν Λίμπκνεχτ (κι αυτόν στα κάτεργα). που δεν αποφασίζουν ποτέ να πουν θαρραλέα την αλήθεια κατάμουτρα. "Τώρα μου δώσαν αντίγραφο ενός ντοκουμέντου που στέλνεται αυτή τη στιγμή στα συντάγματα.. Λέγω με απόλυτη συναίσθηση "όχλος". Κάθε καθυστέρηση και μη εκπλήρωση της διαταγής θα θεωρηθεί προδοσία της επανάστασης. εμείς που αποδείξαμε σ' όλο τον κόσμο ότι ήμαστε οι καλύτεροι προλετάροιοι διεθνιστές. εκτός από κείνους. αλλά τη ζωή. η προσωρινή κυβέρνηση. οι εργάτες που είναι ντυμένοι με ναυτικά χιτώνια. με τη διοίκηση της σημερινής προσωρινής κυβέρνησης. Για την προσωρινή κυβέρνηση είναι αδιάφορες οι αιτίες. όλα για όσα είναι περήφανη και πρέπει να περηφανεύεται η ελεύθερη Ρωσία. καθώς και πρόταση να ενεργήσουμε ανάλογες συλλήψεις (θόρυβος απ' τ' αριστερά δεν αφήνει τον Κερένσκι να μιλήσει). Η προσωρινή κυβέρνηση δεν παραβίασε ποτέ τις ελευθερίες των πολιτών του κράτους και τα πολιτικά τους δικαιώματα. ακόμα και του τελευταίου πλουσιοχωρικού. Εχουμε να κάνουμε όχι τόσο με το κίνημα τούτου ή εκείνου του πολιτικού κόμματος.. ότι εκείνα τα στοιχεία της ρωσικής κοινωνίας. οργάνωσαν εξέγερση στο στόλο.. ότι οι πολιτικές συνθήκες για την ελεύθερη δράση όλων των πολιτικών κομμάτων είναι οι πιο ευνοϊκές σήμερα στη Ρωσία. Τη στιγμή αυτή έδωσαν στον Κερένσκι κάποια προκήρυξη (1)..

Κατόπιν μίλησε ο Μάρτοφ. Κανένας δεν ήξερε.. γεμάτος οργή: "Τα λόγια του πρωθυπουργού.έξι ναύτες. στις παραμονές της έναρξής του. Τ' αυτοκίνητα κατευθύνονταν απ' εκεί προς τα πάνω. Οι ευέλπιδες του Οράνιενμπάουμ και τα τάγματα κρούσης στο Τσάρσκογιε Σελό αρνήθηκαν να επιτεθούν. ονομασίες των πιο γνωστών μπολσεβίκικων καταδρομικών του στόλου της Βαλτικής. όταν ο Κερένσκι το έμαθε. Σ' όλη την πρώτη σελίδα του δημοσιευόταν με κεφαλαία γράμματα η έκκληση: "Στρατιώτες! Εργάτες! Πολίτες! Οι εχθροί του λαού πέρασαν τη νύχτα στην επίθεση. εκτός από τις αντικειμενικές συνθήκες του πολέμου και της ερήμωσης. που προετοιμάζεται τις τελευταίες μέρες. είχαν τις επιγραφές "Αβρόρα" και "Αυγή της ελευθερίας". 29 . Ωστόσο. Ενα μεγάλο πλήθος τους κοίταζε. Γιατί στην Κρονστάνδη ήταν είκοσι πέντε χιλιάδες ναύτες.. Στον καθεδρικό ναό του Καζάν γινόταν το ίδιο. 3) Για την αντιμετώπιση των έντονων εκδηλώσεων αναρχίας και του κινήματος των πογκρόμ. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή καθοδηγεί την απόκρουση της εφόδου των συνωμοτών. Αξίζει να σημειώσουμε πως υπέρ της απόφασης αυτής ψήφισαν επίσης κι οι μενσεβίκοι κι οι εσέροι. ενώ πρόκειται για κίνημα σημαντικής μερίδας του προλεταριάτου και του στρατού. σε καινούριες πολεμικές καταστροφές και χάσιμο της επανάστασης. σας προτείνω να σχηματίσετε κυβέρνηση". των λόχων και των διοικήσεων μαζί με τους κομισάριους των Σοβιέτ. Τα ζητήματα: της ειρήνης. κάλεσε τον Αυξέντιεφ στα χειμερινά ανάκτορα και ζήτησε εξηγήσεις.. πρώτ' απ' όλα. Εξαφνα εμφανίστηκαν πέντε . έτοιμοι να βαδίσουν στο θάνατο. Η μορφή της απόφασης. αν κι επιδιώκει λαθεμένους σκοπούς. ώστε ούτε ένας στρατιώτης. Γκοτς και Αυξέντιεφ έκαναν τον τελευταίο τους "συμβιβασμό". Ο "Εργάτης κι ο Στρατιώτης" κυκλοφόρησε πια.. Οταν ο χλομός και λαχανιασμένος πρωθυπουργός σώπασε και εγκατέλειψε την αίθουσα συνοδευόμενος από αξιωματικούς. Αυτά τα λόγια σήμαιναν το ίδιο ακριβώς που σήμαιναν στο Παρίσι το 1792 τα λόγια: "Οι Μασσαλιώτες έρχονται". επιδιώκει πραγματικά τη λύση τους". συγκεντρώνοντας όλες τις πληροφορίες για τα σχέδια και τις ενέργειες των συνωμοτών. Σχεδιάζεται προδοτικό χτύπημα ενάντια στο Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών της Πετρούπολης. "Η Κρονστάνδη έρχεται". Στη γωνία των λεωφόρων Μόρσκαγια και Νέβσκι τμήματα στρατιωτών με εφ' όπλου λόγχη... Γελώντας βιασμένα. πρέπει να παρθούν αμέσως μέτρα για την εκμηδένισή τους και γι' αυτό το σκοπό πρέπει να δημιουργηθεί στην Πετρούπολη επιτροπή κοινωνικής σωτηρίας από εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης της πόλης και των οργάνων της επαναστατικής δημοκρατίας που θα δρα σε στενή συνεργασία με την προσωρινή κυβέρνηση. προς τη λεωφόρο Νέβσκι.. όλοι πιστοί μπολσεβίκοι.. που προτάθηκε από τους αριστερούς. είναι λόγια πρόκλησης εμφύλιου πολέμου" (χειροκροτήματα απ' τ' αριστερά). ενάντια στη Συντακτική Συνέλευση. Οι κορνιλοφικοί του επιτελείου προσπαθούν να συγκεντρώσουν από τα προάστια τους ευέλπιδες και τα τάγματα κρούσης. 2) Βάση για την επιτυχία της παραπάνω ζύμωσης δημιουργήθηκε. Στην πραγματικότητα αυτό ισοδυναμούσε με έκφραση δυσπιστίας προς την κυβέρνηση: "1) Η ένοπλη εξέγερση. άρχισαν ν' ανεβαίνουν στο βήμα ο ένας ύστερ' απ' τον άλλο οι αριστεροί ομιλητές. όλες οι επαναστατικές οργανώσεις.. πρέπει να συνεδριάζουν αδιάκοπα.. Γι' αυτό είναι αναγκαίο. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή αποφασίζει: 1) Ολες οι επιτροπές των συνταγμάτων. δήλωσε στον Αυξέντιεφ.. με το μέρος τίνος είναι αυτοί οι στρατιώτες: με την προσωρινή κυβέρνηση ή με τη Στρατιωτική Επιτροπή. Το Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών της Πετρούπολης είναι υπέρ της υπεράσπισης της επανάστασης.". να δημοσιευτεί αμέσως το διάταγμα για την παραχώρηση της γης στη δικαιοδοσία των αγροτικών επιτροπών.. κι από την καθυστέρηση στη λήψη επειγόντων μέτρων. της γης και του εκδημοκρατισμού του στρατού πρέπει να μπουν με τέτοιον τρόπο. εργάτης ή αγρότης να μην αμφιβάλλει ότι η κυβέρνηση. Η εκστρατεία των αντεπαναστατών συνωμοτών κατευθύνεται ενάντια στο Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ.. ενάντια στο λαό. Να προταθεί στους συμμάχους να διακηρύξουν τους όρους ειρήνης και ν' αρχίσουν διαπραγματεύσεις για τη σύναψη ειρήνης.. Στα ναυτικά τους πηλήκια. "Αν αυτή η απόφαση είναι έκφραση δυσπιστίας προς την προσωρινή κυβέρνηση.Στη διάρκεια όλου αυτού του λόγου η αίθουσα βοούσε και μαινόταν. και να γίνουν αποφασιστικές ενέργειες στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής. Τότε οι συμβιβαστές αρχηγοί Νταν. κατέβαζαν απ' αυτά τους επιβάτες και τα 'στελναν στα Χειμερινά Ανάκτορα. σταθερά και ακλόνητα. Ακόμα κι οι σοσιαλιστές . κι έχει σκοπό την κατάληψη της εξουσίας.επαναστάτες δήλωσαν με το στόμα του Γκοτς: "Η πολιτική των μπολσεβίκων. θα παραλύσει την οικονομική ζωή και θα ρίξει σε ολοκληρωτικό χάος τη χώρα. που παίζουν με τη λαϊκή δυσαρέσκεια. Ολη η φρουρά και όλο το προλεταριάτο της Πετρούπολης είναι έτοιμα να καταφέρουν στους εχθρούς του λαού συντριπτικό χτύπημα. απειλεί να προκαλέσει εμφύλιο πόλεμο. είναι δημαγωγική κι εγκληματική. είπε ένας απ' τους ναύτες. άρχισαν να συζητούν με δύο στρατιώτες. Εκαναν άγριες και οργισμένες επιθέσεις ενάντια στους δεξιούς. μια σειρά λαϊκές απαιτήσεις μένουν μέχρι τώρα ανικανοποίητες. που είχε το θράσος να μιλήσει για κίνημα όχλου. οπλισμένοι με τουφέκια. Ωστόσο. σταματούσαν όλα τα ιδιωτικά αυτοκίνητα. εγκρίθηκε. δημιουργεί ευνοϊκούς όρους για πογκρόμ και κινητοποίηση των εκατονταρχίτικων αντεπαναστατικών δυνάμεων και αναπόφευκτα θα καταλήξει στη ματαίωση της Συντακτικής Συνέλευσης. Εξήγησαν στον Κερένσκι πως η απόφαση αυτή δε σημαίνει κριτική στη δράση της κυβέρνησης.

Καμιά ταλάντευση και αμφιβολία. 30 . "Τώρα. ο Βολοντάρσκι μιλούσαν από 6. των εργατών και των αγροτών τις απειλεί θανάσιμος κίνδυνος. Σταθερότητα. Ζήτω η επανάσταση! Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή".. Αν οι μπολσεβίκοι αρχίσουν κάτι. όπου γινόταν σύσκεψη των μπολσεβίκων . ψυχραιμία. και στο βήμα. ανέβηκε στο βήμα ο Νταν. για ν' αποφύγουμε την αιματοχυσία. Οι ληστές και οι διαρρήχτες περιμένουν με ανυπομονησία τη στιγμή για ν' αρχίσουν τις λεηλασίες και τους εμπρησμούς. (Γέλια). Ηταν πια μεσάνυχτα. και το χαμό όλης της επαναστατικής τάξης πραγμάτων που δημιούργησε. ή θα σας βγάλω έξω!". Το πέρασμα όλης της εξουσίας στα Σοβιέτ είναι θάνατος. ψηφίσαμε μια απόφαση που προβλέπει το πέρασμα της γης στις αγροτικές επιτροπές και την άμεση έναρξη ειρηνικών διαπραγματεύσεων. Πρέπει να υπακούσετε στο επιτελείο και στην εκλεγμένη από σας ΚΕΕ.. Θα γίνει ειρήνη. όταν ο Νταν.. κι ίσως. μέσα στη βαθιά. θάρρος και αποφασιστικότητα.καφετί πλήθος. χτυπώντας τη γροθιά στην άκρη της εξέδρας: "Οποιος υποκινεί σε τέτοια κάνει έγκλημα!". αλλά και την ίδια την επανάσταση. όπως μου φαινόταν..αντιπροσώπων. "Ο εχθρός βρίσκεται στο δρόμο προς την Πετρούπολη. Αίσχος!"). εντείνοντας όλες τις δυνάμεις φώναξε. από 12 ώρες την ημέρα.. τότε αυτό θα σημάνει το θάνατο της επανάστασης. βγάλτε από τους αστούς τις μπότες και τα ρούχα!. Κατέβηκα στο πρώτο πάτωμα... ησυχία.. Η διαπεραστική φωνή κάποιου ομιλητή. Ολες τις καταχτήσεις και τις ελπίδες των στρατιωτών. *** Οταν νύχτωσε. Οι μάζες είναι κουρασμένες και χωρίς διάθεση.. Η παλιά ΚΕΕ αποφάσισε.2) Ούτε ένας στρατιώτης δεν πρέπει ν' απουσιάζει από το τμήμα του χωρίς την έγκριση της επιτροπής. ασταμάτητος θόρυβος. φωνές: "Τέτοια συνθήματα δε ρίχτηκαν! Ψέμα! Ψέμα!")." (Φωνές: "Αυτή από καιρό πια είναι νεκρό σώμα!"). Ο ομιλητής σήκωσε προς τα πάνω ένα κομματάκι χαρτί: "Τους πήραμε κιόλας με το μέρος μας! Τώρα μόλις ήρθε μια αντιπροσωπεία από μενσεβίκους και εσέρους και λένε πως κατακρίνουν τις ενέργειές μας. Μόνο τους μπολσεβίκους περιμένουν οι αντεπαναστάτες για ν' αρχίσουν τα πογκρόμ και τους σκοτωμούς. η απέραντη αίθουσα γέμισε από στρατιώτες κι εργάτες. σχεδόν απειλητική. Οι δυνάμεις όμως της επανάστασης ξεπερνούν κατά πολύ τις δυνάμεις των εχθρών της. όταν ο Γκοτς κατέλαβε την προεδρική θέση... Φωνή: "Εσείς από καιρό κάνατε αυτό το έγκλημα! Πήρατε την εξουσία και τη δώσατε στην αστική τάξη!". Χειροκροτήματα και σφυρίγματα. όμως όχι διαρκής. Φωνή: "Δοκιμάστε!". (Θόρυβος... Η υπόθεση του λαού βρίσκεται σε σίγουρα χέρια. για την ειρηνική μας πολιτική. αυτοί δε θα ταχθούν ενάντια στην προλεταριακή υπόθεση!". βεβαίωνε με πεποίθηση: "Οι συμβιβαστές μιλούν πως απομονωθήκαμε. Οταν ρίχνονται τέτοια συνθήματα. ο Κάμενεφ. όχι δημοκρατική ειρήνη. Το ίδιο κάνει! Μπορεί ν' αρχίσει κανείς διαφορετικά. όπου ήταν το κέντρο της θύελλας. (Γέλια.. Η αντεπανάσταση σήκωσε το εγκληματικό της κεφάλι. Θύελλα από ενθουσιώδεις φωνές. 5) Ολα τα μέλη του Σοβιέτ της Πετρούπολης κι όλοι οι αντιπρόσωποι του Πανρωσικού συνεδρίου των Σοβιέτ καλούνται αμέσως στο ινστιτούτο Σμόλνι σε έκτακτη συνεδρίαση. επιτέλους. Δημιουργήθηκε ένας φοβερός. Ο Τρότσκι. που θα της έφερνε το χαμό.. να χαιρετίσει τους αντιπροσώπους του νέου αυτού συνεδρίου. Το Σοβιέτ της Πετρούπολης συνεδρίαζε αδιάκοπα στο Σμόλνι. Είναι εντελώς απαράδεχτο η φρουρά της Πετρούπολης ν' αρνείται να εκτελέσει τις διαταγές του επιτελείου στον τομέα των πολεμικών επιχειρήσεων. αλλά θα καταλήξει σ' αυτά! Η ΚΕΕ έχει την εξουσία και το δικαίωμα να δράσει κι όλοι είναι υποχρεωμένοι να υπακούσουν σ' αυτή. που βούιζε υπόκωφα μέσα στον γκρίζο καπνό των τσιγάρων. Αν επιχειρηθεί οποιαδήποτε ενέργεια. Δυστυχώς η Ρωσία δεν μπορεί πια να πολεμήσει. όμως την ίδια στιγμή περιμένουμε ν' αρχίσει αιματοχυσία στους δρόμους της πρωτεύουσας κι η πείνα απειλεί να τσακίσει όχι μόνο την κυβέρνησή μας.. Οι συνωμότες θα συντριβούν. Ο Γκοτς χτυπάει το προεδρικό κουδούνι: "Ησυχία. (Φωνές: "Ψέμα"). Οι αντιπρόσωποι ξάπλωναν και κοιμούνταν εκεί στο πάτωμα και μετά ξυπνούσαν για να πάρουν άμεσα μέρος στη συζήτηση. Μη δίνετε σημασία σ' αυτούς! Στο κάτω της γραφής αυτοί θα υποχρεωθούν να 'ρθουν μαζί μας ή να μείνουν χωρίς οπαδούς. από ένα πυκνό σκούρο . οι δυνάμεις της δημοκρατίας προσπαθούν να οργανώσουν την αντίσταση..(Φωνές: "Ψέμα. τέτοιος που μόλις μπορούσες να ξεχωρίσεις τη φωνή του. από 8.. 3) Να σταλούν αμέσως στο ινστιτούτο Σμόλνι δύο αντιπρόσωποι από κάθε τμήμα και πέντε από κάθε αχτίδα των Σοβιέτ. φωνές: "Αργά").". τότε Συντακτική Συνέλευση δε θα γίνει. είπε. Σήμερα στο Συμβούλιο της δημοκρατίας. "Οι στιγμές που περνούμε είναι χρωματισμένες με τους πιο τραγικούς τόνους". στο 18ο δωμάτιο. συνεχίζει ο Νταν.". 4) Για όλες τις ενέργειες των συνωμοτών να ειδοποιείται αμέσως το ινστιτούτο Σμόλνι. που δε φαινόταν πίσω από το πλήθος. όμως αν η κυβέρνηση επιτεθεί ενάντιά μας. έχασαν το ενδιαφέρον για την επανάσταση. Στο μεταξύ στη συνέλευση αυτή είχαν δικαίωμα ψήφου μόνο τα μέλη της ΚΕΕ.. Δε φοβόμαστε τις λόγχες! Η ΚΕΕ θα καλύψει την επανάσταση με το ίδιο της το σώμα. όπως "ορμάτε στα σπίτια.

Από τους μπολσεβίκους ανέβηκε στο βήμα ο Τρότσκι, που έγινε δεκτός με θύελλα χειροκροτημάτων. Ολη η συνέλευση σηκώθηκε και τον επευφήμησε. Στο αδύνατο, μυτερό πρόσωπο του Τρότσκι, ήταν αποτυπωμένη μια άγρια μεφιστοφελική ειρωνεία. "Η ταχτική του Νταν αποδείχνει, ότι η μάζα, - η πλατιά, η κουτή, η αδιάφορη μάζα - είναι ολοκληρωτικά μαζί τους!". Ομηρικό χαχανητό... Ο ομιλητής αποτείνεται με δραματικές χειρονομίες στον πρόεδρο! "Οταν εμείς μιλούσαμε για παραχώρηση της γης στους αγρότες, εσείς είσαστε ενάντια σ' αυτό. Εμείς λέγαμε στους αγρότες: αν δε σας δίνουν τη γη, πάρτε τη μόνοι σας! Τώρα οι αγρότες ακολούθησαν τη συμβουλή μας κι εσείς διακηρύχνετε κείνο, για το οποίο εμείς μιλούσαμε πριν έξι μήνες. Νομίζω πως ο Κερένσκι ακύρωσε την ποινή του θανάτου στο μέτωπο, όχι γιατί ξεκινάει από τις ιδεολογικές του αντιλήψεις. Υποθέτω, πως τον Κερένσκι τον έπεισε η φρουρά της Πετρούπολης, που αρνήθηκε να τον υπακούσει... Σήμερα κατηγορούν τον Νταν, ότι εκφώνησε στο Συμβούλιο της δημοκρατίας λόγο, που φανερώνει έναν καμουφλαρισμένο μπολσεβίκο... Θα 'ρθει μέρα, που ο ίδιος ο Νταν θα πει ότι στην εξέγερση της 3-5 του Ιούλη πήρε μέρος το άνθος της επανάστασης. Στην απόφαση του Νταν, που πάρθηκε σήμερα στο Συμβούλιο της δημοκρατίας, δε γίνεται κανένας λόγος για το δυνάμωμα της πειθαρχίας στο στρατό, αν και στη μενσεβίκικη προπαγάνδα το σημείο αυτό κατέχει πολύ σπουδαία θέση... Οχι! Η ιστορία των τελευταίων εφτά μηνών δείχνει ότι οι μάζες εγκατέλειψαν τους μενσεβίκους! Οι μενσεβίκοι κι οι εσέροι χτύπησαν τους καντέ, μα όταν η εξουσία τους χτύπησε την πόρτα, αυτοί την παράδωσαν πάλι στους ίδιους τους καντέ... Ο Νταν σας λέει πως δεν έχετε το δικαίωμα να εξεγερθείτε. Η εξέγερση είναι αναφαίρετο δικαίωμα κάθε επαναστάτη! Οταν οι καταπιεζόμενες μάζες εξεγείρονται, έχουν πάντα δίκιο...". Κατόπιν πήρε το λόγο ο μακρυπρόσωπος και βωμολόχος Λίμπερ που τον υποδέχτηκαν με ειρωνικά: "όχι!! όχι!" και γέλια. "Ο Μαρξ και ο Ενγκελς έλεγαν ότι το προλεταριάτο δεν έχει το δικαίωμα να πάρει την εξουσία, αν δεν έχει ωριμάσει γι' αυτό. Στην αστική επανάσταση, όπως και στη δική μας... η κατάληψη της εξουσίας από τις μάζες σημαίνει το τραγικό τέλος της επανάστασης... Με την ιδιότητα του σοσιαλδημοκράτη θεωρητικού, ο ίδιος ο Τρότσκι τάσσεται ενάντια σ' αυτό, για το οποίο σας καλεί τώρα..." (Φωνές: "Φτάνει! Κάτω!"). Μίλησε έπειτα ο Μάρτοφ, που τον διέκοπταν κάθε τόσο με φωνές από κάτω. "Οι διεθνιστές δεν έχουν αντίρρηση για το πέρασμα της εξουσίας στη δημοκρατία, όμως καταδικάζουν τις μπολσεβίκικες μεθόδους. Τώρα δεν είναι καιρός να πάρουμε την εξουσία...". Στο βήμα εμφανίζεται πάλι ο Νταν, που διαμαρτύρεται λυσσασμένα ενάντια στις ενέργειες της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής η οποία έστειλε κομισάριο για να καταλάβει τα γραφεία της σύνταξης της "Ισβέστια" και να λογοκρίνει την εφημερίδα. Ακολούθησε φοβερός θόρυβος. Ο Μάρτοφ προσπάθησε να μιλήσει, μα δεν ακουγόταν. Οι αντιπρόσωποι από το στρατό και το στόλο της Βαλτικής σηκώθηκαν από τη θέση τους φωνάζοντας, ότι το Σοβιέτ είναι η κυβέρνησή τους. Μέσα στην άγρια φασαρία ο Ερλιχ (1) πρότεινε μια απόφαση που καλούσε τους εργάτες και τους στρατιώτες να κρατήσουν ηρεμία και να μην ακούν τους προβοκάτορες, που τους καλούν σε διαδήλωση, μαζί δε μ' αυτό αναγνωριζόταν η ανάγκη της άμεσης δημιουργίας επιτροπής κοινωνικής ασφάλειας, καθώς επίσης η επείγουσα δημοσίευση από την προσωρινή κυβέρνηση νόμου για την παραχώρηση της γης στους αγρότες και την έναρξη διαπραγματεύσεων για το κλείσιμο ειρήνης. Τότε πετάχτηκε ο Βολοντάρσκι, που φώναξε θυμωμένα, ότι στις παραμονές του συνεδρίου των Σοβιέτ, η ΚΕΕ δεν έχει το δικαίωμα να σφετερίζεται τις λειτουργίες αυτού του συνεδρίου. Η ΚΕΕ ουσιαστικά είναι νεκρή, δήλωσε ο Βολοντάρσκι κι η απόφαση αυτή είναι μόνο μανούβρα για να στηρίξει τη χρεοκοπημένη της εξουσία... "Εμείς οι μπολσεβίκοι δε θα ψηφίσουμε αυτή την απόφαση!". Μετά απ' αυτό όλοι οι μπολσεβίκοι εγκατέλειψαν την αίθουσα της συνεδρίασης κι η απόφαση ψηφίστηκε... Στις 4 το πρωί περίπου, συνάντησα στο προαύλιο τον Ζόριν. Είχε στον ώμο του ένα τουφέκι. "Εμείς κινηθήκαμε!", μου είπε ήρεμα, αλλά ικανοποιημένα. "Συλλάβαμε ήδη τον σύντροφο υπουργό της Δικαιοσύνης και τον υπουργό των Θρησκευμάτων. Αυτοί βρίσκονται πια στο φρέσκο. Ενα σύνταγμα στάλθηκε να καταλάβει το τηλεφωνείο, ένα άλλο τραβάει για το τηλεγραφείο κι ένα τρίτο για την κρατική τράπεζα. Η Κόκκινη Φρουρά κατέβηκε στους δρόμους...". Στα σκαλοπάτια του Σμόλνι, στο κρύο σκοτάδι, για πρώτη φορά είδαμε την Κόκκινη Φρουρά, μια ανήσυχη γκρούπα νεαρών με εργατική στολή. Κρατούσαν στα χέρια τουφέκια με εφ' όπλου λόγχη και συζητούσαν ανήσυχα. Από μακριά, απ' τη Δύση, πάνω απ' τις σιωπηλές στέγες, ακούγονταν σύντομοι πυροβολισμοί. Ηταν οι ευέλπιδες, που προσπαθούσαν ν' αποσυνδέσουν τις γέφυρες του Νέβα, για να μην αφήσουν τους εργάτες και τους στρατιώτες της πλευράς του Βίμποργκ να ενωθούν με τις ένοπλες δυνάμεις του Σοβιέτ, που βρίσκονταν στην αντίπερα όχθη του ποταμού, αλλά οι ναύτες της Κροστάνδης σύνδεσαν ξανά τις γέφυρες. Πίσω από τις πλάτες μας, έλαμπε στο φως και βούιζε σαν κυψέλη, το πελώριο μέγαρο του Σμόλνι...
(1) Ερλιχ, ένας από τους αρχηγούς των μενσεβίκων. Σύντ.

31

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Το τέλος της προσωρινής κυβέρνησης
Την Τετάρτη στις 7 του Νοέμβρη (25 του Οχτώβρη) σηκώθηκα πολύ αργά. Οταν βγήκα στη λεωφόρο Νέβσκι στο φρούριο του Πετροπάβλοφσκ βρόντηξε μεσημεριάτικα το κανόνι. Η μέρα ήταν υγρή και κρύα... Απέναντι στις κλειδωμένες πόρτες της κρατικής τράπεζας στέκονταν κάμποσοι στρατιώτες με εφ' όπλου λόγχη. "Ποιοι είστε σεις;" ρώτησα. "Με την κυβέρνηση είστε;", "Δεν υπάρχει πια κυβέρνηση!" απάντησε με χαμόγελο ένας στρατιώτης. "Δόξα τω Θεώ!" Αυτό ήταν όλο που κατάφερα να μάθω απ' αυτόν. Στη λεωφόρο Νέβσκι, όπως πάντα, κινούνταν τα τραμ. Απέξω κρέμονταν άντρες, γυναίκες και παιδιά. Τα μαγαζιά ήταν ανοιχτά και γενικά ο δρόμος σαν να είχε πιο ήρεμη όψη, παρά στις παραμονές. Τη νύχτα οι τοίχοι γέμισαν με καινούριες προκηρύξεις και εκκλήσεις που καλούσαν ενάντια στην εξέγερση. Απευθύνονταν στους αγρότες, στους στρατιώτες του μετώπου, στους εργάτες της Πετρούπολης. Μια από τις προκηρύξεις έγραφε: "Από το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης της Πετρούπολης Το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης πληροφορεί τους πολίτες, ότι στην έκτακτη συνεδρίασή του της 24 του Οχτώβρη, σχηματίστηκε επιτροπή κοινωνικής ασφάλειας, στην οποία μετέχουν το κεντρικό Δημοτικό Συμβούλιο και τα δημοτικά συμβούλια των αχτίδων και αντιπρόσωποι των επαναστατικών δημοκρατικών οργανώσεων: της Κεντρικής εκτελεστικής επιτροπής των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών, της Πανρωσικής Εκτελεστικής Επιτροπής των αγροτών βουλευτών, των στρατιωτικών οργανώσεων, του κεντρικού στόλου, του Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών της Πετρούπολης, του Σοβιέτ των επαγγελματικών συνδικάτων κ.ά. Η έδρα των μελών της επιτροπής της κοινωνικής ασφάλειας βρίσκεται στο κτίριο του Δημοτικού Συμβουλίου της πόλης. Αριθμοί τηλεφώνων για πληροφορίες 15-40, 223-77, 138-36". Ως εκείνη τη στιγμή δεν είχα καταλάβει ακόμα, ότι η προκήρυξη του Δημοτικού Συμβουλίου της πόλης ήταν η τυπική κήρυξη του πολέμου ενάντια στους μπολσεβίκους. Αγόρασα ένα φύλλο του "Εργατικού Δρόμου", της μοναδικής, όπως φαίνεται, εφημερίδας που κυκλοφορούσε. Λίγο αργότερα μπόρεσα ν' αγοράσω από έναν στρατιώτη για πενήντα καπίκια μια "Ημέρα" που την είχε διαβάσει πια. Η μπολσεβίκικη εφημερίδα, τυπωμένη σε μεγάλο σχήμα, στο κατασχεμένο τυπογραφείο της "Ρωσικής Θέλησης" άρχιζε με τον πολύστηλο τίτλο "Ολη η εξουσία στα Σοβιέτ των εργατών, των στρατιωτών και των αγροτών! Ειρήνη! Ψωμί! Γη!". Το κύριο άρθρο ήταν υπογραμμένο από τον Ζινόβιεφ (1), που κρυβόταν, όπως κι ο Λένιν. Να η αρχή του: "Κάθε στρατιώτης, κάθε εργάτης, κάθε αληθινός σοσιαλιστής, κάθε τίμιος δημοκράτης δεν μπορούν να μη δουν πως η επαναστατική σύγκρουση που ωρίμασε, τραβάει για άμεση λύση. Είτε - είτε. Είτε η εξουσία θα περάσει στα χέρια της αστοτσιφλικάδικης συμμορίας και τότε αυτό σημαίνει... αιματηρή πανρωσική εκκαθαριστική εκστρατεία... που με το αίμα των στρατιωτών και των ναυτών, των αγροτών και των εργατών θα ποτιστεί όλη η χώρα. Τότε αυτό θα σημαίνει συνέχιση του βρωμερού πολέμου, τότε αυτό θα σημαίνει αναπόφευκτα πείνα και θάνατο. Είτε η εξουσία θα περάσει στα χέρια των επαναστατών εργατών, στρατιωτών και αγροτών και τότε αυτό θα σημαίνει την πλήρη εκμηδένιση της τσιφλικάδικης σκλαβιάς, τη γρήγορη χαλιναγώγηση των καπιταλιστών, την άμεση πρόταση δίκαιης ειρήνης. Τότε η γη θα είναι εξασφαλισμένη για τους αγρότες, τότε θα εξασφαλιστεί έλεγχος στα εργοστάσια, τότε το ψωμί θα εξασφαλιστεί για τους πεινασμένους, τότε θα μπει τέρμα στον παράλογο πόλεμο...". Η "Ημέρα" έδινε συνοπτικές πληροφορίες για τα γεγονότα της θυελλώδους νύχτας. Οι μπολσεβίκοι κατέλαβαν το τηλεφωνικό κέντρο, το σιδηροδρομικό σταθμό της Βαλτικής και το τηλεγραφείο, οι ευέλπιδες του Πέτερχοφ δεν μπορούν να περάσουν στην Πετρούπολη, οι κοζάκοι ταλαντεύονται, πιάστηκαν μερικοί υπουργοί, σκοτώθηκε ο διοικητής της αστυνομίας της πόλης Μέγιερ, συλλήψεις, κόντρα συλλήψεις, συμπλοκές ανάμεσα στις στρατιωτικές περιπολίες, στους ευέλπιδες και τους κοκκινοφρουρούς... Στη γωνιά της λεωφόρου Μορσκάγια συνάντησα το μενσεβίκο - αμυνίτη λοχαγό Χόμπεργκ, γραμματέα του στρατιωτικού τμήματος του κόμματός του. Οταν τον ρώτησα αν έγινε στην πραγματικότητα εξέγερση, σήκωσε κουρασμένα τους ώμους: "ο διάβολος ξέρει!.. Μπορεί κιόλας οι μπολσεβίκοι να καταλάβουν την εξουσία, αλλά περισσότερο από τρεις μέρες δεν μπορούν να την κρατήσουν. Δεν υπάρχουν ανάμεσά τους άνθρωποι που να μπορούν να διευθύνουν τη χώρα. Ισως το καλύτερο θα 'ναι να τους αφήσουμε να δοκιμάσουν. Πάνω σ' αυτό θα σπάσουν τα μούτρα τους...". Το στρατιωτικό ξενοδοχείο στη γωνιά της πλατείας Ισαακίεφ ήταν κυκλωμένο από ένοπλους ναύτες. Στο προαύλιο μαζεύτηκαν αρκετοί κομψοί αξιωματικοί. Εκοβαν βόλτες εμπρός - πίσω και σιγοκουβέντιαζαν μεταξύ τους. Οι ναύτες δεν τους επέτρεπαν να βγουν στο δρόμο. Αξαφνα έπεσε ένας πυροβολισμός κι άρχισε ανταλλαγή πυρών. Πετάχτηκα έξω. Τριγύρω στο μέγαρο Μαρίνσκι, όπου συνεδρίαζε το Συμβούλιο της Ρωσικής Δημοκρατίας, συνέβαινε κάτι το ασυνήθιστο. Μια αλυσίδα από στρατιώτες διέσχιζε διαγώνια τη φαρδιά πλατεία. Οι στρατιώτες κρατούσαν έτοιμα τα όπλα και κοίταζαν προς τη σκεπή του ξενοδοχείου.

32

"Προβοκάτσια! Μας πυροβολούν", φώναξε ένας απ' αυτούς. Ενας άλλος έτρεξε προς την είσοδο. Στη δυτική γωνιά του μεγάρου στεκόταν ένα μεγάλο θωρακισμένο αυτοκίνητο με κόκκινη σημαία και με μια φρέσκια επιγραφή "Σ.Ε.Σ.Β", (Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών). Ολα τα πολυβόλα του ήταν στραμμένα προς την εκκλησία του Ισαακίεφσκι. Η έξοδος προς τη Νόβαγια ήταν κλεισμένη με οδοφράγματα φτιαγμένα με βαρέλια, κιβώτια, παλιά στρώματα, αναποδογυρισμένα βαγόνια. Στο τέλος της ακτής Μόικ ήταν οδοφράγματα από σωρούς ξύλων. Κοντά κούτσουρα από τη γειτονική αποθήκη ήταν τοποθετημένα κατά μήκος του κτιρίου και σχημάτιζαν προκάλυμμα. "Λοιπόν, εδώ θα γίνει μάχη;",ρώτησα. "Γρήγορα, γρήγορα", απάντησε ανήσυχα ένας στρατιώτης. "Πέρνα, σύντροφε, να μη σου 'ρθει καμιά! Να, από κείνη την πλευρά θα 'ρθουν..." κι έδειξε προς την πλευρά του Ναυαρχείου. "Και ποιοι θα 'ρθουν;" "Αυτό, αδερφάκι, δεν μπορώ να σ' το πω", απάντησε φτύνοντας. Στην είσοδο του μεγάρου στεκόταν μια μάζα από στρατιώτες και ναύτες. Ενας ναύτης διηγούνταν για το τέλος του Συμβουλίου της Ρωσικής Δημοκρατίας."Μπήκαμε, έλεγε, και πιάσαμε όλες τις πόρτες με τους συντρόφους μας. Εγώ τράβηξα προς τον αντεπαναστάτη - κορνιλοφικό που καθόταν στην προεδρική θέση. Δεν υπάρχει πια το συμβούλιό σας, του είπα. Πήγαινε σπίτι!". Ολοι γέλασαν. Παίρνοντας όλα τα χαρτιά και τα ντοκουμέντα μου, έφτασα ως την πόρτα των γραφείων τύπου. Εδώ με σταμάτησε ένας πελώριος χαμογελαστός ναύτης. Του έδειξα την άδεια, μα εκείνος απάντησε: "Ακόμα, κι ο αρχάγγελος Μιχαήλ να είστε, η είσοδος απαγορεύεται, σύντροφε". Από το τζάμι της πόρτας κοίταξα προσεχτικά το στενοχωρημένο πρόσωπο και τις χειρονομίες ενός Γάλλου ανταποκριτή, που ήταν κλεισμένος μέσα. Δίπλα του στεκόταν ένας κοντός, ασπρομούστακος άνθρωπος, με στολή στρατηγού, κυκλωμένος από μια ομάδα στρατιωτών. Το πρόσωπό του ήταν κατακόκκινο. "Είμαι ο στρατηγός Αλεξέγιεφ", φώναξε. "Σαν διοικητής σας και σαν μέλος του Συμβουλίου της δημοκρατίας, σας διατάσσω να μ' αφήσετε!". Ο σκοπός έξυνε το σβέρκο του και λοξοκοίταξε ανήσυχα προς όλες τις κατευθύνσεις. Τέλος έγνεψε σ' έναν αξιωματικό που πλησίαζε και που ταράχτηκε πάρα πολύ, αναγνωρίζοντας ποιος μιλάει μαζί του κι άρχισε να χαιρετάει σε στάση προσοχής. "Εξοχότατε", ψιθύρισε, σαν να βρισκόταν στο παλιό καθεστώς, "η είσοδος στο κτίριο απαγορεύεται αυστηρά... Δεν έχω το δικαίωμα...". Πλησίασε ένα αυτοκίνητο στο οποίο πρόσεξα τον Γκοτς, που γελούσε. Φαινόταν πως όλα όσα συνέβαιναν τον διασκέδαζαν πολύ. Μέσα σε λίγα λεπτά της ώρας σταμάτησε άλλο αυτοκίνητο. Στο μπροστινό κάθισμα ήταν ένοπλοι στρατιώτες και πίσω τους τα μέλη της προσωρινής κυβέρνησης που είχαν συλληφθεί. Ο Λιθουανός Πέτερς, μέλος της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής, διέσχισε βιαστικά την πλατεία. "Εγώ νόμισα, ότι θα τους ψαρεύατε όλους αυτούς τους κυρίους απόψε τη νύχτα", του είπα, δείχνοντας τους κρατούμενους. "Εχ!", κι η φωνή του έδειχνε απογοήτευση. "Αυτοί οι ανόητοι απόλυσαν παραπάνω από τους μισούς, πριν αποφασίσουμε τι θα γίνει με αυτούς...".
(1) Αυτό δεν είναι σωστό. Το παραπάνω άρθρο δημοσιεύτηκε στον "Εργατικό Δρόμο" στις 7 του Νοέμβρη (25 Οχτώβρη) 1917 χωρίς υπογραφή. Ο συγγραφέας του δεν είναι εξακριβωμένος. Σύντ.

Κάτω, προς τη λεωφόρο Βοζνεσένσκι, συγκεντρωνόταν μεγάλη μάζα ναυτών και πίσω τους, μέχρι κει που έφτανε το μάτι, φαίνονταν να κινούνται φάλαγγες στρατιωτών. Πήγαμε κατά τη λεωφόρο του Ναυαρχείου προς τα Χειμερινά Ανάκτορα. Ολες οι διαβάσεις προς την πλατεία των Ανακτόρων φυλάγονταν από σκοπούς κι η δυτική άκρη της πλατείας φραζόταν από μια σειρά ενόπλων που πιέζονταν από το τεράστιο πλήθος. Ολοι κοιτούσαν με ανησυχία, εκτός από μερικούς στρατιώτες που μετέφερναν από τις εξώπορτες των ανακτόρων ξύλα και τα στοίβαζαν από την κύρια είσοδο. Δεν μπορέσαμε να μάθουμε με κανένα τρόπο, τίνος ήταν αυτοί οι σκοποί εδώ, κυβερνητικοί ή σοβιετικοί. Τα πιστοποιητικά μας από το Σμόλνι δεν τους έκαναν καμιά εντύπωση. Τότε μπήκαμε από την άλλη μεριά και δείχνοντας τα αμερικάνικα διαβατήριά μας δηλώσαμε σοβαρά: "Για επίσημη δουλιά", και τρυπώσαμε μέσα. Στην είσοδο των ανακτόρων μας πήραν τα παλτά και τα καπέλα ευγενικά οι ίδιοι οι παλιοί θυρωροί με τις μπλε λιβρέες, με τα χάλκινα κουμπιά και τους κόκκινους γιακάδες με τις χρυσές κορδέλες. Ανεβήκαμε τη σκάλα. Στο σκοτεινό μελαγχολικό διάδρομο, όπου δεν υπήρχαν πια οι χρωματιστές μπάντες στους τοίχους, τριγύριζαν άσκοπα μερικοί παλιοί υπηρέτες. Στην πόρτα του γραφείου του Κερένσκι βημάτιζε, δαγκώνοντας τα μουστάκια, ένας νεαρός αξιωματικός. Τον ρωτήσαμε αν μπορούμε να πάρουμε συνέντευξη με τον πρωθυπουργό. Εκείνος υποκλίθηκε και χτύπησε τα σπιρούνια."Δυστυχώς!" απάντησε στα γαλλικά. "Ο Αλεξάντρ Φιοντόροβιτς είναι πολύ απασχολημένος...". Κι αφού έριξε μια ματιά πάνω μας, πρόσθεσε: "Να σας πω την αλήθεια, δεν είναι δω...". "Πού είναι;"

33

Είναι έξω. Πίσω από τον τοίχο ακούγονταν φωνές και κάποιο γέλιο. Πιο πέρα ήταν ολόκληρη σειρά από μικρότερα δωμάτια. Ξαφνικά μας έσφιξε τα χέρια κι έφυγε. Ολοι μάς κοίταζαν με περιέργεια. που πάνω τους ξάπλωναν στρατιώτες. ανάμεσα στα στρώματα ήταν όπλα. τραβώντας προς την κατεύθυνση της σιωπηλής πόλης. απάντησε. Στα περβάζια των παραθυριών ήταν τοποθετημένα πολυβόλα. κύριε.. "16/28 του Αυγούστου 1813". "Το ατύχημα βρίσκεται στο ότι χάθηκαν οι ευγενικές παραδόσεις του ρωσικού στρατού. βέβαια.. "Τι γίνεται. ξέρετε. όχι! Απαγορεύεται. μελλοντικοί αξιωματικοί. Ανοίξαμε την πόρτα. πάρα πολλοί τέτοιοι. Στη διάθεσή σας. Λοχαγός του επιτελείου Βλαντιμίρ Αρτσιμπάσεφ. κατά κει! Δεν επιτρέπεται!" "Γιατί είναι κλειδωμένη η πόρτα. Αναστέναξε. που περιμένει επίθεση. Στους τοίχους κρέμονταν τεράστιοι πίνακες με βαριές χρυσές κορνίζες και απεικόνιζαν ιστορικά και πολεμικά γεγονότα: "12 του Οχτώβρη 1812"." "Για να μη φύγουν οι στρατιώτες". μα γρήγορα γαλλικά: "Με τον τρόπο που περιεργάζεστε τους πίνακες βλέπω ότι είσαστε ξένοι. εδώ υπάρχουν πολλοί.. μ' ένα κοφτό χτύπο έκαναν επ' ώμου. εκεί θα είστε σε ασφάλεια".". συνεδριάζουν σε κάποιο δωμάτιο. Ο διάδρομος οδηγούσε σ' ένα μεγάλο και φανταχτερά διακοσμημένο δωμάτιο. Τους διοικούσε ένας ψηλός. χωρίς καμιά συνοχή. "Ωστε στα ανάκτορα υπάρχουν γυναίκες στρατιώτες. έλεγε.. που το 'χε κλέψει ασφαλώς από τα υπόγεια των ανακτόρων." "Μάλιστα. φτιαγμένα από σκούρο ξύλο.. "Θα 'θελα πολύ να φύγω από τη Ρωσία. που φαινόταν πολύ ενεργητικός και που δεν ήταν άλλος από το γενικό στρατιωτικό κομισάριο της προσωρινής κυβέρνησης. μαζί και μια γυναίκα. Αποφάσισα να καταταγώ στον αμερικάνικο στρατό. Και. Κοιτάξτε τριγύρω: ορίστε. είναι στα πίσω δωμάτια. και οι κυματιστές γραμμές τους.. "6 του Νοέμβρη 1812". Αναγκάστηκε να δανειστεί από το αγγλικό στρατιωτικό νοσοκομείο". Μέσα σε λίγα λεπτά δύο απ' αυτούς τους τρεις λόχους. Στις δύο πλευρές κάτω στο παρκετένιο πάτωμα.".. πηγαινοέρχονται στη διάταξη τμήματος. "Δεν επιτρέπεται.". δεν ξέρω ακριβώς". που τα ψηλά και ακάθαρτα παράθυρά τους βλέπανε προς την πλατεία. Η αποπνιχτική ατμόσφαιρα από τον καπνό των τσιγάρων και των βρώμικων ανθρώπινων σωμάτων μάς έπιανε την αναπνοή. Μπροστά μας στεκόταν ένας κοντόχοντρος άνθρωπος. πίσω απ' αυτή την πόρτα". ήταν στρωμένα χοντροκομμένα και λερωμένα στρώματα και κουβέρτες. Χαίρω πολύ!. Ο Κερένσκι άνοιξε τις πόρτες των στρατιωτικών σχολών σ' όσους θέλαν. Δε θα είχατε την καλοσύνη να με βοηθήσετε σ' αυτή τη δουλιά με τον πρόξενό σας. Αρχισε να παραπονείται για την κατάσταση των πραγμάτων στη Ρωσία. που τέσσερις ξένοι... Ολο το κτίριο είχε μετατραπεί σε μεγάλο στρατώνα και κρίνοντας από την κατάσταση των τοίχων και των πατωμάτων. Εδειχνε πως δεν έβλεπε τίποτε το φοβερό. έγραψε μερικές λέξεις σ' ένα κομματάκι χαρτί και όπως φαίνεται. συνέχισε. Περιεργαζόμασταν τους πίνακες.. κομμάτια ψωμιού.. "Μπορούμε να πάμε κατά κει.. "Σήμερα το πρωί είχαμε επιθεώρηση". θα 'ρθουν οι μπολσεβίκοι. Παρά τις αντιρρήσεις μας. "Αμερικανοί. που είναι μολυσμένοι από επαναστατικό πνεύμα. Παλιό Πέτερχοφ".." "Ναι. Τριγύρω μας συγκεντρώνονταν όλο και περισσότεροι στρατιώτες με τις χρυσοκόκκινες επωμίδες των ευελπίδων. Μας πλησίασε ένας γέρος θυρωρός. Κι έξαφνα. όταν άξαφνα απ' τ' αριστερά με χτύπησε μυρουδιά οινοπνεύματος και κάποιος ακούστηκε να λέει σε άσχημα. πέρασαν κάτω από την κόκκινη αψίδα (1) και χάθηκαν. Αν συμβεί τίποτε.. 34 . τον Στανκέβιτς. δεν του έφτασε η βενζίνη για το αυτοκίνητο. που αντήχησε παράξενα στη φοβερή ησυχία του πελώριου και παλιού παλατιού. Οταν σήκωσε το πηλήκιο είδαμε φαλάκρα. Εννοείται. "Η υπόθεση δε βρίσκεται μόνο στους μπολσεβίκους". αυτοί όλοι είναι ευέλπιδες. που χώριζε το δωμάτιο. οδηγώντας μας στα δωμάτια και δίνοντάς μας εξηγήσεις: "Το γυναικείο τάγμα αποφάσισε να μείνει πιστό στην κυβέρνηση. Ηταν κλειδωμένη από τη δικιά μας τη μεριά. με σταθερό βήμα διέσχισαν την πλατεία. όπου συντάσσονταν τρεις λόχοι ευελπίδων με γκρίζες μακριές χλαίνες. στον κάθε στρατιώτη που μπορεί να τα βγάλει πέρα στις εξετάσεις. αισθάνθηκε αμέσως τον εαυτό του πιο εύθυμο." "Βέβαια! Οπωσδήποτε θα 'ρθουν! Εγώ περιμένω ώρα με την ώρα τηλεφώνημα ότι έρχονται.. Μήπως όμως είναι τζέντλεμεν. Παντού σωροί αποτσίγαρα. Θα σας δώσω τη διεύθυνσή μου"." "Οχι. Υστερα από λίγα λεπτά είπε πως θέλει να πιει κανένα ποτήρι κι έφυγε."Οι υπουργοί είναι εδώ. με χρυσές κορνίζες και με μεγάλους κρυστάλλινους πολυέλαιους. Στο κατώφλι φάνηκαν δύο σκοποί. Σ' έναν απ' αυτούς τους πίνακες ήταν σχισμένη όλη η απάνω δεξιά γωνιά. η δουλιά αυτή είχε γίνει πριν από μερικές βδομάδες. εμείς όμως περνούσαμε από δωμάτιο σε δωμάτιο ώσπου φτάσαμε ως τα συνεχόμενα επίσημα δωμάτια. πεταμένα ρούχα κι άδεια μπουκάλια από ακριβά γαλλικά κρασιά. Το σημείωμά του το φύλαξα: "2η σχολή ανθυπολοχαγών του Οράνιενμπάουμ."Πήγε στο μέτωπο. κοιτάζοντας την πλατεία των ανακτόρων. Ενας από τους ευέλπιδες κρατούσε στα χέρια μια μπουκάλα άσπρου κρασιού Βουργουνδίας. "Τι βαριά ευθύνη"! Σταθήκαμε για λίγο στο παράθυρο.".".. Γυρίσαμε προς την επίσημη είσοδο που ήταν στον προσωρινό μεσότοιχο. μα δε μας είπαν τίποτε. Ομως είμαστε έτοιμοι! Το παλάτι φρουρείται από ευέλπιδες. άρχισε να μιλάει για άλλο πράγμα. ακουμπισμένα στα κλινοδίποδα.

άρχισαν να πέφτουν πυροβολισμοί. σύντροφοι". κάπου εκεί κοντά.μπρος. Δίπλα μας στέκονταν τρεις ευέλπιδες. Μέσα στο σκοτάδι πέσαμε πάνω στους σωρούς των ξύλων που έφραζαν τη γέφυρα της Αστυνομίας και στο μέγαρο Στρογκάνοφσκι είδαμε μερικούς στρατιώτες να τοποθετούν ένα πυροβόλο των τριών δακτύλων. Είχαμε εισιτήρια για το θέατρο "Μαρένσκι". αρπάζοντας ο ένας απ' τον άλλο τις εφημερίδες. "Ριούρικ". Ηταν η εφημερίδα "Στρατιώτης και Εργάτης". "Εκεί είναι προβοκάτορας.. Νέα δεν υπήρχαν καθόλου. Τριγύρω στριμώχνονταν στρατιώτες και ναύτες. Οι στρατιώτες έτρεχαν πίσω .. Στη λεωφόρο Νέβσκι είχε ξεχυθεί όλη η πόλη. "Πώς μπορούμε να πυροβολήσουμε ενάντιά τους. Τώρα δεν ήθελαν πια να 'ναι αξιωματικοί.Εργατικό Κόμμα της Ρωσίας"). κάνοντας μεταξύ τους ατέλειωτες συζητήσεις..". που ανάγγελνε τη νίκη της προλεταριακής επανάστασης. όταν φύγαμε από τ' ανάκτορα. μπορούσε να δει κανείς πάλι τραμ. Πήγαμε προς την αψίδα του γενικού επιτελείου. Στη λεωφόρο Μιχαϊλόβσκι φάνηκε ένας εφημεριδοπώλης. Ομως οι δρόμοι παρουσίαζαν αρκετό ενδιαφέρον.. για το μπαλέτο (όλα τα θέατρα ήταν ανοιχτά). Ομως πάνω από τις παλιές επιγραφές κοκκίνιζαν ήδη τα μεγάλα γράμματα "ΣΔΕΚΡ" ("Σοσιαλδημοκρατικό . Αλλοι στρατιώτες. πολύφωτες βιτρίνες και τις ηλεκτρικές ταμπέλες των κινηματογράφων. δίνοντας από ένα ρούβλι. Σε κάθε γωνία στέκονταν τεράστια πλήθη που περικύκλωναν τους μανιώδεις συζητητές. Ομως κι αν μας συντρίψουν. Οταν βγήκαμε στη λεωφόρο Νέβσκι. ενώ κομψοντυμένες γυναίκες τους έλουζαν με βρισιές. Οι αμαξάδες γύρισαν στις θέσεις τους. Περνώντας όμως μερικά σπίτια. έπρεπε να σβήσουν τα φώτα: "Θ' αρχίσει τουφεκίδι!"... σκόρπισαν άταχτα.. τώρα θα πυροβολήσει στο λαό. Δίπλα του στεκόταν κάποιος μικρός και περιεργαζόταν την κάννη του πολυβόλου. Το πλήθος κοίταζε στη στέγη ενός ψηλού σπιτιού. ντυμένοι με στολές διαφόρων μονάδων. Αλεξέι Βασιλένκο και ο Εσθονός Ερνι Σακς. Πολλοί έπεσαν στη γη μπρούμυτα.. πότε άναβε μια μικρή κόκκινη σπιθίτσα. Μας είπαν πως ήταν πριν στρατιώτες κι είπαν τα ονόματά τους. όσοι ήταν στην πλατεία. όμως. που βρίσκονταν στις γωνίες. από 10 ρούβλια για κάθε εφημερίδα. που ανακατεύονταν μέσα στο σκοτάδι με το πλήθος. Ρόμπερτ Ολεφ.. Οι περαστικοί ήταν σπάνιοι και δεν υπήρχαν καθόλου φώτα. Είχε πια εντελώς σκοτεινιάσει και μόνο στη γωνιά της λεωφόρου τρεμόσβηνε ένα φανάρι του δρόμου. Από την πλατεία τραβήχτηκαν όλοι οι σκοποί. Μόλις είχαμε αρχίσει τη σούπα. τυπωμένες με μεγάλα γράμματα. τι να γίνει. Το πλήθος ρίχτηκε απάνω του. ήρθε τρέχοντας κοντά μας ένα κατάχλομο γκαρσόνι και μας παρακάλεσε να περάσουμε στη μεγάλη αίθουσα που τα παράθυρά της βλέπαν προς την αυλή: στο καφέ μπαρ. από τη γωνιά πρόβαλε ακόμα ένα θωρακισμένο αυτοκίνητο. Πίσω από τους σωρούς των ξύλων έχουν καλυμμένο το πυροβολικό!. γύριζαν άσκοπα εδώ κι εκεί. στα οποία ακόμα διακρίνονταν οι παλιές ονομασίες: "Ολέγκ". το φλογερό αυτό φύλλο είχε μόνο τέσσερις σελίδες. έλεγε ένας απ' αυτούς.. Ολοι. Αρχίσαμε τη συζήτηση μαζί τους. την απελευθέρωση των συλληφθέντων μπολσεβίκων και καλούσε τις στρατιωτικές μονάδες του μετώπου και των μετόπισθεν να υποστηρίξουν την εξέγερση.". Στο δρόμο πηγαινοέρχονταν θωρακισμένα αυτοκίνητα. Βγήκαμε και πάλι στη λεωφόρο Μορσκάγια. σκεπάζοντας τον κρότο των μηχανών: "Η επιτροπή διέταξε να περιμένουμε. Ερχονταν κι έφευγαν αυτοκίνητα με 35 .. όλα ονόματα παλιών Ρώσων πριγκίπων. Κάτω απ' αυτό στεκόταν ένα μεγάλο θωρακισμένο αυτοκίνητο. όπου πότε έσβηνε. Ηταν πια πολύ αργά. (1) Κάτω από την αψίδα του γενικού επιτελείου Οταν πλησιάσαμε στο Σμόλνι. η ογκώδικη φάτσα του έλαμπε από τις φωτιές. Κατά τα φαινόμενα δεν ήξεραν τι να κάνουν. είναι όλοι τους δειλοί.". που έβλεπε προς το δρόμο. Ηταν ολοφάνερο πως δεν ήταν στα καλά τους. σκόρπισαν προς όλες τις κατευθύνσεις. Ερχονται!". γιατί το σώμα των αξιωματικών δεν ήταν καθόλου δημοφιλές. Εκείνη τη στιγμή. δείχνοντας προς τη στέγη. Φαίνεται κάτι περίμεναν. άρπαζαν τα όπλα και φώναζαν: "Ερχονται. "Κοίτα". είπε. περιπολούσαν στα σταυροδρόμια κι οι κοκκινοπρόσωποι γέροντες. Απ' όλους τους δρόμους έφταναν εκεί όλο και καινούριοι άνθρωποι. Μα μέσα σε λίγα λεπτά όλα ηρέμησαν. Ομάδες από δώδεκα στρατιώτες με εφ' όπλου λόγχη. Κάτω από την κόκκινη αψίδα πρόβαλαν ευέλπιδες. Οι αμαξάδες. Η μηχανή του δούλευε και πετούσε τούφες καπνού. Πλησίασε ο σοφέρ του άλλου θωρακισμένου και φώναξε. Εδώ τα τραμ δεν κινούνταν. Στη γωνιά της Σαντόβαγια συγκεντρώθηκαν δύο χιλιάδες περίπου πολίτες. Μπήκαμε να φάμε στο "Hotel de France". Πήγαιναν χωρίς βήμα και έναν απ' αυτούς τον κρατούσαν από τις μασχάλες δύο σύντροφοί του. Γρήγορα. Οπως φαίνεται κανένας δεν ήθελε να πάει να μάθει τι συμβαίνει. ο καθένας θ' αφήσει την τελευταία σφαίρα για τον εαυτό του. από 5. Από τους πυργίσκους του φάνηκε το κεφάλι κάποιου ανθρώπου. Οι στρατιώτες απαντούσαν πολύ ανόρεχτα και χαμογελούσαν ταραγμένα. Μια ομαδούλα από στρατιώτες κοίταζαν τα ολόφωτα Χειμερινά Ανάκτορα και συζητούσαν δυνατά: "Οχι. Η ζωή συνεχιζόταν κανονικά. είπε κάποια φωνή. Το τεράστιο ημικύκλιο των κρατικών κτιρίων φαινόταν έρημο. Αφού εκεί είναι το γυναικείο τάγμα! Θα πουν πως σκοτώνουμε τις Ρωσίδες. με τις πλούσιες γούνες τους έδειχναν τις γροθιές."Πάνε να καταλάβουν το τηλεφωνικό κέντρο!". οι άνθρωποι που είχαν ξαπλώσει καταγής σηκώθηκαν ορθοί. "Σβιατοσλάβ". "Περνούμε στην επίθεση".".. Εγινε φοβερή ταραχή. μάζες ανθρώπων. "Εμπρός!" φώναξε. έλεγε ένας ψηλός αγρότης. άρχισαν να καυχιούνται: "Να κινηθούν μονάχα οι μπολσεβίκοι και θα τους δείξουμε πώς πολεμούν! Δεν τολμούν να μας επιτεθούν.

Μετά απ' αυτόν μίλησε ο Ζινόβιεφ. την οργάνωση. Στο κεφαλόσκαλο είδα τον σύντροφο πρόεδρο του Σοβιέτ των επαγγελματικών συνδικάτων Ριαζάνοφ..μοτοσικλέτες. Είναι απαραίτητο να στείλουμε σ' αυτά αντιπροσώπους για να τους πουν όλη την αλήθεια". από τις φωνές και τις κουβέντες. με γρήγορες κινήσεις. ότι η υπόθεση κερδήθηκε. Ενα πελώριο γκρίζο θωρακισμένο αυτοκίνητο. την πλήρη ομοφωνία που έδειξαν οι μάζες σε αυτή την εξαιρετικά αναίμαχτη και εξαιρετικά πετυχημένη εξέγερση. θα δείξουν ακλόνητη συντροφική πειθαρχία. όμως απάντηση δεν ήρθε ακόμα. "Το χαρακτηριστικό γνώρισμα των αστικών και μικροαστικών κυβερνήσεων. Η νέα εργατοαγροτική κυβέρνηση θα προτείνει αμέσως δίκαιη δημοκρατική ειρήνη σ' όλους τους εμπόλεμους λαούς. Φωνή από τις θέσεις: "Εσείς προαποφασίζετε τη θέληση του Πανρωσικού συνεδρίου των Σοβιέτ!". Στο βήμα ανέβηκε ο Λένιν. στα Σοβιέτ των στρατιωτών.. ήταν πολλά θωρακισμένα. θα βαδίσει σταθερά προς το σοσιαλισμό. Οι μηχανές τους ήταν αναμμένες και δούλευαν.".. Μετά απ' αυτό ο Τρότσκι δήλωσε ότι "στο μέτωπο στάλθηκαν κιόλας τηλεγραφήματα. 36 . Ο Λένιν πρόβλεψε την παγκόσμια σοσιαλιστική επανάσταση. σε συμμαχία με τη φτωχή αγροτιά. Ο Τρότσκι από μέρους της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής δήλωσε ότι η προσωρινή κυβέρνηση δεν υπάρχει πια.. Το Σοβιέτ είναι πεπεισμένο ότι το προλεταριάτο των χωρών της Δυτικής Ευρώπης θα μας βοηθήσει να φέρουμε το έργο του σοσιαλισμού ως την πλήρη και σταθερή νίκη". μασουλώντας την άσπρη γενειάδα του.. Θα καταργήσει αμέσως την τσιφλικάδικη ιδιοκτησία στη γη και θα παραδώσει τη γη στην αγροτιά.. Υπάρχουν φήμες ότι ενάντια στην Πετρούπολη κινούνται στρατεύματα. το έργο μόλις τώρα αρχίζει. Στην εσωτερική αυλόπορτα ήταν επίσης αναμμένη φωτιά και στο φως της οι σκοποί διάβαζαν αργά τις άδειές μας και μας εξέταζαν από τα νύχια ως την κορφή. είναι η εξαπάτηση των μαζών. είπε. που πάνω στον πυργίσκο κυμάτιζαν δύο κόκκινες σημαίες. κάτω από τα δέντρα του κήπου. κουλουριασμένες σαν φίδια. Τον υποδέχτηκαν με θυελλώδεις επευφημίες. στρατιώτες με κακοραμμένες χλαίνες σκούρου χρώματος και με γκρίζα καπέλα. Το Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης καλεί όλους τους εργάτες και όλη την αγροτιά να υποστηρίξουν με όλη τους τη δραστηριότητα και με απεριόριστη αφοσίωση την εργατοαγροτική επανάσταση. βγήκε κορνάροντας από την αυλόπορτα.. τις οποίες θα μετατρέψει σε ενιαία κρατική επιχείρηση... Η ψυχική διάθεση ήταν ανεβασμένη.". θα επιβάλουν την πιο αυστηρή επαναστατική τάξη που είναι απαραίτητη για τη νίκη του σοσιαλισμού. την πειθαρχία. Είχε τελειώσει η συνεδρίαση του Σοβιέτ της Πετρούπολης. Κι οι δύο μιλούσαν ταυτόχρονα.. Στην αυλή. Σήκωσε τους ώμους: "Πρέπει να κάνουμε ακόμα πάρα πολλά. τρέλα!" φώναξε. μπαίνει για πρώτη φορά στην ιστορία το καθήκον να δημιουργήσουμε εξουσία. Κούνησε αφηρημένα το χέρι και τράβηξε πιο πέρα. Το Σοβιέτ εκφράζει την πεποίθηση ότι οι εργάτες των πόλεων. Το Σοβιέτ εκφράζει την ατράνταχτη πεποίθηση ότι η εργατοαγροτική κυβέρνηση.. πολλοί με τα όπλα περασμένα στον ώμο. Ηταν κρύο. ζεσταίνονταν στη φωτιά.. τα πρόσωπά τους ήταν σκεφτικά κι ο καθένας κάτω από τη μασχάλη είχε την τσάντα γεμάτη με χαρτιά. Ολες οι σκάλες ήταν πλημμυρισμένες από πλήθος: εκεί βρίσκονταν εργάτες με μαύρες φόρμες και με μαύρα γούνινα καλπάκια. Σταμάτησα τον Κάμενεφ (1). "Το προλεταριάτο της Ευρώπης δε θα ξεσηκωθεί! Ολη η Ρωσία. Οι τεράστιες. με βγαλμένα τα καλύμματα και στο πίσω μέρος τους. σπρώχνοντας.. έναν κοντό άνθρωπο. παρά μόνο την εξυπηρέτηση των αναγκών των στρατιωτών. που τόνισε: "Σήμερα κάναμε το καθήκον μας απέναντι στο διεθνές προλεταριάτο και δώσαμε ένα ισχυρό χτύπημα στον πόλεμο. Θα εγκαθιδρύσει εργατικό έλεγχο στην παραγωγή και την κατανομή των προϊόντων και θα καθιερώσει παλλαϊκό έλεγχο στις τράπεζες. με ζωηρό πλατύ πρόσωπο και με κατεβασμένο κεφάλι. χτύπημα στα στήθη όλων των ιμπεριαλιστών και ιδιαίτερα. Σ' εμάς τη στιγμή αυτή. Το Σοβιέτ υπογραμμίζει ιδιαίτερα τη συνοχή. στο δήμιο Γουλιέλμο". Δίχως κανενός είδους εισαγωγές μου μετέφρασε στα γαλλικά την απόφαση που μόλις είχε παρθεί: "Το Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης χαιρετίζει τη νικηφόρα επανάσταση του προλεταριάτου και της φρουράς της Πετρούπολης. Ο Τρότσκι (κρύα): "Η θέληση του Πανρωσικού συνεδρίου των Σοβιέτ προαποφασίστηκε από το μεγάλο γεγονός της εξέγερσης των εργατών και στρατιωτών της Πετρούπολης".. που θα δημιουργηθεί από την επανάσταση σαν Σοβιετική Κυβέρνηση και που θα εξασφαλίσει στο προλεταριάτο της πόλης την υποστήριξη όλης της μάζας της φτωχής αγροτιάς. "Αυτό είναι τρέλα. που δε θα 'χει άλλο σκοπό. που είναι το μόνο μέσο για να σωθεί η χώρα από τις πρωτάκουστες συμφορές και φρίκες του πολέμου. Ανάμεσα σ' όλο το λαό βιάζονταν να περάσουν. κρέμονταν οι ταινίες με τα φυσίγγια. "Ωστε νομίζετε. άδειες και κακοφωτισμένες αίθουσες αντηχούσαν από τα πατήματα των βαριών αρβυλών. των εργατών και των αγροτών". Κοίταζε μελαγχολικά μπροστά του. οι πολύ γνωστοί Λουνατσάρσκι. Κάμενεφ. Κι από τις δύο πλευρές της εισόδου ήταν τοποθετημένα πολυβόλα. των εργατών και των αγροτών βουλευτών. Η συνεδρίαση εκείνη ήταν πολύ σοβαρή. κι οι κοκκινοφρουροί που φρουρούσαν την είσοδο.". Αφάνταστα πολλά. που αναγγέλλουν τη νίκη της εξέγερσης. Ο Ριαζάνοφ κι ο Κάμενεφ ήταν ενάντια στην εξέγερση και δοκίμασαν πάνω τους όλη τη φοβερή δύναμη της λενινιστικής πολεμικής. σ' εμάς.

και πάνω απ' τα κεφάλια τους δούλευε πυρετώδικα η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. ο Λίμπερ. που ήταν βαριά άρρωστος. που με αποστροφή αποσύρθηκε στα πατρικά βουνά της Γεωργίας κι εκεί πέθανε από χτικιό. που τα διοικούσαν από τις πρώτες μέρες της επανάστασης. κάτω από το φως των μεγάλων άσπρων πολυέλαιων. κάνοντας μπλοκ με τον Τρότσκι. χτύπησε το κουδούνι. θυμάστε τι μας κάνατε εμάς τους μπολσεβίκους. Τέλειωσε η πρώτη περίοδος της ρωσικής επανάστασης την οποία οι ηγέτες αυτοί προσπαθούσαν να φρενάρουν. Το διαμέρισμα δεν είχε θέρμανση. μόλις κρατιόταν στα πόδια από την αϋπνία: δούλευε στη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή τρία μερόνυχτα χωρίς διακοπή. ενάντια στην απόφαση της ΚΕ των μπολσεβίκων για την ένοπλη εξέγερση. που την είχε αγκαλιάσει η θύελλα της εξέγερσης. Μπ. Στα χρόνια της αντίδρασης του Στολίπιν και της νέας ανόδου του εργατικού κινήματος ενεργούσε σαν συμφιλιωτής απέναντι στους μενσεβίκους .. Εκανε επανειλημμένες υποχωρήσεις από τον μπολσεβικισμό και στο τέλος ξέκοψε από το μαρξισμό λενινισμό. "Σύντροφοι. όταν ήμασταν μειοψηφία!" Το αποτελέσματα των εκλογών: δεκατέσσερις μπολσεβίκοι. Κατά διαστήματα ανέβαινε κάποιο από τα καθοδηγητικά πρόσωπα στο βήμα και παρακαλούσε τους συντρόφους να σταματήσουν το κάπνισμα. Επακολούθησε αμέσως απόλυτη ησυχία που διακοπτόταν μονάχα από τις λογομαχίες και τις βρισιές των ανθρώπων που στριμώχνονταν στην είσοδο. γιατί η ΚΕΕ θεωρεί περιττή την έναρξη της σημερινής συνεδρίασης με πολιτικό λόγο. ο Νόγκιν. Ο αντιπρόσωπος του εργοστασίου Ομπουχοφ. Πετυχαίνοντας αργότερα την αποκατάσταση στο κόμμα. συνέχισε την αντικομματική και αντισοβιετική του δράση και διαγράφηκε ξανά. Αυτός όμως γύρισε αργότερα και κατανάλωσε όλη τη ραφινάτη ευγλωττία του για την υπεράσπιση της χαμένης υπόθεσης.. Ο αποπνιχτικός γαλάζιος καπνός των τσιγάρων υψωνόταν και αιωρούνταν στο βρώμικο αέρα. Στο βήμα κάθονταν ο Γκοτς. Μετά τη νίκη της Οχτωβριανής Επανάστασης ήταν υπέρ της δημιουργίας κυβέρνησης συνασπισμού με τη συμμετοχή εκπροσώπων των μενσεβίκων. Λερωμένος και αξύριστος. ότι έπειτα από συμφωνία ανάμεσα στους μπολσεβίκους. ο Νταν. Ολοι σηκώνονται και η αίθουσα τραντάζεται από τα χειροκροτήματα. Το 1925 μαζί με τον Ζινόβιεφ υπήρξε ο οργανωτής της λεγόμενης "νέας αντιπολίτευσης". που συνωστιζόταν στις πόρτες. αν σκεφτείτε ότι είμαι μέλος του προεδρείου της ΚΕΕ κι ότι αυτή τη στιγμή οι κομματικοί μας σύντροφοι βρίσκονται στα Χειμερινά Ανάκτορα κάτω από τα πυρά. εκπληρώνοντας σαν υπουργοί με αυταπάρνηση το καθήκον που τους ανέθεσε η ΚΕΕ(ανήσυχος θόρυβος). κι έτσι αποκάλυψε το σχέδιο της εξέγερσης στον εχθρό. (Ρόζενφελντ).. γράφοντας στη μενσεβίκικη εφημερίδα "Νέα Ζωή". Η ώρα ήταν 10 και 40 το βράδυ. Ο Χέντελμαν δηλώνει από μέρους των δεξιών εσέρων και των εσέρων του κέντρου ότι παραιτούνται από τη συμμετοχή στο προεδρείο. Στο προεδρείο κάθονταν οι ηγέτες της παλιάς ΚΕΕ. με μια ασουλούπωτη στολή στρατιωτικού γιατρού. Ο εκπρόσωπος των αντιπροσώπων της Ουκρανίας ζητάει και παίρνει θέση στο προεδρείο. διαμαρτυρόμενοι έντονα. Μετά την επανάσταση του Φλεβάρη ήταν υπέρ της υποστήριξης της προσωρινής κυβέρνησης και της αμυνίτικης πολιτικής της. ο Κάμενεφ.λικβινταριστές και τροτσκιστές. "Η εξουσία είναι στα χέρια μας". άρχισε θλιμμένα ο Νταν. ο Λουνατσάρσκι. που το 'σκασε για το μέτωπο. το συνέδριο των Σοβιέτ συνέρχεται σε τέτοια εξαιρετική στιγμή και κάτω από τέτοια εξαιρετικά περιστατικά. που κρατούσε στα χέρια της όλα τα νήματα της εξέγερσης και που κατάφερνε εύστοχα και ισχυρά χτυπήματα. που νομίζω.(1) Κάμενεφ Λ. δεύτερο. Ο Χεντσούκ κάνει παρόμοια ακριβώς δήλωση από μέρους των μενσεβίκων. που 'χαν αρχίσει κιόλας να ξεσηκώνονται. το ζήτημα της Συντακτικής Συνέλευσης. κάθονταν οι αντιπρόσωποι των εργατών και των στρατιωτών όλης της Ρωσίας. Αυτό γίνεται ιδιαίτερα κατανοητό. εφτά εσέροι. περνώντας πόλεις και χωριά. με βαθουλωμένα μάτια.. απουσίαζε κι ο γαλαντόμος Τσερετέλι. Ο Νταν. το ζήτημα της οργάνωσης της εξουσίας. Το 1927 για την ασταμάτητη αντικομματική φραξιονιστική πάλη του διαγράφηκε από τις γραμμές του ΠΚΚ (μπ). αν δεν ξεκαθαριστούν προηγούμενα ορισμένα γεγονότα (χλιαρά χειροκροτήματα και φωνές). ένας ανθρωπάκος με πλαδαρό πρόσωπο. μα ήταν ζέστη από την αποφορά των άπλυτων ανθρώπινων σωμάτων. ο Μπογκντάνοφ. ο Μπρόιντο. έφυγαν από τη θέση τους. έφτασαν ως τη λαμπρή θέση των τιμονιέρηδων της μεγάλης Ρωσίας.διεθνιστές αποφασίστηκε να σχηματιστεί το προεδρείο με βάση την αναλογική αντιπροσώπευση. Το προεδρείο εκλέχτηκε μέσα σε γενικό θόρυβο και κίνηση. ακόμα και κείνοι που κάπνιζαν. Στους πάγκους και στις καρέκλες. πότε με άγριο θόρυβο. Τον Οχτώβρη του 1917 μαζί με τον Ζινόβιεφ. Τελευταία φορά τους δόθηκε ευκαιρία να διευθύνουν τη συνεδρίαση των ανυπόταχτων Σοβιέτ. Πόσο ψηλά πέταξαν αυτοί οι μπολσεβίκοι! Από μια αποκηρυγμένη και καταδιωκόμενη ομάδα που ήταν πριν τέσσερις μήνες. με έβαλε και κάθισα δίπλα του.. ακόμα και στις άκρες της εξέδρας του προεδρείου. διασχίζοντας το ανήσυχο πλήθος. περίμεναν να χτυπήσει το κουδούνι του προεδρείου. ο αναρχικός Πετρόβσκι. η Κολοντάι. στους διαδρόμους. ότι θα καταλαβαίνετε. τασσόταν ενάντια στη γραμμή του κόμματος για τη μετεξέλιξη της αστικοδημοκρατικής επανάστασης σε σοσιαλιστική. "Θυμάστε. τους φώναξε κάποιος γενειοφόρος στρατιώτης. Κηρύσσω την έναρξη της πρώτης συνεδρίασης του 2ου συνεδρίου των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών".. Τώρα τα Σοβιέτ ξεσηκώθηκαν ενάντιά τους. έλειπε ο γέρικος αετός Τσχέιτζε. Σταμάτησε για μια στιγμή και συνέχισε αργά. όλοι χλομοί και οργισμένοι. Κάτω απ' αυτούς έβραζε και βούιζε το 2ο Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ. Ο Αβανέσοφ δήλωσε. Μερικοί μενσεβίκοι. τρεις μενσεβίκοι και ένας διεθνιστής(από την ομάδα του Γκόρκι). Μπήκαμε στην τεράστια αίθουσα των συνεδριάσεων. Πότε με ανήσυχη ηρεμία. ο Φιλιπόφσκι. μην καπνίζετε!" και το κάπνισμα συνεχιζόταν. τους αριστερούς εσέρους και τους μενσεβίκους . Τότε όλοι μαζί. στα περβάζια των παραθυριών. φώναζαν: "Σύντροφοι. Κι οι μενσεβίκοι διεθνιστές δηλώνουν ότι δεν μπορούν να πάρουν μέρος στο προεδρείο. έκανε προδοσία. Μετά απ' αυτό η παλιά ΚΕΕ εγκαταλείπει το βήμα και τη θέση της την παίρνουν ο Τρότσκι. Ο Κάμενεφ ανακοινώνει ότι στην ημερήσια διάταξη μπαίνουν: πρώτο. Οι τρεις πιο επιφανείς δεν ήταν στο προεδρείο: δεν ήταν ο Κερένσκι. Φωνή από κάτω: "Αποστάτες! Και αποκαλείτε τον εαυτό σας σοσιαλιστή!". των εσέρων και των "λαϊκών σοσιαλιστών". το ζήτημα του πολέμου και της ειρήνης και τρίτο. Ο Λοζόβσκι σηκώνεται και δηλώνει 37 .

"Ο στρατός θεωρεί. όμως. Αδιάκοπες μακρινές ομοβροντίες των πυροβόλων.. που οργάνωσε ένα από τα επαναστατικά κόμματα!. να περάσουμε στην ημερήσια διάταξη." φώναξαν. με μαλακή και πειστική ομιλία: "Μιλώ από μέρους των αντιπροσώπων του μετώπου. γεννήθηκε η νέα Ρωσία. "Κορνιλοφικέ! Αντεπαναστάτη! Προβοκάτορα!" ακούστηκε από την αίθουσα. Δυνατή φωνή: "Εσείς μιλάτε από μέρους του επιτελείου κι όχι από μέρους του στρατού". δεν πρέπει να καθίσει με σταυρωμένα τα χέρια μπροστά στο άναμμα του εμφύλιου πολέμου. που αποφάσισε έναν τέτοιο τυχοδιωκτισμό!".πως ύστερα από συμφωνία ανάμεσα στα γραφεία όλων των ομάδων προτείνεται να γίνει πρώτα απολογισμός της δουλιάς του Σοβιέτ της Πετρούπολης. το δεύτερο σύνταγμα του τομέα Φ.. Τη δυνατότητα της ειρηνικής διεξόδου πρέπει να την αναζητήσουμε με τη δημιουργία ενιαίας δημοκρατικής εξουσίας. το πρώτο σύνταγμα του τομέα Ν.. σύντροφοι! Το πρώτο ζήτημά μας πρέπει να είναι η ειρηνική λύση της κρίσης. Παίρνει το λόγο ο Γκαρά (1). Πήρε το λόγο ο λοχαγός Χαράς.. ανησυχαστικός θόρυβος: η υπόκωφη βροντή των κανονιών. ότι το συνέδριο των Σοβιέτ δεν έχει την απαραίτητη εξουσία. αν θέλει να 'ναι η φωνή της επαναστατικής δημοκρατίας. "Εδώ είναι παρόντες μερικοί αγρότες βουλευτές.. και καλούν όλες τις κοινωνικές δυνάμεις ν' αντισταθούν στις απόπειρες κατάληψης της εξουσίας. Θα γυρίσω αμέσως στο μέτωπο..". Κατόπιν (2) ο Χιντσούκ από μέρους των μενσεβίκων δηλώνει: "Η μοναδική δυνατότητα για ειρηνική διέξοδο είναι ν' αρχίσει το συνέδριο διαπραγματεύσεις με την προσωρινή κυβέρνηση για το σχηματισμό καινούριας κυβέρνησης.Ξαφνικά.. Ο Μάρτοφ παρακάλεσε να του δοθεί ο λόγος και τσίριξε:"Ο εμφύλιος πόλεμος άρχισε. Η πρόταση έγινε δεκτή.. Προτείνω να τους δοθεί δικαίωμα ψήφου". Οι στρατιώτες που βρίσκονταν στην αίθουσα πήδηξαν από τη θέση τους. Ενας επίμονος. που είναι επικεφαλής σ' αυτό το συνέδριο".. Κι από άποψη αρχής κι από άποψη ταχτικής είμαστε υποχρεωμένοι να συζητήσουμε έκτακτα με ποιον τρόπο θα προληφθεί ο εμφύλιος πόλεμος. Κάποιος στρατιώτης δήλωσε ότι η Πανρωσική εκτελεστική επιτροπή των Σοβιέτ των αγροτών αρνήθηκε να στείλει στο συνέδριο τους αντιπροσώπους της. "Καλώ όλους τους στρατιώτες που σκέφτονται σωστά να εγκαταλείψουν το συνέδριο!". άγριου τρόμου και απεριόριστης τόλμης.". αντιπρόσωπος της 12ης Στρατιάς: "Εμένα μ' έστειλαν εδώ μόνο για κατατόπιση. Εσείς δεν αντιπροσωπεύετε τους στρατιώτες.. αλλά τους αξιωματικούς! Κι οι στρατιώτες τι λένε. "Ολα τα επαναστατικά κόμματα είναι υποχρεωμένα να κοιτάξουν τα γεγονότα κατάματα! Το συνέδριο έχει καθήκον. λύνεται με τα όπλα! Πρέπει να δημιουργήσουμε εξουσία που θα την αναγνωρίζει όλη η δημοκρατία. κατόπιν να δοθεί ο λόγος στα μέλη της ΚΕΕ και στους εκπροσώπους των κομμάτων και τελευταία. "Από ποιανού μέρος μιλάτε: Ποιον εκπροσωπείτε.. αποτέλεσμα του οποίου. μα τα χτυπήματα που δίνονται σ' αυτό. κάτω από τις ομοβροντίες των πυροβόλων σε ατμόσφαιρα σκοταδιού και μίσους. πριν ακόμα αρχίσει το συνέδριο. στους δρόμους γίνεται μάχη. ένας αξιωματικός με κόκκινο μυτερό γένι. Ουρλιαχτά αγανάχτησης. "Την κεντρική εκτελεστική επιτροπή της 5ης Στρατιάς. όπου όλες οι στρατιωτικές επιτροπές πιστεύουν απόλυτα ότι η κατάληψη της εξουσίας από τα Σοβιέτ. "Οι πολιτικοί υποκριτές. Αποδοκιμασίες που όλο μεγαλώνουν και ποδοκροτήματα. Ολοι κοίταζαν νευρικά προς τα σκοτεινά παράθυρα και το συνέδριο το διέτρεξε κάποιο ρίγος. η ομάδα του μετώπου δεν παίρνουμε καμιά ευθύνη γι' αυτό που γίνεται τώρα και που θα γίνει αργότερα και θεωρούμε αναγκαίο να επιστρατεύσουμε όλες τις συνειδητές επαναστατικές δυνάμεις για τη σωτηρία της επανάστασης! Η ομάδα του μετώπου εγκαταλείπει το συνέδριο. τρεις βδομάδες πριν την έναρξη της Συντακτικής Συνέλευσης.. Κανονιοβολούνται τα Χειμερινά Ανάκτορα... Πολλοί με απειλητικές διαθέσεις σηκώνονται να τον βρουν. Ετσι.. πιθανόν να είναι η έκρηξη αντεπανάστασης. "Πότε σας εξέλεξαν. ακούστηκε νέος θόρυβος πιο ισχυρός από το θόρυβο του πλήθους. Συνεχίστηκαν οι φωνές διαμαρτυρίας... Ο στρατός δεν αντιπροσωπεύεται αρκετά σ' αυτό το συνέδριο κι εκτός από αυτού. Η θέση για μάχη είναι στους δρόμους".". "Εμείς. Μανιασμένες φωνές: "Ψέμα! Ψεύδεστε!".". Οι εσέροι και οι μενσεβίκοι θεωρούν αναγκαίο να διαχωρίσουν τις ευθύνες τους απ' όλα όσα γίνονται εδώ. "Ενώ εδώ γίνεται πρόταση για τον ειρηνικό διακανονισμό της σύρραξης.. Το συνέδριο. "μας μιλούν πως πρέπει να συζητήσουμε το ζήτημα της εξουσίας και στο μεταξύ αυτό το ζήτημα μπήκε πια πίσω από τις πλάτες μας. πρώτ' απ' όλα.". Αποσύρθηκε από το βήμα. ούρλιαξε με πάθος από τη θέση του.". Η πρόταση ψηφίστηκε. Γι' αυτό προτείνει να στείλουν σ' αυτή μια επιτροπή και να την καλέσουν και τυπικά.. μπήγουν καρφιά στο καπάκι της νεκρόκασας του πολιτικού κόμματος. Φωνές και θόρυβος σκέπασαν το λόγο του στη στιγμή. που θα 38 . είπε. Είναι ανάγκη να εκλέξουμε μια αντιπροσωπεία για διαπραγματεύσεις με τα άλλα σοσιαλιστικά κόμματα και οργανώσεις. δε θεωρεί απαραίτητο το συνέδριο των Σοβιέτ αυτή τη στιγμή. Γενική αγανάχτηση. είναι μαχαίρι στην πλάτη του στρατού και έγκλημα απέναντι στο λαό!".. να λύσει το ζήτημα της εξουσίας και ήδη αυτό το ζήτημα κατέβηκε στους δρόμους. Η φωνή του ομιλητή ακούστηκε πάλι: "Είναι ανάγκη να τελειώσουμε μ' αυτό τον τυχοδιωκτισμό της Πετρούπολης! Στο όνομα της σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης καλώ όλους τους αντιπροσώπους να εγκαταλείψουν την αίθουσα!".. Μιλάει ο Χιντσούκ."... Στο δρόμο πυροβολούν ενάντια στ' αδέλφια μας! Πριν αρχίσει το συνέδριο των Σοβιέτ λύνεται το ζήτημα της εξουσίας με στρατιωτικό πραξικόπημα. Οι αριστεροί εσέροι και οι ενωμένοι σοσιαλδημοκράτες υποστήριξαν την πρόταση του Μάρτοφ. το 3ο σύνταγμα πεζικού του τομέα Σ. αδιάκοπες διενέξεις των αντιπροσώπων. δηλαδή τρεις βδομάδες πριν την έναρξη της Συντακτικής Συνέλευσης. Ο τρουντοβίκος Κούτσιν.

"Μια και οι μπολσεβίκοι οργάνωσαν στρατιωτική συνωμοσία.. με φωνή που μόλις ακουγόταν διαμαρτύρεται από μέρους των σοσιαλιστών . πως ενάντια στην Πετρούπολη έρχονται στρατεύματα. (Θυελλώδη χειροκροτήματα) "Αυτοί δεν εκπροσωπούν τους στρατιώτες.... Είναι σωστό άραγε. Με μια δραματική χειρονομία σήκωσε το χέρι: "Σύντροφοι!" φώναξε και επικράτησε ησυχία. κρυβόταν η αλήθεια. (1) Σύμφωνα με τα γραφόμενα της "Πράβντα". Ο Χέντελμαν. των εκατομμυρίων εργατών και αγροτών που ήταν ντυμένοι στο χακί. όλοι αυτοί οι κατατρομαγμένοι μενσεβίκοι. Ο ομιλητής κουνάει τη γροθιά. Στη δυνατή φωνή του κυριαρχούσε μια παγερή περιφρόνηση. Ο Τρότσκι σηκώθηκε από τη θέση του. Η φωνή του ήταν η φωνή των στρατιωτών. θεωρώντας. "Λιποτάχτες!". Μήπως μείνουν απομονωμένοι.. αμέσως κατάλαβαν όλοι ότι μέσα στα λόγια του. καθώς πενήντα αντιπρόσωποι σηκώθηκαν από τις θέσεις τους κι άρχισαν να τραβούν προς την έξοδο. ταλαντεύονταν. Ο Κάμενεφ.. "Αυτοί που ζουν στα χαρακώματα περιμένουν με ανυπομονησία τη μεταβίβαση της εξουσίας στα χέρια των Σοβιέτ". 39 .". είπε.. Κι εγώ σας λέω πως τα λιθουανικά συντάγματα επανειλημμένα δήλωσαν: "Ούτε μια απόφαση πια! Φτάνουν τα λόγια: Χρειάζονται έργα. Το υπόλοιπο της ομιλίας πνίγηκε μέσα σε θύελλα από κραυγές. Μιλώ από μέρους του δεύτερου λιθουανικού συντάγματος πεζικού.. για να μπορέσουν οι αντιδραστικοί να στείλουν στο σημερινό συνέδριο τους δικούς ψευτοαντιπροσώπους. τα μάτια του έλαμπαν κάτω από τα χοντρά γυαλιά (1): "Τα γεγονότα που διαδραματίζονται αυτή τη στιγμή στην Πετρούπολη είναι μεγάλο ατύχημα! Η ομάδα του Μπουντ προσχώρησε στη διακήρυξη των μενσεβίκων και των σοσιαλιστών . δε θεωρούμε σκόπιμο να παραμείνουμε στο συνέδριο και γι' αυτό το εγκαταλείπουμε. οι αντιπρόσωποι. "Ολοι οι λεγόμενοι σοσιαλσυμβιβαστές. που έλαμψαν σαν αστραπή.. Ακούσατε τη δήλωση των δύο εκπροσώπων στρατιωτικών επιτροπών.". "Εμείς δεν αναγνωρίζουμε τέτοιου είδους αναρχία. γιατί οι στρατιωτικές επιτροπές έπαψαν από πολύν καιρό να είναι πια οι πραγματικοί εκπρόσωποι της μάζας των απλών στρατιωτών. "Εκατοντάδες αντιπρόσωποι από το μέτωπο".επαναστατών ενάντια στο βομβαρδισμό των Χειμερινών Ανακτόρων. "Ονομάζομαι Πέτερσον. απειλές και κατάρες που μοιάζανε σαν υποχθόνιος κρότος.. "Η 12η Στρατιά από καιρό βάζει ζήτημα επανεκλογής του Σοβιέτ και της Ισκολός (3). αρνήθηκε να συγκαλέσει τους αντιπροσώπους των στρατιωτών μέχρι τα τέλη (τα μέσα) του Σεπτέμβρη..επαναστατών και εγκαταλείπει το συνέδριο!". Δυνάμωσε τη φωνή και σήκωσε το χέρι: "Το καθήκον μας απέναντι στο ρωσικό προλεταριάτο δε μας επιτρέπει να παραμείνουμε εδώ και να πάρουμε πάνω μας την ευθύνη γι' αυτό το έγκλημα. πως οι αξιωματικοί του είδους Χαράς ή Χιντσούκ δεν εκπροσωπούν στο συνέδριο τους στρατιώτες. που διακοπτόταν κάθε λεπτό από γενικό θόρυβο και φωνές. Ετρεμε από οργή... Δε θα ξεσηκωθεί άραγε ενάντιά τους η Ρωσία. ακριβώς όπως και η δική σας ΚΕΕ. που ήταν συνεπαρμένοι από τον ίδιο παροξυσμό. εσέροι κι οι μπουντιστές ας φύγουν! Ολοι αυτοί είναι απλώς σκουπίδια που θα μπουν στο καλάθι των αχρήστων της ιστορίας!. Μόλις όμως μίλησε αυτός ο γαλανομάτης νεαρός στρατιώτης. ανοίγουμε τα στήθη μας στα πολυβόλα των τρομοκρατών. Το πρόσωπό του ήταν χλομό και σκληρό. όμως η δική μας επιτροπή. Στο βήμα ανέβηκαν πάλι στρατιώτες.στηρίζεται σε όλα τα στρώματα της κοινωνίας". Δυναμώνοντας τη φωνή του και τσιρίζοντας διάβασε τη διακήρυξη των μενσεβίκων.". Ο Λουκιάνοφ φωνάζει. πως το ζήτημα της αποχώρησης από το συνέδριο αποφασίστηκε μόνο από μια πολύ ασήμαντη πλειοψηφία και μάλιστα οι μπολσεβίκοι αντιπρόσωποι δεν πήραν μέρος στην ψηφοφορία. τους έσμιγαν σε μια ενιαία μάζα και ταυτόχρονα τους πίεζαν... φώναζε χτυπώντας το κουδούνι του προεδρείου: "Καθίστε στις θέσεις σας! Θα περάσουμε στην ημερήσια διάταξη!". το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης. ζαλισμένοι από τη θύελλα των γεγονότων.. Εμείς προσχωρούμε σ' αυτούς! Αοπλοι.. στηριζόμενοι στο Σοβιέτ της Πετρούπολης και δε συμβουλεύτηκαν τις άλλες παρατάξεις και κόμματα. με ισχνό πρόσωπο και με ζωηρά μάτια.".. Στα πρώτα λεπτά της συνεδρίασης. καλώντας όλες τις άλλες ομάδες και κόμματα να μας ακολουθήσουν και να συγκεντρωθούμε για να συζητήσουμε την κατάσταση που δημιουργήθηκε". μαζί με τους μενσεβίκους. Κι αυτές οι δηλώσεις θα είχαν κάποια αξία αν αυτοί που τις κάνουν ήταν πραγματικοί εκπρόσωποι του στρατού. Ο Γκζελσάκ δηλώνει από μέρους των αντιπροσώπων του μετώπου. ότι η απόφαση πρέπει να παρθεί κατά παρατάξεις και όχι κατά ομάδες. Επειδή ο κανονιοβολισμός των Χειμερινών Ανακτόρων δε σταματάει.. Δεν πρόφτασε να τελειώσει και στο βήμα ανεβαίνει ένας νεαρός στρατιώτης. (2) Η επόμενη ομιλία αποδίδεται από τον Τζον Ριντ στον Χιντσούκ. τους εσέρους και την Εκτελεστική Επιτροπή των Σοβιέτ των αγροτών αποφάσισε να χαθεί μαζί με την προσωρινή κυβέρνηση. Καλούμε όλους τους αντιπροσώπους του συνεδρίου.". Για μερικά λεπτά ένας φοβερός θόρυβος δεν τον άφηνε να μιλήσει. Σύμφωνα με όλα τα γραφόμενα των εφημερίδων. Πρέπει να πάρουμε την εξουσία στα χέρια μας!" Ας φύγουν αυτοί οι αυτοαποκαλούμενοι αντιπρόσωποι! Ο στρατός δεν είναι μ' αυτούς!".. αλλά την ανώτερη διοίκηση. Οι διαθέσεις άρχισαν να αλλάζουν. Η αίθουσα τραντάχτηκε από θυελλώδη χειροκροτήματα. αυτή είναι η συνέχεια του λόγου του Κούτσιν. Μια ολόκληρη ώρα από τούτο το βήμα πέφταν απάνω τους το ένα μετά το άλλο τα σφυροκοπήματα. "εκλέχτηκαν χωρίς τη συμμετοχή των στρατιωτών. ξεκουφαμένοι από το κανονίδι. αυτό το είπε ο Χαράς. όπως κι αυτοί οι ίδιοι οι αντιπρόσωποι.. Κατόπιν από μέρους του Μπουντ (του εβραϊκού σοσιαλδημοκρατικού κόμματος) μίλησε ο Αμπράμοβιτς.". από τις ίδιες ιδέες και αισθήματα.

Πρότειναν τα όπλα και φώναζαν: "Στάσου". Εδώ ήταν και ο ισχνός κοκκινογένης πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής των Σοβιέτ των αγροτών Αυξέντιεφ κι ο οπαδός του Κερένσκι Σορόκιν κι ο Χιντσούκ κι ο Αμπράμοβιτς και . (1) Πιο κάτω. κομψά ντυμένες γυναίκες. ψιθύρισε: "Προσέξτε! Οι προβοκάτορες πάντα πυροβολούν από τα παράθυρα!. "Μπορεί όμως να μας πυροβολήσουν κιόλας. φαίνεται. τόσο πιο ήσυχοι κι έρημοι ήταν οι δρόμοι. Στρίψαμε στη σκοτεινή και σχεδόν έρημη πλατεία Ζναμιόνσκαγια. Οι αργοπορημένοι διαβάτες σταματούσαν και τα μάζευαν.ο ασπρογένης δήμαρχος της Πετρούπολης. ο γερο . Μέσα από το θόρυβό τους ξεχώριζαν τα υπόκωφα βουητά των μακρινών κανονιοβολισμών. δεχόταν και ξεπροβόδιζε τους λαχανιασμένους συνδέσμους. ύστερα από παράκληση του Δημοτικού Συμβουλίου της πόλης έστειλε αντιπροσωπεία για διαπραγματεύσεις με τα Χειμερινά Ανάκτορα. που συντάσσονταν κατά τετράδες. της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής.". μια αλυσίδα από ένοπλους ναύτες έζωνε τη λεωφόρο Νέβσκι. αξιωματικοί. σηκώνοντας τα χέρια. Μ' ένα διαπεραστικό τρίξιμο του μοχλού σύνδεσης. όμως. κρατώντας στο χέρι τα ντουφέκια. Ο σοφέρ μας. Ηταν τριακόσιοι . με μογγολική φάτσα. Ενα τεράστιο φορτηγό τρανταζόταν ολόκληρο από το δούλεμα της μηχανής. Τα τηλέφωνα βούιζαν αδιάκοπα. σκυμμένους πάνω στο χάρτη που λουζόταν με το κατακάθαρο φως μιας ηλεκτρικής λάμπας με αμπαζούρ. Τον βοηθήσαμε κι εμείς. (2) Εχει υπόψη του το άγαλμα του Τσάρου Αλέξανδρου του 3ου. "Ελάτε μαζί μας!" μας προσκάλεσαν.. παρακάμψαμε το ανόητο άγαλμα που έφτιαξε ο Τρουμπέτσκι (2) και τραβήξαμε προς την πλατιά λεωφόρο Νέβσκι.. Πιο πέρα διακρινόταν πυκνή μάζα λαού και μια αλυσίδα από ναύτες που φώναζαν άγρια να σταματήσουμε. Μερικοί άνθρωποι φόρτωναν πάνω σ' αυτό δέματα προκηρύξεων.. Σκαρφαλώσαμε στο φορτηγό. κι όσο πλησιάζαμε προς τα Χειμερινά Ανάκτορα. με καυκασιανό καλπάκι από τραγίσια γούνα. τους μαζεμένους γύρω τους εργάτες. "Ετσι. Ετσι τρέχαμε μέσα στους σκοτεινούς δρόμους. Στα σταυροδρόμια οι περιπολίες άφηναν τις φωτιές και. Τους δείξαμε τα πιστοποιητικά μας.κάπου μας σταματούσαν οπλισμένοι άνθρωποι. το πιο παρδαλό κοινό.Ο Ριαζάνοφ ανακοίνωσε από μέρους των μπολσεβίκων ότι η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. κατόρθωσα να τη διαβάσω όπως .".Σρέιντερ κι ο υπουργός Επισιτισμού της προσωρινής κυβέρνησης Προκοπόβιτς. που ήταν αναμμένες στην εσωτερική και εξωτερική πόρτα και φώτιζαν με την κόκκινη ανταύγεια τους. δημιουργία σοβιετικής κυβέρνησης .Ντουχβίνσκι. Ο δρόμος είχε μεγάλη κίνηση. εμείς κάνουμε το καθετί για ν' αποφύγουμε την αιματοχυσία. Βγήκαμε μέσα στην κρύα νύχτα. ξαπόστελνε προς όλα τα σημεία της πόλης κομισάριους εξουσιοδοτημένους με δικαίωμα ζωής και θανάτου. Το αυτοκίνητο τρέχοντας δίπλα από τις φωτιές. Σύντ. η τεράστια μηχανή κινήθηκε προς τα μπρος κι όλοι πέσαμε προς τα πίσω. Ανάμεσά τους αναγνωρίσαμε πολλούς αντιπροσώπους του συνεδρίου. ένας καλόκαρδος νέος με ολόκληρη θημωνιά από χρυσοκίτρινα μαλλιά μας έδωσε τις άδειες. Ηταν ένα υπέροχο θέαμα. που άλλα σταματούσαν κι άλλα έφευγαν..είναι εξασφαλισμένη! Ζήτω η επανάσταση των εργατών. πηδώντας και ταλαντευόμενο δεξιά . που βρίσκεται επικεφαλής του προλεταριάτου και της φρουράς της Πετρούπολης. εργατικός έλεγχος στην παραγωγή. "Πού πηγαίνετε.όπως: "Προς τους πολίτες της Ρωσίας! Η προσωρινή κυβέρνηση ανατράπηκε. Η μηχανή έκοψε ταχύτητα και κατεβήκαμε στη γέφυρα. αρχηγούς των μενσεβίκων και των εσέρων. λοιπόν. ενώ άλλοι τα έπαιρναν και τα ταχτοποιούσαν.. ότι ο Τζον Ριντ συνένωσε δυο ομιλίες του Αμπράμοβιτς και του Ερλιχ. κάτω από τα φανάρια των δρόμων. Η υπόθεση για την οποία αγωνιζόταν ο λαός: άμεση πρόταση δημοκρατικής ειρήνης. Ηταν καιρός πια να φύγουμε από δω..". μας χτύπησε ένας αποπνιχτικός αέρας γεμάτος καπνό κι είδαμε αναμαλλιασμένους ανθρώπους. ένας αλλήθωρος. Μπροστά στο Σμόλνι ήταν συγκεντρωμένα πάρα πολλά αυτοκίνητα. που είχε συλληφθεί το ίδιο πρωί και αφέθηκε πια ελεύθερος. Μάζες λαού έτρεχαν σκυφτά προς διάφορες κατευθύνσεις." τους ρώτησα.τετρακόσιοι άνθρωποι: Αντρες με ωραία παλτά. Κανόνια δεν ακούγαμε πια. αφήνοντας ολόκληρη ουρά από άσπρα χαρτιά που πετούσαν. των στρατιωτών και των αγροτών! Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή του Σοβιέτ της Πετρούπολης των εργατών και στρατιωτών βουλευτών". "Σ' όλη την πόλη!" μου απάντησε χαμογελώντας ένας μικρός εργάτης κι έκανε μια ενθουσιώδη κίνηση με το χέρι. πετούσε μερικές ακατάληπτες λέξεις και τραβούσαμε πιο πέρα.μπροστά από όλους . Τρεις από μας στέκονταν με τα όπλα έτοιμα.. Ο γείτονάς μου. Είδα και το ρεπόρτερ της εφημερίδας "Russian 40 . τράβηξε για τη λεωφόρο Σουβόροφ.αριστερά. όπου δούλευε πυρετώδικα η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. πατώντας τους ανθρώπους που σκαρφάλωναν ακόμα στο φορτηγό μας. Σύντ. Ο σύντροφος Γιοζέφοφ . Κάπου . φράζοντας το δρόμο σε ένα πλήθος ανθρώπων. Πήρα μια από τις εκκλήσεις και στο φως που σκορπούσαν τα αριά φανάρια των δρόμων. Οταν άνοιξε η πόρτα. Ενας από τους συνεπιβάτες μας ξέσχισε το περιτύλιγμα ενός δέματος κι άρχισε να σκορπίζει στον αέρα κάτι προκηρύξεις. Καθυστερήσαμε για ένα λεπτό στο δωμάτιο. έπιαναν τις προκηρύξεις. Η κρατική εξουσία πέρασε στα χέρια του οργάνου του Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης. Τα παράθυρα του Δημαρχείου έλαμπαν όλα. κατάργηση της τσιφλικάδικης ιδιοκτησίας στη γη. κοιτώντας προς τα παράθυρα. Εκείνη τη στιγμή στη γωνία του καναλιού της Αικατερίνης.

"Δεν μπορώ να σας αφήσω". "Κάτι μπορεί να κάνουμε". Αφήστε μας! Δεν έχουμε όπλα! Μας αφήσετε .Daily News" (1) Μάλκιν. δεν πρόκειται να πυροβολήσω σε άοπλους. ακούστηκε απ' όλες τις μεριές. Εκμεταλλευτήκαμε τη σύγχυση. είπε ο ναύτης πεισματάρικα. σκύβοντας χαμηλά και κολλώντας ο ένας δίπλα στον άλλο. Ο άνθρωπος που ήταν μπροστά μου. Χωθήκαμε στις πρώτες γραμμές... πηδώντας κάτω. "Κι αν χρειασθεί θα πυροβολήσουμε.. περάσαμε κάτω από την κόκκινη αψίδα. Η φάλαγγα στεκόταν ακίνητη. κινήθηκε πάλι προς τα μπρος.. αν θέλετε! Εμείς θα πάμε! Εμπρός!". "Δεν ξέρω. Σ' όλες τις γωνιές τα περίπολα σταματούσαν τους διαβάτες. που παραλίγο να πέφταμε στο βάθρο της κολόνας του Αλέξανδρου..". ήταν ο διοικητής του τμήματος.. Ο Σρέιντερ κι ο Προκοπόβιτς λογομαχούσαν με ένα μεγαλόσωμο ναύτη που. Θα πυροβολήσετε..". το πλήθος γύρισε σιωπηλά και κινήθηκε προς τα πάνω. "Εμείς επιμένουμε. "Θα σας αρχίσουμε με τους υποκόπανους!". πάλι κατά τετράδες. που βρέθηκε σε αδιέξοδο. που έκανε πάνω από τις στέγες των σπιτιών. "Ωστόσο. που αποτελούνταν από μερικές εκατοντάδες ανθρώπους. Σταματώντας εδώ μερικά λεπτά.. Υστερα απ' αυτό.".". είπε.". αν πάμε.. Ανάμεσά τους. "Σκοτώθηκαν πολλοί δικοί σας. Ο ναύτης βρέθηκε σε αμηχανία. "Πυροβολήστε. Βγαίνοντας στην πλατεία. αυτοί οι σύντροφοι ήρθαν από το συνέδριο των Σοβιέτ! Δέστε τα πληρεξούσιά τους! Πηγαίνουμε στα Χειμερινά Ανάκτορα!. πολύ νευριασμένος. Εδώ επενέβη ένας άλλος ναύτης.. χωρίς τραγούδια και κραυγές. "Εγώ έχω διαταγή. θα στείλω ένα σύντροφο να τηλεφωνήσει στο Σμόλνι. ξεσπάσαμε σ' ενθουσιώδη επιφωνήματα: Κάτω από τα πόδια μας ήταν σωροί τα ντουφέκια που 41 .. επέμενε σκυθρωπά ο ναύτης. "Να. φώναζαν. "Απαιτούμε να μας αφήσετε να περάσουμε!". να μην αφήσω κανέναν να περάσει προς τα ανάκτορα". "Χρησιμοποιούν ενάντιά μας σκληρή βία! Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να λερωθούν από το αθώο μας αίμα τα χέρια αυτών των σκοτεινών ανθρώπων! Δεν ταιριάζει στην αξιοπρέπειά μας να μας πυροβολήσουν αυτοί οι κλειδούχοι. τσίριζε ταραγμένα ο γερο . τότε είμαστε έτοιμοι να πεθάνουμε! Ανοίγουμε τα στήθια μας μπροστά στα πολυβόλα σας!". Σ' όλες τις πόρτες στέκονταν στρατιώτες. παρατήρησα πως οι πρώτοι διακόσιοι . Συναντούσαμε μόνο περιπολίες στρατιωτών και κοκκινοφρουρών που βρίσκονταν σε υπερβολική ένταση.". γυρισμένο λίγο στο πλευρό από την τελευταία βολή. "Δεν μπορούμε να σας αφήσουμε. Τα πυρά σταμάτησαν. Ακούστηκαν οι λέξεις της διαταγής και στο βαθύ σκοτάδι είδαμε τη σκοτεινή μάζα που κινούνταν μπροστά σιωπηλά. Κατσουφιασμένα έξυνε με τη χερούκλα του το σβέρκο. Καμιά κίνηση. "Εχω διαταγή από την επιτροπή. άξαφνα.πότε προς τη μεριά της γέφυρας της Αστυνομίας. είπε χαμηλόφωνα: "Προσέξτε σύντροφοι! Μην τους πιστεύετε! Ασφαλώς θ' αρχίσουν να πυροβολούν. Θα γυρίσουμε στη Δημαρχία και θα καταπιαστούμε με τη συζήτηση των πιο κατάλληλων τρόπων σωτηρίας της χώρας και της επανάστασης!". Εδώ ήταν εντελώς σκοτάδι. Ξεχώρισα τις λέξεις: "Μπορεί να κάνουν λάθος. το τμήμα. άρχισε να βγάζει λόγο: "Σύντροφοι και πολίτες!". φώναξε αποφασιστικά. Κάτι μπορεί να κάνουμε. Τη στιγμή που βγαίναμε στη λεωφόρο Μορσκάγια. Τι θα κάνετε. πήρε θάρρος κι.". Σαν ένα μαύρο ποτάμι που κατακλύζει όλο το δρόμο. φώναξε ενθουσιώδικα. στη μέση του δρόμου."."..".. Δεν μπορούμε να πυροβολήσουμε σε άοπλους Ρώσους. Τόσο τρέχαμε. ρώτησα. "Τι θα κάνετε. "Οχι. οι στρατιώτες ήταν ελάχιστοι. Αντε στα σπίτια σας κι αφήστε μας ήσυχους!". όπως φαίνεται.τριακόσιοι άνθρωποι ήταν όλοι κοκκινοφρουροί. (Τι εννοούσε αυτός με τη λέξη "κλειδούχος" δεν κατάλαβα). "Εμείς πηγαίνουμε! Τι μπορείτε να κάνετε. Αυτή τη στιγμή. μουρμούρισε. Απέναντι από τον καθεδρικό ναό του Καζάν. Καβαλήσαμε τα οδοφράγματα που ήταν φτιαγμένα από ξύλα και. τρέχαμε.Σρέιντερ. ίσως καμιά δεκαριά.δε μας αφήσετε. Κουβέντιαζαν ψιθυριστά. απάντησε ο ναύτης.. Ξέσπασαν άγρια ουρλιαχτά οργής και αγανάχτησης. κοιτάζοντας πότε .".. χωρίς καμιά διαταγή. κάτω από το δυνατό φως που ξεχυνόταν απ' όλα τα παράθυρα των Χειμερινών Ανακτόρων. "Αν είστε τόσο άκαρδοι για να πυροβολήσετε σε Ρώσους και σε συντρόφους. "Πάμε να πεθάνουμε στα Χειμερινά Ανάκτορα".. προς τη λεωφόρο Νέβσκι. κάποιος φώναξε: "Οι ευέλπιδες στείλαν να μας πουν πως περιμένουν να πάμε για να τους διώξουμε!".". Χαρακτηριστική ήταν η σύνθεση αυτών των περιπόλων: Τους στρατιώτες παντού τους διοικούσαν κοκκινοφρουροί. ήταν ένα πεδινό πυροβόλο των τριών δαχτύλων.. θα πάμε οπωσδήποτε". γλιστρήσαμε δίπλα από την αλυσίδα των ναυτών και κατευθυνθήκαμε προς τα Χειμερινά Ανάκτορα.. όμως από τις μπροστινές γραμμές της ακούγονταν δυνατές κραυγές. Ακούγονταν μόνο ο θόρυβος των βημάτων τους κι οι χτύποι των όπλων. "Και τι θα κάνετε. Ο Προκοπόβιτς ανέβηκε σε κάποια κάσα και κουνώντας την ομπρέλα. "Οχι".

Η αυτοεκλεγμένη επιτροπή σταματούσε τον καθένα που 'βγαινε.. ας μάθουν όλοι ότι δεν είμαστε κλέφτες και ληστές! Ολοι έξω από το μέγαρο. Η επιτροπή ταλαντεύτηκε. κουρτίνες. εφημερίδα που έβγαινε στα αγγλικά το 1917 στην Πετρούπολη. που κοιτούσε μελαγχολικά τα πόδια του. Εδώ ήταν κατασχεμένα κάθε λογής αντικείμενα: αγαλματάκια. θα σηκώσετε ξανά τα όπλα ενάντια στο λαό. Τον υποστήριξαν αμέσως το λιγότερο είκοσι φωνές: "Στάσου! Γυρίστε τα όλα πίσω. Στις πόρτες εμφανίστηκαν ένας στρατιώτης κι ένας κοκκινοφρουρός που απομάκρυναν το πλήθος κι άνοιγαν δρόμο κι ακολουθούσαν ακόμα μερικοί εργάτες με εφ' όπλου λόγχη. Πήγαμε προς την αριστερή είσοδο. είτε δικαιολογούνταν σαν παιδιά. Το κρύο βλέμμα του σταμάτησε στην ομάδα μας. πορσελάνινα και γυάλινα σκεύη. Το πιο πολύτιμο λάφυρο ήταν τα ρούχα από τα οποία είχε τόση ανάγκη ο εργαζόμενος λαός. Ενας φορτώθηκε στην πλάτη ένα μπρούτζινο ρολόι. Κι εδώ είχε αποκατασταθεί η τάξη.. οι κουρτίνες και τα χαλιά των τεράστιων επίσημων διαμερισμάτων ήταν απείραχτα. "Λοιπόν. στα διαμερίσματα των υπηρεσιών όλα τα τραπέζια και τα γραφεία είχαν αναποδογυριστεί και στο πάτωμα ήταν σκορπισμένα χαρτιά. Ρωτήσαμε αν μπορούμε να πάμε στα εσωτερικά δωμάτια. τα αγάλματα. απ' όπου άρχιζε ολόκληρος λαβύρινθος από διαδρόμους και σκάλες. Πίσω τους. Ενας άλλος έφερε τέσσερις τσάντες γεμάτες με ντοκουμέντα. όπως . Αρχισαν να παρουσιάζονται ευέλπιδες κατά ομαδούλες.τι καταλαβαίνω δεν είστε με τον Κερένσκι". μελανοδοχεία.. Υστερ' απ' αυτό τους άφηναν ελεύθερους. Πίσω τους πήγαινε συνταγμένη μισή ντουζίνα ανθρώπων με πολιτικά. οι ευέλπιδες φαίνονταν πολύ φοβισμένοι. ένας μαχητής κι ένας αξιωματικός . Οι νικητές συνωστίζονταν να τους δουν. Οι πίνακες. κομμάτια σαπούνι." είπε. Σύντ. ζητώντας κρυμμένους ευέλπιδες. Αν και δεν τους κακοποίησαν καθόλου. Παρασυρμένοι από το ορμητικό ανθρώπινο κύμα. Εδώ υπήρχαν πολλά κιβώτια. τα 'σπαζαν με τους υποκόπανους κι έσερναν προς τα έξω χαλιά. συνοδεύοντας την έρευνα με επιφωνήματα: "Προβοκάτορες! Κορνιλοφικοί! Αντεπαναστάτες! Δήμιοι του λαού!". "Οχι!" απαντούσαν οι ευέλπιδες ο ένας μετά τον άλλο. Λαϊκή περιουσία!". σύντροφοι. χλομός. κατέγραφε τα κατασχεμένα πράγματα. Να μην παρθεί τίποτα! Είναι λαϊκή περιουσία!". μινιατούρες ζωγραφισμένες με λαδομπογιές.. εσώρουχα. Δύο άνθρωποι ξανάφεραν πίσω το μπρούντζινο ρολόι. ανά τέσσερις. στα κιβώτια και πλάι τους μπήκαν εθελοντικά σκοποί. παραπονούμενοι και λογομαχώντας. δεν ακουγόταν ούτε ψίθυρος.. Αργότερα μάθαμε πως στο δρόμο ο λαός ήθελε να τους λιντσάρει και ότι μάλιστα τους πυροβόλησαν. Αντίθετα. Ενας κοκκινοφρουρός έφερε τρία τουφέκια και δήλωσε ότι τα δύο απ' αυτά τα πήρε από τους ευέλπιδες. Δύο κοκκινοφρουροί.στέκονταν με τα πιστόλια στα χέρια.". Οι φταίχτες. (1) "Ρωσικά Καθημερινά Νέα". όπου υπήρχαν πολλά έπιπλα. απ' τα οποία δύο γυναίκες).όπως. Αυτό το τμήμα των ανακτόρων είχε καταληφθεί από άλλο τάγμα. Κάθε πράγμα που ήταν φανερό ότι δεν ανήκε σ' αυτόν που ερευνούσαν. "Να αδειάσουν τα ανάκτορα!" φώναζαν οι κοκκινοφρουροί. "Πάμε. Περνούσαν σιωπηλοί. που κρατούσε πένα και χαρτί. εκτός από τους κομισάριους! Να μπουν παντού σκοποί!. Από το πελώριο όμως μέγαρο. σύντροφοι! Ανοίξτε δρόμο. στο υπόγειο της ανατολικής πλευράς. Τα υπνοδωμάτια είχαν ερευνηθεί. ανά τρεις." τους ρωτούσαν φωναχτά. ενώ άλλοι τα μετάφερναν στο γειτονικό δωμάτιο. Μόλις άρχισε όμως η λεηλασία. Δεκάδες χέρια απλώθηκαν προς τους άρπαγες! Τους πήραν πίσω ένα χρυσοϋφαντο ύφασμα και τις μπάντες. ο Τερεσένκο. ορμήσαμε στα ανάκτορα από τη δεξιά είσοδο. με τραβηγμένο πρόσωπο. Οι τσέπες τους ήταν γεμάτες από κλεμμένα πράγματα. Πολλοί έμπαιναν κι έβγαιναν. Ηταν τα μέλη της προσωρινής κυβέρνησης.. Οι κοκκινοφρουροί κι οι στρατιώτες ρίχτηκαν απάνω τους με μανία. Τα μέλη της επιτροπής εξηγούσαν πως η κλεψιά δεν αρμόζει στους λαϊκούς αγωνιστές. πιο πέρα ο Ρούντεμπεργκ. Πολλοί από τους κατηγορούμενους βοηθούσαν κι οι ίδιοι στην έρευνα των υπόλοιπων συντρόφων. Στους διαδρόμους και στις σκάλες ακούγονταν όλο και πιο βαθιά οι αδυνατισμένες από την απόσταση κραυγές: "Επαναστατική πειθαρχία. Από παντού ακούγονταν κραυγές: "Ολοι έξω!". Στο μεταξύ περάσαμε ανεμπόδιστα στο εσωτερικό των ανακτόρων. βρήκαμε δύο στρατιώτες 42 . "Και δε μας λέτε. Τους ευέλπιδες τους αφόπλισαν. Η επιτροπή ρίχτηκε πάνω τους με ιδιαίτερο ζήλο. κηροπήγια. ξίφη με χρυσές λαβές. κατασχόταν κι ένας στρατιώτης που καθόταν στο τραπέζι. "Απ' ό. Από κει ερχόταν το φως. που επιτέθηκε από την πλευρά του Νέβα. Τα κλινοσκεπάσματα ήταν σχισμένα κι οι ντουλάπες ορθάνοιχτες.τα είχαν πετάξει οι ευέλπιδες. που οδηγούσε σ' ένα μεγάλο και άδειο θολωτό δωμάτιο. Η επιτροπή κατέγραφε με επιμέλεια όλα αυτά τα πράγματα και τα έστελνε στο διπλανό δωμάτιο. ερευνώντας όλο και νέα δωμάτια του τεράστιου κτιρίου. σύντροφοι!".. κάθε λογής φορέματα. ανεβαίνοντας από τις εσωτερικές πόρτες. (Ημασταν πέντε άτομα. Κι όλος ο στρατός άρχισε να βγαίνει από τις πόρτες. Ανεβήκαμε από τη σκάλα στο απάνω πάτωμα κι αρχίσαμε να γυρίζουμε από δωμάτιο σε δωμάτιο. ποιοι είστε σεις. που στην πραγματικότητα δεν υπήρχαν. κάποιος όμως κοκκινοφρουρός με επιβλητικό παρουσιαστικό δήλωσε πως αυτό απαγορεύεται. αναποδογύριζε τις τσέπες του. Οι πόρτες κι από τις δυο πλευρές των κεντρικών εισόδων ήταν διάπλατα ανοιχτές. σπρώχνοντας ο ένας τον άλλον. είτε σώπαιναν στενοχωρημένοι. κουβέρτες. που κοιτούσε νευριασμένα προς όλες τις κατευθύνσεις. κάποιος φώναξε: "Σύντροφοι! Μην πειράζετε τίποτα! Μην παίρνετε τίποτα! Αυτά είναι λαϊκή περιουσία!". σ' ένα τραπέζι καθόταν άλλος μαχητής. οι κραυγές όμως αγανάχτησης ήταν πολύ λίγες. Σ' ένα δωμάτιο. Ολ' αυτά έγιναν εντελώς αυθόρμητα. Μπροστά ήταν ο Κίσκιν. Τα πράγματα τοποθετήθηκαν ξανά βιαστικά. δηλαδή προς τη δυτική πλευρά των ανακτόρων. αλλά οι στρατιώτες τους οδήγησαν σώους στο φρούριο του Πετροπάβλοφσκ. ψαχούλευε τα ρούχα του. "Παρακαλώ. Κάποιος άλλος βρήκε ένα φτερό στρουθοκαμήλου και το έμπηξε στο καπέλο του.

πως αυτά τα πληρεξούσια είναι υπογραμμένα από τα ίδια πρόσωπα.σιγά πειστεί ότι όλα αυτά ήταν πια ανώφελα.. φώναξε. τα γύρισε από την ανάποδη μεριά και τα κοίταζε με ένα ακατανόητο βλέμμα. Στα διάκενα ήταν σχεδιασμένα διάφορα άσκοπα γεωμετρικά σχήματα.. Κι όλη τη μέρα καθόταν στη σοφίτα ένας νεαρός αξιωματικός κι έστελνε σ' όλη τη χώρα ολόκληρο χείμαρρο από εκκλήσεις και προκηρύξεις. τι τρέχει.. Το πλήθος αποτραβήχθηκε και πήρε θέση αναμονής... ψιθύρισε ο κομισάριος σκουπίζοντας το πρόσωπο. αν δε γέμισαν κιόλας τις τσέπες με κλεμμένα.. φτάσαμε στο πράσινο δωμάτιο. Απορροφημένοι από το περιβάλλον δεν προσέξαμε τους στρατιώτες και τους κοκκινοφρουρούς που η συμπεριφορά τους είχε αλλάξει στο μεταξύ περίεργα. Πήρα για ενθύμιο ένα απ' αυτά τα φύλλα. απαγορεύεται.. Γύρισε προς το πλήθος και κούνησε στον αέρα τα ντοκουμέντα μας. που τα είχε εκδώσει η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή.. Οι μπολσεβίκοι κατέλαβαν το υπουργείο των Στρατιωτικών από το πρωί. με τα κόκκινα και χρυσά σιρίτια. "Σύντροφοι". Ηταν φανερό πως δεν ήξερε να διαβάζει. Αφού με πιστεύετε σας λέω. κύριε. "Σας λέω είναι προβοκάτορες.". ηλεκτρισμένη από τα περίπολα. "Αντε. Εκείνος πλησίασε. με τη χρυσή γαρνιτούρα και με τις κόκκινες χρυσοϋφαντες κουρτίνες. Ο στρατιώτης τ' άρπαξε.. "Ποιοι είστε σεις. που μας κοιτούσε σαστισμένος και τον φώναξα. όπως τα άγρια άλογα μαζεύονται γύρω στο δαμαστή. "Ποιοι είστε.. Τέλος. "Είστε ξένοι.. Στο μέτωπο του αξιωματικού έτρεχε ιδρώτας. Το πρόσωπό του ήταν σκοτεινό κι έδειχνε δυσπιστία.. δεν ήξεραν ακόμη ότι το κτίριο του υπουργείου συνδεόταν με μυστικό αγωγό με τα Χειμερινά Ανάκτορα.. "Τι γίνεται με το γυναικείο τάγμα.". Μας συνόδεψε μέσα από τα ανάκτορα και μας άνοιξε την πόρτα που έβγαινε στις όχθες του Νέβα. Μας είπαν ότι θέλουν να φκιάξουν απ' αυτό μπότες. τριγύρω μας μαζεύτηκαν εκατό περίπου άνθρωποι. σύντροφοι!" φώναξε. βρίσκονταν μελανοδοχείο. "Η προσωρινή κυβέρνηση διάβασα . Μπροστά μας στεκόταν ένας πελώριος στρατιώτης. με τις μπλε στολές. δεν επιτρέπεται. φόρεσε το πηλήκιό του και ήσυχα εγκατέλειψε το κτίριο. αλλά δεν ήξεραν ότι στη σοφίτα βρίσκεται τηλέγραφος. ακούγοντας απελπισμένα τους ομιλητές να προτείνουν όλο και καινούρια χιμαιρικά σχέδια. έφταναν βραχνά ξεφωνητά." τον ρωτήσαμε.". Μας ήταν δύσκολο ώσπου ν' αποφασίσουμε τι θα γίνει μ' αυτές. θαρρείς και οι ίδιοι οι συγγραφείς τους είχαν σιγά . φώναξε το πλήθος.. Εδειξα πάλι τα χαρτιά. "Αχ. αυτές οι γυναίκες!.". "Και πού το ξέρετε σεις.". Μπροστά στην κάθε αδειανή καρέκλα. που ερευνούσε τις τσέπες..απευθύνεται προς όλες τις τάξεις του πληθυσμού και τους προτείνει να την υποστηρίξουν. πλησιάζοντάς μας. που ήταν γεμάτη από το υπόκωφο βουητό των τμημάτων που κινούνταν. από δωμάτιο σε δωμάτιο. Σχεδόν όλα ήταν σβησμένα." απάντησε ο ψηλός στρατιώτης. "Εγώ είμαι κομισάριος της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. "Είμαι κομισάριος". η προσωρινή κυβέρνηση δεν έχασε ούτε λεπτό τη σύνδεση με το μέτωπο και τα επαρχιακά κέντρα. φτηνά τη γλιτώσατε".". Μας κοιτούσαν με διαπεραστικό βλέμμα. όταν μπήκαμε στη μεγάλη πινακοθήκη. Το πλήθος άρχισε να περισφίγγει τον κλοιό γύρω μας. "Τι κάνετε εδωπέρα." και χαμογέλασε. μου είπε.. είπε περιφρονητικά. Τις είχε πιάσει υστερία. Πέρα από το ποτάμι. που υπόγραψαν και το δικό μου!". όπου το τελευταίο εικοσιτετράωρο συνεδρίαζε αδιάκοπα το υπουργικό συμβούλιο. σύντροφοι του εξωτερικού.". Αφού τα περιεργάστηκε. Μια μικρή ομάδα μας ακολουθούσε από πολλή ώρα. Λένε πως ήρθαν εδώ να δουν την επαναστατική πειθαρχία του προλεταριακού στρατού κι οι ίδιοι πηγαινοέρχονται σ' όλο το κτίριο." ρώτησε γρήγορα ο αξιωματικός στα γαλλικά. Σε διάφορα φύλλα χαρτιού ήταν γραμμένα διάφορα σχέδια δράσης.. "Ξεχάστηκαν όλες στα πίσω δωμάτια. Οι παλιοί υπηρέτες του παλατιού. παρέμεινε στην ίδια θέση όπως ήταν και πριν τη σύλληψη της κυβέρνησης. Από πού ξέρουμε. "Σύντροφοι. Εκεί θα είναι το στρατόπεδό τους. Ηταν γραμμένο από τον Κονοβάλοφ.. Αρχισε η μουρμούρα." φώναξε. "αυτοί οι άνθρωποι είναι δικοί μας. "Ασχημη υπόθεση. Στη διάρκεια της επίθεσης οδήγησαν τους κοκκινοφρουρούς στο δωμάτιο αυτό οι ίδιοι οι θυρωροί.. "Σωστά". Μπροστά σ' αυτή την πόρτα βρισκόταν εκείνη η επιτροπή. Μαθαίνοντας όμως πως έπεσαν τα Χειμερινά Ανάκτορα.. Αμερικανοί! Ηρθαν εδώ για να διηγηθούν μετά στους συμπατριώτες τους για τη γενναιότητα και την επαναστατική πειθαρχία του προλεταριακού στρατού. που ήταν σκεπασμένο με πράσινη τσόχα. Φαίνεται πως αυτοί που συνεδρίαζαν τα σχεδίαζαν μηχανικά. πάνω στο τραπέζι. Τέλος. Στ' αφτί μου έφτασε: "Προβοκάτορες!". που την ίδια μέρα συνομιλούσαμε με τους ευέλπιδες. πένα και χαρτί. μου τα επέστρεψε κι έφτυσε στο πάτωμα. Στο τέλος τις στείλαμε στο σταθμό της Φιλανδίας και τις ανεβάσαμε στο τρένο για το Λεβάσεβο.. έστεκαν εκεί κι επαναλάβαιναν μηχανικά από παλιά συνήθεια: "Εδώ. Τριγύρω μας μαζεύονταν όλο και περισσότερα άτομα. Το μακρύ τραπέζι. Με πιστεύετε εμένα. Το πεζοδρόμιο κάτω από τα πόδια μας ήταν γεμάτο από ασβέστες που 'χαν 43 . Πρέπει να σημειώσουμε ότι αν και τα Χειμερινά Ανάκτορα ήταν κυκλωμένα. όπου μαυρολογούσε θαμπά ο τεράστιος όγκος του φρουρίου του Πετροπάβλοφσκ. "Χαρτιά".που έσχιζαν από τις πολυθρόνες το ισπανικό δέρμα με το οποίο ήταν ντυμένες. Πιο πέρα πήρε το μάτι μου έναν αξιωματικό.". Βγήκαμε ξανά στην κρύα ανήσυχη νύχτα. "Διαρρήχτες!". πρόχειρα σχέδια εκκλήσεων και προκηρύξεων.. Τους έδειξα τα πιστοποιητικά μας.

ρίχτηκαν στο φρούριο του Πετροπάβλοφσκ. Δίπλα στον καθένα βρισκόταν το ντουφέκι του. Ο Τρότσκι ζήτησε με χειρονομίες να γίνει ησυχία.. ούτε μια διάρρηξη. Παρά την αποχώρηση των αντιπροσώπων που έφυγαν από το συνέδριο. μερικοί αντιπρόσωποι που αποχώρησαν από το συνέδριο. δρώντας από την επόμενη βδομάδα.Προκοπόβιτς καθώς και μέλη του Συμβουλίου της δημοκρατίας.. που έχει γύρω . ο Κάμενεφ διάβαζε τον κατάλογο των υπουργών που πιάστηκαν.. συνωστίζονταν οι άντρες της φρουράς και με εξαιρετική περιέργεια ρωτούσαν όλους για τα τελευταία νέα. Βρισκόμασταν ακόμα στην αίθουσα όταν η επιτροπή συγκροτήθηκε.".. που κατόπιν έγινε ο πιο δυναμικός αντίπαλος των μπολσεβίκων. Ανακοινώθηκε πως κομισάριος των Χειμερινών Ανακτόρων διορίστηκε ο Τσουντνόβσκι. Οταν είπαμε: "Στο Σμόλνι" ο αμαξάς κούνησε αρνητικά το κεφάλι. Αναγνωρίζει την εξουσία των Σοβιέτ. "Οχι!" είπε.!". ο Γκοτς.. Ο Ρούντεμπεργκ έκανε μικρότερη εντύπωση. άραγε. αναγνωρίζει την ανάγκη της άμεσης παραχώρησης της γης στους αγρότες και τον έλεγχο στην παραγωγή από τους εργάτες. ίσως πιο ήσυχη από κάθε άλλη φορά. πότε με την ιδιότητα της αυστηρά εξωκομματικής επιτροπής κοινωνικής ασφάλειας.. Βγήκαμε και καλέσαμε έναν αμαξά.. Ξέρετε ότι τέσσερις από τους συντρόφους μας που θυσίασαν τη ζωή και τη λευτεριά τους στην πάλη με την τσαρική τυραννία. Το αξύριστο πρόσωπό του ήταν παραμορφωμένο από οργή. μπορέσαμε να βρούμε αμαξά που συμφώνησε να μας μεταφέρει. έφτασε στο Τσάρσκογιε Σελό και πέρασε με το μέρος μας. Μήπως επειδή κράτησαν τους τύπους μαζί μας μετά τις 3-5 του Ιούλη. ο Αυξέντιεφ. "Πιάσαμε αυτούς τους συντρόφους. οι άνθρωποι κοιμούνταν στο πάτωμα.". Ωστόσο. πως η παλιά ΚΕΕ διατηρεί ακόμα την πληρεξουσιότητά της. "Για πού. Μπήκαμε στην αίθουσα Αλεξαντρόφ. που εξακολουθούσαν να καίνε με δυνατή φλόγα. Γύρω από το βήμα ήταν μαζεμένοι εκατό περίπου άνθρωποι. τη στιγμή που η μπολσεβίκικη ασφάλεια βασανίζει τους αρχηγούς της.σοσιαλιστών. Ο αγρότης συνέχιζε να φωνάζει και να χτυπάει τις γροθιές. Σε μερικά δωμάτια των επιτροπών. Χτύπησε τη γροθιά στο τραπέζι του προεδρείου: "Εμείς. Ερχονταν κι έφευγαν αυτοκίνητα. που έχει διάταξη στο Τσάρσκογιε Σελό είναι δικό μας. Οι διάδρομοι ήταν γεμάτοι από ανθρώπους με ξαγρυπνισμένα μάτια. "Εκεί είναι αυτοί οι διάβολοι. όμως όταν διαβάστηκε το όνομα του Παλτζίνσκι ξέσπασε θύελλα κραυγών και χειροκροτημάτων. η αίθουσα ήταν γεμάτη από λαό και βούιζε σαν θάλασσα. μέλη της εκτελεστικής επιτροπής του Σοβιέτ των αγροτών. στάθηκε δίπλα του και δείχνοντας με το χέρι προς την πλευρά του προεδρείου φώναξε: "Μπορούν. είχαν αποσύρει πια το πυροβόλο και το μόνο που έδειχνε τις πολεμικές επιχειρήσεις ήταν οι κοκκινοφρουροί κι οι στρατιώτες που ήταν μαζεμένοι γύρω στις φωτιές. Στη φωνή του φαίνονταν θριαμβευτικές νότες. χαρούμενες κραυγές και γέλια. Στη λεωφόρο Νέβσκι ήταν αναμμένα όλα τα φανάρια.".πέσει από τους σουβάδες των ανακτόρων. Ξεσηκώθηκε γενικό πανδαιμόνιο. Ηταν εκεί ο Νταν. Το πέμπτο τάγμα των ποδηλατιστών. Μιλούσε ο Σκόμπελεφ. Μόνον ύστερα από πολλή και κουραστική περιπλάνηση. Οταν μπήκαμε. Μέσα σε αδιάκοπες εκδηλώσεις ενθουσιασμού διηγήθηκε πως το σώμα των ποδηλατιστών. Στο βήμα ανέβηκε τρέχοντας ένας ψηλός αγρότης. Η ώρα ήταν τέσσερις το πρωί. που βιάζονταν να πάνε κάπου. Τότε συνέβη ένα πραγματικά δραματικό επεισόδιο. Στο βήμα ανέβηκε άλλος αντιπρόσωπος. Μίλησε ο αντιπρόσωπος από το τρίτο τάγμα των ποδηλατιστών. "Τώρα. Επέμενε ότι η επιτροπή κοινωνικής ασφάλειας πρέπει να διευρυνθεί και να συνενώσει όλα τα αντιμπολσεβίκικα στοιχεία σε μια οργάνωση: στην επιτροπή σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης.. μόλις τρεις μέρες πριν πήρε διαταγή να κινηθεί από το νοτιοδυτικό μέτωπο για την "υπεράσπιση της Πετρούπολης". οι στρατιώτες υποψιάστηκαν. που πιάστηκαν στα Χειμερινά Ανάκτορα! Σύντροφοι. είναι μεγαλύτερη ανάγκη να δουλέψουμε. Ηταν η επιτροπή. Ο Λίμπερ φώναζε πως το συνέδριο των Σοβιέτ είναι παράνομο.". όπου χτύπησαν δύο οβίδες από την "Αβρόρα". Η πόλη ήταν ήσυχη. ότι η ουσία της διαταγής είναι πολύ διαφορετική.". Στο σταθμό του Περεντόλσκ τους συνάντησαν οι αντιπρόσωποι του πέμπτου τάγματος από το Τσάρσκογιε 44 . Θύελλα χειροκροτημάτων. τη στιγμή που αυτοί μαζί με τον τυχοδιώκτη Κερένσκι οργάνωναν συνωμοσία με σκοπό να διαλύσουν τα Σοβιέτ. στον ιστορικό τάφο της ρωσικής ελευθερίας.". Αυτή την ώρα ακριβώς γραφόταν η έκκληση προς τη χώρα. οι σοσιαλιστές επαναστάτες. πανέτοιμη να υπερασπίσει το συνέδριο των Σοβιέτ και τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή!". Στο βήμα ανέβηκε λαχανιασμένος. οι αντιπρόσωποι των επαναστατικών μαζών να συνεδριάζουν ήρεμα εδώ. επιμένουμε στην άμεση απελευθέρωση των υπουργών . Ηθελε όμως τριάντα ρούβλια και σταμάτησε δύο τετράγωνα μακριά από το Σμόλνι. μαζί κι ο Βίναβερ κι άλλοι καντέ.. γεμάτος λάσπη από το δρόμο. "Το σώμα των ποδηλατιστών που στάλθηκε από το μέτωπο.. παρά να παραδοθούμε!. να δουλέψουμε και να δουλέψουμε! Αποφασίσαμε να πεθάνουμε καλύτερα. Ο βομβαρδισμός δεν προξένησε άλλες βλάβες. Το όνομα του Τερεσένκο καλύφθηκε από θυελλώδη χειροκροτήματα. Αυτή τη νύχτα δεν έγινε ούτε μια λεηλασία. που οι αμυνίτες κι οι λιγόψυχοι έφυγαν και το καθήκον της υπεράσπισης και της σωτηρίας της επανάστασης έπεσε ολοκληρωτικά στις πλάτες μας. Το κτίριο του Δημαρχείου ήταν κατάφωτο. Γύρω στις φωτιές. ο γερο . πότε με το δικό της όνομα. ο κομισάριος από το Τσάρσκογιε Σελό: "Η φρουρά του Τσάρσκογιε Σελό βρίσκεται στα πρόθυρα της Πετρούπολης. Τα παράθυρα του ινστιτούτου έλαμπαν ακόμα. Για ποιο λόγο πρέπει να στενοχωριόμαστε γι' αυτούς.γύρω μπαλκόνια και τα πορτρέτα των τσάρων σε βαριές χρυσές κορνίζες καλυμμένες με κόκκινο ύφασμα..

της αυτοκρατορικής οικογένειας και των μοναστηριών στη διάθεση των επιτροπών των αγροτών. Ο Λένιν κι οι εργάτες της Πετρούπολης αποφάσισαν να κάνουν εξέγερση. ότι ο επαναστατικός στρατός θα μπορέσει να υπερασπίσει την επανάσταση από κάθε επιβολή του ιμπεριαλισμού ωσότου η νέα κυβέρνηση πετύχει να κλείσει δημοκρατική ειρήνη. ακολουθώντας αποφασιστική πολιτική επιτάξεων και φορολογίας των εύπορων τάξεων και θα βελτιώσει. Η προσωρινή κυβέρνηση ανατράπηκε.".. Καλέντιν και άλλοι . τους στρατιώτες και τους αγρότες! Το δεύτερο Πανρωσικό Συνέδριο των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών άρχισε τις εργασίες του. Θα εξασφαλίσει τη χωρίς αποζημίωση παράδοση της γης των τσιφλικάδων. ανέβηκε στο βήμα και διάβασε στη συνέλευση κάποιο τηλεγράφημα.κάνουν απόπειρα να ρίξουν τα στρατεύματα ενάντια στην Πετρούπολη. Η συνέλευση αποφάσισε να μην πάρει υπόψη την αποχώρηση μιας σειράς παρατάξεων κι άκουσε την έκκληση προς τους εργάτες.. Ο Κάμενεφ φώναζε από το βήμα σ' αυτούς που αποχωρούσαν: "Οι μενσεβίκοι . Η σοβιετική εξουσία θα προτείνει άμεση δημοκρατική ειρήνη σε όλους τους λαούς και άμεση ανακωχή σε όλα τα μέτωπα. "Ο στρατηγός Τσερεμίσκοφ αναγνώρισε την επιτροπή. Μήπως όμως αυτοί δεν ήταν που ψήφιζαν πάντα για την παραβίαση της ημερήσιας διάταξης. Μερικά τμήματα που τα ξεγέλασε και τα κίνησε ο Κερένσκι. "Σύντροφοι! Από το Βόρειο Μέτωπο! Η 12η Στρατιά χαιρετίζει το συνέδριο των Σοβιέτ και ανακοινώνει τη δημιουργία Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. Στο συνέδριο αυτό αντιπροσωπεύεται η τεράστια πλειοψηφία των Σοβιέτ. Στηριζόμενο στη θέληση της τεράστιας πλειοψηφίας των εργατών.διεθνιστές έκαναν την πρότασή τους για ειρηνική διέξοδο. Τότε επακολούθησε κάτι που δεν περιγράφεται. Οι άνθρωποι έκλαιγαν κι αγκάλιαζαν ο ένας τον άλλο.. Είναι ολοφάνερο. Ο Καπελίνσκι πρότεινε από μέρους των μενσεβίκων . εργάτες.Σελό. που θα την προτείνει άμεσα σε όλους τους λαούς. που πήρε τη διοίκηση του Βόρειου Μετώπου!. "Μοναδική διέξοδος είναι η νίκη!". υπάλληλοι. Θα 45 . που πρέπει να εξασφαλίσουν μια πραγματική επαναστατική τάξη. Εγινε κοινό συλλαλητήριο κι αποδείχτηκε πως "ανάμεσα στους ποδηλατιστές δεν υπήρχε ούτε ένας που να συμφωνούσε να χύσει αδερφικό αίμα ή να υποστηρίξει την κυβέρνηση των τσιφλικάδων και των καπιταλιστών". θα εξασφαλίσει την έγκαιρη σύγκληση της Συντακτικής Συνέλευσης. Τέλειωσε. Το Σοβιέτ της Πετρούπολης ανέτρεψε την προσωρινή κυβέρνηση κι έφερε το συνέδριο των Σοβιέτ μπροστά στο γεγονός της κρατικής ανατροπής. πέρασαν με το μέρος του εξεγερμένου λαού. στρατιώτες και τους αγρότες όλης της Ρωσίας: "Προς τους εργάτες. Το συνέδριο καλεί τους στρατιώτες που βρίσκονται στο χαράκωμα να δείξουν επαγρύπνηση και σταθερότητα.". επίσης. προβάλλετε ενεργητική αντίσταση στον κορνιλοφικό Κερένσκι! Να βρίσκεστε σε επιφυλακή.. θα εξασφαλίσει σ' όλα τα έθνη που κατοικούν στη Ρωσία πραγματικό δικαίωμα αυτοδιάθεσης. Σιδηροδρομικοί. Η νέα κυβέρνηση θα πάρει όλα τα μέτρα για να εξασφαλίσει στον επαναστατικό στρατό όλα τα απαραίτητα. Τα περισσότερα μέλη της προσωρινής κυβέρνησης έχουν κιόλας συλληφθεί.. Στο συνέδριο παραβρίσκονται και πολλοί βουλευτές από το Σοβιέτ των αγροτών. Στρατιώτες. Η πρόταση απορρίφθηκε με συντριπτική πλειοψηφία κι οι μενσεβίκοι διεθνιστές μέσα σε βροχή από κοροϊδίες και βρισιές εγκατέλειψαν το συνέδριο. των στρατιωτών και της φρουράς της Πετρούπολης. ζαλισμένος από την κούραση. χάρη των διακηρύξεων εκείνων των παρατάξεων που ήθελαν να φύγουν από το συνέδριο. θα φροντίσει να προμηθεύσει ψωμί στις πόλεις και είδη πρώτης ανάγκης στο χωριό. Θ' απαντήσει άραγε όλη η Ρωσία. στα χέρια σας βρίσκεται η τύχη της δημοκρατικής ειρήνης! Ζήτω η επανάσταση! Το Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών Οι αντιπρόσωποι των Σοβιέτ των αγροτών". "Δεν υπάρχει καμιά ειρηνική διέξοδος!" αντήχησε όλη η αίθουσα. έξω από το θέμα της ημερήσιας διάταξης. σταματάτε όλα τα τρένα με στρατό που στέλνει ο Κερένσκι ενάντια στην Πετρούπολη. θα υπερασπίσει τα δικαιώματα του στρατιώτη. Τώρα έπρεπε να καταχτήσουν με το μέρος τους όλη την απέραντη Ρωσία και μετά κι όλο τον κόσμο. θα εγκαθιδρύσει τον εργατικό έλεγχο στην παραγωγή. (1) Η ώρα ήταν 5 και 17 το πρωί..διεθνιστών να δημιουργηθεί μία επιτροπή για την εξεύρεση ειρηνικής διεξόδου κι αποφυγής του εμφύλιου πολέμου. Οι κορνιλοφικοί . Στρατιώτες. την κατάσταση των οικογενειών και των στρατιωτών. Ανάμεσα στους αντιπροσώπους δεν υπήρχε ούτε ίχνος φόβου. Το συνέδριο αποφασίζει: όλη η εξουσία κατά τόπους περνά στα Σοβιέτ των εργατών. το συνέδριο παίρνει στα χέρια του την εξουσία. στρατιωτών και αγροτών βουλευτών.Κερένσκι. πως η αποχώρηση όλων αυτών των αποστατών είχε αποφασιστεί από νωρίτερα!. Το συνέδριο των Σοβιέτ είναι βέβαιο. Ο κομισάριος της προσωρινής κυβέρνησης Βοϊτίνσκι παραιτήθηκε!". όταν ο Κριλένκο. πραγματοποιώντας τον πλήρη εκδημοκρατισμό του στρατού.

(1) Η υπογραφή "Αντιπρόσωποι των Σοβιέτ των αγροτών" μπήκε ύστερα από αντίστοιχη δήλωση ενός εκπροσώπου των αγροτών.ξεσηκωθεί. κάνοντας τις φωτιές των φρουρών να θαμπώνουν. Θα ξεσηκωθούν άραγε οι λαοί στο κάλεσμα της Ρωσίας. φως κοκκίνιζε δειλά στους σιωπηλούς δρόμους. Θα φουσκώσει η παγκόσμια κόκκινη παλίρροια. Σύντ. 46 . Τι θα πει η υφήλιος. Ηταν μια βαριά και κρύα νύχτα. Μόνο ένα αδύνατο και χλομό. Κι η υφήλιος. σαν ανέσπερο. Η ώρα ήταν έξι. Το χάραμα μιας τρομερής αυγής υψωνόταν πάνω από τη Ρωσία.

στο υπουργείο Οικονομικών ο Μενζίνσκι. μετέδινε σαν τη σπίθα προς όλες τις κατευθύνσεις διαταγές. Η επανάσταση μόνον από τους κοζάκους τσιφλικάδες θα πάρει τη γη και θα τη δώσει στο λαό. τρέφεται. Κάθε βοήθεια προς τον Κερένσκι θα τιμωρηθεί σαν βαρύτατο έγκλημα ενάντια στο κράτος". Αυτό είναι ψέμα. που συνεχίζει τη δουλιά του.. οι στρατιώτες. κ.. η μαχητικότητα του στρατού. Ο στρατός κλήθηκε να εκλέξει στρατιωτικές επαναστατικές επιτροπές. Θέλουν να σας φέρουν σε σύγκρουση με τους εξεγερμένους στρατιώτες και με τους εργάτες της πρωτεύουσας.. αν γίνει κάτι τέτοιο. 47 . με απειλή αυστηρής τιμωρίας σε περίπτωση ανυπακοής. συνέχιζε τον κανονικό της δρόμο. πιάστηκαν από τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. κομισάριος του Βόρειου Μετώπου ο Πόζερν (1). όπως κι εγώ κρατώ το πόστο μου του Ανώτατου Διοικητή. Αποχτώντας πλήρη ελευθερία δράσης. Κομισάριος της Πετρούπολης διορίστηκε ο ανθυπολοχαγός Νέστεροφ. στο υπουργείο ΤΤΤ ο Σπίρο. "Αδέρφια κοζάκοι!" έλεγε μια από τις προκηρύξεις.. Γι' αυτό είναι ανάγκη να διαφυλαχτεί. Οι δημόσιοι υπάλληλοι διατάχθηκαν να συνεχίσουν τη δουλιά. αφέθηκαν ελεύθερα.ά. τα μαγαζιά και τα εστιατόρια ήταν ανοιχτά. Από δω και μπρος και μέχρι που ν' ανακοινωθεί η καινούρια σύνθεση της προσωρινής κυβέρνησης. Τους υποσχέθηκαν να επιτρέψουν τη συμμετοχή εκπροσώπων τους στο υπουργείο Μεταφορών. Στείλτε στην Πετρούπολη αντιπροσώπους σας για συμφωνία μαζί μας. των τσιφλικάδων και των καπιταλιστών.. το θάρρος και να κάνουμε το χρέος μας για να βγει η πατρίδα μας από τη σκληρή δοκιμασία που περνά. που προκλήθηκε από τον παραλογισμό των μπολσεβίκων. Στο συνέδριό μας αντιπροσωπεύτηκαν όλοι οι οργανωμένοι εργάτες. "Σας οδηγούν ενάντια στην Πετρούπολη. διατάγματα. από τη ζωντάνια του κοινωνικού οργανισμού. οι εκθέσεις ζωγραφικής τραβούσαν κόσμο. στη διεύθυνση του υπουργείου Ναυτικών ο ναύτης Κόρμπιρ.". στο όνομα της σωτηρίας της Πατρίδας. Το συνέδριο θέλει να δει στην οικογένειά του και τους εργαζόμενους κοζάκους. οι υπηρέτες των τσιφλικάδων. Ελεγαν πως έφτασε στο μέτωπο και οδηγεί ενάντια στην πρωτεύουσα πολυάριθμο στρατό. ο καθένας πρέπει να παραμείνει στη θέση του και να κάνει το καθήκον του απέναντι στη δύστυχη πατρίδα. να προφυλαχτεί ο στρατός από νέους κλονισμούς. η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή.. οι υπηρέτες του Νικολάου του ματοβαμμένου. Το πρωί βρήκε την πόλη σε μια παράφορη έξαψη.. 8 του Νοέμβρη (26 του Οχτώβρη). Στην Πετρούπολη κινούνταν τα τραμ. και να μη διασαλευτεί η αμοιβαία εμπιστοσύνη ανάμεσα στους διοικητές και τους διοικούμενους. Εχθροί μας είναι οι μαυροεκατονταρχίτες στρατηγοί. Καταργήθηκε η θανατική ποινή στο μέτωπο. Αδέλφια κοζάκοι! Μην εκτελείτε ούτε μια διαταγή των εχθρών του λαού!. στο υπουργείο Εργασίας ο Σλιάπνικοφ.. Τα μέλη των αγροτικών επιτροπών. διασκεδάζει ακόμα και στον καιρό των μεγάλων δυστυχιών. Επιφανειακά όλα ήταν ήρεμα.. να μην καθυστερούν τη μεταφορά των τροφίμων στις πόλεις και στο μέτωπο. Σ' όλα τα υπουργεία διορίστηκαν προσωρινοί κομισάριοι: στο υπουργείο Εξωτερικών και Δικαιοσύνης ο Ρίκοφ. ξυπνούσαν νωρίς και πήγαιναν στη δουλιά. Σας λένε ότι τα Σοβιέτ θέλουν να πάρουν τη γη από τους κοζάκους. Ενας ολόκληρος λαός ξεσηκωνόταν μέσα σε μπουμπουνητά θύελλας. Για την τιμωρία περιπτώσεων πογκρόμ.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Ασυγκράτητα μπροστά! Πέμπτη. τα θέατρα εργάζονταν.. Διατάζω όλους τους διοικητές και τους κομισάριους. οδηγεί το κράτος μας στο χείλος της καταστροφής και γι' αυτό επιβάλλεται σ' όλους μας να εντείνουμε τη θέληση.. Τίποτα δεν είναι ίσως πιο εκπληκτικό. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι έπεφταν να κοιμηθούν τη συνηθισμένη ώρα. Οι σιδηροδρομικοί κλήθηκαν να κρατήσουν πειθαρχία και το βασικό.. Κίσκιν.. που δε διαταράχτηκε ούτε στις συνθήκες του πολέμου. Ο Κερένσκι το 'σκασε. Η πολύπλοκη ρουτίνα της καθημερινής ζωής. Η "Θέληση του Λαού" δημοσίευε μια διαταγή του που την έβγαλε στο Πσκοφ: "Το τωρινό κίνημα. Ας μην ξεχνούμε ότι και η πιο ελάχιστη διατάραξη της σημερινής οργάνωσης του στρατού μπορεί να προκαλέσει ανεπανόρθωτες καταστροφές. Μαλιάντοβιτς. Τερεσένκο.. να τηρηθεί η πειθαρχία. στη διεύθυνση θεάτρων ο Μουραβιόφ. Διατάχθηκε η μεταφορά του Κορνίλοφ στην Πετρούπολη. στο υπουργείο Εμπορίου και Μεταφορών ο Ριαζάνοφ. κι οι συνειδητοί αγρότες της Ρωσίας. εκκλήσεις. ότι δε θέλετε να πάρετε απάνω σας το ανάθεμα όλης της επαναστατημένης Ρωσίας!. Σαν απάντηση σ' αυτή τη διαταγή κολλήθηκε σ' όλους τους τοίχους η έκκληση: "Από το Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ Οι πρώην υπουργοί Κονοβάλοφ. ωσότου εκδηλωθεί η θέληση της προσωρινής κυβέρνησης της δημοκρατίας.. Νικίτιν. που είχαν συλληφθεί από την προσωρινή κυβέρνηση. ντύνεται. Εντέλλονται όλες οι στρατιωτικές οργανώσεις να πάρουν μέτρα για την άμεση σύλληψη του Κερένσκι και τη μεταγωγή του στην Πετρούπολη. στρατιωτών και αγροτών! Δείξτε στους μαυροεκατονταρχίτες ότι δε θα γίνετε προδότες του λαού. Μην πιστεύετε ούτε μια λέξη των κοινών εχθρών μας. στη διεύθυνση κρατικών τυπογραφείων ο Ντέρμπισεφ. Στην πόλη κυκλοφορούσαν πολλές φήμες για τον Κερένσκι. Οργανώστε Σοβιέτ των κοζάκων βουλευτών! Ενωθείτε με τα Σοβιέτ των εργατών.. αφήνοντας ακάλυπτο το μέτωπο σε ένα καινούριο χτύπημα του αντιπάλου. ταραχών και κερδοσκοπίας καθιερώθηκε η θανατική ποινή. με κάθε θυσία. να κρατήσουν τις θέσεις τους.

Κυκλοφορούσαν εκκλήσεις του κόμματος των εσέρων. διατηρώντας τη συνέχεια της μοναδικής κρατικής εξουσίας. της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής των Πανρωσικών Σοβιέτ των αγροτών βουλευτών. του Προσωρινού Συμβουλίου της Ρωσικής Δημοκρατίας.. οι στρατιώτες. Ζήτω η συμμαχία των κοζάκων με τους στρατιώτες. Πρώτη εμφανίστηκε η έκκληση της επιτροπής σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης. αν όλοι εμείς οι συνειδητοί εργάτες. Η βίαια επίθεση ενάντια στην κυβέρνηση της επαναστατικής Ρωσίας. που μιλούσε για τελευταία φορά από μέρους της παλιάς ΚΕΕ. προς τιμή τους. καταριούνταν και προφήτευαν το χαμό! Είχε φτάσει η ώρα της πάλης των πιεστηρίων.Η Πανρωσική επιτροπή σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης καλεί τους πολίτες: Να μην αναγνωρίζουν την εξουσία των τρομοκρατών! Να μην εκτελούν τις διαταγές τους! Να ξεσηκωθούν για να υπερασπίσουν την πατρίδα και την επανάσταση! Υποστηρίξτε την Πανρωσική επιτροπή σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης! Η Πανρωσική επιτροπή σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης αποτελείται από αντιπροσώπους της δημαρχίας της Πετρούπολης.δ.Οι κοζάκοι της φρουράς της Πετρούπολης.. αποτελεί ανήκουστο έγκλημα ενάντια στην πατρίδα. θα οδηγήσει τη χώρα στη Συντακτική Συνέλευση και θα τη σώσει από την αντεπανάσταση και την αναρχία....". σ. Τα μαυροεκατονταρχίτικα πογκρόμ θα επεκταθούν σ' όλη τη Ρωσία...... . γιατί όλα τα υπόλοιπα όπλα βρίσκονταν στα χέρια των Σοβιέτ. 200 . Κι από την άλλη πλευρά είχε ξεσπάσει ένας χείμαρρος από εκκλήσεις και αφίσες. Η Πανρωσική επιτροπή σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης. σελ. που ήταν τοιχοκολλημένες και σκορπισμένες παντού. Το ίδιο επιθετικές ήταν κι οι εφημερίδες: "Το καθήκον μας". απειλεί να ρίξει τη χώρα στην απερίγραπτη φρίκη της αναρχίας και της αντεπανάστασης και να ματαιώσει τη Συντακτική Συνέλευση.αμυνιτών.. Το καθήκον μας είναι να επιστρατεύσουμε όλες τις δυνάμεις και να ξεσηκωθούμε για να υπερασπίσουμε την επανάσταση".Β. Κρατικό Εκδοτικό.. απειλούσε με αυστηρή τιμωρία.201). Μην πιστεύετε στις υποσχέσεις των μπολσεβίκων! Η υπόσχεση της άμεσης ειρήνης είναι ψέμα! Η υπόσχεση του ψωμιού είναι απάτη! Η υπόσχεση της γης είναι παραμύθι!. της εκτελεστικής επιτροπής του Σοβιέτ των αγροτών. που μεταδόθηκε πλατιά σ' όλη τη Ρωσία και την Ευρώπη: "Προς τους πολίτες της Ρωσικής Δημοκρατίας Στις 25 του Οχτώβρη οι μπολσεβίκοι της Πετρούπολης παρά και ενάντια στη θέληση του επαναστατικού λαού συνέλαβαν εγκληματικά ένα μέρος των μελών της προσωρινής κυβέρνησης. των ομάδων του μετώπου. διέλυσαν το Προσωρινό Συμβούλιο της Ρωσικής Δημοκρατίας και ανακήρυξαν παράνομη εξουσία. Οι μπολσεβίκοι έκρυψαν το σχέδιό τους από τ' άλλα σοσιαλιστικά κόμματα που βρίσκονταν στο Σοβιέτ.. εργάτες και αγρότες όλης της Ρωσίας!" (2). δε δικαίωσαν τις ελπίδες των εχθρών του λαού. που πρόκειται να σταθεροποιήσει το δημοκρατικό καθεστώς και να κατοχυρώσει για πάντα το δικαίωμα του λαού για γη. και Σ. την καθοδήγηση του υπουργείου Ναυτικών την πήρε η εκλεγμένη από τους αντιπροσώπους όλων των στόλων στο Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ Στρατιωτική Ναυτική Επαναστατική Επιτροπή. της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. ". Σύντ. Κι όλα στον ίδιο χαβά. Τ. Υ. έγραφε η "Υπόθεση του Λαού". 48 .. η οποία στηριζόμενη στις δυνάμεις της δημοκρατίας. Η ανταρσία των μπολσεβίκων καταφέρει θανάσιμο χτύπημα στην άμυνα της χώρας και απομακρύνει την ποθητή για όλους ειρήνη. (2) Κάτω από την έκκληση η υπογραφή "Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ των Ε.. Σας εξαπάτησαν πρόστυχα κι εγκληματικά! Η κατάληψη της εξουσίας έγινε μόνο από τους μπολσεβίκους. Ο εμφύλιος πόλεμος.1926.. . που άρχισαν οι μπολσεβίκοι. "Σύντροφοι!. που έσπειραν οι μπολσεβίκοι και θα σας στερήσει τη γη και τη λευτεριά. μα η αντεπανάσταση θα χρησιμοποιήσει την αναρχία. των στρατιωτικών επιτροπών του στόλου.. δε συσπειρωθούμε. (Βλέπε "Χρονικά των γεγονότων". Αδέρφια κοζάκοι! Το Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ σας απλώνει αδερφικά το χέρι. "είναι να ξεσκεπάσουμε αυτούς τους προδότες της εργατικής τάξης. (1) Οι αναγραφόμενες στο βιβλίο πληροφορίες για τους διορισμούς των προσωρινών κομισάριων στα υπουργεία δεν είναι ακριβείς: Στο υπουργείο Εξωτερικών διορίστηκε μόνο ο Ουρίτσκι.". που έγινε σε μέρες μεγάλης απειλής από τον εξωτερικό εχθρό." Σύντ.ε.Η πείνα θα γονατίσει την Πετρούπολη... Σας υποσχέθηκαν γη και λευτεριά. της ομάδας "Ενότητα" και άλλων". Τα γερμανικά στρατεύματα θα ποδοπατήσουν τη λευτεριά μας. του 2ου συνεδρίου των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. των παρατάξεων των σ. παίρνει την πρωτοβουλία της ανασυγκρότησης της προσωρινής κυβέρνησης. των μενσεβίκων . Μ. Η "Ισβέστια". φώναζαν όλοι. Λ.. από εφημερίδες που διαμαρτύρονταν. (μενσεβίκων) των λαϊκών σοσιαλιστών. οι πολίτες.

. "Το Δημοτικό Συμβούλιο. Εδώ εκπροσωπούνταν όλες οι δυνάμεις της αντιμπολσεβίκικης αντιπολίτευσης.".. "Πράχτορες των Γερμανών!" τους φωνάζουν από πίσω. Ο "Εργατικός Δρόμος" πήρε ξανά τον τίτλο "Πράβντα" . Ποτέ μέχρι σήμερα η ιστορία δεν έβαλε με τόση οξύτητα και με τόση κατηγορηματικότητα μπροστά στη Ρωσία το ζήτημα: να υπάρξει ή να μην υπάρξει.. που νόμιζε πως δεν ήταν μακριά. Τη μέρα αυτή παρακολούθησα στο μεγάλο αμφιθέατρο της αίθουσας Νικολάβιεφσκ. που δημιουργήθηκε με τις λόγχες". υπάρχουν συνταγματικά μέτρα. όμως.. Ισως κανένας άλλος εκτός από τον Λένιν. Συναισθανόμενοι αυτό το γεγονός θα διαφυλάξουμε τη στενή ενότητα όλων των ζωντανών δυνάμεων της επαναστατικής δημοκρατίας. Εφτασε η μεγάλη ώρα της σωτηρίας της επανάστασης. που 49 ..Σχετικά με το συνέδριο των Σοβιέτ. τη θυελλώδη σύσκεψη του Δημοτικού Συμβουλίου της πόλης.. Ο μεγαλοπρεπής ασπρογένης κι ασπρομάλλης δήμαρχος της πόλης Σρέιντερ διηγόταν στους συγκεντρωμένους πώς πήγε την περασμένη νύχτα στο Σμόλνι για να διαμαρτυρηθεί από μέρους της Αυτοδιοίκησης της πόλης. "Σωστά". τόσο καιρό. αγρότες! Εσείς τσακίσατε το Φλεβάρη την απολυταρχία της κλίκας των ευγενών. η πλειοψηφία κι όχι αυτή που δημιουργήθηκε από μια ομάδα σφετεριστών".. απευθυνόμενος προς το Δημοτικό Συμβούλιο. που είναι αυτή τη στιγμή η μοναδική νόμιμη εξουσία στην πόλη. στρατιώτες.". Οι λίγες καντέτικες και γενικά οι αστικές εφημερίδες. Στο σύνολό της.. Θόρυβος. η θέση της επανάστασης ήταν τόσο κρίσιμη. που συνεδρίαζε αδιάκοπα. Οι μπολσεβίκοι αποσύρονται από την αίθουσα της συνεδρίασης. Το Δημοτικό Συμβούλιο μπορούμε να το διαλύσουμε και να το επανεκλέξουμε. δεν αναγνωρίζει την καινούρια εξουσία!" δήλωσε στον Τρότσκι. που έχει εκλεγεί με βάση τη γενική. αντιμετώπιζαν την κατάσταση με ήρεμη ειρωνεία. "Εσείς δεν είστε οι πραγματικοί εκπρόσωποι του πληθυσμού της Πετρούπολης!" φωνάζει. Συνεδρίαζε εδώ η επιτροπή σωτηρίας. σαν να 'λεγαν περιφρονητικά προς όλα τα υπόλοιπα κόμματα: Δε σας τα λέγαμε! Γνωστά μέλη του κόμματος των καντέ στριφογύριζαν όλο το διάστημα γύρω από το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης και την επιτροπή σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης. υποστηρίζοντας τη δημιουργία μιας νέας κυβέρνησης που θα συνένωνε όλα τα σοσιαλιστικά κόμματα. εκτός από τις θέσεις των μπολσεβίκων.". "τότε τέτοια κυβέρνηση έχουμε. η αστική τάξη σώπαινε. Το δεύτερο. "Το Δημοτικό Συμβούλιο. απαντάει ο μπολσεβίκος ομιλητής. ότι δεν ήταν συνέδριο των Σοβιέτ.. "Η παράταξη των μπολσεβίκων αρνείται να παραμείνει σ' αυτή τη φωλιά της αντεπανάστασης. περιμένοντας την ώρα της.. τον Τρότσκι. Η "Νέα Ζωή".την πλήρη ανεδαφικότητα κάθε αυταπάτης για συνεργασία με την αστική τάξη. Ο Σρέιντερ σηκώθηκε κι έκανε πρόταση να διαμαρτυρηθούν ενάντια στην απειλή των μπολσεβίκων να διαλύσουν το Δημοτικό Συμβούλιο. βεβαιώνουμε. δεν πίστευε ότι οι μπολσεβίκοι θα κρατήσουν την εξουσία περισσότερο από τρεις μέρες. πως το Δημοτικό Συμβούλιο εκλέχτηκε με βάση το πιο ελεύθερο εκλογικό σύστημα που μπορεί να γίνει. να οργανωθεί οριστικά η επαναστατική εξουσία και να εξασφαλιστεί η πραγματοποίηση του λαϊκού προγράμματος. όσο κι η ΚΕΕ και οι στρατιωτικές επιτροπές. "Αν. Ο άρχοντας της πόλης. εκλέχτηκε πριν από πολύν καιρό. είπε. Στην περίπτωση αυτή οι μπολσεβίκοι δεν είχαν δικαίωμα ν' αφαιρέσουν την πληρεξουσιότητα από την ΚΕΕ". προσπαθώντας να σκεπάσει το θόρυβο. Η αφήγηση του Σρέιντερ προκάλεσε θύελλα αγανάχτησης. τους εργάτες της Πετρούπολης και τους απλούς στρατιώτες. Ο καντέ Σίνγκαρεφ ζήτησε να καθαιρεθούν και να παραπεμφθούν στο δικαστήριο όλοι οι υπάλληλοι της Αυτοδιοίκησης της πόλης που συμφώνησαν να γίνουν κομισάριοι της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. βεβαιώνουμε ότι ήταν μόνο μια ξεχωριστή σύσκεψη της παράταξης των μπολσεβίκων. "Καινούριο συνέδριο των Σοβιέτ δεν έγινε ακόμα!" του φωνάζουν σαν απάντηση. Μιλούσε ο Σκόμπελεφ: "Ουδέποτε..τον τίτλο της λενινιστικής εφημερίδας που την είχαν κλείσει τον Ιούλη. διορίζοντας σε μια σειρά τμήματα δικούς τους κομισάριους. Εσείς τσακίσατε χτες την απολυταρχία της αστικής συμμορίας. Το τρίτο. άμεση και μυστική ψηφοφορία. μέσα σε θόρυβο και φωνές.".. ανακοινώνει ότι οι μπολσεβίκοι παραβίασαν κιόλας τα δικαιώματα της Αυτοδιοίκησης της πόλης. τέλος πάντων. "Κάτω οι προδότες!". συνέχισε ο γέρος. Ο μπολσεβίκος ομιλητής. Φωνές από τις θέσεις: "Αυτό είναι βρισιά!" Ο δήμαρχος της πόλης θυμίζει ευγενικά. Τώρα το πρώτο καθήκον είναι να φρουρείτε όλες τις προσβάσεις της Πετρούπολης. φωνάζει πως η υποστήριξη που έδωσε στους μπολσεβίκους το συνέδριο των Σοβιέτ. Το Δημοτικό Συμβούλιο με την ιδιότητα του νόμιμου εκπροσώπου του πληθυσμού πρέπει ν' αρνηθεί να εγκαταλείψει τη θέση του. έκανε δριμύτατη κριτική στους εσέρους και τους μενσεβίκους που αποχώρησαν από το Συνέδριο και τόνιζε ότι η εξέγερση των μπολσεβίκων πρόβαλε με αναντίρρητη σαφήνεια ένα βασικό γεγονός . είναι υποστήριξη όλης της Ρωσίας. αναγνωρίσουμε μια κυβέρνηση.. ουδέποτε η ίδια η ύπαρξη του ρωσικού κράτους προκάλεσε τόση ανησυχία. "Εμείς απαιτούμε επανεκλογή του Δημοτικού Συμβουλίου!. που εξακολουθούσαν ακόμα να βγαίνουν.". Σ' απάντηση ο Τρότσκι του είπε: "Και τι μ' αυτό! Γι' αυτό το ζήτημα.. Η αίθουσα Αλεξαντρόφ ήταν το ίδιο γεμάτη ασφυχτικά.. Χειροκρότησαν μανιώδικα απ' όλα τα καθίσματα.. Εγώ όμως θεωρώ νόμιμη μόνο την κυβέρνηση που αναγνωρίζει ο λαός.". αφοπλίστε και κάνετε τελειωτικά ακίνδυνα τα αντεπαναστατικά στοιχεία στην Πετρούπολη. Η "Πράβντα" υπογράμμιζε έντονα: "Εργάτες.

Αυτό το πλήθος του Δημαρχείου ήταν θρεμμένο και καλοντυμένο. Πολύ χαρακτηριστική ήταν η περίπτωση με τον πρίγκιπα Τουμάνοφ. Καταπληκτική ήταν η αντίθεση ανάμεσα σ' αυτή τη συνέλευση και το συνέδριο των Σοβιέτ.υπουργός των Εξωτερικών της προσωρινής κυβέρνησης.. Τους υποδέχτηκαν με χειροκροτήματα.διεθνιστές. Εκτός που τις δημοσίευε όλος ο αντιμπολσεβίκικος Τύπος. Κατόπιν μπήκαν κάμποσοι μενσεβίκοι .. ένας νεαρός διανοούμενος καντέ.. Μέσα σε λίγες ώρες η ανακοίνωση αυτή διαψεύστηκε από την οικογένεια τού ίδιου του πρίγκιπα. Σύντ. συνειδητά προμελετημένος πόλεμος. Ετσι. Το ηθικό αναπτερώθηκε: "Αυτοί οι μπολσεβίκοι θέλουν να δοκιμάσουν να επιβάλουν τη θέλησή τους στη διανόηση. Το πλήθος αποτελούνταν σχεδόν αποκλειστικά από επιχειρηματίες. Ακόμα όμως πιο φοβερές ήταν οι αφηγήσεις για μπολσεβίκικες βιαιότητες και ωμότητες. παντού λεγόταν και δημοσιευόταν πως τάχα οι κοκκινοφρουροί όχι μόνο λήστεψαν ολότελα τα Χειμερινά Ανάκτορα.. "Μα αφού ήταν ντυμένοι με γερμανικές στολές!. "Ετσι είναι.. ". δημόσιους υπαλλήλους. απαιτώντας την παράδοση του οπλοστασίου.. εξόντωσαν στο Μπίχοφ τη φρουρά κι ο Κορνίλοφ δραπέτευσε. λόγου χάρη. Υστερα από λίγα λεπτά εμφανίστηκαν υπάλληλοι των ΤΤΤ. Ετσι. Το χειρότερο όμως ήταν ότι οι γονείς και οι γυναίκες των ευέλπιδων. "Πώς όμως διαπίστωσε. ".σοσιαλιστές Σκόμπελεφ και Τσερνόφ και δίπλα τους οι καντέ σαν τον ελεεινό Σάτσκι και τον κομψευόμενο Βίναβερ. Το Σοβιέτ ήθελε να εξοπλίσει τους εργάτες. ότι ήταν Γερμανοί αξιωματικοί. πως πήραν όλο το μηχανισμό των σιδηροδρόμων στα χέρια τους και αρνούνται να τον παραδώσουν στην εξουσία των σφετεριστών. Μέσα σε θύελλα χειροκροτημάτων ανακοινώθηκε πως η Ενωση των σιδηροδρομικών προσχωρεί στην επιτροπή σωτηρίας... Κάναμε έρευνα. (1) Νεράτοφ . Οι αφοσιωμένοι στον Κορνίλοφ τεκιστές. είχε αποβρασθεί στο Μόικ.. υπάλληλους γραφείων. Εδώ ήταν δημοσιογράφοι. λερωμένων εργατών και αγροτών. Αυτός ήταν ο πόλεμος. Το πλήθος του Δημαρχείου έχαφτε με προθυμία όλα αυτά τα παραμύθια.η οργανωμένη θέλησή της δημιούργησε κιόλας κέντρο για τη σωτηρία της πατρίδας και της επανάστασης. κουτσομπολιά και καθαρές ψευτιές. Κάμποσοι άνθρωποι στάλθηκαν στις επαρχιακές πόλεις για οργάνωση τοπικών τμημάτων της επιτροπής σωτηρίας και για τη συνένωση όλων των αντιμπολσεβίκικων στοιχείων.. διανοούμενοι όλων των ειδών και χρωμάτων.. Ο Καλέντιν κινήθηκε προς το Βορρά. δύο πρόσωπα μοίραζαν προκηρύξεις στο τεράστιο πλήθος που είχε κατακλύσει τη λεωφόρο Νέβσκι μπροστά στις πόρτες. καθώς μάλιστα αναφέρονταν και ονόματα παθόντων. οι πιο πολλές βιάστηκαν και οι άλλες αυτοκτόνησαν μην υποφέροντας τα μαρτύρια. Εφτασαν καινούριες ειδήσεις.. οι Νταν. μαγαζάτορες. που το πτώμα του. Δεν είδα εδώ περισσότερους από τρεις προλετάριους. Λοιπόν.. Σχηματίστηκε ιδιαίτερη επιτροπή για επαφή με τον Κερένσκι. οι Λίμπερ.. οι Αυξέντιεφ. πόλεμος με απεργίες και σαμποτάζ. όμως δε θα εγκαταλείψουμε το δοξασμένο πόστο μας. όπως υποστήριζαν πολλές εφημερίδες. "Από πού το ξέρετε. τις πίστευαν ακόμα και άνθρωποι σαν τους μενσεβίκους και εσέρους που πάντα ήταν περισσότερο προσεχτικοί απέναντι στα γεγονότα. "Τους μπολσεβίκους τους οδήγησαν Γερμανοί και Αυστριακοί αξιωματικοί! " βεβαίωνε. Τέτοιες παράλογες φήμες διαδίδονταν κατά εκατοντάδες. Οι εργαζόμενοι του ταχυδρομείου αρνήθηκαν να παραλάβουν και να στείλουν ταχυδρομείο στο Σμόλνι. Οι δημόσιοι υπάλληλοι παντού παράτησαν τη δουλιά. μόλις νύχτωσε. Εδώ ήταν οι μενσεβίκοι και εσέροι αρχηγοί. αλλά σκότωσαν και άοπλους ευέλπιδες κι έσφαξαν αιμοβόρικα και μερικούς υπουργούς.. Οι αντιπρόσωποι των υπαλλήλων των τηλεγραφείων δήλωσαν ότι οι σύντροφοί τους αρνήθηκαν κατηγορηματικά να δουλέψουν όσο θα βρίσκεται στο υπουργείο μπολσεβίκος κομισάριος. Οι σιδηροδρομικοί δήλωσαν πως δεν αναγνωρίζουν τους μπολσεβίκους.. Τότε δημοσιεύτηκε πως ο πνιγμένος δεν είναι ο πρίγκιπας Τουμάνοφ. το Δημαρχείο ξετρελαμένοι από τον πόνο και τη φρίκη. Ο πρόεδρος διάβασε μπροστά μας έναν κατάλογο εντολών. Εκεί ήταν μεγάλες μάζες ρακένδυτων στρατιωτών. περικύκλωσαν. όλοι οι φτωχοί. που δήλωσε ότι ο πρίγκιπας πιάστηκε. Το Σοβιέτ της Μόσχας οργάνωσε Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή κι άρχισε διαπραγματεύσεις με τον διοικητή της πόλης. Να τι έλεγε η προκήρυξη: 50 . λόγου χάρη. Ενας έπρεπε να επισκεφτεί όλα τα υπουργεία. πρώην τσαρικός διπλωμάτης.. οι πρώην υπουργοί .. "Ηταν εκεί ένας φίλος μου. Ολες οι τηλεφωνικές γραμμές του Σμόλνι αποσυνδέθηκαν. φοιτητές. " τον ρωτήσαμε ευγενικά.. διαβάζοντας όλες αυτές τις φρικιαστικές αφηγήσεις στις εφημερίδες.. Οσο για τις γυναίκες στρατιωτίνες. κάποιος άλλος τις τράπεζες. πρώην προσωπικός γραμματέας του Μιλιούκοφ και κατόπιν του Τερεσένκο. Οταν βγήκαμε από το Δημαρχείο. ". Ο στρατηγός όμως ήταν κατάγερος και ολοζώντανος. Αυτά τα γεγονότα ανακατεύονταν με κάθε είδους φήμες. εμείς θα τους δείξουμε!. δέκα . οι καμπουριασμένοι και βασανισμένοι από τη σκληρή βιοπάλη.. καθαρά ρωσικού τύπου. αλλά ο στρατηγός Ντενίσοφ. Αυτός μου το 'πε". Η συνέλευση άκουσε με αγαλλίαση την αφήγηση για το πώς ο Ουρίτσκι πήγε στο υπουργείο Εξωτερικών να ζητήσει τις μυστικές συμφωνίες και πώς ο Νεράτοφ (1) τον παρακάλεσε να φύγει." και άλλα παρόμοια. Θα πεθάνουμε.δώδεκα άνθρωποι διορίστηκαν να πάνε στους στρατώνες να πείσουν τους στρατιώτες να κρατήσουν ουδετερότητα: "Ρώσοι στρατιώτες μη χύνετε αδερφικό αίμα!". μας τράβηξε στην άκρη και μας αφηγήθηκε όλες τις λεπτομέρειες για την κατάληψη των Χειμερινών Ανακτόρων. αλλά ούτε ίχνος πνιγμένου δεν ανακαλύψαμε στο Μόικ.

Οι δημόσιοι κι οι δημοτικοί υπάλληλοι αρνούνταν να υπακούσουν στους κομισάριους. που τρέχουν στο διάδρομο από το διαμέρισμα της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. ένας αναρχικός. Στις εφτά και πέντε λεφτά οι αριστεροί εσέροι ειδοποίησαν ότι παραμένουν στη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Ο Ριαζάνοφ. μην ξέροντας τι ν' αποφασίσουν. χρησιμοποιώντας ακόμα και τα όπλα για το συμφέρον της αυτοάμυνας των πολιτών". Είχαν τόσα πολλά. ανεβαίνοντας τη σκάλα. όταν καθόμουν στη μεγάλη αίθουσα. πού βρίσκονταν οι καθοδηγητές του συνεδρίου. που όλη η προετοιμασία του στα οικονομικά ζητήματα συνοψιζόταν στο ότι κάποτε ήταν υπάλληλος στη Γαλλική Τράπεζα.. Οι εργασίες του συνεδρίου έπρεπε ν' αρχίσουν στη μία και η ευρύχωρη αίθουσα ήταν κιόλας από πολύ ώρα γεμάτη από αντιπροσώπους. λέει ο Λένιν. Στο πρόσωπό του φύτρωνε μια τριήμερη αγριότριχα. Σίγουρα κανένας δεν είχε ιδέα. Εγραφε νευρικά κάτι σε ένα λερωμένο φάκελο και καθώς ήταν απορροφημένος δάγκωνε το μολύβι. Και πάνω στην ώρα κινήθηκε ο Κερένσκι. Ο εφημεριδοπώλης φώναζε δαιμονισμένα και τους φοβέριζε με τη γροθιά. Ενας από τους ναύτες ωστόσο του πήρε τις εφημερίδες. Αν εδώ υπάρχουν σύντροφοι. Θα γίνει αιματοχυσία. Οι ίδιοι πάντα άνθρωποι να τρέχουν στους σκοτεινούς διαδρόμους. Ούτε στο δωμάτιο της ΚΕΕ. φλεγόμενοι από ενθουσιασμό. να κάνουν.. έλεγε με κωμικό φόβο πως αν και ήταν κομισάριος του Εμπορίου και της Βιομηχανίας. στεκόταν ακλόνητος σαν βράχος: "Ας δεχτούν οι συμβιβαστές το πρόγραμμά μας και να μπουν στην κυβέρνηση! Εμείς δεν υποχωρούμε ούτε σπιθαμή. με εξαίρεση τους αριστερούς εσέρους και μερικούς μενσεβίκους . αλλά κι όλα τα σοσιαλιστικά κόμματα. δεν καταλάβαινε απολύτως τίποτα από εμπορικές υποθέσεις. ο Ριαζάνοφ κι άλλοι.τι μέσα θα μπορούσαν να βρουν. Θα απομονωθούμε. Αξύριστοι. αλλά και αυτοί ταλαντεύονταν. με το οποίο. αρκετούς μορφωμένους και ειδικευμένους ανθρώπους. μού αφηγήθηκε για την προηγούμενη επαναστατική δράση του.. Η αλήθεια είναι πως με τους μπολσεβίκους ήταν οι πλατιές μάζες των εργατών και των στρατιωτών. Ενάντιά μας είναι πάρα πολλές δυνάμεις! Δεν έχουμε ανθρώπους. να ετοιμαστούν για μάχη με τον Κερένσκι.".. Τριγύρω μαζεύτηκε μεγάλη ανθρώπινη μάζα. ο συνοδός μου. για το πώς υποχρεώθηκε να το σκάσει από τη Ρωσία και πόσο ευχάριστα έζησε αρκετό καιρό στη Γαλλία.τι προηγούμενα. Οι μπολσεβίκοι κι οι αριστεροί εσέροι έκαναν στα γραφεία τους συνεδριάσεις των παρατάξεων. να κατατοπίζουν τις επαρχίες. για να πείσουν και να παλέψουν με ό. από το Αρχάγγελο ως το Βλαδιβοστόκ. στη συνεδρίασή του της 26 του Οχτώβρη απ' αφορμή τα γεγονότα που διαδραματίζονται αποφάσισε να κηρύξει το απαραβίαστο του οικογενειακού ασύλου και μέσω των οικιακών επιτροπών καλεί τον πληθυσμό της πόλης της Πετρούπολης να αποκρούσει αποφασιστικά κάθε απόπειρα παραβίασης του οικογενειακού ασύλου. τραβούσαν ολοταχώς προς τον αντικειμενικό σκοπό. "Δε θα μπορέσουμε να κρατηθούμε. με πυρετικά μάτια. τα ίδια εξοπλισμένα εργατικά τμήματα."Από το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης Το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης. Στο δρόμο. και το κόμμα των μπολσεβίκων δε διέθετε. Εκείνοι οι τέσσερις σύντροφοι. κι όλα θα χαθούν. που τον υποστήριζε ο Τρότσκι. με την καλή έννοια της λέξης... Γυρίσαμε όλο το Σμόλνι. Με το μέρος του εχθρού δεν ήταν μόνο η οργανωμένη αστική τάξη. κι εμείς είμαστε υποχρεωμένοι να συνεχίσουμε το έργο". αφάνταστα πολλά. ". οι σιδηροδρομικοί αρνούνταν επίμονα να στείλουν τις αμαξοστοιχίες που τους ζητούσαν.. που περιέλουζε την περίπολο με βρισιές. Είχε γίνει σχεδόν εφτά και το προεδρείο ακόμα δε φαινόταν. Στο Σμόλνι η ατμόσφαιρα ήταν περισσότερο τεταμένη από ό.. αν μπορεί να ειπωθεί κάτι τέτοιο.διεθνιστές.. οι εργαζόμενοι του ταχυδρομείου και του τηλεγραφείου έκοψαν την επικοινωνία του Σμόλνι με τον έξω κόσμο. λέγοντας συνέχεια: "Εδώ δημοσιεύεται προκήρυξη του Κερένσκι.. 51 .. Ο Λένιν όμως. είναι οι κομισάριοι που στέλνονταν σ' όλη τη Ρωσία για να μεταδώσουν όλα όσα έγιναν.. να νικήσουν το Δημοτικό Συμβούλιο και την Επιτροπή Σωτηρίας. . στο τραπέζι των δημοσιογράφων. ούτε στο γραφείο του Σοβιέτ της Πετρούπολης ήταν κανένας.. Λίγο αργότερα. καθώς και ορισμένους της Νέας Ζωής. που τους λείπει το θάρρος κι η θέληση να σταθούν στις θέσεις που στεκόμαστε εμείς. σε τελευταία ανάλυση. που λέει πως εμείς πυροβολούμε ενάντια στο ρώσικο λαό.... "Ετσι είναι".. Οι άνθρωποι αυτοί ήταν πάντα βιαστικοί και πίσω τους έτρεχαν οι φίλοι κι οι βοηθοί. οι ίδιοι εκείνοι άνθρωποι που συζητούσαν. γράφοντας κάτι βιαστικά σε κουρελιασμένο χαρτί. αναμαλλιασμένοι. Στη γωνία της Λιτέιναγια πέντε κοκκινοφρουροί και δύο ναύτες κύκλωσαν έναν εφημεριδοπώλη και ζητούσαν να τους παραδώσει το δέμα με τα φύλλα της μενσεβίκικης Εργατικής Εφημερίδας. η αλήθεια ακόμα είναι πως η θέση της αγροτιάς δεν είχε ξεκαθαριστεί αρκετά. να συγκρατήσουν τους Γερμανούς. Ηταν η ζωντανή προσωποποίηση της χωρίς ύπνο ακούραστης δουλιάς. Κάποιος μικρός εργάτης προσπαθούσε επίμονα να πείσει τον εφημεριδοπώλη και το πλήθος. που συνεργαζόταν με τις αστικές εφημερίδες. να κρατήσουν με το μέρος τους τη φρουρά. οι κοζάκοι ετοιμάζονταν για εξέγερση. Σημαντική μερίδα των μπολσεβίκων ήταν υπέρ του σχηματισμού πανσοσιαλιστικής κυβέρνησης. εξηγούσαν κι έδιναν σύντομες διαταγές. να επιβάλουν την τάξη στην πόλη. έξαλλοι.ήθελα να πω κοιμήθηκε τη νύχτα . τότε ας πάνε μαζί μ' όλους τους άλλους δειλούς και συμβιβαστές! Οι εργάτες κι οι στρατιώτες είναι μαζί μας. Στη φρουρά δεν έπρεπε και πολύ να υπολογίζουν. μού πρότεινε να πάμε μαζί να δούμε τι συμβαίνει με το προεδρείο. Επρεπε να σχηματίσουν κυβέρνηση. Ηταν. να διεξάγουν προπαγάνδα σ' όλη τη Ρωσία. Ηταν ο κομισάριος των οικονομικών Μενζίνσκι. φώναζαν. Αυτά έλεγαν ο Κάμενεφ. οι αρχηγοί με τις γεμάτες τσάντες.. Ολη αυτή την ατέλειωτη μέρα ο Λένιν και ο Τρότσκι την κατανάλωσαν στην πάλη με τους οπαδούς του συμβιβασμού.όμως την πέρασε άυπνος. Πάνω στην εστία καθόταν ξεχασμένος στη γωνιά ένας άνθρωπος με γούνινο καλπάκι και με το ίδιο κοστούμι. "Αυτοί τραβιούνται κοντά μας!"...τι επιχειρήματα και με ό.

Χαίρετε!". αρχηγός αποκλειστικά χάρη στη διάνοιά του. Η ανειρήνευτη θέση των μπολσεβίκων θα καταστρέψει την επανάσταση. μα σαν να 'χε γίνει τέτοια από πολύχρονη συνήθεια από τις ομιλίες κι αντηχούσε με τόση ακρίβεια. "Λοιπόν...διεθνιστών. μα ένα μέρος παρέμεινε στο συνέδριο!. πιθανόν. "Νικολάι Βασίλεβιτς!" φώναξε απλώνοντας το χέρι. Θεωρούμε όμως καθήκον μας να παραμείνουμε στο συνέδριο και να ψηφίσουμε ενάντια σ' αυτήν τη μεταβίβαση". συγκεντρώθηκε και κοίταξε. ακλόνητος.". η φωνή του ήταν βραχνή. Κάναμε μαζί φυλακή". χωρίς έντονα πάθη. "Ω. φώναξε χαρούμενα και ρίχτηκε προς τα μπρος. χωρίς επωμίδες. ύπουλους κι αμόρφωτους ανθρώπους. Ασυνήθιστος αρχηγός του λαού. "Η προλεταριακή επανάσταση είναι μια μεγάλη επιτυχία!". ο κομψός νεαρός. όταν ένα βροντερό κύμα από ζητωκραυγές και χειροκροτήματα ανάγγειλε την εμφάνιση των μελών του προεδρείου και του Λένιν ... "Εσείς Σ. Μερικοί στρατιώτες..του μεγάλου Λένιν . Ο Λένιν μιλούσε. φτάσαμε στο δωμάτιο Νο 17. Και να στο βήμα ανεβαίνει ο Λένιν.διεθνιστών. τις αυξανόμενες επευφημίες.".. Ξυρισμένος αλλά με φυτρωμένο κιόλας το μούσι. Η πόρτα άνοιξε. Φυσικά. που κρατιόταν γερά από τους ώμους.. γι' αυτό οι αντιπρόσωποι του Μπουντ είναι υποχρεωμένοι να παραιτηθούν από την παραπέρα συμμετοχή στο συνέδριο. πήραν το λόγο χωρίς να έχουν δηλώσει από προηγούμενα. Το ζήτημα του πολέμου και της ειρήνης είναι τόσο καθαρό. Στάθηκε ακουμπώντας στην άκρη του βήματος και κοιτάζοντας με μισόκλειστα μάτια τη μάζα των αντιπροσώπων. Ταυτόχρονα. σταθερός. που μπορούσε ν' αποκόψει τον εφοδιασμό της πρωτεύουσας με κάρβουνο και ψωμί. "Πιθανόν. αποκατάσταση της ελευθερίας της προπαγάνδας.. όσο ίσως λίγοι αρχηγοί αγαπήθηκαν και τιμήθηκαν στην ιστορία. μεγάλη μύτη. Κατά την άποψή μας η επανάσταση τέλειωσε με μεγάλη αποτυχία: δεν ξεσήκωσε τον πατριωτισμό των μαζών.ανάμεσά τους. Κατόπιν ο αντιπρόσωπος των μενσεβίκων .. απάντησε τελικά. Ο συνοδός μου.. όμως άμα πρόσεχε κανείς καλά θα 'βλεπε ότι το χαμόγελό του ήταν μόνο γκριμάτσα απέραντης κούρασης. κι από το δωμάτιο βγήκε ένας κοντόχοντρος πλατυμέτωπος άνθρωπος με στρατιωτική στολή. Ο ομιλητής εξηγεί πως από το συνέδριο έφυγε μόνο ένα μέρος των μενσεβίκων . με την πολιτισμένη φινέτσα. ανάλογα με το ανάστημα. "Η πρώτη μας δουλιά πρέπει να είναι τα πραχτικά μέτρα για την πραγματοποίηση της ειρήνης. τα παντελόνια. Ηταν ένας τυπικός εκπρόσωπος Ρώσου διανοούμενου. είπε σύντομα και απλά: "Τώρα πια είναι καιρός να προχωρήσουμε στην ανοικοδόμηση της σοσιαλιστικής τάξης πραγμάτων!".". ανοίγοντας φαρδιά το στόμα σαν να χαμογελούσε. απάντησε ο Κριλένκο. είμαστε υποχρεωμένοι να δημοσιεύσουμε τις μυστικές συμφωνίες και να παραιτηθούμε από την τήρησή τους. Οταν σταμάτησαν. Ηταν ο Κριλένκο. Στο βήμα ξανά ο αντιπρόσωπος του Μπουντ. Πρέπει να προτείνουμε στους λαούς όλων των εμπόλεμων χωρών ειρήνη με βάση τους σοβιετικούς όρους. όχι δυσάρεστη. αγαπητός και σεβαστός τόσο. χωρίς λεπτά αισθήματα. όπως φαίνεται." κι ο Κριλένκο έκανε με το χέρι μια πλατιά χειρονομία. Ο Κάμενεφ διάβασε τον απολογισμό της δράσης της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής: κατάργηση της θανατικής ποινής στο στρατό.". σύμφωνα με την υπόσχεσή μας.. Τίποτε που να θύμιζε το είδωλο του πλήθους. Φωνές: "Πως! Ακόμα 'δω είστε κι εσείς. Μίλησαν κι άλλοι.. που νομίζω ότι μπορώ. Τέλος. Ο Κριλένκο έκανε μια προσπάθεια. Απλός. Βαδίζαμε στο διάδρομο κι ο φίλος μου άρχισε να μου αναλύει την κατάσταση: "Βλέπετε... Μικρά μάτια.. *** Η ώρα ήταν 8 και 40 ακριβώς.". που μόλις είχαν φτάσει από το μέτωπο. με μεγάλη φαλάκρα και γερτό κεφάλι. "Μάλιστα". ίσως.. Ο αντιπρόσωπος των ανθρακωρύχων του Ντονέτς κάλεσε το συνέδριο να πάρει μέτρα ενάντια στον Καλέντιν. χωρίς καμιά εισαγωγή."Εμείς θεωρούμε τη μεταβίβαση της εξουσίας στα Σοβιέτ επικίνδυνη κι ίσως μάλιστα ολέθρια για την επανάσταση. έχετε μεγάλες επιτυχίες. διαταγές για τη σύλληψη του Κερένσκι και για την κατάσχεση των αποθεμάτων τροφίμων στις ιδιωτικές αποθήκες. Χαμογέλασε. να διαβάσω το σχέδιο της έκκλησης προς τους λαούς όλων των εμπόλεμων χωρών. φαίνεται.. φάνηκε πως χαμογέλασε. Νέο συγκλονιστικό πανδαιμόνιο ανθρώπινης θύελλας... με βάση την ελεύθερη αυτοδιάθεση των εθνοτήτων. εγώ είμαι οπαδός του Κροπότκιν. τι κάνετε δω πέρα... φαρδύ ευγενικό στόμα. συνδυάζοντας τη διορατική ευλυγισία με τη ριψοκίνδυνη θαρραλέα σκέψη. εγώ μόνο παρατηρώ. χωρίς προσαρτήσεις. απελευθέρωση των στρατιωτών και αξιωματικών που πιάστηκαν για πολιτικά αδικήματα. Κραυγές από τις θέσεις: "Εμείς νομίζαμε ότι φύγατε κιόλας από την περασμένη νύχτα! Πόσες φορές θα φύγετε.. που κράτησαν κάμποσα λεπτά.". περίμενε χωρίς ν' ακούει.Τους μπολσεβίκους τούς θεωρούσε χοντροκομμένους.. που είχε όμως την τεράστια δεξιοσύνη να προβάλλει τις πιο σύνθετες ιδέες με τα πιο απλά λόγια και ν' αναλύει βαθιά τη συγκεκριμένη κατάσταση. δεν έχανε την ψυχική του διάθεση. με κάπως απότομο τόνο. αυτό αποδείχνει μόνο τούτο. πως ο λαός μας δεν ωρίμασε ακόμα για επανάσταση. μετέφεραν στη συνέλευση ενθουσιώδεις χαιρετισμούς από τα συντάγματά τους. Εσείς. χωρίς αποζημιώσεις. γερό πιγούνι. ξένος προς κάθε προσποίηση. (Θόρυβος). "Μήπως με ξεχάσατε. να ξανασυναντηθούμε στη φυλακή. Θυελλώδη χειροκροτήματα. Φιλήθηκαν. που φαινόταν πως θα μπορούσε 52 . κοιτώντας το συνομιλητή με την πιο φιλική έκφραση. κάπως μακριά.. "Αχ ναι". τόσο γνωστό στο παρελθόν και στο μέλλον. Ηταν ένας χαμηλός κοντόχοντρος άνθρωπος. όπου στεγαζόταν η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή και σταματήσαμε μπροστά στην πόρτα... Τριμμένο κοστούμι. που όπως φαίνεται.

Η κυβέρνηση προτείνει σ' όλες τις κυβερνήσεις και στους λαούς όλων των εμπόλεμων χωρών να συνάψουν αμέσως ανακωχή και δηλώνει πως θεωρεί από την πλευρά της επιθυμητό να συναφθεί η ανακωχή αυτή τουλάχιστον για τρεις μήνες. Κάνοντας αυτή την πρόταση ειρήνης στις κυβερνήσεις και στους λαούς όλων των εμπόλεμων χωρών η προσωρινή εργατοαγροτική κυβέρνηση της Ρωσίας απευθύνεται επίσης ιδιαίτερα στους συνειδητούς εργάτες των τριών πιο προηγμένων εθνών της ανθρωπότητας. σε λαϊκές συνελεύσεις. όσο και για να συγκληθούν πληρεξούσιες συνελεύσεις των αντιπροσώπων των λαών σε όλες τις χώρες για την οριστική επικύρωση των όρων της ειρήνης. ο Λένιν έσκυβε ελαφρά προς τα μπρος. Η εργατοαγροτική κυβέρνηση. έτσι που να αποκλείεται εντελώς κάθε διφορούμενο σημείο και κάθε μυστικότητα κατά την πρόταση των όρων της ειρήνης. μπροστά σ' όλο το λαό. κάθε ενσωμάτωση σ' ένα μεγάλο ή ισχυρό κράτος μιας μικρής ή αδύνατης εθνότητας. Ασχετα.25 του Οχτώβρη και στηριγμένη στα Σοβιέτ των εργατών. "Εκκληση προς τους λαούς και τις κυβερνήσεις όλων των εμπόλεμων χωρών. Θέλοντας να υπογραμμίσει τη γνώμη του. στο να διατηρήσουν ή να αυξήσουν τις προσαρτήσεις που έκαναν οι μεγαλορώσοι. βγαλμένη από την επανάσταση της 24 . τα οποία έχουν καταχτήσει και δηλώνει επίσημα πως είναι αποφασισμένη να υπογράψει αμέσως τους όρους μιας ειρήνης.τέτοια ειρήνη η κυβέρνηση θεωρεί την άμεση ειρήνη χωρίς προσαρτήσεις (δηλαδή χωρίς αρπαγή ξένων εδαφών. Οι εργάτες αυτών των χωρών έχουν προσφέρει τις μεγαλύτερες υπηρεσίες στην υπόθεση της προόδου και του σοσιαλισμού: τα μεγάλα παραδείγματα του κινήματος των Χαρτιστών στην Αγγλία. Για να διευκολύνει τις διαπραγματεύσεις αυτές η κυβέρνηση διορίζει έναν πληρεξούσιο αντιπρόσωπό της στις ουδέτερες χώρες.. σε τέτοια περίπτωση η ενσωμάτωσή του είναι προσάρτηση. Απευθυνόμενη στις κυβερνήσεις και στους λαούς όλων των χωρών με την πρόταση ν' αρχίσουν αμέσως ανοιχτές διαπραγματεύσεις για τη σύναψη ειρήνης. Δεν έκανε καμιά χειρονομία. επιμένοντας μόνο στο να προταθούν όσο το δυνατόν πιο γρήγορα από οποιαδήποτε εμπόλεμη χώρα και να διατυπωθούν με τη μεγαλύτερη σαφήνεια. που πήραν μέρος στον πόλεμο ή που αναγκάστηκαν να πάρουν μέρος σ' αυτόν. Η κυβέρνηση της Ρωσίας προτείνει σ' όλους τους εμπόλεμους λαούς να κλείσουν αμέσως τέτοια ειρήνη και δηλώνει πως είναι έτοιμη να προβεί αμέσως. της Γαλλίας και της Γερμανίας. Αν οποιοδήποτε έθνος κατακρατείται με τη βία μέσα στα σύνορα ορισμένου κράτους. άσχετα επίσης.δεν του παραχωρείται το δικαίωμα να λύσει με ελεύθερες εκλογές. χωρίς την παραμικρή αναβολή. Λέγοντας προσάρτηση ή αρπαγή ξένων εδαφών η κυβέρνηση εννοεί. από το βαθμό ανάπτυξης ή καθυστέρησης αυτού του έθνους.Δίκαιη ή δημοκρατική ειρήνη. στο να εξασφαλίσουν ωφελήματα και προνόμια στους Ρώσους τσιφλικάδες και κεφαλαιοκράτες. Η κυβέρνηση δηλώνει ότι ακυρώνει απόλυτα και αμέσως όλες τις διατάξεις που περιέχουν τα μυστικά αυτά σύμφωνα. χωρίς τη συγκατάθεση και επιθυμία αυτής της εθνότητας. ειρήνη που οι Ρώσοι εργάτες και αγρότες την απαιτούσαν με τον πιο κατηγορηματικό και επίμονο τρόπο ύστερα από την ανατροπή της τσαρικής μοναρχίας . με βάση τις αρχές που αναφέραμε και που είναι εξίσου δίκαιες για όλους χωρίς εξαίρεση τους λαούς. δηλαδή για χρονικό διάστημα εντελώς αρκετό τόσο για να διεξαχθούν οι διαπραγματεύσεις ειρήνης με τη συμμετοχή των αντιπροσώπων όλων χωρίς εξαίρεση των λαών ή των εθνών.. των πιο μεγάλων κρατών που παίρνουν μέρος στη σημερινό πόλεμο: της Αγγλίας. τέλος. όσο και με διαπραγματεύσεις ανάμεσα στους αντιπροσώπους των διαφόρων χωρών ή σε διάσκεψη αυτών των αντιπροσώπων. αρχίζοντας αμέσως τη δημοσίευση όλων των μυστικών συμφώνων που έχει επικυρώσει ή συνάψει η κυβέρνηση των τσιφλικάδων και των κεφαλαιοκρατών από το Φλεβάρη ως τις 25 του Οχτώβρη 1917. βασανισμένων και τυραννισμένων από τον πόλεμο εργατών και εργαζομένων τάξεων όλων των εμπόλεμων χωρών. το ζήτημα των μορφών της κρατικής του υπόστασης.αδιάφορο αν η επιθυμία αυτή έχει εκφραστεί στον Τύπο. καθαρά και ελεύθερα.να μιλάει ατέλειωτα. εκφρασμένη ρητά. στρατιωτών και αγροτών βουλευτών προτείνει σ' όλους τους εμπόλεμους λαούς και στις κυβερνήσεις τους ν' αρχίσουν αμέσως διαπραγματεύσεις για μια δίκαιη δημοκρατική ειρήνη. σε αποφάσεις των κομμάτων ή με ξεσηκώματα και εξεγέρσεις ενάντια στην εθνική καταπίεση . γεμάτοι θαυμασμό. σε κάθε αποφασιστική ενέργεια για την τελική επικύρωση όλων των όρων αυτής της ειρήνης από τις πληρεξούσιες συνελεύσεις των λαϊκών αντιπροσώπων όλων των χωρών και όλων των εθνών. δηλαδή δέχεται να συζητήσει και οποιουσδήποτε άλλους όρους ειρήνης. ειδικά. αν παρά την εκφρασμένη επιθυμία του έθνους αυτού . μια σειρά 53 . δηλαδή κατάχτηση και καταναγκασμός. Η κυβέρνηση θεωρεί σαν το μεγαλύτερο έγκλημα ενάντια στην ανθρωπότητα τη συνέχιση αυτού του πολέμου για το μοίρασμα ανάμεσα στα ισχυρά και πλούσια έθνη των αδύνατων εθνών. από το αν το έθνος αυτό ζει στην Ευρώπη ή σε μακρινές υπερπόντιες χώρες. στο μέτρο που οι διατάξεις αυτές αποβλέπουν. Η κυβέρνηση καταργεί τη μυστική διπλωματία εκφράζοντας από την πλευρά της τη σταθερή απόφασή της να διεξάγει όλες τις διαπραγματεύσεις εντελώς ανοιχτά. αφού αποχωρήσουν όλα τα στρατεύματα του προσαρτώντος ή γενικά του ισχυρότερου έθνους και χωρίς τον παραμικρότερο καταναγκασμό. όπως συνέβαινε στις περισσότερες περιπτώσεις. άσχετα από το πότε έγινε αυτή η βίαιη ενσωμάτωση. που θα βάλει τέρμα σ' αυτό τον πόλεμο. που το προσαρτούν με τη βία ή το κατακρατούν με τη βία μέσα στα σύνορα ορισμένου κράτους. χωρίς βίαιη ενσωμάτωση ξένων εθνοτήτων) και χωρίς επανορθώσεις. η κυβέρνηση δηλώνει από την πλευρά της πως είναι έτοιμη να διεξάγει αυτές τις διαπραγματεύσεις τόσο με αλληλογραφία και με τον τηλέγραφο. που την ποθεί ολόψυχα η συντριπτική πλειοψηφία των εξαντλημένων. Χιλιάδες απλοί άνθρωποι τον κοιτούσαν εντατικά. σύμφωνα με την περί δικαίου αντίληψη της δημοκρατίας γενικά και των εργαζομένων τάξεων. Ταυτόχρονα η κυβέρνηση δηλώνει ότι τους πιο πάνω όρους ειρήνης δεν τους θεωρεί καθόλου τελεσιγραφικούς.

Το σοσιαλιστικό κόμμα της Πολωνίας τάχθηκε επίσης υπέρ της έκκλησης.. τότε θα το υποστηρίξει μόνο μερικά. Δεν απευθυνόμαστε μόνο προς τους λαούς.. Η έκκληση έγινε ομόφωνα δεκτή.. Οι όροι της ειρήνης θα προετοιμαστούν κατά τη διάρκεια της ανακωχής και θα επικυρωθούν από τη Συντακτική Συνέλευση. Δεν έχουμε καθόλου αυταπάτες γι' αυτό. Το εργατικό κίνημα θα επικρατήσει και θ' ανοίξει το δρόμο για την ειρήνη και το σοσιαλισμό. Ωστόσο. Πρώτος μίλησε ο Καρέλιν από μέρους των αριστερών εσέρων: "Η παράταξή μας δεν είχε τη δυνατότητα να κάνει τροπολογίες στο κείμενο της έκκλησης. αυτό όμως δε σημαίνει κιόλας πως συμφωνούμε να δεχτούμε αυτούς τους όρους. με την επιφύλαξη όμως ότι θα προτιμούσε το σοσιαλιστικό συνασπισμό. ένας μακρύς. μέσα σε ατμόσφαιρα αυξανόμενου ενθουσιασμού. οι ιμπεριαλιστικές κυβερνήσεις δε θα απαντήσουνε στην έκκλησή μας. ανοίγει την εποχή της σοσιαλιστικής επανάστασης. Κατά πάσα πιθανότητα. των σοσιαλδημοκρατών της Πολωνίας και της Λετονίας. Να τις εξετάσω σημαίνει ότι θα τις δεχτώ.. που θ' αποτελείται από αντιπροσώπους όλων των σοσιαλιστικών κομμάτων. των λαϊκών σοσιαλιστών.". Ο ένας μιλούσε για την "επερχόμενη παγκόσμια επανάσταση.. κατέληξε ο Λένιν.". πειθαρχική δουλιά.. στο οποίο είναι πολύ εύκολο ν' απαντήσουν αρνητικά.". που αποτελεί υπόδειγμα για τους εργάτες όλου του κόσμου. Οταν σταμάτησε η θύελλα των χειροκροτημάτων.. μα ξέσπασε ενάντιά του τέτοια αγανάχτηση. δήλωσε. που γρήγορα κατέβασε το χέρι. Η ώρα ήταν ακριβώς 10 και 35. Ελπίζουμε όμως ότι γρήγορα θα ξεσπάσει σ' όλες τις εμπόλεμες χώρες η επανάσταση και ακριβώς γι' αυτό απευθυνόμαστε με ιδιαίτερη επιμονή προς τους Γάλλους. είναι όμως πολύ πιθανό να υπάρχουν και όροι για τους οποίους δεν είναι απαραίτητο να συνεχίσουμε τον πόλεμο. Ολα αυτά τα πρότυπα προλεταριακού ηρωισμού και ιστορικής δημιουργίας. Κάποιος αντιπρόσωπος δήλωσε: "Εδώ υπάρχει κάποια αντίφαση.. θα μας βοηθήσουν να φέρουμε σε αίσιο πέρας το έργο της ειρήνης και μαζί το έργο της απελευθέρωσης των εργαζομένων και εκμεταλλευόμενων μαζών του πληθυσμού από κάθε σκλαβιά και από κάθε εκμετάλλευση". Για μερικούς από τους όρους μας θα παλέψουμε ως το τέλος.. Καθορίζοντας την προθεσμία της ανακωχής για τρεις μήνες. Από τους σοσιαλδημοκράτες διεθνιστές μίλησε ο Κράμαροφ. Ορισμένες ιμπεριαλιστικές κυβερνήσεις θα αντιταχθούν στις ειρηνικές μας προτάσεις. Τα λόγια του απόπνεαν ηρεμία και δύναμη και μπαίναν βαθιά στις ανθρώπινες ψυχές.επαναστάσεις κοσμοϊστορικής σημασίας που έκανε το γαλλικό προλεταριάτο. ασπρομάλλης στρατιώτης έκλαιγε σαν μικρό παιδί. επίμονη. Αν το γερμανικό προλεταριάτο δει ότι είμαστε έτοιμοι να εξετάσουμε οποιαδήποτε πρόταση ειρήνης. που είχε αποχτήσει τον όχι κολακευτικό τίτλο του γελωτοποιού της αντιπολίτευσης. Το βασικό είναι ότι θέλουμε να ξεμπερδέψουμε με τον πόλεμο. ο ηρωικός αγώνας ενάντια στον έκτακτο νόμο κατά των σοσιαλιστών και η δημιουργία μαζικών προλεταριακών οργανώσεων στη Γερμανία.. τότε η παράταξή μας θα υποστηρίξει όλο το πρόγραμμα.". Ο Λένιν πετάχτηκε αμέσως από τη θέση του: "Εμείς θέλουμε δίκαιη ειρήνη.. μα δε φοβόμαστε και τον επαναστατικό πόλεμο.. τότε αυτό το γεγονός μπορεί να γίνει τελευταία σταγόνα που θα κάνει να ξεχειλίσει το ποτήρι και να ξεσπάσει στη Γερμανία επανάσταση. Ο δυνατός ύμνος γέμισε την αίθουσα. ξεχύθηκε από τα παράθυρα και τις πόρτες κι απλώθηκε στον ήρεμο ουρανό. Ενας από τους αντιπροσώπους δοκίμασε να ψηφίσει κατά.αργά τα δάκρυά της. Στην αρχή προτείνατε ειρήνη χωρίς προσαρτήσεις και αποζημιώσεις και μετά λέτε πως θα εξετάσετε όλες τις ειρηνικές προτάσεις.25 του Οχτώβρη.".... τέλος. ένας νεαρός εργάτης.. γιατί η έκκληση μόνο προς τους λαούς των εμπόλεμων χωρών θα μπορούσε να καθυστερήσει τη σύναψη ειρήνης. εμείς όμως δεν πρέπει να τους στείλουμε τελεσίγραφο. αν όμως όχι. "Τέλος στον πόλεμο! Τέλος στον πόλεμο!" έλεγε χαμογελώντας χαρούμενα ο γείτονάς μου... τους Αγγλους και τους Γερμανούς εργάτες. Κι όταν 54 . Κάτι είχε ξυπνήσει μέσα σ' όλους αυτούς τους ανθρώπους. ύστερα από μακρόχρονη.. της οποίας εμείς είμαστε η πρωτοπορία". επειδή η έκκληση συντάχθηκε μόνο από τους μπολσεβίκους. Αν σχηματιστεί ένας τέτοιος σοσιαλιστικός συνασπισμός.. Σχετικά με την έκκληση. αποφασιστική και ανεπιφύλαχτη ενεργητική δράση τους. θα ψηφίσουμε υπέρ της έκκλησης. των σοσιαλδημοκρατών της Λιθουανίας. θέλουμε να δώσουμε στους λαούς όσο το δυνατόν πιο μακρόχρονη ανάπαυλα από τον αιματηρό πόλεμο και αρκετό χρόνο για την εκλογή των αντιπροσώπων. στενοθώρακος και μυωπικός άνθρωπος.". αλλά και προς τις κυβερνήσεις. Εγινε πρόταση και με ανοιχτή ψηφοφορία εγκρίθηκε αμέσως να δοθεί ο λόγος μόνο στους αντιπροσώπους των παρατάξεων και να περιοριστεί ο χρόνος της ομιλίας σε 15'.. ότι οι εργάτες αυτοί με την ολόπλευρη.... Είμαστε σύμφωνοι να εξετάσουμε οποιουσδήποτε όρους ειρήνης. Οι διεθνιστές αποδέχονται ολοκληρωτικά τα βασικά της σημεία. μπορεί να 'χει αρκετό κύρος ν' αποφασίσει για μια τόσο σοβαρή ενέργεια. Η Αλεξάνδρα Κολοντάι σκούπιζε αργά . Υπέρ της έκκλησης τάχθηκαν οι αντιπρόσωποι των σοσιαλδημοκρατών της Ουκρανίας.". γιατί συμφωνούμε απόλυτα με τη γενική κατεύθυνση. αποτελούν για μας εγγύηση ότι οι εργάτες των χωρών αυτών θα καταλάβουν ότι τα καθήκοντα που επωμίζονται τώρα είναι η λύτρωση της ανθρωπότητας από τις φρίκες του πολέμου και από τις συνέπειές του. Υστερα απ' αυτό. μιλούσαν ο ένας ύστερ' από τον άλλον οι αντιπρόσωποι.. ο Λένιν συνέχισε: "Προτείνουμε στο συνέδριο να δεχτεί και να επικυρώσει αυτή την έκκληση. Μια ξαφνική και αυθόρμητη παρόρμηση μας σήκωσε όλους στο πόδι κι όλοι με μια φωνή αρχίσαμε να τραγουδάμε τον ύμνο της "Διεθνούς". "Η επανάσταση της 24 . "Μόνο μια κυβέρνηση. Ενας ηλικιωμένος. όταν ο Κάμενεφ πρότεινε πως όσοι ψηφίζουν υπέρ της έκκλησης να σηκώσουν τα πληρεξούσιά τους. Ηταν φανερό γιατί ο λαός πίστευε πάντοτε αυτό που έλεγε ο Λένιν. άλλος για τον "καινούριο αιώνα της αδελφότητας που θα ενώσει όλους τους λαούς σε μια μεγάλη ενιαία οικογένεια..

Το πένθιμο εμβατήριο αποκαλύπτει όλη την ψυχή των καταφρονεμένων μαζών. Εννοείται ότι αυτοί θα παραμείνουν περιορισμένοι στο σπίτι. ένα τραγούδι που φτιάχτηκε σε άλλη χώρα. περιφρονώντας κάθε αισθηματισμό. Η "Διεθνής" είναι. δεν είναι το σχέδιο του πρώην υπουργού Τσερνόφ. /Ψωμί.. πρόσθεσε ο Λένιν. Ωστόσο. που από σήμερα ανήκει σ' όλο το λαό. Το ζήτημα της ανακατανομής της γης θα λυθεί από τα κάτω. στο όνομα αυτού χιλιάδες. λευτεριά και τιμή του λαού/ γυρεύοντας. Ο αγροτικός κλήρος θα καθοριστεί σε εξάρτηση από τις τοπικές συνθήκες. 2) Τα κτήματα των τσιφλικάδων. και ίσως κάτι περισσότερο.. έτσι όπως τα περίμενε η διανόηση. Οι συζητήσεις δεν είχαν αρχίσει ακόμα. όπως κι όλη η γη που ανήκει στην αυτοκρατορική οικογένεια. των υπουργών Σαλάζκιν και Μάσλοφ!" φώναξε απότομα και κατάμουτρα στους αντιπροσώπους.. στην ύπαιθρο. όταν ένας άνθρωπος άνοιξε με τη βία δρόμο.σήκωσε τη γροθιά . ο Τρότσκι. / Αιώνια η μνήμη σε σας αδερφοί. είναι γιατί είμαστε πολύ απασχολημένοι. Επέσατε θύματα αδέρφια εσείς/ σ' άνιση μάχη κι αγώνα. Κι εμείς τραγουδήσαμε το πένθιμο εμβατήριο. 3) Κάθε φθορά της δημευόμενης περιουσίας. μαζί με όλα τα κτίρια.. Το πλήθος συγχυσμένο θορύβησε. σπάζοντας τις φόρμουλες. "Η εκτελεστική επιτροπή των Πανρωσικών Σοβιέτ των αγροτών βουλευτών διαμαρτύρεται ενάντια στη σύλληψη των συντρόφων μας. το αργό και λυπητερό. στις εξορίες. Εστω και αν δεν έγιναν όλα έτσι όπως εκείνοι τα φαντάστηκαν. 55 . όλα τα κτίρια και όλα τα εξαρτήματά τους μπαίνουν στη διάθεση των επαρχιακών επιτροπών γης και των περιφερειακών Σοβιέτ των αγροτών βουλευτών. Την περίοδο της προσωρινής κυβέρνησης οι τσιφλικάδες αρνούνταν κατηγορηματικά να υπακούσουν στις διαταγές των αγροτικών επιτροπών.. θεωρείται βαρύ έγκλημα. στις εκκλησίες. Ο Λένιν διάβασε το διάταγμα για τη γη: "1) Η ιδιοκτησία των τσιφλικάδων στη γη καταργείται αμέσως χωρίς καμιά αποζημίωση. για να γίνει ακριβής καταγραφή όλης της δημευόμενης περιουσίας και για να διαφυλαχτούν με τη μεγαλύτερη επαναστατική αυστηρότητα τα αγροτικά νοικοκυριά που περνούν στο λαό.. για να καθοριστεί πόση έκταση γης και ποια ακριβώς γη υπόκειται σε δήμευση. τώρα. μα νικηφόρο τραγούδι. αριθ. ως την οριστική λύση τους από τη Συντακτική Συνέλευση πρέπει στο εξής να χρησιμεύσει παντού η παρακάτω εντολή των αγροτών*. που έχει διατυπωθεί από τη σύνταξη της εφημερίδας Ισβέστια του Πανρωσικού Σοβιέτ των Αγροτών βουλευτών με βάση τις 242 τοπικές εντολές των αγροτών και που δημοσιεύτηκε στο φύλλο 88 της εφημερίδας αυτής (Πετρούπολη. Η συνέλευση τον υποδέχτηκε με χαιρετιστήρια οχλοβοή. έγιναν ορμητικά. και προσπάθησε να κάνει τη μεταρρύθμιση από τα πάνω. που οι αντιπρόσωποί τους. τα αποθέματα τροφίμων κλπ. σπρώχνοντας το πλήθος κι ανέβηκε στο βήμα. 4) Σαν οδηγός για την πραγματοποίηση των μεγάλων αγροτικών μετασχηματισμών. Πρέπει να ενεργήσουμε αμέσως. "Χτες η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή πήρε κατ' αρχήν την απόφαση να απελευθερώσει τους υπουργούς των εσέρων και των μενσεβίκων. αληθινά. στα ορυχεία της Σιβηρίας. ασυγκράτητα. Δεν πρέπει να χάνουμε ούτε λεπτό!". το πεδίο του Αρεως. ως τη σύγκληση της Συντακτικής Συνέλευσης. με πίστη στη δύναμή του. / Θεριεύει ο γίγαντας. ώσπου να ξεκαθαριστεί τελικά η συμμετοχή τους στις προδοτικές ενέργειες του Κερένσκι στην περίοδο του κορνιλοφισμού". Το τόσο βαθιά ρωσικό και πολύ συγκινητικό. στα μοναστήρια. τον Μάσλοφ. επιτακτικά. βλέπετε. που τις σκέφθηκε ο Λβοφ. που έλεγε ότι πρέπει να φτιάξουμε δάση. φώναξε ο Πιάνιχ. "Εσείς κάθεστε εδώ και συζητάτε για την παραχώρηση της γης στους αγρότες και ταυτόχρονα συμπεριφέρεστε προς τους εκλεγμένους αντιπροσώπους αυτών των αγροτών σαν τύραννοι και σφετεριστές! Σας λέω" . "ποτέ σε καμιά επανάσταση δεν έγινε αυτό που βλέπουμε τώρα". Τα νομαρχιακά Σοβιέτ των αγροτών βουλευτών παίρνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να τηρηθεί αυστηρότατη τάξη κατά τη δήμευση των κτημάτων των τσιφλικάδων.. Υστερα απ' αυτόν μίλησε ένας στρατιώτης με ανακατεμένα γένια και με φλογερά μάτια. Ηταν έξω φρενών από θυμό. Ηταν το μέλος της εκτελεστικής επιτροπής των αγροτικών Σοβιέτ Πιάνιχ. τον Σαλάζκιν.σταματήσαμε να τραγουδάμε τη "Διεθνή" και στεκόμασταν με κάποια αδέξια σιωπή. τον Γκβόζντεφ και τον Μαλιάντοβιτς. βρήκατε μνήμα. φύλλου 88. "Απαιτούμε την άμεση απελευθέρωσή τους! Είναι κλεισμένοι στο φρούριο του Πετροπάβλοφσκ."σας λέω πως αν πέσει έστω και μια τρίχα από το κεφάλι τους. τις πραγματοποίησε ο Σίνγκαρεφ και τις διεύθυνε ο Κερένσκι!". "Ποτέ". δεκάδες χιλιάδες πέθαναν στις φυλακές. οι μάρτυρες της επανάστασης του Μάρτη. κάποιος φώναξε από τις πίσω σειρές: "Σύντροφοι. 19 του Αυγούστου 1917)... των ίδιων κείνων αγροτικών επιτροπών. μαζί με όλα τα σύνεργα και ζώα εργασίας. λαός/ και σπάει δεσμά κι αλυσίδες.. τα ζώα. που τιμωρείται από το επαναστατικό δικαστήριο. / στον τίμιο που πέσατ' αγώνα! Στο όνομα αυτού του καινούριου που γεννιόταν κείτονταν στον κρύο αδερφικό τάφο. Στο βήμα ανέβηκε ήρεμος και φαρμακερός. Αν αυτοί όλοι βρίσκονται ακόμη κλεισμένοι στο φρούριο Πετροπάβλοφσκ. συνεδρίαζαν σ' αυτή την αίθουσα. 5) Η γη των απλών αγροτών και των απλών κοζάκων δε δημεύεται". τα εργαλεία. θα αντιμετωπίσετε εξέγερση!". "Αυτό. οικοδομώντας με τις ακαθόριστες ακόμα αντιλήψεις τους τη νέα Ρωσία.. ας θυμηθούμε εκείνους που πέσαν για τη λευτεριά".

σύντροφοι! Αύριο το πρωί όλη η Ρωσία πρέπει να ξέρει τα νέα αυτά. Στο βήμα εμφανίστηκε ένας αντιπροσωπευτικός τύπος αγρότη. Εδώ υπήρχαν πραγματικοί προλετάριοι της γης. χωρίς εξαίρεση. τη γνώμη των Σοβιέτ των αγροτών. Οι εργάτες. να πιαστεί.. Κάποιος αγρότης στρατιώτης διαμαρτυρήθηκε για την απελευθέρωση των "σοσιαλπροδοτών Μάσλοφ και Σαλάζκιν". που τους θεωρούσαμε υποστηριχτές της αγροτιάς. είπε. Ενας αξιωματικός Ουκρανός φώναξε στη μητρική του γλώσσα: "Σε τέτοια κρίσιμη στιγμή δεν μπορεί να γίνει κανένας ξεχωρισμός κατά εθνότητες.. με μια μόνο ψήφο κατά. των αγροτών και των στρατιωτών απαιτεί ώστε να μη γίνουν κανενός είδους πογκρόμ. Ανάμεσα στις ζωηρές λογομαχίες. δήλωσαν: "Σας υποσχόμαστε πλήρη υποστήριξη!". Ηταν ένας μαυρομάλλης. "Γειαχαρά. τις συζητήσεις και το θόρυβο εκατοντάδων ποδιών ακούστηκε η φωνή του αντιπροσώπου της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. Ο αντιπρόσωπος των ρωσικών στρατευμάτων του Μακεδονικού Μετώπου εξιστορούσε με πίκρα την κατάστασή τους. Στις δύο η ώρα τη νύχτα το διάταγμα για τη γη μπήκε σε ψηφοφορία και έγινε δεκτό..". ύστερα από γνωμάτευση του γιατρού απελευθερώθηκε από τη φυλακή. αντιεβραϊκά και οποιαδήποτε άλλα πογκρόμ. πρέπει ολόκληρη.. Η Κόκκινη Φρουρά της Πετρούπολης.. είπε. σύντροφοι και πολίτες. "Παρόμοια πράγματα είδε ακόμα κι η δική μας επανάσταση. Κάποια άλλη φωνή: "Ποιοι είναι αυτοί.. Ο Κάμενεφ δήλωσε πως οι αντιμπολσεβίκικες δυνάμεις προσπαθούν να δημιουργήσουν παντού ταραχές και διάβασε την έκκληση του συνεδρίου προς όλα τα τοπικά Σοβιέτ: "Το Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών εξουσιοδοτεί τα τοπικά Σοβιέτ να πάρουν αμέσως τα πιο δραστήρια μέτρα και να μην επιτρέψουν αντεπαναστατικές ενέργειες. συμφωνώντας απόλυτα κατ' αρχήν με το διάταγμα. πρώτ' απ' όλα.. που από την πρώτη μέρα. σ' εσάς. 56 . Ετσι ακριβώς συζητούσαν κι οι στρατιώτες την προηγούμενη νύχτα. Κατόπιν μίλησε ο αρχηγός των μαξιμαλιστών. Η τιμή της επανάστασης των εργατών. μόνο ύστερα από συζήτηση. απάντησε ο Τρότσκι.. Κι οι μενσεβίκοι . Αυτοί δεν είναι αγρότες! Μόνο φλυαρούν!". Εδώ στριφογυρίζουν όλοι οι καντέ. που υπόσχονταν να υποστηρίξουν τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. που μόλις είχαν φτάσει από το μέτωπο. Οι αριστεροί εσέροι.. νιώθοντας πως είναι πραγματικά αδέρφια τους! Οι αριστεροί εσέροι πρότειναν μισή ώρα διάλειμμα. Η συνέλευση σιγά σιγά ζωήρευε. όλοι αυτοί οι Αυξέντιεφ και οι Πιάνιχ. είπε. που φώναξε: "Στο 17ο δωμάτιο μας χρειάζονται δεκαπέντε προπαγανδιστές! Για αποστολή στο μέτωπο!. Οι αντιπρόσωποι της 10ης και της 12ης Στρατιάς.". όταν η συντρόφισσα Κολοντάι. οι στρατιώτες κι οι αγρότες πρέπει να ενεργήσουν παντού σύμφωνα με το παράδειγμα των εργατών και στρατιωτών της Πετρούπολης.. Ο αντιπρόσωπος των αριστερών εσέρων αναφέρθηκε στο διάταγμα για τη γη. Ο αντιπρόσωπος των ρωσικών στρατευμάτων στην Περσία δήλωσε. της πρώην τσαρικής ασφάλειας!". χωρίς καμιά φλυαρία.. είπε. "Περισσότερο υποφέρουμε από τη φιλία των "συμμάχων" μας παρά από τον εχθρό". Υστερα από δυόμισι ώρες οι αντιπρόσωποι γύρισαν στην αίθουσα. Ετσι βούιζε αυτός ο χείμαρρος των υψηλών και φλογερών ιδεών κι ήταν ολοφάνερο πως η Ρωσία ποτέ πια δεν πρόκειται να σωπάσει..". Εσάς παρακολουθεί όλη η επαναστατική Ρωσία κι όλος ο κόσμος!". Υποκλίθηκε προς όλες τις μεριές."Κάνετε λάθος". ο Αυξέντιεφ έβαλε στην πόρτα της δυο χαφιέδες.ομάδες. ότι είναι εξουσιοδοτημένος να ζητήσει το πέρασμα όλης της εξουσίας στα Σοβιέτ. Το πλήθος άκουγε μ' ενδιαφέρον τους ομιλητές αυτούς.. ομάδες . δηλαδή της αναρχικής πτέρυγας της αγροτιάς: "Δεν μπορούμε να μη δώσουμε δίκιο στο πολιτικό εκείνο κόμμα. Αυτό ήταν το σινιάλο για ν' ανάψει η συζήτηση για το αγροτικό. Οταν οι αντιπρόσωποι άρχισαν να βγαίνουν από την αίθουσα. με ψηλές μπότες και με πρόβειο κοντογούνι. Το προεδρείο κατέλαβε τη θέση του κι η συνεδρίαση ξανάρχισε.. Ζήτω η δικτατορία του προλεταριάτου σ' όλες τις χώρες!". πέφτει η υποχρέωση να εξασφαλίσετε τη γνήσια επαναστατική τάξη. Διαβάστηκαν τα τηλεγραφήματα από διάφορα συντάγματα. Να τους συλλάβετε! Να τους συλλάβετε!".. που έχουν κολοσσιαία σημασία! Καμιά καθυστέρηση!". Η συνέλευση τους ξεπροβόδισε με κοροϊδίες. Στις μέρες του Ιούλη πιάστηκαν εκατοντάδες σύντροφοί μας. Οσο για την εκτελεστική επιτροπή των Σοβιέτ των αγροτών.. Είναι ανάγκη να ξέρουμε. Οι αντιπρόσωποι των αγροτών έφυγαν βρίζοντας. ο Λένιν σηκώθηκε από τη θέση του: "Δεν πρέπει να χάνουμε καιρό. Γιατί δεν πιάνετε και τούτους τους καντέ. αυτοί οι ίδιοι είναι οι καντέ.διεθνιστές επέμειναν να συζητήσουν το ζήτημα στο κόμμα τους. Οι αντιπρόσωποι των αγροτών ήταν κατενθουσιασμένοι. πραγματοποιεί στη ζωή μια τέτοια υπόθεση!. ο Αυξέντιεφ και οι άλλοι. η εξεγερμένη φρουρά της Πετρούπολης κι οι ναύτες εξασφάλισαν στην πρωτεύουσα πλήρη τάξη. Αυτά μάλιστα! Ηταν πραγματικά επαναστατικά λόγια. Σύντροφοι στρατιώτες και κοζάκοι... θα ψηφίσουν ωστόσο υπέρ. "Τα μέλη της εκτελεστικής μας επιτροπής. Εσείς όμως πιάνετε τους δικούς μας αγρότες σοσιαλιστές.

. καταγίνονταν μόνον με φλυαρίες.Γ. σε συμμαχία με τους Γερμανούς. στο χωριό του. Κατά μήκος των τοίχων της αίθουσας σχηματιζόταν μια γραμμή από λόγχες.Ετσι. Η κυβερνητική εξουσία ανήκει στο Σώμα των προέδρων αυτών των επιτροπών. στην αίθουσα μαζεύονταν όλο και καινούριες εκατοντάδες άνθρωποι. γιατί το σκάει για το σπίτι κι αφήνει τους συντρόφους του να πεθαίνουν στα χαρακώματα! Κάθε λιποτάχτης είναι προδότης και πρέπει να τιμωρηθεί. σε στενή συνεργασία με τις μαζικές οργανώσεις των εργατών. Αβίλοφ (Γκλέμποφ).Η θέση του επιτρόπου του λαού για τους σιδηροδρόμους παραμένει προσωρινά κενή". Στην Πετρούπολη η αστική τάξη.Β. να σκοτωθεί και να χαθεί. Λευτεριά. που ανατρέψατε!".Λ. Λουνατσάρσκι. Του Εμπορίου και της Βιομηχανίας .Ν.Βλαντιμίρ Ουλιάνοφ (Λένιν).. Ρίκοφ.. Της Γεωργίας . Των Ταχυδρομείων και Τηλεγραφείων . Σύντ. φωνές "Φτάνει! Ησυχία". προσωρινή εργατοαγροτική κυβέρνηση. που θα ονομάζεται Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού. όμως τα απλά και συγκινητικά λόγια του υποχρέωσαν όλους να σωπάσουν.. Η κυβέρνηση του Κερένσκι. Ειρήνη. Υστερα από την ανάγνωση του καταλόγου των λαϊκών επιτρόπων. Λόγχες φαίνονταν και πάνω από τις καρέκλες των αντιπροσώπων.. ξεσπάει θύελλα χειροκροτημάτων σε κάθε όνομα. ". που την ανείπωτη φρίκη της την αναγνωρίζετε κι εσείς οι ίδιοι στο διάταγμα για την ειρήνη. Η απέραντη αίθουσα ήταν ασφυχτικά γεμάτη από στρατιώτες με αυστηρά πρόσωπα κι από εργάτες. Μιλιούτιν. Σκβορτσόφ (Στεπάνοφ) Των Εξωτερικών . Στο τέλος τον χειροκρότησαν κιόλας. όπως η λιποταξία!. στο οποίο αναφερόταν ότι οι λιποτάχτες στερούνται κλήρου. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή τους εξόπλισε όλους. Στις 2 και 30 μετά τα μεσάνυχτα.Ι. Ι. των στρατιωτών. την περίοδο του Κερένσκι είδε να διαλύονται οι επιτροπές του. ενώ όλοι οι άλλοι.. κι ως τη σύγκληση της Συντακτικής Συνέλευσης.Α. Η βαριά αποπνιχτική ατμόσφαιρα ήταν γεμάτη από τον καπνό των τσιγάρων.Α.Ο έλεγχος της δράσης των Επιτρόπων του Λαού και το δικαίωμα της αντικατάστασής τους ανήκει στο Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ των εργατών. έγινε απόλυτη σιγή. Της Λαϊκής Παιδείας .φώναξε . ακούγοντας ακούραστα τους ομιλητές. Π. Β. Ο λιποτάχτης είναι παλιάνθρωπος. μύριζε ιδρώτα. Τάχθηκε ενάντια στο άρθρο της εντολής (1). να κλείνονται οι εφημερίδες του. Ποιος τον υποχρέωνε να λιποταχτήσει. οι μπολσεβίκοι τραβούσαν ασυγκράτητα προς τα μπρος. Επίτροπος του λαού για τις εσωτερικές υποθέσεις: . Κανένας δεν ήθελε να φύγει για το σπίτι του. που στέκονταν εδώ ολόκληρες ώρες. δηλαδή στο Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού. Ν. Μπρόνσταϊν (Τρότσκι) Της Δικαιοσύνης . των ναυτών. "Ο φουκαράς ο στρατιώτης που τον έχωσαν με το ζόρι στην κρεατομηχανή των χαρακωμάτων. που οι ήχοι των σαλπίγγων του ακούγονταν κιόλας από τα νοτιοανατολικά. . των αγροτών και των υπαλλήλων πρέπει να εξασφαλίσουν την εφαρμογή στην πράξη του προγράμματος που διακήρυξε το συνέδριο.Λ. 57 .. ".. οι τσιφλικάδες να παλεύουν ενάντια στις επιτροπές των αγροτών και να κλείνουν στα συρματοπλέγματα τους συντρόφους του. Ο στρατιώτης καθόταν στα χαρακώματα γυμνός και ξυπόλυτος. Β. Κριλένκο και Π. Θόρυβος. Οπόκοφ (Λόμοφ) Του Επισιτισμού . Στην αρχή τον υποδέχτηκαν γιουχαϊσματα και σφυρίγματα. δεν είναι παραβάν που πίσω του μπορεί να κρυφτεί μια τέτοια βρομερή δουλιά. Και στο σπίτι. Ηταν οι μοναδικοί άνθρωποι στη Ρωσία που είχαν συγκεκριμένο πρόγραμμα δράσης. ανθρώπινα χνώτα και λερωμένα ρούχα. Ντιμπένκο. να πάει στη Γαλικία.. στο τέλος.. παραμερίζοντας όλες τις αμφιβολίες και σαρώνοντας στο δρόμο τους όλους όσοι αντιστέκονταν.. Πρόεδρος του Συμβουλίου . (1) Εχει υπόψη του την εντολή που πάρθηκε από το συνέδριο ταυτόχρονα με το διάταγμα για τη γη. Αντίθετα. Α.. ιδιαίτερα του Λένιν και του Τρότσκι. Σλιάπνικοφ. Αυτός λαχταρούσε ειρήνη κι ο Τερεσένκο γελούσε. Ο Κάμενεφ προτείνει βιαστικά να αφήσουν το ζήτημα να το εξετάσει η κυβέρνηση. Ι. Ο Κάμενεφ διάβασε το διάταγμα για το σχηματισμό της κυβέρνησης: "Να σχηματιστεί για τη διακυβέρνηση της χώρας.. των εργατριών.δέχτηκε την επανάσταση σαν μήνυμα ειρήνης και λευτεριάς. ρουχισμό και πολεμοφόδια. να φυλακίζονται οι ομιλητές τους κόμματός του. Οβσεένκο (Αντόνοφ). Νόγκιν. αγροτών και στρατιωτών βουλευτών και στην Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή.Ι. Π. κουρελής και εύγλωττος στρατιώτης. Ε.Α. Η διεύθυνση των διαφόρων τομέων της κρατικής ζωής ανατίθεται σε επιτροπές που τα μέλη τους. Τζουγκασβίλι (Στάλιν).. οχτώ ολόκληρους μήνες. σαμποτάριζε τον εφοδιασμό του στρατού με τρόφιμα. Αμέσως ύστερα μίλησε φλογερά ένας άλλος στρατιώτης: "Η κυβέρνηση του Κερένσκι.. Π. Α. Τεοντόροβιτς.Β. Η κυβέρνηση του Κερένσκι τον ανάγκασε να επιτεθεί ξανά." Στην αίθουσα επικρατεί ησυχία. Ν. Των Στρατιωτικών και των Ναυτικών . Των Οικονομικών . Της Εργασίας . Στο βήμα ανέβηκε ένας κουρασμένος.. Ι. Δ. Οι μπολσεβίκοι εξοπλίζονταν για την αποφασιστική μάχη με τον Κερένσκι. Γ. Πρόεδρος για τις υποθέσεις των Εθνοτήτων .μια επιτροπή αποτελούμενη από τους: Β.

Στη χώρα το ψωμί είναι πολύ λίγο. το αποτέλεσμα θα 'ναι το ίδιο: η πλέρια απομόνωση της Ρωσίας. Οι κραυγές από κάτω ακούγονταν όλο και πιο συχνά και οργισμένα. γεμάτος αυτοπεποίθηση και κουράγιο. ούτε το Βερολίνο. και μάλιστα πιο δυσκολότερο. "Ολες αυτές οι αντιλήψεις για τον κίνδυνο απομόνωσης του κόμματός μας δεν είναι καινούριες. Αυτή η ευχέρεια με την οποία έγινε δεκτή η ανατροπή της προσωρινής κυβέρνησης δεν εξηγείται με το ότι η αριστερή δημοκρατία είναι πολύ δυνατή. Και η αριστερή μερίδα της δημοκρατίας θα μπορέσει να κρατηθεί μόνο στην περίπτωση που θα λύσει τα δύο αυτά προβλήματα. Για την ώρα δεν μπορείτε να υπολογίζετε στη δραστήρια υποστήριξη του προλεταριάτου των συμμαχικών χωρών. στην πλειοψηφία του. η οργάνωση ελέγχου της παραγωγής και η σύγκληση σε καθορισμένη προθεσμία της Συντακτικής Συνέλευσης.. Σύντ. ακούγοντας τα λόγια του. Σχετικά με γερμανική σοσιαλδημοκρατία μόλις τώρα μίλησα με τον αντιπρόσωπό μας στη Στοκχόλμη..... μα αποκλειστικά από το γεγονός ότι η κυβέρνηση δεν μπορούσε να δώσει στο λαό ούτε ψωμί. Κανένα κόμμα δεν μπορεί μόνο του να τα βγάλει πέρα με τέτοιες πρωτοφανείς δυσκολίες. το σύντροφο Χόλντεμπεργκ. οπότε ο αυστρογερμανικός και ο αγγλογαλλικός συνασπισμός θα συμφιλιωθούν σε βάρος μας. μετακινιόταν προς τα μπρος. η μεταβίβαση της γης στη διάθεση των αγροτικών επιτροπών. Χτες απαγορεύτηκε το μοναδικό μας έντυπο όργανο η "Σημαία της Δουλειάς". επειδή αυτό. και που ήταν εκπρόσωπος του κόμματος των αριστερών εσέρων. Θυμηθείτε πως η συμμαχική δημοκρατία. είναι μακριά από την επαναστατική πάλη. Στο τέλος του λόγου οι φωνές και τα σφυρίγματα έπαψαν.. (1) Τους αριστερούς εσέρους τους ακολουθούσε μόνο ένα μέρος των επαναστατικά διατεθειμένων αγροτών. Οι ήρεμες και ψυχρές κρίσεις του Αβίλοφ έφεραν στους αντιπροσώπους ορισμένη σύγχυση. Μόνο η πραγματική πλειοψηφία του λαού που θα υποστηρίζει μια κυβέρνηση σοσιαλιστικού συνασπισμού. Κι ακριβώς η τέτοια μεσολάβηση είναι αυτή τη στιγμή η βασική μας υποχρέωση.". Το ίδιο δύσκολο. Τον Αβίλοφ τον διαδέχτηκε ο Καρέλιν. Μιλούσε με καμπανιστή φωνή και το απέραντο πλήθος. Στα χείλη του πλανιόταν ένα σαρκαστικό χαμόγελο. Δεν μπορούμε να υποστηρίξουμε καμιά άλλη κυβέρνηση. σχεδόν ειρωνικό. του κόμματος που επηρέαζε την εξεγερμένη αγροτιά (1). Οι αντιπρόσωποι της άκρας αριστεράς του δηλώνουν πως σε καιρό πολέμου. Είστε πια απομονωμένοι. εκτός από κυβέρνηση σοσιαλιστικού συνασπισμού. "Το κόμμα μας αρνήθηκε να μπει στα Σοβιέτ των Επιτρόπων του Λαού γιατί δε θέλουμε να ξεκόψουμε για πάντα με τη μερίδα του στρατού της επανάστασης. γιατί δεν μπορείτε να δώσετε στους αγρότες μηχανές.. Ούτε μια δημοκρατική ομάδα δεν υποστηρίζει την κυβέρνησή σας. Καύσιμα και άλλα είδη πρώτης ανάγκης είναι σχεδόν αδύνατο να βρει κανείς. Μόλις τώρα έμαθα ότι οι πρεσβευτές των συμμάχων ετοιμάζονται να φύγουν και πως σ' όλες τις πόλεις της Ρωσίας οργανώθηκαν επιτροπές σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης.. Στο βήμα ανέβηκε ο Τρότσκι. Αραγε μπορεί να δώσει στο λαό ψωμί. Η πλειοψηφία της αγροτικής μάζας δε θα σας ακολουθήσει. Κατόπιν διάβασε απόφαση και των δύο παρατάξεων: "Το συνέδριο αναγνωρίζοντας ότι για να σωθούν οι καταχτήσεις της επανάστασης είναι απαραίτητος ο άμεσος σχηματισμός κυβέρνησης. κι όταν ο Αβίλοφ τέλειωσε την ομιλία. κάπου ακούστηκαν ακόμα και χειροκροτήματα. ούτε το Παρίσι. ένας νεαρός και τολμηρός. Στη Στρατιωτική Επαναστατική 58 . Το Δημοτικό Συμβούλιο δημιουργεί για την πάλη ενάντιά σας ισχυρή επιτροπή σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης. Δε σας αναγνωρίζει ούτε το Λονδίνο.Ο Αβίλοφ. Ενάντιά μας ήταν γενικά όλοι. αναγνωρίζοντας πως τα καθήκοντα αυτής της κυβέρνησης είναι: το γρήγορο κλείσιμο δημοκρατικής ειρήνης.. Εκτός απ' αυτό. ούτε ειρήνη. δηλαδή του κόμματος της Μαρίας Σπιριντόνοβα.". που είναι οργανωμένη στα Σοβιέτ των εργατών.". μίλησε από μέρους των σοσιαλδημοκρατών . είτε κλείσουμε μεις χωριστή ειρήνη με τη Γερμανία. Οι κομισάριοί μας διώχτηκαν από τις θέσεις τους. που για την ειλικρίνειά του δεν αμφέβαλε κανένας..διεθνιστών και των μενσεβίκων διεθνιστών που είχαν παραμείνει.. που έχουν τόσο ανάγκη. του μοναδικού κόμματος που ακολούθησε τους μπολσεβίκους. των στρατιωτών και αγροτών βουλευτών. Είχε λεπτό νεανικό πρόσωπο... να πετύχετε ειρήνη. Ενα τέτοιο ξέκομμα θα μας στερούσε τη δυνατότητα να είμαστε οι μεσολαβητές ανάμεσα στους μπολσεβίκους και τις άλλες δημοκρατικές ομάδες. Και στις παραμονές της εξέγερσης προφήτευαν την αναπόφευκτη αποτυχία μας. μπορεί να ολοκληρώσει την υπόθεση της επανάστασης. διαμαρτυρόμαστε ενάντια στην αυταρχική συμπεριφορά των μπολσεβίκων. επανάσταση στη Γερμανία είναι αδύνατη. της σύνταξης της "Νέας Ζωής". παρόλο τον επαναστατικό τους ενθουσιασμό. "Πρέπει να σκεφθούμε στα σοβαρά τι γίνεται και πού τραβάμε. το κομψό του ημίπαλτο δεν ταίριαζε καθόλου με το περιβάλλον. ούτε και τη συνδιάσκεψη της Στοκχόλμης δεν μπόρεσε να συγκαλέσει. που έφυγε από το συνέδριο. που θα στηρίζεται στην επαναστατική δημοκρατία. αποφασίζει: να εκλεγεί προσωρινή εκτελεστική επιτροπή για τη δημιουργία κυβέρνησης σε συμφωνία με κείνες τις ομάδες της επαναστατικής δημοκρατίας που παρευρίσκονται στο συνέδριο". Οι κυβερνήσεις των συμμαχικών δυνάμεων αρνήθηκαν να μιλήσουν ακόμα και με τον Σκόμπελεφ και τις προτάσεις που κάνατε για διάσκεψη ειρήνης δε θα τις δεχτούν σε καμιά περίπτωση. μα ο Αβίλοφ συνέχιζε: "Είτε τσακιστεί από τους Γερμανούς ο ρωσικός στρατός..

. ότι δεν καταλαβαίνω με ποιον τρόπο ο συνασπισμός με τον Σκόμπελεφ ή ακόμα με τον Τερεσένκο θα μας βοηθήσει να πετύχουμε την ειρήνη. τους στρατιώτες και τη φτωχή αγροτιά. πάρτε τη!". Η εκλογή της καινούριας ΚΕΕ. αυτό είναι κήρυξη αμείλιχτου πολέμου! Και τον πόλεμο αυτόν δεν τον κηρύξαμε εμείς. Ωσπου να δημιουργηθεί μια τέτοια εξουσία. κι εκείνοι. Ενα από τα δύο: Είτε η ρωσική επανάσταση θα προκαλέσει επαναστατικό κίνημα στην Ευρώπη. Η Βίκζελ παίρνει στα χέρια της όλη τη διεύθυνση των ρωσικών σιδηροδρομικών γραμμών". Επαναλαβαίνω. Ο Κάμενεφ έδωσε το λόγο στον αντιπρόσωπο της Ενωσης των σιδηροδρομικών. Ξέσπασαν γέλια. Ο Αβίλοφ μάς φοβερίζει πως αν παραμείνουμε "απομονωμένοι". "Ο Αυξέντιεφ έδινε λίγο ψωμί. σύντροφοι.. Το συνασπισμό με εκείνους που υποστήριζαν την κυβέρνηση που πρόδινε το λαό. λόγου χάρη.. που τους προτείνεται αυτή η εξουσία. Παρ' όλα αυτά όμως ήταν ένα βαρύ χτύπημα.. Ο λόγος του επέδρασε στη συνέλευση. κι απ' αυτούς οι εβδομήντα ήταν μπολσεβίκοι. Στην αίθουσα ξεσηκώθηκε φοβερός θόρυβος. Με ποιον όμως τρόπο μπορέσαμε. βρίσκονταν στις γραμμές μας ο Νταν και ο Αυξέντιεφ. που δεν έκρυβε την ανειρήνευτη έχθρα του. Οταν στο αποκορύφωμα της επανάστασης το κόμμα. αυτά τα κόμματα και τώρα είναι απομονωμένα και ξέκοψαν μια για πάντα από το προλεταριάτο! Μας μιλούν για την ανάγκη συνασπισμού. Το γεγονός αυτό είναι η πιο χτυπητή απόδειξη ότι δεν είμαστε απομονωμένοι. σαν έκρηξη βόμβας.. 59 .. Και η τιμή της πραγματοποίησης αυτού του συνασπισμού ανήκει στο δικό μας κόμμα. Οταν πρέπει να εκλέξουμε ανάμεσα στους αγρότες και τον Αυξέντιεφ που έπιασε τις αγροτικές επιτροπές. ωστόσο.. Φωνές: "Δε σας κάλεσε η παλιά ΚΕΕ!". αν. Η ένωσή μας υποστηρίζει την παλιά ΚΕΕ και δηλώνει πως το συνέδριο δεν έχει το δικαίωμα να εκλέξει καινούρια ΚΕΕ. "Μιλώ από μέρους της ισχυρότερης οργάνωσης στη Ρωσία και σας δηλώνω: Η Βίκζελ (1) με εξουσιοδότησε να κάνω γνωστή στο συνέδριο την απόφαση της ένωσής μας πάνω στο ζήτημα της οργάνωσης της εξουσίας. Ηταν ένας κοντόχοντρος άνθρωπος. Σ' αυτό απαντώ. Εσείς όμως δε μας καλέσατε στο συνέδριό σας".. ο συνασπισμός με τους εργάτες. "Το 1905 και στις μέρες του Κορνίλοφ οι εργάτες των σιδηροδρόμων αποδείχτηκαν οι καλύτεροι υπερασπιστές της επανάστασης.. Κατόπιν με συντριπτική πλειοψηφία εκλέχτηκε το Σοβιέτ των Επιτροπών του Λαού.. Για τους αγρότες και τα κόμματα που αποχώρησαν απ' το συνέδριο έμειναν κενές θέσεις. έρχεται και λέει: "Να η εξουσία. επειδή και ύστερα από την αποχώρηση των μενσεβίκων και των εσέρων.Επιτροπή έδωσε βοήθεια μόνο η παράταξη των αριστερών εσέρων. όπως ίσως νομίζει ο Καρέλιν.. περνούν στο στρατόπεδο των εχθρών. τότε η επαναστατική Ρωσία αναπόφευκτα θα χαθεί. χωρίς σχεδόν αιματοχυσία ν' ανατρέψουμε την προσωρινή κυβέρνηση. Θα μπορούσαμε να οργανώσουμε την εξέγερση. Η κεντρική επιτροπή αρνείται πέρα για πέρα να υποστηρίξει τους μπολσεβίκους. Η εξουσία πρέπει να είναι σοσιαλιστική και επαναστατική εξουσία. η Ενωση των σιδηροδρομικών αρνείται να μεταφέρει τα αντεπαναστατικά τμήματα που κατευθύνονται ενάντια στην Πετρούπολη και ταυτόχρονα απαγορεύει στα μέλη της να εκπληρώσουν οποιεσδήποτε διαταγές χωρίς την έγκριση της Βίκζελ.. Τι είδους συνασπισμό έχει υπόψη του ο Αβίλοφ.. Μα και η άλλη πλευρά είχε κιόλας αρχίσει να μπαίνει στον αγώνα.. η "παρανόηση"... Μας κατηγορούν ότι αρνηθήκαμε να 'ρθουμε σε συμφωνία με τα άλλα δημοκρατικά κόμματα. είτε οι ευρωπαϊκές δυνάμεις θα πνίξουν τη ρωσική επανάσταση!". Μόνο ένας συνασπισμός είναι δυνατός. Στην πραγματικότητα απομονωμένη αποδείχτηκε η προσωρινή κυβέρνηση. με σκληρό πρόσωπο. Κι από τότε σ' όλες τις ενέργειες των εξεγερμένων μαζών εκδηλώθηκε και παρέμεινε για πάντα μια συνειδητή και σταθερή αποφασιστικότητα. Μήπως όμως ο συνασπισμός με τους αμυνίτες θα δώσει περισσότερο. Το τέλος της ομιλίας σχεδόν πνίγηκε μέσα σε θύελλα γενικής αγανάχτησης. Μήπως όμως φταίμε μεις γι' αυτό.τι χρειάζονταν για την απαρτία που καθόρισε η παλιά ΚΕΕ.. στο συνέδριο παρέμειναν ακόμα περισσότερα μέλη απ' ό. της καινούριας Βουλής της Ρωσικής Δημοκρατίας δεν κράτησε περισσότερο από ένα τέταρτο της ώρας. που ήταν τυλιγμένο ακόμα από τον καπνό του μπαρουτιού.... τότε οι προσπάθειές μας για την ειρήνη δε θα 'χουν επιτυχία. Ο ομιλητής δεν ακούει και συνεχίζει: "Εμείς δεν αναγνωρίζουμε αυτό το συνέδριο σαν νόμιμο: μετά την αποχώρηση των μενσεβίκων και των εσέρων εδώ δεν υπάρχει η νόμιμη απαρτία. Η φταίει. Οι αντιπρόσωποι χειροκρότησαν θυελλώδικα. προτιμούμε τους αγρότες! Η επανάστασή μας θα παραμείνει κλασική στην ιστορία. Ο συνασπισμός δε μεγαλώνει πάντα τις δυνάμεις. Ο Αβίλοφ προσπαθεί να μας τρομάξει με τον κίνδυνο μιας ειρήνης σε βάρος της Ρωσίας. απομονώθηκαν τα δημοκρατικά κόμματα που ήταν ενάντιά μας.". Οχι. Ετσι έκλεισε την ανακοίνωσή του ο Τρότσκι. αν αυτοί και μελλοντικά συνεχίσουν να παραμένουν εχθροί όλης της ρωσικής δημοκρατίας". πως αν η Ευρώπη και στο μέλλον έχει επικεφαλής την ιμπεριαλιστική αστική τάξη. τότε αυτό δεν είναι παρανόηση. υπεύθυνη απέναντι στα έγκυρα όργανα όλης της επαναστατικής δημοκρατίας. Ο Κάμενεφ απάντησε σύντομα πως δεν μπορεί να υπάρξει καμιά αμφιβολία σχετικά με τις αρμοδιότητες του συνεδρίου.. "Με χαρά δεχόμαστε στην κυβέρνηση όλα τα κόμματα και τις ομάδες που θα δεχτούν το πρόγραμμά μας". Ο Τρότσκι διάβασε τα αποτελέσματα: Ηταν εκατό μέλη. Απόδειξη γι' αυτό ήταν τα σκεφτικά πρόσωπα των μελών του προεδρείου. Φλογίζονταν από τόλμη βλέποντας τους εαυτούς τους να παλεύουν για όλη την ανθρωπότητα.

Η ατμόσφαιρα στα παραφορτωμένα βαγόνια μου φάνηκε πως δεν ήταν χαρούμενη και ξένοιαστη όπως την προηγούμενη νύχτα. "Μα πρέπει να φυλάξουμε τις γυναίκες και τα παιδιά".Αμέσως ύστερα απ' αυτό οι εργασίες του 2ου Πανρωσικού συνεδρίου των Σοβιέτ τερματίστηκαν. Πιθανόν να 'λεγαν από μέσα τους: "Λοιπόν να που γίναμε νοικοκύρηδες.".. (1) Βίκζελ: Πανρωσική εκτελεστική επιτροπή της Ενωσης Eργατών και Υπαλλήλων των σιδηροδρόμων. Η ώρα ήταν περίπου 7 το πρωί. "Και τι χρειάζεται αυτή η υπηρεσία.. Αυτά τα τραμ είχαν σταλεί από το συνδικάτο των εργατών των τραμ για τη μεταφορά των αντιπροσώπων στα σπίτια. 60 ... Δήλωσα επίσημα πως ο πρόξενος απαγόρευσε σ' όλους τους Αμερικανούς πολίτες να φέρουν όπλα σε κείνους τους τομείς. Πάρα πολλοί είχαν εξαιρετικά ανήσυχη όψη. Και μετά μήπως δεν είναι το ίδιο πράγμα.".. που στέκονταν μπροστά στο Σμόλνι."... Σύντ. για να μπορέσουν οι αντιπρόσωποί του να φύγουν το γρηγορότερο προς όλες τις γωνιές της Ρωσίας και να εξιστορήσουν τα μεγάλα γεγονότα που διαδραματίστηκαν...". όλοι αυτοί έτσι ονομάζουν τον εαυτό τους.. "Ναι. μας σταμάτησε και μας έκανε αυστηρή έρευνα μια περιπολία ένοπλων μικροαστών. όταν ξυπνήσαμε τους εισπράκτορες και τους οδηγούς των τραμ.. "Η επιτροπή του σπιτιού επιμένει να βγαίνετε κι εσείς υπηρεσία σαν τους άλλους άντρες!"... Η προκήρυξη του Δημοτικού Συμβουλίου έκανε τη δουλιά της. "Κι αν έρθει ο κομισάριος από τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή και ψάχνει για όπλα.". "Από τους ληστές και τους διαρρήχτες". Με ποιον τρόπο θα καταφέρουμε τώρα να επιβάλουμε τη θέλησή μας. Κοντά στο σπίτι μας. "Από ποιον. Η σπιτονοικοκυρά μάς άκουσε κι έτρεξε να μας υποδεχτεί με μια ροζ μεταξωτή ρόμπα. που ζει η ρωσική διανόηση.

σταλμένη από την Γκάτσινα: "Εγώ. Οι μπολσεβίκοι. είδα στον τοίχο.. του Σεμιόνοφ και του Ισμαϊλοφ και ναύτες κατέθεσαν χωρίς αντίσταση τα όπλα και προσχώρησαν στα στρατεύματα της κυβέρνησης. κι απ' τις δυο πλευρές της πόρτας μας. επικεφαλής τμημάτων από το μέτωπο. και μέχρι που ν' αποκατασταθεί η εξουσία της προσωρινής κυβέρνησης και η τάξη στη Ρωσία. ολόκληρες μάζες απ' αυτούς τους παραπλανημένους και ντροπιασμένους στρατιώτες βρίσκονταν κιόλας στο Σμόλνι και προσπαθούσαν να δώσουν εξηγήσεις. δελτία ειδήσεων και ανακοινώσεις. Η στρατιωτική κυβέρνηση. οι υπάλληλοι του ταχυδρομείου δεν παραλάβαιναν την αλληλογραφία τους. 25 του Οχτώβρη. Κερένσκι". Ηταν επαγγελματίας στρατιωτικός και υποκλινόταν με θαυμασμό μπροστά στη δύναμη και την τόλμη. 8 του Νοέμβρη (26 Οχτώβρη). Οι φρουρές όλων των μικρών πόλεων. Ο πρόεδρος της προσωρινής κυβέρνησης και Ανώτατος Στρατιωτικός Διοικητής. Δεν ήξεραν ότι οι κοζάκοι ήταν τόσο κοντά. Στο μέτωπο πέταξαν δύο αεροπλάνα με διαφωτιστικό υλικό. τον ίδιο εκείνο Μουραβιόφ. και στους υπόλοιπους που βασανίζονταν από αμφιβολίες και ταλαντεύονταν.(όχι ναύτες). Η στρατιωτική κυβέρνηση έχοντας υπόψη την ενέργεια των μπολσεβίκων.. και υποστηρίζει ολόπλευρα. Διατάσσω όλα τα τμήματα που πήραν διαταγή να κινηθούν. Οι κομισάριοι της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής έτρεχαν με τα τρένα σ' όλη τη χώρα. όλη την εκτελεστική κρατική εξουσία στην περιοχή του Ντόνετς. Μόνο ο κρατικός ασύρματος του Τσάρσκογιε Σελό έστελνε κάθε μισή ώρα.. Ηταν ολοφάνερο ότι στο επαναστατικό στρατόπεδο επικρατούσε ακαταστασία. Προσπάθησαν να 'ρθουν σε διαπραγματεύσεις με τους κοζάκους. που παραπλανήθηκαν στα περίχωρα χωρίς διοικητές. θεωρεί την ενέργεια αυτή των μπολσεβίκων εγκληματική και ολότελα απαράδεχτη. που επειδή δεν είχε τίποτε άλλο καλύτερο να κάνει τάχθηκε με το μέρος του Κερένσκι. στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. να επανέλθουν αμέσως στα καθήκοντά τους. κυκλώθηκαν πραγματικά από κοζάκους και κατέθεσαν τα όπλα.. ενώ θα 'πρεπε να τους είχε κάνει σκόνη". ήταν αποκομμένοι από τη ρωσική επαρχία κι απ' όλο τον έξω κόσμο. Διατάσσω όλα τα τμήματα της περιοχής της Πετρούπολης. να την εκτελέσουν αμέσως. είχε καταληφθεί τη νύχτα. 9 του Νοέμβρη (27 του Οχτώβρη). Οι σιδηροδρομικοί κι οι τηλεγραφητές αρνιούνταν να μεταδώσουν τα τηλεγραφήματά τους. που από απερισκεψία και πλάνη προσχώρησαν στη συμμορία των προδοτών της πατρίδας και της επανάστασης. Ακριβώς τη στιγμή αυτή... Από τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή δόθηκε διαταγή στα στρατεύματα να υποχωρήσουν. Μπορεί ο θαυμασμός αυτός να ήταν εντελώς ειλικρινής. την υπάρχουσα προσωρινή κυβέρνηση συνασπισμού. Λόχοι των τμημάτων της Κροστάνδης. που βρίσκεται τριάντα χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Πετρούπολης. Βγαίνοντας το πρωί στο δρόμο. Α. Τμήματα των δύο παραπάνω συνταγμάτων . διασπάστηκαν μονομιάς και οριστικά σε δύο ή καλύτερα σε τρία μέρη: στην ανώτατη διοίκηση. σε στενή συμμαχία με τις διοικήσεις και των άλλων κοζάκικων στρατευμάτων.. που το περασμένο καλοκαίρι δημιούργησε τα "τάγματα θανάτου" και που λεγάν ότι κάποτε δήλωσε στην κυβέρνηση πως "κάνει πολλές αβρότητες με τους μπολσεβίκους. τριάντα έξι ολόκληρες ώρες. 61 . Διαταγή του πρωθυπουργού Κερένσκι. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή διόρισε βιαστικά διοικητή άμυνας της Πετρούπολης το φιλόδοξο μόνιμο λοχαγό Μουραβιόφ (1). που έγραφαν πως όλα τα μαγαζιά και τα καταστήματα πρέπει να είναι ανοιχτά όπως πάντα κι όλα τα ακατοίκητα διαμερίσματα μπαίνουν στη διάθεση της επιτροπής. Η Γκάτσινα. αναλαβαίνει από σήμερα.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ Η επιτροπή σωτηρίας Παρασκευή. στην πλειοψηφία των στρατιωτών που ήταν με το Σοβιέτ. που είναι αφοσιωμένα στην πατρίδα. έχοντας υπόψη τις εξαιρετικές περιστάσεις που δημιουργήθηκαν και τη διακοπή της επικοινωνίας με την κεντρική εξουσία. Τηλεγράφημα του Κερένσκι στο διοικητή του Βορείου Μετώπου: "Η πόλη Γκάτσινα κατέχεται από στρατεύματα που είναι αφοσιωμένα στην κυβέρνηση και πάρθηκε χωρίς αιματοχυσία. Ο πρόεδρος της στρατιωτικής κυβέρνησης Στρατιωτικός αταμάνος Καλέντιν". Η διαταγή αυτή να διαβαστεί σ' όλους τους λόχους. που βρίσκονταν νότια της Πετρούπολης.. "Νοβοτσερκάσκ. Μα δεν προσχώρησαν στα κυβερνητικά στρατεύματα. τις διοικήσεις και τις ιλαρχίες. δύο νέες διαταγές της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. που αποπειράθηκαν ν' ανατρέψουν την προσωρινή κυβέρνηση και να πάρουν την εξουσία στην Πετρούπολη και σ' άλλα μέρη... ο πρόεδρος της προσωρινής κυβέρνησης και Ανώτατος Διοικητής των ενόπλων δυνάμεων της Ρωσικής Δημοκρατίας. σε άμιλλα με τους κομισάριους του Δημοτικού Συμβουλίου. ανακοινώνω ότι έφτασα σήμερα εδώ.".

Στα σκαλοπάτια στέκονταν πρόσκοποι και αξιωματικοί και μοίραζαν φύλλα της "Στρατιωτικής Φωνής". "Θέλουν να διαλύσουν το Δημοτικό Συμβούλιο!" μου είπε. που είχαν δημιουργηθεί από την αυγουστιανή μονογενή σοσιαλιστική (1) κυβέρνηση. σάρωσαν όλες τις παλιές μορφές. οι άνθρωποι που έκλεισαν τις εφημερίδες. Αυτό το προτσές άρχισε ακόμα από το 1905. Σ' αυτό το γκρίζο. αλλάζοντας τον τίτλο με τον τίτλο "Στρατιωτική Φωνή". "Αυτή τη φορά βρίσκεται επικεφαλής μπολσεβίκος κομισάριος. Η απέραντη ρωσική αυτοκρατορία γκρεμιζόταν. όπως κι οι εκπρόσωποι της αστικής τάξης . ανάμεσα στο εχθρικό πλήθος και ζητούσε να του παραδώσουν τις εφημερίδες. Οι αξιωματικοί. Μια θάλασσα από εχθρούς μαινόταν γύρω τους. πότε κει φαινόταν κάποιος κοκκινοφρουρός ή ναύτης με εφ' όπλου λόγχη.. στο τυπογραφείο της αυτοδιοίκησης της πόλης πήγαν κοκκινοφρουροί. υποστήριζαν τα Σοβιέτ. με την καθοδήγηση δύο υπουργείων. Παντού γινόταν το ίδιο. "η φούχτα των μπολσεβίκων" φαινόταν τόσο απομονωμένη. Μισή ντουζίνα πρόσκοποι πήγαιναν πέρα . Οταν ανεβήκαμε επάνω. et toujours de l' audace" (2). γραφιάδες. ψυχρό πρωινό. Ηρθε ν' απαιτήσει από το Δημοτικό Συμβούλιο ν' αναγνωρίσει το Σοβιέτ των Επιτρόπων του Λαού κι ο δήμαρχος αρνήθηκε κατηγορηματικά. η κεντρική επιτροπή του στόλου. encore de l' audace. των εσέρων και 62 . αλλά ξόφλησε γρήγορα επειδή διατήρησε για πολύ διάστημα τις ξεπερασμένες μορφές του παλιού καθεστώτος. που εκπροσωπούσαν τη νικηφόρα εξέγερση. και μαζί της άρχιζαν να πήζουν αργά οι αδύνατοι ακόμα πυρήνες των νέων μορφών. και από την άλλη μεριά το αφηνιασμένο πλήθος. "Ολες οι πρεσβείες αναγνωρίζουν το Δημοτικό Συμβούλιο σαν τη μοναδική νόμιμη εξουσία. Ολες οι αστικές εφημερίδες πετάχτηκαν από τα πιεστήρια μαζί κι η εφημερίδα της παλιάς ΚΕΕ "Φωνή του Στρατιώτη" που. αυτοί είναι μόνο ληστές και άρπαγες και ζύγωσε το τέλος τους.ήταν υπέρ της προσωρινής κυβέρνησης.". Γύρω τους μαζεύονταν εκατοντάδες άτομα. είδα τον Ριαζάνοφ που έβγαινε τρεχάτος. Σ' όλα τα διαμερίσματα του Δημαρχείου τσίριζε. ξένους ανταποκριτές. απ' όπου εκτόπισαν τους αντιπροσώπους του συνεδρίου των κοζάκων. Από το Κρασνογιάρσκ της Σιβηρίας έφτασε η είδηση ότι τα Σοβιέτ κατέλαβαν τα όργανα αυτοδιοίκησης της πόλης. φοιτητές. Στις πόρτες φύλαγαν φοιτητές και αξιωματικοί. Στο Καζάν η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή συνέλαβε το επιτελείο της τοπικής φρουράς και τον κομισάριο της προσωρινής κυβέρνησης..οι καντέ κι οι μετριοπαθείς σοσιαλιστές . κατάφερνε αντιχτυπήματα υπερασπίζοντας απεγνωσμένα την ύπαρξή της. Νομίζω πως η ιστορία δεν είδε ποτέ κάτι παρόμοιο. Τώρα οι μπολσεβίκοι. Είναι ζήτημα μερικών ωρών! Ολη η Ρωσία είναι μαζί μας. το Σοβιέτ με συντριπτική πλειοψηφία τάχθηκε υπέρ της υποστήριξης των μπολσεβίκων της Πετρούπολης. οι ομάδες των μενσεβίκων και των εσέρων του μετώπου. χύθηκε σαν κοσμογονική λάβα κι από την τρικυμισμένη αυτή θάλασσα βγήκε στην επιφάνεια η ισχυρή και ανελέητη ταξική πάλη. Γάλλους και Αγγλους αξιωματικούς. "De l' audace.των υπουργείων Εργασίας και Επισιτισμού.. Ολοι αυτοί κουνούσαν τις γροθιές και ξεστόμιζαν κατάρες και απειλές. Εδώ δρούσε κιόλας η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή.. οι κεντρικές επιτροπές των κομμάτων των μενσεβίκων. υπάλληλοι. Στη Μόσχα. διανοούμενους. . κατάσχεσαν χιλιάδες τεύχη της έκκλησης .διαμαρτυρίας του Δημοτικού Συμβουλίου κι έκλεισαν το όργανο του Δημοτικού Συμβουλίου "Εφημερίδα της Αυτοδιοίκησης της Πόλης". Στην Πετρούπολη απεργούσαν δεκάξι υπουργεία. Είχαν άσπρα περιβραχιόνια με κόκκινη επιγραφή: "Πολιτοφυλακή της επιτροπής κοινωνικής ασφάλειας". Στην αίθουσα Αλεξαντρόφ γινόταν πλατιά συνεδρίαση της επιτροπής σωτηρίας με τη συμμετοχή μεγάλου πλήθους.. (1) Ο Μουραβιόφ ήταν αντισυνταγματάρχης. πλήθος που χλεύαζε.. σχεδόν ως τον τελευταίο. Η χώρα θα μάθει την αλήθεια! Θα το δούμε αυτό!".. Πότε δω.". σαν να ήταν ολομόναχη στον κόσμο. που αποτελούνταν από τους ίδιους ακριβώς ανθρώπους που τα μεσημέρια πλημμυρίζουν τα πεζοδρόμια της Πέμπτης Λεωφόρου (3). Μπροστά στο Δημαρχείο ο δρόμος ήταν γεμάτος από κόσμο. Οσο για τους μπολσεβίκους. Στριμωγμένη στον τοίχο.. Ο αρχιμηχανικός της πόλης έλεγε θριαμβευτικά. Η όμορφη κοινωνία έλιωσε. όπου η κατάσταση περιπλέχτηκε με την απειλή γενικού λοκάουτ από την άλλη. Μέσα στο θόρυβο των χειροκροτημάτων απαριθμούσε τις οργανώσεις που προσχώρησαν στην επιτροπή σωτηρίας: η εκτελεστική επιτροπή των αγροτικών Σοβιέτ. δημοσιογράφους. Στις πέντε το πρωί. Οι απλοί στρατιώτες κι οι βιομηχανικοί εργάτες. Από τη σκάλα κατέβηκε ο λοχαγός Χόμπεργκ. Το Σοβιέτ του Χέλσινγκφορς πήρε απόφαση να υποστηρίξει τους μπολσεβίκους. θορυβούσε και χειρονομούσε ένα τεράστιο πλήθος από υπαλλήλους. Από τη μια μεριά μια φούχτα πολύ άσχημα εξοπλισμένων εργατών και στρατιωτών. τρέμοντας από θυμό. Δημιούργησε στην αρχή μια ψεύτικη ελπίδα για αλλαγή. μπακάληδες. οι ευέλπιδες κι οι μικροαστοί.Μα το κύμα της εξέγερσης αγκάλιασε τη Ρωσία με τόση ταχύτητα. δε θα κρατήσουν πολύν καιρό τη χώρα στο σκοτάδι. Ενας εργάτης με κόκκινο περιβραχιόνιο και με το πιστόλι στο χέρι στεκόταν. άντρες και γυναίκες. του συνεδρίου των Σοβιέτ. Στη μία το μεσημέρι κατεβήκαμε στη λεωφόρο Νέβσκι. που ξεπέρασε τα ανθρώπινα μέσα επικοινωνίας. για μια νύχτα. βγήκε σε εκατό χιλιάδες φύλλα προκαλώντας οργή και αγανάχτηση: "Οι άνθρωποι που κατάφεραν το προδοτικό τους χτύπημα τη νύχτα. Προϊστάμενος ήταν ο Φιλιπόφσκι και στο βήμα ρητόρευε συνέχεια ο Σκόμπελεφ. Μέσα το κτίριο έβραζε από λαό. η κεντρική επιτροπή του Στρατού. καταριόταν και τσίριζε: "Προδότες! Προβοκάτορες! Δήμιοι!". που χάθηκαν σαν καπνός.. που συνεδρίαζε στην ίδια πόλη. Στο Κίεβο οι μπολσεβίκοι κατέλαβαν το οπλοστάσιο και το τηλεγραφείο.δώθε. Σ' όλες τις πόλεις οργανώθηκαν κι ετοιμάστηκαν για εμφύλιο πόλεμο οι επιτροπές σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης. Η επανάσταση του Μάρτη το επιτάχυνε. Σύντ.. η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. η παλιά ΚΕΕ. Η παλιά Ρωσία έπαψε να υπάρχει.

Αν είναι σωστές οι φήμες που λένε πως τάχα στις επαρχίες βρίσκονται στρατηγοί που θέλουν να εκμεταλλευτούν τα γεγονότα που διαδραματίζονται και να κινηθούν ενάντια στην Πετρούπολη με αντεπαναστατικούς σκοπούς. Το άμεσο καθήκον δεν είναι μόνο να κάνουμε ακίνδυνους τους ανεύθυνους δημαγωγούς. οι συνεταιρισμοί. αλλά δικτατορία και μάλιστα όχι δικτατορία του προλεταριάτου. η αγροτική ένωση. καθώς κι οι λαϊκοί σοσιαλιστές. το πρόγραμμα των εσέρων. Τι θέλουν ακόμα. Η φρουρά της Πετρούπολης δεν μπορεί να παραμένει αδιάφορη όταν στους δρόμους πιάνονται οι πολίτες που αγοράζουν τη "Φωνή του Στρατιώτη" και οι μικροί εφημεριδοπώλες που πουλούν την "Εργατική Εφημερίδα". Το λόγο πήρε ο Βαϊνστάιν: "Πρέπει να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας και ν' αποφύγουμε κάθε είδους ενέργειες. είναι απαραίτητο ν' ανεβάσουμε ξανά το κύρος της επανάστασης. Οι αντιπρόσωποί της πήγαν κιόλας στο Σμόλνι για σχετικές διαπραγματεύσεις.. Σύντ.. τα ζέμστβο. η Ενωση των Ενώσεων... Αυτό συνέβη εκείνη τη νύχτα. "Τη νύχτα της Τετάρτης έφυγα από το συνέδριο μαζί με τους κομματικούς μου συντρόφους.των λαϊκών σοσιαλιστών. "Είναι σωστό πως ο Καλέντιν κινείται προς Βορρά. οι συνεταιριστές κι οι εκπρόσωποι της αστικής τάξης αντιδρούσαν αποφασιστικά. δεν είναι εξουσία της δημοκρατίας... Οι γνώμες μοιράστηκαν: η δεξιά πτέρυγα των μενσεβίκων και των εσέρων... "Αυτοί πρόδωσαν τη Ρωσία!" είπε ένας ομιλητής.. "Αφού αυτή είναι η πολιτική σας. Για ν' αναστηλώσουμε μια ενιαία δημοκρατική εξουσία..". για τον πολεμικό κίνδυνο και την υπεράσπιση της επανάστασης από την επιδρομή του αντεπαναστατικού συνασπισμού της Πρωσίας και της Αυστρίας. ολοκληρωτικά πρόγραμμα των εσέρων! Το κόμμα που επεξεργάστηκε τις βάσεις αυτής της πολιτικής ύστερα από προσεχτική έρευνα των απαιτήσεων των αγροτών! Αυτό είναι πρωτάκουστο. Οι μέθοδές τους είναι ανυπόφορες. Είναι δικό μας διάταγμα. οι αυτοδιοικήσεις της πόλης. ακόμα μια φορά τόλμη και πάντα τόλμη!" (Γαλλικά). Διαφορετικά μαζί με την αναρχία από τα αριστερά.... μα και η πάλη με την αντεπανάσταση.." "Αχ.. λοιπόν. Καθένας που ένιωσε και νιώθει επαναστατικό ενθουσιασμό. Αρχισε ζωηρή συζήτηση: Θα πρέπει να μπουν άραγε οι μπολσεβίκοι στη νέα κυβέρνηση.. Τα μάτια τους άστραφταν. Δε διακινδύνεψα τη ζωή μου είκοσι χρόνια για να υποταχθώ τώρα στην τυραννία των σκοτεινών ανθρώπων..". τότε για ποιο πράγμα έχετε αντιρρήσεις. (3) Δρόμος στη συνοικία των πλουσίων στη Νέα Υόρκη. αυτό το διάταγμα για τη γη!" φώναξε με λύσσα. (1) Μενσεβικο-εσερική.. 63 ." "Πώς δε με νιώθετε! Μήπως δεν είναι φανερό πως οι αγρότες θα καταλάβουν αμέσως ότι αυτό είναι μόνο απάτη... Μα δεν υπολόγισαν τους αγρότες. θα επακολουθήσει αναρχία από τα δεξιά. "Και ξέρετε τι είναι αυτό το διάταγμα για τη γη. Ο εκπρόσωπος της Βίκζελ δηλώνει πως η οργάνωση που τον έστειλε παίρνει την πρωτοβουλία σχηματισμού νέας κυβέρνησης..". σύντροφοι.. είπε. η εμποροβιομηχανική ένωση. Σύντ.. Ο Μάρτοφ τάχθηκε υπέρ. Στην αίθουσα δε φαινόταν ούτε ένας προλετάριος. πως ή θα σώσουμε την επανάσταση ή θα πεθάνουμε μαζί της. έλεγε." τον ρώτησα.."..Η εξουσία των Σοβιέτ. η ένωση των ταχυδρομείων .. Εκείνοι που έχασαν την πίστη τους στην επανάσταση ας τραβηχτούν στην άκρη. που κάποτε είχε φύγει μαζί με τους μπολσεβίκους από τη δημοκρατική σύσκεψη. ". "Εσείς εδώ.. (2) "Τόλμη... Ολοι σηκώθηκαν ορθοί και σκέπασαν τα τελευταία λόγια με θυελλώδη χειροκροτήματα. τότε για ποιο λόγο να ξεσηκωθεί. Κι αφού οι επιθυμίες της αγροτιάς είναι αυτές. που ο Τσερετέλι και οι άλλοι συμβιβαστές επέβαλαν στη Ρωσική Δημοκρατία την πολιτική του συνασπισμού.. το τέλος τους είναι ζήτημα λεπτών!" "Θα ξεσηκωθούν άραγε οι αγρότες. το Συμβούλιο της Ρωσικής Δημοκρατίας." τον ρώτησα. "Αρχισαν τον εμφύλιο πόλεμο κι άφησαν ανοιχτό το μέτωπο στους Γερμανούς! Οι μπολσεβίκοι πρέπει να συντριβούν αμείλιχτα. οι μπολσεβίκοι εκπροσωπούν ένα πολύ σημαντικό πολιτικό κόμμα. Μιλήσαμε μ' ένα νεαρό εσέρο. τότε αυτό μαρτυρεί για μια ακόμα φορά πως είμαστε υποχρεωμένοι να δημιουργήσουμε ισχυρή δημοκρατική κυβέρνηση. η Βίκζελ. μα δικτατορία ενάντια στο προλεταριάτο.. Τα μάτια του πέταξαν φωτιές! "Μάλιστα!" φώναξε..τηλεγραφείων. ότι αυτοί οι σφετεριστές έκλεψαν το δικό μας πρόγραμμα. η ομάδα "Ενότητα". Σύντ.".. το περίφημο επιφώνημα του Δαντόν στο λόγο του της 2ης του Σεπτέμβρη 1792 στη Νομοθετική Συνέλευση της Γαλλίας. πρέπει να 'ρθει τώρα μαζί μας για την υπεράσπιση της επανάστασης. Σε τελευταία ανάλυση.. Ο Σκόμπελεφ ήταν υπέρ του αποκλεισμού τόσο των μπολσεβίκων όσο και των καντέ. Μόνο τότε θα μπορέσουμε να περάσουμε από την άμυνα στην επίθεση. Η εποχή των αποφάσεων πέρασε. Μήπως το διάταγμα για τη γη δεν ικανοποίησε τους αγρότες. Ορκιζόμαστε. ώσπου η κοινή γνώμη να συσπειρωθεί αποφασιστικά γύρω από την επιτροπή σωτηρίας.. Κι όταν ξεσηκωθεί η αγροτιά.

Λιθουανούς και σπαραζόταν από εσωτερικές ταραχές.. κουνώντας στον αέρα κάποιο χαρτί. απομάκρυναν απ' αυτούς όλη τη Ρωσία. μα κι οι μπολσεβίκοι είναι το ίδιο εχθροί της". Υστερα από λίγα λεπτά ξαναβγήκε. διορίστηκα διοικητής των στρατευμάτων που είναι συγκεντρωμένα γύρω από την Πετρούπολη. Πιάνουν όλα τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου στην πόρτα. γιατί να χάνουμε τον καιρό μας μ' αυτά. "Πέρα για πέρα σωστό!. όταν οι κοζάκοι του Ντον έσωσαν τη Μόσχα που απειλούνταν από τους Σουηδούς. η καθαρά γερμανική συμπεριφορά τους απέναντι στους ηττημένους που δεν παραδίνονται.. Ανθρωποι με δέματα της Στρατιωτικής Φωνής έτρεχαν προς όλες τις κατευθύνσεις. Στο δρόμο ακούστηκε ένας πυροβολισμός.. ο Καλέντιν πλησιάσει την Πετρούπολη κι οι μπολσεβίκοι ξεσηκωθούν για να υπερασπίσουν την πόλη.". φώναξε πότε κοκκινίζοντας. Ξεσήκωσαν ενάντιά μας την αντεπανάσταση. τον Καλέντιν ή τους μπολσεβίκους. "Δεν ξέρω. Μπήκε ένας αξιωματικός με κόκκινο περιβραχιόνιο και κάλεσε το δήμαρχο. φώναξε."Προκήρυξη του Κρασνόφ!". Ενας κοκκινοφρουρός. Τώρα θα δείτε τι έφτιαξαν αυτοί οι μπολσεβίκοι. "Και βέβαια όχι! Θα υπερασπίσουμε κι εμείς την πόλη. "Ολα τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου σε έκτακτη συνεδρίαση!". Πίσω του φάνηκε αμέσως ο γερο Σρέιντερ. Εξαφνα από τη γωνιά της λεωφόρου Μιχαϊλοφσκι... "Μα αφού θα την υπερασπίσετε εσείς την επανάσταση. σ' εσάς απευθύνομαι και σας καλώ να σπεύσετε και να λυτρώσετε την Πετρούπολη από την αναρχία. "Αν... Τα πολυβόλα γύριζαν δεξιά . κρύφτηκαν στα χαντάκια και πίσω από τους τηλεφωνικούς στύλους.". Είδαμε που την ανέβασαν σ' ένα αμάξι κυκλωμένο από το ταραγμένο πλήθος και έφτασαν στ' αυτιά μας οι φωνές της. "Εκτακτη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου!". στρατιώτες και γενναίοι κοζάκοι της φρουράς της Πετρούπολης. "Ποιον προτιμάτε εσείς. "Δώστε τη για τύπωμα.. του Αμούρ. Το πλήθος το 'βαλε αμέσως στα πόδια. της Ανω Βαϊκάλης. γυρεύοντας μέρος για να κρύψουν την εφημερίδα. Θέλουν να μας συλλάβουν!. οι σκοτωμοί και οι βιαιότητές τους.Κούνησε το κεφάλι κι άρχισε να τρίβει τα χέρια με σαδιστική ικανοποίηση. Οι άνθρωποι. ορκίστηκαν να υπηρετήσουν την πατρίδα.. Ο Κερένσκι έρχεται. Μεθαύριο περνάμε στην επίθεση. θα την υπερασπίσουμε μέχρι την τελευταία ρανίδα του αίματός μας! Ομως με τους μπολσεβίκους δε θα συνεργαστούμε σε καμιά περίπτωση. Οπως συμβαίνει συνήθως σε τέτοιες περιπτώσεις στην Πετρούπολη. οι οποίοι καθοδηγούνται από τη θέληση και τα χρήματα του αυτοκράτορα Γουλιέλμου. Η συνεδρίαση που γινόταν στη μεγάλη αίθουσα διακόπηκε. Η επανάσταση χάθηκε.". όμως όχι μαζί με τους μπολσεβίκους! Ο Καλέντιν είναι εχθρός της επανάστασης. Τρέξαμε στα παράθυρα.". "Με εντολή του ανώτατου διοικητή. "Σας λέω. στην οποία ορκιστήκαμε στις μεγάλες μέρες του Μάρτη. στείλτε αμέσως τους αντιπροσώπους σας σε μένα. με το ατρόμητο κοζάκικο πνεύμα. Το Σμόλνι μας έστειλε κιόλας αντιπροσώπους με πρόταση να σχηματίσουμε νέα κυβέρνηση. λοιπόν. Μέσα στο κτίριο άρχισαν απίστευτες τρεχάλες.. "Φυσικά... του Κουμπάν.. Πολίτες. ώστε να μη χυθεί άδικα αθώο αίμα. Εμείς δεν πρόκειται να συνεργαστούμε. τους Πολωνούς .. σηκώθηκαν κι άρχισαν να τινάζονται. Μα.". στηριζόμενοι στη θέληση του ρωσικού λαού. να εκπληρώσει το καθήκον της.τέτοια ήταν τα ανησυχαστικά σχόλια.αριστερά. πυροβόλησε και τραυμάτισε στο χέρι κάποια κοπέλα. οι άνθρωποι ξάπλωσαν καταγής. πρόβαλε ένα θωρακισμένο. του Γενισέι. διαδόθηκε η φήμη πως το κτίριο κυκλώθηκε από κοκκινοφρουρούς. Οι αρπαγές. (Η κυβέρνησή σας ακόμα υπάρχει. εσείς που παραμείνατε πιστοί στο στρατιωτικό σας όρκο. γρήγορα για τύπωμα κι αμέσως στους στρατώνες!". στρατιώτες. 64 . Οι μπολσεβίκοι είναι πέρα για πέρα αδύναμοι. Ολοι ρίχτηκαν απάνω του... Η προσωρινή κυβέρνηση. Χάθηκε η επανάσταση"..". Το πολεμικό μέτωπο παρακολουθεί με ανείπωτη φρίκη και αηδία τους εχθρούς και τους προδότες. ακούστε... Και φταίχτες γι' αυτό είναι οι μπολσεβίκοι. Το Σοβιέτ της ένωσης των κοζάκικων στρατευμάτων συνένωσε όλους τους κοζάκους κι αυτοί. Θέλουν να διαλύσουν το Δημοτικό Συμβούλιο.". που έχασε την υπομονή του από τις επιθέσεις του πλήθους. έτσι όπως την υπηρέτησαν οι παππούδες τους στην τρομερή και ταραγμένη εποχή του 1612. που ήταν πεσμένοι στη γέφυρα.) (1). εσείς δε θα ενωθείτε μ' αυτούς.. δεν ανατράπηκε... Τώρα όμως τους έχουμε στο χέρι μας. ότι η επανάσταση χάθηκε.". ανδρείοι κοζάκοι του Ντον. για να μάθω ποιοι είναι οι προδότες της ελευθερίας και της πατρίδας και ποιοι δεν είναι. "Αμέσως!". "Τι τρέχει. Πολίτες. Οι πρόσκοποι απάντησαν κοροϊδευτικά και τρύπωσαν μέσα. Από τον πυργίσκο του βγήκε κάποιος και ζήτησε να του δώσουν τη Στρατιωτική Φωνή. εσείς που υποσχεθήκατε να κρατήσετε πιστά και απαραβίαστα τον κοζάκικο όρκο. της Ουσουρίας. "Η υπόθεση δε βρίσκεται σ' αυτό!" απάντησε βιαστικά.. Το αυτοκίνητο έκανε στροφή κοντά στο κτίριο και τράβηξε προς τη λεωφόρο Νέβσκι. Στο δωμάτιο έτρεχε ένας δημοσιογράφος. από τη βία και την πείνα και τη Ρωσία από την ανεξίτηλη κηλίδα του αίσχους που της κόλλησε μια σκοτεινή κλίκα αμόρφωτων ανθρώπων. αλλά απομακρύνθηκε με τη βία από τη θέση της και τώρα ετοιμάζεται με πολύ στρατό από το μέτωπο. Σχεδόν την ίδια στιγμή. Το θωρακισμένο πλησίασε τις πόρτες του Δημαρχείου. πότε χλομιάζοντας.

Απειλούν να μας διαλύσουν. "Τα θωρακισμένα κρατούνε στα χέρια τους το κλειδί της κατάστασης. Μιλούσε πειστικά και με ευφράδεια για ουδετερότητα. ντυμένοι με την γκρίζα-καφετιά στολή..". με πέτσινο χιτώνιο και επωμίδες υπολοχαγού. "Κάποια παρεξήγηση έγινε. ότι η προσωρινή κυβέρνηση ήταν κυβέρνηση δημοκρατική... Αρχισαν φοβερές ομιλίες. Στα σκαλοπάτια έτρεχε ένας κοντός αξιωματικός μ' ένα πέτσινο χιτώνιο. όχι δεν θέλουμε.. μπορεί να ελέγχει όλη την πόλη. "Από τη 12η Στρατιά. Ήταν ο Χανζόνοφ. Ξέσπασαν κραυγές μίσους: "Α! Α! Μπολσεβίκοι χωροφύλακες! Μπολσεβίκοι κοζάκοι!". ο Ρώσος να σκοτώνει τους ίδιους τους αδελφούς του. Τριγύρω φαίνονταν οι ακαθόριστες τερατώδεις μορφές των θωρακισμένων αυτοκινήτων. μου ψιθύρισε στ' αυτί. ομιλητές. στην είσοδο έμπαινε πολύ ανήσυχος ο Ριαζάνοφ. Κάποιος στρατιωτικός. Οταν κατεβαίναμε τη σκάλα.".. Ηρθαμε να υπερασπίσουμε τα Σοβιέτ από την καταραμένη αστική τάξη". όχι! Οι δουλιές δε γίνονται έτσι.. ούτε ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου μπορούν να 'ρθουν σε οποιαδήποτε επαφή με τους εκπροσώπους της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής ή με το λεγόμενο Σοβιέτ των Επιτρόπων του Λαού. "Και ποιο είναι αυτό το σύνταγμα. τους Ρώσους. "Των θωρακισμένων". από το μέτωπο. Η προσωπικότητα του δημάρχου και όλων των μελών του Δημοτικού Συμβουλίου είναι απαραβίαστη: Δεν πρόκειται ποτέ ν' αναγνωρίσουμε τους εκβιαστές. Οποιος έχει τα θωρακισμένα. Το πλήθος τούς κύκλωσε και τους γέμισε με ερωτήσεις: "Ποιοι είστε. Η πόρτα του τεράστιου κλειστού ιπποδρομίου του Μιχαΐλοφσκι έχασκε σαν μαύρο στόμα. όχι μόνο από το βήμα. Πάμε!". ο πρόεδρος της επιτροπής των στρατιωτών.". που σχεδόν χάνονταν στον τεράστιο χώρο του μεγαλόπρεπου κτιρίου.".". Ας δοκιμάσουν. ήταν συγκεντρωμένοι ίσαμε δύο χιλιάδες στρατιώτες.. "Για τους μπολσεβίκους αυτό σημαίνει την αρχή του τέλους. Δεν θέλουμε συνασπισμό με την αστική τάξη.. κι εμείς πίσω του. Γύρω του. Από πού έρχεστε. Απόφαση: Αμέσως με τον τηλέγραφο να γίνουν γνωστά στα δημοτικά συμβούλια και στις τοπικές αυτοδιοικήσεις όλης της Ρωσίας όσα διαδραματίστηκαν.. μη δίνοντας σημασία στις οργισμένες φωνές τους. Δύο σκοποί προσπάθησαν να μας σταματήσουν μα περάσαμε γρήγορα δίπλα τους. πρόεδρος του Πανρωσικού συνεδρίου των θωρακισμένων μονάδων.. που είχε γίνει το καλοκαίρι.". Κατά το σούρουπο στη λεωφόρο Νέβσκι έτρεχε μια διπλή φάλαγγα από ποδηλατιστές με τα όπλα περασμένα χιαστί.. Τι δουλειά έχουμε μεις οι στρατιώτες μ' όλους αυτούς τους καβγάδες των πολιτικών κομμάτων. Μόνο πατώντας στα πτώματά μας θα μπουν σ' αυτή την αίθουσα. Με τέτοια κυβέρνηση δεν πρόκειται να ξεσπάσει εμφύλιος πόλεμος και αδελφοκτονία. σαν τους γερουσιαστές της αρχαίας Ρώμης. Θέλετε να δείτε πώς αλλάζουν οι διαθέσεις.. Η τεράστια αίθουσα ξέσπασε σε χειροκροτήματα και επευφημίες επιδοκιμασίας. "Οχι δα. Δεν πρέπει να ξεσπάσει εμφύλιος πόλεμος ανάμεσα στους στρατιώτες που μαζί εξεγέρθηκαν ενάντια στον τσάρο και μαζί αντιμετώπισαν τον εξωτερικό εχθρό στα πεδία των μαχών.» Όλα αυτά ειπώθηκαν πολύ πειστικά. Απόφαση: Να απευθυνθούμε άμεσα στον πληθυσμό της Πετρούπολης με καινούρια έκκληση.. (1) Οι λέξεις που είναι μέσα σε παρένθεση δεν υπάρχουν στις εφημερίδες. Διαφορετικά η Ρωσία θα χαθεί. Ο δήμαρχος δήλωσε ότι όλες οι πόρτες έχουν πιαστεί από στρατό. τους προβοκάτορες και τους πράκτορες των Γερμανών. Δεν θέλω να πω. Το πρωί κιόλας δήλωσα στο δήμαρχο πως το Δημοτικό Συμβούλιο δε θα ενοχληθεί. 65 ."Αποφασίσατε να διαλύσετε το Δημοτικό Συμβούλιο. Απόφαση: Ούτε ο δήμαρχος. Απόφαση: Η συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου να συνεχίζεται αδιάκοπα. ανεβασμένος στον κεντρικό πύργο του θωρακισμένου. Σύντ. που δεν επιτρέπει σε κανέναν ούτε να μπει ούτε να βγει από το κτίριο κι ότι ο κομισάριος απειλεί να συλλάβει και να διαλύσει το Δημοτικό Συμβούλιο. Πάνω σ' ένα θωρακισμένο βρίσκονταν καμιά δωδεκα-ριά άνθρωποι: αξιωματικοί.". Το ιπποδρόμιο ήταν θαμπά φωτισμένο με το μοναδικό φανάρι που κρεμόταν στο ταβάνι του τεράστιου χώρου. Ηταν πραγματικά μια σοβαρή περιπλοκή. Οι ποδηλατιστές σταμάτησαν. Με ποια πλευρά θα πολεμήσουν. Στην αίθουσα μπήκε ένα από τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου και ανακοίνωσε στη συνέλευση πως τηλεφώνησε στο Σμόλνι και η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή δήλωσε ότι δεν έδωσε διαταγή να κυκλωθεί το Δημαρχείο κι ότι τα στρατιωτικά τμήματα θα αποσυρθούν. με το τσιγάρο στα χείλη. Είχε μια ευλύγιστη και κομψή κορμοστασιά..... Εχουν συγκέντρωση που πρέπει να αποφασίσει. "Τι να αποφασίσει. Στο σκοτάδι μόλις διακρίνονταν θολά οι ψηλές κολόνες και τα παράθυρα.. έβγαζε λόγο.. περιμένουμε τον ερχομό των βανδάλων. "Ω.. για όνομα του Θεού!". Μας χρειάζεται όμως μια κυβέρνηση της ενωμένης δημοκρατίας. Αυτοί ποτέ δεν πρόκειται να πολεμήσουν ενάντια στους μπολσεβίκους. Μόνο να αποφασίσουν να παραμείνουν ουδέτεροι και τότε οι ευέλπιδες και οι κοζάκοι. Σχεδόν τρέχοντας τραβούσε για τη λεωφόρο Μιχαϊλοφσκι. «Είναι τρομερό. μα και από το κοινό: Η ελεύθερα εκλεγμένη αυτοδιοίκηση της πόλης δεν μπορεί να διαλυθεί από καμιά εξουσία... "Η φρουρά ταλαντεύεται!". Προς αυτούς πήγαν για διαπραγματεύσεις κομισάριοι από την επιτροπή σωτηρίας και από το Δημοτικό Συμβούλιο. ρώτησε ένας χοντρός γέρος. Ενα απ' αυτά βρισκόταν στο κέντρο του χώρου κάτω από το φανάρι.Στην αίθουσα Νικολάγιεφσκι δεν είχε τόπο να σταθεί κανείς. όπου με αξιοπρέπεια. καλώντας τον να ξεσηκωθεί για να υπερασπίσει την εκλεγμένη απ' αυτόν αυτοδιοίκηση. απάντησε.. τον ρώτησα.. έλεγε.

φώναζαν λυσσασμένα. αν όχι ο εμφύλιος πόλεμος. είτε η νέα κυβέρνηση. Θα πάρουν μέρος ή όχι. χωρίς επωμίδες και ξεσκούφωτος.. Τον άκουαν κάπως δύσπιστα. Η μεγάλη Ρωσία ανήκει σ' εσάς. όταν ο επόμενος ομιλητής μενσεβί-κος-αμυνίτης.» φώναξαν.» Δίπλα μας είχαν συγκεντρωθεί κάμποσοι άνθρωποι. με πρόσωπα επικών πολεμιστών.. «Εσείς μιλάτε σαν τον Κερένσκι!» φώναξε κάποια αυστηρή φωνή. οι καντέ. ο Καλέντιν. δεν μπορούσαν με κανέναν τρόπο να συμφωνήσουν. όπως φαίνεται. Στην άλλη πλευρά είναι οι εργάτες. θέλοντας να μάθει τι τρέχει. οι οποίοι αποτίναξαν μια για πάντα την εξουσία της αιμοβόρας αστικής τάξης. είτε είναι μπολσεβίκοι αυτοί. «Ποιος κάνει φασαρία. σπρώχνοντας το πλήθος. Οι συγκεντρωμένοι πρόσεξαν αυτή τη συζήτηση. Όμως όσο και να μιλούσε για ειρήνη. «Εδώ είναι ο σύντροφος Κρι-λένκο και θέλει να μιλήσει!» Ξέσπασε θύελλα κραυγών. που συμβούλεψε τους στρατιώτες να παραμείνουν ουδέτεροι. δοκίμασε να πει. εσείς οι εργάτες θα μας δώσετε ειρήνη.. Θα τη δώσετε ξανά πίσω.» Λέγοντας αυτά πήδηξε κάτω. συνοφρυωμένοι από τη διανοητική προσπάθεια. Οι κλακαδόροι που βρίσκονταν κοντά μου. άρχισε ο Κριλένκο με βραχνή από την κούραση φωνή. σιγοκου-βεντιάζοντας.» Όλοι οι κλακαδόροι σκόρπισαν στα πλάγια και δεν ξανασυγκεντρώθηκαν. Ήταν χοντρός. Ο λόγος του ήταν γεμάτος οργή και μίσος. σαν να εξαρτιόταν από τα θωρακισμένα τους η ζωή και ο θάνατος της επανάστασης.. Τι ήταν όμως εκείνο που τους έδωσε τη δυνατότητα να παραμείνουν στην εξουσία. Μίλησε ξανά ο πειστικός και συμπαθητικός Χανζόνοφ. «Χανζόνοφ!Χανζόνοφ». Δώστε μας ειρήνη! Στο μέτωπο δεν μπορούμε πια να πολεμήσουμε. μια ομάδα από γεροδεμένους στρατιώτες με μαύρα φρύδια. Άξαφνα έγινε κάποια κίνηση. οι στρατιώτες. "Σας λένε να μείνετε ουδέτεροι. «Ποιος σαμποτάρει εδώ τη συνέλευση. Η τεράστια μάζα των ακροατών θορυβήθηκε ανήσυχα. Δεν μου έτυχε να συναντήσω άλλη φορά ανθρώπους που να προσπαθούν τόσο επίμονα να ακούσουν τους ομιλητές κι ύστερα ν' αποφασίσουν. είχαν χάσει τον μπούσουλα τους από τις καθημερινές αδιάκοπες συσκέψεις... "Δεν μπορώ να μιλήσω όπως ταιριάζει και σας παρακαλώ να με συγχωρέσετε. με τρομερή..Στον πυργίσκο πήδησε ένας χλομός κι ευκίνητος στρατιώτης. για όλο τον κόσμο. Βούλωσ' το! Κάτω ο προδότης!» Το πλήθος αναστατώθηκε και θορύβησε. φώναζαν και σφύριζαν όλους τους ομιλητές των μπολσεβίκων. Η οχλοβοή μετατράπηκε σε κάτι που έμοιαζε με οργή. Δεν υπάρχει λόγος να σας πω ότι θέλω ειρήνη. βοηθήσατε να πραγματοποιήσει την επανάσταση των εργατών και στρατιωτών. Πρέπει να σας πω ότι το μπολσεβίκικο κόμμα. μ' εκείνον θα πάμε. Είχαν οργανώσει μια κλάκα και ζητωκραύγαζαν θορυβώδικα όλους τους οπαδούς της ουδετερότητας. Μίλησε ένας εργάτης από τη νήσο Βασιλέφσκι. οι εσέροι. Τον υποδέχτηκαν με φωνές: «Λοιπόν. μα η συνέλευση δεν ήθελε ν' 66 . Ήταν γίγαντες με αθώα παιδικά μάτια. που κρυβόταν στα λόγια του. ο Κορνίλοφ. που τον κρατούσε ένας αξιωματικός.τι τους άλλους. οι ναύτες. Η συνέλευση δεν τον άκουγε με περισσότερο ενδιαφέρον από ό. νιώθοντας πως δεν ήταν δικός τους. για το σοσιαλισμό. ο εμφύλιος πόλεμος που άρχισε ακόμα από τον Ιούλη και κατά τον οποίο έμειναν σταθερά στο πλευρό της αστικής τάξης. Στη μια πλευρά είναι ο Κερένσκι. να μείνετε ουδέτεροι τη στιγμή που οι ευέλπιδες και τα τάγματα κρούσης. Από τον Ντον επιτίθεται ο Καλέντιν. οι μενσεβίκοι. Η κυβέρνηση είναι στα χέρια σας. δεν ήταν αμυνίτης. ξέφυγε και σήκωσε ψηλά το χέρι: «Σύντροφοι!» φώναξε. Θύελλα χειροκροτημάτων. Κατόπιν μίλησε ο αντιπρόσωπος του Δημοτικού Συμβουλίου.. Οσο όμως συνέχιζε να μιλάει. Αυτοί σας λένε πως οι σκοποί τους είναι πολύ καλοί. μας πυροβολούν στους δρόμους και οδηγούν στην Πετρούπολη τον Κερένσκι ή ακόμα κάποιον άλλον από την ίδια συμμορία. το σώμα των αξιωματικών. ότι ο πόλεμος πρέπει να συνεχιστεί ως τη νίκη των συμμάχων.". που δε γνώρισαν ποτέ ουδετερότητα. Τελειώνοντας το λόγο του κλονίστηκε και παρά λίγο να πέσει. Ο Κριλένκο μόλις κρατιόταν στα πόδια από την κούραση. «Ήρθα από το μέτωπο της Ρουμανίας για να πω σ' όλους σας: πρέπει να κλειστεί ειρήνη! Άμεση ειρήνη! Όποιος μας δώσει την ειρήνη. Έβαλε τα χέρια στα πλευρά και κοίταξε χαμογελώντας. δεν μπορούμε να πολεμήσουμε ούτε με τους Γερμανούς. τόσο καθαρότερα αντηχούσε στη φωνή του η βαθιά ειλικρίνεια. αδιάκοπα εντατική προσοχή. Άνοιξαν δρόμο. Ξαφνικά ανάμεσα στα μέλη των επιτροπών και τους αξιωματικούς που στέκονταν στο θωρακισμένο. Έπρεπε να σκεφτούν για τη Ρωσία. με στρατιωτική στολή. μα δεν κοιμήθηκα τέσσερις ολόκληρες νύχτες. με κοντά πόδια. Σήμερα αυτή η υπόσχεση ήδη εκπληρώθηκε". Μας πλησίασε σαν τη χιονοστιβάδα. αν η απόφασή σας πια πάρθηκε. πως αυτό το κόμμα υποσχέθηκε να προτείνει σ' όλους τους λαούς ειρήνη. κυρίως αξιωματικοί. τούτη τη στιγμή. «Χανζόνοφ! Παρακαλούμε τον Χανζόνοφ! Κάτω αυτός. Τώρα μιλούσε ένας μπολσεβίκος. Οι κραυγές επιδοκιμασίας εναλλάσσονταν με φωνές αγανάχτησης. Δεν υπάρχει λόγος να σας πω ότι είμαι στρατιώτης. μήπως δεν ήταν αξιωματικός. Στα μέτωπα τους έτρεχε ιδρώτας. τα δημοτικά συμβούλια. άρχισε φοβερή συζήτηση. Ο Χανζόνοφ προσπάθησε ακόμα μια φορά να πάρει το λόγο. Πώς μπορώ όμως να σας πείσω. Χειρονομούσαν ζωηρά και. που εσείς κι όλοι οι υπόλοιποι γενναίοι σύντροφοι. Από το μέτωπο κινείται ο Κερένσκι. οι φτωχοί αγρότες.. Ο Κορνίλοφ ξεσήκωσε τους Τεκίντσι (1) και θέλει να επαναλάβει τον τυχοδιωκτισμό του του Αυγούστου. σπρωχνόμε-νος και βοηθούμενος απ' όλες τις πλευρές πήδηξε στο θωρακισμένο. Οι μενσεβίκοι και οι εσέροι σας παρακαλούν να μην επιτρέψετε ν' ανάψει ο εμφύλιος πόλεμος. Εκατοντάδες χέρια τον κράτησαν και το ψηλό σκοτεινό ιπποδρόμιο τραντάχτηκε από τον πάταγο των χειροκροτημάτων και των ενθουσιωδών κραυγών. ένας από τους στρατιώτες του ίδιου του τμήματος. Μέσα σε εκνευριστική ησυχία μιλούσαν ο ένας ύστερα από τον άλλο. χειροκροτημάτων και σφυριγμάτων. όπως μένουν και τώρα. Το τεράστιο πλήθος θορύβησε κι ανησύχησε. Το ζήτημα είναι ολοκάθαρο. Στέκονταν κι άκουγαν τους ομιλητές ολότελα ακίνητοι. Εσείς είστε οι κύριοι της κατάστασης.. Ένας στρατιώτης. ούτε με τους Ρώσους. Όλοι αυτοί. Δεν ανταποκρίνονταν στην ψυχική τους διάθεση τα λόγια του. «Σύντροφοι!» φώναξε. «Παρακαλούμε! Κάτω!» Μέσα σε αφάνταστο θόρυβο και ουρλιαχτά ο Λαϊκός Επίτροπος των στρατιωτικών υποθέσεων. "Σύντροφοι στρατιώτες!".

μιλούσαν για την ακλόνητη απόφασή τους να μη δουλέψουν για τους μπολσεβίκους σφετεριστές. Ο παλιός ναυτικός συμφώνησε. Ενας από τους ευέλπιδες. Οσοι ήταν υπέρ αυτής της απόφασης. Σύντ. τους στρατιώτες. που τόσο εντατικά σκέφτονταν και που στο τέλος αποφάσιζαν με τέτοια απαράμιλλη ομοφωνία. που τόσο βασανιστικά προσπαθούσαν να καταλάβουν και ν' αποφασίσουν. των στρατιωτών και των αγροτών βουλευτών και οι οργανώσεις των στρατιωτών στο μέτωπο πρέπει να εντείνουν όλες τις προσπάθειες για να εξασφαλίσουν την ελεύθερη και σωστή διεξαγωγή των εκλογών για τη Συντακτική Συνέλευση στην καθορισμένη προθεσμία. (Σημειώνω σε παρένθεση πως αυτή είναι η τελευταία φορά στην ιστορία που αναφέρεται το Συμβούλιο της Ρωσικής Δημοκρατίας). Ολοι αυτοί. ώσπου να βρεθεί καινούρια αίθουσα. αλλά μόνο προσωρινά. Η πιο πολυάριθμη φυλή του Τουρκμενιστάν. που οι κομισάριοί του κατέλαβαν το γκαράζ του Δημαρχείου.. στο Νότο και στην Ανατολή: "Εξ ονόματος της κυβέρνησης της δημοκρατίας. της ανεξάρτητης και αυτόνομης αυτοδιοίκησης της πόλης. έπρεπε να περάσουν δεξιά. Στο κτίριο του Δημαρχείου ήταν όλοι σε αδιάκοπη κίνηση και αναβρασμό. Ο Λένιν. που έτρεχαν από τόπο σε τόπο. αυτός ο σφετεριστής. σ' όλες τις περιοχές. από την Ενωση των ταχυδρομικών και τηλεγραφικών υπαλλήλων. αριστερά. στο Σμόλνι. Το Συμβούλιο. που ήταν διασκορπισμένα μακριά: σκεφθείτε τις εκατοντάδες χιλιάδες των Ρώσων. που μπήκαν στις αποθήκες της πόλης κι ανακατεύτηκαν στις υποθέσεις της επιτροπής ανεφοδιασμού και στη διανομή των τροφίμων. Στην αρχή επικράτησε κάποια ταλάντευση και αναμονή.ακούσει τίποτα και φώναξε: "Να ψηφίσουμε! Να ψηφίσουμε!". πέφτοντας ο ένας πάνω στον άλλο. *** Κι εκεί. Υστερα ακολούθησε η συνηθισμένη σειρά των αντιπροσώπων: από τα υπουργεία. που ανέφερε λεπτομερειακά τις καταστροφές και τις λεηλασίες των Χειμερινών Ανακτόρων κι ακόμα πως η ζημιά που προξενήθηκε υπολογίζεται σε 500 εκατομμύρια ρούβλια. στις φάμπρικες και στα εργοστάσια. Οταν μπήκαμε στην αίθουσα των συνεδριάσεων μιλούσε ένα από τα μέλη του Συμβουλίου της Δημοκρατίας.. τους αγρότες... πως ο υπουργός των Ναυτικών το 'σκασε και πως αυτός. Το Σμόλνι εξέδωσε καινούριο διάταγμα που ευρύνει τις αρμοδιότητες των δημοτικών συμβουλίων στον επισιτιστικό τομέα.Λένιν" (1) Τεκίντσι. έλεγε.. Πολλοί απ' αυτούς έφυγαν κι από την επανάσταση.. Η τελευταία είδηση χαρακτηρίστηκε σαν θρασύτητα και προκάλεσε ασυνήθιστη έκρηξη αγανάχτησης. σ' όλο το μέτωπο. τους ναύτες. που καταβρόχθιζαν με τα μάτια τους ομιλητές σ' όλη την απέραντη Ρωσία. γύρισαν και βγήκαν γρήγορα από το κτίριο. τα Σοβιέτ των Εργατών. Εκατοντάδες γεροδεμένοι φαντάροι κινούνταν θορυβώδικα στο λερωμένο πάτωμα. Κατά διαστήματα έφθαναν σύνδεσμοι κι έφερναν νέα που είχαν πάρει τηλεφωνικά. όσοι ήταν κατά. από τη Βίκζελ. Το προεδρείο του αποφάσισε in corpore (1) να προσχωρήσει στην επιτροπή σωτηρίας. καθώς και για την άτιμη συμπεριφορά των κοκκινοφρουρών. Αυτοί μονάχα τάχτηκαν υπέρ της πρότασης. δεν έχει τη δυνατότητα να συνεχίσει τη δουλιά του. στα πολεμικά πλοία του ρωσικού στόλου.. τους εργάτες. Οι εκλογές για τη Συντακτική Συνέλευση θα γίνουν στην καθορισμένη προθεσμία. Ολες οι εφορευτικές επιτροπές. υποχώρησε και διάβασε μια απόφαση: "Το τμήμα των θωρακισμένων ανακαλεί τους αντιπροσώπους του από τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή και κηρύσσεται ουδέτερο στον εμφύλιο πόλεμο που ξέσπασε". διηγιόταν μια αρκετά παραφουσκωμένη ιστορία για τον ηρωισμό το δικό του και των συντρόφων του. Οι μπολσεβίκοι απόλυσαν από τη φυλακή τέσσερις υπουργούς . που εκλέχτηκε από το Πανρωσικό Συνέδριο των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. Η συνέλευση πίστευε απόλυτα την κάθε λέξη του. Τελικά. σ' όλες τις πόλεις. 2. Σκεφτείτε πως τέτοια ακριβώς πάλη γινόταν σε κάθε στρατώνα.σοσιαλιστές. μάλωναν και απειλούσαν! Και φανταστείτε ότι το ίδιο ακριβώς γινόταν στα διαμερίσματα όλων των επαγγελματικών ενώσεων. το Σοβιέτ των Επιτρόπων του Λαού αποφασίζει: 1. είναι εξουσιοδοτημένος από το Σοβιέτ των Επιτρόπων του Λαού. Δίπλα μας δεν έμειναν παραπάνω από 50 άνθρωποι. 12 του Νοέμβρη. Ο Κριλένκο πήγε στο φρούριο του Πετροπάβλοφσκ κι είπε στο ναύαρχο Βερντερέφσκι. στα χωριά. Εξ ονόματος της κυβέρνησης της Ρωσικής Δημοκρατίας Ο πρόεδρος του Σοβιέτ των Επιτροπών του Λαού Βλαντίμιρ Ουλιάνοφ . να τον παρακαλέσει για χάρη της σωτηρίας της Ρωσίας. για εκατοστή φορά. με τη συμμετοχή αγροτών βουλευτών. τα ιδρύματα της τοπικής αυτοδιοίκησης.. που ενθάρρυναν. Ενα από τα μέλη 67 . Κι όταν από τους υψηλούς θόλους του ιπποδρομίου αντήχησε η ενθουσιώδης κραυγή της νίκης. μα κατόπιν το πλήθος άρχισε γρήγορα ... ο Κριλένκο. που μόλις φωτιζόταν. σ' όλη τη Ρωσία! Φανταστείτε αυτούς τους άυπνους Κριλένκο που αγρυπνούσαν πάνω από κάθε σύνταγμα. Κάποιος διάβασε τον απολογισμό της εφημερίδας των εσέρων "Λαός". τολμάει να καθορίσει τις αρμοδιότητες της ελεύθερης. ο εκβιαστής. Αυτή ήταν η ρωσική επανάσταση!. Το πρώτο διάταγμα βρισκόταν πια στα πιεστήρια και έπρεπε να σκορπιστεί την ίδια νύχτα σε χιλιάδες αντίτυπα σ' όλους τους δρόμους της πόλης και να μεταφερθεί με τα τρένα σ' όλη τη χώρα. που υπεράσπισαν τα Χειμερινά Ανάκτορα. να αναλάβει τη διεύθυνση του υπουργείου.γρήγορα να περνάει αριστερά. το νέο Σοβιέτ των Επιτρόπων του Λαού δεν κοιμόταν. δε θεωρεί ότι είναι διαλυμένο. Ο Κερένσκι επιτίθεται βόρεια της Γκάτσινα κι οι μπολσεβίκικες φρουρές υποχωρούν.

Ενας δεκανέας του συντάγματος Παβλόφ. Ηταν πολύ φοβισμένος. Μας υποδέχτηκαν πολύ εγκάρδια. για να συναντηθεί με τον Κερένσκι.. μας πρόσφεραν τσάι.πότε συναντούσαμε κάποιο γεροδεμένο στρατιώτη που κινιόταν αργά στο σκοτάδι και που απαντούσε σε όλα τα ερωτήματα με το συνηθισμένο: "Δεν ξέρω". Μόλις τον είχαν πιάσει. Οταν όμως άρχισαν να λένε ότι πρέπει να κυκλώσουν το Σμόλνι. Ημουνα κομισάριος της προσωρινής κυβέρνησης στο Γενικό Επιτελείο. που χόχλαζε χαρούμενα. αν οι μπολσεβίκοι τολμήσουν ν' ανακατευτούν στις υποθέσεις των επιτροπών ανεφοδιασμού.. Η φρουρά απειλεί να λιντσάρει τους υπουργούς". είπε ένας από τους ναύτες.. κάθονταν δώδεκα κοκκινοφρουροί. που υποστήριζε ότι οι ευέλπιδες δάρθηκαν.". "Η εργατοαγροτική κυβέρνηση. που κατάργησε τη θανατική ποινή. "Πρέπει να ρωτήσουμε το διοικητή". Ο διοικητής δεν ήταν εκεί. λοιπόν. Ολα τα κύρια σημεία της πόλης έπρεπε να καταληφθούν πριν ξημερώσει ακόμα. Στο τσαρικό καθεστώς πέθαναν ή τρελάθηκαν εκεί μέσα πολλοί αφοσιωμένοι αγωνιστές της επανάστασης. Δάγκανε τα μουστάκια και κοιτούσε κατσουφιασμένος σαν κυνηγημένο θηρίο. "Οχι".. όταν πήρε το λόγο μια κοντόχοντρη γυναίκα με γκρίζα ρούχα. απάντησε ο στρατιώτης. ανακοίνωσε ότι η επισιτιστική κατάσταση είναι πάρα πολύ δύσκολη και παρακάλεσε να ξαποστείλουν κομισάριους για να επιταχύνουν τον ανεφοδιασμό. Στο βήμα ανέβηκε ο γηραλέος δήμαρχος.. "Να τον αφήσουμε". Ο ανθρωπάκος φαίνεται δεν άκουσε τα λόγια. Στις μέρες του Μάρτη η προσωρινή κυβέρνηση έκλεισε εδώ τους τσαρικούς υπουργούς.". ναύτες και στρατιώτες. κάτω από τους συμμετρικούς χρυσούς τρούλους και τα ρολόγια που ακόμα κάθε μεσημέρι έπαιζαν το "Θεέ. "Κόμης Τολστόι". οι ναύτες των αντιτορπιλικών που σταθμεύουν στο Νέβα δεν καθόρισαν ακόμα τη στάση τους. που δυνάμωσαν ακόμα περισσότερο. μα υπουργός δεν ήμουνα ποτέ. όπου.. Για να υπακούμε πάλι στους αξιωματικούς. Και τώρα οι μπολσεβίκοι έκλεισαν εδώ τους υπουργούς της προσωρινής κυβέρνησης. μ' επικεφαλής το δήμαρχο και τράβηξε για το φρούριο του Πετροπάβλοφσκ. Γύριζα ήσυχα στο σπίτι από τη γέφυρα της Αγίας Τριάδας και δύο από αυτά... βρίσκονταν οι τάφοι των Ρώσων αυτοκρατόρων. "Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί με συνέλαβαν. λόγου χάρη. κάποιας άλλης επιτροπής εφοδιασμού. "Τι να φοβηθεί κανείς απ' αυτόν. η κυβέρνηση θα πάρει τα πιο αποφασιστικά μέτρα!". τα. 68 . Ο Ντεντονένκο δήλωσε θριαμβευτικά πως η φρουρά ταλαντεύεται. Σύντ. είπε ότι είναι κάποιος υπουργός ή κάτι παρόμοιο. και άκουσαν κρυφά εκεί πάρα πολύ σοβαρά πράγματα. Στο ζεστό και γεμάτο καπνό δωμάτιο. του τάφου αυτού των ζωντανών ανθρώπων. έκανε πρόταση να σταματήσει εντελώς η διανομή τροφίμων στην πόλη.". Την ίδια στιγμή ορίστηκε ιδιαίτερη επιτροπή από αντιπροσώπους όλων των κομμάτων. γύρω σ' ένα σαμοβάρι. μου απάντησε υποκλινόμενος αλαζονικά. όταν ο Κερένσκι θα 'μπαινε στην πρωτεύουσα.. Ηταν μεσάνυχτα πια όταν περάσαμε δίπλα από τους σκοπούς που φύλαγαν τις εξωτερικές πύλες του φρουρίου Πετροπάβλοφσκ και μπήκαμε στη μεγάλη αυλή.. Τον πλησίασα και του μίλησα στα γαλλικά. Ακολουθήσαμε την επιτροπή.. (1) Σε απαρτία (Λατινικά).. δεν μπορεί να επιτρέψει παρόμοιες ενέργειες. δε θυμούμαι τ' όνομά του.. παλιά επαναστάτρια και μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου από μέρους των μπολσεβίκων. κουνώντας τις γροθιές. Εκεί έμεινε να κρυφακούει ο άλλος σύντροφος. παρόλο που κανένας δεν του έδειχνε καμιά εχθρότητα. που τον είχε φέρει.. Την ώρα εκείνη έμπαινε κι έβγαινε πολύς κόσμος και μπόρεσε να γλιστρήσει από το δωμάτιο και να 'ρθει στο δωμάτιο υπηρεσίας. Φαινόταν πως η υπόθεση αυτή διασκέδασε πολύ τους στρατιώτες και τους ναύτες. στα περισσότερα παράθυρα δεν υπήρχε φως. Ηταν η Βέρα Σλούτσκαγια. Ο Ιβάν Πάβλοβιτς κι ένας ακόμα σύντροφος. Μετά απ' αυτό οι επιτελικοί ετοιμάστηκαν να σηκώσουν τις γέφυρες. Το σύνταγμα Σεμιγόνοφ αποφάσισε κιόλας να υποταχθεί σ' όλες τις διαταγές του κόμματος των εσέρων. Ακουσαν. Ξέσπασαν ουρλιαχτά φρίκης και αγανάχτησης. Ενας απ' αυτούς τρελάθηκε.. Αμέσως εφτά μέλη της επιτροπής διορίστηκαν για τη συνέχιση της προπαγάνδας. Η επιτροπή αυτή έπρεπε να προσπαθήσει να εμποδίσει την αιματοχυσία. "Σύντροφοι και πολίτες! Μόλις τώρα έμαθα ότι όλοι οι κρατούμενοι στο φρούριο Πετροπάβλοφσκ βρίσκονται σε μεγάλο κίνδυνο. Απαιτούμε να εξακριβωθεί αμέσως η πληροφορία αυτή κι αν υπάρχει κι η παραμικρή δόση αλήθειας. ενώ ταυτόχρονα το Δημοτικό Συμβούλιο έβγαλε κι άλλη επιτροπή. τα. τη διαταγή να μεταφερθούν την ίδια νύχτα στην Πετρούπολη οι ευέλπιδες της Γκάτσινα και τη διαταγή προς τους κοζάκους να είναι το πρωί έτοιμοι για δράση.του Δημοτικού Συμβουλίου. "Το διοικητή. μούτρα με κράτησαν. που μόλις φωτιζόταν από αραιά ηλεκτρικά φανάρια." χαμογέλασε ειρωνικά ο ναύτης. Πότε . κρύφτηκαν στις κουρτίνες των παραθυριών του δωματίου.... κάναμε την επανάσταση... "Γιατί. Στη γωνία του δωματίου καθόταν ένας κοντός φαλακρός άνθρωπος με κοντογούνι. Εγώ ήμουνα σκοπός μαζί με μερικούς άλλους συντρόφους.. Κάποιος κοιτώντας τον αδιάφορα. Περάσαμε δίπλα από την εκκλησία. Η μπολσεβίκικη φρουρά έγδυσε και υπέβαλε σε βασανιστήρια δεκατέσσερις ευέλπιδες της σχολής Πάβλοφ. Γύρω ήταν ερημιά. είπε με κοφτή μεταλλική φωνή. χωρίς να δίνει σημασία στο χείμαρρο από βρισιές. που βρισκόταν σ' ένα μικρό σπιτάκι κοντά στο νομισματοκοπείο. Αλλος εκπρόσωπος. φύλαγε τον τσάρο". Κάποιος ναύτης μας οδήγησε πρόθυμα στη διοίκηση. Αριστερά αναβόσβηνε η χαμηλή σκοτεινή σιλουέτα του φρουρίου Τρουμπετσκόι. Συνόδευσε την επιτροπή του Δημοτικού Συμβουλίου. όπου συνεδρίαζε το επιτελείο. "Αυτό είναι ψέμα και προβοκάτσια!".. μας αφηγήθηκε πώς άρχισε η εξέγερση: "Τη νύχτα της 6ης του Νοέμβρη (24 του Οχτώβρη) το σύνταγμα ήταν της υπηρεσίας στο Γενικό Επιτελείο. τότε ο Ιβάν Πάβλοβιτς δεν κρατήθηκε.

". Ανοίξαμε την πόρτα και τραβήξαμε καταπάνω τους. Υστερα στράφηκε σε μας. Ο Ιβάν Πάβλοβιτς μου είπε όλα όσα άκουσε. τους απάντησε ο διοικητής. Κι απότομα μας γύρισε τις πλάτες.". όπου ήταν η έδρα του Σοβιέτ των αγροτών βουλευτών. "Στις έντεκα η ώρα είδαμε ότι από την πλευρά του Νέβα δεν έμεινε ούτε ένας εύελπις. Αλλωστε οι πιο πολλοί από τους ευέλπιδες αφέθηκαν κιόλας ελεύθεροι κι οι υπόλοιποι θα αφεθούν αύριο". συμπεριφέρονται πάντα σ' όλους όσο δε γίνεται καλύτερα. Κάτω από τα μάτια του. ήταν βαθιοί κύκλοι από την αϋπνία. Μαζί μας βρισκόταν ο γραμματέας της επιτροπής του συντάγματος.δεκαπέντε άνθρωποι. Ανοιξε την πόρτα και με μια κίνηση του χεριού έδειξε στον κόμητα Τολστόι πως είναι ελεύθερος. Βρίσκονταν ακόμα κι όλοι οι υπουργοί. το άλλο εγώ και φύγαμε.". ότι δήθεν οι κρατούμενοι ευέλπιδες υποβάλλονται σε βασανιστήρια κι ότι οι υπουργοί βρίσκονται σε θανάσιμο κίνδυνο. Ορισμένοι απ' αυτούς που βρίσκονταν εκεί. ρώτησε κάποιος ναύτης.". αμέσως σώπασαν και μας κοιτούσαν.. πέρασε. θυμήθηκε πως στα γραφεία της διοίκησης. είναι ένα πολυβόλο. δώδεκα . Γυρίσαμε στο επιτελείο μόλις κατά τις πέντε το πρωί και στο διάστημα αυτό όλοι οι συλληφθέντες το είχαν σκάσει.. Το Δημαρχείο ήταν φωτισμένο ολόκληρο. είχαμε συλλάβει κάμποσους αξιωματικούς και δύο υπουργούς και τους στείλαμε στο Σμόλνι. Στην οδό Φοντάνκα 6. τρέχοντας σ' όλο το δρόμο. απάντησε στενοχωρημένα ο νεαρός στρατιωτικός.. "Μάλιστα. ιδιαίτερα οι κοκκινοφρουροί. γινόταν δραστήρια μυστική δουλιά. Του είπαμε πως στην πόλη κυκλοφορούν φήμες. λάφυρο από τους Γερμανούς. 69 . Εκείνοι κάθονταν στο τραπέζι. στην αίθουσα". Και στο ινστιτούτο Σμόλνι δούλευε η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή κι οι σπίθες πετιούνταν απ' αυτό. Εκείνη τη στιγμή.. μάλιστα". Στο πάνω κεφαλόσκαλο. πώς πέρασε η μεγάλη μέρα της εξέγερσης στον τομέα του.". Ωσπου να τους δώσουμε να καταλάβουν πως ο πόλεμος άρχισε κιόλας. στην αίθουσα των συνεδριάσεων. Τότε κινηθήκαμε ενάντια στους ευέλπιδες και τους αφοπλίσαμε.. μα ο ναύτης είπε θριαμβευτικά. "Κύριε δήμαρχε". Δε θα είχατε την καλοσύνη να μας ανακοινώσετε επίσημα τα αποτελέσματα της έρευνά σας. που την Τετάρτη αρνήθηκε να παραδώσει το επιτελείο. κούνησε το κεφάλι.. Κοίταξε τον κρατούμενο που άρχισε αμέσως να του εξηγεί.". όχι λιγότερο από μια ώρα. άλλοι ένας .. Στο επιτελείο όλη την ώρα έρχονταν αυτοκίνητα με αξιωματικούς. "Δε θα μας επιτραπεί να επισκεφθούμε τους κρατούμενους για να 'χουμε τη δυνατότητα μετά να το διακηρύξουμε σ' όλο τον κόσμο.. Ετσι και κάναμε. Ενας κοκκινοφρουρός από το νησί Βασιλέφσκι μου διηγήθηκε πολύ αναλυτικά. τα μέλη της επιτροπής στέκονταν ακριβώς πίσω από την πόρτα σ' ένα αδύνατο φως λάμπας πετρελαίου και μιλούσαν νευριασμένα για κάτι. Ομως τα δικά μας τα παιδιά όλο και πλησίαζαν.". Ωστόσο δε σας χρειαζόμαστε. έλεγε χαμογελώντας.".. Ο διοικητής που γέμιζε αυτή τη στιγμή ένα ποτήρι τσάι. Τραβήξαμε μέσα από το δωμάτιο και λύσαμε το πολυβόλο.".". Του τα είπαμε όλα και τον ρωτήσαμε τι να κάνουμε.. είπε αδιάφορα. Τότε ορμήσαμε στην πόρτα κι ανεβήκαμε τη σκάλα. σε μερικά διαμερίσματα ενός πελώριου κτιρίου στη λεωφόρο Νέβσκι και στον πύργο των Μηχανικών. έλεγαν. Στράφηκε γεμάτος ευγένεια: "Σ' όλες αυτές τις διαδόσεις δεν υπάρχει ούτε η ελάχιστη δόση αλήθειας". Ο σύντροφος Ζάλκιντ. Οσον αφορά τους ευέλπιδες.. Και κανένας δε μας είπε ούτε λέξη!. έχοντας περικυκλώσει το δήμαρχο. δεν μπορούμε να μιλήσουμε με την επιτροπή του Δημοτικού Συμβουλίου. κανένας τους δεν έπαθε το παραμικρό. μας απάντησε. "Δεν έχουμε ούτε ένα πολυβόλο". Μερικούς ωστόσο τους ξαναπιάσαμε... Ο σύντροφος Ζάλκιντ έριξε στον ώμο το ένα κομμάτι. Πήραμε ακόμα ένα σύντροφο και πήγαμε. βάδιζαν οι ατέλειωτες και σιωπηλές φάλαγγες των στρατιωτών που πήγαιναν στη μάχη ενάντια στον Κερένσκι. Υστερα από μια ώρα.. "Σύντροφοι. "Να συλλάβετε όλους όσοι μπαίνουν και βγαίνουν".. πολίτη. "Να!. Στους σκοτεινούς παράλληλους δρόμους κινούνταν προς όλες τις κατευθύνσεις αυτοκίνητα με σβησμένα τα φώτα. μέχρι που μπήκαμε όλοι. Σας ζητούμε συγνώμη. κι όλη η φρουρά βρισκόταν πια σε κίνηση.. όπως πετιούνταν από ένα παραφορτωμένο με ρεύμα δυναμό. είπε αργά. Τι σας έλεγα εγώ... "Αφού είναι έτσι. "Δεν μπορώ ν' ανησυχήσω περισσότερο τους κρατούμενους. Εκεί συνεδρίαζαν οι μενσεβίκοι κι οι εσέροι. "παίρνουν την ίδια μερίδα. Μόλις τους ξύπνησα κι αυτοί νόμισαν πως τώρα θα τους ξεκάνουμε όλους. εναντιώθηκαν κάπως. οι ευέλπιδες τους έπιαναν όλους και τους αφόπλιζαν. κι εμείς ήμασταν τρεις. "Είστε μέλος της επιτροπής.. "Ξέρετε πώς πάρθηκαν τα Χειμερινά Ανάκτορα. "Οχι!".". κι όχι ληστές".ένας κι άλλοι σε μικρές ομάδες. Η ώρα ήταν δύο και μισή το πρωί. μέλος της διοίκησης του τομέα. εμείς είμαστε επαναστάτες."Είναι ακόμα εκεί. Δύο στρατιώτες απευθύνθηκαν στο διοικητή. "Είμαστε Αμερικανοί ανταποκριτές. Μόλις μας είδαν.Εγώ υποπτευόμουνα ότι κάτι μαγειρεύεται. μπήκε ο διοικητής. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή όμως δεν ήταν ακόμα έτοιμη: Δεν ήξερε τι να κάνει κι από κει ήρθε γρήγορα διαταγή να τους απολύσουμε όλους και να μην κρατούμε πια κανέναν. Διαμαρτύρονταν από μέρους της φρουράς του φρουρίου. νομίζω... ένας εύθυμος νεαρός υπαξιωματικός με το χέρι περασμένο στον αορτήρα.. Ορμήσαμε προς το Σμόλνι. του είπαμε. "Με εξαίρεση εκείνα τα επεισόδια που έγιναν την ημέρα της μεταγωγής των υπουργών εδώ. τον διέκοψε. "Οι κρατούμενοι".. Στη λεωφόρο Νέβσκι. Και πραγματικά. όπως κι η φρουρά.. "Κι από το Σμόλνι με κανέναν τρόπο δεν μπορούσαμε να πάρουμε. μέσα στην ήσυχη και σκοτεινή νύχτα. Για ποιο λόγο να φερνόμαστε με τέτοια λεπτότητα στους αντεπαναστάτες. και στο μεταξύ η μερίδα δε φτάνει σε κανέναν.

. Ακολουθώντας το παράδειγμα της Κομμούνας του Παρισιού. Το ψωμί τελειώνει... υποχωρώντας μπροστά στην πίεση των ξιφολογχών. πως απέχει οχτώ βέρστια από την Πετρούπολη. Ποιος αναγνώρισε τη "δεύτερη επανάσταση" των κ. ώστε την κατάλληλη στιγμή.. 10 Νοέμβρη (22 του Οχτώβρη). Ας γνωρίζει όμως όλη η εργαζόμενη Ρωσία ότι αυτό είναι ψέμα κι ότι όλη η εργαζόμενη αγροτιά. στρατιωτών και ναυτών και κανείς άλλος. Εκλεισαν τις εφημερίδες. "Ετσι λένε. Το κόμμα των μπολσεβίκων απομονώθηκε.". με τα λόγια "λευτεριά και σοσιαλισμός" στο στόμα.βουλευτών..".. "Πολίτες! Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή δηλώνει πως δε θα δεχτεί καμιά διασάλευση της επαναστατικής τάξης.. υποχρεώθηκε στις 25 του Οχτώβρη να διαλυθεί και να διακόψει προσωρινά τη δουλιά του. "Οχι. "Τι νέα.. που άκουγαν τις αδιάκοπες και φλογερές συζητήσεις ανάμεσα στους φοιτητές και τους στρατιώτες.. Ολοι οι τοίχοι ήταν σκεπασμένοι.. Αυτοί (οι μπολσεβίκοι) τολμούν να λένε.". Τα υπουργεία δε δουλεύουν. και να είμαστε πανέτοιμοι. ". Οι σφετεριστές της εξουσίας.". Είναι αλήθεια πως οι μπολσεβίκοι κατέφυγαν στην Αβρόρα.... Χωρίς να 'χουν καμιά εξουσιοδότηση μιλούν εξ ονόματος των Σοβιέτ των αγροτών .Η παράφρονη απόπειρα των μπολσεβίκων βρίσκεται στις παραμονές της χρεοκοπίας.. Στην πόλη επικρατούσε ησυχία: ούτε φασαρίες. "Ερχονται οι κοζάκοι. που την αντιπροσωπεύει η Εκτελεστική Επιτροπή του Πανρωσικού Σοβιέτ των αγροτών ..". ν' αντιδράσουμε αποφασιστικά. Ολες οι παρατάξεις... Αποκαλύψεις. στρατιώτες και κοκκινοφρουροί.. άρπαξαν τα τυπογραφεία.. Τρότσκι και των ομοίων τους. Πού βρίσκεται ο Κερένσκι. Το Συμβούλιο της Δημοκρατίας αράδιαζε τις βρισιές του στην παρακάτω προκήρυξη: ".. Μια τέτοια εξουσία πρέπει να χαρακτηριστεί εχθρός του λαού και της επανάστασης κι επιβάλλεται να παλέψουμε ενάντιά της και οπωσδήποτε να την ανατρέψουμε..Το Προσωρινό Συμβούλιο της Ρωσικής Δημοκρατίας. που γελούσαν και τραγουδούσαν... Η "Υπόθεση του Λαού" έγραφε: ". εγκατέλειψαν το συνέδριο.. εκκλήσεις. ώσπου να επαναλάβει τις εργασίες του.. αποθαρρυμένη. εκτός από τη φούχτα των μαξιμαλιστών.βουλευτών.. εφαρμόζουν τη βία και την αυθαιρεσία.Επανάσταση είναι η εξέγερση όλου του λαού. η επιτροπή θα συντρίψει ανελέητα όλους τους κλέφτες και τους υποκινητές της αναρχίας. με το σύνθημα της Κεντρικής Επιτροπής. Από το στρατιωτικό τμήμα του κόμματος των σοσιαλιστών επαναστατών: ". Λένιν. ότι τάχα στηρίζονται στα Σοβιέτ των αγροτών .βουλευτών.. "Λένε.... που οργανώνουν την ανατροπή της εξουσίας των μπολσεβίκων και τη δημιουργία κυβέρνησης ικανής να οδηγήσει τη βασανισμένη χώρα στη Συντακτική Συνέλευση". Σε ένα μεγάλο πλακάτ ήταν ένα υστερικό μανιφέστο της Εκτελεστικής Επιτροπής του Πανρωσικού Σοβιέτ των αγροτών βουλευτών. Τη νύχτα στους έρημους δρόμους κινούνταν οπλισμένα περίπολα και σ' όλα τα σταυροδρόμια φύλαγαν.. Το Προσωρινό Συμβούλιο της Δημοκρατίας. Οι πολίτες σταματούσαν ο ένας τον άλλον στους δρόμους. να συσπειρωθούμε γύρω από την επιτροπή σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης. γύρω από φωτιές.. Προτείνουμε. "Δεν ξέρω τίποτα. απορρίπτει με αγανάχτηση οποιαδήποτε συμμετοχή της οργανωμένης αγροτιάς σ' αυτή την εγκληματική βία ενάντια στη θέληση όλων των εργαζομένων". Μόνο οι ξεγελασμένες απ' αυτούς μικρές ομάδες εργατών..".. ούτε κλεψιές.". οι λεηλασίες. διατάγματα. Οι εφημερίδες βέβαια ήταν λίγες. οι διαρρήξεις κι οι απόπειρες πογκρόμ θα τιμωρούνται αυστηρά. ακόμα ούτε και καυγάδες μεθυσμένων..". ανάμεσα στους εμπόρους και τους εργάτες.."..ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ Το μέτωπο της επανάστασης Σάββατο. καλεί τους πολίτες της Ρωσικής Δημοκρατίας να συσπειρωθούν γύρω από τις τοπικές Επιτροπές Σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης. Η κλεψιά... κ. Συνέλαβαν κι έκλεισαν στα τσαρικά μπουντρούμια τα μέλη της προσωρινής κυβέρνησης και μαζί τους και τους σοσιαλιστές υπουργούς.. Η φρουρά είναι διασπαρμένη. Την ημέρα συγκεντρώνονταν στα πεζοδρόμια μεγάλα πλήθη... Και ο "Λαϊκός Λόγος" (όργανο των λαϊκών σοσιαλιστών): 70 .

Μας είναι απαραίτητη η υποστήριξη της αγροτιάς. Υστερα από δύο ώρες η Εκτελεστική Επιτροπή των αγροτών . το παρακάτω τηλεγράφημα: "Η αυτοδιορισμένη μπολσεβίκικη οργάνωση.. για τη βοήθεια των απεργών. Σχεδιάστηκε στα γρήγορα μια έκκληση προς τους αγρότες και εκλέχτηκε επιτροπή από πέντε πρόσωπα για την πραγματοποίησή της. το διάταγμα για τη δημιουργία εργατικής πολιτοφυλακής.". το διάταγμα για την παράταση του ενοικιοστασίου. Καθορίζουμε την έναρξη του συνεδρίου για τις 30 του Νοέμβρη". Ο λαϊκός επίτροπος της Γεωργίας Μιλιούτιν υπογράμμιζε ότι η Αγροτική Εκτελεστική Επιτροπή συγκάλεσε για τις 13 του Δεκέμβρη Πανρωσικό αγροτικό συνέδριο..βουλευτών έστειλε προς όλη τη Ρωσία. όπως και πριν. Μας είπαν ότι ο πρωθυπουργός κατέβαλε κιόλας το Τσάρσκογιε Σελό και βρίσκεται πέντε μίλια από την Πετρούπολη. Ολες οι ιδιωτικές τράπεζες είναι κλειστές.. Παρά τις άφθονες υποσχέσεις για υψηλές αποδοχές και εξαιρετικούς όρους δουλιάς. προσπαθώντας να οργανώσει "ουδέτερα" στρατιωτικά τμήματα. μέσα σε λίγες ώρες. Μια σειρά τμήματα της ιδιαίτερης επιτροπής ανεφοδιασμού παράτησαν τη δουλιά για να μην υποταχθούν στους μπολσεβίκους. περνούν με το μέρος της προσωρινής κυβέρνησης.. Ο αστικός Τύπος είχε εξαφανιστεί. εντελώς. Ο Κερένσκι απειλούσε όλους όσοι δε θα υποταχθούν. περίπου 30 χιλιάδες άντρες. το άλλο διέταξε να ξεφορτωθούν όλα τα εμπορικά βαγόνια που βρίσκονταν στα απομακρυσμένα σιδηροδρομικά κέντρα για να επιταχυνθεί έτσι η μεταφορά ειδών πρώτης ανάγκης και να ελευθερωθεί το τόσο απαραίτητο τροχαίο υλικό. Η "Πράβντα" έκανε απολογισμό της πρώτης συνεδρίασης της νέας ΚΕΕ. Ο Καλέντιν διέλυσε όλα τα Σοβιέτ και τα επαγγελματικά συνδικάτα του λεκανοπεδίου του Ντονέτς. ούτε στη Ρωσία. Θα μπει στην πόλη αύριο. έλεγε. η πρόταση του Λένιν "Γενική θέση για τον Τύπο".. Οι λεπτομέρειες του νέου νόμου για τη διανομή της γης και τον εργατικό έλεγχο στην παραγωγή αναβλήθηκε ώσπου να υποβληθεί ο απολογισμός της επιτροπής των εμπειρογνωμόνων... Κάποια στιγμή μπήκε τρέχοντας ένα μέλος της διοίκησης με ένα αντίτυπο μιας προκήρυξης του Κερένσκι. διαστρεβλώνουν τα γεγονότα. Ο επίτροπος Εργασίας Σλιάπνικοφ διέταξε όλους τους υπαλλήλους του υπουργείου του να γυρίσουν στη θέση τους μέσα σε 24 ώρες. Εκδόθηκαν μια σειρά διατάγματα: Ενα από αυτά έδινε στο Δημοτικό Συμβούλιο το δικαίωμα της επίταξης των ακατοίκητων σπιτιών και χώρων. Οι υπάλληλοι της Κρατικής Τράπεζας αρνήθηκαν να δουλέψουν κάτω από την καθοδήγηση των κομισάριων του Σμόλνι και να τους δώσουν χρήματα. Τέτοιες προκηρύξεις ρίχτηκαν κατά εκατοντάδες στη λεωφόρο Νέβσκι. "Εμείς όμως δεν μπορούμε να περιμένουμε. Στο Δημαρχείο έφτασε η είδηση ότι τα συντάγματα της φρουράς της Πετρούπολης εγκαταλείπουν τους μπολσεβίκους... Οι αριστεροί εσέροι δέχτηκαν αυτή την πρόταση. Είναι φανταστική. θεωρεί την απόσπαση των τοπικών δυνάμεων στη δοσμένη στιγμή.."Εργατοαγροτική κυβέρνηση.. που προτρέπουν σε εγκληματικές ενέργειες ή που. Νέα από την επαρχία. Δεύτερο. απειλώντας. Στο Κίεβο οι κοζάκοι διέλυσαν τα Σοβιέτ και συνέλαβαν όλους τους αρχηγούς των στασιαστών. Το Μογκιλιόφ τάχθηκε ενάντια στους μπολσεβίκους. Τα σοβιετικά στρατεύματα που βαδίζουν ν' αντιμετωπίσουν τους κοζάκους.". Υπάκουσαν μόνο οι θυρωροί. που αποτελεί τώρα τη μοναδική σωτηρία της αγροτιάς και της χώρας. Το Σοβιέτ και η φρουρά του Λουγκ.. σαν επιζήμια και επικίνδυνη για τις εκλογές για Συντακτική Συνέλευση. που αποκαλεί τον εαυτό της "Οργανωτικό Γραφείο για τη σύγκληση του Πανρωσικού αγροτικού συνεδρίου" στέλνει τηλεγραφήματα σ' όλα τα αγροτικά Σοβιέτ για να πάρουν μέρος σε συνέδριο στην Πετρούπολη. Το κόμμα των σοσιαλιστών επαναστατών αποφάσισε να διαγράψει όλα τα μέλη του που παρέμειναν στο συνέδριο των Σοβιέτ ή που πήραν μέρος στην εξέγερση. ο δήμαρχος συνεργαζόταν με τους αρχηγούς της επιτροπής σωτηρίας. από ένα αεροπλάνο που πετούσε χαμηλά. Ερχονταν κι έφευγαν διάφοροι αξιωματικοί. Το Σμόλνι εγκαταλείφθηκε κιόλας. της Βουλής της Ρωσικής Σοβιετικής Δημοκρατίας. Στο Δημαρχείο επικρατούσε εξαιρετική κίνηση.. Ο Τσερνόφ στριφογυρίζει κάπου στο κέντρο. πήραν απόφαση να μείνουν πιστοί στην προσωρινή κυβέρνηση και κάλεσαν όλη τη Ρωσία να τους μιμηθεί. Επιτροπή του Δημοτικού Συμβουλίου επισκέπτεται όλες τις εμπορικές επιχειρήσεις και συγκεντρώνει χρήματα. σαν δύναμη. οι τηλεφωνήτριες αρνήθηκαν να εξυπηρετήσουν τα σοβιετικά ιδρύματα. Αυτή την "κυβέρνηση" δεν την αναγνωρίζει κανένας. 71 .. σε αντίθετη περίπτωση. Τα στρατεύματά του κινούνται προς Βορρά. Η Εκτελεστική Επιτροπή του Πανρωσικού Σοβιέτ των αγροτών . Εξακόσιοι υπάλληλοι του πέταξαν κατάμουτρα την παραίτησή τους. συνειδητά. ούτε στις σύμμαχες. Ολος ο κρατικός μηχανισμός απεργεί... που θα είναι σε θέση να σταματήσει τον εμφύλιο πόλεμο.. προσωρινά. ούτε ακόμα και στις εχθρικές χώρες!.. Προτείνω να συγκληθεί αμέσως το αγροτικό συνέδριο. που αποφάσιζε το κλείσιμο όλων των εφημερίδων που καλούν σε αντίσταση ή σε ανυπακοή προς τη νέα κυβέρνηση. Τα υπουργεία απεργούν. Ο Τρότσκι πήγε στο υπουργείο των Εξωτερικών και διέταξε τους υπαλλήλους να μεταφράσουν το διάταγμα για την ειρήνη σε ξένες γλώσσες.. Προτάθηκαν και εγκρίθηκαν τρία διατάγματα: Πρώτο. Τρίτο. με σκληρή τιμωρία και καλούσε τους στρατιώτες να καταθέσουν τα όπλα και να συγκεντρωθούν αμέσως στο πεδίο του Αρεως..βουλευτών δηλώνει ότι.. με απόλυση και με στέρηση του δικαιώματος της σύνταξης.

Ηταν αστοί. Οι στρατιώτες κι οι εργάτες μετέφεραν αυτά τα δέματα και τα τοποθετούσαν στα αυτοκίνητα που περίμεναν. Τυπώνουν τις διαταγές του προδότη Κερένσκι και σπέρνουν τον πανικό στην πόλη. στους οποίους ετοιμάζονταν να φορέσουν τις παλιές αλυσίδες. Ανάμεσά τους ήταν πολλοί ξένοι. παντού υπήρχαν διπλοσκοπιές.. Η φρουρά του Ρέβελ και η μοίρα του στόλου εξέλεξαν Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή και στέλνουν δυνάμεις. μα τόσο ζωηρό και πολυάσχολο. Υστερα όμως έστειλε ξαφνικά στην επιτροπή τελεσίγραφο και απαιτούσε την παράδοση των σοβιετικών στρατευμάτων και τη διάλυση της Επιτροπής.". Αρχισαν μάχες. Τον Κερένσκι και τους συνεργάτες του τους περιμένει γρήγορα η τιμωρία που τους πρέπει.. τα Σοβιέτ το έσκασαν από τον Κερένσκι κι οι φρουρές της Γκάτσινα... Μέσα όμως σ' όλη αυτή τη βεβαιότητα. Η μεραρχία της Φιλανδίας κι οι νεοεκλεγμένες επιτροπές της 5ης και 12ης Στρατιάς μπαίνουν στη διάθεση της νέας εξουσίας.. υπήρχαν κάποιες σκοτεινές προαισθήσεις. ζητούν συμφωνία. των ναυτών και των αγροτών.". Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή μεταφέρθηκε σε πλατύτερο χώρο.. Εδώ συναντήσαμε και συντάκτες αστικών και "μετριοπαθών" σοσιαλιστικών εφημερίδων.. Η Κεντρική Επιτροπή των επαγγελματικών συνδικάτων με ενθουσιασμό χαιρετίζει τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή.. του Ροστόφ του Ντον. στο πάνω πάτωμα. "Αν θα ζήσουν ως τότε!" γέλασε δυνατά ο ροδοκόκκινος αρχιμηχανικός της πόλης... Πολίτες! Μην πιστεύετε σ' αυτές τις ανόητες διαδόσεις! Δεν υπάρχει δύναμη ικανή να νικήσει τον εξεγερμένο λαό.".". Η Κεντρική Επιτροπή του στόλου αρνήθηκε να υπακούσει.. φώναζε ο συντάκτης της "Θέλησης του Λαού"... 72 . των στρατιωτών. που εξωτερικά έδειχναν ευγένεια.. τράβηξαν για την πρωτεύουσα.. "Μας κυνήγησαν!". Κι αμέσως πρόσθεσε αποφασιστικά: "Ζωντανούς δεν πρόκειται να μας πιάσουν. "Ο Μποντς Μπρούγιεβιτς ήρθε στο γραφείο Τύπου και μας είπε να φύγουμε! Είπε πως είμαστε πράχτορες! Μόλις το 'πε αυτό. Το πλήθος είναι ενάντια στους αμόρφωτους στρατιώτες!". Τα στρατεύματα της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής κατέχουν τα κυριότερα στρατιωτικά σημεία της πόλης.. Δύο λόχοι που φρουρούσαν το Κρεμλίνο πέρασαν με το μέρος των Σοβιέτ. αύριο να κοιμηθούμε... εσωτερικά όμως έβραζαν από μίσος. Οι μπολσεβίκοι.. ήταν ασφυχτικά γεμάτος από καλοντυμένους ανθρώπους. όπως φαίνεται. Ο λεπτός κοκκινογένης Λοζόφσκι είπε: "Τι ελπίδες έχουμε. Τάχθηκαν στο πλευρό των κορνιλοφικών του Κερένσκι και του Σάβινκοφ. Συγχαρητήρια από τα Σοβιέτ του Τσαρίτσιν. Ανεξίτηλο θα μείνει στο μέτωπό τους το στίγμα της λαϊκής περιφρόνησης και αγανάχτησης. Στην Πετρούπολη το επιτελείο υποτάχθηκε αμέσως στους επιτρόπους του Σμόλνι. Ωστόσο το οπλοστάσιο έμεινε στα χέρια του συνταγματάρχη Ριάμπτσεφ και τους ευέλπιδές του. όλοι απάντησαν με μια φωνή: Προσβολή! Βία! Ελευθερία του Τύπου!. της υπηρεσίας ήταν τα μέλη της Επιτροπής Μπιλ Σάτοφ και Πέτερς. Να πώς άρχιζε μια απ' αυτές τις εκκλήσεις: "Στον πάσσαλο της ατίμωσης! Στις τραγικές στιγμές που περνάει ο εργαζόμενος ρωσικός λαός. Πέντε χιλιάδες λιμενεργάτες των ναυπηγείων Πουτίλοφ χαιρετίζουν τη νέα κυβέρνηση. Το πρωί θα γίνει σύσκεψη όλων των παρατάξεων για να εξετάσει το ζήτημα αυτό. όσο δεν ήταν ποτέ... Είμαστε μονάχοι. Στα νότια και στα νοτιοδυτικά της Πετρούπολης. Σχηματίστηκε καινούρια Κεντρική Επιτροπή του στόλου που υποστηρίζεται από τα θωρηκτά της Βαλτικής και της Μαύρης Θάλασσας.. Πηγαίνοντας στο Σμόλνι όχι μόνο δεν το βρήκαμε εγκαταλειμμένο. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή του ζήτησε όπλα για τους εργάτες κι ο Ριάμπτσεφ μέχρι σήμερα το πρωί συνέχιζε τις διαπραγματεύσεις... Ο γραμματέας των εργοστασιακών επιτροπών Σκρίπνικ με διαβεβαίωσε πως με τον Κερένσκι έρχεται ολόκληρο σώμα. Τους παραδίνουμε στην περιφρόνηση όλων των εργατών. της Σεβαστούπολης. που ήθελαν να πάρουν άδεια αυτοκινήτου ή άδεια εξόδου από την πόλη. και να κοιμηθούμε για πάντα.συμβιβαστές και οι δεξιοί εσέροι πρόδωσαν την εργατική τάξη. Είχαν πυροβολικό. Το Πσκοφ και το Μινσκ διοικούνται από Στρατιωτικές Επαναστατικές Επιτροπές. ανακοινώσεων και διαταγών της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής... Οι κοζάκοι του Κερένσκι ήταν πια κοντά... Ο Πετρόφσκι χαμογέλασε κουρασμένα: "Ισως. Αφησαν τη δουλιά και μας διάβασαν το τελευταίο δελτίο: "Το 179 Σύνταγμα εφέδρων υπόσχεται ομόφωνη υποστήριξη. Στην ατμόσφαιρα πλανιόταν κάποια φανερή ανησυχία.. στο δωμάτιο Νο 17.. οι μενσεβίκοι . αύριο τη νύχτα θα κηρύξουμε απεργία.. του Πιατιγκόρσκ. Το πρόσωπό του είχε κιτρινίσει και τραβηχτεί από την αδιάκοπη αϋπνία. του Παβλόφ και του Τσάρσκογιε Σελό διασπάστηκαν: οι μισοί θέλανε να μείνουν ουδέτεροι κι οι υπόλοιποι.Ο εκπρόσωπος των σιδηροδρομικών δήλωσε: "Χτες στείλαμε σ' όλη τη Ρωσία τηλεγραφήματα προτείνοντας την άμεση κατάπαυση του πολέμου ανάμεσα στα πολιτικά κόμματα και τη δημιουργία κυβέρνησης σοσιαλιστικού συνασπισμού. Από τη Μόσχα τα νέα είναι μπερδεμένα. που ήταν χωρισμένος μ' ένα παραβάν.. Μέσα στο δωμάτιο ο στενός διάδρομος.. Στις πόρτες του φύλαγαν κοκκινοφρουροί. με αφάνταστη αταξία. Σε αντίθετη περίπτωση. διαδίδοντας τις πιο ανόητες φήμες για φανταστικές νίκες αυτού του αποστάτη.. Πλήθη από εργάτες και στρατιώτες έμπαιναν κι έβγαιναν.". χωρίς αξιωματικούς. Στο διάδρομο βρίσκονταν μακριά τραπέζια που ήταν γεμάτα από δέματα εκκλήσεων. Ντροπή και αίσχος στους προδότες του λαού!". μα καταλήφθηκε από τον Ντιμπένκο και από ένα λόχο ναυτών της Κρονστάνδης. Εμείς τους καρφώνουμε στον πάσσαλο της ατίμωσης.

Από την Γκάτσινα τα στρατεύματά μας υποχώρησαν για ν' αποφευχθεί η αιματοχυσία ανάμεσα σ' εμάς και στα παραπλανημένα αδέρφια μας. 28 του Οχτώβρη (1). Οταν βγαίναμε από τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή.βγήκε στους δρόμους κατά δεκάδες χιλιάδες. Η επαγγελματική όμως συνείδηση του οδηγού. Να μεταδοθεί προς όλες τις διοικήσεις των σωμάτων. Και τα ποδήλατα έμειναν εκεί. Και με τα ποδήλατα θα πηγαίνουν οι σύνδεσμοι. ο σοφέρ ήταν μπολσεβίκος και το αυτοκίνητο θα είχε επιταχθεί από κάποιον αστό. Χώνοντας τα χέρια στις τσέπες του τριμμένου παλτού του. 2) Οπου χρειαστεί να σταματήσει η δουλιά στις φάμπρικες και τα εργοστάσια για την εκπλήρωση αυτής της διαταγής. και πως οι στρατιώτες πήραν διαταγή από τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή να υποχωρήσουν. Φυσικά. ο Αντόνοφ. βάδιζαν στους λασπωμένους δρόμους με κατεύθυνση προς Νότο και νοτιοδυτικά. Στην Πετρούπολη επικρατεί ηρεμία. Ο εργαζόμενος λαός . με σκαπάνια. στις 6 η ώρα το πρωί. Στο φτερό του στηριζόταν ένας αδύνατος άνθρωπος με χοντρά γυαλιά. Ο διοικητής της άμυνας της πόλης Πετρούπολης και του τομέα της Πετρούπολης αντισυνταγματάρχης Μουραβιόφ". Από τον πρώην υπουργό Κερένσκι μεταδόθηκε προς όλες τις κατευθύνσεις ψεύτικο τηλεγράφημα ότι τα στρατεύματα της επαναστατημένης Πετρούπολης κατέθεσαν εθελοντικά τα όπλα και προσχώρησαν στα στρατεύματα της πρώην κυβέρνησης. Η πόλη δεν είχε ξαναδεί τέτοιον τεράστιο κι αυθόρμητο ανθρώπινο χείμαρρο. Αντρες.. τους κοζάκους και για να καταλάβουμε έξω από την πόλη πιο ευνοϊκές θέσεις. 5) Να τηρηθεί αυστηρή πειθαρχία και να είστε έτοιμοι να υποστηρίξετε το στρατό της επανάστασης με όλα τα μέσα. με φορτηγά αυτοκίνητα. με λοστούς. Οταν βγήκαμε από το Σμόλνι και βρεθήκαμε στους σκοτεινούς δρόμους απ' όλες τις μεριές σφύριζαν οι σειρήνες των εργοστασίων. είπε δυνατά μερικά λόγια. "Προς όλα τα αχτιδικά Σοβιέτ των εργατών βουλευτών και τις εργοστασιακές επιτροπές. με ρολούς σύρμα. σαν νεκρός. ώστε κι αν ακόμα ο Κερένσκι και οι συνεργάτες του δεκαπλασιάσουν τις δυνάμεις τους. εξεγέρθηκε. την ανέγερση οδοφραγμάτων και την ενίσχυση των συρματοπλεγμάτων. Δόθηκαν οι αναγκαίες διαταγές για να συντριβεί ανελέητα η αντεπαναστατική απόπειρα ενάντια στο λαό και στις καταχτήσεις του. δεν πρόκειται ν' ανησυχήσουμε. με πυροβόλα. που είναι τώρα τόσο σταθερές. Ο στρατός και η κόκκινη φρουρά της επανάστασης έχουν ανάγκη από την άμεση βοήθεια των εργατών. να γίνει αμέσως.Στις αίθουσες ήταν αναρτημένο το παρακάτω δελτίο: "Από το Κράσνογιε Σελό. Τα στρατεύματά μας έχουν έξοχο ηθικό.. όσο μπορεί."Στείλτε το αυτό!" είπε. Εκεί δίπλα βημάτιζε νευρικά μπρος .. με κάρα. Το επαναστατικό προλεταριάτο πρόταξε τα στήθη του να υπερασπίσει την πρωτεύουσα της εργατικής και αγροτικής δημοκρατίας! Μπροστά στην πόρτα του Σμόλνι στεκόταν ένα αυτοκίνητο. της κυβέρνησης των προδοτών. Οι άνθρωποι κυλούσαν σαν ποτάμι. εκνευριστικά. των μεραρχιών και των συνταγμάτων. ανακατωμένοι με τους λόχους των στρατιωτών. γεμάτες ανησυχία. που έκαναν τα κόκκινα μάτια του να φαίνονται πιο κόκκινα.άντρες και γυναίκες . διαπεραστικά. γενικός διοικητής της περιοχής Νικολάι Ποντβόισκι". Διατάσσουμε τα Σοβιέτ των αχτίδων και τις εργοστασιακές επιτροπές: 1) Να προωθήσουν. με φωτεινά νεανικά μάτια. Διαταγή Οι κορνιλοφικές συμμορίες του Κερένσκι απειλούν τα πρόθυρα της πρωτεύουσας.πίσω ένα μεγαλόσωμος αξύριστος ναύτης. Ο σοφέρ διαμαρτυρόταν έντονα. Περπατώντας έπαιζε αφηρημένα μ' ένα τεράστιο πιστόλι από μπλε ατσάλι. Λαϊκός Επίτροπος Λέον Τρότσκι Ο Πρόεδρος της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. Τα θορυβώδη προάστια έβγαλαν έξω τα κουρελιάρικα πλήθη τους. 73 . 3) Να συγκεντρωθεί όλο το αγκαθωτό και απλό σύρμα που υπάρχει στη διάθεσή μας... Δεν υποχωρούν και δεν παραδίνονται τα στρατεύματα του ελεύθερου λαού. Ο Πρόεδρος του Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Πετρούπολης. Ηταν ο Αντόνοφ κι ο Ντιμπένκο. Στα χέρια του κρατούσε κάποιο χαρτί. μεγαλύτερο αριθμό εργατών για το σκάψιμο χαρακωμάτων. γυναίκες και έφηβοι με όπλα. 4) Ολα τα όπλα που έχετε να τα πάρετε μαζί σας. Τα ποδήλατα.. θα ξύσουν το εμαγιέ.. το ίδιο κι όλα τα εργαλεία που είναι απαραίτητα για το σκάψιμο των χαρακωμάτων και την ανέγερση οδοφραγμάτων. με παλάσκες πάνω από την εργατική τους φόρμα. μπήκε στο δωμάτιο χλομός. προς το φράγμα της Μόσχας. Μερικοί στρατιώτες προσπαθούσαν να δέσουν στο μαρσπιέ του αυτοκινήτου δύο στρατιωτικά ποδήλατα. έλεγε. Η κόκκινη Πετρούπολη βρισκόταν σε κίνδυνο! Οι κοζάκοι!.

"Δε θα μπορούσαμε. "Μπορεί να είστε κι ο ίδιος ο διάβολος."τώρα θα σας δώσω διατακτική.. κι εμείς μεταφέρουμε μ' αυτό πολεμοφόδια. σύντροφε". "Το αυτοκίνητο αυτό ανήκει στο Πρώτο Σύνταγμα πολυβόλων. (Μέσα στη φασαρία οι ιδιοκτήτες των ιδιωτικών αυτοκινήτων. Ποιος έχει χρήματα. ο Αντόνοφ ρώτησε πού είναι ο διοικητής των δυνάμεων της κόκκινης φρουράς. Τα τρένα πήγαιναν μόνο ως το Τσάρσκογιε Σελό!. κουνώντας τα τουφέκια. Ο επίτροπος των Ναυτικών ήταν το ίδιο απένταρος. Ο επίτροπος των Στρατιωτικών αναποδογύρισε όλες τις τσέπες του. Φτάσαμε κιόλας. Κοιτώντας από τα παράθυρα βλέπαμε στο πυκνό σούρουπο πλήθη στρατιωτών που βάδιζαν στο λασπωμένο δρόμο προς την πόλη. "Ομως ξέρετε ποιος είμαι. Η διέξοδος βρέθηκε όταν εμφανίστηκε ένα παλιό και σαραβαλιασμένο ταξί με ιταλική σημαία.τέσσερις μέρες και το μέρος δεν ήταν πολύ πλούσιο σε τρόφιμα... "Δε σ' το δίνω!" απάντησε ο στρατιώτης. για τους δυο επιτρόπους.. που το οδηγούσε ένας στρατιώτης.Οταν έστριψαν στη λεωφόρο Νέβσκι το λάστιχο του αυτοκινήτου έσκασε. Δε σας δίνουμε το αυτοκίνητο. μα δε βρήκε ούτε καπίκι. Τον οδήγησαν στο πιο ακρινό σημείο..Οι λαϊκοί επίτροποι των Στρατιωτικών και Ναυτικών υποθέσεων πήγαιναν να επιθεωρήσουν το επαναστατικό μέτωπο. ότι το τρένο πηγαίνει στο θέατρο των πολεμικών επιχειρήσεων. Βλέπαμε τα τραμ να σέρνονται προς το μακρινό προάστιο. Στη λεωφόρο Σουβόροφ κάποιος από τους επιβάτες θυμήθηκε το φαγητό. γεμάτο στρατιώτες που φωτίζονταν από τις φωτιές. όπου μερικές εκατοντάδες εργάτες άνοιγαν χαρακώματα και περίμεναν τους κοζάκους. το ίδιο μου κάνει!" απάντησε ζωηρά ο στρατιώτης.. Σταμάτησαν το αυτοκίνητο. Δε χρειάζεται να πούμε πως ο μοναδικός που βρέθηκε με μολύβι ήταν ο Φοβητσιάρης. "Τι θα κάνουμε. Στη διπλανή διακλάδωση στεκόταν ένα εμπορικό τρένο. "Μήπως έχει κανένας σας κανένα κομμάτι χαρτί. Δεν έχω κανένα λόγο να μην πιστέψω την αφήγηση του Φοβητσιάρη γι' αυτό το ταξίδι. Στα πρόσωπά τους ήταν ζωγραφισμένη η έκφραση ανθρώπων που τραβούσαν συνειδητά στο θάνατο. Παρ' όλα αυτά ένας γνωστός μου Ρώσος.. όπου κι αν βρισκόταν. μισοφοβισμένα . τα κατέγραφαν στα ξένα προξενεία). Αφού διάνυσαν δέκα περίπου μίλια κι έφτασαν στο φράγμα της Νάρβα.". "Αϊ στο διάβολο! δεν έχω μολύβι!".". του είπε ο Αντόνοφ. Αρχισε να ψάχνει στις τσέπες. δε θα μπορούσε κανείς να μαντέψει από την εμφάνιση του βαγονιού μας ότι όλη η Ρωσία διασπάστηκε από τον εμφύλιο πόλεμο σε δυο ανειρήνευτα στρατόπεδα. Σηκώνοντας ψηλά τα κεφάλια. Μακριά πίσω μας.". Γινόταν συζήτηση για την εξέγερση των μπολσεβίκων. Μια και δεν καταφέραμε να μπούμε στο αυτοκίνητο της ανώτατης διοίκησης.. Είχαν μαζί τους κάθε λογής ψώνια και απογευματινές εφημερίδες.. "Στο Σμόλνι βρίσκονται δύο δισεκατομμύρια δεσμίδες". Δεν είχε χρήματα ούτε κι ο σοφέρ. Είχαν αρχίσει τα πρώιμα χειμερινά σούρουπα. προς την κατεύθυνση της Γκάτσινα. "Ποιος θα μου δώσει μολύβι!. "Να επιτάξουμε άλλο αυτοκίνητο!" πρότεινε ο Ντιμπένκο κουνώντας το πιστόλι. τεντώθηκε στο αυτοκίνητο και παρά τις παρακλήσεις που του έγιναν. "Ο στρατός έχει υπέροχο ηθικό. τους δύο συνδέσμους και το σοφέρ". Στο σταθμό του Τσάρσκογιε Σελό ήταν όλα ήρεμα.. Οι σύνδεσμοι επίσης. η νύχτα φωτιζόταν από την ανταύγεια των φώτων της πόλης. απάντησε ο διοικητής. χωρίς μουσική. Το αυτοκίνητο έχει μόνο πέντε θέσεις. Ηταν όλοι τους πολύ νεαροί. στον ίδιο ορίζοντα. για ν' αποφύγουν την επίταξη. χωρίς ταμπούρλα. Στη λεωφόρο Νέβσκι είδαμε να περνούν ένοπλοι κοκκινοφρουροί. Μόνο που δεν έχουμε πυρομαχικά. Ο Ντιμπένκο δεν είχε... φώναξε ο Αντόνοφ. "Πώς πάνε οι δουλιές. Ο Αντόνοφ στάθηκε στη μέση του δρόμου και σταμάτησε κάποιο περαστικό αυτοκίνητο. "Ολα εντάξει.Στο σταθμό δεν ήξερε κανένας πού είναι ο Κερένσκι και πού το μέτωπο. τραβήξαμε για το σιδηροδρομικό σταθμό του Τσάρσκογιε Σελό. Δεν είχαν όλοι λόγχες. Τους ρώτησα με ποιον 74 . που θα τον λέω ο Φοβητσιάρης..μισοπεριφρονητικά. Ο γύρος του μετώπου μπορούσε να διαρκέσει τρεις ." κι ο Αντόνοφ έδειξε το χαρτί που έγραφε πως διορίστηκε γενικός διοικητής όλου του στρατού της Ρωσικής Δημοκρατίας και πως όλοι μαζί κι ο καθένας χωριστά ήταν υποχρεωμένοι να υπακούουν σ' αυτόν χωρίς συζήτηση. άραγε. τους συνόδευε με τα βλέμματα μέσα σε μια παγερή σιωπή. Μόνο εδώ κι εκεί φαίνονταν ομαδούλες στρατιωτών που κουβέντιαζαν σιγανά μεταξύ τους και κοιτούσαν ανήσυχα τον έρημο δρόμο. να πάμε κι μεις μαζί τους.. Ο Φοβητσιάρης αγόρασε τρόφιμα.. σύντροφοι. "Μου χρειάζεται αυτό το αυτοκίνητο". δε θέλησε ν' αδειάσει τη θέση. (1) 10 του Νοέμβρη με το νέο ημερολόγιο. Ο Φοβητσιάρης έδωσε το δικό του μπλοκ.. Απ' αυτό το ταξί κατέβασαν ένα χοντρό πολίτη με πολυτελή γούνα κι η ανώτατη διοίκηση τράβηξε το δρόμο της." ρώτησε ο Αντόνοφ. Σύντ. Συζητούσαν μεταξύ τους. Αν δε γίνονταν αυτές οι συζητήσεις.". Το βαγόνι μας ήταν γεμάτο από χωριάτες που γύριζαν στα σπίτια τους." ρώτησε ο Αντόνοφ. Πάνω από τα κεφάλια τους κυμάτιζε η κόκκινη σημαία που με στραβά χρυσά γράμματα ήταν γραμμένες οι λέξεις: "Ειρήνη! Γη!". βάδιζαν μέσα στην κρύα συννεφιά αστοίχητοι.." "Και βέβαια δεν μπορείτε.. είπε ο Αντόνοφ..". Το πλήθος από τα πεζοδρόμια.

75 . απάντησε ο στρατιώτης. Αιχμαλώτισαν διακόσιους τριακόσιους δικούς μας και σκότωσαν είκοσι πέντε". πως αυτό για το οποίο πολεμάτε. "Ξανά μου άρχισες μ' αυτή την ανόητη συνταγή!" τσίριξε ο φοιτητής. και τι σημαίνουν.."Αυτό ακριβώς". Κι όλος ο απλός λαός μιλάει έτσι. Είναι απλώς αναρχία και ωφελεί μόνο τους Γερμανούς". το πιστεύω". εδώ κι εκεί. Η κατάληξη είναι έτσι: υπάρχουν δύο τάξεις το προλεταριάτο και η αστική τάξη.". Πολύ φτηνότερα και καλύτερα από την Πετρούπολη. Μονάχα τα κουρεία ήταν ολόφωτα και γεμάτα πελάτες και στα λουτρά υπήρχαν ουρές: ήταν σαββατόβραδο. Ο Κερένσκι βέβαια είναι προβοκάτορας. απάντησε με βεβαιότητα ο φοιτητής.. Τους είχαν περικυκλώσει καμιά εκατοστή έμποροι. Στο γειτονικό μας τραπέζι καθόταν ένας Γάλλος αξιωματικός. τον διέκοψε περιφρονητικά ο φοιτητής. Ελεγε πως εκεί επικρατεί ησυχία. Αφού υπάρχουν δύο τάξεις: η αστική τάξη και το προλεταριάτο. Του φάνηκε πολύ βαρύ. Το πρόσωπό του ήταν κουρασμένο από την πνευματική υπερένταση. άκουσαν τα συνθήματα αυτά. Το πλήθος γέλασε. Εμοιαζε σαν τόπος διαλογής ανάμεσα στον παράδεισο και την κόλαση.. απάντησε ο στρατιώτης." μου είπε ένας στρατιώτης. Οι στρατιώτες στέκονταν αμήχανοι σαν παιδιά που τα τιμωρούν άδικα. "Αφού δεν ξέρουμε τι γίνεται.". μα όταν ήρθαν οι κοζάκοι.."Και τώρα είναι εδώ κοζάκοι. Εσείς πρέπει να είστε μεγάλος ήρωας.". υπάλληλοι και φοιτητές.. "Εδώ έγινε μάχη. "Βλέπεις είμαι άνθρωπος αμόρφωτος. φιλαράρο! Ξέρεις όμως πως τον Λένιν τον έστειλαν από τη Γερμανία σ' ένα σφραγισμένο βαγόνι. Δεν άκουσες καμιά φορά για μένα. μας ποιος τα λέει.. Τα αραιά φανάρια έφεγγαν αδύνατα.". Δεν είναι καλό πράγμα ο εμφύλιος πόλεμος." και κούνησε ακαθόριστα το χέρι κατά τη Δύση. Ο. "Εσύ". που μόλις είχε γυρίσει πεζός από την Γκάτσινα. "Οχι. "Οι αμόρφωτοι μουζίκοι σαν και σένα. Την επίθεση την κατεύθυνε ένας ψηλός νεαρός με στολή φοιτητή. συνέχισε με πείσμα ο στρατιώτης. Τραβήξαμε το δρόμο.". "Βλάκα! Εγώ. γιατί αυτοί θα καταστρέψουν τη Ρωσία και την ελεύθερη επανάστασή μας.". σαν τόπος που δεν ανήκε πολιτικά σε κανέναν. απάντησε σοβαρά ο στρατιώτης. Μόνο που νομίζω.. καταλαβαίνω". όπως φαίνεται. αλλά νομίζουμε ότι δεν είναι καλό πράγμα οι Ρώσοι να πυροβολούν τους Ρώσους"... "Δεν άκουσα και να με συγχωρείς. "Δεν μπορώ να πω τίποτα!". Στο διαμέρισμα του σταθμάρχη της υπηρεσίας ήταν ένας ψηλός ευγενικός και αξύριστος στρατιώτης. αδερφέ.. Στην έξοδο του σταθμού στέκονταν δύο στρατιώτες με εφ' όπλου λόγχη. Τι έχεις να πεις τώρα.... απάντησε με πείσμα ο στρατιώτης. είστε άνθρωπος μορφωμένος. υπέρ των Σοβιέτ.. Τα πιστοποιητικά μας από το Σμόλνι του προξένησαν μεγάλο σεβασμό. Δεν είναι έτσι. μόνο που εγώ είμαι αμόρφωτος άνθρωπος!. "Οι κοκκινοφρουροί βρίσκονταν εδώ πριν δύο ώρες. έλεγε προκλητικά. Αφού στον κόσμο υπάρχουν δύο τάξεις: το προλεταριάτο και η αστική τάξη. "Ομως μου φαίνεται πως ο Λένιν λέει ακριβώς εκείνο που ήθελα ν' ακούσω. Πάνω από την πόλη κρεμόταν μια απειλητική βουβαμάρα. "Κατά τη γνώμη μου η υπόθεση είναι ξεκάθαρη. "Και πού είναι τώρα. Οι κοζάκοι ήρθαν νωρίς το πρωί. "Μάλιστα. "πως σηκώνοντας τα όπλα ενάντια στ' αδέρφια σας.".. κι αυτήν τη μέρα όλη η Ρωσία πλένεται και καθαρίζεται. "Καλά.είναι. φύλαγε τον τσάρο!" Ονομάζομαι Βασίλι Γκεόργκιεβιτς Πάνιν. Πήγαμε στην πόλη. Διαβάτες σχεδόν δεν υπήρχαν." απάντησε ταπεινά ο στρατιώτης. αυτό δεν το ξέρετε. Στο μέτωπό του έτρεχε ιδρώτας. "Κι όποιος δεν είναι με τη μία. Φάγαμε θαυμάσια. με το κόκκινο περιβραχιόνιο της Επιτροπής του συντάγματος. Ηταν αναμφίβολα. "Εσείς δεν καταλαβαίνετε. "Τι να σου πω.. Κάπου εκεί. συναντιούνταν αδελφωμένοι οι σοβιετικοί μαχητές με τους κοζάκους. αυτοί οι Ρώσοι!" φώναξε. μόνο δύο τάξεις". δύο χρόνια ήμουν κλεισμένος στο Σλισεμπούργκ για την επανάσταση. "Ε... βρισκόταν όμως σε κάποια σύγχυση. δεν είναι σοσιαλισμός. "Και παλεύω ενάντια στους μπολσεβίκους. "Εσείς. αδερφάκι". Το πρωί ήρθε ο κομισάριος.". Ολο αυτό το πλήθος τους έβριζε και τους φώναζε. "Τι παράξενοι που είναι!. Ο στρατιώτης έξυσε το σβέρκο. "Μάλλον θα έφυγαν μακριά.. "Το ξέρω αυτό το ανόητο παραμύθι!" τον διέκοψε απότομα ο φοιτητής. Φάγαμε στον μπουφέ του σταθμού. γίνεστε όπλο στα χέρια των ληστών και των προδοτών".". Εμείς. με μια υπεροπτική έκφραση στο πρόσωπο. όταν εσύ πυροβολούσες ακόμα τους επαναστάτες και έψελνες το "Θεέ.. Γι' αυτό παπαγαλίζεις!". "Μάλιστα.". σημαίνει ότι είναι με την άλλη.. Ξέρεις πως ο Λένιν παίρνει χρήματα από τους Γερμανούς. "πιστεύεις αληθινά πως ο Λένιν είναι πραγματικά φίλος του προλεταριάτου..". "Νομίζω ότι ξέρετε καλά".. επέτρεψε στην Πετρούπολη". Ακριβώς δεν ξέρω. μα κατόπιν έφυγαν.". "Κι εγώ είμαι μαρξιστής! Σου λέω. κι εγώ είμαι ένας απλός άνθρωπος. Δεν αμφιβάλλω καθόλου πως εκείνο το βράδυ.".τι άλλο να γίνει εκτός από πόλεμο. Η πόλη βρίσκεται στα χέρια του Κερένσκι.. αυτό δεν το ξέρω". Κούνησε μελαγχολικά το κεφάλι. ". "Αχ.

. Και μεις." μας ρώτησε. Ολοι φαίνονταν πολύ εξαντλημένοι.. "Πώς φτάσατε ως εδώ ζωντανοί. Ο συνταγματάρχης έστειλε ευγενικά τον ιπποκόμο του να μας πάει ως το σταθμό. γιατί στα χαρτιά μας πιστοποιούνταν η βαθιά επαναστατικότητά μας.." ρώτησε ευγενικά. Αξαφνα. απάντησε αυστηρά.. "Εμείς κρατάμε την πόλη για τον Κερένσκι". "ήθελα να σας πω για τις άδειές σας. καθώς κοιτάζαμε έναν αστείο μεταλλικό κύκνο που έβγαινε από μια τεχνητή σπηλιά. Οσο για τους αξιωματικούς. "Φύγετε!". Τα φανταχτερά περίπτερα και οι σκαλιστές γέφυρες μόλις διακρίνονταν στο νυχτερινό σκοτάδι. πως ούτε ένας από τους στρατιώτες δεν πρόκειται να πάει με τον Κερένσκι. Σήμερα το πρωί έγινε μάχη κι αύριο το πρωί ξανά θα χτυπηθούν.."." τον ρωτήσαμε. Είχε γεννηθεί στη Βεσαραβία από οικογένεια γάλλων μεταναστών. εμείς. και φυσικά. φτάσαμε σ' ένα μεγάλο και ολόφωτο κτίριο. Ενας στρατιώτης που τριγύριζε εκεί κοντά μας κοίταξε με σκοτεινή περιφρόνηση και χωρίς να βγάλει τα χέρια από τις τσέπες του παντελονιού είπε: "Το Σοβιέτ έφυγε πριν δύο μέρες". Από μέσα ακουγόταν χτύπος σφυριού. όπως βλέπετε. Το στόμα της ήταν γεμάτο καρφιά. "Δεν ξέρω. θα σας δώσω καινούριες άδειες". "Δεν ξέρω. Του έδειξα τα μπολσεβίκικα πιστοποιητικά μας. όμως εκείνη τη στιγμή μας πλησίασαν.. "Τι γίνεται εκεί.". Βλέπετε η πλειοψηφία των στρατιωτών της φρουράς μας είναι μπολσεβίκοι. Σήκωσε τους ώμους. απέναντι από το πάρκο.Τραβήξαμε για το αυτοκρατορικό παλάτι.". μας είπε πως ο διοικητής βρίσκεται κάπου μέσα. "Τι θέλετε. να. Ενας τρομαγμένος παπάς μας έδειξε πού στεγάζεται το Σοβιέτ και κρύφτηκε βιαστικά. προς αυτή την κατεύθυνση". Τρία ολόκληρα χρόνια. ούτε τις στερήσεις.. μας έλεγε. απάντησαν στο τέλος.. Τους πλησίασα και τους ρώτησα: "Ποιοι είστε σεις.. "Και πού είναι οι κοζάκοι.. Δεν πιστέψαμε πως θα γίνει εδώ έστω κάποια μάχη. Στο Τσάρσκογιε Σελό βράζουν τα πολιτικά πάθη." ρώτησε νευρικά ο ναύτης.. "Με τον Κερένσκι είστε ή με τα Σοβιέτ. Ο ιπποκόμος ήταν Νότιος. "Στο δρόμο τώρα είναι πολύ επικίνδυνο. "Είστε υπέρ των Σοβιέτ. απάντησε ένας από τους στρατιώτες. τόσο έρημοι ήταν οι δρόμοι. "Ω. Πλησιάσαμε έναν απ' αυτούς. Ολοι ήταν χλομοί κι αφηρημένοι και ήταν φανερό πως τη νύχτα δεν είχαν κοιμηθεί. μα φαίνονταν φοβισμένοι και κακόκεφοι. Πίσω απ' αυτήν ήταν μια μεγάλη αίθουσα. "Με την ευκαιρία".Οσο πλησιάζαμε προς το πάρκο του παλατιού. Ο σκοπός που στεκόταν στην πόρτα μιας γερτής άσπρης πτέρυγας του κτιρίου. Αν σας πιάσουν θα βρεθείτε μπροστά σε μεγάλο κίνδυνο. Οι πόρτες ήταν κλειδωμένες. δεν είμαι πέρα για πέρα με τον Κερένσκι. "Την Κυριακή το βράδυ θα παίξουν οι ερασιτέχνες". "Για πού. κι έδειξε με το χέρι.. Ο συνταγματάρχης ξερόβηξε. "Τοπική φρουρά". Ομως πολλοί απ' αυτούς δε θέλουν καθόλου να πολεμήσουν. Περάστε από μένα αύριο στις 7 η ώρα.".". Κοίταξαν φοβισμένα και δεν είπαν τίποτα. Περάσαμε κάτω από την αψίδα του μεγάλου ανακτόρου της Αικατερίνης." τους ρώτησα. πήγαν στην Πετρούπολη κι έφεραν πυροβολικό.". Τους έδειξα το πληρεξούσιό μου από το Σμόλνι. Επικράτησε σύντομη σιωπή! Οι στρατιώτες αλληλοκοιτάζονταν με αβεβαιότητα.". "Κανένα μίλι από δω.. ένα γέρο με άσπρα γένια και με στολή γεμάτη παράσημα. "Οχι. Μπορούμε να πούμε. μπήκαμε μέσα στην αυλή και ρωτήσαμε πού είναι το επιτελείο." ρώτησε ο ναύτης. Πηγαίνοντας λίγο πιο πέρα. Γι' αυτό αν θέλετε να δείτε τη μάχη. έτσι ήταν: ολόκληρες βδομάδες αδιάκοπα συλλαλητήρια τους κούρασαν. τα παράθυρα σκοτεινά. "Δε σκέπτομαι ούτε τον κίνδυνο. Ο στρατιώτης άπλωσε φοβισμένα το χέρι κι άνοιξε την πόρτα. δείχνοντας το κτίριο. "Και θα υπερασπίσετε την πόλη απ' αυτούς..". Στην αίθουσα ήταν σειρές από καρέκλες και μπροστά τους υψωνόταν η σκηνή. με προτεταμένα τα όπλα. Ο Κερένσκι θα μπει στην πόλη κατά τις 8 η ώρα". Το Σοβιέτ βρισκόταν στην πτέρυγα ενός από τα παλάτια των μεγάλων πριγκίπων. ένας στρατιώτης κι ένας ναύτης. Μας είπαν πως αυτός ήταν ο συνταγματάρχης. 76 . βρισκόμαστε σε πιο δύσκολη θέση. σιγοκουβέντιαζε ανήσυχα μια ομάδα αξιωματικών. "Θα δοθεί το βράδυ παράσταση. χμ.. "Επομένως είστε με τον Κερένσκι. συνέχισε.. στολισμένη με κόκκινο ύφασμα και κλαριά από έλατα. Ομως έχω να δω αρκετόν καιρό τη φτωχή μου μανούλα. Σήμερα. προσέξαμε πως μας κοίταζαν ύποπτα κι ερευνητικά από το διπλανό παρτέρι. που χωριζόταν σε άνισα μέρη από ένα διπλό τζάμι. Ακουγόταν μόνο το ελαφρό κελάρυσμα του σιντριβανιού. όλοι σχεδόν πέρασαν πια με τον Κερένσκι ή απλώς έφυγαν. ύστερα από τη μάχη. Μας πλησίασε μια παχύσαρκη γυναίκα μ' ένα σφυρί στα χέρια. (Ο συνταγματάρχης ήταν φανερό ότι ταλαντευόταν)."Αχ". όχι αγαπητέ μου!" είπε γελώντας. Γρήγορα κι οι δυο χάθηκαν στο σκοτάδι.. που απλωνόταν κατά μήκοςμεγάλων και σκοτεινών κήπων. Προσπαθήσαμε να ανοίξουμε συζήτηση με το στρατιώτη και το ναύτη. Σε μια άψογη λευκή αίθουσα. Εμεινε κατάπληχτος. Μας έφυγε η καρδιά από τον τόπο. "Είμαστε ουδέτεροι". Μένανε αναποφάσιστοι.". θα διατάξω να σας διαθέσουν ένα δωμάτιο στο ξενοδοχείο των αξιωματικών.

Τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου γύριζαν από στρατώνα σε στρατώνα.. Ελεος! Ολοι ξέρουν πως το Τσάρσκογιε βρίσκεται στα χέρια του Κερένσκι. Στο σταυροδρόμια στέκονταν μονάδες θωρακισμένων. Πήγαμε στο σπίτι. βγάζοντας τα κεφάλια από τους πυργίσκους. Τον περίμεναν κατά το πρωί. προσπαθώντας να οργανώσουν την άμυνα. Κάτι σαν απειλή πλανιόταν στον αέρα.. διηγούμενοι φρικιαστικές ιστορίες για μπολσεβίκικες αγριότητες.. Η πόλη αναταραζόταν νευρικά κι ανήσυχα. Από το σιδηροδρομικό σταθμό της Βαρσοβίας μπορούσε ν' ακούσει κανείς το μακρινό κανονίδι.. ταυτόχρονα καλούν σε αδελφοκτόνο πόλεμο στα μετόπισθεν. Υστερα από μερικά λεπτά πήγε ο Αντόνοφ να κάνει έφοδο. Εδώ βρίσκονταν όλοι οι δημοσιογράφοι. Στις σχολές των ευελπίδων βασίλευε πυρετώδης κίνηση.. Ηταν με ανεβασμένο το ηθικό και δεν πίστεψαν τα λεγόμενά μας για την κατάσταση στο Τσάρσκογιε Σελό.κάτω ακριβώς σαν κύματα. Νωρίς το πρωί. απόλυτα εμπιστευτικά. Οι μορφές τους ήταν αυστηρές και αποφασιστικές. φέρνοντας μαζί τους μια δωδεκάδα αιχμαλώτους. πως η αντεπαναστατική επίθεση θ' αρχίσει τα μεσάνυχτα. όλους τους νοσηλευόμενους στα νοσοκομεία στρατιώτες. Οι ευέλπιδες τον έπιασαν και τον κλείδωσαν σ' ένα μικρό δωμάτιο. Κάθε λογής συνελεύσεις και συλλαλητήρια στους δρόμους και γενικά σε ανοιχτό χώρο απαγορεύονται. πήγε στο τηλεφωνικό κέντρο ένας λόχος ευελπίδων.. που είχαν διωχτεί από το Σμόλνι... Ενας δημοσιογράφος μού ανακοίνωσε. Ενας στρατιώτης. Η αντεπανάσταση άρχισε. *** Στη λεωφόρο Νέβσκι.. Ο πρόεδρος της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής Ν. Σπρώχνονταν και μπερδεύονταν μεταξύ τους κι οι επίτροποι της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής έτρεχαν από τη μια ομάδα στην άλλη. τα ερεθισμένα πλήθη. Σειρήνες αυτοκινήτων. η μια ήταν υπογραμμένη από τον Γκοτς και τον Πολκόβνικοφ και διέταζε όλες τις σχολές των ευελπίδων. που είχαν αναρρώσει. πως οι κοζάκοι βρίσκονταν κιόλας στο Πούλκοβο. Σχηματίστηκε ιδιαίτερη επιτροπή για την υποδοχή του Κερένσκι στο σιδηροδρομικό σταθμό. ακολουθούμενος από έναν μικρό με ένα κουβαδάκι με αλευρόκολλα. Οταν ήρθε ενίσχυση την υποδέχτηκαν με καταιγιστικά πυρά. μέλη του τοπικού Σοβιέτ των κοζάκικων στρατευμάτων. Μου έδωσε δύο εκκλήσεις. και τους ιππότες του τάγματος του Αγίου Γεωργίου να είναι έτοιμοι για πολεμική δράση και να περιμένουν διαταγή από την Επιτροπή Σωτηρίας.. για τη δολοφονία του πρίγκιπα Τουμάνοφ. Κάμποσα άτομα σκοτώθηκαν. παροτρύνοντας. Βάδιζαν μέσα στο σκοτεινό κι έρημο δρόμο.. Μην υποτάσσεστε στην προβοκατόρικη έκκλησή τους! Μην ανοίγετε χαρακώματα! Κάτω τα όπλα! Κάτω οι προδοτικές ενέδρες! Στρατιώτες. που ήταν ντυμένοι με στολή του συντάγματος Σεμένοφ. πριν την αλλαγή της φρουράς. είδα από το παράθυρο του βαγονιού ομάδες στρατιωτών που χειρονομούσαν γύρω από τις φωτιές. ικετεύοντας κι εξορκίζοντας τους στρατιώτες.. Στο όνομα της ελευθερίας. Στην αίθουσα Αλεξαντρόφ του Δημαρχείου. Οι οδηγοί τους μιλούσαν μεταξύ τους. μακρινό κανονίδι. περιπλανιούνταν χωρίς αρχηγούς ομάδες στρατιωτών και κοκκινοφρουρών. Η ατμόσφαιρα ήταν γεμάτη από ανήσυχους θορύβους.. 77 . τη στιγμή που ασχολούνταν με την προετοιμασία αντεπαναστατικής συνωμοσίας. τοιχοκολλούσε μεγάλες ολόλευκες αφίσες: "Η Πετρούπολη και τα προάστιά της κηρύσσονται σε κατάσταση πολιορκίας. μέσα στις ψυχρές πεδιάδες. στρατιώτες και πολίτες της επαναστατικής Πετρούπολης!Οι μπολσεβίκοι.. έμπαιναν κι έβγαιναν βιαστικοί οι κομισάριοι. που πιάστηκαν στο διαμέρισμα αυτού του Σοβιέτ. κινούνται απάνω . Οταν βγαίναμε από το Δημαρχείο συναντηθήκαμε με ένα τμήμα κοκκινοφρουρών. φωνές. Ολη αυτή την ανήσυχη νύχτα. για σφαγές ευελπίδων και βιασμούς γυναικών στα Χειμερινά Ανάκτορα. της γης και της ειρήνης συσπειρωθείτε γύρω από την Επιτροπή Σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης!". μέσα στο κρύο και το σκοτάδι. Ηξεραν το μπολσεβίκικο παρασύνθημα και χωρίς καμιά δυσκολία αντικατέστησαν τη φρουρά. γυρίστε στους στρατώνες! Η σφαγή που άρχισε στην Πετρούπολη είναι ο πραγματικός θάνατος της επανάστασης. Ποντβόισκι". μιλώντας για ειρήνη στο μέτωπο.. γινόταν έκτακτη συνεδρίαση της Επιτροπής Σωτηρίας. Η άλλη ήταν υπογραμμένη από την ίδια την Επιτροπή Σωτηρίας και έγραφε τα παρακάτω: "Προς τον πληθυσμό της Πετρούπολης! Σύντροφοι εργάτες.Γυρνώντας στην Πετρούπολη. για τον τραυματισμό της κοπέλας μπροστά στο μέγαρο του Δημαρχείου..

Ο Κερένσκι.. Στην αυλή της σχολής βρισκόταν ένας Γάλλος αξιωματικός. Ολα τα τμήματα του Σμόλνι είχαν αποσυνδεθεί. Οι στρατιώτες απάντησαν πως παραμένουν ουδέτεροι. Κύκλωσαν το μεγάλο αυτοκίνητο κι άρχισαν να το τρυπούν με τις λόγχες απ' όλες τις χαραμάδες του. που ήταν στη Σχολή Ευελπίδων του Μιχαϊλοφσκι. ήταν σκοτωμένα εφτά άτομα... Οι κοζάκοι απάντησαν πως διστάζουν να κινηθούν γιατί μπροστά στο στρατώνα τους έχει πάρει διάταξη ένα ισχυρό τμήμα ναυτών με δύο πολυβόλα. κι ανάμεσά τους δύο μικρά αγόρια. με σβησμένα τα εξωτερικά φώτα. ακριβώς απέναντι από τη Λουίζα Μπράιαντ. όμως. Οι ευέλπιδες ζήτησαν τηλεφωνικά ενίσχυση... Το τμήμα ζήτησε από τους ευέλπιδες να καταθέσουν τα όπλα μέσα σε είκοσι λεπτά. άνοιξαν πυρά.. Εκείνος έτρεξε στο Δημαρχείο για να συμπληρώσει τους μύθους για τις μπολσεβίκικες θηριωδίες. που καλύπτονταν πίσω από οδοφράγματα φτιαγμένα με βαρέλια. έκανε το μοιραίο λάθος. Ομοβροντίες. το αυτοκίνητο σταμάτησε. Μ' αυτό τον τρόπο. Στα χέρια τους βρίσκονταν πέντε . Οι Αλμπερτ Ρις Ουίλιαμς (1) ήταν στο τηλεφωνικό κέντρο. στη Σχολή Ευελπίδων Βλαντίμιρ πήγε ένα τμήμα στρατιωτών και κοκκινοφρουρών. Μάχη δεν έγινε. ριπές πολυβόλων ακούγονταν από μακριά κι από κοντά. όπου στέκονταν η Λουίζα Μπράιαντ. έστελναν στο τηλεφωνικό κέντρο πολεμοφόδια και τρόφιμα. Μέσα σε μια ώρα ετοιμάστηκαν και προσπάθησαν να επιτεθούν. Μερικοί ναύτες που καλύπτονταν πίσω από ένα σωρό ξύλων. Κάτω από την αψίδα. εξυπηρετούσαν τους ευέλπιδες για σύνδεση και ανεφοδιασμό. Στις 7 το πρωί. 78 . κάτω από τις κωδωνοκρουσίες όλων των εκκλησιών μπήκαν στο Τσάρσκογιε Σελό. Κάτω από τον γκρίζο ουρανό φυσούσε ένας κρύος αέρας που προμηνούσε χιόνι. Οποιαδήποτε κι αν ήταν η επίσημη στάση των συμμαχικών πρεσβειών. Η γαλλική πρεσβεία διέψευσε αμέσως αυτή την είδηση. περνούσε δίπλα τους ένα αυτοκίνητο με τη σημαία του Ερυθρού Σταυρού. Παίρνοντας το κέντρο. ακόμα και με τον Κερένσκι στο Τσάρσκογιε Σελό.. κιβώτια και φύλλα τσίγκου καταμεσής στη λεωφόρο Μορσκόι.. ορισμένοι Αγγλοι και Γάλλοι αξιωματικοί εκείνες τις μέρες είχαν δραστηριοποιηθεί τόσο πολύ. έδινε διαταγές για όλα όσα γίνονταν. πυροβολώντας ενάντια σ' όλους τους περαστικούς. Ανάμεσα στους σκοτωμένους ήταν κι ένας Αγγλος αξιωματικός. μα δε θέλουν να αφοπλιστούν. Αυτό εξόργισε τους στρατιώτες. έστειλε στο 2ο Σύνταγμα Πεζικού του Τσάρσκογιε Σελό διαταγή να καταθέσει τα όπλα. που ήταν δήθεν γεμάτο τραυματίες. όμως... Κυριακή 11 του Νοέμβρη (29 του Οχτώβρη). από τη γωνιά της λεωφόρου Γκρεμπετσκάγια και της Μεγάλης Λεωφόρου. δούλευαν κι ήταν γεμάτοι θεατές. μπορούσες ν' ακούσεις καθαρά τους πυροβολισμούς.. Εφυγε από κει με το αυτοκίνητο του Ερυθρού Σταυρού. οι εφημερίδες ανακοίνωσαν πως στο θωρακισμένο των ευελπίδων πιάστηκε ένας Γάλλος αξιωματικός που τον έστειλαν στο φρούριο του Πετροπάβλοφσκ. Κάνοντας τον κύκλο της πόλης. Οι ευέλπιδες αρνήθηκαν. Ολόκληρες δεκάδες τέτοιων αυτοκινήτων δήθεν του Ερυθρού Σταυρού. οι εμπορικές δουλιές συνεχίζονταν. Αργότερα. και πίσω της τα γκριζόμαυρα νερά του Φιλανδικού Κόλπου. Είχαν περάσει κιόλας οχτώ μήνες που αυτοδιοικούνταν με τις στρατιωτικές τους επιτροπές και τώρα μύριζε πάλι το παλιό καθεστώς. Η πλειοψηφία των ευελπίδων της σχολής Μιχαϊλοφσκι μάχονταν στους δρόμους. Από την κορυφή ενός μικρού υψώματος μπορούσαν να δουν τους χρυσούς οβελίσκους και τους πολύχρωμους τρούλους. που. όμως. αραιοί πυροβολισμοί. όπως φαίνεται. Ο Κερένσκι τους έδωσε δέκα λεπτά προθεσμία να σκεφτούν. έπεσε πάνω σ' ένα απ' αυτά τα θωρακισμένα που κατευθύνονταν από το Ναυαρχείο προς το τηλεφωνικό κέντρο. Απ' αυτή τη στιγμή.. Η σχολή του Πάβλοφ κυκλώθηκε. Στη γωνία της οδού Γκόγκολ.. ώστε να παίρνουν μέρος σαν εμπειρογνώμονες στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Σωτηρίας. όμως... Ενα. ή κρύβονταν στη γωνιά της πλατείας Γκόροχοβ και Ισαάκιεφ. Οι ναύτες δεν το πείραζαν. Το τηλεφωνικό κέντρο κυκλώθηκε από ναύτες.. εκτοπίστηκαν. Τα τραμ κινούνταν όπως πάντα. Καθώς η Λουίζα Μπράιαντ (2) περνούσε δίπλα από την πλατεία Ισαάκιεφ. Τα ξημερώματα. στο Τσάρσκογιε Σελό δεν έμεινε ούτε ένας "ουδέτερος" στρατιώτης. Τα σιδερένια παντζούρια των καταστημάτων ήταν κατεβασμένα.... που απλωνόταν στο μελαγχολικό κάμπο. Ο σοφέρ του αυτοκινήτου καμώθηκε ότι είναι τραυματίας και οι ναύτες τον άφησαν ελεύθερο. Από καιρό σε καιρό. Τα τηλέφωνα δούλευαν. μη δίνοντας σημασία στα πυρά. Ο ίδιος ο Κερένσκι πήγαινε καβάλα σ' ένα άσπρο άλογο. Στις 7 το πρωί. Ακόμα κι οι κινηματογράφοι. Ολη την ημέρα σ' όλα τα σημεία της πόλης γίνονταν συμπλοκές ανάμεσα στους ευέλπιδες και τους κοκκινοφρουρούς. συγκρούσεις ανάμεσα σε θωρακισμένα. Αξαφνα οι ναύτες πήδηξαν με φωνές από τα προκαλύμματά τους και κινήθηκαν προς τα μπρος. το αυτοκίνητο με μερικά τεχνάσματα έφτασε μέχρι το επιτελείο της αντεπανάστασης. οι κοζάκοι.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΟΓΔΟΟ Η αντεπανάσταση Το επόμενο πρωί. Μπρος .. από τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου είπε πως αυτός προσωπικά πέτυχε την απελευθέρωση αυτού του αξιωματικού. όμως αποκρούστηκαν με καταιγιστικά πυρά. Το πολυβόλο του πυργίσκου του θωρακισμένου γύρισε προς όλες τις κατευθύνσεις. ισχυρά τμήματα ευελπίδων κατέλαβαν το στρατιωτικό ξενοδοχείο και το τηλεγραφείο. ύστερα από αιματηρή μάχη. το Δημαρχείο και η Επιτροπή Σωτηρίας βρίσκονταν σε διαρκή τηλεφωνική επικοινωνία μ' όλες τις σχολές των ευελπίδων. την τεράστια γκρίζα μάζα της πρωτεύουσας.έξι θωρακισμένα από τη διαλυμένη αγγλική θωρακισμένη μεραρχία. Υστερα από λίγα λεπτά το πυροβολικό των κοζάκων άνοιξε πυρ ενάντια στους στρατώνες και σκότωσε οχτώ στρατιώτες. Η Πετρούπολη ξύπνησε από τον κρότο των κανονιοβολισμών και από το δυνατό θόρυβο ανθρώπινων βημάτων.πίσω κινούνταν δύο θωρακισμένα αυτοκίνητα. όμως... γαζώνοντας με χαλάζι από σφαίρες τους σωρούς των ξύλων και το πλήθος.. Τα σοβιετικά στρατεύματα κύκλωσαν τη σχολή κι άρχισαν να βάλλουν κατά μήκος του κτιρίου. ξερνώντας φωτιά από τα πολυβόλα.

.. αν τους εγγυούνταν ασφάλεια. δείχνοντας.. Τίποτα δεν μπορούσε να σταματήσει τους κοκκινοφρουρούς. Οι έξι κοπέλες πήγαιναν πέρα . πρότεινε στον Ουίλιαμς να του παραχωρήσει το παλτό του και να του δώσει ό. τις πόρτες και τις ρωγμές των τοίχων. Ούτε λόγος να γίνεται. που πήγαιναν με άσπρη σημαία.1936) .. Πρότειναν ξανά στους ευέλπιδες να παραδοθούν... Σαν μέλη της εργατικής τάξης πρέπει να 'στε ευτυχισμένες. Στην έκκληση απάντησαν ίσαμε εκατό ναύτες. όταν έδιναν φυσίγγια και επέδεναν τους θαρραλέους νεαρούς υπερασπιστές τους. αυτοί όμως σε απάντηση άνοιξαν πυρά και σκότωσαν δύο Σοβιετικούς αντιπροσώπους. βοηθώντας. βρόμικοι μουζίκοι! Αμόρφωτοι! Βλάκες. προσπάθησαν να φύγουν από τη στέγη ή να κρυφτούν στη σοφίτα. Λουίζα Μπράιαντ (1890 . Χιλιάδες στρατιώτες και κοκκινοφρουροί με φωνές και κραυγές όρμησαν από τα παράθυρα... πως οι ναύτες κινήθηκαν προς τον πύργο των μηχανικών. Ηταν έτοιμοι να παραδοθούν. εφόσον θ' απελευθέρωναν τον Αντόνοφ.. "αγροίκος λαός". Οι γραμμές όμως έπρεπε να δουλέψουν: το τηλέφωνο ήταν ζωτικό. Ο επίτροπος του Σμόλνι. για να μην τραβήξουν την προσοχή του πλήθους. οι εφαρμοστές κι οι εργάτες. Η δουλιά γινόταν όπως όπως. Εκείνες είχαν μαζευτεί κατατρομαγμένες στη γωνιά κι όταν ένιωσαν πως βρίσκονταν σε ασφάλεια άφησαν την κακία τους να ξεσπάσει. εξαγριωμένες από τις αποτυχίες και τις απώλειες κατάκλυσαν το κατερειπωμένο κτίριο με θάλασσα από ατσάλι και φωτιά.. Βασανισμένοι. συγγραφέας μερικών βιβλίων για την πάλη των εργαζομένων της ΕΣΣΔ. και σ' εμάς υπάρχει τίποτα το κοινό. Στο τηλεφωνικό κέντρο η αντίσταση συνεχιζόταν ως το βράδυ. Τους δόθηκε η υπόσχεση. σας υποχρέωναν να δουλεύετε δέκα και πάνω ώρες το εικοσιτετράωρο.. φορώντας τα παλτά και τα καπέλα. Προτού προφτάσουν να τους σταματήσουν.. για το σοσιαλισμό. 2.. ταράχτηκαν και στριφογύριζαν στη θέση τους αναποφάσιστοι..τι θέλει. Και υπήρχε μόνο μισή ντουζίνα έμπειρων τηλεφωνητριών. Αυτό έγινε αμέσως..Στις έντεκα και μισή.. απαραίτητο. Μερικοί από αυτούς που στάλθηκαν δεν ξαναγύρισαν πίσω. Ο Κερένσκι έδωσε με το τηλέφωνο διαταγή από το Τσάρσκογιε Σελό να μην κάνουν καμιά διαπραγμάτευση με τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. ματωμένοι οι νικητές ναύτες κι εργάτες μπήκαν στην αίθουσα με τις τηλεφωνικές συσκευές και βλέποντας ξαφνικά τόσες ωραίες κοπέλες. μαλώνοντας. Στις δυόμισι η ώρα οι ευέλπιδες σήκωσαν άσπρη σημαία. Τους άρπαξαν και τους πέταξαν στο δρόμο.. Οι ναύτες και οι κοκκινοφρουροί τα είχαν χάσει ολότελα. Ωστόσο. Στη μάχη έπεσαν πάνω από εκατό στρατιώτες και κοκκινοφρουροί. Ο Αντόνοφ κι ο Ουίλιαμς έβγαλαν λόγο στους νικητές . επιφανής Αμερικανός προοδευτικός παράγοντας και δημοσιογράφος... "Ου!Να χαθείτε. Το Δημοτικό Συμβούλιο έστειλε αμέσως δώδεκα από τα μέλη του για να μοιράσουν την τελευταία έκκληση της Επιτροπής Σωτηρίας.". Οι ευέλπιδες αμύνονταν απεγνωσμένα. ο μικρός Βισνιάκ. τους ευέλπιδες. πολλοί απ' τους οποίους ήταν από τις καλύτερες ρωσικές οικογένειες και πολεμούσαν για την επαναφορά του λατρευτού τσάρου! Ενώ εδώ ήταν όλοι εργάτες και αγρότες. Κάλεσαν εθελοντές. Τότε άρχισε πραγματικός βομβαρδισμός. όταν εμφανίστηκε ένα μπολσεβίκικο τεθωρακισμένο και οι ναύτες έκαναν έφοδο.Αμερικανίδα συγγραφέας. μα τον απείλησαν με λιντσάρισμα. Κι οι κοπέλες με μεγάλη περιφρόνηση εγκατέλειψαν το κτίριο. σ' αυτά τα ζώα. φίλος του Τζον Ριντ. Από σήμερα όλα θα γίνουν διαφορετικά. Μιλούσε πολύ ευγενικά. Αλμπερτ Ρις Ουίλιαμς. Σύντ.". Τους υπόλοιπους. Πρώτ' απ' όλα αποκατάστησαν τη σύνδεση με το Σμόλνι. που ήταν εξαγριωμένοι από τις μεγάλες απώλειες κι οι ευέλπιδες αφέθηκαν ξανά ελεύθεροι. στο δρόμο το πλήθος ρίχτηκε σε μια αυτές τις ομάδες και ξέσχισε ακόμα οχτώ ευέλπιδες.. Ο Ουίλιαμς τούς πρότεινε να μεσολαβήσει. τους στρατώνες και τα εργοστάσια. στρατιώτες κι εργάτες. Σύντ. Υστερα από δύο ώρες ανακοινώθηκε στο Δημαρχείο τηλεφωνικά.ναύτες. ωστόσο όμως γινόταν. κι οι ευέλπιδες χωρίς καμιά φασαρία μεταφέρθηκαν με απόλυτη ασφάλεια στο φρούριο του Πετροπάβλοφσκ και στην Κροστάνδη. ήρθαν τρία πεδινά πυροβόλα. κι οι αγωγοί βούιζαν ξανά. ύστερα έκοψαν την επικοινωνία με το 79 . ούτε μια δε θίχτηκε.δώθε. Οι ίδιοι οι αρχηγοί τους δεν μπορούσαν να σταματήσουν τον τρομερό βομβαρδισμό. Η κυβέρνηση θα μεταβιβάσει το δίχτυ στο υπουργείο των ΤΤΤ. γυναίκα και συνεργάτιδα του Τζον Ριντ.. τσακίστηκαν από τα καταιγιστικά πυρά.. Ο επίτροπος της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. προσπάθησε να το κάνει. Οι σοβιετικές δυνάμεις. "Μέλη της εργατικής τάξης! Σκέφτηκε άραγε ο κύριος αυτός αν ανάμεσα σ' αυτά. Μερικοί απ' αυτούς όμως καθώς είχαν τρομοκρατηθεί. που λεγόταν Κιρίλοφ. "Το τηλεφωνικό δίχτυ βρισκόταν στα χέρια του Δημοτικού Συμβουλίου. "Θηρία! Γουρούνια!". Ούτε μια κοπέλα δεν υπόφερε. τους έστειλαν με συνοδεία στο φρούριο του Πετροπάβλοφσκ κατά μικρές ομάδες.. "Θα μας σκοτώσουν! Θα μας σκοτώσουν!" φώναζαν οι ευέλπιδες.. Σας πλήρωναν από 60 ρούβλια το μήνα. προσπάθησε να πείσει τις κοπέλες να παραμείνουν. Να παραμείνουμε.. Παρέμειναν μόνο οι κατώτεροι υπάλληλοι.". Πόσο ρομαντική τούς φαινόταν η περιπέτειά τους. επειδή πολλοί απ' αυτούς είχαν υποσχεθεί ακόμα από τα Χειμερινά Ανάκτορα να μη σηκώσουν τα όπλα ενάντια στο λαό. Κατατρομαγμένες οι τηλεφωνήτριες έτρεχαν μέσα στο κτίριο. τα θορυβώδικα κύματα των κοκκινοφρουρών που έκαναν έφοδο. έλεγε. 1.. Αμέσως θα ανεβάσουν τις αποδοχές σας μέχρι 150 ρούβλια και θα μειώσουν την εργάσιμη ημέρα.. περίπου διακόσιους. Οι ευέλπιδες πετούσαν από πάνω τους όλα τα διακριτικά κι ένας από αυτούς που είχε αποφασίσει να κρυφτεί. Ολες οι άλλες σχολές παραδόθηκαν χωρίς αντίσταση.. Στους τοίχους της σχολής άνοιξαν μεγάλες ρωγμές. Ακόμα κι αν μας έδιναν χίλια ρούβλια!. μαχαίρωσαν θανάσιμα πέντε ευέλπιδες.. τσίριζαν οι κοπέλες με οργή.. "Σας συμπεριφέρονταν πολύ άσχημα".

ούτε οι μπολσεβίκοι. έλεγε ο Τρουπ. Στη λεωφόρο Νέβσκι. θα κηρύξει απεργία: "Απ' όλες αυτές τις εξεγέρσεις και τις φαγωμάρες που βασανίζουν την πατρίδα. φώναζε κάποιος. κι εκατοντάδες εκπρόσωποι της αστικής τάξης ωρύονταν στα ακουστικά των τηλεφώνων: "Βλάκες! Διάβολοι! Νομίζετε πως αυτό θα τραβήξει πολύ. Αυτός είναι συνασπισμός με "κόμματα". Ενας νεαρός στρατιώτης απαντούσε ζωηρά: "Και ποιος φταίει.. ενάντια στο άλλο κι έτσι να διευκολύνουν τη νίκη των Κορνίλοφ . ανακοίνωναν: καταλήφθηκε η σχολή Βλαντίμιρ. Ολες αφιέρωναν μεγάλο μέρος στο ζήτημα της δημιουργίας μιας καινούριας κυβέρνησης. που μας εκλέξατε. Νύχτωσε... Ο Γκόρκι ήταν γεμάτος ελπίδες ότι το Σμόλνι θα έκανε υποχωρήσεις..".. Οσον αφορά την προσωρινή κυβέρνηση. στρατιωτών και αγροτών βουλευτών. αυτή αποδείχτηκε ήδη εντελώς ανίκανη να κρατήσει την 80 . οι δεξιοί σοσιαλεπαναστάτες και οι καντέ. με σκληρό πρόσωπο. ενάντια στην επαναστατική κυβέρνηση της ειρήνης. ωστόσο όποια πλευρά κι αν επικρατήσει.". Οι κομισάριοι. κι η "Νέα Ζωή". Πολίτες της Πετρούπολης! Εμείς οι μπολσεβίκοι μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου. Από μακριά ακούγονταν αραιοί πυροβολισμοί. Φαινόταν πια πως και το λυσσασμένο Δημοτικό Συμβούλιο είχε κάπως ησυχάσει. στον εμφύλιο πόλεμο. του ψωμιού και της λευτεριάς. εκτός από την αστική τάξη. Η Κεντρική Επιτροπή του κόμματος των σοσιαλιστών . σας κάνουμε γνωστό πως οι δεξιοί σοσιαλεπαναστάτες κι οι καντέ. εκτός από τη συμπάθεια των αστών και τα μισοξεφτισμένα ονόματα.επαναστατών εξέφρασε δυσπιστία στους αρχηγούς της. που σφύριζε δαιμονισμένα ο αέρας. στην αιματοχυσία. Η "Πράβντα" όμως ειρωνευόταν: ". Μια απ' αυτές έγραφε: "Οι μπολσεβίκοι μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου προς τον πληθυσμό της Πετρούπολης: Σ' αυτή την κρίσιμη στιγμή. ένας ψηλός γέρος. ανακατεύτηκαν στην αντεπαναστατική πάλη.. θεωρούμε καθήκον μας να γνωρίσουμε στους εκλογείς μας όλα όσα γίνονται στο Δημοτικό Συμβούλιο και δηλώνουμε ότι διαχωρίζουμε τις ευθύνες μας για όσα θλιβερά πρόκειται να επακολουθήσουν". Η αντεπανάσταση τραβούσε στο χαμό. Στους τοίχους ήταν κολλημένες οι αλαζονικές ανακοινώσεις της Βίκζελ. Στους δρόμους ακουγόταν υπόκωφος κρότος μακρινού κανονιοβολισμού. μιας κυβέρνησης "συνασπισμού". υπάλληλοι και άλλοι όμοιοι μ' αυτούς. ούτε η Επιτροπή Σωτηρίας. ένας αξιωματικός με άσπρο περιβραχιόνιο. Οι κοκκινοφρουροί δε θα μπορέσουν να τα βγάλουν πέρα με τέτοια σύνθετη δουλιά. ούτε οι αγρότες. στην πείνα. σαν να 'χε εξαντληθεί από τους σπασμούς. η "Υπόθεση του Λαού". Η εφημερίδα των εσέρων ζητούσε το σχηματισμό κυβέρνησης στην οποία να μην πάρουν μέρος ούτε οι καντέ. όπως είναι οι σιδηροδρομικές γραμμές. Τη μέρα αυτή κυκλοφόρησαν μόνο τρεις εφημερίδες: η "Πράβντα". πως αν οι διάφορες πλευρές δεν έρθουν σε συμφωνία. που απειλούσε.Δημαρχείο και με τις σχολές ευελπίδων. η συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου κόντευε να τελειώσει. ξέσχιζε από τον τοίχο τις αφίσες. Αντί να εκπληρώσουν τις άμεσες υποχρεώσεις τους οι δεξιοί σοσιαλεπαναστάτες κι οι καντέ μετέτρεψαν το Δημοτικό Συμβούλιο σε στίβο πολιτικού αγώνα ενάντια στα Σοβιέτ των εργατών. το Δημοτικό Συμβούλιο θα είναι πάντα ενάντια τις αυτοδικίες και τα βασανιστήρια. θα τουφεκίσουν τους κινηματίες. Περιμένετε. η Ενωση των σιδηροδρομικών. Μόνο απέναντι από την εκκλησία του Καζάν ήταν μαζεμένο ένα πλήθος και συνέχιζε την ατέλειωτη συζήτηση. "Ο Λένιν δε θα εξαναγκάσει τους Γερμανούς να κλείσουν ειρήνη!". Αργά το βράδυ το γεγονός αυτό διαδόθηκε σ' όλη την πόλη. ούτε και τα στρατεύματα του Κερένσκι. "Το Δημοτικό Συμβούλιο". που θα εκπροσωπούσε όλα τα στοιχεία. που δεν τους ακολουθούν πια ούτε οι εργάτες. θα 'ρθουν οι κοζάκοι!"..Κερένσκι. είναι ο συνασπισμός του επαναστατικού κόμματος του προλεταριάτου με τον επαναστατημένο στρατό και τη φτωχή αγροτιά. Ο Κερένσκι ακόμα δε φαινόταν. Στην αίθουσα Νικολάγιεφσκι..000 κατοίκων. Δίπλα στο Δημαρχείο. Η αριστερή πτέρυγα συμμορφωνόταν με την κατάσταση.. κι αυτό δε θα 'ναι αυτοδικία". Φωνές διαμαρτυρίας ακούστηκαν απ' όλες τις γωνιές της αίθουσας. δεν υπήρχε σχεδόν ούτε ψυχή. ξεχνώντας το καθήκον τους μετέτρεψαν το Δημοτικό Συμβούλιο σε αντεπαναστατική σύναξη. ακόμα κι από τους ίδιους τους καντέ. που την είχαν συνταράξει..". που έφτανε από το Νότο και τα νοτιοανατολικά. να του εξασφαλίσει ψωμί και κάθε αναγκαίο. Νικητές θα βγούμε εμείς. Μερικοί εργάτες. Ο Κουριέρ ανακοίνωσε πως η επιτροπή που στάλθηκε στο σταθμό για να υποδεχτεί τον Κερένσκι πιάστηκε.. που δεν έχουν τίποτα άλλο. Ο καντέ Κονόφσκι. ο ένας ύστερ' απ' τον άλλο. Ο Αυξέντιεφ παραιτήθηκε. Εμείς οι αιρετοί των 183.. στους αντιπροσώπους της. όμως η πόλη ήταν ψυχρή και ήσυχη. "είναι με το μέρος της Δημοκρατίας στην πάλη της ενάντια στη βία και την αυθαιρεσία. ο καταραμένος αστός! Στο διάβολο ο Κερένσκι! Δεν τον θέλουμε! Θέλουμε τον Λένιν!. προσπαθώντας να στρέψουν το ένα μέρος του πληθυσμού. θα σχηματιζόταν καθαρή σοσιαλιστική κυβέρνηση. Εδώ βασίλευε ολοφάνερα η αβεβαιότητα κι η κατάπτωση των δυνάμεων. Για όλα φταίει ο δικός σας ο Κερένσκι. ξέχασαν τα πραγματικά τους καθήκοντα και οδηγούν τον πληθυσμό. Συνασπισμός είναι αυτός που κάναμε εμείς.. βρίζοντας δυνατά.. που το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης έπρεπε να κατευθύνει όλες τις δυνάμεις του για να καθησυχάσει τον πληθυσμό. που στο μεγαλύτερο μέρος αποτελούνται από μερικές ομάδες δημοσιογράφων. νικητές δε θα βγουν ούτε οι μπολσεβίκοι. δήλωσε: "Οταν τα στρατεύματα της νόμιμης κυβέρνησης μπούνε στην Πετρούπολη. μερικοί στρατιώτες και οι άλλοι ήταν έμποροι.

εξουσία...Εμείς αρνούμαστε να δουλέψουμε με οποιοδήποτε κόμμα που δεν έχει εξουσιοδότηση... από κυβέρνηση, που να στηρίζεται στην εμπιστοσύνη όλης της δημοκρατίας...". Ολόκληρο το Σμόλνι τρανταζόταν από την απεριόριστη δραστηριότητα των ανεξάντλητων ανθρώπινων δυνάμεων. Στα γραφεία των επαγγελματικών συνδικάτων ο Λοζόφσκι με γνώρισε με τον αντιπρόσωπο των εργατών της σιδηροδρομικής γραμμής του Νικολάγιεφ, που εξιστορούσε πώς οργάνωσαν μαζικά συλλαλητήρια στα οποία αποδοκίμασαν την ηγεσία τους: "Ολη η εξουσία στα Σοβιέτ!" φώναζε, χτυπώντας με τη γροθιά στο τραπέζι. "Οι αμυνίτες της Κεντρικής Επιτροπής παίζουν το παιχνίδι του Κορνίλοφ. Επιχείρησαν να στείλουν αντιπροσωπεία στο επιτελείο, όμως εμείς την πιάσαμε στο Μινσκ... Το τμήμα μας ζήτησε να γίνει Πανρωσικό συνέδριο, μα αυτοί αρνούνται να το συγκαλέσουν...". Και δω γινόταν το ίδιο, όπως και στα Σοβιέτ και στις στρατιωτικές επιτροπές. Η μια ύστερα απ' την άλλη, οι διάφορες δημοκρατικές οργανώσεις σ' όλη τη Ρωσία, πάθαιναν ριζική και απότομη διάλυση. Στους συνεταιρισμούς είχε αρχίσει η εσωτερική πάλη, οι συνελεύσεις της εκτελεστικής επιτροπής των αγροτών βουλευτών γίνονταν μέσα σε φοβερές λογομαχίες, ακόμα κι ανάμεσα στους κοζάκους άρχισαν ταραχές... Και στο πάνω πάτωμα του Σμόλνι δούλευε χωρίς ανάπαυλα, με υπερένταση, καταφέροντας χτυπήματα, η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Οι άνθρωποι έμπαιναν εδώ φρέσκοι και γεμάτοι δυνάμεις, στροβιλίζονταν σ' αυτή τη φοβερή μηχανή μέρα και νύχτα κι έβγαιναν χλομοί, τσακισμένοι, βραχνιασμένοι και λερωμένοι για να ξαπλώσουν και πάλι εδώ στο πάτωμα και να κοιμηθούν... Η Επιτροπή Σωτηρίας κηρύχτηκε εκτός νόμου. Τα πακέτα και τα δέματα των νέων προκηρύξεων γέμισαν όλο το πάτωμα: "... Οι συνωμότες, μην έχοντας κανένα στήριγμα ούτε στη φρουρά, ούτε στον εργαζόμενο πληθυσμό, βασίζονταν αποκλειστικά στο κεραυνοβόλο χτύπημα. Το σχέδιό τους όμως αποκαλύφθηκε έγκαιρα από τον κομισάριο του φρουρίου Πετροπάβλοφσκ, τον ανθυπολοχαγό Μπλανκονράβοφ, χάρη στην επαναστατική επαγρύπνηση ενός κοκκινοφρουρού, που τ' όνομά του θα γίνει γνωστό. Κέντρο της συνωμοσίας ήταν η λεγόμενη "Επιτροπή Σωτηρίας". Η διοίκηση των στρατευμάτων είχε ανατεθεί στο συνταγματάρχη Πολκόβνικοφ. Την εντολή του την είχε υπογράψει ο Γκοτς, πρώην μέλος της ΚΕΕ που είχε αφεθεί ελεύθερος, δίνοντας το λόγο της τιμής του... Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή, ενημερώνοντας γι' αυτά τον πληθυσμό της Πετρούπολης αποφασίζει: Να συλληφθούν τα πρόσωπα που ανακατεύτηκαν στη συνωμοσία και να περάσουν από στρατιωτικό επαναστατικό δικαστήριο". Από τη Μόσχα ήρθε η είδηση πως οι ευέλπιδες κι οι κοζάκοι κύκλωσαν το Κρεμλίνο και ζήτησαν από τα σοβιετικά στρατεύματα να καταθέσουν τα όπλα. Τα σοβιετικά στρατεύματα συμφώνησαν, όταν όμως έβγαιναν από το Κρεμλίνο, οι εχθροί ρίχτηκαν πάνω τους και τους εκτελούσαν. Τα αδύνατα μπολσεβίκικα τμήματα εκτοπίστηκαν από το τηλεφωνικό και τηλεγραφικό κέντρο. Το κέντρο της πόλης βρίσκεται στα χέρια των ευελπίδων... Ομως γύρω τους συγκεντρώνονται ήδη καινούριες σοβιετικές δυνάμεις. Οι οδομαχίες συνεχώς δυναμώνουν. Ολες οι απόπειρες συμφωνίας απότυχαν... Με το μέρος των Σοβιέτ είναι η φρουρά που αριθμεί δέκα χιλιάδες στρατιώτες και αρκετούς κοκκινοφρουρούς. Με το μέρος της κυβέρνησης είναι έξι χιλιάδες ευέλπιδες, δυόμισι χιλιάδες κοζάκοι και δύο χιλιάδες λευκοφρουροί. Συνεδρίαζε το Σοβιέτ της Πετρούπολης και στο διπλανό δωμάτιο δούλευε η νέα ΚΕΕ, εξέταζε τα διατάγματα και τις αποφάσεις που έφταναν αδιάκοπα από το Σοβιέτ των Επιτρόπων του Λαού, που συνεδρίαζε ένα πάτωμα πιο πάνω. Εδώ εξετάζονταν: η σειρά επικύρωσης και δημοσίευσης των νόμων, ο νόμος για την οχτάωρη εργάσιμη μέρα κι οι "βάσεις του συστήματος της λαϊκής παιδείας", που προτάθηκαν από τον Λουνατσάρσκι. Και στις δύο συνεδριάσεις έπαιρναν μέρος συνολικά μερικές εκατοντάδες άνθρωποι, οι περισσότεροι οπλισμένοι. Το Σμόλνι ήταν σχεδόν άδειο. Μόνον η φρουρά αγρυπνούσε τοποθετώντας πολυβόλα στα παράθυρα, για να μπορεί να ελέγχει με τα πυρά τα πλευρά. Στην ΚΕΕ μιλούσε ο αντιπρόσωπος της Βίκζελ: "Αρνούμαστε να μεταφέρουμε στρατεύματα τόσο της μιας, όσο και της άλλης πλευράς. Στείλαμε στον Κερένσκι αντιπροσωπεία με τη δήλωση, πως αν συνεχίσει την κίνησή του προς την Πετρούπολη, θα κόψουμε όλες τις γραμμές επικοινωνίας του...". Υστερα από συνήθεια, πρότεινε να συγκληθεί συνδιάσκεψη όλων των σοσιαλιστικών κομμάτων για σχηματισμό νέας κυβέρνησης... Ο Κάμενεφ απαντούσε πολύ προσεχτικά. Οι μπολσεβίκοι θα ήταν ευτυχείς να πάρουν μέρος σε μια τέτοια συνδιάσκεψη. Ωστόσο το κέντρο του βάρους του ζητήματος δε βρίσκεται στο σχηματισμό κυβέρνησης, μα στον αν θα δεχτεί αυτή η κυβέρνηση το πρόγραμμα του συνεδρίου των Σοβιέτ... Η ΚΕΕ συζήτησε τη διακήρυξη των αριστερών εσέρων και των σοσιαλδημοκρατών διεθνιστών και έκανε δεκτή την πρόταση για αναλογική αντιπροσώπευση στη συνδιάσκεψη, συμπεριλαμβάνοντας ακόμα τους αντιπροσώπους των στρατιωτικών επιτροπών και τα Σοβιέτ των αγροτών... Στη μεγάλη αίθουσα ο Τρότσκι έκανε απολογισμό των γεγονότων της ημέρας."Προτείναμε στους ευέλπιδες της σχολής Βλαντίμιρ να παραδοθούν", έλεγε. "Θέλαμε ν' αποφύγουμε την αιματοχυσία. Ομως τώρα που το αίμα χύθηκε, υπάρχει μόνο ένας δρόμος: ο αμείλιχτος αγώνας. Το να νομίζει κανείς πως μπορούμε να νικήσουμε με οποιαδήποτε άλλα μέσα, είναι παιδιάστικη αντίληψη. Εφτασε η αποφασιστική στιγμή. Ολοι πρέπει να βοηθήσουν τη Στρατιωτική Επαναστατική

81

Επιτροπή, να την πληροφορήσουν για όλα τα αποθέματα σύρματος, βενζίνας και όπλων... Καταχτήσαμε την εξουσία, τώρα πρέπει να την κρατήσουμε". Ο μενσεβίκος Γιόφε ήθελε να διαβάσει μια διακήρυξη από μέρους του κόμματός του, όμως ο Τρότσκι αρνήθηκε να επιτρέψει "συζήτηση αρχών". "Οι διαφωνίες μας λύνονται τώρα στο πεζοδρόμιο", φώναξε. "Το αποφασιστικό βήμα έγινε. Ολοι μας, και ιδιαίτερα εγώ προσωπικά, παίρνουμε πάνω μας την ευθύνη για όλα όσα θα γίνονται...". Μιλούσαν οι στρατιώτες που είχαν έρθει από το μέτωπο, από την Γκάτσινα. Ενας απ' αυτούς ήταν από τους πρωτοπόρους της 481ης ταξιαρχίας πυροβολικού: "Οταν το μάθουν αυτό στα χαρακώματα θα πουν: να αυτή είναι η κυβέρνησή μας".Ενας εύελπις, από τη Σχολή Ανθυπολοχαγών του Πέτεργκοφσκ, διηγούνταν, πως μαζί με δύο άλλους αρνήθηκαν να πολεμήσουν ενάντια στα Σοβιέτ και πως οι σύντροφοι, γυρνώντας από τη μάχη στα Χειμερινά Ανάκτορα, τον έβγαλαν επίτροπό τους και τον έστειλαν στο Σμόλνι να προσφέρει τις υπηρεσίες του στην πραγματική επανάσταση. Και ξανά στο βήμα ο Τρότσκι, κάπως ξαναμμένος, δίνοντας διαταγές, απαντώντας σε ερωτήματα: "Η μικροαστική τάξη για να τσακίσει τους εργάτες, τους στρατιώτες και τους αγρότες, είναι έτοιμη να 'ρθει σε συμφωνία και με τον ίδιο το διάβολο", είπε. Τις δύο τελευταίες μέρες παρατηρήθηκαν πολλές περιπτώσεις μεθυσιού. "Να μην πίνετε, σύντροφοι! Υστερα από τις 8 η ώρα το βράδυ δεν πρέπει να βγαίνει κανένας έξω, εκτός από κείνους που είναι σκοπιά και πάντα με την εξάρτυση. Πρέπει να ερευνηθούν όλοι οι χώροι όπου υπάρχει η πιθανότητα να βρίσκονται αποθέματα δυνατών ποτών και να καταστραφούν όλα τα οινοπνευματώδη. Κανένα έλεος σ' όποιον πουλάει κρασί...". Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή έστειλε να ειδοποιήσει τους αντιπροσώπους της αχτίδας του Βίμποργκ και κατόπιν τους αντιπροσώπους του εργοστασίου Πουτίλοφ. Εκείνοι ήρθαν βιαστικά. "Για κάθε σκοτωμένο επαναστάτη, δήλωσε ο Τρότσκι, θα σκοτώνουμε πέντε αντεπαναστάτες". Τραβήξαμε ξανά για την πόλη. Το Δημαρχείο έλαμπε από τα φώτα και ολόκληρες μάζες ξεχύνονταν προς τα κει. Στο κάτω πάτωμα ακούγονταν λυγμοί και θλιμμένες φωνές, το πλήθος μαζεύτηκε γύρω από την ανακοίνωση με τον κατάλογο των ευέλπιδων που σκοτώθηκαν στη μάχη, ή, σωστότερα, που υπολόγιζαν ότι σκοτώθηκαν στη μάχη, γιατί πολύ σύντομα, πολλοί απ' αυτούς τους νεκρούς, βρέθηκαν σώοι και αβλαβείς... Πάνω στην αίθουσα "Αλεξαντρόφ", συνεδρίαζε η Επιτροπή Σωτηρίας. Εδώ έβλεπε κανείς χρυσοκόκκινες επωμίδες αξιωματικών, γνωστά πρόσωπα μενσεβίκων και εσέρων διανοουμένων, τραπεζίτες και διπλωμάτες με σκληρά μάτια και με πολυτελή και χωρίς γούστο κοστούμια, παραβρίσκονταν ακόμα και υπάλληλοι του παλιού καθεστώτος και κομψά ντυμένες γυναίκες... Εκαναν αποκαλύψεις οι τηλεφωνήτριες. Η μια μετά την άλλη ανέβαιναν στο βήμα οι φανταχτερά ντυμένες κοπέλες, που μιμούνταν τρόπους κοσμικής συμπεριφοράς, με εξαντλημένα πρόσωπα και με παλιά παπούτσια... Κοκκίνιζαν από ευχαρίστηση καθώς τις χειροκροτούσε το "εκλεκτό" κοινό της Πετρούπολης, οι αξιωματικοί, οι πλούσιοι, οι γνωστοί πολιτικοί παράγοντες. Η μια ύστερα από την άλλη μιλούσε για τα μαρτύριά της στα χέρια του προλεταριάτου και ορκιζόταν να μείνει πιστή στο παλιό που ήταν τόσο γερό και σίγουρο... Στην αίθουσα "Νικολάεφσκι" συνεδρίαζε ξανά το Δημοτικό Συμβούλιο. Ο δήμαρχος αφηγούνταν με πειστικό τόνο πως τα συντάγματα της Πετρούπολης αρχίζουν να ντρέπονται για τις ενέργειές τους, η προπαγάνδα κάνει τη δουλιά της... Εμπαιναν κι έβγαιναν οι απεσταλμένοι. Εφερναν νέα για τις μπολσεβίκικες θηριωδίες και τις δολοφονίες, προσπαθούσαν να σώσουν τους ευέλπιδες, ερευνούσαν... "Οι μπολσεβίκοι", έλεγε ο Τρουπ, "θα νικηθούν με την ηθική δύναμη, κι όχι με τις λόγχες...". Στο μεταξύ στο επαναστατικό μέτωπο δεν ήταν όλα ρόδινα. Ο εχθρός κίνησε θωρακισμένες αμαξοστοιχίες εξοπλισμένες με πολυβόλα. Τα σοβιετικά τμήματα, που αποτελούνταν κυρίως από ανεκπαίδευτους κοκκινοφρουρούς, δεν είχαν ούτε αξιωματικούς, ούτε συγκεκριμένο σχέδιο δράσης. Σ' αυτούς είχαν προσχωρήσει συνολικά πέντε χιλιάδες ταχτικός στρατός. Τα υπόλοιπα τμήματα της φρουράς είτε τηρούσαν την τάξη στην πόλη, είτε δεν μπορούσαν ακόμα ν' αποφασίσουν με ποια πλευρά θα ταχθούν. Στις δέκα το βράδυ ο Λένιν μίλησε στη συνέλευση των εκπροσώπων των συνταγμάτων της φρουράς, κι αυτοί, με συντριπτική πλειοψηφία, αποφάσισαν να πάρουν μέρος στον αγώνα. Σχηματίστηκε επιτροπή από πέντε στρατιώτες - κάτι σαν γενικό επιτελείο - και νωρίς το πρωί τα συντάγματα σε πλήρη τάξη μάχης βγήκαν από τους στρατώνες. Τα συνάντησα, όταν πήγαινα στο σπίτι. Με το ρυθμικό και σταθερό βήμα των παλαίμαχων μαχητών βάδιζαν, λόγχη με λόγχη, σε υπέροχη στοίχιση, στους έρημους δρόμους της καταχτημένης πόλης... Το ίδιο διάστημα στη Σαντόβαγια, στο διαμέρισμα της Βίκζελ, γινόταν διάσκεψη όλων των σοσιαλιστικών κομμάτων, που είχε συγκληθεί για το σχηματισμό καινούριας κυβέρνησης. Ο Αμπράμοβιτς δήλωσε από μέρους των μενσεβίκων του κέντρου, πως δεν πρέπει να ξεχάσουμε το παρελθόν... Ολες οι αριστερές ομάδες και τα κόμματα συμφώνησαν μαζί του. Ο Νταν, από μέρους των δεξιών μενσεβίκων, πρότεινε στους μπολσεβίκους τους παρακάτω όρους ανακωχής: η Κόκκινη Φρουρά πρέπει να παραδώσει τα όπλα και η φρουρά της Πετρούπολης να μπει κάτω από τις διαταγές του Δημοτικού Συμβουλίου, τα στρατεύματα του Κερένσκι να μη ρίξουν ούτε τουφεκιά και να μην πιάσουν κανέναν. Να σχηματιστεί κυβέρνηση από εκπροσώπους όλων των σοσιαλιστικών κομμάτων, εκτός από τους μπολσεβίκους. Ο Ριαζάνοφ και ο Κάμενεφ δήλωσαν από μέρους του Σμόλνι, πως κυβέρνηση συνασπισμού όλων των σοσιαλιστικών κομμάτων είναι παραδεχτή, όμως διαμαρτυρήθηκαν για την πρόταση του Νταν. Οι εσέροι διασπάστηκαν. Η εκτελεστική επιτροπή των

82

αγροτών βουλευτών και οι λαϊκοί σοσιαλιστές αρνήθηκαν κατηγορηματικά να συνεργαστούν με τους μπολσεβίκους... Υστερα από πολλές φασαρίες σχηματίστηκε επιτροπή για την επεξεργασία παραδεχτού σχεδίου... Στην επιτροπή διεξάχθηκε πάλη όλη τη νύχτα, την επομένη μέρα και την επομένη νύχτα. Μια παρόμοια προσπάθεια για συμφωνία είχε γίνει κιόλας στις 9 του Νοέμβρη (27 του Οχτώβρη), με πρωτοβουλία του Μάρτοφ και του Γκόρκι. Ωστόσο τότε αυτή η προσπάθεια απέτυχε. Ο Κερένσκι πλησίαζε, η Επιτροπή Σωτηρίας δραστηριοποιήθηκε πάρα πολύ, κι οι δεξιοί μενσεβίκοι, καθώς κι οι εσέροι και οι λαϊκοί σοσιαλιστές αναπάντεχα εγκατέλειψαν τις διαπραγματεύσεις. Τώρα είχαν τρομάξει με τη συντριβή της ανταρσίας των ευελπίδων... Η Δευτέρα 12 του Νοέμβρη (30 του Οχτώβρη), δεν παρουσίασε τίποτα εξαιρετικό. Τα βλέμματα όλης της Ρωσίας ήταν στραμμένα προς τον γκρίζο κάμπο των προαστίων της Πετρούπολης, όπου όλες οι δυνάμεις της παλιάς τάξης πραγμάτων, που μπορούσαν να συγκεντρωθούν, στέκονταν αντιμέτωπες με την ανοργάνωτη ακόμα νέα, άγνωστη εξουσία. Στη Μόσχα έγινε ανακωχή. Οι δύο πλευρές έκαναν διαπραγματεύσεις και περίμεναν πως θα τελείωσει η υπόθεση στην πρωτεύουσα. Στο μεταξύ, οι αντιπρόσωποι του συνεδρίου των Σοβιέτ που έφυγαν βιαστικά προς όλες τις κατευθύνσεις, μέχρι και τα πιο απομακρυσμένα σημεία της Ασίας, έφταναν στα σπίτια τους κι έφεραν μαζί τους τον αναμμένο δαυλό της επανάστασης. Οι ειδήσεις για τα εκπληκτικά γεγονότα διαδόθηκαν σ' όλη τη χώρα, σαν τα κύματα που απλώνονται σ' όλη την επιφάνεια του νερού κι όλες οι πόλεις και τα μακρινά χωριά κινούνταν και ξεσηκώνονταν. Τα Σοβιέτ και οι Στρατιωτικές Επαναστατικές Επιτροπές ενάντια στα Δημοτικά Συμβούλια, τα ζέμστβο και τους κυβερνητικούς κομισάριους... Οι κοκκινοφρουροί ενάντια στους λευκοφρουρούς... Οδομαχίες και γεμάτες πάθος ομιλίες... Η υπόθεση όμως θα κρινόταν απ' αυτό που θα γινόταν στην Πετρούπολη. Το Σμόλνι ήταν σχεδόν έρημο. Το Δημαρχείο όμως βούιζε από λαό. Ο γερο - δήμαρχος, με την ευγένεια που τον χαρακτήριζε, διαμαρτυρόταν ενάντια στην έκκληση των μπολσεβίκων μελών του Δημοτικού Συμβουλίου. "Το Δημοτικό Συμβούλιο δεν είναι κέντρο της αντεπανάστασης", έλεγε ζωηρά. "Το Δημοτικό Συμβούλιο δεν παίρνει μέρος στην πάλη που γίνεται ανάμεσα στα κόμματα. Τη στιγμή όμως που δεν υπάρχει στη χώρα καμιά νόμιμη εξουσία, το μοναδικό κέντρο της τάξης είναι η αυτοδιοίκηση της πόλης. Αυτό το γεγονός αναγνωρίζεται από τον ειρηνικό πληθυσμό. Οι ξένες πρεσβείες αναγνωρίζουν για επίσημα ντοκουμέντα μόνο όσα είναι υπογραμμένα από το δήμαρχο. Ο Ευρωπαίος από τον ίδιο το χαρακτήρα του δεν μπορεί ν' ανεχθεί άλλη κατάσταση παρά μόνο την αυτοδιοίκηση της πόλης, σαν το μοναδικό όργανο που είναι σε θέση να προστατεύσει τα συμφέροντα των πολιτών. Το Δημαρχείο είναι υποχρεωμένο να δεχτεί όλες τις οργανώσεις που επιθυμούν να στεγαστούν σ' αυτό και γι' αυτό το λόγο το Δημοτικό Συμβούλιο δεν μπορεί να εμποδίσει να κυκλοφορούν στο μέγαρό του κάθε είδους εφημερίδες. Η σφαίρα της δράσης μας είναι πλατιά. Πρέπει να 'χουμε πλήρη ελευθερία κίνησης, τα δικαιώματά μας πρέπει να αναγνωριστούν και από τα δύο μέρη... Είμαστε εντελώς ουδέτεροι. Οταν το τηλεφωνικό κέντρο είχε καταληφθεί από τους ευέλπιδες, ο Πολκόβνικοφ διέταξε να κόψουν όλα τα τηλέφωνα του Σμόλνι, εγώ όμως εναντιώθηκα και τα τηλέφωνα συνέχιζαν να δουλεύουν...". Ακούστηκαν ειρωνικά γέλια από τις μπολσεβίκικες θέσεις και κραυγές αγανάχτησης από τα δεξιά. "Και παρ' όλα αυτά", συνέχισε ο Σρέιντερ, "οι μπολσεβίκοι μας θεωρούν αντεπαναστάτες και μας δυσφημούν στον πληθυσμό. Μας στερούν από τα μεταφορικά μέσα, μας πήραν και τα τελευταία αυτοκίνητα. Δε θα 'ναι δικό μας το φταίξιμο, αν εξαιτίας αυτού αρχίσει στην πόλη η πείνα. Κανενός είδους διαμαρτυρίες δε βοηθάνε...". Ο μπολσεβίκος Κομπόζεφ, μέλος της διοίκησης της πόλης, δήλωσε, ότι αμφιβάλλει, αν η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή επίταξε τα αυτοκίνητα του Δήμου. Αν όμως δεχτούμε πως έγινε κάτι τέτοιο, τότε θα έγινε από ανεύθυνα πρόσωπα και λόγω εξαιρετικής ανάγκης. "Ο δήμαρχος", συνέχισε ο Κομπόζεφ, "λέει πως εμείς δεν έχουμε το δικαίωμα να μετατρέψουμε το Δημοτικό Συμβούλιο σε πολιτική συνέλευση. Ομως καθετί που λέει κάθε μενσεβίκος και εσέρος δεν είναι τίποτα άλλο παρά κομματική προπαγάνδα και στις πόρτες μοιράζουν τις παράνομες εφημερίδες τους, την "Ισκρα", τη "Στρατιωτική Φωνή" και την "Εργατική Εφημερίδα", που παροτρύνουν σε εξέγερση. Τι θα γινόταν αν κι εμείς οι μπολσεβίκοι, αρχίζαμε να μοιράζουμε εδώ τις εφημερίδες μας; Εμείς όμως δεν το κάνουμε γιατί σεβόμαστε το Δήμο. Εμείς δεν επιτεθήκαμε και δε σκοπεύουμε να επιτεθούμε ενάντια στην αυτοδιοίκηση της πόλης. Ομως, μια που εσείς κάνατε έκκληση στον πληθυσμό, είχαμε το δικαίωμα να κάνουμε κι εμείς το ίδιο...". Υστερα από αυτό μίλησε ο καντέ Σίγκαρεφ. Δήλωσε πως δεν μπορεί να υπάρχει κοινή γλώσσα με ανθρώπους που πρέπει απλώς να σταλούν στον εισαγγελέα και να παραπεμφθούν στο δικαστήριο με την κατηγορία της προδοσίας της πατρίδας. Πρότεινε ξανά να διαγράψουν από το Δημοτικό Συμβούλιο όλους τους μπολσεβίκους. Η πρόταση όμως απορρίφθηκε, γιατί ενάντια στους μπολσεβίκους, μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου, δεν μπορούσαν να βρουν κανενός είδους προσωπικές κατηγορίες και στο μεταξύ όλοι αυτοί δούλευαν δραστήρια στα ιδρύματα της πόλης. Τότε δύο μενσεβίκοι - διεθνιστές δήλωσαν πως η έκκληση των μπολσεβίκων μελών του Δημοτικού Συμβουλίου ήταν ανοιχτή έκκληση για πογκρόμ. "Αν ο καθένας που είναι ενάντια στους μπολσεβίκους είναι αντεπαναστάτης", έλεγε ο Πινκέβιτς, "τότε δεν καταλαβαίνω πού βρίσκεται η διαφορά ανάμεσα στην επανάσταση και την αναρχία... Οι μπολσεβίκοι υποκύπτουν σ' όλα τα πάθη των αποχαλινωμένων μαζών, κι εμείς δεν έχουμε τίποτα, εκτός από την ηθική δύναμη. Διαμαρτυρόμαστε ενάντια στη βία και τα πογκρόμ τόσο της μιας, όσο και της άλλης πλευράς. Σκοπός μας είναι να βρεθεί ειρηνική διέξοδος από την κατάσταση που δημιουργήθηκε...".

83

χωρίς να θιχτεί καθόλου. Αν πραγματοποιούσε την απειλή του και υπέβαλε παραίτηση.. στο τραπέζι ήταν πιάτα με ψωμί και ρέγκες. Πραγματικά επιχειρήματα δεν έχουμε. Ακόμα κι αν δεν έρθει ο Κερένσκι το ίδιο κάνει. Ενας εσέρος γνωστός μου.". μας άφησε και μπήκαμε. Είχε πια σουρουπώσει. το μενσεβίκο Χόμπεργκ και τρεις . ο Κερένσκι είναι φταίχτης για όλες τις αμαρτίες της προσωρινής κυβέρνησης". Καταλαβαίνουμε πως δε θα κρατηθούν περισσότερο από μερικές μέρες. παρατήρησα. Ακουσα πως τσακώνονται μεταξύ τους στο Σμόλνι!". δε θέλουν να συγκληθεί Συντακτική Συνέλευση. Και δεν το θέλουν. όλη αυτή η υπόθεση δεν έχει ακόμα ούτε ένα χρόνο.. "Κύριλλε!" φώναξε.". από το υπόγειο βγήκε ένας άλλος ντυμένος με εργατική φόρμα. δεν έχουμε οπαδούς. "Ε.. είπε. τον διέκοψε ο αξιωματικός. ασχολείστε σ' όλη σας τη ζωή με την πολιτική. που καλύπτονται κάτω από τη σκέπη των καντέ. "Ομως γιατί συμμαχείτε με τους καντέ. οι μπολσεβίκοι." τους ρώτησα.. Ηταν μια γυναίκα μεσόκοπη.". Ο αξιωματικός.τέσσερις ανταποκριτές. "Ολα αυτά είναι θαυμάσια". "Τι γνώμη έχετε για τον Κερένσκι. Τα υπουργεία δε θα δουλέψουν. "Ολα εντάξει!" Στην κουζίνα έβραζε ένα σαμοβάρι. άραγε. τότε θα στραφούμε ενάντια στους καντέ. φωνάζοντας οργισμένα. τώρα όμως αισθάνομαι για σας μόνο αποστροφή!". μα ολόκληρη χώρα. Μέσα ακούστηκε θόρυβος. Μα τι να κάνουμε. Ως ένα βαθμό οι μπολσεβίκοι έχουν δίκιο. στην ουσία. αυτή τη στιγμή οι λαϊκές μάζες ακολουθούν τους μπολσεβίκους. Ανοησία!. "Θα επιτραπεί.. Δε μου είπαν τα ονόματά τους κι οι δύο όμως ήταν εσέροι. Πίσω από την κουρτίνα του παραθύρου βγήκε ένας άνθρωπος με στολή αξιωματικού. θα δημιουργούνταν τότε κυβερνητική κρίση.. Δεν μπορούμε να επιστρατεύσουμε ούτε μια φούχτα στρατιώτες.. και να τον βοηθήσουμε να αποκαταστήσει την τάξη". Ωστόσο. "Ω. Η γυναίκα. "Φυσικά. "αυτό δημιουργεί ζήτημα εισδοχής των καντέ στην κυβέρνηση. Η Ρωσία δεν είναι μια πόλη. το ξέρετε κι οι ίδιοι. αφού κοίταξε γρήγορα. "Γιατί δημοσιεύτε στις εφημερίδες σας τέτοια απίθανα ψέματα. "είναι έγκλημα που εσείς.". για την ώρα. "Και εκτός απ' αυτό". Κούνησε το κεφάλι. θ' αναγκαστούν ν' αρχίσουν πάλι από την αρχή. Οι μπολσεβίκοι πετάχτηκαν από τις θέσεις τους. δεκαέξι βδομάδες πριν τη Συντακτική Συνέλευση. 84 . Τους απαντούσαν βραχνιασμένες φωνές γεμάτες μίσος και μανιασμένες χειρονομίες. στην πραγματικότητα όμως εμείς ωφελούμαστε απ' αυτούς. λοιπόν! έλεγαν.". αφού οι μπολσεβίκοι μπορούν να συντριβούν ακριβώς τώρα".. χτύπησε η εσωτερική πόρτα.. Προσπαθούσα πάντοτε να σας συμφιλιώσω με τ' άλλα κόμματα. Στην πόλη συνεχιζόταν η συνηθισμένη ζωή: τα μαγαζιά εμπορεύονταν.. Κι οι δύο ήταν πολύ ευχαριστημένοι που βλέπανε έναν Αμερικανό ανταποκριτή και μου δήλωσαν με σιγουριά πως θα τους τουφεκίσουν ασφαλώς αν πέσουν στα χέρια των μπολσεβίκων. "Θέλετε να πάτε να μιλήσετε μαζί τους. Οταν τσακίσουμε τους μπολσεβίκους. Οι χτεσινές αηδίες είναι μόνο ο πρόλογος εκείνου που προετοιμάζετε μ' αυτές τις προκηρύξεις. Οι καντέ νομίζουν πως αυτοί ωφελούνται από μας.. γι' αυτό κι αποφασίσαμε να υποστηρίξουμε την πιο μεγάλη από τις δυνάμεις που είναι ενάντιά τους: τον Κερένσκι. (σήκωσε τους ώμους). Βγαίνοντας από την αίθουσα συνάντησαν τον αρχιμηχανικό της πόλης... Οι λόγοι είναι ακριβώς οι ίδιοι. όμως. είστε γεννημένοι πολιτικοί. Υστερα άνοιξε ελαφρά η εξωτερική πόρτα και είδαμε ένα γυναικείο πρόσωπο. "Αυτός μας υποχρέωσε να κάνουμε συνασπισμό με την αστική τάξη. να μπουν οι μπολσεβίκοι στη νέα κυβέρνηση. Κι εκεί τι γίνεται! Σήμερα έβλεπα στη γωνιά της Σαντόβαγια.. αυτοί δεν έχουν ανθρώπους που θα μπορούσαν να καθοδηγήσουν μια κυβέρνηση. "Ξέρω πού κρύβεται η Επιτροπή Σωτηρίας". μα σ' εμάς.. Ο δεύτερος τον διέκοψε: "Ολα αυτά που κάνουν οι μπολσεβίκοι είναι καθαρός τυχοδιωκτισμός! Δεν έχουν διανόηση... απάντησε ο άλλος συνομιλητής. Ολοι ήταν πολύ χαρούμενοι. στους δρόμους έκαιγαν οι φωτιές και στα πεζοδρόμια κινούνταν αργά πυκνά πλήθη λαού συνεχίζοντας τις αιώνιες συζητήσεις τους. "Εμείς οι Ρώσοι δεν μπορούμε εύκολα να κάνουμε πολιτικό αγώνα! Εσείς οι Αμερικανοί. Φτάνοντας στη λεωφόρο Νέβσκι.. Εμείς. Αφού ξέρετε πως οι καντέ. στο σπίτι Νο 86.. Αυτοί οι δειλοί μας φοβούνται. Δεν τολμούν να πιάσουν το Δημοτικό Συμβούλιο! Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή τους δεν τολμάει να στείλει εδώ επίτροπο. "Αυτό είναι σύνθετο πρόβλημα". Ο φίλος μου χτύπησε συνθηματικά στην πόρτα του 229ου διαμερίσματος. "Αν θέλουμε να πούμε την αλήθεια. Εξυσε το σβέρκο. που τοιχοκολλήθηκε στους δρόμους και καλούσε το λαό να εξοντώσει τους μενσεβίκους και τους εσέρους". απάντησε: "Το ξέρω.". κι εμείς θέλαμε να το αποφύγουμε αυτό". θα 'χουν ελπίδες για να ρυθμίσουν την ισορροπία των δυνάμεων στη Συντακτική Συνέλευση". αν δεν τους επιτρέψουν. Πρέπει επιτέλους να καταλάβετε πως μας είναι απαραίτητο να δημιουργήσουμε στο λαό μια ορισμένη ψυχική διάθεση.. με τράβηξε στην άκρη. πώς ένας κοκκινοφρουρός προσπαθούσε να πιάσει έναν πιτσιρίκο. με ήσυχη έκφραση στο πρόσωπο. δε θα μπορέσετε να το ξεπλύνετε ποτέ. που ήταν τριγυρισμένη από ψηλά κτίρια. μου είπε."Η προκήρυξη με τον τίτλο "Στον πάσσαλο της ατίμωσης". Τώρα όλα θα κριθούν σε λίγες ώρες. Αυτή τη στιγμή στη Ρωσία υπάρχουν συνολικά δύο κάπως ισχυρά κόμματα: οι μπολσεβίκοι κι οι αντιδραστικοί. μπήκαμε σε μια αυλή..." τους ρώτησα. που πουλούσε τη "Στρατιωτική Φωνή". Ο πιτσιρίκος τον κορόιδευε κατά πρόσωπο και το πλήθος παραλίγο να λιντσάρει το ληστή. δήλωσε ο Ναζάρεφ. Ο ψευτοεργάτης χαμογέλασε ανοιχτόκαρδα..

"Και τώρα τι σκοπεύετε να κάνετε. "Το πρόγραμμά μας. Το χειρότερο όμως απ' όλα ήταν ότι απεργούσαν οι τράπεζες. "Αν οι μπολσεβίκοι είναι έτοιμοι να φτιάξουν εδώ σοσιαλιστικό κράτος.."... Στο Πούλκοβο γίνονται σοβαρές μάχες.. Είχε όψη πολυάσχολου ανθρώπου.. όμως χωρίς τέτοιο τελεσίγραφο. εγώ ήμουν με τους μπολσεβίκους. με ξηλωμένες τις επωμίδες... Βγαίνοντας στη λεωφόρο Νέβσκι πήδησα στο σκαλοπάτι ενός παραφορτωμένου τραμ. Δε θα τους επιτρέψουμε.".... Εκτός απ' αυτό έλεγαν κι ο Κερένσκι έχει μαζί του κοζάκους. Η έκβαση της πάλης εξαρτιέται από την Πετρούπολη.. συνταγματάρχη Πολκόβνικοφ." τους ρώτησα. "Να ποιο είναι: Μεταβίβαση της γης στις αγροτικές επιτροπές. Στο διάδρομο βάδιζε ο μικρούλης. Οταν άρχισαν όλα αυτά. ενώ το Σοβιέτ των επιτρόπων του λαού υποσχέθηκε να δημοσιεύσει τις μυστικές συμφωνίες. "είμαστε ολότελα ανίσχυροι. αλλά τελικά τάχθηκαν ενάντιά μας. δε θα μπορέσουν ούτε και στο εσωτερικό της χώρας. Το τραμ σερνόταν αργά προς το Σμόλνι. Να δοθεί στους εργάτες απόλυτη δυνατότητα συμμετοχής στη διεύθυνση της βιομηχανίας.. Εκεί πρέπει να ρίξουμε γρήγορα όσες δυνάμεις έχουμε.. Αλληλοκοιτάχτηκαν. είδα τυχαία μια ολάνοιχτη πόρτα στο μπάνιο όπου σ' ένα καθισματάκι καθόταν ένας χοντρός αξιωματικός με στολή συνταγματάρχη κι έγραφε κάτι σ' ένα μπλοκ που το στήριζε στα γόνατά του. των ταχυδρομικών και τηλεγραφικών υπαλλήλων. που υποσχέθηκαν να μας υποστηρίξουν. ο Νεράτοφ που διαχειρίζεται αυτές τις υποθέσεις εξαφανίστηκε και πήρε τα χαρτιά μαζί του.. Εγώ είμαι με τον Τσερνόφ. όμως η ΚΕ του κόμματός μου ομόφωνα τάχτηκε ενάντια. Οι τράπεζες όμως είναι κλειστές. Κατόπιν άρχισαν να λένε πως τους κοζάκους τους θεωρούν πάντα γεννημένους εχθρούς της δημοκρατίας. Τι να 'κανα.. αλλά πώς μπορούσαμε να το ξέρουμε αυτό. Αν έρθουν με το μέρος μας αρκετά στρατεύματα του μετώπου.. το βασικότερο κλειδί. μόλις εκδόθηκε νόμος που διατάσσει ν' ανοίξουν αύριο κιόλας. Μέσα σε μια βδομάδα η μπολσεβίκικη κυβέρνηση θα γίνει κομμάτια. κυρίως αξιωματικοί. "Τι γίνεται με τους κοζάκους. Κλέψαν από μας το πρόγραμμα για το αγροτικό ζήτημα. Πρέπει να πληρώσουμε τους μισθούς των σιδηροδρομικών. Κομματική πειθαρχία.". Αναγνώρισα τον πρώην διοικητή της Πετρούπολης. Αλλά κι ο Γκοτς δεν είναι πιο ριζοσπαστικός απ' αυτούς.. Εμειναν μόνο οι ευέλπιδες.. "Θα δείτε ύστερα από λίγες μέρες."."έχει την επίδρασή της. για να πετύχουν την υποστήριξη της αγροτιάς. και πιθανόν εκείνοι να κάνουν το καθήκον τους.". Σχετικά με τις ιδιωτικές τράπεζες. "Η απεργία όλων των υπουργείων". τότε δε θα κάνουμε καμιά συμφωνία με τους μπολσεβίκους. Ολη την ώρα που συζητούσαμε έμπαιναν κι έβγαιναν διάφοροι άνθρωποι. μου είπε ο Μετζίνσκι.. 85 . όταν δήλωσε στο Συμβούλιο της Δημοκρατίας πως έδωσε ήδη διαταγή να συλληφθούν οι μπολσεβίκοι. Δεν έχουμε να φοβηθούμε τίποτα. "Χωρίς χρήματα".. Αν περίμεναν μέχρι τη σύγκληση της Συντακτικής Συνέλευσης. σαν αυτό που έστειλαν οι μπολσεβίκοι προς όλες τις χώρες. γιατί αυτός είναι πραγματικός επαναστάτης. Ο Κερένσκι και ο Αυξέντιεφ μάς ξεγέλασαν. μα νομίσαμε πως θα ήταν καλύτερα να περιμένουμε τη Συντακτική Συνέλευση.. Αν όμως περιμένουμε μια ολόκληρη βδομάδα. Αυτό δεν είναι τίμιο. δούλευε χωρίς ανάπαυση. Υπάρχει η υποψία πως είναι κρυμμένα στην αγγλική πρεσβεία." έλεγε ο αξιωματικός. "Οι κοζάκοι υποχωρούν από το Τσάρκογιε Σελό (θυελλώδη θριαμβευτικά χειροκροτήματα). Ο αξιωματικός αναστέναξε. Μέσα από την αναδιπλωμένη κουρτίνα. που οι Γερμανοί ιμπεριαλιστές θα νικήσουν πέρα για πέρα.. Στην αρχή είπαν πως θα δράσουν.. Το Κρεμλίνο βρίσκεται στα χέρια των ευελπίδων κι οι εργάτες έχουν ελάχιστα όπλα. Η αίθουσα ήταν γεμάτη από ένοπλους ανθρώπους. Φυσικά και μεις θέλαμε να ξεκόψουμε από την κυβέρνηση του Κερένσκι. εμείς σε καμιά περίπτωση δεν μπορούμε να δουλέψουμε μ' αυτούς! Ο Κερένσκι έκανε χοντρό λάθος. ". Οι τραπεζικοί υπάλληλοι σ' όλη τη Ρωσία εξαγοράστηκαν και παράτησαν τη δουλιά... Δραστήρια ειρηνική πολιτική.. διαφορετικά θα τις ανοίξουμε μόνοι μας!".. "Ναι. που για τη σύλληψή του.. Ο Λένιν όμως διέταξε ν' ανατινάξουν τα υπόγεια της Κρατικής Τράπεζας με δυναμίτη. η Κρατική Τράπεζα. Ξέρετε πως ο Λένιν ανακοίνωσε μόλις σήμερα ότι δε θα είχε καμιά αντίρρηση για τη συμμετοχή του Τσερνόφ στην κυβέρνηση.. Αν όχι. μας ανακοίνωσε. Και στο κάτω κάτω λένε "οι μπολσεβίκοι υποσχέθηκαν να μη μας πάρουν τη γη. τότε η εξουσία θα 'πεφτε κατευθείαν στα χέρια τους. Το Σοβιέτ της Πετρούπολης. τότε στη χώρα θα επικρατήσει τέτοιο χάος. "Δεν το κούνησαν ρούπι. έχοντας με το μέρος μας μόνο δύο συντάγματα στρατιωτών. Μπορούσαμε να τους βλέπουμε όταν μπαίνανε και ν' ακούμε τις σιγανές και γρήγορες φωνές τους. "Η υπόθεση δε βρίσκεται στη Συντακτική Συνέλευση!" τον διέκοψε ο αξιωματικός. Αν οι εσέροι μπορούσαν να τραβηχτούν στην άκρη και να περιμένουν. Η σύγκρουση όμως μόλις αρχίζει. Θα κρατήσουμε ουδετερότητα"". Ετσι λόγου χάρη. τότε μπορεί να κάνουμε. αν τους υποστηρίξει το πεζικό. δεν εργάζεται. Οι μπολσεβίκοι δε θα μπορέσουν να εκπληρώσουν αυτές τις υποσχέσεις που έδωσαν στις μάζες. η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή θα έδινε ολόκληρη περιουσία.. Οι πληροφορίες από τη Μόσχα δεν είναι καθόλου ευχάριστες. Να γιατί αρχίσαμε την εξέγερση. Μιλούσε ο Τρότσκι."Μα μήπως τελικά δεν έγινε έτσι. Αποκάλυψε έτσι τα σχέδιά του.. που το πάτωμά του έτριζε από το βάρος των ανθρώπων και ακουμπούσε σχεδόν στο χώμα.".. λεπτεπίλεπτος και κομψός Μεσκόφσκι.

κατεβαίνοντας από το βήμα. Τώρα μιλούσε ο Κάμενεφ. στο προαύλιο του Σμόλνι κατέβηκε τρέχοντας τις σκάλες ο Χόλτσμαν. Σχεδόν στις 3 η ώρα τη νύχτα. να υποχρεώσουμε τους στρατιώτες να συνεχίσουν τον πόλεμο και τρίτο. "Ολα πάνε περίφημα!" φώναξε. ούτε λίγο ούτε πολύ. Μα κανένας δεν τον πιστεύει.... Ο Κερένσκι γεμίζει τα χαρακώματα με παραμύθια πως η Πετρούπολη είναι μέσα στη φωτιά και το αίμα. κοιτάξτε. Αν είναι έτσι το πράγμα.. βγήκε από το δωμάτιο από την πλαϊνή έξοδο και κατευθύνθηκε στο αυτοκίνητο. δεν έχουμε παρά να τους ευχαριστήσουμε.".. Το ακροατήριο ήταν ρευστό: όλη την ώρα άλλαζε και ανανεωνόταν. "Γιατί δεν πάτε κι εσείς εκεί που μάχονται οι κοκκινοφρουροί.". Τώρα που πήραμε την εξουσία και ξεσηκώσαμε όλη τη Ρωσία. Αιώνια η μνήμη σ' αυτούς που πέσαν.. Πότε πότε έμπαιναν στην αίθουσα άνθρωποι. Τρότσκι". Ο ένας στρατιώτης ύστερα απ' τον άλλο. είπε. τα εξής εξωφρενικά πράγματα: πρώτο. Γυρνώντας στο σπίτι από την πλατεία Ζναμιόνσκαγια. λαϊκή. μα το ακατάλυτο γεγονός της κυριαρχίας των εργατών. Η νύχτα της 30 προς 31 του Οχτώβρη θα μπει στην ιστορία. οι μενσεβίκοι ζητούν από μας.. ακούστηκε κάποια απότομη φωνή. διάβασε ο ίδιος φωναχτά: "Χωριό Πούλκοβο. "Αβρόρα" και "Δημοκρατία" αγκυροβόλησαν στο Νέβα και γύρισαν τα πυροβόλα προς τις προσβάσεις της πόλης. ο Κερένσκι αποπειράθηκε να τον τσακίσει με τη δύναμη των κοζάκων. συνέχισε ο Κάμενεφ. Ενα μέρος της Βίκζελ που στεκόταν στο σκαλοπάτι.Στο μέτωπο τα διατάγματα για την ειρήνη και για τη γη προκάλεσαν τεράστιο ενθουσιασμό.. Μπροστά βρίσκεται ακόμα αγώνας. Και το ένα και το άλλο απέτυχαν οικτρά.".. Από την πλευρά μας αυτό είναι αρκετό. κι άλλοι για ν' ανεφοδιαστούν με όπλα και πυρομαχικά.. στους στρατιώτες και τους αφοσιωμένους στο λαό αξιωματικούς! Ζήτω η επαναστατική. οι ναύτες κι οι εργάτες της Πετρούπολης απέδειξαν ότι ξέρουν και μπορούν να υποστηρίξουν με το όπλο στο χέρι τη θέληση και την εξουσία της δημοκρατίας. εξηγούσαν.. Επιστροφή στο παλιό δεν υπάρχει. ελεύθερη ζωή. Το τμήμα του Πούλκοβο με το γενναίο του χτύπημα δυναμώνει την υπόθεση της εργατικής και της αγροτικής επανάστασης. Ολη η χώρα από σήμερα θα πειστεί ότι η σοβιετική εξουσία δεν είναι ένα περαστικό φαινόμενο. Και μου άπλωσε ένα κομματάκι χαρτί που ήταν γραμμένο βιαστικά με μολύβι. Η αστική τάξη προσπάθησε να απομονώσει το στρατό της επανάστασης. Εξιστόρησε την πορεία της συμφιλιωτικής συνδιάσκεψης. Ηταν κάμποσες χιλιάδες ναύτες που πάνω από τα κεφάλια τους υψώνονταν σαν χαίτη οι ξιφολόγχες. να υποχρεώσουμε τους αγρότες να εγκαταλείψουν την απαίτησή τους για γη". παρακαλούσε: 86 . σοσιαλιστική Ρωσία! Εξ ονόματος του Σοβιέτ ο λαϊκός επίτροπος Λ. Οι στρατιώτες. παρότρυναν και υπέδειχναν. Βλέποντας πως δεν μπορούμε να βγάλουμε τίποτα. τι να κάνουμε. Ωρα 2 και 10 τη νύχτα. των κορνιλοφικών. Ακόμα κι ορισμένα τμήματα της Ενωσης των σιδηροδρομικών ψήφισαν ενάντια σ' αυτές τις προτάσεις.. Η απόκρουση του Κερένσκι είναι απόκρουση των τσιφλικάδων. Η απόκρουση του Κερένσκι είναι η επιβεβαίωση του δικαιώματος του λαού για ειρηνική. Δόξα στους αγωνιστές της επανάστασης. Ομως ο δρόμος ανοίχτηκε και η νίκη εξασφαλίστηκε. Ετσι συνεχιζόταν η συνεδρίαση. Το πρόσωπό του ήταν περισσότερο χλομό από το συνηθισμένο. Η προσπάθεια του Κερένσκι να κινήσει τα αντεπαναστατικά στρατεύματα ενάντια στην πρωτεύουσα της επανάστασης αποκρούστηκε αποφασιστικά. σφίγγοντάς μου το χέρι. είδαμε ένα ασυνήθιστο πλήθος να συνωστίζεται στο σιδηροδρομικό σταθμό "Νικολάγιεφ". "απορρίφτηκαν με περιφρόνηση. Η επαναστατική Ρωσία και η σοβιετική εξουσία δικαιολογημένα περηφανεύονται για το τμήμα Πούλκοβο που έδρασε κάτω από τη διοίκηση του συνταγματάρχη Βάλντιν.. "Φεύγω τώρα κιόλας!" απάντησε ο Τρότσκι. "Οι όροι της ανακωχής που προτάθηκαν από τους μενσεβίκους". έπαιρναν το λόγο κι έλεγαν όλα όσα είχαν στο νου και στην καρδιά τους.". "Τηλεγράφημα από το μέτωπο! Ο Κερένσκι τσακίστηκε! Να. Κάποια στιγμή εμφανίστηκε ο Λένιν. εμπόδια και θυσίες. Ο Κερένσκι υποχωρεί. δεύτερο. "ότι τους κλέψαμε το αγροτικό πρόγραμμα. Ερχονταν άλλοι που είχαν τελειώσει τη σκοπιά τους. ο ένας εργάτης ύστερα απ' τον άλλο. Οι αρχηγοί ανέβαιναν με τη σειρά στο βήμα. Τα καταδρομικά "Ολέγκ". Το πρόσωπό του ακτινοβολούσε. που καλούσαν τους άνδρες του ενός ή του άλλου τμήματος να φύγουν για το μέτωπο. Λοιπόν. εμείς προχωράμε.. είπε. Επιτελείο. Μιλάει για σφαγές γυναικών και παιδιών από τους μπολσεβίκους... Η μεγάλη ιδέα της επικράτησης της εργατικής και της αγροτικής δημοκρατίας συσπείρωσε τις γραμμές του στρατού και ατσάλωσε τη θέλησή του. Εδωσε απάντηση στις κατηγορίες των εσέρων: "Μας κατηγορούν". της αστικής τάξης. που ήταν στη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. των στρατιωτών και των αγροτών. ψωμί και εξουσία. είτε τραυματίες. να τους δώσουμε την εξουσία. Περιτριγυρισμένος από αφοσιωμένους φίλους. γη. όταν φεύγαμε πια.

Δεν μπορούμε να σας μεταφέρουμε στη Μόσχα όπου γίνεται φοβερός εμφύλιος πόλεμος. Σ' αυτήν στέκονταν δύο ή τρεις ελεγκτές.". σύντροφοι!" φώναξαν. "Εμείς θα σας μεταφέρουμε στη Μόσχα.. Δε μεταφέρουμε κανενός τα στρατεύματα.. Η πλατεία έβραζε και τρανταζόταν από αγανάχτηση. στο Βλαδιβοστόκ. "Ελάτε δω. όπου θέλετε! Ζήτω η επανάσταση!". Ξαφνικά άνοιξε φαρδιά μια άλλη πόρτα του σταθμού. ο θερμαστής ή κάποιος άλλος. 87 . Εμείς είμαστε ουδέτεροι. δεν μπορούμε να σας μεταφέρουμε στη Μόσχα. Οι ναύτες άρχισαν να κινούνται προς τα μπρος."Σύντροφοι.

η ασφάλεια. Τα επιτιθέμενα τμήματά μας κατέλαβαν τη βορειοανατολική πλευρά του Τσάρσκογιε Σελό και το σταθμό Αλεξαντρόφσκ. τα μεταλλεία της Σιβηρίας και.. "Υστερα από σκληρή μάχη τα τμήματα του αποσπάσματος του Πούλκοβο. Προς όλα τα σημεία που γινόταν η επίθεση. κι έτσι άρχισε! Οι ομάδες αυτές κινήθηκαν κατά κει που γινόταν η μάχη.. επειδή προσχωρούσαν σ' αυτά διάφορες σκόρπιες ομάδες που αποτελούνταν από στρατιώτες.. τέλος. Οι ανεκπαίδευτοι εργάτες χύθηκαν απάνω στην κοζάκικη λάβα και πέταξαν τους κοζάκους από τις σέλες. για να εκφραστούμε με τα λόγια του Καρλάιλ. Τους διοικητές τους είχαν εκλέξει αυτοί οι ίδιοι. νίκησαν ολοκληρωτικά τις αντεπαναστατικές δυνάμεις. Τι συνέβηκε.. να καταλάβει το Πάβλοφσκ. καθώς επίσης και με το επιτελείο του διοικητή της άμυνας της Πετρούπολης. όταν τέλειωσαν τα πυρομαχικά τους. Τη στιγμή αυτή οι πολύμορφες και διαφορετικές τάσεις της θέλησης των πολλών συγχωνεύτηκαν σε μια μόνο θέληση. ξεχύνονταν αυθόρμητα τεράστιες μάζες ανθρώπων. Τα τμήματα των εργατών που βάδιζαν στις κεντρικές αρτηρίες.Κατόπιν. παρατώντας το πυροβολικό. άνθρωπο ικανό. οι τσιφλικάδες. που πειθαρχούσε στη διοίκηση που ο ίδιος εξέλεξε. Διατάσσω το απόσπασμα του Πούλκοβο να καταλάβει το Τσάρσκογιε Σελό και να οχυρώσει τις προσβάσεις του. στο Κράσνογιε Σελό είχαν σχηματιστεί προσωρινά αποσπάσματα. χωρίς να δώσει καιρό στον εχθρό να καταστρέψει τον κυβερνητικό σταθμό ασυρμάτου. Στο Κόλπινο. οι νικητές του Βαλμί και του Βεϊσεμπούργκ (1). Το απόσπασμα διατηρεί στενή σύνδεση με τα αποσπάσματα του Κόλπινο και του Κρασνοσέλσκι. Η γενική διοίκηση ανατέθηκε στον πατριώτη συνταγματάρχη Μουραβιόφ.. που τους υπέδειχναν ποια θέση να πιάσουν και τι να κάνουν. να παρακολουθείται άγρυπνα (2). κάποιες μάζες λαού.. Τους υποδέχονταν οι επίτροποι. 88 . Ο ανώτατος διοικητής των στρατευμάτων που δρουν ενάντια στα αντεπαναστατικά τμήματα του Κερένσκι. οπωσδήποτε. που τους είχε συνεπάρει η οργή.. ούτε πυροβολικό. ο καθαρός παγωμένος αέρας γέμισε από τους ήχους της μάχης. στα προάστια της Πετρούπολης γύριζαν άσκοπα. οι κοζάκοι. Την Κυριακή το βράδυ οι κομισάριοι της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής γύρισαν από το μέτωπο γεμάτοι αποφασιστικότητα κι η φρουρά της Πετρούπολης εξέλεξε πενταμελή Επιτροπή. Αρχισαν ν' ανταλλάσσονται άταχτοι πυροβολισμοί που συνοδεύονταν από προτάσεις για παράδοση.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΑΤΟ Η νίκη ΔΙΑΤΑΓΗ ΑΡ. να το οχυρώσει από τη νότια πλευρά και να καταλάβει τη σιδηροδρομική γραμμή μέχρι το σταθμό Ντνο.. Απάνω από τον ψυχρό κάμπο. οι μαυροεκατονταρχίτες και πίσω τους διαφαίνονταν ο τσάρος. που όμως έπρεπε. Ο προλεταριακός στρατός κινήθηκε προς τα μπρος σε μακριά κομματιασμένη παράταξη και μπήκε στο Τσάρσκογιε Σελό. σημαίνει"θρίαμβος και χρυσός αιώνας χωρίς τέλος". πυροβολικού και αρκετά θωρακισμένα. άταχτα τμήματα. που παρουσιάστηκαν άγνωστο από πού. ούτε συνήθεια στρατιωτικής πειθαρχίας. όρμησαν με τις λόγχες. Μόλις δύο μέρες πριν. Ο εξεγερμένος λαός παραμερίζει με δικό του τρόπο τους στρατιωτικούς τύπους.. Ποτέ δεν μπορούν να λησμονηθούν οι ντυμένες στα κουρέλια στρατιές της γαλλικής επανάστασης. Δεν είχαν ούτε τρόφιμα.. από τρεις στρατιώτες και δύο αξιωματικούς. η απέραντη και φοβερή απειλή των Γερμανών. 1 Προς τα τμήματα του αποσπάσματος του Πούλκοβο 31 Οχτώβρη 1917. αντισυνταγματάρχης Μουραβιόφ". που εγκατέλειψαν άταχτα τις θέσεις τους και κάτω από την προστασία του Τσάρσκογιε Σελό υποχωρούν προς το Πάβλοφσκ ΙΙ και την Γκάτσινα. Τι συνένωσε αυτές τις μάζες των κοκκινοφρουρών και των στρατιωτών. χωρίς διοικήσεις. στο Ομπουχοφ. πριν από τα μεσάνυχτα. Νίκη. Ενάντια στα Σοβιέτ συνενώθηκαν οι ευέλπιδες. Τώρα αυτός ο σταθμός μετέδιδε σ' όλο τον κόσμο θριαμβευτικούς ύμνους νίκης. ώρα 9 και 38 βραδινή. ιδιαίτερα προς την κατεύθυνση της Γκάτσινα. συνεχίζοντας την κίνησή του. στο Πούλκοβο. που δεν είχαν ούτε οργάνωση. ρίχτηκαν σαν κύματα ξαφνικά απάνω στον εχθρό. Αυτή ήταν δική τους μάχη για το δικό τους κόσμο. κοκκινοφρουρούς. οι κοζάκοι κλονίστηκαν και το 'σκασαν. ναύτες..Τα ξημερώματα εμφανίστηκαν έφιππες ομάδες κοζάκων ανιχνευτών του Κερένσκι. το μαχητικό της επιτελείο. Τρίτη πρωί. οι ευγενείς. στρατό ικανό ν' αντέξει και ν' αποκρούσει το χτύπημα του πυροβολικού και του κοζάκικου ιππικού.. ούτε αξιωματικούς και τους μετέτρεψε σε στρατό. καθώς και τμήματα διαφόρων συνταγμάτων πεζικού. ιππικού. σε σκληρή μάχη κοντά στο Τσάρσκογιε Σελό. Τη Δευτέρα. μου αφηγήθηκαν πως οι ναύτες.. Το απόσπασμα να πάρει όλα τα μέτρα για να σταθεροποιήσει τις θέσεις που κατέλαβε ανοίγοντας χαρακώματα και άλλα αμυντικά έργα. που διαρκώς μεγάλωναν. Τους άκουσαν οι ξεκομμένες ομάδες που ήταν συγκεντρωμένες και περίμεναν γύρω από τις φωτιές.. Μέσα από το σκοτάδι. ούτε κανένα οποιοδήποτε σχέδιο δράσης. Στα δεξιά μας βρίσκεται το απόσπασμα του Κόλπινο και στα αριστερά μας το απόσπασμα του Κρασνοσέλσκι. ο επαναστατικός στρατός εξόντωσε τα αντεπαναστατικά στρατεύματα του Κερένσκι και του Κορνίλοφ. "Προς όλα τα Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών Στις 30 του Οχτώβρη. Πολεμιστές που πήραν μέρος σ' αυτές τις μάχες. που ήταν καθαροί και αμόλυντοι από το αντεπαναστατικό μίασμα. επιτάχυναν το βήμα τους.

Η κοζάκικη κυβέρνηση του Νοβοτσερκάσκ τηλεγράφησε στον Κερένσκι: "Η στρατιωτική κυβέρνηση των τμημάτων του Ντον προσκαλεί την προσωρινή κυβέρνηση και τα μέλη του Συμβουλίου της Ρωσικής Δημοκρατίας. άπλυτοι. από καράβια που βρίσκονταν στην ανοιχτή θάλασσα έφταναν τα χαιρετιστήρια στην Πετρούπολη. φώναξε χαμογελώντας εύθυμα ο σκοπός. να 'ρθουν στο Νοβοτσερκάσκ.. Μπαίνοντας στην αυλόπορτα από τις μακρουλές ξύλινες γεφυρούλες. Στη μάχη του Βεϊσεμπούργκ το 1794 τα γαλλικά επαναστατικά στρατεύματα. όταν τα εθελοντικά τμήματα του γαλλικού επαναστατικού στρατού τσάκισαν τα πρωσικά στρατεύματα που επιτίθονταν ενάντια στο Παρίσι και τα υποχρέωσαν να υποχωρήσουν. Σύντ. Οι ευέλπιδες κι η ταξιαρχία πυροβολικού μάχονται ενάντια στην μπολσεβίκικη φρουρά. Νέα από την επαρχία. όπου βρίσκονταν οι μεγάλες τράπεζες και τα εμπορικά καταστήματα. Τα 'χε γράψει προτού να ξαπλώσει στο πάτωμα.ένας ή κατά ομάδες. Εκεί ήταν ακόμα ένα αντίγραφο του τελευταίου δελτίου της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. κάτω από την ουσιαστική διοίκηση του Σεντ ..". Τα τετράγωνα. (1) Ο συγγραφέας έχει υπόψη του την ιστορική μάχη στο Βαλμί. Ηταν ο νικηφόρος στρατός του προλεταριάτου. με αίτημα την εφαρμογή των νόμων που ψηφίστηκαν τον Ιούνη του 1917 από το σοσιαλιστικό σέιμ. από συντάγματα και στρατιές. Το πελώριο κτίριο σαν να 'χε νεκρωθεί. κοιμούνταν τόσοι άνθρωποι.. είδα να πέφτουν από τον γκρίζο και ήσυχο ουρανό οι πρώτες χιονονιφάδες. Από χιλιάδες φάμπρικες και εργοστάσια. που φύλαγε στην πόρτα. "Να βομβαρδίσουν το Κρεμλίνο"! φώναζαν οι μικροαστοί. και να μην επιτρέψουν άλλους παρόμοιους τυχοδιωκτισμούς που απειλούν τις καταχτήσεις της επανάστασης και το θρίαμβο του προλεταριάτου. Εργάτες και στρατιώτες.. βυθισμένοι σ' ένα βαθύ ύπνο. Στις μέρες της κορνιλοφικής ανταρσίας πέρασε με τους αριστερούς εσέρους. Κοίταξα τριγύρω. το διοικητήριο και το ξενοδοχείο "Μετροπόλ"... θα βομβαρδιστεί. στις 20 του Σεπτέμβρη του 1792. "Ωραία!". καθώς και κάθε ένοπλη αντίσταση στις σοβιετικές αποφάσεις θα καταπνιγούν σκληρά. Τελικά πρόδωσε τη σοβιετική εξουσία. Ζήτω ο επαναστατικός στρατός Μουραβιόφ".Ζιστ. Ηλεκτρικό φως δεν υπάρχει. Στη Φινλανδία γίνονταν επίσης ταραχές. Ταυτόχρονα. γυρισμένο ανάποδα και κάποιος στρατιώτης είχε γράψει με κακογραμμένα γράμματα μερικά λόγια και τα ονόματα των συντρόφων τους που έπεσαν στη μάχη ενάντια στον Κερένσκι. Το φύλλο ήταν λερωμένο σαν να 'χαν πέσει απάνω του δάκρυα. "Δε θα τολμήσουν!". Ξαφνικά άκουσα κάτι παράξενους υπόκωφους ήχους. αν μπορούν. αναμαλλιασμένοι.. Στον πάγκο ήταν το κρύο λερωμένο σαμοβάρι και γύρω του μια μάζα από άπλυτα ποτήρια. λερωμένοι και λασπωμένοι. Μοσκβίν 89 . Αλεξέι Βινογκράντοφ Δ. όπου υπάρχει η δυνατότητα να οργανωθεί η πάλη ενάντια στους μπολσεβίκους.. από αγροτικές ενώσεις.. Σύντ. Το Νίζνι Νόβγκοροντ διοικείται από το Σοβιέτ. χαιρετιστήρια προς την κυβέρνηση του λαού. *** Νωρίς το πρωί ξεκίνησα για το Σμόλνι. Ο εμφύλιος πόλεμος άναψε από τη Βολογκντά ως την Τσιτά της μακρινής Σιβηρίας.. "Χιόνι".. Το Σοβιέτ του Χέλσινγκφορς και η Τσεντρομπάλτ (Κεντρική Επιτροπή του στόλου της Βαλτικής) κήρυξαν από κοινού την περιοχή σε κατάσταση πολιορκίας και δήλωσαν πως κάθε απόπειρα να εμποδιστεί η δράση των μπολσεβίκικων τμημάτων. που ήταν αγκυροβολημένα στο λιμάνι της Σεβαστούπολης. Κατά μήκος του τοίχου στο πάτωμα κοιμούνταν άνθρωποι. το οποίο διαλύθηκε από τον Κερένσκι.Εξ ονόματος της επαναστατικής κυβέρνησης καλώ όλα τα έμπιστα συντάγματα ν' αποκρούσουν τους εχθρούς της επαναστατικής δημοκρατίας και να πάρουν όλα τα μέτρα για τη σύλληψη του Κερένσκι.. Το σοβιετικό πυροβολικό βομβαρδίζει από την πλατεία Σκόμπελεφ το Δημαρχείο. Πολλοί είχαν σχισμένους και ματωμένους επιδέσμους. Ο αέρας ήταν ανυπόφορα βρόμικος. που με δυσκολία μπορούσες να περάσεις. κείτονταν ένας . Απάνω στον μπουφέ. η ένωση των φινλανδικών σιδηροδρόμων κήρυξε σ' όλη τη Φινλανδία γενική απεργία. Εκεί δίπλα ήταν ακουμπισμένα τα τουφέκια και οι ταινίες με τα φυσίγγια. Στη Μόσχα άρχισαν ξανά άγριες μάχες. Οι ευέλπιδες κι οι λευκοφρουροί κρατούν το Κρεμλίνο και το κέντρο της πόλης. απειλώντας ότι σε αντίθετη περίπτωση. Το τελευταίο δελτίο ανέφερε ότι η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή ζήτησε με τελεσίγραφο από την επιτροπή της κοινωνικής ασφάλειας (1) την άμεση παράδοση του Κρεμλίνου. Από τα ιδρωμένα τζάμια μόλις περνούσε το αδύνατο φως. Στο Καζάν διεξάγονται οδομαχίες.. κι από το Πσκοφ ως τη Σεβαστούπολη στη Μαύρη Θάλασσα. αδιαφορώντας για όλα. ανάγκασε τους αξιωματικούς να ορκιστούν επίσημα πίστη στη νέα κυβέρνηση. τσάκισαν τον αυστριακό στρατό και τον πέταξαν έξω από τα σύνορα της Γαλλίας. Στο εσωτερικό οι μακρινοί σκοτεινοί διάδρομοι κι οι ψυχρές αίθουσες φαίνονταν άδειες. τα τηλέφωνα δε δουλεύουν.. οι αστοί κρύφτηκαν στα υπόγεια. Πριν περάσει με το μέρος των Σοβιέτ ήταν οπαδός του συνθήματος "Πόλεμος ως την τελική νίκη". στις μεγαλουπόλεις και στα μικρά χωριουδάκια. βάζονται καταιγιστικά με πολυβόλα. όμως απ' όλες τις μεριές επιτίθενται ενάντιά τους τα στρατεύματα της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. (2) Ο Μουραβιόφ δεν είχε σταθερές πολιτικές πεποιθήσεις. Στην οδό Τβερ και Νικίτιν καταστράφηκε η άσφαλτος κι η χαλικόπετρα χρησιμοποιήθηκε για την ανέγερση χαρακωμάτων και οδοφραγμάτων. Στη Σεβαστούπολη η εξουσία καταλήφθηκε από το τοπικό Σοβιέτ. Η μεγαλειώδης συγκέντρωση των ναυτών των πολεμικών πλοίων.

. Ετσι λόγου χάρη. ναύτες.. Οταν οι δουλιές μας πήγαιναν άσχημα. εκτός από τα τμήματα του Ρουμάνικου Μετώπου. *** Μόνο η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή αγρυπνούσε και δούλευε ακόμα. που βρισκόταν σε μια χαώδη κατάσταση από την απεργία των υπαλλήλων... στρατιώτες. Λεόνσκι Δ. για τα οποία δεν έχουμε ακόμα πληροφορίες. που κράτησε όλη τη νύχτα. Και ξέρετε. μου είπε.. Βοσκρεσένσκι Δ.. όπως διέταξε η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Πήγα στην Κρατική Τράπεζα για να δω τον καινούριο επίτροπο. όλα αυτά έγιναν επειδή νικήσαμε..". "Εμείς νικήσαμε". έτσι είτε αλλιώς να 'ρθουν σ' επαφή με τα Σοβιέτ.. της απάντησαν:"Απευθυνθείτε στο Σμόλνι. Τη δόξα και την αιώνια ανάπαυση. που προσπάθησε να πείσει τον Κερένσκι να σταματήσει την επίθεση ενάντια στην Πετρούπολη. Σ' όλα τα τμήματα του τεράστιου ιδρύματος δούλευαν εθελοντές: εργάτες. Κοιμηθείτε με ήσυχη ψυχή! Καταχτήσατε.. ότι δεν υπόγραψε την προκήρυξη της Επιτροπής Σωτηρίας. Ο Σκρίπνικ γέλασε. Το σύνταγμα του Βολίνσκ αρνήθηκε να πολεμήσει ενάντια στον Κερένσκι. μα εμείς θα τον υποχρεώσουμε να παραδοθεί. παρατηρείται δυσαρέσκεια. και τώρα επεξεργάζονται το προσχέδιο. που λεγόταν Πέτροβιτς.".. Εμείς συμφωνήσαμε με την πρόταση της Βίκζελ να σχηματιστεί ομοιογενής σοσιαλιστική κυβέρνηση. Λαχανιάζοντας από την ένταση. Στην Γκάτσινα υπήρχαν μερικά "ουδέτερα" τμήματα.. Κοιμηθείτε. (1) Η επιτροπή της κοινωνικής ασφάλειας ήταν το βασικό κέντρο της αντεπανάστασης στη Μόσχα στις μέρες του Οχτώβρη του 1917. "Από το μέτωπο ήρθαν πάνω από εξήντα αντιπρόσωποι... "Οι δεξιές ομάδες φοβήθηκαν από τα επαναστατικά δικαστήρια. Αντί ν' ανοίξουν οι τράπεζες. Τέτοιο ήταν το ηθικό των μπολσεβίκων αρχηγών (1). Η ίδια η Επιτροπή Σωτηρίας απέσυρε την έκκλησή της προς τη φρουρά. Ο Κερένσκι ζητάει ανακωχή. προσπαθούσαν στα χαμένα να κατορθώσουν να διαβάσουν τα μεγάλα λογιστικά βιβλία... Στο χολ φάνηκε ο Κάμενεφ... Ενας ξένος ανταποκριτής ρώτησε τον Τρότσκι ποια δήλωση θα 'θελε να κάνει στον κόσμο. Πρεομπραζένσκι Β. Λαϊντάνσκι Μ. Απ' αυτούς έμειναν ζωντανοί τρεις: Μιχαήλ Μπέρτσικοφ Αλεξέι Βοσκρεσένσκι Ντιμίτρι Λεόνσκι . Από ένα μακρινό δωμάτιο βγήκε ο Σκρίπνικ.. Ωστόσο ήταν ικανοποιημένος: "Οι εσέροι δέχονται να μπούμε στην καινούρια κυβέρνηση". "Τώρα δεν μπορούν να υπάρχουν κανενός είδους "ουδέτεροι"". Μέσα όμως απ' όλον αυτό τον ενθουσιασμό της νίκης. που έφεραν αποφάσεις υποστήριξης της σοβιετικής κυβέρνησης απ' όλες τις στρατιές. όταν η Βίκζελ ζήτησε χρήματα για τις αποδοχές των εργατών και υπαλλήλων των κρατικών σιδηροδρόμων. Τις έχει πιάσει πανικός και ζητούν να διαλύσουμε πρώτ' απ' όλα τα δικαστήρια. μ' επικεφαλής τον Τσερνόφ. με κανένα τρόπο δεν ήθελαν να μας αφήσουν να μπούμε στην κυβέρνηση... Οι αντεπαναστάτες χρησιμοποιούσαν την Κρατική Τράπεζα σαν πολιτικό όπλο. τώρα όμως όλοι προσπαθούν.Α. Το Σμόλνι ζητούσε από την Κρατική Τράπεζα τριάντα πέντε περίπου εκατομμύρια ρούβλια.. συνέχισε ο Σκρίπνικ. Μπέρτσικοφ Ολοι αυτοί είχαν καταταχτεί στο στρατό στις 15 του Νοέμβρη του 1916. Στα συντάγματα που βρίσκονται στην πόλη. έναν κοκκινομάλλη Ουκρανό μπολσεβίκο. ο ταμίας όμως κλείδωσε τα υπόγεια κι έδινε χρήματα μόνο στους εκπροσώπους της προσωρινής κυβέρνησης.. 90 . Μου είπε ότι ο Γκοτς πιάστηκε.. πρόβαλε καθαρά μια ανησυχία.. κατακουρασμένος από τη συνεδρίαση της συνδιάσκεψης για το σχηματισμό καινούριας κυβέρνησης.. Ο Τρότσκι απάντησε: "Αυτή τη στιγμή είναι δυνατή μόνο η δήλωση που κάνουμε κιόλας με τις κάννες των πυροβόλων". όπως έκανε ο Αυξέντιεφ.. Εμείς όμως αποκαταστήσαμε κιόλας ταχτική σύνδεση με αγγελιοφόρους...". Το σκληρό αξύριστο πρόσωπό του φλογιζόταν σχεδόν από ένα θρησκευτικό ενθουσιασμό. είπε. το συνδικάτο των τραπεζικών υπαλλήλων κάλεσε συνέλευση των μελών του και κήρυξε και τυπικά απεργία. περήφανοι αητοί. Μας χρειάζεται πραγματικά η οριστική νίκη. Προσπάθησε να βάλει κάποια τάξη στις υποθέσεις της τράπεζας. αγαπημένοι.. Σύντ. μα δηλώνει κατηγορηματικά. Το οικονομικό πρόβλημα.. Οι στρατιωτικές επιτροπές δεν επιτρέπουν να κυκλοφορούν οι εφημερίδες της Πετρούπολης.

δηλαδή. γιατί το διάταγμα αυτό οδηγεί σε ταραχή και εμφύλιο πόλεμο. Κυκλοφορούσαν φήμες πως θ' αποκλείσουν τον Λένιν και τον Τρότσκι. Και πώς το ανέχεται αυτό ο 91 . Και τι είναι αυτό το περιβόητο "Τάμανι". Η συνδιάσκεψη (1) έστειλε αντιπροσωπείες στο μέτωπο. αφού το Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ ανέθεσε την εξουσία σ' αυτή την κυβέρνηση. Πάρτε μέτρα για το σταμάτημα της παραπέρα άσκοπης αιματοχυσίας. Η Βίκζελ έστειλε σ' όλη τη Ρωσία τηλεγράφημα: "Η σύσκεψη της πανρωσικής ένωσης των σιδηροδρομικών. Η "Πράβντα". σαν Αμερικανό σοσιαλιστή. με οποιαδήποτε μορφή.. "Και βέβαια μπορείτε!". που ήταν μετά την Οχτωβριανή Επανάσταση ένα από τα κέντρα της αντισοβιετικής δράσης. άλλοι τόσοι από την παλιά ΚΕΕ. Ενας ηλικιωμένος στρατιώτης μ' αγκάλιασε και με φίλησε εγκάρδια. σταμάτησα τις επιχειρήσεις ενάντια στα εξεγερμένα στρατεύματα και έστειλα σαν εκπρόσωπο . Παρουσιάζονταν ακόμα περιπτώσεις προκλητικής στάσης απέναντι στην καινούρια κυβέρνηση. κουβέντιασα με το σοφέρ του υγειονομικού αυτοκινήτου. αστειεύονταν και γελούσαν. που πήραν μέρος σ' αυτές τις διαπραγματεύσεις. για την έναρξη διαπραγματεύσεων. πήρε απόφαση ύστερα από πρόταση του Λένιν. μα αυτές γίνονταν όλο και πιο σπάνιες. με εκπροσώπους των εχθρικών πλευρών και οργανώσεων.τι θέλει σε μια ολόκληρη πολιτεία. τότε πώς πετυχαίνει ο λαός την πραγματοποίηση των αιτημάτων του. αναδημοσίευσε την έκκλησή του προς την Επιτροπή Σωτηρίας: "Σύμφωνα με πρόταση της Επιτροπής Σωτηρίας και όλων των δημοκρατικών οργανώσεων που ενώθηκαν τριγύρω της. και εκπρόσωποι των αντεπαναστατικών κομμάτων των μενσεβίκων και των εσέρων. μάλιστα. *** Το απόγευμα ξαναπήγα στο Σμόλνι. μαζί με τους μπολσεβίκους. Ολοι σηκώθηκαν και μου 'σφιξαν το χέρι. τις αγροτικές επιτροπές και τα πολιτικά κόμματα. (1) Στις 29 του Οχτώβρη (11 του Νοέμβρη) από τη Βίκζελ (Πανρωσική εκτελεστική επιτροπή του συνδικάτου των σιδηροδρομικών). τότε συμφωνούμε να αντιπροσωπευτούν σαν μειοψηφία στο υπουργικό συμβούλιο". τηλεφώνησε από το Μογκιλιόφ: "Αν για το σχηματισμό της καινούριας κυβέρνησης είναι αναγκαία η συμφωνία με τους μπολσεβίκους. να εκλεγεί προσωρινό Λαϊκό Συμβούλιο. (3). Στο δωμάτιο έφεραν και άλλο καζάνι γεμάτο κουρκούτι.. Οι διαπραγματεύσεις με τη Βίκζελ. να δημιουργηθεί καινούρια κυβέρνηση. Σ' ένα μακρύ ξύλινο τραπέζι κάθονταν καμιά εικοσαριά στρατιώτες. Ισως μόνο οι λαϊκοί σοσιαλιστές και τα σοβιέτ των αγροτών βουλευτών είχαν αυτή τη γνώμη. που συγκλονίζονταν από τη σκληρότητα του εμφύλιου πολέμου. Για πρωθυπουργό προόριζαν τον Τσερνόφ. Αποφασίστηκε. Στην απόφαση υπογραμμιζόταν πως "δεν είναι δυνατό να παραιτηθούμε από την αμιγή μπολσεβίκικη κυβέρνηση. Ο δήμαρχος Σρέιντερ δήλωσε ότι εξαιτίας της μπολσεβίκικης εξέγερσης οι εκλογές για Συνταγματική Συνέλευση πρέπει ν' αναβληθούν επ' αόριστο. Να πάρουν. Κανένας δε μιλούσε πια για "ξεπάστρεμα των μπολσεβίκων".". εννοείται. στην Γκάτσινα.Το κτίριο του Δημαρχείου ήταν γεμάτο ανθρώπους. και να τη χρησιμοποιήσει για τα προσωπικά της συμφέροντα.. Είναι αλήθεια πως στην ελεύθερη χώρα σας μια ομαδούλα από μερικούς ανθρώπους μπορεί να κάνει ό. αλλά της μικρής οπορτουνιστικής ομάδας μέσα στην ΚΕ. Μου δώσαν ένα ξύλινο κουτάλι και με βάλαν να καθίσω στο τραπέζι. γυρίζοντας ελαφρά προς το μέρος μου. που φωτιζόταν από ένα παράθυρο. έμπαιναν σε πρώτη γραμμή δύο ζητήματα: πρώτο. που απόρριπτε τη συμφωνία με τα αντεπαναστατικά αυτά κόμματα. φοιτητής. μέρος στη νέα κυβέρνηση. που ψήφισε το συνέδριο των Σοβιέτ. δεύτερο. με εντολή του Λένιν και της ΚΕ. ιδιαίτερα ανάμεσα στα διάφορα τμήματα της επαναστατικής δημοκρατίας. Ετσι λοιπόν. Ετρωγαν με ξύλινα κουτάλια λαχανόσουπα από ένα μεγάλο ντενεκεδένιο καζάνι. και ελάχιστοι ζητούσαν τον αποκλεισμό τους από την κυβέρνηση. κι οι υπόλοιποι από τις αυτοδιοικήσεις των πόλεων. συμφώνησαν με την απαίτηση της Βίκζελ. Η κεντρική αγροτική επιτροπή απευθύνθηκε προς τους αγρότες με έκκληση να μην αναγνωρίσουν το διάταγμα για τη γη. Σύντ. όπως έδειχναν τα πράγματα. Στη συνείδηση της πλειοψηφίας των ανθρώπων. ο Κάμενεφ και ο Σοκόλνικοφ. να 'ρθω μαζί σας. Ολοι άρχισαν να με ρωτούν για την Αμερική: "Είναι αλήθεια ότι στην ελεύθερη χώρα σας πουλούν τους ψήφους για χρήματα. απορρίπτοντας κατηγορηματικά τη χρησιμοποίηση της πολιτικής τρομοκρατίας στον εμφύλιο πόλεμο. συζητούσαν δυνατά.". Στις 2 (15) του Νοέμβρη η Κεντρική Επιτροπή του κόμματος. "Χαιρετώ την επιτροπή του 6ου Τάγματος εφέδρων σκαπανέων!". ειρωνευόμενη τις εκκλήσεις του Κερένσκι για "ανθρωπιστικά αισθήματα". χωρίς να προδώσουμε το σύνθημα για σοβιετική εξουσία". τα συνδικάτα.επίτροπο της Ανώτατης Διοίκησης τον Στάνκεβιτς. δηλώνει πως η εφαρμογή από μέρους της μιας πλευράς ενάντια στην άλλη τέτοιας τρομοκρατίας. που βρίσκονται στα πρόθυρα συμφωνίας. που θεωρούσε αδύνατη τη σοσιαλιστική επανάσταση στη Ρωσία. Αν είναι αλήθεια. οι παραπάνω απόψεις του Κάμενεφ δεν εκφράζουν τη διάθεση των μπολσεβίκων. το ζήτημα τραβούσε για την τελική του λύση. θα έπρεπε να είναι το "διπλωματικό προκάλυμμα των πολεμικών επιχειρήσεων". και στο δρόμο. που έπρεπε να φύγει για το επαναστατικό μέτωπο. φώναξε πάνω από τον ώμο του σε απαίσια γερμανικά: "Also gut! Wir nach die Kasermen zu essen gehen" (2). Ετσι κατάλαβα πως σε κάποιο στρατώνα μπορούμε να προγευματίσουμε. ένα μεγάλο καρβέλι μαύρο ψωμί και. Ο σοφέρ ήταν εθελοντής. φώναξε ο συνοδός μου κι αμέσως με παρουσίασε σ' αυτούς που κάθονταν.. "Δε θα μπορούσα άραγε. Στην ίδια τη συνδιάσκεψη. βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε αντίθεση με την ίδια την ουσία και τους σκοπούς των διαπραγματεύσεων. Ομως παρά τη γραμμή του Λένιν και της Κεντρικής Επιτροπής. στο οποίο θα έμπαιναν περίπου τετρακόσια μέλη: Εβδομήντα πέντε από το Σμόλνι. Στην οδό Κίροτσνα μπήκαμε σε μια μεγάλη αυλή τριγυρισμένη από στρατώνες κι ανεβήκαμε από μια σκοτεινή σκάλα σ' ένα χαμηλό δωμάτιο. να σταματήσει η αιματοχυσία και. Ακόμα κι η κεντρική στρατιωτική επιτροπή που δούλευε στο επιτελείο και που δρούσε πάντα σαν άσπονδος εχθρός του Σμόλνι. το απαραίτητο τσαγιερό...". πάρθηκε η απόφαση που απαιτούσε το σχηματισμό κυβέρνησης απ' όλα τα "σοσιαλιστικά" κόμματα.

χτυπώντας τον ελαφρά στον ώμο. είπε αναπάντεχα ο Μπακλάνοφ. Ηταν μέλος της επιτροπής του τάγματος. χαμηλώνοντας τη φωνή. "Κι εγώ εκεί πάω". Εβλεπες αυστηρούς ναύτες. τρίζοντας. αφού εκεί η αστική τάξη είναι γερή.". "Μα πως. θα μπορέσει ο λαός ν' αλλάξει αυτή την κατάσταση.. μάλιστα. Αλλοι χλομοί. "Πάμε. που ήταν σκεπασμένη από ολόκληρες σειρές με χρυσές επιγραφές. Μα. "Βλέπετε. Δεξιά υψώνονταν οι άσπροι. όμως κανένας δε δίνει σημασία σ' αυτό.". γύριζαν από κει στην πόλη. είπε. πρόβαλε ένας αδύναμος ήλιος από τα διάκενα που σχημάτιζαν τα σύννεφα. φώναζαν αστειευόμενοι οι συνεπιβάτες μας.. μπορώ να πω. έγινε συνώνυμο κάθε λογής καταχρήσεων και εγκλημάτων. γυναίκες και γέροι έσκαβαν χαρακώματα και έστηναν συρματοπλέγματα. μου εξήγησε: "Είμαι. Ο συνταγματάρχης τον ευχαρίστησε.. παρακαλούμε!".. Ευχαρίστως.. Είχε τραυματιστεί βαριά στην κοιλιά. χλομός σαν το κερί. μπορεί να πέσουμε πάνω στους κοζάκους.. "Μπορώ να μπω.. Ο Μπακλάνοφ σκέφτηκε λιγάκι. γιατί όλοι ξέρουν πως ποτέ δεν πρόκειται να ταχθώ ενάντια στη θέληση της πλειοψηφίας. για να μη θίξει το συνταγματάρχη. και μπήκαμε σε μια φαρδιά ίσια δημοσιά.". αποφάσισαν αμέσως να πάνε στο Τσάρσκογιε Σελό. σας παίρνουμε στην παρέα μας". Σκαρφαλώσαμε στο υγειονομικό αυτοκίνητο. δεν μπορεί να κάνει τίποτα χωρίς την άδειά μας. που σκέπαζε τη δημοσιά κάμποσους πόντους. Πίσω. κάθισε και γέμισε ένα ποτήρι τσάι. Αρνήθηκα να πάρω οποιοδήποτε μέρος στον εμφύλιο πόλεμο. Από το μέτωπο έρχονταν υγειονομικά αυτοκίνητα και κάποια στιγμή συναντήσαμε ένα κάρο που κινιόταν αργά. των αρχηγών των Δημοκρατικών στη Νέα Υόρκη. Περάσαμε κάτω από την πελώρια γκρίζα πέτρινη αψίδα των πυλών της Μόσχας.. με διαβεβαίωσε ζωηρά. λασπωμένοι. Στη Ρωσία. φορτηγά αυτοκίνητα που ήταν σκεπασμένα από τις λόγχες των μαχητών. Προσπεράσαμε τα πυροβόλα και τα βληματοφόρα που κυλούσαν με θόρυβο προς το Νότο. Στα χωράφια. "Σωστά". παίρνοντας μαζί μας τρία μεγάλα δέματα με εφημερίδες για το μέτωπο. κι από τις δύο πλευρές της δημοσιάς.. Και φυσικά η αστική τάξη θα έχει του χεριού της και τη νομοθετική εξουσία και τη δικαιοσύνη.".. τσαλαβουτούσαν μέσα στη βαθιά λάσπη. μα τον χαιρέτισαν όλοι φωναχτά. σύντροφε. Μας δώσαν πιστόλια και τουφέκια. είμαι καντέ. παραξενεύτηκα. Απάνω του ήταν κουλουριασμένος και βογκούσε συνέχεια ένας νεαρός. Στην ίσια και βαλτώδη πεδιάδα άστραφτε η Πετρούπολη.". επίχρυσοι και ποικιλόχρωμοι τρούλοι και οβελίσκοι. "Δεν είμαι μπολσεβίκος". Οταν βρισκόμαστε στους στρατώνες. "Δε νομίζω να υπάρχουν σήμερα τίποτα ιδιαίτερα σοβαρές υποθέσεις"..". Το αυτοκίνητο τράβηξε ίσια στην οδό Λιτέιναγια. που λεγόταν Μπακλάνοφ και μιλούσε γαλλικά.". απάντησε. Ανοιξε και φάνηκε η σιλουέτα ενός συνταγματάρχη.. στις οποίες ζει μάζα λαού!. απάντησαν χαρούμενα οι στρατιώτες. μια και δε γνωρίζω τη χώρα σας.έδρα της καθοδήγησης του Δημοκρατικού Κόμματος στη Νέα Υόρκη. τέτοια πράγματα δε γίνονταν ούτε τον καιρό του τσάρου. ρώτησε ο συνταγματάρχης. "Προβοκάτορα! Κορνιλοφικέ!".. προς το Βορρά.. παιδιά που πήγαιναν φαγητό στους πατεράδες και στις μητέρες τους κι όλοι αυτοί που κινιούνταν προς τα κει και αντίστροφα. Ηταν γεμάτη από κοκκινοφρουρούς. Ηταν οι καμπουριασμένες και ταλαιπωρημένες από τη δουλιά γυναίκες των φτωχών συνοικιών. Αυτή η φράση μπορεί να μεταφραστεί περίπου έτσι: "Λοιπόν. λοιπόν. Αριστερά οι ψηλές καμινάδες που ξερνούσαν μαύρο καπνό και πίσω απ' όλα αυτά χαμήλωνε ο ουρανός πάνω από τη 92 .". Μπορούμε να πούμε πως είναι υπάλληλός μας. καθώς αποκαλύφθηκαν εκείνη την περίοδο πολυάριθμες περιπτώσεις συμμετοχής σε τέτοια εγκλήματα. Περνούσαν ακόμα γυναίκες με φτυάρια και κάποτε με τουφέκια ή με το περιβραχιόνιο του Ερυθρού Σταυρού.λαός. Δίπλα μου καθόταν ένας νεαρός υπολοχαγός. "Κι εγώ. σύντροφοι". Ολοι όσοι ήταν στο δωμάτιο. μιλούσε με την ίδια ευχέρεια όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες. "Μα. που. που είχε σκεπαστεί από το πρώτο χιόνι. 3. Η αλήθεια είναι πως πάντοτε υπάρχουν καταχρήσεις. Ο συνταγματάρχης μπήκε χαμογελώντας. μου φαίνεται ότι η αλλαγή με τέτοιον τρόπο είναι εντελώς απίθανη. προέρχομαι από την παλιά γενιά των ευγενών. με καλπάκι από προβιά και χρυσά γαλόνια.. Ωστόσο.". ύστερα στη λεωφόρο Ζαγκόρντι. Σύντ. βαριούς αυτοκρατορικούς αετούς και ονόματα τσάρων. Σύντ. γιατί δεν το βρίσκω σωστό να σηκώσω το όπλο ενάντια στ' αδέλφια μου τους Ρώσους. είναι υπόλογος απέναντί μας για όλα. Εμείς διοικούμε απόλυτα το τμήμα κι ο συνταγματάρχης παίρνει από μας το δικαίωμα του διοικητή μόνο σε ώρα μάχης. "Μπορώ να 'ρθω κι εγώ μαζί σας.. μας είπαν.. Σύντ. όπως φαίνεται. Εχει υπόψη του τη "Συνδιάσκεψη για ανακωχή". πρόεδρος της επιτροπής.. θαυμάσια! Θα πάμε να φάμε στο στρατώνα". Η πλειοψηφία των κοκκινοφρουρών ήταν εντελώς νεαρά παιδιά. ξέρετε. οπότε το τάγμα πειθαρχεί σ' αυτόν και οι διαταγές του είναι υποχρεωτικές για όλους.. Μπορεί να μου πείτε πως δεν έχω δίκιο. Δοκίμασα να τους εξηγήσω πως ο λαός προσπαθεί ν' αλλάξει την κατάσταση πραγμάτων με νόμιμα μέσα. Ο Μπακλάνοφ. Ουσιαστικά. Ομάδες στρατιωτών που πήγαιναν χωρίς στρατιωτικό βήμα. "Μάλιστα. Είπα πως πηγαίνω στο Τσάρσκογιε Σελό..". Ηταν ψηλός και ευπαρουσίαστος. Κι εγώ. 1. Συναντήσαμε. πείραζαν φιλικά τους κοκκινοφρουρούς. 2. "Παρακαλούμε. Και μάλιστα σε ελεύθερη χώρα! Είναι δυνατόν ο λαός να μην έχει καθόλου επαναστατικά αισθήματα. Πώς. που με φωνές και τραγούδια πορεύονταν για το επαναστατικό μέτωπο. Κανένας δε σηκώθηκε. "Τάμανι" ή "Τάμονι" .. όμως να αγοράζουν και να πουλούν ολόκληρες πόλεις.. μου έγνεψε ένας νεαρός υπαξιωματικός. "Μου φαίνεται πως λέγατε ότι θα πάτε στο Τσάρκογιε Σελό.. Εκείνη τη στιγμή κάποιος χτύπησε την πόρτα. "Ξέρετε. είμαι μέλος της επιτροπής! Δεν κρύβω τις πολιτικές μου απόψεις.

"Θ' ανοίξουμε το κιβώτιο!" είπε ο Μπακλάνοφ. όπου ήμουν στην προηγούμενη επίσκεψη.. νωρίς το πρωί. ούτε με την άλλη πλευρά. Μπροστά μας ένας ατζαμής κοκκινοφρουρός προσπαθούσε να καβαλήσει ένα από τα άλογα μα πάντα έπεφτε. αριστερά υψωνόταν ο χαμηλός λόφος του Κράσνογιε Σελό. καθόταν ο Γάλλος από τη Βεσαραβία. καθώς και διάφορα άσυλα και καταφύγια. Περιμένετε! Τώρα θα σας γράψω την εξουσιοδότηση". Στο Πούλκοβο ο δρόμος χώριζε. Ο Μπακλάνοφ ήταν πολύ συγκινημένος κι είχε πλήρη συναίσθηση του ρόλου του. Το χορτάρι όμως είχε εξαφανιστεί από τον κάμπο πριν από πολύν καιρό.πότε φαινόταν και κανένας καλόγερος. Μακριά. Λυπούμαι μόνο γιατί βρίσκομαι τόσο μακριά από τη μανούλα μου. "Καπάτσος είναι". Ο κοκκινοφρουρός χαμογέλασε πονηρά. Τώρα.. Δίπλα στον τοίχο βρισκόταν ένα ντιβάνι όπου ήταν ξαπλωμένος ένας νεαρός εργάτης. το νεαρό και γεμάτο γένια πρόσωπό του είχε γίνει χαλκοπράσινο. έπιανε το πιστόλι και με αγάπη γύριζε το μύλο του.. οποιαδήποτε ενστικτώδη αηδία κι αν νιώθουν προς τη δικτατορία του όχλου.". Τα κτίρια που βρίσκονταν στο σταυροδρόμι ήταν κατατρυπημένα από σφαίρες και το έδαφος. ο πελώριος Ντιμπένκο έσκυβε απάνω στο χάρτη. Την ομοιομορφία του κάμπου τη χαλούσαν. Το βλήμα πέτυχε τη Σλούτσκαγια και τη σκότωσε.τι βρεθεί στο κιβώτιο". Στο άλλο χέρι κρατούσε. ρώτησε απότομα. στις πόρτες ήταν σκοποί.. Στη γωνιά δύο εργάτες. Στο τραπέζι κοντά στην πόρτα. Χρήματα.. άνθρωποι σαν και μένα δεν μπορούν να πολεμήσουν. "Ναι. να πάτε στη διοίκηση και ν' αναλάβετε εκεί δουλιά.. ναι. είπε νευρικά ο συνταγματάρχης.Φιλανδία. Βρισκόταν στο αυτοκίνητο με τον Ζάλκιντ και με έναν ακόμα σύντροφο. Ο Ντιμπένκο κοίταξε προς το μέρος μας. έμπαιναν κι έβγαιναν αδιάκοπα σύνδεσμοι και κομισάριοι.". Το ξύλινο κιβώτιο ήταν άδειο. Ενας από τους κοκκινοφρουρούς τον διέκοψε. με τα βαριά σύννεφα που κρέμονταν από πάνω του. "Να τα κλειδιά από το τραπέζι". στρατιώτες. προσπαθούσαν να βάλουν μπρος έναν πολύγραφο. απ' όπου ξανοιγόταν μεγαλόπρεπη η θέα του απέραντου γκρίζου. "Να εδώ έπεσε η Βέρα Σλούτσκαγια". ήταν πατημένο και λασπωμένο. Ο συνταγματάρχης έμεινε ξερός.. απ' όπου υποχωρούσαν τα υπολείμματα των κοζάκων. Ο δρόμος αριστερά. Στο τραπέζι που βρισκόταν στο κέντρο.. χωρίς ιππείς. "Πού είναι τα χρήματα. Να το. Πήγε στη μηχανή κι άρχισε να χτυπάει τα γράμματα ένα .. στο μέγαρο που συνεδρίαζε το Σοβιέτ. Ολοι οι δρόμοι ήταν γεμάτοι από ανθρώπινα πλήθη. Οι μπολσεβίκοι τον διέταξαν να μείνει εδώ και να συνεχίσει τη δουλιά του. Πότε . Ανάπνεε αργά και δύσκολα και σε κάθε εκπνοή σιγοψιθύριζε: "Θα γίνει ειρήνη.. Ηταν τραυματισμένος στο στήθος και σε κάθε χτύπο της καρδιάς πεταγόταν μέσα από τα ρούχα του φρέσκο αίμα. κάμπου.. Υστερα κάθισε στη γραφομηχανή κι άρχισε να χτυπάει τα πλήκτρα με το ένα δάχτυλο. κάτι μοναστήρια περιφραγμένα με πέτρινους τοίχους. "Χρήματα. ούτε με τούτη. "Δε θα θέλατε. εκεί κοντά. Ετσι φτάσαμε μέχρι το Τσάρσκογιε Σελό. μερικές απομονωμένες φάμπρικες. φαίνεται. Μαζί με το νέο διοικητή του Τσάρσκογιε Σελό πήγα στα ανάκτορα της Αικατερίνης. Δύο κοκκινοφρουροί ήταν σκυμμένοι από πάνω του. κάποιος είδε το αυτοκίνητο κι έριξε με το πυροβόλο. την πιστόλα από μπλε ατσάλι. 93 . όπως ήταν όταν το παρέλαβα πριν τρεις μέρες. Απ' όλες τις μεριές διακρίνονταν εκκλησίες και μοναστήρια. όπως πάντα. Στην ίδια εκείνη λευκή αίθουσα. Από τρεις κατευθύνσεις κατέβαιναν ανθρώπινοι χείμαρροι."..". "Α!" είπε. Ο Μπακλάνοφ παρέλαβε επίσημα τη δουλιά από τον παλιό διοικητή.ένα. σαν την ήσυχη θάλασσα. δούλευαν πυρετώδικα. από τέτοια δουλιά." μου ψιθύρισε. Εδώ πέσαμε απάνω σ' ένα τεράστιο πλήθος. έπιναν τσάι και συζητούσαν ζωηρά. όπου πηγαινοέρχονταν θορυβώδικα οι ήρωες των προλεταριακών τμημάτων. είπε ο σοφέρ όταν ανεβήκαμε στο γυμνό λόφο.. Συναντιούνταν ζωηρά γνωστοί και φίλοι και αφηγούνταν εύθυμα μεταξύ τους τις περιπέτειές τους στις μάχες. όπως αυτός. Τα μάτια του ήταν κλειστά. Είχε σταματήσει η μάχη και πήγαιναν για τα χαρακώματα της πρώτης γραμμής. Μόλις σταματούσε τη δουλιά ακόμα και για ένα δευτερόλεπτο. Αυτό συνέβη σήμερα.. όπου υπήρχαν οι εγκαταστάσεις για τη θερινή κατασκήνωση της φρουράς και βρισκόταν το αυτοκρατορικό αγρόκτημα. που έρχονταν από την πρωτεύουσα. Σ' αυτή τη θέση είχε γίνει σκληρή μάχη. Εκεί κοντά τριγύριζαν πεινασμένα τα άλογα των κοζάκων. Χτύπησα με το τσεκούρι. Στην αυλή συνωστίζονταν κοκκινοφρουροί και ναύτες. Συζητούσαν και γελούσαν. Αχ. είπε. βρήκαμε μερικούς κοκκινοφρουρούς που κοιτούσαν γύρω με περιέργεια. ενώ ο παλιός μου γνώριμος συνταγματάρχης στεκόταν στο παράθυρο και δάγκανε νευρικά τα γένια του. κάτι μεγάλες οικοδομές με εγκαταλειμμένους κήπους.. Στο διαμέρισμα του Σοβιέτ έβραζε το σαμοβάρι και πάνω από πενήντα εργάτες. θέλετε να πείτε για το χρηματοκιβώτιο!.. όταν έξαφνα από τη θωρακισμένη αμαξοστοιχία με την οποία ταξίδευε ο ίδιος ο Κερένσκι. αυτή η μπολσεβίκα μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου. που κοίταζε σιωπηλά τον προλεταριακό στρατό που 'χε πλημμυρίσει τη δημοσιά. χωρίς να ξέρουν. βλέποντας τον Μπακλάνοφ. "Σε τέτοιον πόλεμο.. ο συνταγματάρχης σήκωσε τους ώμους. μα οι υπόλοιποι δεν έδιναν καμιά σημασία. "Τι να 'κανα. μισό μίλι τριγύρω. σημειώνοντας με κόκκινο και μπλε μολύβι τη διάταξη των στρατευμάτων. που έμεινε στη Βεσαραβία!". πράγμα που έκανε να γελάνε σαν παιδιά οι χιλιάδες των απλών ανθρώπων. θα γίνει ειρήνη. Ας σπάσει αυτός την κλειδαριά και ας καταγράψει ό.. Τα κλειδιά. οδηγούσε σ' ένα χωριουδάκι στην κορυφή ενός χαμηλού λόφου. "Κλειδιά δεν έχω". "Φέρτε ένα τσεκούρι! Να εδώ είναι ο Αμερικανός σύντροφος. σύντροφε. γυρεύοντας άδικα κάποια τροφή. ναύτες κι αξιωματικοί στέκονταν γύρω απ' αυτό..

"Να τον συλλάβουμε". Φόρτωσαν όλες αυτές τις οβίδες στο φορτηγό. "Πυροβολούν!" είπε.. ένας από τους συγκατηγορούμενους του Τόμας Μιούνι. Ενας από τους στρατιώτες αναστενάζοντας μ' ανακούφιση.". Προχωρήσαμε χωρίς κανένα εμπόδιο.".". χτυπώντας δυνατά στα πλευρά του αυτοκινήτου. Τόμας Μιούνι . σκαρφάλωσαν στην καρότσα. Εξαιρετικά συγκινημένοι τραβήξαμε προσεχτικά πιο πέρα. Από καιρό σε καιρό οι περιπολίες προσπαθούσαν να μας σταματήσουν. ο Τόμας Μιούνι κάθισε στη φυλακή πάνω από είκοσι χρόνια και αφέθηκε ελεύθερος επί προεδρίας του Ρούζβελτ. με γιουχάισμα. Από το Σοβιέτ έβγαιναν κοκκινοφρουροί. Πηδώντας κάτω. Μας εμείς δεν τους δίναμε καμιά σημασία. στεκόταν ένα φορτηγό αυτοκίνητο που πήγαινε για το μέτωπο. Θα εκδοθεί ο Μπέρκμαν (2) στον Αγιο Φραγκίσκο. Μπροστά στο μέγαρο.. Εκεί είναι η θέση του!". Σύντ. (1). χύτης. είναι με τον Κερένσκι! Δεν τον πιάνετε εσείς. που έρχονταν από το Τσάρσκογιε Σελό. που τους διοικούσε ένας μεγαλόσωμος εργάτης. Οι υπόλοιποι κοκκινοφρουροί τον υποστήριξαν. "Το πρωί ήταν εκεί πέρα. κάμποσοι ναύτες κι ένας . συναντήσαμε μια ομάδα από ναύτες." Απότομα έγινε βαθιά σιωπή κι ύστερα μπροστά κι αριστερά μας ακούστηκαν ο ένας ύστερα από τον άλλο τρεις σύντομοι πυροβολισμοί. ο πάγος που σκέπαζε τις μικρές λακκούβες του δάσους. Ηταν. τραβούσαμε παραπέρα. "Είναι με τον Κερένσκι. άραγε. λυγίζοντας κάτω από το βάρος μικρών οβίδων από σφυρήλατο σίδερο. "Οχι"... Ακουγόταν μόνο πώς έτριζε κάτω από τα πόδια μας. ώσπου τα δέντρα άρχισαν να αραιώνουν και μπροστά μας φάνηκε λάμψη. Σ' ένα μικρό ξέφωτο. κάπου μισό βέρστι από τη δημοσιά.. "Ακούτε. Και περήφανα.. (2).. κι οι κορμοί των δέντρων γυάλιζαν θαμπά κάτω από τις αχτίνες του αδύναμου κι ανήμπορου φθινοπωρινού ήλιου. Και τώρα ο διάβολος ξέρει πού. κι οι οβίδες κυλιούνταν κάτω από τα πόδια μας.. "Αφού πριν απ' αυτόν ήταν εδώ κορνιλοφικοί. Σύντ. Το πυροβόλο μας. Κατόπιν έσυραν ένα πυροβόλο των τριών δαχτύλων και το 'δεσαν με σχοινιά και σύρμα πίσω από τ' αυτοκίνητο. Σκαρφάλωσαν κι αυτοί στο αυτοκίνητο μαζί μας και τραβήξαμε πιο πέρα. Και ο Βλαντιμίρ Νικολάγιεβιτς συνέχιζε να μου φωνάζει κάτι για τη διεθνοποίηση της διώρυγας του Παναμά και παρόμοια πράγματα. Στο δάσος ήταν βαθιά ησυχία. Αυτός δε φταίει". Κάτω από την πίεση και τη μεγάλη αγανάκτηση των εργαζομένων ο Πρόεδρος Ουίλσον υποχρεώθηκε να επέμβει κι η ποινή άλλαξε: η ποινή του θανάτου μετατράπηκε για τον Τόμας Μιούνι σε ισόβια δεσμά. πού είναι το μέτωπο. φωνάζοντας μέσα στο πανδαιμόνιο της μηχανής. Ο μπροστινός ναύτης σταμάτησε κι έξυσε το σβέρκο. Μου φώναξαν να πάω μαζί τους. σφίγγοντας τα όπλα. που τον λέγανε Βλαντιμίρ Νικολάγιεβιτς.. όπου στεγαζόταν το Σοβιέτ. μπήκαμε στο δάσος. καθώς τον παίρνανε μαζί τους.. απάντησε: "Εμείς πυροβολήσαμε.. είπε άγρια ο κοκκινοφρουρός. "Αδερφάκια. Αν και αποδείχτηκε η αθωότητά του. Βαδίσαμε μα δεν το βρήκαμε". "Αει στο διάβολο και σεις!" φώναζαν οι κοκκινοφρουροί. "Σας λέω. με γέμισε ερωτήματα για την Αμερική: "Γιατί η Αμερική μπήκε στον πόλεμο. σύντροφε! Ρίξαμε σε δύο λαγούς. είναι δέκα φορές πιο ισχυρή και πέντε φορές πιο ευαίσθητη από το δυναμίτη.". Ο Μπακλάνοφ δε συμφώνησε. Το βαρύ φορτηγό παλαντζάριζε δεξιά . 94 . "Θα σταματάμε για τον καθένα! Είμαστε η Κόκκινη Φρουρά!. Ο συνταγματάρχης μας κοίταξε θλιμμένα. Σταματήσαμε. Το πυροβόλο ακουμπούσε πότε στον ένα και πότε στον άλλο τροχό. Ελαττώσαμε την ταχύτητα. Θα 'χαμε διατρέξει ακόμα ένα μίλι όταν ο Βλαντίμιρ Νικολάγιεβιτς αφουγκράστηκε και φώναξε ξαφνικά στο σοφέρ να σταματήσει το αυτοκίνητο. μιλώντας ψιθυριστά και σταματήσαμε τότε μόνο όταν το αυτοκίνητο έφτασε ακριβώς απέναντι στη θέση. Οι στρατιώτες πήδησαν ορθοί." κι άλλα παρόμοια. θα τον πιάσουμε εμείς! Θα τον μεταφέρουμε στην Πετρούπολη και θα τον κλείσουμε στο Πετροπάβλοφσκ. είκοσι όπλα κι ολόκληρο το αυτοκίνητο με τις οβίδες κρέμονταν τώρα από μια τρίχα. "Γεια σας. ενώ πιανόμαστε ο ένας από τον άλλον και χοροπηδούσαμε ανάμεσα σε οβίδες που κυλιούνταν. "Τι πυροβολισμοί ήταν αυτοί εδώ. Μπέρκμαν.. τρεις στρατιώτες φλυαρούσαν ξέγνοιαστα κοντά σε μια μικρή φωτιά: Ο Βλαντίμιρ Νικολάγιεβιτς προχώρησε. Ολα ήταν ακίνητα. Ενας μεγαλόσωμος κοκκινοφρουρός. γεμάτες με τροτύλη. Τα φύλλα είχαν πέσει πια.ζερβά. απάντησε. Ξεκινήσαμε με πολλή φασαρία και μ' όλη την ταχύτητα. Ταυτόχρονα δύο σύντροφοι έλυσαν το πυροβόλο και γύρισαν ώσπου ο σωλήνας στράφηκε κατευθείαν πάνω από τις πλάτες μας. Οι στρατιώτες έτρεχαν στη δημοσιά και προτείνοντας τα όπλα φώναζαν: "Στάσου". ενέδρα.δυο στρατιώτες.δραστήριος παράγοντας του εργατικού κινήματος των ΗΠΑ. "Να τον πάρει ο διάβολος!" φώναξε ο κοκκινοφρουρός. Αυτός έκλεψε τα χρήματα και τα 'δωσε στον Κερένσκι". σχηματίσαμε αλυσίδα και σκύβοντας. σύντροφοι!" είπε. Δεν ήταν εύκολο ν' απαντήσω σ' όλα αυτά τα ερωτήματα. Είναι άραγε έτοιμοι οι Αμερικανοί εργάτες να κανονίσουν τους καπιταλιστές. Η δημοσιά κι απ' τις δύο πλευρές καλυπτόταν από πυκνό δάσος. καταδικάστηκε σε θάνατο με την προβοκατόρικη κατηγορία ότι δήθεν έριξε μια βόμβα κατά την ώρα της παρέλασης στον Αγιο Φραγκίσκο στις 22 του Ιούλη του 1916. Αφού διατρέξαμε περίπου πέντε μίλια. Μισή ντουζίνα κοκκινοφρουροί. Πού βρίσκεται τώρα η υπόθεση του Μιούνι (1). που όπως έλεγαν οι ίδιοι. απ' όπου πυροβολούσαν.

Εγώ είμαι ο πρόεδρος της επιτροπής.. Εκεί. Εκείνοι περιεργάστηκαν ηλίθια την άδειά μου. μετά με τράβηξαν στον τοίχο και με σταμάτησαν. είπε ένας. είπε ο στρατιώτης. που είχε εκδοθεί από το επαναστατικό επιτελείο στο Σμόλνι. "Πρέπει να σας πάμε στην επιτροπή του συντάγματος". που απλωνόταν κατά μήκος της δημοσιάς. είπαν. 95 . διαβάστε αυτό μονάχα. Οι κοκκινοφρουροί. Δε μας χρειάζονται κανενός είδους άδειες. οι στρατιώτες άρχισαν να συνεννοούνται μεταξύ τους. Αμέσως κατάλαβα: Ηθελαν να με εκτελέσουν. σύντροφοι!". κι ύστερα κοιτάχτηκαν στα μάτια. ενώ στο μεταξύ όλη η παρέα μου κουνούσε τα χέρια. έβγαλαν τα λερωμένα χαρτιά τους.". το διεθνιστή σύντροφο Τζον Ριντ. Οι συνοδοί μου ανάφεραν: "Δώστε τα χαρτιά του!".. Κόψαμε ταχύτητα και σταθήκαμε. Βαδίζαμε από ένα λασπωμένο δρόμο μέσα στο πυκνό σούρουπο. Από καιρό σε καιρό συναντούσαμε ομάδες στρατιωτών.". Πηγαίνετε στη λέσχη αξιωματικών. "Προσέξτε καλύτερα σύντροφοι! Αφού αυτή η σφραγίδα είναι της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής!". Εκείνοι κοντοστέκονταν. "Να.. συζητούσαν. Οι στρατιώτες ταλαντεύτηκαν. "Εμείς. Ολοι στράφηκαν σε μένα. Μια κοντή χοντρή γυναίκα άνοιξε την πόρτα και τινάχτηκε προς τα πίσω φωνάζοντας: "Εγώ δεν ξέρω τίποτα γι' αυτούς.. γέμισαν τους συνοδούς μου με ανυπόμονες ερωτήσεις: "Πράχτορας. Το οργισμένο μουρμούρισμα μετατράπηκε απότομα σε οχλοβοή χαρούμενων χαιρετισμών.".. πρέπει να υποταχθούμε. Οι στρατιώτες ψιθύρισαν κάτι για ένα λεπτό. συντρόφισσα". Ωστόσο σε λίγο όλοι συμφώνησαν με τη γνώμη του ναύτη. "Αυτή δεν είναι τέτοια. δύο στρατιώτες. Μόνο ένα σημάδι ζωής.. "Οχι". πετάχτηκαν μπροστά μας. είπε. "Εδώ Κόκκινη Φρουρά. Μετά άρχισε κίνηση. Εκείνη πήρε αναποφάσιστα το χαρτί και το διάβασε φωναχτά και γρήγορα: "Το πιστοποιητικό αυτό χορηγήθηκε στον εκπρόσωπο της αμερικάνικης σοσιαλδημοκρατίας. όπως των άλλων". "Ποιος είναι αυτός." ρώτησε απότομα.". Κάμποσοι στρατιώτες.. αποχαιρετώντας με. πήρε το μέρος των σκοπών. ασφαλώς θα 'ναι κανένας εγγράμματος". σύντροφοι. μα ο ίδιος εκείνος ο ναύτης. Ετρεξα με απελπισία ξοπίσω τους..*** Το αυτοκίνητό μας έτρεχε προς το Ρομάνοφ. "Δεν κάνει έτσι. αδερφέ. Καλώς ήρθατε στο σύνταγμά μας. με μουρμούρες. Αφού αυτοί οι σύντροφοι δε μας ξέρουν. Στη μέση ακριβώς ήταν μια σόμπα και στους τοίχους απλώνονταν πατάρια όπου έπαιζαν χαρτιά... Οι κοκκινοφρουροί διαμαρτυρήθηκαν οργισμένα. όταν φτάσαμε στο στρατώνα του 2ου Συντάγματος πεζικού του Τσάρσκογιε Σελό. που έβγαινε από το τζάκι μιας ξύλινης βίλας. Εκείνος τα διάβασε προσεχτικά και μου 'ριξε ένα διαπεραστικό βλέμμα. Ολα τα πιστοποιητικά ήταν ίδια και μόνο το δικό μου. "Να σκοτώσουμε έναν αθώο δεν είναι αστείο. "Ασφαλώς δε θα φάγατε ακόμα. Αρχισε λογομαχία.". περνούσαν από χέρι σε χέρι την άδειά μου και λογομαχούσαν δαιμονισμένα για το αν πρέπει να με εκτελέσουν ή όχι. αυτός είναι Αμερικανός σύντροφος. "Πάμε σε κείνο το σπίτι. "Αδειες. Διαφορετικά ο κάθε αντεπαναστάτης θα μπαίνει στο αυτοκίνητο και θα λέει: Δε μου χρειάζονται κανενός είδους άδειες!. που φλυαρούσαν στην αυλόπορτα. Μέσα από το πλήθος βγήκε ένας ξερακιανός νεαρός με κόκκινο περιβραχιόνιο. ήταν εντελώς διαφορετικό. Στο ταβάνι έχασκε μια τρύπα που είχε ανοίξει από τα πυροβόλα του Κερένσκι. ένα χαμηλό μακρύ κτίριο. Το πλήθος σταμάτησε και με μουρμούρες μαζεύτηκε γύρω μου.. αργή. περίπου ένα μίλι από τη δημοσιά. "Η επιτροπή! Η επιτροπή!". τραγουδούσαν ή απλώς κοιμούνταν στρατιώτες.. "Εμείς ξέρουμε ότι αυτός ο σύντροφος είναι άνθρωπος πιστός". Οι στρατιώτες απομακρύνθηκαν από μένα και βγήκαν στο δρόμο. Ο άλλος όμως με κοίταξε ακόμα μια φορά. Βάλε μπρος! Δε χρειάζονται συζητήσεις!. ένας καπνός. Οι κοκκινοφρουροί έμπηξαν τις φωνές. αμέσως έγινε σιωπή. Πρέπει να κρατούμε την επαναστατική πειθαρχία. Υστερα χαμογέλασε και μου επέστρεψε την άδεια.. "Γιατί όχι. δεν ξέρουμε να διαβάσουμε". Οι σκοποί δήλωσαν πως πρέπει να τους ακολουθήσω. Πλησιάσαμε στην πόρτα της βίλας και χτυπήσαμε..". με κοιτούσαν ύποπτα. Ακούγονταν θυμωμένες φωνές.. Οταν εμφανίστηκα στο κατώφλι. Εκείνη τη στιγμή όμως επέμβηκε ένας ναύτης. Προβοκάτορας. Ενας από τους συνοδούς μου της έδωσε την άδεια.. που μίλησε νωρίτερα για πειθαρχία. Για να μην προκαλέσω παραπέρα συζητήσεις. Ανεβήκαμε την καγκελωτή σκάλα και μπήκαμε σ' ένα μεγάλο δωμάτιο με γυμνούς τοίχους. "Σύντροφοι! Σύντροφοι!" φώναξε ένας από τους συνοδούς μου. πήδηξα απ' το αυτοκίνητο που 'βαλε μπρος. Εκεί θα είναι και κανένας να μιλήσει μαζί σας στη γλώσσα σας. Στο πρώτο ακριβώς σταυροδρόμι.".. Ολοι ρίχτηκαν απάνω μου κι άρχισαν να μου σφίγγουν το χέρι.". Το φαγητό μας όμως τέλειωσε. είπε ένας απ' αυτούς σκυθρωπά. ύστερα πιο ορμητική. Ηταν πια εντελώς σκοτάδι. Ηταν περίπου χίλια άτομα. Τον άρπαξα από το χέρι.. "Αφού όμως υπάρχουν διαταγές της επιτροπής. Κοίταξα: γύρω δεν υπήρχε ψυχή." είπε. "Σύντροφοι. Τέτοια είναι η επαναστατική πειθαρχία. στην αρχή. σχίζοντας το διάφανο και καθαρό αέρα. "Πάμε!" του είπα. Γυρίζοντας πίσω στη δημοσιά. κουνώντας τα όπλα.".

Εχετε την καλοσύνη να δώσετε τις ανάλογες διαταγές. ενισχύοντας τις θέσεις με. Αργότερα άκουσα πως ο παπάς αυτός εκτελέστηκε. στο κεφαλόσκαλο ήταν η αίθουσα του μπιλιάρδου. που ήταν γύρω από το συνταγματάρχη κι έσκυψαν απάνω στο χάρτη. Πρόσεξα όμως πως δύο ή τρεις κοίταξαν φοβισμένα τους στρατιώτες. "Δεν είστε μπολσεβίκος. εκείνος που ευλογούσε τους κοζάκους. Τη στιγμή ακριβώς αυτή πήγαινε κατά κει ένας νεαρός. Ηταν ο πάτερ Ιβάν. "Στεπάν Γκεόργκιεβιτς. είπε με αλλαγμένη φωνή.. Ο Ντιμπένκο κάθισε στο πίσω κάθισμα κι έφυγε ολοταχώς για την Γκάτσινα για να κανονίσει τους λογαριασμούς του με τον Κερένσκι. "Στεπάν Γκεόργκιεβιτς Μορόφσκι.". Στο δεύτερο πάτωμα. γραμμένη στη γραφομηχανή σε δύο αντίτυπα. ότι ο στρατηγός Κρασνόφ παραδόθηκε μ' όλο το επιτελείο του και μερικές χιλιάδες κοζάκους και συμβούλεψε και τον Κερένσκι να κάνει το ίδιο. σηκώθηκαν όλοι ευγενικά και μ' έβαλαν να καθίσω δίπλα στο συνταγματάρχη. με φαρδείς ώμους και μ' άσπρο γένι. Τη νύχτα έφτασε ως τις προσβάσεις της Γκάτσινα. Δίπλωσε το αντίγραφο και το 'χωσε στην τσέπη. Ομως ένα είναι εξακριβωμένο. ολόγυρα ήταν γεμάτο από φορτηγά αυτοκίνητα. τον διέκοψε ο πρόεδρος της επιτροπής του συντάγματος. Κύριοι. λοιπόν. Ο πρόεδρος με σύστησε σ' αυτόν. οι στρατιώτες έφεραν το χάρτη κι ο συνταγματάρχης τον άπλωσε στο τραπέζι. πιστεύουν στη δημοκρατία και θεωρούν υποχρέωσή τους να ακολουθήσουν τη μάζα των στρατιωτών. Πού είναι.. όταν μπήκαν στην πόλη. Γύρω στο τραπέζι χαμογέλασαν." "Συγνώμη". είπε ο συνταγματάρχης. "Στο σύνταγμά μας μόνο ένας αξιωματικός είναι μπολσεβίκος. "Να εδώ". Υστερα υπέγραψε το πρωτότυπο. Επικράτησε σύντομη σιωπή. Είναι ανάγκη να τους συντρίψουμε τελειωτικά. με κάποιο στρατιώτη. "Σύμφωνα με τη διαταγή πιάσαμε θέσεις κατά μήκος αυτής της δημοσιάς. όπου στη μέση. του χαρτοπαίγνιου και η βιβλιοθήκη.. όπως κι εγώ. "Υπάρχει διαταγή να κινηθούμε προς τα μπρος όσο μπορούμε γρηγορότερα και να ετοιμαστούμε το πρωί να δώσουμε μάχη με τους κοζάκους βόρεια της Γκάτσινα. μου 'σφιξε το χέρι κι έφυγε. Ηταν ένας άντρας με απλό παρουσιαστικό. Ενώθηκαν με την ομάδα.. Από το πολυτελές χολ οδηγούσε στο απάνω πάτωμα μια κεντρική σκάλα. Οσον αφορά τον Κερένσκι.". το σφράγισε με μια στρογγυλή σφραγίδα. λοιπόν εδώ η επανάσταση. που φωτιζόταν από αστραφτερούς πολυελαίους. σήμερα τη νύχτα θα κρατήσετε αυτήν εδώ τη γραμμή. που την έβγαλε από την τσέπη. ο οποίος στεκόταν εκεί.". "Οι κοζάκοι απομακρύνθηκαν στον τομέα μας κατά δέκα χιλιόμετρα. στρατιωτών και ναυτών έρχονταν κι έφευγαν. αναφέρω εδώ απόσπασμα από την κατάθεση του στρατηγού Κρασνόφ στις 14 του Νοέμβρη (1η Νοέμβρη): 96 . Και τραβώντας γρήγορα στο χάρτη γραμμή με μπλε μολύβι. έλεγαν. και μπήκε στην τραπεζαρία ο πρόεδρος της επιτροπής του συντάγματος.". Μπήκαμε στην τραπεζαρία. Ο Καρσάβιν με αντικατέστησε στις πέντε η ώρα... Ομως όλοι τους.".. Ο συνταγματάρχης είναι μενσεβίκος. σ' ένα μακρύ τραπέζι.Ο πρόεδρος της επιτροπής με οδήγησε μέσα από την αυλή στην είσοδο του άλλου κτιρίου. ο θρίαμβος της ασυνήθιστης νίκης. κάθονταν είκοσι αξιωματικοί με πλήρη εξάρτυση. πού ήταν η επανάσταση! *** Γύρισα στο μέγαρο του Σοβιέτ του Τσάρσκογιε Σελό με το αυτοκίνητο του επιτελείου του συντάγματος. Ο πρόεδρος της επιτροπής πήρε το ένα αντίγραφο της διαταγής και το αντιπαράβαλε με το χάρτη. Ο συνταγματάρχης γύρισε ξανά το χάρτη: "Καλά". είπε ο συνταγματάρχης. Ο λοχαγός Χερλόφ έδειξε. δείχνοντας τα σημάδια του μολυβιού στο χάρτη. Πρέπει να σας πω. Οταν μπήκα. Μα τώρα βρίσκεται στην Πετρούπολη.. πως η πλειοψηφία των αξιωματικών του στρατού μας δεν είναι μπολσεβίκοι. Ο λοχαγός Χερλόφ είναι καντέ. πετώντας δεξιά κι αριστερά γρήγορες διαταγές. που ένας υπαξιωματικός. Δε θεωρώ αναγκαίο να καταλάβουμε θέσεις πιο μπροστά.. ακούγονταν ακόμα φωνές και γέλια. Κατόπιν ο υπαξιωματικός έφυγε και μέσα σε δέκα λεπτά γύρισε με έτοιμη τη διαταγή. Μέσα από το πλήθος έσπρωχναν για να περάσουν μισή ντουζίνα κοκκινοφρουροί. τις στενογράφησε. Η ατμόσφαιρα ήταν ακριβώς η ίδια όπως σ' οποιαδήποτε ευρωπαϊκή συγκέντρωση αξιωματικών. βρίσκονταν το πρωί οι θέσεις μας. είπε ο υπολοχαγός σε υπέροχα γαλλικά... με σταυρούς και κορδέλες των αυτοκρατορικών παράσημων. κι έδωσε την υπογραμμένη διαταγή στο συνταγματάρχη. Εδώ όλα ήταν όπως και πριν: Μάζες εργατών..Τη στιγμή εκείνη άνοιξε η πόρτα. Να. Κανένας δεν έμαθε τι είπε ο Ντιμπένκο στους κοζάκους. θα σας ήταν εύκολο. Οι υπόλοιποι μαζεύτηκαν γύρω του. "Θαυμάσια". "Οχι". απάντησε ο καινούριος φίλος μου. με αριστοκρατική εμφάνιση και με επωμίδες υπολοχαγού. Βλαντίμιρ Κιρίλοβιτς. θωρακισμένα και πυροβόλα. είπε και σηκώθηκε. που είχαν ανάμεσά τους έναν παπά. Οταν τέλειωσε το φαγητό. Οι στρατιώτες σέρβιραν αθόρυβα το φαγητό. έδωσε μερικές διαταγές." ρώτησα τον Μορόφσκι. βγήκε ο Ντιμπένκο. Στην αυλή περίμενε έτοιμο ένα αυτοκίνητο. Κι εγώ είμαι δεξιός εσέρος. στις διαταγές σας". που είναι τώρα το τμήμα μας. Στα χέρια του κρατούσε την ίδια εκείνη πιστόλα. Από την πόρτα του Σοβιέτ. με σπαθιά στολισμένα με χρυσό κι ασήμι. "Εντάξει".. βγήκε από το αυτοκίνητο και προχώρησε πιο πέρα πεζός..

"Λοιπόν! Τι θέλετε να γίνει. στρίβοντας απότομα πότε δεξιά. για να δουν όλοι πως δε λιποταχτείτε". "Οχι! Μόνο ναύτης να μην έρθει. "Σύμφωνοι". με προδώσατε. Πήγα. φάλαγγες πυροβολικού. είπε. Εκανα συναγερμό και διέταξα να τον αναζητήσουν. πότε αριστερά για ν' αποφύγουμε τις συγκρούσεις που ήταν αναπόφευχτες. που κινούνταν για το μέτωπο. Να πάτε ήσυχα. αυτό θα κάνω. Ετσι. "Αν είστε τίμιος άνθρωπος. Μέσα σε μισή ώρα ήρθαν οι κοζάκοι κι είπαν πως ο Κερένσκι δεν είναι εκεί. όντας βέβαιος πως δεν μπορούσε να απομακρυνθεί από την Γκάτσινα κι ότι θα κρύφτηκε κάπου εδώ". "Μα και οι αξιωματικοί μιλούνε με τον ίδιο τρόπο". πως το 'σκασε. κι αγγίζοντας σχεδόν τους ξένους τροχούς. όπου θα διαπραγματευτείτε σαν επικεφαλής της κυβέρνησης". Αυτό το πράγμα θα είναι φυγή.σοφέρ . κάλεσα τον κοζάκο του 10ου κοζάκικου Συντάγματος του Ντον. Προχωρούσαμε στα τυφλά. στην πόλη Γκάτσινα. Ξέρετε ότι βρίσκεται εδώ ο Ντιμπένκο. ντυμένος ναύτης. "Μάλιστα. τότε πρέπει να ξέρετε να δώσετε και λόγο". Στις 15 η ώρα περίπου σήμερα με κάλεσε ο ανώτατος διοικητής. πως θα με πιάσουν και θα με παραδώσουν στους ναύτες". *** Γύρισα στην Πετρούπολη. Στο σκοτάδι διακρίνονταν θαμπά τεράστια φορτηγά. στρατηγέ!". Οι κοζάκοι σας λένε ανοιχτά. "Γιατί. "Δική μου!" φώναξε και το πρόσωπό του λαμποκοπούσε. Λιποτάχτησε κι έχασε και τα τελευταία υπολείμματα της δημοφιλίας που είχε κάποτε ανάμεσα στις ρωσικές μάζες. μόνος. να τον αντικαταστήσουν. Πετρέλαιο δεν είχαμε και δεν ανάψαμε τα φανάρια."1η Νοέμβρη 1917. Ο γερο-εργάτης που οδηγούσε το αυτοκίνητό μας. "Στρατηγέ. κι από φρέσκιες εφεδρείες. Στον ορίζοντα έλαμπαν τα φώτα της πρωτεύουσας. Η δημοσιά ήταν γεμάτη από προλεταριακό στρατό. όπως κι εμείς. 97 . τέτοιες συζητήσεις γίνονται και ξέρω πως δε σας συμπαθεί κανένας". "Τι να κάνω λοιπόν. όπως το δικό μας. "Μάλιστα. που τη νύχτα ήταν πιο μεγαλόπρεπη από την ημέρα. που ήταν γεμάτο από κοκκινοφρουρούς. Ρουσακόφ και τον διέταξα να ορίσει οχτώ κοζάκους για φρουρά του ανώτατου διοικητή. "Μάλιστα. Θ' αυτοκτονήσω!". έδειξε με μια χαρούμενη χειρονομία προς την κατεύθυνση της πρωτεύουσας που έλαμπε στο βάθος. Αφού παίζετε ένα τόσο μεγάλο παιχνίδι. το 'σκασε ο Κερένσκι. "Θα σας δώσω φρουρά να σας συνοδεύσει και σας παρακαλώ να έρθει μαζί σας κι ένας ναύτης". που γύριζε πίσω."Δεν ξέρω ποιος είναι αυτός ο Ντιμπένκο". ανοιχτά. "Σύμφωνοι. Μόνο που θα φύγω τη νύχτα".".στην καμπίνα του φορτηγού. Ηταν πολύ ανήσυχος και νευρικός. Μόνο να μου δώσετε ένα σίγουρο οδηγό". οι αξιωματικοί είναι ιδιαίτερα δυσαρεστημένοι μαζί σας". Από πίσω μας ακούγονταν το βρισίδι των πεζών. χωρίς φώτα. στη γυμνή πεδιάδα. μαζί με έναν εργάτη . κι όλα αυτά. κάρα. να πάτε τώρα αμέσως στην Πετρούπολη με άσπρη σημαία και να παρουσιαστείτε στην Επαναστατική Επιτροπή. Φάνταζε σαν να ήταν σκορπισμένος. ολόκληρος σωρός από διαμάντια. καθισμένος. "Τώρα είναι ολότελα δική μου! Η Πετρούπολή μου!". "Είναι εχθρός μου". "Μάλιστα. απάντησα.

των ευελπίδων. Οσοι έρχονταν από τη "λευκομαρμάρινη μητέρα Μόσχα" αφηγούνταν φοβερά πράγματα: Χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν. Το βράδυ στις 16 (3) του Νοέμβρη παρακολούθησα δύο χιλιάδες κοκκινοφρουρούς να βαδίζουν στη λεωφόρο Ζαγκορόντναγια μ' επικεφαλής τη στρατιωτική μουσική. Πού τραβάμε. Η οδός Τβερ και Κουζνέτσκ βρισκόταν στις φλόγες. όπου είχε ξεσπάσει ένα κύμα από πεισματώδεις οδομαχίες. η Κεντρική Επιτροπή του κόμματος των σοσιαλιστών . των μεραρχιών.. νέα έφταναν από το Καζάν. οι άνθρωποι των ελεύθερων επαγγελμάτων. Η Επιτροπή Σωτηρίας. Υπογραφές: Οι κοζάκοι της 1ης κοζάκικης έφιππης Μεραρχίας του Ουσουρίσκι του Ντον. Η εκκλησία του Ουσπένσκι έγινε σκόνη. οι μπακάληδες. οι ακτήμονες αγρότες και μια ομάδα. Το Κρεμλίνο. η είδηση για τη συντριβή του Κερένσκι ξαναγύριζε σαν βροντερή ηχώ της προλεταριακής νίκης. Ο ναός του Βασίλι Μπλαζένιν μετατράπηκε σε καπνίζοντα ερείπια. Το Δημαρχείο κάηκε ολότελα. "Βομβαρδίζουν το Κρεμλίνο!". που με περηφάνια θεωρούσε τον Κερένσκι μέλος του. Προς όλους. Με το μέρος των Σοβιέτ ήταν οι μάζες των απλών εργατών. όλοι οι συνειδητοί στρατιώτες. να εμφανιστεί αμέσως στην Πετρούπολη για να παραπεμφθεί στο δικαστήριο. των στρατιωτών και των αγροτών βουλευτών.. οι πολιτικοί παράγοντες. τη Μόσχα. περιφρονητικά και φοβισμένα. 98 . Χιλιάδες θύματα. Από τις πιο απόμερες γωνιές της απέραντης Ρωσίας. Η εκκλησία Βασίλι Μπλαζένιν και η εκκλησία Ουσπένσκι καταστρέφονται. προωθούσε τη νίκη της.στο Κρεμλίνο. οι γραφειοκράτες. Στο κρύο σούρουπο βάδιζαν άντρες και γυναίκες και οι μακριές λόγχες των όπλων τους κουνιούνταν από πάνω τους. Οι θεοσεβούμενοι άνθρωποι άκουγαν τον κρότο των πυροβόλων να βάλλουν κατευθείαν στο μέτωπο της αγίας ορθοδόξου εκκλησίας και να κάνουν χίλια κομμάτια τα άγια των αγίων του ρωσικού έθνους. όπου είναι συγκεντρωμένος αυτή τη στιγμή όλος ο καλλιτεχνικός θησαυρός της Πετρούπολης και της Μόσχας βομβαρδίζεται. Παρακαλούμε να συλληφθεί ο Κερένσκι και να ζητηθεί απ' αυτόν. οι τσιφλικάδες. ο εκπρόσωπος της 5ης Στρατιάς. το Σαράτοφ. "14η (1η) του Νοέμβρη: Προς όλες τις στρατιωτικές επιτροπές των σωμάτων. Το βράδυ δημοσιεύτηκε στις εφημερίδες η αίτησή του για παραίτηση: "Μόλις τώρα δα άκουσα από αυτόπτες μάρτυρες το τι έγινε στη Μόσχα. μια μικρούτσικη ομάδα της διανόησης. τους παρακολουθούσαν μάζες αστών που τους κοίταζαν σιωπηλά. των στρατιωτών. Ο αγώνας φτάνει ως τη θηριωδία. Στις 15 (2) του Νοέμβρη ο επίτροπος της Λαϊκής Παιδείας Λουνατσάρσκι έκλαιγε με λυγμούς στη σύσκεψη του Σοβιέτ των Λαϊκών Επιτρόπων και βγήκε από το δωμάτιο φωνάζοντας: "Δεν μπορώ ν' αντέξω σ' αυτό! Δεν μπορώ να υποφέρω αυτή την καταστροφή όλης της ομορφιάς και των παραδόσεων. Τίποτα απ' όλα όσα είχαν κάνει οι μπολσεβίκοι. Η είδηση αυτή μεταδόθηκε σχεδόν με φρίκη στους δρόμους της Πετρούπολης από στόμα σε στόμα. δεν μπορούσε να συγκριθεί μ' αυτήν τη φριχτή ιεροσυλία στην καρδιά της αγίας Ρωσίας. Καθώς βάδιζαν στους μισοσκότεινους και γλιστερούς από τη λάσπη δρόμους. οι αξιωματικοί.". υποστηρίζοντας ότι ο Κερένσκι είναι υπόλογος μόνο απέναντι στη Συντακτική Συνέλευση. Ολοι ήταν ενάντιά τους: οι επιχειρηματίες. οι τοκογλύφοι. Ολα τα άλλα σοσιαλιστικά κόμματα μισούσαν τους μπολσεβίκους θανάσιμα. Τι θα γίνει ακόμα. προς όλους Με βάση τη συμφωνία των κοζάκων. όπου οι μπολσεβίκοι κατεύθυναν το πυροβολικό στο τελευταίο φρούριο της αστικής τάξης . το Δημοτικό Συμβούλιο. τη Βίνιτσα. οι κερδοσκόποι. Η υπομονή μου εξαντλήθηκε. των συνταγμάτων. όπου οι δρόμοι είχαν πλημμυρίσει στο αίμα.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ Η Μόσχα Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Ντιμπένκο". οι ναύτες. των ναυτών και των εργατών αποφασίστηκε να παραπεμφθεί ο Αλεξάντρ Φιοντόροβιτς Κερένσκι σε δημόσιο λαϊκό δικαστήριο. Είμαι ανίσχυρος να σταματήσω αυτό το φοβερό κακό. όλοι εναντιώθηκαν ακόμα πιο αποφασιστικά. προς όλα τα Σοβιέτ των εργατών. το Νόβγκοροντ. που παιάνιζε τη "Μασσαλιώτιδα" (πόσο ταιριαστό ήταν αυτό το εμβατήριο σ' έναν τέτοιο στρατό!) και με τις κατακόκκινες σαν αίμα σημαίες ν' ανεμίζουν πάνω από τις πυκνές φάλαγγες των εργατών. οι δάσκαλοι. που πήγαιναν να υποδεχτούν τ' αδέρφια τους που γύριζαν από το μέτωπο υπεράσπισης της κόκκινης Πετρούπολης. Αυτό δεν μπορώ να το υποφέρω. στο όνομα των παραπάνω οργανώσεων.επαναστατών. δουλεύοντας εντατικά και αδιάκοπα. Ο λαϊκός επίτροπος. οι υπάλληλοι. προς όλους. Οι πύλες Σπάσκι του Κρεμλίνου από λεπτό σε λεπτό θα σωριαστούν. Παρακαλούμε να συλληφθεί ο Κερένσκι για να παραπεμφθεί σε δημόσιο λαϊκό δικαστήριο. η επιτροπή των ευελπίδων του παρτιζάνικου τμήματος της περιοχής της Πετρούπολης. Δεν μπορώ να δουλέψω κάτω από το βάρος αυτών των σκέψεων που οδηγούν στην τρέλα.

πότε εμφανιζόταν ο εισπράχτορας και σύμφωνα με τη συνήθεια ρωτούσε για εισιτήρια. για να κάνουν τα παράπονά τους μπροστά στο Σοβιέτ τους. όπου ήταν κλεισμένοι δύο χοντροί και καλοντυμένοι Ρώσοι. "Είναι Αμερικανοί σύντροφοι. Στις σχολές των ευελπίδων παραμένουν μόνον τα όπλα που είναι απαραίτητα για την εκπαίδευση. Αφού ζήτησαν συγνώμη... μόλις παραχώρησαν το συρμό. για τον οποίο γίνεται λόγος στην παράγρ. φώναξε ένας απ' αυτούς. που είχαν δώσει φιλοδώρημα στον εισπράχτορα. Από τότε μέχρι που νύχτωσε δεν είδαμε πια τίποτα. με την υποστήριξη των απλών σιδηροδρομικών.. Μετά την υπογραφή της συμφωνίας όλοι οι αιχμάλωτοι και των δύο μερών αφήνονται αμέσως ελεύθεροι. Οι κατατρομαγμένοι κάτοικοι βγήκαν από τα υπόγεια και πήγαν ν' αναζητήσουν τους νεκρούς τους. Σε λίγο. Ακριβώς αυτές οι τρομερές φήμες μας ανάγκασαν να πάμε στη Μόσχα. Αντιλαμβάνομαι όλο το βάρος αυτής της απόφασης. Οι στρατιώτες άλλαξαν αμέσως στάση. Ομως. Ηρθαν να δουν την επανάστασή μας από τριάντα χιλιάδες βέρστια. αφού καυγάδιζε κάμποσο. Η Πετρούπολη. 4. που ήταν φορτωμένη κόσμο κι έτριζε και σταματούσε κάθε λεπτό. όπως ήταν στο παρελθόν και όπως θα 'ναι στο μέλλον. μόλις μπορούσε να τραβήξει πίσω της την τεράστια και παραφορτωμένη αμαξοστοιχία μας και συχνά σταματούσε. όρμησαν στα βαγόνια. Ο εισπράχτορας μας υποστήριζε. 2. Την ίδια εκείνη μέρα οι λευκοφρουροί και οι ευέλπιδες παρέδωσαν το Κρεμλίνο. Εδώ η ζωή ήταν πιο έντονη.όπως τρεις από μας τρυπώσαμε στο κουπέ μας. οργανώνεται επιτροπή από αντιπροσώπους της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής και από αντιπροσώπους της διοίκησης και των οργανώσεων που πήραν μέρος στις διαπραγματεύσεις για τη συνθηκολόγηση. τους δύο επιτρόπους που διαφώνησαν και γύριζαν στη Μόσχα. Θέσεις υπήρχαν μόνο για τέσσερις. Ωστόσο οι διαδόσεις για τις καταστροφές στη Μόσχα όχι μόνο δε σταμάτησαν αλλά δυνάμωσαν.Να γιατί παραιτούμαι από το Σοβιέτ των Επιτρόπων του λαού. που ήταν φορτωμένοι με μεγάλα σακούλια με τρόφιμα. Στις εφτά περίπου το βράδυ ξεκινήσαμε. εμφανίστηκε κάποια αγρότισσα με ένα καλαθάκι γεμάτο φέτες ψωμιού και μ' ένα μεγάλο τσαγιερό με χλιαρό κρίθινο καφέ. 3. 99 . Πότε .. χτυπούσαν με τα τακούνια και τραγουδούσαν μελαγχολικά αγροτικά τραγούδια. Το πρωί είδαμε γύρω μας χιονισμένο κόσμο.. Από τη στιγμή της υπογραφής της συμφωνίας. Ηταν ανυπόφορο κρύο. Οι μπολσεβίκοι κρατούσαν την πόλη στα χέρια τους εδώ και δύο μέρες. Στη Μόσχα θα μπορούσαμε να νιώσουμε την πραγματική σχέση του ρούσικου λαού με την επανάσταση. 2. Η λευκοφρουρά επιστρέφει τα όπλα και διαλύεται. Χωρίς αυτές. Η μικρή και αδύνατη ατμομηχανή. Η ατμόσφαιρα ήταν αποπνιχτική. την ίδια στιγμή. κι έστελνε το ένα κοντά στο άλλο τμήματα ναυτών και κοκκινοφρουρών προς τα νοτιοανατολικά. Λογομαχήσαμε και ζητήσαμε να φύγουν. πλήθη από κουρελήδες στρατιώτες. Στη διάρκεια της περασμένης βδομάδας η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή της Πετρούπολης. το λαίμαργο πλήθος γέμιζε στη στιγμή τους μπουφέδες και καταβρόχθιζε τα φτωχά τους εφόδια. κατέλαβαν όλα τα κουπέ και τους διαδρόμους και πολλοί σκαρφάλωσαν ακόμα και στη σκεπή των βαγονιών. Σε έναν απ' αυτούς τους σταθμούς. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή εγγυάται σ' όλους την ελευθερία και την προσωπική ασφάλεια. ακούσαμε να σπάζουν την πόρτα του διπλανού κουπέ. Το τρένο είχε μεγάλη καθυστέρηση. αλλά μαζί μας. παρέμεινε ωστόσο μια φτιαχτή πόλη. αν και διακόσια χρόνια είναι η έδρα της ρωσικής κυβέρνησης. Ο εισπράχτορας. για τον οποίον έλεγαν πως ήταν "πιο αριστερός κι από τον Λένιν". Αμέσως. Τους άφησαν ελεύθερους χωρίς καμιά διαδικασία.. Η συμφωνία για τη λήξη των εχθροπραξιών ανέφερε: "1. μα δεν μπορώ περισσότερο.. σύντροφοι!".".". ευγενικά και φιλόφρονα.. Εσπασαν πόρτες και τζάμια. Η επιτροπή της κοινωνικής ασφάλειας διαλύεται.". Στις 12 περίπου το μεσημέρι. Οπως . είδα τον Νόγκιν και τον Ρίκοφ. Ολα τα υπόλοιπα όπλα των ευελπίδων θα παραδοθούν. Στο διάδρομο που ήταν τόσο γεμάτος. εξόν από μας.. Οι αξιωματικοί παραμένουν με το βαθμό του όπλου τους.. χώθηκαν καμιά εικοσαριά στρατιώτες. ασφαλώς θα τα τινάζαμε εκείνη τη νύχτα. Στους σπάνιους σταθμούς. "Πάμε από δω.. όλη τη νύχτα γίνονταν θορυβώδεις πολιτικές συζητήσεις. οι στρατιώτες άδειασαν το κουπέ μας. κανένας άλλος σχεδόν δεν είχε εισιτήρια.. γεμάτη αναθυμιάσεις και καπνούς από τα τσιγάρα. ώστε ήταν εντελώς αδύνατο να περάσει κανείς. Και είναι φυσικό να είναι κουρασμένοι!. που έκαιγε ξύλα. μα οι στρατιώτες γελούσαν. Για την πραγματοποίηση του αφοπλισμού. Οι στρατιώτες που ήταν στη σκεπή. Εδώ ήταν ακόμα κι ο Μπουχάριν. κανένας δεν μπορούσε να φύγει από την πρωτεύουσα. τέτοια. εκτός από την αμαξοστοιχία μας. Η Μόσχα είναι η πραγματική Ρωσία. Αν δεν ήταν σπασμένα τα τζάμια. σήκωνε μ' απελπισία τα χέρια προς το ταβάνι κι έφευγε. κατέλαβε το σταθμό του Νικολάγιεφσκ. ένας κοντός κοκκινογένης με μάτια φανατικού. Για ποιο λόγο να ενοχληθούν για την άνεση μιας φούχτας αστών! Τους δείξαμε τα χαρτιά μας από το Σμόλνι.. Στο Σμόλνι μας έδωσαν άδειες. τα δύο μέρη θα εκδώσουν αμέσως διαταγή για το σταμάτημα κάθε είδους πυρών και κάθε είδους πολεμικών ενεργειών και θα πάρουν αποφασιστικά μέτρα για την πιστή εκπλήρωση της διαταγής κατά τόπους. Από τους δρόμους αποσύρθηκαν τα οδοφράγματα. 5.

κάπου . κι όπου έκαιγαν δύο κεριά. το πολυβόλο. Υστερα! Τα-τα-τα. που είχε οριστεί για το επόμενο πρωί. Υστερα άλλοι πυροβολισμοί. όμως όλα ήταν γεμάτα και σε άλλα οι κατατρομαγμένοι ιδιοκτήτες επαναλάβαιναν επίμονα όλο το ίδιο: "Δωμάτια δεν υπάρχουν! Δεν υπάρχουν δωμάτια. ήμασταν ξένοι κι η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή υποσχέθηκε να εξασφαλίσει τόπο διαμονής για τους ξένους υπηκόους). πυροβολούσαμε κατευθείαν στα λογιστικά τους βιβλία". Υστερα να πέφτει μια οβίδα. Μετά το φαγητό βγήκαμε στο δρόμο. μαζί με τα μέλη της εκτελεστικής επιτροπής. "Λοιπόν.κάπου κανένας βιαστικός διαβάτης. Μόλις βρίσκεις κανέναν ήσυχο δρομάκο. Οταν του δείξαμε τα πιστοποιητικά μας από το Σμόλνι. ο αμαξάς μας διηγόταν για τις περιπέτειές του στη διάρκεια των εξαήμερων μαχών. Οταν πηγαίναμε στους έρημους και χιονισμένους δρόμους που μόλις φωτίζονταν. που βρίσκονταν στο τρένο.. Αραιά φανάρια.. οι νικητές ξέχασαν το βασικό σταθμό. σ' ένα γραφείο καθόταν ο Ρόγκοφ. "Ομως μ' ένα κατοστάρικο μπορώ να σας πάω. 100 .". Μα αυτοί οι διαβόλοι σφυρίζουν ολόγυρα. από την κατάσταση στην Πετρούπολη ως την οργάνωση των αγγλικών τρέιντ γιούνιονς και λογομαχούσε ζωηρά με τους λίγους "αστούς". Ενας παγωμένος αέρας τρυπούσε ως το κόκαλο. έλεγε.". Καλπάζεις. "Πόσο θέλεις μέχρι το κέντρο της πόλης.. μας φιλοξένησαν στο μεγάλο ξενοδοχείο "Εθνικόν" (όπως και να 'χε το πράμα. Στη Μόσχα ο σταθμός ήταν εντελώς άδειος. Το σιγανό ψιθύρισμα πολλών φωνών και το τρίξιμο μερικών ραπτομηχανών γέμιζαν το διαμέρισμα.. Στη γωνιά. τα -τα-τα. Φαντασθείτε. ανοίγοντας δρόμο μέσα στο διάδρομο. μα εκείνος σήκωσε τους ώμους του. Στην οδό Τβερ τα τζάμια των καταστημάτων ήταν σπασμένα. Μόνο που όλα τα τζάμια είναι σπασμένα. Στο πάτωμα και στα τραπέζια ήταν απλωμένες μακριές λουρίδες κόκκινο και μαύρο ύφασμα και πενήντα περίπου γυναίκες έκοβαν κι έραβαν κορδέλες και σημαίες για την κηδεία των θυμάτων της επανάστασης. σάμπως ν' αναπαύονταν ύστερα από αρρώστια. μα εκπρόσωπος της κοινωνικής ασφάλειας. με έξυπνο πρόσωπο. θα το δείτε! Θα 'ρθει η μέρα της πληρωμής! Μέσα σε λίγες μέρες η γελοία κυβέρνησή σας θα πάει στο διάβολο! Και τότε θα σας δείξουμε!. κύριοι.". στην κηδεία. περάσαμε μέσα από μια σειρά επιβλητικές αίθουσες υποδοχής με αναρτημένες εικόνες σε χρυσές κορνίζες.μας έλεγε -"και ξαφνικά ακούς να πυροβολούν.. σταματάς στη θέση και αποκοιμιέσαι. όπου ήταν συγκεντρωμένες οι τράπεζες κι οι μεγάλοι εμπορικοί οίκοι. το λιθόστρωτο ήταν ανασκαμμένο. Η είσοδος φρουρούνταν από κοκκινοφρουρούς. Τέλος. ένας αμαξάς λαγοκοιμόταν στο κάθισμα του στενού έλκηθρού του. φαίνονταν καθαρά τα ίχνη που άφησε το μπολσεβίκικο πυροβολικό. Ο αμαξάς έξυσε το σβέρκο. Χωθήκαμε στο πρώτο ξενοδοχείο που βρήκαμε.. Πριν την επανάσταση αυτή η μεταφορά κόστιζε μόνο δύο ρούβλια. Επίτροπος ήταν ένας σκυθρωπός και πολύ νέος υπολοχαγός. με γυαλιά και με μαύρη εργατική μπλούζα. έγινε έξω φρενών και δήλωσε πως αυτός δεν είναι μπολσεβίκος. Ηταν ένα ασυνήθιστα καλοκάγαθο πλήθος. Ενας από τους σοβιετικούς υπεύθυνους μου έλεγε: "Οταν δεν μπορούσαμε να διαπιστώσουμε με ακρίβεια πού είναι οι ευέλπιδες κι οι λευκοφρουροί.". Μπήκαμε στο διαμέρισμα του επιτρόπου για να κανονίσουμε το ζήτημα των εισιτηρίων επιστροφής. Μέχρι να φτάσουμε στη Μόσχα. που υπόφερε όλες τις στερήσεις με κάποια χιουμοριστική ηρεμία και συζητούσε ατέλειωτα για όλα στον κόσμο. Ο ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου μας έδειξε στο πάνω πάτωμα τα τζάμια που ήταν σπασμένα από μια εγκαιροφλεγή.. Αν οι κύριοι δεν έχουν αντίρρηση για τον καθαρό αέρα.."Χρειάζεται κι εδώ θάρρος". πλαισιωμένες με κόκκινο και μπήκαμε σε μια πολυτελέστατη επίσημη αίθουσα με θαυμάσιους πολυελαίους και πίνακες με επίχρυσες κορνίζες. Δεν μπορέσαμε να καταφέρουμε να κατεβεί κάτω από πενήντα ρούβλια.".. "Κτήνη!" φώναξε. και βέβαια έχουμε πολύ άνετα δωμάτια.. "Μάλιστα. Οι απώλειες του Κόκκινου Στρατού ήταν μεγάλες. στο μέγαρο του πρώην στρατηγού κυβερνήτη. Τυλιγμένος με αστείο τρόπο. κουνώντας τις γροθιές προς την κατεύθυνση που υποτίθεται ότι βρίσκονταν οι μπολσεβίκοι. σχεδόν σε κάθε βαγόνι είχε οργανωθεί επιτροπή για την εξεύρεση και διανομή τροφίμων.... μας πρότειναν να οργανώσουμε κηδεία από κοινού με τους ευέλπιδες!. Δούλευαν θλιμμένες κι αυστηρές και πολλές είχαν δάκρυα στα μάτια. Μα ξαφνικά πάλι πυροβολισμός! ξανά βλήμα. "Βαδίζεις ή στέκεσαι στη γωνιά" . συχνά σκοντάφταμε στις λακκούβες των οβίδων. Στους τοίχους ήταν αναρτημένα πορτρέτα του Τολστόι. Τα πρόσωπα αυτών των γυναικών ήταν ρυτιδωμένα και τραχιά από τη σκληρή βιοπάλη. "Καιροσκοπούν απλώς από συνήθεια.".. Γυρίζαμε από ξενοδοχείο σε ξενοδοχείο. Αλλάζεις κατεύθυνση. Στο μεταξύ.. που ήταν γεμάτος από θορυβώδες πλήθος.. "Στους μενσεβίκους και στους εσέρους δεν μπορείς να βάλεις μυαλό!" φώναζε ο Ρόγκοφ. Αφού ανεβήκαμε τη φαρδιά επίσημη σκάλα. Το Σοβιέτ της Μόσχας στεγαζόταν σ' ένα επιβλητικό κτίριο στην πλατεία Σκόμπελεφ. είπε. οι σκεπασμένοι από το χιόνι δρόμοι ήταν βουτηγμένοι στη σιωπή.. Να διαβόλοι! Αληθινά διαβόλοι!. που οι τοίχοι της ήταν γεμάτοι από ανακοινώσεις για συνελεύσεις των επιτροπών κι από εκκλήσεις των πολιτικών κομμάτων. Στο κέντρο της πόλης. βρήκαμε αυτό που ζητούσαμε. Μας προσκάλεσε να πάρουμε μέρος. Εκεί γύρω δεν υπήρχε ούτε ένα αμάξι. "Ζήτημα είναι. αν θα βρείτε δωμάτιο στο ξενοδοχείο".". "Σε τέτοιες μέρες δεν μπορεί ο καθένας να πάει". κι αυτές οι επιτροπές είχαν χωριστεί σε πολιτικές παρατάξεις και δεν άργησαν ν' αρχίσουν τις συζητήσεις για βασικές αρχές.Με το τρίτο σφύριγμα ορμήσαμε στο τρένο. Αρχίσαμε να παζαρεύουμε. Φάγαμε σ' ένα εστιατόριο που μαγείρευε μόνο χόρτα κι είχε την ελκυστική ονομασία: "Κανέναν δεν τρώγω". Στους κεντρικούς δρόμους. Χαρακτηριστικό σημαδάκι: Στη γενική σύγχυση που υπήρχε με την κατάληψη της πόλης. περνώντας μερικά τετράγωνα...

Ο δήμαρχος Ρούντνεφ κι ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Μίνορ. ακόμα και το δαχτυλίδι μού βγάλαν από το δάχτυλο. του Ρίκοφ και των άλλων που είχαν παραιτηθεί από το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού. Μάταια προσπάθησε να δώσει εξηγήσεις και να δικαιολογηθεί. μου πήραν το παλτό. Ο διοικητής της πόλης Ριάμπτσεφ ήταν δημοκρατικός και ταλαντευόταν αν έπρεπε ν' αρχίσει αγώνα με τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Στο βήμα ανέβηκε νευριασμένος ο φαρμακερός Μπουχάριν. Οσον αφορά τον αστικό Τύπο. Ολη η παρέα βρισκόταν σε έξαψη και είχε συνεπαρθεί από το παιχνίδι. με τον οποίο έτυχε να συναντηθώ στην Μπαγιόν (της πολιτείας της Νέας Υερσέης) την εποχή της περίφημης απεργίας στις επιχειρήσεις της εταιρίας "Στάνταρτ Οϊλ". Οι συγκεντρωμένοι τον άκουγαν με ανοιχτό το στόμα. Στο τέλος οι στρατιώτες αποφάσισαν να μείνουν ουδέτεροι και να συνεχίσουν τη δουλιά τους.δώδεκα άτομα. Ακόμα και το Δημοτικό Συμβούλιο διαλύθηκε.. δηλαδή να πουλούν φιτίλια για τους αναπτήρες και πασατέμπο. όπου οι μπολσεβίκοι της Μόσχας συγκεντρώθηκαν για να συζητήσουν την εισήγηση του Νόγκιν.. γέμισαν τον Νόγκιν με βροχή από ειρωνείες και άγριες κραυγές. Εμένα με πέταξαν στο υπόγειο. Δεν ήθελαν να τον ακούσουν. καμαρώστε με!" φώναξε. Το Δημοτικό Συμβούλιο. ότι έπρεπε να οργανώσουμε τις δυνάμεις μας ακριβώς την ώρα της μάχης.. μείναμε χωρίς στρατιωτικό επιτελείο. που τα λόγια του κατάφερναν χτύπημα πάνω στο χτύπημα. έλεγε ο Μελνιτσάνσκι. Μέσα από ολόκληρη την τεράστια πλατεία έφταναν ως εμάς φωνές και χτύποι λοστών και φτυαριών. Μόλις είχαν φύγει από το πεδίο της μάχης. που ήταν βαμμένοι με έντονα χρώματα κι όπου δε φαίνονταν καθόλου σημάδια βλάβης. Αυτοί σοφίστηκαν ένα καινούριο παιχνίδι: περιμένοντας τη στιγμή που τα πυρά αραίωναν κάπως. "Το χειρότερο απ' όλα όμως". Το σύνταγμα αυτό έκανε συνέλευση και συζήτησε την κατάσταση. δείχνοντας τα ελεεινά κουρέλια του. εκεί με τα παλικάρια μας. Ηταν μεγαλόσωμοι.". έκαναν συγκεντρώσεις που κράτησαν κάμποσες μέρες. Τώρα έμαθα πως είναι γραμματέας του επαγγελματικού συνδικάτου των μεταλλουργών της Μόσχας και στο διάστημα των οδομαχιών ήταν επίτροπος της Στρατιωτικής Επαναστατικής Επιτροπής. Εκεί ακριβώς είχαν μαζευτεί μια γκρούπα αλήτες. όμως. Οι εργάτες έφτασαν αργότερα.ομάδες από δέκα . Ολόκληρη βδομάδα μάχονταν σαν διαβόλοι. Στην αρχή είχαν μπει στην αίθουσα μόνο διανοούμενοι. Μου διηγήθηκε πολλές λεπτομέρειες για την αιματηρή εξαήμερη μάχη. Κατά τα μεσάνυχτα άρχισαν ν' ανεβαίνουν τις σκάλες ομάδες . Στον ψηλό τοίχο έλαμπαν κόκκινες ανταύγειες από αόρατες φωτιές. Ετσι μίλησε η Μόσχα. Εκείνη την εποχή ο Μελνιτσάνσκι ήταν ρολογάς και ονομαζόταν Τζορτζ Μέλτσερ. Κι οι δύο οι αντιμαχόμενες πλευρές προσπαθούσαν να πάρουν με το μέρος τους ένα από τα συντάγματα της φρουράς που είχε παραλύσει ολότελα από την πολύχρονη αδράνεια. μα καθοδηγούσε άμεσα τους ευέλπιδες και τους λευκοφρουρούς. "Αν είστε στο Κρεμλίνο. Διασχίσαμε την πλατεία. "ήταν. εδώ στη Μόσχα. προς το Κρεμλίνο. τον υποχρέωσε να μπει σ' αυτό τον αγώνα. Μόλις η συνέλευση άνοιξε τυπικά. δέκα . Πολλοί σκοτώθηκαν. Η κατάληψη του Κρεμλίνου έγινε έπειτα από την επιμονή του δημάρχου. Ορισμένα συντάγματα πριν αποφασίσουν τι θα κάνουν. διεύθυναν τις επιχειρήσεις της Επιτροπής κοινωνικής ασφάλειας και των στρατευμάτων.. οι υπόλοιποι όμως συνέχιζαν να πηδούν από πεζοδρόμιο σε πεζοδρόμιο. που συνήθως πουλούσαν εφημερίδες. 101 . Ολοι αυτοί κατοικούσαν στο κέντρο της πόλης. Εγκατέλειψε το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού.Η συνέλευση γινόταν στην αίθουσα του θεάτρου. Και να. δεν υπήρχε πια. Μου αφηγήθηκε πολλές ζωντανές σκηνές. Μιλούσε ο Νόγκιν κι η πλειοψηφία του ακροατηρίου ήταν απόλυτα με το μέρος του. Μια φορά. όπου φωτιζόμενοι από μεγάλες φωτιές δούλευαν με φτυάρια εκατοντάδες εργάτες και στρατιώτες. οι μπολσεβίκοι δε θα τολμήσουν να σας βομβαρδίσουν". Οι εχθροί ήξεραν θαυμάσια τι ήθελαν.. όπου στην εποχή του παλιού καθεστώτος ερασιτεχνικοί όμιλοι παρουσίαζαν γαλλικές κωμωδίες στο κοινό. που είχε χωρίσει τη Μόσχα σε δύο μέρη. ήμουν. "Οταν οι ευέλπιδες εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στο Κρεμλίνο. Στη μια πλευρά της πλατείας υψώνονταν οι σκοτεινοί πύργοι και τα τείχη του Κρεμλίνου. κοιτάξαμε κάτω κι είδαμε δύο τεράστιους λάκκους.... ενώ στην παράταξή μας οι στρατιώτες είχαν το δικό τους Σοβιέτ κι οι εργάτες το δικό τους. το ρολόι. Κι όταν οι αξιωματικοί έφυγαν ξαφνικά από μας. Στο σκοτάδι ξεχώριζαν θαμπά τα φανταχτερά σχήματα των ελικοειδών και σκαλιστών τρούλων της εκκλησίας του Βασίλι Μπλαζένιν.".μπρος μέσα στο δρόμο. Το Δημοτικό Συμβούλιο της Μόσχας δεν ήταν σαν της Πετρούπολης. Αρχισαν φοβερές διαμάχες για το ποιος θα διοικεί. Στα βάθρα των τοίχων ήταν στοιβαγμένα βουνά από χώμα και αμμοχάλικο. αναγνώρισα τον Μελνιτσάνσκι. βλέποντας να πέφτουν γύρω τους οι σύντροφοί τους.. Σκαρφαλώνοντας πιο ψηλά. Αργά το βράδυ πήγα στο μέγαρο των Ευγενών. στεκόταν στη γωνιά της οδού Νικίτσκαγια.Την αίθουσα διέσχιζε ένας άνθρωπος με σχισμένη στρατιωτική χλαίνη και με καπέλο. παρακινώντας ο ένας τον άλλον. που αποτελούνταν από αξιωματικούς και φανταχτερά ντυμένες γυναίκες.δεκαπέντε πόδια βάθος και πενήντα γιάρδες (1) πλάτος. "Ορίστε. που βάλλονταν από πυρά πολυβόλων. Η απόφαση για την επιδοκιμασία της δράσης του Συμβουλίου των Επιτρόπων του Λαού συγκέντρωσε τη συντριπτική πλειοψηφία. Η φυσιογνωμία του μου φάνηκε γνωστή. άρχιζαν να τρέχουν πίσω . έλεγε ο δήμαρχος. τα χρήματα. Λιποτάχτησε από τη θέση του στο αποκορύφωμα της μάχης!. με χοντροκομμένα ρούχα. γεροδεμένοι άντρες. μια γκρίζα κρύα μέρα. πώς είμαι αναγκασμένος να γυρίζω τώρα!.. Κατοικούσαν στις συνοικίες και τα τραμ εκείνες τις μέρες δεν κυκλοφορούσαν. Αργά τη νύχτα περάσαμε από τους ερημωμένους δρόμους και περνώντας τις πύλες του Ιβερσκ βγήκαμε στην τεράστια Κόκκινη Πλατεία.

για πρώτη φορά τώρα. Οι παπάδες εξαφανίστηκαν. με χρυσές επιγραφές. γινόταν πιο ισχυρός. σ' αυτό τον άγιο τόπο".. θα αναπαυθεί ο δικός μας ο τσάρος .. οι εργάτες. Και πολύ σύντομα ο μητροπολίτης της Μόσχας.Η αγία ορθόδοξη εκκλησία έχασε την ευλογημένη της Μόσχα. από πάνω προς τα κάτω. Απ' όλους τους δρόμους ξεχύνονταν προς την Κόκκινη Πλατεία τεράστια πλήθη λαού.. Η πόλη σηκωνόταν στο πόδι. πριν από τη στέψη του στο Κρεμλίνο και το οποίο ήταν συνήθως ανοιχτό και γεμάτο κόσμο ολόκληρα εικοσιτετράωρα. ήταν κλειστά. "Αυτός είναι ο αδερφικός τάφος".. με πρόσωπα μουσκεμένα από τα δάκρυα. Οι εκκλησίες βούλιαξαν στο σκοτάδι. Ηταν κάτι χοντροκομμένες κάσες από απλάνιστα σανίδια βαμμένα κόκκινα και τα σήκωναν στους ώμους τους απλοί άνθρωποι.. Ηταν ένας ψηλόκορμος άντρας με γένια. όπως γινόταν προηγούμενα.. μπροστά στο κτίριο του Σοβιέτ. "Εσείς.. είπε ο φοιτητής. στη διάρκεια αυτής της μακρινής νύχτας. Οταν φεύγαμε. του μέτρου. μη σταματώντας ούτε λεπτό τη βιαστική τους δουλιά. Μας οδήγησε στο λάκκο. Τίχον. Το χέρι του ήταν δεμένο με επίδεσμο. Εμφανίστηκε μια στρατιωτική μουσική που ανέκρουσε τη "Διεθνή" κι όλο το πλήθος άρχισε αυθόρμητα να τραγουδάει τον ύμνο. οι κασμάδες και τα φτυάρια δούλευαν πυρετώδικα και το βουνό του χώματος όλο και μεγάλωνε. άρχισαν αργά να βγαίνουν από τους λάκκους. είχε τραυματιστεί από σφαίρες στις οδομαχίες.". Ξημέρωνε. Κι όπως μας βεβαίωναν.Ενας νεαρός φοιτητής μας μίλησε γερμανικά. ανεμίζοντας τις σημαίες. επειδή εμείς τόσα χρόνια υποφέραμε τη μεσαιωνική μοναρχία.". ακριβώς έτσι όπως αρχίζει η ανεμοθύελλα. Πίσω από τα φέρετρα βάδιζαν οι γυναίκες που έκλαιγαν με λυγμούς ή σώπαιναν μαρμαρωμένες και χλομές σαν νεκρές. Κλειστό ήταν και το εκκλησάκι της Παναγίας του Ιβερσκ που παλιά το επισκεπτόταν κάθε νέος τσάρος. Απ' όλες τις πλευρές όμως. Βαδίσαμε προς τα κάτω από την οδό Τβερ. από μακριά κι από κοντά. Ανοίγοντας δρόμο ανάμεσα από το πυκνό πλήθος που είχε στριμωχτεί στα τείχη του Κρεμλίνου σκαρφαλώσαμε στην κορυφή ενός μεγάλου αναχώματος. λάμποντας από το φως των κεριών που άναβαν οι πιστοί και που αντανακλούσε στο χρυσάφι.. "Ζήτω η αδερφοσύνη των εργατών όλου του κόσμου"!Ενας παγερός αέρας σάρωνε την πλατεία.. να σκάβουν. Μερικά 102 . θ' αφορίσει τα Σοβιέτ!. "κοιτάζετε εμάς τους Ρώσους. ακουγόταν σιγανός και υπόκωφος ο θόρυβος της κίνησης. άρχισαν να σκάβουν. Από την πύλη του Ιβερσκ ξεχυνόταν κιόλας το ανθρώπινο ποτάμι και χιλιάδες λαού πλημμύρισαν την ευρύχωρη Κόκκινη Πλατεία.. οι ξένοι". Δεν υπάρχει επαναστατική ταχτική καλύτερη από τη ρωσική. "Εδώ. αφού αυτός προστάζει σ' όλο τον κόσμο. Ο καπιταλισμός είναι ακόμα χειρότερος. "τον πιο άγιο σ' όλη τη Ρωσία. που είχε εκλεγεί διοικητής της Μόσχας. Πρόσεξα ότι καθώς περνούσαν μπροστά από το εκκλησάκι του Ιβερσκ κανένας δεν έκανε σταυρό. είπε. γιάρδα = 91.ο λαός.. Ηταν σημαίες της Εκτελεστικής Επιτροπής του Σοβιέτ της Μόσχας. στο ασήμι και στις πολύτιμες πέτρες των εικόνων του.. του έτοιμου αδερφικού τάφου. ύστερα από την επιδρομή του Ναπολέοντα. είχαν σβήσει τα κεριά στην εκκλησία. του μέτρου.5 εκατ. Ολοι σώπαιναν. να σκάβουν. με καλόκαρδο βλέμμα και απλό ύφος. συνέχισε. βυθισμένα στο σκοτάδι. κρατώντας ψηλά τις σημαίες που κυμάτιζαν. άρπαξαν τα φτυάρια και χωρίς να πούνε λέξη. που έπεσαν για την επανάσταση". Από τα τείχη του Κρεμλίνου ως το έδαφος κρέμονταν πελώριες κόκκινες σημαίες με άσπρες ή χρυσές επιγραφές: "Στους πρωτοπόρους της παγκόσμιας σοσιαλιστικής επανάστασης". στη σιωπή και στο κρύο. έμοιαζε με το βουητό των κυμάτων της θάλασσας. άνθρωποι του λαού άλλαζαν εθελοντικά ο ένας τον άλλον. που έγινε πια φωλιά των φαρμακερών φιδιών που τόλμησαν να βομβαρδίσουν το Κρεμλίνο. δε θα αναπεμφθούν κανενός είδους δεήσεις. (1). Είχαν συγκεντρωθεί χιλιάδες άνθρωποι βασανισμένοι από τη δουλιά και τη φτώχεια.. Ο υπόκωφος θόρυβος που ερχόταν από μακριά δυνάμωνε. Ο φοιτητής κοίταξε το χέρι του. σαν πραγματικός αυτοκράτορας.. Βρίσκονταν κιόλας εδώ μερικά άτομα κι ανάμεσά τους ήταν κι ο στρατιώτης Μουράλοφ...5 εκατ. παρά το κρύο. Από τις πιο μακρινές συνοικίες έφταναν τώρα οι εργάτες από τις φάμπρικες και τα εργοστάσια με τους νεκρούς τους. Τα εκκλησάκια. από τα οποία περνούσαμε. συγκεντρώθηκε μια μικρή ομάδα από άντρες και γυναίκες με ολόκληρο μπόγο κόκκινων σημαιών. θα θάψουμε τους δικούς μας αγίους. που είχαν πια κουραστεί πολύ και ήταν μούσκεμα στον ιδρώτα. Ετσι. "Αύριο θα θάψουμε εδώ πεντακόσιους προλετάριους. Το κρύο πρωινό φως φώτισε στην τεράστια χιονισμένη πλατεία τους δύο ανοιχτούς καφετιούς λάκκους. Πάνω μας ο ουρανός ήταν πυκνοσπαρμένος με άστρα και τα αρχαία τείχη του τσαρικού Κρεμλίνου χάνονταν κάπου ψηλά. Σύντ. μετατρεπόταν σε βουητό. Ομως εμείς είδαμε πως ο τσάρος δεν ήταν ο μοναδικός τύραννος στον κόσμο. Στην τεράστια πόλη δε φαινόταν ούτε ψυχή. . Στο ωχρό μισόφωτο του πρωινού. Εδώ όπου βρίσκονται οι τάφοι των τσάρων. Τα καταστήματα ήταν κλειστά. Πήδησαν στους λάκκους. Σηκωθήκαμε πριν την ανατολή του ήλιου και τραβήξαμε βιαστικά μέσα από τους σκοτεινούς δρόμους για την πλατεία Σκόμπελεφ. Τους βλέπαμε να περνούν από την πύλη που κυμάτιζαν οι σημαίες κρατώντας τα κατακόκκινα σαν αίμα φέρετρα. Για τις κηδείες των κόκκινων δεν υπάρχουν παπάδες.. Πόδι = 30. δε θα διαβαστούν νεκρώσιμες ακολουθίες πάνω στους τάφους των ιερόσυλων. Μέσα από την Κόκκινη Πλατεία ερχόταν κιόλας βιαστικά για να τους αντικαταστήσει μια άλλη μάζα ανθρώπων. κι οι πλούσιοι έμειναν στα σπίτια τους. που αργά και θριαμβευτικά πλημμύρισε την πλατεία σαν θαλασσινό κύμα. Σήμερα ήταν η μέρα του λαού κι ο θόρυβος του ερχομού του. Φυσικά για άλλο λόγο.

. Πίσω από τα φέρετρα ακολουθούσαν άλλες γυναίκες. που άνοιγε κι έκλεινε αμέσως πίσω της. Πολλές απ' αυτές ρίχνονταν στον τάφο κοντά στους γιους και τους άντρες τους και φώναζαν τρομερά. Αναψαν τα φώτα. με πονεμένη έκφραση ή ρυτιδωμένες γριές... καθώς και τολμηρές προφητείες. νεαρές.. Ενα τέτοιο βασίλειο για το οποίο είναι ευτυχία να δώσει κανείς ακόμα και τη ζωή του. Κάτω από την πόλη περνούσε τώρα ένας ατέλειωτος χείμαρρος από σημαίες όλων των αποχρώσεων του κόκκινου. Το προλεταριακό κύμα αποσυρόταν αργά από την Κόκκινη Πλατεία.. ίλες ιππικού. αλλά οι σημαίες κυμάτιζαν και θρόιζαν στον άνεμο.φέρετρα ήταν ανοιχτά και από πίσω τους κουβαλούσαν χωριστά τα καλύμματα. 103 . περνούσε η πένθιμη αυτή πομπή. ή "Θέλουμε δίκαιη γενική δημοκρατική ειρήνη!"... που το τραγουδούσε το τεράστιο πλήθος. Η νεκρική πομπή πλησίασε αργά στους τάφους κι εκείνοι που κρατούσαν τα φέρετρα τα κατέβασαν στους λάκκους.. Υπήρχαν πολλά στεφάνια από τεχνητά λουλούδια. Η πομπή προχωρούσε αργά προς το μέρος μας μέσα από το πλήθος. με χρυσά ή ασημένια κεντήματα ή ήταν καρφωμένο στο φέρετρο κάποιο στρατιωτικό πηλήκιο. ως αργά το βράδυ. σαν πολύχρωμα παράξενα λουλούδια.. Ετσι αγαπιούνται μεταξύ τους οι φτωχοί.. Υπήρχαν ακόμη και μερικές μαύρες σημαίες των αναρχικών. Ανακατεμένα με τους εργάτες βάδιζαν τμήματα στρατιωτών με τα δικά τους φέρετρα και ακολουθούσαν σε συνέχεια με βήμα πορείας. πλατύσωμες προλετάρισσες. τοποθετήθηκαν στον κοινό τάφο. Ηταν ένας χείμαρρος από κόκκινες σημαίες. Ο λαός αυτός άρχισε να χτίζει στη Γη ένα τέτοιο φωτεινό βασίλειο. που σου 'διναν την εντύπωση ότι θα 'μεναν έτσι για πάντα. όταν οι άλλοι προσπαθούσαν να τις συγκρατήσουν... με άσπρα γράμματα. πάνω στις οποίες είχαν γραφτεί λόγια ελπίδας και αδερφοσύνης. Ολη την ατέλειωτη αυτή μέρα. πυροβολαρχίες με τα κανόνια ντυμένα με κόκκινο και μαύρο ύφασμα. Είχε αρχίσει να σουρουπώνει πια. δε χρειαζότανε πια παπάδες για να τον βοηθήσουν να βρει το δρόμο προς το βασίλειο των ουρανών. που δε βρίσκεται σε κανένα ουρανό. Διακόσιοι άνθρωποι άρπαξαν τα φτυάρια κι άρχισαν να σκεπάζουν τον τάφο. Μπήκε στην πλατεία από την πύλη του Ιβερσκ και βγήκε απ' αυτήν προς την οδό Νικόλσκαγια. Ανάμεσά τους ήταν και πολλές γυναίκες. που φώναζαν αλλόφρονα.. κρέμονταν τα στεφάνια. Πάνω από τον τάφο στα γυμνά κλαδιά των δέντρων. Αλλα ήταν σκεπασμένα με αραχνοϋφαντο ύφασμα. Στις σημαίες των στρατιωτικών τμημάτων υπήρχαν συνθήματα: "Ζήτω η Γ Διεθνής!". Το χώμα χτυπούσε ξηρά απάνω στα φέρετρα κι αυτός ο ξηρός ήχος ξεχώριζε καθαρά μέσα από το τραγούδι του λαού. ενώ η μουσική μπάντα έπαιζε αδιάκοπα το πένθιμο εμβατήριο. τα πεντακόσια φέρετρα. Η ορχήστρα έπαιξε το πένθιμο επαναστατικό εμβατήριο και μέσα στο απέραντο πλήθος που προχωρούσε με βγαλμένα τα καπέλα ξεχώριζαν οι βραχνές και πνιγμένες φωνές και στεναγμοί αυτών που κρατούσαν τα φέρετρα. Και ξαφνικά κατάλαβα ότι ο θεοφοβούμενος ρούσικος λαός.. με χρυσές και ασημένιες επιγραφές και ταινίες από μαύρο κρεπ στο κοντάρι. χειροδύναμες.. Πέρασαν οι τελευταίες σημαίες κι οι τελευταίες γυναίκες που έκλαιγαν.. Τα λόγια αυτά που διάβαζαν πενήντα χιλιάδες λαού έμειναν αποτυπωμένα στη μνήμη των εργαζομένων όλου του κόσμου και των απογόνων τους. ρίχνοντας πίσω τους ένα τρομερό τελευταίο βλέμμα. Το ένα ύστερα από το άλλο.

εκπληρώνοντας τη θέληση αυτών των συνεδρίων. διακήρυξε το δικαίωμα των λαών της Ρωσίας για ελεύθερη αυτοδιάθεση. 2) Το δικαίωμα των λαών της Ρωσίας για ελεύθερη αυτοδιάθεση μέχρι και τον αποχωρισμό και το σχηματισμό ανεξάρτητου κράτους. όπως κοιτάζει κανείς κάτι που το έχει ακούσει.. Το Δεύτερο Συνέδριο των Σοβιέτ. Ομως. Στην Πολωνία. για την κατάργηση των τίτλων των βαθμών. Ο Τρότσκι ζήτησε τα κλειδιά των αρχείων. αποφάσισε να θέσει σαν βάση των ενεργειών του στο ζήτημα των εθνοτήτων της Ρωσίας τις παρακάτω αρχές: 1) Την ισότητα και τα κυριαρχικά δικαιώματα των λαών της Ρωσίας.. Ανεξάρτητες "κυβερνήσεις" ξεφύτρωσαν στη Σιβηρία και στον Καύκασο. για ν' αντικαταστήσει τη φρουρά. Ολοι οι στρατιώτες γύρισαν και τους κοίταζαν περίεργα. κι όταν σπάσαν τις πόρτες. για να τα χρεοκοπήσουν και να τα δυσφημήσουν. που τους κάλεσε για να σπάσουν τις κλειδαριές. Στις 15 (2) του Νοέμβρη σ' όλες τις εκκλησίες της Πετρούπολης οι παπάδες σταμάτησαν να τη μνημονεύουν στις λειτουργίες.. κανονισμούς για τις επαρχιακές Αγροτικές Επιτροπές. μισογεμάτα θαυμασμό. έσπευσε ν' ανακαλέσει από το ρωσικό στρατό όλα τα πολωνικά στρατεύματα και διέλυσε τις επιτροπές τους επιβάλλοντας σιδερένια πειθαρχία. Ολες οι προσπάθειες των μπολσεβίκων να πάρουν στα χέρια τους τον κρατικό μηχανισμό συναντούσαν έντονη αντίδραση. για την κατάργηση του παλαιού δικαστικού συστήματος και τη δημιουργία λαϊκών δικαστηρίων. άρχισαν να οργανώνουν την οικονομική αποσύνθεση της χώρας και με την ικανότητα που έχουν οι Ρώσοι για κοινή δράση. έβγαιναν από τη σειρά και πήγαιναν να χτυπήσουν τους κοκκινοφρουρούς στον ώμο και να τους πουν μερικά λόγια μισοπειραχτικά. υπέβαλαν όλοι τις παραιτήσεις τους.. Τότε αποκαλύφθηκε πως ο πρώην υφυπουργός των Εξωτερικών Νεράτοφ είχε εξαφανιστεί παίρνοντας μαζί του τις μυστικές συνθήκες. Ουλιάνοφ (Λένιν) Ο Λαϊκός Επίτροπος για τις υποθέσεις των εθνοτήτων Ιωσήφ Τζουγκασβίλι . Ο Τρότσκι πήγε στο υπουργείο των Εξωτερικών. Η απεργία των δημόσιων υπαλλήλων ήταν καλά οργανωμένη και υποστηριζόταν οικονομικά από τις τράπεζες και τις μεγάλες εμπορικές επιχειρήσεις. τον Ιούνη αυτού του χρόνου. Μια μέρα είδα έξω από το Σμόλνι ένα κουρελιάρικο σύνταγμα. Το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού. το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού συνέχιζε ακούραστα να οικοδομεί τη σοσιαλιστική τάξη πραγμάτων. Η προσωρινή κυβέρνηση δεν υπήρχε πια. "η κατάχτηση της εξουσίας μόλις τώρα άρχιζε". Μερικοί έδειχναν γελώντας τους αυτοκρατορικούς αετούς.. Ολες αυτές οι "κυβερνήσεις" και τα "κινήματα" είχαν ένα κοινό χαρακτηριστικό: διευθύνονταν από τις άρχουσες τάξεις.Το συνέδριο των Σοβιέτ.. Μέσα στο χάος αυτών των αναστατώσεων. που φοβούνταν και μισούσαν τους μπολσεβίκους.. Τα εκτελεστικά διατάγματα θα καταρτιστούν μόλις σχηματιστεί η Επιτροπή των εθνοτήτων. αδύνατοι και χλομοί. 3) Την κατάργηση όλων των προνομίων και των περιορισμών. Η μια στρατιά μετά την άλλη.. 4) Την ελεύθερη ανάπτυξη των εθνικών μειονοτήτων και των εθνικών ομάδων που ζουν στο ρωσικό έδαφος. τον Οχτώβρη αυτού του χρόνου. ο ένας στόλος έπειτα από τον άλλο έστελναν στην Πετρούπολη αντιπροσωπείες. αλλά δεν το 'χε δει ποτέ του.. που κρατούσαν ακόμα στα χέρια τους την οικονομική ζωή της χώρας. Μη διαθέτοντας όπλα. Εξ ονόματος της Ρωσικής Δημοκρατίας ο πρόεδρος του Συμβουλίου των Επιτρόπων του Λαού Β. Δεν του τα παρέδωσαν παρά μόνο όταν ήρθαν οι εργάτες. επιβεβαίωσε το αναφαίρετο αυτό δικαίωμα των λαών της Ρωσίας με τον πιο αποφασιστικό και αμετάβλητο τρόπο. που έχουν εθνικό ή θρησκευτικό χαρακτήρα.. "χαιρετίζοντας εγκάρδια την καινούρια λαϊκή κυβέρνηση". για τον εργατικό έλεγχο. Οι στρατιώτες. Και γελώντας με καλοσύνη. Οι υπάλληλοι αρνήθηκαν να τον αναγνωρίσουν και κλείστηκαν στα γραφεία τους. συντάχθηκαν μπροστά στη μεγάλη είσοδο και κοίταζαν το Σμόλνι σαν να βρισκόταν μέσα ο ίδιος ο Θεός. οι αντιδραστικές δυνάμεις. Η κεντρική ράντα του Κιέβου ανακήρυξε αμέσως την Ουκρανία ανεξάρτητη δημοκρατία και η φιλανδική κυβέρνηση πέτυχε την ψήφιση παρόμοιου μέτρου από τη Γερουσία του Ελσίνκι.Στάλιν". να πολλαπλασιάζουν τα εμπόδια στα Σοβιέτ. που φάνταζαν ακόμα πάνω από την είσοδο. Τη στιγμή εκείνη έφθασε στο Σμόλνι ένα τμήμα από κοκκινοφρουρούς.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΝΔΕΚΑΤΟ Η κατάκτηση της εξουσίας "Διακήρυξη των δικαιωμάτων των λαών της Ρωσίας" . 104 . Εβγαζε το ένα μετά το άλλο τα διατάγματα για τις κοινωνικές ασφαλίσεις. όπως είπε ο ίδιος ο Λένιν στην ΠΚΕΕ. η Ανώτατη Στρατιωτική Επιτροπή. που μόλις είχε επιστρέψει από τα χαρακώματα.

Οι κερδοσκόποι όμως έκαναν έξυπνα σ' αυτές τη δουλιά τους από την πίσω πόρτα. με ωχρά και εξαντλημένα πρόσωπα. Οι εφημερίδες της αντιπολίτευσης. Κάποιος όμως παρατήρησε πως η διαταγή δεν είχε ούτε ημερομηνία ούτε σφραγίδα. Την πρώτη φορά τον υποδέχτηκαν τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου κι οι αρχηγοί των μενσεβίκων και των εσέρων. Το κάθε τμήμα που στελνόταν από την Πετρούπολη μεταχειριζόταν συχνά τη βία και πολλές φορές έβαζε υπό κράτηση τους σιδηροδρομικούς υπαλλήλους. Η Πετρούπολη είχε ψωμί μόνο για τρεις μέρες και νέα εφόδια δεν είχαν έρθει. τον υποχρέωσε να φύγει ξανά άπραγος. κρύβοντας τα βιβλία και παίρνοντας μαζί τους τα λεφτά. πού βρίσκεται το γραφείο του υπουργού. μπλέκει όλο και περισσότερο μέσα στις καταραμένες τρέχουσες ανάγκες. Στην τράπεζα πήγε δυο φορές ένας επίτροπος με ένα λόχο κοκκινοφρουρών για να ζητήσει τη χορήγηση σημαντικών ποσών. Στα στρατιωτικά επιτελεία. Η Βίκζελ κρατούσε εχθρική στάση και αρνιόταν να μεταφέρει τα σοβιετικά στρατεύματα. Κι όταν οι μπολσεβίκοι. είτε συνέχιζαν να απεργούν. Η επιτροπή Σωτηρίας και οι διάφορες κεντρικές επιτροπές έστελναν σ' όλη τη χώρα εκκλήσεις με τις οποίες εξόρκιζαν τον πληθυσμό να μη δίνει σημασία στα διατάγματα της κυβέρνησης. κανένας όμως απ' αυτούς δε θέλησε να δείξει στον Σλιάπνικοφ. εκτός από κείνους που ήταν αποσπασμένοι στο θησαυροφυλάκιο και στην εκτύπωση των χαρτονομισμάτων κι οι οποίοι αρνούνταν να ικανοποιήσουν κάθε αίτηση του Σμόλνι για λεφτά. Ακόμη και η Νέα Ζωή. Η αδυναμία του Σμόλνι ήταν ολοφάνερη. Ο στρατός στο μέτωπο πεινούσε. Το ίδιο ακριβώς έγινε στα υπουργεία Γεωργίας. ώσπου να παραδώσουν τα κλειδιά των γραφείων και των χρηματοκιβωτίων. οι υπάλληλοι εξαφανίζονταν. ήταν αδύνατο στη σοβιετική κυβέρνηση να στρατολογήσει καινούριο προσωπικό. έστω κι αν αυτό είχε αντίχτυπο στην κατάσταση του μετώπου. Οι συμμαχικές πρεσβείες έδειχναν ή ψυχρή αδιαφορία ή φανερή εχθρότητα. όλοι οι υπάλληλοι παράτησαν αμέσως τη δουλιά και το Δημοτικό Συμβούλιο πλημμύρισε τη Ρωσία με τηλεγραφήματα που κατήγγειλαν πως οι μπολσεβίκοι "παραβιάζουν την αυτοδιοίκηση".. το 'χε σκάσει παίρνοντας όλα τα λεφτά και αρνιόταν να τα παραδώσει σε άλλον εκτός από τη Συντακτική Συνέλευση. Απεργούσαν κι όλοι οι υπάλληλοι της Κρατικής Τράπεζας. θέλησαν ή να βοηθήσουν σ' αυτή την υπόθεση ή να την αναλάβουν στα χέρια τους. "Καθημερινά . που έκλειναν καθημερινά και που το επόμενο πρωί έβγαιναν με άλλες ονομασίες. που ο επίτροπος τρόμαξε. Το κτίριο του υπουργείου πολιορκήθηκε από αντιπροσωπείες των πεινασμένων ανάπηρων και ορφανών. καθώς και σε κείνους που συντηρούνταν από τα άσυλα και τα φιλανθρωπικά ιδρύματα.. Στο μεταξύ όμως έδιναν κρυφά κολοσσιαία ποσά στην Επιτροπή Σωτηρίας και στο Δημοτικό Συμβούλιο. για να πετύχουν την απελευθέρωση αυτών που πιάστηκαν.. οι διευθύνσεις των δημοτικών υπηρεσιών κοινής ωφέλειας ή δε δούλευαν καθόλου. Επισιτισμού και Οικονομικών. στα γραφεία των υπουργείων των Στρατιωτικών και των Ναυτικών. Και ο παροιμιώδης σεβασμός των Ρώσων προς τα επίσημα έγγραφα.. Ηταν τρομερή παγωνιά και στο υπουργείο δεν υπήρχε κανένας ν' ανάψει τις σόμπες. το χαρακτήριζε σαν "συνδυασμό δημαγωγίας και αδυναμίας". που ήταν αναγκαία για τις δαπάνες της κυβέρνησης. δεν μπορούν ουσιαστικά με κανέναν τρόπο να τη χρησιμοποιήσουν.. Η Βίκζελ δήλωσε πως η κίνηση των σιδηροδρόμων θα σταματήσει την πρώτη του Δεκέμβρη. Τη δεύτερη φορά πήγε με επίσημη διαταγή και τη διάβασε φωναχτά. είτε ξανάρχιζαν τη δουλιά για να τη σαμποτάρουν. Οταν πήρε τα κλειδιά ανακάλυψε πως η πρώην υπουργός κόμισσα Πάνινα. που η ελεύθερη και άνετη λειτουργία του θα ικανοποιούσε τις ανάγκες των σοσιαλιστικών πειραμάτων τους. οι επιτροπές του στρατού και οι ανώτεροι αξιωματικοί πρόβαλλαν λυσσασμένη αντίσταση στα Σοβιέτ. Ανίκανοι να καταχτήσουν τον υπάρχοντα κυβερνητικό μηχανισμό δεν μπορούν ούτε και να δημιουργήσουν καινούριο. 105 . που είχαν διαταχθεί να παρουσιαστούν στη δουλιά με την απειλή πως θα χάσουν τη θέση τους και θα στερηθούν το δικαίωμα της σύνταξης. Η Αλεξάντρα Κολοντάι.έγραφε . Οι μπολσεβίκοι που κατέλαβαν τόσο εύκολα την εξουσία. ή έκαναν σαμποτάζ. Ολοι αυτοί βρέθηκαν σε κατάσταση απόγνωσης. Κι επακολουθούσαν αμέσως απειλές γενικής απεργίας από μέρους της Βίκζελ.Ο Σλιάπνικοφ προσπάθησε να πάρει στα χέρια του το υπουργείο Εργασίας. έτσι που ήταν πέρα για πέρα αδύνατο να σχηματίσει κανείς μια εικόνα των οικονομικών σχέσεων της Ρωσίας με τα άλλα κράτη. Αυτό είχε άμεση και σοβαρή επίδραση σ' όλη τη φτωχολογιά των μεγάλων κέντρων. που ονομάστηκε στις 13 του Νοέμβρη (31 του Οχτώβρη) επίτροπος της Κοινωνικής Πρόνοιας έγινε δεκτή στο υπουργείο με απεργία. Οταν εμφανίζονταν οι μπολσεβίκοι επίτροποι. Η Κολοντάι με δάκρυα στα μάτια αναγκάστηκε να διατάξει τη σύλληψη των απεργών. σάρκαζαν το νέο καθεστώς.. στη δουλιά παρουσιάστηκαν όλο κι όλο σαράντα υπάλληλοι.η κυβέρνηση των Επιτρόπων του Λαού. Οι εφημερίδες τόνιζαν πως όλες οι φάμπρικες και τα εργοστάσια της Πετρούπολης θα έκλειναν ύστερα από τρεις βδομάδες από έλλειψη καυσίμων. Οι υπάλληλοι. Επειδή σχεδόν όλη η διανόηση ήταν ενάντια στους μπολσεβίκους. Υπήρχαν μερικές εκατοντάδες υπάλληλοι. Οι επιτροπές επισιτισμού.. Σαμποτάριζαν με κάθε τρόπο τη δουλιά. Ηταν τόσοι πολλοί και μιλούσαν τόσο αυστηρά για τις συνέπειες που μπορεί να έχει η πράξη του. όπου οι παλιοί υπάλληλοι είχαν συγκατατεθεί να εργαστούν. Οι ιδιωτικές τράπεζες αρνούνταν επίμονα ν' ανοίξουν.. Οι υπάλληλοι του δημόσιου χρέους κατέστρεψαν τα βιβλία τους. βλέποντας τις επείγουσες ανάγκες του πληθυσμού.

όπου και στις δύο πλευρές των οδοφραγμάτων πεθαίνουν οι σύντροφοί μας. που δεν αντιπροσωπεύουν πια τις μάζες των στρατιωτών. Η Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή διευρύνεται μέχρι τα 150 μέλη. Συζητιόταν ακόμη κι είχε συμφωνηθεί να σχηματιστεί Υπουργικό Συμβούλιο με επικεφαλής τον Τσερνόφ. 100 αντιπρόσωποι των αυτοδιοικήσεων της πόλης . Αν δε θελήσετε να συμφωνήσετε. και τον εξοπλισμό των εργατών. να περάσουμε στην ανοιχτή πάλη έξω από το Σμόλνι.. Η πρόταση ν' αποκλειστεί ο Λένιν και ο Τρότσκι. Δέχονταν να μπει σ' αυτήν μια υπολογίσιμη μπολσεβίκικη μειοψηφία. Στο μεταξύ η συνδιάσκεψη που συγκλήθηκε από τη Βίκζελ για το σχηματισμό της νέας κυβέρνησης. οι μπολσεβίκοι γύρισαν ξανά στην αίθουσα κι ο Κάμενεφ διάβασε το παρακάτω σχέδιο απόφασης: "Η Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή θεωρεί επιθυμητή την είσοδο στην κυβέρνηση των αντιπροσώπων εκείνων των σοσιαλιστικών κομμάτων από τα Σοβιέτ των εργατών. θα περιλαβαίνει περίπου 420 μέλη.. ". 40 από τα επαγγελματικά συνδικάτα (25 από τις πανρωσικές επαγγελματικές ενώσεις ανάλογα με τη δύναμη των οργανώσεων. Ομως σ' αυτό το χάρτινο σοσιαλισμό. θα μπουν σ' αυτό αντιπρόσωποι της αντεπαναστατικής παλιάς ΚΕΕ.. 80 από τα τμήματα του στρατού και του ναυτικού. μάς υποχρεώνουν να θέσουμε για άλλη μια φορά το ζήτημα της οργάνωσης της εξουσίας και είναι όχι μόνο δικαίωμά μας. αν και ήταν αδιάλλαχτα αντίθετες προς την "εγκληματική πολιτική" των μπολσεβίκων. για να σταματήσει ο "αδερφικός σπαραγμός". Ο Μάλκιν δήλωσε: "Οι τελευταίες πληροφορίες από τη Μόσχα. το διάταγμα για τη γη και την ειρήνη..στη συνεδρίαση της ΚΕΕ οι αριστεροί εσέροι ζήτησαν να σχηματίσουν οι μπολσεβίκοι κυβέρνηση συνασπισμού.. που να περιλάβει τα άλλα σοσιαλιστικά κόμματα. τον εργατικό έλεγχο. εξακολουθούσε να συνεδριάζει μέρα και νύχτα. που μας προτάθηκε από τη συνδιάσκεψη. Οι μισές θέσεις στην κυβέρνηση πρέπει να δοθούν στους μπολσεβίκους. δε βλέπει κανείς ούτε την επιθυμία. Γι' αυτό η Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή αποφασίζει να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις για το ζήτημα της εξουσίας με όλα τα σοβιετικά κόμματα και επιμένει στους παρακάτω όρους συμφωνίας: Η κυβέρνηση είναι υπεύθυνη απέναντι στην Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή. πριν από λίγο καιρό ακόμη. 106 . Εσωτερικών και Εξωτερικών πρέπει να δοθούν στο μπολσεβίκικο κόμμα. Οι διάφορες παρατάξεις είχαν κάνει ήδη μια αρχική συμφωνία για το ποια έπρεπε να είναι η βάση της νέας κυβέρνησης και συζητούσαν τη σύνθεση του Συμβουλίου του Λαού. Η κυβέρνηση βάζει σαν καθήκον της το συστηματικό εξοπλισμό των εργατών σ' όλη τη Ρωσία. Ωστόσο η φυγή του Κερένσκι και οι καταπληκτικές επιτυχίες που σημείωσαν παντού τα Σοβιέτ. από τα οποία τα 150 θα είναι μπολσεβίκοι. να μην αντιταχθούν στην είσοδό τους στο Συμβούλιο του Λαού. Λένιν και Τρότσκι". καθώς και η εκτελεστική επιτροπή των αγροτικών Σοβιέτ. αποφάσισαν. γεμίζει τη χώρα με διατάγματα. ούτε την ικανότητα να λύσει τα άμεσα καθημερινά προβλήματα. Εκτός από μας. Είμαστε υποχρεωμένοι να προτείνουμε στη δημοκρατία ένα συμβιβασμό που να μπορεί να γίνει δεκτός. Στις 16 (3) του μήνα.. είναι πρόταση αποκεφάλισης του κόμματός μας και δε συμφωνούμε μ' αυτή την πρόταση. δεν είχαν ανθρώπους για την άμεση δουλιά του κόμματός τους που αναπτυσσόταν .δουλιά κυρίως με τη γλώσσα και την πένα . ". Η καινούρια εξουσία κινείται και θορυβεί.". αλλά και καθήκον μας να το κάνουμε αυτό.τότε από πού θα μπορέσουν να βρουν ανθρώπους για την εκπλήρωση των πολύμορφων και περίπλοκων ειδικών καθηκόντων της κρατικής ζωής. Τα στρατεύματα των περιοχών Μόσχας και Πετρούπολης βρίσκονται στη διάθεση των εκπροσώπων των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών της Μόσχας και της Πετρούπολης. Το Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών είναι ανοιχτό για όλα τα σοσιαλιστικά κόμματα και η ΚΕΕ αντανακλά με ακρίβεια τον πραγματικό συσχετισμό της δύναμής τους στις μάζες. Εχουμε καταχτήσει το δικαίωμα να καθόμαστε μαζί με τους μπολσεβίκους μέσα στα τείχη του ινστιτούτου του Σμόλνι και να μιλούμε από αυτό το βήμα.τηλεγραφείων) και 50 αντιπρόσωποι από το σοσιαλιστικό Δημοτικό Συμβούλιο της Πετρούπολης. Και τέλος. Οι κεντρικές επιτροπές των κομμάτων των μενσεβίκων και των εσέρων. τη σοβιετική εξουσία. δε βλέπουμε απολύτως καμία ανάγκη να γίνει "Λαϊκό Σοβιέτ". Οι αντιπρόσωποι των Σοβιέτ των αγροτών πρέπει να εκλεγούν από το αγροτικό συνέδριο που ορίσαμε και το οποίο θα εκλέξει ταυτόχρονα και καινούρια Εκτελεστική Επιτροπή. Τα υπουργεία Εργασίας. Υστερα από το διάλειμμα που έγινε για να δοθεί η δυνατότητα να συζητηθεί το τελεσίγραφο στις παρατάξεις. το ένα "ριζοσπαστικότερο" και "σοσιαλιστικότερο" από το άλλο. 100 αντιπρόσωποι από τα Σοβιέτ των αγροτών που διορίστηκαν από τον Αυξέντιεφ και 80 αντιπρόσωποι από τις παλιές στρατιωτικές επιτροπές. οπωσδήποτε. στρατιωτών και αγροτών βουλευτών. που αναγνωρίζουν τις καταχτήσεις της επανάστασης της 24-25 του Οχτώβρη. θα υποχρεωθούμε μετά την κομματική πάλη από τα μέσα.. Ο Κάμενεφ πρόσθεσε: "Το λεγόμενο Λαϊκό Σοβιέτ. Αποφασίζεται να επιμένουμε στις υποψηφιότητες των σ..όλοι οι κορνιλοφικοί..Γιατί. Δεν μπορούμε να ανεχτούμε εδώ την παλιά ΚΕΕ και τους εκπροσώπους του Δημοτικού Συμβουλίου. σε αντίθετη περίπτωση απείλησαν πως θα φύγουν από τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή και την ΚΕΕ. άλλαξαν την κατάσταση. αφού οι μπολσεβίκοι. 10 από τη Βίκζελ και 5 από τους υπάλληλους των ταχυδρομείων .. απέκλειαν όμως τον Λένιν και τον Τρότσκι. Σ' αυτούς τους 150 αντιπροσώπους των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτικών βουλευτών προστίθενται 75 αντιπρόσωποι από τα αγροτικά Σοβιέτ των κυβερνείων. που προορίζεται περισσότερο να γίνει θέμα το οποίο θα ζαλίζει τους απογόνους μας. δηλ.

στη συνεδρίαση του Σοβιέτ της Πετρούπολης ρώτησαν τον Τρότσκι σχετικά με το σχηματισμό της καινούριας κυβέρνησης. Αυτά ήταν απαραίτητα στον καιρό της πάλης. Η ανάγνωση της απόφασης αυτής διακοπτόταν από τις ειρωνικές παρατηρήσεις των αριστερών εσέρων και από τις οργισμένες φωνές εκείνων από τους μπολσεβίκους που ήταν αντίθετοι.. δε φοβήθηκε να βάλει χέρι στην ατομική ιδιοκτησία. "Δεν παίρνω μέρος στις διαπραγματεύσεις. έτσι που τα κόμματα κι οι ομάδες να μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν τα τεχνικά μέσα εκτύπωσης ανάλογα με την πραγματική ιδεολογική τους δύναμη. δηλ... Τη νύχτα της 17 (4) του Νοέμβρη η μεγάλη αίθουσα της ΚΕΕ ήταν κατάμεστη. Η ατμόσφαιρα ήταν ηλεκτρισμένη. στο ζήτημα της αντιπροσώπευσης των αγροτών και ζητούν να τους δοθεί το χαρτοφυλάκιο του υπουργείου Γεωργίας. αλλά ήταν και αναγκαίο μεταβατικό μέτρο για την εδραίωση ενός νέου καθεστώτος στον τομέα του Τύπου. Δε νομίζω όμως πως έχουν και μεγάλη σημασία. ενός καθεστώτος μέσα στο οποίο οι καπιταλιστές . (1). Πολιτικές διώξεις θα γίνονται έπειτα από προηγούμενη άδεια του δικαστηρίου. Ο Καρέλιν τινάχτηκε από τη θέση του και διαμαρτυρήθηκε: "Τρεις βδομάδες πριν οι μπολσεβίκοι ήταν οι πιο θερμοί υποστηριχτές της ελευθερίας του Τύπου. τώρα όμως δε δικαιολογούνται καθόλου.οι ιδιοκτήτες των τυπογραφείων και του χαρτιού . Τη νύχτα αυτή στη συνδιάσκεψη επικρατούσε μεγάλη ανησυχία. είπε ο Αβανέσοφ. δηλ. μέτρο απόλυτα αντεπαναστατικού χαρακτήρα. Τα αιτήματα αυτά έγιναν δεκτά. Γι' αυτό η ΚΕ προτείνει στην μπολσεβίκικη φράξια της ΚΕΕ να απορριφθούν κατηγορηματικά κάθε είδους προτάσεις που οδηγούν στην επαναφορά του παλιού καθεστώτος στο ζήτημα του Τύπου και χωρίς αντιρρήσεις να υποστηρίξουν σ' αυτό το ζήτημα το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού ενάντια στις αξιώσεις και στους εκβιασμούς που υπαγορεύονται από τις μικροαστικές προκαταλήψεις ή από την άμεση εξυπηρέτηση των συμφερόντων της αντεπαναστατικής αστικής τάξης". η άμεση επιστροφή των τυπογραφείων και του χαρτιού στους καπιταλιστές . Οι μπολσεβίκος Λάριν δήλωσε πως πλησιάζει πια η μέρα των εκλογών της Συντακτικής Συνέλευσης και είναι καιρός να τεθεί τέρμα στην "πολιτική τρομοκρατία".. ότι όμως διατηρούν το δικαίωμα να κάνουν ορισμένες τροπολογίες όπως.. εμφανίστηκε ισχυρή αντιπολίτευση ενάντια στην πολιτική του Λένιν.δε θα μπορούσαν να γίνουν οι απόλυτοι φαμπρικάντες της κοινής γνώμης. Ο Τύπος πρέπει να μείνει ελεύθερος.. Τα επιχειρήματα που αναφέρθηκαν σ' αυτή την απόφαση κατά περίεργο τρόπο θυμίζουν την άποψη των παλιών εκατονταρχιτών και των τσαρικών λογοκριτών: αφού και αυτοί μιλούσαν επίσης για "δηλητηριαστές της λαϊκής συνείδησης"". "Πρέπει να μετριάσουμε τα μέτρα που πάρθηκαν ενάντια στην ελευθερία του Τύπου. Η αποκατάσταση της λεγόμενης "ελευθερίας του Τύπου".απάντησε ο Τρότσκι.Ο Καρέλιν δήλωσε εξ ονόματος των αριστερών εσέρων πως θα ψηφίσουν υπέρ της απόφασης των μπολσεβίκων. ώσπου να επιτευχθεί συμφωνία ανάμεσα στα πολιτικά κόμματα. που εκλέγεται από την ΚΕΕ (στη βάση της αναλογικής αντιπροσώπευσης) (1) και που θα έχει επίσης το δικαίωμα να επανεξετάσει τις συλλήψεις που έχουν γίνει. "Δεν ξέρω τίποτα γι' αυτό" . θα ήταν απαράδεχτη συνθηκολόγηση απέναντι στη θέληση του κεφαλαίου. Αργότερα. 107 . Μέσα στις φωνές και τα σφυρίγματα των ίδιων των κομματικών του συντρόφων. μα και από μια μερίδα μπολσεβίκων. ανάλογα με τον αριθμό των οπαδών τους.. το πέρασμά τους στην κυριότητα της σοβιετικής εξουσίας τόσο στο κέντρο όσο και στις επαρχίες. "Η επανάσταση που πραγματοποιείται αυτή τη στιγμή. Η πρόταση αυτή απορρίφθηκε με μεγάλη πλειοψηφία. Η απόφαση αυτή έγινε δεκτή με βροντερά χειροκροτήματα όχι μόνο από τους αριστερούς εσέρους.. το κλείσιμο των εφημερίδων κλπ". ο Λάριν πρότεινε την παρακάτω απόφαση: "Το διάταγμα του Συμβουλίου των Επιτρόπων του Λαού σχετικά με τον Τύπο καταργείται.".. ν' αναβληθεί το ζήτημα του Τύπου. δεν υπάρχουν στα πρακτικά της ΚΕΕ. παράδοση μιας από τις σπουδαιότερες θέσεις της εργατικής επανάστασης.. Υστερα διάβασε την παρακάτω απόφαση που προτεινόταν επίσημα από τους μπολσεβίκους: "1. πρέπει να αντιμετωπίζεται από μας ακριβώς σαν ζήτημα ατομικής ιδιοκτησίας. εξ ονόματος των οπαδών του Λένιν.. συνεπώς και το ζήτημα του Τύπου. Αλλά και στο ίδιο το Σμόλνι. λόγου χάρη. Σύντ. Τα λόγια που είναι σε παρένθεση. Το κλείσιμο των αστικών εφημερίδων δεν προκλήθηκε μόνο από τις καθαρά στρατιωτικές ανάγκες στην περίοδο της εξέγερσης και της κατάπνιξης των αντεπαναστατικών αποπειρών. Ο Αβανέσοφ πρότεινε βιαστικά. με την προϋπόθεση ότι δε θα προτρέπει σε πογκρόμ και ανταρσίες". Το επόμενο μέτρο πρέπει να είναι η κατάσχεση των ιδιωτικών τυπογραφείων και των αποθεμάτων χαρτιού. δηλ. Οι αντιπρόσωποι του Δημοτικού Συμβουλίου αποχώρησαν.δηλητηριαστές της λαϊκής συνείδησης..". στις γραμμές του μπολσεβίκικου κόμματος.

Από το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού παραιτήθηκαν πέντε μέλη: Ο Νόγκιν. ο Τεοντόροβιτς και ο Σλιάπνικοφ που έκαναν την παρακάτω δήλωση: "Εχουμε τη γνώμη πως είναι ανάγκη να σχηματιστεί σοσιαλιστική κυβέρνηση απ' όλα τα σοβιετικά κόμματα.. Η τεράστια πλειοψηφία του λαού είναι μαζί μας... Το αστικό μονοπώλιο του Τύπου πρέπει να καταργηθεί. Αποτινάξαμε το ζυγό του καπιταλισμού. χρησιμοποιώντας τη μυστική υποστήριξη της αστικής τάξης. Πρέπει να το παραπέμψουμε σε ειδική επιτροπή. Η σοβιετική εξουσία πρέπει να κατασχέσει όλα τα τυπογραφεία. Μπροστά μας στέκονται ακόμα οι εχθροί. Πιστεύουμε πως έξω απ' αυτό υπάρχει μόνο ένας δρόμος: η διατήρηση μονόπλευρης μπολσεβίκικης κυβέρνησης με την πολιτική τρομοκρατία. Με το πέρασμα της εξουσίας στα Σοβιέτ. όμως η πρώτη επανάσταση αποτίναξε το ζυγό της απολυταρχίας. κάτω από το πρόσχημα της ελευθερίας του σοσιαλιστικού Τύπου.. Ωστόσο. "Ο εμφύλιος πόλεμος δεν τέλειωσε ακόμα. με ποια λογική πρέπει να ανεχόμαστε τις εφημερίδες των χρηματιστών. Υστερα ο Τρότσκι μίλησε για τη θέση του Τύπου μετά τη νίκη. Υποσχεθήκαμε να κλείσουμε αυτές τις εφημερίδες και πρέπει να τις κλείσουμε.. έναντι είκοσι δύο. Εγινε ψηφοφορία. (Φωνές: Κατασχέστε το τυπογραφείο της "Πράβντα"). Αν η πρώτη επανάσταση είχε το δικαίωμα να απαγορεύσει τις μοναρχικές εφημερίδες. Στο δρόμο αυτό εμείς.". ούτε μπορούμε. θα κλείσουμε τον αστικό Τύπο. απαθέστατα. Τα τεχνικά μέσα του Τύπου πρέπει να γίνουν ιδιοκτησία της σοβιετικής κυβέρνησης και να κατανεμηθούν ανάμεσα στα σοσιαλιστικά κόμματα σε αυστηρή αναλογία με τον αριθμό των οπαδών τους. Η άποψη του Λένιν συγκέντρωσε τριάντα τέσσερις ψήφους έναντι τεσσάρων (1)..... που οργανώνεται σήμερα στη Ρωσία. Εμείς οι μπολσεβίκοι λέγαμε πάντοτε πως όταν πάρουμε την εξουσία. στην εγκαθίδρυση ενός ανεύθυνου καθεστώτος και στη συντριβή της επανάστασης και της χώρας. δηλώνοντας πως δεν μπορούν να ψηφίσουν για οποιοδήποτε περιορισμό της ελευθερίας του Τύπου. Σ' αυτό το δρόμο μπήκε το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού. που όμως δεν παραιτήθηκαν από τη θέση τους: Ο Ριαζάνοφ και ο Ντερμπίσεφ από τη διεύθυνση Τύπου.. Μετά απ' αυτό οι αριστεροί εσέροι δήλωσαν πως δεν μπορούν πια να πάρουν την ευθύνη γι' αυτό που έγινε κι έφυγαν από τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή κι απ' όλα τα υπόλοιπα υπεύθυνα πόστα.. Υστερα μίλησε με πάθος για την υπεράσπιση της ελευθερίας του Τύπου. Διαφορετικά δεν άξιζε τον κόπο να πάρουμε την εξουσία! Πρέπει να είναι προσιτό σε κάθε ομάδα πολιτών το χαρτί και το πιεστήριο των τυπογραφείων. Οταν ανέχεσαι τις αστικές εφημερίδες. ήρεμα. ο Μιλιούτιν. δε θα τους επιτρέψουμε. Το ζήτημα της ελευθερίας του Τύπου δεν πρέπει να το ξεχωρίζουμε από τα άλλα ζητήματα της ταξικής πάλης. οι εργάτες κι οι αγρότες και μόνο ύστερα απ' αυτούς τα αστικά κόμματα. σημαίνει πως παύεις να είσαι σοσιαλιστής. Οποιος μιλάει τώρα για "ελευθερία του Τύπου". "Η νίκη μας ενάντια στους εχθρούς ακόμα δεν τέλειωσε" . τραβάει προς τα πίσω και καθυστερεί την ορμητική μας κίνηση προς το σοσιαλισμό.. ούτε και θέλουμε να μπούμε. που είναι μειοψηφία.. Η εξουσία της δημοκρατίας.. συνεπώς. επακολουθεί η ριζική αλλαγή όλων των βασικών όρων ύπαρξης κι αυτή η αλλαγή δεν μπορεί να μην αφορά και στον Τύπο. απαιτεί πλήρη κατάργηση της κυριαρχίας της ατομικής ιδιοκτησίας στον Τύπο. "Η θέση των σοσιαλιστών στο ζήτημα της ελευθερίας του Τύπου πρέπει ν' ανταποκρίνεται απόλυτα στην ανάλογη θέση τους. (Χειροκροτήματα κι οργισμένες φωνές). Οι μπολσεβίκοι Ριαζάνοφ και Λοζόφσκι τάχθηκαν με τη μειοψηφία. Κανίβαλε!"). Αφού εθνικοποιήσαμε τις τράπεζες. που η εξέγερση ανήκει πια στο παρελθόν. Βλέπουμε πως αυτό οδηγεί στην απομάκρυνση των μαζικών προλεταριακών οργανώσεων από την καθοδήγηση της πολιτικής ζωής.. δεν έχουμε ούτε την παραμικρή πρόθεση ν' απαγορεύσουμε τις εφημερίδες των άλλων σοσιαλιστικών κομμάτων. Οταν κάνεις επανάσταση δεν πρέπει να σταματάς σ' ένα μέρος: πρέπει να πας είτε μπροστά είτε πίσω. Ζάρωνε το μέτωπο και μιλούσε αργά.". Κατόπιν μίλησε ο Λένιν. (Φωνές: "Ποιος είναι τώρα καταπιεζόμενος. τότε κι εμείς έχουμε το δικαίωμα να κλείσουμε τις αστικές εφημερίδες. διαλέγοντας τις λέξεις. είναι αδύνατο να καταργήσουμε τα κατασταλτικά μέτρα όσον αφορά τον Τύπο..". να αρπάξουν το μονοπώλιο του χαρτιού και των τυπογραφείων. στο ζήτημα της ελευθερίας του εμπορίου.Ο Τρότσκι μίλησε πολλή ώρα υπερασπίζοντας την απόφαση. Η απόφαση του Λάριν και των αριστερών εσέρων απορρίφθηκε με τριάντα μία ψήφους. ο Ρίκοφ. Δικαίωμα ιδιοκτησίας στα τυπογραφεία και το χαρτί έχουν.. εφόσον αυτές δεν καλούν σε ένοπλη εξέγερση ή σε ανυπακοή στη σοβιετική κυβέρνηση. Θεωρούμε πως ο σχηματισμός μιας τέτοιας κυβέρνησης θα έδινε τη δυνατότητα να δυναμώσουν οι καρποί της ηρωικής πάλης που έκανε η εργατική τάξη και ο επαναστατικός στρατός τον Οχτώβρη .. Δεν μπορούμε να πάρουμε την ευθύνη για μια τέτοια πολιτική και γι' αυτό δηλώνουμε μπροστά στην ΚΕΕ ότι παραιτούμαστε από το αξίωμα των Επιτρόπων του Λαού". Τώρα. ο Γιούρενεφ από την Κόκκινη 108 ."κι οι εφημερίδες είναι όπλα στα χέρια τους. Κάτω απ' αυτές τις συνθήκες το κλείσιμο των εφημερίδων είναι ολότελα νόμιμο μέτρο αυτοάμυνας.συνέχισε ο Τρότσκι . Εκανε τη διάκριση ανάμεσα στη θέση του Τύπου στον καιρό του εμφύλιου πολέμου και τη θέση του μετά τη νίκη: "Στον καιρό του εμφύλιου πολέμου το δικαίωμα της βίας ανήκει μόνο στους καταπιεζόμενους. Το παλιό καθεστώς πρέπει να πεθάνει κι αυτό πρέπει να το καταλάβουμε μια για πάντα. Ο Καρέλιν δήλωσε πως η ΚΕΕ δεν μπορεί να λύσει αυτό το σοβαρό ζήτημα.". η κάθε φράση του έπεφτε σαν σφυρί.. ακριβώς όπως και στη βιομηχανία. Τη δήλωση αυτή την υπέγραψαν και μερικοί άλλοι επίτροποι. πριν απ' όλα..Νοέμβρη. ο Αρμπούζοφ από το κρατικό τυπογραφείο.

στο μέτωπο. Σύντ. Το πρωί στις 20 (7) του Νοέμβρη η "Πράβντα" βγήκε με μια φλογερή έκκληση προς το ρωσικό λαό. κάνοντας δημόσια δήλωση για τις αιτίες της ενέργειάς τους: "Θεωρούμε. ο μεγάλος ηρωισμός των εκατομμυρίων εργατών.. Η απάντηση όμως των λενινιστών ήταν γρήγορη κι αμείλιχτη.Φρουρά. Μιλιούτιν και μερικοί άλλοι αποχώρησαν χτες. Δεν μπορούμε να φέρουμε ευθύνη γι' αυτή την ολέθρια πολιτική της ΚΕ. σύντροφοι. στα χαρακώματα και στα χωριά. Θυμηθείτε.. Γι' αυτό παραιτούμαστε από τον τίτλο του μέλους της ΚΕ. όλοι οι λιγόπιστοι.. από την ΚΕ του κόμματός μας και .. παραμέρισε τους λιποτάχτες με την ίδια ευκολία.". οι Κάμενεφ. όλοι όσοι τρόμαξαν από την αστική τάξη ή επηρεάστηκαν από τις φωνές των φανερών και των κρυφών οργάνων της. στρατιωτών και αγροτών στην Πετρούπολη και στη Μόσχα. θεωρούμε την άρνησή τους απαράδεχτη για έναν επαναστάτη που είναι με το μέρος των εργαζομένων. Ο Σλιάπνικοφ και ο Τεοντόροβιτς υποτάχθηκαν στην κομματική πειθαρχία και γύρισαν στις θέσεις τους. Οι σύντροφοι που έφυγαν ενήργησαν σαν λιποτάχτες. είμαστε κάθε στιγμή έτοιμοι να πάρουμε τους αριστερούς εσέρους στην κυβέρνηση. στη συντριβή του προλεταριάτου. τους ευέλπιδες κλπ. 4 του Νοέμβρη. πως οι δύο από τους λιποτάχτες.. ο Ζινόβιεφ και ο Νόγκιν παραιτήθηκαν από την Κεντρική Επιτροπή του μπολσεβίκικου κόμματος.. μα και τορπίλισαν τη ρητή απόφαση της ΚΕ του κόμματός μας ν' αναβάλουν την αποχώρησή τους τουλάχιστον ωσότου πάρουν απόφαση οι κομματικές οργανώσεις της Πετρούπολης και της Μόσχας. Φεύγουμε από την ΚΕ σε στιγμή νίκης. του Σάβνικοφ. Δε θα υποταχθούμε σε κανένα τελεσίγραφο των διανοουμενίστικων μικροομάδων.. κάλεσε στη συνεδρίασή της τρία από τα πιο επιφανή μέλη της ομάδας των αριστερών εσέρων.. η εξασφάλιση της σύγκλησης Συντακτικής Συνέλευσης στην καθορισμένη προθεσμία και η πραγματική εφαρμογή του προγράμματος ειρήνης. Νόγκιν. Γι' αυτό μόνο η κυβέρνηση που θα σχηματιστεί απ' αυτό το κόμμα είναι σοβιετική κυβέρνηση. σε στιγμή κυριαρχίας του κόμματός μας. για να μπορούμε να πούμε ανοιχτά τη γνώμη μας στη μάζα των εργατών και των στρατιωτών. Λυπούμαστε πάρα πολύ που οι σύντροφοι αριστεροί εσέροι αρνήθηκαν. τυπώθηκε σε εκατοντάδες χιλιάδες αντίτυπα. η διάσπαση στις γραμμές των μπολσεβίκων προκάλεσε απερίγραπτη χαρά. Ρίκοφ. Η απόφαση του Λάριν και των αριστερών εσέρων απορρίφθηκε με είκοσι πέντε ψήφους. Στη συνδιάσκεψη "για το σχηματισμό νέας κυβέρνησης". όλοι οι ταλαντευόμενοι. ο Ρίκοφ. 109 .από το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού. γιατί όχι μόνο εγκατέλειψαν τις θέσεις που τους είχαν εμπιστευτεί. πως η δημιουργία τέτοιας κυβέρνησης (που να αποτελείται από εκπροσώπους όλων των σοβιετικών κομμάτων) είναι αναγκαία για να προληφθεί η παραπέρα αιματοχυσία. φεύγουμε γιατί δεν μπορούμε να βλέπουμε με ηρεμία ότι η πολιτική της καθοδηγητικής ομάδας της ΚΕ οδηγεί το εργατικό κόμμα στο χάσιμο των καρπών αυτής της νίκης.. ο Κάμενεφ κι ο Ζινόβιεφ ακόμα πριν την εξέγερση της Πετρούπολης ενήργησαν σαν λιποτάχτες και απεργοσπάστες. Ταυτόχρονα ο Κάμενεφ. γραμμένη από τον Λένιν. Κι όλοι ξέρουν ότι η Κεντρική Επιτροπή του κόμματος των μπολσεβίκων. της Μόσχας και των άλλων πόλεων. λίγες ώρες πριν σχηματιστεί η νέα κυβέρνηση και πριν υποβληθεί ο κατάλογος των μελών της στο δεύτερο Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ. 1. Η έκκληση γράφτηκε από τον Λένιν στις 18-19 (5-6) του Νοέμβρη και δημοσιεύτηκε στην "Πράβντα" στις 20 (7) του Νοέμβρη 1917.. η επερχόμενη πείνα... Ο Κάμενεφ αντικαταστάθηκε από πρόεδρος της ΚΕΕ και στη θέση του εκλέχτηκε ο Σβερντλόφ.. δηλώνουμε όμως ότι σαν κόμμα της πλειοψηφίας στο δεύτερο Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ έχουμε το δικαίωμα και την υποχρέωση απέναντι στο λαό να σχηματίσουμε κυβέρνηση. Σπίρο και Καρέλιν και τους πρότεινε να πάρουν μέρος στη νέα κυβέρνηση.Το δεύτερο Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ έδωσε την πλειοψηφία στο κόμμα των μπολσεβίκων.. Εχει υπόψη του την έκκληση "Από την Κεντρική Επιτροπή του Ρωσικού Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος (μπολσεβίκων): Προς όλα τα μέλη του κόμματος και προς όλες τις εργαζόμενες τάξεις της Ρωσίας". οι στρατιώτες κι οι αγρότες. η συντριβή της επανάστασης από τους καλεντικούς. και ο μεγάλος ενθουσιασμός των μαζών. λοιπόν. Ας ντρέπονται. Σύντ. Ο Ζινόβιεφ παραμερίστηκε από τη θέση του προέδρου του Σοβιέτ της Πετρούπολης. όλοι οι δισταχτικοί. τους συντρόφους Καμκόφ. θα καταδικάσουν εξίσου αποφασιστικά την ενέργεια των λιποταχτών. που ανήκουν στο κόμμα μας ή που το συμπαθούν. (1). Καταδικάζουμε αποφασιστικά αυτή τη λιποταξία. που ένα τρένο πετάει στην άκρη τα πελεκούδια. Δεν υπάρχει ούτε ίχνος ταλάντευσης μέσα στις μάζες των εργατών και των στρατιωτών της Πετρούπολης.. Είμαστε βαθιά πεπεισμένοι πως όλοι οι συνειδητοί εργάτες. που γίνεται ενάντια στη θέληση της τεράστιας μερίδας του προλεταριάτου και των στρατιωτών που ποθούν να σταματήσει γρήγορα η αιματοχυσία ανάμεσα στα διάφορα τμήματα της δημοκρατίας. Σύντροφοι! Μερικά μέλη της ΚΕ του κόμματός μας και του Συμβουλίου των Επιτρόπων του Λαού.. που δεν έχουν πίσω τους τις μάζες. γιατί όχι μονάχα καταψήφισαν την εξέγερση στην αποφασιστική συνεδρίαση της ΚΕ στις 10 του Οχτώβρη 1917. που έγινε δεκτό στο δεύτερο Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. Ζινόβιεφ.. κολλήθηκε σ' όλους τους τοίχους και σκορπίστηκε σ' όλη τη Ρωσία (1): ". Οι εργάτες κι οι στρατιώτες της φρουράς ανησύχησαν κι έστειλαν αντιπροσωπείες στο Σμόλνι.".. που στην πραγματικότητα έχουν πίσω τους μονάχα τους οπαδούς του Κορνίλοφ.. ο Φιόντοροφ από το επιτροπάτο Εργασίας κι ο γραμματέας της επεξεργασίας των νομοθετικών προτάσεων Λάριν.. Δεν είναι σωστό.οι τρεις τελευταίοι . μα και ύστερα από την απόφαση που πήρε η ΚΕ έκαναν μέσα στα κομματικά στελέχη ζύμωση ενάντια στην εξέγερση. έναντι είκοσι. ο Μιλιούτιν.

.. από τα εργοστάσια της Πετρούπολης. Είναι υποχρεωμένοι να επιστρέψουν και να υποταχθούν στις αποφάσεις της Κεντρικής Επιτροπής!".τι μπορούσε για να τα ανταλλάξει με τους αγρότες της Σιβηρίας με όσο το δυνατό περισσότερο σιτάρι και πατάτες. κηρύσσοντας την έναρξη του Πανρωσικού συνεδρίου των σιδηροδρομικών πρότεινε. Ετσι οι αντιπολιτευόμενοι δεν πέτυχαν "να εκφράσουν ανοιχτά τη γνώμη τους μπροστά στις μάζες των εργατών και των στρατιωτών".... Οι κερδοσκόποι οδηγήθηκαν στη φυλακή. Το Σμόλνι σταμάτησε την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος στα θέατρα. λόχοι από πειθαρχικούς και καλά οργανωμένους κοκκινοφρουρούς. για να καταλάβουν τις πόλεις που βρίσκονταν ακόμα στα χέρια των λευκοφρουρών.Η χώρα απάντησε με θύελλα αγανάχτησης. Ο λαός ήταν αγαναχτισμένος ενάντια στους "λιποτάχτες" κι αυτή η αγανάχτηση κατάκλυσε την ΚΕΕ. Ηταν ολοφάνερο πως σ' όλα αυτά είχαν βάλει το χέρι τους οι αντεπαναστάτες. ο ένας ύστερα από τον άλλο. Μονάχα η στάση της φρουράς της Πετρούπολης δεν είχε ακόμη ξεκαθαριστεί. όπου οι κερδοσκόποι κατάφερναν ακόμα να κάνουν μια χαρά τις δουλιές τους.. Στη μεγάλη σιβηριανή αρτηρία η κυκλοφορία των επιβατών είχε διακοπεί δύο ολόκληρες βδομάδες. Οι επίτροποι του Σμόλνι είχαν κουραστεί να παρακαλούν και να πείθουν. ανακάλυπταν και κατάσχεταν χιλιάδες πούτια τροφίμων.. Το συλλαλητήριο ενέκρινε με τεράστια πλειοψηφία τη θέση του Λένιν και διατύπωσε τη γνώμη να μπουν οι αριστεροί εσέροι "στη σύνθεση της λαϊκής κυβέρνησης". Το ανθρακοφόρο λεκανοπέδιο του Ντονέτς βρισκόταν στα χέρια του Καλέντιν κι έτσι το ζήτημα των καυσίμων γινόταν όλο και οξύτερο. το έσκασαν για το Μογκιλιόφ. Τη νύχτα στις 2 του Δεκέμβρη (19 του Νοέμβρη) η ΚΕΕ. που είχαν αντικαταστήσει την παλιά πολιτοφυλακή. νύχτα . κυκλώθηκαν από τους κοκκινοφρουρούς. είναι εντελώς ελεύθερες. τη χώρα και το στρατό. Επικεφαλής όμως των Ενόπλων Δυνάμεων θα παραμείνει το Σοβιέτ. περιόρισε τον αριθμό των τραμ και κατάσχεσε από τους ιδιώτες εμπόρους όλα τα αποθέματα ξύλων. στα μαγαζιά και στα εστιατόρια. όμως μ' αυτόν τον τρόπο δεν μπόρεσαν να σταματήσουν τις ταραχές και τις σκληρές συμπλοκές που επακολούθησαν ανάμεσα στους στρατιώτες και τους κοκκινοφρουρούς. Στις 15 (2) του Νοέμβρη η ΚΕΕ καθόρισε για την 1η του Δεκέμβρη (18 του Νοέμβρη) Πανρωσικό συνέδριο των σιδηροδρομικών.. Στις 16 (3) του Νοέμβρη τα μέλη της Βίκζελ πήραν τη θέση τους στην ΚΕΕ. που τα είχαν κρυμμένα οι ιδιώτες κερδοσκόποι. να εξοικονομήσουν τρόφιμα.. Στις 19 (6) του Νοέμβρη η συνδιάσκεψη "για το σχηματισμό νέας κυβέρνησης" διαλύθηκε κι οι αντιπολιτευόμενοι. Η Βίκζελ όρισε αμέσως δικό της χωριστό συνέδριο των σιδηροδρομικών. Οι μενσεβίκοι έστειλαν έντονο τελεσίγραφο.. ζητώντας να απελευθερωθούν όλοι οι υπουργοί κι οι ευέλπιδες. στη Βίκζελ το χαρτοφυλάκιο του επιτρόπου των Συγκοινωνιών. αφέθηκαν ήδη ελεύθεροι. να δοθεί απόλυτη ελευθερία σ' όλες τις εφημερίδες.. που άρχισαν με τη λεηλασία των υπογείων των Χειμερινών Ανακτόρων. που έκανε ό.μέρα.. Τέλος. Και όταν τα εργοστάσια της Πετρούπολης βρέθηκαν μπροστά στην άμεση απειλή να σταματήσουν τη δουλιά από έλλειψη καυσίμων. τους σιδηροδρομικούς σταθμούς. ακόμα και τις μαούνες που στέκονταν στα κανάλια. Στο Νότο και στη Σιβηρία στάλθηκαν καλά οπλισμένα αποσπάσματα ναυτών. τυπικά. ώσπου ήρθε το τέλος τους. ότι όλες οι εφημερίδες. ύστερα από σχετική διαταγή. Τα εμπορεύματα αυτά τα συγκέντρωσαν οι εργοστασιακές επιτροπές. Στα τέλη του Νοέμβρη ξέσπασαν "τα πογκρόμ του κρασιού" (λεηλασία των αποθηκών κρασιού). κι έσπασαν τα βαρέλια με τα τσεκούρια ή ανατίναξαν αυτά τα υπόγεια με δυναμίτη. κάτω από την προστασία του επιτελείου. Κάμποσες μέρες το Σμόλνι είχε πλημμυρίσει ολοκληρωτικά από οργισμένες αντιπροσωπείες και μεγάλες επιτροπές από το μέτωπο από την περιοχή του Βόλγα. Για την αντιμετώπιση των μικροπαραβάσεων και μικροαδικημάτων δημιουργήθηκαν σ' όλα τα τετράγωνα της πόλης ολιγάριθμα αιρετά επαναστατικά δικαστήρια. 110 .. Η πρόταση έγινε δεκτή. όπου και συνέχιζαν να οργανώνουν. δύο εβδομάδες αργότερα. Οι δρόμοι γέμισαν από μεθυσμένους στρατιώτες. Το Σμόλνι απάντησε πως όλοι οι σοσιαλιστές υπουργοί και σχεδόν όλοι οι ευέλπιδες. Στο ίδιο διάστημα οι μπολσεβίκοι υπονόμευσαν την εξουσία της Βίκζελ. οι μπολσεβίκοι καταπιάστηκαν με τα καθήκοντα της πραχτικής διοίκησης. Πρώτ' απ' όλα έπρεπε να θρέψουν την πόλη. η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή έστειλε κάμποσους λόχους ναυτών με πολυβόλα. Και στην περίπτωση αυτή επανέλαβε ακριβώς την ταχτική που εφάρμοσε και στους αγρότες."Πώς τολμούν να φύγουν από την κυβέρνηση. Λύνοντας το ζήτημα της εξουσίας.. από πέντε χιλιάδες άνδρες. Στις επαρχίες στάλθηκαν απεσταλμένοι που με τη βοήθεια των αγροτικών επιτροπών επίταξαν τις αποθήκες των μεγάλων σιτεμπόρων.. Μετά απ' αυτό ειδικές επιτροπές πήγαν. εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις. Με κάθε αμαξοστοιχία πήγαινε ειδικός επίτροπος.. ν' αποκαταστήσουν την τάξη και. Στα γραφεία των Σοβιέτ των αχτίδων φρουρούσαν. που είχαν σκορπίσει σ' όλα τα συντάγματα σχεδιαγράμματα της πόλης στα οποία σημειώνονταν οι αποθήκες κρασιών.. τη μια κυβέρνηση έπειτα από την άλλη. ν' αφοπλιστεί η Κόκκινη Φρουρά και να μπουν τα τμήματα της φρουράς της Πετρούπολης κάτω από τις διαταγές του Δημοτικού Συμβουλίου. Αποσπάσματα ναυτών και κοκκινοφρουρών ερευνούσαν τις αποθήκες των εμπόρων. Στο διάστημα αυτό κινήθηκαν από την Πετρούπολη προς την ανατολή δεκατρείς αμαξοστοιχίες φορτωμένες με μετάλλινα είδη και με υφάσματα. Οι ναύτες χτύπησαν αλύπητα τους πογκρομιστές και σκότωσαν αρκετούς. Το Σοβιέτ της Πετρούπολης απευθύνθηκε προς όλους τους σιδηροδρομικούς και τους κάλεσε να υποχρεώσουν τη Βίκζελ να καταθέσει τα πληρεξούσιά της. το βασικό. Μήπως πουλήθηκαν στην αστική τάξη και θέλουν να χαντακώσουν την επανάσταση. για να τα ανταλλάξουν με τους αγρότες της Σιβηρίας. εκτός από τις αστικές.. σ' όλα τα υπόγεια κρασιού. Στις 24 (11) του Νοέμβρη έγινε ένα μεγάλο συλλαλητήριο των στρατιωτών στο οποίο μίλησαν αντιπρόσωποι όλων των κομμάτων. Τα μεγάλα ξενοδοχεία. οι ναύτες του στόλου της Βαλτικής έδωσαν στους εργάτες διακόσιες χιλιάδες πούτια κάρβουνου από τα αποθέματα των πολεμικών πλοίων.

η αυστηρότητα των οποίων θα εξαρτηθεί από το μέγεθος του εγκλήματος που έκαναν". Οι αντεπαναστάτες υπάλληλοι είναι οι πιο άτιμοι εγκληματίες απέναντι στα αδέλφια μας που πεινούν και πεθαίνουν στο μέτωπο. οι σιδηροδρομικές γραμμές.τι είναι απαραίτητο. Με τον ίδιο τρόπο ανακαλύφθηκε και η παράνομη δράση των καντέ της Πετρούπολης.. Η πείνα απειλεί τη χώρα και το στρατό.. προσπαθούν να κόψουν τις σιδηροδρομικές. Να μια απ' αυτές τις προκηρύξεις: 111 . που προσπαθεί να εξασφαλίσει το μέτωπο με τρόφιμα. ξυπόλυτοι. στην κυβέρνηση των εργατών. αν χρειαστεί.. Τους προειδοποιούμε ότι παίζουν με τη φωτιά. Ο στρατός του Βορείου Μετώπου εδώ και κάμποσες μέρες δεν έχει ούτε γαλέτες. προβλέποντας πως μέσα σε λίγες μέρες θ' αρχίσει η γενική φυγή των ανθρώπων που πεθαίνουν από την πείνα. Κάνουμε το καθήκον μας και προειδοποιούμε όσους παίζουν με τη φωτιά. μαθαίνοντας. με την οποία ο λαός δέχτηκε τη φυγή του. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή πληροφορεί για τα παραπάνω τη φρουρά και τους εργάτες της Πετρούπολης. Ολες οι πληροφορίες που συγκεντρώνονταν μ' αυτό τον τρόπο διαβιβάζονταν στη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή. Οι εύπορες τάξεις και οι υπηρέτες τους θα στερηθούν το δικαίωμα να παίρνουν τρόφιμα. λένε πως είναι ανάγκη να μεταφερθούν με σχέδιο τα τμήματα του στρατού στα μετόπισθεν. τις ταχυδρομικές και τηλεγραφικές επικοινωνίες κλπ. θα τα υποστηρίξουν απόλυτα όλοι οι εργάτες. ο Λένιν εξηγούσε τους σκοπούς της επανάστασης και καλούσε το λαό να πάρει την εξουσία στα χέρια του. το καθετί που γινόταν στα σπίτια των αστών. οι στρατιώτες και οι αγρότες". Ετσι ανακαλύφθηκε η μοναρχική συνωμοσία που καθοδηγιόταν από το πρώην μέλος της Δούμας Πουρισκέβιτς και από μια ομάδα ευγενών και αξιωματικών. Η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή προειδοποιεί αυτούς τους εγκληματίες για τελευταία φορά. Η εργατική και αγροτική κυβέρνηση παίρνει όλα τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσει τη χώρα με ό. που έδινε το μονοπώλιο των ανακοινώσεων στις επίσημες κυβερνητικές εφημερίδες. Κάθε ώρα καθυστέρησης μπορεί να στοιχίσει τη ζωή χιλιάδων στρατιωτών. τρελοί από τις απάνθρωπες στερήσεις. άρρωστοι. Είμαστε βέβαιοι πως τα αποφασιστικά αυτά μέτρα. Αυτά τα εφόδια τέλειωσαν. Σε περίπτωση που θα προβάλουν την παραμικρή αντίσταση ή αντίδραση θα παρθούν ενάντιά τους μέτρα. κάνουν εκκλήσεις να σταματήσει η δουλιά στις τράπεζες. κατευθύνοντας τις επαναστατικές μαζικές ενέργειές τους ενάντια στους εχθρούς. των στρατιωτών και των αγροτών. Η κατάσταση στο μέτωπο απαιτεί τα πιο δραστικά και αποφασιστικά μέτρα. Ολες οι υπόλοιπες εφημερίδες σε ένδειξη διαμαρτυρίας σταμάτησαν να εκδίδονται ή δεν πειθάρχησαν στο διάταγμα και κλείστηκαν. το ταχυδρομείο. τρομαγμένος από την αγανάχτηση.. Ο Νεράτοφ. Κι ο Τρότσκι άρχισε αμέσως να τις δημοσιεύει στην "Πράβντα". των ταχυδρομείων και των τηλεγραφείων σαμποτάρουν και υπονομεύουν τη δουλιά της κυβέρνησης.. διαμαρτύρονταν και δικαιολογούνταν. τις πρώτες συνέπειες της κατάστασης που θα δημιουργηθεί θα τις δοκιμάσουν αυτές οι ίδιες. εξαντλημένοι από τον τρίχρονο πόλεμο στα χαρακώματα. προκαλώντας έτσι κατάπληξη σ' όλο τον κόσμο. Οι μάζες των εργατών και στρατιωτών απάντησαν σ' αυτό με μανιασμένη έκρηξη αγανάχτησης.. που διαδόθηκε σ' όλη τη Ρωσία.Το άγρυπνο και προσεχτικό προλεταριάτο της Πετρούπολης δημιούργησε πλατύ σύστημα παρακολούθησης. γυμνοί. τη σοβιετική κυβέρνηση.. Στις εκκλήσεις που γράφονταν καθαρά και απλά και που σκορπίζονταν σ' όλη τη Ρωσία. Οι περιορισμοί της ελευθερίας του Τύπου ενισχύθηκαν με διάταγμα. με τη βοήθεια των υπηρετριών. που ενίσχυαν τον Καλέντιν με χρήματα και ανθρώπους. Η αντίδραση ενάντια σ' αυτά τα μέτρα αποτελεί έγκλημα απέναντι στο λαό. που είχαν οργανώσει εξέγερση των αξιωματικών κι έγραψαν γράμμα στον Καλέντιν. Οι υπάλληλοι των υπουργείων παρ' όλα αυτά απεργούσαν ακόμα. να τσακίσει με τη βία την αντίσταση των εύπορων τάξεων. Επαναστατική τάξη! Επαναστατική πειθαρχία! Αυστηρός απολογισμός και έλεγχος! Καμιά απεργία! Καμιά αδιαφορία! Στις 20 (7) του Νοέμβρη η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή δημοσίευσε την παρακάτω προειδοποίηση: "Οι εύπορες τάξεις φέρνουν αντίσταση στην καινούρια.. Στην πρωτεύουσα οι δημόσιοι και τραπεζικοί υπάλληλοι τύπωσαν εκατοντάδες προκηρύξεις και εκκλήσεις.. Οι παλιοί γραφειοκράτες εξακολουθούσαν να κάνουν σαμποτάζ κι εμπόδισαν την εξομάλυνση της οικονομικής ζωής. Στο μεταξύ οι κορυφές της υπαλληλοκρατίας των κρατικών ιδρυμάτων. Ηδη οι αντιπρόσωποι που καταφθάνουν από το στρατό. των τραπεζών. μη μας αφήνετε να πεθάνουμε από την πείνα. Με το Σμόλνι ήταν μόνο η θέληση των πλατιών ανοργάνωτων μαζών και το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού στηριζόταν σ' αυτές. Για να παλέψουμε με την πείνα είναι επιτακτική ανάγκη να δουλεύουν με εξαιρετική ακρίβεια οι επισιτιστικές επιχειρήσεις.. Στις 22 (9) του Νοέμβρη σ' όλους τους τοίχους της πόλης κολλήθηκε "Εκτακτη ανακοίνωση": "Το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού πήρε έκτακτο και επείγον τηλεγράφημα από το επιτελείο του Βορείου Μετώπου στο οποίο ανακοινώνεται το εξής: "Δεν πρέπει να καθυστερήσετε περισσότερο. των ταμείων. που δίνονται από τα άθιχτα ως τα σήμερα εφόδια". Προειδοποιούμε τις εύπορες τάξεις και τους οπαδούς τους: αν δε σταματήσουν το σαμποτάζ και φτάσουν μέχρι τη διακοπή της μεταφοράς τροφίμων.. των συγκοινωνιών. Ολα τα εφόδια που έχουν θα επιταχθούν. η περιουσία των κύριων υπεύθυνων θα κατασχεθεί. γύρισε και παρέδωσε στον Τρότσκι τις μυστικές συμφωνίες. που κατάφερνε εύστοχα χτυπήματα με σιδερένιο χέρι. οι τράπεζες. Οι οπαδοί τους σταματούν τη δουλιά των δημόσιων και δημοτικών υπαλλήλων. καλώντας τον να 'ρθει στην Πετρούπολη. Υστερα από τρεις βδομάδες συνθηκολόγησαν όλες.. να καταλάβει με τη δύναμη τα δημόσια ιδρύματα.

εφόσον ήρθε σε πλήρη αντίθεση με τις διαθέσεις και τις επιθυμίες του. Αν εγκαταλείψουν αυθαίρετα τη δουλιά. δεν της επέτρεψε να συνεχίσει τη δουλιά της. που έχασε κάθε πολιτική εμπιστοσύνη.. γιατί οι εργάτες των επιχειρήσεων του δήμου ζητούσαν να τους δοθεί ένας κάπως υποφερτός μισθός και απειλούσαν με απεργία.. Γιατί όλοι αυτοί οι άνθρωποι ήξεραν. που θα πρέπει να συνενώσουν όλες τις δημοκρατικές δυνάμεις για να βοηθήσουν την Πανρωσική επιτροπή σωτηρίας στην εκπλήρωση των καθηκόντων της. χωρίς να υποδείχνουν πού θα ξοδευτούν αυτά τα χρήματα... Γιατί. 3. τα χρήματα της Κρατικής Τράπεζας είναι δικά σας. Ολα τα υπεύθυνα πρόσωπα.διεθνιστές δήλωσαν πως το Δημοτικό Συμβούλιο πρέπει να επανεκλεγεί. Πολίτες. Ολοι οι υπάλληλοι της αυτοδιοίκησης της Πετρούπολης θα παραμείνουν για την εκπλήρωση των άμεσων καθηκόντων τους. Μετά απ' αυτό. Ο λαός μέσα του πίστευε απόλυτα πως οι υπάλληλοι κάνουν σαμποτάζ. Γιατί η βία που χρησιμοποίησαν οι μπολσεβίκοι κατά της Κρατικής Τράπεζας. οι οποίες αποκαλούσαν το Δημοτικό Συμβούλιο "αντεπαναστατικό και κορνιλοφικό" και ζητούσαν να καταθέσει τα πληρεξούσιά του.. γιατί δεν αντανακλά πια την πολιτική διάθεση του πληθυσμού της Πετρούπολης. δε βρίζαν την κυβέρνηση. προστατέψτε τη λαϊκή περιουσία από την καταλήστευση και μας από τη βία. πως η κυβέρνηση είναι δική τους κυβέρνηση. όπως προηγούμενα.1) Να μην αναγνωρίσετε την μπολσεβίκικη κυβέρνηση και να παλέψετε ενάντιά της.όλοι δήλωναν πως η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή δε δίνει στους υπαλλήλους τη δυνατότητα να δουλέψουν και παρακαλούσαν τον πληθυσμό να τους υποστηρίξει ενάντια στο Σμόλνι. η ειδική επιτροπή προμήθειας . "Επειδή το Κεντρικό Δημοτικό Συμβούλιο. Οι τελευταίες μέρες του Δημοτικού Συμβουλίου ήταν ιδιαίτερα θυελλώδεις. να σαμποτάρει και να υπονομεύει τη σχεδιασμένη κοινωνική δουλιά. 2) Να σχηματίσετε τοπικές επιτροπές σωτηρίας της πατρίδας και της επανάστασης. Στις μακριές ουρές που στέκονταν για ψωμί. των στρατιωτικών τμημάτων. που είναι εκλεγμένα στο Δημοτικό Συμβούλιο της τωρινής περιόδου. Στις 23 (10) του Νοέμβρη η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή με επίσημη διαταγή. Στο μεταξύ όμως οι εκλογές για τη Συντακτική Συνέλευση έδωσαν στην Πετρούπολη μεγάλη υπεροχή στους μπολσεβίκους. το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού αποφάσισε να διαλυθεί και να επανεκλεγεί το Δημοτικό Συμβούλιο της Πετρούπολης."Ας προσέξουν όλοι οι πολίτες! Η Κρατική Τράπεζα είναι κλεισμένη. 2. που εκλέχτηκε στις 20 Αυγούστου. η κυβέρνηση των δικών τους Σοβιέτ και πως οι υπάλληλοι των υπουργείων είναι ενάντια σ' αυτή την κυβέρνηση.. 112 .. το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού θεωρεί αναγκαίο να καλέσει τον πληθυσμό της πρωτεύουσας ν' αποφασίσει για την πολιτική της αυτοδιοίκησης της πόλης... Το υπουργείο Επισιτισμού.. διέταξε τη διάλυση της Επιτροπής Σωτηρίας... συνεχίζει να χρησιμοποιεί τα τυπικά της δικαιώματα για να δρα αντεπαναστατικά ενάντια στη θέληση των εργατών. λόγου χάρη στις 17 (4) του Νοέμβρη. Στις 29 (16) του μήνα. Σαν μέρα διάλυσης ορίζεται η 17η του Νοέμβρη του 1917. ". μέσα στους κρύους δρόμους. θα παραμείνουν στις θέσεις τους και θα εκπληρώνουν όλα τα καθήκοντα με τα οποία είναι επιφορτισμένα. Στην αρχή οι επίτροποι του λαού ζήτησαν 10 εκατομμύρια ρούβλια και στις 14 του Νοέμβρη απαίτησαν κιόλας 25 εκατομμύρια... κι εμείς αμέσως θα πιάσουμε δουλιά. η Επιτροπή Σωτηρίας απευθύνθηκε "προς όλες τις αυτοδιοικήσεις των πόλεων και τα ζέμστβα. Εμείς. λαϊκά χρήματα. Ομως οι απλοί εργάτες και στρατιώτες δεν τους πίστευαν. το υπουργείο Οικονομικών.. των στρατιωτών και των αγροτών.. όπως γινόταν τον καιρό του Κερένσκι. Το Δημοτικό Συμβούλιο της Πετρούπολης διαλύεται.. Για το σκοπό αυτό το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού αποφασίζει: 1.. παίρνοντας συνέχεια αποφάσεις. οι υπάλληλοι της Κρατικής Τράπεζας. Πολίτες. ακόμα και οι μενσεβίκοι . μέχρι που ν' αναλάβουν αυτά τα καθήκοντα τα υπεύθυνα πρόσωπα που θα εκλεγούν στο Δημοτικό Συμβούλιο της νέας περιόδου. τον ιδρώτα και το αίμα σας. ακόμα και των αγροτών των περιχώρων. θ' απολυθούν αμέσως. Ετσι. οδηγούν στο θάνατο από την πείνα το στρατό και το λαό. που αντιδρούσε ενάντια σε κάθε διάταγμα του Συμβουλίου των Επιτρόπων του Λαού. βγαλμένα από τη δουλιά. των στρατιωτών και των λοιπών πολιτών" με τα παρακάτω λόγια: ". έχασε ολοφάνερα και οριστικά το δικαίωμα να εκπροσωπεί τον πληθυσμό της Πετρούπολης. μα τους σαμποταριστές υπαλλήλους. Ταυτόχρονα το Δημοτικό Συμβούλιο το κατέκλυσε ένας χείμαρρος από αποφάσεις των εργατικών οργανώσεων... Επειδή η πλειοψηφία του Δημοτικού Συμβουλίου. που είχαν σχηματιστεί στο Μογκιλιόφ.η Επιτροπή Σωτηρίας. με τις οποίες δεν αναγνώριζε τη σοβιετική κυβέρνηση και συνεργαζόταν ανοιχτά με τις καινούριες αντεπαναστατικές "κυβερνήσεις". Οι υπάλληλοι της Κρατικής Τράπεζας". των εργατών. προς όλες τις δημοκρατικές και επαναστατικές οργανώσεις των αγροτών. Στο κέντρο όλης αυτής της αντιπολίτευσης βρισκόταν το Δημοτικό Συμβούλιο και το μαχητικό του όργανο . δεν μπορούμε να πάρουμε μέρος στην καταλήστευση της λαϊκής περιουσίας και σταματήσαμε τη δουλιά.

5. σχημάτισε στις 26 του Οχτώβρη καινούρια κυβέρνηση της Ρωσικής Δημοκρατίας με τη μορφή του Συμβουλίου των Επιτρόπων του Λαού. Η Φιλανδία και η Ουκρανία άρχισαν μυστικές διαπραγματεύσεις με τους Γερμανούς και επιπλέον μυστικές διαπραγματεύσεις με τους Γερμανούς και. Οι καινούριες εκλογές του Δημοτικού Συμβουλίου της Πετρούπολης θα διεξαχθούν στις 26 του Νοέμβρη 1917. το Δημοτικό Συμβούλιο συνερχόταν ακόμα. Ο πληθυσμός όμως παρέμεινε αδιάφορος ή εχθρικός. Υστερα από ένα μήνα. παρουσιάστηκε στον Λένιν και στον Τρότσκι μια κοζάκικη αντιπροσωπεία. υποστηρίζοντας τις εύπορες τάξεις τους στη δημιουργία αντεπαναστατικών κέντρων για επίθεση ενάντια στη Σοβιετική Ρωσία. πως το Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. Στον Ντον στάλθηκαν εκατοντάδες προπαγανδιστές. Στις 2 του Δεκέμβρη (20 Νοέμβρη). στις 2 η ώρα το απόγευμα. "ότι θα μοιράσετε τα τσιφλικάδικα χτήματα στους εργαζόμενους κοζάκους. Ταυτόχρονα. "Μας δίνετε την υπόσχεση". αυτοκτόνησε. το Δημοτικό Συμβούλιο συνέχιζε να συνέρχεται. Το Νέο Δημοτικό Συμβούλιο. όταν ο μπολσεβικισμός νίκησε και στις δύο αυτές χώρες. "είναι δική σας δουλιά.. "Μόνον αν περάσετε πάνω από το πτώμα μου". είπε. Το κοζάκικο κίνημα σταμάτησε. Φοβερότερος όμως κίνδυνος απειλούσε τη σοβιετική κυβέρνηση στο εσωτερικό. Το Δημοτικό Συμβούλιο της Πετρούπολης της νέας περιόδου θα συνέλθει στις 28 του Νοέμβρη 1917. μπολσεβίκικο. "Και δεν έχει την πρόθεση η σοβιετική κυβέρνηση" ."να αφαιρέσει τα χτήματα από τους δικούς μας τσιφλικάδες και να τα μοιράσει στους εργαζόμενους κοζάκους. Πρόεδρος αυτής της κυβέρνησης είναι ο Βλαντίμιρ Ιλιτς Λένιν.". Στις 20 (7) του Νοέμβρη ο Τρότσκι απευθύνθηκε στους πρεσβευτές των συμμάχων με την παρακάτω νότα: "Εχω την τιμή να σας κάνω γνωστό. Υστερα από δύο βδομάδες στο στρατηγό Καλέντιν παρουσιάστηκε μια αντιπροσωπεία από το στρατό του. Το επιτελείο αρνιόταν επίμονα ν' αναγνωρίσει το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού. Τους απάντησε ο Λένιν: "Αυτό". για να μην αφήσουν να περάσουν τα πλούτη τους στα χέρια του λαού.. απειλώντας ότι σε αντίθετη περίπτωση θα χρησιμοποιήσει βία. οι γραφειοκράτες.. με βάση τις "Θέσεις για τις εκλογές των μελών του Δημοτικού Συμβουλίου της Πετρούπολης της 26 του Νοέμβρη 1917" που εκδίδονται σύγχρονα μ' αυτή την απόφαση. που τους χορήγησαν μεγάλα δάνεια. μα στο τέλος "υποχώρησε μπροστά στη βία". που καλούσαν ευγενικά τη συνέλευση να διαλυθεί. "Οχι". ρώτησαν οι αντιπρόσωποι. Οι αντιπρόσωποι ρώτησαν αν είναι αλήθεια ότι η σοβιετική κυβέρνηση έχει την πρόθεση να μοιράσει την κοζάκικη γη στους αγρότες της Μεγαλορωσίας. με το οποίο το συνέδριο των Σοβιέτ πρότεινε γενική ανακωχή. Τότε θα αντιπροσωπευτείτε στην ΚΕΕ και τότε αυτή θα γίνει και δικιά σας κυβέρνηση". Στις 27 (14) του Νοέμβρη. Στα εργοστάσια και τις φάμπρικες συνεχιζόταν η στρατολογία εργατών για τον Κόκκινο Στρατό.. Τελικά. Οσοι δεν πειθαρχήσουν στο παραπάνω διάταγμα.4. ". "Οι μετριοπαθείς" σοσιαλιστές αρνήθηκαν να πάρουν μέρος στις εκλογές. η καθοδήγηση της εξωτερικής 113 .. που δεν έκρυβαν καθόλου τις αντισοβιετικές τους τάσεις. το αντιδραστικό σώμα των αξιωματικών. οι τσιφλικάδες. Οι συνεδριάσεις του όμως διακόπτονταν συχνά από τους κοκκινοφρουρούς και τους ναύτες. όπου η διοίκηση βρισκόταν στα χέρια του στρατηγού Nτουχόνιν. απάντησε ο Καλέντιν. Ηταν ένας δικέφαλος εχθρός: η κίνηση του Καλέντιν και το επιτελείο στο Μογκιλιόφ. βλέποντας πως ο στρατός του διαλύεται μπροστά στα μάτια του. ανακρίθηκαν και αφέθηκαν ελεύθεροι. Οι κοζάκοι σιγοψιθύρισαν μεταξύ τους.. Ωστόσο παρέμειναν ακόμα μερικά κέντρα επικίνδυνης αντιπολίτευσης. η αριστοκρατία των κοζάκων και οι στρατηγοί. επιπλέον.. Συγκέντρωσε γύρω του τα τάγματα θανάτου. Το καλύτερο απ' όλα θα ήταν ν' αρχίσετε από τη δημιουργία κοζάκικων Σοβιέτ. να παίρνει αποφάσεις για την "υπεράσπιση των θέσεών του μέχρι την τελευταία ρανίδα του αίματος" και να κάνει δραματικές εκκλήσεις στον πληθυσμό να σώσει "την εκλεγμένη αυτοδιοίκηση της πόλης". απάντησε ο Τρότσκι. Οι συμμαχικές κυβερνήσεις δεν έδωσαν καμιά απάντηση στο διάταγμα της 8 του Νοέμβρη (26 του Οχτώβρη) για την ειρήνη. καθώς και όσοι σκόπιμα σπαταλούν ή καταστρέφουν την περιουσία της πόλης. κύριε πρέσβη. στο Σμόλνι. Οι κυβερνήσεις του Ελσινγκφορς και του Κιέβου συγκέντρωσαν γύρω τους πιστά στρατιωτικά τμήματα και άρχισαν το ξερίζωμα του μπολσεβικισμού. μπήκε ένας αξιωματικός με κάμποσους ναύτες και διέταξε τη συνέλευση να διαλυθεί. Ο εξαιρετικά δραστήριος Μουραβιόφ διορίστηκε διοικητής των στρατευμάτων. Οι κοζάκοι έφυγαν πολύ σκεφτικοί. οι τραπεζίτες και οι σύμμαχοί τους.. τους ιππότες του τάγματος του Αγίου Γεωργίου και τους κοζάκους του μετώπου και αποκατέστησε κρυφά στενή σύνδεση με τους στρατιωτικούς ακολούθους των συμμάχων.ρώτησαν . στην οποία ξεκαθάριζε τι είναι η σοβιετική κυβέρνηση κι εξηγούσε πώς οι εύπορες τάξεις. Το Δημοτικό Συμβούλιο πήρε την τελευταία απόφαση διαμαρτυρίας. που επανέφεραν την εξουσία της. Τέτοια ήταν οι "δημοκρατίες" της Ουκρανίας και της Φιλανδίας. Στις 30 (17) του Νοέμβρη ο δήμαρχος Σρέιντερ και μερικά ακόμα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου πιάστηκαν. που εκλέχτηκε ύστερα από 10 μέρες. προσπαθούσαν να πνίξουν την επανάσταση. με το κίνημα του Καλέντιν και με την ουκρανική ράντα. 6. οι δραστήριοι καθοδηγητές των παλιών στρατιωτικών επιτροπών. στο Μογκιλιόφ συγκεντρώθηκε η παλιά ΚΕΕ . θα συλλαμβάνονται αμέσως και θα παραπέμπονται στο στρατιωτικό επαναστατικό δικαστήριο. Η ουκρανική ράντα άρπαξε την εξουσία σ' όλη τη Νότια Ρωσία και βοηθούσε τον Καλέντιν με ανθρώπους και πολεμοφόδια..οι "μετριοπαθείς" σοσιαλιστές αρχηγοί από τον Αυξέντιεφ ως τον Τσερνόφ.". τη στιγμή που μιλούσε ένα μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου στην αίθουσα Νικολάγιεφ. Το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού έκανε έκκληση προς τους κοζάκους. Την ίδια μέρα καθώς και την επόμενη. ήταν σχεδόν στο σύνολό του. Παρά το διάταγμα αυτό.. τον αφοπλισμό και το διώξιμο των ρωσικών στρατευμάτων. αναγνωρίστηκαν αμέσως από τις συμμαχικές κυβερνήσεις. η συντριμμένη αστική τάξη κάλεσε τους Γερμανούς. που μάχονταν ενάντια στους κοζάκους. Εμείς θα υποστηρίξουμε τους εργαζόμενους κοζάκους σ' όλες τις ενέργειές τους.

". ακολουθώντας την ταχτική του να απευθύνεται προς τις μάζες. έπιασε τον Ντουχόνιν και τη στρατιωτική επιτροπή και με τις νικηφόρες κόκκινες σημαίες βγήκε να προϋπαντήσει τον καινούριο ανώτατο διοικητή.. απευθείας για την πορεία των διαπραγματεύσεών σας με τους εκπροσώπους των εχθρικών στρατών. όπως και όλοι οι υπόλοιποι λαοί.. με την οποία τον προειδοποιούσαν επίσημα να μην "παραβιάσει τις συμφωνίες που κλείστηκαν ανάμεσα στις χώρες της Αντάντ". Επισύροντας την προσοχή σας στο κείμενο της πρότασης ανακωχής και δημοκρατικής ειρήνης χωρίς προσαρτήσεις και αποζημιώσεις.. κύριε πρέσβη.πρόταση με την οποία η αρμόδια κυβέρνηση της Ρωσικής Δημοκρατίας απευθύνεται ταυτόχρονα προς όλους τους εμπόλεμους λαούς και τις κυβερνήσεις τους. τον κάλεσαν απευθείας και τον ρώτησαν αν προτίθεται να υπακούσει στη διαταγή.. της βαθιάς εκτίμησης της Σοβιετικής Κυβέρνησης προς το λαό της Γαλλίας. όσο και σε κείνες που βρίσκονται σ' εχθροπραξίες μαζί μας. κάνοντας γνωστή την άρνηση του Ντουχόνιν και διατάσσοντας: "Τα συντάγματα που βρίσκονται στις προφυλακές του μετώπου να εκλέξουν αμέσως αντιπροσώπους για άμεση διεξαγωγή διαπραγματεύσεων ανακωχής με τον εχθρό. Ο Ντουχόνιν απάντησε πως μπορεί να υπακούσει μόνο στις διαταγές που εκδίδονται από "κυβέρνηση την οποία υποστηρίζει ο στρατός και η χώρα". αναθέτοντας σ' εσάς τη διεξαγωγή αυτών των προκαταρκτικών διαπραγματεύσεων. 2) Να υπογράψετε συμφωνία ανακωχής μόνον ύστερα από τη συγκατάθεση του Συμβουλίου των Επιτρόπων του Λαού.. με την οποία υπεράσπιζε τον Ντουχόνιν. πολίτη ανώτατε διοικητή. όπου θα παραπεμπόταν στο επαναστατικό δικαστήριο. γεμάτες ειρωνείες. τράβηξε για το επιτελείο. Οι πρεσβευτές των συμμάχων δέχτηκαν τη νότα του Τρότσκι με περιφρονητική σιωπή κι έδωσαν στις εφημερίδες ανώνυμες συνεντεύξεις. ξεσκέπαζαν τους αντιδραστικούς πολιτικάντες που είχαν συγκεντρωθεί στο Μογκιλιόφ. Τη νύχτα της 22 (9) του Νοέμβρη.. Αμέσως. Το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού.. Στη νότα υπογραμμιζόταν ότι το κλείσιμο χωριστής ανακωχής με τη Γερμανία "θα έχει σοβαρότατες συνέπειες" για τη Ρωσία. Στις 23 (10) του Νοέμβρη οι στρατιωτικοί ακόλουθοι των συμμαχικών δυνάμεων. τον κομμάτιασε.. Στις 2 του Δεκέμβρη (19 του Νοέμβρη) η φρουρά του Μογκιλιόφ ξεσηκώθηκε. ενεργώντας με βάση τις οδηγίες των κυβερνήσεών τους. Ετσι τέλειωσε η ανταρσία του επιτελείου. ξεσηκώνοντας σ' ολόκληρο το μέτωπο των χιλίων βερστιών εκατομμύρια οργισμένων και δύσπιστων στρατιωτών.. που είναι εξαντλημένοι και έχυσαν τόσο αίμα σ' αυτόν τον χωρίς προηγούμενο πόλεμο. Η πορεία του ήταν ένας συνεχής θρίαμβος. μια και έπρεπε να σταλεί στην Πετρούπολη.. έστειλε ραδιογράφημα σ' όλες τις επιτροπές των συνταγμάτων. σαν να ετοιμαζόταν να απευθυνθεί κι αυτός προς το πλήθος. αντικαταστάθηκε τηλεγραφικά από ανώτατος διοικητής και στη θέση του διορίστηκε ο Κριλένκο. Ο Ντουχόνιν έστειλε αμέσως αυτή τη νότα σ' όλες τις στρατιωτικές επιτροπές.. Η κεντρική στρατιωτική επιτροπή εξέδωσε διακήρυξη. με βάση την αυτοδιάθεση των λαών που εγκρίθηκε από το Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ των εργατών των στρατιωτών βουλευτών.. Οσον αφορά τον ίδιο τον Ντουχόνιν. να απευθυνθείτε στις στρατιωτικές αρχές των εχθρικών στρατών προτείνοντας την άμεση διακοπή των πολεμικών επιχειρήσεων με σκοπό την έναρξη ειρηνικών διαπραγματεύσεων.. δεν έδωσε κανένα σημάδι ζωής.. κινήθηκε προς το Μογκιλιόφ μια δύναμη από δέκα χιλιάδες στρατιώτες. ". χαρακτηρίστηκε ανοιχτά σαν πράξη προδοσίας. ένα πλήθος που μούγκριζε και λυσσομανούσε. Την ίδια ακριβώς νύχτα το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού τηλεγράφησε στο στρατηγό Ντουχόνιν: "Το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού θεωρεί αναγκαίο και κατεπείγον να κάνει σαφή πρόταση ανακωχής σ' όλες τις εμπόλεμες χώρες τόσο στις συμμαχικές. Ο Λένιν. Το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού αναθέτει σε σας. Από το Σμόλνι σαν αδιάκοπος χείμαρρος έβγαιναν η μια μετά την άλλη οι προκηρύξεις που ξεσκέπαζαν τον Ντουχόνιν και το αντιδραστικό σώμα των αξιωματικών που συγκεντρώθηκε γύρω του.. κατέλαβε την πόλη. 114 . Και ταυτόχρονα ο Κριλένκο. με την ιδιότητα του Επιτρόπου του Λαού για τις εξωτερικές υποθέσεις. Ο Κριλένκο στο λόγο που εκφώνησε παρακάλεσε τους στρατιώτες να μην πειράξουν τον Ντουχόνιν. συνοδευόμενος από τρία αποσπάσματα απόλυτα αφοσιωμένων ναυτών. σ' όλους τους στρατιώτες και τους ναύτες. Το επόμενο πρωί ο Τρότσκι. Η διαταγή που στάλθηκε στον Ντουχόνιν. Δεχτείτε τη διαβεβαίωση. Οταν τέλειωσε το λόγο του βγήκε ξαφνικά στο παράθυρο του βαγονιού ο Ντουχόνιν. Το επόμενο πρωί ο Κριλένκο έφτασε στο Μογκιλιόφ και βρήκε στο βαγόνι όπου κρατούνταν ο Ντουχόνιν. απευθύνθηκε προς τα στρατεύματα με νέα έκκληση στην οποία χαρακτήριζε τη νότα των συμμαχικών εκπροσώπων σαν ανοιχτή ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις της Ρωσίας και σαν αυθάδικη απόπειρα "να υποχρεώσουν με απειλές το ρωσικό στρατό και το ρωσικό λαό να συνεχίσουν τον πόλεμο για να εκπληρωθούν οι συμφωνίες που έκλεισε ο τσάρος. ταυτόχρονα. απειλώντας το με αμείλιχτη τιμωρία. Οι στρατιώτες τον υποδέχονταν παντού με ενθουσιώδεις επευφημίες. απηύθυναν στον Ντουχόνιν νότα. όμως. έχω την τιμή να σας παρακαλέσω να εξετάσετε το προαναφερόμενο ντοκουμέντο. που δεν μπορεί να μην επιθυμεί την ειρήνη. Το πλήθος με οργισμένες φωνές ρίχτηκε κι εκεί ακριβώς. ". στην πλατφόρμα. Αντίστοιχη ανακοίνωση στάλθηκε από τον Επίτροπο του Λαού επί των Εξωτερικών σ' όλους τους αρμόδιους εκπροσώπους των συμμαχικών χωρών στην Πετρούπολη.. των μεραρχιών και των σωμάτων.". σαν συγκεκριμένη πρόταση άμεσης ανακωχής σ' όλα τα μέτωπα και άμεσης έναρξης ειρηνικών διαπραγματεύσεων ..πολιτικής ανατέθηκε σε μένα. σας διατάσσει: 1) Να ενημερώνετε συνεχώς το Συμβούλιο..

Δεν την κατέλαβαν όμως ούτε και με την οργανωμένη βία μιας μικρής κλίκας. Η απεργία των δημόσιων υπαλλήλων που καθοδηγούνταν από την Ενωση των ενώσεων χρεοκόπησε. καλώντας να οικοδομήσουν ύστερα μαζί. εκείνοι που υπολόγιζαν σε μεγάλους μισθούς απογοητεύτηκαν από το διάταγμα για την αμοιβή του Επιτρόπου του Λαού. Το μυστικό της τεράστιας επιτυχίας των μπολσεβίκων βρίσκεται στο ότι πραγματοποίησαν τους βαθιούς και απλούς πόθους των πιο πλατιών στρωμάτων του πληθυσμού. οι αποφασιστικές αλλαγές σ' όλους τους τομείς της κρατικής διεύθυνσης και της ζωής . Οι μπολσεβίκοι δεν κατέλαβαν την εξουσία με συμβιβασμούς με τις κυρίαρχες τάξεις ή με τους άλλους πολιτικούς αρχηγούς. η εφαρμογή στη ζωή του διατάγματος για τη γη. η δημιουργία του Ανώτατου Σοβιέτ της εθνικής οικονομίας. δηλαδή την πιο ανώτερη αμοιβή.. πάνω στις στάχτες και τα ερείπια του παλιού. Το διάταγμα για την εθνικοποίηση των τραπεζών.σε 500 ρούβλια (περίπου 50 δολάρια) το μήνα. ούτε με συμφιλίωση με τον παλιό κρατικό μηχανισμό. το σκελετό του καινούριου κόσμου. καλώντας τα στη δουλιά για την καταστροφή και το ξερίζωμα του παλιού. καταπιάστηκε με σιγουριά με την οργάνωση του καινούριου κράτους. Πολλοί παλιοί υπάλληλοι μπήκαν κάτω από τις σημαίες της. 115 . οι χρηματιστικές και εμπορικές ομάδες που βρίσκονταν πίσω της σταμάτησαν να την υποστηρίζουν. Στο μεταξύ... άρχισαν βαθμιαία. Αν οι πλατιές μάζες του ρωσικού πληθυσμού δεν ήταν έτοιμες για εξέγερση. που δυνάμωσε τεράστια από την πτώση και του τελευταίου φρουρίου των εχθρικών της στρατιωτικών δυνάμεων. Οι τραπεζικοί υπάλληλοι γύρισαν κι αυτοί στη δουλιά. . στρατιωτικών και αγροτικών μαζών. αυτή θα αποτύχαινε. η δημοκρατική αναδιοργάνωση του στρατού.όλα αυτά που πραγματοποιούνταν με τη θέληση των εργατικών. να σφυρηλατούν την προλεταριακή Ρωσία. με πολλά λάθη και εμπόδια.. πολλά μέλη των άλλων κομμάτων μπήκαν στην υπηρεσία των Σοβιέτ.Η σοβιετική κυβέρνηση.

Ανάμεσα στους αγρότες οι μπολσεβίκοι είχαν. Παρά την επανάσταση. Τα αμάξια αντικαταστάθηκαν από τα έλκηθρα. Σε μερικές μέρες κι ύστερα από λεπτομερειακή επεξεργασία. είχαν απόλυτη ανάγκη από την υποστήριξη των αγροτών. η καινούρια ΚΕΕ σαν πρώτη της δουλιά θεώρησε τη σύγκληση του Πανρωσικού αγροτικού συνεδρίου. λίγους οπαδούς και στέρια δικτατορία με μόνο τους βιομηχανικούς εργάτες ήταν αδύνατη στη Ρωσία. "Σκοτώνετε στους δρόμους τους ίδιους τους αδελφούς σας. Το χιόνι έπεφτε τόσο πυκνά. είπε.".". Τέλος.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΩΔΕΚΑΤΟ Το αγροτικό συνέδριο Στις 18 (5) του Νοέμβρη έπεσε χιόνι. 2. δημοσιεύτηκαν οι κανονισμοί για τις επαρχιακές αγροτικές επιτροπές και σε συνέχεια ακολούθησαν τα γράμματα του Λένιν προς τους αγρότες. Ο από παράδοση εκπρόσωπος της αγροτιάς ήταν το κόμμα των εσέρων. β) Ποιος διαχειρίζεται τη γη των τσιφλικάδων: οι αγροτικές επιτροπές ή όπως προηγούμενα οι τσιφλικάδες. Γι' αυτό και η καθοδήγηση των αγροτών πέρασε στους αριστερούς εσέρους. όταν οι ευέλπιδες. Ο εντολοδόχος μόλις φθάσει στο καθορισμένο κυβερνείο συγκαλεί σύσκεψη της Εκτελεστικής Επιτροπής των Σοβιέτ των εργατών. "λέτε πως είστε ο ρούσικος λαός. (ένας από τους θαμώνες σήκωσε το χέρι που το είχε κρεμασμένο με επίδεσμο). που έτρεχαν με ιλιγγιώδη ταχύτητα στους ανώμαλους δρόμους. Αφού έβγαλε το διάταγμα για τη γη.. όπου κάνει εισήγηση για το νόμο σχετικά με τη γη.. είδαμε τις κορνίζες των παραθυριών κατάλευκες. όπου απλά και κατανοητά μιλούσε για την μπολσεβίκικη επανάσταση και για την καινούρια κυβέρνηση. Τα γένια των αμαξάδων.. οι οποίοι ήταν έτσι κουκουλωμένοι που προκαλούσαν τα γέλια. "Καλά".. φωνάζοντας: "Αμέσως! Αμέσως!". εκτός απ' αυτό. που είχαν αγκαλιάσει την πόλη στους βροχερούς μήνες. μόνο οι χρυσοί και οι πολύχρωμοι οβελίσκοι και τρούλοι άστραφταν κάτω από το χιονισμένο πέπλο." ρώτησε ένας εργάτης. "Και συ ποιος είσαι. Κι απόψε στριμώχνονταν γύρω από τα σκεπασμένα με λερωμένα τραπεζομάντιλα τραπεζάκια. τους Ρώσους!"."... οι αγρότες. του φώναξαν οι συνομιλητές του. που εξαρτιόνταν από την εύνοια του οργανωμένου προλεταριάτου της πόλης.. Το πρωί. Ενα βράδυ καθόμουν σε μια ταβέρνα απέναντι ακριβώς από το Σμόλνι. Τα γκαρσόνια έτρεχαν προς όλες τις μεριές. ωστόσο είχαν τις δικές τους απόψεις κι. είχαν παγώσει κι είχαν γίνει σαν σταλαχτίτες από πάγο. όταν ξυπνήσαμε. Ολα τα χείλη χαμογελούσαν. κι οι κοκκινοφρουροί επισκέπτονταν συχνά το θορυβώδες και χαμηλοτάβανο μαγαζί. θα περιμένουμε". με τα μεγάλα πορσελάνινα τσαγιερά. όμως οι θαμώνες της ταβέρνας τον διέκοπταν κάθε φορά μόλις έλεγε μερικές λέξεις. Ο λοχαγός φώναξε μ' όλη του τη δύναμη: "Επρεπε να κρατήσετε ουδετερότητα! Ποιοι είστε σεις.. Η ζωή γινόταν πιο εύθυμη. "Πότε κάναμε αυτό το πράγμα... φώναξε. στρατιωτών και αγροτών βουλευτών. που παρέσυρε με αστραπιαία ταχύτητα τη Ρωσία στο άγνωστο και αβέβαιο μέλλον. όμως παρ' όλα αυτά ήταν ήλιος. "και θα δούμε τι θα πουν οι αγρότες! Εμείς ξέρουμε τι θα πουν!. στρατιωτών και αγροτών βουλευτών των νομών και των κυβερνείων. Εμένα μου άφησαν ενθύμιο.". "1. ο λοχαγός σηκώθηκε.. Εξαφανίστηκαν όλα τα γκρίζα χρώματα. βάζει το ζήτημα της σύγκλησης σύσκεψης των Σοβιέτ των εργατών. σχετικά. Κατά το μεσημέρι μάλιστα βγήκε ο ήλιος.! Αντεπαναστάτης! Προβοκάτορας!" του φώναξαν απ' όλες τις μεριές. Εξαφανίστηκαν τα συνάχια και οι ρευματισμοί. Οταν ο θόρυβος σταμάτησε κάπως. "Και μήπως αυτοί δε μας πυροβόλησαν. όμως.. οι διαβόλοι!". Ποιος είναι ο δικός σας Λένιν. κι όχι σ' άλλο από τα κόμματα που υποστήριζαν τη σοβιετική κυβέρνηση.Η ταβέρνα λεγόταν "Η Καλύβα του μπάρμπα Θωμά". Η σοβιετική κυβέρνηση έστειλε χιλιάδες τέτοιους εντολοδόχους στα χωριά... ο Λένιν και ο Μιλιούτιν δημοσίευσαν τις "Οδηγίες προς τους εντολοδόχους που στάλθηκαν στις επαρχίες". "Την περασμένη Κυριακή.. γεμίζοντας το δωμάτιο με πυκνό καπνό των τσιγάρων. ακόμα κι η επανάσταση άρχισε να ξετυλίγεται με πιο γρήγορους ρυθμούς. ωχρός και αδύνατος. Μήπως δεν είναι το ίδιο εργαζόμενοι όπως κι εμείς!. στις 16 (3) του Νοέμβρη. που σε δέκα μέτρα δε φαινόταν τίποτα. αποτελούσαν τα 80% και πάνω του πληθυσμού της Ρωσίας. οι άνθρωποι έτρεχαν στο δρόμο και με γέλια έπιαναν τις ελαφρές χιονονιφάδες.. Η κατσουφιασμένη πόλη έγινε ξαφνικά εκτυφλωτικά λευκή. "Ναι. Σε μια γωνιά καθόταν κάποιος με στολή λοχαγού και προσπαθούσε να βγάλει λόγο. "Εσείς είστε χειρότεροι κι απ' τους δολοφόνους". Αν και οι αγρότες πολιτικά ήταν ελάχιστα αναπτυγμένοι. που στροβιλίζονταν στον αέρα. Το χιόνι δυνάμωσε ακόμα πιο πολύ την ιδιόμορφη και πρωτόγονη ομορφιά τους. όμως ο ρούσικος λαός δεν είστε σεις! Ο ρούσικος λαός είναι οι αγρότες! Λοιπόν περιμένετε. Ξεκαθαρίζει την κατάσταση στην οποία βρίσκεται το πρόβλημα της γης στο κυβερνείο: α) Καταγράφηκε ή όχι η γη των τσιφλικάδων και πού και σε ποιους νομούς.. που τολμάτε να ανατρέψετε τη νόμιμη κυβέρνηση. ενεργώντας ανεξάρτητα από την Εκτελεστική Επιτροπή των αγροτικών Σοβιέτ. 116 . η πόλη υποδέχτηκε το πρώτο χιόνι με γενική χαρά. Σε τελευταία ανάλυση όλα εξαρτιόνταν ακριβώς από τους αγρότες. Γερμανός... δεν ξεχνούσε καθόλου τους αγρότες. Η λάσπη εξαφανίστηκε. Και οι αριστεροί εσέροι. Το Σμόλνι.

.."δεν αναγνωρίζουμε αυτή τη λεγόμενη εργατοαγροτική κυβέρνηση.. παρά τις έντονες διαμαρτυρίες από την πλευρά των μπολσεβίκικων θέσεων. υποστήριζαν πως το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού προσπαθεί είτε να υποτάξει το συνέδριο. άρχισε με πυρετώδη βιασύνη να στέλνει τηλεγραφήματα και να δίνει εντολή να εκλεγούν συντηρητικοί αντιπρόσωποι. Διέδωσαν ακόμα στους αγρότες ότι το συνέδριο θα συγκληθεί δήθεν στο Μογκιλιόφ και μερικοί από τους αντιπροσώπους πήγαν πραγματικά εκεί. Την τρίτη μέρα στο βήμα εμφανίστηκε ξαφνικά ο Λένιν. που ορίστηκε για το κυβερνείο. Η τεράστια αίθουσα γέμισε από θορυβώδες πλήθος. φώναξε ο επαρχιακός αντιπρόσωπος Ναζάρεφ.γ) Πώς ενήργησαν για την απογραφή των εργαλείων. 7... Οπως η παλιά ΚΕΕ προσπάθησε να εμποδίσει το δεύτερο Συνέδριο των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. Μέσα σε θύελλα από χειροκροτήματα και οργισμένες κραυγές.. αν δεν αντιπροσωπευτούν σ' αυτήν οι αγρότες. Στη δεξιά πλευρά ακτινοβολούσαν οι επωμίδες των αξιωματικών.. που είχε επικεφαλής τον Αυξέντιεφ. Ηταν η νέα γενιά που υπηρετούσε στο στρατό.αγρότες που γύρισαν από το μέτωπο με επαναστατικές διαθέσεις. Ομως η "Εκτακτη συνδιάσκεψη" πολύ γρήγορα έδειξε τη στάση της απέναντι στην Εκτελεστική Επιτροπή. η συντριπτική πλειοψηφία τάχθηκε υπέρ της πιο πλατιάς αντιπροσώπευσης.. 6.. Ποια μέτρα υποδείχνονται και ποια πάρθηκαν για το πέρασμα της τσιφλικάδικης γης στα χέρια των επαρχιακών και νομαρχιακών επιτροπών και των Σοβιέτ των εργατών. Ωστόσο η Εκτελεστική Επιτροπή. 5..". Σχεδόν αμέσως ύστερα έγινε ολοφάνερο. στο Δημαρχείο κι η πρώτη ψηφοφορία έδειξε πως οι περισσότεροι από τους μισούς αντιπροσώπους του συνεδρίου ήταν αριστεροί εσέροι.. αρνήθηκε ν' αναγνωρίσει επίσημα το συνέδριο: Το επίσημο συνέδριο είχε καθοριστεί για τις 13 του Δεκέμβρη (30 Νοέμβρη).. περίπου. Ολη η πρώτη μέρα πέρασε σχεδόν μέσα σε θυελλώδεις συζητήσεις για το αν θα επιτραπεί να πάρουν μέρος στο συνέδριο οι εκπρόσωποι των επαρχιακών Σοβιέτ ή μόνο οι αντιπρόσωποι από τις οργανώσεις των κυβερνείων. στην Πετρούπολη συγκεντρώθηκαν τετρακόσιοι περίπου αντιπρόσωποι κι άρχισαν οι συσκέψεις των παρατάξεων. το ένα πέμπτο.. Τελικά.". από δικτατορία των εργατών.ούρλιαζαν οι σύνεδροι. Ομως στις 23 (10) του Νοέμβρη. Επιμένουμε στο σχηματισμό καινούριας κυβέρνησης που θ' αντιπροσωπεύει όλη τη δημοκρατία! Οι αντιδραστικοί αντιπρόσωποι με όλες τις δυνάμεις υποστήριζαν την τέτοια τάση και.. όπως είχε γίνει και στο συνέδριο των εργατών και στρατιωτών.. Η κυβέρνηση αυτή δεν είναι σήμερα τίποτ' άλλο.. τον Τσαϊκόφσκι και τον Πεσεχόνοφ. Τα χτήματα που είναι καλά οργανωμένα και εξοπλισμένα είναι σωστό να μπουν στη διάθεση των Σοβιέτ των βουλευτών των εργατών γης με την ανάλογη καθοδήγηση των γεωπόνων.το ένα τέταρτο και οι υπόλοιποι αντιπρόσωποι συνασπίστηκαν μόνο από αντιπολίτευση προς την παλιά Εκτελεστική Επιτροπή. στρατιωτών και αγροτών βουλευτών. ... 117 . Πόσα σιτηρά φορτώθηκαν από την ποσότητα. "Εμείς οι αριστεροί σοσιαλιστές επαναστάτες". Υποδείχνει πως. μα τον γιουχάισαν και τον αποδοκίμασαν. Η Εκτελεστική Επιτροπή ανοίγοντας τη συνεδρίαση κατά το παράδειγμα της παλιάς ΚΕΕ. ο εκπρόσωπος της Εκτελεστικής Επιτροπής δήλωσε πως η σημερινή συγκέντρωση δεν είναι τίποτε περισσότερο από "Εκτακτη συνδιάσκεψη. Η έναρξη του συνεδρίου έγινε στην αίθουσα Αλεξαντρόφ. 4. εκλέγοντας στο προεδρείο την αρχηγό των αριστερών εσέρων Μαρία Σπιριδόνοβα. έτσι κι η εκτελεστική επιτροπή των Σοβιέτ των αγροτών προσπάθησε ν' αποφύγει το αγροτικό συνέδριο που συγκάλεσε το Σμόλνι. "Δε θέλουμε ν' ακούσουμε τους λαϊκούς σας επιτρόπους! Δεν αναγνωρίζουμε την κυβέρνησή σας!". μα και στους χιλιάδες στρατιώτες . αφού οι αγρότες πήραν τη γη. διακρίνονταν τα πατριαρχικά αξύριστα πρόσωπα των ηλικιωμένων και πιο πλούσιων αγροτών. Στο χωριό άρχισαν να γίνονται ζυμώσεις και αλλαγές κι αυτά οφείλονται όχι μόνο στην ισχυρή επίδραση που άσκησε το διάταγμα για τη γη. είναι ανάγκη να αυξήσουν όσο μπορεί περισσότερο την ποσότητα και να επιταχύνουν την παράδοση σιτηρών στις πόλεις. βλέποντας πως δεν μπορούσε να ματαιώσει αυτό το συνέδριο. 3. κι όταν μέσα σε γέλια κατέβηκε από το βήμα. Μετά από αυτό η παλιά Εκτελεστική Επιτροπή εγκατέλειψε την αίθουσα των συνεδριάσεων.. ξέσπασαν φωνές: "Βάλτωσε ο Επίτροπος του Λαού!". Οι στρατιώτες αυτοί ήταν που χαιρέτισαν με ιδιαίτερη χαρά τη σύγκληση του αγροτικού συνεδρίου. στο κέντρο ήταν λίγοι αγρότες υπαξιωματικοί και κάμποσοι στρατιώτες και αριστερά κάθονταν σχεδόν αποκλειστικά απλοί στρατιώτες. Η αίθουσα τρανταζόταν περισσότερο από δέκα λεπτά: "Κάτω αυτός!" . δεξιοί εσέροι . ενώ μπολσεβίκοι ήταν. Βαθιά και έντονη έχθρα χώριζε τους αντιπροσώπους σε ομάδες. το ίδιο όπως και η παλιά ΚΕΕ. πως η πλειοψηφία των αντιπροσώπων ήταν εχθρικά διατεθειμένη προς την κυβέρνηση των Επιτρόπων του Λαού. Ο Ζινόβιεφ προσπάθησε να μιλήσει εξ ονόματος των μπολσεβίκων. γιατί μόνο με την αύξηση της παράδοσης σιτηρών μπορεί να αποφευχθεί η απειλή της πείνας.. είτε να το διαλύσει με την ένοπλη δύναμη. Οι αγρότες υποδέχτηκαν αυτή τη δήλωση με θύελλα αγανάκτησης. Οι εξώστες ήταν γεμάτοι από εργάτες που θυμούνταν ακόμα την αγροτική τους προέλευση. Αυξήθηκε η καλλιεργημένη έκταση των αγροτών.

. όσο και υπέρ των εργατών και των στρατιωτών. "Δεν ήρθα σαν μέλος του Σοβιέτ των Επιτρόπων του Λαού". είμαστε το κόμμα του προλεταριάτου . Τέλος. όσο και για κείνους που δουλεύουν στα χωράφια. Ο Τσερνόφ συνέχισε: "Η κατηγορία που εκτοξεύουν ενάντιά μου.τόσο για κείνους που δουλεύουν στα εργοστάσια και στα μεταλλεία. Πήρα μέρος στη συνδιάσκεψη της ΧΙΙ Στρατιάς σχετικά με το ζήτημα της σύγκλησης συνεδρίου όλων των αγροτών βουλευτών των στρατιών του Δυτικού Μετώπου και πολύ λίγο ξέρω για την εξέγερση που έγινε εδώ. που σκεπαζόταν από άσπρη γενειάδα και ήταν φορτωμένο με μαλλιά. Καθένας που προσπαθεί να υπονομεύσει τα Σοβιέτ. Μόλις δύο μήνες πριν ο Τσερνόφ θεωρούνταν μεγάλος επαναστάτης και ήταν πολύ δημοφιλής ανάμεσα στην αγροτιά. έτσι που να μπορούν όλοι να το δουν. επισκέφτηκα το Σμόλνι. Οι μπολσεβίκοι και μερικοί από τους αριστερούς εσέρους πετάχτηκαν από τη θέση τους και άρχισαν να φωνάζουν. Ομως κρατήθηκε και συνέχισε: "Επαναλαβαίνω ότι πραγματικά δεν ξέρω τίποτε για ό. Ξέσπασε φοβερός θόρυβος.". Μ' αυτά τα λόγια εγκατέλειψε την αίθουσα. αυτή είναι η ταξική πάλη.. δε βασίζεται πουθενά και είναι ολότελα ψέμα. Η Εκτελεστική Επιτροπή συμφώνησε να επιστρέψει.. σύντροφοι δεξιοί εσέροι και σας.αυτό είναι όλο! Ας επαναλάβει αυτή την κατηγορία όποιος θέλει από τους παραβρισκόμενους!". Τα μικρά του ματάκια άστραφταν..τόσο υπέρ των Σοβιέτ των αγροτών. παλεύουν ενάντια στους αγρότες και οι εργοστασιάρχες παλεύουν ενάντια στους εργάτες. Εκεί δε μου απόδωσαν τέτοιες κατηγορίες. Εμείς. είμαστε υπέρ των Σοβιέτ . Απ' αφορμή το θόρυβο και τη φασαρία αναγκάστηκαν να διακόψουν τη συνεδρίαση. βέβαια."."αλλά σαν μέλος της μπολσεβίκικης φράξιας κι αφού εκλέχτηκα κανονικά για το σημερινό συνέδριο". Το φαρδύ πρόσωπο του Τσερνόφ. βλέπετε. Και παίρνω πάνω μου όλη την ευθύνη για το ότι την οδήγησα μέχρι αυτή την αίθουσα". εκτός απ' αυτήν εδώ (έδειξε με το χέρι τους αγρότες αντιπροσώπους). "Επιστρέφοντας στην Πετρούπολη. ύστερα από μια πολύ σύντομη συνομιλία με άφησαν . Αυτό όμως αποδείχτηκε μπαστούνι με δύο άκρες: οι αριστεροί εσέροι αποφάσισαν πως αν το συνέδριο δεν έχει εξουσία στην Εκτελεστική 118 . "Σύντροφοι. το πληρεξούσιό του. κάνει αντιδημοκρατικές και αντεπαναστατικές ενέργειες. επιδίωκε να μην επιτρέψει επανεκλογή Εκτελεστικής Επιτροπής.. Κι εγώ είμαι υποχρεωμένος να σας προειδοποιήσω. δε θα επιτρέψουμε στη Συντακτική Συνέλευση να κάνει τέτοιο πράγμα!". Θέλετε. Αμέσως από τα δεξιά καθίσματα ξέσπασαν στριγκλιάρικες κραυγές. Και σήκωσε ψηλά. φωνές: "Κάτω οι μπολσεβίκοι!". εμείς. Τώρα τον καλούσαν να συγκρατήσει την επικίνδυνη στροφή του συνεδρίου προς τ' αριστερά. Εμείς..".. μα πλήρης αναρχία!" . *** Στο μεταξύ όλους τους ανησυχούσε το ζήτημα της θέσης της Εκτελεστικής Επιτροπής.είπε ο Λένιν και πάλι περίμενε. "Πέστε ειλικρινά. οι μπολσεβίκοι. κουνώντας τις γροθιές και οι υπόλοιποι αντιπρόσωποι προσπαθούσαν να σκεπάσουν τη φωνή τους. είχατε λείψει μερικά λεπτά!". Κηρύσσοντας τη συνέλευση "Εκτακτη συνδιάσκεψη"."που στην ουσία. απ' όπου συνέχιζαν ακόμα να φωνάζουν και να σφυρίζουν.τόσο του αγροτικού προλεταριάτου.. Δείξτε μου τις πηγές!". που τον κάλεσε η Εκτελεστική Επιτροπή. να φέρετε διάσπαση στις γραμμές του προλεταριάτου. μέχρι που να σταματήσει ο θόρυβος . .. που σας δώσαμε την τσιφλικάδικη γη: Θέλετε πραγματικά να εμποδίσετε τώρα τους εργάτες να εφαρμόσουν τον έλεγχο στην παραγωγή. κύριοι καντέ. πάνω από το κεφάλι. εσείς οι αγρότες.τι έγινε εδώ. Γιατί. Οι τσιφλικάδες. κρατώντας την κορυφή του βήματος με τα δύο του χέρια και κοίταζε σκεφτικά το μαινόμενο πλήθος με τα μισόκλειστα μάτια του. Οταν μπήκε στην αίθουσα ο Τσερνόφ έγινε δεκτός από την πλειοψηφία με ζωηρά χειροκροτήματα και από τους μπολσεβίκους με σφυρίγματα και γιουχαϊσματα. "Ομως" ."κανένας δε θ' αρνηθεί πως η σημερινή ρωσική κυβέρνηση σχηματίστηκε από το μπολσεβίκικο κόμμα. όπου τον ανάκριναν στα γρήγορα και τον άφησαν ελεύθερο. Τα Σοβιέτ είναι η πιο τέλεια αντιπροσώπευση του λαού . Με ποια πλευρά θέλετε να πάτε. μα και καλέσαμε τους αντιπροσώπους των αριστερών εσέρων να μπουν στο Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού. εγώ απουσίαζα. Η επιχειρηματολογία του Λένιν ήταν απλή. από την "Ισβέστια" και την "Ντέλα Ναρόντα".. Ο Ζινόβιεφ πετάχτηκε απ' τη θέση του και φώναξε: "Ναι. οι μπολσεβίκοι. Η σημερινή κυβέρνηση είναι κυβέρνηση σοβιετική. μαύρισε από την οργή. Ζινόβιεφ: "Ξεκινάει από τις εφημερίδες σας. Μόλις έφτασε στην Πετρούπολη ο Τσερνόφ πιάστηκε και οδηγήθηκε στο Σμόλνι.τσίριξε ο Τσερνόφ. ο θόρυβος στην αίθουσα ησύχασε κάπως. πως αν η Συντακτική Συνέλευση προσπαθήσει να διαλύσει τα Σοβιέτ. φωνές: "Μπράβο!". Πρώτη του δουλιά ήταν να επιπλήξει αυστηρά την Εκτελεστική Επιτροπή για την αποχώρησή της από το συνέδριο. Γέλια. όσο και του βιομηχανικού προλεταριάτου. εκτός από τα δεξιά καθίσματα. πως δήθεν βοήθησα να ριχτεί ολόκληρη στρατιά ενάντια στην Πετρούπολη. κι εμείς όχι μόνον προτείναμε στο Σοβιέτ των αγροτών να πάρει μέρος σ' αυτή την κυβέρνηση. αλλά το κέντρο κι η αριστερά ενδιαφέρθηκαν και πέτυχαν να γίνει ησυχία. Δεν οδήγησα καμιά στρατιά. αλήθεια. είναι ένα και το αυτό πράγμα. Από πού ξεκινά μια τέτοια κατηγορία. Φοβερός θόρυβος. Περίμενε ακόμα ένα δευτερόλεπτο .συνέχισε με ολότελα ήρεμη φωνή . "Αυτή δεν είναι συνεδρίαση. Το βράδυ στις 25 (12) του Νοέμβρη έφτασε βιαστικά από το Μογκιλιόφ ο Τσερνόφ.Ο Λένιν στεκόταν απόλυτα ήρεμος.

τότε δε θα δούμε σοσιαλισμό ούτε έπειτα από πεντακόσια χρόνια. η ατομική ιδιοκτησία στη γη αποτελεί τη βάση της μεγάλης καταπίεσης κι η δήμευση της γης από μέρους των αγροτών είναι ένα από τα σημαντικότερα βήματα της επανάστασής μας.. Ομως η κυβέρνηση έβλεπε. οι αντιδραστικοί και οι συμβιβαστές από την Εκτελεστική Επιτροπή δεν επέτρεψαν να γίνει καμιά ενέργεια. αλλά πρέπει να τραβήξει τις μάζες μαζί του.. Την επόμενη μέρα.. έκανε σύντομη επισκόπηση της ιστορίας του αγροτικού ζητήματος κατά την περίοδο της επανάστασης.. ανεξάρτητα από το γεγονός αν ήταν εκλεγμένοι αντιπρόσωποι ή όχι.. ούτε μπολσεβίκικος τυχοδιωκτισμός.. . με το οποίο συνδέεται η μεγάλη αγροτική ιδιοκτησία μέσω των τραπεζών. Οι αγρότες ήταν βέβαιοι πως τώρα πλέον θ' αρχίσει αμέσως η πρακτική λύση του αγροτικού προβλήματος.. Γενικά οι μπολσεβίκοι στο αγροτικό ζήτημα πήραν σωστή θέση. που τον άκουσαν αυτή τη φορά με μεγάλη προσοχή. Ο Κατσίνσκι.. Στις 25 (12) του Νοέμβρη η συνέλευση αποφάσισε ότι οι αρμοδιότητες της Εκτελεστικής Επιτροπής περνούν στην "Εκτακτη συνδιάσκεψη" και ότι δικαίωμα ψήφου έχουν μόνο τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής.. Το λάθος των αριστερών εσέρων βρισκόταν στο ότι τότε δεν πάλευαν ενάντια στη συμβιβαστική πολιτική. Οι αγροτικές επιτροπές δεν προσπαθούν να λύσουν το πρόβλημα της γης με το νομοθετικό δρόμο. αλλά και σ' όλο τον κόσμο. δεν ενδιαφέρονται. στη Ρωσία.... Οι αγρότες κατάλαβαν την πραγματική ουσία της επανάστασης και προσπάθησαν να περάσουν από τα λόγια στα έργα."δεν είναι απλή ανταρσία. η περίοδος του "συμβιβασμού". Το πρώτο συνέδριο των Σοβιέτ των αγροτών είπε.. Αυτό δεν είναι τίποτε άλλο από αναρχία. που τη δέχτηκε με συμπάθεια όλη η χώρα... Οι μπολσεβίκοι από τις πρώτες μέρες δήλωσαν πως οι αγρότες πρέπει ν' αρπάξουν τη γη με μαζική επαναστατική δράση. που είναι αναφαίρετο δικαίωμα μόνο της Συντακτικής Συνέλευσης. "Στη σημερινή στιγμή εμείς προσπαθούμε να λύσουμε όχι μόνο το ζήτημα της γης. πως είναι απαραίτητα και τα πρακτικά μέτρα... Στις 27 (14) έγινε συζήτηση στο αγροτικό ζήτημα. πρέπει οι ίδιοι οι σύντροφοι αριστεροί εσέροι να πάψουν να ταλαντεύονται. Γιατί το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού ήθελε να επιταχύνει τη λύση του ζητήματος της γης.. που εκλέχτηκαν με την ιδιότητα των αντιπροσώπων. οι μπολσεβίκοι πώς θα λυθούν αυτά τα προβλήματα. μα και το ζήτημα της κοινωνικής επανάστασης.. που έδινε σ' όλα τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής το δικαίωμα και συμβουλευτικής και θετικής ψήφου... Σ' αυτό δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι.συνέχισε ο ομιλητής . Για τους μπολσεβίκους το σοβαρό ήταν πως θα μπορούσε όσο το δυνατό γρηγορότερα να λυθούν όλα τα προβλήματα της επανάστασης... Το σοσιαλιστικό πολιτικό κόμμα είναι η εμπροσθοφυλακή της εργατικής τάξης. έκαναν ένα πολύ σοβαρό λάθος. Ομως θα θελήσει άραγε η Συντακτική Συνέλευση να εκπληρώσει τη θέληση της ρωσικής αγροτιάς. Για να οδηγήσουν όμως τους ταλαντευόμενους. μα και στο ξένο κεφάλαιο. Το ζήτημα της γης δεν μπορεί να λυθεί ανεξάρτητα από τα υπόλοιπα ζητήματα της κοινωνικής επανάστασης. Γιατί όμως η νέα κυβέρνηση δε θέλει ν' ακολουθήσει και την ταχτική που χάραξε αυτό το συνέδριο. η δήμευση των μεγάλων χτημάτων προκαλεί αντίδραση όχι μόνο στους Ρώσους τσιφλικάδες.. τότε και η Εκτελεστική Επιτροπή δεν έχει εξουσία στο συνέδριο... χαρακτηρίζεται με την είσοδο του Τσερνόφ στην κυβέρνηση. μα αντίθετα. τάχθηκε καθαρά και με απόλυτη σαφήνεια υπέρ του άμεσου περάσματος των τσιφλικάδικων χτημάτων στις αγροτικές επιτροπές. 119 . Ομως οι καθοδηγητές της επανάστασης και οι εκπρόσωποι της αστικής τάξης στην προσωρινή κυβέρνηση επέμεναν ότι το ζήτημα δεν μπορεί να λυθεί πριν τη σύγκληση της Συντακτικής Συνέλευσης.... λόγου χάρη.".. Το διάταγμα για τη γη. έγινε τροποποίηση σ' αυτή την απόφαση. Ετσι. Ομως παρά την ξεκάθαρη θέληση που εκφράστηκε στο πρώτο αγροτικό συνέδριο. όμως. Ωστόσο αυτό δεν είναι σπουδαίο γιατί οι αγροτικές επιτροπές δε δίνουν καμιά σημασία στα σοβιετικά διατάγματα και εφαρμόζουν στη ζωή τις δικές τους πρακτικές αποφάσεις . που αποκάλυψε ότι υπάρχει διαφορά στα αγροτικά προγράμματα των μπολσεβίκων και των αριστερών εσέρων. Στη Ρωσία.... παρά την απεγνωσμένη αντίδραση των μπολσεβίκων. πράγμα που φαίνεται ξεκάθαρα σ' όλα τα στάδια από τα οποία πέρασε η επανάστασή μας... συμβουλεύοντας τους αγρότες να αρπάξουν τη γη με τη βία. γιατί υποστήριζαν τη θεωρία πως η συνείδηση των μαζών δεν είναι ακόμα αρκετά αναπτυγμένη. ώστε η Συντακτική Συνέλευση να μην έχει να κάνει τίποτε. μιλώντας από μέρους των αριστερών εσέρων..και παράλληλα όχι μόνο εδώ.. Η γη μπορεί να παρθεί οργανωμένα. όμως. πραγματική λαϊκή εξέγερση. που ήταν απόλυτα η φυσική έκφραση της ανυπομονησίας και του ξεσπάσματος της δραστηριότητας της αγροτιάς. Αν ο σοσιαλισμός μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο όταν το επιτρέψει η διανοητική ανάπτυξη των λαϊκών μαζών. Εμείς για το μόνο που μπορούμε να είμαστε σίγουροι είναι ότι η επαναστατική αποφασιστικότητα της αγροτιάς δυνάμωσε κι ότι η Συντακτική Συνέλευση θα υποχρεωθεί να λύσει το ζήτημα της γης έτσι που θέλουν οι αγρότες.. Μετά από τον Κατσίνσκι μίλησε ο Λένιν. που ψήφισε το συνέδριο των Σοβιέτ. δεν πρέπει ν' αφήνει να το σταματά το χαμηλό επίπεδο ανάπτυξης των μαζών. Το βήμα όμως αυτό δεν μπορεί να πάει χωριστά από τα άλλα βήματα.. βασικά είναι σύμφωνο με τις αποφάσεις το πρώτου αγροτικού συνεδρίου. ενώ οι κανονισμοί που έφτιαξαν οι αγροτικές επιτροπές βασίζονται στην αρχή της ατομικής ιδιοκτησίας.Επιτροπή. χρησιμοποιώντας τα Σοβιέτ σαν όργανα επαναστατικής πρωτοβουλίας. Η Συντακτική Συνέλευση δε θα τολμήσει να 'ρθει σε αντίθεση με την καθαρά εκφρασμένη θέληση του λαού.αποφάσεις που στηρίζονται στη θέληση της τεράστιας πλειοψηφίας των αγροτών... Η δεύτερη περίοδος της επανάστασης. Γι' αυτό χωρίς να σκεφθεί πολύ επικύρωσε τους "κανονισμούς για τις αγροτικές επιτροπές" κι έτσι δημιούργησε μια πολύ περίεργη κατάσταση: το Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού κατάργησε την ατομική ιδιοκτησία στη γη. "Τα τελευταία γεγονότα" . Αυτή η πολιτική οδήγησε σε μια σειρά αγροτικές ταραχές..

που όχι με λόγια. Στην αρχή οι αριστεροί εσέροι ζητούσαν να σχηματιστεί κυβέρνηση που να περιλαβαίνει όλα τα σοσιαλιστικά κόμματα. το Νοέμβρη. Καλούμε τους αριστερούς εσέρους να μπουν στο συνασπισμό. Γι' αυτό το λόγο το αγροτικό συνέδριο. Ο Τσερνόφ όμως κάμποσες φορές ανέβηκε στο βήμα και μίλησε με μια αμεροληψία γεμάτη μετριοπάθεια που προκαλούσε τη συμπάθεια. με χέρια που χειρονομούσαν και ξαναμμένα πρόσωπα. Στη Ρωσική Δημοκρατία όλη η οργάνωση και διεύθυνση του κράτους από τα πάνω ως τα κάτω πρέπει από τώρα και στο εξής να βασίζεται σ' αυτή τη συμμαχία. αλλά να μην ξεχνάτε το τουφέκι σας!" Υστερα ο Λένιν διάβασε το μπολσεβίκικο σχέδιο απόφασης: "Το αγροτικό συνέδριο υποστηρίζει στο ακέραιο και από κάθε άποψη το νόμο (διάταγμα) για τη γη της 26 του Οχτώβρη 1917. Οι αντιδραστικοί της Εκτελεστικής Επιτροπής δεν τολμούσαν πια να μιλήσουν ανοιχτά. καλεί επίσης τους αγρότες να εκλέξουν σ' όλες τις υπεύθυνες θέσεις μόνο τους ανθρώπους εκείνους. Παραδεχτήκαμε τον "κανονισμό των Αγροτικών Επιτροπών". Δεν μπορεί να γίνει κανένας συμβιβασμός με την αστική τάξη. είτε εκπροσωπούνται είτε όχι στα Σοβιέτ. που είναι η προσωρινή εργατοαγροτική κυβέρνηση της Ρωσικής Δημοκρατίας. Το αγροτικό συνέδριο εκφράζει τη σταθερή και ακλόνητη απόφασή του να παλέψει με όλα τα μέσα για την εφαρμογή αυτού του νόμου. Το αγροτικό συνέδριο ταυτόχρονα εκφράζει την πεποίθησή του πως η ολοκληρωτική πραγματοποίηση όλων των μέτρων που προβλέπει ο νόμος για τη γη..το προλεταριάτο . χωρίς όμως καμιά ταλάντευση. Του πρότειναν να καταλάβει θέση στο προεδρείο.. με τους αναγκαίους ρυθμούς. σύμφωνα με τους πόθους του ίδιου του λαού. να προσφέρουν το χέρι στον Αυξέντιεφ που γαντζώνεται από τα ψωροϋπολείμματα της δημοτικότητάς του. γιατί προσπαθούμε να εκτελέσουμε τη λαϊκή θέληση.. από μέρους του κράτους κλπ. Η αίθουσα έγινε για μια στιγμή θάλασσα που μούγκριζε. τα μέτρα του σοσιαλιστικού μετασχηματισμού της Ρωσικής Δημοκρατίας. . είναι η ολόπλευρη συμμαχία της εργαζόμενης αγροτιάς . υποστηρίζοντας πέρα για πέρα την επανάσταση της 25 του Οχτώβρη και υποστηρίζοντάς την ακριβώς σαν επανάσταση σοσιαλιστική. η εξουσία της πρέπει να συντριβεί οριστικά. Εγώ προσθέτω: Να έχετε εμπιστοσύνη σ' αυτή την επαναστατική πίεση.. Αν δεν πάψουν οι συμβιβασμοί.εργαζόμενης και εκμεταλλευόμενης .Οι λαϊκές μάζες άρχισαν να απομακρύνονται από τους συμβιβαστές ακόμα από τον Ιούλη. Τη δεύτερη νύχτα του Συνεδρίου δόθηκε στον προϊστάμενο ένα ανώνυμο σημείωμα με την πρόταση να εκλεγεί ο Τσερνόφ επίτιμος πρόεδρος..με την εργατική τάξη . και η οποία να είναι υπεύθυνη σ' ένα Συμβούλιο του 120 . γιατί μόνο η σοσιαλιστική επανάσταση είναι σε θέση να εξασφαλίσει και το πέρασμα της γης χωρίς αποζημίωση στην εργαζόμενη αγροτιά και τη δήμευση των εργαλείων και των ζώων των τσιφλικάδων και την πλήρη διαφύλαξη των συμφερόντων των μισθωτών εργατών γης. μα με έργα απέδειξαν ότι είναι πέρα για πέρα αφοσιωμένοι στα συμφέροντα των εργαζομένων και εκμεταλλευόμενων αγροτών. η επανάσταση είναι χαμένη. οι μπολσεβίκοι φτάσανε δύο φορές στο σημείο να φύγουν από το συνέδριο. Δεν παραιτηθήκαμε και δε σκεφτόμαστε να παραιτηθούμε από την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας στη γη..σ' όλες τις προηγμένες χώρες. όμως και τις δύο φορές τους συγκράτησαν οι αρχηγοί τους. Σχημάτισα τη γνώμη πως το συνέδριο διασπάστηκε πια οριστικά. όμως ο Ζινόβιεφ πετάχτηκε από τη θέση του και φώναξε πως αυτό είναι παγίδα της παλιάς Εκτελεστικής Επιτροπής. καλεί όλους τους αγρότες να τον υποστηρίξουν ομόθυμα και να τον εφαρμόσουν οι ίδιοι αμέσως στις περιοχές τους.. δεν αλλάξαμε το αγροτικό μας πρόγραμμα.που δε βασίζονται καθόλου στην ατομική ιδιοκτησία -. των καπιταλιστών και των οπαδών ή των οργάνων τους. Μα οι αριστεροί εσέροι εξακολουθούν ακόμα και σήμερα. Απαραίτητος όρος για τη νίκη της σοσιαλιστικής επανάστασης. είναι δυνατόν να γίνει μόνο αν πετύχει η εργατική σοσιαλιστική επανάσταση. που επικυρώθηκε από το δεύτερο Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών και εκδόθηκε από το Συμβούλιο των επιτρόπων του Λαού. πως.και παράλληλα ν' αρχίσει αμέσως την κατάργηση χωρίς όρους όλου του συστήματος της μισθωτής καπιταλιστικής δουλείας για τη σωστή και συνδυασμένη κατανομή ανάμεσα στις περιοχές και στους κατοίκους του κράτους των προϊόντων της γεωργίας και των προϊόντων της βιομηχανίας και την κυριαρχία πάνω στις τράπεζες (χωρίς μια τέτοια κυριαρχία δεν είναι δυνατή η κυριαρχία του λαού πάνω στη γη. για να κάνουμε ακόμα πιο στενή τη συνοχή ανάμεσα στα στοιχεία που παλεύουν για τη σοσιαλιστική επανάσταση. επιμένουμε όμως πως πρέπει να πάψουν να κοιτάζουν προς τα πίσω και να διακόψουν τις σχέσεις τους με τη συμβιβαστική πτέρυγα του κόμματός τους. Εμείς οι μπολσεβίκοι. Ο Τσερνόφ όμως έμενε ακόμα δημοφιλέστατος. Στο διάστημα των θυελλωδών συζητήσεων για το πρόβλημα της γης και για την απόφαση του Λένιν. . πως στο Σμόλνι είχαν κιόλας αρχίσει μυστικές συνομιλίες ανάμεσα στους αριστερούς εσέρους και τους μπολσεβίκους. όπως είπε ο προηγούμενος ομιλητής. Οσον αφορά τη Συντακτική Συνέλευση. φανερή ή καλυμμένη προσπάθεια να γυρίσουμε στην καταδικασμένη από τη ζωή πολιτική των συμβιβασμών με την αστική τάξη και με τους κήρυκες της αστικής πολιτικής. Μόνο η συμμαχία αυτή. που άρχισε στις 25 του Οχτώβρη. ότι είναι έτοιμοι και ικανοί να υπερασπίζουν αυτά τα συμφέροντα παρά την αντίσταση των τσιφλικάδων. είναι πέρα για πέρα σωστό. Ο Ουστίνοφ διάβασε μεγαλόφωνα το σημείωμα αυτό. που είναι η μόνη εφαρμογή του νόμου για τη γη. ακριβώς των εργαζομένων και εκμεταλλευομένων. με την κατάργηση και της ατομικής ιδιοκτησίας στη γη) και την ολόπλευρη βοήθεια. το αποτέλεσμα των εργασιών της θα εξαρτηθεί από την επαναστατική πίεση των μαζών. σαρώνοντας κάθε άμεση ή έμμεση.. θα εξασφαλίσει τη νίκη του σοσιαλισμού σ' όλο τον κόσμο". που επιδιώκει να πάρει τη διεύθυνση του συνεδρίου. εκφράζει την ακλόνητη απόφασή του να πραγματοποιήσει βαθμιαία. Ομως κανένας δεν ήξερε.

παρακολουθώντας με προσοχή την πορεία των συζητήσεων. Την Τετάρτη το βράδυ συγκεντρώθηκαν οι αντιπρόσωποι στην τεράστια αίθουσα των συνεδριάσεων.. Ο Λένιν και ο Τρότσκι έπρεπε να αποκλειστούν από την κυβέρνηση. ξεχνούν πως δεν τον ανέβασαν στην εξουσία μόνο τα Σοβιέτ.είπε . Χτες ο Κερένσκι... "Μαθαίνω" . Οταν ο Νάτανσον τέλειωσε. γιατί το πραγματικό συνέδριο των αγροτικών Σοβιέτ θα συνέλθει την άλλη βδομάδα. Οι μπολσεβίκοι επιμένουν όμως να κρατούν την εξουσία. Το παγκόσμιο προλεταριάτο από πολύν καιρό περίμενε τη ρωσική επανάσταση. Ο λόγος του διακόπηκε από ένα ξέσπασμα γέλιου. πως παραιτείται από πρωθυπουργός. Διεκπεραιώθηκαν γρήγορα τα τελευταία προβλήματα που είχε αφήσει άλυτα το συνέδριο κι ύστερα μίλησε ο Νάτανσον. Εκτός απ' αυτό. Ο Τσερνόφ πήγαινε από τη μια συνεδρίαση στην άλλη. Η παλιά εκτελεστική είχε αποχωρήσει κι έκανε δική της ξεχωριστή συνεδρίαση σε άλλη αίθουσα. μα και οι λαϊκές μάζες. ύστερα από σκληρή πάλη που διάρκεσε όλη τη νύχτα. σήμερα ο Λένιν και ο Τρότσκι κι αύριο κάποιος άλλος. κατέβηκε από το βήμα και βγήκε από την αίθουσα των συνεδριάσεων. η τύχη της Ρωσίας απ' αυτό δε θ' αλλάξει..".. Προτείναμε να φύγουν από την εξουσία και ο Κερένσκι και οι μπολσεβίκοι.". . και στο Παρίσι και στο Λονδίνο και πέρα από τον ωκεανό .σήμερα ανήγγειλε από το μέρος που έχει καταφύγει -. στις 28 (15) του Νοέμβρη. Αυτή ήταν μια κυβέρνηση που στον καιρό της υπήρξε πολύ δημοφιλής. ο Ουστίνοφ ανήγγειλε πως έφτασε αντιπροσωπεία του Σμόλνι. Γιατί όμως η κοινή γνώμη άλλαξε τη στάση της απέναντι στον Κερένσκι. Αυτή η συμμαχία θα γεμίσει χαρά τις καρδιές όλων των εργαζομένων! Η μεγάλη ιδέα θριάμβευσε. ο γεροντότερος από τους αριστερούς εσέρους. που συνοδεύεται από αντιπροσώπους της Κόκκινης Φρουράς. 121 . Σήμερα όλοι κατηγορούν τον Κερένσκι.. Ο Κερένσκι δέχτηκε. Είχε μάθει πως γίνονταν συνομιλίες για συμφωνία με τους μπολσεβίκους.. πολλοί ξεχνούν την πρώτη κυβέρνηση που δεν ήταν κυβέρνηση συνασπισμού.. Τελικά θα μας σώσει το χωριό. που να αποτελείται από ίσο αριθμό αντιπροσώπων των οργανώσεων των εργατών και στρατιωτών και των οργανώσεων των αγροτών και να συμπληρωθεί με εκπροσώπους των Δημοτικών Συμβουλίων και των ζέμστβο. 100 αντιπρόσωποι που θα εκλέγονταν με άμεση ψηφοφορία από το στρατό και το στόλο και 50 αντιπρόσωποι από τα συνδικάτα (35 από τα πανρωσικά συνδικάτα.". Οι συνεδριάσεις του συνεδρίου μεταφέρθηκαν στην αυτοκρατορική Νομική Σχολή. στο ίδιο κτίριο. Ξαφνικά εμφανίστηκε στην αίθουσα ο Τσερνόφ και ζήτησε το λόγο. Μια τέτοια συμφωνία θα είναι παράνομη. ένας φαντάρος και ένας ναύτης ανέβηκαν διαδοχικά στο βήμα για να χαιρετίσουν το συνέδριο.. το τεράστιο πλήθος των αγροτών ξεχύθηκε στους δρόμους με φωνές: "Τέλος στον εμφύλιο πόλεμο! Ζήτω η ενωμένη δημοκρατία!". Η είδηση αυτή θ' αντηχήσει βροντερά σ' όλο τον κόσμο... στον αριθμό 6 της οδού Φοντάνκα. η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή και τα άλλα όργανα καταπίεσης να διαλυθούν. με τ' άσπρα γένια. "Τώρα που όλοι είναι υπέρ του σχηματισμού πανσοσιαλιστικής κυβέρνησης. κάτι το ασυνήθιστο και συγκλονιστικό. Με τρεμουλιαστή φωνή και με δάκρυα στα μάτια διάβασε την ανακοίνωση για την "αδερφική συμμαχία" των αγροτικών Σοβιέτ με τα Σοβιέτ των εργατών και των στρατιωτών. Στο μεταξύ στη μεγάλη αίθουσα ο Ουστίνοφ είχε αναγγείλει τη συμφωνία του αγροτικού συνεδρίου με το Σμόλνι και οι αντιπρόσωποι δέχτηκαν αυτή την ανακοίνωση με απερίγραφτη χαρά. Μετά το χαιρετισμό του προέδρου της ΚΕΕ Σβερντλόφ. 10 από τους σιδηροδρομικούς και 5 από τους ταχυδρομικούς υπαλλήλους).. Υστερα πήρε το λόγο ο αντιπρόσωπος του Αμερικάνικου Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος. αν και δεν ξέρουν να τη χρησιμοποιήσουν.στη μακρινή Νέα Υόρκη.. Οι άγριοι έχουν θεούς στους οποίους απευθύνουν τις προσευχές τους. Θα κρατηθούν οι μπολσεβίκοι είτε όχι. πρέπει να σας προειδοποιήσω πως οι μπολσεβίκοι δε θα εκπληρώσουν ποτέ τις απαιτήσεις σας. Τα Δημοτικά Συμβούλια και τα ζέμστβο αποκλείστηκαν."πως ανάμεσα στο αγροτικό συνέδριο και το Σμόλνι πρόκειται να κλειστεί συμφωνία.. Ενας εργάτης. *** Αργά το απόγευμα της Πέμπτης στις 29 (16) του Νοέμβρη συνήλθε το συνέδριο σε έκτακτη συνεδρίαση. πως η συμφωνία είχε πια γίνει. από το ρωσικό προλεταριάτο.. Κάθε φορά που πρόφερε τη λέξη "συμμαχία" η αίθουσα τρανταζόταν από βροντερά χειροκροτήματα. έγινε μια συμφωνία.. Στην ΚΕΕ που αποτελούνταν από 108 μέλη που θα εκλέγονταν με το αναλογικό σύστημα από το αγροτικό συνέδριο. Μπορίς Ραϊνστάιν..Λαού. όπου ήταν η έδρα της Εκτελεστικής Επιτροπής των αγροτικών Σοβιέτ. από πολύν καιρό περίμενε το μεγάλο έργο που συντελείται τώρα απ' αυτήν. παίρνοντας μαζί του όλη τη δημοτικότητά του. στην οποία πήραν μέρος και οι δυσαρεστημένοι αντιπρόσωποι και οι εκπρόσωποι των στρατιωτικών επιτροπών. και τους οποίους τιμωρούν αν οι προσευχές τους δεν εισακουστούν και ακριβώς αυτό συμβαίνει και τώρα... "Η μέρα της σύναψης συμμαχίας ανάμεσα στο αγροτικό συνέδριο και τα Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών είναι μια από τις πιο μεγάλες μέρες της επανάστασης. Τους δέχτηκαν με ενθουσιώδεις επευφημίες. δεν ήξερε όμως. Η Δύση και η Αμερική περίμεναν από πολύν καιρό από τη Ρωσία. Μια γιορταστική ατμόσφαιρα επικρατούσε και το χαμόγελο βρισκόταν στα χείλη όλων. Γρήγορα όμως μυρίστηκε την κατάσταση. Την Τετάρτη το πρωί.. ο Λένιν και ο Τρότσκι παρέμειναν στην κυβέρνηση και η Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή συνέχιζε τη δουλιά της. Οι Ρώσοι αγρότες ξέρουν πολύ καλά τι θέλουν κι άρχισαν να εφαρμόζουν μόνοι τους τα δικά τους μέτρα.

Ομως το τωρινό κίνημα είναι διεθνιστικό και γι' αυτό είναι ακατανίκητο! Δεν υπάρχει στον κόσμο τέτοια δύναμη που θα μπορούσε να σβήσει τη φωτιά της επανάστασης! Ο παλιός κόσμος πεθαίνει. Στα σκαλοπάτια του Σμόλνι μαζεύτηκαν περίπου εκατό εργάτες και αγρότες βουλευτές με σημαίες. συντάχθηκαν οι ενθουσιασμένοι κοκκινοφρουροί.. Από κάπου φάνηκαν λαμπάδες που φώτισαν τη νύχτα με βαθύ πορφυρένιο φως.". Η ανακοίνωσή του έγινε δεκτή με μεγάλο ενθουσιασμό που μετατράπηκε σε πραγματική θύελλα. "Σ' αυτό τον πόλεμο θα γεννηθεί η καινούρια ανθρωπότητα. Ο Ντιμπένκο χαιρέτισε τη συνέλευση εξ ονόματος του στόλου.. στο οποίο χτυπάει η καρδιά της ρωσικής επανάστασης! Σ' αυτή την αίθουσα σήμερα συγκεντρώθηκε η θέληση εκατομμυρίων εργατών... περίμενε όλη η ΚΕΕ. κι απ' τις δύο πλευρές του δρόμου. που αφηγήθηκε για την κατάσταση του μετώπου. σε ένα άδειο πλαίσιο από το οποίο είχε αφαιρεθεί το τσαρικό πορτρέτο. σύντροφοι αγρότες! Εσείς δεν ήρθατε δω σαν φιλοξενούμενοι. Μπροστά στους Ρώσους εργάτες ξανοίγονται ακόμα πρωτοφανείς στην ιστορία ορίζοντες. Κάτω από τις βουερές επευφημίες των στρατιωτών.. είπε στο συνοδοιπόρο του ο δεύτερος γερο . Ο Ζινόβιεφ διάβασε τη συμφωνία με το αγροτικό συνέδριο. Μετά μίλησε γεμάτος φωτιά ο Τρότσκι: "Καλώς ορίσατε.Ετσι τράβηξε μέσα απ' όλη την πόλη η τεράστια αυτή φάλαγγα. για την αδερφοσύνη όλων των λαών!". άνοιξε η πανηγυρική συνεδρίαση. που έμοιαζε με δασκάλα από τη Νέα Αγγλία . "Λοιπόν". Η ορχήστρα του έπαιζε τη "Μασσαλιώτιδα". και ο Κρουσίνσκι. που άστραφτε με χίλια δύο χρώματα στην επιφάνεια του πάγου. Και να. Αν νικηθούμε. τους οποίους δέχτηκαν ήδη οι κεντρικές δυνάμεις.. κάτω από τα βλέμματα πολυάριθμων και σιωπηλών θεατών. όλη η στρατιά των σιδηροδρομικών τίθεται ολοκληρωτικά στη διάθεση της επαναστατικής δημοκρατίας!".. σαν να είχα φτερά. οι αγρότες σχημάτισαν φάλαγγα και ξετύλιξαν την τεράστια κόκκινη σημαία της Εκτελεστικής Επιτροπής των πανρωσικών Σοβιέτ των αγροτών βουλευτών. "Εγώ δεν κουράστηκα καθόλου".. Το περιβάλλον ήταν πανηγυρικό: όλοι ένιωθαν το μεγαλείο της ιστορικής στιγμής. Δίπλα στο Σμόλνι.. Μέχρι τώρα όλα τα εργατικά κινήματα τέλειωναν πάντα με αποτυχία. όπου ο Ντουχόνιν ετοιμαζόταν ν' αντισταθεί στο Συμβούλιο των Επιτρόπων του Λαού. Αδιάκοπα προσκολλούνταν καινούρια πλήθη και πάνω απ' αυτή ξετυλίγονταν όλο και καινούριες κόκκινες σημαίες.αγρότης. Δύο καμπουριασμένοι από τη δουλιά γέροι αγρότες πήγαιναν πιασμένοι από τα χέρια. Σαν κύμα στη θύελλα κατέβηκαν τρέχοντας τη σκάλα αγκαλιάζοντας και φιλώντας τους αγρότες. μέλος της Βίκζελ.. πώς θα μας πάρουν τη γη!. Κατόπιν μίλησαν. 122 .". Με πικρό σαρκασμό μίλησε για τους διπλωμάτες των συμμαχικών χωρών (της Αντάντ). Εδώ. που ακόμα περιφρονούσαν τους ρωσικούς όρους ανακωχής..". Από σήμερα η ρωσική γη ξέρει μόνον ένα νοικοκύρη .". έδωσε θέση στο προεδρείο των αγροτών και το υποδέχτηκε με εναγκαλισμούς. υπερασπίζοντας τη σημαία μας.". όταν στο διάδρομο αντήχησε η μουσική και στην αίθουσα μπήκαν οι πρώτες σειρές της φάλαγγας. Μετά από μερικές χαιρετιστήριες λέξεις που πρόφερε ο Σβερντλόφ. ο Λουνατσάρσκι και ο Προσιάν από τους αριστερούς εσέρους και τέλος ο Σαχαρασβίλι που δήλωσε εξ ονόματος των ενωμένων σοσιαλδημοκρατών διεθνιστών που αποτελούνταν από τις ομάδες του Μάρτοφ και του Γκόρκι: "Φύγαμε από την ΚΕΕ σε ένδειξη διαμαρτυρίας ενάντια στην ανειρήνευτη πολιτική των μπολσεβίκων και με σκοπό να τους υποχρεώσουμε να κάνουν υποχωρήσεις για την πραγματοποίηση της συμμαχίας όλης της επαναστατικής δημοκρατίας. σ' αυτή την αίθουσα ορκιζόμαστε μπροστά στους εργαζόμενους όλων των χωρών. "τώρα θα δούμε.. μα σαν νοικοκυραίοι αυτού του σπιτιού. Επειτ' απ' αυτόν μίλησε ο Κριλένκο. οι σημαίες των Σοβιέτ των αχτίδων. είπε ο ένας απ' αυτούς. να παραμείνουμε στο επαναστατικό μας πόστο. Στη σημαία του εργοστασίου Πουτίλοφ ήταν γραμμένο: "Αποκαλυπτόμαστε μπροστά σ' αυτή τη σημαία... όπου ήταν κεντημένο με χρυσό το σύνθημα: "Ζήτω η συμμαχία των επαναστατικών εργαζομένων μαζών!". πάνω από το πλήθος που βάδιζε τραγουδώντας στον παραλιακό δρόμο. όλο το Σοβιέτ της Πετρούπολης και χιλιάδες θεατές. "Ας το καταλάβουν καλά. τότε θα πεθάνουμε. και στα πρόσωπά τους ακτινοβολούσε παιδική χαρά. Κατόπιν ακολουθούσαν άλλες σημαίες. κεντημένες με χρυσό.Είχε πια νυχτώσει και πάνω στο παγωμένο χιόνι άστραφταν οι κίτρινες αχτίνες του φεγγαριού και των άστρων. "Ζήτω ο επαναστατικός στρατός! Ζήτω η Κόκκινη Φρουρά! Ζήτω η αγροτιά!". Πίσω από την εξέδρα. Το προεδρείο σηκώθηκε. μόλις κρατώντας τα δάκρυα. που είχαν μείνει κατάπληκτοι.μια γυναίκα με πολύ μεγάλο κύρος και πολύ δημοφιλής. είπε: "Απ' αυτή τη στιγμή. που αναδεύονταν κάτω από δυνατό φως που έβγαινε από το χτίριο.. πως δεν πρόκειται ν' αστειευτούμε με κείνους που μας φράζουν το δρόμο προς την ειρήνη!". των στρατιωτών και των αγροτών.. κοκκίνιζαν δύο σημαίες.. στον άσπρο τοίχο. "Σ' όλο το δρόμο πετούσα. με ίσια χτενισμένα μαλλιά... ο Ντουχόνιν και οι οπαδοί του. από τη στιγμή που πραγματοποιήθηκε η συμφωνία όλων των αληθινών σοσιαλιστών. Στην τεράστια άσπρη αίθουσα των συνεδριάσεων. ". Κι όλη η πομπή ξεχύθηκε στις πόρτες και με μεγάλο θόρυβο άρχισε ν' ανεβαίνει τις σκάλες.. στο βήμα ανέβηκε μια αδύνατη χλομή γυναίκα με ματογυάλια. στη Ρωσία: η Μαρία Σπιριδόνοβα.. Γεννιέται ο νέος κόσμος.τη συμμαχία των εργατών. Στην παραλία συντάχτηκε για πορεία το σύνταγμα Πάβλοφ.

Επίσης δεν υπάρχουν κάποιες φωτογραφίες και στατιστικοί πίνακες. Στην παρούσα έκδοση του βιβλίου του Τζον Ρίντ.gr δεν περιέχονται οι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ και οι ΠΡΟΣΘΗΚΕΣ στο τέλος του βιβλίου.". για το βάπτισμα της καινούριας ρωσικής ζωής και ελευθερίας!". ο Τρίφονοφ . που προσφέρεται από τον ιστότοπο 1917. Μετά μίλησαν ο Μπρόνσκι. Ηταν μεσάνυχτα. εκφράζοντας τη σταθερή πεποίθηση.αγρότης από το προεδρείο του αγροτικού συνεδρίου. την μετάφραση της οποίας χρησιμοποιούμε.από τους Ρώσους στρατιώτες που πολέμησαν στη Θεσσαλονίκη και άλλοι ομιλητές που άνοιγαν με τα χαρούμενα λόγια τους τις καρδιές των ανθρώπων.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 – ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΦΟΝΤΟ σελ 3-9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 – Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΘΥΕΛΛΑΣ σελ 10-19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 – Η ΠΑΡΑΜΟΝΗ σελ 20-31 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 – ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ σελ 32-46 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 – ΑΣΥΓΚΡΑΤΗΤΑ ΜΠΡΟΣΤΑ! σελ 47-60 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 – Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΩΤΗΡΙΑΣ σελ 61-69 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 – ΤΟ ΜΕΤΩΠΟ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ σελ 70-77 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 – Η ΑΝΤΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ σελ 78-87 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 – Η ΝΙΚΗ σελ 88-97 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 – Η ΜΟΣΧΑ σελ 98-103 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 – Η ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ σελ 104-115 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 12 – ΤΟ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ σελ 116-123 123 . σύντροφοι. θεωρούμε ιερό χρέος μας να καταλάβουμε ξανά τις θέσεις στην ΚΕΕ. ο Σκρίπνικ . εργατών και στρατιωτών βουλευτών μαζί με το έκτακτο Πανρωσικό αγροτικό συνέδριο και την εκτελεστική των Σοβιέτ. στην παρούσα έκδοση. που ψηφίστηκε από την Πανρωσική Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή των Σοβιέτ. ένας σεβάσμιος γερο . κόμματα κτλ).. ότι η συμμαχία των εργατών. "Σας συγχαίρω. που αυτή η συμμαχία πραγματοποιήθηκε.από τις εργοστασιακές επιτροπές. καθώς και ντοκουμέντα για την επανάσταση (διατάγματα. δυναμώνοντας την κρατική εξουσία που καταλήφθηκε απ' αυτές. Ολόκληρη η έκδοση του βιβλίου θα την βρείτε στα βιβλιοπωλεία της ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΟΧΗΣ. ανέβηκε στο βήμα και υποκλίθηκε στη συνέλευση προς όλες τις κατευθύνσεις..Τώρα. που βλέπαν να εκπληρώνονται οι πιο ιεροί πόθοι τους. η οποία έχει κάνει και την έκδοση. Δηλώνουμε πως όλοι όσοι έφυγαν από την ΚΕΕ τώρα πρέπει να ξαναγυρίσουν!. επικυρώνει τους νόμους για την ειρήνη και τη γη που έγιναν δεκτοί από το Δεύτερο Πανρωσικό Συνέδριο των Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. στρατιωτών και αγροτών είναι η αδερφική συμμαχία όλων των εργαζομένων και εκμεταλλευομένων. Επίσης. όταν προτάθηκε και πάρθηκε ομόφωνα η παρακάτω απόφαση: "Η Πανρωσική ΚΕΕ των Σοβιέτ των αγροτών.. Ο Στασκόφ. Η κοινή συνεδρίαση της ΚΕΕ και του Πανρωσικού Αγροτικού Συνεδρίου. εξ ονόματος της πολωνικής σοσιαλδημοκρατίας. χρησιμοποιήθηκε εκτενώς η δημοσιοποίηση αποσπασμάτων στον Ριζοσπάστη. όπως και το νόμο για τον εργατικό έλεγχο. Πρωτείνουμε στους αναγνώστες να αγοράσουν το παρόν βιβλίο καθώς οι ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ και οι ΠΡΟΣΘΗΚΕΣ δίνουν πολλά στοιχεία. Απαγορεύεται η πώληση 1917. θα πάρει από την πλευρά της όλα τα επαναστατικά μέτρα για την επιτάχυνση της μεταβίβασης της εξουσίας στα χέρια των εργαζόμενων μαζών των άλλων προηγμένων χωρών και θα εξασφαλίσει έτσι τη σταθερή νίκη στην υπόθεση της δίκαιης ειρήνης και στην υπόθεση του σοσιαλισμού".