Περιορισμοί στο R
Πεδίο ορισμού συνάρτησης είναι η συναλήθευση των περιορισμών της συνάρτησης στο R, αν δεν
έχει περιορισμούς λέμε ότι έχει πεδίο ορισμού το R.
Όταν έχω πρέπει
,
ν
Α Α 0 Α≥
Α
Β
0 Β ≠
ln , log Α Α
0 Α >
ln
log
ln
Α
Β
Β =
Α
0
0 1
Α > ¦
´
< Β ≠
¹
ln ln
e e
Β
Β Α Β Α
Α = =
0 Α >
Σύνοψη γραφικών παραστάσεων
Εκθετική: Α
x
, 0< Α≠1 Λογαριθμική: log
A
x, 0< Α≠1
Πεδίο Ορισμού
R δηλ. x ∈R (0,+∞) δηλ. x >0
Σύνολο Τιμών
(0,+∞) δηλ. Α
x
>0 R δηλ. log
A
x ∈R
Σημείο Τομής με x΄x ------ (1,0)
Σημείο Τομής με y΄y
(0,1) ------
Ασύμπτωτη
x΄x (y=0) y΄y (x=0)
Βασική Ιδιότητα
1-1 1-1
Μονοτονία
0<Α<1
Γν. φθίνουσα
2 1
,
3
x x
x
e
e
−
| | | |
=
| |
\ . \ .
Α>1
Γν. αύξουσα
2 , , 3 ,10
x x x x
e
0<Α<1
Γν. φθίνουσα
2
3
log x
Α>1
Γν. αύξουσα
ln , log x x
Οι Α
x
και log
A
x είναι
συμμετρικές ως προς
την y=x
πχ. e
x
, lnx
Οι Α
x
και Α
-x
=1/Α
x
είναι
συμμετρικές ως προς τον y΄y
έντονο: e
x
Οι log
A
x
και log
1/Α
x είναι
συμμετρικές ως προς τον x΄x
έντονο: lnx
parmenides51 1
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
Για παραμετρικές ασκήσεις :
Η συνάρτηση ( )
x
f x = Α :
- έχει πεδίο ορισμού το R όταν Α>0
- έχει πεδίο ορισμού το (0,+ ∞) όταν Α=0 (μηδενική)
- έχει πεδίο ορισμού το Ζ όταν Α<0
- είναι σταθερή όταν Α=1 (πεδίο ορισμού=R)
- είναι εκθετική όταν 0< Α≠1 (πεδίο ορισμού=R)
- είναι γνησίως μονότονη όταν 0< Α≠1 (πεδίο ορισμού=R)
- είναι 1-1 (ένα προς ένα) όταν 0< Α≠1 (πεδίο ορισμού=R)
- είναι γνησίως αύξουσα όταν Α>1 (πεδίο ορισμού=R)
- είναι γνησίως φθίνουσα όταν 0< Α<1 (πεδίο ορισμού=R)
-
Επίλυση Εκθετικών και Λογαριθμικών Εξισώσεων ( ) 0 1 < Α ≠
Χρειαζόμαστε την ιδιότητα ΄΄1-1΄΄ :
Για εκθετικές:
1 1
x
A
B
A A
−
Γ
= ⇒ Β = Γ
Για λογαριθμικές:
log 1 1
log log
x
Γ
−
Γ Γ
Α = Β ⇒ Α = Β
Γενικά: ( ) ( )
1 1 f
f f
−
Α = Β ⇒ Α = Β
Επίλυση Εκθετικών και Λογαριθμικών Ανισώσεων
Χρειαζόμαστε μια συνάρτηση γνησίως μονότονη, δηλ. είτε γνησίως αύξουσα είτε γνησίως φθίνουσα
Γνησίως αύξουσα
( )
είναι η συνάρτηση που διατηρεί την φορά των ανισώσεων.
Γνησίως φθίνουσα
( )
είναι η συνάρτηση που αντιστρέφει την φορά των ανισώσεων.
Για εκθετικές:
B
A A
Γ
≤
1
0 1
x
x
A
A
αν
αν
Α > ⇒ Β ≤ Γ
< Α< ⇒ Β ≥ Γ
Για λογαριθμικές: log log
A A
B ≤ Γ
1
0 1
x
x
A
A
αν
αν
Α > ⇒ Β ≥ Γ
< Α< ⇒ Β ≤ Γ
Γενικά: ( ) ( ) f f Α ≤ Β
f A
f A
αν
αν
⇒ ≤ Β
⇒ ≥ Β
Περίεργα
1
1 0 0
1 2 ,
ή
ή
και
και κ κ
Β
Α = ¦
¦
Α = ⇔ Β = Α ≠
´
¦
Α = − Β = ∈Ζ
¹
0 0 ή
Β Γ
Β Γ
Γ
Α Α
Α = Α ⇔ Α = Α ≠ ⇔ =
Α
Γ
Α
1
1 0 0
1 2 ,
ή
ή
και
και κ κ
Β−Γ
Α = ¦
¦
⇔ Α = ⇔ Β−Γ = Α ≠
´
¦
Α = − Β−Γ = ∈Ζ
¹
parmenides51 2
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
Εξισώσεις κι ανισώσεις του
x
Α με 1 Α >
Εξισώσεις κι ανισώσεις του
x
Α με 0 1 < Α<
2 3
x
= − 2 0
x
= 2 8
x
= 2 5
x
=
αδύνατη αδύνατη
3
2 2
x
= λύνεται με
γιατί 2 0
x
> γιατί 2 0
x
> 3 x = λογάριθμους
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
2 3
x
< − 2 0
x
< 2 8
x
< 2 5
x
<
αδύνατη αδύνατη
3
2 2
x
< λύνεται με
γιατί 2 0
x
> γιατί 2 0
x
> 3 x < λογάριθμους
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
2 3
x
> − 2 0
x
> 2 8
x
> 2 5
x
>
αληθές αληθές
3
2 2
x
> λύνεται με
γιατί 2 0
x
> άρα x R ∈ 3 x > λογάριθμους
άρα x R ∈
2
5
3
x
| |
= −
|
\ .
2
0
3
x
| |
=
|
\ .
2 16
3 81
x
| |
=
|
\ .
2
7
3
x
| |
=
|
\ .
αδύνατη αδύνατη
4
2 2
3 3
x
| | | |
=
| |
\ . \ .
λύνεται με
γιατί
2
0
3
x
| |
>
|
\ .
γιατί
2
0
3
x
| |
>
|
\ .
4 x = λογάριθμους
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
2
5
3
x
| |
< −
|
\ .
2
0
3
x
| |
<
|
\ .
2 16
3 81
x
| |
<
|
\ .
2
7
3
x
| |
<
|
\ .
αδύνατη αδύνατη
4
2 2
3 3
x
| | | |
<
| |
\ . \ .
λύνεται με
γιατί
2
0
3
x
| |
>
|
\ .
γιατί
2
0
3
x
| |
>
|
\ .
4 x > λογάριθμους
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
2
5
3
x
| |
> −
|
\ .
2
0
3
x
| |
>
|
\ .
2 16
3 81
x
| |
>
|
\ .
2
7
3
x
| |
>
|
\ .
αληθές αληθές
4
2 2
3 3
x
| | | |
>
| |
\ . \ .
λύνεται με
γιατί
2
0
3
x
| |
>
|
\ .
άρα x R ∈ 4 x < λογάριθμους
άρα x R ∈
parmenides51 3
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
Για εκθετικές εξισώσεις:
Με 1 εκθετικό ,αφού καταλήξω στην μορφή καταλήξω στην μορφή
x
Α = Β
- αν 0 Β ≤ , η εξίσωση είναι αδύνατη
- αν 0 Β > , η εξίσωση έχει λύση, είτε γραφώ το Β σαν δύναμη του Α, δηλαδή
Γ
Β = Α οπότε
η εξίσωση γίνεται
x
x
Γ
Α = Α ⇒ = Γ
είτε σε περίπτωση που δεν γράφεται το Β σαν δύναμη του Α,
η εξίσωση λύνεται με λογαρίθμους.
Ενδέχεται να θέσω το εκθετικό
x
ω Α = , εάν επαναλαμβάνεται αρκετές φορές.
Με 2 εκθετικά οι περιπτώσεις είναι τρεις:
είτε το 1 εκθετικό είναι δύναμη του άλλου άρα θέτω το εκθετικό με μικρότερη βάση
x
ω Α =
είτε τα 2 εκθετικά είναι άσχετα και διαιρώ τα πάντα με το ένα εκθετικό και θέτω
x
ω
Α | |
=
|
Β
\ .
είτε τα 2 εκθετικά έχουν ρίζες που μοιάζουν στις βάσεις τους και το γινόμενο τους ισούται με ακέραιο
αριθμό είτε έχουν ρίζες που δεν μοιάζουν και το ένα είναι δύναμη του άλλου,
οπότε θέτω το 1 εκθετικό
x
ω Α = .
Με 3 εκθετικά οι περιπτώσεις είναι τρεις:
είτε όλα τα εκθετικά είναι δυνάμεις του ιδίου άρα θέτω το εκθετικό με μικρότερη βάση
x
ω Α =
είτε τα 3 εκθετικά είναι δυνάμεις 2 εκθετικών άρα διαιρώ τα πάντα με κατάλληλη δύναμη του ενός
εκθετικού και θέτω
x
ω
Α | |
=
|
Β
\ .
, βγαίνει πολυωνυμική εξίσωση
ειδικά αν εχω
2 2
, ,
x x x x
A B B Α διαιρώ με
2x
B , ενώ αν έχω
3 2 2 3
, , ,
x x x x x x
A B A B B Α διαιρώ με
3x
B
είτε η εξίσωση λύνεται με ομαδοποίηση.
Για εκθετικές ανισώσεις:
Οι ανισώσεις λύνονται με ανάλογη μέθοδο με τις εξισώσεις κι επειδή η εκθετική συνάρτηση 0
x
Α > ,
όταν διαιρώ με εκθετικό όλα τα μέλη, δεν αλλάζει φορά η ανίσωση. Όταν καταλήξω σε εκθετικά και
στα 2 μέλη με ίδιες βάσεις, η φορά παραμένει ίδια αν η βάση >1 ειδάλλως αλλάζει ,
3
1 2 3
2
0
0
1 3
3 9 27 3 3 3 1 2 3
2 2
3 2 ,
3 2 1 3 2 2
0 2 2
x
x
x x
x
x x
x
x x
x R
x
πουισχυει
< ≤ ⇔ < ≤ ⇔ < ≤ ⇔ < ≤
∈ ¦− < ¦
− < ≤ ⇔ − < ≤ ⇔ ⇔
´ ´
≤ ≤
¹ ¹
Πρόσημο εκθετικού
( )
x
κ λ Α +
Για να βρω πρόσημο εκθετικού αρκεί να λύσω ποτέ είναι θετικό, μετά συμπληρώνω ομοίως.
πχ .
2 2
3
3 2 24 0 3 2 24
x x − −
⋅ − > ⇔ ⋅ > ⇔
2
2
3
x −
⋅
2
2 2 3
24
2 8 2 2 2 3 1
3
x
x x
x x
− −
> ⇔ > ⇔ > ⇔ − > ⇔ < −
ομοίως
2
3 2 24 0 1
x
x
−
⋅ − = ⇔ = −
και
2
3 2 24 0 1
x
x
−
⋅ − < ⇔ > −
x -∞ -1 +∞
2
3 2 24
x −
⋅ − + _
parmenides51 4
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
λυμένες εκθετικές ανισώσεις
Εκφωνήσεις
( )
1
1
9
27
x
i
−
< ( )
1
2
45 7
3 3
3 3
x x
x x
ii
−
+
+ < +
1
( ) 2 4 80
x x
iii
+
+ ≥
( ) 3 5
x x
iv < ( )
( ) ( )
2 3 2 3 14
x x
v + + − ≤ ( ) 2 4 3 9 5 6
x x x
vi ⋅ + ⋅ > ⋅
( ) 2 3 6 1
x x x
vii + ≥ + ( )
2 3 3 3
2
x x
viii e e e
+ +
+ ≥
Λύσεις
(i).
( )
3
1
1 2 2 2 3
3
1 1 1
9 3 3 3 2 2 3 2 1
27 3 2
x
x
x x
x x x
−
− − −
< ⇔ < ⇔ < ⇔ − < − ⇔ < − ⇔ < −
(ii).
3 0
1
2 2
45 7 3 45 7 45 7 5 7
3 3 3
3 3 3 3 3 3 3 9 3
x
x
x x x
x x x x
ω ω
ω ω
ω ω
ω ω ω ω
= >
−
+
+ < + ⇔ + < + ⇔ + < + ⇔ + < + ⇔
⋅
3 3 ωω +
3
ω
ω 3ω <
5
ω
3ω +
7
ω
2 2 2 2
3
1
3 15 21 4 36 9 3 3
3 3 ,
1
1 3 3
x
x
x
x R
x
x
ω ω ω ω ω
πουισχυει
⇔ + < + ⇔ < ⇔ < ⇔ − < <
∈ ¦− < ¦
⇔ ⇔ ⇔ <
´ ´
< <
¹ ¹
(iii).
( )
2
2
1 2 2 2
2 4 80 2 2 2 80 2 2 2 80 2 80 2 80 0
x
x x x x x x
ω
ω ω ω ω
=
+
+ ≥ ⇔ ⋅ + ≥ ⇔ ⋅ + ≥ ⇔ + ≥ ⇔ + − ≥
2
3
10 8
10 2 10 2 0
8 2 8 2 2 3
x
x x
x x
ή
x
ω ω
ω αδυνατη γιατι
ω
⇔ ≤ − ≥
≤ − ⇔ ≤ − >
≥ ⇔ ≥ ⇔ ≥ ⇔ ≥
(iv).
5 0
3 5
3 5
5
x
x x
x x
x
>
< ⇔ <
5
x
3
0
5
3 3 3
1 0
5 5 5
x
x x
x
| |
|
\ .
| | | | | |
⇔ < ⇔ < ⇔ >
| | |
\ . \ . \ .
(v).
( ) ( )
2 3 2 3 14
x x
+ + − ≤
Παρατηρούμε ότι
( ) ( ) ( )
( )
2
2
1
2 3 2 3 2 3 4 3 1 2 3
2 3
+ ⋅ − = − = − = ⇔ − =
+
( ) ( ) ( )
( )
( )
2 3
0
1 1
2 3 2 3 14 2 3 14 14
2 3
x
x x x
x
v
ω
ω
ω
ωω ω
+ =
>
+ + − ≤ ⇔ + + ≤ ⇔ + =
+
⇔ +
1
ω
2 2
14 1 14 14 1 0 7 4 3 7 4 3 ω ω ω ω ω ω ≤ ⇔ + = ⇔ − + ≤ ⇔ − ≤ ≤ +
( )
2
2
2
2 3 2 3 2 2 3 7 4 3 + = + + ⋅ ⋅ = + , ομοίως
( )
( )
( )
2 2
2
1
7 4 3 2 3 2 3
2 3
−
− = − = = +
+
( )
7 4 3 7 4 3 7 4 3 2 3 7 4 3
x
ω − ≤ ≤ + ⇔ − ≤ + ≤ + ⇔
( ) ( ) ( )
( )
2 3
2 2
2 3 2 3 2 3 2 2
x
x
x
+
−
⇔ + ≤ + ≤ + ⇔ − ≤ ≤
parmenides51 5
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
( ) 2 4 3 9 5 6
x x x
vi ⋅ + ⋅ > ⋅
( ) ( ) ( ) ( ) ( )
2 2
2 2 2 2
4 2 2 2 , 9 3 3 3 , 6 2 3 2 3
x x
x
x x x x x x x x x
= = = = = = = ⋅ = ⋅
( ) ( )
( )
( )
( )
( )
2
2
2
3 0
2 2
2
3 3
2 2
2 4 3 9 5 6 2 2 3 3 5 2 3
3
x x
x
x x x x x x x
x
>
⋅
⋅ + ⋅ > ⋅ ⇔ + ⋅ > ⋅ ⋅ ⇔ +
( )
2
3
x
5 2 3
x x
⋅ ⋅
=
( )
2
3
x
2
2
2
3
2 2
2 3 2 2 3
2 3 5 2 3 5 2 3 5 2 5 3 0 1
3 2 3 3 2
x
x x
x x
x x
ή
ω
ω ω ω ω ω ω
| |
=
|
\ . (
| |
| | | |
+ > ⋅ ⇔ + > ⇔ + > ⇔ − + > ⇔ < >
(
| | |
\ . \ .
( \ .
¸ ¸
2
0
3
2
1
3
2 2 2
1 1 0
3 3 3
3 2 3 2 2
1
2 3 2 3 3
x
x
x x
x x
x
x
ω
ω
| |
|
\ .
| |
| −
\ .
| | | | | |
< ⇔ < ⇔ < ⇔ >
| | |
\ . \ . \ .
| | | | | |
> ⇔ > ⇔ > ⇔ < −
| | |
\ . \ . \ .
(vii).
( ) ( )
2 3 6 1 2 3 6 1 0 2 6 3 1 0 2 1 3 1 1 3 0
x x x x x x x x x x x x
+ ≥ + ⇔ + − − ≥ ⇔ − + − ≥ ⇔ − − − ≥
( )( )
0
0
1 3 2 1 0
1 3 0 1 3 3 1 3 3 0
1 3 0 0
1 3 0 0
2 1 0 2 1 2 2 0
2 1 0 0
2 1 0 0
x x
x x x x
x
x
x x x
x
x
x
x
x
x
x
x
οµοιως
οµοιως
⇔ − − ≥
− > ⇔ > ⇔ < ⇔ < ⇔ <
− < ⇔ >
− = ⇔ =
− > ⇔ > ⇔ < ⇔ <
− < ⇔ <
− = ⇔ =
( )( )
1 3 2 1 0
x x
⇔ − − ≥ άρα x=0
(vii).
3
2 3
0
2 3 3 3 2 3 3 3
2 2
x
e
x x x x
e e
e e e e e e e e
>
+ +
+ ≥ ⇔ + ≥ ⇔
3
e
3 x
e e
+
3
e
3
2 e
≥
3
e
( )
2
2 0
x x
e e ⇔ + − ≥
Θέτω
2
, 2 0 2 1
x
e ή ω ω ω ω ω = + − ≥ ⇔ ≤ − ≥
0
2 2 0
1 1 0
x
x x
e
x x
e e
e e e x
ω αδυνατη γιατι
ω
≤ − ⇔ ≤ − >
≥ ⇔ ≥ ⇔ ≥ ⇔ ⇔ ≥
x
0 −∞ + ∞
1-3
x
+
-
2
x
-1 - +
γινόμενο -
-
parmenides51 6
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
αλυτες σε εκθετικές
*
1. Να λυθούν οι παρακάτω ανισώσεις:
(α)
2
4 3 2 32 0
x x+
− ⋅ + ≤
| | 2 3 x ≤ ≤
(β)
2 1
4 3 5 3 7 3 60
x x x + +
⋅ + ⋅ > ⋅ +
| | 1 x >
(γ) 6 9 6 4 13 6
x x x
⋅ + ⋅ < ⋅
| | 1 1 x − < <
(δ)
2 2
0
x x
e e π π − ≤
| | 2 x ≥
(ε)
( ) ( )
4 3 2 5 2 6 5
x x
− + − ≥
| | 0 x ≥
(στ) 5 3 2 6 5 0
x x x
⋅ − + − ≤
| | 0 x ≤
(ζ)
1
27 13 9 13 3 27 0
x x x +
− ⋅ + ⋅ − ≤ ( | { } , 2 x ( ∈ −∞ ∪
¸ ¸
(η) 27 12 2 8 0
x x x
+ − ⋅ ≤
| | 0 x ≤
(θ)
1 2 4 3
7 3 5 3 5 0
x x x x + + + +
⋅ − − + ≥
| | 1 x ≤ −
(ι)
( )( )
( )( )
2
2 5 25
0
2 1 3 9
x x x
x x
e e − + +
≥
− −
1
0,
2
x
( | |
∈
| (
\ . ¸ ¸
(κ)
( ) ( )
5 2 6 5 2 6 10
x x
+ + − ≤
| | 2 2 x − ≤ ≤
**
2. Δίνεται η συνάρτηση ( )
6
4 9
x
x x
f x =
+
(α) Να βρείτε το πεδίο ορισμού της ( ) f x
(β) Να αποδείξετε ότι η ( ) f x είναι άρτια
(γ) Να λυθεί η εξίσωση ( ) ( )
12
0
13
f x f =
( ) ( ) , , 1 x R f x f x x ∈ − = = ± (
¸ ¸
3. Δίνεται η συνάρτηση ( )
( ) ( )
3 2 3 2
x x
f x = + − −
(α) Να αποδείξετε ότι η ( ) f x είναι περιττή
(β) Να λυθεί η εξίσωση ( ) 4 6 f x =
(γ) Να βρείτε τα διαστήματα του x για τα οποία η γραφική παράσταση της ( ) ( ) 2010 g x f x = −
βρίσκεται ψηλότερα από τον άξονα x΄x.
( ) ( ), 2, 2010 f x f x x x − = − = > (
¸ ¸
parmenides51 7
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
4. Έστω R α ∈ και μια γνησίως αύξουσα συνάρτηση : f R R → με τύπο ( ) ( )
3
3 15
x
f x α α = + +
(α) Να βρείτε τις τιμές του α
(β) Να λυθεί η εξίσωση ( ) ( ) 3 2 f x f x − − = −
(γ) Να λυθεί η ανίσωση
( ) ( )
2 x x
f e x f e x − ≥ −
(δ) Να βρείτε τον αριθμό α , αν η γραφική παράσταση της ( ) g x διέρχεται από το σημείο Β(1,19)
(ε) Έστω ( ) ( ) , g x h x οι συναρτήσεις που προκύπτουν από την ( ) f x για 1 α = − και 1 α =
αντίστοιχα. Για ποιες του x για τα οποία η γραφική παράσταση της ( ) g x βρίσκεται
χαμηλότερα από την γραφική παράσταση της ( ) h x ;
| | 2, 0, 0,1 , 1, 0 x x x α α ( > − = ∈ = >
¸ ¸
5. Έστω ( )
1 2
2 2 24
4 6 2 8
x x
x x
f x
+ +
+ −
=
− ⋅ +
(α) Να βρείτε το πεδίο ορισμού της συνάρτησης ( ) f x
(β) Να δείξετε ότι ( )
6
2 2
x
f x =
−
όταν { } 1, 2 x R ∈ −
(γ) Να λυθεί η ανίσωση ( )
3
7
f x ≥
(δ) Να βρείτε τις τιμές του R α ∈ έτσι ώστε η συνάρτηση ( ) ( ) ( )
x
g x f α = να είναι σταθερή στο R
(ε) Έστω ( )
( )
6
h x
f x
= . Να λυθεί η εξίσωση ( ) ( ) ( ) 3 1 3 h x h x f + + = −
{ } ( | { } 1, 2 , 1, 4 2 , 3, 0 x R x x α ( ∈ − ∈ − = =
¸ ¸
6. Δίνεται η συνάρτηση ( )
2
1
x
f x
λ
λ
− | |
=
|
+
\ .
ορισμένη στο R με R λ ∈
(α) Να μελετηθεί η συνάρτηση ( ) f x ως προς την μονοτονία για τις διάφορες τιμές του R λ ∈
(β) Αν λ=1 να λυθεί η ανίσωση
( )
2
2
2
3 4 2
f x
λ
λ λ
−
>
+ +
(γ) Αν
1 1
,
3 3
λ
| |
∈ −
|
\ .
να λυθεί η ανίσωση
( ) ( )
2 1
2 2
x x x x
f e f e
− −
+ ≥ +
(δ) Να βρείτε το λ αν η γραφική παράσταση της συνάρτησης ( ) f x διέρχεται από το σημείο
Α ( ) ( )
0 , 3 f
(ε) Για λ=0 θεωρούμε τις συναρτήσεις ( ) ( ) 3 1 4 g x f x = + + και ( ) ( ) 2 3 5 h x f x = + + . Να βρείτε
τα σημεία τομής των γραφικών παραστάσεων των ( ) g x και ( ) h x
(στ) Για λ=0 να βρείτε το πεδίο ορισμού της συνάρτησης ( )
( ) ( ) ( )
( ) ( ) ( )
2
4 4
3 3 2
x
x f x
P x
e f x
− −
=
− +
1 1 1
1, : , : , , 2 :
2 2 2
f f f αν λ αν λ σταθερη αν λ
( | | | |
∈ − = ∈
| | (
\ . \ . ¸ ¸
( )
( ) | ) | )
3 1 11
2, 2 , , , 1, 7 2, , 2, 0 2,
2 4 2
x x x λ και
( | |
∈ − ≤ = − − − ∈ − ∪ +∞
| (
\ . ¸ ¸
parmenides51 8
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
Ιδιότητες Δυνάμεων
0
1
1
1 , 0
1
, 0
1
, 0
a a
a a
a a
a
a a
a
ν
ν
−
−
= ≠
=
= ≠
= ≠
( ) ( )
:
a a a
a
a a a
a
a a a
β γ β γ
β
β γ β γ
γ
γ β
β βγ γ
+
−
⋅ =
= =
= =
( )
1
,
a a
a a a
a
γ
γ γ
γ
γ
γ
ν
ν
β β
β
β β β α
β
β α
−
−
= ⋅
| | | |
= =
| |
\ . \ .
| |
| |
=
| |
\ .
\ .
( )
1
2
2
1
, 0
, 0
ν
ν
µ
ν µ µ
ν
µ
µ
ν
ν
α α α
α α
α α α
α α α
= =
=
= >
= >
Ιδιότητες Λογαρίθμων
ΝΕΠΕΡΙΟΙ ΔΕΚΑΔΙΚΟΙ
( )
( )
( ) ( )
( )
( )
( )
ln
1 ln ,
2 , 0
3 ln ln ln
4 ln ln ln
5 ln ln
ln
6 log
ln
ln log
x
x
e
e x x R
e x x
a
a
x x
β
β
αβ α β
α
α β
β
β α
α
β
= ∈
= >
= +
| |
= −
|
\ .
=
=
=
( )
log
10
log10 ,
10 , 0
log log log
log log log
log log
ln
log
ln10
log log
x
x
x x R
x x
a
a
x x
β
αβ α β
α
α β
β
β α
α
= ∈
= >
= +
| |
= −
|
\ .
=
=
=
Απέξω
0
1
ln1 ln 0
ln ln 1
e
e e
= =
= =
0
1
log1 log10 0
log10 log10 1
= =
= =
Προσοχή
α. Προσέχουμε αν η δύναμη βρίσκεται στον λογάριθμο ή στην λογαριθμισμένη ποσότητα
πχ.
3 3
ln ln x x ≠ σαν συμβολισμοί διότι
( )
3 3
ln ln 3ln x x x = =
ενώ ( )
3
3
ln ln x x = σαν το ημx
β. Οι ιδιότητες των λογαρίθμων γενικά δεν ισχύουν σε συναρτήσεις λόγω πεδίου ορισμού
πχ.
2
ln 2ln x x ≠ σαν διαφορετικά πεδία ορισμού διότι το
2
ln x έχει προορισμό
2
0 0 x x > ⇒ ≠
ενώ το 2ln x έχει περιορισμό 0 x >
Γι’αυτό σε οποιαδήποτε λογαριθμική εξίσωση πρώτα βρίσκουμε τους περιορισμούς και αφού την
λύσουμε εφαρμόζοντας ιδιότητες λογαρίθμων, ελέγχουμε εάν οι λύσεις είναι δέκτες με βάση τους
περιορισμούς. Στις λογαριθμικές ανισώσεις κάνουμε συναλήθευση της λύσης της ανίσωσης με τους
περιορισμούς για να βρούμε την λύση της άσκησης.
parmenides51 9
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
Εξισώσεις κι ανισώσεις του
x
e
Εξισώσεις κι ανισώσεις του ln x
2
x
e = − 0
x
e = 3
x
e =
αδύνατη αδύνατη ln ln3
x
e =
γιατί 0
x
e > γιατί 0
x
e > ln3 x =
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
2
x
e < − 0
x
e < 3
x
e <
αδύνατη αδύνατη ln ln3
x
e <
γιατί 0
x
e > γιατί 0
x
e > ln3 x <
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
2
x
e > − 0
x
e > 3
x
e >
αληθές αληθές ln ln3
x
e >
γιατί 0
x
e > άρα x R ∈ ln3 x >
άρα x R ∈
ln 6 x = − ln 0 x = ln 7 x =
ln 6 x
e e
−
=
ln 0 x
e e =
ln 7 x
e e =
6
1
x
e
= 1 x =
7
x e =
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ln 6 x < − ln 0 x < ln 7 x <
ln 6 x
e e
−
<
ln 0 x
e e <
ln 7 x
e e <
6
1
0 x
e
< < 0 1 x < <
7
0 x e < <
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ln 6 x > − ln 0 x > ln 7 x >
ln 6 x
e e
−
>
ln 0 x
e e >
ln 7 x
e e >
6
1
x
e
> 1 x >
7
x e >
0
ln ln
Α = Β >
⇔
Α = Β
e e
Α Β
Α = Β
⇔
=
0
ln ln
< Α< Β
⇔
Α< Β
e e
Α Β
Α< Β
⇔
<
parmenides51 10
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
Εξισώσεις κι ανισώσεις του 10
x
Εξισώσεις κι ανισώσεις του log x
10 2
x
= − 10 0
x
= 10 3
x
=
αδύνατη αδύνατη log10 log3
x
=
γιατί 10 0
x
> γιατί 10 0
x
> log3 x =
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
10 2
x
< − 10 0
x
< 10 3
x
<
αδύνατη αδύνατη log10 log3
x
<
γιατί 10 0
x
> γιατί 10 0
x
> log3 x <
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
10 2
x
> − 10 0
x
> 10 3
x
>
αληθές αληθές log10 log3
x
>
γιατί 10 0
x
> άρα x R ∈ log3 x >
άρα x R ∈
log 6 x = − log 0 x = log 7 x =
log 6
10 10
x −
=
log 0
10 10
x
=
log 7
10 10
x
=
6
1
10
x = 1 x =
7
10 x =
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
log 6 x < − log 0 x < log 7 x <
log 6
10 10
x −
<
log 0
10 10
x
<
log 7
10 10
x
<
6
1
0
10
x < < 0 1 x < <
7
0 10 x < <
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
log 6 x > − log 0 x > log 7 x >
log 6
10 10
x −
>
log 0
10 10
x
>
log 7
10 10
x
>
6
1
10
x > 1 x >
7
10 x >
0
log log
Α = Β >
⇔
Α = Β
10 10
Α Β
Α = Β
⇔
=
0
log log
< Α< Β
⇔
Α< Β
10 10
Α Β
Α< Β
⇔
<
parmenides51 11
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
Εκθετικές που λύνονται μονό με λογάριθμους:
2 5
x
< 2 5
x
= 2 5
x
>
ln2 ln5
x
< ln2 ln5
x
= ln2 ln5
x
>
ln2 ln5 x < ln2 ln5 x = ln2 ln5 x >
κι επειδή ln2 ln1 0 > =
ln2 x
ln2
ln5
ln2
<
ln2 x
ln2
ln5
ln2
=
ln2 x
ln2
ln5
ln2
>
ln5
ln2
x <
ln5
ln2
x =
ln5
ln2
x >
1
x
µε Α Α >
2
7
3
x
| |
<
|
\ .
2
7
3
x
| |
=
|
\ .
2
7
3
x
| |
>
|
\ .
2
ln ln7
3
x
| |
<
|
\ .
2
ln ln7
3
x
| |
=
|
\ .
2
ln ln7
3
x
| |
>
|
\ .
2
ln ln7
3
x
| |
<
|
\ .
2
ln ln7
3
x
| |
=
|
\ .
2
ln ln7
3
x
| |
>
|
\ .
κι επειδή
2
ln ln1 0
3
| |
< =
|
\ .
2
ln
3
x
| |
|
\ .
2
ln
3
| |
|
\ .
ln7
2
ln
3
>
| |
|
\ .
2
ln
3
x
| |
|
\ .
2
ln
3
| |
|
\ .
ln7
2
ln
3
=
| |
|
\ .
2
ln
3
x
| |
|
\ .
2
ln
3
| |
|
\ .
ln7
2
ln
3
<
| |
|
\ .
ln7
2
ln
3
x >
| |
|
\ .
ln7
2
ln
3
x =
| |
|
\ .
ln7
2
ln
3
x <
| |
|
\ .
0 1
x
µε Α < Α<
parmenides51 12
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
λυμένη με εκφράσεις για γραφική παράσταση
Έστω η συνάρτηση ( ) ( )
ln 6 ,
x
f x e R λ λ = + + ∈ της οποία η γραφική παράσταση τέμνει τον
άξονα y΄y στο σημείο Μ με τετμημένη
2
7
ln
e
.
α. Να αποδείξετε ότι λ = -2
β. Να βρείτε το πεδίο ορισμού της συνάρτησης f(x)
γ. Να βρείτε το σημείο που η γραφική παράσταση της f(x) τέμνει τον άξονα x΄x, εφόσον υπάρχει
δ. Να βρείτε τα διαστήματα του x για τα οποία η γραφική παράσταση της f(x) βρίσκεται
ψηλότερα από τον άξονα x΄x
ε. Για ποιες τιμές του x η γραφική παράσταση της f(x) βρίσκεται χαμηλότερα από την γραφική
παράσταση της ( ) 2 2 g x x = −
στ. Να βρείτε τις τιμές του πραγματικού αριθμού α ώστε η συνάρτηση ( ) ( ) ( )
x
h x f a = να είναι
γνησίως φθίνουσα στο R
α. Μ∈ y΄y: x=0 άρα Μ ( )
2 2
7 7
0, ln 0 ln
f
C f
e e
| |
∈ ⇔ =
|
\ .
( ) ( ) ( )
0
2
7
0 ln 6 ln 1 6 ln 7 ln f e
e
λ λ λ = + + = + + = + =
2
7
ln 7 ln ln 7
e
λ + = ⇔ ln 7 λ + =
2
ln 2 e λ − ⇔ = −
β. ( ) ( )
ln 6 2
x
f x e = + − Πρέπει 6 0 6
x x
e e + > ⇔ > − που ισχύει διότι 0
x
e > , άρα x R ∈
γ. x΄x: y=0 άρα ( ) ( ) ( )
( )
ln 6
2 2
0 ln 6 2 0 ln 6 2 6
x
e
x x x
f x e e e e e e
+
= ⇔ + − = ⇔ + = ⇔ = ⇔ + =
( ) ( )
2 2 2
6 ln ln 6 ln 6
x x
e e e e x e ⇔ = − ⇔ = − ⇔ = − ,άρα τέμνει τον x΄x στο σημείο Β
( ) ( )
2
ln 6 , 0 e −
δ. ( ) ( ) ( )
( )
ln 6
2 2
0 ln 6 2 0 ln 6 2 6
x
e
x x x
f x e e e e e e
+
> ⇔ + − > ⇔ + > ⇔ > ⇔ + >
( ) ( )
2 2 2
6 ln ln 6 ln 6
x x
e e e e x e ⇔ > − ⇔ > − ⇔ > −
ε. ( ) ( ) ( )
ln 6 2
x
f x g x e < ⇔ + − 2 2 x < −
( )
( )
ln 6
2 2
ln 6 2 6
x
e
x x x x
e x e e e e
+
⇔ + < ⇔ > ⇔ + >
( )
2
6 0 1
x x
e e ⇔ − − <
Θέτω
x
e y =
( ) ( ) ( )
2
1 6 0 , 2 3, 2 3 y y y y ή y ⇒ − − < ⇔ ∈ −∞ − ∪ +∞ ⇔ < − >
2 2
x
y e < − ⇔ < − αδύνατη γιατί 0
x
e >
3 3 ln ln3 ln3
x x
y e e x > ⇔ > ⇔ > ⇔ >
στ. Πρέπει ( ) ( ) ( )
2
0 1 0 ln 6 2 1 0 2 ln 6 2 f a e e
α α
+
< < ⇔ < + − < ⇔ + < + − 2 + 1 2 < +
( )
( )
6
ln 6
2 3 2 3 2
2 ln 6 3 6 6 6
e
e e e e e e e e e
α
α α α
−
+
⇔ < + < ⇔ < < ⇔ < + < ⇔ − < + 6 −
3
6 e < −
( ) ( ) ( ) ( )
2 3 2 3
ln 6 ln ln 6 ln 6 ln 6 e e e e e
α
α ⇔ − < < − ⇔ − < < −
parmenides51 13
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
λυμένη με πεδία ορισμού
Να βρείτε τα πεδία ορισμού στις συναρτήσεις:
( )
3 5
4
ln
2
x x
x
e e
f x
e
− −
−
| | −
=
|
−
\ .
, ( )
2010
ln 1
ln 1
x
g x
x
+
=
−
, ( ) ( ) ( )
2 2
ln 2 1
x x
P x e e e e e = − + + +
.............................................................................................................................................................................................................................................
( )
3 5
4
ln
2
x x
x
e e
f x
e
− −
−
| | −
=
|
−
\ .
Πρέπει
3 5
4
4
0
2
2 0
x x
x
x
e e
e
e
− −
−
−
¦ −
> ¦
− ´
¦
− ≠
¹
3 5 3 5 3 5
0 ln ln 3 5 2 8 4
x x x x x x
e e e e e e x x x x
− − − − − −
− > ⇔ > ⇔ > ⇔ − > − ⇔ > ⇔ >
Ομοίως
3 5
3 5
0 4
0 4
x x
x x
e e x
e e x
− −
− −
− = ⇔ =
− < ⇔ <
4 4 4 4 4
2 0 2 ln ln 2 4 ln 2 ln ln 2 ln 2
x x x
e e e x x e x e
− − −
− > ⇔ > ⇔ > ⇔ − > ⇔ > + ⇔ >
Ομοίως
4 4
4 4
2 0 ln 2
2 0 ln 2
x
x
e x e
e x e
−
−
− = ⇔ =
− < ⇔ <
4 4 4 4
4 ln ln 2 2 e e e e διοτι = < <
άρα ( ) ( )
2
, 4 ln 2 , x e ∈ −∞ ∪ +∞
( )
2010
ln 1
ln 1
x
g x
x
+
=
−
Πρέπει
( | ( )
ln
ln 1
ln 1 1
0 0 ,1 1,
ln 1 1
ln 1 0 ln 1
0
x y
x
x y
y
x y
x x e e x e
x
=
+ + ¦
≥ ⇔ ≥ ⇔ ∈ −∞ ∪ +∞
¦
− −
¦
¦
− ≠ ⇔ ≠ ⇔ ≠ ⇔ ≠
´
¦
>
¦
¦
¹
ln 1
ln 1
1
1 ln 1
1 ln 1
x
x
y x e e x
e
y x e e x e
−
≤ − ⇔ ≤ − ⇔ ≤ ⇔ ≤
> ⇔ > ⇔ > ⇔ >
άρα ( )
1
1
0, ,
0
x ή x e
e
x e x e
e
x
¦
≤ >
¦
¦
| (
≠ ⇒ ∈ ∪ +∞
´
(
\ ¸
¦
>
¦
¹
( ) ( ) ( )
2 2
ln 2 1
x x
P x e e e e e = − + + − −
Πρέπει ( ) ( )
2 2 2 2
2 1 0 2 1 0
x
e y
x x
e e e e e y e y e e
=
− + + − − > ⇔ − + + + <
( ) ( ) ( ) , 1 1 1 ln ln ln 1 1 ln 1
x x
y e e e y e e e e e e e x e ⇔ ∈ + ⇔ < < + ⇔ < < + ⇔ < < + ⇔ < < +
x
−∞ 4
4
2e +∞
3 5 x x
e e
− −
−
-
+ +
4
2
x
e
−
−
- -
+
γινόμενο +
-
+
3 5
4
2
x x
x
e e
e
− −
−
−
−
+
-
+
parmenides51 14
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
λυμένες λογαριθμικές άνισώσεις
Εκφωνήσεις
1. ( )
2
ln 3 2
x
e x − > −
2. ( ) ln 1 log 1 x − >
3.
2 3
ln ln 2 0 x x − + ≥
4.
( )
log 1 2 log5 log6
x
x x + + ≤ +
5. ( )
( )
( )
log 1
1 100 1
x
x x
+
+ ≥ +
6.
log2
5
x
x ≤
7.
log log2
5 4 17 12
x
x ⋅ − > αφού αποδείξετε ότι
log2 log
2
x
x =
8.
2
log
16
x
x ≤
9.
1
ln
ln 1
x
x x >
10.
ln x
x e ≥
11.
2ln 3ln
2ln
ln3 ln2
2 3 6 0
x x
x
e − − ≥
αφού αποδείξετε ότι
ln
ln2
2
x
x =
όταν 0 x >
12.
log 2
10
x
x x x ≤
13. ( )
2
3
log
log9
10
9 3
x
x
x x ≤
14.
ln81 ln9
6 x x ≥ +
15.
4 2
5 6 0
9 3
x x
| | | |
− + ≤
| |
\ . \ .
16.
log ln x x ≥
17.
( )
( )
ln 1
2
ln 1
x
x
+
≥
−
18.
3
7 6 0
x x
e e − + ≥
19. ( ) ( )
ln 20 ln 2 0 x x + ⋅ + ≥
20.
( ) ( )
1 1
ln 2 ln 8 x x
≥
− −
................................................................................................................................................
parmenides51 15
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
Λύσεις
................................................................................................................................................
1.
( )
2
ln 3 2
x
e x − > −
Περιορισμοί
Πρέπει
2 2
3
3 2 0 3 2
x x
e e − > ⇔ > ⇔
2
3
x
e
2 2
2 2 2
ln ln
3 3 3
x x
e e > ⇔ > ⇔ >
2
⇔
2
x
1
2
2
ln
2 2
3
ln ln
2 3 3
x x
| |
> ⇔ > ⇔ >
|
\ .
Ανίσωση
( )
( )
( )
2
2 ln 3 2
2 2
1
ln 3 2 3 2 3 2
x
e
x x x x x
x
e x e e e e e
e
−
− −
− > − ⇔ > ⇔ − > ⇔ − >
Θέτω 0
x
e y = >
0
2 2
1
3 2 3 2
y
y y y y y
y
⊗ >
− > ⇔ − >
1
y
( )( )
3 2
3 2 1 0 3 3 1 1 0
Horner
y y y y y ⇔ − − > ⇔ + + − >
( )
0
1, 1 1 0
x x
y y e e e x ⇔ ∈ +∞ ⇔ > ⇔ > ⇔ > ⇔ >
Συναλήθευση
2
ln
0
3
0
x
x
x
¦
> ¦
⇒ >
´
¦
>
¹
αφού
2 2
ln ln1 0 1
3 3
διοτι < = <
................................................................................................................................................
2. ( ) ln 1 log 1 x − >
Περιορισμοί
Πρέπει
1 log
0
0 10
1 log 0 1 log 10 10 10 10
x
x
x
x x x x
> ¦
⇒ < <
´
− > ⇔ > ⇔ > ⇔ > ⇔ <
¹
Ανίσωση
( )
( ) ln 1 log 1 1 log
ln 1 log 1 1 log 1 log 10 10
x e x
x e e x e e x
− +
− > ⇔ > ⇔ − > ⇔ + > ⇔ >
1 1
10 10
e e
x x
+ +
⇔ > ⇔ <
Συναλήθευση
1
0 10
0 10
10
e
x
x
x
+
< < ¦
⇒ < <
´
<
¹
αφού
1 1
10 10 10 1 1
e
e διοτι
+
> = + >
................................................................................................................................................
3.
2 3
ln ln 2 0 x x − + ≥
Περιορισμοί
Πρέπει
3
0
0
0 0
x
x
x x
> ¦
⇒ >
´
> ⇔ >
¹
parmenides51 16
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
Ανίσωση
( )
2
2 3
ln ln 2 0 ln 3ln 2 0 x x x x − + ≥ ⇔ − + ≥
Θέτω ln x y =
2
3 2 0 1 2 y y y ή y − + ≥ ⇔ ≤ ≥
ln 1
1 ln 1
x
y x e e x e ≤ ⇔ ≤ ⇔ ≤ ⇔ ≤
ln 2 2
2 ln 2
x
y x e e x e ≥ ⇔ ≥ ⇔ ≥ ⇔ ≥
Συναλήθευση
2
2
0
0
x e ή x e
x e ή x e
x
¦ ≤ ≥
⇒ < ≤ ≥
´
>
¹
................................................................................................................................................
4.
( )
log 1 2 log5 log6
x
x x + + ≤ +
Περιορισμοί
Πρέπει1 2 0
x
+ > που ισχύει γιατί 1, 2 0
x
x R > ⇒ ∈ (οπότε δεν χρειάζεται συναλήθευση)
Ανίσωση
( ) ( )
( ) ( ) ( )
5 0
log 1 2 log5 log6 log10 log 1 2 log5 log6
log 10 1 2 log 5 6 10 1 2 6 5 10 20 6 5
10 20 5
6
5 5
x
x x x x
x x x x x x x x x
x x x
x x
x x
>
+ + ≤ + ⇔ + + ≤ +
(
⇔ + ≤ ⋅ ⇔ + ≤ ⋅ ⇔ + ≤ ⋅
¸ ¸
⇔ + ≤ ⋅
5
x
( )
2
10 20
6 2 4 6 2 2 6
5 5
x x
x x x x
| | | |
⇔ + ≤ ⇔ + ≤ ⇔ + ≤
| |
\ . \ .
Θέτω 2
x
y =
2 2
6 6 0 3 2 3 2 2
x
y y y y y + ≤ ⇔ + − ≤ ⇔ − ≤ ≤ ⇔ − ≤ ≤
1
3 2 2 0
1
2 2 2 2 1
x x
x x
x
x
πουισχυει διοτι
¦
− ≤ >
¦
⇔ ⇒ ≤
´
≤ ⇔ ≤ ⇔ ≤
¦
¹
................................................................................................................................................
5. ( )
( )
( )
log 1
1 100 1
x
x x
+
+ ≥ +
Περιορισμοί
Πρέπει 1 0 1 x x + > ⇔ > −
Ανίσωση
( )
( )
( ) ( )
( )
( )
( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( )
( ) ( )
log 1 log 1
2
2
2
1 100 1 log 1 log 100 1
log 1 log 1 log100 log 1 log 1 log10 log 1
log 1 2 log 1
x x
x x x x
x x x x x
x x
+ +
+ ≥ + ⇔ + ≥ + (
¸ ¸
⇔ + ⋅ + ≥ + + ⇔ + ≥ + +
⇔ + ≥ + +
Θέτω ( ) log 1 x y + =
2 2
2 2 0 1 2 y y y y y ή y ≥ + ⇔ − − ≥ ⇔ ≤ − ≥
parmenides51 17
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
( )
( ) log 1 1
1 log 1 1 10 10 1 0,1 0,1 1 0, 9
x
y x x x x
+ −
≤ − ⇔ + ≤ − ⇔ ≤ ⇔ + ≤ ⇔ ≤ − ⇔ ≤ −
( )
( ) log 1 2
2 log 1 2 10 10 1 100 100 1 99
x
y x x x x
+
≥ ⇔ + ≥ ⇔ ≥ ⇔ + ≥ ⇔ ≥ − ⇔ ≥
Συναλήθευση
0, 9 99
99
0
x ή x
x
x
≤ − ≥ ¦
⇒ ≥
´
>
¹
................................................................................................................................................
6.
log2
5
x
x ≤
Περιορισμοί
Πρέπει
0
0
2 0 0
x
x
x x
> ¦
⇒ >
´
> ⇔ >
¹
Ανίσωση
( )
log2 log2
5 log log5 log 2 log log5 log 2 log log log5
x x
x x x x x x ≤ ⇔ ≤ ⇔ ⋅ ≤ ⇔ + ⋅ ≤
Θέτω log x y =
( )
( ) ( ) ( )
( ) ( ) ( )
( ) ( ) ( )
( )
2
2 2
2
2 2
2 2 2
1,2
log 2 log5 log 2 log5 0
4 log 2 4 1 log5 log 2 4log5
10
log 2 4log log 2 4 log10 log 2
2
log 2 4log10 4log 2 log 2 4log 2 4 log 2 2
log 2 log 2 2
2 2
y y y y
y
β αγ
β
α
+ ⋅ ≤ ⇔ + ⋅ − ≤
∆ = − = − ⋅ ⋅ − = +
= + = + − =
= + − = − + = −
− ± −
− ± ∆
= =
log 2 − log 2 +
1
2
1 log10 log10
2
log 2 log 2 2
1 log 2 log10 log 2 log5
2
−
−
= − = − =
− − +
= − = − =
1 1
log10 log5 10 5 διοτι
− −
< <
2 1 1
1
log 2 log5 0 log10 , log5 log10 log log5
10 5 0,1 5
y y y x
x x
− −
−
( + ⋅ − ≤ ⇔ ∈ ⇔ ≤ ≤
¸ ¸
⇔ ≤ ≤ ⇔ ≤ ≤
Συναλήθευση
0,1 5
0,1 5
0
x
x
x
≤ ≤ ¦
⇒ ≤ ≤
´
>
¹
................................................................................................................................................
7.
log log2
5 4 17 12
x
x ⋅ − > αφού αποδείξετε ότι
log2 log
2
x
x =
Απόδειξη Υπόδειξης
log2 log log2 log
2 log log 2 log 2 log log log 2,
x x
x x x x = ⇔ = ⇔ ⋅ = ⋅ που ισχύει
Περιορισμοί
Πρέπει 0 x >
parmenides51 18
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
Ανίσωση
( )
( )
log 2 log
2
log
log log2 log log 2 log
2
2log log log log
5 4 17 12 5 4 17 2 12 5 2 17 2 12
5 2 17 2 12 5 2 17 2 12
x
x
x
x x x x
x x x x
x
=
⋅ − > ⇔ ⋅ − ⋅ > ⇔ ⋅ − ⋅ >
⇔ ⋅ − ⋅ > ⇔ ⋅ − ⋅ >
Θέτω
log
2
x
y =
2 2
5 17 12 5 17 12 0 0, 6 4 y y y y y ή y − > ⇔ − − > ⇔ < − >
log
0, 6 2 0, 6
x
y < − ⇔ < − αδύνατη γιατί
log
2 0
x
>
log log 2 log 2
4 2 4 2 2 log 2 10 10 100
x x x
y x x > ⇔ > ⇔ > ⇔ > ⇔ > ⇔ >
Συναλήθευση
100
100
0
x
x
x
> ¦
⇒ >
´
>
¹
................................................................................................................................................
8.
2
log
16
x
x ≤
Περιορισμοί
Πρέπει 0 x >
Ανίσωση
ln ln
ln2 ln2
ln
16 ln ln16 ln ln16
ln 2
x x
x
x x x ≤ ⇔ ≤ ⇔ ⋅ ≤
Θέτω ln x y =
2
ln16
ln 2
y
≤
ln 2 ln1 0 2 1 διοτι > = >
ln 2
2
ln 2
y
⋅ ( )
( )
2
2 4 2 2
2
2
2 2 2 2
ln 2 ln16 ln 2 ln 2 4 ln 2 ln 2 2ln 2
2ln 2 0 2ln 2 2ln 2 2ln 2 ln 2ln 2
1
ln 2 ln ln 2 2 2 4
4
y y y
y y x
x x x
− −
≤ ⋅ ⇔ ≤ ⋅ ⇔ ≤ ⋅ ⋅ ⇔ ≤
⇔ − ≤ ⇔ − ≤ ≤ ⇔ − ≤ ≤
⇔ ≤ ≤ ⇔ ≤ ≤ ⇔ ≤ ≤
Συναλήθευση
1
4 1
4
4
4
0
x
x
x
¦
≤ ≤
¦
⇒ ≤ ≤
´
¦
>
¹
................................................................................................................................................
9.
1
ln
ln 1
x
x x >
Περιορισμοί
parmenides51 19
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
Πρέπει
ln 0
ln 0 1
0 1
0
x
x e e x
x
x
¦
≠ ⇔ ≠ ⇔ ≠
¦
⇒ < ≠
´
>
¦
¹
Ανίσωση
( )
1 1 1
ln1 0
ln ln ln
ln 1 ln ln ln1 ln ln ln 0
x x x
x x x x x x
=
| |
> ⇔ > ⇔ + >
|
\ .
Πρέπει
ln 0
ln 0 1
x
x e e x > ⇔ > ⇔ >
1
ln x
ln x ( ) ( ) ( )
( )
1
1
ln ln 1 1 ln
ln ln 0 1 ln ln 0 ln ln 1
ln
x x e
e
x x x
e e x e e e x e
−
− −
+ > ⇔⇔ + > ⇔ > −
⇔ > ⇔ > ⇔ > ⇔ >
Συναλήθευση
1
1
0 1
1
e
e
x
x x e
x e
¦
< ≠
¦
¦
> ⇒ >
´
¦
¦
>
¹
διότι
1
0
1
e
e e > = αφού
1
0
e
>
................................................................................................................................................
10.
ln x
x e ≥
Περιορισμοί
Πρέπει
2
2
ln
0
0 0 0 0
0
x
x
x x x x
x
¦ ≥
¦
¦
> ⇔ > ⇔ > ⇒ >
´
¦
≥
¦
¹
Ανίσωση
2
ln ln 2 ln 2 ln 2
1
2
ln ln
1
ln ln 2 ln ln 2 ln ln 2
2
x x x x
x e x e x e x e
x x x x x x
≥ ⇔ ≥ ⇔ ≥ ⇔ ≥
⇔ ⋅ ≥ ⇔ ⋅ ≥ ⇔ ⋅ ≥
Θέτω ln x y =
2 2
2
y y ⋅
≥ ⇔
2
2
y
2 2
2 2 4 4 0 2 2 y y y ή y ≥ ⋅ ⇔ ≥ ⇔ − ≥ ⇔ ≤ − ≥
ln 2 2
2
1
2 ln 2
x
y x e e x e x
e
− −
≤ − ⇔ ≤ − ⇔ ≤ ⇔ ≤ ⇔ ≤
ln 2 2
2 ln 2
x
y x e e x e ≥ ⇔ ≥ ⇔ ≥ ⇔ ≥
Συναλήθευση
parmenides51 20
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
2
2 2
2
1
1
0
0
x ή x e
x ή x e e
e
x
¦
≤ ≥
¦
⇒ < ≤ ≥
´
¦
>
¹
................................................................................................................................................
11.
2ln 3ln
2ln
ln3 ln2
2 3 0
x x
x
e − − ≥
αφού αποδείξετε ότι
ln
ln2
2
x
x =
όταν 0 x >
Απόδειξη Υπόδειξης
ln ln
ln2 ln2
ln
2 ln 2 ln
ln 2
x x
x
x x = ⇔ = ⇔ ln 2 ⋅ ln ln ln x x x = ⇔ =
, που ισχυει
Περιορισμοί
Πρέπει
2
2
0
0 0 0 0
0
x
x x x x
x
¦ >
¦
¦
> ⇔ > ⇔ > ⇒ >
´
¦
≥
¦
¹
Ανίσωση
2ln 3ln
2ln
ln3 ln2
2 3 6 0
x x
x
e − − ≥
Παρατηρούμε ότι
3
3ln ln
3
ln2 ln2
2 2
x x
x = =
λόγω υπόδειξης
2
2ln ln
2
ln3 ln3
3 3
x x
x = = λόγω υπόδειξης
2
2ln ln ln x x x
e e e x = = =
( ) | | | )
3 2 2
6 0 6 0 2, 0 3, x x x x x x x − − ≥ ⇔ − − ≥ ⇔ ∈ − ∪ +∞
Συναλήθευση
| | | )
| )
2, 0 3,
3,
0
x
x
x
¦ ∈ − ∪ +∞
⇒ ∈ +∞
´
>
¹
................................................................................................................................................
12.
log 2
10
x
x x x ≥
Περιορισμοί
Πρέπει
0
0
0
x
x
x
¦ >
⇒ >
´
≥
¹
Ανίσωση
parmenides51 21
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
( ) ( )
( )
1 3
2 2
log 2 log 2
2
log 2
10 log 10 log
3
log10 log log 1 log log log 1 log log
2
x x
x
x x x x x x
x x x x x x x x
≥ ⇔ ≥ ⇔
| |
+ ≥ ⇔ + ⋅ ≥ ⇔ + ≥
|
\ .
Θέτω log x y =
2 2
3
1 2 1 2 2
2
y y y + ≥ ⇔ ⋅ + ≥
3
2
2
2 3 2 0 ln 0 y y y y R x R x ⇔ − + ≥ ⇔ ∈ ⇔ ∈ ⇔ >
Συναλήθευση
0
0
0
x
x
x
> ¦
⇒ >
´
>
¹
................................................................................................................................................
13. ( )
2
3
log
log9
10
9 3
x
x
x x ≤
Περιορισμοί
Πρέπει
2
3
0 0
10
0
0
3 0 0
9 0 0
x
x
x
x
x x
x x
¦
> ⇔ >
¦
¦
¦
>
⇒ >
´
¦
> ⇔ >
¦
> ⇔ ≠
¦
¹
Ανίσωση
( ) ( )
2 2
3 3
log log
log9 log9
10 10
9 3 log log 9 3
x x
x x
x x x x
(
≤ ⇔ ≤
(
¸ ¸
( )
( )
( ) ( )
( ) ( ) ( )
2
log9
2
2
3
log log log9 log 3
10
log3 log10 log log9 log9 log3
3
log3 log10 log log9 log 3 log3
3
log3 1 log3 log3 log9 2log 3 log3
x x
x x
x x x x
x
x x x
x x x x
⇔ ⋅ ≤ +
⇔ − ⋅ ≤ + ⋅
⇔ − ⋅ ≤ + ⋅
⇔ − ⋅ − ≤ + ⋅
Θέτω log3x y =
( ) ( )
( ) ( )
( )( )
2 2 2 2
2 2 2
2
1 log3 log3 2 log3 log3 2log3 2
2 log3 log3 2log3 0 log3 log3 0
log3 log3 0 log3 1 log3 0
1 log3 0 1 log3
y y y y y y y
y y y y y y y
y y y y y y
y y y ή y
− ⋅ − ≤ + ⇔ − − + ≤ +
⇔ − − − + − ≤ ⇔ − − − − ≤
⇔ + + + ≥ ⇔ + + + ≥
⇔ + + ≥ ⇔ ≤ − ≥
αφού
1
log3 log10 1 3 0,1 διοτι
−
> = − >
log3 1
1 1
1 log3 1 10 10 3
10 30
log3 log3 log3 3 3 1
x
y x x x
y x x x
−
≤ − ⇔ ≤ − ⇔ ≤ ⇔ ≤ ⇔ ≤
≥ ⇔ ≥ ⇔ ≥ ⇔ ≥
parmenides51 22
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
Συναλήθευση
1
1 1
0 1 30
30
0
x ή x
x ή x
x
¦
≤ ≥
¦
⇒ < ≤ ≥
´
¦
>
¹
................................................................................................................................................
14.
ln81 ln9
6 x x ≤ +
Περιορισμοί
Πρέπει 0 x >
Ανίσωση
( )
2 2
ln81 ln9 ln9 ln9 2ln9 ln9 ln9 ln9
6 6 6 6 x x x x x x x x ≤ + ⇔ ≤ + ⇔ ≤ + ⇔ ≤ +
Θέτω
ln9
x y =
| |
2 2 ln3
ln3 ln3
ln3 ln1 0
ln3
ln3
6 6 0 2, 3 2 3 2 3
2 , 0
ln ln3 ln3 ln ln3
3
y y y y y y x
x x
x x
x
πουισχυει διοτι
> =
≤ + ⇔ − − ≤ ⇔ ∈ − ⇔ − ≤ ≤ ⇔ − ≤ ≤
¦
− ≤ ≥
¦
⇒ ≤ ⇔ ⋅ ≤ ⇔
´
≤
¦
¹
ln3 ln
ln3
x ⋅ ln3
≤
ln3
ln 1
ln 1
x
x e e x e ⇔ ≤ ⇔ ≤ ⇔ ≤
Συναλήθευση
0
0
x e
x e
x
≤ ¦
⇒ < ≤
´
>
¹
...............................................................................................................................................
15.
4 2
5 6 0
9 3
x x
| | | |
− + ≤
| |
\ . \ .
Περιορισμοί
x R ∈ (οπότε δεν χρειάζεται συναλήθευση)
Ανίσωση
2 2
2
4 2 2 2 2 2
5 6 0 5 6 0 5 6 0
9 3 3 3 3 3
2 2
5 6 0
3 3
x
x x x x x
x x
(
| | | | | | | | | | | |
− + ≤ ⇔ − + ≤ ⇔ − + ≤
(
| | | | | |
\ . \ . \ . \ . \ . \ .
(
¸ ¸
(
| | | |
⇔ − + ≤
(
| |
\ . \ .
(
¸ ¸
Θέτω
2
3
x
y
| |
=
|
\ .
parmenides51 23
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
| |
2
2 2
5 6 0 2, 3 2 3 2 3 ln 2 ln ln3
3 3
2
ln 2 ln ln3
3
x x
y y y y
x
| | | |
− + ≤ ⇔ ∈ ⇔ ≤ ≤ ⇔ ≤ ≤ ⇔ ≤ ≤
| |
\ . \ .
| |
⇔ ≤ ≤
|
\ .
Κι επειδή
2 2
ln ln1 0 1
3 3
διοτι
| |
< = <
|
\ .
2
ln
3
ln 2
2
ln
3
x
| |
|
\ .
≥
| |
|
\ .
2
ln
3
| |
|
\ .
ln3 ln 2 ln3
2 2 2
ln ln ln
3 3 3
x ≥ ⇔ ≥ ≥
| | | | | |
| | |
\ . \ . \ .
................................................................................................................................................
16. log ln x x ≥
Περιορισμοί
Πρέπει
0
0
0
x
x
x
> ¦
⇒ >
´
>
¹
Ανίσωση
10
ln
log ln log ln ln
ln10
x
x x x x x ≥ ⇔ ≥ ⇔ ≥
Θέτω ln x y =
ln10 ln1 0
ln10
ln10
y
y
> =
≥ ⇔
ln10
y
( ) ln10 ln10 0 1 ln10 0 y y y y ≥ ⇔ − ≥ ⇔ − ≥
Κι επειδή 10 ln ln10 1 ln10 1 ln10 0 e e < ⇔ < ⇔ < ⇔ − <
ln 0
0 ln 0 1
x
y x e e x ≤ ⇔ ≤ ⇔ ≤ ⇔ ≤
Συναλήθευση
1
0 1
0
x
x
x
≤ ¦
⇒ < ≤
´
>
¹
................................................................................................................................................
17.
( )
( )
ln 1
2
ln 1
x
x
+
≥
−
Περιορισμοί
Πρέπει
1 0 1
1
1 0 1
x x
x
x x
+ > ⇔ > − ¦
⇒ >
´
− > ⇔ >
¹
Ανίσωση
( )
( )
( )
( )
( )
( )
( )
( )
ln 1 ln 1 ln 1 2ln 1
2
2 0 0
ln 1 ln 1 1 ln 1 ln 1
x x x x
x x x x
+ + + −
≥ ⇔ − ≥ ⇔ − ≥
− − − −
( ) ( )
( )
( ) ( )
( )
2
ln 1 2ln 1 ln 1 ln 1
0 0
ln 1 ln 1
x x x x
x x
+ − − + − −
⇔ ≥ ⇔ ≥
− −
parmenides51 24
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
( ) ( )
( )
2
ln 1 ln 2 1
0
ln 1
x x x
x
+ − − +
⇔ ≥
−
( ) ( ) ( ) ( )
2 2
ln 1 ln 2 1 0 ln 1 ln 2 1 1 x x x x x x x + − − + > ⇔ + > − + ⇔ +
2
2 1 x x > − +
2 2
2 0 3 0 0 3 x x x x x x ⇔ − − < ⇔ − < ⇔ < <
Ομοίως
( ) ( )
( ) ( )
2
2
ln 1 ln 2 1 0 0 3
ln 1 ln 2 1 0 0 3
x x x x ή x
x x x x ή x
+ − − + = ⇔ = =
+ − − + < ⇔ < >
( )
( ) ln 1 0
ln 1 0 1 1 2
x
x e e x x
−
− > ⇔ > ⇔ − > ⇔ >
Ομοίως
( )
( )
ln 1 0 2
ln 1 0 2
x x
x x
− = ⇔ =
− < ⇔ <
x −∞ -1 0 1 2 3 +∞
( ) ( )
2
ln 1 ln 2 1 x x x + − − +
+
+
-
( ) ln 1 x −
-
+ +
γινόμενο
-
+
-
( ) ( )
( )
2
ln 1 ln 2 1
ln 1
x x x
x
+ − − +
−
-
+
-
Άρα ( | 2, 3 x ∈
Συναλήθευση
( |
( |
2, 3
2, 3
1
x
x
x
¦ ∈
⇒ ∈
´
>
¹
................................................................................................................................................
18.
3
7 6 0
x x
e e − + ≥
Περιορισμοί
x R ∈ (οπότε δεν χρειάζεται συναλήθευση)
Ανίσωση
( )
3
3
7 6 0 7 6 0
x x x x
e e e e − + ≥ ⇔ − + ≥
Θέτω
x
e y =
( )( ) | | | )
3 2
7 6 0 6 1 0 3,1 2,
3 1 2
Horner
y y y y y y
y ή y
− + ≥ ⇔ + − − ≥ ⇔ ∈ − ∪ +∞
⇔ − ≤ ≤ ≥
parmenides51 25
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
3 ln 1
3
1
3 1 3 ln 1
x
y x e e e x e
e
−
− ≤ ≤ ⇔ − ≤ ≤ ⇔ ≤ ≤ ⇔ ≤ ≤
ln 2 2
2 ln 2
x
y x e e x e ≥ ⇔ ≥ ⇔ ≥ ⇔ ≥
................................................................................................................................................
19. ( ) ( )
ln 20 ln 2 0 x x + ⋅ + ≥
Περιορισμοί
Πρέπει
20 0 20
0
0
x x
x
x
+ > ⇔ > − ¦
⇒ >
´
>
¹
Ανίσωση
( )
( ) ln 20 0
ln 20 0 20 1 20 1 19
x
x e e x x x
+
+ > ⇔ > ⇔ + > ⇔ > − + ⇔ > −
Ομοίως
( )
( )
ln 20 0 19
ln 20 0 19
x x
x x
+ = ⇔ = −
+ < ⇔ < −
ln 2
2
1
ln 2 0 ln 2
x
x x e e x
e
−
+ > ⇔ > − ⇔ > ⇔ >
Ομοίως
2
2
1
ln 2 0
1
ln 2 0
x x
e
x x
e
+ = ⇔ =
+ < ⇔ <
x
−∞ -20 -19 0
2
e
−
+∞
( ) ln 20 x +
-
+ + +
ln 2 x +
-
+
γινόμενο
-
+
Άρα
2
1
, x
e
|
∈ +∞
|
¸ .
Συναλήθευση
2
2
1
,
1
,
0
x
x e
e
x
¦ |
∈ +∞
¦ | |
⇒ ∈ +∞
¸ . ´
|
¸ .
¦
>
¹
................................................................................................................................................
20.
( ) ( )
1 1
ln 2 ln 8 x x
≥
− −
Περιορισμοί
parmenides51 26
Άλγεβρα Β΄ Λυκείου Εκθετική - Λογαριθμική Συνάρτηση
Πρέπει
( )
( )
( )
( )
ln 2 0
ln 8 0
2 0 2
8 0 8
8 9
ln 2 0 2 1 3
ln 9 0 8 1 9
x
x
x x
x x
x
x e e x x
x e e x x
−
−
− > ⇔ > ¦
¦
− > ⇔ >
¦
⇒ < ≠
´
− ≠ ⇔ ≠ ⇔ − ≠ ⇔ ≠
¦
¦
− ≠ ⇔ ≠ ⇔ − ≠ ⇔ ≠
¹
Ανίσωση
( ) ( ) ( ) ( )
( )
( ) ( )
( )
( ) ( )
( ) ( )
( ) ( )
1 1 1 1
0
ln 2 ln 8 ln 2 ln 8
ln 8 ln 2 ln 8 ln 2
0 0
ln 2 ln 8 ln 2 ln 8 ln 2 ln 8
x x x x
x x x x
x x x x x x
≥ ⇔ − ≥
− − − −
− − − − −
⇔ − ≥ ⇔ ≥
− ⋅ − − ⋅ − − ⋅ −
( ) ( ) ( ) ( ) ln 8 ln 2 0 ln 8 ln 2 x x x x x ⇔ − − − > ⇔ − > − ⇔ 8 x − > 2 8 2,αδυνατη − ⇔ − > −
Ομοίως
( ) ( )
( ) ( )
ln 8 ln 2 0 8 2,
ln 8 ln 2 0 8 2,
x x
x x
αδυνατη
πουισχυει
− − − = ⇔ − = −
− − − < ⇔ − < −
( )
( ) ln 2 0
ln 2 0 2 1 3
x
x e e x x
−
− > ⇔ > ⇔ − > ⇔ >
Ομοίως
( )
( )
ln 2 0 3
ln 2 0 3
x x
x x
− = ⇔ =
− < ⇔ <
( )
( ) ln 8 0
ln 8 0 8 1 9
x
x e e x x
−
− > ⇔ > ⇔ − > ⇔ >
Ομοίως
( )
( )
ln 8 0 9
ln 8 0 9
x x
x x
− = ⇔ =
− < ⇔ <
x −∞ 2 3 8 9 +∞
( ) ( ) ln 8 ln 2 x x − − −
- -
( ) ln 8 x −
-
+
( ) ln 2 x −
-
+ + +
γινόμενο
+
-
( ) ( )
( ) ( )
ln 8 ln 2
ln 2 ln 8
x x
x x
− − −
− ⋅ −
+
-
Άρα ( ) 8, 9 x ∈
Συναλήθευση
( )
( )
8, 9
8, 9
8 9
x
x
x
¦ ∈
⇒ ∈
´
< ≠
¹
parmenides51 27
