ΣΟΤ ΑΓΙΟΤ ΚΛΗΜΕΝΣΟ΢ ΣΟΤ ΡΩΜΗ΢ ΕΠΙ΢ΚΟΠΟΤ ΕΠΙ΢ΣΟΛΗ ΠΡΟ΢ ΚΟΡΙΝΘΙΟΤ΢ Α’. ΕΚ ΠΡΟ΢ΩΠΟΤ ΣΗ΢ ῬΩΜΑΙΩΝ ΕΚΚΛΗ΢ΙΑ΢ ΓΡΑΥΕΙ΢Α.

Epistula i ad Corinthios

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ Α’. ἧ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ ἟ παροικοῦσα Ῥώμην τῆ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ τῆ παροικούσῃ Κόρινθον, κλητοῖς ἟γιασμένοις ἐν θελήματι θεοῦ διὰ τοῦ κυρίου ἟μῶν Ἰησοῦ Φριστοῦ. Φάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ παντοκράτορος θεοῦ διὰ Ἰησοῦ Φριστοῦ πληθυνθείη. ∆ιὰ τὰς αἰφνιδίους καὶ ἐπαλλήλους γενομένας ἟μῖν συμφορὰς καὶ περιπτώσεις βράδιον νομίζομεν ἐπιστροφὴν πεποι῅σθαι περὶ τῶν ἐπιζητουμένων παρ' ὑμῖν πραγμάτων, ἀγαπητοί, τ῅ς τε ἀλλοτρίας καὶ ξένης τοῖς ἐκλεκτοῖς τοῦ θεοῦ μιαρᾶς καὶ ἀνοσίου στάσεως, ἡν ὀλίγα πρόσωπα προπετ῅ καὶ αὐθάδη ὑπάρχοντα εἰς τοσοῦτον ἀπονοίας ἐξέκαυσαν, ὥστε τὸ σεμνὸν καὶ περιβόητον καὶ πᾶσιν ἀνθρώποις ἀξιαγάπητον ὄνομα ὑμῶν μεγάλως βλασφημηθ῅ναι. Σίς γὰρ παρεπιδημήσας πρὸς ὑμᾶς τὴν πανάρετον καὶ βεβαίαν ὑμῶν πίστιν οὐκ ἐδοκίμασεν; τήν τε σώφρονα καὶ
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 1 από 41 

ἐπιεικ῅ ἐν Φριστῷ εὐσέβειαν οὐκ ἐθαύμασεν; καὶ τὸ μελαγο- πρεπὲς τ῅ς φιλοξενίας ὑμῶν ἤθος οὐκ ἐκήρυξεν; καὶ τὴν τελείαν καὶ ἀσφαλ῅ γνῶσιν οὐκ ἐμακάρισεν; Ἀπροσωπολήμπτως γὰρ πάντα ἐποιεῖτε καὶ ἐν τοῖς νομίμοις τοῦ θεοῦ ἐπορεύεσθε, ὑποτασσόμενοι τοῖς ἟γουμένοις ὑμῶν καὶ τιμὴν τὴν καθήκουσαν ἀπονέμοντες τοῖς παρ' ὑμῖν πρεσβυτέροις· νέοις τε μέτρια καὶ σεμνὰ νοεῖν ἐπετρέπετε· γυναιξίν τε ἐν ἀμώμῳ καὶ σεμνῆ καὶ ἁγνῆ συνειδήσει πάντα ἐπιτελεῖν παρηγγέλλετε, στεργούσας καθηκόντως τοὺς ἄνδρας ἑαυτῶν· ἔν τε τῷ κανόνι τ῅ς ὑποταγ῅ς ὑπαρχούσας τὰ κατὰ τὸν οἶκον σεμνῶς οἰκουργεῖν ἐδιδάσκετε, πάνυ σωφρονούσας.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ Β’. Πάντες τε ἐταπεινοφρονεῖτε μηδὲν ἀλαζονευόμενοι, ὑποτασσόμενοι μᾶλλον ἠ ὑποτάσσοντες, ἣδιον διδόντες ἠ λαμβάνοντες. Σοῖς ἐφοδίοις τοῦ Φριστοῦ ἀρκούμενοι καὶ προσέχοντες τοὺς λόγους αὐτοῦ ἐπιμελῶς ἐνεστερνισμένοι ἤτε τοῖς σπλάγχνοις, καὶ τὰ παθήματα αὐτοῦ ἤν πρὸ ὀφθαλμῶν ὑμῶν. Oὕτως εἰρήνη βαθεῖα καὶ λιπαρὰ ἐδέδοτο πᾶσιν καὶ ἀκόρεστος πόθος εἰς ἀγαθοποιΐαν, καὶ πλήρης πνεύματος ἁγίου ἔκχυσις ἐπὶ πάντας ἐγίνετο· βουλ῅ς ἐν ἀγαθῆ προθυμίᾳ μετ' εὐσεβοῦς πεποιθήσεως ἐξετεί- νετε τὰς χεῖρας ὑμῶν πρὸς τὸν παντοκράτορα θεόν, ἱκετεύοντες αὐτὸν ἵλεων γενέσθαι, εἴ τι ἄκοντες ἟μάρτετε. Ἀγὼν ἤν ὑμῖν ἟μέρας τε καὶ νυκτὸς ὑπὲρ πάσης τ῅ς ἀδελφότητος, εἰς τὸ σώζεσθαι μετ' ἐλέους καὶ συνειδήσεως τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκλεκτῶν αὐτοῦ. Eἰλικρινεῖς καὶ ἀκέραιοι ἤτε καὶ ἀμνησίκακοι εἰς ἀλλήλους. Πᾶσα στάσις καὶ πᾶν σχίσμα βδελυκτὸν ἤν ὑμῖν. ἖πὶ τοῖς παραπτώμασιν τῶν πλησίον ἐπενθεῖτε· τὰ ὑστερήματα αὐτῶν ἴδια ἐκρίνετε. Ἀμεταμέλητοι ἤτε ἐπὶ πάσῃ ἀγαθοποιΐᾳ, «ἕτοιμοι εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθόν». Σῆ παναρέτῳ καὶ σεβασμίῳ πολιτείᾳ κεκοσμημένοι πάντα ἐν τῷ φόβῳ αὐτοῦ ἐπετελεῖτε· τὰ προστάγ- ματα καὶ τὰ δικαιώματα τοῦ κυρίου ἐπὶ τὰ πλάτη τ῅ς καρδίας ὑμῶν ἐγέγραπτο.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ Γ’.
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 2 από 41 

Πᾶσα δόξα καὶ πλατυσμὸς ἐδόθη ὑμῖν, καὶ ἐπετελέσθη τὸ γεγραμμένον· «Ἔφαγεν καὶ ἔπιεν, καὶ ἐπλατύνθη καὶ ἐπαχύνθη, καὶ ἀπελάκτισεν ὁ ἞γαπημένος.» ἖κ τούτου ζ῅λος καὶ φθόνος, ἔρις καὶ στάσις, διωγμὸς καὶ ἀκαταστασία, πόλεμος καὶ αἰχμαλωσία. Oὕτως ἐπηγέρθησαν «οἱ ἄτιμοι ἐπὶ τοὺς ἐντίμους», οἱ ἄδοξοι ἐπὶ τοὺς ἐνδόξους, οἱ ἄφρονες ἐπὶ τοὺς φρονίμους, οἱ νέοι ἐπὶ τοὺς πρεσβυτέρους. ∆ιὰ τοῦτο πόρρω ἄπεστιν ἟ δικαιοσύνη καὶ εἰρήνη, ἐν τῷ ἀπολιπεῖν ἕκαστον τὸν φόβον τοῦ θεοῦ καὶ ἐν τῆ πίστει αὐτοῦ ἀμβλυωπ῅σαι, μηδὲ ἐν τοῖς νομίμοις τῶν προσταγμά- των αὐτοῦ πορεύεσθαι μηδὲ πολιτεύεσθαι κατὰ τὸ καθ῅κον τῷ Φριστῷ, ἀλλὰ ἕκαστον βαδίζειν κατὰ τὰς ἐπιθυμίας τ῅ς καρδίας αὐτοῦ τ῅ς πονηρᾶς, ζ῅λον ἄδικον καὶ ἀσεβ῅ ἀνειλη- φότας, δι' οὗ καὶ «θάνατος εἰσ῅λθεν εἰς τὸν κόσμον».

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ∆’. Γέγραπται γὰρ οὕτως· «Καὶ ἐγένετο μεθ' ἟μέρας ἢνεγκεν Κάϊν ἀπὸ τῶν καρπῶν τ῅ς γ῅ς θυσίαν τῷ θεῷ, καὶ Ἄβελ ἢνεγκεν καὶ αὐτὸς ἀπὸ τῶν πρωτοτόκων τῶν προβάτων καὶ ἀπὸ τῶν στεάτων αὐτῶν. Καὶ ἐπεῖδεν ὁ θεὸς ἐπὶ Ἄβελ καὶ ἐπὶ τοῖς δώροις αὐτοῦ, ἐπὶ δὲ Κάϊν καὶ ἐπὶ ταῖς θυσίαις αὐτοῦ οὐ προσέσχεν. Καὶ ἐλυπήθη Κάϊν λίαν, καὶ συνέπεσεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ. Καὶ εἶπεν ὁ θεὸς πρὸς Κάϊν· Ἱνατί περίλυπος ἐγένου, καὶ ἱνατί συνέπεσεν τὸ πρόσω- πόν σου; Oὐκ, ἐὰν ὀρθῶς προσενέγκῃς, ὀρθῶς δὲ μὴ διέλῃς, ἣμαρτες; ἧσύχασον· πρὸς σὲ ἟ ἀποστροφὴ αὐτοῦ, καὶ σὺ ἄρξεις αὐτοῦ. Καὶ εἶπεν Κάϊν πρὸς Ἄβελ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ· ∆ιέλθωμεν εἰς τὸ πεδίον. Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἶναι αὐτοὺς ἐν τῷ πεδίῳ ἀνέστη Κάϊν ἐπὶ Ἄβελ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ ἀπέκτεινεν αὐτόν.» ὇ρᾶτε, ἀδελφοί, ζ῅λος καὶ φθόνος ἀδελφοκτονίαν κατειργάσατο. ∆ιὰ ζ῅λος ὁ πατὴρ ἟μῶν Ἰακὼβ ἀπέδρα ἀπὸ προσώπου ἦσαῦ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ. Ζ῅λος ἐποίησεν Ἰωσὴφ μέχρι θανάτου διωχθ῅ναι καὶ μέχρι δουλείας εἰσελθεῖν.
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 3 από 41 

Ζ῅λος φυγεῖν ἞νάγκασεν Μωϋσ῅ν ἀπὸ προσώπου Υαραὼ βασιλέως Aἰγύπτου ἐν τῷ ἀκοῦσαι αὐτὸν ἀπὸ τοῦ ὁμοφύλου· «Σίς σε κατέστησεν κριτὴν ἠ δικαστὴν ἐφ' ἟μῶν; μὴ ἀνελεῖν μέ συ θέλεις, ὃν τρόπον ἀνεῖλες ἐχθὲς τὸν Aἰγύπτιον;» ∆ιὰ ζ῅λος Ἀαρὼν καὶ Μαριὰμ ἔξω τ῅ς παρεμβολ῅ς ηὐλίσθησαν. Ζ῅λος ∆αθὰν καὶ Ἀβειρὼν ζῶντας κατήγαγεν εἰς ᾅδου διὰ τὸ στασιάσαι αὐτοὺς πρὸς τὸν θεράποντα τοῦ θεοῦ Μωϋσ῅ν. ∆ιὰ ζ῅λος ∆αυὶδ φθόνον ἔσχεν οὐ μόνον ὑπὸ τῶν ἀλλοφύλων, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ ΢αοὺλ βασιλέως Ἰσραὴλ ἐδιώχθη.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ Ε’. Ἀλλ' ἵνα τῶν ἀρχαίων ὑποδειγμάτων παυσώμεθα, ἔλθωμεν ἐπὶ τοὺς ἔγγιστα γενομένους ἀθλητάς· λάβωμεν τ῅ς γενεᾶς ἟μῶν τὰ γενναῖα ὑποδείγματα. ∆ιὰ ζ῅λον καὶ φθόνον οἱ μέγιστοι καὶ δικαιότατοι στῦλοι ἐδιώχθησαν καὶ ἕως θανάτου ἢθλησαν. Λάβωμεν πρὸ ὀφθαλμῶν ἟μῶν τοὺς ἀγαθοὺς ἀποστόλους· Πέτρον, ὃς διὰ ζ῅λον ἄδικον οὐχ ἕνα οὐδὲ δύο, ἀλλὰ πλείονας ὑπήνεγκεν πόνους καὶ οὕτω μαρτυρήσας ἐπορεύθη εἰς τὸν ὀφειλόμενον τόπον τ῅ς δόξης. ∆ιὰ ζ῅λον καὶ ἔριν Παῦλος ὑπομον῅ς βραβεῖον ἔδειξεν· ἑπτάκις δεσμὰ φορέσας, φυγαδευθείς, λιθασθείς, κ῅ρυξ γενόμενος ἔν τε τῆ ἀνατολῆ καὶ ἐν τῆ δύσει τὸ γενναῖον τ῅ς πίστεως αὐτοῦ κλέος ἔλαβεν· δικαιοσύνην διδάξας ὅλον τὸν κόσμον καὶ ἐπὶ τὸ τέρμα τ῅ς δύσεως ἐλθὼν καὶ μαρτυρήσας ἐπὶ τῶν ἟γουμένων, οὕτως ἀπηλλάγη τοῦ κόσμου καὶ εἰς τὸν ἅγιον τόπον ἐπορεύθη, ὁπομον῅ς γενόμενος μέγιστος ὑπογραμμός.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ Ϛ’. Σούτοις τοῖς ἀνδράσιν ὁσίως πολιτευσαμένοις συνηθροίσθη πολὺ πλ῅θος ἐκλεκτῶν, οἵτινες πολλαῖς αἰκίαις καὶ βασάνοις διὰ ζ῅λος παθόντες ὑπόδειγμα κάλλιστον ἐγένοντο ἐν ἟μῖν. ∆ιὰ ζ῅λος διωχθεῖσαι γυναῖκες ∆αναΐδες καὶ ∆ίρκαι αἰκίσματα δεινὰ καὶ ἀνόσια παθοῦσαι ἐπὶ τὸν τ῅ς πίστεως βέβαιον δρόμον κατήντησαν καὶ ἔλαβον γέρας γεν- ναῖον αἱ ἀσθενεῖς τῷ σώματι. Ζ῅λος ἀπηλλοτρίωσεν γαμετὰς ἀνδρῶν καὶ ἞λλοίωσεν τὸ ·ηθὲν ὑπὸ τοῦ πατρὸς ἟μῶν Ἀδάμ· «Σοῦτο νῦν ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστέων μου καὶ σὰρξ ἐκ τ῅ς σαρκός μου.»
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 4 από 41 

Ζ῅λος καὶ ἔρις πόλεις μεγάλας κατέστρεψεν καὶ ἔθνη μεγάλα ἐξερίζωσεν.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ Ζ’. Σαῦτα, ἀγαπητοί, οὐ μόνον ὑμᾶς νουθετοῦντες ἐπι- στέλλομεν, ἀλλὰ καὶ ἑαυτοὺς ὑπομιμνήσκοντες· ἐν γὰρ τῷ αὐτῷ ἐσμὲν σκάμματι, καὶ ὁ αὐτὸς ἟μῖν ἀγὼν ἐπίκειται. ∆ιὸ ἀπολίπωμεν τὰς κενὰς καὶ ματαίας φροντίδας καὶ ἔλθωμεν ἐπὶ τὸν εὐκλε῅ καὶ σεμνὸν τ῅ς παραδόσεως ἟μῶν κανόνα καὶ ἴδωμεν, τί καλὸν καὶ τί τερπνὸν καὶ τί προσ- δεκτὸν ἐνώπιον τοῦ ποιήσαντος ἟μᾶς. Ἀτενίσωμεν εἰς τὸ αἷμα τοῦ Φριστοῦ καὶ γνῶμεν, ὡς ἔστιν τίμιον τῷ πατρὶ αὐτοῦ, ὅτι διὰ τὴν ἟μετέραν σωτηρίαν ἐκχυθὲν παντὶ τῷ κόσμῳ μετανοίας χάριν ἐπήνεγκεν. ∆ιέλθωμεν εἰς τὰς γενεὰς πάσας καὶ καταμάθωμεν, ὅτι ἐν γενεᾷ καὶ γενεᾷ μετανοίας τόπον ἔδωκεν ὁ δεσπότης τοῖς βουλομένοις ἐπιστραφ῅ναι ἐπ' αὐτόν. Νῶε ἐκήρυξεν μετάνοιαν καὶ οἱ ὑπακούσαντες ἐσώθησαν. Ἰωνᾶς Νινευΐταις καταστροφὴν ἐκήρυξεν· οἱ δὲ μετανοήσαντες ἐπὶ τοῖς ἁμαρτήμασιν αὐτῶν ἐξιλάσαντο τὸν θεὸν ἱκετεύσαντες καὶ ἔλαβον σωτηρίαν, καίπερ ἀλλότριοι τοῦ θεοῦ ὄντες.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ Η’. Oἱ λειτουργοὶ τ῅ς χάριτος τοῦ θεοῦ διὰ πνεύματος ἁγίου περὶ μετανοίας ἐλάλησαν καὶ αὐτὸς δὲ ὁ δεσπότης τῶν ἁπάντων περὶ μετανοίας ἐλάλησεν μετὰ ὅρκου· «Ζῶ γὰρ ἐγώ, λέγει κύριος, οὐ βούλομαι τὸν θάνατον τοῦ ἁμαρτωλοῦ ὡς τὴν μετάνοιαν», προστιθεὶς καὶ γνώμην ἀγαθήν· «Μετανοήσατε, οἶκος Ἰσραήλ, ἀπὸ τ῅ς ἀνομίας ὑμῶν· εἶπον τοῖς υἱοῖς τοῦ λαοῦ μου· ἖ὰν ὦσιν αἱ ἁμαρτίαι ὑμῶν ἀπὸ τ῅ς γ῅ς ἕως τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἐὰν ὦσιν πυρρότεραι κόκκου καὶ μελανώτεραι σάκκου, καὶ ἐπιστραφ῅τε πρὸς μὲ ἐξ ὅλης τ῅ς καρδίας καὶ εἴπητε· Πάτερ, ἐπακούσομαι ὑμῶν ὡς λαοῦ ἁγίου.» Καὶ ἐν ἑτέρῳ τόπῳ λέγει οὕτως· «Λούσασθε καὶ καθαροὶ γένεσθε, ἀφέλεσθε τὰς πονηρίας ἀπὸ τῶν ψυχῶν ὑμῶν ἀπέναντι τῶν ὀφθαλμῶν μου· παύσασθε ἀπὸ τῶν πονη- ριῶν ὑμῶν, μάθετε καλὸν ποιεῖν, ἐκζητήσατε κρίσιν, ·ύσασθε ἀδικούμενον, κρίνατε ὀρφανῷ καὶ δικαιώσατε χήρᾳ, καὶ
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 5 από 41 

δεῦτε καὶ διελεγχθῶμεν, λέγει κύριος· καὶ ἐὰν ὦσιν αἱ ἁμαρ- τίαι ὑμῶν ὡς φοινικοῦν, ὡς χιόνα λευκανῶ, ἐὰν δὲ ὦσιν ὡς κόκκινον, ὡς ἔριον λευκανῶ, καὶ ἐὰν θέλητε καὶ εἰσακούσητέ μου, τὰ ἀγαθὰ τ῅ς γ῅ς φάγεσθε· ἐὰν δὲ μὴ θέλητε μηδὲ εἰσακούσητέ μου, μάχαιρα ὑμᾶς κατέδεται· τὸ γὰρ στόμα κυρίου ἐλάλησεν ταῦτα.» Πάντας οὖν τοὺς ἀγαπητοὺς αὐτοῦ βουλόμενος μετανοίας μετασχεῖν ἐστήριξεν τῷ παντοκρατορικῷ βουλήματι αὐτοῦ.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ Θ’. ∆ιὸ ὑπακούσωμεν τῆ μεγαλοπρεπεῖ καὶ ἐνδόξῳ βουλήσει αὐτοῦ, καὶ ἱκέται γενόμενοι τοῦ ἐλέους καὶ τ῅ς χρηστότητος αὐτοῦ προσπέσωμεν καὶ ἐπιστρέψωμεν ἐπὶ τοὺς οἰκτιρμοὺς αὐτοῦ, ἀπολιπόντες τὴν ματαιοπονίαν τήν τε ἔριν καὶ τὸ εἰς θάνατον ἄγον ζ῅λος. Ἀτενίσωμεν εἰς τοὺς τελείως λειτουργήσαντας τῆ μεγαλοπρεπεῖ δόξῃ αὐτοῦ. Λάβωμεν ἖νώχ, ὃς ἐν ὑπακοῆ δίκαιος εὑρεθεὶς μετε- τέθη, καὶ οὐχ εὑρέθη αὐτοῦ θάνατος. Νῶε πιστὸς εὑρεθεὶς διὰ τ῅ς λειτουργίας αὐτοῦ παλιγγενεσίαν κόσμῳ ἐκήρυξεν, καὶ διέσωσεν δι' αὐτοῦ ὁ δεσπότης τὰ εἰσελθόντα ἐν ὁμονοίᾳ ζῷα εἰς τὴν κιβωτόν.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ Ι’. Ἀβραάμ, ὁ φίλος προσαγορευθείς, πιστὸς εὑρέθη ἐν τῷ αὐτὸν ὑπήκοον γενέσθαι τοῖς ·ήμασιν τοῦ θεοῦ. Oὗτος δι' ὑπακο῅ς ἐξ῅λθεν ἐκ τ῅ς γ῅ς αὐτοῦ καὶ ἐκ τ῅ς συγγενείας αὐτοῦ καὶ ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ὅπως γ῅ν ὀλίγην καὶ συγγένειαν ἀσθεν῅ καὶ οἶκον μικρὸν καταλιπὼν κληρονομήσῃ τὰς ἐπαγγελίας τοῦ θεοῦ. Λέγει γὰρ αὐτῷ· «Ἄπελθε ἐκ τ῅ς γ῅ς σου καὶ ἐκ τ῅ς συγγενείας σου καὶ ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός σου εἰς τὴν γ῅ν, ἡν ἄν σοι δείξω· καὶ ποιήσω σε εἰς ἔθνος μέγα καὶ εὐλογήσω σε καὶ μεγαλυνῶ τὸ ὄνομά σου, καὶ ἔσῃ εὐλογημένος· καὶ εὐλογήσω τοὺς εὐλογοῦντάς σε καὶ καταράσομαι τοὺς καταρωμένους σε, καὶ εὐλογη- θήσονται ἐν σοὶ πᾶσαι αἱ φυλαὶ τ῅ς γ῅ς.» Καὶ πάλιν ἐν τῷ διαχωρισθ῅ναι αὐτὸν ἀπὸ Λὼτ εἶπεν αὐτῷ ὁ θεός·

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ

http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html

΢ελίδα 6 από 41 

«Ἀναβλέψας τοῖς ὀφθαλμοῖς σου ἴδε ἀπὸ τοῦ τόπου, οὗ νῦν σὺ εἶ, πρὸς βορρᾶν καὶ λίβα καὶ ἀνατολὰς καὶ θάλασσαν· ὅτι πᾶσαν τὴν γ῅ν, ἡν σὺ ὁρᾷς, σοὶ δώσω αὐτὴν καὶ τῷ σπέρματί σου ἕως αἰῶνος. Καὶ ποιήσω τὸ σπέρμα σου ὡς τὴν ἄμμον τ῅ς γ῅ς· εἰ δύναταί τις ἐξαριθμ῅σαι τὴν ἄμμον τ῅ς γ῅ς, καὶ τὸ σπέρμα σου ἐξαριθμηθήσεται.» Καὶ πάλιν λέγει· «἖ξήγαγεν ὁ θεὸς τὸν Ἀβραὰμ καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ἀνάβλεψον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἀρίθμησον τοὺς ἀστέρας, εἰ δυνήσῃ ἐξαριθμ῅σαι αὐτούς· οὕτως ἔσται τὸ σπέρμα σου. ἖πίστευ- σεν δὲ Ἀβραὰμ τῷ θεῷ, καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην.» ∆ιὰ πίστιν καὶ φιλοξενίαν ἐδόθη αὐτῷ υἱὸς ἐν γήρᾳ, καὶ δι' ὑπακο῅ς προσήνεγκεν αὐτὸν θυσίαν τῷ θεῷ πρὸς ἓν τῶν ὀρέων ὧν ἔδειξεν αὐτῷ.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΙΑ’. ∆ιὰ φιλοξενίαν καὶ εὐσέβειαν Λὼτ ἐσώθη ἐκ ΢οδόμων, τ῅ς περιχώρου πάσης κριθείσης διὰ πυρὸς καὶ θείου, πρόδηλον ποιήσας ὁ δεσπότης ὅτι τοὺς ἐλπίζοντας ἐπ' αὐτὸν οὐκ ἐγκαταλείπει, τοὺς δὲ ἑτεροκλινεῖς ὑπάρχοντας εἰς κόλασιν καὶ αἰκισμὸν τίθησιν. ΢υνεξελθούσης γὰρ αὐτῷ τ῅ς γυναικὸς ἑτερογνώμονος ὑπαρχούσης καὶ οὐκ ἐν ὁμονοίᾳ, εἰς τοῦτο σημεῖον ἐτέθη, ὥστε γενέσθαι αὐτὴν στήλην ἁλὸς ἕως τ῅ς ἟μέρας ταύτης, εἰς τὸ γνωστὸν εἶναι πᾶσιν ὅτι οἱ δίψυχοι καὶ οἱ διστάζοντες περὶ τ῅ς τοῦ θεοῦ δυνάμεως εἰς κρίμα καὶ εἰς σημείωσιν πάσαις ταῖς γενεαῖς γίνονται.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΙΒ’. ∆ιὰ πίστιν καὶ φιλοξενίαν ἐσώθη Ῥαὰβ ἟ πόρνη. ἖κπεμφθέντων γὰρ ὑπὸ Ἰησοῦ τοῦ τοῦ Ναυὴ κατασκόπων εἰς τὴν Ἱεριχὼ ἔγνω ὁ βασιλεὺς τ῅ς γ῅ς ὅτι ἣκασιν κατασκοπεῦσαι τὴν χώραν αὐτῶν, καὶ ἐξέπεμψεν ἄνδρας τοὺς συλλημψομένους αὐτούς, ὅπως συλλημφθέντες θανατωθῶσιν. ἧ οὖν φιλόξενος Ῥαὰβ εἰσδεξαμένη αὐτοὺς ἔκρυψεν εἰς τὸ ὑπερῷον ὑπὸ τὴν λινοκαλάμην. ἖πισταθέντων δὲ τῶν παρὰ τοῦ βασιλέως καὶ λεγόντων· ‘Πρὸς σὲ εἰσ῅λθον οἱ κατάσκοποι τ῅ς γ῅ς ἟μῶν· ἐξάγαγε αὐτούς, ὁ γὰρ βασιλεὺς οὕτως κελεύει’, ἟ δὲ ἀπεκρίθη· ἖ἰσ῅λθον μὲν οἱ ἄνδρες, οὓς ζητεῖτε, πρὸς μέ, ἀλλ' εὐθέως ἀπ῅λθον καὶ πορεύονται τῆ ὁδῷ’, ὑποδεικνύουσα αὐτοῖς ἐναλλάξ.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ

http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html

΢ελίδα 7 από 41 

Καὶ εἶπεν πρὸς τοὺς ἄνδρας· ‘Γινώσκουσα γινώσκω ἐγὼ ὅτι κύριος ὁ θεὸς παραδίδωσιν ὑμῖν τὴν γ῅ν ταύτην· ὁ γὰρ φόβος καὶ ὁ τρόμος ὑμῶν ἐπέπεσεν τοῖς κατοικοῦσιν αὐτήν. Ὡς ἐὰν οὖν γένηται λαβεῖν αὐτὴν ὑμᾶς, διασώσατέ με καὶ τὸν οἶκον τοῦ πατρός μου’. Καὶ εἶπαν αὐτῆ· ‘Ἔσται οὕτως, ὡς ἐλάλησας ἟μῖν. Ὡς ἐὰν οὖν γνῷς παραγινομένους ἟μᾶς, συνάξεις πάντας τοὺς σοὺς ὑπὸ τὸ στέγος σου, καὶ διασωθήσονται· ὅσοι γὰρ ἐὰν εὑρεθῶσιν ἔξω τ῅ς οἰκίας, ἀπολοῦνται.’ Καὶ προσέθεντο αὐτῆ δοῦναι σημεῖον, ὅπως ἐκκρεμάσῃ ἐκ τοῦ οἴκου αὐτ῅ς κόκκινον, πρόδηλον ποιοῦντες ὅτι διὰ τοῦ αἵματος τοῦ κυρίου λύτρωσις ἔσται πᾶσιν τοῖς πιστεύουσιν καὶ ἐλπίζουσιν ἐπὶ τὸν θεόν. ὇ρᾶτε, ἀγαπητοί, ὅτι οὐ μόνον πίστις, ἀλλὰ καὶ προφητεία ἐν τῆ γυναικὶ γέγονεν.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΙΓ’. Σαπεινοφρονήσωμεν οὖν, ἀδελφοί, ἀποθέμενοι πᾶσαν ἀλαζονείαν καὶ τῦφος καὶ ἀφροσύνην καὶ ὀργάς, καὶ ποιή- σωμεν τὸ γεγραμμένον· λέγει γὰρ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον· «Μὴ καυχάσθω ὁ σοφὸς ἐν τῆ σοφίᾳ αὐτοῦ μηδὲ ὁ ἰσχυρὸς ἐν τῆ ἰσχύϊ αὐτοῦ μηδὲ ὁ πλούσιος ἐν τῷ πλούτῳ αὐτοῦ, ἀλλ' ὁ καυχώμενος ἐν κυρίῳ καυχάσθω, τοῦ ἐκζητεῖν αὐτὸν καὶ ποιεῖν κρίμα καὶ δικαιοσύνηνή· μάλιστα μεμνη- μένοι τῶν λόγων τοῦ κυρίου Ἰησοῦ, οὓς ἐλάλησεν διδάσκων ἐπιείκειαν καὶ μακροθυμίαν· Oὕτως γὰρ εἶπεν· «἖λεᾶτε,ἵνα ἐλεηθ῅τε· ἀφίετε, ἵνα ἀφεθῆ ὑμῖν· ὡς ποιεῖτε, οὕτω ποιηθήσεται ὑμῖν· ὡς δίδοτε, οὕτως δοθήσεται ὑμῖν· ὡς κρίνετε, οὕτως κριθήσεσθε· ὡς χρηστεύεσθε, οὕτως χρηστευ- θήσεται ὑμῖν· ᾧ μέτρῳ μετρεῖτε, ἐν αὐτῷ μετρηθήσεται ὑμῖν.» Σαύτῃ τῆ ἐντολῆ καὶ τοῖς παραγγέλμασιν τούτοις στηρίξωμεν ἑαυτοὺς εἰς τὸ πορεύεσθαι ὑπηκόους ὄντας τοῖς ἁγιοπρεπέσι λόγοις αὐτοῦ, ταπεινοφρονοῦντες· φησὶν γὰρ ὁ ἅγιος λόγος· «἖πὶ τίνα ἐπιβλέψω, ἀλλ' ἠ ἐπὶ τὸν πραΰν καὶ ἟σύχιον καὶ τρέμοντά μου τὰ λόγια;»

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ Ι∆’. ∆ίκαιον οὖν καὶ ὅσιον, ἄνδρες ἀδελφοί, ὑπηκόους ἟μᾶς μᾶλλον γενέσθαι τῷ θεῷ ἠ τοῖς ἐν ἀλαζονείᾳ καὶ ἀκαταστασίᾳ μυσεροῦ ζήλους ἀρχηγοῖς ἐξακολουθεῖν. Βλάβην γὰρ οὐ τὴν τυχοῦσαν, μᾶλλον δὲ κίνδυνον ὑποίσομεν μέγαν, ἐὰν ·ιψοκινδύνως ἐπιδῶμεν ἑαυτοὺς τοῖς θελήμασιν τῶν ἀνθρώπων, οἵτινες ἐξακοντίζουσιν εἰς ἔριν καὶ στάσεις, εἰςτὸ ἀπαλλοτριῶσαι ἟μᾶς τοῦ καλῶς ἔχοντος. Φρηστευσώμεθα ἑαυτοῖς κατὰ τὴν εὐσπλαγχνίαν καὶ γλυκύτητα τοῦ ποιήσαντος ἟μᾶς. Γέγραπται γάρ· «Φρηστοὶ ἔσονταιοἰκήτορες γ῅ς, ἄκακοι δὲ ὑπολειφθήσονται ἐπ' αὐτ῅ς· οἱ δὲ παρανομοῦντες ἐξολεθρευθήσονται ἀπ' αὐτ῅ς.»
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 8 από 41 

Καὶ πάλιν λέγει· «Eἶδον τὸν ἀσεβ῅ ὑπερυψούμενον καὶ ἐπαιρό- μενον ὡς τὰς κέδρους τοῦ Λιβάνου· καὶ παρ῅λθον, καὶ ἰδού, οὐκ ἤν, καὶ ἐξεζήτησα τὸν τόπον αὐτοῦ, καὶ οὐχ εὗρον. Υύλασσε ἀκακίαν καὶ ἴδε εὐθύτητα, ὅτι ἐστὶν ἐγκατάλειμμα ἀνθρώπῳ εἰρηνικῷ.»

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΙΕ’. Σοίνυν κολληθῶμεν τοῖς μετ' εὐσεβείας εἰρηνεύουσιν, καὶ μὴ τοῖς μεθ' ὑποκρίσεως βουλομένοις εἰρήνην. Λέγει γάρ που· «Oὗτος ὁ λαὸς τοῖς χείλεσίν με τιμᾷ, ἟ δὲ καρδία αὐτῶν πόρρω ἄπεστιν ἀπ' ἐμοῦ.» Καὶ πάλιν· «Σῷ στόματι αὐτῶν εὐλογοῦσαν, τῆ δὲ καρδίᾳ αὐτῶν κατηρῶντο.» Καὶ πάλιν λέγει· «ἦγάπησαν αὐτὸν τῷ στόματι αὐτῶν καὶ τῆ γλώσσῃ αὐτῶν ἐψεύσαντο αὐτόν, ἟ δὲ καρδία αὐτῶν οὐκ εὐθεῖα μετ' αὐτοῦ, οὐδὲ ἐπιστώθησαν ἐν τῆ διαθήκῃ αὐτοῦ.» ∆ιὰ τοῦτο «ἄλαλα γενηθήτω τὰ χείλη τὰ δόλια τὰ λαλοῦντα κατὰ τοῦ δικαίου ἀνομίαν». Καὶ πάλιν· «἖ξολεθρεύσαι κύριος πάντα τὰ χείλη τὰ δόλια, γλῶσσαν μεγαλορήμονα, τοὺς εἰπόντας· Σὴν γλῶσσαν ἟μῶν μεγαλυνοῦμεν, τὰ χείλη ἟μῶν παρ' ἟μῖν ἐστίν· τίς ἟μῶν κύριός ἐστιν; Ἀπὸ τ῅ς ταλαιπωρίας τῶν πτωχῶν καὶ τοῦ στεναγμοῦ τῶν πενήτων νῦν ἀναστήσομαι, λέγει κύριος·θήσομαι ἐν σωτηρίῳ, παρρησιάσομαι ἐν αὐτῷ.»

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΙϚ’. Σαπεινοφρονούντων γάρ ἐστιν ὁ Φριστός, οὐκ ἐπαιρομένων ἐπὶ τὸ ποίμνιον αὐτοῦ. Σὸ σκ῅πτρον τ῅ς μεγαλωσύνης τοῦ θεοῦ, ὁ κύριος Ἰησοῦς Φριστός, οὐκ ἤλθεν ἐν κόμπῳ ἀλαζονείας οὐδὲ ὑπερηφανίας, καίπερ δυνάμενος, ἀλλὰ ταπεινοφρονῶν, καθὼς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον περὶ αὐτοῦ ἐλάλησεν· φησὶν γάρ· «Κύριε, τίς ἐπίστευσεν τῆ ἀκοῆ ἟μῶν; καὶ ὁ βραχίων κυρίου τίνι ἀπεκαλύφθη; Ἀνηγγείλαμεν ἐναντίον αὐτοῦ, ὡς παιδίον, ὡς ῥίζα ἐν γῆ διψώσῃ· οὐκ ἔστιν αὐτῷ εἶδος οὐδὲ δόξα, καὶ εἴδομεν αὐτόν, καὶ οὐκ εἶχεν εἶδος οὐδὲ κάλλος, ἀλλὰ τὸ εἶδος αὐτοῦ ἄτιμον, ἐκλεῖπον παρὰ τὸ εἶδος τῶν ἀνθρώπων· ἄνθρωπος ἐν πληγῆ ὢν καὶ πόνῳ καὶ εἰδὼς φέρειν μαλακίαν, ὅτι ἀπέστραπται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, ἞τιμάσθη καὶ οὐκ ἐλογίσθη. Oὗτος τὰς ἁμαρτίας ἟μῶν φέρει καὶ περὶ ἟μῶν ὀδυνᾶται, καὶ ἟μεῖς ἐλογισάμεθα αὐτὸν εἶναι ἐν πόνῳ καὶ ἐν πληγῆ καὶ ἐν κακώσει.
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 9 από 41 

Aὐτὸς δὲ ἐτραυματίσθη διὰ τὰς ἁμαρτίας ἟μῶν καὶ μεμαλάκισται διὰ τὰς ἀνομίας ἟μῶν· παιδεία εἰρήνης ἟μῶν ἐπ' αὐτόν, τῷ μώλωπι αὐτοῦ ἟μεῖς ἰάθημεν. Πάντες ὡς πρόβατα ἐπλανήθημεν, ἄνθρωπος τῆ ὁδῷ αὐτοῦ ἐπλανήθη. Καὶ κύριος παρέδωκεν αὐτὸν ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἟μῶν, καὶ αὐτὸς διὰ τὸ κεκακῶσθαι οὐκ ἀνοίγει τὸ στόμα. Ὡς πρόβατον ἐπὶ σφαγὴν ἢχθη, καὶ ὡς ἀμνὸς ἐναντίον τοῦ κείραντος ἄφωνος, οὕτως οὐκ ἀνοίγει τὸ στόμα αὐτοῦ. ἖ν τῆ ταπεινώσει ἟ κρίσις αὐτοῦ ἢρθη. Σὴν γενεὰν αὐτοῦ τίς διηγήσεται; ὅτι αἴρεται ἀπὸ τ῅ς γ῅ς ἟ ζωὴ αὐτοῦ. Ἀπὸ τῶν ἀνομιῶν τοῦ λαοῦ μου ἣκει εἰς θάνατον.Καὶ δώσω τοὺς πονηροὺς ἀντὶ τ῅ς ταφ῅ς αὐτοῦ καὶ τοὺς πλουσίους ἀντὶ τοῦ θανάτου αὐτοῦ· ὅτι ἀνομίαν οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ. Καὶ κύριος βούλεται καθαρίσαι αὐτὸν τ῅ς πληγ῅ς. ἖ὰν δῶτε περὶ ἁμαρτίας, ἟ ψυχὴ ὑμῶν ὄψεται σπέρμα μακρόβιον. Καὶ κύριος βούλεται ἀφελεῖν ἀπὸ τοῦ πόνου τ῅ς ψυχ῅ς αὐτοῦ, δεῖξαι αὐτῷ φῶς καὶ πλάσαι τῆ συνέσει, δικαιῶσαι δίκαιον εὖ δουλεύοντα πολλοῖς· καὶ τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν αὐτὸς ἀνοίσει. ∆ιὰ τοῦτο αὐτὸς κληρονομήσει πολλοὺς καὶ τῶν ἰσχυρῶν μεριεῖ σκῦλα, ἀνθ' ὧν παρεδόθη εἰς θάνατον ἟ ψυχὴ αὐτοῦ, καὶ ἐν τοῖς ἀνόμοις ἐλογίσθη· καὶ αὐτὸς ἁμαρτίας πολλῶν ἀνήνεγκεν καὶ διὰ τὰς ἁμαρ- τίας αὐτῶν παρεδόθη.» Καὶ πάλιν αὐτός φησιν· «἖γὼ δέ εἰμι σκώληξ καὶ οὐκ ἄνθρωπος, ὄνειδος ἀνθρώπων καὶ ἐξουθένημα λαοῦ. Πάντες οἱ θεωροῦντές με ἐξεμυκτήρισάν με, ἐλάλησαν ἐν χείλεσιν, ἐκίνησαν κεφαλήν· Ἤλπισεν ἐπὶ κύριον, ῥυσάσθω αὐτόν· σωσάτω αὐτόν, ὅτι θέλει αὐτόν.» ὇ρᾶτε, ἄνδρες ἀγαπητοί, τίς ὁ ὑπογραμμὸς ὁ δεδομένος ἟μῖν· εἰ γὰρ ὁ κύριος οὕτως ἐταπεινοφρόνησεν, τί ποιήσωμεν ἟μεῖς οἱ ὑπὸ τὸν ζυγὸν τ῅ς χάριτος αὐτοῦ δι' αὐτοῦ ἐλθόντες;

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΙΖ’. Μιμηταὶ γενώμεθα κἀκείνων, οἵτινες ἐν δέρμασιν αἰγείοις καὶ μηλωταῖς περιεπάτησαν κηρύσσοντες τὴν ἔλευσιν τοῦ Φριστοῦ· λέγομεν δὲ ἦλίαν καὶ ἖λισαιέ, ἔτι δὲ καὶ Ἰεζεκιήλ, τοὺς προφήτας, πρὸς τούτοις καὶ τοὺς μεμαρ- τυρημένους. ἖μαρτυρήθη μεγάλως Ἀβραὰμ καὶ φίλος προσηγορεύθη τοῦ θεοῦ, καὶ λέγει ἀτενίζων εἰς τὴν δόξαν τοῦ θεοῦ ταπεινοφρονῶν· «἖γὼ δέ εἰμι γ῅ καὶ σποδός.» Ἔτι δὲ καὶ περὶ Ἰὼβ οὕτως γέγραπται· «Ἰὼβ δὲ ἤν δίκαιος καὶ ἄμεμπτος, ἀληθινός, θεοσεβής, ἀπεχόμενος ἀπὸ παντὸς κακοῦ.» Ἀλλ' αὐτὸς ἑαυτοῦ κατηγορεῖ λέγων· «Oὐδεὶς καθαρὸς ἀπὸ ·ύπου, οὐδ' ἂν μιᾶς ἟μέρας ἟ ζωὴ αὐτοῦ.» Μωϋσ῅ς «πιστὸς ἐν ὅλῳ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ ήἐκλήθη, καὶ διὰ τ῅ς ὑπηρεσίας αὐτοῦ ἔκρινεν ὁ θεὸς Aἴγυπτον διὰ τῶν μαστίγων καὶ τῶν αἰκισμάτων αὐτῶν· ἀλλὰ κἀκεῖνος δοξασθεὶς μεγάλως οὐκ
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 10 από 41 

ἐμεγαλορημόνησεν, ἀλλ' εἶπεν ἐκ τ῅ς βάτου χρηματισμοῦ αὐτῷ διδομένου· «Σίς εἰμι ἐγώ, ὅτι με πέμπεις; ἖γὼ δέ εἰμι ἰσχνόφωνος καὶ βραδύγλωσσος.» Καὶ πάλιν λέγει· «἖γὼ δέ εἰμι ἀτμὶς ἀπὸ κύθρας.»

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΙΗ’. Σί δὲ εἴπωμεν ἐπὶ τῷ μεμαρτυρημένῳ ∆αυίδ; πρὸς ὃν εἶπεν ὁ θεός· «Eὗρον ἄνδρα κατὰ τὴν καρδίαν μου, ∆αυὶδ τὸν τοῦ Ἰεσσαί· ἐν ἐλέει αἰωνίῳ ἔχρισα αὐτόν.» Ἀλλὰ καὶ αὐτὸς λέγει πρὸς τὸν θεόν· «἖λέησόν με, ὁ θεός, κατὰ τὸ μέγα ἔλεός σου, καὶ κατὰ τὸ πλ῅θος τῶν οἰκτιρμῶν σου ἐξάλειψον τὸ ἀνόμημά μου. ἖πὶ πλεῖον πλῦνόν με ἀπὸ τ῅ς ἀνομίας μου, καὶ ἀπὸ τ῅ς ἁμαρτίας μου καθάρισόν με· ὅτι τὴν ἀνομίαν μου ἐγὼ γινώσκω, καὶ ἟ ἁμαρτία μου ἐνώπιόν μου ἐστὶν διαπαντός. ΢οὶ μόνῳ ἣμαρτον, καὶ τὸ πονηρὸν ἐνώπιόν σου ἐποίησα· ὅπως ἂν δικαιωθῆς ἐν τοῖς λόγοις σου, καὶ νικήσῃς ἐν τῷ κρίνεσθαί σε. Ἰδοὺ γὰρ ἐν ἀνομίαις συνελήμφθην, καὶ ἐν ἁμαρτίαις ἐκίσσησέν με ἟ μήτηρ μου. Ἰδοὺ γὰρ ἀλήθειαν ἞γάπησας· τὰ ἄδηλα καὶ τὰ κρύφια τ῅ς σοφίας σου ἐδήλωσάς μοι. Ῥαντιεῖς με ὑσσώπῳ, καὶ καθαρισθήσομαι· πλυνεῖς με, καὶ ὑπὲρ χιόνα λευκανθήσομαι. Ἀκουτιεῖς με ἀγαλλίασιν καὶ εὐφροσύνην· ἀγαλλιάσονται ὀστᾶ τεταπεινωμένα. Ἀπόστρεψον τὸ πρόσωπόν σου ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν μου, καὶ πάσας τὰς ἀνομίας μου ἐξάλειψον. Καρδίαν καθαρὰν κτίσον ἐν ἐμοί, ὁ θεός, καὶ πνεῦμα εὐθὲς ἐγκαίνισον ἐν τοῖς ἐγκάτοις μου. Μὴ ἀπορίψῃς με ἀπὸ τοῦ προσώπου σου, καὶ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιόν σου μὴ ἀντανέλῃς ἀπ' ἐμοῦ. Ἀπόδος μοι τὴν ἀγαλλίασιν τοῦ σωτηρίου σου, καὶ πνεύματι ἟γεμονικῷ στήρισόν με. ∆ιδάξω

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ

http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html

΢ελίδα 11 από 41 

ἀνόμους τὰς ὁδούς σου, καὶ ἀσεβεῖς ἐπιστρέψουσιν ἐπὶ σέ. Ῥῦσαί με ἐξ αἱμάτων, ὁ θεός, ὁ θεὸς τ῅ς σωτηρίας μου· ἀγαλλιάσεται ἟ γλῶσσά μου τὴν δικαιοσύνην σου. Κύριε, τὸ στόμα μου ἀνοίξεις, καὶ τὰ χείλη μου ἀναγγελεῖ τὴν αἴνεσίν σου. Ὅτι εἰ ἞θέλησας θυσίαν, ἔδωκα ἄν· ὁλοκαυτώματα οὐκ εὐδοκήσεις. Θυσία τῷ θεῷ πνεῦμα συντετριμμένον· καρδίαν συντετριμμένην καὶ τεταπεινωμένην ὁ θεὸς οὐκ ἐξουθενώσει.»

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΙΘ’. Σῶν τοσούτων οὖν καὶ τοιούτων οὕτως μεμαρτυρη- μένων τὸ ταπεινόφρον καὶ τὸ ὑποδεὲς διὰ τ῅ς ὑπακο῅ς οὐ μόνον ἟μᾶς, ἀλλὰ καὶ τὰς πρὸ ἟μῶν γενεὰς βελτίους ἐποίησεν, τούς τε καταδεξαμένους τὰ λόγια αὐτοῦ ἐν φόβῳ καὶ ἀληθείᾳ. Πολλῶν οὖν καὶ μεγάλων καὶ ἐνδόξων μετειληφότες πράξεων ἐπαναδράμωμεν ἐπὶ τὸν ἐξ ἀρχ῅ς παραδεδομένον ἟μῖν τ῅ς εἰρήνης σκοπὸν καὶ ἀτενίσωμεν εἰς τὸν πατέρα καὶ κτίστην τοῦ σύμπαντος κόσμου καὶ ταῖς μεγαλοπρεπέσι καὶ ὑπερβαλλούσαις αὐτοῦ δωρεαῖς τ῅ς εἰρήνης εὐεργεσίαις τε κολληθῶμεν. Ἴδωμεν αὐτὸν κατὰ διάνοιαν καὶ ἐμβλέψωμεν τοῖς ὄμμασιν τ῅ς ψυχ῅ς εἰς τὸ μακρόθυμον αὐτοῦ βούλημα· νοήσωμεν, πῶς ἀόργητος ὑπάρχει πρὸς πᾶσαν τὴν κτίσιν αὐτοῦ.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ Κ’. Oἱ οὐρανοὶ τῆ διοικήσει αὐτοῦ σαλευόμενοι ἐν εἰρήνῃ ὑποτάσσονται αὐτῷ. ἧμέρα τε καὶ νὺξ τὸν τεταγμένον ὑπ' αὐτοῦ δρόμον διανύουσιν, μηδὲν ἀλλήλοις ἐμποδίζοντα. Ἥλιός τε καὶ σελήνη, ἀστέρων τε χοροὶ κατὰ τὴν διαταγὴν αὐτοῦ ἐν ὁμονοίᾳ δίχα πάσης παρεκβάσεως ἐξελίσσουσιν τοὺς ἐπιτεταγμένους αὐτοῖς ὁρισμούς. Γ῅

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ

http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html

΢ελίδα 12 από 41 

κυοφοροῦσα κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ τοῖς ἰδίοις καιροῖς τὴν πανπληθ῅ ἀνθρώποις τε καὶ θηρσὶν καὶ πᾶσιν τοῖς οὖσιν ἐπ' αὐτ῅ς ζóοις ἀνατέλλει τροφήν, μὴ διχοστατοῦσα μηδὲ ἀλλοιοῦσά τι τῶν δεδογματισμένων ὑπ' αὐτοῦ. Ἀβύσσων τε ἀνεξιχνίαστα καὶ νερτέρων ἀνεκδιήγητα κρίματα τοῖς αὐτοῖς συνέχεται προστάγμασιν. Σὸ κύτος τ῅ς ἀπείρου θαλάσσης κατὰ τὴν δημιουργίαν αὐτοῦ συσταθὲν εἰς τὰς συναγωγὰς οὐ παρεκβαίνει τὰ περιτεθειμένα αὐτῆ κλεῖθρα, ἀλλὰ καθὼς διέταξεν αὐτῆ, οὕτως ποιεῖ. Eἶπεν γάρ· «Ἕως ὧδε ἣξεις, καὶ τὰ κύματά σου ἐν σοὶ συντριβήσεται.» ὡκεανὸς ἀπέραντος ἀνθρώποις καὶ οἱ μετ' αὐτὸν κόσμοι ταῖς αὐταῖς ταγαῖς τοῦ δεσπότου διευθύνονται. Καιροὶ ἐαρινοὶ καὶ θερινοὶ καὶ μετοπωρινοὶ καὶ χειμερινοὶ ἐν εἰρήνῃ μεταπαραδιδόασιν ἀλλήλοις. Ἀνέμων σταθμοὶ κατὰ τὸν ἴδιον καιρὸν τὴν λειτουργίαν αὐτῶν ἀπροσκόπως ἐπιτελοῦ- σιν· ἀέναοί τε πηγαί, πρὸς ἀπόλαυσιν καὶ ὑγείαν δημιουργη- θεῖσαι, δίχα ἐλλείψεως παρέχονται τοὺς πρὸς ζω῅ς ἀνθρώποις μαζούς· τά τε ἐλάχιστα τῶν ζώων τὰς συνελεύσεις αὐτῶν ἐν ὁμονοίᾳ καὶ εἰρήνῃ ποιοῦνται. Σαῦτα πάντα ὁ μέγας δημιουργὸς καὶ δεσπότης τῶν ἁπάντων ἐν εἰρήνῃ καὶ ὁμονοίᾳ προσέταξεν εἶναι, εὐεργετῶν τὰ πάντα, ὑπερεκπερισσῶς δὲ ἟μᾶς τοὺς προσπεφευγότας τοῖς οἰκτιρμοῖς αὐτοῦ διὰ τοῦ κυρίου ἟μῶν Ἰησοῦ Φριστοῦ· ᾧ ἟ δόξα καὶ ἟ μεγαλωσύνη εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΚΑ’. ὇ρᾶτε, ἀγαπητοί, μὴ αἱ εὐεργεσίαι αὐτοῦ αἱ πολλαὶ γένωνται εἰς κρίμα ἟μῖν, ἐὰν μὴ ἀξίως αὐτοῦ πολιτευόμενοι τὰ καλὰ καὶ εὐάρεστα ἐνώπιον αὐτοῦ ποιῶμεν μεθ' ὁμονοίας. Λέγει γάρ που· «Πνεῦμα κυρίου λύχνος ἐρευνῶν τὰ ταμιεῖα τ῅ς γαστρός.» Ἴδωμεν, πῶς ἐγγύς ἐστιν, καὶ ὅτι οὐδὲν λέληθεν αὐτὸν τῶν ἐννοιῶν ἟μῶν οὐδὲ τῶν διαλογισμῶν ὧν ποιούμεθα.
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 13 από 41 

∆ίκαιον οὖν ἐστὶν μὴ λειποτακτεῖν ἟μᾶς ἀπὸ τοῦ θελήματος αὐτοῦ. Μᾶλλον ἀνθρώποις ἄφροσι καὶ ἀνοήτοις καὶ ἐπαιρομένοις καὶ ἐγκαυχωμένοις ἐν ἀλαζονείᾳ τοῦ λόγου αὐτῶν προσκόψωμεν ἠ τῷ θεῷ. Σὸν κύριον Ἰησοῦν Φριστόν, οὗ τὸ αἷμα ὑπὲρ ἟μῶν ἐδόθη, ἐντρα- πῶμεν, τοὺς προηγουμένους ἟μῶν αἰδεσθῶμεν, τοὺς πρεσβυ- τέρους τιμήσωμεν, τοὺς νέους παιδεύσωμεν τὴν παιδείαν τοῦ φόβου τοῦ θεοῦ, τὰς γυναῖκας ἟μῶν ἐπὶ τὸ ἀγαθὸν διορθωσώ- μεθα· τὸ ἀξιαγάπητον τ῅ς ἁγνείας ἤθος ἐνδειξάσθωσαν, τὸ ἀκέραιον τ῅ς πραΰτητος αὐτῶν βούλημα ἀποδειξάτωσαν, τὸ ἐπιεικὲς τ῅ς γλώσσης αὐτῶν διὰ τ῅ς σιγ῅ς φανερὸν ποιησά- τωσαν, τὴν ἀγάπην αὐτῶν μὴ κατὰ προσκλίσεις, ἀλλὰ πᾶσιν τοῖς φοβουμένοις τὸν θεὸν ὁσίως ἴσην παρεχέτωσαν. Σὰ τέκνα ἟μῶν τ῅ς ἐν Φριστῷ παιδείας μεταλαμβανέτωσαν· μαθέτωσαν, τί ταπεινοφροσύνη παρὰ θεῷ ἰσχύει, τί ἀγάπη ἁγνὴ παρὰ θεῷ δύναται, πῶς ὁ φόβος αὐτοῦ καλὸς καὶ μέγας καὶ σóζων πάντας τοὺς ἐν αὐτῷ ὁσίως ἀναστρεφομένους ἐν καθαρᾷ διανοίᾳ. ἖ρευνητὴς γάρ ἐστιν ἐννοιῶν καὶ ἐνθυμήσεων· οὗ ἟ πνοὴ αὐτοῦ ἐν ἟μῖν ἐστίν, καὶ ὅταν θέλῃ, ἀνελεῖ αὐτήν.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΚΒ’. Σαῦτα δὲ πάντα βεβαιοῖ ἟ ἐν Φριστῷ πίστις· καὶ γὰρ αὐτὸς διὰ τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου οὕτως προσκαλεῖται ἟μᾶς· «∆εῦτε, τέκνα, ἀκούσατέ μου, φόβον κυρίου διδάξω ὑμᾶς. Σίς ἐστιν ἄνθρωπος ὁ θέλων ζωήν, ἀγαπῶν ἟μέρας ἰδεῖν ἀγαθάς; Παῦσον τὴν γλῶσσάν σου ἀπὸ κακοῦ καὶ χείλη σου τοῦ μὴ λαλ῅σαι δόλον. Ἔκκλινον ἀπὸ κακοῦ καὶ ποίησον ἀγαθόν. Ζήτησον εἰρήνην καὶ δίωξον αὐτήν. ὆φθαλμοὶ κυρίου ἐπὶ δικαίους, καὶ ὦτα αὐτοῦ πρὸς δέησιν αὐτῶν· πρόσωπον δὲ κυρίου ἐπὶ ποιοῦντας κακά, τοῦ ἐξολεθρεῦσαι ἐκ γ῅ς τὸ μνημόσυνον αὐτῶν. ἖κέκραξεν ὁ δίκαιος, καὶ ὁ κύριος εἰσήκουσεν αὐτοῦ, καὶ ἐκ πασῶν τῶν θλίψεων αὐτοῦ ἐρύσατο αὐτόν.»
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 14 από 41 

«Πολλαὶ αἱ μάστιγες τοῦ ἁμαρτωλοῦ, τοὺς δὲ ἐλπίζοντας ἐπὶ κύριον ἔλεος κυκλώσει.»

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΚΓ’. ὇ οἰκτίρμων κατὰ πάντα καὶ εὐεργετικὸς πατὴρ ἔχει σπλάγχνα ἐπὶ τοὺς φοβουμένους αὐτόν, ἞πίως τε καὶ προσηνῶς τὰς χάριτας αὐτοῦ ἀποδιδοῖ τοῖς προσερχομένοις αὐτῷ ἁπλῆ διανοίᾳ. ∆ιὸ μὴ διψυχῶμεν, μηδὲ ἰνδαλλέσθω ἟ ψυχὴ ἟μῶν ἐπὶ ταῖς ὑπερβαλλούσαις καὶ ἐνδόξοις δωρεαῖς αὐτοῦ. Πόρρω γενέσθω ἀφ' ἟μῶν ἟ γραφὴ αὕτη, ὅπου λέγει· «Σαλαίπωροί εἰσιν οἱ δίψυχοι, οἱ διστάζοντες τῆ ψυχῆ, οἱ λέγοντες· Σαῦτα ἞κούσαμεν καὶ ἐπὶ τῶν πατέρων ἟μῶν, καὶ ἰδού, γεγηράκαμεν, καὶ οὐδὲν ἟μῖν τούτων συνβέβηκεν. ὢ ἀνόητοι, συμβάλετε ἑαυτοὺς ξύλῳ· λάβετε ἄμπελον· πρῶτον μὲν φυλλοροεῖ, εἶτα βλαστὸς γίνεται, εἶτα φύλλον, εἶτα ἄνθος, καὶ μετὰ ταῦτα ὄμφαξ, εἶτα σταφυλὴ παρεστη- κυῖα.» ὇ρᾶτε, ὅτι ἐν καιρῷ ὀλίγῳ εἰς πέπειρον καταντᾷ ὁ καρπὸς τοῦ ξύλου. ἖π' ἀληθείας ταχὺ καὶ ἐξαίφνης τελειωθήσεται τὸ βούλημα αὐτοῦ, συνεπιμαρτυρούσης καὶ τ῅ς γραφ῅ς, ὅτι· «Σαχὺ ἣξει καὶ οὐ χρονιεῖ», καί· «἖ξαίφνης ἣξει ὁ κύριος εἰς τὸν ναὸν αὐτοῦ, καὶ ὁ ἅγιος, ὃν ὑμεῖς προσδοκᾶτε».

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ Κ∆’. Κατανοήσωμεν, ἀγαπητοί, πῶς ὁ δεσπότης ἐπιδείκνυται διηνεκῶς ἟μῖν τὴν μέλλουσαν ἀνάστασιν ἔσεσθαι, ἥς τὴν ἀπαρχὴν ἐποιήσατο τὸν κύριον Ἰησοῦν Φριστὸν ἐκ νεκρῶν ἀναστήσας. Ἴδωμεν, ἀγαπητοί, τὴν κατὰ καιρὸν γινομένην ἀνάστασιν. ἧμέρα καὶ νὺξ ἀνάστασιν ἟μῖν δηλοῦσιν· κοιμᾶται ἟ νύξ, ἀνίσταται ἟ ἟μέρα· ἟ ἟μέρα ἄπεισιν, νὺξ ἐπέρΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 15 από 41 

χεται. Λάβωμεν τοὺς καρπούς· ὁ σπόρος πῶς καὶ τίνα τρόπον γίνεται; ἖ξ῅λθεν ὁ σπείρων καὶ ἔβαλεν εἰς τὴν γ῅ν ἕκαστον τῶν σπερμάτων· ἅτινα πεσόντα εἰς τὴν γ῅ν ξηρὰ καὶ γυμνὰ διαλύεται· εἶτ' ἐκ τ῅ς διαλύσεως ἟ μεγαλειότης τ῅ς προνοίας τοῦ δεσπότου ἀνίστησιν αὐτά, καὶ ἐκ τοῦ ἑνὸς πλείονα αὔξει καὶ ἐκφέρει καρπόν.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΚΕ’. Ἴδωμεν τὸ παράδοξον σημεῖον τὸ γινόμενον ἐν τοῖς ἀνατολικοῖς τόποις, τουτέστιν τοῖς περὶ τὴν Ἀραβίαν. ”Oρνεον γάρ ἐστιν, ὃ προσονομάζεται φοίνιξ· τοῦτο μονο- γενὲς ὑπάρχον ζῆ ἔτη πεντακόσια, γενόμενόν τε ἢδη πρὸς ἀπόλυσιν τοῦ ἀποθανεῖν αὐτὸ σηκὸν ἑαυτῷ ποιεῖ ἐκ λιβάνου καὶ σμύρνης καὶ τῶν λοιπῶν ἀρωμάτων, εἰς ὃν πληρωθέντος τοῦ χρόνου εἰσέρχεται καὶ τελευτᾷ. ΢ηπομένης δὲ τ῅ς σαρκὸς σκώληξ τις γεννᾶται, ὃς ἐκ τ῅ς ἰκμάδος τοῦ τετελευτηκότος ζóου ἀνατρεφόμενος πτεροφυεῖ· εἶτα γενναῖος γενόμενος αἴρει τὸν σηκὸν ἐκεῖνον, ὅπου τὰ ὀστᾶ τοῦ προγεγο- νότος ἐστίν, καὶ ταῦτα βαστάζων διανύει ἀπὸ τ῅ς Ἀραβικ῅ς χώρας ἕως τ῅ς Aἰγύπτου εἰς τὴν λεγομένην ἧλιούπολιν. Καὶ ἟μέρας, βλεπόντων πάντων, ἐπιπτὰς ἐπὶ τὸν τοῦ ἟λίου βωμὸν τίθησιν αὐτὰ καὶ οὕτως εἰς τοὐπίσω ἀφορμᾷ. Oἱ οὖν ἱερεῖς ἐπισκέπτονται τὰς ἀναγραφὰς τῶν χρόνων καὶ εὑρίσκουσιν αὐτὸν πεντακοσιοστοῦ ἔτους πεπληρωμένου ἐληλυθέναι.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΚϚ’. Μέγα καὶ θαυμαστὸν οὖν νομίζομεν εἶναι, εἰ ὁ δημιουργὸς τῶν ἁπάντων ἀνάστασιν ποιήσεται τῶν ὁσίως αὐτῷ δουλευσάντων ἐν πεποιθήσει πίστεως ἀγαθ῅ς, ὅπου καὶ δι' ὀρνέου δείκνυσιν ἟μῖν τὸ μεγαλεῖον τ῅ς ἐπαγγελίας αὐτοῦ; Λέγει γάρ που· «Καὶ ἐξαναστήσεις με, καὶ ἐξομολογήσομαί σοι», καί· «἖κοιμήθην καὶ ὕπνωσα, ἐξηγέρθην, ὅτι σὺ μετ' ἐμοῦ εἶ.» Καὶ πάλιν Ἰὼβ λέγει· «Καὶ ἀναστήσεις τὴν σάρκα μου ταύτην τὴν ἀναντλήσασαν ταῦτα πάντα.»
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 16 από 41 

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΚΖ’. Σαύτῃ οὖν τῆ ἐλπίδι προσδεδέσθωσαν αἱ ψυχαὶ ἟μῶν τῷ πιστῷ ἐν ταῖς ἐπαγγελίαις καὶ τῷ δικαίῳ ἐν τοῖς κρίμασιν. ὇ παραγγείλας μὴ ψεύδεσθαι πολλῷ μᾶλλον αὐτὸς οὐ ψεύσεται· οὐδὲν γὰρ ἀδύνατον παρὰ τῷ θεῷ εἰ μὴ τὸ ψεύσα- σθαι. Ἀναζωπυρησάτω οὖν ἟ πίστις αὐτοῦ ἐν ἟μῖν, καὶ νοήσωμεν ὅτι πάντα ἐγγὺς αὐτῷ ἐστίν. ἖ν λόγῳ τ῅ς μεγαλωσύνης αὐτοῦ συνεστήσατο τὰ πάντα, καὶ ἐν λόγῳ δύναται αὐτὰ καταστρέψαι. «Σίς ἐρεῖ αὐτῷ· Σί ἐποίησας; Ἠ τίς ἀντιστήσεται τῷ κράτει τ῅ς ἰσχύος αὐτοῦ;» Ὅτε θέλει καὶ ὡς θέλει, ποιήσει πάντα, καὶ οὐδὲν μὴ παρέλθῃ τῶν δεδογματισμένων ὑπ' αὐτοῦ. Πάντα ἐνώπιον αὐτοῦ εἰσίν, καὶ οὐδὲν λέληθεν τὴν βουλὴν αὐτοῦ, εἰ «οἱ οὐρανοὶ διηγοῦνται δόξαν θεοῦ, ποίησιν δὲ χειρῶν αὐτοῦ ἀναγγέλλει τὸ στερέωμα· ἟ ἟μέρα τῆ ἟μέρᾳ ἐρεύγεται ῥ῅μα, καὶ νὺξ νυκτὶ ἀναγγέλλει γνῶσιν· καὶ οὐκ εἰσὶν λόγοι οὐδὲ λαλιαί, ὧν οὐχὶ ἀκούονται αἱ φωναὶ αὐτῶν».

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΚΗ’. Πάντων οὖν βλεπομένων καὶ ἀκουομένων φοβηθῶμεν αὐτὸν καὶ ἀπολίπωμεν φαύλων ἔργων μιαρὰς ἐπιθυ- μίας, ἵνα τῷ ἐλέει αὐτοῦ σκεπασθῶμεν ἀπὸ τῶν μελλόντων κριμάτων. Ποῦ γάρ τις ἟μῶν δύναται φυγεῖν ἀπὸ τ῅ς κραταιᾶς χειρὸς αὐτοῦ; ποῖος δὲ κόσμος δέξεταί τινα τῶν αὐτομολούντων ἀπ' αὐτοῦ; Λέγει γάρ που τὸ γραφεῖον· «Ποῦ ἀφήξω καὶ ποῦ κρυβήσομαι ἀπὸ τοῦ προσώπου σου; ἖ὰν ἀναβῶ εἰς τὸν οὐρανόν, σὺ ἐκεῖ εἶ· ἐὰν ἀπέλθω εἰς τὰ ἔσχατα τ῅ς γ῅ς, ἐκεῖ ἟ δεξιά σου· ἐὰν καταστρώσω εἰς τὰς ἀβύσσους, ἐκεῖ τὸ πνεῦμά σου.» Ποῖ οὖν τις ἀπέλθῃ
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 17 από 41 

ἠ ποῦ ἀποδράσῃ ἀπὸ τοῦ τὰ πάντα ἐμπεριέχοντος;

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΚΘ’. Προσέλθωμεν οὖν αὐτῷ ἐν ὁσιότητι ψυχ῅ς, ἁγνὰς καὶ ἀμιάντους χεῖρας αἴροντες πρὸς αὐτόν, ἀγαπῶντες τὸν ἐπιεικ῅ καὶ εὔσπλαγχνον πατέρα ἟μῶν, ὃς ἐκλογ῅ς μέρος ἟μᾶς ἐποίησεν ἑαυτῷ. Oὕτω γὰρ γέγραπται· «Ὅτε διεμέριζεν ὁ ὕψιστος ἔθνη, ὡς διέσπειρεν υἱοὺς Ἀδάμ, ἔστησεν ὅρια ἐθνῶν κατὰ ἀριθμὸν ἀγγέλων θεοῦ. ἖γενήθη μερὶς κυρίου λαὸς αὐτοῦ Ἰακώβ, σχοίνισμα κληρονομίας αὐτοῦ Ἰσραήλ.» Καὶ ἐν ἑτέρῳ τόπῳ λέγει· «Ἰδού, κύριος λαμβάνει ἑαυτῷ ἔθνος ἐκ μέσου ἐθνῶν, ὥσπερ λαμβάνει ἄνθρωπος τὴν ἀπαρχὴν αὐτοῦ τ῅ς ἅλω· καὶ ἐξελεύσεται ἐκ τοῦ ἔθνους ἐκείνου ἅγια ἁγίων.»

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ Λ’. Ἁγίου οὖν μερὶς ὑπάρχοντες ποιήσωμεν τὰ τοῦ ἁγιασμοῦ πάντα, φεύγοντες καταλαλιάς, μιαράς τε καὶ ἀνά- γνους συμπλοκάς, μέθας τε καὶ νεωτερισμοὺς καὶ βδελυκτὰς ἐπιθυμίας, μυσεράν τε μοιχείαν καὶ βδελυκτὴν ὑπερηφανίαν. «Θεὸς γάρ, φησίν, ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσιν χάριν.» Κολληθῶμεν οὖν ἐκείνοις, οἷς ἟ χάρις ἀπὸ τοῦ θεοῦ δέδοται· ἐνδυσώμεθα τὴν ὁμόνοιαν ταπεινοφρονοῦντες, ἐγκρατευόμενοι, ἀπὸ παντὸς ψιθυρισμοῦ καὶ καταλαλιᾶς πόρρω ἑαυτοὺς ποιοῦντες, ἔργοις δικαιού- μενοι καὶ μὴ λόγοις. Λέγει γάρ· «὇ τὰ πολλὰ λέγων καὶ ἀντακούσεται· ἠ ὁ εὔλαλος οἴεται εἶναι δίκαιος; Eὐλογημένος γεννητὸς γυναικὸς ὀλιγόβιος. Μὴ πολὺς ἐν ·ήμασιν γίνου.» ὇ ἔπαινος ἟μῶν ἔστω ἐν θεῷ καὶ μὴ ἐξ αὐτῶν· αὐτεπαινετοὺς γὰρ μισεῖ ὁ θεός. ἧ μαρτυρία τ῅ς ἀγαθ῅ς πράξεως ἟μῶν διδόσθω ὑπ' ἄλλων, καθὼς ἐδόθη τοῖς πατράσιν ἟μῶν τοῖς δικαίοις. Θράσος καὶ αὐθάδεια καὶ τόλμα τοῖς

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ

http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html

΢ελίδα 18 από 41 

κατηραμένοις ὑπὸ τοῦ θεοῦ· ἐπιείκεια καὶ ταπεινοφροσύνη καὶ πραΰτης παρὰ τοῖς ηὐλογημένοις ὑπὸ τοῦ θεοῦ.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΛΑ’. Κολληθῶμεν οὖν τῆ εὐλογίᾳ αὐτοῦ καὶ ἴδωμεν, τίνες αἱ ὁδοὶ τ῅ς εὐλογίας. Ἀνατυλίξωμεν τὰ ἀπ' ἀρχ῅ς γενόμενα. Σίνος χάριν ηὐλογήθη ὁ πατὴρ ἟μῶν Ἀβραάμ, οὐχὶ δικαιοσύνην καὶ ἀλήθειαν διὰ πίστεως ποιήσας; Ἰσαὰκ μετὰ πεποιθήσεως γινώσκων τὸ μέλλον ἟δέως προσήγετο θυσία. Ἰακὼβ μετὰ ταπεινοφροσύνης ἐξεχώρησεν τ῅ς γ῅ς αὐτοῦ δι' ἀδελφὸν καὶ ἐπορεύθη πρὸς Λαβὰν καὶ ἐδούλευσεν, καὶ ἐδόθη αὐτῷ τὸ δωδεκάσκηπτρον τοῦ Ἰσραήλ.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΛΒ’. Ὃ ἐάν τις καθ' ἓν ἕκαστον εἰλικρινῶς κατανοήσῃ, ἐπιγνώσεται μεγαλεῖα τῶν ὑπ' αὐτοῦ δεδομένων δωρεῶν. ἖ξ αὐτοῦ γὰρ ἱερεῖς καὶ λευΐται πάντες οἱ λειτουργοῦντες τῷ θυσιαστηρίῳ τοῦ θεοῦ· ἐξ αὐτοῦ ὁ κύριος Ἰησοῦς τὸ κατὰ σάρκα· ἐξ αὐτοῦ βασιλεῖς καὶ ἄρχοντες καὶ ἟γούμενοι κατὰ τὸν Ἰούδαν· τὰ δὲ λοιπὰ σκ῅πτρα αὐτοῦ οὐκ ἐν μικρᾷ δόξῃ ὑπάρχουσιν, ὡς ἐπαγγειλαμένου τοῦ θεοῦ, ὅτι· «Ἔσται τὸ σπέρμα σου ὡς οἱ ἀστέρες τοῦ οὐρανοῦ.» Πάντες οὖν ἐδοξάσθησαν καὶ ἐμεγαλύνθησαν οὐ δι' αὐτῶν ἠ τῶν ἔργων αὐτῶν ἠ τ῅ς δικαιοπραγίας ἥς κατειργάσαντο, ἀλλὰ διὰ τοῦ θελήματος αὐτοῦ. Καὶ ἟μεῖς οὖν, διὰ θελήματος αὐτοῦ ἐν Φριστῷ Ἰησοῦ κληθέντες, οὐ δι' ἑαυτῶν δικαιούμεθα οὐδὲ διὰ τ῅ς ἟μετέρας σοφίας ἠ συνέσεως ἠ εὐσεβείας ἠ ἔργων ὧν κατειργασάμεθα ἐν ὁσιότητι καρδίας, ἀλλὰ διὰ τ῅ς πίστεως, δι' ἥς πάντας τοὺς ἀπ' αἰῶνος ὁ παντο- κράτωρ θεὸς ἐδικαίωσεν· ᾧ ἔστω ἟ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΛΓ’. Σί οὖν ποιήσωμεν, ἀδελφοί; ἀργήσωμεν ἀπὸ τ῅ς

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ

http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html

΢ελίδα 19 από 41 

ἀγαθοποιΐας καὶ ἐγκαταλίπωμεν τὴν ἀγάπην; Μηθαμῶς τοῦτο ἐάσαι ὁ δεσπότης ἐφ' ἟μῖν γε γενηθ῅ναι, ἀλλὰ σπεύσωμεν μετὰ ἐκτενείας καὶ προθυμίας πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἐπιτελεῖν. Aὐτὸς γὰρ ὁ δημιουργὸς καὶ δεσπότης τῶν ἁπάντων ἐπὶ τοῖς ἔργοις αὐτοῦ ἀγαλλιᾶται. Σῷ γὰρ παμμεγεθεστάτῳ αὐτοῦ κράτει οὐρανοὺς ἐστήρισεν καὶ τῆ ἀκαταλήπτῳ αὐτοῦ συνέσει διεκόσμησεν αὐτούς· γ῅ν τε διεχώρισεν ἀπὸ τοῦ περιέχοντος αὐτὴν ὕδατος καὶ ἣδρασεν ἐπὶ τὸν ἀσφαλ῅ τοῦ ἰδίου βουλήματος θεμέλιον, τά τε ἐν αὐτῆ ζῷα φοιτῶντα τῆ ἑαυτοῦ διατάξει ἐκέλευσεν εἶναι· θάλασσαν καὶ τὰ ἐν αὐτῆ ζῷα προετοιμάσας ἐνέκλεισεν τῆ ἑαυτοῦ δυνάμει. ἖πὶ πᾶσι τὸ ἐξοχώτατον καὶ παμμέγεθες, ἄνθρωπον, ταῖς ἱεραῖς καὶ ἀμώμοις χερσὶν ἔπλασεν τ῅ς ἑαυτοῦ εἰκόνος χαρακτ῅ρα. Oὕτως γάρ φησιν ὁ θεός· «Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ' εἰκόνα καὶ καθ' ὁμοίωσιν ἟μετέραν. Καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸν ἄνθρωπον, ἄρσεν καὶ θ῅λυ ἐποίησεν αὐτούς.» Σαῦτα οὖν πάντα τελειώσας ἐπῄνεσεν αὐτὰ καὶ ηὐλόγησεν καὶ εἶπεν· «Aὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε.» Ἴδωμεν, ὅτι ἐν ἔργοις ἀγαθοῖς πάντες ἐκοσμήθησαν οἱ δίκαιοι, καὶ αὐτὸς δὲ ὁ κύριος ἔργοις ἀγαθοῖς ἑαυτὸν κοσμήσας ἐχάρη. Ἔχοντες οὖν τοῦτον τὸν ὑπογραμμὸν ἀόκνως προσέλθωμεν τῷ θελήματι αὐτοῦ· ἐξ ὅλης τ῅ς ἰσχύος ἟μῶν ἐργασώμεθα ἔργον δικαιο- σύνης.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ Λ∆’. ὇ ἀγαθὸς ἐργάτης μετὰ παρρησίας λαμβάνει τὸν ἄρτον τοῦ ἔργου αὐτοῦ· ὁ νωθρὸς καὶ παρειμένος οὐκ ἀντοφθαλμεῖ τῷ ἐργοπαρέκτῃ αὐτοῦ. ∆έον οὖν ἐστὶν προθύμους
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 20 από 41 

἟μᾶς εἶναι εἰς ἀγαθοποιΐαν· ἐξ αὐτοῦ γάρ ἐστιν τὰ πάντα. Προλέγει γὰρ ἟μῖν· «Ἰδοὺ ὁ κύριος, καὶ ὁ μισθὸς αὐτοῦ πρὸ προσώπου αὐτοῦ, ἀποδοῦναι ἑκάστῳ κατὰ τὸ ἔργον αὐτοῦ.» Προτρέπεται οὖν ἟μᾶς πιστεύοντας ἐξ ὅλης τ῅ς καρδίας ἐπ' αὐτῷ μὴ ἀργοὺς μηδὲ παρειμένους εἶναι ἐπὶ πᾶν ἔργον ἀγαθόν. Σὸ καύχημα ἟μῶν καὶ ἟ παρρησία ἔστω ἐν αὐτῷ· ὑπο- τασσώμεθα τῷ θελήματι αὐτοῦ· κατανοήσωμεν τὸ πᾶν πλ῅θος τῶν ἀγγέλων αὐτοῦ, πῶς τῷ θελήματι αὐτοῦ λειτουργοῦσιν παρεστῶτες. Λέγει γὰρ ἟ γραφή· «Μύριαι μυριάδες παρειστήκεισαν αὐτῷ, καὶ χίλιαι χιλιάδες ἐλειτούργουν αὐτῷ, καὶ ἐκέκραγον· Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος κύριος σαβαώθ, πλήρης πᾶσα ἟ κτίσις τ῅ς δόξης αὐτοῦ.» Καὶ ἟μεῖς οὖν, ἐν ὁμονοίᾳ, ἐπὶ τὸ αὐτὸ συναχθέντες τῆ συνειδήσει, ὡς ἐξ ἑνὸς στόματος βοήσωμεν πρὸς αὐτὸν ἐκτενῶς εἰς τὸ μετόχους ἟μᾶς γενέσθαι τῶν μεγάλων καὶ ἐνδόξων ἐπαγγε- λιῶν αὐτοῦ. Λέγει γάρ· «὆φθαλμὸς οὐκ εἶδεν καὶ οὖς οὐκ ἢκουσεν καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη, ὅσα ἟τοίμασεν τοῖς ὑπομένουσιν αὐτόν.»

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΛΕ’. Ὡς μακάρια καὶ θαυμαστὰ τὰ δῶρα τοῦ θεοῦ, ἀγαπητοί. Ζωὴ ἐν ἀθανασίᾳ, λαμπρότης ἐν δικαιοσύνῃ, ἀλήθεια ἐν παρρησίᾳ, πίστις ἐν πεποιθήσει, ἐγκράτεια ἐν ἁγιασμῷ· καὶ ταῦτα ὑπέπιπτεν πάντα ὑπὸ τὴν διάνοιαν ἟μῶν. Σίνα οὖν ἄρα ἐστὶν τὰ ἑτοιμαζόμενα τοῖς ὑπομένουσιν; ὇ δημιουργὸς καὶ πατὴρ τῶν αἰώνων ὁ πανάγιος αὐτὸς γινώσκει τὴν ποσότητα καὶ τὴν καλλονὴν αὐτῶν. ἧμεῖς οὖν ἀγωνισώμεθα εὑρεθ῅ναι ἐν τῷ ἀριθμῷ τῶν ὑπομενόντων, ὅπως μεταλάβωμεν τῶν ἐπηγγελμένων δωρεῶν. Πῶς δὲ ἔσται τοῦτο, ἀγαπητοί; ἖ὰν ἐστηριγμένη ᾖ ἟ διάνοια ἟μῶν πιστῶς πρὸς τὸν θεόν, ἐὰν ἐκζητῶμεν τὰ εὐάρεστα καὶ εὐπρόσδεκτα αὐτῷ, ἐὰν ἐπιτελέσωμεν τὰ ἀνήκοντα τῆ ἀμώμῳ βουλήσει αὐτοῦ καὶ ἀκολουθήσωμεν τῆ ὁδῷ τ῅ς ἀληθείας, ἀπορρίψαντες ἀφ' ἑαυτῶν πᾶσαν ἀδικίαν καὶ πονηρίαν, πλεονεξίαν, ἔρεις, κακοηθείας τε καὶ δόλους, ψιθυρισμούς τε καὶ καταλαλιάς, θεοστυγίαν, ὑπερηφανίαν τε καὶ ἀλαζονείαν, κενοδοξίαν τε καὶ ἀφιλοξενίαν.
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 21 από 41 

Σαῦτα γὰρ οἱ πράσσοντες στυγητοὶ τῷ θεῷ ὑπάρχουσιν, «οὐ μόνον δὲ οἱ πράσσοντες αὐτά, ἀλλὰ καὶ οἱ συνευδοκοῦντες αὐτοῖς». Λέγει γὰρ ἟ γραφή· «Σῷ δὲ ἁμαρτωλῷ εἶπεν ὁ θεός· Ἱνατί σὺ διηγῆ τὰ δικαιώματά μου καὶ ἀναλαμβάνεις τὴν διαθήκην μου ἐπὶ στόματός σου; ΢ὺ δὲ ἐμίσησας παιδείαν καὶ ἐξέβαλες τοὺς λόγους μου εἰς τὰ ὀπίσω. Eἰ ἐθεώρεις κλέπτην, συνέ- τρεχες αὐτῷ, καὶ μετὰ μοιχῶν τὴν μερίδα σου ἐτίθεις. Σὸ στόμα σου ἐπλεόνασεν κακίαν, καὶ ἟ γλῶσσά σου περιέπλεκεν δολιότητα. Καθήμενος κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ σου κατελάλεις, καὶ κατὰ τοῦ υἱοῦ τ῅ς μητρός σου ἐτίθεις σκάνδαλον. Σαῦτα ἐποίησας, καὶ ἐσίγησα· ὑπέλαβες, ἄνομε, ὅτι ἔσομαί σοι ὅμοιος. ἖λέγξω σε καὶ παραστήσω σε κατὰ πρόσωπόν σου. ΢ύνετε δὴ ταῦτα, οἱ ἐπιλανθανόμενοι τοῦ θεοῦ, μήποτε ἁρπάσῃ ὡς λέων καὶ μὴ ᾖ ὁ ῥυόμενος. Θυσία αἰνέσεως δοξάσει με, καὶ ἐκεῖ ὁδός, ἡν δείξω αὐτῷ τὸ σωτήριον τοῦ θεοῦ.»

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΛϚ’. Aὕτη ἟ ὁδός, ἀγαπητοί, ἐν ᾗ εὕρομεν τὸ σωτήριον ἟μῶν, Ἰησοῦν Φριστόν, τὸν ἀρχιερέα τῶν προσφορῶν ἟μῶν, τὸν προστάτην καὶ βοηθὸν τ῅ς ἀσθενείας ἟μῶν. ∆ιὰ τούτου ἀτενίζομεν εἰς τὰ ὕψη τῶν οὐρανῶν, διὰ τούτου ἐνοπτριζόμεθα τὴν ἄμωμον καὶ ὑπερτάτην ὄψιν αὐτοῦ, διὰ τούτου ἞νεóχθησαν ἟μῶν οἱ ὀφθαλμοὶ τ῅ς καρδίας, διὰ τούτου ἟ ἀσύνετος καὶ ἐσκοτωμένη διάνοια ἟μῶν ἀναθάλλει εἰς τὸ φῶς, διὰ τούτου ἞θέλησεν ὁ δεσπότης τ῅ς ἀθανάτου γνώσεως ἟μᾶς γεύσασθαι, «ὃς ὢν ἀπαύγασμα τ῅ς μεγαλωσύνης αὐτοῦ τοσούτῳ μείζων ἐστὶν ἀγγέλων, ὅσῳ διαφορώτερον ὄνομα κεκληρονόμηκεν». Γέγραπται γὰρ οὕτως· «὇ ποιῶν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα καὶ τοὺς λειτουργοὺς αὐτοῦ πυρὸς φλόγα.»
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 22 από 41 

἖πὶ δὲ τῷ υἱῷ αὐτοῦ οὕτως εἶπεν ὁ δεσπότης· «Τἱός μου εἶ σύ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε· αἴτησαι παρ' ἐμοῦ, καὶ δώσω σοι ἔθνη τὴν κληρονομίαν σου καὶ τὴν κατάσχεσίν σου τὰ πέρατα τ῅ς γ῅ς.» Καὶ πάλιν λέγει πρὸς αὐτόν· «Κάθου ἐκ δεξιῶν μου, ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου.» Σίνες οὖν οἱ ἐχθροί; οἱ φαῦλοι καὶ ἀντιτασσόμενοι τῷ θελήματι αὐτοῦ.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΛΖ’. ΢τρατευσώμεθα οὖν, ἄνδρες ἀδελφοί, μετὰ πάσης ἐκτενείας ἐν τοῖς ἀμώμοις προστάγμασιν αὐτοῦ. Κατανοήσωμεν τοὺς στρατευομένους τοῖς ἟γουμένοις ἟μῶν, πῶς εὐτάκτως, πῶς εἰκτικῶς, πῶς ὑποτεταγμένως ἐπιτελοῦσιν τὰ διατασσόμενα. Oὐ πάντες εἰσὶν ἔπαρχοι οὐδὲ χιλίαρχοι οὐδὲ ἑκατόνταρχοι οὐδὲ πεντηκόνταρχοι οὐδὲ τὸ καθεξ῅ς, ἀλλ' ἕκαστος ἐν τῷ ἰδίῳ τάγματι τὰ ἐπιτασσόμενα ὑπὸ τοῦ βασιλέως καὶ τῶν ἟γουμένων ἐπιτελεῖ. Oἱ μεγάλοι δίχα τῶν μικρῶν οὐ δύνανται εἶναι, οὔτε οἱ μικροὶ δίχα τῶν μεγάλων· σύγκρασίς τίς ἐστιν ἐν πᾶσιν, καὶ ἐν τούτοις χρ῅σις. Λάβωμεν τὸ σῶμα ἟μῶν· ἟ κεφαλὴ δίχα τῶν ποδῶν οὐδέν ἐστιν, οὕτως οὐδὲ οἱ πόδες δίχα τ῅ς κεφαλ῅ς· τὰ δὲ ἐλάχιστα μέλη τοῦ σώματος ἟μῶν ἀναγκαῖα καὶ εὔχρηστά εἰσιν ὅλῳ τῷ σώματι· ἀλλὰ πάντα συνπνεῖ καὶ ὑποταγῆ μιᾷ χρ῅ται εἰς τὸ σώζεσθαι ὅλον τὸ σῶμα.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΛΗ’.

΢ῳζέσθω οὖν ἟μῶν ὅλον τὸ σῶμα ἐν Φριστῷ Ἰησοῦ,
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 23 από 41 

καὶ ὑποτασσέσθω ἕκαστος τῷ πλησίον αὐτοῦ, καθὼς ἐτέθη ἐν τῷ χαρίσματι αὐτοῦ. ὇ ἰσχυρὸς τημελείτω τὸν ἀσθεν῅, ὁ δὲ ἀσθενὴς ἐντρεπέτω τὸν ἰσχυρόν· ὁ πλούσιος ἐπιχορηγείτω τῷ πτωχῷ, ὁ δὲ πτωχὸς εὐχαριστείτω τῷ θεῷ, ὅτι ἔδωκεν αὐτῷ δι' οὗ ἀναπληρωθῆ αὐτοῦ τὸ ὑστέρημα· ὁ σοφὸς ἐνδεικνύσθω τὴν σοφίαν αὐτοῦ μὴ ἐν λόγοις, ἀλλ' ἐν ἔργοις ἀγαθοῖς· ὁ ταπει- νοφρονῶν μὴ ἑαυτῷ μαρτυρείτω, ἀλλ' ἐάτω ὑφ' ἑτέρου ἑαυτὸν μαρτυρεῖσθαι· ὁ ἁγνὸς ἐν τῆ σαρκὶ μὴ ἀλαζονευέσθω, γινώ- σκων, ὅτι ἕτερός ἐστιν ὁ ἐπιχορηγῶν αὐτῷ τὴν ἐγκράτειαν. Ἀναλογισώμεθα οὖν, ἀδελφοί, ἐκ ποίας ὕλης ἐγενήθημεν, ποῖοι καὶ τίνες εἰσήλθαμεν εἰς τὸν κόσμον, ἐκ ποίου τάφου καὶ σκότους ὁ πλάσας ἟μᾶς καὶ δημιουργήσας εἰσήγαγεν εἰς τὸν κόσμον αὐτοῦ, προετοιμάσας τὰς εὐεργεσίας αὐτοῦ πρὶν ἟μᾶς γεννηθ῅ναι. Σαῦτα οὖν πάντα ἐξ αὐτοῦ ἔχοντες ὀφείλομεν κατὰ πάντα εὐχαριστεῖν αὐτῷ· ᾧ ἟ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΛΘ’. Ἄφρονες καὶ ἀσύνετοι καὶ μωροὶ καὶ ἀπαίδευτοι χλευάζουσιν ἟μᾶς καὶ μυκτηρίζουσιν, ἑαυτοὺς βουλόμενοι ἐπαίρεσθαι ταῖς διανοίαις αὐτῶν. Σί γὰρ δύναται θνητός; ἠ τίς ἰσχὺς γηγενοῦς; Γέγραπται γάρ· «Oὐκ ἤν μορφὴ πρὸ ὀφθαλμῶν μου, ἀλλ' ἠ αὔραν καὶ φωνὴν ἢκουον· Σί γάρ; μὴ καθαρὸς ἔσται βροτὸς ἔναντι κυρίου, ἠ ἀπὸ τῶν ἔργων αὐτοῦ ἄμεμπτος ἀνήρ, εἰ κατὰ παίδων αὐτοῦ οὐ πιστεύει, κατὰ δὲ ἀγγέλων αὐτοῦ σκολιόν τι ἐπενόησεν; Oὐρανὸς δὲ οὐ καθαρὸς ἐνώπιον αὐτοῦ· ἔα δέ, οἱ κατοι- κοῦντες οἰκίας πηλίνας, ἐξ ὧν καὶ αὐτοὶ ἐκ τοῦ αὐτοῦ πηλοῦ ἐσμέν. Ἔπαισεν αὐτοὺς σητὸς τρόπον, καὶ ἀπὸ πρωΐθεν ἕως ἑσπέρας οὐκ ἔτι εἰσίν· παρὰ τὸ μὴ δύνασθαι αὐτοὺς ἑαυτοῖς βοηθ῅σαι ἀπώλοντο. ἖νεφύσησεν αὐτοῖς, καὶ ἐτελεύτησαν παρὰ τὸ μὴ ἔχειν αὐτοὺς σοφίαν. ἖πικάλεσαι δέ, εἴ τίς σοι ὑπακούσεται, ἠ εἴ τινα ἁγίων ἀγγέλων ὄψῃ· καὶ γὰρ ἄφρονα ἀναιρεῖ ὀργή, πεπλανημένον δὲ θανατοῖ ζ῅λος. ἖γὼ δὲ ἑώρακα ἄφρονας ῥίζας βάλλοντας, ἀλλ' εὐθέως ἐβρώθη αὐτῶν ἟ δίαιτα. Πόρρω γένοιντο οἱ υἱοὶ αὐτῶν
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 24 από 41 

ἀπὸ σωτηρίας· κολαβρισθείησαν ἐπὶ θύραις ἟σσόνων, καὶ οὐκ ἔσται ὁ ἐξαιρούμενος. Ἃ γὰρ ἐκείνοις ἟τοίμασται, δίκαιοι ἔδονται· αὐτοὶ δὲ ἐκ κακῶν οὐκ ἐξαίρετοι ἔσονται.»

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ Μ’. Προδήλων οὖν ἟μῖν ὄντων τούτων καὶ ἐγκεκυφότες εἰς τὰ βάθη τ῅ς θείας γνώσεως πάντα τάξει ποιεῖν ὀφείλομεν, ὅσα ὁ δεσπότης ἐπιτελεῖν ἐκέλευσεν κατὰ καιροὺς τεταγμέ- νους· Σάς τε προσφορὰς καὶ λειτουργίας ἐπιτελεῖσθαι, καὶ οὐκ εἰκῆ ἠ ἀτάκτως ἐκέλευσεν γίνεσθαι, ἀλλ' ὡρισμένοις καιροῖς καὶ ὥραις· ποῦ τε καὶ διὰ τίνων ἐπιτελεῖσθαι θέλει, αὐτὸς ὥρισεν τῆ ὑπερτάτῳ αὐτοῦ βουλήσει, ἵν' ὁσίως πάντα γινόμενα ἐν εὐδοκήσει εὐπρόσδεκτα εἴη τῷ θελήματι αὐτοῦ. Oἱ οὖν τοῖς προστεταγμένοις καιροῖς ποιοῦντες τὰς προσφορὰς αὐτῶν εὐπρόσδεκτοί τε καὶ μακάριοι· τοῖς γὰρ νομίμοις τοῦ δεσπότου ἀκολουθοῦντες οὐ διαμαρτάνουσιν. Σῷ γὰρ ἀρχιερεῖ ἴδιαι λειτουργίαι δεδομέναι εἰσὶν καὶ τοῖς ἱερεῦσιν ἴδιος ὁ τόπος προστέτακται καὶ λευΐταις ἴδιαι διακο- νίαι ἐπίκεινται· ὁ λαϊκὸς ἄνθρωπος τοῖς λαϊκοῖς προστάγμασιν δέδεται.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΜΑ’. Ἕκαστος ἟μῶν, ἀδελφοί, ἐν τῷ ἰδίῳ τάγματι εὐαρεστείτω τῷ θεῷ ἐν ἀγαθῆ συνειδήσει ὑπάρχων, μὴ παρεκ- βαίνων τὸν ὡρισμένον τ῅ς λειτουργίας αὐτοῦ κανόνα, ἐν σεμνότητι. Oὐ πανταχοῦ, ἀδελφοί, προσφέρονται θυσίαι ἐνδελεχισμοῦ ἠ εὐχῶν ἠ περὶ ἁμαρτίας καὶ πλημμελείας, ἀλλ' ἠ ἐν Ἱερουσαλὴμ μόνῃ· κἀκεῖ δὲ οὐκ ἐν παντὶ τόπῳ προσφέ- ρεται, ἀλλ' ἔμπροσθεν τοῦ ναοῦ πρὸς τὸ θυσιαστήριον, μωμοσκοπηθὲν τὸ προσφερόμενον διὰ τοῦ ἀρχιερέως καὶ τῶν προειρημένων λειτουργῶν. Oἱ οὖν παρὰ τὸ καθ῅κον τ῅ς βουλήσεως αὐτοῦ ποιοῦντές τι θάνατον τὸ πρόστιμον ἔχουσιν. ὇ρᾶτε, ἀδελφοί· ὅσῳ πλείονος κατηξιώθημεν γνώσεως, τοσούτῳ μᾶλλον ὑποκείμεθα κινδύνῳ.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΜΒ’. Oἱ ἀπόστολοι ἟μῖν εὐηγγελίσθησαν ἀπὸ τοῦ κυρίου
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 25 από 41 

Ἰησοῦ Φριστοῦ, Ἰησοῦς ὁ Φριστὸς ἀπὸ τοῦ θεοῦ ἐξεπέμφθη. ὇ Φριστὸς οὖν ἀπὸ τοῦ θεοῦ, καὶ οἱ ἀπόστολοι ἀπὸ τοῦ Φριστοῦ· ἐγένοντο οὖν ἀμφότερα εὐτάκτως ἐκ θελήματος θεοῦ. Παραγγελίας οὖν λαβόντες καὶ πληροφορηθέντες διὰ τ῅ς ἀναστάσεως τοῦ κυρίου ἟μῶν Ἰησοῦ Φριστοῦ καὶ πιστωθέντες ἐν τῷ λόγῳ τοῦ θεοῦ μετὰ πληροφορίας πνεύ- ματος ἁγίου ἐξ῅λθον εὐαγγελιζόμενοι τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ μέλλειν ἔρχεσθαι. . Κατὰ χώρας οὖν καὶ πόλεις κηρύσσοντες καθίστανον τὰς ἀπαρχὰς αὐτῶν, δοκιμάσαντες τῷ πνεύματι, εἰς ἐπισκόπους καὶ διακόνους τῶν μελλόντων πιστεύειν. Καὶ τοῦτο οὐ καινῶς· ἐκ γὰρ δὴ πολλῶν χρόνων ἐγέγραπτο περὶ ἐπισκόπων καὶ διακόνων· οὕτως γάρ που λέγει ἟ γραφή· «Καταστήσω τοὺς ἐπισκόπους αὐτῶν ἐν δικαιοσύνῃ καὶ τοὺς διακόνους αὐτῶν ἐν πίστει.»

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΜΓ’. Καὶ τί θαυμαστόν, εἰ οἱ ἐν Φριστῷ πιστευθέντες παρὰ θεοῦ ἔργον τοιοῦτο κατέστησαν τοὺς προειρημένους; ὅπου καὶ ὁ μακάριος «πιστὸς θεράπων ἐν ὅλῳ τῷ οἴκῳή Μωϋσ῅ς τὰ διατεταγμένα αὐτῷ πάντα ἐσημειώσατο ἐν ταῖς ἱεραῖς βίβλοις, ᾧ καὶ ἐπηκολούθησαν οἱ λοιποὶ προφ῅ται συνε- πιμαρτυροῦντες τοῖς ὑπ' αὐτοῦ νενομοθετημένοις. ἖κεῖνος γὰρ ζήλου ἐμπεσόντος περὶ τ῅ς ἱερωσύνης καὶ στασια- ζουσῶν τῶν φυλῶν, ὁποία αὐτῶν εἴη τῷ ἐνδόξῳ ὀνόματι κεκοσμημένη, ἐκέλευσεν τοὺς δώδεκα φυλάρχους προσε- νεγκεῖν αὐτῷ ῥάβδους ἐπιγεγραμμένας ἑκάστης φυλ῅ς κατ' ὄνομα· καὶ λαβὼν αὐτὰς ἔδησεν καὶ ἐσφράγισεν τοῖς δακτυ- λίοις τῶν φυλάρχων καὶ ἀπέθετο αὐτὰς εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ μαρτυρίου ἐπὶ τὴν τράπεζαν τοῦ θεοῦ· καὶ κλείσας τὴν σκηνὴν ἐσφράγισεν τὰς κλεῖδας ὡσαύτως καὶ τὰς ῥάβδους, καὶ εἶπεν αὐτοῖς· ‘Ἄνδρες ἀδελφοί, ἥς ἂν φυλ῅ς ἟ ῥάβδος βλαστήσῃ, ταύτην ἐκλέλεκται ὁ θεὸς εἰς τὸ ἱερατεύειν καὶ λει- τουργεῖν αὐτῷ.’ Πρωΐας δὲ γενομένης συνεκάλεσεν πάντα τὸν Ἰσραήλ, τὰς ἑξακοσίας χιλιάδας τῶν ἀνδρῶν, καὶ ἐπεδεί- ξατο τοῖς φυλάρχοις τὰς σφραγῖδας καὶ ἢνοιξεν τὴν σκηνὴν τοῦ μαρτυρίου καὶ προεῖλεν τὰς ῥάβδους· καὶ εὑρέθη ἟ ῥάβδος Ἀαρὼν οὐ μόνον βεβλαστηκυῖα, ἀλλὰ καὶ καρπὸν ἔχουσα.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ

http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html

΢ελίδα 26 από 41 

Σί δοκεῖτε, ἀγαπητοί; οὐ προῄδει Μωϋσ῅ς τοῦτο μέλλειν ἔσεσθαι; μάλιστα ᾔδει· ἀλλ' ἵνα μὴ ἀκαταστασία γένηται ἐν τῷ Ἰσραήλ, οὕτως ἐποίησεν, εἰς τὸ δοξασθ῅ναι τὸ ὄνομα τοῦ ἀληθινοῦ καὶ μόνου· ᾧ ἟ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ Μ∆’. Καὶ οἱ ἀπόστολοι ἟μῶν ἔγνωσαν διὰ τοῦ κυρίου ἟μῶν Ἰησοῦ Φριστοῦ, ὅτι ἔρις ἔσται περὶ τοῦ ὀνόματος τ῅ς ἐπισκοπ῅ς. ∆ιὰ ταύτην οὖν τὴν αἰτίαν πρόγνωσιν εἰληφότες τελείαν κατέστησαν τοὺς προειρημένους καὶ μεταξὺ ἐπινομὴν ἔδωκαν, ὅπως, ἐὰν κοιμηθῶσιν, διαδέξωνται ἕτεροι δεδοκιμασμένοι ἄνδρες τὴν λειτουργίαν αὐτῶν. Σοὺς οὖνκατασταθέντας ὑπ' ἐκείνων ἠ μεταξὺ ὑφ' ἑτέρων ἐλλογίμων ἀνδρῶν συνευδοκησάσης τ῅ς ἐκκλησίας πάσης καὶ λειτουρ- γήσαντας ἀμέμπτως τῷ ποιμνίῳ τοῦ Φριστοῦ μετὰ ταπεινοφροσύνης, ἟σύχως καὶ ἀβαναύσως, μεμαρτυρημένους τε πολ- λοῖς χρόνοις ὑπὸ πάντων, τούτους οὐ δικαίως νομίζομεν ἀποβάλλεσθαι τ῅ς λειτουργίας. Ἁμαρτία γὰρ οὐ μικρὰ ἟μῖν ἔσται, ἐὰν τοὺς ἀμέμπτως καὶ ὁσίως προσενεγκόντας τὰ δῶρα τ῅ς ἐπισκοπ῅ς ἀποβάλωμεν. Μακάριοι οἱ προοδοιπορήσαντες πρεσβύτεροι, οἵτινες ἔγκαρπον καὶ τελείαν ἔσχον τὴν ἀνάλυσιν· οὐ γὰρ εὐλαβοῦνται, μή τις αὐτοὺς μεταστήσῃ ἀπὸ τοῦ ἱδρυμένου αὐτοῖς τόπου. ὇ρῶμεν γάρ, ὅτι ἐνίους ὑμεῖς μετηγάγετε καλῶς πολιτευομένους ἐκ τ῅ς ἀμέμπτως αὐτοῖς τετιμημένης λειτουργίας.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΜΕ’. Υιλόνεικοι ἔστε, ἀδελφοί, καὶ ζηλωταὶ περὶ τῶν ἀνηκόντων εἰς σωτηρίαν. ἖νκεκύφατε εἰς τὰς ἱερὰς γραφάς, τὰς ἀληθεῖς, τὰς διὰ τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου. ἖πίστασθε, ὅτι οὐδὲν ἄδικον οὐδὲ παραπεποιημένον γέγραπται ἐν αὐταῖς. Oὐχ εὑρήσετε δικαίους ἀποβεβλημένους ἀπὸ ὁσίων ἀνδρῶν. ἖διώχθησαν δίκαιοι, ἀλλ' ὑπὸ ἀνόμων· ἐφυλακίσθησαν, ἀλλ' ὑπὸ ἀνοσίων· ἐλιθάσθησαν ὑπὸ παρανόμων· ἀπεκτάνθησαν ὑπὸ τῶν μιαρὸν καὶ ἄδικον ζ῅- λον ἀνειληφότων. Σαῦτα πάσχοντες εὐκλεῶς ἢνεγκαν.
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 27 από 41 

Σί γὰρ εἴπωμεν, ἀδελφοί; ∆ανιὴλ ὑπὸ τῶν φοβουμένων τὸν θεὸν ἐβλήθη εἰς λάκκον λεόντων; Ἠ Ἀνανίας καὶ Ἀζαρίας καὶ Μισαὴλ ὑπὸ τῶν θρησκευόντων τὴν μεγαλο- πρεπ῅ καὶ ἔνδοξον θρησκείαν τοῦ ὑψίστου κατείρχθησαν εἰς κάμινον πυρός; Μηθαμῶς τοῦτο γένοιτο. Σίνες οὖν οἱ ταῦτα δράσαντες; Oἱ στυγητοὶ καὶ πάσης κακίας πλήρεις εἰς τοσοῦτο ἐξήρισαν θυμοῦ, ὥστε τοὺς ἐν ὁσίᾳ καὶ ἀμώμῳ προθέσει δουλεύοντας τῷ θεῷ εἰς αἰκίαν περιβαλεῖν, μὴ εἰδό- τες, ὅτι ὁ ὕψιστος ὑπέρμαχος καὶ ὑπερασπιστής ἐστιν τῶν ἐν καθαρᾷ συνειδήσει λατρευόντων τῷ παναρέτῳ ὀνόματι αὐτοῦ· ᾧ ἟ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν. Oἱ δὲ ὑπομένοντες ἐν πεποιθήσει δόξαν καὶ τιμὴν ἐκληρονόμησαν, ἐπήρθησάν τε καὶ ἔγγραφοι ἐγένοντο ἀπὸ τοῦ θεοῦ ἐν τῷ μνημοσύνῳ αὐτοῦ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν. ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΜϚ’. Σοιούτοις οὖν ὑποδείγμασιν κολληθ῅ναι καὶ ἟μᾶς δεῖ, ἀδελφοί. Γέγραπται γάρ· «Κολλᾶσθε τοῖς ἁγίοις, ὅτι οἱ κολλώμενοι αὐτοῖς ἁγιασθήσονται.» Καὶ πάλιν ἐν ἑτέρῳ τόπῳ λέγει· «Μετὰ ἀνδρὸς ἀθώου ἀθῷος ἔσῃ, καὶ μετὰ ἐκλεκτοῦ ἐκλεκτὸς ἔσῃ, καὶ μετὰ στρεβλοῦ διαστρέ- ψεις.» Κολληθῶμεν οὖν τοῖς ἀθώοις καὶ δικαίοις· εἰσὶν δὲ οὗτοι ἐκλεκτοὶ τοῦ θεοῦ. Ἱνατί ἔρεις καὶ θυμοὶ καὶ διχοστασίαι καὶ σχίσματα πόλεμός τε ἐν ὑμῖν; Ἠ οὐχὶ ἕνα θεὸν ἔχομεν καὶ ἕνα Φριστὸν καὶ ἓν πνεῦμα τ῅ς χάριτος τὸ ἐκχυθὲν ἐφ' ἟μᾶς, καὶ μία κλ῅σις ἐν Φριστῷ; Ἱνατί διέλκομεν καὶ διασπῶμεν τὰ μέλη τοῦ Φριστοῦ καὶ στασιά- ζομεν πρὸς τὸ σῶμα τὸ ἴδιον καὶ εἰς τοσαύτην ἀπόνοιαν ἐρχόμεθα, ὥστε ἐπιλαθέσθαι ἟μᾶς, ὅτι μέλη ἐσμὲν ἀλλήλων; Μνήσθητε τῶν λόγων Ἰησοῦ τοῦ κυρίου ἟μῶν. Eἶπεν

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ

http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html

΢ελίδα 28 από 41 

γάρ· «Oὐαὶ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ· καλὸν ἤν αὐτῷ, εἰ οὐκ ἐγεννήθη, ἠ ἕνα τῶν ἐκλεκτῶν μου σκανδαλίσαι· κρεῖττον ἤν αὐτῷ περιτεθ῅ναι μύλον καὶ καταποντισθ῅ναι εἰς τὴν θάλασσαν, ἠ ἕνα τῶν ἐκλεκτῶν μου διαστρέψαι.» Σὸ σχίσμα ὑμῶν πολλοὺς διέστρεψεν, πολλοὺς εἰς ἀθυμίαν ἔβαλεν, πολλοὺς εἰς δισταγμόν, τοὺς πάντας ἟μᾶς εἰς λύπην· καὶ ἐπίμονος ὑμῶν ἐστὶν ἟ στάσις.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΜΖ’. Ἀναλάβετε τὴν ἐπιστολὴν τοῦ μακαρίου Παύλου τοῦ ἀποστόλου. Σί πρῶτον ὑμῖν ἐν ἀρχῆ τοῦ εὐαγγε λίου ἔγραψεν; ἖π' ἀληθείας πνευματικῶς ἐπέστειλεν ὑμῖν περὶ ἑαυτοῦ τε καὶ Κηφᾶ τε καὶ Ἀπολλώ, διὰ τὸ καὶ τότε προσκλίσεις ὑμᾶς πεποι῅σθαι. Ἀλλ' ἟ πρόσκλισις ἐκείνη ἣττονα ἁμαρτίαν ὑμῖν προσήνεγκεν· προσεκλίθητε γὰρ ἀποστόλοις μεμαρτυρημένοις καὶ ἀνδρὶ δεδοκιμασμένῳ παρ' αὐτοῖς. Νυνὶ δὲ κατανοήσατε, τίνες ὑμᾶς διέστρεψαν καὶ τὸ σεμνὸν τ῅ς περιβοήτου φιλαδελφίας ὑμῶν ἐμείωσαν. Aἰσχρά, ἀγαπητοί, καὶ λίαν αἰσχρὰ καὶ ἀνάξια τ῅ς ἐν Φριστῷ ἀγωγ῅ς ἀκούεσθαι, τὴν βεβαιοτάτην καὶ ἀρχαίαν

Κορινθίων ἐκκλησίαν δι' ἓν ἠ δύο πρόσωπα στασιάζειν πρὸς τοὺς πρεσβυτέρους. Καὶ αὕτη ἟ ἀκοὴ οὐ μόνον εἰς ἟μᾶς ἐχώρησεν, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς ἑτεροκλινεῖς ὑπάρχοντας ἀφ' ἟μῶν, ὥστε καὶ βλασφημίας ἐπιφέρεσθαι τῷ ὀνόματι κυρίου διὰ τὴν ὑμετέραν ἀφροσύνην, ἑαυτοῖς δὲ κίνδυνον ἐπεξεργάζεσθαι.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΜΗ’. ἖ξάρωμεν οὖν τοῦτο ἐν τάχει καὶ προσπέσωμεν τῷ δεσπότῃ καὶ κλαύσωμεν ἱκετεύοντες αὐτόν, ὅπως ἵλεως γενό- μενος ἐπικαταλλαγῆ ἟μῖν καὶ ἐπὶ τὴν σεμνὴν τ῅ς φιλαδελφίας ἟μῶν ἁγνὴν ἀγωγὴν ἀποκαταστήσῃ ἟μᾶς. Πύλη γὰρ δικαιοσύνης ἀνεῳγυῖα εἰς ζωὴν αὕτη, καθὼς γέγραπται· «Ἀνοίξατέ μοι πύλας δικαιοσύνης· εἰσελθὼν ἐν αὐταῖς ἐξομολογήσομαι τῷ κυρίῳ. Aὕτη ἟ πύλη τοῦ
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 29 από 41 

κυρίου· δίκαιοι εἰσελεύσονται ἐν αὐτῆ.» Πολλῶν οὖν πυλῶν ἀνεῳγυιῶν ἟ ἐν δικαιοσύνῃ αὕτη ἐστὶν ἟ ἐν Φριστῷ, ἐν ᾗ μακάριοι πάντες οἱ εἰσελθόντες καὶ κατευθύνοντες τὴν πορείαν αὐτῶν ἐν ὁσιότητι καὶ δικαιοσύνῃ, ἀταράχως πάντα ἐπιτελοῦντες. Ἤτω τις πιστός, ἢτω δυνατὸς γνῶσιν ἐξει πεῖν, ἢτω σοφὸς ἐν διακρίσει λόγων, ἢτω ἁγνὸς ἐν ἔργοις· τοσούτῳ γὰρ μᾶλλον ταπεινοφρονεῖν ὀφείλει, ὅσῳ δοκεῖ μᾶλλον μείζων εἶναι, καὶ ζητεῖν τὸ κοινωφελὲς πᾶσιν, καὶ μὴ τὸ ἑαυτοῦ.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΜΘ’. ὇ ἔχων ἀγάπην ἐν Φριστῷ ποιησάτω τὰ τοῦ Φριστοῦ παραγγέλματα. Σὸν δεσμὸν τ῅ς ἀγάπης τοῦ θεοῦ τίς δύναται ἐξηγήσασθαι; τὸ μεγαλεῖον τ῅ς καλλον῅ς αὐτοῦ τίς ἀρκετὸς ἐξειπεῖν; Σὸ ὕψος, εἰς ὃ ἀνάγει ἟ ἀγάπη, ἀνεκδιήγητόν ἐστιν. Ἀγάπη κολλᾷ ἟μᾶς τῷ θεῷ, «ἀγάπη καλύπτει πλ῅θος ἁμαρτιῶν», ἀγάπη πάντα ἀνέχε- ται, πάντα μακροθυμεῖ· οὐδὲν βάναυσον ἐν ἀγάπῃ, οὐδὲν ὑπερήφανον· ἀγάπη σχίσμα οὐκ ἔχει, ἀγάπη οὐ στασιάζει, ἀγάπη πάντα ποιεῖ ἐν ὁμονοίᾳ· ἐν τῆ ἀγάπῃ ἐτελειώθησαν πάντες οἱ ἐκλεκτοὶ τοῦ θεοῦ· δίχα ἀγάπης οὐδὲν εὐάρεστόν ἐστιν τῷ θεῷ. ἖ν ἀγάπῃ προσελάβετο ἟μᾶς ὁ δεσπότης· διὰ τὴν ἀγάπην, ἡν ἔσχεν πρὸς ἟μᾶς, τὸ αἷμα αὐτοῦ ἔδωκεν ὑπὲρ ἟μῶν Ἰησοῦς Φριστὸς ὁ κύριος ἟μῶν ἐν θελήματι θεοῦ, καὶ τὴν σάρκα ὑπὲρ τ῅ς σαρκὸς ἟μῶν καὶ τὴν ψυχὴν ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἟μῶν.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ Ν’. ὇ρᾶτε, ἀγαπητοί, πῶς μέγα καὶ θαυμαστόν ἐστιν ἟ ἀγάπη, καὶ τ῅ς τελειότητος αὐτ῅ς οὐκ ἔστιν ἐξήγησις. Σίς ἱκανὸς ἐν αὐτῆ εὑρεθ῅ναι, εἰ μὴ οὓς ἂν καταξιώσῃ ὁ θεός; ∆εώμεθα οὖν καὶ αἰτώμεθα ἀπὸ τοῦ ἐλέους αὐτοῦ, ἵνα ἐν ἀγάπῃ εὑρεθῶμεν δίχα προσκλίσεως ἀνθρωπίνης, ἄμωμοι. Aἱ γενεαὶ πᾶσαι ἀπὸ Ἀδὰμ ἕως τ῅σδε τ῅ς ἟μέρας παρ῅λθον· ἀλλ' οἱ ἐν ἀγάπῃ τελειωθέντες κατὰ τὴν
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 30 από 41 

τοῦ θεοῦ χάριν ἔχουσιν χῶρον εὐσεβῶν· οἳ φανερωθήσονται ἐν τῆ ἐπισκοπῆ τ῅ς βασιλείας τοῦ Φριστοῦ. Γέγραπται γάρ· «Eἰσέλθετε εἰς τὰ ταμεῖα μικρὸν ὅσον ὅσον, ἕως οὗ παρέλθῃ ἟ ὀργὴ καὶ ὁ θυμός μου· καὶ μνησθήσομαι ἟μέρας ἀγαθ῅ς καὶ ἀναστήσω ὑμᾶς ἐκ τῶν θηκῶν ὑμῶν.» Μακάριοί ἐσμεν, ἀγαπητοί, εἰ τὰ προστάγματα τοῦ θεοῦ ἐποιοῦμεν ἐν ὁμονοίᾳ ἀγάπης, εἰς τὸ ἀφεθ῅ναι ἟μῖν δι' ἀγάπης τὰς ἁμαρτίας. Γέγραπται γάρ· «Μακάριοι, ὧν ἀφέθησαν αἱ ἀνομίαι, καὶ ὧν ἐπεκαλύφθησαν αἱ ἁμαρτίαι· μακάριος ἀνήρ, οὗ οὐ μὴ λογίσηται κύριος ἁμαρτίαν, οὐδέ ἐστιν ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ δόλος.» Oὗτος ὁ μακαρισμὸς ἐγένετο ἐπὶ τοὺς ἐκλελεγμένους ὑπὸ τοῦ θεοῦ διὰ Ἰησοῦ Φριστοῦ τοῦ κυρίου ἟μῶν· ᾧ ἟ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΝΑ’. Ὅσα οὖν παρεπέσαμεν καὶ ἐποιήσαμεν διά τινας παρεμπτώσεις τοῦ ἀντικειμένου, ἀξιώσωμεν ἀφεθ῅ναι ἟μῖν· καὶ ἐκεῖνοι δέ, οἵτινες ἀρχηγοὶ στάσεως καὶ διχοστασίας ἐγενήθησαν, ὀφείλουσιν τὸ κοινὸν τ῅ς ἐλπίδος σκοπεῖν. Oἱ γὰρ μετὰ φόβου καὶ ἀγάπης πολιτευόμενοι ἑαυτοὺς θέλουσιν μᾶλλον αἰκίαις περιπίπτειν ἠ τοὺς πλησίον· μᾶλλον δὲ ἑαυτῶν κατάγνωσιν φέρουσιν ἠ τ῅ς παραδεδομένης ἟μῖν καλῶς καὶ δικαίως ὁμοφωνίας. Καλὸν γὰρ ἀνθρώπῳ ἐξομολογεῖσθαι περὶ τῶν παραπτωμάτων ἠ σκληρῦναι τὴν καρδίαν αὐτοῦ, καθὼς ἐσκληρύνθη ἟ καρδία τῶν στασιασάντων πρὸς τὸν θεράποντα τοῦ θεοῦ Μωϋσ῅ν, ὧν τὸ κρίμα πρόδηλον ἐγενήθη. «Κατέβησαν γὰρ εἰς ᾅδου ζῶντες», καὶ «θάνατος ποιμανεῖ αὐτούς». Υαραὼ καὶ ἟ στρατιὰ αὐτοῦ καὶ πάντες οἱ ἟γούμενοι Aἰγύπτου, τά τε ἅρματα καὶ οἱ ἀναβάται αὐτῶν οὐ δι' ἄλλην τινὰ αἰτίαν ἐβυθίσθησαν εἰς θάλασσαν ἐρυθρὰν καὶ ἀπώλοντο, ἀλλὰ διὰ τὸ σκληρυνθ῅ναι αὐτῶν τὰς ἀσυνέτους καρδίας μετὰ τὸ γενέσθαι τὰ σημεῖα καὶ τὰ τέρατα ἐν Aἰγύπτῳ διὰ τοῦ θεράποντος τοῦ θεοῦ
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 31 από 41 

Μωϋσέως.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΝΒ’. Ἀπροσδεής, ἀδελφοί, ὁ δεσπότης ὑπάρχει τῶν ἁπάντων· οὐδὲν οὐδενὸς χρῄζει εἰ μὴ τὸ ἐξομολογεῖσθαι αὐτῷ. Υησὶν γὰρ ὁ ἐκλεκτὸς ∆αυίδ· «἖ξομολογήσομαι τῷ κυρίῳ, καὶ ἀρέσει αὐτῷ ὑπὲρ μόσχον νέον κέρατα ἐκφέ- ροντα καὶ ὁπλάς· ἰδέτωσαν πτωχοὶ καὶ εὐφρανθήτωσαν.» Καὶ πάλιν λέγει· «Θῦσον τῷ θεῷ θυσίαν αἰνέσεως καὶ ἀπόδος τῷ ὑψίστῳ τὰς εὐχάς σου· καὶ ἐπικάλεσαί με ἐν ἟μέρᾳ θλίψεώς σου, καὶ ἐξελοῦμαί σε, καὶ δοξάσεις με.» «Θυσία γὰρ τῷ θεῷ πνεῦμα συντετριμμένον.»

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΝΓ’. ἖πίστασθε γὰρ καὶ καλῶς ἐπίστασθε τὰς ἱερὰς γραφάς, ἀγαπητοί, καὶ ἐγκεκύφατε εἰς τὰ λόγια τοῦ θεοῦ. Πρὸς ἀνάμνησιν οὖν ταῦτα γράφομεν. Μωϋσέως γὰρ ἀναβάντος εἰς τὸ ὄρος καὶ ποιήσαντος τεσσαράκοντα ἟μέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας ἐν νηστείᾳ καὶ ταπεινώσει εἶπεν πρὸς αὐτὸν ὁ θεός· «Κατάβηθι τὸ τάχος ἐντεῦθεν, ὅτι ἞νόμησεν ὁ λαός σου, οὓς ἐξήγαγες ἐκ γ῅ς Aἰγύπτου· παρέβησαν ταχὺ ἐκ τ῅ς ὁδοῦ ἥς ἐνετείλω αὐτοῖς, ἐποίησαν ἑαυτοῖς χωνεύματα.» Καὶ εἶπεν κύριος πρὸς αὐτόν· «Λελάληκα πρὸς σὲ ἅπαξ καὶ δὶς λέγων· ἗ώρακα τὸν λαὸν τοῦτον, καὶ ἰδού ἐστιν σκληροτράχηλος· ἔασόν με ἐξολεθρεῦσαι αὐτούς, καὶ ἐξαλείψω τὸ ὄνομα αὐτῶν ὑποκάτωθεν τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ποιήσω σε εἰς ἔθνος μέγα καὶ θαυμαστὸν καὶ πολὺ μᾶλλον ἠ τοῦτο.» Καὶ εἶπεν Μωϋσ῅ς· «Μηθαμῶς, κύριε· ἄφες τὴν ἁμαρτίαν τῷ λαῷ τούτῳ, ἠ κἀμὲ ἐξάλειψον ἐκ βίβλου ζώντων.» Ὢ μεγάλης ἀγάπης, ὢ τελειότητος ἀνυπερ-

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ

http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html

΢ελίδα 32 από 41 

βλήτου· παρρησιάζεται θεράπων πρὸς κύριον, αἰτεῖται ἄφεσιν τῷ πλήθει, ἠ καὶ ἑαυτὸν ἐξαλειφθ῅ναι μετ' αὐτῶν ἀξιοῖ.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ Ν∆’. Σίς οὖν ἐν ὑμῖν γενναῖος, τίς εὔσπλαγχνος, τίς πεπληροφορημένος ἀγάπης; Eἰπάτω· Eἰ δι' ἐμὲ στάσις καὶ ἔρις καὶ σχίσματα, ἐκχωρῶ, ἄπειμι, οὗ ἐὰν βούλησθε, καὶποιῶ τὰ προστασσόμενα ὑπὸ τοῦ πλήθους· μόνον τὸ ποίμνιον τοῦ Φριστοῦ εἰρηνευέτω μετὰ τῶν καθεσταμένων πρεσβυ- τέρων. Σοῦτο ὁ ποιήσας ἑαυτῷ μέγα κλέος ἐν Φριστῷ περιποιήσεται, καὶ πᾶς τόπος δέξεται αὐτόν. «Σοῦ γὰρ κυρίου ἟ γ῅ καὶ τὸ πλήρωμα αὐτ῅ς.» Σαῦτα οἱ πολιτευόμενοι τὴν ἀμεταμέλητον πολιτείαν τοῦ θεοῦ ἐποίησαν καὶ ποιήσουσιν.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΝΕ’. Ἵνα δὲ καὶ ὑποδείγματα ἐθνῶν ἐνέγκωμεν· πολλοὶ βασιλεῖς καὶ ἟γούμενοι λοιμικοῦ τινὸς ἐνστάντος καιροῦ χρησμοδοτηθέντες παρέδωκαν ἑαυτοὺς εἰς θάνατον, ἵνα ·ύσων- ται διὰ τοῦ ἑαυτῶν αἵματος τοὺς πολίτας· πολλοὶ ἐξεχώρησαν ἰδίων πόλεων, ἵνα μὴ στασιάζωσιν ἐπὶ πλεῖον. ἖πιστάμεθα πολλοὺς ἐν ἟μῖν παραδεδωκότας ἑαυτοὺς εἰς δεσμά, ὅπως ἑτέρους λυτρώσονται· πολλοὶ ἑαυτοὺς παρέδωκαν εἰς δουλείαν καὶ λαβόντες τὰς τιμὰς αὐτῶν ἑτέρους ἐψώμισαν. Πολλαὶ γυναῖκες ἐνδυναμωθεῖσαι διὰ τ῅ς χάριτος τοῦ θεοῦ ἐπετελέσαντο πολλὰ ἀνδρεῖα. Ἰουδὶθ ἟ μακαρία, ἐν συγκλεισμῷ οὔσης τ῅ς πόλεως, ᾐτήσατο παρὰ τῶν πρεσβυ- τέρων ἐαθ῅ναι αὐτὴν ἐξελθεῖν εἰς τὴν παρεμβολὴν τῶν ἀλλο- φύλων. Παραδοῦσα οὖν ἑαυτὴν τῷ κινδύνῳ ἐξ῅λθεν δι' ἀγάπην τ῅ς πατρίδος καὶ τοῦ λαοῦ τοῦ ὄντος ἐν συγκλεισμῷ, καὶ παρέδωκεν κύριος ὆λοφέρνην ἐν χειρὶ θηλείας. Oὐχ ἣττονι καὶ ἟ τελεία κατὰ πίστιν ἖σθὴρ κινδύνῳ ἑαυτὴν παρέ- βαλεν, ἵνα τὸ δωδεκάφυλον τοῦ Ἰσραὴλ μέλλον ἀπολέσθαι ῥύσηται· διὰ γὰρ τ῅ς νηστείας καὶ τ῅ς ταπεινώσεως αὐτ῅ς ἞ξίωσεν τὸν παντεπόπτην δεσπότην, θεὸν τῶν αἰώνων· ὃς
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 33 από 41 

ἰδὼν τὸ ταπεινὸν τ῅ς ψυχ῅ς αὐτ῅ς ἐρύσατο τὸν λαόν, ὧν χάριν ἐκινδύνευσεν.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΝϚ’. Καὶ ἟μεῖς οὖν ἐντύχωμεν περὶ τῶν ἔν τινι παραπτώματι ὑπαρχόντων, ὅπως δοθῆ αὐτοῖς ἐπιείκεια καὶ ταπει- νοφροσύνη εἰς τὸ εἶξαι αὐτοὺς μὴ ἟μῖν, ἀλλὰ τῷ θελήματι τοῦ θεοῦ· οὕτως γὰρ ἔσται αὐτοῖς ἔγκαρπος καὶ τελεία ἟ πρὸς τὸν θεὸν καὶ τοὺς ἁγίους μετ' οἰκτιρμῶν μνεία. Ἀναλάβωμεν παιδείαν, ἐφ' ᾗ οὐδεὶς ὀφείλει ἀγανακτεῖν, ἀγαπητοί. ἧ νου- θέτησις, ἡν ποιούμεθα εἰς ἀλλήλους, καλή ἐστιν καὶ ὑπεράγαν ὠφέλιμος· κολλᾷ γὰρ ἟μᾶς τῷ θελήματι τοῦ θεοῦ.

Oὕτωςγάρ φησιν ὁ ἅγιος λόγος· «Παιδεύων ἐπαίδευσέν με ὁ κύριος, καὶ τῷ θανάτῳ οὐ παρέδωκέν με.» «Ὃν γὰρ ἀγαπᾷ κύριος, παιδεύει· μαστιγοῖ δὲ πάντα υἱόν, ὃν παραδέχεται.» «Παιδεύσει με γάρ, φησίν, δίκαιος ἐν ἐλέει καὶ ἐλέγξει με· ἔλαιον δὲ ἁμαρτωλῶν μὴ λιπανάτω τὴν κεφαλήν μου.» Καὶ πάλιν λέγει· «Μακάριος ἄνθρωπος, ὃν ἢλεγξεν ὁ κύριος· νουθέτημα δὲ παντοκράτορος μὴ ἀπαναίνου· αὐτὸς γὰρ ἀλγεῖν ποιεῖ, καὶ πάλιν ἀποκαθίστησιν· ἔπαισεν, καὶ αἱ χεῖρες αὐτοῦ ἰάσαντο. ἗ξάκις ἐξ ἀναγκῶν ἐξελεῖταί σε, ἐν δὲ τῷ ἑβδόμῳ οὐχ ἅψεταί σου κακόν. ἖ν λιμῷ ῥύσεταί σε ἐκ θανάτου, ἐν πολέμῳ δὲ ἐκ χειρὸς σιδήρου λύσει σε· καὶ ἀπὸ μάστιγος γλώσσης σε κρύψει, καὶ οὐ μὴ φοβη- θήσῃ κακῶν ἐπερχομένων. Ἀδίκων καὶ ἀνόμων καταγελάσῃ, ἀπὸ δὲ θηρίων ἀγρίων οὐ μὴ φοβηθῆς· θ῅ρες γὰρ
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 34 από 41 

ἄγριοι εἰρηνεύσουσίν σοι. Eἶτα γνώσῃ, ὅτι εἰρηνεύσει σου ὁ οἶκος· ἟ δὲ δίαιτα τ῅ς σκην῅ς σου οὐ μὴ ἁμάρτῃ. Γνώσῃ δέ, ὅτι πολὺ τὸ σπέρμα σου, τὰ δὲ τέκνα σου ὥσπερ τὸ παμβότανον τοῦ ἀγροῦ. ἖λεύσῃ δὲ ἐν τάφῳ ὥσπερ σῖτος ὥριμος κατὰ καιρὸν θεριζόμενος, ἠ ὥσπερ θημωνιὰ ἅλωνος καθ' ὥραν συγκομισθεῖσα.» Βλέπετε, ἀγαπητοί, πόσος ὑπερασπισμός ἐστιν τοῖς παιδευομένοις ὑπὸ τοῦ δεσπότου· πατὴρ γὰρ ἀγαθὸς ὢν παιδεύει εἰς τὸ ἐλεηθ῅ναι ἟μᾶς διὰ τ῅ς ὁσίας παιδείας αὐτοῦ.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΝΖ’. ὘μεῖς οὖν οἱ τὴν καταβολὴν τ῅ς στάσεως ποιήσαντες ὑποτάγητε τοῖς πρεσβυτέροις καὶ παιδεύθητε εἰς μετάνοιαν κάμψαντες τὰ γόνατα τ῅ς καρδίας ὑμῶν. Μάθετε ὑποτάσσεσθαι ἀποθέμενοι τὴν ἀλαζόνα καὶ ὑπερήφανον τ῅ς γλώσσης ὑμῶν αὐθάδειαν· ἄμεινον γάρ ἐστιν ὑμῖν, ἐν τῷ ποιμνίῳ τοῦ Φριστοῦ μικροὺς καὶ ἐλλογίμους εὑρεθ῅ναι, ἠ καθ' ὑπεροχὴν δοκοῦντας ἐκριφ῅ναι ἐκ τ῅ς ἐλπίδος αὐτοῦ. Oὕτως γὰρ λέγει ἟ πανάρετος σοφία· «Ἰδοὺ προήσομαι ὑμῖν ἐμ῅ς πνο῅ς ·῅σιν, διδάξω δὲ ὑμᾶς τὸν ἐμὸν λόγον. ἖πειδὴ ἐκάλουν καὶ οὐχ ὑπηκούσατε, καὶ ἐξέτεινον λόγους καὶ οὐ προσείχετε, ἀλλὰ ἀκύρους ἐποιεῖτε τὰς ἐμὰς βουλάς, τοῖς δὲ ἐμοῖς ἐλέγχοις ἞πειθήσατε· τοιγαροῦν κἀγὼ τῆ ὑμε- τέρᾳ ἀπωλείᾳ ἐπιγελάσομαι, καταχαροῦμαι δέ, ἟νίκα ἂν ἔρχηται ὑμῖν ὄλεθρος καὶ ὡς ἂν ἀφίκηται ὑμῖν ἄφνω θόρυβος, ἟ δὲ καταστροφὴ ὁμοία καταιγίδι παρῆ, ἠ ὅταν ἔρχηται ὑμῖν θλῖψις καὶ πολιορκία. Ἔσται γάρ, ὅταν ἐπικαλέσησθέ με, ἐγὼ δὲ οὐκ εἰσακούσομαι ὑμῶν· ζητήσουσίν με κακοί, καὶ οὐχ εὑρήσουσιν. ἖μίσησαν γὰρ σοφίαν, τὸν δὲ φόβον τοῦ κυρίου οὐ προείλαντο, οὐδὲ ἢθελον ἐμαῖς προσέχειν βουλαῖς, ἐμυκτήριζον δὲ ἐμοὺς ἐλέγχους. Σοιγαροῦν ἔδονται τ῅ς ἑαυτῶν ὁδοῦ τοὺς καρποὺς καὶ τ῅ς ἑαυτῶν ἀσεβείας πλησθήσονται.
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 35 από 41 

Ἀνθ' ὧν γὰρ ἞δίκουν νηπίους φονευθήσονται, καὶ ἐξετασμὸς ἀσεβεῖς ὀλεῖ· ὁ δὲ ἐμοῦ ἀκούων κατασκηνώσει ἐπ' ἐλπίδι πεποιθὼς καὶ ἟συχάσει ἀφόβως ἀπὸ παντὸς κακοῦ.» ὘πακούσωμεν οὖν τῷ παναγίῳ καὶ ἐνδόξῳ ὀνόματι αὐτοῦ φυγόντες τὰς προειρημένας διὰ τ῅ς σοφίας τοῖς ἀπειθοῦσιν ἀπειλάς, ἵνα «κατασκηνώσωμεν πεποιθότεςή ἐπὶ τὸ ὁσιώτατον τ῅ς μεγαλωσύνης αὐτοῦ ὄνομα. ∆έξασθε τὴν συμβουλὴν ἟μῶν, καὶ ἔσται ἀμεταμέλητα ὑμῖν. Ζῆ γὰρ ὁ θεὸς καὶ ζῆ ὁ κύριος Ἰησοῦς Φριστὸς καὶ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον, ἣ τε πίστις καὶ ἟ ἐλπὶς τῶν ἐκλεκτῶν, ὅτι ὁ ποιήσας ἐν ταπει- νοφροσύνῃ μετ' ἐκτενοῦς ἐπιεικείας ἀμεταμελήτως τὰ ὑπὸ τοῦ θεοῦ δεδομένα δικαιώματα καὶ προστάγματα, οὗτος ἐντεταγμένος καὶ ἐλλόγιμος ἔσται εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν σῳζο- μένων διὰ Ἰησοῦ Φριστοῦ, δι' οὗ ἐστὶν αὐτῷ ἟ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν. ἖ὰν δέ τινες ἀπειθήσωσιν τοῖς ὑπ' αὐτοῦ δι' ἟μῶν εἰρημένοις, γινωσκέτωσαν ὅτι παραπτώσει καὶ κινδύνῳ οὐ μικρῷ ἑαυτοὺς ἐνδήσουσιν. ἧμεῖς δὲ ἀθῷοι ἐσόμεθα ἀπὸ ταύτης τ῅ς ἁμαρτίας καὶ αἰτησόμεθα ἐκτεν῅ τὴν δέησιν καὶ ἱκεσίαν ποιούμενοι, ὅπως τὸν ἀριθμὸν τὸν κατηριθμημένον τῶν ἐκλεκτῶν αὐτοῦ ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ διαφυλάξῃ ἄθραυστον ὁ δημιουργὸς τῶν ἁπάντων διὰ τοῦ ἞γαπημένου παιδὸς αὐτοῦ Ἰησοῦ Φριστοῦ τοῦ κυρίου ἟μῶν, δι' οὗ ἐκάλεσεν ἟μᾶς ἀπὸ σκότους εἰς φῶς, ἀπὸ ἀγνω- σίας εἰς ἐπίγνωσιν δόξης ὀνόματος αὐτοῦ, ἐλπίζειν ἐπὶ τὸ ἀρχεγόνον πάσης κτίσεως ὄνομά σου, ἀνοίξας τοὺς ὀφθαλμοὺς τ῅ς καρδίας ἟μῶν εἰς τὸ γινώσκειν σε τὸν μόνον ὕψιστον ἐν ὑψίστοις, ἅγιον ἐν ἁγίοις ἀναπαυό- μενον· τὸν ταπεινοῦντα ὕβριν ὑπερηφάνων, τὸν διαλύοντα λογισμοὺς ἐθνῶν, τὸν ποιοῦντα ταπεινοὺς εἰς ὕψος καὶ τοὺς ὑψηλοὺς ταπεινοῦντα· τὸν πλουτίζοντα καὶ πτωχίζοντα, τὸν ἀποκτείνοντα καὶ ζ῅ν ποιοῦντα, μόνον εὐεργέτην πνευμάτων καὶ θεὸν πάσης σαρκός· τὸν ἐπιβλέποντα ἐν ταῖς ἀβύσσοις, τὸν ἐπόπτην ἀνθρωπίνων ἔργων, τὸν τῶν κινδυνευόντων βοηθόν, τὸν τῶν ἀπηλπισμένων σωτ῅ρα, τὸν παντὸς πνεύματος κτίστην καὶ ἐπίσκοπον· τὸν πληθύνοντα ἔθνη ἐπὶ γ῅ς καὶ ἐκ πάντων ἐκλεξάμενον τοὺς ἀγαπῶντάς σε διὰ Ἰησοῦ Φριστοῦ τοῦ ἞γαπημένου παιδός σου, δι' οὗ ἟μᾶς ἐπαίδευσας, ἟γίασας, ἐτίμησας. Ἀξιοῦμέν σε, δέσποτα, βοηθὸν γενέσθαι καὶ ἀντιλήπτορα ἟μῶν· τοὺς ἐν θλίψει ἟μῶν σῶσον, τοὺς πεπτω- κότας ἔγειρον, τοῖς δεομένοις ἐπιφάνηθι, τοὺς ἀσθενεῖς ἴασαι, τοὺς πλανωμένους τοῦ λαοῦ σου ἐπίστρεψον· χόρτασον τοὺς πεινῶντας, λύτρωσαι τοὺς δεσμίους ἟μῶν, ἐξανάστησον τοὺς ἀσθενοῦντας, παρακάλεσον τοὺς ὀλιγοψυχοῦντας· γνώτωσάν σε πάντα τὰ ἔθνη ὅτι σὺ εἶ ὁ θεὸς μόνος καὶ Ἰησοῦς Φριστὸς ὁ παῖς σου καὶ «἟μεῖς λαός σου καὶ πρόβατα τ῅ς νομ῅ς σου».

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ

http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html

΢ελίδα 36 από 41 

΢ὺ γὰρ τὴν ἀέναον τοῦ κόσμου σύστασιν διὰ τῶν ἐνεργουμένων ἐφανεροποίησας· σύ, κύριε, τὴν οἰκουμένην ἔκτισας, ὁ πιστὸς ἐν πάσαις ταῖς γενεαῖς, δίκαιος ἐν τοῖς κρίμασιν, θαυμαστὸς ἐν ἰσχύϊ καὶ μεγαλοπρεπείᾳ, ὁ σοφὸς ἐν τῷ κτίζειν καὶ συνετὸς ἐν τῷ τὰ γενόμενα ἑδράσαι, ὁ ἀγαθὸς ἐν τοῖς ὁρωμένοις καὶ χρηστὸς ἐν τοῖς πεποιθόσιν ἐπὶ σέ, ἐλε῅μον καὶ οἰκτίρμον, ἄφες ἟μῖν τὰς ἀνομίας ἟μῶν καὶ τὰς ἀδικίας καὶ τὰ παραπτώματα καὶ πλημμελείας. Μὴ λογίσῃ πᾶσαν ἁμαρτίαν δούλων σου καὶ παιδισκῶν, ἀλλὰ καθάρισον ἟μᾶς τὸν καθαρισμὸν τ῅ς σ῅ς ἀληθείας, καὶ κατεύ- θυνον τὰ διαβήματα ἟μῶν ἐν ὁσιότητι καρδίας πορεύεσθαι καὶ ποιεῖν τὰ καλὰ καὶ εὐάρεστα ἐνώπιόν σου καὶ ἐνώπιον τῶν ἀρχόντων ἟μῶν. Ναί, δέσποτα, ἐπίφανον τὸ πρόσωπόν σου ἐφ' ἟μᾶς εἰς ἀγαθὰ ἐν εἰρήνῃ, εἰς τὸ σκεπασθ῅ναι ἟μᾶς τῆ χειρί σου τῆ κραταιᾷ καὶ ·υσθ῅ναι ἀπὸ πάσης ἁμαρτίας τῷ βραχίονί σου τῷ ὑψηλῷ, καὶ ·ῦσαι ἟μᾶς ἀπὸ τῶν μισούντων ἟μᾶς ἀδίκως. ∆ὸς ὁμόνοιαν καὶ εἰρήνην ἟μῖν τε καὶ πᾶσιν τοῖς κατοικοῦσιν τὴν γ῅ν, καθὼς ἔδωκας τοῖς πατράσιν ἟μῶν, ἐπικαλουμένων σε αὐτῶν ὁσίως ἐν πίστει καὶ ἀληθείᾳ, ὑπηκόους γινομένους τῷ παντοκράτορι καὶ παναρέτῳ ὀνόματί σου, τοῖς τε ἄρχουσιν καὶ ἟γουμένοις ἟μῶν ἐπὶ τ῅ς γ῅ς. ΢ύ, δέσποτα, ἔδωκας τὴν ἐξουσίαν τ῅ς βασιλείας αὐτοῖς διὰ τοῦ μεγαλοπρεποῦς καὶ ἀνεκδιηγήτου κράτους σου, εἰς τὸ γινώσκοντας ἟μᾶς τὴν ὑπὸ σοῦ αὐτοῖς δεδομένην δόξαν καὶ τιμὴν ὑποτάσσεσθαι αὐτοῖς, μηδὲν ἐναντιουμένους τῷ θελήματί σου· οἷς δός, κύριε, ὑγείαν, εἰρήνην, ὁμόνοιαν, εὐστάθειαν, εἰς τὸ διέπειν αὐτοὺς τὴν ὑπὸ σοῦ δεδομένην αὐτοῖς ἟γεμονίαν ἀπροσκόπως. ΢ὺ γάρ, δέσποτα ἐπου ράνιε, βασιλεῦ τῶν αἰώνων, δίδως τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων δόξαν καὶ τιμὴν καὶ ἐξουσίαν τῶν ἐπὶ τ῅ς γ῅ς ὑπαρχόντων·σύ, κύριε, διεύθυνον τὴν βουλὴν αὐτῶν κατὰ τὸ καλὸν καὶ εὐάρεστον ἐνώπιόν σου, ὅπως διέποντες ἐν εἰρήνῃ καὶ πραΰ- τητι εὐσεβῶς τὴν ὑπὸ σοῦ αὐτοῖς δεδομένην ἐξουσίαν ἵλεώ σου τυγχάνωσιν. ὇ μόνος δυνατὸς ποι῅σαι ταῦτα καὶ περισσότερα ἀγαθὰ μεθ' ἟μῶν, σοὶ ἐξομολογούμεθα διὰ τοῦ ἀρχιερέως καὶ προστάτου τῶν ψυχῶν ἟μῶν Ἰησοῦ Φριστοῦ, δι' οὗ σοι ἟ δόξα καὶ ἟ μεγαλωσύνη καὶ νῦν καὶ εἰς γενεὰν γενεῶν καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν. Περὶ μὲν τῶν ἀνηκόντων τῆ θρησκείᾳ ἟μῶν καὶ τῶν ὠφελιμωτάτων εἰς ἐνάρετον βίον τοῖς θέλουσιν εὐσεβῶς καὶ δικαίως διευθύνειν, ἱκανῶς ἐπεστείλαμεν ὑμῖν, ἄνδρες ἀδελφοί.
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html ΢ελίδα 37 από 41 

Περὶ γὰρ πίστεως καὶ μετανοίας καὶ γνησίας ἀγάπης καὶ ἐγκρατείας καὶ σωφροσύνης καὶ ὑπομον῅ς πάντα τόπον ἐψηλαφήσαμεν, ὑπομιμνήσκοντες δεῖν ὑμᾶς ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ἀληθείᾳ καὶ μακροθυμίᾳ τῷ παντοκράτορι θεῷ ὁσίως εὐ- αρεστεῖν, ὁμονοοῦντας ἀμνησικάκως ἐν ἀγάπῃ καὶ εἰρήνῃ μετὰ ἐκτενοῦς ἐπιεικείας, καθὼς καὶ οἱ προδεδηλωμένοι πατέρες ἟μῶν εὐηρέστησαν ταπεινοφρονοῦντες τὰ πρὸς τὸν πατέρα καὶ θεὸν καὶ κτίστην καὶ πάντας ἀνθρώπους. Καὶ ταῦτα τοσούτῳ ἣδιον ὑπεμνήσαμεν, ἐπειδὴ σαφῶς ᾔδειμεν γράφειν ἟μᾶς ἀνδράσιν πιστοῖς καὶ ἐλλογιμωτάτοις καὶ ἐγκεκυφόσιν εἰς τὰ λόγια τ῅ς παιδείας τοῦ θεοῦ. Θεμιτὸν οὖν ἐστὶν τοῖς τοιούτοις καὶ τοσούτοις ὑποδείγμασιν προσελθόντας ὑποθεῖναι τὸν τράχηλον καὶ τὸν τ῅ς ὑπακο῅ς τόπον ἀναπληρῶσαι, ὅπως ἟συχάσαντες τ῅ς ματαίας στάσεως ἐπὶ τὸν προκείμενον ἟μῖν ἐν ἀληθείᾳ σκοπὸν δίχα παντὸς μώμου καταντήσωμεν. Φαρὰν γὰρ καὶ ἀγαλλίασιν ἟μῖν παρέξετε, ἐὰν ὑπήκοοι γενόμενοι τοῖς ὑφ' ἟μῶν γεγραμμένοις διὰ τοῦ ἁγίου πνεύματος ἐκκόψητε τὴν ἀθέμιτον τοῦ ζήλους ὑμῶν ὀργὴν κατὰ τὴν ἔντευξιν, ἡν ἐποιησάμεθα περὶ εἰρήνης καὶ ὁμονοίας ἐν τῆδε τῆ ἐπιστολῆ. ἖πέμψαμεν δὲ ἄνδρας πιστοὺς καὶ σώφρονας ἀπὸ νεότητος ἀναστραφέντας ἕως γήρους ἀμέμπτως ἐν ἟μῖν, οἵτινες καὶ μάρτυρες ἔσονται μεταξὺ ὑμῶν καὶ ἟μῶν. Σοῦτο δὲ ἐποιήσαμεν, ἵνα εἰδ῅τε ὅτι πᾶσα ἟μῖν φροντὶς καὶ γέγονεν καὶ ἔστιν εἰς τὸ ἐν τάχει ὑμᾶς εἰρηνεῦσαι.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΝΗ’. Λοιπὸν ὁ παντεπόπτης θεὸς καὶ δεσπότης τῶν πνευμάτων καὶ κύριος πάσης σαρκός, ὁ ἐκλεξάμενος τὸν κύριον Ἰησοῦν Φριστὸν καὶ ἟μᾶς δι' αὐτοῦ εἰς λαὸν περιούσιον, δóη πάσῃ ψυχῆ ἐπικεκλημένῃ τὸ μεγαλοπρεπὲς καὶ ἅγιον ὄνομα αὐτοῦ πίστιν, φόβον, εἰρήνην, ὑπομονὴν καὶ μακροθυμίαν, ἐγκράτειαν, ἁγνείαν καὶ σωφροσύνην εἰς εὐαρέστησιν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ διὰ τοῦ ἀρχιερέως καὶ προστάτου ἟μῶν Ἰησοῦ Φριστοῦ, δι' οὗ αὐτῷ δόξα καὶ μεγαλωσύνη, κράτος καὶ τιμή, καὶ νῦν καὶ εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

ΚΕΥΑΛΑΙΟΝ ΝΘ’. Σοὺς δὲ ἀπεσταλμένους ἀφ' ἟μῶν Κλαύδιον Ἔφηβον

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ

http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html

΢ελίδα 38 από 41 

καὶ Oὐαλέριον Βίτωνα σὺν καὶ Υορτουνάτῳ ἐν εἰρήνῃ μετὰ χαρᾶς ἐν τάχει ἀναπέμψατε πρὸς ἟μᾶς, ὅπως θᾶττον τὴν εὐκταίαν καὶ ἐπιποθήτην ἟μῖν εἰρήνην καὶ ὁμόνοιαν ἀπαγγέλ λωσιν, εἰς τὸ τάχιον καὶ ἟μᾶς χαρ῅ναι περὶ τ῅ς εὐσταθείας ὑμῶν. ἧ χάρις τοῦ κυρίου ἟μῶν Ἰησοῦ Φριστοῦ μεθ' ὑμῶν καὶ μετὰ πάντων πανταχ῅ τῶν κεκλημένων ὑπὸ τοῦ θεοῦ δι' αὐτοῦ, δι' οὗ αὐτῷ δόξα, τιμή, κράτος καὶ μεγαλωσύνη, θρόνος αἰώνιος ἀπὸ τῶν αἰώνων εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

ΠΗΓΗ ΗΛΕΚΣΡΟΝΙΚΟΤ ΚΕΙΜΕΝΟΤ ΠΑΣΕΡΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ

http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html

΢ελίδα 39 από 41 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ

http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html

΢ελίδα 40 από 41 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΣΡΟΛΟΓΙΑ

http://www.paterikiorthodoxia.com/2012/06/765.html

΢ελίδα 41 από 41