π™∆Oƒπ∞ ∆∏™ ∞ƒÃ∞π∞™ ∂§§∏¡π∫∏™ °ƒ∞ªª∞∆∂π∞™

TETAPTH ¶EPIO¢O™: PøMA´KH
(Afi ÙÔ 31 .X., ·Ú¯¤˜ Ù˘ PˆÌ·˚΋˜ A˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜, ¤ˆ˜ ÙÔ 330 Ì.X., ›‰Ú˘ÛË Ù˘ B˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ A˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜)

H ÂÚ›Ô‰Ô˜ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ÚˆÌ·˚΋, ÁÈ·Ù› ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ¿ Ù˘ Ë PÒÌË Â›Ó·È Ë Î˘Ú›·Ú¯Ë ‰‡Ó·ÌË ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ. H ڈ̷˚΋ ÂÔ¯‹ Â›Ó·È ÂÔ¯‹ Ù˘ Â˙ÔÁÚ·Ê›·˜ (ÈÛÙÔÚ›·˜, ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜, ÚËÙÔÚÈ΋˜), ÂÓÒ Ë Ô›ËÛË ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ Ó· ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÂÈ Î¿ÙÈ ÙÔ ·ÍÈfiÏÔÁÔ. H ÂÏÏËÓÈ΋ ·È‰Â›· ΢Úȷگ› ÛÙÔ ÚˆÌ·˚Îfi ÎfiÛÌÔ. OÈ Û˘ÁÁÚ·Ê›˜ Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi ÔÏϤ˜ ¯ÒÚ˜ ÙÔ˘ ÂÎڈ̷˚Ṳ̂ÓÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘ (MÈÎÚ¿ AÛ›·, ™˘Ú›·, A›Á˘ÙÔ, ™ÈÎÂÏ›·) Î·È Ï›ÁÔÈ ·fi ÙËÓ Î˘Ú›ˆ˜ EÏÏ¿‰·. °ÏÒÛÛ· fiÏˆÓ Â›Ó·È Ë ÎÔÈÓ‹ Î·È Ë ·ÙÙÈΛ˙Ô˘Û·, Ì›ÌËÛË Ù˘ ·ÙÙÈ΋˜ ‰È·Ï¤ÎÙÔ˘, ˆ˜ ÚfiÙ˘˘ ÁÏÒÛÛ·˜.

A. I™TOPIA
™ÙËÓ ·Ú¯‹ Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘ (100 .X.-100 Ì.X.), ‰‡Ô ÈÛÙÔÚÈÎÔ› Û˘ÁÁÚ·Ê›˜, Ô˘ ¤˙ËÛ·Ó ÛÙË ƒÒÌË, Û˘Ó¯›˙Ô˘Ó ÙË ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ· ÙÔ˘ ¶ÔÏ˘‚›Ô˘: Ô ¢ÈÔÓ‡ÛÈÔ˜ AÏÈηÚÓ·ÛÛ‡˜ (‰Â‡ÙÂÚÔ ÌÈÛfi ÙÔ˘ 1Ô˘ ·È. .X.), Ô ÔÔ›Ô˜ ¤ÁÚ·„ Û 20 ‚È‚Ï›· (ÛÒ˙ÔÓÙ·È 11) ÙË ^PˆÌ·˚Îc AÚ¯·ÈÔ\ ÏÔÁ›·, ·fi ÙȘ ·Ú¯¤˜ Ù˘ PÒÌ˘ ¤ˆ˜ ÙÔÓ Aã K·Ú¯Ë‰ÔÓÈ·Îfi fiÏÂÌÔ, Î·È Ô ™ÙÚ¿‚ˆÓ (‚Ï. ϤÍË, ÛÂÏ. 177), Ô ÔÔ›Ô˜ ¤ÁÚ·„ ^IÛÙÔÚÈÎa ^YÔÌÓ‹Ì·Ù·, Û 43 ‚È‚Ï›·, Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ¯·ı›. •Â¯ˆÚÈÛÙ‹ ı¤ÛË fï˜ η٤¯ÂÈ Ô ¶ÏÔ‡Ù·Ú¯Ô˜.

1. ¶ÏÔ‡Ù·Ú¯Ô˜ (ÂÚ›Ô˘ 50-120 Ì.X.)
O ¶ÏÔ‡Ù·Ú¯Ô˜, ·fi ÙË X·ÈÚÒÓÂÈ· Ù˘ BÔȈٛ·˜, Â›Ó·È ÌÈ· ÌÔÓ·‰È΋ ÌÔÚÊ‹ ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ÎfiÛÌÔ˘. ™Ô‡‰·Û ÛÙËÓ Aı‹Ó·, ¿ÛÎËÛ ÙÔ ÈÂÚ·ÙÈÎfi ÏÂÈÙÔ‡ÚÁËÌ· ÛÙÔ˘˜ ¢ÂÏÊÔ‡˜, Ù·Í›‰Â„ ÛÙËÓ AÏÂÍ¿Ó‰ÚÂÈ· Î·È ¤ÌÂÈÓ Ôχ ηÈÚfi ÛÙË PÒÌË, fiÔ˘ ¤Ï·‚ ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ ÙÔ˘ PˆÌ·›Ô˘ ÔÏ›ÙËØ Â¤ÛÙÚ„ ÛÙË ÁÂÓ¤ÙÂÈÚ¿ ÙÔ˘, fiÔ˘ ·Ú¤ÌÂÈÓ ̤¯ÚÈ ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘, ˙ÒÓÙ·˜ ‹ÚÂÌË ÔÈÎÔÁÂÓÂȷ΋ ˙ˆ‹. ∏ ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘ ¶ÏÔ˘Ù¿Ú¯Ô˘ (120 ÂÚ›Ô˘ ¤ÚÁ·), ηÚfi˜ Ù˘ Â˘Ú˘Ì¿ıÂÈ·˜ Î·È Ù˘ ·È‰Â›·˜ ÙÔ˘, ¯ˆÚ›˙ÂÙ·È Û ‰‡Ô ̤ÚË: ñ B›ÔÈ ¶·Ú¿ÏÏËÏÔÈ ¶ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ˙‡ÁË ·Ú¿ÏÏËÏˆÓ ‚ÈÔÁÚ·ÊÈÒÓ, ÌÂ Û˘ÁÎÚÈÙÈΤ˜ ÂÎÙÈÌ‹ÛÂȘ ÚÔÛˆÈÎÔًوÓ, ÂÓfi˜ ŒÏÏËÓ· Î·È ÂÓfi˜ PˆÌ·›Ô˘, ·ÓÙ›ÛÙÔȯ·. M¤ÏËÌ· ÙÔ˘ Û˘ÁÁڷʤ· Â›Ó·È Ë ·Ó¿Ï˘ÛË ¯·Ú·ÎÙ‹ÚˆÓ Î·È ˆ˜ ̤ÛÔ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ› ÙÔ ·Ó¤Î‰ÔÙÔ ‹ ÙÔ ·fiÊıÂÁÌ· (= ÁÓˆÌÈÎfi). ™ÙÔ˘˜ B›Ô˘˜ ÔÊ›ÏÂÙ·È Ë ‰ËÌÔÙÈÎfiÙËÙ· ÙÔ˘ ¶ÏÔ˘Ù¿Ú¯Ô˘ Î·È Ë Â›‰Ú·Û‹ ÙÔ˘ ηٿ ÙËÓ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·, ÙËÓ AÓ·Á¤ÓÓËÛË Î·È ÙË Á·ÏÏÈ΋ ÎÏ·ÛÈ΋ ÂÔ¯‹ (MÔÓÙ·›ÓÈÔ˜, MÔÓÙÂÛÎȤ,

174 

ƒøª∞´∫∏ ¶EPIO¢O™

PÔ˘ÛÛfi Î.¿.). O ™·›ÍËÚ Û ÙÚÂȘ ÙÚ·Áˆ‰›Â˜ ÙÔ˘ (IÔ‡ÏÈÔ˜ K·›Û·Ú, KÔÚÈÔÏ·Ófi˜, AÓÙÒÓÈÔ˜ Î·È KÏÂÔ¿ÙÚ·) ·ÓÙÏ› ÙÔ ı¤Ì· ÙÔ˘ ·fi ÙÔÓ ¶ÏÔ‡Ù·Ú¯Ô.

BIOI ¶APA§§H§OI

I. £ËÛ‡˜ – PˆÌ‡ÏÔ˜ ™fiÏˆÓ – ¶ÔÏÈÎfiÏ·˜ £ÂÌÈÛÙÔÎÏ‹˜ – K¿ÌÈÏÏÔ˜ AÚÈÛÙ›‰Ë˜ – K¿ÙˆÓ (ÚÂÛ‚‡ÙÂÚÔ˜) K›ÌˆÓ – §Ô‡ÎÔ˘ÏÏÔ˜ (§Â‡ÎÔÏÏÔ˜) ¶ÂÚÈÎÏ‹˜ – º¿‚ÈÔ˜ M¿ÍÈÌÔ˜ NÈΛ·˜ – KÚ¿ÛÔ˜ AÏÎÈ‚È¿‰Ë˜ – KÔÚÈÔÏ·Ófi˜ ¢ËÌÔÛı¤Ó˘ – KÈÎ¤ÚˆÓ II. ºˆÎ›ˆÓ – K¿ÙˆÓ (Ô ÓÂÒÙÂÚÔ˜) ¢›ˆÓ – BÚÔ‡ÙÔ˜ TÈÌÔϤˆÓ – AÈÌ›ÏÈÔ˜ ¶·‡ÏÔ˜ E˘Ì¤Ó˘ – ™ÂÚÙÒÚÈÔ˜ ºÈÏÔÔ›ÌËÓ – ºÏ·Ì›ÓÈÔ˜ ¶ÂÏÔ›‰·˜ – M¿ÚÎÂÏÏÔ˜ AϤͷӉÚÔ˜ – K·›Û·Ú

III. ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ (Ô ÔÏÈÔÚÎËÙ‹˜) – AÓÙÒÓÈÔ˜ ¶‡ÚÚÔ˜ – M¿ÚÈÔ˜ ÕÁȘ Î·È KÏÂÔ̤Ó˘ – TÈ‚¤ÚÈÔ˜ Î·È °¿ÈÔ˜ °Ú¿Î¯Ô˜ §˘ÎÔ‡ÚÁÔ˜ – NÔ(˘)Ì¿˜ AÁËۛϷԘ – ¶ÔÌ‹ÈÔ˜ ÕÚ·ÙÔ˜ AÚٷͤÚ͢ °¿Ï‚·˜ ŸıˆÓ

Œ¯Ô˘Ó ‰È·Ûˆı› 21 ˙‡ÁË ‚ÈÔÁÚ·ÊÈÒÓ, ·fi Ù· ÔÔ›· ÙÔ ¤Ó· Â›Ó·È ‰ÈÏfi, Î·È Ù¤ÛÛÂÚȘ ÌÂÌÔӈ̤Ó˜, Û‡ÓÔÏÔ 48.

¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ Ô ÔÏÈÔÚÎËÙ‹˜. ¡ÔÌÈÛÌ·ÙÈ΋ ™˘ÏÏÔÁ‹ ∂ıÓÈÎÔ‡ ∞Ú¯·ÈÔÏÔÁÈÎÔ‡ ªÔ˘Û›Ԣ

ñ \HıÈÎa ¶ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó 78 Ú·ÁÌ·Ù›˜ Ì ÔÈΛÏÔ ÂÚȯfiÌÂÓÔ, Ì ËıÈο, ÔÏÈÙÈο, ÊÈÏÔÛÔÊÈο Î·È ÂÈÛÙËÌÔÓÈο ı¤Ì·Ù·: ¶ÂÚd Ùɘ äıÈÎɘ àÚÂÙɘ, ¶ÂÚd ·›‰ˆÓ àÁˆÁɘ, ¶ÂÚd Âéı˘Ì›·˜, ¶ÂÚd ÌÔ˘ÛÈÎɘ, ¶ÂÚd ÊÈÏ·‰ÂÏÊ›·˜ Î.¿., fiˆ˜ «‰ÂÏÊÈΤ˜» Ú·ÁÌ·Ù›˜, Á·ÌÈο Î·È ÔÏÈÙÈο ·Ú·ÁÁ¤ÏÌ·Ù·, Û˘ÌÔÛȷο, ·Ú·Ì˘ıËÙÈÎÔ› ÏfiÁÔÈ Î.¿. H ÌÔÚÊ‹ ÙÔ˘˜ Â›Ó·È Û˘¯Ó¿ ‰È·ÏÔÁÈ΋ ‹ ‰ÔÎÈÌȷ΋ Î·È Ù· ·ÓÂΉÔÙÔÏÔÁÈο ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· ÔÏ˘¿ÚÈıÌ·. O ¶ÏÔ‡Ù·Ú¯Ô˜ ÂËÚ¿˙ÂÙ·È ·fi ÙÔÓ Ï·ÙˆÓÈÛÌfi, ÙÔÓ ÂÈÎÔ˘ÚÈÛÌfi Î·È ÙÔ ÛÙˆÈÎÈÛÌfi, ·ÏÏ¿ Ô‰ËÁÂ›Ù·È Û ÌÈ· ËıÈ΋ ËÈfiÙÂÚË Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·ÓıÚÒÈÓË. H ›ÛÙË ÛÙËÓ ·ı·Ó·Û›· Ù˘ „˘¯‹˜ Î·È ÙË ı›· ÚfiÓÔÈ· ÁÈ· Ù· ·ÓıÚÒÈÓ· ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÙȘ ‚·ÛÈΤ˜ ÊÈÏÔÛÔÊÈΤ˜ ·ÓÙÈÏ‹„ÂȘ ÙÔ˘. H ÁÏÒÛÛ· ÙÔ˘ Â›Ó·È Ë ·ÙÙÈ΋, ·ÏÏ¿ Ì ÔÏÏ¿ ÛÙÔȯ›· ·fi ÙËÓ ÎÔÈÓ‹. TÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ¶ÏÔ‡Ù·Ú¯Ô˘ ¿ÛÎËÛ ÌÂÁ¿ÏË Â›‰Ú·ÛË ÛÙËÓ Â˘Úˆ·˚΋ ‰È·ÓfiËÛË (PÔ˘ÛÛfi, °Î·›ÙÂ, ™·›ÍËÚ, ™›ÏÏÂÚ Î.¿.), ÛÙË ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ÁÚ·ÌÌ·Ù›· Î·È ÛÙËÓ ÂÈÛÙ‹ÌË Ù˘ ·È‰·ÁˆÁÈ΋˜. ™ÙÔ ÓÂÔÂÏÏËÓÈÎfi ¯ÒÚÔ, Ô A‰·Ì¿ÓÙÈÔ˜ KÔÚ·‹˜ (1748-1833) ˘‹ÚÍ ·fi ÙÔ˘˜ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˘˜ ÌÂÏÂÙËÙ¤˜ Î·È ÂΉfiÙ˜ ÙÔ˘.
E›‰Ú·ÛË

175 

π™∆Oƒπ∞ ∆∏™ ∞ƒÃ∞π∞™ ∂§§∏¡π∫∏™ °ƒ∞ªª∞∆∂π∞™

2. AÚÚÈ·Ófi˜ (90-175 Ì.X.)
O ºÏ¿‚ÈÔ˜ AÚÚÈ·Ófi˜, ·fi ÙË NÈÎÔÌ‹‰ÂÈ· Ù˘ BÈı˘Ó›·˜ ·Ó‹ÎÂÈ ÛÙÔ 2Ô ·È. Ì.X.. M ÊÈÏÔÛÔÊÈ΋ ·È‰Â›· ÛÙËÓ Aı‹Ó· Î·È ÛÙË NÈÎfiÔÏË Ù˘ H›ÚÔ˘ (˘‹ÚÍ ̷ıËÙ‹˜ ÙÔ˘ ÛÙˆÈÎÔ‡ E›ÎÙËÙÔ˘), ÛÙÚ·ÙȈÙÈ΋ Î·È ÔÏÈÙÈ΋ ‰Ú¿ÛË (‰È·Ù¤ÏÂÛ ¿Ú¯ˆÓ, ‡·ÙÔ˜, ·Óı‡·ÙÔ˜, ÙÔ¿Ú¯Ë˜ K··‰ÔΛ·˜), ÔÈΛԘ Î·È Ê›ÏÔ˜ ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ÊÈϤÏÏËÓ· A‰ÚÈ·ÓÔ‡ (117-138 Ì.X.), ÙÈÌ‹ıËΠÛÙËÓ Aı‹Ó· ˆ˜ «˘·ÙÈÎfi˜ ÊÈÏfiÛÔÊÔ˜» Î·È Ú‡Ù·ÓȘ Ù˘ ¶·Ó‰ÈÔÓ›‰Ô˜ Ê˘Ï‹˜ Î·È ·¤ÎÙËÛ ٷ ‰ÈηÈÒÌ·Ù· ÙÔ˘ PˆÌ·›Ô˘ ÔÏ›ÙË. Y‹ÚÍÂ Û˘ÁÁڷʤ·˜ ÔÏ˘ÁÚ·ÊfiÙ·ÙÔ˜. ŒÁÚ·„ ¤ÚÁ· ·) ÊÈÏÔÛÔÊÈο: \EÈÎÙ‹ÙÔ˘ ‰È·ÙÚÈ‚·›, Û 8 ‚È‚Ï›·, Î·È \EÁ¯ÂÈÚ›‰ÈÔÓ, Û‡ÓÔ„Ë ‰È‰·Ûηϛ·˜ ÙÔ˘ ∂›ÎÙËÙÔ˘, ‚) ÈÛÙÔÚÈο: AÏÂÍ¿Ó‰ÚÔ˘ AÓ¿‚·ÛȘ, MÂÙ\ AϤͷӉÚÔÓ, \IÓ‰È΋ (Û ȈÓÈ΋ ÁÏÒÛÛ·, ηٿ Ì›ÌËÛË ÙÔ˘ HÚfi\ \ \ ‰ÔÙÔ˘), Á) ÛÙÚ·ÙȈÙÈο: T¤¯ÓË Ù·ÎÙÈ΋, òEÎÙ·ÍȘ ηْ AÏ·ÓáÓ (= ‰È¿Ù·ÍË ÙÔ˘ ڈ̷˚ÎÔ‡ \ ÛÙÚ·ÙÔ‡ ÛÙËÓ ÂÎÛÙÚ·Ù›· ηٿ ÙÔ˘ Û΢ıÈÎÔ‡ Ï·Ô‡), ¶ÂÚ›ÏÔ˘˜ ∂˘Í›ÓÔ˘ ¶fiÓÙÔ˘, ‰) ÁˆÁÚ·ÊÈο: BÈı˘Óȷο, ¶·ÚıÈο. √ K˘ÓËÁÂÙÈÎfi˜ Û˘ÌÏËÚÒÓÂÈ ÙÔÓ ÔÌÒÓ˘ÌÔ ÙÔ˘ •ÂÓÔÊÒÓÙ·. O AÚÚÈ·Ófi˜ ¤ÌÂÈÓ ΢ڛˆ˜ ‰È¿ÛËÌÔ˜ ÁÈ· ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ AÏÂÍ¿Ó\ ‰ÚÔ˘ AÓ¿‚·ÛȘ, Ô˘ ÛÙÔÓ Ù›ÙÏÔ Î·È ÙË ‰ÔÌ‹ ı˘Ì›˙ÂÈ ÙËÓ AÓ¿\ ‚·ÛË ÙÔ˘ •ÂÓÔÊÒÓÙ·Ø Â›Ó·È ·ÊÈÂڈ̤ÓÔ ÛÙË ÌÂÁ·ÏÂÈÒ‰Ë ÂÎÛÙÚ·Ù›· ÙÔ˘ AϤͷӉÚÔ˘, ·fi ÙËÓ ·Ú¯‹ ¤ˆ˜ ÙËÓ Ë̤ڷ ÙÔ˘ ı·Ó¿ÙÔ˘ ÙÔ˘, Î·È ·ÔÙÂÏ› ·ÓËÁ˘ÚÈÎfi ÁÈ· ÙÔ ÛÙÚ·ÙËÏ¿ÙË. TÔ ¤ÚÁÔ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ÂÊÙ¿ ‚È‚Ï›· Î·È ¤¯ÂÈ ÙËÓ ·ÎfiÏÔ˘ıË ‰ÔÌ‹:
A ÏÂÍ¿Ó‰ÚÔ˘ AÓ¿‚·ÛȘ \ \

A’ ‚È‚Ï›Ô: AÚ¯‹ ‚·ÛÈÏ›·˜ MÂÁ¿ÏÔ˘ AÏÂÍ¿Ó‰ÚÔ˘. K·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ Ù˘ £‹‚·˜. EÎÛÙÚ·Ù›· ÛÙË MÈÎÚ¿ AÛ›·. M¿¯Ë ÛÙÔÓ ÔÙ·Ìfi °Ú·ÓÈÎfi (334 .X.). B’ ‚È‚Ï›Ô: K·Ù¿ÎÙËÛË Ù˘ MÈÎÚ¿˜ AÛ›·˜. M¿¯Ë Ù˘ IÛÛÔ‡ (333 .X.). °’ ‚È‚Ï›Ô: K·Ù¿ÎÙËÛË Ù˘ AÈÁ‡ÙÔ˘ – ÿ‰Ú˘ÛË AÏÂÍ·Ó‰Ú›·˜. K·Ù¿ÎÙËÛË Ù˘ MÂÛÔÔÙ·Ì›·˜. M¿¯Ë ÛÙ· °·˘Á¿ÌËÏ· (331 .X.). ¢’ ‚È‚Ï›Ô: K·Ù¿ÎÙËÛË Ù˘ ™ÔÁ‰È·Ó‹˜. YÔÙ·Á‹ Ù˘ ™Î˘ı›·˜. E’ ‚È‚Ï›Ô: ¢È¿‚·ÛË IÓ‰Ô‡ ÔÙ·ÌÔ‡. AϤͷӉÚÔ˜ Î·È ¶ÒÚÔ˜. ÕÊÈÍË ÛÙÔÓ Y‰¿ÛË ÔÙ·Ìfi. ™Ù’ ‚È‚Ï›Ô: ™‡ÁÎÚÔ˘ÛË Ì ÙÔ˘˜ M·ÏÏÔ‡˜ – ¢È¿‚·ÛË Ù˘ °Â‰ÚˆÛ›·˜. ¶·Ú¿ÏÔ˘˜ ÙˆÓ ÈÓ‰ÈÎÒÓ ·ÎÙÒÓ ·fi ÙÔ N¤·Ú¯Ô. Z’ ‚È‚Ï›Ô: B·ÛÈÏÈÎÔ› Á¿ÌÔÈ. £¿Ó·ÙÔ˜ ÙÔ˘ HÊ·ÈÛÙ›ˆÓ· – ¶ÔÚ›· ÛÙË B·‚˘ÏÒÓ·. £¿Ó·ÙÔ˜ ÙÔ˘ AϤͷӉÚÔ˘ – X·Ú·ÎÙËÚÈÛÌfi˜. H AÓ¿‚·ÛȘ, ÁÚ·Ì̤ÓË Û ·ÙÙÈΛ˙Ô˘Û· ‰È¿ÏÂÎÙÔ, ‰È·ÎÚ›ÓÂÙ·È ÁÈ· ÙË Û·Ê‹ÓÂÈ·, ÙË Ê˘ÛÈÎfiÙËÙ· Î·È ÙËÓ ·ÌÂÚÔÏË„›· ÙÔ˘ Û˘ÁÁڷʤ·. O ÈÛÙÔÚÈÎfi˜ ‚·Û›˙ÂÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ Û ·ÊËÁ‹ÛÂȘ ·ÓıÚÒˆÓ Ô˘ ‹Ú·Ó ̤ÚÔ˜ ÛÙËÓ ÂÎÛÙÚ·Ù›·Ø ȉȷ›ÙÂÚ·, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ› ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ÛÙÚ·ÙËÁÔ‡ ¶ÙÔÏÂÌ·›Ô˘ Î·È ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÙ¤ÎÙÔÓ· AÚÈÛÙfi‚Ô˘ÏÔ˘, Ô˘ Û˘Ófi‰Â˘Û·Ó ÙÔÓ AϤͷӉÚÔ.

176 

ƒøª∞´∫∏ ¶EPIO¢O™

H ÚÔÛÊÔÚ¿ ÙÔ˘ AÚÚÈ·ÓÔ‡ ÛÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· Â›Ó·È fiÙÈ, ÛÙÔ˘˜ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ˘˜ ¯ÚfiÓÔ˘˜ Î·È ÂÓÒ ÙÔ ÚfiÛˆÔ ÙÔ˘ M. AÏÂÍ¿Ó‰ÚÔ˘ ›¯Â Î·Ï˘Êı› Ì ÙÔÓ ¤ÏÔ ÙÔ˘ ıÚ‡ÏÔ˘ Î·È Ù˘ ·ÓÂΉÔÙÔÏÔÁ›·˜, ‰È¤ÛˆÛ ÙËÓ ÚÔÛˆÈÎfiÙËÙ¿ ÙÔ˘ ·fi ÙÔÓ ·fiË¯Ô ÙÔ˘ ̇ıÔ˘ Î·È Û˘Ó¤‚·Ï ԢÛÈ·ÛÙÈο ÛÙËÓ ·ÔηٿÛÙ·ÛË Ù˘ ÌÔÚÊ‹˜ ÙÔ˘ Î·È ÙËÓ ·ÔÙ›ÌËÛË Ù˘ ‰Ú¿Û˘ ÙÔ˘. TÂÏÂ˘Ù·›ÔÈ ·fi ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ ÈÛÙÔÚÈÎÔ‡˜ Â›Ó·È Ô ¢›ˆÓ ï K¿ÛÛÈÔ˜ ·fi ÙË ¡›Î·È· Ù˘ µÈı˘Ó›·˜ (155-235 Ì.X.), ÌÈÌËÙ‹˜ ÙÔ˘ £Ô˘Î˘‰›‰Ë ÛÙȘ ‰ËÌËÁÔڛ˜ ÙÔ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤ÁÚ·„ ^PˆÌ·˚Îc ^IÛÙÔÚ›· ¤ˆ˜ ÙÔ 229 Ì.X., Û 80 ‚È‚Ï›· (ÛÒ˙ÔÓÙ·È 24), Ô AÈ·Ófi˜ (ÂÚ›Ô˘ 96160 Ì.X.), ·fi ÙËÓ AÏÂÍ¿Ó‰ÚÂÈ·, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤ÁÚ·„ ٷ ^PˆÌ·˚ο, ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ PÒÌ˘ ¤ˆ˜ ÙËÓ ÂÔ¯‹ ÙÔ˘ BÂÛ·ÛÈ·ÓÔ‡ (1Ô˜ ·È. Ì.X.), Û 24 ‚È‚Ï›·, Î·È Ô AıËÓ·›Ô˜ «ôÚ¯ˆÓ» ¢¤ÍÈÔ˜ (210-273 Ì.X.), Û˘ÁÁڷʤ·˜ Ù˘ XÚÔÓÈÎɘ ^πÛÙÔÚ›·˜.

3. ¶·˘Û·Ó›·˜ (2Ô˜ ·È. Ì.Ã.)
™ÙËÓ ÈÛÙÔÚÈ΋ ÁˆÁÚ·Ê›· ‰È·ÎÚ›ıËÎÂ Ô ¶·˘Û·Ó›·˜, ·fi ÙË M·ÁÓËÛ›· Ù˘ MÈÎÚ¿˜ AÛ›·˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ¤ÁÚ·„ ÙÔ Ù·ÍȉȈÙÈÎfi ¤ÚÁÔ: ^EÏÏ¿‰Ô˜ ÂÚÈ‹ÁËÛȘ, Û 10 ‚È‚Ï›·1Ø ¤Ó· ›‰Ô˜ ÂÍËÁËÙÈÎÔ‡ (=ÂÚÌËÓ¢ÙÈÎÔ‡) Ô‰ËÁÔ‡ ÁÈ· ÙȘ ·Ú¯·ÈÔÏÔÁÈΤ˜ ¤Ú¢Ó˜. O ¶·˘Û·Ó›·˜ ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ ÙȘ ÙÔÔıÂۛ˜ Î·È Ù· ·Ú¯·›· ÌÓËÌ›· ÚÔÛı¤ÙÔÓÙ·˜ ·Ó·Ï‡ÛÂȘ Î·È ·Ó·ÌÂÈÁÓ‡ÔÓÙ·˜ ÙËÓ ¿ÌÂÛË ÂÌÂÈÚ›· ÙÔ˘ Ì ÙȘ ÈÛÙÔÚÈΤ˜ Î·È Ì˘ıÔÏÔÁÈΤ˜ ·ÚÂ΂¿ÛÂȘ. ¶ÚÔ‚¿ÏÏÂÈ ÙË ˙ˆ‹ ÂÓfi˜ ÔÏÈÙÈÛÌÔ‡ Ô˘ ·Ó‹ÎÂÈ ÔÏfiÎÏËÚÔ˜ ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ.

4. ™ÙÚ¿‚ˆÓ (64 .Ã.-24 Ì.Ã.)
T¤ÏÔ˜, ‰È·ÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˜ ÁˆÁÚ¿ÊÔ˜ ‹Ù·Ó Ô ™ÙÚ¿‚ˆÓ, ·fi ÙËÓ ∞Ì¿ÛÂÈ· ÙÔ˘ ¶fiÓÙÔ˘, Ô ÔÔ›Ô˜ ÚfiÛÊÂÚ ÙË ÁÓÒÛË ÙÔ˘ ÛÙ· °ÂˆÁÚ·ÊÈο2, Û 17 ‚È‚Ï›· Ô˘ ‰È·ÛÒıËÎ·Ó ·Î¤Ú·È·. ™ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ÂȉÈÒÎÂÈ, Ì ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ·ÎÚ›‚ÂÈ·, Ó· Û˘ÓÂÓÒÛÂÈ ÙÔ «ÙÂÚÓfiÓ ÌÂÙ¿ ÙÔ˘ ˆÊÂÏ›ÌÔ˘», Û˘Ó‰˘¿˙ÔÓÙ·˜ ÙÔÓ ÂÚ·ÓÈÛÌfi Ì ÙËÓ ·˘ÙÔ„›·.

B . º I §O ™ O º I A
N¤Â˜ ÂÍÂÏ›ÍÂȘ ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·È ÛÙË ÊÈÏÔÛÔÊ›· ÙˆÓ ÛÎÂÙÈÎÒÓ, ÙÔ˘ E›ÎÔ˘ÚÔ˘ Î·È ÙˆÓ ÛÙˆÈÎÒÓ. ∏ ÂÌÊ¿ÓÈÛË ÙÔ˘ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈÛÌÔ‡ ·ÓÙ·ÔÎÚ›ÓÂÙ·È ÛÙȘ ÌÂÙ·Ê˘ÛÈΤ˜ ·Ó¿ÁΘ ÙˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ Î·È Û˘Ó·ÁˆÓ›˙ÂÙ·È ÙË ÊÈÏÔÛÔÊ›·. O ÛÎÂÙÈÎÈÛÌfi˜ ÂÎÚÔÛˆÂ›Ù·È ·fi ÙÔÓ È·ÙÚfi ™¤ÍÙÔ ÙÔÓ EÌÂÈÚÈÎfi (2Ô˜ ·È. Ì.X.), Ô ÔÔ›Ô˜ ÔϤÌËÛ ·ÔÊ·ÛÈÛÙÈο ÙÔ˘˜ ‰ÔÁÌ·ÙÈÎÔ‡˜, ÙÔ˘˜ ÛÔÊÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ Ú‹ÙÔÚ˜. O ÛÙˆÈÎÈÛÌfi˜ ÂÎÚÔÛˆÂ›Ù·È ·fi ¤Ó·Ó ŒÏÏËÓ· ‰Ô‡ÏÔ ·fi ÙË ºÚ˘Á›·, ÙÔÓ E›ÎÙËÙÔ, Î·È ·fi ¤Ó· PˆÌ·›Ô ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·, ÙÔ M¿ÚÎÔ A˘Ú‹ÏÈÔ.

1. ·’ «∞ÙÙÈο», ‚’ «∫ÔÚÈÓıȷο», Á’ «§·ÎˆÓÈο», ‰’ «MÂÛÛËÓȷο», Â’-ÛÙ’ «HÏÂȷο», ˙’ «A¯·˚ο», Ë’ «AÚη‰Èο», ı’ «BÔȈÙÈο», È’ «ºˆÎÈο». 2. M·ıËÌ·ÙÈο ÛÙÔȯ›· °ÂˆÁÚ·Ê›·˜ (‚È‚Ï›· 1-2) Î·È ÈÛÙÔÚÈΤ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙËÓ E˘ÚÒË (3-7), ÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· (8-10), ÙËÓ AÛ›· (11-16) Î·È ÙËÓ AÊÚÈ΋ (17).

177 

π™∆Oƒπ∞ ∆∏™ ∞ƒÃ∞π∞™ ∂§§∏¡π∫∏™ °ƒ∞ªª∞∆∂π∞™

O E›ÎÙËÙÔ˜ (50-120 Ì.X.), ·fi ÙËÓ IÂÚ¿ÔÏË Ù˘ ºÚ˘Á›·˜, ÁÂÓÓ‹ıËΠ‰Ô‡ÏÔ˜Ø fiÙ·Ó fï˜, ·ÂÏ¢ıÂÚÒıËÎÂ, ·Û¯ÔÏ‹ıËΠ̠ÙË ‰È‰·Ûηϛ· Ù˘ ÛÙˆÈ΋˜ ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜ (N¤· ™ÙÔ¿) ÛÙË PÒÌË Î·È ¤ÂÈÙ· ÛÙË NÈÎfiÔÏË Ù˘ H›ÚÔ˘. √ ∂›ÎÙËÙÔ˜ ¤ÁÈÓ ÁÓˆÛÙfi˜ ·fi ÙÔ Ì·ıËÙ‹ ÙÔ˘ AÚÚÈ·Ófi, Ô ÔÔ›Ô˜ η٤ÁÚ·„ ÛÙȘ ¢È·ÙÚÈ‚¤˜ ÙÔ˘, Û 8 ‚È‚Ï›·, ÙËÓ ËıÈ΋ ÙÔ˘ ‰È‰·Ûηϛ·Ø ÙÔ ÂÚȯfiÌÂÓfi Ù˘ ÂÚÈÔÚ›˙ÂÙ·È ÛÙËÓ ËıÈ΋, ÛÙËÓ ¤ÎÊÚ·ÛË Ù˘ ·˘ÙÔ΢ÚÈ·Ú¯›·˜ Î·È ÛÙÔÓ ·ÓıÚˆÈÛÌfi —Ë ·Á¿Ë ÙÔ˘ ÊÈÏÔÛfiÊÔ˘ ÁÈ· ÙËÓ ·ÓıÚˆfiÙËÙ· Â›Ó·È ÛËÌÂ›Ô ÙˆÓ Ó¤ˆÓ ηÈÚÒÓ.
\E›ÎÙËÙÔ˜

O M¿ÚÎÔ˜ A˘Ú‹ÏÈÔ˜ (121-180 Ì.X.), Ô ÊÈÏfiÛÔÊÔ˜ ·˘ÙÔÎÚ¿ÙÔÚ·˜, ¤ÁÚ·„ ÛÙ· ÂÏÏËÓÈο, ˆ˜ ·ÓÙ›‰ÔÙÔ ÛÙȘ ‚·ÛÈÏÈΤ˜ ÊÚÔÓÙ›‰Â˜ Î·È ˆ˜ ̤ÛÔ ·˘ÙÔÓÔ˘ıÂÛ›·˜, ÌÈ· ÛÂÈÚ¿ «™ÙÔ¯·ÛÌÒÓ», Û 12 ‚È‚Ï›·, Ì ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ, Eå˜ ë·˘ÙfiÓ. ∆Ô ‚È‚Ï›Ô ÂÚȤ¯ÂÈ ËıÈΤ˜ ÔÌÈϛ˜ Ô˘ ·¢ı‡ÓÔÓÙ·È ÛÙÔÓ Â·˘Ùfi ÙÔ˘, ·ÏÏ¿, Û˘Ó¿Ì·, ‰›ÓÔ˘Ó ÛÙÔÓ ·Ó·ÁÓÒÛÙË ÙËÓ ·›ÛıËÛË ÌÈ·˜ Û˘Ì·ıËÙÈ΋˜ ÚÔÛˆÈÎfiÙËÙ·˜. T¤ÏÔ˜, ÛÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô ·˘Ù‹, Ô Ï·ÙˆÓÈÛÌfi˜ ·Ó·ÓÂÒÓÂÙ·È ÚÈ˙Èο ·fi ÙÔ ÓÂÔÏ·ÙˆÓÈÛÌfi, ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ÊÈÏÔÛÔÊÈÎfi ΛÓËÌ·, Ô˘ ÂÌÓ¤ÂÙ·È ·fi ÙÔÓ ¶Ï¿ÙˆÓ·, ·ÏÏ¿ ÂËÚ¿˙ÂÙ·È ·fi ÙÔ˘˜ ÛÙˆÈÎÔ‡˜ Î·È ÙÔ˘˜ ÂÚÈ·ÙËÙÈÎÔ‡˜.
M¿ÚÎÔ˜ AéÚ‹ÏÈÔ˜

O ÓÂÔÏ·ÙˆÓÈÛÙ‹˜ ¶ÏˆÙ›ÓÔ˜ (205-270 Ì.X.), ·fi ÙË §˘ÎfiÔÏË Ù˘ AÈÁ‡ÙÔ˘, ‰›‰·Í ÛÙË ƒÒÌË, ¤ÁÚ·„ ÌÈ· ÛÂÈÚ¿ ·fi Û‡ÓÙÔÌ· ‰ÔΛÌÈ· Ì ÙÔÓ Ù›ÙÏÔ \EÓÓ¿‰Â˜ («Û˘ÏÏÔÁ‹ ·fi ÂÓÓ¤·»), fiÔ˘ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÙ·È Ë ÊÈÏÔÛÔÊ›· ÙÔ˘ ̤۷ ·fi ¤Ú¢ӷ ÂȉÈÎÒÓ ıÂÌ¿ÙˆÓ, .¯. ÂÚd ÂîÌ·Ṳ́Ó˘, ÂÚd ·åáÓÔ˜ (= ·ÈˆÓÈfiÙËÙ·˜) Î.¿. O ÓÔ˘˜, Ë „˘¯‹, ·ÎfiÌË Î·È Ë ‡ÏË, ËÁ¿˙Ô˘Ó ·fi ÙËÓ ·Î›ÓËÙË ÚˆÙ·Ú¯‹, ÙÔ ≠EÓ, Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È Î·È ·Á·ıfiÓ. ŒÙÛÈ, ÌÔÓ·‰ÈÎfi˜ ÛÎÔfi˜ Ù˘ ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜ ÙÔ˘ Â›Ó·È Ë ÁÓÒÛË Ù˘ ıÂfiÙËÙ·˜, Ô˘ ÂÈÙ˘Á¯¿ÓÂÙ·È Ì ÙËÓ ¤ÎÛÙ·ÛË Î·È fi¯È Ì ÙË ÏÔÁÈ΋. Y·ÈÓÈÎÙÈÎfi˜ ÛÙË ÁÚ·Ê‹, ‰‡ÛÎÔÏÔ˜ ÛÙÔ ‡ÊÔ˜ Î·È ÙË ÛΤ„Ë, Ô ¶ÏˆÙ›ÓÔ˜ ÂÎÊÚ¿˙ÂÈ ÙÔÓ fiıÔ ÙÔ˘ Ì˘ÛÙÈÎÈÛÙ‹, Ô˘ Û˘ÓÙ·Ú¿ÛÛÂÙ·È ·fi ÙÔ ¿ıÔ˜ Î·È ÙÔÓ ÂÓıÔ˘ÛÈ·ÛÌfi, ÁÈ· Ó· ·ÂÏ¢ıÂÚˆı› ·fi ÙÔ˘˜ ÂÚÈÔÚÈÛÌÔ‡˜ Ù˘ Á‹ÈÓ˘ ‡·Ú͢ Î·È Ó· ÔÌÔȈı›, ̤ۈ Ù˘ ¤ÎÛÙ·Û˘, Ì ÙÔ ıÂfi (Ì˘ÛÙÈÎc ≤ÓˆÛȘ). H Â›‰Ú·ÛË ÙÔ˘ ÓÂÔÏ·ÙˆÓÈÛÌÔ‡ ‹Ú ÙÂÚ¿ÛÙÈ· ¤ÎÙ·ÛË Î·È ÂËÚ¤·Û ·ÎfiÌË Î·È ÙÔ˘˜ ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÔ‡˜ Û˘ÁÁÚ·Ê›˜ (°ÚËÁfiÚÈÔ N‡ÛÛ˘, ¢ÈÔÓ‡ÛÈÔ AÚÂÔ·Á›ÙË), ȉȷ›ÙÂÚ· ÙÔ ÌÔÓ·¯ÈÛÌfi. K›ÌÂÓ· ÙÔ˘ ¶ÏˆÙ›ÓÔ˘ ‰ËÌÔÛ›Â˘ÛÂ Ô Ì·ıËÙ‹˜ ÙÔ˘ ¶ÔÚʇÚÈÔ˜ ·fi ÙËÓ ∆‡ÚÔ (3Ô˜ ·È. Ì.X.), Ô˘ ÂӉȷʤÚÂÙ·È ÁÈ· ÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜, ÂÓÒ Ô ¢ÈÔÁ¤Ó˘ Ô §·¤ÚÙÈÔ˜ (3Ô˜ ·È. Ì.X.), ·fi ÙË §·¤ÚÙË Ù˘ MÈÎÚ¿˜ AÛ›·˜, ¤ÁÚ·„ ÙÔ ¤ÚÁÔ ºÈÏÔÛfiÊˆÓ ‚›ˆÓ ηd ‰ÔÁÌ¿ÙˆÓ Û˘Ó·ÁˆÁ‹, Û 10 ‚È‚Ï›·.
¶ÏˆÙÖÓÔ˜

°. PHTOPIKH
H ÚËÙÔÚÈ΋ ¤ÁÈÓ ԢÛÈ·ÛÙÈÎfi ÛÙÔÈ¯Â›Ô Ù˘ ÂÎ·›‰Â˘Û˘, ÂÓÒ ÔÈ ÊÈÏÔÓÈ˘ ÙˆÓ ÚËÙÔÚԉȉ·ÛÎ¿ÏˆÓ ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ·Ó ÌÈ· ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ·Ú·ÁˆÁ‹. H ÚËÙÔÚÈ΋ ηٿ ÙË ÚˆÌ·˚΋ ÂÚ›Ô‰Ô ‰È¯¿˙ÂÙ·È ·Ó¿ÌÂÛ· Û ‰‡Ô Ù¿ÛÂȘ, ÙÔÓ àÛÈ·ÓÈÛÌfi, Ì ÙȘ ÚËÙÔÚÈΤ˜ Û¯ÔϤ˜ Ù˘ MÈÎÚ¿˜ AÛ›·˜, Ô ÔÔ›Ô˜ ÂÈ˙ËÙ› ÙÔ ÊÚ·ÛÙÈÎfi ÂÓÙ˘ˆÛÈ·ÛÌfi Ì ÂÚ›Ù¯ÓÔ ‡ÊÔ˜ ÚËÙÔÚÈÎÔ‡ ÏfiÁÔ˘, Î·È ÙÔÓ àÙÙÈÎÈÛÌfi, ˆ˜ ·ÓÙ›‰Ú·ÛË ÛÙÔÓ ·ÛÈ·ÓÈÛÌfi, Ô˘ ÂȉÈÒÎÂÈ ÙËÓ Î·ı·ÚfiÙËÙ· Î·È ÙË Û·Ê‹ÓÂÈ·, ÛÙÔȯ›· Ù˘ ·ÙÙÈ΋˜ ÚËÙÔÚ›·˜, ·’ fiÔ˘ Î·È ÙÔ fiÓÔÌ¿ ÙÔ˘.
178 

ƒøª∞´∫∏ ¶EPIO¢O™

¢Â‡ÙÂÚË ™ÔÊÈÛÙÈ΋
H Û‡˙¢ÍË ÊÈÏÔÛÔÊ›·˜ Î·È ÚËÙÔÚÈ΋˜ Ô‰ËÁ› ÛÙË Û˘Ì‚·ÙÈ΋ ¤ÎÊÚ·ÛË «¢Â‡ÙÂÚË ™ÔÊÈÛÙÈ΋»1, Ë ÔÔ›· ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ Ù· ¤ÚÁ· Ù˘ Ù¤¯Ó˘ Î·È ÙÔ˘ ÏfiÁÔ˘ ·fi ÙÔÓ 1Ô ¤ˆ˜ ÙÔÓ 3Ô ·È. Ì.X., Ì ÂÚ›Ô‰Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ˘ ·ÎÌ‹˜ ΢ڛˆ˜ ÙÔ 2Ô ·ÈÒÓ·. OÈ Û˘ÁÁÚ·Ê›˜ ʈٛ˙Ô˘Ó ÙÔ ·ÏËıÈÓfi ÚfiÛˆÔ Ù˘ ÂÔ¯‹˜, Ô˘ Û˘Ó‰˘¿˙ÂÈ ÙË ÚˆÌ·˚΋ ΢ÚÈ·Ú¯›· Ì ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ·È‰Â›·. EÎÚfiÛˆÔÈ Ù˘ ¢Â‡ÙÂÚ˘ ™ÔÊÈÛÙÈ΋˜ Ô˘ ‰›ÓÔ˘Ó Î·È ÙÔ ÛÙ›ÁÌ· Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘ ›ӷÈ: Ô ™‡ÚÈÔ˜ §ÔÁÁ›ÓÔ˜ (3Ô˜ ·È. Ì.X.) Î·È Ô K·ÈΛÏÈÔ˜ ·fi ÙËÓ K·Ï‹ AÎÙ‹ Ù˘ ™ÈÎÂÏ›·˜ (‚Ï. ·Ú·¿Óˆ, ÛÂÏ. 154), Ô ∞ÓÒÓ˘ÌÔ˜ Û˘ÁÁڷʤ·˜ ÙÔ˘ ¤ÚÁÔ˘ ¶ÂÚd ≈„Ô˘˜, Ô ¢ÈÔÓ‡ÛÈÔ˜ AÏÈηÚÓ·ÛÛ‡˜ (fi.. ÛÂÏ. 174,), Û˘ÁÁڷʤ·˜ Ú·ÁÌ·ÙÂÈÒÓ Ì ÔÈΛÏË ıÂÌ·ÙÔÏÔÁ›·: ¶ÂÚd ÙáÓ àÚ¯·›ˆÓ ®ËÙfiÚˆÓ, ¶ÂÚd Û˘Óı¤Ûˆ˜ çÓÔÌ¿ÙˆÓ Î.¿., Ô ¢›ˆÓ Ô XÚ˘ÛfiÛÙÔÌÔ˜ (40120 Ì.X.) ·fi ÙËÓ ¶ÚÔ‡Û·, Û˘ÁÁڷʤ·˜ ÊÈÏÔÛÔÊÈÎÒÓ Î·È ÚËÙÔÚÈÎÒÓ Ú·ÁÌ·ÙÂÈÒÓ Î.¿., Ô A›ÏÈÔ˜ AÚÈÛÙ›‰Ë˜ (117-181 Ì.X.) ·fi ÙË M˘Û›·, Ì ÛËÌ·ÓÙÈο ÚËÙÔÚÈο ΛÌÂÓ·, fiˆ˜: ¶ÂÚd ®ËÙÔÚÈÎɘ, ^YbÚ ÙáÓ ÙÂÙÙ¿ÚˆÓ2, ^πÂÚÔd ÏfiÁÔÈ Î.¿., Ô M¿ÍÈÌÔ˜ ·fi ÙËÓ T‡ÚÔ (2Ô˜ ·È. Ì.X.), Û˘ÁÁڷʤ·˜ ÙˆÓ ¢È·Ï¤ÍˆÓ. T¤ÏÔ˜, ÛÙÔ §Ô˘ÎÈ·Ófi ÂÓÛ·ÚÎÒÓÔÓÙ·È ÔÈ ‰È¿ÊÔÚ˜ Ù¿ÛÂȘ ÙˆÓ ÚËÙÔÚÈÎÒÓ Î·È ÊÈÏÔÛÔÊÈÎÒÓ ÌÔÚÊÒÓ Ù˘ ¢Â‡ÙÂÚ˘ ™ÔÊÈÛÙÈ΋˜. O §Ô˘ÎÈ·Ófi˜ (120180 Ì.X.), ·fi Ù· ™·ÌfiÛ·Ù· Ù˘ KÔÌÌ·ÁËÓ‹˜ (™˘Ú›·˜), ·ÔÙÂÏ› ÌÈ· ȉȷ›ÙÂÚË Î·È ÂӉȷʤÚÔ˘Û· ÌÔÚÊ‹ Ù˘ ÂÏÏËÓÈ΋˜ ÏÔÁÔÙ¯ӛ·˜. ºÔ›ÙËÛ Û ÚËÙÔÚÈ΋ Û¯ÔÏ‹, ÂÚÁ¿ÛıËΠˆ˜ ‰ÈηÓÈÎfi˜ Ú‹ÙÔÚ·˜, ·Û¯ÔÏ‹ıËΠ̠ÙË ÊÈÏÔÛÔÊ›· ηÈ, ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ·ÊÔÛÈÒıËΠÛÙË Û˘ÁÁÚ·ÊÈ΋ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ·. ™ÙÔ \EÓ‡ÓÈÔÓ ‹‰Ë ·Ó·Ê¤ÚÂÈ fiÙÈ ÙÔÓ Î¤Ú‰ÈÛÂ Ë ·È‰Â›· ·ÓÙ› Ù˘ ÁÏ˘ÙÈ΋˜ ÛÙË ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ‰È·Ì¿¯Ë ÁÈ· ÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ ÙÔ˘. ¢È·ı¤ÙÔÓÙ·˜ ÏÔ‡ÛÈ· Ê·ÓÙ·Û›·, ÔχÏ¢ÚÔ Ù·Ï¤ÓÙÔ Î·È ÛÈÓıËÚÔ‚fiÏÔ Ó‡̷, Û˘Ó¤ıÂÛ ¤ÚÁÔ ·ÚÎÂÙ¿ ¢ڇ Î·È ÔÈΛÏÔ, ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ÛÒ˙ÔÓÙ·È 71 Â˙¿ ΛÌÂÓ· [ÛÔÊÈÛÙÈΤ˜ ÌÂϤÙ˜, ‰È·Ï¤ÍÂȘ, Ú·ÁÌ·Ù›˜, ÚÔÏ·ÏȤ˜ (= ÌÈÎÚÔ› ÚÔηٷÚÎÙÈÎÔ› ÏfiÁÔÈ), ‰ÔΛÌÈ· Î.¿.]. O §Ô˘ÎÈ·Ófi˜, fï˜, ¤ÌÂÈÓ ‰È¿ÛËÌÔ˜ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ‰È·ÏfiÁÔ˘˜ ÙÔ˘: NÂÎÚÈÎÔ› (30), £ÂáÓ ‰È¿ÏÔÁÔÈ (26), \EÓ¿ÏÈÔÈ (= £·Ï·ÛÛÈÓÔ›, 15), ^EÙ·ÈÚÈÎÔ› (15), T›ÌˆÓ j MÈÛ¿ÓıÚˆÔ˜. O Û·ÙÈÚÈÎfi˜ ÙÔ˘ ‰È¿ÏÔÁÔ˜ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ È‰È·›ÙÂÚË ÚˆÙÔÙ˘›·Ø Û˘Ó‰˘¿˙ÔÓÙ·˜ ÙÔ ÛˆÎÚ·ÙÈÎfi ‰È¿ÏÔÁÔ Ì ÙÔ ÛÎÒÌÌ· Ù˘ Έ̈‰›·˜, ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÙ·È ÁÈ· ÙË Û·ÚηÛÙÈ΋ ÙÔ˘ ÂÈÚˆÓ›·. ™·ÙÈÚ›˙ÂÈ ·ÓÂϤËÙ· ÙÔ˘˜ ÔχÌÈÔ˘˜ ıÂÔ‡˜, ÙË ‰È‰·Ûηϛ· ÙˆÓ ÊÈÏÔÛfiʈÓ, ÙËÓ ·Á˘ÚÙ›· (= ·¿ÙË) ÙˆÓ ÚËÙfiÚˆÓ, ÙȘ ·ÓıÚÒÈÓ˜ ·‰˘Ó·Ì›Â˜. H ÌÂÓ›ÂÈ· Û¿ÙÈÚ·, Ô˘ ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠ¤ÙÛÈ ·fi ÙÔ M¤ÓÈÔ3, ÂÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È Û ÔÏÏÔ‡˜ NÂÎÚÈÎÔ‡˜ ‰È·ÏfiÁÔ˘˜. ™ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ §Ô˘ÎÈ·ÓÔ‡ ·ÓÙÈηÙÔÙÚ›˙ÂÙ·È Ô ÎfiÛÌÔ˜ Û ·Ù·Í›· Î·È ÌÂÙ·Û¯ËÌ·ÙÈ§Ô˘ÎÈ·Ófi˜
1. H ÔÓÔÌ·Û›· ÔÊ›ÏÂÙ·È ÛÙÔ ºÈÏfiÛÙÚ·ÙÔ B’ (B›ÔÈ ™ÔÊÈÛÙáÓ A 481). OÓÔÌ¿ÛÙËΠ¤ÙÛÈ ÁÈ·Ù›, fiˆ˜ Î·È ÔÈ ÛÔÊÈÛÙ¤˜ ÙÔ˘ 5Ô˘ ·È. .X., ¤ÙÛÈ Î·È ÔÈ ÚËÙÔÚԉȉ¿ÛηÏÔÈ ÙÔ˘ 1Ô˘ ·È. Ì.X. ËÁ·›ÓÔ˘Ó ·fi fiÏË Û fiÏË Î·È ‰È‰¿ÛÎÔ˘Ó ÙË ÚËÙÔÚÈ΋ Â’ ·ÌÔÈ‚‹. 2. YÂڷ̇ÓÂÙ·È Ù˘ ÚËÙÔÚÈ΋˜ Î·È ÚÔÛ·ı› Ó· ·ÔηٷÛÙ‹ÛÂÈ ÙÔ MÈÏÙÈ¿‰Ë, ÙÔÓ K›ÌˆÓ·, ÙÔ £ÂÌÈÛÙÔÎÏ‹ Î·È ÙÔÓ ¶ÂÚÈÎÏ‹, Ô˘ „¤ÁÔÓÙ·È ·fi ÙÔÓ ¶Ï¿ÙˆÓ·. 3. K˘ÓÈÎfi˜ ÊÈÏfiÛÔÊÔ˜ ÙÔ˘ 3Ô˘ ·È. .X. ·fi Ù· °¿‰·Ú·, ·Ó·ÙÔÏÈο ÙÔ˘ ÔÙ·ÌÔ‡ IÔÚ‰¿ÓË. H ÌÂÓ›ÂÈ· Û¿ÙÈÚ·, ¤ÚÁÔ ·Ó¿ÌÂÈÎÙÔ ·fi Â˙fi ÏfiÁÔ Î·È ÛÙ›¯Ô, ¢‰ÔΛÌËÛ ΢ڛˆ˜ ÛÙÔ˘˜ PˆÌ·›Ô˘˜.

179 

π™∆Oƒπ∞ ∆∏™ ∞ƒÃ∞π∞™ ∂§§∏¡π∫∏™ °ƒ∞ªª∞∆∂π∞™

X¿ÚˆÓ Î·È M¤ÓÈÔ˜ X¿Ú. M¤Ó. X¿Ú. M¤Ó. ¶Ï‹ÚˆÛ ٷ Ó·‡Ï·, ηٷڷ̤ÓÂ. ºÒÓ·˙Â, X¿ÚˆÓ, ·Ó ·˘Ùfi ÛÔ˘ ·Ú¤ÛÂÈ. ¶Ï‹ÚˆÛ ÛÔ˘ Ϥˆ, Ô˘ Û ÌÂٷʤڷÌÂ. ¢ÂÓ ÌÔÚ›˜ Ó· ¿ÚÂȘ ¯Ú‹Ì·Ù· ·fi ¤Ó·Ó Ô˘ ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ. («ÔéÎ iÓ Ï¿‚ÔȘ ·Úa ÙÔÜ Ìc ö¯ÔÓÙÔ˜», Ë ÊÚ¿ÛË ¤ÌÂÈÓ ·ÚÔÈÌÈ҉˘).
NÂÎÚÈÎÔ› ¢È¿ÏÔÁÔÈ, 18 (MÙÊÚ. EÚÌ. HÏÈ¿‰Ô˘)

™ÙÔ˘˜ NÂÎÚÈÎÔ‡˜ ¢È·ÏfiÁÔ˘˜ Û·ÙÈÚ›˙ÔÓÙ·È ÔÈ Ì˘ıÈΤ˜ Î·È Ï·˚Τ˜ ‰Ôͷۛ˜ ÙˆÓ ·Ú¯·›ˆÓ ÁÈ· ÙÔÓ Õ‰Ë Î·È ÙÔ˘˜ ÓÂÎÚÔ‡˜. K˘Ú›·Ú¯Ô ÌÔÙ›‚Ô Â›Ó·È Ë ‰È·Ì¿¯Ë ·Ó¿ÌÂÛ· Û ÏÔ‡ÛÈÔ˘˜ Î·È ÊÙˆ¯Ô‡˜. M ÙË Û¿ÙÈÚ¿ ÙÔ˘ Ô §Ô˘ÎÈ·Ófi˜ ··Ï‡ÓÂÈ ÙËÓ Î·Ù·ıÏÈÙÈ΋ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ· ÙÔ˘ ∫¿Ùˆ ÎfiÛÌÔ˘ Î·È ÚÔηÏ› ÙÔ Á¤ÏÈÔ. TÔ ÏÔÁÔÙ¯ÓÈÎfi ·˘Ùfi ›‰Ô˜ ÌÈÌ‹ıËÎ·Ó ÔÈ °¿ÏÏÔÈ Û˘ÁÁÚ·Ê›˜ ºÂÓÂÏfiÓ (16511715) Î·È ºÔÓÙÂÓ¤Ï (1657-1757), ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ¤ÁÚ·„·Ó ¢È·ÏfiÁÔ˘˜ ÙˆÓ ÓÂÎÚÒÓ (Dialogues des morts).

ÛÌfi, ¤ÙÔÈÌÔ˜ Ó· ηٷÚÚ‡ÛÂÈ Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÙÔÌ›˜. O §Ô˘ÎÈ·Ófi˜ ‰È·ÁÚ¿ÊÂÈ ÚÔÛÂÎÙÈο ÙÔ˘˜ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú˜ ÙˆÓ ÚÔÛÒˆÓ, Ì ΈÌÈÎfiÙËÙ·, ÏÂÙfiÙËÙ·, ·ÛÙ›˜ ÂÈÓÔ‹ÛÂȘ, ¢ÙÚ·ÂÏ›· (= ¯ÈÔ‡ÌÔÚ), ¯ˆÚ›˜ ÙȘ ˘ÂÚ‚ÔϤ˜ ÙˆÓ ·ÙÙÈÎÈÛÙÒÓ, ÁÚ¿ÊÔÓÙ·˜ Ì ۷ʋÓÂÈ· Î·È ÎÔÌ„fiÙËÙ·. H Â›‰Ú·ÛË ÙÔ˘ §Ô˘ÎÈ·ÓÔ‡ ÛÙÔ˘˜ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚÔ˘˜ Û˘ÁÁÚ·Ê›˜ fiÏˆÓ ÙˆÓ ÂÔ¯ÒÓ Â›Ó·È ÌÂÁ¿ÏË: ÛÙËÓ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ· AÔ˘Ï‹ÈÔ˜Ø ÛÙÔ µ˘˙¿ÓÙÈÔ ºÒÙÈÔ˜, ¶Ùˆ¯ÔÚfi‰ÚÔÌÔ˜Ø ÛÙËÓ AÓ·Á¤ÓÓËÛË ŒÚ·ÛÌÔ˜, MˆÚ›·˜ ÂÁÎÒÌÈÔÓ Î·È T. MÔÚ, O˘ÙÔ›·Ø ÛÙÔ˘˜ ¡ÂÔ¤ÏÏËÓ˜ ÏÔÁÔÙ¤¯Ó˜ ÔÈ: AÓ‰Ú. §·ÛηڿÙÔ˜, EÌ. PÔ˝‰Ë˜, I. KÔÓ‰˘Ï¿Î˘.
A ÏΛÊÚˆÓ \

MÂÙ¿ ÙÔ §Ô˘ÎÈ·Ófi ˘¿Ú¯Ô˘Ó Î·È ¿ÏÏÔÈ ÛÔÊÈÛÙ¤˜ Ô˘ ÁÈ· ÏfiÁÔ˘˜ Û˘ÓÙÔÌ›·˜ ‰ÂÓ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È. AÓ¿ÌÂÛ¿ ÙÔ˘˜ Ô ÂÈÛÙÔÏÔÁÚ¿ÊÔ˜ AÏΛÊÚˆÓ (2Ô˜ ·È. Ì.X.) ·fi ÙË ™˘Ú›·. Œ¯Ô˘Ó ‰È·Ûˆı› 123 ÂÈÛÙÔϤ˜ (^∞ÏÈ¢ÙÈη›, °ÂˆÚÁÈη›, ^∂Ù·ÈÚÈη› Î.¿.) ÙÔ˘ AÏΛÊÚÔÓ·, Ô˘ ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·È Û·Ó Ó· ¤¯Ô˘Ó ÁÚ·ÊÙ› ·fi ·ÁÚfiÙ˜, „·Ú¿‰Â˜, ·Ú¿ÛÈÙÔ˘˜ Î·È ÂÙ·›Ú˜ Ù˘ AÙÙÈ΋˜ ÙÔ˘ 4Ô˘ ·È. .X.

M˘ıÈÛÙfiÚËÌ·
∫·Ù¿ ÙÔÓ 1Ô ¤ˆ˜ ÙÔ 2Ô ·È. Ì.X., ÛÙÔ ÂÚÈıÒÚÈÔ Ù˘ ÈÛÙÔÚ›·˜ Î·È Ù˘ ÚËÙÔÚÈ΋˜, ·Ó·Ù‡ÛÛÂÙ·È ÙÔ Ì˘ıÈÛÙfiÚËÌ·, ΢ڛˆ˜ ÙÔ ÂÚˆÙÈÎfi, ÈÛÙÔÚ›· ÂÚ·ÛÙÒÓ, Ô˘ ηٿ ηÓfiÓ· ¯ˆÚ›˙Ô˘Ó. TÔ Â›‰Ô˜ ÁÂÓÓÈ¤Ù·È ÛÙËÓ ÂÏÏËÓÈÛÙÈ΋ ÂÚ›Ô‰Ô, Ì ·ÒÙÂÚ˜ ηٷ‚ÔϤ˜ ÛÙËÓ O‰‡ÛÛÂÈ·, ÙÔÓ HÚfi‰ÔÙÔ, ÙË ‚ÈÔÁÚ·Ê›·, ÙȘ Ê·ÓÙ·ÛÙÈΤ˜ Ù·ÍȉȈÙÈΤ˜ ·ÊËÁ‹ÛÂȘ Î·È ÙËÓ

180 

ƒøª∞´∫∏ ¶EPIO¢O™

ÂÚˆÙÈ΋ Ô›ËÛË. TÔ Ì˘ıÈÛÙfiÚËÌ· ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘ ·ÓÙ·ÔÎÚ›ÓÂÙ·È ÛÙȘ Ӥ˜ ÎÔÈÓˆÓÈΤ˜ ·Ó¿ÁΘ Î·È Û˘Óı‹Î˜ (¯ˆÚÈ΋ ‰È‡ڢÓÛË, ÂÚÈÁÚ·Ê‹ „˘¯ÔÏÔÁ›·˜ ËÚÒˆÓ, ΢ÚÈ·Ú¯›· Ù˘ ı¿˜ T‡¯Ë˜) Î·È ·¢ı‡ÓÂÙ·È Û’ ¤Ó· ·Ó·ÁÓˆÛÙÈÎfi ÎÔÈÓfi ̤ÛÔ˘ ÌÔÚʈÙÈÎÔ‡ ÂÈ¤‰Ô˘, Ô˘ ‰ÂÓ ÚÔÛÂÁÁ›˙ÂÈ Â‡ÎÔÏ· ÙËÓ «˘„ËÏ‹» ÏÔÁÔÙ¯ӛ·. ¢È·ÎÚ›ÓÂÙ·È ÛÙÔ ÌË ÛÔÊÈÛÙÈÎfi, Ô˘ ·Ó‹ÎÂÈ ÛÙËÓ ÚÒÈÌË Ê¿ÛË Î·È ¤¯ÂÈ Ï·˚Îfi ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· Î·È ‡ÊÔ˜, fiˆ˜ Ta ÂÚd X·ÈÚ¤·Ó ηd K·ÏÏÈÚÚfiËÓ ÙÔ˘ X·Ú›ÙˆÓÔ˜ ·fi ÙËÓ ∫·Ú›· (1Ô˜ ·È. Ì.Ã.) Î·È ∆a ηْ ò ÓıÂÈ·Ó Î·d ^∞‚ÚÔÎfiÌËÓ, \∂ÊÂÛȷο, ÙÔ˘ •ÂÓÔÊÒÓÙÔ˜ (1Ô˜ ·È. Ì.Ã.) ∞ ·fi ÙËÓ ŒÊÂÛÔ. TÔ ¿ÏÏÔ Â›Ó·È ÙÔ ÛÔÊÈÛÙÈÎfi, ÏfiÁÈÔ Ì˘ıÈÛÙfiÚËÌ·, fiˆ˜: ¢¿ÊÓȘ Î·È XÏfiË ÙÔ˘ §fiÁÁÔ˘ ·fi ÙË §¤Û‚Ô (2Ô˜/3Ô˜ ·È. Ì.Ã.), Ta ηÙa §Â˘Î›ËÓ Î·d KÏÂÈÙÔÊáÓÙ· ÙÔ˘ A¯ÈÏϤˆ˜ T·Ù›Ô˘ ·fi ÙËÓ ∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÂÈ· (2Ô˜ ·È. Ì.Ã.), Ù· AåıÈÔÈÎa ÙÔ˘ HÏÈÔ‰ÒÚÔ˘ ·fi ÙË ºÔÈÓ›ÎË (3Ô˜ ·È. Ì.Ã.). E‰Ò ·Ó‹ÎÂÈ Â›Û˘ Î·È Ë Ì˘ıÈÛÙÔÚ›· ÙÔ˘ §Ô˘ÎÈ·ÓÔ‡ §Ô‡ÎÈÔ˜ ‹ òOÓÔ˜ (ÈÛÙÔÚ›· ÂÓfi˜ Ó¤Ô˘ Ô˘ ÌÂÙ·ÌÔÚÊÒÓÂÙ·È ·fi Ì¿ÁÈÛÛ˜ Û Á¿È‰·ÚÔ), ¤ÚÁÔ Ô˘ ÂÓ¤Ó¢Û ÙÔ §·Ù›ÓÔ AÔ˘Ï‹ÈÔ. TÔ ÛÔÊÈÛÙÈÎfi Ì˘ıÈÛÙfiÚËÌ· Â¤‰Ú·Û ÛÙÔ Ï·ÙÈÓÈÎfi, ÙÔ ÌÂ۷ȈÓÈÎfi Î·È ÙÔ ‚˘˙·ÓÙÈÓfi — ÏfiÁÈÔ, ÈÔÙÈÎfi— Î·È ÙÔ ÓÂfiÙÂÚÔ Â˘Úˆ·˚Îfi Ì˘ıÈÛÙfiÚËÌ·.

E¶IMETPO
¶ÚÈÓ ÂÚ·ÙÒÛÔ˘Ì ÙË Û‡ÓÙÔÌË ·˘Ù‹ ÂÈÛÎfiËÛË Ù˘ ڈ̷˚΋˜ ÂÚÈfi‰Ô˘ Ú¤ÂÈ, ¤ÛÙˆ Î·È ÂÓ‰ÂÈÎÙÈο, Ó· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì ÔÚÈṲ̂ÓÔ˘˜ ÂÎÚÔÛÒÔ˘˜ Ù˘ ÂÈÛÙ‹Ì˘, ÁÂÓÈÎfiÙÂÚ·, fiˆ˜: ÙÔ °·ÏËÓfi (129-199 Ì.X.) ·fi ÙËÓ ¶¤ÚÁ·ÌÔ, ÙÔÓ ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÁÈ·ÙÚfi Ù˘ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ·˜ ÌÂÙ¿ ÙÔÓ IÔÎÚ¿ÙË, Ì 150 ¤ÚÁ·, ÙÔ˘˜ Ì·ıËÌ·ÙÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘ 1Ô˘/2Ô˘ ·È. Ì.Ã. ◊ÚˆÓ· Î·È ∫Ï·‡‰ÈÔ ¶ÙÔÏÂÌ·›Ô ·fi ÙËÓ ∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÂÈ·, ÙÔ ºÈÏfiÛÙÚ·ÙÔ1 ºÏ¿‚ÈÔ (2Ô˜ ·È. Ì.X.), AıËÓ·›Ô ÔÏ›ÙË, Û˘ÁÁڷʤ· ÙÔ˘ ¤ÚÁÔ˘ B›ÔÈ ÛÔÊÈÛÙáÓ (60 ‚ÈÔÁڷʛ˜), ÙÔÓ Aı‹Ó·ÈÔ (2Ô˜ \ ·È. Ì.X.) ·fi ÙË N·‡ÎÚ·ÙË Ù˘ AÈÁ‡ÙÔ˘, Û˘ÁÁڷʤ· ÙˆÓ ¢ÂÈÓÔÛÔÊÈÛÙáÓ (Û˘ÏÏÔÁ‹ Û˘ÌÔÛÈ·ÎÔ‡ ˘ÏÈÎÔ‡), Û 30 ‚È‚Ï›·, ÙÔÓ AÚÙÂÌ›‰ˆÚÔ ·fi ÙË ¢¿Ï‰Ë Ù˘ §˘‰›·˜ (2Ô˜ ·È. Ì.X.), Û˘ÁÁڷʤ· ÙˆÓ \OÓÂÈÚÔÎÚÈÙÈÎáÓ (ÁÈ· ÙËÓ ÂÚÌËÓ›· ÙˆÓ ÔÓ›ڈÓ), Û 5 ‚È‚Ï›·, ÙÔ˘˜ ÁÚ·ÌÌ·ÙÈÎÔ‡˜ ∞ÔÏÏÒÓÈÔ ÙÔ ¢‡ÛÎÔÏÔ Î·È ∏Úˆ‰È·Ófi, ·Ù¤Ú· Î·È ÁÈÔ (2Ô˜ ·È. Ì.Ã.) ·fi ÙËÓ ∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÂÈ·, ÙÔ ¢ÈfiÊ·ÓÙÔ, Ì·ıËÌ·ÙÈÎfi, ·fi ÙËÓ AÏÂÍ¿Ó‰ÚÂÈ· (3Ô˜ ·È. Ì. X.) Î.¿. H ÂÏÏËÓÈ΋ ÁÚ·ÌÌ·Ù›· Ù˘ ڈ̷˚΋˜ ÂÚÈfi‰Ô˘, ·fi Û˘ÁÁÚ·Ê›˜ ŒÏÏËÓ˜ ‹ ÂÏÏËÓfiʈÓÔ˘˜, Û˘ÌÔÚ‡ÂÙ·È Ì ÙËÓ ·ÓÙ›ÛÙÔÈ¯Ë Ï·ÙÈÓÈ΋ (Ô›ËÛË Î·È Â˙fi˜ ÏfiÁÔ˜), Ô˘ ÛËÌÂÈÒÓÂÈ ·ÍÈfiÏÔÁË ¿ÓıËÛË Ì ÎÔÚ˘Ê·›Ô˘˜ ÂÎÚÔÛÒÔ˘˜ ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÂÌÓ¤ÔÓÙ·È ·fi ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ÏÔÁÔÙ¯ӛ·. OÈ PˆÌ·›ÔÈ ¿ÓÔÈÍ·Ó ‰È¿ÏÔÁÔ Ì ÙÔ˘˜ ŒÏÏËÓ˜ Î·È ·ÍÈÔÔ›ËÛ·Ó ÁfiÓÈÌ· ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ÛΤ„Ë. M ÙËÓ ›‰Ú˘ÛË Ù˘ µ˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ∞˘ÙÔÎÚ·ÙÔÚ›·˜ (330 Ì.X., KˆÓÛÙ·ÓÙÈÓÔ‡ÔÏË) ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È Ë ¯ÚÈÛÙÈ·ÓÈ΋ ÁÚ·ÌÌ·Ù›· Î·È Ë ÂÎÎÏËÛÈ·ÛÙÈ΋ ÚËÙÔÚ›· ÙÔ˘ 4Ô˘ ·È. Ì.X. ηÈ, ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Ë ÌÂÁ¿ÏË ·Ú·ÁˆÁ‹, ¤ˆ˜ ÙÔ 1453, Ù˘ ‚˘˙·ÓÙÈÓ‹˜ ÊÈÏÔÏÔÁ›·˜.
E›ÏÔÁÔ˜

1. ªÂ ÙÔ fiÓÔÌ· ·˘Ùfi ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È Ù¤ÛÛÂÚȘ Û˘ÁÁÚ·Ê›˜ (2Ô˜ Î·È 3Ô˜ ·È. Ì.Ã.) ηٷÁfiÌÂÓÔÈ ·fi ÙË §‹ÌÓÔ.

181 

∂ ¶ √ Ã ∏

∞ ƒ Ã ∞ ´∫ ∏

∫ § ∞ ™ π ∫ ∏

∂§§∏¡π™∆π∫∏

ƒøª∞´∫∏

182
π™∆Oƒπ∞ ∆∏™ ∞ƒÃ∞π∞™ ∂§§∏¡π∫∏™ °ƒ∞ªª∞∆∂π∞™

™À°Ãƒ√¡π∫√™ ¶π¡∞∫∞™ ∂•∂§π•∏™ °ƒ∞ªª∞∆∂π∞∫ø¡ ∂π¢ø¡
¶√π∏™∏
∂¶π∫∏ 8Ô˜ ·È. .Ã. 500 .Ã. ∏ÚˆÈÎfi ¤Ô˜: ŸÌËÚÔ˜ ¢È‰·ÎÙÈÎfi ¤Ô˜: ∏Û›Ô‰Ô˜ §Àƒπ∫∏ ∂ÏÂÁ›·: ∫·ÏÏ›ÓÔ˜, ª›ÌÓÂÚÌÔ˜, ∆˘ÚÙ·›Ô˜ ™fiψÓ, £¤ÔÁÓȘ Î.¿. ÿ·Ì‚Ô˜: ∞Ú¯›ÏÔ¯Ô˜, ™Ë̈ӛ‰Ë˜, πÒÓ·Í ∂›ÁÚ·ÌÌ·: ™È̈ӛ‰Ë˜ ∞ÈÔÏÈÎfi ̤ÏÔ˜: ™·ÊÒ, ∞Ïη›Ô˜, ∞Ó·ÎÚ¤ˆÓ Î.¿. ÃÔÚÈ΋: ¶›Ó‰·ÚÔ˜, µ·Î¯˘Ï›‰Ë˜, ∞ÏÎÌ¿Ó Î.¿. ∆Ú·Áˆ‰›·: ∞ÈÛ¯‡ÏÔ˜ ™ÔÊÔÎÏ‹˜ ∂˘ÚÈ›‰Ë˜ ™·Ù˘ÚÈÎfi ‰Ú¿Ì· ∫ˆÌˆ‰›·: ∞ÚÈÛÙÔÊ¿Ó˘ ª¤ÛË ÎˆÌˆ‰›·: ∂‡‚Ô˘ÏÔ˜, ÕÏÂÍȘ Î.¿. ¢ƒ∞ª∞∆π∫∏

¶∂∑√™ §√°√™
ºπ§√™√ºπ∞ ¶ÚÔÛˆÎÚ·ÙÈÎÔ› ÿˆÓ˜ ÊÈÏfiÛÔÊÔÈ: £·Ï‹˜, ∞ӷ̷͛ӉÚÔ˜, ∞Ó·ÍÈ̤Ó˘, ∏Ú¿ÎÏÂÈÙÔ˜ •ÂÓÔÊ¿Ó˘ ºÈÏfiÛÔÊÔÈ ∫. πÙ·Ï›·˜ ∂Ï¿Ù˜: ¶·ÚÌÂÓ›‰Ë˜, ∑‹ÓˆÓ, ∂Ì‰ÔÎÏ‹˜ ¶˘ı·ÁfiÚÂÈÔÈ ∞Ó·Í·ÁfiÚ·˜ ∞ÙÔÌÈÎÔ›: §Â‡ÎÈÔ˜, ¢ËÌfiÎÚÈÙÔ˜ ™ÔÊÈÛÙ¤˜: ¶ÚˆÙ·ÁfiÚ·˜, °ÔÚÁ›·˜, ¶Úfi‰ÈÎÔ˜ Î.¿. ªÂÁ¿ÏÔÈ ÊÈÏfiÛÔÊÔÈ: ™ˆÎÚ¿Ù˘ ¶Ï¿ÙˆÓ ∞ÚÈÛÙÔÙ¤Ï˘ π™∆√ƒπ∞ ƒ∏∆√ƒπ∫∏

§ÔÁÔÁÚ¿ÊÔÈ ª‡ıÔÈ: ∞›ÛˆÔ˜

500-323 .Ã.

∏Úfi‰ÔÙÔ˜ £Ô˘Î˘‰›‰Ë˜ •ÂÓÔÊÒÓ π·ÙÚÈ΋: πÔÎÚ¿Ù˘

∞Ú¯¤˜ ÚËÙÔÚÈ΋˜: ™˘Ú·ÎÔ‡Û˜: ∫fiÚ·Í Î.¿. ∞Ó¿Ù˘ÍË ÚËÙÔÚÈ΋˜: ∞ı‹Ó· ƒËÙÔÚÈÎÔ› ÏfiÁÔÈ: ·) ¢ÈηÓÈÎÔ›: §˘Û›·˜ Î.¿. ‚) ™˘Ì‚Ô˘Ï¢ÙÈÎÔ›: ¢ËÌÔÛı¤Ó˘ Î.¿. Á) ¶·ÓËÁ˘ÚÈÎÔ›: πÛÔÎÚ¿Ù˘

323-31 .Ã.

µÔ˘ÎÔÏÈ΋: £ÂfiÎÚÈÙÔ˜

¡¤· Έ̈‰›·: ª¤Ó·Ó‰ÚÔ˜

∂ÈÎÔ‡ÚÂÈÔÈ ™ÎÂÙÈÎÈÛÙ¤˜: ¶‡ÚÚˆÓ Î.¿. ™ÙˆÈÎÔ›: ∑‹ÓˆÓ, ∫Ï¿Óı˘ Î.¿.

πÛÙÔڛ˜ ª. ∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÔ˘ ¶Ôχ‚ÈÔ˜ ¢Èfi‰ˆÚÔ˜ Ô ™ÈÎÂÏÈÒÙ˘

31 .Ã.330 Ì.Ã.

∂›ÎÙËÙÔ˜ ª¿ÚÎÔ˜ ∞˘Ú‹ÏÈÔ˜ ¶ÏˆÙ›ÓÔ˜

¶ÏÔ‡Ù·Ú¯Ô˜ ∞ÚÚÈ·Ófi˜ ¶·˘Û·Ó›·˜ ™ÙÚ¿‚ˆÓ

¢Â‡ÙÂÚË ™ÔÊÈÛÙÈ΋ §Ô˘ÎÈ·Ófi˜ ∞ÏΛÊÚˆÓ Î.¿. ª˘ıÈÛÙfiÚËÌ· 

¶π¡∞∫∞™ √¡√ª∞∆ø¡

\∞Á¿ıˆÓ 97,139 \∞ı‹Ó·ÈÔ˜ 181 ∞úÏÈÔ˜ \∞ÚÈÛÙ›‰Ë˜ 179 ∞åÛ¯›Ó˘ 154, 158, 159, 160 AåÛ¯‡ÏÔ˜ 68, 77, 94, 107, 182 ∞úÛˆÔ˜, 54, 182 ò ∞ÏÂÍȘ 110, 182 \∞ÏηÖÔ˜ 10, 47, 39, 94, 182 \∞ÏÎȉ¿Ì·˜ 161 \∞ÏΛÊÚˆÓ 180 \∞ÏÎÌ¿Ó 39, 49, 50 \∞Ó·ÎÚ¤ˆÓ 39, 49, 182 \∞Ó·Í·ÁfiÚ·˜ 60, 61, 88, 117, 129, 132 \∞ӷ̷͛ӉÚÔ˜ 56, 182 \∞Ó·ÍÈ̤Ó˘ 56, 182 \∞Ó‰ÔΛ‰Ë˜ 154, 155 \∞Ó̷ٛ¯Ô˜ 165 \AÓÙ›·ÙÚÔ˜ 161, 165 \∞ÓÙÈÛı¤Ó˘ 134 \∞ÓÙÈÊ¿Ó˘ 110 \∞ÓÙÈÊáÓ ï Ú‹ÙÔÚ·˜ 117, 154 \∞ÓÙÈÊáÓ ï ÛÔÊÈÛÙ‹˜ 130, 154 \∞È·Ófi˜ 177 \∞ÔÏÏÒÓÈÔ˜ ï ¢‡ÛÎÔÏÔ˜ 181 \∞ÔÏÏÒÓÈÔ˜ ï ^ƒfi‰ÈÔ˜ 36, 164, 170 ò ∞Ú·ÙÔ˜ (ÔÈËÙ‹˜) 165 \∞Ú›ÛÙ·Ú¯Ô˜ 29, 170 \∞ÚÈÛÙÔÙ¤Ï˘ 29, 60, 65, 72, 73, 75, 96, 97, 99, 109, 129, 143–149, 151, 153, 154, 161, 170, 171, 182 \∞ÚÈÛÙÔÊ¿Ó˘88, 97, 103, 104, 105, 107–110, 139, 154 \∞ÚÈÛÙÔÊ¿Ó˘ ï µ˘˙¿ÓÙÈÔ˜ 170 \∞Ú›ˆÓ 50, 65 \∞ÚÎÂۛϷԘ 172 \AÚÎÙÖÓÔ˜ 32 \∞ÚÚÈ·Ófi˜ 176, 178, 182

\∞ÚÙÂÌ›‰ˆÚÔ˜ 181 \∞Ú¯›ÏÔ¯Ô˜ 36, 39, 45, 46, 99, 165, 182 \∞Ú¯ÈÌ‹‰Ë˜ 169 \AÚ¯‡Ù·˜ 135 \A¯·Èfi˜ 97 \∞¯ÈÏχ˜ ∆¿ÙÈÔ˜ 181 µ·Î¯˘Ï›‰Ë˜ 39 µ›ˆÓ 168 °·ÏËÓfi˜ 181 °ÔÚÁ›·˜ 94, 132, 136, 151, 152 ¢Â›Ó·Ú¯Ô˜ 154, 161 ¢¤ÍÈÔ˜ 177 ¢ËÌ¿‰Ë˜ 160, 161 ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ º·ÏËÚ‡˜ 54, 161, 166 ¢ËÌfiÎÚÈÙÔ˜ 129, 171, 182 ¢ËÌÔÛı¤Ó˘ 151, 154, 159, 160, 161, 182 ¢ÈÔÁ¤Ó˘ §·¤ÚÙÈÔ˜ 178 ¢ÈÔÁ¤Ó˘ ï ∫˘ÓÈÎfi˜ 134, 170 ¢Èfi‰ˆÚÔ˜ ï ™ÈÎÂÏÈÒÙ˘ 173 ¢ÈÔÓ‡ÛÈÔ˜ ^ ÏÈηÚÓ·ÛÛ‡˜ ∞ 174, 179 ¢ÈfiÊ·ÓÙÔ˜ 181 ¢›ÊÈÏÔ˜ 166 ¢›ˆÓ ï ∫¿ÛÛÈÔ˜ 177 ¢›ˆÓ ï ÃÚ˘ÛfiÛÙÔÌÔ˜ 52, 179 ^∂ηٷÖÔ˜ 55 ^∂ÏÏ¿ÓÈÎÔ˜ 29, 55 \∂Ì‰ÔÎÏɘ 36, 61, 111, 129, 182 \∂›ÎÔ˘ÚÔ˜ 130, 166, 170, 171, 177 \∂›ÎÙËÙÔ˜ 172, 176, 177, 178, 182

\∂›¯·ÚÌÔ˜ 99, 110 \∂Ú·ÙÔÛı¤Ó˘ 156, 169, 170 ∂û‚Ô˘ÏÔ˜ 110, 182 ∂éÎÏ›‰Ë˜ (Ì·ıËÌ·ÙÈÎfi˜) 169 ∂éÎÏ›‰Ë˜ (ÊÈÏfiÛÔÊÔ˜) 134, 169 ∂ûÌËÏÔ˜ 32 ∂ûÔÏȘ 103 ∂éÚÈ›‰Ë˜ 50, 67–69, 76, 85, 87, 88, 90–92, 94–99, 106–108, 131, 167, 182 ò∂ÊÔÚÔ˜ 127 ∑ËÓfi‰ÔÙÔ˜ 17, 170 ∑‹ÓˆÓ ï ™ÙˆÈÎfi˜ 172 ∑‹ÓˆÓ ï \∂Ï¿Ù˘ 60 ^∏Á‹ÛÈÔ˜ 161 ^∏ÏÈfi‰ˆÚÔ˜ 181 òHÚÈÓÓ· 53 ^∏Ú¿ÎÏÂÈÙÔ˜ 36, 57, 59–61, 141, 172, 182 ^∏Úfi‰ÔÙÔ˜ 16, 53–55, 65, 67, 88, 111, 112, 114, 115, 117, 120, 126, 127, 176, 180, 182 ^∏Úˆ‰È·Ófi˜ 181 ≠∏ÚˆÓ 181 ^∏ÚÒÓ‰·˜ 168 ^∏Û›Ô‰Ô˜ 34–36, 42, 46, 61, 79, 81, 164, 165, 182 £·Ïɘ 56, 58, 182 £¤ÔÁÓȘ 39, 42, 182 £ÂfiÎÚÈÙÔ˜ 36, 94, 167, 168, 182 £ÂfiÔÌÔ˜ 127 £¤ÛȘ 65, 71, 77 £ÂfiÊÚ·ÛÙÔ˜ 143, 166 £Ô˘Î˘‰›‰Ë˜ 55, 82, 111, 115–122, 124, 126, 127, 131,

183 

π™∆Oƒπ∞ ∆∏™ ∞ƒÃ∞π∞™ ∂§§∏¡π∫∏™ °ƒ∞ªª∞∆∂π∞™

136, 152, 155, 157, 159, 161, 173, 177, 182 òπ‚˘ÎÔ˜ 39, 50, 51 ≠π·Ú¯Ô˜ 49, 169, 173 ^π›·˜ 132 ^πÔÎÚ¿Ù˘ 117, 121, 127, 128, 181, 182 ^πáÓ·Í 39, 168 \πÛ·ÖÔ˜ 154, 156 \πÛÔÎÚ¿Ù˘ 94, 131, 152–154, 156–158, 182 òIˆÓ 93, 97, 137 ∫·ÈΛÏÈÔ˜ 154, 179 ∫·Ïϛ̷¯Ô˜ 36 ∫·ÏÏÖÓÔ˜ 39, 40, 182 ∫·ÚÓ¿‰Ë˜ 172 ∫Ï·‡‰ÈÔ˜ ¶ÙÔÏÂÌ·ÖÔ˜ 181 ∫Ï¿Óı˘ 172, 182 ∫fiÈÓÙÔ˜ ™Ì˘ÚÓ·ÖÔ˜ 31 ∫fiÚ·Í 150, 182 ∫fiÚÈÓÓ· 53 ∫Ú¿Ù˘ 103 ∫Ú·ÙÖÓÔ˜ 103 KÚ¿ÙÈÔ˜ 127 ∫ÚÈÙ›·˜ 130, 135 ∫ÙËÛ›·˜ 127 §Â‡ÎÈÔ˜ 60, 129, 182 §ÂˆÓ›‰·˜ 165 §ÔÁÁÖÓÔ˜ 179 §fiÁÁÔ˜ 181 §Ô˘ÎÈ·Ófi˜ 179, 180–182 §˘ÎÔÜÚÁÔ˜ 154, 158 §˘ÎfiÊÚˆÓ 166 §˘Û›·˜ 140, 152, 154–156, 182 M¿ÍÈÌÔ˜ 179 ª¿ÚÎÔ˜ ∞éÚ‹ÏÈÔ˜ 57, 172, 178, 182 MÂϤ·ÁÚÔ˜ 165

ª¤Ó·Ó‰ÚÔ˜ 110, 166, 167, 182 ª¤ÓÈÔ˜ 179, 180 ª›ÌÓÂÚÌÔ˜ 39, 41, 182 ªfiÛ¯Ô˜ 168 ª˘ÚÙ›˜ 53 ¡›Î·Ó‰ÚÔ˜ 165 •ÂÓÔÊ¿Ó˘ 56, 57, 59, 182 •ÂÓÔÊáÓ 117, 123, 124, 127, 132, 133, 176 •ÂÓÔÊáÓ ï \∂ʤÛÈÔ˜ 181 •¤ÓˆÓ 29 ≠√ÌËÚÔ˜ 15, 16, 24, 28–31, 48, 84, 94, 182 \√Úʇ˜ 58 ¶·Ó·›ÙÈÔ˜ 172 ¶·Ó‡·ÛȘ 111 ¶·ÚÌÂÓ›‰Ë˜ 35, 59, 60, 61, 129, 132, 140, 182 ¶·˘Û·Ó›·˜177, 182 ¶›ÁÚ˘ 32 ¶›Ó‰·ÚÔ˜ 39, 51, 52, 64, 182 ¶Ï¿ÙˆÓ 30, 51, 53, 59, 60, 97, 104, 107, 108, 125, 129, 131, 133–137, 140–144, 147–149, 152, 154, 155, 158, 161, 171, 178, 178, 182 ¶ÏÔ‡Ù·Ú¯Ô˜ 174, 175, 182 ¶ÏˆÙÖÓÔ˜ 178, 182 ¶Ôχ‚ÈÔ˜ 123, 127, 173, 182 ¶ÔÚʇÚÈÔ˜ 178 ¶ÔÛÂȉÒÓÈÔ˜ 172 ¶Ú¿ÍÈÏÏ· 53 ¶Ú·Ù›Ó·˜ 76, 97 ¶Úfi‰ÈÎÔ˜ 132, 137, 156, 182 ¶ÚˆÙ·ÁfiÚ·˜ 51, 60, 88, 111, 121, 131, 137, 138, 156, 182 ¶˘ı·ÁfiÚ·˜ 58, 59 ¶‡ÚÚˆÓ 171, 182

™·ÊÒ 10, 47-48, 182 ™¤ÍÙÔ˜ \∂ÌÂÈÚÈÎfi˜ 177 ™Ë̈ӛ‰Ë˜ ï \AÌÔÚÁÖÓÔ˜ 46, 39, 182 ™È̈ӛ‰Ë˜ ï ∫ÂÖÔ˜ 32, 43, 51 ™fiÏˆÓ 42, 58, 39, 41, 67, 81, 135, 150, 182 ™Ô˘Û·Ú›ˆÓ 99 ™ÔÊÔÎÏɘ 71, 76, 82, 83, 86–88, 94–98, 107, 111, 126, 182 ™‡ÛÈÔ˜ 135 ™Ù·ÛÖÓÔ˜ 32 ™ÙËÛ›¯ÔÚÔ˜ 39, 50, 51, 94 ™ÙÚ¿‚ˆÓ 174, 177, 182 ™ˆÎÚ¿Ù˘ 88, 105, 108, 123–125, 131–141, 154, 156, 169, 182 ™ÒÊÚˆÓ 99, 168 ∆ÂϤÛÈÏÏ· 53 ∆¤Ú·Ó‰ÚÔ˜ 39, 47 ∆›Ì·ÈÔ˜ 173 ∆ÈÌfiıÂÔ˜ 47 ∆ÈÛ›·˜ 150, 151 ∆˘ÚÙ·ÖÔ˜ 40, 41, 182 ^ÀÂÚ›‰Ë˜ 152, 154, 158 ºÂÚÂÎÚ¿Ù˘ 103 ºÂÚ·‰Ë˜ Ô ™‡ÚÔ˜ 54 ºÈÏ‹ÌˆÓ 166 ºÈÏËÙ¿˜ 165 º›ÏÈÛÙÔ˜ 127 ºÈÏfiÛÙÚ·ÙÔ˜ 179, 181 ºÚ‡ÓȯԘ (ÙÚ·ÁÈÎfi˜) 76 ºÚ‡ÓȯԘ (ΈÌÈÎfi˜) 110 ºˆÎ›ˆÓ 161 Ã·Ú›ÙˆÓ 181 ÃȈӛ‰Ë˜ 103 XÔÈÚ›ÏÔ˜ 76 ÃÚ‡ÛÈÔ˜ 172

184 

™À¡√¶∆π∫∏ µπµ§π√°ƒ∞ºπ∞ [∏ ‚È‚ÏÈÔÁÚ·Ê›· ·˘Ù‹ Â›Ó·È ÂÈÏÂÎÙÈ΋ Î·È ÂÓ‰ÂÈÎÙÈ΋: ·fi ÙËÓ ÙÂÚ¿ÛÙÈ· Î·È ·ÓÂÍ¿ÓÙÏËÙË ‚È‚ÏÈÔÁÚ·Ê›· ÂÈϤÁÔÓÙ·È Â‰Ò ÌfiÓÔ ÔÚÈṲ̂ӷ ÂÈÛÙËÌÔÓÈο ‚È‚Ï›· –fi¯È ¿ÚıÚ·– ∂ÏÏ‹ÓˆÓ Î·È Í¤ÓˆÓ ÌÂÏÂÙËÙÒÓ, ÌÂÙ·ÊÚ·Ṳ̂ӷ ÛÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋, ·ÓÙÈÚÔÛˆ¢ÙÈο ÂοÛÙÔ˘ ›‰Ô˘˜, Ù· ÔÔ›· ÎÚ›ÓÔÓÙ·È ¯Ú‹ÛÈÌ· ÁÈ· ηıËÁËÙ¤˜ Î·È Ì·ıËÙ¤˜.] °ƒ∞ªª∞∆√§√°π∂™ °ÂˆÚÁÔ··‰¿ÎÔ˜ ∞., ∂ÏÏËÓÈ΋ °Ú·ÌÌ·ÙÔÏÔÁ›·, £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË 1973. Easterling P.E. - Knox B.M.W., πÛÙÔÚ›· Ù˘ ∞Ú¯·›·˜ ∂ÏÏËÓÈ΋˜ §ÔÁÔÙ¯ӛ·˜ (ÌÙÊÚ. ∫ÔÓÔÌ‹ ¡. – °Ú›Ì·-∫ÔÓÔÌ‹ ÃÚ.), ¶··‰‹Ì·˜, ∞ı‹Ó· 42000. Lesky Al., πÛÙÔÚ›· Ù˘ ∞Ú¯·›·˜ ∂ÏÏËÓÈ΋˜ §ÔÁÔÙ¯ӛ·˜ (ÌÙÊÚ. ∞Á. ∆ÛÔ·Ó¿Î˘), £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË 1998. Romilly J. de, ∞Ú¯·›· ∂ÏÏËÓÈ΋ °Ú·ÌÌ·ÙÔÏÔÁ›· (ÌÙÊÚ. £. ÃÚÈÛÙÔÔ‡ÏÔ˘-ªÈÎÚÔÁÈ·ÓÓ¿ÎË), ∫·Ú‰·Ì›ÙÛ·, ∞ı‹Ó· 1988. Said S. – Traidé M. – Boulluec Al., πÛÙÔÚ›· Ù˘ ∂ÏÏËÓÈ΋˜ §ÔÁÔÙ¯ӛ·˜ (ÌÙÊÚ. °. •·Óı¿ÎË-∫·Ú·Ì¿ÓÔ˘ – ¢. ∆ÛÈÏÈ‚ÂÚ‰‹˜ – µ. ¶fiıÔ˘), ¶··˙‹Û˘, ∞ı‹Ó· 2001. ∞ã ¶√π∏™∏ µowra C.B., ∞Ú¯·›· ∂ÏÏËÓÈ΋ §˘ÚÈ΋ ¶Ô›ËÛË (ÌÙÊÚ. π.¡. ∫·˙¿˙˘), ª.π.∂.∆., ∞ı‹Ó· 1980. Dover K.J., ∏ Έ̈‰›· ÙÔ˘ ∞ÚÈÛÙÔÊ¿ÓË (ÌÙÊÚ. º.π. ∫·ÎÚȉ‹˜), ª.π.∂.∆., ∞ı‹Ó· 1978. ∫·ÎÚȉ‹˜ π.£., √ÌËÚÈο ı¤Ì·Ù·, ∂ÛÙ›·, ∞ı‹Ó· 1978. ∫·ÎÚȉ‹˜ π.£., ¶ÚÔÔÌËÚÈο, ÔÌËÚÈο, ËÛÙfi‰ÂÈ·, ∂ÛÙ›·, ∞ı‹Ó· 1980. ∫·ÎÚȉ‹˜ π. £., √ÌËÚÈΤ˜ ¤Ú¢Ó˜, ∂ÛÙ›·, ∞ı‹Ó· 31986. Latacz J., ŸÌËÚÔ˜. √ ıÂÌÂÏȈً˜ Ù˘ Â˘Úˆ·˚΋˜ ÏÔÁÔÙ¯ӛ·˜ (ÌÙÊÚ. ∂. ™ÈÛÙ¿ÎÔ˘), ¶··‰‹Ì·˜, ∞ı‹Ó· 2000. Lesky Al., ∏ ÙÚ·ÁÈ΋ Ô›ËÛË ÙˆÓ ∞Ú¯·›ˆÓ ∂ÏÏ‹ÓˆÓ (ÌÙÊÚ. ¡.Ã. ÃÔ˘ÚÌÔ˘˙È¿‰Ë˜), ª.π.∂.∆./ 1989, ÙfiÌÔÈ ∞ & µ. ª·ÚˆÓ›Ù˘ ¢.¡., ∞Ó·˙‹ÙËÛË Î·È ÓfiÛÙÔ˜ ÙÔ˘ √‰˘ÛÛ¤·. ∏ ‰È·ÏÂÎÙÈ΋ Ù˘ √‰‡ÛÛÂÈ·˜, ¶··˙‹Û˘, ∞ı‹Ó· 1978. ª·ÚˆÓ›Ù˘ ¢.¡., √ÌËÚÈο ÌÂÁ·ı¤Ì·Ù·, ∫¤‰ÚÔ˜, ∞ı‹Ó· 1999. ªÔ‡Ú·˜ ¡.°., ∆Ô ·Ú¯·›Ô ‰Ú¿Ì·, ¶ÂÚȯfiÌÂÓ· Î·È ÂÚÌËÓ‡̷ٷ, °ÚËÁfiÚ˘, ∞ı‹Ó· 2002. Schadewaldt W., ∞fi ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ Î·È ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ √Ì‹ÚÔ˘ (ÌÙÊÚ. º. π. ∫·ÎÚȉ‹˜), ª.π.∂.∆., ∞ı‹Ó· 1982. ™ÎÈ·‰¿˜ ∞., ∞Ú¯·˚ÎÔ˜ Ï˘ÚÈÛÌfi˜, π-ππ, ∫·Ú‰·Ì›ÙÛ·, ∞ı‹Ó· 1979, 1981. ∆ÛÔ·Ó¿Î˘ ∞Á., ∂ÈÛ·ÁˆÁ‹ ÛÙÔÓ ŸÌËÚÔ, £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË 31977. ÃÚÈÛÙfiÔ˘ÏÔ˜ ª., ª˘ıÈο ı¤Ì·Ù· Ì ‰Ú·Ì·ÙÈÎfi ÚÔÛˆ›Ô. ªÂϤÙË ÁÈ· ÙËÓ ÙÚ·Áˆ‰›· Î·È ÙËÓ ÎˆÌˆ‰›·, ∂ÏÏËÓÈο °Ú¿ÌÌ·Ù·, ∞ı‹Ó· 2000. µã ¶∂∑√™ §√°√™ Anderson K.J., •ÂÓÔÊÒÓ, Ë ˙ˆ‹ Î·È ÙÔ ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ (ÌÙÊÚ. ¶fiÏ. ªÔÛ¯ÔÔ‡ÏÔ˘), ∆˘ˆı‹Ùˆ, ∞ı‹Ó· 2002. µ¤ÈÎÔ˜ £., √È ÚÔÛˆÎÚ·ÙÈÎÔ›, ∂ÏÏËÓÈο °Ú¿ÌÌ·Ù·, ∞ı‹Ó· 61998. Bury J.B., √È ·Ú¯·›ÔÈ ŒÏÏËÓ˜ ÈÛÙÔÚÈÎÔ› (ÌÙÊÚ. º.∫. µÒÚÔ˜), ¶··‰‹Ì·˜, ∞ı‹Ó· 1970. Guthrie W.K.C., √È ŒÏÏËÓ˜ ÊÈÏfiÛÔÊÔÈ. ∞fi ÙÔÓ £·Ï‹ ˆ˜ ÙÔÓ ∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏË (ÌÙÊÚ. ∞ÓÙ. ™·ÎÂÏÏ·Ú›Ô˘), ¶··‰‹Ì·˜, ∞ı‹Ó· 1983. Kennedy G., πÛÙÔÚ›· Ù˘ ∫Ï·ÛÈ΋˜ ƒËÙÔÚÈ΋˜ (ÌÙÊÚ. ¡ÈÎ. ¡ÈÎÔÏÔ‡‰Ë˜), ¶··‰‹Ì·˜, 2000. Long A.A., ∏ ÂÏÏËÓÈÛÙÈ΋ ÊÈÏÔÛÔÊ›·. ™ÙˆÈÎÔ›, ∂ÈÎÔ‡ÚÂÈÔÈ, ™ÎÂÙÈÎÔ› (ÌÙÊÚ. ™Ù. ¢ËÌfiÔ˘ÏÔ˜ – ª. ¢Ú·ÁÒÓ·-ªÔÓ¿¯Ô˘), ª.π.∂.∆., ∞ı‹Ó· 1990. §˘Ô˘ÚÏ‹˜ ¢ËÌ., πÔÎÚ¿Ù˘, ∑‹ÙÚÔ˜, £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË 2001. Romilly J. de, √È ÌÂÁ¿ÏÔÈ ÛÔÊÈÛÙ¤˜ ÛÙËÓ ∞ı‹Ó· ÙÔ˘ ¶ÂÚÈÎÏ‹ (ÌÙÊÚ. º.π. ∫·ÎÚȉ‹˜), ∫·Ú‰·Ì›ÙÛ·, ∞ı‹Ó· 1994. Romilly J. de, √ £Ô˘Î˘‰›‰Ë˜ Î·È Ô ·ıËÓ·˚Îfi˜ ÈÌÂÚÈ·ÏÈÛÌfi˜ (ÌÙÊÚ. §. ™ÙÂÊ¿ÓÔ˘), ¶··‰‹Ì·˜, ∞ı‹Ó· 2000. ™˘ÚfiÔ˘ÏÔ˜ ∏Ï., ∏ÚÔ‰fiÙÔ˘ πÛÙÔÚ›·È, °ÎÔ‚fiÛÙ˘, ∞ı‹Ó·, 1995. Finley J., £Ô˘Î˘‰›‰Ë˜ (ÌÙÊÚ. ∆. ∫Ô˘ÎÔ˘ÏÈfi˜), ¶··‰‹Ì·˜, ∞ı‹Ó· 1997.

185