)
Σύντοµη ιστορική αναδροµή από τον Υποναύαρχο Σωτήριο Γεωργιάδη ΠΝ, εα της Εταιρείας Μελέτης ελληνικής Ιστορίας
Εισαγωγή Ακολούθως παρατίθενται συνοπτικά στοιχεία, από κοµµουνιστικές κυρίως πηγές, για τις βασικές µεθόδους που µετήλθε το µικρό ΚΚΕ την περίοδο 1920-1950, για την εξυπηρέτηση των σκοπών του και την κατάληψη της εξουσίας στην Ελλάδα. Η Τουρκία κατά τον Α΄ Παγκόσµιο Πόλεµο 1914-18, ήταν σύµµαχος της Γερµανίας. Η Γερµανία βοήθησε τον ηγέτη των Μπολσεβίκων Λένιν να φθάσει στη Ρωσία από την Ελβετία και να καταλάβει την εξουσία. Ο Λένιν είχε προηγουµένως αποποιηθεί Συµφωνία µεταξύ όλων των µελών της Entente, στην οποία ανήκε και η Ρωσία, για την εκχώρηση στη Ρωσία της Κωνσταντινουπόλεως και των Στενών ∆αρδανελίων – Βοσπόρου, που ανήκαν στην Τουρκία. Η πραξικοπηµατική επικράτηση του µικρού κόµµατος των Μπολσεβίκων τον Οκτώβριο του 1917 (µε το παλαιό Ηµερολόγιο) στην ήδη επαναστατηµένη από το Φεβρουάριο του 1917 Ρωσία, το Κοινοβούλιο της οποίας είχε έκτοτε εξαναγκάσει τον Τσάρο σε παραίτηση, είχε και τον αντίκτυπό της στη µικρή Ελλάδα. Το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόµµα Ελλάδας (ΣΕΚΕ) συγκροτήθηκε το Νοέµβριο του 1918 στον Πειραιά. Μετά την ίδρυση στη Μόσχα τον Μάρτιο του 1919 της Comintern, της Τρίτης ∆ιεθνούς, µε σκοπό « τ ο ν έ ν ο π λ ο α γ ώ ν α γ ι α µ ι α Π α γ κ ό σ µ ι α Σ ο β ι ε τ ι κ ή ∆ η µ ο κ ρ α τ ί α » , µεθοδεύτηκε η υποταγή σ’ αυτή του ΣΕΚΕ το 1920. Η Comintern ήταν οικονοµικά εξαρτηµένη από το Σοβιετικό Υπουργείο Εξωτερικών. Ακολούθως το ΣΕΚΕ µετονοµάστηκε αρχικά σε ΣΕΚΕ (Κ), (Κ=Κοµµουνιστικό) και στα τέλη του 1924 µετεξελίχθηκε σε Κοµµουνιστικό Κόµµα Ελλάδας (ΚΚΕ), το οποίο επίσης «έγινε δεκτό» στην Comintern, ως Ελληνικό Τµήµα της Κοµµουνιστικής ∆ιεθνούς. Στο 5ο Συνέδριο της Comintern το καλοκαίρι του 1924, ο Πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Comintern Giogiri Zinoviev, είχε απειλήσει ότι «θα τσακίσει τα κόκαλα των διαφωνούντων». Το ΚΚΕ βρισκόταν υπό τον έλεγχο του Στάλιν µέσω του Βουλγάρου Georgi Dimitrof, προϊσταµένου του Βαλκανικού Παραρτήµατος της Comintern. Ο µετέπειτα οργανωτικός Γραµµατέας της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ και στην ουσία κύριο πρόσωπο στην ηγεσία του κόµµατος Γιάννης Ιωαννίδης είχε διευκρινίσει, ότι το ΚΚΕ στήριζε πρωτίστως τα συµφέροντα του Κόµµατος των Μπολσεβίκων. Όπως σηµειώνεται στη σελίδα 46 του βιβλίου ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ, ο Γιάννης Ιωαννίδης είχε πει: "Πάλεψα απ' τις πρώτες µέρες της ίδρυσης του Κόµµατος µε συνέπεια γιά τη δηµιουργία πραγµατικού µαρξιστικού-λενινιστικού κόµµατος, κάτω απ' τα συνθήµατα και την πολιτική γραµµή του Μπολσεβίκικου Κόµµατος και της Κοµµουνιστικής ∆ιεθνούς." Το 1920 ιδρύθηκε η Βαλκανική Κοµµουνιστική Οµοσπονδία (ΒΚΟ), ένας από τους βασικούς σκοπούς της οποίας ήταν « Η π ρ ο λ ε τ α ρ ι α κ ή ε π α ν ά σ τ α σ η κ α ι η δικτατορία του προλεταριάτου, που θα απελευθέρωναν τους Βαλκανικούς λαούς από κάθε κυριαρχία, θα τους έδιναν το
δικαίωµα αυτοδιαθέσεως και θα τους συνένωναν σε µια Βαλκανική Σοβιετική ∆ηµοκρατία». Για τη χειραγώγηση της νεολαίας συγκροτήθηκε η Οµοσπονδία Κοµµουνιστικών Νεολαιών Ελλάδας (ΟΚΝΕ), ως αναπόσπαστο τµήµα του ΚΚΕ και ως Ελληνικό κοµµάτι της Κοµµουνιστικής ∆ιεθνούς Νέων (Κ∆Ν). Το ΣΕΚΕ έκανε στην Μικρασιατική Εκστρατεία 1919-22 συστηµατική προπαγάνδα για την υπονόµευση του ηθικού των Ελλήνων µαχητών, δεδοµένου ότι η Σοβιετική Ένωση είχε αναλάβει τη στήριξη των Τούρκων και του στρατιωτικού τους ηγέτη Μουσταφά Κεµάλ, σύµφωνα µε τους όρους της Τουρκο-Σοβιετικής Συνθήκης, που επικυρώθηκε το 1921. Ο µετέπειτα επί 25ετία ύπατος κοµµουνιστής ηγέτης Νίκος Ζαχαριάδης, δήλωνε σε άρθρο του στην εφηµερίδα Ριζοσπάστης στις 12 Ιουλίου 1935: «Η Μικρασιατική Εκστρατεία δεν χτυπούσε µόνο τη νέα Τουρκία, µα στρεφόταν και ενάντια στα ζωτικά συµφέροντα του Ελληνικού λαού. Γι’ αυτό και µεις, ό χ ι µ ό ν ο δ ε ν λ υ π η θ ή κ α µ ε γ ι α τ η ν α σ τ ι κ ο τσιφιλικάδικη ήττα στη Μικρά Ασία, ΜΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙ∆Ι ΞΑΜΕ» (sic). Η αποτυχία της Μικρασιατικής Εκστρατείας ωδήγησε στην καταστροφή της Σµύρνης και τη Γενοκτονία των γηγενών Ελληνικών πληθυσµών της Μικράς Ασίας. Συµφωνούντος του ΣΕΚΕ, αποφασίστηκε το 1922 από τη ΒΚΟ, η οποία ήταν παράρτηµα της Comintern µε έδρα τη Βιέννη, η α π ό σ π α σ η τ η ς Μ α κ ε δ ο ν ί α ς κ α ι Θ ρ ά κ η ς α π ό τ η ν Ε λ λ ά δ α και η ένταξή τους ως «Αυτόνοµων ∆ηµοκρατιών», στη «Βαλκανική Σοβιετική ∆ηµοκρατία». Ακολούθησε το 5ο Συνέδριο της Comintern, το οποίο υιοθέτησε την απόφαση της ΒΚΟ, γ ι α µ ι α ε ν ι α ί α κ α ι α ν ε ξ ά ρ τ η τ η Μ α κ ε δ ο ν ί α - Θ ρ ά κ η . Η θέση αυτή εγκαταλείφτηκε από το ΚΚΕ το 1935, αλλά επαναπροβλήθηκε στη διάρκεια του Ελληνο-Ιταλικού πολέµου 1940-41 και της κατοχής 1941-44 που επηκολούθησε. Το 1927 η Ολοµέλεια της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ αποδέχτηκε και διετύπωσε σε ακριβή µετάφραση την Απόφαση της Εκτελεστικής Επιτροπής της Comintern, για την κινητοποίηση των µαζών υπέρ της Σοβιετικής Ενώσεως, κ α θ ο ρ ί ζ ο ν τ α ς ω ς υ π έ ρ τ α τ ο καθήκον των µελών του ΚΚΕ, την προάσπιση της Σοβιετικής Ενώσεως. Το 1931 ο Νίκος Ζαχαριάδης, απόφοιτος του κοµµουνιστικού Πανεπιστηµίου επιµορφώσεως κοµµατικών στελεχών KUTV και µέλος του Κοµµουνιστικού Κόµµατος Σοβιετικής Ενώσεως (ΚΚΣΕ), µε το όνοµα Νικολάϊ Νικολάγιεβιτς Νικολάγιεφ και κοµµατική ταυτότητα του ΚΚΣΕ, που διετήρησε πάντοτε, διορίστηκε το 1931 από την Μόσχα ως ηγέτης του ΚΚΕ και το 1956 καθαιρέθηκε και πάλι από τη Μόσχα, όταν έπεσε σε δυσµένεια και εξορίστηκε. Τα περισσότερα στελέχη της ηγεσίας του ΚΚΕ εξοντώθηκαν από το ίδιο το κόµµα και τους σοβιετικούς του «προστάτες», ενώ π ο λ λ ά α π λ ά µ έ λ η , π ο υ π ρ ο σ χ ώ ρ η σ α ν ή στρατολογήθηκαν βίαια σ’ αυτό, χρησιµοποιήθηκαν µε παραπειστικές ή εκβιαστικές µεθόδους, για την εξυπηρέτηση των σκοπών της κοµµατικής ηγεσίας. Στις εκλογές της 26 Ιανουαρίου 1936, που ήταν η τελευταίες πριν από τον Β΄ Παγκόσµιο Πόλεµο, το ΚΚΕ συγκέντρωσε το 5,76% των ψήφων. Όταν εκδηλώθηκε η Ιταλική επίθεση κατά της Ελλάδας τον Οκτώβριο του 1940, ίσχυε «Συµφωνία µη επιθέσεως» µεταξύ Γερµανίας και Σοβιετικής Ενώσεως, που είχε υπογραφεί την 23 Αυγούστου 1939, λίγο πριν από την από την έναρξη του Β΄ Παγκοσµίου Πολέµου, που ξέσπασε την 1 Σεπτεµβρίου 1939. Η εν λόγω Συµφωνία διαλύθηκε βίαια την 22 Ιουνίου 1941, όταν η Γερµανία εισέβαλε στη Ρωσία. Στο διάστηµα αυτό το ΚΚΕ διατηρούσε εφεκτική στάση έναντι του Άξονα Γερµανίας-Ιταλίας. Ενέργειες στη κατεχόµενη Ελλάδα
Μετά την κατάκτηση της Ελλάδας από τη Γερµανία το 1941 και στη διάρκεια της Γερµανικής-Ιταλικής-Βουλγαρικής κατοχής της πατρίδας µας, η ηγεσία του ΚΚΕ προετοίµασε την κατάληψη της εξουσίας µε τα όπλα, κατά την αναµενόµενη απελευθέρωση. Για το σκοπό κυρίως αυτό, ίδρυσε στις 27 Σεπτεµβρίου 1941 το Ελληνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ) και αργότερα διάφορα ένοπλα τµήµατα, σηµαντικότερα των οποίων ήταν ο Ελληνικός Απελευθερωτικός Στρατός (ΕΛΑΣ) και οι Οµάδες Περιφρούρησης Λαϊκού Αγώνα (ΟΠΛΑ). Ο ΕΛΑΣ χρησιµοποιήθηκε περιστασιακά και κατά των κατακτητών. Κατά τη περίοδο της κατοχής το ΚΚΕ έστρεψε επίσης τα όπλα του εναντίον κάθε άλλης αντιστασιακής οργανώσεως για να τη διαλύσει και φέρθηκε αµείλικτα σε κάθε άτοµο, το οποίο είτε αποχωρούσε από τις δικές του οργανώσεις, είτε προσχωρούσε σε ο π ο ι α δ ή π ο τ ε ο ρ γ ά ν ω σ η , τ η ν ο π ο ί α δ ε ν ε ί χ ε υ π ό τ ο ν έ λ ε γ χ ό τ ο υ . Στα πλαίσια αυτά, η ηγεσία του ΚΚΕ µεθόδευσε διάφορες ενέργειες, από τις οποίες αναφέρονται ενδεικτικά και συνοπτικά οι ακόλουθες, ως χαρακτηριστικές της πρακτικής που χρησιµοποίησε συστηµατικά στην επίτευξη των στόχων του. Στρατολόγηση νέων από εύπορες οικογένειες Το ΚΚΕ επιδίωξε στη διάρκεια της κατοχής 1941-44 τη στρατολόγηση και παιδιών ευπόρων οικογενειών. Προκειµένου οι εντασσόµενοι να εξαναγκάζονται να παραµένουν στις τάξεις του ΚΚΕ, εµπλέκονταν έντεχνα σε αξιόποινες πράξεις ή σε περίπτωση αποχωρήσεώς τους, αντιµετώπιζαν ακόµη και τη δολοφονία τους. Στο βιβλίο του Πέτρου Μακρή Στάϊκου, µε τίτλο «Κίτσος Μαλτέζος, ο Αγαπηµένος των Θεών», περιγράφεται ένα χαρακτηριστικό δράµα, µε πρωταγωνιστές νέους µ ε γ α λ ο α σ τ ι κ ώ ν ο ι κ ο γ ε ν ε ι ώ ν , που προσχώρησαν τότε σε οργανώσεις του ΚΚΕ. Πρόκειται, µεταξύ πολλών άλλων, για τους Άδωνι Κύρου, γιό του ιδιοκτήτη, εκδότη και διευθυντή της γνωστής εφηµερίδας ΕΣΤΙΑ, τον Κίτσο ΜαλτέζοΜακρυγιάννη, τρισέγγονο του διακεκριµένου ήρωα του 1821 Στρατηγού Μακρυγιάννη, δύο αδέλφια µεγαλοαστικής Αθηναϊκής οικογένειας (µε θείο καθηγητή Πανεπιστηµίου και Ακαδηµαϊκό), τους Μικέ και Νόνο Κουρουνιώτη, τους Γιάννη Σπράο, µετέπειτα πανεπιστηµιακό Καθηγητή και σύµβουλο του Πρωθυπουργού Κώστα Σηµίτη, ως και τον µετέπειτα φιλόσοφο στο Παρίσι Κώστα Αξελό και άλλους. Ο νεαρός φοιτητής Κίτσος Μαλτέζος-Μακρυγιάννης εντάθηκε µε ενθουσιασµό στις αρχές του 1942 στην ΟΚΝΕ και µε τα ηγετικά του προσόντα και την ενεργητικότητα που τον διέκρινε, ανήλθε γρήγορα στην ιεραρχία. Στο τέλος όµως του 1942, µετά τις προσωπικές του εµπειρίες από την έντονη δράση του στην οργάνωση, απογοητεύεται και αρχίζει να εκδηλώνει διάθεση να αποχωρήσει από αυτή. Η ΟΚΝΕ, βλέποντας τη µεταστροφή του, προσπαθεί αρχικά να τον µεταπείσει, αλλά µετά την αποτυχία της σ’ αυτό, τον διαγράφει στις αρχές 1943 και αρχίζει σε βάρος του µια αδυσώπητη συκοφαντική εκστρατεία. Στις 4 Φεβρουαρίου 1943 ιδρύεται µε πρωτοβουλία του ΚΚΕ η Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων (ΕΠΟΝ) και αυτοδιαλύεται η ΟΚΝΕ. Την ίδια περίοδο συγκροτείται από ανωτέρους αξιωµατικούς, µαχητές του Ελληνο-Ιταλικού και Ελληνο-Γερµανικού πολέµου, ένοπλη αντιστασιακή οργάνωση, µη ελεγχόµενη από το ΚΚΕ, µε τη συµβολική ονοµασία µεταπολεµικών εδαφικών διεκδικήσεων Ρήλος-Ρωµυλία-Νήσοι (ΡΑΝ), στην οποία εντάσσεται την άνοιξη και δραστηριοποιείται µε ζήλο ο Κίτσος Μαλτέζος-Μακρυγιάννης. Μετά τις ανωτέρω εξελίξεις, το ΚΚΕ αποφασίζει τη δολοφονία του Κίτσου «όταν οι περιστάσεις το επιτρέψουν». Την απόφαση «επικυρώνουν» τα όργανα, στα οποία συµπεριλαµβανόταν ο Άδωνις Κύρου, ενώ κατά το περιοδικό «Πολιτικά Θέµατα», σελίδα 34, τεύχος 28 Απριλίου 2000, είναι διερευνητέος και ο ρόλλος που έπαιξαν στην υπόθεση αυτή οι Γιάννης Σπράος και Κώστας Αξελός. Η δολοφονία ανατέθηκε στο φίλο του Κίτσου, Μικέ Κουρουνιώτη, πλαισιούµενο από τον αδελφό του Νόνο Κουρουνιώτη και δύο άλλους της
ΟΠΛΑ Σπουδαστικής. Η ενέδρα στήθηκε και η δολοφονία πραγµατοποιήθηκε την 1 Φεβρουαρίου 1944, στη στάση του τραµ, απέναντι από το σπίτι του Κίτσου στην Αθήνα, κοντά στους Στύλους του Ολυµπίου ∆ιός και στο άγαλµα του Λόρδου Βύρωνα. Εξόντωση αντιστασιακών οργανώσεων ΠΕΑΝ Ο Κώστας Περρίκος, Αξιωµατικός της Πολεµικής Αεροπορίας που είχε αποταχθεί µετά το αποτυχηµένο µεγάλο στρατιωτικό κίνηµα του Ελευθερίου Βενιζέλου το 1935 για την κατάληψη της εξουσίας και την προετοιµασία της Ελλάδας για τον διαφαινόµενο Β΄ Παγκόσµιο Πόλεµο (Ε. Βενιζέλου, «Περί συντάξεως της Πολιτείας», εκδόσεως ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, 1948), ιδρύει στην κατεχόµενη Αθήνα το φθινόπωρο του 1941 τη µικρή αλλά µαχητική αντιστασιακή οργάνωση Πανελλήνια Ένωση Αγωνιζοµένων Νέων (ΠΕΑΝ). Η ΠΕΑΝ απέβλεπε στην ενεργό αποτίναξη του Γερµανικού ζυγού και είχε ιδεολογική απόκλιση σοσιαλδηµοκρατική-αντιβασιλική, χωρίς εξάρτηση από το ΚΚΕ. Στις 20 Σεπτεµβρίου 1942, η ΠΕΑΝ κάνει τη µεγαλύτερη µέχρι τότε δολιοφθορά την κ α τ ε χ ό µ ε ν η Ε υ ρ ώ π η , µε την ανατίναξη στο κέντρο των Αθηνών των Γραφείων της Γερµανόφιλης οργανώσεως ΕΣΠΟ. Συλλαµβάνονται και εκτελούνται από τους Γερµανούς ο Αρχηγός της ΠΕΑΝ Κώστας Περρίκος και το µέλος της Ιουλία Μπίµπα. Π α ρ ά τ η ν αντιστασιακή της δράση, η ΠΕΑΝ απετέλεσε κύριο στόχο συκοφαντικής εκστρατείας των ΕΑΜ και ΚΚΕ, στα πλαίσια της τακτικής «πας µη µεθ’ ηµών, καθ ’ ηµών ». Αργότερα, στο κίνηµα του ΚΚΕ του ∆εκεµβρίου 1944, η ΟΠΛΑ δολοφονεί το µέλος της ΠΕΑΝ Νίκο Λάζαρη. 5/42 Σύνταγµα Ο απότακτος λόγω συµµετοχής του το 1935 στο στρατιωτικό κίνηµα του Ελευθερίου Βενιζέλου Συνταγµατάρχης ∆ηµήτριος Ψαρρός, ανέπτυξε από την αρχή της κατοχικής περιόδου αντιστασιακή δράση στη Μακεδονία. Το Νοέµβριο του 1942 ο ∆. Ψαρρός, ίδρυσε µαζί µε άλλους, την µη διασυνδεδεµένη µε ΕΑΜ-ΚΚΕ, σοσιαλιστικών ιδεολογικών αποκλίσεων, αντιστασιακή οργάνωση Εθνική και Κοινωνική Απελευθέρωση (ΕΚΚΑ). Στα πλαίσια της ΕΚΚΑ τον Μάρτιο του 1943 ο ∆. Ψαρρός συγκρότησε στα βουνά της Παρνασσίδας ένοπλο σχηµατισµό µε την επωνυµία Σύνταγµα 5/42. Τ ο Κ Κ Ε , µ ε ένοπλες επιχειρήσεις του ΕΛΑΣ, διέλυσε το 5/42 τρεις φορές διαδοχικά. Την πρώτη τον Μάϊο 1943, τη δεύτερη τον Ιούνιο 1943 και την τελευταία και οριστική τον Απρίλιο του 1944, οπότε συνέλαβε και δολοφόνησε τον ∆ιοικητή της Συνταγµατάρχη ∆. Ψαρρό και πολλά µέλη του 5/42 Συνάγµατος. Ε∆ΕΣ-ΕΟΕΑ Ο εκτός στρατεύµατος από το 1928 Συνταγµατάρχης Ναπολέων Ζέρβας, που είχε λάβει µέρος το 1926 στο κίνηµα του Γεωργίου Κονδύλη, επικεφαλής τότε ενός από τα επωνοµαζόµενα «∆ηµοκρατικά Τάγµατα Αθηνών», ίδρυσε τον Σεπτέµβριο 1941 τη σοσιαλιστικών-αντιβασιλικών ιδεολογικών αποκλίσεων πολιτική οργάνωση Εθνικός ∆ηµοκρατικός Ελληνικός Σύνδεσµος (Ε∆ΕΣ), στους σκοπούς του αρχικού καταστατικού της οποίας δεν γινόταν αναφορά σε οποιαδήποτε αντιστασιακή δράση κατά των κατακτητών. Το πρώτο καταστατικό του Ε∆ΕΣ απέβλεπε στην «εγκαθίδρυση µιας πραγµατικής Λαϊκής Σοσιαλιστικής ∆ηµοκρατίας». Αργότερα, τον Ιούλιο του 1942, µε
οικονοµική ενίσχυση και πίεση των Άγγλων, ο Ν. Ζέρβας ανέβηκε στα βουνά των περιοχών αρχικά του Βάλτου και αργότερα της Άρτας, συγκροτώντας ένοπλες αντιστασιακές οµάδες, µε την επωνυµία Εθνικές Οµάδες Ελλήνων Ανταρτών (ΕΟΕΑ), οι οποίες έγιναν οι δεύτερες σε µέγεθος και σπουδαιότητα, αµέσως µετά από εκείνες του ΕΛΑΣ κ α ι ανέπτυξαν σηµαντική για τις δυνατότητές τους ένοπλη δράση κατά των κατακτητών. Το Νοέµβριο του 1942 ο Ν. Ζέρβας διηύθυνε την επιχείρηση ανατινάξεως από δολιοφθορείς της Βρετανικής Κοινοπολιτείας της γέφυρας του Γοργοπόταµου. Η καταστροφή της γέφυρας αποσκοπούσε στη διακοπή για ένα διάστηµα του ανεφοδιασµού της υπό το Στρατάρχη Ρόµµελ Γερµανικής στρατιάς στη βόρεια Αφρική. Στην επιχείρηση πήραν µέρος ένοπλα τµήµατα του ΕΛΑΣ υπό τον Άρη Βελουχιώτη και του Ε∆ΕΣ. Λ ό γ ω τ η ς διστακτικότητας του ΚΚΕ να επιτρέψει τη συµµετοχή ανταρτών του ΕΛΑΣ στη δολιοφθορά, η ανατίναξη καθυστέρησε και τελικά έγινε µετά την ήττα του Ρόµµελ στη µάχη του Ελ Αλαµέϊν. Από τον επόµενο χρόνο (1943) ο ΕΛΑΣ, έστρεψε τα όπλα του κατά των ανταρτών του Ε∆ΕΣ, µέχρι που το 1944 επέτυχε να τους διαλύσει και να τους εκδιώξει από την Ήπειρο. Τα υπολείµµατα των ενόπλων τµηµάτων του Ε∆ΕΣ, βρήκαν καταφύγιο στην Κέρκυρα. Μεθοδεύσεις σε βάρος Ελληνικών Ενόπλων ∆υνάµεων που πολεµούσαν στο εξωτερικό Η Μάχη της Ελλάδας, χάρη στην τότε πολιτική, πνευµατική και στρατιωτική Ηγεσία, την επιµεληµένη προπαρασκευή και µαχητικότητα των Ελλήνων, δ ι ή ρ κ ε σ ε 7 ο λ ό κ λ η ρ ο υ ς µ ή ν ε ς , ή τ ο ι 2 1 6 η µ έ ρ ε ς , µέχρι να καµφθεί πλήρως η Ελληνική άµυνα από τις συνδυασµένες Ιταλικές και Γερµανικές επιθέσεις και να ολοκληρωθεί η κατάληψη της πατρίδας µας µε τη πτώση της Κρήτης. Ακολούθως το Ελληνικό Πολεµικό Ναυτικό, δεν παραδόθηκε, αλλά όλα τα εναποµένοντα αξιόµαχα πλοία, όσα δηλαδή διασώθηκαν από τις µακρές και αιµατηρές επιχειρήσεις στη Μάχη της Ελλάδας, έπλευσε µε σχεδόν 3.000 άνδρες στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Εκεί, µαζί µε διαφυγόντες από την κατεχόµενη Ελλάδα άνδρες του Στρατού Ξηράς και της Πολεµικής Αεροπορίας, συνέχισε τον πόλεµο κατά των κοινών εχθρών στο πλευρό των Συµµάχων, όχι µόνο µέχρι την απελευθέρωση της Πατρίδας µας τον Οκτώβριο του 1944, αλλά µέχρι την τελική νίκη των συµµαχων στην Ευρώπη, που πραγµατοποιήθηκε µε την πλήρη κατάρευση της Γερµανίας τον Μάϊο του 1945. Οι Ελληνικές Ένοπλες ∆υνάµεις, που είχαν ως κύρια βάση τη Μέση Ανατολή, ανήλθαν συνολικά στις αρχές του 1944 σε 20.000 περίπου άνδρες. Η αύξηση των µαχητών τους ήταν αποτέλεσµα αφ’ ενός διαφυγών από την Ελλάδα και αφ’ ετέρου κατατάξεων σ’ αυτές πολλών ακόµη Ελλήνων εθελοντών του εξωτερικού, οι οποίοι προέτρεξαν πρόθυµα από διάφορα µέρη του κόσµου. Η α π ο δ υ µ ά µ ω σ η κ α ι δ ι ά λ υ σ η τ ω ν Ε λ λ η ν ι κ ώ ν Ε ν ό π λ ω ν ∆υνάµεων που εµάχοντο στο εξωτερικό, αποτελούσε πρωτεύον µέληµά του το ΚΚΕ από την αρχή της κατοχής της πατρίδας µας, ώστε να µην επιστρέψουν συγροτηµένες στην Ελλάδα κατά την απαλευθέρωση και παρεµποδίσουν την ένοπλη και βίαια κατάληψη της εξουσίας από το ΚΚΕ. Έτσι το ΚΚΕ δεν περιόρισε τη δράση του στη διά των όπλων διάλυση των αντιστασιακών οργανώσεων στην κατεχόµενη Ελλάδα, αλλά επεξέτεινε τις µεθοδεύσεις του σε βάρος των Ελληνικών Ενόπλων ∆υνάµεων που πολεµούσαν κατά του Άξονα στο εξωτερικό, αρχικά µε την παρακώλυση της επανδρώσεώς τους, ακόµα και µε δολοφονίες όσων διέφευγαν από
την Ελλάδα για να καταταγούν σ’ αυτές, και ακολούθως µε τη διάλυσή τους, µε εξεγέρσεις. Ενδεικτική είναι η ακόλουθη περίπτωση αποτυχηµένης προσπάθειας διαφυγής στη Μέση Ανατολή. Ο Αντώνης Γιωργανάς, γιός του Αντισυνταγµατάρχη Ιωάννη Γιωργανά, είχε γίνει Ναυτικός ∆όκιµος το Σεπτέµβριο 1939 και τον Οκτώβριο 1940, αµέσως µετά την Ιταλική επίθεση κατά της Ελλάδας του δόθηκε άδεια αορίστου χρόνου και πήγε σπίτι του, λόγω διακοπής της λειτουργίας της Σχολής. Οι ∆όκιµοι που είχαν εισαχθεί στη Σχολή Ναυτικών ∆οκίµων το 1939 και 1940 και ευρίσκοντο στη κατεχόµενη Ελλάδα «εν αδεία», διατάχτηκαν το 1943 από την Εξόριστη Ελληνική Κυβέρνηση, να διαφύγουν στη Μέση Ανατολή, για να συνεχίσουν τη φοίτησή τους στην εκεί ενανασυστηµένη Σχολή ∆οκίµων. Ο Α . Γεωργανάς, µαζί µε τον πατέρα του, προσπαθόντας να διαφύγουν από τις ανατολικές ακτές της Πελοποννήσου για τη Μέση Ανατολή, συνελήφθη από τον ΕΛΑΣ και δολοφονήθηκε την ηµέρα της µεγάλης γιορτής της Παναγίας, στις 15 Αυγούστου 1943. Το ΚΚΕ δολοφονούσε επίσης γονείς, τα παιδιά των οποίων εµάχοντο κατά τη διάρκεια της κατοχής µε τις Ελληνικές Ένοπλες ∆υνάµεις στο εξωτερικό. Έτσι δολοφονήθηκαν από το ΚΚΕ, µεταξύ άλλων, οι πατέρες πολλών Αξιωµατικών του Πολεµικού µας Ναυτικού, όπως π.χ. του Κώστα Μαργαρίτη και Σπύρου Κονοφάου, µετέπειτα Ναυάρχων Αρχηγών Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, καθώς και του Π. Χριστόφιλου, που είχαν διαφύγει στη Μέση Ανατολή και συνέχισαν να µάχονται στο εξωτερικό. Κατά το ένοπλο κοµµουνιστικό κίνηµα του ∆εκεµρίου 1944, για την κατάληψη της εξουσίας αµέσως µετά την απελευθέρωση της Ελλάδας τον Οκτώβριο του 1944, το ΚΚΕ δολοφόνησε µεταξύ πολλών και τους αποστράτους Ναυάρχους Α. Κριεζή, Γ. Μπούµπουλη, Π. Ιωαννίδη, Κ. Κανελλόπουλο και Α. Πινότση, καθώς και τον Βρασίδα Πόγγη, τα παιδιά των οποίων πολεµούσαν τον Άξονα στη Μέση Ανατολή. Το ΚΚΕ µεθόδευσε επίσης µικρά και µεγάλα κινήµατα στις µαχόµενες στο εξωτερικό Ελληνικές Ένοπλες ∆υνάµεις, καθ’ όλο το διάστηµα 1941-44, για να τις διαλύσει. Το µεγαλύτερο σε έκταση κίνηµα ενώπιον του εχθρού, έγινε τον Απρίλιο του 1944 και επέφερε βαρύτατα πλήγµατα στις µαχόµενες µονάδες Στρατού, Ναυτικού και Αεροπορίας, που πολεµούσαν στο εξωτερικό, ενώ ταυτόχρονα εκλόνισε βαθύτατα την εµπιστοσίνη των συµµάχων µας, καταβαραθρώνοντας την αίγλη που είχαν αποκτίσει οι Ε λ λ η ν ι κ έ ς Έ ν ο π λ ε ς ∆ υ ν ά µ ε ι ς α π ό τ ο 1 9 4 0 µ έ χ ρ ι τ ό τ ε . Παράλληλα, όπως µαρτυρεί ο Γιάννης Ιωαννίδης στις σελίδες 255-256 στο βιβλίο ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ, το ΚΚΕ, κάνοντας π α ρ α π λ α ν η τ ι κ ό π ο λ ι τ ι κ ό ε λ ι γ µ ό , αποφάσισε τον Μάιο του 1944 να στείλει στο Λίβανο Υπουργούς του από τις υπό τον έλεγχό του ΕΛΑΣ περιοχές στην Ελλάδα, γιά να πάρουν µέρος στην οµώνυµη Συµφωνία αρµονικής συνεργασίας µεταξύ όλων των Ελληνικών πολιτικών δυνάµεων κατά και µετά την επικείµενη απελευθέρωση της Πατρίδας, διότι «µ’ αυτόν τον τρόπο θα εµποδίζαµε, θα βάζαµε φραγµό στους Εγγλέζους, θα τους πείθαµε ότι εµείς δεν πάµε να καταλάβουµε διά τ η ς β ί α ς τ η ν ε ξ ο υ σ ί α , γιά να µη φέρουν από πιό µπροστά στρατεύµατα τους στην Ελλάδα κ α ι έ τ σ ι ν α τ ο υ ς π ι ά σ ο υ µ ε ε µ ε ί ς σ τ ο ν ύ π ν ο κ α ι ό χ ι α υ τ ο ί ε µ ά ς . Αυτή ήταν και η δική µου απόφαση, κυρίως η δική µου απόφαση ....» Ένοπλη απόπειρα του ΚΚΕ για κατάληψη της εξουσίας το ∆εκέµβριο του 1944
Στις 3 ∆εκεµβρίου 1944, εκδηλώθηκε στην Αθήνα ένοπλη εξέγερση του ΚΚΕ, η οποία γέµισε µε ερείπια την πόλη και υπέβαλε τους Αθηναίους σε ανείπωτες θηριωδίες κατά τις 33 τραγικές ηµέρες που κράτησε. Έχουν γίνει συστηµατικές έκτοτε προσπάθειες για να εµφανισθεί το ΚΚΕ ως «αµυνόµενο», σε ένοπλες ενέργειες της τότε πρώτης µεταπελευθερωτικής Κυβερνήσεως εθνικής ενότητας, µε Πρωθυπουργό το Γεώργιο Παπανδρέου, ενώ, όπως προκύπτει από κοµµουνιστικές πηγές, αποσπάσµατα από µερικές από τις οποίες παρατίθενται συνοπτικά ακολούθως, δεν µένει καµία αµφιβολία περί του ότι επρόκειτο για προγραµµατισµένη απόπειρα του ΚΚΕ να καταλάβει β ί α ι α τ η ν ε ξ ο υ σ ί α . Από το βιβλίο ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ, αντιγράφονται τα ακόλουθα χαρακτηριστικά αποσπάσµατα: Στη σελίδα 267, ο Γιάννης Ιωαννίδης, κύριο πρόσωπο της ηγεσίας του ΚΚΕ, αναφέρει: "Α π ό τ α µ έ σ α τ ο υ 1 9 4 3 ε γ ώ ε ί π α σ τ ο ν Θ ό δ ω ρ ο , σ τ ο ν Έ κ τ ο ρ α , ν α κ ά ν ε ι έ ν α σ χ έ δ ι ο κ α τ ά λ η ψ η ς τ ω ν Α θ η ν ώ ν , µε βάση τις δυνάµεις που υπάρχουν και µπορούµε εµείς να έχουµε και τις δυνάµεις που έχουν αυτοί και µπορούν να φέρουνε. Το σχέδιο αυτό έγινε. Το σχέδιο αυτό το κράτησα εγώ όλον τον καιρό. Το είχα κρυµµένο κάπου. … Ήταν ένα σχέδιο πολύ καλό, που αν εµείς το χρησιµοποιούσαµε κατά το ∆εκέµβρη, θα είχαµε όχι βέβαια ριζικές αλλαγές, αλλά καλύτερη κατάσταση. ∆ε θα παθαίναµε τέτοιο πράγµα. ∆ε θα βγαίναµε έτσι από την Αθήνα. ∆ε θα παθαίναµε αυτό, να βγούµε έτσι και µάλιστα να υποχρεωθούµε να παραδώσουµε τα όπλα." Στη σελίδα 321, ο Γιάννης Ιωαννίδης λέει: "Τότε είχες µιά γενική γραµµή, κατεύθυνση και έβλεπες κάθε φορά τι µπορείς να κάνεις. Το ότι είχες αυτή τη κατεύθυνση το δείχνουν το ότι προσανατόλιζες έτσι τον ΕΛΑΣ, έ σ τ ε λ ν ε ς µ έ σ α σ τ η ν Α θ ή ν α ό π λ α , οργάνωνες έτσι τον ΕΛΑΣ της Αθήνας, γιά να ανταποκριθεί καλύτερα στην αποστολή του, είχες σχέδιο κατάληψης της Αθήνας, κτλ, κτλ. Όλα αυτά είναι γεγονότα." Στη σελίδα 322 σηµειώνεται ότι το στέλεχος του ΚΚΕ Θόδωρος Μακρίδης (Έκτορας), ένας από τους ιδρυτές της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής του ΕΛΑΣ, είχε αναφέρει σε Έκθεσή του, ότι η πρώτη επεξεργασία του Σχεδίου κ α τ α λ ή ψ ε ω ς τ η ς Π ό λ ε ω ς τ ω ν Α θ η ν ώ ν α π ό τ ο ν Ε Λ Α Σ είχε γίνει ήδη από τον Α ύ γ ο υ σ τ ο τ ο υ 1 9 4 3 και η δεύτερη πραγµατοποιήθηκε το Ν ο έ µ β ρ ι ο τ ο υ 1 9 4 3 . Επίσης στις σελίδες 329, 336 και 343 του ιδίου βιβλίου ο Γιάννης Ιωαννίδης, ο οποίος έχοντας κάνει εγχείρηση σκωληκοειδίτιδας, βγήκε από το Νοσοκοµείο την 2 ∆εκεµβρίου 1944, συµπληρώνει: - "Εκεί στο Νοσοκοµείο που βρισκόµουν εγώ ήρθαν όλα τα Μέλη του Πολιτικού Γραφείου και εκεί π ή ρ α µ ε α π ό φ α σ η ό τ ι ε µ ε ί ς θ α χ τ υ π η θ ο ύ µ ε µ ε τ ο υ ς Ε γ γ λ έ ζ ο υ ς . … Οι Υπουργοί µας ήτανε ακόµα στην Κυβέρνηση, δεν είχαν παραιτηθεί. Έπρεπε να κάνουµε ορισµένους ε λ ι γ µ ο ύ ς , ξέρω γω, να αντιµετωπίσουµε ας πούµε το …" - "Το κακό είναι ότι από την 1η του ∆εκέµβρη συγκροτήθηκε η ΚΕ του ΕΛΑΣ. Εγώ αυτό το έµαθα αργότερα. Ήξερα ότι ο Γιώργης έκανε τη ΚΕ του ΕΛΑΣ, αλλά νόµιζα ότι την έκανε µετά από το συλλαλητήριο της 3ης του ∆εκέµβρη. … Τώρα µαθαίνω ότι τ η ν 1 η τ ο υ ∆εκέµβρη έκανε την ΚΕ του ΕΛΑΣ και έστειλε και τις α ν ά λ ο γ ε ς ∆ ι α τ α γ έ ς ." - "Που νάξερα όµως εγώ ότι από την 1η του µηνός είχαν πάρει ∆ιαταγή όλοι…. Έ, αυτό το πράγµα δεν το ήξερα ούτε εκείνη τη στιγµή. ∆ε µου τόπε κανένας. Ούτε ο Γιώργης µου τόπε. Μέχρι τότε έµενα µε την εντύπωση ότι όλο το πράγµα έγινε µε το χτύπηµα που µας έδωσαν αυτοί στις 3 του ∆ ε κ έ µ β ρ η . Όταν έµαθα ότι η ΚΕ του ΕΛΑΣ έγινε από την 1η του ∆εκέµβρη, α υ τ ό
σηµαίνει ότι εµείς προµελετηµένα πηγαίναµε να δώσουµε α φ ο ρ µ ή γ ι ά ν ' α ρ χ ί σ ε ι ο π ό λ ε µ ο ς ." - "Την επόµενη (της εξόδου του από το Νοσοκοµείο) έρχεται ο Βασίλης (Β. Μπαρτζιώτας, Μέλος της Κεντρικής Επιτροπής και του Πολιτικού Γραφείου του ΚΚΕ) και µου λέει: Θα κηρύξουµε γενική πολιτική απεργία. … Μετά το συλλαλητήριο. Την εποµένη του συλλαλητηρίου, στις 4 του µηνός. Και τότε του λέω: Ξέρεις τι θα πει γενική πολιτική απεργία; Α υ τ ό ε ί ν α ι έ ν ο π λ η ε ξ έ γ ε ρ σ η ." - "∆εν φανταζόµουν εγώ ότι το συλλαλητήριο που θα γινόταν θα έπαιρνε µορφή σύγκρουσης, τέτοιας σύγκρουσης δηλαδή. Συγκρούσεις ξέραµε ότι θα γίνουν. Κάθε φορά τα είχαµε αυτά, τις προκλήσεις των Χιτών κτλ. Μ π ο ρ ο ύ σ ε ν α ε ί χ α µ ε ν ε κ ρ ο ύ ς . Α λ λ ά και να γινόταν αυτό δεν περίµενα ότι εµείς θα κάνουµε την ένοπλη εξέγερση." Παράλληλα µε το κοµµουνιστικό κίνηµα των Αθηνών του ∆εκεµβρίου 1944, έγιναν από το ΚΚΕ επιχειρήσεις στη βόρεια Ελλάδα, για την ένοπλη διάλυση των ανταρτικών οµάδων, οι ο π ο ί ε ς δ ε ν ε υ ρ ί σ κ ο ν τ ο υ π ό τ ο ν έ λ ε γ χ ό τ ο υ . Όπως αναφέρει ο Επιτελάρχης της VI Μεραρχίας του ΕΛΑΣ Κώστας Κωνσταντάρας στο βιβλίο του "Αγώνες και διωγµοί", η Κεντρική Επιτροπή του ΕΛΑΣ της Οµάδας Μεραρχιών Μακεδονίας (ΟΜΜ) έστειλε την 28 Νοεµβρίου 1944 ∆ιαταγή στην καθοδήγηση της κοµµουνιστικής οργανώσεως Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, γιά επιθετική επιχείρηση εναντίον Εθνικών Ανταρτικών Τµηµάτων περιλαµβανοµένων και των ΕΟΕΑ-Ε∆ΕΣ. Η ∆ιαταγή διαβιβάστηκε στον Καπετάνιο της VI Μεραρχίας του ΕΛΑΣ Χρήστο Μόσχο (Πέτρο) και στο Στρατιωτικό ∆ιοικητή Συνταγµατάρχη Νίκο Σιγανό γιά να εκτελεσθεί. Η ε π ί θ ε σ η ε κ δ η λ ώ θ η κ ε τ η ν 1 ∆ ε κ ε µ β ρ ί ο υ 1 9 4 4 σ τ ι ς 5 τ ο π ρ ω ί . Το 21 Σύνταγµα του ΕΛΑΣ επιτέθηκε κατά των Εθνικών Ανταρτικών Τµηµάτων και των ΕΟΕΑΕ∆ΕΣ στην Πετρούσα, το 81 Σύνταγµα στο Νεοχώρι Ξάνθης και τα 25 και 26 Συντάγµατα στο Καλλίφυτο. Στη σ. 336 του βιβλίου ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ, ο Γιάννης Ιωαννίδης επιβεβαιώνει τις επιθέσεις αυτές, λέγοντας: "Το µόνο που έµαθα µετά είναι ότι α π ό τ η ν 1 η τ ο υ ∆ ε κ έ µ β ρ η ο Σιάντος (Γ. Σιάντος, Μέλος της ΚΕ και του Πολιτικού Γραφείου του ΚΚΕ) είχε στείλει εντολές στη Θεσσαλονίκη, στη Μακεδονία και παντού όπου είχε σύνδεση και προσανατόλιζε το Γενικό Στρατηγείο του ΕΛΑΣ να πάει να κυνηγήσει τον Ε∆ΕΣ. Αυτά γίνονται την 1η του ∆εκέµβρη. Έτσι το έµαθα." Οι ένοπλες ενέργειες του ΚΚΕ κατά τον ∆εκέµβριο του 1944, δεν είχαν τις ευλογίες του Στάλιν, τον οποίο δέσµευε η πρόσφατη συµφωνία της Μόσχας του Οκτωβρίου 1944, περί «ζωνών επιρροής», την οποία είχε συνάψει µε τον Τσώρτσιλ και κατ’ αυτή η Σοβιετική επιρροή στην Ελλάδα ήταν περιορισµένη σε 10%. Όπως προκύπτει από το Ηµερολόγιο του Ηγέτη του Βουλγαρικού Κοµµουνιστικού Κόµµατος και της Γ΄ ∆ιεθνούς Γκιόργκι ∆ηµητρόφ, ο Στάλιν είπε σε τηλεφωνική συνοµιλία που είχε µε τον ∆ηµητρόφ στις 10 Ιανουαρίου 1945 γιά τα αιµατηρά γεγονότα του ∆εκεµβρίου του 1944: "Εγώ συµβούλευσα την Ελλάδα ν α µ η ν α ρ χ ί σ ο υ ν α υ τ ό ν τ ο ν α γ ώ ν α . Οι άνθρωποι του ΕΛΑΣ δεν έπρεπε να βγουν από την Κυβέρνηση του Παπανδρέου. Καταπιάστηκαν µε δουλειά γιά την οποία δεν τους επαρκούν οι δυνάµεις. Φαίνεται υπολόγισαν ότι ο Κόκκινος Στρατός θα κατέβει στο ως το Αιγαίο. Εµείς αυτό δεν µπορούµε να το κάνουµε. Εµείς δεν µπορούµε να στείλουµε και στην Ελλάδα δικά µας στρατεύµατα. Ο ι Έ λ λ η ν ε ς έ κ α ν α ν β λ α κ ε ί α ." Το ανωτέρω αποτυχηµένο ένοπλο εγχείρηµα για την κατάληψη της εξουσίας, το οποίο το ΚΚΕ χαρακτήρισε ως «∆εύτερο Γύρο», έληξε µε τη Συµφωνία της Βάρκιζας την 12 Φεβρουαρίου 1945. Με αυτή, το ΚΚΕ διατηρούσε την ευχέρεια πολιτικής δράσεως και τα
υψηλόβαθµα στελέχη του αµνηστεύτηκαν για πολιτικά εγκλήµατα. Αντιθέτως τα απλά µέλη, που δεν αµνηστεύτηκαν για αδικήµατα του κοινού ποινικού δικαίου, διώχθηκαν αργότερα. Έτσι τα απλά στελέχη, αναγκάστηκαν να συσπειρωθούν γύρο από το κόµµα, στη προσπάθειά τους να επιβιώσουν. Επίσης τα ένοπλα τµήµατά του ΚΚΕ υποχρεώθηκαν να παραδώσουν τον οπλισµό τους, πράγµα που έκαναν εν µέρει, συσκευάζοντας και αποκρύπτοντας τα περισσότερα και καλλίτερα όπλα τους για µελλοντική χρήση. Το ΚΚΕ φυγάδευσε τµήµατα του προσωπικού του ΕΛΑΣ κυρίως στη Γιουγκοσλαβία. Ο «Τρίτος Γύρος» για την ένοπλη κατάληψη της εξουσίας ∆υστυχώς γιά την Ελλάδα, το κοµµουνιστικό κίνηµα που άρχισε την 3η ∆εκεµβρίου 1944 στην Αθήνα και οι παράλληλες ένοπλες επιχειρήσεις του ΕΛΑΣ στην Ήπειρο κατά του Ε∆ΕΣ και άλλων µη ελεγχοµένων από το ΚΚΕ ανταρτών, δεν ήταν ούτε η πρώτη, ούτε η τελευταία ένοπλη προσπάθεια του ΚΚΕ γιά τη βίαιη κατάληψη της εξουσίας, που µεθόδευσε συστηµατικά και επίµονα µέσα και έξω από την Ελλάδα. Η επόµενη εκτεταµένη ένοπλη απόπειρα, άρχισε µε επίθεση οµάδας κοµµουνιστών ανταρτών στο µικρό χωριό Λιτόχωρο της Θεσσαλίας, κατά του εκεί Σταθµού Χωροφυλακής, την παραµονή των πρώτων µεταπολεµικών βουλευτικών εκλογών της 31 Μαρτίου 1946, στις οποίες ο Ν. Ζαχαριάδης απεφάσισε να µην ψηφίσουν οι κοµµουνιστές. Αυτή ήταν η απαρχή του αιµατηρότερου και καταστρεπτικότερου όλων «Τρίτου Γύρου». Έτσι, σ ε α ν τ ί θ ε σ η µε όλα τα άλλα κράτη, που είχαν υποστεί τις συνέπειες του Β΄ Παγκοσµίου Πολέµου και είχαν αρχίσει να ανασυγκροτούνται αµέσως µετά τη λήξη του το 1945, µόνο η Ελλάδα υπέστη µέχρι το τέλος του 1949 και τη λαίλαπα του κοµµουνιστικού Τρίτου Γύρου, που της συσσώρευσε µεγαλύτερες καταστροφές, συµφορές και ανθρώπινα θύµατα από το Β΄ Παγκόσµιο Πόλεµο. Ένα χρόνο ακριβώς µετά τη Συµφωνία της Βάρκιζας, η ∆εύτερη Ολοµέλεια της Κεντρικής Επιτροπής, που είχε εκλεγεί στο Έβδοµο Συνέδριο του ΚΚΕ, συνήλθε στην Αθήνα και «αφού στάθµισε εσωτερικούς παράγοντες, βαλκανική και διεθνή κατάσταση, α π ο φ ά σ ι σ ε ν α προχωρήσει στην οργάνωση νέας ένοπλης λαϊκής πάλης, ενάντια στο µοναρχοφασιστικό αφηνιασµό». Για τον Τρίτο Γύρο, στον οποίο πρωτοστάτησε ο ηγέτης του ΚΚΕ Ν. Ζαχαριάδης, συγκροτήθηκε από το ΚΚΕ ο λεγόµενος ∆ηµοκρατικός Στρατός Ελλάδας (∆ΣΕ). Η αρχιστρατηγία του ∆ΣΕ ανατέθηκε στο παλαιό στέλεχος της ηγεσίας του ΚΚΕ Μάρκο Βαφειάδη, ο οποίος το ∆εκέµβριο του 1947 αναγορεύτηκε σε «Πρωθυπουργό» της Προσωρινής ∆ηµοκρατικής Κυβέρνησης (Π∆Κ), την οποία συνέστησαν οι κοµµουνιστές στα βουνά. Όπως είχε αποδεχθεί ο Μ. Βαφειάδης το 1948, « η ε θ ε λ ο ν τ ι κ ή κατάταξ η στο ∆ΣΕ δεν έφθασε ούτε το 10%», εν ώ «από τα µέσα του 1947 η στρατολογία στο ∆ΣΕ είχε πάρει σχεδόν ολότελα βίαιο χαρακτήρα». Την 31 Ιανουαρίου 1949 η 5η Ολοµέλεια του ΚΚΕ καθήρεσε το Μέλος του Πολιτικού Γραφείου και διέγραψε από το Κόµµα τον Αρχιστράτηγο του ∆ΣΕ και Πρωθυπουργό της Π∆Κ Μάρκο Βαφειάδη, για «δεξιά οπορτουνιστική παρέκκλιση». Στις 29 Αυγούστου 1949 έπεσε στο Γράµµο το τελευταίο προπύργιο του ∆ΣΕ και στις 15 Οκτωβρίου η Π∆Κ ανακοινώνει κατάπαυση πυρός και « θ έ τ ε ι τ α ό π λ α π α ρ ά π ό δ α » . Τ α θ ύ µ α τ α του Τρίτου Γύρου υπολογίζονται σε 154.000 άτοµα.
Κύριες Πηγές:
o Γιάννης Ιωαννίδης, ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ, Προβλήµατα της Πολιτικής του ΚΚΕ στην Εθνική Αντίσταση 1940-1945, Το Πρακρικό µιάς Συζήτησης. Πρόλογος, σηµειώσεις, επιµέλεια Α. Παπαπαναγιώτου. Έκδοση ΘΕΜΕΛΙΟ, 1979 o Πέτρος Μακρής-Στάϊκος ΚΙΤΣΟΣ ΜΑΛΤΕΖΟΣ, Ο ΑΓΑΠΗΜΕΝΟΣ Τ Ν ΘΕ Ν. Έκδοση ΚΑΙΑΝΙ∆Α, 1999 o ∆ηµήτριος Κούσουλας, ΚΚΕ Τα πρώτα τριάντα χρόνια, 1918-1949. Έκδοση Ελληνικής Ευρωεκδοτικής, 1987
