http://lisari.blogspot.com 1o Λύθεην Ζαθύλζνπ
εκεηώζεηο ζηνλ Οινθιεξωηηθό Λνγηζκό
Παξαγνληηθή Οινθιήξωζε – Αιιαγή κεηαβιεηήο
- Μεζνδνινγία
- Πίλαθεο – Σππνιόγηα
- Αζθήζεηο
- Επαλαιεπηηθή Άζθεζε
Ζάθπλζνο 2010 – 11
Κεθάιαην 3ν Χαηδόπνπινο Μάθεο
1ν Λύθεην Ζαθύλζνπ http:// lisari.blogspot.com
Κευάλαιο 3 | Παραγοντική Ολοκλήρωση – Αλλαγή μεταβλητής 2
Βαζηθές ζεκεηώζεης – κεζοδοιογίες – αζθήζεης
Α) Παραγοληηθή οιοθιήρωζε Β) Αιιαγή κεηαβιεηής ζηο ορηζκέλο οιοθιήρωκα
Α) Παραγοληηθή Οιοθιήρωζε
ηνλ παξαθάηω πίλαθα παξνπζηάδνπκε νξηζκέλα νινθιεξώκαηα ζε δηάθνξεο κορθές. Μαο δείρλεη δε πνηεο
ζπλαξηήζεηο πξέπεη λα πάξνπκε ωο αρτηθές θαη πόζες θορές πξέπεη λα εθαξκόζνπκε ηελ παραγοληηθή οιοθιήρωζε.
Σεκείωζε: Σν Ρ(x) είλαη πνιπωλπκηθή ζπλάξηεζε βαζκνύ λ, επίζεο k, m, p, s πξαγκαηηθνί αξηζκνί κε p 0 k· =
Περηγραθή
οιοθιερωκάηωλ
Μορθή ορηζκέλωλ
οιοθιερωκάηωλ
Αρτηθή ζσλάρηεζε Πόζες θορές εθαρκόδοσκε
παραγοληηθή οιοθιήρωζε
Πνιπωλπκηθή επί
ηξηγωλνκεηξηθή
( ) ( ) P x x dx
|
o
· nu k
í
( ) ( )
1
x x
'
| |
nu k = ÷ ouv k
|
k
\ .
λ θνξέο,
δειαδή όζν θαη ν βαζκόο ηνπ
πνιπωλύκνπ P(x)
( ) ( ) P x x dx
|
o
· ouv k
í
( ) ( )
1
x x
'
| |
ouv k = nu k
|
k
\ .
Πνιπωλπκηθή επί
εθζεηηθή
( )
kx m
P x e dx
|
+
o
·
í
kx m kx m
1
e e
k
+ +
'
| |
=
|
\ .
( )
kx m
P x dx
|
+
o
· o
í
kx m kx m
1
k ln
+ +
'
| |
o = · o
|
· o
\ .
Πνιπωλπκηθή επί
ινγαξηζκηθή
( ) P x ln kx m dx
|
o
· +
í
ηελ αξρηθή ηνπ
πνιπωλύκνπ P(x)
1 θνξά
θαη θαηαιήγνπκε ζε ξεηή
ζπλάξηεζε
Εθζεηηθή επί
ηξηγωλνκεηξηθή
( )
kx m
e px s dx
|
+
o
· nu +
í
,
( )
kx m
e px s dx
|
+
o
· ouv +
í
kx m kx m
1
e e
k
+ +
'
| |
=
|
\ .
2 θνξέο,
θαη θαηαιήγνπκε ζην αξρηθό
νινθιήξωκα, ην ιύλνπκε ωο
εμίζωζε
Β) Αιιαγή κεηαβιεηής
1) Έλαο πξαθηηθόο πίλαθαο γηα ην ηη ζέηνπκε ζε έλα νξηζκέλν νινθιήξωκα είλαη ν παξαθάηω. Σα P(x), Q(x) είλαη
παξαζηάζεηο ηνπ x θαη νξίδνληαη θαηάιιεια θάζε θνξά.
Περηγραθή Μορθή Θέηοσκε
Δπλάκεηο ( ) ( )
v
Q x P x dx
|
o
·
í
ηελ βάζε ηεο δύλακεο
Ρηδηθά ( ) ( )
v
Q x P x dx
|
o
·
í
ην ππόξξηδν
Σξηγωλνκεηξηθέο
( ) P x dx
|
o
nu
í
( ) P x dx
|
o
ouv
í
Σελ γωλία, δειαδή ηελ
παξάζηαζε πνπ βξίζθεηαη
«κέζα» ζηνλ ηξηγωλνκεηξηθό
αξηζκό
Κεθάιαην 3ν Χαηδόπνπινο Μάθεο
1ν Λύθεην Ζαθύλζνπ http:// lisari.blogspot.com
Κευάλαιο 3 | Παραγοντική Ολοκλήρωση – Αλλαγή μεταβλητής 3
Εθζεηηθέο
( )
( ) P x
Q x e dx
|
o
·
í
( )
( ) P x
Q x dx
|
o
· o
í
Σνλ εθζέηε
Λνγαξηζκηθή
v
v
ln x 1
dx, dx
x x ln x
| |
o o
·
í í
Όιν ηνλ ινγάξηζκν
Ρεηή
( )
( )
P x
dx
Q x
|
o
í
Σνλ παξνλνκαζηή ηνπ
θιάζκαηνο
Δύν κεηαβιεηέο (x, t) ( ) f x, t dt
|
o
í
Σελ παξέλζεζε ηεο
ζπλάξηεζεο
2) Πνιιέο θνξέο δελ ρξεηάδεηαη λα αληηθαηαζηήζνπκε κηα θαηάιιειε πνζόηεηα κε u, αιιά κε ηελ βνήζεηα ηνπ
παξαθάηω πίλαθα βξίζθνπκε απεσζείας ηα ορηζκέλα οιοθιερώκαηα. Απηά ηα έρνπκε κειεηήζεη ζηηο παξάγωγνπο
ζύλζεηωλ ζπλαξηήζεωλ. Παξνπζηάδνπκε ηηο θπξηόηεξεο κνξθέο:
Περηγραθή Μορθή Αποηέιεζκα
Δύλακε ( ) ( )
v
f x f x dx, v
|
o
' · e
í
( )
v 1
f x
v 1
|
+
o
+
Πειίθν
( )
( )
f x
dx
f x
|
o
'
í
( ) ln f x
|
o
Σεηξαγωληθή ξίδα
( )
( )
( )
f x
dx, f x 0
f x
|
o
'
>
í
( ) 2 f x
|
o
Σξηγωλνκεηξηθή
( ) ( ) f x f x dx
|
o
' · nu
í
( ) f x
|
o
÷ouv
( ) ( ) f x f x dx
|
o
' · ouv
í
( ) f x
|
o
nu
Εθζεηηθή
( )
( ) f x
f x e dx
|
o
' ·
í
( ) f x
e
|
o
( )
( ) f x
f x dx, 0 1
|
o
' · u u > koi u =
í
( ) f x
1
ln
|
o
· u
u
Άζξνηζκα ( ) ( ) ( )
xf x f x dx
|
o
' +
í
( ) xf x
|
o
Βαζηθές αζθήζεης ζηελ αιιαγή κεηαβιεηής
Οη παξαθάηω αζθήζεηο είλαη ζύληνκεο πνπ ηηο πεξηζζόηεξεο θνξέο ρξεηάδεηαη λα εθαξκόζνπκε θαηάιιεια ηελ
αιιαγή κεηαβιεηήο.
1) Να απνδείμεηε ηα παξαθάηω (νη παξαζηάζεηο νξίδνληαη ζε θαηάιιεια δηαζηήκαηα):
α) ( ) ( )
2x x
x 0
f t x dt f t dt ÷ =
í í
β) ( ) ( )
x
x
f t dt f x t dt
| +|
o +o
= +
í í
γ) ( ) ( )
0 x
x 0
t x t dt u x udu ouv ÷ = ÷ ouv
í í
Κεθάιαην 3ν Χαηδόπνπινο Μάθεο
1ν Λύθεην Ζαθύλζνπ http:// lisari.blogspot.com
Κευάλαιο 3 | Παραγοντική Ολοκλήρωση – Αλλαγή μεταβλητής 4
δ)
1 x xt u
ln 2 xln 2
e 1 e 1
dt du
t u
÷ ÷
=
í í
ε) ( )
( )
1 x
2
0 0
tf t
tf xt dt dt, x 0
x
= =
í í
ζη)
( )
2
2
1 x 1
x t t
0 x
e dt e dt
÷
÷
=
í í
2) Βξείηε ηηο παξαγώγνπο ηωλ παξαθάηω ζπλαξηήζεωλ:
α) ( ) f x dx
|
o
í
β) ( )
x
f x dx
o
í
γ) ( )
x
f x dx
o
í
δ) ( )
( ) g x
f x dx
o
í
ε) ( )
( ) g x
f x dx
o
í
ζη) ( )
( )
( ) g x
h x
f x dx
í
δ) ( )
x
xf t dt
o
í
ε) ( ) ( )
x
P x f t dt
o
í
ζ) ( )
x
0
f x t dt ÷
í
η) ( )
2
0
x f x t dx · +
í
ηα) ( )
1
2 2
0
2x t f xt dt · ·
í
ηβ) ( )
1
2
0
2x f 2xt dt ·
í
3) Συνδυαζηική άζκηζη (Αλλαγή μεηαβληηής – Fermat – Rolle - Αζύμπηωηη)
Έζηω παξαγωγίζηκε ζπλάξηεζε | | f : , o | ÷ ηέηνηα ώζηε ( ) ( ) f t dt f x t dt
| |
o o
> +
í í
γηα θάζε xe .
Να απνδείμεηε όηη:
α) ( ) ( )
x
x
f x t dt f t dt
+|
|
o
+o
+ =
í í
β) ( ) ( ) f f o = |
γ) Υπάξρεη ζεκείν ζην (α, β) ηέηνην ώζηε ε εθαπηνκέλε ηεο γξαθηθήο παξάζηαζεο ηεο ζπλάξηεζεο f λα είλαη παξάιιειε
ζηελ αζύκπηωηε ηεο ζπλάξηεζεο ( )
( ) 2x 2011x
g x , x 0
x
÷ nu
= = .
