ΤΑ ΥΒΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΠΙΣΗΜΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

Sections

ΑΘΗΝΑ 2007

(Ὅσα χρησιμοποιεῖ καὶ ἐγκρίνει
σήμερα ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος)

ΑΘΗΝΑ 2007

(Ὅσα χρησιμοποιεῖ καὶ ἐγκρίνει
σήμερα ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος)

Τίτλος:

«ΤΑ ΥΒΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΠΙΣΗΜΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟ∆ΟΞΙΑΣ.
– Ὅσα χρησιμοποιεῖ καὶ ἐγκρίνει σήμερα ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος».

Ἐπιλογή-Κατάταξη-Ἐπιμέλεια-Ἐξώφυλλο:

∆ημήτρης Ι. Λάμπρου

Ἔκδοση-Κεντρικὴ διάθεση:

Περιοδικὸ «∆ΑΥΛΟΣ», Κυδαθηναίων 29, 105 58 ΑΘΗΝΑ.

Τηλέφωνα: 2103223957, 2109841655 • Τηλομοιότυπος: 2103314997.

Ἠλεκτρονικὴ διεύθυνση: davlos@davlos.gr.

ISBN: 978-960-7473-01-1

Ἀφιερώνεται στοὺς ἐπώνυμους καὶ ἀνώνυμους

συνεργάτες μου, ποὺ συγκέντρωσαν, καθένας

στὸ μέτρο ποὺ τοῦ ἀναλογεῖ, παρουσίασαν καὶ

κατάγγειλαν πολλὰ ἀπὸ τὰ κείμενα ποὺ συμπερι-

ελήφθησαν στὸ βιβλίο αὐτὸ μὲ ἄρθρα τους στὸν

«∆αυλό» ἀπὸ τὸ 1982 ἕως τὸ 2007.

∆.Ι.Λ.

Ðåñéå÷üµåíá

ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9

1. ΠΑΛΑΙΑ ∆ΙΑΘΗΚΗ
α. Βιβλία Προφητῶν. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
β. Βιβλία Μακκαβαίων. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14

2. ΚΑΙΝΗ ∆ΙΑΘΗΚΗ

α. Εὐαγγέλια . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
β. Ἐπιστολὲς ἀποστόλου Παύλου. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
γ. «Πράξεις Ἀποστόλων» . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16

3. ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΑΤΕΡΩΝ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
α. Ἰωάννης Χρυσόστομος. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
β. Μέγας Βασίλειος. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22
γ. Μέγας Ἀθανάσιος . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
δ. Τατιανός. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
ε. Ἐφραὶμ ὁ Σύρος . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
στ. Θεόφιλος Ἀντιοχείας. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
ζ. Κλήμης ὁ Ἀλεξανδρεύς. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
η. Ἰουστῖνος ὁ φιλόσοφος καὶ μάρτυς . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32
θ. Ὠριγένης. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32
ι. Ἰωάννης ὁ ∆αμασκηνός. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32
ια. Κύριλλος Ἱεροσολύμων . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33
ιβ. Ἀναστάσιος ὁ Σιναΐτης . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33

4. ΣΥΝΑΞΑΡΙΑ - ΑΓΙΟΙ
α. Ἀπὸ τὰ Συναξάρια τῶν Ἁγίων. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34
β. Ὁ Συναξαριστὴς τοῦ ἁγίου Πορφυρίου. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
γ. Ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37

5. ΚΑΝΟΝΕΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΩΝ ΣΥΝΟ∆ΩΝ

Οἱ ἑπτὰ ἀναθεματισμοὶ κατὰ τοῦ Ἑλληνισμοῦ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38

6. «ΠΗ∆ΑΛΙΟΝ». . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41

7. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ
α. «Παρακλητική» ἢ «Ὀκτώηχος». . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .45

β. «Τριῴδιον». . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .48
γ. «Πεντηκοστάριον» . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49
δ. «Ὑμνολόγιον τὸ Χαρμόσυνον». . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49
ε. «Μηναῖα» . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .50

8. ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ (Τουρκοκρατία)
α. Πατριάρχη Γεωργίου Σχολαρίου . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .55
β. Γρηγόριος Ε΄ κατὰ τῶν Ἑλληνικῶν ὀνομάτων. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .55
γ. Κατὰ Εὐκλείδη: Ὁ ἀφορισμὸς τοῦ Ἀνθρακίτη . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .56

8. ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
α. Οἱ 4 πατριαρχικὲς ἐπιστολὲς κατὰ τῆς Ἐπανάστασης
τῶν νησιωτῶν τὸ 1770-1774 (Ὀρλωφικά) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57
β. Μητροπολίτης Ἰωαννίνων κατὰ κακούργων Σουλιωτῶν. . . . . . . . . . 61
γ. Ὁ ἀφορισμὸς τῶν Ἑλλήνων ἀρματολῶν τὸ 1805 . . . . . . . . . . . . . . . . 62
δ. Ὁ ἀφορισμὸς τῆς Μπουμπουλίνας. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .66
ε. Ὕβρεις Π.Π. Γερμανοῦ κατὰ ∆ικαίου-Παπαφλέσσα . . . . . . . . . . . . . . 67
στ. Ἅγιον Ὄρος κατὰ Ἐμμανουὴλ Παπᾶ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68
ζ. Οἱ τρεῖς ἀφορισμοὶ τοῦ Εἰκοσιένα ἀπὸ τὸν Γρηγόριο Ε΄ . . . . . . . . . . 68

1. Ὁ πρῶτος ἀφορισμός. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68

2. Ὁ δεύτερος ἀφορισμός. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72

3. Ὁ τρίτος ἀφορισμός . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77
η. Κείμενα τοῦ Εὐγενίου Β΄, διαδόχου τοῦ Γρηγορίου Ε΄. . . . . . . . . . . . . . .80

9. ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΡΟΣΦΑΤΩΣ ΑΓΙΟΠΟΙΗΘΕΝΤΩΝ
α. Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82
β. Ἁγίου Ἀθανασίου τοῦ Παρίου . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82
γ. Ἁγίου Νικοδήμου Ἁγιορείτου . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83

10. Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
α. Ἡ συγκρότηση «Εἰδικῆς Συνοδικῆς Ἐπιτροπῆς
κατὰ τῆς Ἀρχαιολατρίας». . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84
β. Ἡ νέα ἐπίσημη ἐπίθεση τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος . . . . . . . . . . . . 85
γ. Ὕβρεις τοῦ μητροπολίτη Αὐγουστίνου Καντιώτη . . . . . . . . . . . . . . . . . 87

ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ

Τὸ ἰδεολογικό πλαίσιο. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .90

ÁÍÔÉ ÐÑÏËÏÃÏÕ

ὸ παρὸν βιβλίο θὰ μποροῦσε ἴσως νὰ ἀποτελέσῃ κατὰ τὴ γνώμη
μου κομβικὸ σταθμὸ καὶ καταλύτη στὴν πορεία τῆς διαχρονικῆς
Ἑλληνικῆς Συνείδησης. Ἀποτελεῖται ἀποκλειστικὰ ἀπὸ ἕνα Ἀπάν-
θισμα ἐπίσημων κειμένων τοῦ Χριστιανισμοῦ γενικώτερα, δηλα-
δὴ τῆς Παλαιᾶς ∆ιαθήκης, τῆς Καινῆς ∆ιαθήκης καὶ ἔργων τῶν Πατέρων
τῆς Ἐκκλησίας· καὶ εἰδικώτερα τῆς Ὀρθοδοξίας, δηλαδὴ τῶν Κανόνων τῶν
Οἰκουμενικῶν Συνόδων, τῶν λειτουργικῶν της βιβλίων καὶ ἐπίσημων κει-
μένων τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καὶ Ἀρχιερέων της, Συναξαριστῶν
της καὶ Ἁγίων της, ποὺ γράφτηκαν ἐπὶ Βυζαντινοῦ Μεσαίωνα, ἐπὶ Τουρκο-
κρατίας, κατὰ καὶ μετὰ τὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821 καὶ ἐπὶ νεωτέρου Ἑλληνι-
κοῦ Κράτους καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ γράφωνται ἕως σήμερα. Τὰ κείμενα αὐ-
τὰ παρουσιάζονται συγκεντρωμένα γιὰ πρώτη φορὰ ἐδῶ ὄχι ὡς πλῆρες
corpus, ὁπωσδήποτε ὅμως ὡς ἕνα συστηματικὸ καὶ πολὺ ἀντιπροσωπευτι-
κὸ δειγματολόγιο.
Ἡ λέξη Ἀπάνθισμα χρησιμοποιεῖται βέβαια ἐδῶ συμβατικά· διότι στὴν
πραγματικότητα πρόκειται γιὰ συλλογὴ δηλητηριωδῶν «φυτῶν», γιὰ κα-
ταγραφὴ ἑνὸς ἀτελείωτου ὀχετοῦ ὕβρεων, συκοφαντιῶν, ἀπειλῶν, στρε-
βλώσεων, ἐπισήμων καταδικαστικῶν κειμένων κατάρας, ἀναθεματισμοῦ,
ἀφορισμοῦ καὶ ἀκρότατης ἀπαξίωσης ὅλων τῶν εἰδῶν, ποὺ ξεχειλίζουν
ἀπὸ μῖσος, ἄρνηση, ἀπέχθεια καὶ ὁλοκληρωτικὴ ἀπόρριψη παντὸς Ἑλληνι-
κοῦ, ὄχι μόνο τῆς ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Θρησκείας, ὅπως ἐπικαλοῦνται ὡς
δῆθεν ἄλλοθι οἱ σύγχρονοι Ἕλληνες ἀπολογητὲς τοῦ ἰδεολογήματος τοῦ
«Ἑλληνοχριστιανισμοῦ», ἀλλὰ τῶν ἴδιων τῶν Ἑλλήνων ὡς ἐθνικῆς ὀντότη-
τας, τῶν μεγάλων διανοητῶν-καλλιτεχνῶν-δημιουργῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Πο-
λιτισμοῦ, τῶν πολιτιστικῶν, καλλιτεχνικῶν καὶ ἐπιστημονικῶν δημιουργημά-
των τους, τῶν νεώτερων ἱστορικῶν ἀγώνων τους γιὰ τὴν ἐλευθερία καὶ
τὴν ἐθνική τους ἀνεξαρτησία – μὲ μία λέξη τοῦ Ἑλληνισμοῦ ὡς ἱστορικοῦ
φαινομένου, ὡς ἔθνους καὶ ὡς πολιτικῆς ὕπαρξης.
Τὰ καταγραφόμενα κείμενα στρέφονται κατὰ τῶν Ἑλλήνων ὀνομαστι-
κῶς· καὶ δὲν συμπεριλαμβάνονται στὴν παροῦσα συλλογὴ πλεῖστα ἄλλα,
στὰ ὁποῖα ὁ ἀνθελληνισμὸς εἶναι εὐκόλως ἐννοούμενος ἀλλὰ ὄχι ὀνο-
μαστικὸς (ἐκτὸς ἀπὸ λίγα, τῶν ὁποίων προηγεῖται ἄλλο ἀπόσπασμα ποὺ
ρητῶς τοὺς κατονομάζει), ὅπως π.χ. ὅσα ἀναφέρονται στὶς ἔννοιες «ἐθνι-
κός», «εἴδωλα», «μωρία», «πλάνη», «μανία», «φιλοσοφία», «σοφία» κ.ἄ. –
ἔννοιες οἱ ὁποῖες προδήλως ὑπονοοῦν πάντοτε τοὺς Ἕλληνες, δεδομένου

ὅ τι οἱ Ἕλ λη νες εἶ ναι τὸἔ θνος-στόχος, ἐ ναν τί οντοῦ ὁ ποί ου ὁΧρι στι α νι-
σμὸς ἐ στρά φη,πο λέ μη σεκαὶ δι έ πρα ξε τὸἱ στο ρι κὸἔγ κλη μα τῆς ἐ ξα φά νι-
σής του γιὰ 16 αἰῶνες ἀ πὸ τὸ ἱ στο ρι κὸ προ σκή νιο. Πολλὰ ἐξ αὐ τῶν ἀ πο-
δί δον ται στὴ ∆η μο τι κή, ἐ κτὸς τῶνλει τουρ γι κῶνκει μέ νωνκαὶ ἄλ λωνποὺ
εἶχανγραφῆ σὲσχε τι κὰπρο σι τὴ γλῶσ σα (Κα θα ρεύ ου σα), κα θὼς καὶ κει-
μέ νωνμὲἰ δι αί τε ρη ἐ πι ση μό τη τα (ὅ πως π.χ. οἱ ἀ να θε μα τι σμοὶ τοῦ Ἑλ λη νι-
κοῦ Ἔ θνους), τὰ ὁ ποῖ α δη μοσι εύ ο με στὴ γλῶσ σα τοῦ πρω το τύ που τους.
∆ὲνσυμ πε ρι λαμ βά νον ται ἐ πί σης πλεῖ στα κρα τι κὰ κεί με να τῆς Βυ ζαν τι νῆς
Αὐ το κρα το ρί ας (νό μοι, κώ δι κες, δι α τάγ μα τα, ἀποφάσεις καὶ δι α τα γὲς πο λι-
τι κῶνκαὶ στρα τι ω τι κῶνἡ γε τῶνκ.λπ.), τὰ ὁ ποῖ α ἐ πί σης βρί θουνἀ πὸρητῶς
ἀν θελ λη νι κὰστοι χεῖ α.

* * *
ὸ φαινόμενο τοῦ χριστιανικοῦ ἀνθελληνισμοῦ ἐμφανίστηκε
πρὶν ἀπὸ περισσότερους τῶν 20 αἰώνων καὶ παραμένει ζωντανὸ
καὶ διαχρονικὸ σ’ ὅλες τὶς μετέπειτα ἐποχές, διατηρῶντας τὴν
ἰσχὺ καὶ τὴν ἔντασή του ἀκέραιες ἕως σήμερα. ∆ι ό τι καὶ σή με-
ρα ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλά δος ὄ χι μό νο δὲν ἔ χει ἀ πο κη ρύ ξει κα νέ να ἀ πὸ τὰ
κείμενα αὐτά, ἀλ λὰ καὶ τὰ χρη σι μο ποι εῖ καὶ στὴν ∆ογ μα τι κή της, καὶ στὴν
Κα τή χη σή της, καὶ στὴ Λει τουρ γι κή της· πλεῖστα ἐξ αὐτῶν ἀ πο τε λοῦν ἐν χρή-
σει ψαλ μούς, ἀ να γνώ σεις, ὕ μνους, τροπάρια, ᾠδὲς κ.λπ., ποὺ ψάλ λον ται
καὶ δι α βά ζον ται κα θ’ ὅ λη τὴ διά ρκεια τοῦ ἔ τους στὶς ἐκ κλη σί ες καὶ στὰ
μο να στή ριατῆς Ἑλ λά δας εἰς ἐ πή κο οντῶνἐκκλησιαζόμενωνἙλλήνων, ἀλ-
λὰ καὶ χρη σι μο ποι οῦν ται στὰ κη ρύγ μα τα τῶν Ἑλλήνων κλη ρι κῶν καὶ ἱ ε-
ρο κη ρύ κων, ὅ πως καὶ τῶν σύγ χρο νων «ἑλληνορθόδοξων» ἀ πο λο γη τῶν
στὴνπο λε μι κή τους κα τὰτοῦ Ἑλ λη νι κοῦ Πο λι τι σμοῦ. Τὰ λει τουρ γι κὰ βι βλί α
τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ποὺ γέ μουν τέ τοι ων κει μέ νων, οἱ ἱ ε ρεῖς εἶ ναι
κανονικά διατεταγμένοι καὶ νομικὰ ὑ πο χρε ω μέ νοι νὰ τὰ χρη σι μο ποι οῦν
στὶς ἱ ε ρο πρα ξί ες τους.

* * *
ολ λὲς σκέ ψεις, κρί σεις, συμ πε ρά σμα τα, σχόλια καὶ ἱ στο ρι κὲς ἀ ξι-
ο λο γή σεις θὰ μπο ροῦ σαννὰ δι α τυ πω θοῦνγιὰ τὸἈ πάν θι σμα
αὐ τό, ἀλ λὰ θὰ προ τι μή σου με νὰ πε ρι ο ρι σθοῦ με ἐ δῶ σὲ δύο μό-
νο πα ρα τη ρή σεις,ποὺ κα τ’ ἀ πό λυ τη λο γι κὴ ἀ ναγ και ό τη τα προ-
κύ πτουνἀ πὸτὰ κεί με να αὐ τὰ –πα ρα τη ρή σεις ποὺ φρο νοῦ με ὅ τι ἀ φή νουν
ἄ ναυ δοεἰ δι κὰτὸνση με ρι νὸ Ἕλ λη να:
Τὴνπο λε μι κὴ τοῦ Χρι στι α νι σμοῦ κα τὰ τοῦ Ἑλ λη νι σμοῦ, τὴν ἀ δι ά λει πτα
συ νε χι ζό με νη ὣς σή με ρα,καμ μί α ἱ στο ρι κὴ ἀλ λα γή, πολι τισμικὴ ἐ ξέ λι-

ξη ἢ πολιτικὴ πρό ο δος δὲν στά θη καν ἱ κα νὲς νὰ τὴν ἀμ βλύ νουν, νὰ τὴν
με τριά σουν,νὰτὴνστα μα τή σουν. Ἡ μό νη ἑρ μη νεί α ποὺ μπο ρεῖ νὰ δο-
θῇ στὸ πα ρά δο ξο καὶ μο να δι κὸ αὐ τὸ φαι νό με νο στὴν ἱ στο ρί α τῆς ἐ ξέ λι-
ξης τῆς ἀν θρω πό τη τας εἶ ναι προ φα νής: Ὁ Ἑλ λη νι σμός, δη λα δὴ ὁτρό-
πος σκέ ψης καὶ ζω ῆς ποὺ δι α μόρ φω σαν οἱ προχριστιανικοὶ Ἕλ λη νες,
ὑπῆρξετὸμο να δι κὸἐμ πό διογιὰ τὴνἐ πι βο λὴ τοῦ ἀ σι α τι κοῦ δογ μα τι-
σμοῦ ἀ πὸτὴνἐμ φά νι σή του καὶ στοὺς πρώ τους αἰ ῶ νες τῆς ἐ πι κρά τη-
σής του, καὶ ἀ πο τε λεῖ καὶ σή με ρα τὸν μο να δι κὸ «κίν δυ νο», πού, ἂν στα-
μα τή σῃ ὁδι ωγ μὸς καὶ ἡ ἀ πα ξί ω σή του, μπο ρεῖ νὰ ἀ να συγ κρο τη θῇ καὶ
νὰκλο νί σῃ καὶ κα ταρ γή σῃ τὴνἰδεο λογικὴ κυ ρι αρ χί α του· ἑ πο μέ νως ἡ
ἐ πα γρύ πνη ση καὶ ἡ συ νε χὴς πο λε μι κὴ τοῦ Χρι στι α νι σμοῦ κα τὰ τοῦ Ἑλ-
λη νι σμοῦ ἀ πο τε λοῦνζω τι κῆς ση μα σί ας πο λι τι κὴ τοῦ πρώ του, ἀ πὸτὴν
ἐ πι τυ χί α τῆς ὁ ποί ας ἐ ξαρ τᾶ ται ἡ ἱ στο ρι κή του ἐ πι βί ω ση.
Ἡ ἐ πί ση μη ὀ νο μα στι κὴ ἐ πί θε ση κα τὰτῶν Ἑλ λή νων ἀ πὸ Ἕλ λη νες κλη ρι-
κοὺς στὶς ἐκ κλη σί ες τῆς Ἑλ λά δος ἀ πο τε λεῖ μί α πραγ μα τι κό τη τα ἐπίσης
πρω το φα νῆ στὰ ἱ στο ρι κὰ χρο νι κά, πού, ἂν δὲν ἦ ταν γνωστὴ τοῖς πᾶσι,
προ φα νὴς καὶ αὐ τα πό δει κτη, θὰ μπο ροῦ σε νὰ θε ω ρη θῇ ὅ τι ἀ νή κει στὴ
σφαῖ ρατῆς φαν τα σίας. Ὅ μως μὲ δια ρκῆ καὶ ἀ πε ρι ο ρί στως ἰ σχύ ου σα
ἐν το λὴ τῆς Ἐκ κλη σί ας τῆς Ἑλ λά δος ὅ λοι οἱ Ἕλ λη νες κλη ρι κοὶ ἐ ξα πο λύ-
ουν σχεδὸν κα θη με ρι νὰ τὴν ἐ πί θε ση αὐ τὴ καὶ ὅ λοι οἱ Ἕλ λη νες πι στοὶ
τὴνὑ φί σταν ται ἐ πὶ αἰ ῶ νες, χω ρὶς πο τὲ κά ποι ος νὰ ἀν τι δρά σῃ στὸπα-
ρα μι κρό.

* * *

ῶς νὰσχο λιά σω τὸκα τα πλη κτι κὸαὐ τὸφαι νό με νο, ποὺ προ φα-
νῶς δὲν εἶ ναι ἁ πλῶς μιὰ κατάσταση «ἐ θνι κῆς ἀ φα σί ας», ἕ να
«ἱ στο ρι κὸ κῶ μα», ὅ πως εἶ ναι σί γου ρα σὲ ὁ μα δι κό-πο λι τι κὸ ἐ πί πε-
δο, ἀλ λὰ εἶ ναι ἐπίσης καὶ ἕ νας κατ’ ἐξακο λούθηση ψυχο λο γικὸς
βιασμὸς ἀλλὰ καὶ ἕνας κατὰ συρροὴνμα ζο χι σμὸς σὲ ἀ το μι κό-ὑ πο κει με-
νι κὸ ἐ πί πε δο; Τὸ συ ναί σθη μα τῆς ἀμηχανίας γιὰ τὸν ἑ αυ τό μου δὲν μοῦ
ἐ πι τρέ πει τί πο τε ἄλ λο ἀ πὸ τὸ νὰ βι ώ σω ἀ φ’ ἑ νὸς μιὰ θλί ψη γιὰ τὴν ἔ σχα-
τη κα τάν τια τοῦ ἱστο ρι κώ τε ρου ἔ θνους τῆς Γῆς, τοῦ ἔθνους ποὺ δη μι ούρ γη-
σετὸνπα ναν θρώ πι νοπο λι τι σμὸκαὶ νὰ δι α γνώ σω ἀ φ’ ἑ τέ ρου τὴνβα θύ τε-
ρη,τὴνἀ θέ α τη,ἀλ λὰ βέβαιη αἰ τί α, τὴνπα λαι ὰ καὶ σύγ χρο νη, ποὺ ὡδή γη σε
κάποτε καὶ δι α τη ρεῖ στα θε ρὰ ἔκτοτε τὸν Ἑλ λη νι σμὸ στὸ ἐθνικό, ψυχολογικὸ
καὶ ἠθικὸ χά λι ποὺ βρί σκε ται σή με ρα.

(Ἰανουάριος 2007)

∆ημήτρης Ι. Λάμπρου

1. ÐÁËÁÉÁ ÄÉÁÈÇÊÇ