The Wayback Machine - https://web.archive.org/web/20131030052235/http://www.scribd.com:80/doc/176513210/%CE%99%CE%A9%CE%91%CE%9D%CE%9D%CE%97%CE%A3-%CE%A7%CE%A1%CE%A5%CE%A3%CE%9F%CE%A3%CE%A4%CE%9F%CE%9C%CE%9F%CE%A3-%CE%A5%CE%A0%CE%9F%CE%9C%CE%9D%CE%97%CE%9C%CE%91-%CE%95%CE%99%CE%A3-%CE%A4%CE%9F%CE%9D-%CE%99%CE%A9%CE%91%CE%9D%CE%9D%CE%97%CE%9D-%CE%A4%CE%9F%CE%9D-%CE%95%CE%A5%CE%91%CE%93%CE%93%CE%95%CE%9B%CE%99%CE%A3%CE%A4%CE%97
P. 1
ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΕΙΣ ΤΟΝ ΙΩΑΝΝΗΝ ΤΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗ

ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΕΙΣ ΤΟΝ ΙΩΑΝΝΗΝ ΤΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗ

Ratings: 0|Views: 42|Likes:
ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΕΙΣ ΤΟΝ ΙΩΑΝΝΗΝ ΤΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗ
ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΕΙΣ ΤΟΝ ΙΩΑΝΝΗΝ ΤΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗ

More info:

Published by: ΠΑΤΕΡΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ on Oct 16, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
Free download as PDF, DOCX, TXT or read online for free from Scribd
See More
See less

10/16/2013

pdf

text

original

In Joannem (homiliae 1-88) ΣΟΤ ΕΝ ΑΓΘΟΘ΢ ΠΑΣΡΟ΢ ΗΜΩΝ ΘΩΑΝΝΟΤ ΣΟΤ ΥΡΤ΢Ο΢ΣΟΜΟΤ ΣΑ ΕΤΡΘ΢ΚΟΜΕΝΑ ΠΑΝΣΑ.

ΤΠΟΜΝΗΜΑ ΕἮο ηὸλ ἅγηνλ Ἰσάλλελ ηὸλ Ἀπόζηνινλ θαὶ Ε὎αγγειηζηήλ. 59.23 ΟΜΘΛΘΑ Αʹ.
αʹ. ΟἯ η῵λ ἀγώλσλ η῵λ ἔμσζελ ζεαηαὶ, ὅηαλ ηηλὰ γελλα῔νλ ἀζιεηὴλ θαὶ ζηεθαλίηελ πνζὲλ ἣθνληα κάζσζη, ζπληξέρνπ 59.24 ζηλ ἅπαληεο ὥζηε Ἦδε῔λ α὎ηνῦ ηὰ παιαίζκαηα, θαὶ ηὴλ ηέρλελ θαὶ ηὴλ Ἦζρὺλ ἅπαζαλ· θαὶ ἴδνηο ἂλ ὁιόθιεξνλ ζέαηξνλ κπξηάδσλ πνιι῵λ, πάληαο ἐθε῔ θαὶ ηνὺο ηνῦ ζώκαηνο θαὶ ηνὺο η῅ο δηαλνίαο ζπληείλνληαο ὀθζαικνὺο, ὥζηε 59.25 κεδὲλ α὎ηνὺο η῵λ γηλνκέλσλ παξαδξακε῔λ. Καὶ κνπζηθὸο δὲ εἴ ηηο ζαπκαζηὸο ἐπηδεκήζεηε, πάιηλ ὁκνίσο νἯ α὎ηνὶ δὴ νὕηνη πιεξνῦζη ηὸ ζέαηξνλ, θαὶ πάληα ἀθέληεο ηὰ ἐλ ρεξζὶλ, ἀλαγθα῔α πνιιάθηο ὄληα θαὶ θαηεπείγνληα, ἀλαβάληεο θάζεληαη, κεηὰ πνιι῅ο η῅ο ζπνπδ῅ο η῵λ ᾠδ῵λ θαὶ η῵λ θξνπκάησλ ἀθνύνληεο, θαὶ ηὴλ ἀκθνηέξσλ βαζαλίδνληεο ζπκθσλίαλ. Καὶ ηαῦηα κὲλ νἯ πνιινί. ΟἯ δὲ ῥεηνξηθ῵λ ἔκπεηξνη ιόγσλ, θαὶ α὎ηνὶ πάιηλ ἐπὶ η῵λ ζνθηζη῵λ ηὸ α὎ηὸ ηνῦην πξάηηνπζηλ. Ἔζηη γὰξ θαὶ ηνύηνηο ζέαηξα, θαὶ ἀθξναηαὶ, θαὶ θξόηνη, θαὶ ςόθνο, θαὶ βάζαλνο η῵λ ιεγνκέλσλ ἐζράηε. ΕἮ δὲ ῥεηνξηθ῵λ α὎ιεηηθ῵λ ηε θαὶ ἀζιεηηθ῵λ ἀλδξ῵λ, η῵λ κὲλ ζεαηαὶ, η῵λ δὲ ὁκνῦ ζεσξεηαὶ θαὶ ἀθξναηαὶ κεηὰ ηνζαύηεο θάζεληαη η῅ο πξνζπκίαο· πόζελ ἟κ῔λ θαὶ ζπνπδὴλ θαὶ πξνζπκίαλ ἂλ εἴεηε δίθαηνη παξαζρε῔λ, ν὎θ α὎ιεηηθνῦ ηηλνο, ν὎δὲ ζνθηζηηθνῦ λῦλ εἮο ἀγ῵λα θαζηέληνο, ἀιι' ἀλδξὸο ἀπὸ η῵λ ν὎ξαλ῵λ θζεγγνκέλνπ, θαὶ βξνλη῅ο ιακπξνηέξαλ ἀθηέληνο θσλήλ; Π᾵ζαλ γὰξ ηὴλ νἮθνπκέλελ ἐπέζρε, θαὶ θαηέιαβε, θαὶ ἐλέπιεζε ηῆ βνῆ, ν὎ ηῶ κέγα ἀλαθξαγε῔λ, ἀιιὰ ηῶ κεηὰ η῅ο ζείαο ράξηηνο θηλ῅ζαη ηὴλ γι῵ηηαλ. Καὶ ηὸ δὴ ζαπκαζηὸλ, ὅηη νὓησ κεγάιε νὔζα ἟ βνὴ, ν὎θ ἔζηη ηξαρε῔ά ηηο, ν὎δὲ ἀεδὴο, ἀιιὰ πάζεο κνπζηθ῅ο ἁξκνλίαο ἟δίσλ θαὶ πνζεηλνηέξα, θαὶ ζέιμαη ἐπηζηακέλε πιένλ· θαὶ πξὸο ηνύηνηο ἅπαζηλ ἁγησηάηε θαὶ θξηθσδεζηάηε, θαὶ ηνζνύησλ γέκνπζα ἀπνῤῥήησλ, θαὶ ηνζαῦηα θνκίδνπζα ἀγαζὰ, ἃ ηνὺο κεηὰ ἀθξηβείαο θαὶ πξνζπκίαο ιαβόληαο θαὶ δηαθπιάηηνληαο, ν὎θ ἔλη ινηπὸλ ἀλζξώπνπο εἶλαη, ν὎δὲ ἐπὶ η῅ο γ῅ο κέλεηλ, ἀιι' ἀλσηέξσ πάλησλ ἑζηάλαη η῵λ βησηηθ῵λ, θαὶ πξὸο ηὴλ ἀγγειηθὴλ κεζαξκνζακέλνπο ι῅μηλ, θαζάπεξ ηὸλ ν὎ξαλὸλ, νὓησ ηὴλ γ῅λ νἮθε῔λ. ὇ γὰξ η῅ο βξνλη῅ο πἯὸο, ὁ ἀγαπεηὸο ηνῦ Υξηζηνῦ, ὁ ζηῦινο η῵λ θαηὰ ηὴλ νἮθνπκέλελ ἖θθιεζη῵λ, ὁ ηὰο θιε῔ο ἔρσλ ηνῦ ν὎ξαλνῦ, ὁ ηὸ πνηήξηνλ ηνῦ Υξηζηνῦ πηὼλ, θαὶ ηὸ βάπηηζκα βαπηηζζεὶο, ὁ θαηαθιηζεὶο ἐπὶ ηὸ ζη῅ζνο ηὸ ∆εζπνηηθὸλ κεηὰ παῤῥεζίαο πνιι῅ο, νὕηνο ἟κ῔λ εἮζέξρεηαη λῦλ· ν὎ δξ᾵κα ὏πνθξηλόκελνο, ν὎δὲ πξνζσπείῳ θξύπησλ ηὴλ θεθαιὴλ (ν὎ γὰξ ηνηαῦηα ἐξε῔), ν὎δὲ ἐπ' ὀθξίβαληνο ἀλαβαίλσλ, ν὎δὲ ὀξρήζηξαλ ηῶ πνδὶ θαηαθξνύσλ, ν὎δὲ ἐζζ῅ηη θεθνζκεκέλνο ρξπζῆ· ἀιι' εἮζέξρεηαη ζηνιὴλ ἔρσλ ἀκήραλνλ ἔρνπζαλ θάιινο. Σὸλ γὰξ Υξηζηὸλ ἐλδεδπκέλνο ἟κ῔λ θαλε῔ηαη, ηνὺο πόδαο ὏πνδεδεκέλνο ηνὺο ὡξαίνπο ἐλ ἑηνηκαζίᾳ ηνῦ Ε὎αγγειίνπ η῅ο εἮξήλεο, ηὴλ δώλελ ν὎ πεξὶ ηὸ ζη῅ζνο ἔρσλ, ἀιιὰ πεξὶ ηὴλ ὀζθύλ· ν὎θ ἀπὸ δέξκαηνο θνηληθνῦ, ν὎δὲ ἄλσζελ ἞ιεηκκέλελ ρξπζῶ, ἀιι' ἀπὸ η῅ο ἀιεζείαο ἐμπθαζκέλελ θαὶ ζπγθεηκέλελ α὎η῅ο. Οὕηνο ἟κ῔λ θαλε῔ηαη λῦλ, ν὎ρ ὏πόθξηζηλ ἔρσλ· ν὎δὲ γὰξ ὏πόθξηζηο παξ' α὎ηῶ, ν὎δὲ πιάζκα θαὶ κῦζνο· ἀιιὰ γπκλῆ ηῆ θεθαιῆ γπκλὴλ ἀπαγγέιιεη ηὴλ ἀιήζεηαλ· ν὎ρ ἕηεξνο κὲλ ὢλ, ἕηεξα δὲ πεξὶ α὎ηνῦ ηνὺο ἀθνύνληαο πείζσλ ηῶ ζρήκαηη, ηῶ βιέκκαηη, ηῆ θσλῆ· ν὎θ ὀξγάλσλ πξὸο ηὴλ ἀπαγγειίαλ δεόκελνο, νἷνλ θηζάξαο ἠ ιύξαο, ἢ ηηλνο η῵λ ηνηνύησλ ἑηέξνπ· ἀιιὰ πάληα ηῆ
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

γιώηηῃ ἐξγάδεηαη, παληὸο κὲλ θηζαξηζηνῦ, πάζεο δὲ κνπζηθ῅ο ἟δίσ θαὶ ρξεζηκσηέξαλ θσλὴλ ἀθηείο. Ἔζηη δὲ α὎ηῶ πξνζθήληνλ κὲλ, ὁ ν὎ξαλὸο ἅπαο· ζέαηξνλ δὲ, ἟ νἮθνπκέλε· ζεαηαὶ 59.26 δὲ θαὶ ἀθξναηαὶ, πάληεο ἄγγεινη, θαὶ ἀλζξώπσλ ὅζνηπεξ ἄγγεινη ηπγράλνπζηλ ὄληεο, ἠ θαὶ γελέζζαη ἐπηζπκνῦζηλ. Οὕηνη γὰξ κόλνη ηαύηεο ἀθξηβ῵ο ἐπαθνῦζαη δύλαηλη' ἂλ η῅ο ἁξκνλίαο, θαὶ ἐπὶ η῵λ ἔξγσλ α὎ηὴλ ἐπηδείμαζζαη, θαὶ ἀθξναηὰο εἶλαη, νἵνπο εἶλαη ρξή. Ὡο νἵ γε ἄιινη πάληεο, θαζάπεξ ηὰ παηδία ηὰ κηθξὰ, ἀθνύνπζη κὲλ, ν὎θ ἴζαζη δὲ ἅπεξ ἀθνύνπζηλ, ἀιιὰ πεξὶ πιαθνῦληαο ἐπηόεληαη θαὶ ἀζύξκαηα παηδηθά· νὓησ δὴ θαὶ νὕηνη γει῵ληεο, ηξπθ῵ληεο, θαὶ πινύηῳ, θαὶ δπλαζηείᾳ, θαὶ ηῆ γαζηξὶ δ῵ληεο, ἀθνύνπζη κὲλ ἔζζ' ὅηε η῵λ εἮξεκέλσλ, κέγα δὲ ν὎δὲλ ν὎δὲ ὏ςειὸλ ἐπὶ η῵λ ἔξγσλ ἐλδείθλπληαη, ηῶ θαζάπαμ ηῆ πιηλζείᾳ θαὶ ηῶ πειῶ πξνζεινῦλ ἑαπηνύο. Σνύηῳ ηῶ ἀπνζηόιῳ αἯ ἄλσζελ δπλάκεηο παξεζηήθαζηλ, ἐθπιεηηόκελαη ηὸ θάιινο α὎ηνῦ η῅ο ςπρ῅ο θαὶ ηὴλ ζύλεζηλ, θαὶ ηὴλ ὥξαλ η῅ο ἀξεη῅ο, δη' ἥο θαὶ α὎ηὸλ ἐπεζπάζαην ηὸλ Υξηζηὸλ, θαὶ ηὴλ πλεπκαηηθὴλ εἴιεθε ράξηλ. Καζάπεξ γάξ ηηλα ιύξαλ ε὎άξκνζηνλ θαὶ ιηζνθόιιεηνλ ρξπζνῦο ἔρνπζαλ θζόγγνπο, νὓησ ηὴλ α὏ηνῦ παξαζθεπάζαο ςπρὴλ, ἔδσθε δη' α὎η῅ο κέγα ηη θαὶ ὏ςειὸλ ἐλερ῅ζαη ηῶ Πλεύκαηη. βʹ. Ὡο νὔλ ν὎θέηη ηνῦ ἁιηέσο, ν὎δὲ ηνῦ πἯνῦ Ζεβεδαίνπ, ἀιιὰ ηνῦ ηὰ βάζε ηνῦ Θενῦ εἮδόηνο, ηνῦ Πλεύκαηνο ιέγσ, ηαύηελ ἀλαθξνπνκέλνπ ηὴλ ιύξαλ, νὓησο ἀθνύσκελ. Ο὎δὲλ γὰξ ἀλζξώπηλνλ ἟κ῔λ ἐξε῔, ἀιι' ἀπὸ η῵λ ἀβύζζσλ η῵λ πλεπκαηηθ῵λ, ἅπεξ ἂλ εἴπῃ, ἀπὸ η῵λ ἀπνῤῥήησλ ἐθείλσλ, ἃ κεδὲ ἄγγεινη πξὶλ ἠ γελέζζαη ᾔδεηζαλ· Μεζ' ἟κ῵λ γὰξ δὴ θαὶ νὕηνη δηὰ η῅ο Ἰσάλλνπ θσλ῅ο, θαὶ δη' ἟κ῵λ ἔκαζνλ ἅπεξ ἔγλσκελ. Καὶ ηνῦην ἐδήισζελ ἀπόζηνινο ἕηεξνο, εἮπώλ· Ἵλα γλσξηζζῆ λῦλ ηα῔ο ἀξρα῔ο θαὶ ηα῔ο ἐμνπζίαηο δηὰ η῅ο ἖θθιεζίαο ἟ πνιππνίθηινο ζνθία ηνῦ Θενῦ. ΕἮ ηνίλπλ θαὶ ἀξραὶ θαὶ ἐμνπζίαη θαὶ ηὰ Υεξνπβὶκ θαὶ ηὰ ΢εξαθὶκ δηὰ η῅ο ἖θθιεζίαο ἔκαζνλ ηαῦηα, εὒδεινλ ὅηη θαὶ αὕηαη κεηὰ πνιι῅ο η῅ο ζθνδξόηεηνο πεξὶ ηαύηελ ἐζπνύδαζαλ ηὴλ ἀθξόαζηλ. Καὶ γὰξ θαὶ ηνύηῳ ηεηηκήκεζα ν὎ κηθξ῵ο, ηῶ κεζ' ἟κ῵λ ηνὺο ἀγγέινπο καζε῔λ ἅπεξ ἞γλόνπλ· ηὸ δὲ θαὶ δη' ἟κ῵λ, νὒπσ ηέσο θεκί. Πνιιὴλ νὔλ παξέρσκελ θαὶ ἟κε῔ο ηὴλ ζηγὴλ κεηὰ η῅ο ε὎θνζκίαο, κὴ ζήκεξνλ κόλνλ, κεδὲ θαηὰ ηὴλ ἟κέξαλ ἐλ ᾗ ἀθνύνκελ, ἀιιὰ δηὰ παληὸο ηνῦ βίνπ· ἐπεηδὴ θαὶ δηὰ παληὸο ἀθνύεηλ α὎ηνῦ θαιόλ. ΕἮ γὰξ ηὰ ἐλ βαζηιείνηο γηλόκελα πνζνῦκελ εἮδέλαη· νἷνλ, ηί εἶπε, ηί πεπνίεθε, ηί βνπιεύεηαη πεξὶ η῵λ ἀξρνκέλσλ ὁ βαζηιεύσλ, θαίηνη γε πνιιάθηο ν὎δὲλ πξὸο ἟κ᾵ο ὄληα· πνιιῶ κ᾵ιινλ ἅπεξ ὁ Θεὸο εἶπε πνζεηλὸλ ἀθνῦζαη, θαὶ κάιηζηα ὅηαλ ἟κ῔λ ἅπαληα δηαθέξῃ. Σαῦηα δὲ ἅπαληα κεηὰ ἀθξηβείαο ἟κ῔λ νὕηνο ἐξε῔, θίινο α὎ηνῦ ηνῦ βαζηιεύνληνο ὤλ· κ᾵ιινλ δὲ θαὶ α὎ηὸλ ἔρσλ ἐλ ἑαπηῶ ιαινῦληα, θαὶ παξ' α὎ηνῦ πάληα ἀθνύσλ, ἃ παξὰ ηνῦ Παηξὸο ἐθε῔λνο· ὖκ᾵ο γὰξ εἴξεθα θίινπο, θεζὶλ, ὅηη πάληα, ἃ ἢθνπζα παξὰ ηνῦ Παηξόο κνπ, ἐγλώξηζα ὏κ῔λ. Ὥζπεξ νὔλ εἴ ηηλα ἄλσζελ ἐθ η῅ο θνξπθ῅ο ηνῦ ν὎ξαλνῦ δηαθύςαληα ἀζξόνλ εἴδνκελ, θαὶ ἐπαγγειιόκελνλ ηὰ ἐθε῔ κεηὰ ἀθξηβείαο ἐξε῔λ, πάληεο ἂλ ἐπεδξάκνκελ· νὓησ θαὶ λῦλ δηαηεζ῵κελ. ἖θε῔ζελ γὰξ ἟κ῔λ ὁ ἀλὴξ νὕηνο δηαιέγεηαη. Ο὎ γάξ ἐζηηλ ἐθ ηνῦ θόζκνπ ηνύηνπ, θαζώο θεζη θαὶ α὎ηὸο ὁ Υξηζηόο· ὖκε῔ο ν὎θ ἐζηὲ ἐθ ηνῦ θόζκνπ 59.27 ηνύηνπ· θαὶ ηὸλ Παξάθιεηνλ ἔρεη θζεγγόκελνλ ἐλ ἑαπηῶ ηὸλ παληαρνῦ παξόληα, ηὸλ νὓησο ἀθξηβ῵ο εἮδόηα ηὰ ηνῦ Θενῦ, ὡο ηὰ ἑαπη῅ο νἶδελ ἟ η῵λ ἀλζξώπσλ ςπρή· ηὸ Πλεῦκα η῅ο ἁγησζύλεο, ηὸ Πλεῦκα ηὸ ε὎ζὲο, ηὸ ἟γεκνληθὸλ, ηὸ ρεηξαγσγνῦλ εἮο ηνὺο ν὎ξαλνὺο, ηὸ πνηνῦλ ὀθζαικνὺο ἑηέξνπο, ηὸ παξαζθεπάδνλ ηὰ κέιινληα ὡο ηὰ παξόληα ὁξᾶλ, ηὸ θαὶ κεηὰ ζαξθὸο ηὰ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο θαηνπηεύεηλ παξέρνλ. Πνιιὴλ ηνίλπλ παξέρσκελ ηὴλ ἟ζπρίαλ δηὰ παληὸο α὎ηῶ ηνῦ βίνπ· κεδεὶο λσζὴο, κεδεὶο ὏πλειὸο, κεδεὶο ῥππώδεο ἐληαῦζα εἮζηὼλ κελέησ· ἀιιὰ κεηαζηήζσκελ ἑαπηνὺο πξὸο ηὸλ ν὎ξαλόλ· ἐθε῔ γὰξ ηαῦηα θζέγγεηαη ην῔ο ἐθε῔ πνιηηεπνκέλνηο. Κἂλ κείλσκελ ἐπὶ η῅ο γ῅ο, ν὎δὲλ θεξδαλνῦκελ ἐληεῦζελ κέγα. Ο὎δὲλ γὰξ πξὸο ηνὺο ν὎ βνπινκέλνπο ἀπαιιαγ῅λαη
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

ηνῦ ρνηξώδνπο βίνπ ηὰ Ἰσάλλνπ, ὥζπεξ νὔλ ν὎δὲ πξὸο ἐθε῔λνλ ηὰ ἐληαῦζα. ἧ κὲλ νὔλ βξνληὴ θαηαπιήηηεη ηὰο ἟κεηέξαο ςπρὰο, ἄζεκνλ ἔρνπζα ηὴλ ἞ρήλ· ἟ δὲ ηνύηνπ θσλὴ ζνξπβε῔ κὲλ ν὎δέλα η῵λ πηζη῵λ, ἀιιὰ θαὶ ἀλίεζη ζνξύβνπ θαὶ ηαξαρ῅ο· θαηαπιήηηεη δὲ δαίκνλαο κόλνπο θαὶ ηνὺο ἐθείλνηο δνπιεύνληαο. Ἵλ' νὔλ ἴδσκελ ὅπσο α὎ηνὺο θαηαπιήηηῃ, πνιιὴλ παξέρσκελ ηὴλ ζηγὴλ θαὶ ηὴλ ἔμσζελ θαὶ ηὴλ θαηὰ δηάλνηαλ· θαὶ ηαύηελ κάιηζηα, Σί γὰξ ὄθεινο ηνῦ ζηόκαηνο ἞ξεκνῦληνο, ὅηαλ ἟ ςπρὴ ζνξπβ῅ηαη θαὶ πνιιὴλ ἔρῃ ηὴλ δάιελ; ἖θείλελ ἐγὼ δεη῵ ηὴλ ἟ζπρίαλ, ηὴλ ἀπὸ δηαλνίαο, ηὴλ ἀπὸ ςπρ῅ο· ἐπεηδὴ θαὶ η῅ο ἀθν῅ο ἐθείλεο δένκαη. Μεδεκία ηνίλπλ ἐλνριείησ ρξεκάησλ ἐπηζπκία, κεδὲ δόμεο ἔξσο, κὴ ζπκνῦ ηπξαλλὶο, κὴ η῵λ ἄιισλ παζ῵λ ὁ ινηπὸο ὄρινο. Ο὎ γὰξ ἔζηη κὴ θαζαξζε῔ζαλ ηὴλ ἀθνὴλ Ἦδε῔λ η῵λ ιεγνκέλσλ ηὸ ὓςνο, ὡο Ἦδε῔λ ρξὴ, ν὎δὲ γλ῵λαη ὡο δε῔ η῵λ κπζηεξίσλ ηνύησλ ηὸ θξηθηὸλ θαὶ ἀπόῤῥεηνλ, θαὶ ηὴλ ἄιιελ ἅπαζαλ ἀξεηὴλ ηὴλ ἐλ ην῔ο ζείνηο ηνύηνηο ρξεζκν῔ο. ΕἮ γὰξ κέινο α὎ιεηηθὸλ θαὶ θηζαξῳδίαλ ν὎θ ἄλ ηηο κάζνη θαι῵ο, κὴ πάληε ζπληείλαο ηὸλ λνῦλ, π῵ο κπζηηθ῵λ θσλ῵λ θαζήκελνο ἀθξναηὴο ἐπαθνῦζαη δπλήζεηαη ῥᾳζπκνύζῃ ςπρῆ; γʹ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ Υξηζηὸο παξῄλεη, ιέγσλ· Μὴ δ῵ηε ηὰ ἅγηα ην῔ο θπζὶ, κεδὲ ῥίςεηε ηνὺο καξγαξίηαο ἔκπξνζζελ η῵λ ρνίξσλ. Μαξγαξίηαο δὲ ηαῦηα ηὰ ῥήκαηα ἐθάιεζε, θαίηνη πνιιῶ ηηκηώηεξα ηνύησλ ὄληα, ἐπεηδὴ ηαύηεο η῅ο ὓιεο ν὎θ ἔζηηλ ἟κ῔λ ἑηέξα ηηκησηέξα. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ηὴλ ἟δνλὴλ α὎η῵λ κέιηηη πνιιάθηο παξαβάιιεηλ εἴσζελ, ν὎θ ἐπεηδὴ ηνζνῦηνλ α὎η῅ο ηὸ κέηξνλ κόλνλ, ἀιι' ὅηη ηνύηνπ ν὎δέλ ἐζηηλ ἕηεξνλ ἣδηνλ παξ' ἟κ῔λ. ἖πεὶ ὅηη γε θαὶ ιίζσλ θύζηλ ηηκίσλ, θαὶ παληὸο κέιηηνο ἟δνλὴλ, θαηὰ πνιιὴλ ληθᾶ ηὴλ ὏πεξβνιὴλ, ἄθνπζνλ ηνῦ Πξνθήηνπ ιέγνληνο πεξὶ α὎η῵λ, θαὶ ηὴλ ὏πεξβνιὴλ ηαύηελ δεηθλύληνο· ἖πηζπκεηὰ γὰξ, θεζὶλ, ὏πὲξ ρξπζίνλ θαὶ ιίζνλ ηίκηνλ πνιὺ, θαὶ γιπθύηεξα ὏πὲξ κέιη θαὶ θεξίνλ· ἀιιὰ ην῔ο ὏γηαίλνπζη· δηὸ ἐπήγαγε, Καὶ γὰξ ὁ δνῦιόο ζνπ θπιάζζεη α὎ηά. Καὶ ἀιιαρνῦ πάιηλ, εἮπὼλ α὎ηὰ γιπθέα, πξνζέζεθε, Σῶ ιάξπγγί κνπ. Ὡο γιπθέα γὰξ, θεζὶ, ηῶ ιάξπγγί κνπ ηὰ ιόγηά ζνπ. Καὶ ηὴλ ὏πεξβνιὴλ πάιηλ δηαηεξε῔, ιέγσλ· ὖπὲξ κέιη θαὶ θεξίνλ ηῶ ζηόκαηί κνπ· ἐπεηδὴ ζθόδξα ὏γίαηλε. Μὴ ηνίλπλ κεδὲ ἟κε῔ο λνζνῦληεο πξνζεξρώκεζα ηνύηνηο· ἀιιὰ ζεξαπεύζαληεο ηὴλ ςπρὴλ, νὓησ δερώκεζα ηὴλ ἑζηίαζηλ. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην ηνζαῦηα πξνεηπὼλ, ν὎δέπσ θαζ῅θα εἮο ηὰο ῥήζεηο ηαύηαο, ἵλα ἕθαζηνο πάληα ἀπνζέκελνο ἀῤῥσζηίαο ηξόπνλ, ὥζπεξ εἮο α὎ηὸλ εἮζηὼλ ηὸλ ν὎ξαλὸλ, νὓησο εἮζίῃ θαζαξὸο θαὶ ζπκνῦ, θαὶ θξνληίδνο, θαὶ ἀγσλίαο βησηηθ῅ο, θαὶ η῵λ ἄιισλ ἀπειιαγκέλνο παζ῵λ. Ο὎ γὰξ 59.28 ἔζηηλ ἑηέξσο θεξδ᾵λαί ηη κέγα ἐληεῦζελ, κὴ πξόηεξνλ νὓησο ἀλαθαζάξαληα ηὴλ ςπρήλ. Καὶ κή κνη ιεγέησ ηηο ὅηη βξαρὺο ὁ θαηξὸο ὁ κεηαμὺ η῅ο ζπλάμεσο η῅ο κειινύζεο. Ἔμεζηη γὰξ ν὎ρὶ ἐλ πέληε κόλνλ ἟κέξαηο, ἀιιὰ θαὶ ἐλ κηᾶ ῥνπῆ κεηαζέζζαη ηὸλ βίνλ ἅπαληα. Σί γὰξ, εἮπέ κνη, ιῃζηνῦ θαὶ ἀλδξνθόλνπ ρε῔ξνλ; ν὎ρὶ ηὸ ἔζραηνλ ηνῦην η῅ο θαθίαο εἶδόο ἐζηηλ; Ἀιι' ὅκσο εἮο ηὸ ἄθξνλ η῅ο ἀξεη῅ο ε὎ζέσο ἔθζαζε, θαὶ εἮο α὎ηὸλ ἐρώξεζε ηὸλ παξάδεηζνλ· ν὎ρ ἟κεξ῵λ δεεζεὶο, ν὎ρ ἟κίζνπο ἟κέξαο, ἀιιὰ βξαρείαο ῥνπ῅ο. Ὥζηε ἔμεζηηλ ἄθλσ κεηαζέζζαη, θαὶ γελέζζαη ρξύζενλ ἀληὶ πειίλνπ. ἖πεηδὴ γὰξ ν὎ θύζεη ηὰ η῅ο ἀξεη῅ο θαὶ η῅ο θαθίαο ἐζηὶλ, εὒθνινο ἟ κεηάζεζηο, πάζεο ἀλάγθεο ἀπειιαγκέλε. ἖ὰλ ζέιεηε θαὶ εἮζαθνύζεηέ κνπ, θεζὶ, ηὰ ἀγαζὰ η῅ο γ῅ο θάγεζζε. ὇ξᾶο ὅηη βνπιήζεσο δε῔ κόλεο; βνπιήζεσο, ν὎ η῅ο θνηλ῅ο κόλνλ ηαύηεο, η῅ο η῵λ πνιι῵λ, ἀιιὰ η῅ο ἐζπνπδαζκέλεο. ἖πεὶ ἅπαληαο νἶδα εἮο ηὸλ ν὎ξαλὸλ ζέινληαο ἀλαπη῅λαη λῦλ, ἀιιὰ δηὰ η῵λ ἔξγσλ δε῔ ηὴλ ζέιεζηλ ἐπηδείμαζζαη. Καὶ γὰξ ὁ ἔκπνξνο ζέιεη πινπηε῔λ, ἀιι' ν὎ κέρξη η῅ο δηαλνίαο ηὸ ζέιεηλ ἵζηεζηλ, ἀιιὰ θαὶ πιν῔νλ θαηαζθεπάδεηαη, θαὶ ζπλάγεη λαύηαο, θαὶ παξαθαιε῔ θπβεξλήηελ, θαὶ ην῔ο ἄιινηο ἅπαζη θαηαζθεπάδεη ηὸ πιν῔νλ, θαὶ ρξπζίνλ δαλείδεηαη, θαὶ πεξᾶ πέιαγνο, θαὶ εἮο μέλελ ἄπεηζη γ῅λ, θαὶ θηλδύλνπο ὏πνκέλεη πνιινὺο, θαὶ ηὰ ἄιια πάληα ἅπεξ ἴζαζηλ νἯ ηὴλ ζάιαηηαλ πιένληεο. Οὓησ θαὶ ἟κ᾵ο δε῔ ηὴλ βνύιεζηλ ἐπηδείμαζζαη.
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

Πιένκελ γὰξ θαὶ ἟κε῔ο πινῦλ, ν὎ ηὸλ ἀπὸ γ῅ο εἮο γ῅λ, ἀιιὰ ηὸλ ἀπὸ γ῅ο εἮο ν὎ξαλόλ. Καηαζθεπάζσκελ νὔλ ηὸλ ινγηζκὸλ ηὸλ ἟κέηεξνλ πξὸο θπβέξλεζηλ ἐπηηήδεηνλ ηὴλ ἄλσ θέξνπζαλ, θαὶ λαύηαο α὎ηῶ πεηζελίνπο, θαὶ πιν῔νλ ζηεξεὸλ, ὥζηε κήηε πεξηζηάζεη θαὶ ἀζπκίᾳ βαπηίδεζζαη βησηηθῆ, κήηε ἀιαδνλείαο ἐπαίξεζζαη πλεύκαηη, ἀιι' εὒδσλνλ εἶλαη θαὶ θνῦθνλ. Ἂλ νὓησ κὲλ ηὸ πιν῔νλ, νὓησ δὲ ηὸλ θπβεξλήηελ θαὶ ηνὺο λαύηαο παξαζθεπάζσκελ, ἐμ ν὎ξίσλ πιεπζόκεζα, θαὶ ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦ Θενῦ ηὸλ ἀιεζ῅ θπβεξλήηελ ἐπηζπαζόκεζα πξὸο ἑαπηνύο· ὃο ν὎θ ἀθήζεη βαπηηζζ῅λαη ηὸ ζθάθνο ἟κ῔λ, ἀιιὰ θἂλ κπξίνη πλεύζσζηλ ἄλεκνη, θαὶ ην῔ο ἀλέκνηο ἐπηηηκήζεη, θαὶ ηῆ ζαιάηηῃ, θαὶ ἀληὶ ζάινπ πνιιὴλ ἐξγάζεηαη ηὴλ γαιήλελ. δʹ. Καηαζθεπάζαληεο ηνίλπλ ἑαπηνὺο νὓησο, ηῆ ἐπηνύζῃ παξαγέλεζζε ηῆ ἐθθιεζίᾳ, εἴ γε πεξηζπνύδαζηνλ ὏κ῔λ ηη η῵λ ρξεζίκσλ ἀθνῦζαη θαὶ ἐλαπνζέζζαη ηὰ ιεγόκελα ηῆ ςπρῆ. Μεδεὶο ὁδὸο ἔζησ, κεδεὶο πέηξα, κεδεὶο ἀθαλζ῵λ πεπιεξσκέλνο. Πνηήζσκελ ἑαπηνὺο λεώκαηα· νὓησ γὰξ θαὶ ἟κε῔ο κεηὰ πξνζπκίαο ηὰ ζπέξκαηα θαηαβαινῦκελ, ἐὰλ ἴδσκελ ηὴλ γ῅λ θαζαξάλ· ἐὰλ δὲ ιηζώδε θαὶ ηξαρε῔αλ, ζύγγλσηε κὴ βνπινκέλνηο εἮθ῅ πνλε῔ζζαη· εἮ γὰξ ηὸ ζπείξεηλ ἀθέληεο, ἀξμόκεζα ηὰο ἀθάλζαο ἐθθόπηεηλ, πάιηλ ἐζράηεο ἀλνίαο ζπέξκαηα θαηαβαιε῔λ εἮο ἀλέξγαζηνλ γ῅λ. Σὸλ ηαύηεο ἀπνιαύνληα η῅ο ἀθξνάζεσο, ν὎ δε῔ η῅ο δαηκνληθ῅ο κεηέρεηλ ηξαπέδεο. Σίο γὰξ θνηλσλία δηθαηνζύλῃ θαὶ ἀλνκίᾳ; Ἕζηεθαο ἀθνύσλ Ἰσάλλνπ, θαὶ δη' ἐθείλνπ ηὰ ηνῦ Πλεύκαηνο καλζάλσλ, θαὶ κεηὰ ηαῦηα ἀπέξρῃ πνξλ῵λ ἀθνπζόκελνο γπλαηθ῵λ, αἮζρξὰ θζεγγνκέλσλ, αἮζρξόηεξα ὏πνθξηλνκέλσλ, θαὶ καιαθ῵λ ῥαπηδνκέλσλ ηε θαὶ ῥαπηδόλησλ ἀιιήινπο, Π῵ο δπλήζῃ θαι῵ο θαζαξζ῅λαη, ἐγθαιηλδνύκελνο βνξβόξῳ ηνζνύηῳ; Σί γὰξ δε῔ θαηὰ κέξνο π᾵ζαλ θαηαιέγεηλ ηὴλ ἀζρεκνζύλελ ηὴλ α὎ηόζη; Πάληα γὰξ ἐθε῔ γέισο, 59.29 πάληα αἮζρύλε, πάληα ὄλεηδνο, θαὶ ινηδνξίαη θαὶ ζθώκκαηα· πάληα ἔθιπζηο, πάληα ιύκε. Ἰδνὺ πξνιέγσ θαὶ παξαγγέιισ π᾵ζηλ ὏κ῔λ· κεδεὶο η῵λ ηαύηεο ἀπνιαπόλησλ η῅ο ηξαπέδεο, θζεηξέησ ηὴλ ἑαπηνῦ ςπρὴλ ην῔ο δειεηεξίνηο ἐθείλνηο ζεάκαζη. Πνκπὴ πάληα ἐζηὶ ηὰ ἐθε῔ ιεγόκελα θαὶ πξαηηόκελα ζαηαληθή. Ἴζηε δὲ νἯ κεκπεκέλνη, πνίαο ἟κ῔λ ἔζεζζε ζπλζήθαο· κ᾵ιινλ δὲ πνίαο ἔζεζζε ηῶ Υξηζηῶ, ὅηε ὏κ᾵ο α὎ηὸο ἐκπζηαγώγεη· ηί πξὸο α὎ηὸλ εἴπαηε, ηί πεξὶ η῅ο πνκπ῅ο η῅ο ζαηαληθ῅ο α὎ηῶ δηειέρζεηε, π῵ο κεηὰ ηνῦ ζαηαλ᾵ θαὶ η῵λ ἀγγέισλ α὎ηνῦ, θαὶ ηαύηῃ ηόηε ἀπεηάηηεζζε, θαὶ ὏πηζρλε῔ζζε, κεδὲ παξαθύςεηλ ἐθε῔; ∆ένο νὔλ ν὎ κηθξὸλ, κὴ πεξὶ ηὰο ηνηαύηαο ὏πνζρέζεηο ἀγλώκσλ ηηο γελόκελνο, ἀλάμηνλ ἑαπηὸλ θαηαζηήζῃ η῵λ κπζηεξίσλ ηνύησλ. Ο὎ρ ὁξᾶο π῵ο ἐλ ηα῔ο βαζηιηθα῔ο α὎ια῔ο, ν὎ρ νἯ πξνζθεθξνπθόηεο, ἀιι' νἯ ηεηηκεκέλνη θαινῦληαη κεζέμνληεο η῅ο γλώκεο ἐθείλεο, θαὶ εἮο ηνὺο θίινπο ηάηηνληαη ηνὺο βαζηιηθνύο; Πξεζβεπηὴο ἟κ῔λ ἤιζελ ἐμ ν὎ξαλνῦ, παξ' α὎ 59.30 ηνῦ πεκθζεὶο ηνῦ Θενῦ, πεξί ηηλσλ ἀλαγθαίσλ δηαιεμόκελνο· εἶηα ὏κε῔ο ἀθέληεο ἀθνῦζαη ηί βνύιεηαη θαὶ ηί δηαπξεζβεύεηαη πξὸο ἟κ᾵ο, θάζεζζε κίκσλ ἀθνύνληεο. Καὶ πόζσλ ν὎θ ἄμηα ηαῦηα θεξαπλ῵λ, πόζσλ ζθεπη῵λ; Ὥζπεξ γὰξ ηξαπέδεο ν὎ ρξὴ κεηέρεηλ δαηκνλίσλ· νὓησο ν὎δὲ ἀθξνάζεσο δαηκνλίσλ, ν὎δὲ κεηὰ ῥππαξ᾵ο η῅ο ἐζζ῅ηνο εἮο ηὴλ ιακπξὰλ ηξάπεδαλ παξαγελέζζαη ηὴλ ηνζνύησλ γέκνπζαλ ἀγαζ῵λ, ἡλ α὎ηὸο παξεζθεύαζελ ὁ Θεόο. Σνζαύηε γὰξ α὎η῅ο ἟ δύλακηο, ὡο θαὶ πξὸο ηὸλ ν὎ξαλὸλ α὎ηὸλ ἀζξόνλ ἟κ᾵ο ἐπ᾵ξαη, κόλνλ ἐὰλ ζώθξνλη δηαλνίᾳ πξνζέρσκελ. Ο὎ γὰξ ἔζηη ηὸλ ζπλερ῵ο ην῔ο ζείνηο ἐπαδόκελνλ ιόγνηο ἐπὶ η῅ο παξνύζεο κε῔λαη ηαπεηλόηεηνο· ἀιιὰ ἀλάγθε πηεξσζ῅λαη ε὎ζέσο, θαὶ πξὸο α὎ηὸλ ἀλαπη῅λαη ηὸλ ἄλσ ρ῵ξνλ, θαὶ ην῔ο ἀπείξνηο ἐληπρε῔λ η῵λ ἀγαζ῵λ ζεζαπξν῔ο· ὧλ γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα ἅκα ηῶ παλαγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.29 ΟΜΘΛΘΑ Βʹ. ἖λ ἀξρῆ ἤλ ὁ Λόγνο. αʹ. ΕἮ κὲλ Ἰσάλλεο ἟κ῔λ ἔκειιε δηαιέμεζζαη, θαὶ ηὰ α὎ηνῦ πξὸο ἟κ᾵ο ἐξε῔λ, ἀλαγθα῔νλ ἤλ θαὶ γέλνο α὎ηνῦ θαὶ παηξίδα εἮπε῔λ θαὶ ἀλαηξνθήλ. ἖πεηδὴ δὲ ν὎ρ νὕηνο, ἀιι' ὁ
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

Θεὸο δη' α὎ηνῦ πξὸο ηὴλ η῵λ ἀλζξώπσλ θζέγγεηαη θύζηλ, πεξηηηὸλ εἶλαί κνη δνθε῔ θαὶ παξέιθνλ ηαῦηα ἀλαδεηε῔λ· κ᾵ιινλ δὲ ν὎δὲ νὓησ πεξηηηὸλ, ἀιιὰ θαὶ ζθόδξα ἀλαγθα῔νλ. Ὅηαλ γὰξ κάζῃο ηίο ἤλ, θαὶ πόζελ, θαὶ ηίλσλ, θαὶ πνηαπὸο, εἶηα ἀθνύζῃο α὎ηνῦ η῅ο θσλ῅ο θαὶ η῅ο θηινζνθίαο ἁπάζεο· ηόηε εἴζῃ θαι῵ο, ὅηη ν὎θ ἐθείλνπ ηαῦηα ἤλ, ἀιιὰ η῅ο ζείαο δπλάκεσο, η῅ο θηλνύζεο α὎ηνῦ ηὴλ ςπρήλ. Πνίαο νὔλ ἤλ παηξίδνο; Παηξίδνο κὲλ ν὎δεκη᾵ο, θώκεο δὲ ε὎ηεινῦο θαὶ ρώξαο θαπινηέξαο, θαὶ ν὎δὲλ θεξνύζεο ἀγαζόλ. Σὴλ γὰξ Γαιηιαίαλ δηαβάιινπζη κὲλ νἯ γξακκαηε῔ο, ιέγνληεο· ἖ξώηεζνλ θαὶ ἴδε, ὅηη ἐθ η῅ο Γαιηιαίαο ν὎θ ἐγήγεξηαη πξνθήηεο. ∆ηαβάιιεη δὲ θαὶ ὁ ἀιεζ῵ο Ἰζξαειίηεο, ιέγσλ· ἖θ Ναδαξὲη δύλαηαί ηη ἀγαζὸλ εἶλαη; Καὶ ηαύηεο ὢλ η῅ο γ῅ο, ν὎δὲ ἐπηζήκνπ ρσξίνπ ηηλὸο ἤλ. Ἀιι' ν὎δὲ ἐθ πξνζεγνξίαο γλσξίκνπ νὕηνο ἐθε῔ζελ ἤλ, παηξὸο δὲ ἁιηέσο πέλεηνο· νὓησ πέλεηνο, ὡο θαὶ ηνὺο πα῔δαο ἐπὶ ηὴλ α὎ηὴλ ἐξγαζίαλ ἀγαγε῔λ. Ἴζηε δὲ ἅπαληεο, ὅηη ν὎δεὶο ρεηξνηέρλεο αἯξήζεηαη ηὸλ πἯὸλ πνη῅ζαη η῅ο ηέρλεο η῅ο ἑαπηνῦ θιεξνλόκνλ, πιὴλ εἮ κὴ ζθόδξα θαηαλαγθάδνη πελία· θαὶ κάιηζηα, ὅηαλ ε὎ηειὴο ἟ ηέρλε ᾖ. Ἁιηέσλ δὲ ν὎δὲλ πελέζηεξνλ, ν὎δὲ ε὎ηειέζηεξνλ, ἀιι' ν὎δὲ ἀκαζέζηεξόλ ηη γέλνηη' ἄλ· πιὴλ ἀιιὰ θαὶ ἐλ α὎ην῔ο ηνύηνηο νἯ κὲλ κείδνπο, νἯ δὲ ἐιάηηνπο εἮζίλ. ὇ δὲ ἀπόζηνινο ἟κ῔λ νὕηνο θἀληαῦζα ηὴλ ἐιάζζσ ηάμηλ ἐπε῔ρελ· ν὎ γὰξ ἀπὸ η῅ο ζαιάζζεο ἐζήξεπελ, ἀιι' ἐλ κηθξᾶ ηηλη ιίκλῃ δηέηξηβε, θαὶ πεξὶ ηαύηελ α὎ηὸλ ζηξεθόκελνλ κεηὰ ηνῦ παηξὸο θαὶ Ἰαθώβνπ ηνῦ ἀδειθνῦ α὎ηνῦ, θαὶ δηεῤῥσγόηα ῥάπηνληαο δίθηπα (ὃ θαὶ α὎ηὸ η῅ο ἐζράηεο πελίαο ἤλ), νὓησο ἐθάιεζελ ὁ Υξηζηόο. Παηδείαο δὲ ἕλεθελ η῅ο ἔμσζελ, ἔζηη κὲλ θαὶ ἐθ ηνύησλ καζε῔λ, ὅηη ν὎δ' ὁηηνῦλ α὎ηῶ κεη῅λ. Ἄιισο δὲ θαὶ ὁ Λνπθ᾵ο καξηπξε῔ γξάθσλ, ὅηη ν὎ κόλνλ Ἦδηώηεο, ἀιιὰ θαὶ ἀγξάκ 59.30.20 καηνο ἤλ· εἮθόησο. ὇ γὰξ νὓησ πέλεο, θαὶ κήηε εἮο ἀγνξὰο ἐκβάιισλ, κήηε ἀμηνπίζηνηο ἐληπγράλσλ ἀλδξάζηλ, ἀιιὰ ηῆ ἁιείᾳ πξνζεισκέλνο, εἴπνηε δέ ηηλη θαὶ ζπλεγέλεην, θαπήινηο Ἦρζύσλ θαὶ καγείξνηο ὁκηι῵λ, ηί η῵λ ζεξίσλ θαὶ ἀιόγσλ ἔκειιελ ἄκεηλνλ δηαθε῔ζζαη; π῵ο δὲ ν὎ρὶ α὎η῵λ κηκε῔ζζαη η῵λ Ἦρζύσλ ηὴλ ἀθσλίαλ; Οὕηνο δὴ νὔλ ὁ ἁιηεὺο, ὁ πεξὶ ιίκλαο ζηξεθόκελνο θαὶ δίθηπα θαὶ Ἦρζῦο, ὁ ἀπὸ Βεζζατδὰ η῅ο Γαιηιαίαο, ὁ παηξὸο ἁιηέσο πέλεηνο, θαὶ πέλεηνο πελίαλ ηὴλ ἐζράηελ, ὁ Ἦδηώηεο Ἦδησηείαλ θαὶ ηαύηελ ηὴλ ἐζράηελ, ὁ γξάκκαηα κήηε πξόηεξνλ καζὼλ, κήηε ὓζηεξνλ κεηὰ ηὸ ζπγγελέζζαη ηῶ Υξηζηῶ, ἴδσκελ ηί θζέγγεηαη, θαὶ πεξὶ ηίλσλ ἟κ῔λ δηαιέγεηαη. Ἆξα πεξὶ η῵λ ἐλ ἀγξν῔ο; πεξὶ η῵λ ἐλ πνηακν῔ο; πεξὶ ζπκβνιαίσλ Ἦρζύσλ; ηαῦηα γὰξ ἴζσο παξὰ ἁιηέσο ἀθνύζεζζαη πξνζδνθᾶ ηηο. Ἀιιὰ κὴ δείζεηε· ηνύησλ κὲλ γὰξ ν὎δὲλ ἀθνπζόκεζα· ηὰ δὲ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο, θαὶ ἃ κεδεὶο κεδέπσ ἔκαζε πξὸ ηνύηνπ. Οὓησ γὰξ ἟κ῔λ ὏ςειὰ δόγκαηα, θαὶ πνιηηείαλ ἀξίζηελ, θαὶ θηινζνθίαλ ἣθεη θνκίδσλ, ὡο εἮθὸο ηὸλ ἀπ' α὎η῵λ θζεγγόκελνλ η῵λ ηνῦ Πλεύκαηνο ζεζαπξ῵λ [ὡο ἀπ' α὎η῵λ ἄξηη παξαγελόκελνο η῵λ ν὎ξαλ῵λ· κ᾵ιινλ δὲ ν὎δὲ ηνὺο ἐθε῔ πάληαο εἮθὸο ἤλ εἮδέλαη, ὅπεξ θαὶ ἔθζελ εἮπώλ]. Σαῦηα νὔλ ἁιηέσο, εἮπέ κνη; ῥήηνξνο δὲ ὅισο; ζνθηζηνῦ δὲ ἠ θηινζόθνπ; παληὸο δὲ ηνῦ ηὴλ ἔμσζελ πεπαηδεπκέλνπ ζνθίαλ; Ο὎δακ῵ο. Ο὎ γὰξ ἀλζξσπίλεο ἁπι῵ο ςπρ῅ο πεξὶ η῅ο ἀθεξάηνπ θαὶ καθαξίαο ἐθείλεο θύζεσο ηνηαῦηα θηινζνθε῔λ, πεξὶ η῵λ κεη' ἐθείλελ δπλάκεσλ, πεξὶ ἀζαλαζίαο θαὶ δσ῅ο ἀπείξνπ, πεξὶ θύζεσο ζσκάησλ ζλεη῵λ ηε θαὶ ἀζαλάησλ ὓζηεξνλ ἐζνκέλσλ, πεξὶ θνιάζεσο, πεξὶ ηνῦ κέιινληνο δηθαζηεξίνπ, πεξὶ η῵λ ἐζνκέλσλ ε὎ζπλ῵λ, η῵λ ἐλ ῥήκαζη, η῵λ ἐλ πξάμεζη, η῵λ ἐλ ινγηζκν῔ο θαὶ δηαλνίᾳ· θαὶ ηί κὲλ ἄλζξσπνο, εἮδέλαη, ηί δὲ θόζκνο· θαὶ ηί κὲλ ὁ ὄλησο ἄλζξσπνο, ηί δὲ ὁ δνθ῵λ κὲλ εἶλαη, ν὎θ ὢλ δέ· ηί θαθία, θαὶ ηί ἀξεηή. βʹ. Σνύησλ γὰξ ἔληα ἐδήηεζαλ κὲλ νἯ πεξὶ Πιάησλα θαὶ Ππζαγόξαλ· η῵λ γὰξ ἄιισλ ν὎δὲ ἁπι῵ο κλεκνλεπηένλ ἟κ῔λ θηινζόθσλ· νὓησ θαηαγέιαζηνη ἐληεῦζελ κεζ' ὏πεξβνι῅ο γεγόλαζηλ ἅπαληεο. ΟἯ δὲ η῵λ ἄιισλ ζαπκαζζέληεο πιένλ παξ' α὎ην῔ο, θαὶ πηζηεπζέληεο εἶλαη θνξπθα῔νη η῅ο ἐπηζηήκεο ἐθείλεο, νὕηνη κάιηζηα η῵λ ἄιισλ εἮζίλ· 59.31 νἳ θαὶ πνιηηείαο κὲλ
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

ἕλεθελ θαὶ λόκσλ ζπλζέληεο ηηλὰ ἔγξαςαλ· ὅκσο δὲ ἐλ ἅπαζη παίδσλ αἮζρξόηεξνλ θαηεγειάζζεζαλ. Σάο ηε γὰξ γπλα῔θαο θνηλὰο ἅπαζη πνηνῦληεο, θαὶ ηὸλ βίνλ α὎ηὸλ ἀλαηξέπνληεο, θαὶ ηὸ ζεκλὸλ δηαθζείξνληεο ηνῦ γάκνπ, θαὶ ἕηεξα ηνηαῦηα θαηαγέιαζηα λνκνζεηνῦληεο, νὓησ πάληα ηὸλ βίνλ α὎η῵λ ἀλάισζαλ. ∆νγκάησλ δὲ ἕλεθελ η῵λ πεξὶ ςπρ῅ο, ν὎δὲ ὏πεξβνιήλ ηηλα θαηέιηπνλ αἮζρύλεο ινηπὸλ, κπίαο, θαὶ θώλσπαο, θαὶ ζάκλνπο ηὰο η῵λ ἀλζξώπσλ ιέγνληεο γίλεζζαη ςπρὰο, θαὶ ηὸλ Θεὸλ α὎ηὸλ ςπρὴλ εἶλαη θάζθνληεο, θαὶ ἕηεξα ἄηηα ηηλὰ ηνηαῦηα ἀζρεκνλνῦληεο. Καὶ ν὎ ηνῦην κόλνλ ἐζηὶ ηὸ θαηεγνξίαο ἄμηνλ· ἀιιὰ θαὶ ὁ πνιὺο α὎η῵λ η῵λ ιόγσλ εὒξηπνο. Καζάπεξ γὰξ ἐλ ε὎ξίπῳ ηῆδε θἀθε῔ζε πεξηθεξόκελνη, νὓησο ν὎δέπνηε ἐπὶ η῵λ α὎η῵λ ἑζηήθεζαλ, ἅηε ἀπὸ η῵λ ἀδήισλ θαὶ ἐπηζθαι῵λ ινγηζκ῵λ πάληα θζεγγόκελνη. Ἀιι' ν὎ρ ὁ ἁιηεὺο νὕηνο νὓησο· ἀιι' ἅπαληα κεηὰ ἀζθαιείαο θζέγγεηαη, θαὶ ὥζπεξ ἐπὶ πέηξαο ἑζηεθὼο, ν὎δακνῦ πεξηηξέπεηαη. ἖λ α὎ην῔ο γὰξ ην῔ο ἀδύηνηο γελέζζαη θαηαμησζεὶο, θαὶ ηὸλ πάλησλ ∆εζπόηελ ἐλ ἑαπηῶ ιαινῦληα ἔρσλ, ν὎δὲλ ἀλζξώπηλνλ ἔπαζρελ· ἐθε῔λνη δὲ ὥζπεξ νἯ η῵λ κὲλ βαζηιείσλ ν὎δὲ ὄλαξ ἐπηβ῅λαη θαηαμησζέληεο, ἔμσ δὲ ἐπ' ἀγνξ᾵ο κεηὰ η῵λ ἄιισλ δηαηξίβνληεο ἀλζξώπσλ, θαὶ ἀπὸ η῅ο Ἦδίαο δηαλνίαο θαηαζηνραδόκελνη η῵λ ἀνξάησλ, ηὴλ πνιιὴλ ἐπιαλήζεζαλ πιάλελ, πεξὶ η῵λ ἀῤῥήησλ δηαιερζ῅λαη ζειήζαληεο, θαὶ θαζάπεξ ηπθινὶ θαὶ κεζύνληεο, θαὶ ἐλ α὎ηῆ ηῆ πιάλῃ ἀιιήινηο πξνζέῤῥεμαλ· ν὎θ ἀιιήινηο δὲ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἑαπην῔ο, πνιιαρνῦ θαὶ πεξὶ η῵λ α὎η῵λ ἀεὶ κεηαηηζέκελνη. ὇ δὲ ἀγξάκκαηνο νὕηνο, ὁ Ἦδηώηεο, ὁ ἀπὸ Βεζζατδὰ, ὁ Ζεβεδαίνπ πα῔ο· θἂλ κπξηάθηο θαηαγει῵ζηλ Ἕιιελεο η῅ο η῵λ ὀλνκάησλ ἀγξνηθίαο, ν὎δὲλ ἥηηνλ κεηὰ πιείνλνο α὎ηὰ η῅ο παῤῥεζίαο ἐξ῵· ὅζῳ γὰξ ἂλ ηὸ ἔζλνο α὎ην῔ο βάξβαξνλ θαίλεηαη θαὶ η῅ο ἗ιιεληθ῅ο ἀπέρνλ παηδεύζεσο, ηνζνύηῳ ιακπξόηεξα ηὰ ἟κέηεξα θαλε῔ηαη. Ὅηαλ γὰξ ὁ βάξβαξνο θαὶ ἀκαζὴο ηνηαῦηα θζέγγεηαη, ἃ κεδεὶο η῵λ ἐπὶ γ῅ο ἀλζξώπσλ ζπλε῔δέ πνηε, θαὶ κὴ θζέγγεηαη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ πείζῃ· θαίηνη εἮ θαὶ ηνῦην κόλνλ ἤλ, κέγα ηὸ ζαῦκα ἤλ· λῦλ δὲ πξὸο ηνύηῳ θαὶ ἕηεξνλ ηνύηνπ κε῔δνλ παξέρῃ ηεθκήξηνλ, ηνῦ ζεόπλεπζηα εἶλαη ηὰ ιεγόκελα, ηὸ ηνὺο ἀθνύνληαο πείζεηλ ἅπαληαο δηὰ ηνῦ ρξόλνπ παληὸο, ηίο ν὎ ζαπκάζεηαη ηὴλ ἐλνηθνῦζαλ α὎ηῶ δύλακηλ; Καὶ γὰξ θαὶ ηνῦην κέγηζηνλ, ὅπεξ ἔθελ, ηεθκήξηνλ ηνῦ κεδὲλ νἴθνζελ α὎ηὸλ λνκνζεηε῔λ. Οὕηνο δὴ νὔλ ὁ βάξβαξνο, ηῆ κὲλ ηνῦ ε὎αγγειίνπ γξαθῆ ηὴλ νἮθνπκέλελ θαηέιαβελ ἅπαζαλ, ηῶ δὲ ζώκαηη κέζελ θαηέζρε ηὴλ Ἀζίαλ, ἔλζα ηὸ παιαηὸλ ἐθηινζόθνπλ νἯ η῅ο ἗ιιεληθ῅ο ζπκκνξίαο ἅπαληεο, θἀθε῔ζελ ην῔ο δαίκνζίλ ἐζηη θνβεξὸο, ἐλ κέζῳ η῵λ ἐρζξ῵λ δηαιάκπσλ, θαὶ ηὸλ δόθνλ α὎η῵λ ζβελλὺο, θαὶ ηὴλ ἀθξόπνιηλ η῵λ δαηκόλσλ θαηαιύσλ· ηῆ δὲ ςπρῆ πξὸο ηὸλ ρ῵ξνλ ἀλερώξεζελ ἐθε῔λνλ, ηὸλ ἁξκόηηνληα ηῶ ηὰ ηνηαῦηα ἐξγαζακέλῳ. Καὶ ηὰ κὲλ ἗ιιήλσλ ἔζβεζηαη ἅπαληα θαὶ ἞θάληζηαη, ηὰ δὲ ηνύηνπ θαζ' ἑθάζηελ ιακπξόηεξα γίλεηαη. ἖μ ὅηνπ γὰξ θαὶ νὕηνο θαὶ νἯ ινηπνὶ ἁιηε῔ο, ἐμ ἐθείλνπ ηὰ κὲλ Ππζαγόξνπ ζεζίγεηαη θαὶ ηὰ Πιάησλνο, δνθνῦληα πξόηεξνλ θξαηε῔λ, θαὶ ν὎δὲ ἐμ ὀλόκαηνο α὎ηνὺο ἴζαζηλ νἯ πνιινί· θαίηνη Πιάησλ θαὶ ηπξάλλνηο ζπλεγέλεην κεηαθιεζεὶο, ὥο θαζη, θαὶ πνιινὺο 59.32 ἔζρελ ἑηαίξνπο, θαὶ εἮο ΢ηθειίαλ ἔπιεπζε· Ππζαγόξαο δὲ ηὴλ κεγίζηελ ἗ιιάδα θαηαιαβὼλ, θαὶ γνεηείαο θηλήζαο εἴδε κπξία. Σὸ γὰξ βνπζὶ δηαιέγεζζαη (θαὶ γὰξ θαὶ ηνῦηό θαζηλ α὎ηὸλ πεπνηεθέλαη) ν὎δὲλ ἕηεξνλ ἠ γνεηείαο ἤλ. Καὶ δ῅ινλ κάιηζηα ἐθε῔ζελ· ὇ γὰξ ην῔ο ἀιόγνηο νὓησ δηαιεγόκελνο, ηὸ η῵λ ἀλζξώπσλ ν὎δὲλ ὠθέιεζε γέλνο, ἀιιὰ θαὶ ηὰ κέγηζηα ἔβιαςε. Καίηνη γε ἐπηηεδεηνηέξα πξὸο θηινζνθίαο ιόγνλ ἟ θύζηο ἟ η῵λ ἀλζξώπσλ ἤλ· ἀιι' ὅκσο ἐθε῔λνο ἀεην῔ο κὲλ θαὶ βνπζὶ δηειέγεην, θαζάπεξ θαζὶ, γνεηεύσλ. Ο὎δὲ γὰξ ηὴλ ἄινγνλ ινγηθὴλ ἐπνίεζε θύζηλ (ν὎δὲ γὰξ δπλαηὸλ ἀλζξώπῳ ηνῦην), ἀιιὰ καγγαλείαηο ηνὺο ἀλνήηνπο ἞πάηα· θαὶ ἀλζξώπνπο ἀθεὶο δηδάμαη ηη η῵λ ρξεζίκσλ, ἐπαίδεπζελ ὅηη ἴζνλ ἤλ θπάκνπο θαγε῔λ θαὶ ηὰο η῵λ γελλεζακέλσλ θεθαιάο· θαὶ ηνὺο ζπλόληαο ἔπεηζελ, ὅηη δὴ ἟ ηνῦ δηδαζθάινπ ςπρὴ,
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

πνηὲ κὲλ ζάκλνο ἐγίλεην, πνηὲ δὲ θόξε, πνηὲ δὲ Ἦρζύο. Ἆξ' ν὎θ εἮθόησο πάληα ἐζβέζζε ἐθε῔λα, θαὶ ἞θαλίζζε ηέιενλ; ΕἮθόησο, θαὶ θαηὰ ιόγνλ. Ἀιι' ν὎ ηὰ ηνῦ Ἦδηώηνπ θαὶ ἀγξακκάηνπ νὓησο· ἀιιὰ θαὶ ΢ύξνη, θαὶ ΑἮγύπηηνη, θαὶ Ἰλδνὶ, θαὶ Πέξζαη, θαὶ ΑἮζίνπεο, θαὶ κπξία ἕηεξα ἔζλε, εἮο ηὴλ α὎η῵λ κεηαβαιόληεο γι῵ηηαλ ηὰ παξὰ ηνύηνπ δόγκαηα εἮζαρζέληα, ἔκαζνλ ἄλζξσπνη βάξβαξνη θηινζνθε῔λ. γʹ. Ο὎θ ἄξα κάηελ ἔιεγνλ, ὅηη α὎ηῶ ζέαηξνλ γέγνλε π᾵ζα ἟ νἮθνπκέλε· ν὎ γὰξ δὴ ηνὺο ὁκνθύινπο ἀθεὶο πεξὶ ηὰο η῵λ ἀιόγσλ ἐκαηαηνπόλεη θύζεηο· ὃ πεξηηη῅ο θηινηηκίαο θαὶ ἐζράηεο ἀλνίαο ἤλ· ἀιιὰ κεηὰ η῵λ ἄιισλ θαὶ ηνύηνπ θαζαξεύσλ ηνῦ πάζνπο, ἓλ κόλνλ ἐζπνύδαζελ, ὅπσο ἟ νἮθνπκέλε π᾵ζα κάζνη ηη η῵λ ρξεζίκσλ θαὶ δπλακέλσλ α὎ηὴλ ἀπὸ η῅ο γ῅ο κεηαζη῅ζαη πξὸο ηὸλ ν὎ξαλόλ. ∆ηὰ ηνῦην ν὎δὲ δόθῳ ηηλὶ θαὶ ζθόηῳ ἔθξπςελ ἑαπηνῦ ηὴλ δηδαζθαιίαλ, θαζάπεξ ἐπνίνπλ ἐθε῔λνη, η῵λ ἔλδνλ ἐλαπνθεηκέλσλ θαθ῵λ ηὴλ ἐλ ηῶ ιέγεηλ ἀζάθεηαλ θαζάπεξ ηη παξαπέηαζκα πξνβαιιόκελνη· ἀιιὰ ηὰ ηνύηνπ δόγκαηα η῵λ ἟ιηαθ῵λ ἀθηίλσλ ἐζηὶ θαλεξώηεξα· δηὸ θαὶ π᾵ζη ην῔ο θαηὰ ηὴλ νἮθνπκέλελ ἀλζξώπνηο ἀλήπισηαη. Ο὎ γὰξ πέληε ἔηε θειεύσλ ηνὺο πξνζηόληαο ζηγᾶλ, θαζάπεξ ἐθε῔λνο, ν὎δὲ ὡο ἀλαηζζήηνηο παξαθαζ῅ζζαη ιίζνηο, νὓησο ἐδίδαζθελ, ν὎δὲ ἐλ ἀξηζκν῔ο εἶλαη ηὸ π᾵λ δηνξηδόκελνο ἐκπζνιόγεη· ἀιι' ἀπνῤῥίςαο ηὴλ ζαηαληθὴλ ηαύηελ ἀεδίαλ ἅπαζαλ θαὶ ιύκελ, ηνζαύηελ ην῔ο ῥήκαζηλ ἐγθαηέκημελ ε὎θνιίαλ, ὡο κὴ κόλνλ ἀλδξάζη θαὶ ζπλεην῔ο, ἀιιὰ θαὶ γπλαημὶ θαὶ λένηο ἅπαληα εἶλαη ηὰ ιεγόκελα δ῅ια. ἖πίζηεπζε γὰξ α὎ηὰ ἀιεζ῅ ηε εἶλαη θαὶ ρξήζηκα ην῔ο ἀθνπζνκέλνηο ἅπαζη· θαὶ καξηπξε῔ π᾵ο ὁ κεη' ἐθε῔λνλ ρξόλνο. Ὅιελ ηε γὰξ πξὸο ἑαπηὸλ ἐθεηιθύζαην ηὴλ νἮθνπκέλελ, θαὶ πάζεο ἀιινθόηνπ ηξαγῳδίαο ηὸλ ἟κέηεξνλ ἀπήιιαμε βίνλ, κεηὰ ηὴλ η῵λ ιόγσλ ηνύησλ ἀθξόαζηλ. ∆ηά ηνη ηνῦην η῅ο ςπρ῅ο ἑινίκεζα ἂλ ἐθζη῅λαη κ᾵ιινλ νἯ ηαῦηα ἀθνύνληεο, ἠ η῵λ δνγκάησλ η῵λ ὏π' ἐθείλνπ παξαδνζέλησλ ἟κ῔λ. Καὶ ἐληεῦζελ ηνίλπλ θαὶ παληαρόζελ δ῅ινλ, ὅηη ν὎δὲλ ἀλζξώπηλνλ η῵λ ηνύηνπ, ἀιιὰ ζε῔ά ηε θαὶ ν὎ξάληά ἐζηη δηδάγκαηα ηὰ δηὰ η῅ο ζείαο ηαύηεο εἮο ἟κ᾵ο ἐιζόληα ςπρ῅ο. Ο὎ γὰξ θηύπνλ ῥεκάησλ ν὎δὲ ιέμεσο θόκπνλ, ν὎δὲ ὀλνκάησλ θαὶ ῥεκάησλ θόζκνλ θαὶ ζπλζήθελ ὀςόκεζα πεξηηηὴλ θαὶ ἀλόλεηνλ (πόῤῥσ γὰξ ηαῦηα θηινζνθίαο ἁπάζεο), ἀιι' Ἦζρὺλ ἄκαρνλ θαὶ ζείαλ, θαὶ δνγκάησλ ὀξζ῵λ ἀκήραλνλ δύλακηλ, θαὶ κπξίσλ ἀγαζ῵λ ρνξεγίαλ. ἧ γὰξ θαηὰ ηὴλ ἀπαγγειίαλ πεξηεξγία νὓησ πεξηηηὴ ἤλ θαὶ ζνθηζη῵λ ἀμία, κ᾵ιινλ δὲ ν὎δὲ ζνθηζη῵λ, ἀιιὰ κεηξαθίσλ ἀλνήησλ, ὡο θαὶ α὎ηὸλ ηὸλ παξ' α὎ην῔ο θηιόζνθνλ εἮζαγαγε῔λ ηὸλ δηδάζθαινλ ηὸλ α὎ηνῦ ζθόδξα ἐπαηζρπλόκελνλ ηαύηῃ ηῆ ηέρλῃ, θαὶ ιέγνληα ην῔ο 59.33 δηθαζηα῔ο, ὅηη ἀθνύζνληαη παξ' α὎ηνῦ ῥήκαηα ἁπι῵ο θαὶ ὡο ἔηπρε ιεγόκελα, ν὎ κέληνη θεθαιιηεπεκέλα ιόγνηο, ν὎δὲ ῥήκαζί ηε θαὶ ὀλόκαζη θεθνζκεκέλα. Ο὎δὲ γὰξ ἂλ δήπνπ πξέπνη, θεζὶλ, ὦ ἄλδξεο, ηῆδε ηῆ ἟ιηθίᾳ, ὥζπεξ κεηξαθίῳ πιάηηνληη ιόγνπο, εἮο ὏κ᾵ο α὎ηὸλ εἮζηέλαη. Καὶ ὅξα ηὸλ πνιὺλ θαηαγέισηα. Ὃ γὰξ ὡο αἮζρξὸλ θαὶ θηινζνθίαο ἀλάμηνλ θαὶ κεηξαθίσλ ἔξγνλ ἐπνίεζελ α὎ηὸλ θεύγνληα, ηνῦην κάιηζηα πάλησλ α὎ηὸο ἐπεηήδεπζελ. Οὓησ παληαρνῦ θηινηηκίαο ἤζαλ κόλεο· θαὶ Πιάησλνο ν὎δὲλ ἔζηη ζαπκάζαη, ἠ ηνῦην κόλνλ. Καὶ θαζάπεξ η῵λ ηάθσλ ηνὺο ἔμσζελ θεθνληακέλνπο, ἂλ ἀπακθηάζῃο, Ἦρ῵ξνο, θαὶ δπζσδίαο, θαὶ δηεθζνξόησλ ὄςεη γέκνληαο ὀζη῵λ· νὓησ θαὶ ηὰ ηνῦ θηινζόθνπ δόγκαηα, ἂλ η῅ο θαηὰ ηὴλ ιέμηλ ἀπνγπκλώζῃο ὥξαο, πνιι῅ο ὄςεη η῅ο βδειπγκίαο πεπιεξσκέλα, θαὶ κάιηζηα ὅηαλ πεξὶ ςπρ῅ο θηινζνθῆ, ἀκέηξσο ηηκ῵λ ηε α὎ηὴλ θαὶ βιαζθεκ῵λ. Σνῦην γὰξ ἟ δηαβνιηθὴ παγὶο, κεδακνῦ ηὴλ ζπκκεηξίαλ ηεξε῔λ, ἀιιὰ ην῔ο ἐθ' ἑθάηεξα πιενλαζκν῔ο πξὸο δπζθεκίαλ ἐμάγεηλ ηνὺο ἁιηζθνκέλνπο α὎ηῆ. Νῦλ κὲλ γὰξ α὎ηὴλ η῅ο ηνῦ Θενῦ θεζηλ ν὎ζίαο εἶλαη· λῦλ δὲ α὎ηὴλ νὓησο ἀκέηξσο θαὶ ἀζεβ῵ο ἐπάξαο, κεζ' ἑηέξαο θαζπβξίδεη πάιηλ ὏πεξβνι῅ο, εἮο ρνίξνπο θαὶ ὄλνπο εἮζάγσλ, θαὶ ηὰ ἔηη ηνύησλ ἀηηκόηεξα δ῵α. Ἀιιὰ ηνύησλ κὲλ ἅιηο· κ᾵ιινλ δὲ θαὶ ηαῦηα πέξα ηνῦ κέηξνπ. ΕἮ κὲλ γάξ ηη ρξήζηκνλ παξ'
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

α὎η῵λ ἤλ καζε῔λ, ἔδεη θαὶ πιένλ ἐλδηαηξίβεηλ· εἮ δὲ ὅζνλ ηὴλ ἀζρεκνζύλελ α὎η῵λ θαὶ ηὸλ γέισηα θαηνπηεῦζαη, θαὶ ηαῦηα πιένλ ηνῦ δένληνο εἴξεηαη παξ' ἟κ῵λ. ∆ηὰ ηαῦηα ἀθέληεο ηνὺο ἐθείλσλ κύζνπο, η῵λ ἟κεηέξσλ ἁςώκεζα δνγκάησλ, η῵λ ἄλσζελ ἟κ῔λ θαηελελεγκέλσλ δηὰ η῅ο γιώηηεο ηνύηνπ ηνῦ ἁιηέσο, η῵λ κεδὲλ ἐρόλησλ ἀλζξώπηλνλ. Φέξε νὔλ, α὎ηὰο εἮο κέζνλ ηὰο ῥήζεηο ἀγάγσκελ, θαὶ ὃ ηὴλ ἀξρὴλ παξεθαιέζακελ ὥζηε κεηὰ ἀθξηβείαο πξνζέρεηλ ην῔ο ιεγνκέλνηο, ηνῦην θαὶ λῦλ ὏πνκλήζαληεο. Σί νὔλ ἀξρόκελνο ὁ ε὎αγγειηζηὴο νὕηνο ε὎ζέσο θεζίλ; ἖λ ἀξρῆ ἤλ ὁ Λόγνο, θαὶ ὁ Λόγνο ἤλ πξὸο ηὸλ Θεόλ. Εἶδεο παῤῥεζίαλ θαὶ ἐμνπζίαλ ῥεκάησλ πνιιήλ; π῵ο ν὎δὲλ ἀκθηβάιισλ, ν὎δὲ εἮθάδσλ, ἀιιὰ πάληα ἀπνθαηλόκελνο θζέγγεηαη; Σνῦην γάξ ἐζηη δηδαζθάινπ, ηὸ κὴ πεξηθέξεζζαη ἐλ νἷο ἂλ ιέγῃ. ΕἮ γὰξ ὁ ην῔ο ἄιινηο θαζεγεζόκελνο ἑηέξνπ δεεζήζεηαη ηνῦ ζηεξίμαη δπλεζνκέλνπ κεηὰ ἀζθαιείαο α὎ηὸλ, ν὎ ηὴλ η῵λ δηδαζθάισλ, ἀιιὰ ηὴλ η῵λ καζεη῵λ ηάμηλ ἐπέρεηλ ἂλ εἴε δίθαηνο. ΕἮ δὲ ιέγνη ηηο, Καὶ ηί δήπνηε ηὸ πξ῵ηνλ αἴηηνλ ἀθεὶο, ε὎ζέσο ἟κ῔λ πεξὶ ηνῦ δεπηέξνπ δηείιεθηαη; ηὸ κὲλ πξ῵ηνλ θαὶ ηὸ δεύηεξνλ παξαηηεζόκεζα ιέγεηλ· ἀξηζκνῦ γὰξ ηὸ Θε῔νλ ἀλώηεξνλ θαὶ ρξόλσλ ἀθνινπζίαο. ∆ηὸ θαὶ ηαῦηα κὲλ παξῃηεζάκεζα· Παηέξα δὲ ὁκνινγνῦκελ ἐμ ν὎δελὸο ὄληα, θαὶ ΤἯὸλ ἐθ Παηξὸο γεγελλεκέλνλ. δʹ. Ναὶ, θεζί· ηί δήπνη' νὔλ ηὸλ Παηέξα ἀθεὶο πεξὶ ηνῦ ΤἯνῦ δηαιέγεηαη; Ὅηη ἐθε῔λνο κὲλ δ῅ινο ἅπαζηλ ἤλ, εἮ θαὶ κὴ ὡο Παηὴξ, ἀιι' ὡο Θεόο· ὁ δὲ Μνλνγελὴο ἞γλνε῔ην. ∆ηὸ εἮθόησο ηὴλ πεξὶ ηνύηνπ γλ῵ζηλ ε὎ζέσο ἐθ πξννηκίσλ ἔζπεπζελ ἐλζε῔λαη ην῔ο ν὎θ εἮδόζηλ α὎ηόλ· ἄιισο ηε ν὎δὲ ηὸλ Παηέξα ἐλ ην῔ο πεξὶ ηνύησλ ιόγνηο ἀπεζηώπεζε. Καὶ ζέα κνη ηὴλ ζύλεζηλ ηὴλ πλεπκαηηθήλ. Οἶδε ηνὺο ἀλζξώπνπο ηὸ πξεζβύηεξνλ θαὶ ηὸ πξὸ πάλησλ κάιηζηα ηηκ῵ληαο θαὶ ηηζεκέλνπο Θεόλ. ∆ηὰ ηνῦην ἐληεῦ 59.34 ζελ πξ῵ηνλ πνηε῔ηαη ηὴλ ἀξρὴλ, θαὶ πξντὼλ θαὶ Θεόλ θεζηλ εἶλαη· θαὶ ν὎ρ ὡο Πιάησλ, ηὸλ κὲλ λνῦλ, ηὸλ δὲ ςπρὴλ ιέγσλ εἶλαη· ηαῦηα γὰξ πόῤῥσ η῅ο ζείαο θαὶ ἀθεξάηνπ θύζεσο. Ο὎δὲ γὰξ ἔρεη ηη θνηλὸλ πξὸο ἟κ᾵ο, ἀιιὰ ἀλαθερώξεθε η῅ο πξὸο ηὴλ θηίζηλ θνηλσλίαο, η῅ο θαη' ν὎ζίαλ ιέγσ, ν὎ κὴλ η῅ο θαηὰ ηὴλ ζρέζηλ. ∆ηά ηνη ηνῦην θαὶ Λόγνλ α὎ηὸλ ἐθάιεζελ. ἖πεηδὴ γὰξ κέιιεη δηδάζθεηλ, ὅηη νὕηνο ὁ Λόγνο κνλνγελήο ἐζηηλ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ, ἵλα κὴ παζεηὴλ ὏πνιάβνη ηηο ηὴλ γέλλεζηλ, πξνιαβὼλ ηῆ ηνῦ Λόγνπ πξνζεγνξίᾳ, π᾵ζαλ ἀλαηξε῔ ηὴλ πνλεξὰλ ὏πνςίαλ, ηό ηε ἐμ α὎ηνῦ ηὸλ ΤἯὸλ εἶλαη δει῵λ, θαὶ ηὸ ἀπαζ῵ο. ὇ξᾶο ὅηη, ὅπεξ εἶπνλ, ν὎δὲ ηὸλ Παηέξα ἐλ ην῔ο πεξὶ ηνῦ ΤἯνῦ ιόγνηο ἀπεζηώπεζελ; ΕἮ δὲ ν὎θ ἀξθε῔ ηαῦηα ηὰ ὏πνδείγκαηα παξαζη῅ζαη ηὸ π᾵λ, κὴ ζαπκάζῃο. Πεξὶ Θενῦ γὰξ ἟κ῔λ ὁ ιόγνο, ὃλ νὒηε εἮπε῔λ, νὒηε λν῅ζαη θαη' ἀμίαλ δπλαηόλ. ∆ηὸ θαὶ νὕηνο ν὎ζίαο κὲλ ν὎δακνῦ ηίζεζηλ ὄλνκα· ν὎δὲ γὰξ δπλαηὸλ εἮπε῔λ α὎ηὸ ὅ ηη πνηέ ἐζηη ηὴλ ν὎ζίαλ ὁ Θεόο· παληαρνῦ δὲ ἟κ῔λ α὎ηὸλ ἀπὸ η῵λ ἐλεξγεη῵λ δειν῔. Σὸλ δὲ Λόγνλ ηνῦηνλ ἴδνη ηηο ἂλ κηθξὸλ ὓζηεξνλ θαὶ θ῵ο ιεγόκελνλ, θαὶ ηὸ θ῵ο πάιηλ ὀλνκαδόκελνλ δσήλ. Ο὎ ηαύηεο δὲ κόλνλ ἕλεθελ η῅ο αἮηίαο νὓησο ὠλόκαζε α὎ηόλ· ἀιιὰ πξώηεο κὲλ ηαύηεο· δεπηέξαο δὲ, ἐπεηδὴ ηὰ ηνῦ Παηξὸο ἟κ῔λ ἔκειιελ ἀπαγγέιιεηλ· Πάληα γὰξ, θεζὶλ, ὅζα ἢθνπζα παξὰ ηνῦ Παηξὸο, ἀλήγγεηια ὏κ῔λ. Καιε῔ δὲ α὎ηὸλ θαὶ δσὴλ θαὶ θ῵ο· ηὸ γὰξ ἀπὸ η῅ο γλώζεσο θ῵ο ἟κ῔λ ἐραξίζαην, θαὶ ηὴλ ἐληεῦζελ δσήλ. Καὶ ὅισο ν὎θ ἔζηηλ ὄλνκα ἓλ ἀξθνῦλ, ν὎δὲ δύν θαὶ ηξία, ν὎δὲ πιείσ δηδάμαη ηὰ πεξὶ Θενῦ· ἀιι' ἀγαπεηὸλ δηὰ πνιι῵λ γνῦλ δπλεζ῅λαη θἂλ ἀκπδξ῵ο πεξηδξάμαζζαη η῵λ πξνζόλησλ α὎ηῶ. Ο὎ρ ἁπι῵ο δὲ α὎ηὸλ Λόγνλ εἴξεθελ, ἀιιὰ κεηὰ η῅ο ηνῦ ἄξζξνπ πξνζζήθεο, η῵λ ινηπ῵λ α὎ηὸλ θαὶ ηαύηῃ ρσξίδσλ. ὇ξᾶο ὡο ν὎ κάηελ ἔιεγνλ, ὅηη ἀπὸ η῵λ ν὎ξαλ῵λ θζέγγεηαη ἟κ῔λ ὁ ε὎αγγειηζηὴο νὕηνο; Ὅξα γνῦλ ε὎ζὺο ἐθ πξννηκίσλ πνῦ ηὴλ ςπρὴλ πηεξώζαο θαὶ ηὴλ δηάλνηαλ ἀλήγαγε η῵λ ἀθνπόλησλ. Πάλησλ γὰξ η῵λ αἮζζεη῵λ ἀλσηέξσ ζηήζαο α὎ηὴλ, πξὸ γ῅ο, πξὸ ζαιάζζεο, πξὸ ν὎ξαλνῦ, θαὶ ὏πὲξ ηνὺο ἀγγέινπο ρεηξαγσγε῔, θαὶ ὏πεξάλσ η῵λ Υεξνπβὶκ θαὶ η῵λ ΢εξαθὶκ, θαὶ ὏πὲξ ηνὺο ζξόλνπο, θαὶ ὏πὲξ ηὰο ἀξρὰο, θαὶ ὏πὲξ ηὰο ἐμνπζίαο, θαὶ πάζεο ἁπι῵ο ἐπέθεηλα
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

θηίζεσο ὁδνηπνξε῔λ ἀλαπείζεη. Σί νὔλ; ἆξα πξὸο ηνζνῦηνλ ἀλαγαγὼλ ὓςνο, ἐληαῦζα γνῦλ ἟κ᾵ο ζη῅ζαη ἴζρπζελ; Ο὎δακ῵ο· ἀιι' ὥζπεξ εἴ ηηο ηὸλ ἑζη῵ηα παξ' αἮγηαιὸλ, θαὶ βιέπνληα πόιεηο, θαὶ ἀθηὰο, θαὶ ιηκέλαο, ἐπεηδὰλ εἮο κέζνλ ἀγάγῃ πειάγνπο, η῵λ κὲλ πξνηέξσλ ἀπέζηεζελ, ν὎ κὴλ ἔζηεζέ πνπ ηὸ ὄκκα α὎ηῶ, ἀιι' εἮο ἄπεηξνλ ἢγαγε ζεσξίαλ· νὓησ θαὶ ὁ ε὎αγγειηζηὴο πάζεο ἟κ᾵ο ἀλσηέξσ η῅ο θηίζεσο ἀγαγὼλ, θαὶ πξὸο ηνὺο ἀλσηέξσ ηαύηεο παξαπέκςαο αἮ῵λαο, κεηέσξνλ ηὸ ὄκκα ἀθίεζηλ, ν὎ δηδνὺο ἐπηιαβέζζαη ηηλὸο ηέινπο εἮο ηὸ ἄλσ, ἐπεηδὴ κεδέ ἐζηηλ. Ἀλειζὼλ γὰξ εἮο ἀξρὴλ ὁ ιόγνο, δεηε῔ πνίαλ ἀξρήλ· εἶηα ηὸ Ἤλ ε὏ξίζθσλ, ἀεὶ θζάλσλ α὎ηνῦ ηὴλ δηάλνηαλ, ν὎θ ἔρεη πνῦ ζη῅ζαη ηὸλ ινγηζκὸλ, ἀιι' ἀηελὲο ἐλνξ῵λ θαὶ κεδακνῦ ι῅μαη δπλάκελνο, ἀπνθακὼλ ὏πνζηξέθεη πάιηλ ἐπὶ ηὰ θάησ. Σὸ γὰξ, ἖λ ἀξρῆ ἤλ, ν὎δὲλ ἕηεξόλ ἐζηηλ, ἀιι' ἠ ηνῦ εἶλαη ἀεὶ δεισηηθὸλ, θαὶ ἀπείξσο εἶλαη. Εἶδεο θηινζνθίαλ ἀιεζ῅ θαὶ δόγκαηα ζε῔α, ν὎ρ νἷα η῵λ ἗ιιήλσλ, ρξόλνπο ηηζέλησλ, θαὶ ηνὺο κὲλ πξεζβπηέξνπο, ηνὺο δὲ λεσηέξνπο εἶλαη ιεγόλησλ ζενύο; Ἀιι' ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ παξ' ἟κ῔λ. ΕἮ γὰξ Θεὸο 59.35 ἔζηηλ, ὥζπεξ νὔλ θαὶ ἔζηηλ, ν὎δὲλ πξὸ α὎ηνῦ· εἮ ∆εκηνπξγὸο πάλησλ, πξ῵ηνο α὎ηόο· εἮ ∆εζπόηεο θαὶ Κύξηνο ἁπάλησλ, πάληα κεη' α὎ηὸλ, θαὶ θηίζκαηα θαὶ αἮ῵λεο. ἖βνπιόκελ θαὶ εἮο ἀγ῵λαο θαζηέλαη ἑηέξνπο· ἀιι' ἴζσο ἀπέθακελ ἟κ῔λ ἟ δηάλνηα. ∆ηὸ παξαηλέζαο ἐθε῔λα, ἅπεξ ἐζηὶλ ὏κ῔λ θαὶ πξὸο ηὴλ η῵λ εἮξεκέλσλ, θαὶ πξὸο ηὴλ η῵λ ιερζεζνκέλσλ ἀθξόαζηλ ρξήζηκα, πάιηλ ζηγήζνκαη. Σίλα δὴ νὔλ ηαῦηά ἐζηηλ; Οἶδα πνιινὺο Ἦιηγγηάζαληαο πξὸο ηὸ η῵λ ιερζέλησλ κ῅θνο. Σνῦην δὲ γίλεηαη, ὅηαλ ἟ ςπρὴ πνιιν῔ο θνξηίνηο βαξύλεηαη βησηηθν῔ο. Καζάπεξ γὰξ ηὸ ὄκκα, ὅηαλ κὲλ θαζαξὸλ ᾖ θαὶ δηαπγὲο, ὀμπδεξθέο ηέ ἐζηη, θαὶ ν὎θ ἂλ ἀπνθάκνη ῥᾳδίσο θαὶ ηὰ ιεπηόηαηα ζώκαηα θαηακαλζάλνλ, ἐπεηδὰλ δὲ ρπκνῦ ηηλνο ἀπὸ η῅ο θεθαι῅ο ἐπηῤῥεύζαληνο πνλεξνῦ, ἠ θάησζελ ιηγλύνο θαπλώδνπο ἀλελερζείζεο, ππθλή ηηο πξὸ η῅ο θόξεο γέλεηαη λεθέιε, ν὎δὲλ ν὎δὲ η῵λ παρπηέξσλ ζαθ῵ο ἀθίεζη ζπληδε῔λ· νὓησ θαὶ ἐπὶ η῅ο ςπρ῅ο γίλεζζαη πέθπθελ. Ὅηαλ κὲλ γὰξ ἐθθεθαζαξκέλε ηπγράλῃ, θαὶ κεδὲλ ἔρῃ πάζνο ἐλνρινῦλ, ἀηελὲο ἐλνξᾶ πξὸο ἅπεξ ἐλνξᾶλ ρξή· ὅηαλ δὲ πνιιν῔ο ἐπηζνισζε῔ζα πάζεζηλ, ἀπνιέζῃ ηὴλ ἑαπη῅ο ἀξεηὴλ, πξὸο ν὎δὲλ η῵λ ὏ςει῵λ ἀξθέζαη δύλαηαη ῥᾳδίσο, ἀιιὰ ἀπνθάκλεη ηαρέσο θαὶ ἀλαπίπηεη, θαὶ πξὸο ὓπλνλ ἀπνθιίλαζα θαὶ ῥᾳζπκίαλ, ηὰ πξὸο ἀξεηὴλ θαὶ δσὴλ ηὴλ ἐθ ηαύηεο α὎ηῆ δηαθέξνληα παξαπέκπεηαη, θαὶ ν὎ πξνζίεηαη κεηὰ πξνζπκίαο πνιι῅ο. εʹ. Ὅπεξ ἵλα κὴ θαὶ ὏κε῔ο πάζεηε (ν὎ γὰξ παύζνκαη ηαῦηα ἀεὶ παξαηλ῵λ), ἐπηῤῥώζαηε ὏κ῵λ ηὴλ δηάλνηαλ, ἵλα κὴ ηὰ α὎ηὰ ἀθνύζεηε, ἅπεξ νἯ πηζηνὶ η῵λ ἗βξαίσλ παξὰ Παύινπ. Καὶ γὰξ ἐθείλνηο πνιὺλ ἔθεζε ηὸλ ιόγνλ γεγελ῅ζζαη, θαὶ δπζεξκήλεπηνλ, ν὎θ ἐπεηδὴ θύζεη ηνηνῦηνο ἤλ, ἀιι' ἐπεηδὴ, θεζὶλ, ὏κε῔ο Νσζξνὶ γεγόλαηε ηα῔ο ἀθνα῔ο. ὇ γὰξ ἀζζελὴο θαὶ ἄῤῥσζηνο, θαὶ ὏πὸ η῅ο βξαρπινγίαο ὡο ὏πὸ καθξεγνξίαο παξελνριε῔ζζαη πέθπθε, θαὶ ηὰ ζαθ῅ θαὶ ηὰ ε὎δηάιπηα δπζθαηάιεπηα εἶλαη λνκίδεη. Ἀιιὰ κεδεὶο ἔζησ ἐληαῦζα ηνηνῦηνο· ἀιιὰ π᾵ζαλ ἀπειάζαο θξνληίδα βησηηθὴλ, νὓησ ηνύησλ ἀθνπέησ η῵λ δνγκάησλ. Ὅηαλ γὰξ ἐπηζπκία ρξεκάησλ θαηέρῃ ηὸλ ἀθξναηὴλ, ν὎θ ἂλ δύλαηην θαὶ ἐπηζπκία θαηαζρε῔λ ἀθξνάζεσο ὁκνίσο, ἐπεηδὴ κεδὲ ἀξθε῔ πνιια῔ο ἐπηζπκίαηο κία ηπγράλνπζα ἟ ςπρὴ, ἀιι' ἟ ἑηέξα ηῆ ἑηέξᾳ ιπκαίλεηαη, θαὶ ζρηδνκέλε ἀζζελεζηέξα γίλεηαη, ἐπηθξαηνύζεο η῅ο ἑηέξαο θαὶ ηὸ π᾵λ εἮο ἑαπηὴλ δαπαλώζεο. Σνῦην θαὶ ἐπὶ παίδσλ ζπκβαίλεηλ εἴσζελ. Ὅηαλ κὲλ γὰξ ἕλα ηηο ἔρῃ κόλνλ, κεζ' ὏πεξβνι῅ο ἀγαπᾶ ηὸλ ἕλα· ὅηαλ δὲ πνιι῵λ γέλεηαη παίδσλ παηὴξ, θαὶ ηὰ η῅ο δηαζέζεσο δηαηξεζέληα ἀζζελέζηεξα γίλεηαη. ΕἮ δὲ ἔλζα θπζηθὴ ηπξαλλὶο θαὶ δύλακηο, θαὶ ζπγγελ῅ ηὰ θηινύκελα, ηνῦην ζπκβαίλεη· ηί ἂλ εἴπνηκελ ἐπὶ η῅ο θαηὰ πξναίξεζηλ ἐπηζπκίαο θαὶ δηαζέζεσο, θαὶ κάιηζηα ὅηαλ νἯ ἔξσηεο νὕηνη ἀπ' ἐλαληίαο ἀιιήινηο δηαθέσληαη; ἖λαληίνλ γὰξ ρξεκάησλ ἔξσο ἔξσηη ηνηαύηεο ἀθξνάζεσο. ΕἮο ηὸλ ν὎ξαλὸλ εἴζηκελ εἮζηόληεο ἐλζάδε. Ο὎ ηῶ ηόπῳ ιέγσ, ἀιιὰ ηῆ δηαζέζεη· ἔλεζηη γὰξ θαὶ ἐπὶ γ῅ο ὄληα ἑζηάλαη ἐλ ν὎ξαλῶ, θαὶ ηὰ ἐθε῔ θαληάδεζζαη, θαὶ ηὰ ἐθε῔ζελ
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

ἀθνύεηλ. Μεδεὶο νὔλ ηῶ ν὎ξαλῶ ηὰ η῅ο γ῅ο ἐπεηζαγέησ· κεδεὶο ἐληαῦζα ἑζηὼο, ηὰ θαηὰ ηὴλ νἮθίαλ κεξηκλάησ. Σὴλ γὰξ νἮθίαλ θαὶ ηὴλ ἀγνξὰλ ἔδεη ηὰ ἐληεῦζελ πεξηθέξεηλ θέξδε θαὶ ἔρεηλ, ν὎ ηαύηελ ην῔ο ἐθ η῅ο νἮθίαο θαὶ η῅ο ἀγνξ᾵ο θνξηίνηο βαξύλεζζαη. ∆ηὰ ηαῦηα εἴζηκελ 59.36 παξὰ ηὸλ η῅ο δηδαζθαιίαο ζξόλνλ, ἵλα ἐληεῦζελ ηὸλ ἔμσζελ ἀπνῤῥπςώκεζα ῥύπνλ. Ἂλ δὲ κέιισκελ θαὶ ηῆ κηθξᾶ ηαύηῃ ζρνιῆ ἀπὸ η῵λ ἔμσ ιεγνκέλσλ ἠ πξαηηνκέλσλ ιπκαίλεζζαη, βέιηηνλ κεδὲ εἮζειζε῔λ ηὴλ ἀξρήλ. Μεδεὶο ηνηγαξνῦλ ἐλ ἐθθιεζίᾳ ηὰ θαηὰ ηὴλ νἮθίαλ κειεηάησ, ἀιιὰ θαὶ ἐλ νἮθίᾳ ηὰ θαηὰ ηὴλ ἐθθιεζίαλ θηλείησ. Πάλησλ ἟κ῔λ ἔζησ ηαῦηα ηηκηώηεξα. Σ῅ο γὰξ ςπρ῅ο ηαῦηά ἐζηη, ηνῦ ζώκαηνο δὲ ἐθε῔λα· κ᾵ιινλ δὲ θαὶ ζώκαηη θαὶ ςπρῆ ηὰ ἐληαῦζα ιεγόκελα δηαθέξεη. ∆ηὰ ηνῦην ηαῦηα κὲλ ἔζησ πξνεγνύκελα ἔξγα, πάξεξγα δὲ ἅπαληα ηὰ ἄιια. Σαῦηα κὲλ γὰξ θαὶ η῅ο κειινύζεο θαὶ η῅ο παξνύζεο ἐζηὶ δσ῅ο· ἐθε῔λα δὲ ν὎δ' ἑηέξαο, ἐὰλ κὴ θαηὰ ηὸλ ὏πὲξ ηνύησλ ηεζέληα δηνηθ῅ηαη λόκνλ. Ο὎ γὰξ δὴ κόλνλ ηί κεηὰ ηαῦηα ἐζόκεζα, θαὶ π῵ο ηόηε δεζόκεζα, ἐληεῦζελ ἔζηη καζε῔λ κόλνλ, ἀιιὰ π῵ο θαὶ ηὸλ παξόληα νἮθνλνκήζνκελ βίνλ. Ἰαηξε῔νλ γὰξ ὁ νἶθνο νὕηνο ἕζηεθε πλεπκαηηθὸλ, ἵλα ἅπεξ ἂλ ιάβσκελ ἔμσζελ ηξαύκαηα, ἐληεῦζελ ζεξαπεύζσκελ· ν὎ρ ἵλα θαὶ ἐληεῦζελ ζπιιέμαληεο ἕηεξα, νὓησο ἀπίσκελ. Ἂλ γὰξ ηνῦ Πλεύκαηνο ἟κ῔λ ηνῦ ἁγίνπ δηαιεγνκέλνπ κὴ πξνζέρσκελ, ν὎ κόλνλ ηὰ πξόηεξα ν὎θ ἀπνινπζόκεζα, ἀιιὰ θαὶ ἕηεξα πξνζιεςόκεζα. Πξνζέρσκελ ηνίλπλ ηῶ βηβιίῳ κεηὰ πνιι῅ο η῅ο ζπνπδ῅ο ἟κ῔λ ἀλαθαιππηνκέλῳ. Ο὎δὲ γὰξ πνιι῅ο δεεζόκεζα ινηπὸλ πξαγκαηείαο, ἂλ ηὰο ἀξρὰο θαὶ ὏πνζέζεηο κεηὰ ἀθξηβείαο κάζσκελ· ἀιιὰ κηθξὸλ ἐλ πξννηκίνηο πνλέζαληεο, δπλεζόκεζα ηνῦ ινηπνῦ θαηὰ ηὸλ Παῦινλ θαὶ ἄιινπο λνπζεηε῔λ. ΢θόδξα γάξ ἐζηηλ ὏ςειὸο ὁ Ἀπόζηνινο νὕηνο, θαὶ πνιι῵λ γέκεη δνγκάησλ, θαὶ ηνύηνηο ἐλδηαηξίβεη κ᾵ιινλ ἠ ἑηέξνηο. Μὴ δὴ παξέξγσο ἀθνύσκελ. ∆ηὰ ηνῦην γὰξ ἟κε῔ο θαὶ θαηὰ κηθξὸλ ἐμεγνύκεζα, ὥζηε ὏κ῔λ εὒιεπηα πάληα γελέζζαη θαὶ κὴ δηαθπγε῔λ ηὴλ κλήκελ. Φνβεζ῵κελ ηνίλπλ κήπνηε γελώκεζα η῅ο θσλ῅ο ἐθείλεο ὏πεύζπλνη η῅ο ιεγνύζεο· ΕἮ κὴ ἤιζνλ θαὶ ἐιάιεζα α὎ην῔ο, ἁκαξηίαλ ν὎θ εἶρνλ. Σί γὰξ ἕμνκελ η῵λ ν὎θ ἀθεθνόησλ πιένλ, ὅηαλ θαὶ κεηὰ ηὴλ ἀθξόαζηλ κεδὲλ νἴθαδε ἀπέιζσκελ ἔρνληεο, ἀιιὰ ζαπκάδνληεο ηὰ εἮξεκέλα κόλνλ; ∆όηε ηνίλπλ ἟κ῔λ, εἮο ἀγαζὴλ ζπε῔ξαη γ῅λ· δόηε, ἵλα ἟κ᾵ο ἐπηζπάζεζζε κεηδόλσο. Καὶ εἴ ηηο ἀθάλζαο ἔρεη, ηὸ πῦξ ἐπαθηέησ ηνῦ Πλεύκαηνο· εἴ ηηο ζθιεξὰλ θαὶ ἀληίηππνλ θαξδίαλ, ιηπαξὰλ πνηείησ α὎ηὴλ θαὶ ἁπαιὴλ ηῶ α὎ηῶ ρξώκελνο ππξί. Εἴ ηηο θαηὰ ηὰο ὁδνὺο ὏πὸ πάλησλ παηε῔ηαη η῵λ ινγηζκ῵λ, πξὸο ηὰ ἐλδόηεξα εἮζίησ, θαὶ κὴ πξνθείζζσ ην῔ο βνπινκέλνηο εἮο ἁξπαγὴλ ἐπηέλαη, ἵλα θνκ῵ληα ὏κ῵λ ἴδσκελ ηὰ ιήτα. Καὶ γὰξ ἂλ νὓησο ἑαπη῵λ ἐπηκειώκεζα, θαὶ κεηὰ θηινπνλίαο η῅ο ἀθξνάζεσο ἐρώκεζα ηαύηεο η῅ο πλεπκαηηθ῅ο, εἮ θαὶ κὴ ἀζξόνλ, ἀιιὰ θαηὰ κηθξὸλ πάλησλ γνῦλ ἀπαιιαγεζόκεζα η῵λ βησηηθ῵λ. ∆ηὸ πξνζέρσκελ, ἵλα κὴ θαὶ πεξὶ ἟κ῵λ ιέγεηαη, ὅηη· Ἀζπίδνο θσθ῅ο ηὰ ὦηα α὎η῵λ. Σί ζεξίνπ δηελήλνρελ ὁ ηνηνῦηνο ἀθξναηήο; εἮπέ κνη. Π῵ο δὲ ν὎θ ἂλ εἴε παληὸο ἀινγώηεξνο ἀιόγνπ, ὁ Θενῦ δηαιεγνκέλνπ κὴ πξνζέρσλ; ΕἮ γὰξ ηὸ ε὎αξεζηε῔λ ηῶ Θεῶ, ηνῦηό ἐζηηλ ἄλζξσπνλ εἶλαη· ὁ κεδὲ, ὅπσο ηνῦην θαηνξζώζεηελ, ἀθνῦζαη ζέισλ, ν὎δὲλ ἕηεξνλ ἠ ζεξίνλ ἐζηίλ. ἖λλόεζνλ νὔλ ὅζνλ ἂλ εἴε θαθὸλ, ηνῦ Υξηζηνῦ ζέινληνο ἟κ᾵ο ἐμ ἀλζξώπσλ Ἦζαγγέινπο πνηε῔λ, α὎ηνὺο ἐμ ἀλζξώπσλ εἮο ζεξία κεηαπνηε῔λ. Σὸ γὰξ ηῆ γαζηξὶ δνπιεύεηλ, θαὶ ηῆ η῵λ ρξε 59.37 κάησλ ἐπηζπκίᾳ θαηέρεζζαη, θαὶ ὀξγίδεζζαη θαὶ δάθλεηλ θαὶ ιαθηίδεηλ, ν὎θ ἀλζξώπσλ, ἀιιὰ ζεξίσλ ἐζηί. Καίηνη ηὰ κὲλ ζεξία, ἓλ ἕθαζηνλ, ὡο εἮπε῔λ, ἔρεη πάζνο, θαὶ ηνῦην θαηὰ θύζηλ· ὁ δὲ ἄλζξσπνο ὁ η῵λ ινγηζκ῵λ ηὴλ ἀξρὴλ ἐθβαιὼλ θαὶ η῅ο θαηὰ Θεὸλ πνιηηείαο ἀπνῤῥαγεὶο, π᾵ζηλ ἑαπηὸλ ἐπηηξέπεη ην῔ο πάζεζη· θαὶ ν὎θ ἔηη ζεξίνλ γίλεηαη κόλνλ, ἀιιὰ ηέξαο πνιύκνξθόλ ηη θαὶ πνηθίινλ, θαὶ ν὎δὲ ηὴλ ἀπὸ η῅ο θύζεσο ζπγγλώκελ ἔρεη. Πξναηξέζεσο γὰξ θαὶ γλώκεο ἟ θαθία π᾵ζα. Ἀιιὰ κὴ γέλνηηό πνηε ηαῦηα πεξὶ η῅ο ἖θθιεζίαο ὏πνπηεῦζαη ηνῦ Υξη 59.38 ζηνῦ·
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

πεπείζκεζα γὰξ πεξὶ ὏κ῵λ ηὰ θξείηηνλα θαὶ ἐρόκελα ζσηεξίαο. Ἀιι' ὅζῳ πεπείζκεζα, ηνζνύηῳ η῵λ πξνθπιαθηηθ῵λ ν὎δὲλ ἥηηνλ ἀπνζηεζόκεζα ιόγσλ· ἵλα πξὸο α὎ηὴλ ἀλειζόληεο ηὴλ θνξπθὴλ η῵λ ἀξεη῵λ, ηύρσκελ η῵λ ἐπεγγεικέλσλ ἀγαζ῵λ· ὧλ γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.37 ΟΜΘΛΘΑ Γʹ. ἖λ ἀξρῆ ἤλ ὁ Λόγνο. αʹ. Πξνζνρ῅ο κὲλ ἕλεθελ η῅ο πεξὶ ηὴλ ἀθξόαζηλ, πεξηηηὸλ ινηπὸλ ὏κ῔λ παξαηλε῔λ· νὓησ ηαρέσο ηὴλ παξαίλεζηλ ἐπὶ η῵λ ἔξγσλ ἐδείμαηε. Ἣ ηε γὰξ ζπλδξνκὴ, ηό ηε ἀηελὲο η῅ο ζηάζεσο, θαὶ ηὸ ζπλσζνῦληαο ἀιιήινπο ηὸλ ἐλδνηέξσ ηόπνλ ἐπείγεζζαη θαηαιαβε῔λ, θαὶ ὅζελ ἂλ ε὎ζεκνηέξα γέλνηην ὏κ῔λ ἟ παξ' ἟κ῵λ θσλὴ, θαὶ ηὸ πηεδνκέλνπο κὴ ζέιεηλ ἀλαρσξε῔λ, ἕσο ἂλ ηὸ πλεπκαηηθὸλ ηνῦην δηαιπζῆ ζέαηξνλ, θαὶ νἯ θξόηνη, θαὶ νἯ ζόξπβνη, θαὶ πάληα ἁπι῵ο ηὰ ηνηαῦηα, ηεθκήξηνλ η῅ο ἐλ ηῆ ςπρῆ ζεξκόηεηνο ἂλ εἴε θαὶ η῅ο θηιεθνΐαο ὏κ῵λ. ∆ηὸ θαὶ πεξηηηὸλ πεξὶ ηνύηνπ παξεγγπᾶλ· ἐθε῔λν κέληνη εἮπε῔λ θαὶ παξαθαιέζαη ἀλαγθα῔νλ ἟κ῔λ, ὥζηε κε῔λαη ηαύηελ ἔρνληαο ηὴλ ζπνπδήλ· θαὶ κὴ κόλνλ ἐληαῦζα α὎ηὴλ ἐπηδείθλπζζαη, ἀιιὰ θαὶ νἴθνη γελνκέλνπο, ηὸλ ἄλδξα πξὸο ηὴλ γπλα῔θα, ηὸλ παηέξα πξὸο ηὸλ πα῔δα πεξὶ ηνύησλ δηαιέγεζζαη· θαὶ ιέγεηλ κὲλ ηὰ παξ' ἑαπηνῦ, ἀπαηηε῔λ δὲ ηὰ παξ' ἐθείλσλ, θαὶ ηὸλ θαιὸλ ηνῦηνλ εἮζθέξεηλ ἅπαληαο ἔξαλνλ. Μὴ γάξ κνη ιεγέησ ηηο, ὅηη ηὰ παηδία πξὸο ηαῦηα ἟κ῔λ ἀπεζρνι῅ζζαη ν὎ ρξή· ἐρξ῅λ κὲλ γὰξ ν὎ κόλνλ ἀπεζρνι῅ζζαη, ἀιιὰ θαὶ ἐλ ηνύηνηο κόλνηο ἔρεηλ ηὴλ ζπνπδήλ. Πιὴλ ἀιιὰ δηὰ ηὴλ ἀζζέλεηαλ ὏κ῵λ ν὎ ιέγσ ηνῦην, ν὎δὲ α὎ηὰ η῅ο ἔμσζελ ἀπάγσ ζρνι῅ο, ὥζπεξ ν὎δὲ ὏κ᾵ο η῵λ πνιηηηθ῵λ ἀθέιθσ πξαγκάησλ. Ἀιι' ἀπὸ η῵λ ἑπηὰ ηνύησλ ἟κεξ῵λ κίαλ ἀμη῵ ηῶ θνηλῶ πάλησλ ἟κ῵λ ἀλαζε῔λαη ∆εζπόηῃ. Π῵ο γὰξ ν὎θ ἄηνπνλ, ηνὺο κὲλ νἮθέηαο ἟κ῔λ θειεύεηλ ἅπαληα δνπιεύεηλ ηὸλ ρξόλνλ, ἟κ᾵ο δὲ κεδὲ ηὴλ ἐιάηησ ζρνιὴλ ἀπνλέκεηλ ηῶ Θεῶ, θαὶ ηαῦηα η῅ο δνπιείαο ἁπάζεο ἐθείλῳ κὲλ ν὎δὲλ πξνζηηζείζεο (ἀλελδεὲο γὰξ ηὸ Θε῔νλ), εἮο ηὸ ζπκθέξνλ δὲ πεξηηζηακέλεο ἟κ῔λ; Ἀιι' εἮο ζέαηξα κὲλ α὎ηνὺο ἄγνληεο, νὒηε καζήκαηα, νὒηε ἄιιν ηη η῵λ ηνηνύησλ πξνβάιιεζζε· ἂλ δέ ηη η῵λ πλεπκαηηθ῵λ θεξδ᾵λαη δένη θαὶ ζπλαγαγε῔λ, ἀζρνιίαλ ηὸ πξ᾵γκα ὀλνκάδεηε. Καὶ π῵ο ν὎ παξνμπλε῔ηε ηὸλ Θεὸλ, π᾵ζη κὲλ ην῔ο ἄιινηο ζρνιάδνληεο θαὶ θαηξὸλ ἀπνλέκνληεο, ηὸ δὲ ηὰ α὎ηνῦ κεηαρεηξίδεηλ, ὀριεξὸλ θαὶ ν὎θ εὒθαηξνλ εἶλαη λνκίδνληεο ην῔ο παηζίλ; Μὴ ηαῦηα, κὴ, ἀδειθνί. Καὶ γὰξ αὓηε κάιηζηα ἟ ἟ιηθία ηνύησλ δε῔ηαη η῵λ ἀθνπζκάησλ. Ἁπαιὴ γὰξ νὔζα, ηαρέσο ἐλαπνηίζεηαη ηὰ ιεγόκελα, θαζάπεξ ηηλὸο ζθξαγ῔δνο η῅ο ἀθξνάζεσο ἐλ θεξῶ ηῆ δηαλνίᾳ ηῆ ηνύησλ ἐληππνπκέλεο. Ἄιισο ηε θαὶ ὁ βίνο α὎ην῔ο ηόηε ἀξρὴλ ἔρεη πξὸο θαθίαλ ἀπνθι῔λαη ἠ ἀξεηήλ. Ἂλ νὔλ ηηο α὎ηνὺο ἀπ' α὎η῵λ η῵λ ἀξρ῵λ θαὶ η῵λ πξνζύξσλ ἀπαγάγῃ κὲλ η῅ο πνλεξίαο, ρεηξαγσγήζῃ δὲ πξὸο ηὴλ ἀξίζηελ ὁδὸλ, ὥζπεξ εἮο ἕμηλ ηηλὰ θαὶ θύζηλ α὎ηνὺο θαηαζηήζεη ινηπόλ· 59.38.10 θαὶ ν὎δὲ ἑθόληεο κεηαβαινῦληαη ῥᾳδίσο πξὸο ηὸ ρε῔ξνλ, η῅ο ζπλεζείαο ηαύηεο ἑιθνύζεο α὎ηνὺο πξὸο ηὴλ η῵λ ἀγαζ῵λ ἐξγαζίαλ. Οὓησο ἟κ῔λ η῵λ γεγεξαθόησλ αἮδεζηκώηεξνη γελήζνληαη, θαὶ ην῔ο πνιηηηθν῔ο ρξεζηκώηεξνη πξάγκαζηλ, ἐλ λεόηεηη ηὰ η῵λ πξεζβπηέξσλ ἐπηδεηθλύκελνη. Ο὎ γὰξ ἔζηηλ, ὥζπεξ ἔθζελ εἮπὼλ, ηνηαύηεο ἀπνιαύνληαο ἀθξνάζεσο, θαὶ ἀπνζηόιῳ ηνηνύηῳ ζπγγηλνκέλνπο, κὴ κέγα ηη θαὶ γελλα῔νλ ἀγαζὸλ ιαβόληαο ἀπειζε῔λ, θἂλ ἀλὴξ, θἂλ γπλὴ, θἂλ λένο ὁ ηαύηεο κεηέρσλ η῅ο ηξαπέδεο ᾖ. ΕἮ γὰξ ηὰ ζεξία ηὰ παξ' ἟κ῔λ ιόγῳ ῥπζκίδνληεο ἟κεξνῦκελ, πόζῳ κ᾵ιινλ ηῆ πλεπκαηηθῆ ηαύηῃ δηδαζθαιίᾳ ηνὺο ἄλδξαο ηνῦην ἐξγαζόκεζα, ὅηαλ θαὶ ηνῦ θαξκάθνπ θαὶ ηνῦ ζεξαπεπνκέλνπ πνιὺ ηὸ κέζνλ ᾖ; Οὒηε γὰξ ἟ ἐλ ἟κ῔λ ἀγξηόηεο ηνζαύηε, ὅζε ἟ ἐλ ἐθείλνηο· ἟ κὲλ γὰξ θύζεσο, ἟ δὲ πξναηξέζεώο ἐζηηλ· νὒηε η῵λ ιόγσλ ἟ Ἦζρὺο ἟ α὎ηή. ἖θείλε κὲλ γὰξ ἀλζξσπίλεο ἐζηὶ δηαλνίαο, αὓηε δὲ η῅ο ηνῦ Πλεύκαηνο δπλάκεσο θαὶ η῅ο ράξηηνο. ὇ ηνίλπλ ἀπνγηλώζθσλ ἑαπηνῦ, ηὰ ζεξία ἐλλνείησ ηὰ ἣκεξα, θαὶ ν὎δέπνηε ηνῦην
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

πείζεηαη· ζπλερ῵ο παξὰ ηνῦην ἴησ ηὸ Ἦαηξε῔νλ, η῵λ ηνῦ Πλεύκαηνο ἀθνπέησ λόκσλ δηὰ παληὸο ηνῦ θαηξνῦ, θαὶ νἴθαδε ἀπειζὼλ ἀπνγξαθέησ ηὰ ἀθνπζζέληα ηῆ δηαλνίᾳ· θαὶ νὓησο ἔζηαη ἐλ ἐιπίζη ρξεζηα῔ο θαὶ ἀζθαιείᾳ πνιιῆ, ηῆ πείξᾳ η῅ο πξνθνπ῅ο αἮζζαλόκελνο Ὅηαλ γὰξ ὁ δηάβνινο ἴδῃ ηνῦ Θενῦ ηὸλ λόκνλ ἐγγξαθέληα ηῆ ςπρῆ, θαὶ πιάθαο α὎ηνῦ γελνκέλελ ηὴλ θαξδίαλ, ν὎ πξνζειεύζεηαη ινηπόλ. Ἔλζα γὰξ ἂλ ᾖ γξάκκαηα βαζηιηθὰ, ν὎θ ἐλ ζηήιῃ ραξαγέληα ραιθῆ, ἀιι' ἐπὶ ζενθηινῦο δηαλνίαο ἁγίῳ Πλεύκαηη ηππσζέληα, θαὶ πνιι῅ο ἀπνζηίιβνληα η῅ο ράξηηνο, ν὎δὲ ἀληηβιέςαη ἐθε῔λνο δπλήζεηαη, ἀιιὰ πόῤῥσζελ ἟κ῔λ δώζεη ηὰ λ῵ηα. Ο὎δὲλ γὰξ νὓησ θνβεξὸλ ἐθείλῳ θαὶ ην῔ο παξ' ἐθείλνπ ὏πνηηζεκέλνηο ινγηζκν῔ο, ὡο δηάλνηα ηὰ ζε῔α κειεη῵ζα, θαὶ ςπρὴ ηαύηῃ δηαπαληὸο ἐγθεηκέλε ηῆ πεγῆ. Σὴλ γὰξ ηνηαύηελ ν὎ ιππ῅ζαί ηη η῵λ παξόλησλ δπλήζεηαη, θἂλ ἀεδὲο ᾖ, ν὎ θπζ῅ζαη θαὶ ἐπ᾵ξαη, θἂλ αἴζηνλ ᾖ· ἀιι' ἐλ ηνζνύηῳ ρεηκ῵λη θαὶ δάιῃ γαιήλεο ἀπνιαύζεηαη πνιι῅ο. βʹ. Ο὎ γὰξ παξὰ ηὴλ η῵λ πξαγκάησλ θύζηλ ὁ ζόξπβνο ἟κ῔λ ἐγγίλεηαη, ἀιιὰ παξὰ ηὴλ ἀζζέλεηαλ η῅ο δηαλνίαο η῅ο ἟κεηέξαο. ἖πεὶ εἮ παξὰ ηὰ ζπκβαίλνληα ηνῦην ἐπάζρνκελ, πάληαο ἀλζξώπνπο ηαξάηηεζζαη ἔδεη. Πάληεο γὰξ ηὴλ α὎ηὴλ πιένκελ ζάιαηηαλ, θαὶ θπκάησλ θαὶ ἅικεο ἐθηὸο εἶλαη ἀκήραλνλ. ΕἮ δέ εἮζηλ, νἳ ηνῦ ρεηκ῵λνο ἑζηήθαζηλ ἔμσ θαὶ η῅ο ζαιάηηεο καηλνκέλεο, εὒδεινλ ὅηη ηὸλ ρεηκ῵λα ν὎ ηὰ πξάγκαηα πνηε῔, ἀιι' ἟ θαηάζηαζηο η῅ο δηαλνίαο η῅ο ἟κεηέξαο. Ἂλ νὔλ α὎ηὴλ θαηαζθεπάζσκελ νὓησο, ὡο πάληα θέξεηλ ε὎θόισο, ν὎θ ἔζηαη ρεηκὼλ ἟κ῔λ, ν὎δὲ θιπδώληνλ, ιεπθ῅ο ἀεὶ η῅ο γαιήλεο νὒζεο. Ἀιιὰ γὰξ ν὎θ νἶδα π῵ο πξνζέκελνο κεδὲλ 59.39 ὏πὲξ ηνύησλ εἮπε῔λ, εἮο ηνζνῦηνλ ηαύηεο ἐμελέρζελ η῅ο παξαηλέζεσο. ΢ύγγλσηε νὔλ η῅ο καθξεγνξίαο ἟κ῔λ. Καὶ γὰξ δέδνηθα, θαὶ ζθόδξα δέδνηθα, κήπνηε ἀζζελεζηέξα ἟κ῔λ αὓηε γέλεηαη ἟ ζπνπδή· ὡο εἴ γε ἐζάῤῥνπλ ὏πὲξ α὎η῅ο, ν὎δὲλ ἂλ δηειέρζελ ηνύησλ ὏κ῔λ λῦλ· Ἧθαλὴ γὰξ αὓηε πάληα ὏κ῔λ ἐμεπκαξίζαη ηὰ πξάγκαηα. Ὥξα δὲ ινηπὸλ ἐπὶ ηὰ πξνθείκελα ηήκεξνλ Ἦέλαη, ὥζηε κὴ θεθκεθόηαο ὏κ᾵ο πξνζβάιιεηλ ην῔ο ἀγ῵ζηλ. Ἀγ῵λεο γὰξ ἟κ῔λ πξόθεηληαη πξὸο ηνὺο η῅ο ἀιεζείαο ἐρζξνὺο, πξὸο ηνὺο πάληα κεραλσκέλνπο, ὥζηε θαζειε῔λ ηὴλ δόμαλ ηνῦ ΤἯνῦ ηνῦ Θενῦ, κ᾵ιινλ δὲ ηὴλ ἑαπη῵λ. ἧ κὲλ γὰξ κέλεη δηαπαληὸο, νἵαπέξ ἐζηηλ, ν὎δὲλ παξὰ η῅ο βιαζθήκνπ γιώηηεο ἐιαηηνπκέλε· ἐθε῔λνη δὲ, ὅλ θαζη πξνζθπλε῔λ, θαζειε῔λ ζπνπδάδνληεο, ηὰ πξόζσπα α὎η῵λ ἀηηκίαο πιεξνῦζη θαὶ θνιάζεσο ηὴλ ςπρήλ. Σίλα νὔλ ἐζηηλ ἅ θαζηλ, ἟κ῵λ ηαῦηα ιεγόλησλ, ἐθε῔λνη; Ὅηη ηὸ, ἖λ ἀξρῆ ἤλ ὁ Λόγνο, ν὎ ηὸ ἀΐδηνλ δείθλπζηλ ἁπι῵ο· θαὶ γὰξ θαὶ πεξὶ ν὎ξαλνῦ ηνῦην θαὶ πεξὶ γ῅ο ἐιέρζε. Ὢ η῅ο ἀλαηζρπληίαο θαὶ η῅ο ἀλεπιαβείαο η῅ο πνιι῅ο. Πεξὶ Θενῦ ζνη δηαιέγνκαη, θαὶ ζύ κνη ηὴλ γ῅λ θέξεηο εἮο κέζνλ, θαὶ ηνὺο ἀπὸ η῅ο γ῅ο ἀλζξώπνπο; Ο὎θνῦλ ἐπεηδὴ ΤἯὸο Θενῦ ὁ Υξηζηὸο ιέγεηαη θαὶ Θεὸο, θαὶ ὁ ἄλζξσπνο πἯὸο Θενῦ ιέγεηαη θαὶ ζεόο (἖γὼ γὰξ εἶπα, Θενί ἐζηε, θεζὶ, θαὶ πἯνὶ ὖςίζηνπ πάληεο), θηινλεηθήζεηο ηῶ Μνλνγελε῔ η῅ο πἯόηεηνο, θαὶ ν὎δὲλ θήζεηο α὎ηὸλ ἔρεηλ θαηὰ ηνῦηό ζνπ πιένλ; Ο὎δακ῵ο, θεζί. Καὶ κὴλ ηνῦην πνηε῔ο, θἂλ κὴ ηῶ ιόγῳ ιέγῃο. Π῵ο; Ὅηη θαὶ ζὺ ράξηηη θῂο η῅ο πἯνζεζίαο κεηεηιεθέλαη θαὶ α὎ηὸλ νὓησ· ηῶ γὰξ κὴ θύζεη ιέγεηλ α὎ηὸλ πἯὸλ ν὎δὲλ ἕηεξνλ ἠ ράξηηη εἶλαη ηνῦην θαηαζθεπάδεηο. Πιὴλ ἀιι' ἴδσκελ θαὶ ηὰο καξηπξίαο, ἃο παξάγνπζηλ ἟κ῔λ. ἖λ ἀξρῆ, θεζὶλ, ἐπνίεζε ηὸλ ν὎ξαλὸλ θαὶ ηὴλ γ῅λ. ἧ δὲ γ῅ ἤλ ἀόξαηνο θαὶ ἀθαηαζθεύαζηνο. Καὶ, Ἤλ ἄλζξσπνο ἐμ Ἀξκαζαὶκ ΢ηθ᾵. Σαῦηά ἐζηηλ ἃ λνκίδνπζηλ εἶλαη Ἦζρπξά. Καὶ ἔζηηλ Ἦζρπξά· ἀιι' εἮο ηὸ δε῔μαη ηὴλ παξ' ἟κ῵λ ιεγνκέλελ ὀξζόηεηα η῵λ δνγκάησλ· πξὸο δὲ ηὸ ζη῅ζαη ηὴλ βιαζθεκίαλ α὎η῵λ ἀζζελέζηεξά πσο ἁπάλησλ. Σί γὰξ, εἮπέ κνη, θνηλὸλ ἔρεη πξὸο ηὸ, ἖πνίεζε, ηὸ, Ἤλ; ηί δὲ ὁ Θεὸο πξὸο ηὸλ ἄλζξσπνλ; Σί ηὰ ἄκηθηα κηγλύεηο, θαὶ ζπγρε῔ο ηὰ δηαηξνύκελα, θαὶ ηὰ ἄλσ ηὰ θάησ πνηε῔ο; ἖ληαῦζα γὰξ ηὸ, Ἤλ, ν὎ δείθλπζη ηὸ ἀΐδηνλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηὸ, ἖λ ἀξρῆ ἤλ, θαὶ ηὸ, ὇ Λόγνο ἤλ. Ὥζπεξ νὔλ ηὸ,ὢλ, ὅηαλ κὲλ πεξὶ ἀλζξώπνπ ιέγεηαη, ηὸλ ἐλεζη῵ηα ρξόλνλ δειν῔ κόλνλ· ὅηαλ δὲ πεξὶ Θενῦ, ηὸ ἀΐδηνλ δείθλπζηλ· νὓησ θαὶ ηὸ, Ἤλ, πεξὶ κὲλ η῅ο
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

἟κεηέξαο ιεγόκελνλ θύζεσο, ηὸλ παξειζόληα ζεκαίλεη ρξόλνλ ἟κ῔λ, θαὶ α὎ηὸλ ηνῦηνλ πεπεξαησκέλνλ· ὅηαλ δὲ πεξὶ Θενῦ, ηὸ ἀΐδηνλ ἐκθαίλεη. Ἢξθεη κὲλ νὔλ ἀθνύζαληα γ῅λ, θαὶ ἀθνύζαληα ἄλζξσπνλ, κεδὲλ πιένλ ὏πνπηεῦζαη πεξὶ α὎η῵λ, ὧλ ηῆ θύζεη ηῆ γελλεηῆ πξνζ῅θε λνε῔λ. Σὸ γὰξ γελόκελνλ, ὅηη ἂλ ᾖ, ρξόλῳ ἠ αἮ῵λη γέγνλελ· ὁ δὲ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ ν὎ ρξόλσλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ αἮώλσλ πάλησλ ἀλώηεξνο. ∆εκηνπξγὸο γὰξ α὎η῵λ ἐζηη θαὶ πνηεηήο· ∆η' νὕ γὰξ, θεζὶ, θαὶ ηνὺο αἮ῵λαο ἐπνίεζελ. ὇ δὲ πνηεηὴο πξὸ η῵λ πνηεκάησλ πάλησο ἐζηίλ. ἖πεηδὴ δὲ νὓησο ἀλαίζζεηνί ηηλέο εἮζηλ, ὡο θαὶ κεηὰ ηαῦηα κε῔δόλ ηη πεξὶ α὎η῵λ η῅ο ἀμίαο ὏πνλνε῔λ, ηῶ, ἖πνίεζε, ῥήκαηη, θαὶ ηῶ, Ἄλζξσπνο ἤλ, πξνθαηαιακβάλεη ηὴλ δηάλνηαλ ηνῦ ἀθξναηνῦ, θαὶ π᾵ζαλ ἀλαηζρπληίαλ ἐθθόπηεη. Π᾵λ 59.40 γὰξ ηὸ πνηεζὲλ, θαὶ ν὎ξαλὸο θαὶ γ῅, ρξόλῳ πεπνίεηαη, θαὶ ἀξρὴλ ἔρεη ρξνληθὴλ, θαὶ ἄλαξρνλ ηνύησλ ν὎δὲλ, ἐπεηδὴ γέγνλελ. Ὥζηε ὅηαλ ἀθνύζῃο. ὅηη ἖πνίεζε ηὴλ γ῅λ, θαὶ ὅηη Ἄλζξσπνο ἤλ, πεξηηηὰ ινηπὸλ θιπαξε῔ο, ἀλόλεηόλ ηηλα ἐιίηησλ ι῅ξνλ. ἖γὼ γὰξ θαὶ ἑηέξαλ ὏πεξβνιὴλ εἴπνηκη ἄλ. Πνίαλ δὴ ηαύηελ; Ὅηη εἮ θαὶ πεξὶ η῅ο γ῅ο εἴξεην ηὸ, ἖λ ἀξρῆ ἤλ ἟ γ῅, θαὶ πεξὶ ηνῦ ἀλζξώπνπ, ὅηη ἖λ ἀξρῆ ἤλ ὁ ἄλζξσπνο, ν὎δὲ νὓησο ὏πνπηεῦζαί ηη κε῔δνλ πεξὶ α὎η῵λ η῵λ λῦλ ἐγλσζκέλσλ ἐρξ῅λ ἟κ῔λ. ἧ γὰξ η῅ο γ῅ο θαὶ ηνῦ ἀλζξώπνπ πξνζεγνξία πξνιαβνῦζα, ὅζα ἂλ πεξὶ α὎η῵λ ιέγεηαη, ν὎θ ἀθίεζη ηὴλ δηάλνηαλ κε῔δόλ ηη θαληαζζ῅λαη πεξὶ α὎η῵λ, ὧλ λῦλ ἴζκελ· ὥζπεξ ν὎δὲ ὁ Λόγνο, θἂλ κηθξόλ ηη πεξὶ α὎ηνῦ ιερζῆ, ν὎θ ἀθίεζη ηαπεηλὸλ ἐλλν῅ζαί ηη θαὶ ε὎ηειέο· ἐπεὶ θαὶ πξντώλ θεζη πεξὶ η῅ο γ῅ο· ἧ δὲ γ῅ ἤλ ἀόξαηνο θαὶ ἀθαηαζθεύαζηνο. ΕἮπὼλ γὰξ, ὅηη ἐπνίεζελ α὎ηὴλ, θαὶ ζεὶο α὎ηῆ ηὸλ νἮθε῔νλ ὅξνλ, ἀδε῵ο ινηπὸλ ηὰ ἑμ῅ο θζέγγεηαη, εἮδὼο ὅηη ν὎δεὶο νὓησο ἀλόεηόο ἐζηηλ, ὡο ἄλαξρνλ α὎ηὴλ θαὶ ἀγέλεηνλ ὏πνπηεῦζαη. Σὸ γὰξ η῅ο γ῅ο ὄλνκα θαὶ ηὸ, ἖πνίεζελ, Ἧθαλὰ θαὶ ηὸλ ζθόδξα ἞ιίζηνλ πε῔ζαη, ὅηη ν὎θ ἀΐδηνο ν὎δὲ ἀγέλεηνο, ἀιιὰ η῵λ ἐλ ρξόλῳ γελνκέλσλ ἐζηί. γʹ. Υσξὶο δὲ ηνύησλ ηὸ, Ἤλ, ἐπὶ κὲλ η῅ο γ῅ο θαὶ ηνῦ ἀλζξώπνπ, ν὎ ηνῦ εἶλαη ἁπι῵ο ἐζηη ζεκαληηθόλ· ἀιι' ἐπὶ κὲλ ηνῦ ἀλζξώπνπ, ηνῦ ἀπὸ ηνῦδε ηνῦ ρσξίνπ εἶλαη· ἐπὶ δὲ η῅ο γ῅ο, ηνῦ π῵ο εἶλαη. Ο὎δὲ γὰξ εἶπελ, ἧ δὲ γ῅ ἤλ, ἁπι῵ο, θαὶ ἐζίγεζελ· ἀιιὰ π῵ο ἤλ θαὶ κεηὰ ηὸ γελέζζαη ἐδίδαμελ, νἷνλ, ὅηη Ἀόξαηνο θαὶ ἀθαηαζθεύαζηνο, ἔηη ην῔ο ὓδαζη θξππηνκέλε θαὶ θπξνκέλε. Καὶ ἐπὶ ηνῦ ἗ιθαλ᾵ ν὎θ εἶπελ, ὅηη Ἤλ ἄλζξσπνο, κόλνλ, ἀιιὰ πξνζέζεθε θαὶ πόζελ ἤλ δει῵λ, ηὸ ἐμ Ἀξκαζαὶκ ΢ηθ᾵. ἖πὶ δὲ ηνῦ Λόγνπ ν὎ρ νὓησ. Καὶ αἮζρύλνκαη κὲλ ηαῦηα ηνύηνηο ἀληεμεηάδσλ. ΕἮ γὰξ ην῔ο ἐπ' ἀλζξώπσλ α὎ηὸ πνηνῦζηλ ἐπηηηκ῵κελ, ὅηαλ πνιὺ ηὸ κέζνλ η῅ο ἀξεη῅ο η῵λ ἐμεηαδνκέλσλ ᾖ, θαίηνη γε η῅ο ν὎ζίαο κη᾵ο νὒζεο· ὅηαλ θαὶ η῅ο θύζεσο θαὶ η῵λ ἄιισλ ἁπάλησλ νὓησο ἄπεηξνλ ᾖ ηὸ κέζνλ, π῵ο ν὎θ ἐζράηεο καλίαο ηὸ ηὰ ηνηαῦηα θηλε῔λ; Ἀιι' ἵιεσο ἟κ῔λ α὎ηὸο ὁ βιαζθεκνύκελνο παξ' ἐθείλσλ εἴε. Σὴλ γὰξ η῵λ ηνηνύησλ ιόγσλ ἀλάγθελ ν὎ρ ἟κε῔ο ἐθεπξήθακελ, ἀιι' νἯ ηῆ ἑαπη῵λ πνιεκνῦληεο ζσηεξίᾳ ἟κ῔λ παξέζρνλ. Σί νὔλ θεκη; Ὅηη ηνῦην ηὸ, Ἤλ, ἐπὶ ηνῦ Λόγνπ, ηνῦ εἶλαη ἀτδίσο κόλνλ ἐζηὶ δεισηηθόλ· ἖λ ἀξρῆ γὰξ ἤλ, θεζὶλ, ὁ Λόγνο· ηὸ δεύηεξνλ δὲ ἤλ, ηνῦ πξόο ηηλα εἶλαη. ἖πεηδὴ γὰξ κάιηζηα ηνῦ Θενῦ ηνῦηό ἐζηηλ ἴδηνλ, ηὸ ἀΐδηνλ θαὶ ἄλαξρνλ, ηνῦην πξ῵ηνλ ηέζεηθελ. Εἶηα, ἵλα κή ηηο ἀθνύσλ ηὸ, ἤλ ἐλ ἀξρῆ, θαὶ ἀγέλλεηνλ α὎ηὸλ εἴπῃ, ε὎ζέσο α὎ηὸ παξεκπζήζαην, πξὸ ηνῦ εἮπε῔λ ηί ἤλ, εἮπὼλ ὅηη Πξὸο ηὸλ Θεὸλ ἤλ. Καὶ ἵλα κὴ Λόγνλ α὎ηὸλ ἁπι῵ο λνκίζῃ ηηο εἶλαη πξνθνξηθὸλ ἠ ἐλδηάζεηνλ, ηῆ ηνῦ ἄξζξνπ πξνζζήθῃ, θαζάπεξ ἔθζελ εἮπὼλ, θαὶ δηὰ η῅ο δεπηέξαο ηαύηεο ηνῦην ἀλε῔ιε ῥήζεσο. Ο὎ γὰξ εἶπελ, ἖λ Θεῶ ἤλ, ἀιιὰ, Πξὸο ηὸλ Θεὸλ ἤλ, ηὴλ θαζ' ὏πόζηαζηλ α὎ηνῦ ἀτδηόηεηα ἐκθαίλσλ ἟κ῔λ. Εἶηα θαὶ ζαθέζηεξνλ α὎ηὸ πξντὼλ ἀπεθάιπςελ, ἐπαγαγὼλ, ὅηη ὁ Λόγνο νὕηνο θαὶ Θεὸο ἤλ. Ἀιιὰ πεπνηεκέλνο, θεζί. Σί νὔλ ἐθώιπε ηνῦην εἮπε῔λ, ὅηη ἐλ ἀξρῆ ἐπνίεζελ ὁ Θεὸο ηὸλ Λόγνλ; Πεξὶ γνῦλ η῅ο γ῅ο δηαιεγόκελνο ὁ Μσυζ῅ο, ν὎θ 59.41 εἶπελ, ἖λ ἀξρῆ ἤλ ἟ γ῅, ἀιι' ὅηη ἖πνίεζελ α὎ηὴλ, θαὶ ηόηε ἤλ. Σί ηνίλπλ ἐθώιπε θαὶ ηὸλ Ἰσάλλελ νὓησο εἮπε῔λ, ὅηη ἖λ ἀξρῆ ἐπνίεζελ ὁ Θεὸο ηὸλ Λόγνλ; ΕἮ
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

γὰξ πεξὶ η῅ο γ῅ο ηνῦην ἔδεηζελ ὁ Μσυζ῅ο, κή ηηο α὎ηὴλ ἀγέλεηνλ εἴπῃ· πνιιῶ κ᾵ιινλ πεξὶ ηνῦ ΤἯνῦ θνβεζ῅λαη ἐρξ῅λ ηὸλ Ἰσάλλελ, εἴ γε θηηζηὸο ἤλ. ὇ κὲλ γὰξ θόζκνο, ὁξαηὸο ὢλ, α὎ηόζελ θεξύηηεη ηὸλ Πνηεηήλ (ΟἯ ν὎ξαλνὶ γὰξ, θεζὶ, δηεγνῦληαη δόμαλ ηνῦ Θενῦ)· ὁ δὲ ΤἯὸο ἀόξαηόο ἐζηη, θαὶ ηὴλ θηίζηλ ζθόδξα θαὶ ἀπείξσο ὏πεξαλαβέβεθελ. ΕἮ ηνίλπλ ἔλζα κεδὲ ιόγνπ θαὶ δηδαζθαιίαο ἟κ῔λ ἔδεη πξὸο ηὸ καζε῔λ, ὅηη γελεηὸο ὁ θόζκνο ἐζηὶλ, ὅκσο ζαθ῵ο α὎ηὸ θαὶ πξὸ η῵λ ἄιισλ ηίζεζηλ ὁ Πξνθήηεο· πνιιῶ κ᾵ιινλ πεξὶ ηνῦ ΤἯνῦ ηνῦην ηὸλ Ἰσάλλελ ἐρξ῅λ εἮπε῔λ, εἴ γε θηηζζεὶο ἤλ. Ναὶ, θεζίλ· ἀιι' ὁ Πέηξνο ηνῦην εἶπε ζαθ῵ο θαὶ δηαῤῥήδελ. Πνῦ θαὶ πόηε; Ὅηε Ἰνπδαίνηο δηαιεγόκελνο ἔιεγελ, Ὅηη Κύξηνλα὎ηὸλ θαὶ Υξηζηὸλ ὁ Θεὸο ἐπνίεζε. Σί νὔλ θαὶ ηὸ ἑμ῅ο ν὎ πξνζέζεθαο, ὅηη Σνῦηνλ ηὸλ Ἰεζνῦλ ὃλ ὏κε῔ο ἐζηαπξώζαηε; Ἠ ἀγλνε῔ο ὅηη η῵λ ιεγνκέλσλ ηὰ κὲλ η῅ο ἀθεξάηνπ θύζεσο, ηὰ δὲ η῅ο νἮθνλνκίαο ἐζηίλ; ΕἮ δὲ κή ἐζηηλ, ἀιιὰ πάληα ἁπι῵ο ἐπὶ η῅ο ζεόηεηνο ἐθδέμῃ, θαὶ παζεηὸλ εἮζάμεηο ηὸ Θε῔νλ· εἮ δὲ κὴ παζεηὸλ, ν὎δὲ πνηεηόλ. ΕἮ κὲλ γὰξ ἐθ η῅ο ζείαο α὎η῅ο θαὶ ἀῤῥήηνπ θύζεσο ηὸ αἷκα ἔῤῥεπζε, θαὶ ἀληὶ η῅ο ζαξθὸο α὎ηὴ ην῔ο θαηὰ ηὸλ ζηαπξὸλ ἣινηο δηῃξε῔ην θαὶ ἐηέκλεην, ιόγνλ ἂλ εἶρέ ζνπ θαηὰ ηνῦην ηὸ ζόθηζκα. ΕἮ δὲ ηνῦην ν὎δ' ἂλ α὎ηὸο ὁ δηάβνινο βιαζθεκήζεηε, ηίλνο ἕλεθελ α὎ηὸο ἀγλνε῔λ πξνζπνηῆ ἀζύγγλσζηνλ νὓησο ἄγλνηαλ, θαὶ ἡλ ν὎δ' ἂλ νἯ δαίκνλεο ὏πεθξίλαλην; Ἄιισο ηε ηὸ Κύξηνο θαὶ ηὸ Υξηζηὸο, ν὎θ ἔζηηλ ν὎ζίαο, ἀιι' ἀμηώκαηνο. Σὸ κὲλ γὰξ η῅ο ἐμνπζίαο ἐζηὶ, ηὸ δὲ ηνῦ ρξηζζ῅λαη. Σί νὔλ ἂλ εἴπνηο πεξὶ ηνῦ ΤἯνῦ ηνῦ Θενῦ; ΕἮ γὰξ θαὶ θηηζηὸο ἤλ θαζ' ὏κ᾵ο, ηνῦην ν὎θ ἂλ ἔρνη ρώξαλ· ν὎ γὰξ δὴ πξόηεξνλ ἐγέλεην, θαὶ ηόηε α὎ηὸλ ἐρεηξνηόλεζελ ὁ Θεόο· ν὎δὲ ἀπόβιεηνλ ἔρεη ηὴλ ἀξρὴλ, ἀιιὰ θύζεη θαὶ ν὎ζησκέλελ. ἖ξσηεζεὶο γὰξ εἮ βαζηιεὺο εἴε, ἖γὼ εἮο ηνῦην γεγέλλεκαη, θεζίλ. ὇ δὲ Πέηξνο, ὡο πεξί ηηλνο ρεηξνηνλεζέληνο, νὓησ δηαιέγεηαη. Πεξὶ γὰξ η῅ο νἮθνλνκίαο ὁ ιόγνο α὎ηῶ πάζεο. δʹ. Καὶ ηί ζαπκάδεηο, εἮ ηνῦην ὁ Πέηξνο θεζίλ; Ἀζελαίνηο γὰξ δηαιεγόκελνο ὁ Παῦινο, ἄλδξα α὎ηὸλ θαιε῔ κόλνλ, νὓησ ιέγσλ· ἖λ ἀλδξὶ ᾧ ὥξηζε πίζηηλ παξαζρὼλ π᾵ζηλ, ἀλαζηήζαο α὎ηὸλ ἐθ λεθξ῵λ· θαὶ ν὎δὲλ πεξὶ η῅ο ηνῦ Θενῦ ιέγεη κνξθ῅ο, ν὎δὲ ὅηη ἴζνο α὎ηῶ, ν὎δὲ ὅηη ἀπαύγαζκα η῅ο δόμεο α὎ηνῦ· εἮθόησο. Οὒπσ γὰξ ηνύησλ θαηξὸο η῵λ ῥεκάησλ ἤλ, ἀιι' ἀγαπεηὸλ ἤλ α὎ηνὺο παξαδέμαζζαη ηέσο ὅηη ἄλζξσπόο ἐζηη, θαὶ ὅηη ἀλέζηε. Οὓησ θαὶ α὎ηὸο ἐπνίεζε Υξηζηόο· παξ' νὕ θαὶ Παῦινο καζὼλ, νὓησ ηὰ πξάγκαηα ᾠθνλόκεη. Ο὎ γὰξ ε὎ζέσο ἟κ῔λ ἑαπηνῦ ηὴλ ζεόηεηα ἐμεθάιπςελ, ἀιιὰ πξ῵ηνλ κὲλ ἐλνκίδεην εἶλαη πξνθήηεο θαὶ Υξηζηὸο ἁπι῵ο ἄλζξσπνο· ὓζηεξνλ δὲ ἐθάλε δηὰ η῵λ ἔξγσλ θαὶ η῵λ ῥεκάησλ ηνῦην ὅπεξ ἤλ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ὁ Πέηξνο ἐλ ἀξρῆ ηνύηῳ θέρξεηαη ηῶ ηξόπῳ· θαὶ γὰξ ηαύηελ πξώηελ πξὸο Ἰνπδαίνπο ἐδεκεγόξεη δεκεγν 59.42 ξίαλ. ἖πεηδὴ γὰξ ν὎δὲλ πεξὶ η῅ο ζεόηεηνο α὎ηνῦ ηέσο ζαθὲο καζε῔λ ἴζρπνλ, δηὰ ηνῦην ην῔ο πεξὶ η῅ο νἮθνλνκίαο ἐλδηαηξίβεη ιόγνηο, ἵλα ηνύηνηο ἟ ἀθνὴ γπκλαζζε῔ζα, ηῆ ινηπῆ πξννδνπνηήζῃ δηδαζθαιίᾳ. Καὶ εἮ βνύινηηό ηηο ηὴλ δεκεγνξίαλ π᾵ζαλ ἄλσζελ δηειζε῔λ, ε὏ξήζεη ηνῦην ὃ ιέγσ ζθόδξα δηαιάκπνλ. Καὶ γὰξ ἄλδξα α὎ηὸλ θαιε῔ θαὶ α὎ηὸο, θαὶ ην῔ο ηνῦ πάζνπο, θαὶ η῅ο ἀλαζηάζεσο, θαὶ η῅ο θαηὰ ζάξθα γελλήζεσο ἐλδηαηξίβεη ιόγνηο. Καὶ Παῦινο δὲ, ὅηαλ ιέγῃ· Σνῦ γελνκέλνπ ἐθ ζπέξκαηνο ∆απῒδ θαηὰ ζάξθα, ν὎δὲλ ἕηεξνλ ἟κ᾵ο παηδεύεη, ἀιι' ὅηη ηὸ, ἖πνίεζελ, ἐπὶ η῅ο νἮθνλνκίαο παξείιεπηαη, ὃ θαὶ ἟κε῔ο ὁκνινγνῦκελ. Ἀιι' ὁ η῅ο βξνλη῅ο πἯὸο πεξὶ η῅ο ἀῤῥήηνπ θαὶ πξναησλίνπ ἟κ῔λ ὏πάξμεσο δηαιέγεηαη λῦλ. ∆ηὰ ηνῦην ηὸ, ἖πνίεζελ, ἀθεὶο, ηὸ, Ἤλ, ἔζεθελ. ἖ρξ῅λ δὲ εἮ θηηζηὸο ἤλ, ηνῦην κάιηζηα δηνξίζαζζαη. ΕἮ γὰξ ὁ Παῦινο ἔδεηζε κή ηηο ὏πνπηεύζῃ η῵λ ἀλνήησλ, ὅηη ηνῦ Παηξὸο ἔζηαη κείδσλ, θαὶ ὏πνηεηαγκέλνλ ἕμεη ηὸλ γελλήζαληα· δηὰ γὰξ ηνῦην Κνξηλζίνηο ἐπηζηέιισλ ἔιεγελ· Ὅηαλ δὲ εἴπῃ, ὅηη ὖπνηέηαθηαη, δ῅ινλ ὅηη ἐθηὸο ηνῦ ὏πνηάμαληνο α὎ηῶ ηὰ πάληα· θαίηνη ηίο ἂλ ὏πνλνήζεηελ, ὅηη ὁ Παηὴξ ὏πνηαγήζεηαί πνηε ηῶ ΤἯῶ θαὶ κεηὰ η῵λ πάλησλ; ἀιι' ὅκσο εἮ θαὶ ηὰο ἀιόγνπο ηαύηαο ὏πνλνίαο δέδνηθε, θαί θεζηλ, ἐθηὸο
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

ηνῦ ὏πνηάμαληνο α὎ηῶ ηὰ πάληα· πνιιῶ κ᾵ιινλ ηὸλ Ἰσάλλελ, εἮ θηηζηὸο ἤλ ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ, θνβεζ῅λαη ἔδεη, κή ηηο α὎ηὸλ ἄθηηζηνλ λνκίζῃ, θαὶ ηνῦην πξὸ πάλησλ δηδάμαη. Νῦλ δὲ, ἐπεηδὴ γελλεηὸο ἤλ, εἮθόησο νὒηε α὎ηὸο, νὒηε ἄιινο ν὎δεὶο, ν὎θ ἀπόζηνινο, ν὎ πξνθήηεο, θηηζηὸλ α὎ηὸλ ἔθεζαλ εἶλαη. Καὶ α὎ηὸο δὲ ὁ Μνλνγελὴο ν὎θ ἂλ α὎ηὸ παξ῅θελ, εἮ ηνῦην ἤλ. ὇ γὰξ ηὰ νὓησ ηαπεηλὰ θζεγγόκελνο δηὰ ζπγθαηάβαζηλ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ηνῦην ν὎θ ἂλ ἐζηώπεζελ. Οἶκαη γὰξ ν὎θ ἀπεηθὸο, κ᾵ιινλ ἔρνληα ηὸ ὏ςειὸλ ζηγ῅ζαη, ἠ κὴ ἔρνληα παξαιηπε῔λ ηνῦην α὎ηὸλ, θαὶ κὴ δηδάμαη ὅηη ν὎θ ἔρεη. ἖θε῔ κὲλ γὰξ εὒινγνο πξόθαζηο η῅ο ζηγ῅ο ἤλ, ηὸ βνύιεζζαη δηδάζθεηλ ηνὺο ἀλζξώπνπο ηαπεηλνθξνλε῔λ, θαὶ δηὰ ηνῦην ζηγᾶλ ηὰ κεγάια η῵λ πξνζόλησλ α὎ηῶ· ἐληαῦζα δὲ ν὎δεκίαλ ἔρνηο εἮπε῔λ δηθαίαλ πξόθαζηλ η῅ο ζησπ῅ο. Σίλνο γὰξ ἕλεθελ ἐζίγα, εἮ θηηζηὸο ἤλ, ηὸ γεγελ῅ζζαη, ὁ θαὶ η῵λ πξνζόλησλ πνιιὰ παξαηηνύκελνο; Ὥζηε ὁ δηὰ ηὴλ η῅ο ηαπεηλνθξνζύλεο δηδαζθαιίαλ θαὶ ηὰ κὴ πξνζόληα α὎ηῶ πνιιάθηο εἮπὼλ ηαπεηλὰ, πνιιῶ κ᾵ιινλ, εἮ θηηζηὸο ἤλ, ηνῦην ν὎θ ἂλ παξέιηπελ. Ἠ ν὎ρ ὁξᾶο α὎ηὸλ, ἵλα κεδεὶο α὎ηὸλ ἀγέλλεηνλ ὏πνιάβῃ, πάληα ὏πὲξ ηνύηνπ θαὶ πνηνῦληα θαὶ ιέγνληα, θαὶ ἀλάμηα α὎ηνῦ θζεγγόκελνλ η῅ο ἀμίαο θαὶ η῅ο ν὎ζίαο, θαὶ εἮο πξνθήηνπ ηαπεηλόηεηα θαηαβαίλνληα; Σὸ γὰξ, Καζὼο ἀθνύσ θξίλσ· θαὶ ηὸ, ἖θε῔λόο κνη εἶπε ηί εἴπσ θαὶ ηί ιαιήζσ, θαὶ ὅζα ηνηαῦηα, πξνθεη῵λ κόλνλ ἐζηίλ. ΕἮ ηνίλπλ ηαύηελ ζέισλ ηὴλ ὏πνςίαλ ἀλειε῔λ, νὓησ ηαπεηλὰ θζέγμαζζαη ν὎θ ἀπεμίσζε ῥήκαηα· πνιιῶ κ᾵ιινλ ἂλ, εἮ θηηζηὸο ἤλ, ἵλα κὴ ἄθηηζηόλ ηηο α὎ηὸλ ὏πνπηεύζῃ, πνιιὰ ηνηαῦηα ἂλ εἶπελ· νἷνλ, Μὴ λνκίδεηέ κε γεγελλ῅ζζαη παξὰ ηνῦ Παηξόο· πεπνίεκαη ἐγὼ, ν὎ γεγέλλεκαη, ν὎δέ εἮκη η῅ο ν὎ζίαο ἐθείλνπ. Νῦλ δὲ π᾵λ ην὎λαληίνλ πνηε῔· ἐθε῔λα γὰξ θζέγγεηαη ηὰ ῥήκαηα, ἃ θαὶ ηνὺο κὴ βνπινκέλνπο ἀλαγθάδεη θαὶ ἄθνληαο ηὴλ ἐλαληίαλ δέμαζζαη ὏πόλνηαλ, νἷνλ, ὅηη ἖γὼ ἐλ ηῶ Παηξὶ, θαὶ ὁ Παηὴξ ἐλ ἐκνί· θαὶ, Σνζνῦηνλ ρξόλνλ κεζ' ὏κ῵λ εἮκη, θαὶ ν὎θ ἔγλσθάο κε, Φίιηππε; ὇ ἑσξαθὼο ἐκὲ, 59.43 ἑώξαθε ηὸλ Παηέξα· θαὶ, Ἵλα πάληεο ηηκ῵ζη ηὸλ ΤἯὸλ, θαζὼο ηηκ῵ζη ηὸλ Παηέξα. Ὥζπεξ ὁ Παηὴξ ἐγείξεη ηνὺο λεθξνὺο θαὶ δσνπνηε῔, νὓησ θαὶ ὁ ΤἯὸο, νὑο ζέιεη, δσνπνηε῔. ὇ Παηήξ κνπ ἕσο ἄξηη ἐξγάδεηαη, θἀγὼ ἐξγάδνκαη. Καζὼο γηλώζθεη κε ὁ Παηὴξ, θἀγὼ γηλώζθσ ηὸλ Παηέξα. ἖γὼ θαὶ ὁ Παηὴξ ἕλ ἐζκελ. Καὶ παληαρνῦ ηὸ ὥζπεξ Καὶ ηὸ νὓησ ηηζεὶο, θαὶ ηὸ ἓλ εἶλαη πξὸο ηὸλ Παηέξα, ηὴλ πξὸο α὎ηὸλ ἀπαξαιιαμίαλ δειν῔· ηὴλ δὲ α὎ζεληίαλ, θαὶ δηὰ ηνύησλ κὲλ, θαὶ δη' ἑηέξσλ δὲ πιεηόλσλ ἐλδείθλπηαη· νἷνλ ὅηαλ ιέγῃ· ΢ηώπα, πεθίκσζν· Θέισ, θαζαξίζζεηη· ΢νὶ ιέγσ, ηὸ δαηκόληνλ ηὸ θσθὸλ θαὶ ἄιαινλ, ἔμειζε ἀπ' α὎ηνῦ. Καὶ ηὸ, ἦθνύζαηε ὅηη ἐῤῥέζε ην῔ο ἀξραίνηο, Ο὎ θνλεύζεηο· ἐγὼ δὲ ιέγσ ὏κ῔λ, ὅηη ὁ ὀξγηδόκελνο ηῶ ἀδειθῶ α὎ηνῦ εἮθ῅, ἔλνρνο ἔζηαη. Καὶ ὅζα ἄιια ηνηαῦηα λνκνζεηε῔ θαὶ ζαπκαηνπξγε῔, Ἧθαλὰ δε῔μαη α὎ηνῦ ηὴλ ἐμνπζίαλ· κ᾵ιινλ δὲ ηὸ πνιινζηὸλ α὎η῵λ κέξνο Ἧθαλὸλ ηνὺο κὴ ιίαλ ἀλαηζζεηνῦληαο πξνζαγαγέζζαη θαὶ πε῔ζαη. εʹ. Ἀιιὰ γὰξ δεηλὸλ ἟ θελνδνμία θαὶ πξὸο ηὰ ιίαλ θαλεξὰ ἀπνηπθι῵ζαη ηὴλ δηάλνηαλ η῵λ ὏π' α὎η῅ο ἁιηζθνκέλσλ, θαὶ ην῔ο ὡκνινγεκέλνηο πε῔ζαη θηινλεηθε῔λ· ἑηέξνπο δὲ θαὶ ζθόδξα εἮδόηαο ηἀιεζὲο θαὶ πεπεηζκέλνπο, εἮο ὏πόθξηζηλ θαὶ ἀληίζηαζηλ ἀιείθεη. Σαῦηα θαὶ ἐπὶ η῵λ Ἰνπδαίσλ ἐγίλεην. Ο὎ γὰξ δη' ἄγλνηαλ ἞ξλνῦλην ηὸλ ηνῦ Θενῦ ΤἯὸλ, ἀιι' ἵλα η῅ο παξὰ η῵λ πνιι῵λ ηύρσζη ηηκ῅ο. Καὶ γὰξ, ἖πίζηεπνλ εἮο α὎ηὸλ, θεζὶλ, ἀιι' ἐθνβνῦλην ἵλα κὴ ἀπνζπλάγσγνη γέλσληαη, θαὶ ηὴλ α὏η῵λ πξνέηεηλαλ ζσηεξίαλ ἑηέξνηο. Ο὎ γὰξ ἔζηηλ, ν὎θ ἔζηη ηὸλ νὓησ ζθνδξ῵ο ηῆ παξνύζῃ δνπιεύνληα δόμῃ, η῅ο παξὰ ηνῦ Θενῦ ηπρε῔λ. ∆ηὸ θαὶ ἐπεηίκεζελ α὎ην῔ο, εἮπώλ· Π῵ο δύλαζζε πηζηεύεηλ, δόμαλ παξὰ ἀλζξώπσλ ιακβάλνληεο, θαὶ ηὴλ παξὰ ηνῦ Θενῦ κὴ δεηνῦληεο; Μέζε γάξ ηίο ἐζηη βαζε῔α· θαὶ δηὸ δπζαλάγσγνλ ηὸλ ρεηξσζέληα πνηε῔ ηνῦην ηὸ πάζνο. Αὓηε η῵λ ἁιόλησλ ηὴλ ςπρὴλ ἀπνζρίζαζα η῵λ ν὎ξαλ῵λ, ηῆ γῆ πξνζειν῔, θαὶ πξὸο ηὸ θ῵ο ἀλαβιέςαη ηὸ ἀιεζηλὸλ ν὎θ ἀθίεζηλ, ἀιι' ἐλ ηῶ βνξβόξῳ δηαπαληὸο θαιηλδε῔ζζαη πείζεη, θαηαζθεπάδνπζα δεζπόηαο α὎ην῔ο νὓησ
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

δπλαηνὺο, ὡο ρσξὶο ἐπηηαγκάησλ α὎η῵λ θξαηε῔λ. ὇ γὰξ ηνῦην λνζ῵λ ηὸ λόζεκα, θαὶ κεδελὸο θειεύνληνο, α὎ηνκάησο πνηε῔ πάληα, ὅζαπεξ ἂλ νἴεηαη ηέξπεηλ α὎ηνῦ ηνὺο θπξίνπο. Καὶ γὰξ Ἧκάηηα θαιὰ πεξηηίζεηαη δη' ἐθείλνπο, θαὶ θαιισπίδεη ηὴλ ὄςηλ, ν὎ρ ἑαπηῶ ηνῦην, ἀιι' ἑηέξνηο ἐπηηεδεύσλ, θαὶ ἀθνινύζνπο πεξηάγεη θαηὰ ηὴλ ἀγνξὰλ, ἵλα ζαπκάδεηαη παξ' ἑηέξσλ· θαὶ πάληα ἃ πνηε῔ η῅ο η῵λ ἄιισλ ἕλεθελ ἀξεζθείαο ὏πνκέλεη κόλεο. Ἆξα γέλνηη' ἄλ ηη ηνύηνπ ραιεπώηεξνλ πάζνο; Ἵλα ἕηεξνη ζαπκάζσζηλ α὎ηὸλ, θαηαθξεκλίδεηαη ζπλερ῵ο. Ἱθαλὰ κὲλ νὔλ θαὶ ηὰ εἮξεκέλα παξὰ ηνῦ Υξηζηνῦ, δε῔μαη π᾵ζαλ α὎ηνῦ ηὴλ ηπξαλλίδα· πιὴλ θαὶ ἐληεῦζελ ἔζηηλ α὎ηὴλ 59.44 ζπληδε῔λ. ΕἮ γὰξ ἐζειήζεηο ἐξση῅ζαί ηηλα η῵λ πνιηηεπνκέλσλ θαὶ ηὰ πνιπηει῅ δαπαλώλησλ δαπαλήκαηα, ηίλνο ἕλεθελ ηνζνῦηνλ θελνῦζη ρξπζίνλ, θαὶ ηί βνύιεηαη α὎ην῔ο ἟ ηνζαύηε δαπάλε, ν὎δὲλ ἕηεξνλ ἀθνύζῃ παξ' α὎η῵λ, ἀιι' ἠ ηνῦ δήκνπ ηὴλ ἀξέζθεηαλ. ΕἮ δὲ πάιηλ ἔξνην ηί δήπνηε ὁ δ῅κόο ἐζηηλ, ἐξνῦζη, Πξ᾵γκα ζνξύβνπ γέκνλ θαὶ ηαξαρ῵δεο, θαὶ ἐμ ἀλνίαο ηὸ πιένλ ζπγθείκελνλ, ἁπι῵ο θεξόκελνλ, θαηὰ ηὰ η῅ο ζαιάηηεο θύκαηα, πνιιάθηο θαὶ ἐθ πνηθίινπ θαὶ καρνκέλεο ζπληζηάκελνλ γλώκεο. Ὅηαλ νὔλ ηηο ηνηνῦηνλ ἔρῃ δεζπόηελ, ηίλνο ἐιεεηλόηεξνο ν὎θ ἂλ εἴε; Ἀιιὰ ηὸ κὲλ ἀλζξώπνπο βησηηθνὺο πεξὶ ηαῦηα ἐπην῅ζζαη, ν὎ρ νὓησ δεηλόλ· θαίπεξ ὂλ δεηλόλ· ηὸ δὲ ηνὺο ηνῦ θόζκνπ ιέγνληαο ἀπνπεπεδεθέλαη ηὰ α὎ηὰ λνζε῔λ, κ᾵ιινλ δὲ ραιεπώηεξα, ηνῦην κάιηζηά ἐζηη ηὸ δεηλόλ. ἖θείλνηο κὲλ γὰξ κέρξη ρξεκάησλ ἟ δεκία· ἐληαῦζα δὲ κέρξη ςπρ῅ο ὁ θίλδπλνο. Ὅηαλ γὰξ δηὰ δόμαλ πίζηηλ ἀκείβσζηλ ὀξζὴλ, θαὶ ἵλα α὎ηνὶ δνμάδσληαη, ηὸλ Θεὸλ ἀηηκάδσζη, ηίλα ὏πεξβνιὴλ ν὎θ ἂλ ἔρνη βιαθείαο θαὶ καλίαο ηὸ γηλόκελνλ; εἮπέ κνη. Σὰ κὲλ νὔλ ἄιια πάζε, θἂλ πνιιὴλ ηὴλ βιάβελ ἔρῃ, θέξεη γνῦλ ηηλα θαὶ ἟δνλὴλ, εἮ θαὶ πξόζθαηξνλ θαὶ βξαρε῔αλ. Καὶ γὰξ ὁ θηινρξήκαηνο, θαὶ ὁ θίινηλνο, θαὶ ὁ θηινγύλεο, ἔρνπζί ηηλα κεηὰ η῅ο βιάβεο θαὶ ἟δνλὴλ, εἮ θαὶ βξαρε῔αλ· νἯ δὲ ηνῦ πάζνπο αἮρκάισηνη ηνύηνπ, δηαπαληὸο θαηάπηθξνλ δ῵ζη βίνλ θαὶ ἟δνλ῅ο ἀπεζηεξεκέλνλ. Ο὎ γὰξ ἐπηηπγράλνπζηλ νὕ ζθόδξα ἐξ῵ζη, δόμεο ιέγσ η῅ο παξὰ η῵λ πνιι῵λ· ἀιιὰ δνθνῦζη κὲλ ἀπνιαύεηλ α὎η῅ο, ν὎θ ἀπνιαύνπζη δὲ, δηὰ ηὸ κεδὲ εἶλαη δόμαλ ηὸ πξ᾵γκα. ∆ηὰ ηνῦην ν὎δὲ δόμα, ἀιιὰ θελὸλ δόμεο πξ᾵γκα εἴξεηαη ηὸ πάζνο· θελνδνμίαλ δὲ α὎ηὸ θαὶ νἯ παιαηνὶ πάληεο εἮθόησο ἐθάιεζαλ. ∆ηάθελνο γάξ ἐζηηλ, ἔλδνλ ν὎δὲλ ἔρνπζα ιακπξὸλ θαὶ ἐπίδνμνλ. Ἀιι' ὥζπεξ ηὰ πξνζσπε῔α δνθε῔ κὲλ εἶλαη ιακπξὰ θαὶ ἐπέξαζηα, θελὰ δὲ ἔλδνλ ἐζηί· δηὸ θαὶ η῵λ ζσκαηηθ῵λ ὄςεσλ ε὎πξεπέζηεξα ὄληα, ν὎δέλα ν὎δέπνηε πξὸο ηὸλ ἔξσηα εἷιε ηὸλ α὎η῵λ· νὓησ, κ᾵ιινλ δὲ ἀζιηώηεξνλ, θαὶ ἟ παξὰ η῵λ πνιι῵λ δόμα, ηὸ δπζθαηαγώληζηνλ ηνῦην θαὶ ηπξαλληθὸλ πάζνο ἟κ῔λ ἐζρεκάηηζελ. Ὄςηλ γὰξ ἔρεη κόλελ ιακπξὰλ, ηὰ δὲ ἔλδνλ α὎η῅ο ν὎θ ἔηη θελὰ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἀηηκίαο ἀλάκεζηα, θαὶ ὠκ῅ο γέκεη η῅ο ηπξαλλίδνο. Πόζελ νὔλ ηίθηεηαη ηνῦην ηὸ πάζνο, νὓησο ἄινγνλ ὂλ, θαὶ ἟δνλὴλ ν὎θ ἔρνλ, θεζί; Πόζελ; Ο὎ρ ἑηέξσζελ, ἀιι' ἠ ἀπὸ ςπρ῅ο ηαπεηλ῅ο θαὶ ε὎ηεινῦο. Ο὎ γὰξ ἔζηη ηὸλ ὏πὸ δόμεο ἁιόληα, κέγα ηη θαὶ λεαληθὸλ ἐλλν῅ζαη ηαρέσο· ἀιι' αἮζρξὸλ α὎ηὸλ εἶλαη δε῔, θαὶ ε὎ηει῅, θαὶ ἄηηκνλ, θαὶ κηθξόλ. ὇ γὰξ δη' ἀξεηὴλ κὲλ κεδὲλ πνη῵λ, ἵλα δὲ ἀλδξάζηλ ἀξέζθῃ κεδελὸο ἀμίνηο ιόγνπ, θαὶ παληαρνῦ ηὴλ ἐθείλσλ ς῅θνλ ηηζέκελνο ηὴλ ἐζθαικέλελ θαὶ πιαλσκέλελ, π῵ο ἂλ ἄμηνο εἴε ηηλόο; ΢θόπεη δέ. Εἴ ηηο α὎ηὸλ ἔξνηην· ΢ὺ δὲ ηί λνκίδεηο εἶλαη ηνὺο πνιινύο; εὒδεινλ ὅηη ῥᾳζύκνπο θαὶ ἞κειεκέλνπο ἐξε῔. Σί δέ; ἕινην ἂλ γελέζζαη θαη' ἐθείλνπο; Εἴ ηηο α὎ηὸλ ἔξνηην πάιηλ, ν὎θ ἄλ κνη δνθε῔ ζει῅ζαη γελέζζαη. Π῵ο νὔλ ν὎θ ἔζραηνο γέισο, ηὴλ ηνύησλ δό 59.45 μαλ ζεξεύεηλ, ὧλ ν὎θ ἂλ ἕινην γελέζζαη παξαπιήζηόο πνηε; ʹ. ΕἮ δὲ ιέγνηο, ὅηη πνιινὶ θαὶ ζπλεζηεθόηεο ηηλέο εἮζη, δηὰ ηνῦην κάιηζηα α὎η῵λ θαηαθξνλε῔λ ἐρξ῅λ. ΕἮ γὰξ θαζ' ἑαπηνὺο ὄληεο εἮζὶλ ε὎θαηαθξόλεηνη, ὅηαλ πνιινὶ γέλσληαη, κεηδόλσο ηνῦην ζπκβήζεηαη. ἧ γὰξ η῵λ θαζ' ἕθαζηνλ ἄλνηα, ζπιιεγέλησλ ὁκνῦ, κείδσλ ὏πὸ ηνῦ πιήζνπο α὎μεζε῔ζα γίλεηαη. ∆ηὸ θαὶ θαζ' ἕλα κὲλ α὎η῵λ εἮ ιάβνη, πνηὲ ἄλ ηηο θαὶ δηνξζώζεηελ· ὁκνῦ δὲ ὄληαο,
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

ν὎θ ἂλ δπλεζείε ῥᾳδίσο, δηὰ ηὸ ηὴλ ἄλνηαλ ἐπηηείλεζζαη, θαὶ δίθελ ζξεκκάησλ ἄγεζζαη, θαὶ παληαρνῦ ηα῔ο παξ' ἀιιήισλ ἕπεζζαη δόμαηο. Σαύηεο νὔλ, εἮπέ κνη, η῅ο παξὰ η῵λ πνιι῵λ ἀληηπνηήζεζζε δόμεο; Μὴ, δένκαη θαὶ ἀληηβνι῵. Σνῦην γὰξ πάληα ἄλσ θαὶ θάησ πεπνίεθε· ηνῦην πιενλεμίαλ ἔηεθε, βαζθαλίαλ, θαηεγνξίαλ, ἐπηβνπιάο· ηνῦην ηνὺο ν὎δὲλ ἞δηθεκέλνπο θαηὰ η῵λ ν὎δὲλ ἞δηθεθόησλ ὁπιίδεη θαὶ ἐθζεξην῔. Καὶ νὒηε θηιίαλ νἶδελ ὁ ηνύηῳ ηῶ λνζήκαηη πεξηπεζὼλ, ν὎ ζπλεζείαο κέκλεηαη, ν὎θ αἮδε῔ζζαη ν὎δέλα ὅισο ἐπίζηαηαη· ἀιιὰ πάληα ἀπὸ η῅ο ςπρ῅ο ῥίςαο ηὰ θαιὰ, πξὸο πάληαο ἐθπεπνιέκσηαη, ἄζηαηνο, ἄζηνξγνο ὤλ. Καὶ ηὸ κὲλ η῅ο ὀξγ῅ο πάζνο, εἮ θαὶ α὎ηὸ ηπξαλληθόλ ηί ἐζηη θαὶ ἀθόξεηνλ, ἀιι' ν὎θ ἀεὶ δηελνριε῔λ εἴσζελ, ἀιι' ὅηαλ ἔρῃ ηνὺο παξνμύλνληαο κόλνλ· ηὸ δὲ η῅ο θελνδνμίαο δηαπαληὸο, θαὶ ν὎θ ἔζηη θαηξὸο, ὡο εἮπε῔λ, ἐλ ᾧ ι῅μαη δπλήζεηαη, κὴ ινγηζκνῦ θσιύνληνο α὎ηὴλ θαὶ θαηαζηέιινληνο, ἀιι' ἀεὶ πάξεζηηλ, ν὎ κόλνλ ἀλαπείζνπζα ἁκαξηάλεηλ, ἀιιὰ θἂλ ηύρσκέλ ηη θαηνξζνῦληεο, θαὶ ηνῦην ἀθαξπάδνπζα η῵λ ρεηξ῵λ, ἔζηη δὲ ὅηε ν὎δὲ ἀθηε῔ζα ηὴλ ἀξρὴλ θαηνξζ῵ζαη. ΕἮ δὲ ηὴλ πιενλεμίαλ ὁ Παῦινο εἮδσινιαηξείαλ θαιε῔· ηὴλ ηαύηεο κεηέξα θαὶ ῥίδαλ θαὶ πεγὴλ, ηὴλ θελνδνμίαλ ιέγσ, ηί δίθαηνλ ὀλνκάζαη; Ο὎δὲ γὰξ πξνζεγνξίαλ η῅ο θαθίαο ἀμίαλ ἔζηηλ ε὏ξε῔λ. Ἀλαλήςσκελ ηνίλπλ, ἀγαπεηνὶ, θαὶ ηὸ πνλεξὸλ ἀπνδπζώκεζα ηνῦην Ἧκάηηνλ, θαὶ δηαῤῥήμσκελ θαὶ ἀπνηέκσκελ, θαὶ γελώκεζά πνηε ἐιεύζεξνη ηὴλ ἐιεπζεξίαλ ηὴλ ἀιεζ῅, θαὶ ιάβσκελ αἴζζεζηλ η῅ο ε὎γελείαο η῅ο παξὰ ηνῦ Θενῦ δεδνκέλεο ἟κ῔λ· θαηαθξνλήζσκελ η῅ο η῵λ πνιι῵λ δόμεο. Ο὎δὲλ γὰξ νὓησ θαηαγέιαζηνλ θαὶ ἄηηκνλ, ὡο ηνῦην ηὸ πάζνο· ν὎δὲλ νὓησο αἮζρύλεο γέκνλ θαὶ πνιι῅ο ἀδνμίαο. Καὶ ηνῦην πνιιαρόζελ ἴδνη ηηο ἂλ, ὅηη ηὸ κὲλ δόμεο ἐξᾶλ, ἀδνμία, δόμα δὲ ὄλησο, ηὸ ηαύηεο ὏πεξνξᾶλ, θαὶ κεδέλα α὎η῅ο πνηε῔ζζαη ιόγνλ, ἀιιὰ πξὸο 59.46 ηὸ ηῶ Θεῶ δνθνῦλ ἅπαληα θαὶ ιέγεηλ θαὶ πνηε῔λ. Οὓησ γὰξ δπλεζόκεζα θαὶ κηζζὸλ ιαβε῔λ παξὰ ηνῦ ηὰ ἟κέηεξα ὁξ῵ληνο ἀθξηβ῵ο, ὅηαλ α὎ηῶ κόλῳ ἀξθώκεζα ζεαηῆ. Σί γὰξ ἟κ῔λ θαὶ ἑηέξσλ ὀθζαικ῵λ δε῔, ηνῦ ηηκᾶλ κέιινληνο ἟κ᾵ο ὁξ῵ληνο ἀεὶ ηὰ γηλόκελα παξ' ἟κ῵λ; Π῵ο δὲ ν὎θ ἄηνπνλ, ηὸλ κὲλ νἮθέηελ πάληα ὅζαπεξ ἂλ πνηῆ, εἮο ἀξέζθεηαλ ηνῦ δεζπόηνπ πνηε῔λ, θαὶ κεδὲλ πιένλ ἐπηδεηε῔λ η῅ο ζεσξίαο η῅ο ηνύηνπ, κεδὲ ἑηέξνπο ὀθζαικνὺο ἐθέιθεζζαη πξὸο ηὴλ πξ᾵μηλ, θἂλ κεγάινη νἯ ζεσξνῦληεο ὦζηλ, ἀιι' ἓλ κόλνλ ζθνπε῔λ ὅπσο ὁ δεζπόηεο ζεάζεηαη· ἟κ᾵ο δὲ ηνηνῦηνλ ἔρνληαο Κύξηνλ, ἑηέξνπο ἐπηδεηε῔λ ζεαηὰο ηνὺο ὠθει῅ζαη κὲλ ν὎δὲλ, βιάςαη δὲ ἐθ η῅ο ζεσξίαο δπλακέλνπο, θαὶ θελ῵ζαη πάληα ηὸλ πόλνλ ἟κ῔λ; Μὴ, παξαθαι῵· ἀιι' ὅζελ ἔρνκελ ηνὺο κηζζνὺο ιαβε῔λ, ηνῦηνλ θαι῵κελ ἐπαηλέηελ η῵λ γηλνκέλσλ, ηνῦηνλ ζεαηήλ. Μεδὲλ ἟κ῔λ θαὶ ἀλζξσπίλνηο ὀθζαικν῔ο ἔζησ. ΕἮ γὰξ ἐζέινηκελ θαὶ ηαύηεο ἐπηηπρε῔λ η῅ο δόμεο, ηόηε α὎η῅ο ἐπηηεπμόκεζα, ὅηαλ ηὴλ παξὰ ηνῦ Θενῦ δεη῵κελ κόλελ. Σνὺο γὰξ δνμάδνληάο κε δνμάζσ, θεζί. Καὶ ὥζπεξ ρξεκάησλ ηόηε κάιηζηα ε὎πνξνῦκελ, ὅηαλ θαηαθξνλ῵κελ α὎η῵λ, θαὶ ηὸλ παξὰ ηνῦ Θενῦ δεη῵κελ πινῦηνλ κόλνλ (Ζεηε῔ηε γὰξ, θεζὶ, ηὴλ βαζηιείαλ ηνῦ Θενῦ, θαὶ ηαῦηα πάληα πξνζηεζήζεηαη ὏κ῔λ)· νὓησ θαὶ ἐπὶ η῅ο δόμεο, ὅηαλ ἟κ῔λ ινηπὸλ ἀθίλδπλνο ἟ δόζηο ᾖ θαὶ ἟ η῵λ ρξεκάησλ θαὶ ἟ η῅ο δόμεο, ηόηε α὎ηὴλ ἐπηδαςηιεύζεηαη ὁ Θεόο. Ἀθίλδπλνο δὲ ηόηε ἐζηὶλ, ὅηαλ ἟κ῵λ κὴ θξαηῆ, κεδὲ πεξηγίλεηαη, κεδὲ ὡο δνύινηο α὎ηὴ ἐπηηάηηῃ, ἀιι' ὡο δεζπόηαηο θαὶ ὡο ἐιεπζέξνηο παξαγίλεηαη. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην ν὎δὲ βνύιεηαη α὎η῵λ ἟κ᾵ο ἐξᾶλ, ἵλα κὴ θξαηώκεζα παξ' α὎η῵λ. Κἂλ ηνῦην θαηνξζώζσκελ, δίδσζηλ ἟κ῔λ α὎ηὰ κεηὰ πνιι῅ο η῅ο δαςηιείαο. Σί γὰξ Παύινπ ιακπξόηεξνλ, εἮπέ κνη, ηνῦ ιέγνληνο· Ο὎ δεηνῦκελ παξὰ ἀλζξώπσλ δόμαλ, νὒηε ἀθ' ὏κ῵λ, νὒηε ἀπ' ἄιισλ; ηί δὲ ε὎πνξώηεξνλ ηνῦ κεδὲλ ἔρνληνο, θαὶ πάληα θαηέρνληνο; Ὅηαλ γὰξ, ὅπεξ ἔθελ, κὴ θξαηώκεζα ὏π' α὎η῵λ, ηόηε α὎η῵λ θξαηήζνκελ, ηόηε α὎ηὰ ιεςόκεζα. ΕἮ ηνίλπλ ἐπηζπκνῦκελ ἐπηηπρε῔λ δόμεο, θεύγσκελ δόμαλ· νὓησ γὰξ δπλεζόκεζα ηνῦ Θενῦ ηνὺο λόκνπο ἀλύζαληεο, ηπρε῔λ
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

θαὶ η῵λ ἐληαῦζα θαὶ η῵λ ἐπεγγεικέλσλ ἀγαζ῵λ, ράξηηη ηνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.45 ΟΜΘΛΘΑ ∆ʹ. ἖λ ἀξρῆ ἤλ ὁ Λόγνο, θαὶ ὁ Λόγνο ἤλ πξὸο ηὸλ Θεόλ.
αʹ. Σν῔ο ἄξηη η῵λ παίδσλ εἮζαγνκέλνηο πξὸο ηὰ καζήκαηα νὒηε πνιιὰ ἐθεμ῅ο ἐπηηηζέαζηλ νἯ δηδάζθαινη ηὰ θνξηία, νὒηε εἮζάπαμ ηνῦην πνηνῦζηλ, ἀιιὰ θαὶ βξαρέα, θαὶ ηὰ α὎ηὰ πνιιάθηο ἐλερνῦζηλ α὎ην῔ο, ὥζηε α὎η῵λ ῥᾳδίσο ἐληεζ῅λαη ηῆ δηαλνίᾳ ηὰ ιεγόκελα, ἀιιὰ κὴ ἐθ πξννηκίσλ δπζρεξάλαληαο α὎ηνὺο πξὸο ηὸ πι῅ζνο θαὶ ηὸ η῅ο κλήκεο δπζθάζεθηνλ, ὀθλεξνηέξνπο γελέζζαη πεξὶ ηὴλ ζπιινγὴλ η῵λ δνζέλησλ, λάξθεο ηηλὸο α὎ην῔ο ἀπὸ η῅ο δπζθνιίαο ἐγγηλνκέλεο. Σνῦην δὴ θαὶ α὎ηὸο θαηαζθεπάζαη βνπιόκελνο, θαὶ ηὸλ πόλνλ ὏κ῔λ πνη῅ζαη θνῦθνλ, θαηὰ κηθξὸλ ἀπνιακβάλσλ ηὰ ἐλ ηῆ ζείᾳ ηαύηῃ ηξαπέδῃ, εἮο ηὰο ὏κεηέξαο νὓησο ἐλίεκη ςπράο. ∆ηὸ θαὶ 59.46 η῵λ α὎η῵λ ἅςνκαη πάιηλ ῥεκάησλ, ν὎ρ ὥζηε ηὰ α὎ηὰ πάιηλ εἮπε῔λ, ἀιι' ὥζηε ηὰ ιείπνληα πξνζζε῔λαη κόλνλ. Φέξε νὔλ, ηὸλ ιόγνλ ἐπὶ ηὰ πξννίκηα πάιηλ ἀγάγσκελ. ἖λ ἀξρῆ ἤλ ὁ Λόγνο, θαὶ ὁ Λόγνο ἤλ πξὸο ηὸλ Θεόλ. Σίλνο ἕλεθελ, η῵λ ἄιισλ ἁπάλησλ ε὎αγγειηζη῵λ ἀπὸ η῅ο νἮθνλνκίαο ἀξμακέλσλ (θαὶ γὰξ ὁ Μαηζα῔όο θεζη, Βίβινο γελέζεσο Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ πἯνῦ ∆απΐδ· θαὶ ὁ Λνπθ᾵ο ηὰ θαηὰ ηὴλ Μαξίαλ ἟κ῔λ ἐλ ἀξρῆ δηεγε῔ηαη· θαὶ ὁ Μάξθνο δὲ ὁκνίσο ην῔ο α὎ην῔ο ἐλδηαηξίβεη ιόγνηο, ηὴλ θαηὰ ηὸλ Βαπηηζηὴλ Ἧζηνξίαλ ἐληεῦζελ ὏θαίλσλ), ὁ Ἰσάλλεο ηνῦην κὲλ ἐλ βξαρε῔ θαὶ κεηὰ ηαῦηα ᾐλίμαην εἮπὼλ, Καὶ ὁ Λόγνο ζὰξμ ἐγέλεην· ηὰ δὲ ἄιια πάληα παξαδξακὼλ, ηὴλ ζύιιεςηλ, ηὸλ ηόθνλ, ηὴλ ἀλαηξνθὴλ, ηὴλ αὒμεζηλ, ε὎ζέσο πεξὶ η῅ο ἀτδίνπ γελλήζεσο ἟κ῔λ δηεγε῔ηαη; Σί πνη' νὔλ ἐζηη ηὸ αἴηηνλ ηνύησλ, 59.47 ἢδε πξὸο ὏κ᾵ο ἐξ῵. Σ῵λ ινηπ῵λ ε὎αγγειηζη῵λ ηὸ πιένλ ἐλ ην῔ο θαηὰ ζάξθα δηαηξηςάλησλ ιόγνηο, δένο ἤλ ηνῦ κή ηηλαο δηὰ ηνῦην ρακαηπεηε῔ο ὄληαο ηνύηνηο ἐλαπνκε῔λαη κόλνηο ην῔ο δόγκαζηλ· ὃ θαὶ Παῦινο ἔπαζελ ὁ ΢ακνζαηεύο. ἖θ ηαύηεο ηνίλπλ ἀλάγσλ η῅ο ρακαηδειίαο ηνὺο κέιινληαο ἐκπεζε῔ζζαη, θαὶ εἮο ηὸλ ν὎ξαλὸλ ἀλέιθσλ, εἮθόησο ἄλσζελ θαὶ ἐθ η῅ο ὏πάξμεσο η῅ο ἀτδίνπ πνηε῔ηαη η῅ο δηεγήζεσο ηὴλ ἀξρήλ. Σνῦ κὲλ γὰξ Μαηζαίνπ ἀπὸ ἧξώδνπ ηνῦ βαζηιέσο, ηνῦ Λνπθ᾵ δὲ ἀπὸ Σηβεξίνπ ηνῦ Καίζαξνο, ηνῦ δὲ Μάξθνπ ἀπὸ ηνῦ βαπηίζκαηνο Ἰσάλλνπ πξὸο ηὴλ δηήγεζηλ εἮζβαιόλησλ, πάληα ηαῦηα ἀθεὶο νὕηνο, ἀλσηέξσ παληὸο ἄλεηζη ρξόλνπ ηε θαὶ αἮ῵λνο, ἐθε῔ ηὴλ δηάλνηαλ η῵λ ἀθξναη῵λ ἀθνληίδσλ πξὸο ηὸ, ἖λ ἀξρῆ ἤλ, θαὶ ν὎θ ἀθηεὶο ζη῅λαί πνπ, ν὎δὲ ὅξνλ ηηζεὶο, θαζάπεξ ἐθε῔λνη, ηὸλ ἧξώδελ θαὶ ηὸλ Σηβέξηνλ θαὶ ηὸλ Ἰσάλλελ. Ὃ δὲ ἄμηνλ κεηὰ ηνύησλ ζαπκάζαη, ἐθε῔λν κάιηζηα εἮπε῔λ ἔζηηλ, ὅηη νὒηε νὕηνο πξὸο ηὸλ ὏ςειόηεξνλ ἑαπηὸλ ιόγνλ ἀθηεὶο η῅ο νἮθνλνκίαο ἞κέιεζελ· νὒηε ἐθε῔λνη ηὴλ πεξὶ ηαύηεο ἐζπνπδαθόηεο δηήγεζηλ, ηὴλ πξναηώληνλ ἐζίγεζαλ ὓπαξμηλ· θαὶ κάια εἮθόησο. Ἓλ γὰξ ἤλ ηὸ Πλεῦκα ηὸ θηλνῦλ ηὰο ἁπάλησλ ςπράο· δηὸ θαὶ πνιιὴλ πεξὶ ηὴλ ἀπαγγειίαλ ἐπεδείμαλην ηὴλ ὁκόλνηαλ. ΢ὺ δὲ, ἀγαπεηὲ, Λόγνλ ἀθνύζαο, κεδέπνηε ἀλάζρῃ η῵λ ιεγόλησλ ἔξγνλ α὎ηὸλ εἶλαη, ἀιιὰ κεδὲ η῵λ ἁπι῵ο ιόγνλ α὎ηὸλ εἶλαη λνκηδόλησλ. Πνιινὶ κὲλ γὰξ νἯ ηνῦ Θενῦ ιόγνη, νὑο θαὶ ἄγγεινη πνηνῦζηλ, ἀιι' ν὎δεὶο ἐθείλσλ η῵λ ιόγσλ Θεὸο, ἀιι' ἐθε῔λνη κὲλ ἅπαληεο πξνθεηε῔αη θαὶ πξνζηάγκαηα (νὓησ γὰξ ἔζνο ηῆ Γξαθῆ θαιε῔λ ηνὺο λόκνπο ηνῦ Θενῦ, θαὶ ηὰ ἐπηηάγκαηα, θαὶ ηὰο πξνθεηείαο· δηὸ θαὶ ἐπάγεη ιέγσλ πεξὶ η῵λ ἀγγέισλ, ∆πλαηνὶ Ἦζρύτ, πνηνῦληεο ηὸλ ιόγνλ α὎ηνῦ)· νὕηνο δὲ ὁ Λόγνο ν὎ζία ηίο ἐζηηλ ἐλππόζηαηνο, ἐμ α὎ηνῦ πξνειζνῦζα ἀπαζ῵ο ηνῦ Παηξόο. Σνῦην γὰξ, ὡο ἔθζελ εἮπὼλ, δηὰ η῅ο ηνῦ Λόγνπ πξνζεγνξίαο ἐδήισζελ. Ὥζπεξ νὔλ ηὸ, ἖λ ἀξρῆ ἤλ ὁ Λόγνο, ηὸ ἀΐδηνλ δειν῔· νὓησ ηὸ, Οὕηνο ἤλ ἐλ ἀξρῆ πξὸο ηὸλ Θεὸλ, ηὸ ζπλαΐδηνλ ἟κ῔λ ἐλέθελελ. Ἵλα γὰξ κὴ, ἀθνύζαο ὅηη ἖λ ἀξρῆ ἤλ ὁ Λόγνο, ἀΐδηνλ κὲλ λνκίζῃο, πξεζβπηέξαλ δὲ δηαζηήκαηί ηηλη ηνῦ Παηξὸο ηὴλ δσὴλ ὏πνπηεύζῃο θαὶ αἮ῵λη πιείνλη,
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

θαὶ ηῶ Μνλνγελε῔ δῶο ἀξρὴλ, ἐπήγαγε ηὸ, ὅηη ἖λ ἀξρῆ πξὸο ηὸλ Θεὸλ ἤλ, νὓησο ἀΐδηνο, ὡο α὎ηὸο ὁ Παηήξ· ν὎ γὰξ ἤλ ἔξεκνο ν὎δέπνηε ηνῦ Λόγνπ, ἀιι' ἀεὶ Θεὸο πξὸο Θεὸλ ἤλ, ἐλ ὏πνζηάζεη κέληνη Ἦδίᾳ. Π῵ο νὔλ, θεζὶλ, εἶπελ, ὅηη· ἖λ ηῶ θόζκῳ ἤλ, εἴ γε πξὸο ηὸλ Θεὸλ ἤλ; Ὅηη θαὶ πξὸο ηὸλ Θεὸλ ἤλ, θαὶ ἐλ ηῶ θόζκῳ ἤλ. Ο὎δακνῦ γὰξ πεξαηνῦηαη, νὒηε ὁ Παηὴξ, νὒηε ὁ ΤἯόο. ΕἮ γὰξ η῅ο κεγαισζύλεο α὎ηνῦ ν὎θ ἔζηη πέξαο, Καὶ η῅ο ζπλέζεσο α὎ηνῦ ν὎θ ἔζηηλ ἀξηζκόο· ν὎δὲ η῅ο ν὎ζίαο εὒδεινλ ὅηη ἀξρή ηηο ρξνληθή. Ἢθνπζαο, ὅηη ἖λ ἀξρῆ ἐπνίεζελ ὁ Θεὸο ηὸλ ν὎ξαλὸλ θαὶ ηὴλ γ῅λ; Σί λνε῔ο ἀπὸ η῅ο ἀξρ῅ο ηαύηεο; Εὒδεινλ ὅηη ηὸ πξὸ πάλησλ γελέζζαη α὎ηὰ η῵λ ὁξαη῵λ. Οὓησ θαὶ πεξὶ ηνῦ Μνλνγελνῦο ἀθνύσλ, ὅηη ἖λ ἀξρῆ ἤλ, πξὸ πάλησλ α὎ηὸλ λόεη η῵λ λνεη῵λ θαὶ πξὸ η῵λ αἮώλσλ. ΕἮ δὲ ιέγνη ηηο· Καὶ π῵ο ἐζηηλ, ΤἯὸλ ὄληα κὴ λεώηεξνλ εἶλαη ηνῦ Παηξόο; ηὸ γὰξ ἔθ ηηλνο ὂλ, ἀλάγθε π᾵ζα ὓζηεξνλ εἶλαη ηνῦ ἐμ νὕ ἐζηηλ, ἐξνῦκελ, ὅηη κάιηζηα κὲλ ηαῦηα ινγηζκ῵λ 59.48 ἀλζξσπίλσλ ἐζηί· θαὶ ὁ ηνῦην δεη῵λ, θαὶ ἕηεξα ηνύησλ ἀηνπώηεξα δεηήζεη· θαὶ ν὎δὲ ηῆ ἀθνῆ ηὰ ηνηαῦηα παξαδέρεζζαη ἔδεη. Πεξὶ Θενῦ γὰξ λῦλ ἟κ῔λ ὁ ιόγνο ἐζηὶλ, ν὎ πεξὶ η῅ο η῵λ ἀλζξώπσλ θύζεσο, ὏πνθεηκέλεο ηῆ η῵λ ινγηζκ῵λ ηνύησλ ἀθνινπζίᾳ ηε θαὶ ἀλάγθῃ. Πιὴλ ἀιι' ὏πὲξ πιεξνθνξίαο η῵λ ἀζζελεζηέξσλ, θαὶ πξὸο ηαῦηα ἐξνῦκελ. βʹ. ΕἮπὲ γάξ κνη, Σὸ ἀπαύγαζκα ηνῦ ἟ιίνπ ἐμ α὎η῅ο ἐθπεδᾶ η῅ο ηνῦ ἟ιίνπ θύζεσο, ἠ ἄιινζέλ πνζελ; Ἀλάγθε π᾵ζα ὁκνινγ῅ζαη ηὸλ κὴ θαὶ ηὰο αἮζζήζεηο πεπεξσκέλνλ, ὅηη ἐμ α὎η῅ο. Ἀιι' ὅκσο θαὶ ἐμ α὎ηνῦ ὂλ ηνῦ ἟ιίνπ ηὸ ἀπαύγαζκα, ν὎θ ἄλ πνηε ὓζηεξνλ εἶλαη θαίεκελ η῅ο ἟ιηαθ῅ο θύζεσο, ἐπεηδὴ κεδὲ ρσξὶο ἀπαπγάζκαηνο ἣιηνο ἐθάλε πνηέ. ΕἮ δὲ ἐπὶ η῵λ ζσκάησλ ηνύησλ η῵λ ὁξαη῵λ θαὶ αἮζζεη῵λ, θαὶ ἐθ ηηλὸο ὂλ, θαὶ ν὎ρ ὓζηεξνλ ἐμ νὕ ἐζηηλ ἐθάλε ηη ὂλ, ηί ἀπηζηε῔ο ἐπὶ η῅ο ἀνξάηνπ θαὶ ἀῤῥήηνπ θύζεσο; Σὸ α὎ηὸ δὴ ηνῦηό ἐζηηλ νὓησο, ὡο ἐθείλῃ ηῆ ν὎ζίᾳ πξέπνλ ἤλ. ∆ηὰ γάξ ηνη ηνῦην θαὶ ὁ Παῦινο α὎ηὸλ νὓησο ἐθάιεζε, θαὶ ηὸ ἐμ α὎ηνῦ θαὶ ηὸ ζπλαΐδηνλ παξηζη῵λ. Σί δέ; εἮπέ κνη, ν὎ρ νἯ αἮ῵λεο δη' α὎ηνῦ γεγόλαζηλ ἅπαληεο θαὶ δηάζηεκα ἅπαλ; Ἀλάγθε π᾵ζα ὁκνινγ῅ζαη ηὸλ κὴ παξαπαίνληα. Ο὎θνῦλ ν὎δὲλ κέζνλ ΤἯνῦ θαὶ Παηξόο. ΕἮ δὲ ν὎δὲλ, ν὎ρ ὓζηεξνο, ἀιιὰ ζπλαΐδηνο. Σὸ γὰξ πξὸ, θαὶ ηὸ κεηὰ, ρξόλσλ εἮζὶλ ἔλλνηαη δεισηηθαί. Υσξὶο γὰξ αἮ῵λνο ἠ ρξόλνπ ν὎θ ἂλ δπλεζείε ηηο ηαῦηα λν῅ζαη ηὰ ῥήκαηα. Υξόλσλ δὲ θαὶ αἮώλσλ ἀλώηεξνο ὁ Θεόο. ΕἮ δὲ ὅισο ηνῦ ΤἯνῦ θῂο ἀξρὴλ θαηεηιεθέλαη. ὅξα κὴ θαὶ ηὸλ Παηέξα ὏πὸ ἀξρὴλ ἀλαγθαζζῆο ἀγαγε῔λ θαηὰ ηνῦηνλ ηὸλ ιόγνλ θαὶ ηὸλ ινγηζκὸλ, πξεζβπηέξαλ κὲλ, ἀξρὴλ δὲ ὅκσο. ΕἮπὲ γάξ κνη, ν὎ρ ὅξνλ ηηλὰ θαὶ ἀξρὴλ πξνζηηζεὶο ηῶ ΤἯῶ, θαὶ νὓησ πξντὼλ ἀπ' α὎η῅ο ἐπὶ ηὸ ἄλσ, ηὸλ Παηέξα πξνε῔λαη ιέγεηο; Εὒδεινλ ὅηη. ΕἮπὲ νὔλ κνη, πόζνλ ὁ Παηὴξ πξνυπάξρεη; Ἄλ ηε γὰξ ὀιίγνλ, ἄλ ηε πνιὺ δηάζηεκα εἴπῃο, ὏πὸ ηὴλ ἀξρὴλ ηὸλ Παηέξα ἢγαγεο. Μεηξήζαο γὰξ εὒδεινλ ὅηη ηὸ κέζνλ, νὓησο ὀιίγνλ ἐξε῔ο ἠ πνιύ· κεηξ῅ζαη δὲ ν὎θ ἂλ γέλνηην, κὴ ἑθαηέξσζελ νὒζεο ἀξρ῅ο. Ὥζηε θαὶ ηῶ Παηξὶ δέδσθαο ἀξρὴλ, ηό γε εἮο ζὲ ἥθνλ· θαὶ ν὎θ ἔζηαη ινηπὸλ ν὎δὲ ὁ Παηὴξ ἄλαξρνο θαζ' ὏κ᾵ο. ὇ξᾶο ὅηη ηὸ παξὰ ηνῦ ΢ση῅ξνο ιερζὲλ ἀιεζέο ἐζηη, θαὶ παληαρνῦ ηὴλ δύλακηλ ἐλδείθλπηαη ηὴλ α὎ηνῦ ηὸ ῥ῅κα; Πν῔νλ δὴ ηνῦην; ὇ κὴ ηηκ῵λ ηὸλ ΤἯὸλ, ν὎ ηηκᾶ ηὸλ Παηέξα. Καὶ νἶδα κὲλ πνιιν῔ο ἀθαηάιεπηνλ ὂλ ηὸ ιερζέλ· δηὸ πνιιαρνῦ θαὶ ηὰ ἀπὸ η῵λ ινγηζκ῵λ ἀλαβαιιόκεζα θηλε῔λ, ὅηη νὒηε παξαθνινπζε῔λ α὎ην῔ο ὁ ινηπὸο δύλαηη' ἂλ δ῅κνο· νὒηε, εἮ παξαθνινπζήζεηελ, ἔρεη ηη βέβαηνλ θαὶ ἀζθαιέο. Λνγηζκνὶ γὰξ ἀλζξώπσλ δεηινὶ, θαὶ ἐπηζθαιε῔ο αἯ ἐπίλνηαη α὎η῵λ. ἧδέσο δ' ἂλ θἀθε῔λν ἐξνίκελ ηνὺο ἀληηιέγνληαο ἟κ῔λ, ηί πνηέ ἐζηη ηὸ παξὰ ηῶ πξνθήηῃ ιεγόκελνλ, ηὸ, Ἔκπξνζζέλ κνπ ν὎θ ἐγέλεην ἄιινο Θεὸο, θαὶ κεη' ἐκὲ ν὎θ ἔζηηλ; ΕἮ γὰξ λεώηεξνο ηνῦ Παηξὸο ὁ ΤἯὸο, π῵ο θεζη, Μεη' ἐκὲ ν὎θ ἔζηηλ; Ἆξα νὔλ ἀλαηξήζεηε θαὶ α὎ηνῦ ηνῦ Μνλνγελνῦο ηὴλ ν὎ζίαλ; Ἀλάγθε γὰξ ἠ ηνῦην ηνικᾶλ, ἠ κίαλ παξαδέμαζζαη ηὴλ ζεόηεηα ἐλ Ἦδίᾳ ὏πνζηάζεη Παηξὸο θαὶ ΤἯνῦ. Πνῦ δὲ ὅισο ηὸ, Πάληα δη' α὎ηνῦ ἐγέλεην, ἀιεζέο; ΕἮ γάξ ἐζηηλ αἮὼλ α὎ηνῦ πξεζβύηεξνο, π῵ο ἂλ ηὸ πξὸ α὎ηνῦ, δη' α὎ηνῦ γεγελεκέλνλ εἴε;
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

὇ξ᾵ηε εἮο ὅζελ ηόικαλ α὎ηνὺο ἅπαμ παξαθηλεζείζεο η῅ο ἀιεζείαο ὁ ιόγνο ἐμήγαγε; ∆ηαηί γὰξ ν὎θ εἶπελ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, ὅηη ἐμ ν὎θ ὄλησλ ἐγέλεην, θαζάπεξ πεξὶ πάλησλ ὁ Παῦινο ἀπνθαίλεηαη, ιέγσλ νὓησο, ὇ θαιέζαο ηὰ κὴ ὄληα ὡο 59.49 ὄληα, ἀιι', ἖λ ἀξρῆ ἤλ, θεζί; ηνῦην γὰξ ἐλαληίνλ ἐθείλῳ· θαὶ κάια εἮθόησο. Θεὸο γὰξ νὒηε γίλεηαη, νὒηε ἔρεη ηη πξεζβύηεξνλ· ἀιιὰ ηαῦηα ἗ιιήλσλ ῥήκαηα. ΕἮπὲ δή κνη θἀθε῔λν· ηὸλ θηίζηελ η῵λ ἔξγσλ ν὎ρὶ ἀζπγθξίησο ὏πεξέρεηλ εἴπνηο ἄλ; Ὅηαλ νὔλ α὎ην῔ο ὅκνηνλ ᾖ ηὸ ἐμ ν὎θ ὄλησλ, πνῦ ἟ ἀζύγθξηηνο ὏πεξνρή; Σί δέ ἐζηηλ ὅισο ηὸ, ἖γὼ πξ῵ηνο, θαὶ ἐγὼ κεηὰ ηαῦηα, θαὶ, Ἔκπξνζζέλ κνπ ν὎θ ἐγέλεην ἄιινο Θεόο; ΕἮ γὰξ ὁ ΤἯὸο κὴ εἴε η῅ο α὎η῅ο ν὎ζίαο, ἕηεξόο ἐζηη Θεόο· θαὶ εἮ κὴ ζπλαΐδηνο, ἔζηη κεη' α὎ηόλ· θαὶ εἮ κὴ ἐθ η῅ο ν὎ζίαο πξν῅ιζελ, εὒδεινλ ὅηη ἐγέλεην. ΕἮ δὲ ιέγνηελ, πξὸο ἀληηδηαζηνιὴλ η῵λ εἮδώισλ ηαῦηα εἮξ῅ζζαη, π῵ο ν὎ ζπγρσξνῦζη πξὸο ἀληηδηαζηνιὴλ η῵λ εἮδώισλ ιέγεηλ ηὸλ κόλνλ ἀιεζηλὸλ Θεόλ; ΕἮ δὲ θαὶ πξὸο ἀληηδηαζηνιὴλ η῵λ εἮδώισλ εἴξεηαη ηνῦην, π῵ο ἑξκελεύζεηο ηὴλ ῥ῅ζηλ ἅπαζαλ; Μεη' ἐκὲ γὰξ, θεζὶλ, ν὎θ ἔζηηλ ἄιινο Θεόο. Ο὎θ ἐθβάιισλ ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦηό θεζηλ, ἀιι' ὅηη Θεὸο εἮδσιηθὸο κεη' ἐκὲ ν὎θ ἔζηηλ· ν὎ρ ὅηη ΤἯὸο ν὎θ ἔζηη. Ναὶ, θεζί. Σί νὔλ; θαὶ ηὸ, Ἔκπξνζζέλ κνπ ν὎θ ἐγέλεην ἄιινο Θεὸο, νὓησο ἐθιήςῃ, ὅηη εἮδσιηθὸο κὲλ ν὎θ ἐγέλεην, ἐγέλεην δ' νὔλ ὅκσο ΤἯὸο ἔκπξνζζελ α὎ηνῦ; Καὶ πν῔νο ἂλ ηνῦην δαίκσλ εἴπνη; Ο὎δὲ γὰξ α὎ηὸλ νἶκαη ηὸλ δηάβνινλ ηνῦην ἐξε῔λ. Ἄιισο δὲ, εἮ ν὎θ ἔζηη ζπλαΐδηνο ηῶ Παηξὶ, π῵ο ἄπεηξνλ α὎ηνῦ ηὴλ δσὴλ ἐξε῔ο; ΕἮ γὰξ ἀξρὴλ ἄλσζελ ἔρεη, θἂλ ἀηειεύηεηνο ᾖ, ἄπεηξνο ὅκσο ν὎θ ἔζηη· ηὸ γὰξ ἄπεηξνλ ἑθαηέξσζελ ἄπεηξνλ εἶλαη ρξή. Ὅπεξ νὔλ θαὶ ὁ Παῦινο δει῵λ ἔιεγε· Μήηε ἀξρὴλ ἟κεξ῵λ, κήηε δσ῅ο ηέινο ἔρσλ, ηό ηε ἄλαξρνλ θαὶ ἀηειεύηεηνλ δεηθλὺο ηαύηῃ. Ὥζπεξ γὰξ ηνῦην ν὎θ ἔρεη πέξαο, νὓησο ν὎δὲ ἐθε῔λν· νὒηε γὰξ ἐληαῦζα ηέινο, νὒηε ἐθε῔ ἀξρή. γʹ. Π῵ο δὲ θαὶ δσὴ ὢλ, ἤλ πνηε ὅηε ν὎θ ἤλ; Σὴλ γὰξ δσὴλ ἀεί ηε εἶλαη, θαὶ ἀλάξρσο εἶλαη θαὶ ἀηειεπηήησο πάληεο ἂλ ὁκνινγήζαηελ, εἴπεξ ὄλησο εἴε δσὴ, ὥζπεξ νὔλ θαὶ ἔζηηλ. ΕἮ δὲ ἔζηηλ ὅηε ν὎θ ἔζηη, π῵ο ἂλ εἴε δσὴ η῵λ ἄιισλ, α὎ηή πνηε ν὎θ νὔζα; Π῵ο νὔλ, θεζὶλ, ἀξρὴλ ἔζεθελ ὁ Ἰσάλλεο εἮπὼλ, ἖λ ἀξρῆ ἤλ; Σῶ, ἖λ ἀξρῆ, πξνζέζρεο, θαὶ ηῶ, Ἤλ, εἮπέ κνη·θαὶ ηὸ, ὇ Λόγνο ἤλ, ν὎θ ἐλλνε῔ο; Σί δὲ, ὅηαλ πεξὶ ηνῦ Παηξὸο ὁ Πξνθήηεο ιέγῃ· Ἀπὸ ηνῦ αἮ῵λνο, θαὶ ἕσο ηνῦ αἮ῵λνο ζὺ εἶ· ἆξα ὅξνπο α὎ηῶ ηηζεὶο νὓησ θεζίλ; Ο὎δακ῵ο, ἀιιὰ ηὸ ἀΐδηνλ δει῵λ. Οὓησ ηνίλπλ θαὶ ἐληαῦζα λόεη. Ο὎ γὰξ ὅξνπο ηηζεὶο, ηνῦην εἴξεθελ. Ο὎δὲ γὰξ εἶπελ, ἀξρὴλ ἔζρελ, ἀιι', ἖λ ἀξρῆ ἤλ, δηὰ ηνῦ, Ἤλ, παξαπέκπσλ ζε ἐπὶ ηὸ ἄλαξρνλ ἐλλνε῔λ ηὸλ ΤἯόλ. Ἀιι' Ἦδνὺ, θεζὶλ, ὁ Παηὴξ κεηὰ η῅ο ηνῦ ἄξζξνπ πξνζζήθεο εἴξεηαη, ὁ δὲ ΤἯὸο ρσξὶο ηαύηεο. Σί νὔλ, ὅηαλ ὁ Ἀπόζηνινο ιέγῃ. Σνῦ κεγάινπ Θενῦ θαὶ ΢ση῅ξνο ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ· θαὶ πάιηλ, ὇ ὢλ ἐπὶ πάλησλ Θεόο; Ἦδνὺ γὰξ ἐληαῦζα ρσξὶο ηνῦ ἄξζξνπ ηνῦ ΤἯνῦ ἐκλεκόλεπζε. Πνηε῔ δὲ ηνῦην θαὶ ἐπὶ ηνῦ Παηξόο. Σν῔ο γνῦλ Φηιηππεζίνηο ἐπηζηέιισλ, νὓησ θεζίλ· Ὃο ἐλ κνξθῆ Θενῦ ὏πάξρσλ, ν὎θ ἁξπαγκὸλ ἟γήζαην ηὸ εἶλαη ἴζα Θεῶ· θαὶ Ῥσκαίνηο δὲ πάιηλ· Υάξηο ὏κ῔λ θαὶ εἮξήλε ἀπὸ Θενῦ Παηξὸο ἟κ῵λ, θαὶ Κπξίνπ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ. Ἄιισο ηε θαὶ πεξηηηὸλ ἤλ ἐληαῦζα α὎ηὸ πξνζηεζ῅λαη, ἄλσ ζπλερ῵ο πξνζηεζὲλ ηῶ ιόγῳ. Ὥζπεξ γὰξ πεξὶ ηνῦ Παηξὸο ιέγσλ θεζὶ, Πλεῦκα ὁ Θεόο· θαὶ ν὎θ ἐπεηδὴ ηῶ Πλεύκαηη ηὸ ἄξζξνλ ν὎ πξόζθεηηαη, ν὎θ 59.50 ἀζεηνῦκελ δηὰ ηνῦην ηὸ ἀζώκαηνλ ηνῦ Θενῦ· νὓησ θαὶ ἐληαῦζα, θἂλ κὴ πξόζθεηηαη ηῶ ΤἯῶ ηὸ ἄξζξνλ, ν὎ δηὰ ηνῦην ἣηησλ Θεὸο ὁ ΤἯόο. Σί δήπνηε; Θεὸλ γὰξ θαὶ Θεὸλ εἮπὼλ, ν὎θ ἐκθαίλεη ηη κέζνλ ἟κ῔λ η῅ο ζεόηεηνο ηαύηεο, ἀιιὰ θαὶ ην὎λαληίνλ. Πξνεηπὼλ γὰξ, Καὶ Θεὸο ἤλ ὁ Λόγνο, ἵλα κὴ λνκίζῃ ηηο ἐιάηηνλα εἶλαη ηὴλ ζεόηεηα ηνῦ ΤἯνῦ, ε὎ζέσο α὎ηνῦ θαὶ ηὰ γλσξηζηηθὰ η῅ο γλεζίαο ηίζεζη ζεόηεηνο, ηό ηε ἀΐδηνλ ἀλαιαβώλ. Οὕηνο γὰξ ἤλ, θεζὶλ, ἐλ ἀξρῆ πξὸο ηὸλ Θεόλ· θαὶ ηὸ δεκηνπξγηθὸλ πξνζηηζείο· Πάληα γὰξ δη' α὎ηνῦ ἐγέλεην, θαὶ ρσξὶο α὎ηνῦ ἐγέλεην ν὎δὲ ἓλ, ὃ γέγνλελ· ὃ κάιηζηα θαὶ ὁ Παηὴξ α὎ηνῦ δηὰ η῵λ πξνθεη῵λ ἁπαληαρνῦ η῅ο ν὎ζίαο η῅ο α὎ηνῦ γλσξηζηηθὸλ εἶλαί θεζη. Καὶ ζπλερ῵ο ηνῦην η῅ο
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

ἀπνδείμεσο ηὸ εἶδνο πεξηζηξέθνπζηλ νἯ πξνθ῅ηαη· θαὶ ν὎ρ ἁπι῵ο, ἀιιὰ θαὶ πξὸο ηὴλ η῵λ εἮδώισλ ἀγσληδόκελνη δόμαλ. Θενὶ γὰξ, θεζὶλ, νἳ ηὸλ ν὎ξαλὸλ θαὶ ηὴλ γ῅λ ν὎θ ἐπνίεζαλ, ἀπνιέζζσζαλ· θαὶ πάιηλ· ἖γὼ ηῆ ρεηξί κνπ ἐμέηεηλα ηὸλ ν὎ξαλόλ· θαὶ δεηθλὺο ζεόηεηνο εἶλαη δεισηηθὸλ, παληαρνῦ α὎ηὸ ηίζεζηλ. Α὎ηὸο δὲ ὁ ε὎αγγειηζηὴο ν὎δὲ ηνύηνηο ἞ξθέζζε ην῔ο ῥήκαζηλ, ἀιιὰ θαὶ δσὴλ α὎ηὸλ ἐθάιεζε θαὶ θ῵ο. ΕἮ ηνίλπλ ἀεὶ κεηὰ ηνῦ Παηξὸο ἤλ, εἮ πάληα α὎ηὸο ἐδεκηνύξγεζε, εἮ πάληα α὎ηὸο παξήγαγε θαὶ ζπγθξνηε῔ (ηνῦην γὰξ δηὰ η῅ο δσ῅ο ᾐλίμαην), εἮ πάληα θσηίδεη· ηίο νὓησο ἀλόεηνο, ὡο εἮπε῔λ, ηὸλ ε὎αγγειηζηὴλ δηὰ ηνύησλ ἐζπνπδαθέλαη ἐιάηησζηλ ζεόηεηνο εἮζεγήζαζζαη, δη' ὧλ κάιηζηα Ἦζόηεηα θαὶ ἀπαξαιιαμίαλ ἐλδείμαζζαη δπλαηόλ ἐζηη; Μὴ δὴ ζπγρέσκελ ηὴλ θηίζηλ κεηὰ ηνῦ θηίζαληνο, ἵλα κὴ θαὶ ἟κε῔ο ἀθνύζσκελ, ὅηη ἖ζεβάζζεζαλ ηῆ θηίζεη παξὰ ηὸλ θηίζαληα. ΕἮ γὰξ θαὶ πεξὶ ν὎ξαλ῵λ ιέγνηελ ηνῦην εἮξ῅ζζαη, ἀιι' ὅκσο ἐλ ηῶ πεξὶ ηνύησλ ιόγῳ παληει῵ο ἀπε῔πε ηὸ κὴ δε῔λ θηίζεη ιαηξεύεηλ, ὡο ἗ιιεληθὸλ ὄλ. δʹ. Μὴ ηνίλπλ ηαύηῃ ὏πνβάισκελ α὎ηνὺο ηῆ ἀξᾶ. ∆ηὰ ηνῦην ἤιζελ ὁ ηνῦ Θενῦ ΤἯὸο, ἵλα ηαύηεο ἟κ᾵ο ἀπαιιάμῃ η῅ο ιαηξείαο· δηὰ ηνῦην δνύινπ κνξθὴλ ἔιαβελ, ἵλα η῅ο δνπιείαο ἐιεπζεξώζῃ ηαύηεο· δηὰ ηνῦην ἐλεπηύζζε, δηὰ ηνῦην ἐῤῥαπίζζε, δηὰ ηνῦην ζάλαηνλ ὏πέκεηλε ηὸλ ἐπνλείδηζηνλ. Μὴ δὴ ηαῦηα πάληα ἀλόλεηα πνη῵κελ, κεδὲ πάιηλ ἐπὶ ηὴλ πξνηέξαλ ἐπαλεξρώκεζα ἀζέβεηαλ, κ᾵ιινλ δὲ ἐπὶ πνιιῶ ραιεπσηέξαλ. Ο὎ γάξ ἐζηηλ ἴζνλ ηῆ θηίζεη ιαηξεύεηλ, θαὶ α὎ηὸλ ηὸλ ∆εκηνπξγὸλ εἮο θηίζεσο θαηάγεηλ ε὎ηέιεηαλ, ηό γε εἮο ἟κ᾵ο ἥθνλ. Α὎ηὸο γὰξ κέλεη ηνηνῦηνο ὢλ νἷόο ἐζηη. ΢ὺ γὰξ ὁ α὎ηὸο εἶ, θεζὶ, θαὶ ηὰ ἔηε ζνπ ν὎θ ἐθιείςνπζη. ∆νμάδσκελ νὔλ α὎ηὸλ, ὥζπεξ παξειάβνκελ παξὰ η῵λ παηέξσλ· δνμάδσκελ α὎ηὸλ, θαὶ δηὰ πίζηεσο θαὶ δη' ἔξγσλ. Ο὎δὲλ γὰξ ὄθεινο ἟κ῔λ εἮο ζσηεξίαλ δνγκάησλ ὏γη῵λ, δηεθζαξκέλεο ἟κ῔λ η῅ο δσ῅ο. ∆ηὸ ῥπζκίζσκελ α὎ηὴλ πξὸο ηὸ ηῶ Θεῶ δνθνῦλ, αἮζρξόηεηνο ἁπάζεο, ἀδηθίαο, πιενλεμίαο πόῤῥσ θαζηζη῵ληεο ἑαπηνὺο, ὡο μέλνη θαὶ παξεπίδεκνη, θαὶ η῵λ ἐληαῦζα ἀιιόηξηνη. Κἂλ ρξήκαηά ηηο ἔρῃ πνιιὰ θαὶ θηήκαηα, νὓησο α὎ην῔ο θερξήζζσ, ὡο πάξνηθνο θαὶ κηθξὸλ ὓζηεξνλ α὎η῵λ ἀπνζηεζόκελνο θαὶ ἑθὼλ θαὶ ἄθσλ. Κἂλ ἞δηθεκέλνο ηηο ᾖ παξά ηηλνο, κὴ ἀζάλαηα ὀξγηδέζζσ, κ᾵ιινλ δὲ κεδὲ πξόζθαηξα. Μη᾵ο γὰξ ἟κ῔λ πιένλ ν὎θ ἔδσθελ ὁ Ἀπόζηνινο ἟κέξαο ηῆ ὀξγῆ θαηαρξήζαζζαη· ὇ ἣιηνο γὰξ, θεζὶ, κὴ ἐπηδπέησ ἐπὶ ηῶ παξνξγηζκῶ ὏κ῵λ. Καὶ εἮθόησο· ἀγαπεηὸλ γὰξ θαὶ ἐλ νὓησ βξαρε῔ θαηξῶ κεδὲλ γελέζζαη ἀεδέο. ΕἮ δὲ θαὶ ἟ λὺμ θαηαιάβνη, δεηλόηεξα γίλεηαη ηὰ γεγελεκέλα, κπξίνπ ππ 59.51 ξὸο ἀπὸ η῅ο κλήκεο ἟κ῔λ ζπιιεγνκέλνπ, θαὶ θαηὰ ζρνιὴλ πηθξόηεξνλ ἟κ῵λ ἐμεηαδόλησλ α὎ηά. Πξὶλ νὔλ η῅ο ὀιεζξίαο ηαύηεο ἐπηιαβέζζαη ζρνι῅ο, θαὶ ζθνδξνηέξαλ ἀλάςαη ηὴλ ππξὰλ, θειεύεη πξνθαηαιακβάλεηλ θαὶ ζβελλύλαη ηὸ δεηλόλ. ὆μὺ γὰξ ηὸ πάζνο ἐζηὶ η῅ο ὀξγ῅ο, θαὶ θινγὸο ἁπάζεο ὀμύηεξνλ. ∆ηὸ πνιινῦ δε῔ ηνῦ ηάρνπο ἟κ῔λ εἮο ηὸ πξνθαηαιαβε῔λ ηὴλ θιόγα, θαὶ κὴ ζπγρσξ῅ζαη πξὸο ὓςνο ἀξζ῅λαη. Καὶ γὰξ πνιι῵λ νὓησο αἴηηνλ γίλεηαη θαθ῵λ ηὸ λόζεκα ηνῦην. ΟἮθίαο γνῦλ ὁινθιήξνπο ἀλέηξεςε, θαὶ ζπλεζείαο ἀξραίαο δηέιπζε, θαὶ ηξαγῳδίαο ἀπαξακπζήηνπο εἮξγάζαην ἐλ βξαρε῔ θαὶ ἀθαξηαίῳ ρξόλῳ. ἧ γὰξ ῥνπὴ ηνῦ ζπκνῦ α὎ηνῦ, πη῵ζηο α὎ηῶ, θεζί. Μὴ ηνίλπλ ἀραιίλσηνλ ἐ῵κελ ηὸ ζεξίνλ, ἀιιὰ θεκὸλ α὎ηῶ πάληνζελ ζθνδξὸλ, ηνῦ δηθαζηεξίνπ ηνῦ κέιινληνο ηὸλ θόβνλ, ἐκβάιισκελ. Ὅηαλ ζε ιππήζῃ θίινο ἠ θαὶ παξνμύλῃ ηηο η῵λ νἮθείσλ, ἐλλόεζνλ ηὰ ἟καξηεκέλα ζνη εἮο Θεὸλ, θαὶ ὅηη ηῆ πξὸο ἐθε῔λνλ ἐπηεηθείᾳ πξαόηεξνλ ζαπηῶ θαζηζηᾶο ηὸ δηθαζηήξηνλ ἐθε῔λν· Ἄθεηε γὰξ, θεζὶ, θαὶ ἀθεζήζεηαη ὏κ῔λ· θαὶ ηαρέσο δξαπεηεύζεη ηὸ πάζνο Πξὸο ηνύηνηο θἀθε῔λν ζθόπεζνλ, εἴπνηε εἮο ἀγξηόηεηα ἐμελερζεὶο ἐθξάηεζαο ζαπηνῦ, θαὶ εἴπνηε παξεζύξεο ὏πὸ ηνῦ πάζνπο, θαὶ ἀκθνηέξνπο παξάβαιε ηνὺο θαηξνὺο, θαὶ ἐληεῦζελ πνιιὴλ ιήςῃ δηόξζσζηλ. ΕἮπὲ γάξ κνη· πόηε ζαπηὸλ ἐπῄλεζαο, ἟λίθα ἟ηηήζεο, ἠ ὅηε ἐθξάηεζαο; Ο὎ρὶ ηόηε ζθνδξ῵ο κὲλ ἐγθαινῦκελ ἑαπην῔ο θαὶ αἮζρπλόκεζα, θαὶ κεδελὸο ἐιέγρνληνο ἟κ᾵ο, θαὶ πνιὺ ηὸ
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

η῅ο κεηαλνίαο ἟κ῔λ ἐπεηζέξρεηαη θαὶ ῥεκάησλ ἕλεθελ θαὶ πξαγκάησλ; ὅηαλ δὲ πεξηγελώκεζα, θαὶ ηξπθ῵κελ θαὶ γαπξνύκεζα, ὡο λεληθεθόηεο; Νίθε γὰξ ἐπὶ η῅ο ὀξγ῅ο, ν὎ ηὸ ην῔ο ἴζνηο ἀκύλαζζαη (ἐζράηε γὰξ αὓηε ἥηηά ἐζηηλ), ἀιιὰ ηὸ πξάσο ἐλεγθε῔λ παζόληα θαθ῵ο θαὶ ἀθνύζαληα. Σνῦην γάξ ἐζηη ηὸ πιένλ ζρε῔λ, ν὎ ηὸ πνη῅ζαη, ἀιιὰ ηὸ παζε῔λ θαθ῵ο. Μὴ ηνίλπλ ιέγε ὀξγηδόκελνο, Πάλησο ἀληαλαηξ῵ θἀγὼ, πάλησο ἐπεμειεύζνκαη· κεδὲ πξὸο ηνὺο παξαηλνῦληαο ληθᾶλ ἀληίηεηλε ιέγσλ, Ο὎θ ἀλέμνκαη, ἵλα κνπ θαηαγειάζαο ὁ δε῔λα ἀπέιζῃ. Ο὎ γὰξ δή πνηέ ζνπ θαηαγειάζεηαη, ἀιι' ὅηαλ ἐπεμέιζῃο· εἮ δὲ θαὶ ηόηε θαηαγειάζεηαη, ὡο ἀλόεηνο ηνῦην πείζεηαη. ΢ὺ δὲ κὴ δήηεη ληθ῵λ ηὴλ παξὰ η῵λ ἀλνήησλ δόμαλ, ἀιι' ἀπνρξ῵ζαλ λόκηδε α὎ηὴλ ἔρεηλ παξὰ η῵λ λνῦλ ἐρόλησλ. Ἀιιὰ γὰξ ηί ζνη κηθξὸλ θαὶ ηαπεηλὸλ θαζίδσ ζέαηξνλ, ἐμ ἀλζξώπσλ α὎ηὸ ζπληηζείο; Πξὸο ηὸλ Θεὸλ ε὎ζέσο ἀλάβιεςνλ, θἀθε῔λόο ζε ἐπαηλέζεηαη. Σὸλ δὲ παξ' ἐθείλνπ ζαπκαδόκελνλ ν὎ δε῔ παξὰ η῵λ ἀλζξώπσλ ηηκὴλ ἐπηδεηε῔λ. ἧ κὲλ γὰξ θαὶ πξὸο ράξηλ πνιιάθηο, θαὶ πξὸο ἀπέρζεηαλ ἑηέξσλ γίλεηαη, θαὶ θέξδνο ἢλεγθελ ν὎δέλ· ἟ δὲ παξὰ ηνῦ Θενῦ ς῅θνο ηαύηεο ἀπήιιαθηαη η῅ο ἀλσκαιίαο, θαὶ πνιιὴλ θέξεη ηῶ ζαπκαδνκέλῳ ηὴλ ὠθέιεηαλ. Σνῦηνλ νὔλ ηὸλ ἔπαηλνλ δηώθσκελ. εʹ. Βνύιεη καζε῔λ πόζνλ ηὸ ὀξγίδεζζαη θαθόλ; Παξάζηεζη καρνκέλνηο ἐλ ἀγνξᾶ ἑηέξνηο. ἖λ γὰξ ζαπηῶ ηὴλ ἀζρεκνζύλελ ν὎ δπλήζῃ ῥᾳδίσο Ἦδε῔λ, ἐζθνησκέλῳ θαὶ κεζύνληη ηῶ ινγηζκῶ· ἀιι' ὅηαλ θαζαξεύζῃο ηνῦ πάζνπο, ηόηε ἐλ ἄιινηο ζεώξεη ηὰ ζὰ, η῅ο θξίζεώο ζνη κὴ δηεθζαξκέλεο. Θέα δέ κνη ηνὺο πεξηῤῥένληαο ὄρινπο, ηνὺο ζπκνπκέλνπο, θαζάπεξ καηλνκέλνπο εἮο ηὸ κέζνλ ἀζρεκνλνῦληαο. 59.52 Ὅηαλ γὰξ πεξὶ ηὸ ζη῅ζνο ὁ ζπκὸο δέζαο δηαληζη῅ηαη θαὶ ἀγξηαίλῃ, πῦξ πλέεη ηὸ ζηόκα, πῦξ ἀθη᾵ζηλ νἯ ὀθζαικνὶ, νἮδε῔ πάληνζελ ἟ ὄςηο, ἀηάθησο αἯ ρε῔ξεο ἐθηείλνληαη, θαηαγειάζησο πεδ῵ζηλ νἯ πόδεο θαὶ ἐλάιινληαη ην῔ο θαηέρνπζη, θαὶ καηλνκέλσλ ν὎δὲλ δηεζηήθαζη πξὸο ηαῦηα πάληα ἀλαηζζεηνῦληεο, ἀιι' ν὎δὲ η῵λ ἀγξίσλ ὄλσλ, ιαθηίδνληεο, δάθλνληεο. Ὄλησο ἀλὴξ ζπκώδεο ν὎θ ε὎ζρήκσλ. Εἶηα, κεηὰ ηὸλ πνιὺλ γέισηα ηνῦηνλ, ἀλαρσξήζαληεο νἴθαδε, θαὶ πξὸο ἑαπηνὺο ἐπαλειζόληεο, κείδνλα ἔρνπζη ηὴλ ὀδύλελ θαὶ πνιὺ ηὸ δένο, ἐλλννῦληεο ἄξα ηίλεο νἯ παξόληεο ἤζαλ ἟λίθα ὠξγίδνλην. Καζάπεξ γὰξ νἯ παξαπαίνληεο ηνὺο παξόληαο ἀγλννῦληεο, ὅηαλ ζσθξνλήζσζη, ηόηε ηαῦηα ινγίδνληαη, Ἆξα κὴ θίινη, ἆξα κὴ πνιέκηνη θαὶ ἐρζξνὶ νἯ ζεαζάκελνη; θαὶ γὰξ ὁκνίσο ὏πὲξ ἀκθνηέξσλ δεδνίθαζη· η῵λ κὲλ, ὡο θαηαγλσζνκέλσλ θαὶ κείδνλα πνηεζόλησλ ηὴλ αἮζρύλελ· η῵λ δὲ, ὡο ἐθεζζεζνκέλσλ. Ἂλ δὲ θαὶ πιεγὰο ηείλαληεο ηύρσζηλ ἀιιήινηο, ραιεπώηεξνλ ηὸ δένο, νἷνλ κή ηη η῵λ ραιεπσηάησλ ζπκβαίε πεξὶ ηὸλ παζόληα, ἠ ππξεηὸο ἀθνινπζήζαο ἐπελέγθνη ζάλαηνλ, ἠ νἴδεκα ἀλαζηὰλ δπζίαηνλ εἮο ηὸλ πεξὶ η῵λ ἐζράησλ θαηαζηήζῃ θίλδπλνλ. Καὶ, ηί γάξ κνη κάρεο ἔδεη; ηί δὲ ὓβξεσλ θαὶ θηινλεηθίαο; ἀπόινηην ηὰ θαὶ ηά. Καὶ π᾵ζη θαηαξ῵ληαη ην῔ο πξάγκαζη ινηπὸλ ην῔ο ἐπηθήξνηο ηνύηνηο, θαὶ παξαζρνῦζηλ α὎ην῔ο ηὴλ ἀξρήλ. ΟἯ δὲ ἀινγώηεξνη θαὶ δαίκνλαο πνλεξνὺο θαὶ ὥξαλ αἮηη῵ληαη θαθὴλ η῵λ γεγελεκέλσλ. Ἀιι' ν὎θ ἔζηηλ ὥξαο θαθ῅ο· ν὎δὲ γάξ ἐζηηλ ὥξα θαθή πνηε· ν὎δὲ δαίκνλνο ηαῦηα πνλεξνῦ, ἀιιὰ η῅ο πνλεξίαο η῵λ ἑαισθόησλ. Οὕηνη γὰξ θαὶ ηνὺο δαίκνλαο ἐπηζπ῵ληαη, θαὶ πάληα ἑαπην῔ο ἐπάγνπζη ηὰ δεηλά. Ἀιι' νἮδαίλεη, θεζὶλ, ἟ θαξδία, θαὶ ηα῔ο ὓβξεζη δάθλεηαη; Οἶδα θἀγώ· δηὰ γὰξ ηνῦην ηνὺο θξαηνῦληαο ηνῦ δεηλνῦ ηνύηνπ ζεξίνπ ζαπκάδσ. Ἂλ γὰξ ζέισκελ, δπλαηὸλ δηαθξνύζαζζαη ηὸ πάζνο. ∆ηαηί γὰξ, ἀξρόλησλ ἟κ᾵ο ὏βξηδόλησλ, ηνῦην κὴ πάζρνκελ; ἆξ' ν὎ρ ὅηη θόβνο ἀληίῤῥνπνο ἕζηεθε ηνῦ πάζνπο, ἟κ᾵ο ἐθδεηκαη῵λ, θαὶ ν὎δὲ θῦλαη ηὴλ ἀξρὴλ ζπγρσξ῵λ; ∆ηὰ ηί δὲ θαὶ νἯ νἮθέηαη παξ' ἟κ῵λ ὏βξηδόκελνη κπξία, ζηγῆ πάληα θέξνπζηλ; ἆξ' ν὎ρ ὅηη θαὶ α὎ηνὶ ηὸλ α὎ηὸλ α὎ην῔ο ἐπηθείκελνλ ἔρνπζη δεζκόλ; ΢ὺ δὲ κὴ κόλνλ ἐλλνήζῃο ηὸλ παξὰ ηνῦ Θενῦ θόβνλ, ἀιι' ὅηη ζε θαὶ α὎ηὸο ὁ Θεὸο ὏βξίδεη ηόηε, ὁ θειεύσλ ζηγᾶλ, θαὶ πάληα νἴζεηο πξάσο. Καὶ εἮπὲ πξὸο ηὸλ ἐπηόληα· Σί ζνη πάζσ; ἄιινο κνπ θαηέρεη θαὶ ηὴλ δεμηὰλ θαὶ
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

ηὴλ γι῵ηηαλ· θαὶ γελήζεηαη θαὶ ζνὶ θἀθείλῳ θηινζνθίαο ὏πόζεζηο ηὸ ῥ῅κα. Νῦλ δὲ ἀλζξώπσλ κὲλ ἕλεθελ θαὶ ηὰ ἀθόξεηα θέξνκελ, θαὶ πξὸο ηνὺο ὏βξηθόηαο ιέγνκελ πνιιάθηο· ὇ δε῔λά κε ὓβξηζελ, ν὎ ζύ· ἐπὶ δὲ ηνῦ Θενῦ ν὎δὲ ηαύηελ ἕμνκελ ηὴλ ε὎ιάβεηαλ; Καὶ πνία ἟κ῔λ ἔζηαη ζπγγλώκε; Εἴπσκελ θαὶ πξὸο ηὴλ ἟κεηέξαλ ςπρήλ· ὇ Θεὸο ἟κ᾵ο ὏βξίδεη λῦλ, ὁ θαηέρσλ ἟κ῵λ ηὰο ρε῔ξαο· κὴ ζθηξη῵κελ, κεδὲ ἔζησ ὁ Θεὸο ἀλζξώπσλ ἀηηκόηεξνο ἟κ῔λ. ἖θξίμαηε πξὸο ηὸ ῥ῅κα; Ἀιι' ν὎ρὶ πξὸο ηὰ ῥήκαηα βνύινκαη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ πξὸο ηὴλ πξ᾵μηλ θξίηηεηλ ὏κ᾵ο. ἖θέιεπζε γὰξ ὁ Θεὸο ῥαπηδνκέλνπο κὴ κόλνλ θέξεηλ, ἀιιὰ θαὶ παξέρεηλ ἑαπηνὺο πξὸο ηὸ ρε῔ξόλ ηη παζε῔λ. ἧκε῔ο δὲ κεηὰ ηνζαύηεο ζθνδξόηεηνο ἐλαληηνύκεζα, ὡο κὴ κόλνλ κὴ παξέρεηλ ἑαπηνὺο εἮο ηὸ θαθ῵ο παζε῔λ, ἀιιὰ θαὶ ἀκύλαζζαη, πνιιάθηο δὲ θαὶ ἄξρεηλ ρεηξ῵λ ἀδίθσλ, θαὶ ἐιαηηνῦζζαη λνκίδεηλ, ἂλ κὴ πξάμσκελ ηὰ α὎ηά. Καὶ γὰξ ηὸ δεηλὸλ ηνῦην 59.53 ἐζηηλ, ὅηη θαὶ ληθᾶλ νἮόκεζα, ηὴλ ἐζράηελ ἥηηαλ ἟ηηώκελνη θαὶ θείκελνη θάησ, θαὶ κπξίαο δερόκελνη πιεγὰο παξὰ ηνῦ δηαβόινπ, θξαηε῔λ α὎ηνῦ λνκίδνκελ. ∆ηὸ, παξαθαι῵, κάζσκελ ηίο η῅ο λίθεο ηαύηεο ὁ ηξόπνο, θαὶ ηνῦην κεηίσκελ ηνῦ ηξόπνπ ηὸ εἶδνο. Σὸ γὰξ παζε῔λ θαθ῵ο, ηνῦηό ἐζηη ηὸ ζηεθαλνῦζζαη. ΕἮ ηνίλπλ βνπιόκεζα θαὶ ἟κε῔ο ἀλαῤῥεζ῅λαη παξὰ ηνῦ Θενῦ, κὴ ηὸλ η῵λ ἔμσζελ ἀγώλσλ, ἀιιὰ ηὸλ παξὰ ηνῦ Θενῦ λόκνλ θπιάηησκελ ἐλ ην῔ο παιαί 59.54 ζκαζη ηνύηνηο, θαὶ ηὸ πάληα θέξεηλ κεηὰ καθξνζπκίαο. Οὓησ γὰξ θαὶ η῵λ παιαηόλησλ πεξηγηλώκεζα, θαὶ η῵λ ἐληαῦζα, θαὶ η῵λ ἐπεγγεικέλσλ ἐπηηύρσκελ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, δόμα, θξάηνο, ηηκὴ, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.53.10 ΟΜΘΛΘΑ Εʹ. Πάληα δη' α὎ηνῦ ἐγέλεην, θαὶ ρσξὶο α὎ηνῦ ἐγέλεην ν὎δὲ ἓλ ὃ γέγνλελ.
αʹ. Μσυζ῅ο κὲλ ἀξρόκελνο η῅ο Ἧζηνξίαο θαὶ η῅ο ζπγγξαθ῅ο η῅ο ἐλ ηῆ Παιαηᾶ, πεξὶ η῵λ αἮζζεη῵λ ἟κ῔λ δηαιέγεηαη, θαὶ ηαῦηα ἀπαξηζκε῔ηαη δηὰ πνιι῵λ· ἖λ ἀξρῆ γὰξ, θεζὶλ, ἐπνίεζελ ὁ Θεὸο ηὸλ ν὎ξαλὸλ θαὶ ηὴλ γ῅λ· εἶηα ἐπάγεη ὅηη θαὶ θ῵ο ἐγέλεην, θαὶ δεύηεξνο ν὎ξαλὸο, θαὶ ἀζηέξσλ θύζηο, θαὶ παληνδαπὰ γέλε δώσλ, θαὶ ηὰ ἄιια πάληα, ἵλα κὴ θαζ' ἕθαζηνλ ἐπεμηόληεο παξέιθσκελ. ὇ δὲ ε὎αγγειηζηὴο νὕηνο, ἅπαληα ζπληεκὼλ, ἐλ ῥήκαηη πεξηιακβάλεη ἐθε῔λά ηε θαὶ ηὰ ἐθείλσλ ἀλώηεξα· εἮθόησο, ἅηε θαὶ γλώξηκα ὄληα ην῔ο ἀθνύνπζη, θαὶ ἐπὶ κείδνλα ἐπεηγόκελνο ὏πόζεζηλ, θαὶ π᾵ζαλ ηὴλ πξαγκαηείαλ ἐλζηεζάκελνο, ν὎ πεξὶ η῵λ ἔξγσλ, ἀιιὰ πεξὶ ηνῦ ∆εκηνπξγνῦ θαὶ πάληα παξαγαγόληνο εἮπε῔λ. ∆ηά ηνη ηνῦην ἐθε῔λνο κὲλ, θαίηνη γε ηὸ ἔιαηηνλ κέξνο η῅ο θηίζεσο ἀπνιαβὼλ (ν὎δὲλ γὰξ ἟κ῔λ πεξὶ η῵λ ἀνξάησλ δηειέρζε δπλάκεσλ), ηνύηνηο ἐλδηαηξίβεη· νὕηνο δὲ, ἅηε πξὸο α὎ηὸλ ζπεύδσλ ηὸλ Πνηεηὴλ ἀλειζε῔λ, εἮθόησο ἅπαληα παξαηξέρεη, θαὶ ηαῦηα θαὶ ηὰ ἐθείλῳ ζεζηγεκέλα, ἑλὶ θαὶ βξαρε῔ ιόγῳ πεξηιαβὼλ, ηῶ, Πάληα δη' α὎ηνῦ ἐγέλεην. Καὶ ἵλα κὴ λνκίζῃο πάληα ἐθε῔λα ιέγεηλ κόλνλ α὎ηὸλ ηὰ θαὶ Μσυζε῔ εἮξεκέλα, ἐπάγεη, ὅηη Καὶ ρσξὶο α὎ηνῦ ἐγέλεην ν὎δὲ ἓλ ὃ γέγνλε· ηνπηέζηη, η῵λ γελεη῵λ θἂλ ὁξαηόλ ηη ᾖ, θἂλ λνεηὸλ, ν὎δὲλ ρσξὶο η῅ο ηνῦ ΤἯνῦ δπλάκεσο εἮο ηὸ εἶλαη παξήρζε. Ο὎ γὰξ δὴ ηὴλ ηειείαλ ζηηγκὴλ ηῶ, Ο὎δὲ ἓλ, ἐπηζήζνκελ θαηὰ ηνὺο αἯξεηηθνύο. ἖θε῔λνη γὰξ βνπιόκελνη ηὸ Πλεῦκα θηηζηὸλ εἮπε῔λ, θαζίλ· Ὃ γέγνλελ, ἐλ α὎ηῶ δσὴ ἤλ. Ἀιι' νὓησο ἀπεξηλόεηνλ γίλεηαη ηὸ ιεγόκελνλ. Πξ῵ηνλ κὲλ γὰξ ν὎δὲ θαηξὸο ἤλ ἐληαῦζα ηνῦ Πλεύκαηνο ἐπηκλεζζ῅λαη· εἮ δὲ θαὶ ἐβνύιεην, ηίλνο ἕλεθελ νὓησο ἀζαθ῵ο α὎ηὸ ηέζεηθε; πόζελ γὰξ δ῅ινλ, ὅηη πεξὶ ηνῦ Πλεύκαηνο ηνῦην εἴξεηαη; Ἄιισο δὲ ε὏ξήζνκελ θαηὰ ηὸλ ιόγνλ ηνῦηνλ, ν὎ ηὸ Πλεῦκα, ἀιι' α὎ηὸλ ηὸλ ΤἯὸλ δη' ἑαπηνῦ
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

γηλόκελνλ. Ἀιιὰ δηαλάζηεηε, ὥζηε κὴ δηαθπγε῔λ ὏κ᾵ο ηὸ ιεγόκελνλ· θαὶ θέξε θαηὰ ηὸλ ἐθείλσλ ηέσο ἀλαγλ῵κελ ηξόπνλ· νὓησ γὰξ ἟κ῔λ θαλεξώηεξνλ ηὸ ἄηνπνλ ἔζηαη· Ὃ γέγνλελ, ἐλ α὎ηῶ δσὴ ἤλ. Σὸ Πλεῦκά θαζηλ εἮξ῅ζζαη ηὴλ δσήλ. Ἀιι' ἟ δσὴ αὓηε θαὶ θ῵ο ε὏ξίζθεηαη· ἐπάγεη γὰξ, Καὶ ἟ δσὴ ἤλ ηὸ θ῵ο η῵λ ἀλζξώπσλ. Ο὎θνῦλ θαη' α὎ηνὺο ηὸ θ῵ο η῵λ ἀλζξώπσλ ἐληαῦζα ηὸ Πλεῦκα ιέγεη. Σί νὔλ; Ὅηαλ ἐπάγῃ θαὶ ιέγῃ, ὅηη ἖γέλεην ἄλζξσπνο παξὰ ηνῦ Θενῦ ἀπεζηαικέλνο, ἵλα καξηπξήζῃ πεξὶ ηνῦ θσηὸο, ἀλάγθε πεξὶ ηνῦ Πλεύκαηνο α὎ηνὺο ιέγεηλ θαὶ ηνῦην εἮξ῅ζζαη. Ὃλ γὰξ ἄλσ Λόγνλ εἶπε, ηνῦηνλ πξντὼλ θαὶ 59.54 Θεὸλ, θαὶ δσὴλ, θαὶ θ῵ο ὀλνκάδεη. Ζσὴ γὰξ ἤλ, θεζὶλ, ὁ Λόγνο νὕηνο, θαὶ ἟ δσὴ αὓηε θ῵ο ἤλ. ΕἮ ηνίλπλ ὁ Λόγνο ἟ δσὴ, ὁ δὲ Λόγνο νὕηνο θαὶ ἟ δσὴ ζὰξμ ἐγέλεην, ἟ δσὴ ἐγέλεην ζὰξμ, ηνπηέζηηλ, ὁ Λόγνο· θαὶ α὎η῅ο ἐζεαζάκεζα ηὴλ δόμαλ, ὡο Μνλνγελνῦο παξὰ Παηξόο. Ἂλ ηνίλπλ ηὸ Πλεῦκα ιέγσζηλ ἐληαῦζα ηὴλ δσὴλ εἮξ῅ζζαη, ὅξα πόζα ἕςεηαη ηὰ ἄηνπα. Ἔζηαη γὰξ α὎ηὸ ζαξθσζὲλ, ν὎ρ ὁ ΤἯόο· ἔζηαη κνλνγελὴο ΤἯὸο ηὸ Πλεῦκα. ΕἮ δὲ κὴ ηνῦην, εἮο ἕηεξνλ πάιηλ ἀηνπώηαηνλ ηνῦην θεύγνληεο ἐκπεζνῦληαη νὓησο ἀλαγηλώζθνληεο. ΕἮ γὰξ δὴ ὁκνινγήζαηελ, ὅηη πεξὶ ηνῦ ΤἯνῦ εἴξεηαη, θαὶ κὴ ζηίμαηελ κεδὲ ἀλαγλν῔ελ ὥζπεξ ἟κε῔ο, α὎ηὸλ ἀθ' ἑαπηνῦ ηὸλ ΤἯὸλ γεγελ῅ζζαη ἐξνῦζηλ. ΕἮ δὲ ἟ δσὴ ὁ Λόγνο, ὃ δὲ γέγνλελ, ἐλ α὎ηῶ δσὴ ἤλ· α὎ηὸο ἐλ α὎ηῶ θαὶ δη' ἑαπηνῦ γέγνλε θαηὰ ηὴλ ἀλάγλσζηλ ηαύηελ. Εἶηά ηηλα εἮπὼλ ἐλ ηῶ κέζῳ ἐπήγαγε· Καὶ ἐζεαζάκεζα ηὴλ δόμαλ α὎ηνῦ, δόμαλ ὡο Μνλνγελνῦο παξὰ Παηξόο. Ἰδνὺ θαὶ κνλνγελὴο ΤἯὸο ε὏ξίζθεηαη θαηὰ ηὴλ ἀλάγλσζηλ η῵λ ηαῦηα ιεγόλησλ ηὸ Πλεῦκα ηὸ ἅγηνλ. Πεξὶ γὰξ α὎ηνῦ π᾵ζα α὎ηῶ αὓηε ἟ δηήγεζηο εἴξεηαη. ὇ξ᾵ηε ὅηαλ ἐθθπιηζζῆ ὁ ιόγνο η῅ο ἀιεζείαο, πνῦ παξαηξέπεηαη, θαὶ πόζα ηίθηεη ηὰ ἄηνπα; Σί νὔλ; ν὎θ ἔζηη ηὸ Πλεῦκα θ῵ο, θεζί; Ἔζηη κὲλ θ῵ο· ἀιι' ἐληαῦζα ν὎ πεξὶ ηνύηνπ εἴξεηαη· ἐπεὶ θαὶ ὁ Θεὸο ιέγεηαη Πλεῦκα, ηνπηέζηηλ, ἀζώκαηνο· ἀιι' ν὎ πάλησο, εἴ πνπ Πλεῦκα εἴξεηαη, ὁ Θεὸο δεινῦηαη. Καὶ ηί ζαπκάδεηο, εἮ πεξὶ ηνῦ Παηξὸο ηνῦηό θακελ; Ο὎δὲ γὰξ ἐπὶ ηνῦ Παξαθιήηνπ ηνῦην εἴπνηκελ ἄλ· ὅηη εἴ πνπ Πλεῦκα, πάλησο ὁ Παξάθιεηνο δεινῦηαη· θαίηνη γε ηνῦην α὎ηνῦ κάιηζηα γλσξηζηηθόλ ἐζηηλ ὄλνκα· ἀιι' ν὎ πάλησο, εἴ πνπ Πλεῦκα, ὁ Παξάθιεηνο. Καὶ γὰξ θαὶ ὁ Υξηζηὸο Θενῦ δύλακηο θαὶ Θενῦ ζνθία ιέγεηαη, ἀιι' ν὎ πάλησο, εἴ πνπ Θενῦ δύλακηο θαὶ ζνθία, ὁ Υξηζηόο. Οὓησ δὴ θαὶ ἐληαῦζα, εἮ θαὶ θσηίδεη ηὸ Πλεῦκα, ὅκσο λῦλ ν὎ πεξὶ α὎ηνῦ θεζηλ ὁ ε὎αγγειηζηήο. Ἀιι' ὅηαλ α὎ηνὺο ηνύησλ ἀπνθιείζσκελ η῵λ ἀηόπσλ, νἯ δὲ πάιηλ παληαρνῦ ζπνπδάδνληεο θαηὰ η῅ο ἀιεζείαο ἑζηάλαη, ιέγνπζηλ, ἔηη η῅ο α὎η῅ο ἀλαγλώζεσο ἐρόκελνη· Ὃ γέγνλελ, ἐλ α὎ηῶ δσὴ ἤλ. Σνπηέζηηλ, ὃ γέγνλε δσὴ ἤλ. Σί νὔλ; Καὶ ηὰ ΢νδνκελ῵λ πάζε, θαὶ ὁ θαηαθιπζκὸο θαὶ ἟ γέελλα, θαὶ κπξία ὅζα ηνηαῦηα; Ἀιιὰ πεξὶ δεκηνπξγίαο ὁ ιόγνο ἟κ῔λ, θεζί. Μάιηζηα κὲλ νὔλ θἀθε῔λα δεκηνπξγίαο ἐζηίλ. Ἀιι' ἵλα ἐθ πεξηνπζίαο ηὸλ ιόγνλ α὎η῵λ ἐιέγμσκελ, ἐξώκεζα α὎ηνύο· Σὸ μύινλ, εἮπέ κνη, δσή; θαὶ ὁ ιίζνο, δσὴ, ηὰ ἄςπρα ηαῦηα θαὶ ἀθίλεηα; 59.55 ἀιι' ὁ ἄλζξσπνο ὅινλ δσή; Καὶ ηίο ἂλ ηνῦην εἴπνη; Ο὎ γὰξ α὎ηνδσὴ ὁ ἄλζξσπνο, ἀιιὰ δσ῅ο δεθηηθόο. βʹ. Ὅξα δὲ πάιηλ θἀληαῦζα ηὸ ἄηνπνλ· θαηὰ γὰξ ηὴλ α὎ηὴλ ἀθνινπζίαλ θαὶ ἐληαῦζα ηὸλ ιόγνλ πξνάμνκελ, ὥζηε καζε῔λ ηὴλ ἄλνηαλ α὎η῵λ θἀληεῦζελ. Οὓησ γὰξ ν὎δακ῵ο ν὎δὲλ ἁξκόηηνληα ιέγνπζη ηῶ Πλεύκαηη. Ὅηαλ γὰξ ἐθπέζσζηλ ἐθε῔ζελ, ἀλζξώπνηο α὎ηὰ πεξηάπηνπζηλ, ἃ ηνῦ Πλεύκαηνο ἐλόκηζαλ ἀμίσο εἮξ῅ζζαη. Πιὴλ ἀιιὰ θαὶ νὓησο α὎ηὴλ ἐμεηάζσκελ ηὴλ ἀλάγλσζηλ. Ζσὴ ἟ θηίζηο ιέγεηαη λῦλ· ν὎θνῦλ θαὶ θ῵ο ἟ α὎ηή· θαὶ πεξὶ α὎η῅ο ἤιζε καξηπξήζσλ ὁ Ἰσάλλεο. ∆ηὰ ηί νὔλ κὴ θαὶ α὎ηόο ἐζηη θ῵ο; Ο὎θ ἤλ γὰξ ἐθε῔λνο ηὸ θ῵ο, θεζί. Καίηνη θαὶ α὎ηὸο η῅ο θηίζεσο ἤλ. Π῵ο νὔλ ν὎θ ἔζηηλ νὕηνο θ῵ο; π῵ο δὲ ἖λ ηῶ θόζκῳ ἤλ, θαὶ ὁ θόζκνο δη' α὎ηνῦ ἐγέλεην; ἟ θηίζηο ἐλ ηῆ θηίζεη ἤλ, θαὶ ἟ θηίζηο δηὰ η῅ο θηίζεσο γέγνλε; π῵ο δὲ Καὶ ὁ θόζκνο α὎ηὸλ ν὎θ ἔγλσ; ηὴλ θηίζηλ ἟ θηίζηο ν὎θ ἔγλσ; Ὅζνη δὲ ἔιαβνλ α὎ηὸλ, ἔδσθελ α὎ην῔ο ἐμνπζίαλ ηέθλα Θενῦ γελέζζαη. Ἀιι' ἅιηο ηνῦ γέισηνο. ὖκ῔λ
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

γὰξἀθίεκη ινηπὸλ ἐπεμειζε῔λ ηῆ η῵λ ιόγσλ ηνύησλ ηεξαηείᾳ, ἵλα κὴ α὎ηνὶ ηνῦην δόμσκελ πξνῃξ῅ζζαη, ηὸ γεισηνπνηε῔λ ἁπι῵ο, θαὶ ηὸλ ρξόλνλ εἮθ῅ παξαλαιώζσκελ. ΕἮ γὰξ κήηε πεξὶ ηνῦ Πλεύκαηνο ηαῦηα εἴξεηαη (ὥζπεξ νὔλ ν὎δὲ εἴξεηαη, θαζὼο ἀπνδέδεηθηαη), κήηε πεξὶ η῅ο θηίζεσο, ἔρνηλην δὲ ἔηη η῅ο α὎η῅ο ἀλαγλώζεσο· ηὸ πάλησλ ἀηνπώηεξνλ ἐθε῔λν ἕςεηαη, ὅπεξ ἔκπξνζζελ εἮξήθακελ, ηὸ ηὸλ ΤἯὸλ δη' ἑαπηνῦ γεγελ῅ζζαη. ΕἮ γὰξ ηὸ θ῵ο ηὸ ἀιεζηλὸλ ὁ ΤἯόο ἐζηη, ηὸ δὲ θ῵ο ηνῦην δσὴ ἤλ, ἟ δὲ δσὴ γέγνλελ ἐλ α὎ηῶ· ἀλάγθε π᾵ζα ηνῦην ζπλελερζ῅λαη θαηὰ ηὴλ ἐθείλσλ ἀλάγλσζηλ. ∆ηὸ ηαύηελ ἀθέληεο, ἐπὶ ηὴλ λελνκηζκέλελ ἔιζσκελ ἀλάγλσζίλ ηε θαὶ ἐμήγεζηλ. Σίο δέ ἐζηηλ αὓηε; Σὸ κέρξη ηνῦ, Ὃ γέγνλελ, ἀλαπαῦζαη ηὸλ ιόγνλ· εἶηα ἀπὸ η῅ο ἑμ῅ο ιέμεσο ἄξμαζζαη η῅ο ιεγνύζεο, ἖λ α὎ηῶ δσὴ ἤλ. Ὃ γὰξ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηη· Υσξὶο α὎ηνῦ γέγνλελ ν὎δὲ ἓλ ὃ γέγνλελ. Εἴ ηη γέγνλε η῵λ γελεη῵λ, θεζὶλ, ν὎θ ἐγέλεην ρσξὶο α὎ηνῦ. ὇ξᾶο π῵ο ηῆ βξαρεία ηαύηῃ πξνζζήθῃ πάληα δησξζώζαην ηὰ ὏θνξκνῦληα ἄηνπα; Σῶ γὰξ ἐπαγαγε῔λ, ὅηη Υσξὶο α὎ηνῦ ἐγέλεην ν὎δὲ ἓλ, θαὶ πξνζζε῔λαη, Ὃ γέγνλε, ηά ηε λνεηὰ πεξηέιαβε, θαὶ ηὸ Πλεῦκα ὏πεμε῔ιελ. ἖πεηδὴ γὰξ εἶπελ, ὅηη Πάληα δη' α὎ηνῦ ἐγέλεην, θαὶ ρσξὶο α὎ηνῦ ἐγέλεην ν὎δὲ ἕλ· ἵλα κή ηηο εἴπῃ· Ο὎θνῦλ εἮ πάληα δη' α὎ηνῦ, θαὶ ηὸ Πλεῦκα γέγνλε, η῅ο πξνζζήθεο ἐδεήζε ηαύηεο. ἖γὼ γὰξ, θεζὶλ, εἴ ηη γελεηόλ ἐζηη, ηνῦην εἶπνλ δη' α὎ηνῦ γεγελ῅ζζαη, θἂλ ἀόξαηνλ ᾖ, θἂλ ἀζώκαηνλ, θἂλ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο. ∆ηὰ ηνῦην ν὎ρ ἁπι῵ο εἶπνλ πάληα, ἀιι' εἴ ηη γέγνλε, ηνπηέζηη, ηὰ γελεηά. Σὸ δὲ Πλεῦκα ν὎ γελεηόλ. Εἶδεο δηδαζθαιίαλ ἞θξηβσκέλελ; Ἀλέκλεζε η῅ο δεκηνπξγίαο η῵λ αἮζζεη῵λ· πξνιαβὼλ γὰξ α὎ηὰ Μσυζ῅ο ἐδίδαμελ· εἶηα ἐθε῔ζελ πξνθόςαληαο, ἐπὶ ηὰ ὏ςειόηεξα ἀγαγὼλ, ηὰ ἀζώκαηα ιέγσ θαὶ ηὰ ἀόξαηα, ὏πεμε῔ιε η῅ο θηίζεσο ἁπάζεο ηὸ Πλεῦκα ηὸ ἅγηνλ. Οὓησ θαὶ Παῦινο ἀπὸ η῅ο ράξηηνο ηαύηεο ἐκπλεόκελνο ἔιεγελ· Ὅηη ἐλ α὎ηῶ ἐθηίζζε ηὰ πάληα. Καὶ ὅξα πάιηλ θαὶ ἐληαῦζα ηὴλ α὎ηὴλ ἀθξίβεηαλ. Σὸ γὰξ 59.56 α὎ηὸ Πλεῦκα ηαύηελ ἐθίλεη ηὴλ ςπρήλ. Ἵλα γὰξ κήηε ὏πεμέιῃ ηηο η῵λ γελεη῵λ ηη η῅ο ηνῦ Θενῦ δεκηνπξγίαο, δηὰ ηὸ ἀόξαηα α὎ηὰ εἶλαη· κήηε ηνύηνηο ἐγθαηακίμῃ ηὸλ Παξάθιεηνλ, παξαδξακὼλ θαὶ α὎ηὸο ηὰ αἮζζεηὰ θαὶ π᾵ζη γλώξηκα, ηὰ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο ἀπαξηζκε῔ηαη ιέγσλ· Εἴηε ζξόλνη, εἴηε θπξηόηεηεο, εἴηε ἀξραὶ, εἴηε ἐμνπζίαη. Σὸ γὰξ, Εἴηε, ἐθ' ἑθάζηνπ θείκελνλ, ν὎δὲλ ἄιιν ἟κ῔λ ἐκθαίλεη, ἠ ηνῦην, ηὸ, Πάληα δη' α὎ηνῦ ἐγέλεην, θαὶ ρσξὶο α὎ηνῦ ἐγέλεην ν὎δὲ ἓλ, ὃ γέγνλελ. ΕἮ δὲ ηὸ, ∆ηὰ, λνκίδεηο ἐιαηηώζεσο εἶλαη, ἄθνπζνλ α὎ηνῦ ιέγνληνο· ΢ὺ θαηαξρὰο, Κύξηε, ηὴλ γ῅λ ἐζεκειίσζαο, θαὶ ἔξγα η῵λ ρεηξ῵λ ζνπ εἮζὶλ νἯ ν὎ξαλνί· ὃ πεξὶ ηνῦ Παηξὸο ὡο δεκηνπξγνῦ εἴξεηαη, ηνῦην πεξὶ ηνῦ ΤἯνῦ ιέγσλ· ν὎θ ἂλ εἮπὼλ, εἮ κὴ ὡο πεξὶ δεκηνπξγνῦ, ἀιι' ν὎ρ ὏πνπξγνῦληόο ηηλη ηὴλ δόμαλ εἶρε. ΕἮ δὲ ἐληαῦζα ηὸ, ∆η' α὎ηνῦ, εἴξεηαη, δη' ν὎δὲλ ἕηεξνλ ηέζεηηαη, ἀιι' ἵλα κὴ ἀγέλλεηνλ ὏πνπηεύζῃ ηηο ηὸλ ΤἯόλ. ἖πεὶ ὅηη θαηὰ ηὸ η῅ο δεκηνπξγίαο ἀμίσκα ν὎δὲλ ἔιαηηνλ ἔρεη ηνῦ Παηξὸο, ἄθνπζνλ α὎ηνῦ ιέγνληνο· Ὥζπεξ ὁ Παηὴξ ἐγείξεη ηνὺο λεθξνὺο θαὶ δσνπνηε῔· νὓησ θαὶ ὁ ΤἯὸο νὑο ζέιεη δσνπνηε῔. ΕἮ κὲλ νὔλ πεξὶ ηνῦ ΤἯνῦ θαὶ ἐλ ηῆ Παιαηᾶ ηὸ, Καηαξρὰο ζὺ, Κύξηε, ηὴλ γ῅λ ἐζεκειίσζαο, εἴξεηαη, ζαθὲο ηὸ η῅ο δεκηνπξγίαο ἀμίσκα· εἮ δὲ πεξὶ ηνῦ Παηξὸο ηνῦην ηὸλ Πξνθήηελ εἮξεθέλαη ιέγεηο, ηὸλ δὲ Παῦινλ ηῶ ΤἯῶ πξνζλελεκεθέλαη ηὸ πεξὶ ἐθείλνπ ιερζὲλ, θαὶ νὓησ ηὸ α὎ηὸ γίλεηαη πάιηλ. Ο὎δὲ γὰξ ἂλ θαὶ ηῶ ΤἯῶ πξέπεηλ α὎ηὸ ὁ Παῦινο ἐλνκνζέηεζελ, εἮ κὴ ζθόδξα ἐζάῤῥεη, ὅηη ηὰ η῅ο ἀμίαο ὁκόηηκα ἤλ. Καὶ γὰξ ἤλ ηόικεο ἐζράηεο, ηὰ ηῆ ἀζπγθξίηῳ πξέπνληα θύζεη, ἐπὶ ηὴλ ἐιάηησ θαὶ ἀπνδένπζαλ ἐθείλεο ἀγαγε῔λ. γʹ. Ἀιι' νὒηε ἐιάηησλ ἐζηὶλ, νὒηε ἀπνδέεη η῅ο ηνῦ Παηξὸο ν὎ζίαο ὁ ΤἯόο. ∆ηόπεξ ν὎ ηαῦηα κόλνλ ἐζάῤῥεζελ εἮπε῔λ ὁ Παῦινο πεξὶ α὎ηνῦ, ἀιιὰ θαὶ ἕηεξα ηνηαῦηα. Σὸ γὰξ, ἖μ νὕ, ῥ῅κα, ὅπεξ ὡο ἄμηόλ ηηλα κόλνπ ηνῦ Παηξὸο ἀπνλέκεηο θι῅ξνλ, θαὶ πεξὶ ηνῦ ΤἯνῦ θεζηλ, νὓησ ιέγσλ· ἖μ νὕ π᾵λ ηὸ ζ῵κα δηὰ η῵λ ἀθ῵λ θαὶ ζπλδέζκσλ ἐπηρνξεγνύκελνλ θαὶ ζπκβηβαδόκελνλ αὒμεη εἮο ηὴλ αὒμεζηλ ηνῦ Θενῦ. Καὶ ν὎θ ἀξθε῔ηαη ηνύηῳ κόλῳ, ἀιιὰ θαὶ ἑηέξσζελ
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

὏κ῔λ ἀπνθξάηηεη ηὰ ζηόκαηα, ηὸ, ∆η' νὕ, ηνῦην ὅπεξ ἐιαηηώζεσο εἶλαη ιέγεηο, ηῶ Παηξὶ πξνζλέκσλ. Πηζηὸο γὰξ ὁ Θεὸο, θεζὶ, δη' νὕ ἐθιήζεηε εἮο θνηλσλίαλ ηνῦ ΤἯνῦ α὎ηνῦ· θαὶ πάιηλ, ∆ηὰ ηνῦ ζειήκαηνο α὎ηνῦ· θαὶ ἀιιαρνῦ, Ὅηη ἐμ α὎ηνῦ, θαὶ δη' α὎ηνῦ, θαὶ εἮο α὎ηὸλ ηὰ πάληα. Ὥζηε ν὎ ηῶ ΤἯῶ κόλῳ ηὸ, ἖μ νὕ, ἀιιὰ θαὶ ηῶ Πλεύκαηη πξνζλελέκεηαη. Καὶ γὰξ ηῶ Ἰσζὴθ ὁ ἄγγεινο ἔιεγε· Μὴ θνβεζῆο παξαιαβε῔λ Μαξηὰκ ηὴλ γπλα῔θά ζνπ· ηὸ γὰξ ἐλ α὎ηῆ γελλεζὲλ, ἐθ Πλεύκαηόο ἐζηηλ ἁγίνπ· ὥζπεξ νὔλ θαὶ ηὸ, ἖λ ᾧ, ηνῦ Πλεύκαηνο ὂλ, ν὎θ ἀπαμην῔ θαὶ ηῶ Θεῶ πξνζλέκεηλ ὁ Πξνθήηεο, νὓησ ιέγσλ· ἖λ ηῶ Θεῶ πνηήζνκελ δύλακηλ. Καὶ ὁ Παῦινο, ∆εόκελνο. θεζὶλ, εἴ πσο ἢδε πνηὲ ε὎νδσζήζνκαη ἐλ ηῶ ζειήκαηη ηνῦ Θενῦ ἐιζε῔λ πξὸο ὏κ᾵ο. Καὶ ἐπὶ ηνῦ Υξηζηνῦ δὲ πάιηλ ηνῦην ηίζεζη ιέγσλ· ἖λ Υξηζηῶ Ἰεζνῦ. Καὶ ὅισο πνιιάθηο θαὶ ζπλερέζηεξνλ εὓξνηκελ ἂλ κεζηζηακέλαο ηαύηαο ηὰο ιέμεηο· ηαῦηα δὲ ν὎θ ἂλ ζπλέβε κὴ παληαρνῦ η῅ο α὎η῅ο ν὎ζίαο ὏πνθεηκέλεο. Ἵλα δὲ ηὸ, Πάληα δη' α὎ηνῦ ἐγέλεην, κὴ πεξὶ η῵λ ζεκείσλ ὏πνπηεύζῃο λῦλ ιέγεζζαη (πεξὶ 59.57 γὰξ ηνύησλ νἯ ινηπνὶ δηειέρζεζαλ ε὎αγγειηζηαί), ἐπάγεη κεηὰ ηαῦηα ιέγσλ· ἖λ ηῶ θόζκῳ ἤλ, θαὶ ὁ θόζκνο δη' α὎ηνῦ ἐγέλεην· ἀιι' ν὎ ηὸ Πλεῦκα· ν὎δὲ γὰξ η῵λ γελεη῵λ ηνῦην, ἀιιὰ η῵λ ὏πὲξ ηὴλ θηίζηλ ἅπαζαλ. Ἀιιὰ ηέσο ἐρώκεζα η῵λ ἑμ῅ο. ΕἮπὼλ γὰξ πεξὶ η῅ο δεκηνπξγίαο ὁ Ἰσάλλεο, νἷνλ, ὅηη Πάληα δη' α὎ηνῦ ἐγέλεην, θαὶ ρσξὶο α὎ηνῦ ἐγέλεην ν὎δὲ ἓλ ὃ γέγνλελ· ἐπάγεη θαὶ ηὸλ πεξὶ η῅ο πξνλνίαο ιόγνλ, ἖λ α὎ηῶ δσὴ ἤλ, ιέγσλ. Καὶ γὰξ ἵλα κεδεὶο ἀπηζηήζῃ, π῵ο ηὰ ηνζαῦηα θαὶ ηειηθαῦηα δη' α὎ηνῦ γέγνλελ, ἐπήγαγελ, ὅηη ἖λ α὎ηῶ δσὴ ἤλ. Καζάπεξ νὔλ ἐπὶ η῅ο πεγ῅ο η῅ο ηηθηνύζεο ἀβύζζνπο, ὅζνλ ἂλ ἀθέιῃο, ν὎δὲλ ἞ιάηησζαο ηὴλ πεγήλ· νὓησ θαὶ ἐπὶ η῅ο ἐλεξγείαο ηνῦ Μνλνγελνῦο, ὅζα ἂλ πηζηεύζῃο παξ῅ρζαη δη' α὎η῅ο θαὶ πεπνη῅ζζαη, ν὎δὲλ ἐιάηησλ αὓηε γέγνλε· κ᾵ιινλ δὲ, ἵλ' νἮθεηνηέξῳ ρξήζσκαη παξαδείγκαηη, ηὸ ηνῦ θσηὸο ἐξ῵, ὃ θαὶ α὎ηὸο ἐπήγαγελ ε὎ζέσο, εἮπώλ· Καὶ ἟ δσὴ ἤλ ηὸ θ῵ο. Ὥζπεξ νὔλ ηὸ θ῵ο, ὅζαο ἂλ θσηίζῃ κπξηάδαο, ν὎δὲλ εἮο ηὴλ νἮθείαλ ἐιαηηνῦηαη ιακπξόηεηα· νὓησ θαὶ ὁ Θεὸο, θαὶ πξὸ ηνῦ ἐξγάζαζζαη, θαὶ κεηὰ ηὸ πνη῅ζαη, ὁκνίσο ἀλειιηπὴο κέλεη, κεδὲλ ἐιαηηνύκελνο, κεδὲ ἀηνλ῵λ ἐθ η῅ο δεκηνπξγίαο η῅ο πνιι῅ο· ἀιιὰ θἂλ κπξίνπο δέῃ γελέζζαη θόζκνπο ηνηνύηνπο, θἂλ ἀπείξνπο, ὁ α὎ηὸο κέλεη π᾵ζηλ ἀξθ῵λ, ν὎ πξὸο ηὸ παξαγαγε῔λ α὎ηνὺο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ πξὸο ηὸ ζπγθξαη῅ζαη κεηὰ ηὴλ δεκηνπξγίαλ α὎ηνύο. Σὸ γὰξ η῅ο δσ῅ο ὄλνκα ἐληαῦζα ν὎ η῅ο δεκηνπξγίαο κόλνλ ἐζηὶλ, ἀιιὰ θαὶ η῅ο πξνλνίαο η῅ο θαηὰ ηὴλ δηακνλήλ. Καὶ ηὸλ πεξὶ η῅ο ἀλαζηάζεσο δὲ ιόγνλ πξνθαηαβάιιεηαη ἟κ῔λ, θαὶ η῵λ ζαπκαζη῵λ ηνύησλ ε὎αγγειίσλ ἄξρεηαη. Σ῅ο γὰξ δσ῅ο παξαγελνκέλεο πξὸο ἟κ᾵ο, ιέιπηαη ηνῦ ζαλάηνπ ηὸ θξάηνο, θαὶ ηνῦ θσηὸο ιάκςαληνο ἟κ῔λ, ν὎θ ἔηη ηὸ ζθόηνο ἐζηὶλ, ἀιιὰ κέλεη δηαπαληὸο ἐλ ἟κ῔λ ηὸ δῆλ, θαὶ ζάλαηνο α὎ηνῦ πεξηγελέζζαη ν὎ δύλαηαη. Ὥζηε ὃ πεξὶ ηνῦ Παηξὸο εἴξεηαη, θαὶ πεξὶ ηνύηνπ θπξίσο ἂλ ιερζείε, ὅηη ἖λ α὎ηῶ δ῵κελ, θαὶ θηλνύκεζα, θαὶ ἐζκέλ. Ὃ θαὶ Παῦινο δει῵λ ἔιεγελ Ὅηη ἐλ α὎ηῶ ἐθηίζζε ηὰ πάληα, θαὶ ηὰ πάληα ἐλ α὎ηῶ ζπλέζηεθε. ∆ηὸ θαὶ ῥίδα θαὶ ζεκέιηνο εἴξεηαη. Ὅηαλ δὲ ἀθνύζῃο, ὅηη ἖λ α὎ηῶ δσὴ ἤλ, κὴ ζύλζεηνλ ὏πνιάβῃο· θαὶ γὰξ πξντὼλ θαὶ πεξὶ ηνῦ Παηξόο θεζηλ· Ὥζπεξ ὁ Παηὴξ ἔρεη δσὴλ ἐλ ἑαπηῶ, νὓησο ἔδσθε θαὶ ηῶ ΤἯῶ δσὴλ ἔρεηλ. Ἀιι' ὥζπεξ ηὸλ Παηέξα ν὎θ ἂλ εἴπνηο δηὰ ηνῦην ζπγθε῔ζζαη, νὓησ κεδὲ ηὸλ ΤἯόλ. Καὶ γὰξ θαὶ ἀιιαρνῦ θεζηλ, ὅηη Φ῵ο ἐζηηλ ὁ Θεόο· θαὶ πάιηλ, ὅηη Φ῵ο νἮθε῔ ἀπξόζηηνλ. Σαῦηα δὲ πάληα εἴξεηαη, ν὎ρ ἵλα ζύλζεζηλ ὏πνιάβσκελ, ἀιι' ἵλα θαηὰ κηθξὸλ ἀλαρζ῵κελ πξὸο ηὸ η῵λ δνγκάησλ ὓςνο. ἖πεηδὴ γὰξ ν὎θ ἂλ ε὎θόισο ἐλόεζέ ηηο η῵λ πνιι῵λ, π῵ο ἐζηηλ α὎ηνῦ ἐλππόζηαηνο ἟ δσὴ, πξόηεξνλ κὲλ ἐθε῔λν εἶπε ηὸ ηαπεηλόηεξνλ, ἔπεηηα δὲ παηδεπζέληαο πξὸο ηὸ ὏ςειόηεξνλ ἄγεη. ὇ γὰξ εἮπὼλ, ὅηη Ἔδσθελ α὎ηῶ δσὴλ ἔρεηλ, νὕηνο πάιηλ θεζὶλ, ἖γώ εἮκη ἟ δσή· θαὶ πάιηλ, ἖γώ εἮκη ηὸ θ῵ο. Καὶ πνηαπὸλ, εἮπέ κνη, ηνῦην ηὸ θ῵ο; Ο὎ ηνηνῦηνλ αἮζζεηὸλ, ἀιιὰ λνεηὸλ, ηὴλ ςπρὴλ θσηίδνλ α὎ηήλ. ἖πεηδὴ γὰξ κέιιεη ιέγεηλ ὁ Υξηζηὸο, ὅηη Ο὎δεὶο δύλαηαη
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

ἐιζε῔λ πξόο κε, ἐὰλ κὴ ὁ Παηὴξ ἑιθύζῃ α὎ηὸλ, δηὰ ηνῦην πξνιαβὼλ ἐληαῦζα ὁ ε὎αγγειηζηὴο ἔθεζελ, ὅηη α὎ηόο ἐζηηλ ὁ θσηίδσλ, ἵλα θἂλ πεξὶ ηνῦ Παηξὸο ἀθνύζῃο ηη ηνηνῦηνλ, κὴ ηνῦ Παηξὸο εἶλαη 59.58 ιέγῃο α὎ηὸ κόλνπ, ἀιιὰ θαὶ ηνῦ ΤἯνῦ. Πάληα γὰξ, θεζὶλ, ὅζα ἔρεη ὁ Παηήξ κνπ, ἐκά ἐζηη. Πξ῵ηνλ κὲλ νὔλ πεξὶ η῅ο δεκηνπξγίαο ἟κ᾵ο ἐδίδαμελ· ἔπεηηα ιέγεη θαὶ ηὰ θαηὰ ςπρὴλ ἀγαζὰ, ἅπεξ παξέζρελ ἟κ῔λ ἐιζὼλ, θαὶ δη' ἑλὸο ῥήκαηνο ᾐλίμαην α὎ηὰ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, εἮπώλ· Καὶ ἟ δσὴ ἤλ ηὸ θ῵ο η῵λ ἀλζξώπσλ. Καὶ ν὎θ εἶπελ, Ἤλ ηὸ θ῵ο η῵λ Ἰνπδαίσλ, ἀιιὰ θαζόινπ, Σ῵λ ἀλζξώπσλ. Ο὎δὲ γὰξ Ἰνπδα῔νη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ Ἕιιελεο πξὸο ηαύηελ ἤιζνλ ηὴλ γλ῵ζηλ, θαὶ θνηλὸλ ἅπαζη πξνὒθεηην ηνῦην ηὸ θ῵ο. Σίλνο δὲ ἕλεθελ ν὎ρὶ θαὶ ηνὺο ἀγγέινπο πξνζέζεθελ, ἀιιὰ Σ῵λ ἀλζξώπσλ, εἶπελ; Ὅηη λῦλ α὎ηῶ πεξὶ η῅ο θύζεσο ηαύηεο ὁ ιόγνο ἐζηὶ, θαὶ ηνύηνηο ἤιζελ ε὎αγγειηδόκελνο ηὰ ἀγαζά. Καὶ ηὸ θ῵ο ἐλ ηῆ ζθνηίᾳ θαίλεη. ΢θνηίαλ θαὶ ηὸλ ζάλαηνλ θαὶ ηὴλ πιάλελ θεζί. Σὸ κὲλ γὰξ θ῵ο ηνῦην ηὸ αἮζζεηὸλ ν὎θ ἐλ ηῆ ζθνηίᾳ θαίλεη, ἀιι' ἐθείλεο ρσξίο. Σὸ δὲ θήξπγκα κεηαμὺ η῅ο πιάλεο θξαηνύζεο ἔιακςε, θἀθείλελ ἞θάληζε. Καὶ ἐλ ηῶ ζαλάηῳ γελόκελνο α὎ηὸο, νὓησο α὎ηνῦ πεξηεγέλεην, ὡο θαὶ ηνὺο ἢδε πξνθαηερνκέλνπο ἀλαγαγε῔λ. ἖πεὶ νὔλ νὒηε ὁ ζάλαηνο α὎ηνῦ πεξηεγέλεην, νὒηε ἟ πιάλε, ἀιι' ἔζηη θαηδξὸλ παληαρνῦ, θαὶ ιάκπεη κεηὰ η῅ο νἮθείαο Ἦζρύνο· δηὰ ηνῦηό θεζη· Καὶ ἟ ζθνηία α὎ηὸ ν὎ θαηέιαβε. Καὶ γάξ ἐζηηλ ἀθαηαγώληζηνλ, ν὎θ ἐκθηινρσξνῦλ ηα῔ο κὴ θσηηζζ῅λαη βνπινκέλαηο ςπρα῔ο. δʹ. ΕἮ δὲ κὴ πάληαο εἷιε, κή ζε ηνῦην ζνξπβείησ· ν὎δὲ γὰξ ἀλάγθῃ θαὶ βίᾳ, ἀιιὰ βνπιήζεη θαὶ γλώκῃ πξνζάγεηαη ἟κ᾵ο ὁ Θεόο. Μὴ δὴ ηὰο ζύξαο ἀπνθιείζῃο ηῶ θσηὶ ηνύηῳ, θαὶ πνιι῅ο ἀπνιαύζῃ η῅ο ηξπθ῅ο. Παξαγίλεηαη δὲ ηνῦην ηὸ θ῵ο δηὰ πίζηεσο, θαὶ παξαγελόκελνλ θαηαιάκπεη ινηπὸλ κεηὰ πνιι῅ο η῅ο δαςηιείαο ηὸλ ὏πνδεμάκελνλ· θἂλ βίνλ α὎ηῶ παξέρῃο θαζαξὸλ, κέλεη δηελεθ῵ο ἐλνηθ῵λ ἔλδνλ· ὇ γὰξ ἀγαπ῵λ κε, ηὰο ἐληνιάο κνπ ηεξήζεη, θαὶ ἐιεπζόκεζα ἐγὼ θαὶ ὁ Παηὴξ πξὸο α὎ηὸλ θεζὶ, θαὶ κνλὴλ παξ' α὎ηῶ πνηεζόκεζα. Ὥζπεξ νὔλ ἟ιηαθ῅ο ἀθη῔λνο ἀπνιαύεηλ ὡο ρξὴ ν὎θ ἔλη, κὴ δηαλνίγνληα ηνὺο ὀθζαικνύο· νὓησο ν὎δὲ ηαύηεο κεηαζρε῔λ η῅ο ιακπξόηεηνο δαςηι῵ο, κὴ ζθόδξα ἀλαπεηάζαληα ηὸ η῅ο ςπρ῅ο ὄκκα, θαὶ ὀμπδεξθὲο α὎ηὸ πάληνζελ θαηαζθεπάζαληα. Π῵ο δὲ γίλεηαη ηνῦην; Ὅηαλ πάλησλ ἐθθαζάξσκελ η῵λ παζ῵λ ηὴλ ςπρήλ. ἧ γὰξ ἁκαξηία ζθόηνο ἐζηὶ, θαὶ ζθόηνο βαζύ· θαὶ δ῅ινλ ἐθ ηνῦ ἀζπλεηδόησο θαὶ ιαλζαλόλησο πξάζζεηλ α὎ηήλ. Π᾵ο γὰξ ὁ ηὰ θαῦια πξάζζσλ, κηζε῔ ηὸ θ῵ο, θαὶ ν὎θ ἔξρεηαη πξὸο ηὸ θ῵ο· θαὶ, Σὰ θξπθῆ γηλόκελα, αἮζρξόλ ἐζηη θαὶ ιέγεηλ. Καζάπεξ νὔλ ἐλ ζθόηῳ, ν὎ θίινλ, ν὎θ ἐρζξόλ ηηο νἶδελ, ἀιιὰ πάζαο ἀγλνε῔ η῵λ πξαγκάησλ ηὰο θύζεηο· νὓησ θαὶ ἐλ ηῆ ἁκαξηίᾳ. Καὶ γὰξ ὁ πιενλεθη῅ζαη βνπιόκελνο, ν὎ δηαηξε῔ ηὸλ θίινλ ἀπὸ ηνῦ πνιεκίνπ· θαὶ ὁ βαζθαίλσλ, θαὶ ηὸλ ζθόδξα ᾠθεησκέλνλ ὡο ἐρζξὸλ ὁξᾶ· θαὶ ὁ ἐπηβνπιεύσλ ὁκνίσο πξὸο πάληαο ἐθπεπνιέκσηαη; θαὶ ἁπι῵ο ἅπαο ὁ ηὴλ ἁκαξηίαλ πνη῵λ, η῵λ κεζπόλησλ ν὎δὲλ δηελήλνρε θαὶ καηλνκέλσλ, πξὸο ηὸ η῵λ πξαγκάησλ κὴ ἐπηγλ῵λαη ηὴλ θύζηλ. Καὶ θαζάπεξ ἐλ λπθηὶ, θαὶ μύινλ, θαὶ κόιπβδνλ, θαὶ ζίδεξνλ, θαὶ ἄξγπξνλ, θαὶ ρξπζὸλ, θαὶ ιίζνλ ηίκηνλ, πάληα ὁκνίσο ὁξ῵κελ, ηνῦ δηαθξίλνληνο α὎ηὰ θσηὸο ν὎ παξόληνο· νὓησ θαὶ ὁ βίνλ ἀθάζαξηνλ ἔρσλ, ν὎θ νἶδε η῅ο ζσθξνζύλεο ηὴλ ἀξεηὴλ, ν὎ η῅ο θηινζνθίαο ηὸ θάιινο. ἖λ 59.59 γὰξ ζθόηῳ, θαζάπεξ ἔθζελ εἮπὼλ, θἂλ ιίζνη θέσληαη ηίκηνη, ηὸ θάιινο ν὎θ ἐκθαίλνπζηλ, ν὎ παξὰ ηὴλ νἮθείαλ θύζηλ, ἀιιὰ παξὰ ηὴλ ἄγλνηαλ η῵λ ὁξώλησλ. Ο὎ ηνῦην δὲ κόλνλ ἟κ῔λ ηὸ δεηλὸλ ην῔ο ἐλ ἁκαξηίαηο νὔζη ζπκβαίλεη, ἀιι' ὅηη θαὶ θόβῳ ζπδ῵κελ δηελεθε῔· θαὶ θαζάπεξ νἯ δηὰ λπθηὸο ἀζειήλνπ βαδίδνληεο ηξέκνπζη, θἂλ κεδεὶο ὁ θνβ῵λ παξῆ· νὓησ θαὶ νἯ ηὴλ ἁκαξηίαλ ἐξγαδόκελνη, ζαῤῥε῔λ ν὎θ ἔρνπζη, θἂλ κεδεὶο ὁ ἐιέγρσλ ᾖ, ἀιιὰ πάληα δεδνίθαζη, θαὶ ὏πνπηεύνπζηλ, ὏πὸ ηνῦ ζπλεηδόηνο θεληνύκελνη, θαὶ πάληα α὎ην῔ο δένπο θαὶ ἀγσλίαο ἐζηὶ κεζηὰ, πάληα πεξηβιέπνληαη, πάληα θνβνῦληαη. Φύγσκελ ηνίλπλ ηὴλ νὓησο ὀδπλεξὰλ δσήλ. Καὶ γὰξ κεηὰ ηὴλ
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

ὀδύλελ ηαύηελ ζάλαηνο ἕςεηαη, ζάλαηνο ἀζάλαηνο· ν὎δὲ γάξ ἐζηη η῅ο ἐθε῔ θνιάζεσο ηέινο· θαὶ ἐληαῦζα δὲ η῵λ παξαπαηόλησλ ν὎δὲλ δηελελόραζηλ νἯ πξάγκαηα ὀλεηξνπνινῦληεο ν὎ρ ὏θεζη῵ηα. Καὶ γὰξ δνθνῦζη πινπηε῔λ ν὎ πινπηνῦληεο, θαὶ λνκίδνπζη ηξπθᾶλ ν὎ ηξπθ῵ληεο, θαὶ ν὎ πξόηεξνλ αἮζζάλνληαη η῅ο ἀπάηεο ὡο ρξὴ ηαύηεο, ἕσο ἂλ η῅ο καλίαο ἀπαιιαγ῵ζηλ, ἕσο ἂλ ηὸλ ὓπλνλ ἀπνηηλάμσληαη. ∆ηὸ λήθεηλ θαὶ ἐγξεγνξέλαη π᾵ζηλ ὁ Παῦινο παξαθειεύεηαη· θαὶ ὁ Υξηζηὸο ηὰ α὎ηὰ πάιηλ. ὇ λήθσλ θαὶ ἐγξεγνξὼο, θἂλ ὏πὸ η῅ο ἁκαξηίαο ἁιῶ, ηαρέσο α὎ηὴλ ἀπνθξνύεηαη· ὁ δὲ θαζεύδσλ θαὶ ἐμεζηεθὼο, ν὎θ αἮζζάλεηαη π῵ο ὏π' α὎η῅ο θαηέρεηαη. Μὴ ηνίλπλ θαζεύδσκελ. Ο὎ γὰξ λπθηὸο ὁ θαηξὸο, ἀιι' ἟κέξαο. Ὡο ἐλ ἟κέξᾳ ηνίλπλ ε὎ζρεκόλσο πεξηπαηήζσκελ. Ο὎δὲλ γὰξ ἁκαξηίαο ἀζρεκνλέζηεξνλ. Ἔιαηηνλ θαθὸλ εἮο ἀζρεκνζύλεο ιόγνλ, γπκλνὺο, ἠ ἁκαξηάλνληαο ἠ πιεκκεινῦληαο πεξηέξρεζζαη. ἖θε῔λν κὲλ γὰξ ν὎ ηνζνῦηνλ ἔγθιεκα· πνιιάθηο γὰξ θαὶ ἀπὸ πελίαο γέλνηη' ἄλ· ηνῦ δὲ ἁκαξηάλνληνο ν὎δὲλ αἮζρξόηεξνλ θαὶ ἀηηκόηεξνλ. ἖λλνήζσκελ νὔλ ηνὺο εἮο δηθαζηήξηνλ ἀπηόληαο ἁξπαγ῅ο ἕλεθα 59.60 θαὶ πιενλεμίαο, π῵ο αἮζρξνὶ θαὶ θαηαγέιαζηνη θαίλνληαη, πάληα ἀλαηζρπληνῦληεο, ςεπδόκελνη θαὶ Ἦηακεπόκελνη. ἧκε῔ο δὲ νὓησο ἐζκὲλ ἐιεεηλνὶ θαὶ ηαιαίπσξνη, ὡο Ἧκάηηνλ κὲλ κὴ ἂλ ὏πνκε῔λαη ἁπι῵ο πεξηβαιέζζαη θαὶ δηεζηξακκέλσο, ἀιιὰ θἂλ ἕηεξνλ ἴδσκελ ηνῦην πάζρνληα, δηνξζνύκεζα· πάλησλ δὲ θαὶ ἟κ῵λ θαὶ η῵λ πιεζίνλ θαηὰ θεθαι῅ο πεξηπαηνύλησλ, κεδὲ ἐπαηζζάλεζζαη. Σί γὰξ αἮζρξόηεξνλ, εἮπέ κνη, ἀλδξὸο πξὸο γπλα῔θα πόξλελ εἮζηόληνο; ηί δὲ ὏βξηζηνῦ, ηί δὲ ινηδόξνπ θαὶ βαζθάλνπ θαηαγειαζηόηεξνλ γέλνηη' ἄλ; πόζελ νὔλ ν὎ δνθε῔ ηαῦηα νὓησο εἶλαη αἮζρξὰ, ὡο ηὸ γπκλνὺο πεξηπαηε῔λ, Ἀπὸ η῅ο ζπλεζείαο κόλεο. Σνῦην κὲλ γὰξ ν὎δεὶο ν὎δέπνηε ἑθὼλ ἔπαζελ· ἐθε῔λν δὲ ἅπαζηλ ἀεὶ ηνικ᾵ηαη κεηὰ ἀδείαο. ἖πεὶ εἴ ηηο εἮο ἀγγέισλ πι῅ζνο ἤιζε, παξ' νἷο ν὎δὲλ ν὎δέπνηε ηνηνῦηνλ ἐγέλεην, εἶδελ ἂλ ηόηε ἀθξηβ῵ο ηὸλ πνιὺλ γέισηα. Καὶ ηί ιέγσ πι῅ζνο ἀγγέισλ; ἖λ γὰξ ην῔ο βαζηιείνηο α὎ην῔ο ην῔ο παξ' ἟κ῔λ, εἴ ηηο ἂλ πόξλελ εἮζαγαγὼλ ρξῶην α὎ηῆ, ἠ κέζῃ νἴλνπ θαηαζρεζείε, ἠ ἄιιν ηη ηνηνῦηνλ ἀζρεκνλήζεηε, ηὴλ ἐζράηελ δίδσζη δίθελ. ΕἮ δὲ ἐλ βαζηιείνηο ν὎θ ἀλεθηὸλ ηὰ ηνηαῦηα ηνικᾶλ, πνιιῶ κ᾵ιινλ, ηνῦ παληαρνῦ βαζηιέσο παξόληνο θαὶ ηὰ γηλόκελα ζεσκέλνπ, ἂλ ηνηαῦηα ηνικ῵κελ, ηὴλ ἐζράηελ ὏πνζηεζόκεζα θόιαζηλ. ∆ηὸ, παξαθαι῵, πνιιὴλ ἐλ ηῶ βίῳ ηὴλ ἟ζπρίαλ ἐπηδεημώκεζα, πνιιὴλ ηὴλ θαζαξόηεηα Καὶ γὰξ ἔρνκελ βαζηιέα πάληα ὁξ῵ληα δηελεθ῵ο ηὰ ἟κέηεξα. Ἵλ' νὔλ ἟κ᾵ο ἀεὶ ηνῦην δαςηι῵ο θσηίδῃ ηὸ θ῵ο, ἐπηζπαζώκεζα ηαύηελ ηὴλ ἀθη῔λα. Οὓησ γὰξ θαὶ η῵λ ἐληαῦζα θαὶ η῵λ κειιόλησλ ἀπνιαύζνκελ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.59 ΟΜΘΛΘΑ ο ʹ. ἖γέλεην ἄλζξσπνο ἀπεζηαικέλνο παξὰ Θενῦ, ὄλνκα α὎ηῶ Ἰσάλλεο. ∆ηαιερζεὶο πεξὶ ηνῦ Θενῦ Λόγνπ ηὰ θαηεπείγνληα ἐλ πξννηκίνηο ἟κ῔λ, ὁδῶ θαὶ ηάμεη πξνβαίλσλ, θαὶ ἐπὶ ηὸλ ηνῦ Λόγνπ θήξπθα ηὸλ ὁκώλπκνλ α὎ηνῦ ηὸλ Ἰσάλλελ ἔξρεηαη ινηπόλ. ΢ὺ δὲ ἀθνύσλ, ὅηη παξὰ Θενῦ ἀπεζηάιε, κεδὲλ ινηπὸλ ἀλζξώπηλνλ εἶλαη λόκηδε η῵λ ιεγνκέλσλ παξ' ἐθείλνπ. Ο὎ γὰξ ηὰ α὎ηνῦ, ἀιιὰ ηὰ ηνῦ πέκςαληνο ἅπαληα θζέγγεηαη. ∆ηὸ θαὶ ἄγγεινο πξνζεγόξεπηαη· ἀγγέινπ δὲ ἀξεηὴ, ηὸ κεδὲλ ἴδηνλ εἮπε῔λ Σὸ δὲ, ἖γέλεην, ἐληαῦζα ν὎ η῅ο εἮο ηὸ εἶλαη παξόδνπ δεισηηθὸλ, ἀιιὰ η῅ο ἀπνζηνι῅ο ἐζηηλ α὎η῅ο. Σὸ γὰξ, ἖γέλεην ἀπεζηαικέλνο παξὰ Θενῦ, ἀληὶ ηνῦ, ἀπεζηάιε παξὰ Θενῦ. Π῵ο νὔλ ηὸ, ἖λ κνξθῆ Θενῦ ὏πάξρσλ, ν὎ πεξὶ η῅ο πξὸο ηὸλ Παηέξα ἀπαξαιιαμίαο εἮξ῅ζζαί θαζη δηὰ ηὸ κὴ πξνζθε῔ζζαη ηὸ ἄξζξνλ; Ἰδνὺ γὰξ θαὶ ἐληαῦζα ν὎δακνῦ ηὸ ἄξζξνλ πξόζθεηηαη. Ἆξ' νὔλ ν὎ πεξὶ ηνῦ Παηξὸο
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

εἴξεηαη; Σί νὔλ ἐξνῦκελ ηῶ Πξνθήηῃ ιέγνληη, ὅηη Ἰδνὺ ἐγὼ ἀπνζηέιισ ηὸλ ἄγγειόλ κνπ πξὸ πξνζώπνπ ζνπ, ὃο θαηαζθεπάζεη ηὴλ ὁδόλ ζνπ; Σὸ κὲλ ἐκνῦ θαὶ ζνῦ, δύν πξνζώπσλ ἐζηὶ δεισηηθόλ. Οὕηνο ἤιζελ εἮο καξηπξίαλ, ἵλα καξηπξήζῃ πεξὶ ηνῦ θσηόο. Σί ηνῦην; ὁ δνῦινο ηῶ δεζπόηῃ καξηπξε῔, ἴζσο εἴπνη ηηο ἄλ; Ὅηαλ νὔλ κὴ κόλνλ ὏πὸ ηνῦ δνύινπ καξηπξνύκελνλ α὎ηὸλ, 59.60 ἀιιὰ θαὶ παξαγηλόκελνλ ἴδῃο πξὸο α὎ηὸλ, θαὶ κεηὰ Ἰνπδαίσλ βαπηηδόκελνλ ὏π' α὎ηνῦ· ἆξ' ν὎ κ᾵ιινλ ἐθζηήζῃ θαὶ δηαπνξήζεηο; Ἀιι' ν὎ ρξὴ ηαξάηηεζζαη ν὎δὲ ζνξπβε῔ζζαη, ἀιι' ἐθπιήηηεζζαη ηὴλ ἄθαηνλ ἀγαζόηεηα. Ἂλ δὲ ἐπηκέλῃ ηηο ἔηη Ἦιηγγη῵λ θαὶ ζνξπβνύκελνο, ἐξε῔ θαὶ πξὸο α὎ηὸλ ηνῦην, ὃ θαὶ πξὸο Ἰσάλλελ εἶπελ· Ἄθεο ἄξηη· νὓησ γὰξ πξέπνλ ἐζηὶλ ἟κ῔λ πιεξ῵ζαη π᾵ζαλ δηθαηνζύλελ. ΕἮ δὲ θαὶ ἐπὶ πιε῔νλ ηαξαρζείε, πάιηλ ἐξε῔ ἃ πξὸο ηνὺο Ἰνπδαίνπο ἔθεζε θαὶ πξὸο α὎ηὸλ, ὅηη Παξὰ ἀλζξώπνπ ηὴλ καξηπξίαλ ν὎ ιακβάλσ. ΕἮ ηνίλπλ κὴ δε῔ηαη η῅ο καξηπξίαο ηαύηεο, ηίλνο ἕλεθελ ἀπεζηάιε παξὰ Θενῦ ὁ Ἰσάλλεο; Ο὎ρ ὡο α὎ηνῦ δενκέλνπ καξηπξίαο (ηνῦην γὰξ η῅ο ἐζράηεο βιαζθεκίαο ἐζηὶλ), ἀιιὰ δηαηί; Α὎ηὸο ὁ Ἰσάλλεο δηδάζθεη ιέγσλ· Ἵλα πάληεο πηζηεύζσζη δη' α὎ηνῦ. Καὶ α὎ηὸο δὲ ὁ Υξηζηὸο εἮπὼλ, ὅηη Παξὰ ἀλζξώπνπ ηὴλ καξηπξίαλ ν὎ ιακβάλσ, ἵλα κὴ δόμῃ παξὰ ην῔ο ἀλνήηνηο ἑαπηῶ πεξηπίπηεηλ· λῦλ κὲλ ιέγσλ, Ἄιινο ἐζηὶλ ὁ καξηπξ῵λ πεξὶ ἐκνῦ· θαὶ νἶδα ὅηη ἀιεζήο ἐζηηλ ἟ καξηπξία α὎ηνῦ· ηὸλ γὰξ Ἰσάλλελ ἐδήινπ· λῦλ δὲ ιέγσλ, Παξὰ ἀλζξώπνπ ηὴλ καξηπξίαλ ν὎ ιακβάλσ· ἐπήγαγε ηὴλ ιύζηλ ηαρέσο, εἮπώλ· Ἀιιὰ ηαῦηα ιέγσ δη' ὏κ᾵ο, ἵλα 59.61 ζσζ῅ηε· ὡζαλεὶ ἔιεγελ· Ὅηη κὲλ Θεόο εἮκη, θαὶ Θενῦ γλήζηνο ΤἯὸο, θαὶ η῅ο ν὎ζίαο ἐθείλεο η῅ο ἀθεξάηνπ θαὶ καθαξίαο, [θαὶ] ν὎δελὸο δένκαη ηνῦ καξηπξήζνληνο. Κἂλ γὰξ κεδεὶο ἐζέιῃ ηνῦην πνηε῔λ, ν὎δὲλ ἐγὼ παξὰ ηνῦην εἮο ηὴλ θύζηλ ἞ιάηησκαη ηὴλ ἐκήλ. ἖πεηδὴ δὲ η῅ο ζσηεξίαο κνη κέιεη η῅ο η῵λ πνιι῵λ, ηνύηνπ ράξηλ εἮο ηνῦην θαηέβελ ηαπεηλόηεηνο, ὡο θαὶ ἀλζξώπῳ ηὴλ καξηπξίαλ ἐπηηξέςαη ηὴλ ἐκήλ. ∆ηὰ γὰξ ηὸ ρακαίδεινλ θαὶ ἀζζελὲο η῵λ Ἰνπδαίσλ, νὓησο ε὎ιεπηνηέξα α὎ην῔ο θαὶ ε὎θνισηέξα ἔκειιελ ἟ εἮο α὎ηὸλ γίλεζζαη πίζηηο. Ὥζπεξ νὔλ ζάξθα πεξηεβάιεην, ἵλα κὴ γπκλῆ ηῆ ζεόηεηη πξνζβαιὼλ, ἅπαληαο ἀπνιέζῃ· νὓησ θαὶ θήξπθα ἄλζξσπνλ ἐμέπεκςελ, ἵλα η῅ο ζπγγελνῦο ἀθνύνληεο θσλ῅ο, ε὎θνιώηεξνλ νἯ ηόηε ἀθνύνληεο πξνζέξρσληαη. ἖πεὶ ὅηη γε η῅ο ἐθείλνπ ν὎δὲλ ἐδε῔ην καξηπξίαο, ἢξθεη δε῔μαη κόλνλ ἑαπηὸλ ὅζηηο ἤλ γπκλῆ ηῆ ν὎ζίᾳ, θαὶ θαηαπιήμαζζαη πάληαο. Ἀιιὰ ηνῦην ν὎θ ἐπνίεζε, δη' ὅπεξ ἔθζελ εἮπώλ· πάληαο γὰξ ἂλ ἞θάληζε, κεδελὸο δπλακέλνπ ηὴλ ἀπξόζηηνλ ἐθείλελ ηνῦ θσηὸο πξνζβνιὴλ ἐλεγθε῔λ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ζάξθα, θαζάπεξ ἔθζελ εἮπὼλ, ὏πέδπ, θαὶ ἑλὶ η῵λ ἟κεηέξσλ ὁκνδνύισλ ἐγρεηξίδεη ηὴλ καξηπξίαλ· ἐπεηδὴ πάληα πξὸο ηὴλ η῵λ ἀλζξώπσλ ἐπξαγκαηεύζαην ζσηεξίαλ, ν὎ πξὸο ηὴλ ἀμίαλ κόλνλ ηὴλ ἑαπηνῦ, ἀιιὰ θαὶ πξὸο ηὸ ε὎παξάδεθηνλ θαὶ ὠθέιηκνλ ην῔ο ἀθνύνπζηλ ὁξ῵λ. Ὅπεξ νὔλ θαὶ α὎ηὸο αἮληηηόκελνο ἔιεγελ· Σαῦηα ιέγσ δη' ὏κ᾵ο, ἵλα ζσζ῅ηε. Καὶ ὁ ε὎αγγειηζηὴο δὲ ηὰ α὎ηὰ ηῶ ∆εζπόηῃ θζεγγόκελνο, κεηὰ ηὸ εἮπε῔λ, Ἵλα καξηπξήζῃ πεξὶ ηνῦ θσηὸο, ἐπήγαγελ, Ἵλα πάληεο πηζηεύζσζη δη' α὎ηνῦ, κνλνλνπρὶ ιέγσλ· Μὴ λνκίζῃο ὅηη δηὰ ηνῦην καξηπξήζσλ ἤιζελ ὁ Βαπηηζηὴο Ἰσάλλεο, ἵλα ηη ηῶ ∆εζπόηῃ πξνζζῆ εἮο ἀμηνπηζηίαο ιόγνλ· ν὎ δηὰ ηνῦην, ἀιι' ἵλα νἯ ὁκόθπινη πηζηεύζσζη δη' α὎ηνῦ. Ὅηη γὰξ ηαύηελ πξναλειε῔λ ηὴλ ὏πνςίαλ ζπεύδσλ ηνῦην εἴξεθε, θαὶ ἐθ η῵λ κεηὰ ηαῦηα δ῅ινλ· ἐπήγαγε γὰξ, Ο὎θ ἤλ ἐθε῔λνο, ιέγσλ, ηὸ θ῵ο. ΕἮ δὲ κὴ πξὸο ηὴλ ὏πόλνηαλ ηαύηελ Ἧζηάκελνο ἐπαλέιαβε ηνῦην, παξε῔ιθελ ἁπι῵ο ηὸ ιεγόκελνλ, θαὶ ηαπηνινγία κ᾵ιινλ, ἠ ζαθήλεηα δηδαζθαιίαο ἤλ. ΕἮπὼλ γὰξ, ὅηη ἀπεζηάιε, 59.62 Ἵλα καξηπξήζῃ πεξὶ ηνῦ θσηὸο, ηί πάιηλ ιέγεη, Ο὎θ ἤλ ἐθε῔λνο ηὸ θ῵ο; Ο὎ρ ἁπι῵ο ν὎δὲ κάηελ· ἀιι' ἐπεηδὴ ὡο ηὰ πνιιὰ παξ' ἟κ῔λ κείδσλ ὁ καξηπξ῵λ ηνῦ καξηπξνπκέλνπ, θαὶ ἀμηνπηζηόηεξνο πνιιάθηο εἶλαη δνθε῔· ἵλα κή ηηο θαὶ ἐπὶ ηνῦ Ἰσάλλνπ ηνῦην ὏πνπηεύζῃ, ἐθ πξννηκίσλ ε὎ζέσο ηὴλ πνλεξὰλ ηαύηελ ὏πνςίαλ ἀλαηξε῔, θαὶ πξόῤῥηδνλ α὎ηὴλ ἀλαζπάζαο, δείθλπζη ηίο κὲλ νὕηνο ὁ καξηπξ῵λ, ηίο δὲ ἐθε῔λνο ὁ
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

καξηπξνύκελνο, θαὶ ὅζνλ ηὸ κέζνλ ηνῦ ηε καξηπξνπκέλνπ θαὶ ηνῦ καξηπξνῦληόο ἐζηη. Καὶ ηνῦην πνηήζαο, θαὶ δείμαο α὎ηνῦ ηὴλ ἀζύγθξηηνλ ὏πεξνρὴλ, νὓησ κεηὰ ἀδείαο ινηπὸλ θαὶ ηῶ ιεηπνκέλῳ ἐπεμέξρεηαη ιόγῳ· θαὶ εἴ ηη η῵λ ἀηόπσλ ἤλ ηα῔ο η῵λ ἀλνεηνηέξσλ ὏θνξκνῦλ δηαλνίαηο, ηνῦην ἐθ κέζνπ κεηὰ ἀθξηβείαο ἄξαο, νὓησο ἅπαζη κεη' ε὎θνιίαο ινηπὸλ θαὶ ἀθσιύησο ηὸλ η῅ο δηδαζθαιίαο ἐθεμ῅ο ἐλίεζη ιόγνλ. Ε὎μώκεζα δὴ ινηπὸλ κεηὰ η῅ο η῵λ λνεκάησλ ηνύησλ ἀπνθαιύςεσο, θαὶ η῅ο η῵λ δνγκάησλ ὀξζόηεηνο, θαὶ βίνλ ἟κ῔λ γελέζζαη θαζαξὸλ θαὶ πνιηηείαλ ιακπξάλ. ἖πεηδὴ ηνύησλ ὄθεινο ν὎δὲλ, ἔξγσλ κὴ παξόλησλ ἟κ῔λ ἀγαζ῵λ. Κἂλ γὰξ ἅπαζαλ ηὴλ πίζηηλ ἔρσκελ θαὶ ηὴλ η῵λ Γξαθ῵λ θαηαλόεζηλ, η῅ο δὲ ἀπὸ ηνῦ βίνπ πξνζηαζίαο ὦκελ ἔξεκνη θαὶ γπκλνὶ, ν὎δὲλ ηὸ θσιύνλ εἮο ηὸ η῅ο γεέλλεο ἀπελερζ῅λαη πῦξ, θαὶ εἮο ἄπεηξνλ ὏πὸ η῅ο ἀζβέζηνπ θαηαθαίεζζαη θινγόο. Ὥζπεξ γὰξ νἯ ηὰ ἀγαζὰ πξάμαληεο, ἀλαζηήζνληαη εἮο δσὴλ αἮώληνλ· νὓησο νἯ ηὰ ἐλαληία ηεηνικεθόηεο, εἮο αἮώληνλ θόιαζηλ θαὶ πέξαο ν὎δέπνηε ἔρνπζαλ. ∆ηὸ π᾵ζαλ ἐπηδεημώκεζα ζπνπδὴλ, ὥζηε κὴ ηὸ γελόκελνλ ἟κ῔λ ἀπὸ η῅ο ὀξζ῅ο πίζηεσο θέξδνο δηαθζε῔ξαη ηῆ η῵λ ἔξγσλ θαπιόηεηη, ἀιιὰ θαὶ ἐληεῦζελ ε὎δνθηκήζαληεο κεηὰ παῤῥεζίαο Ἦδε῔λ ηὸλ Υξηζηόλ. Σαύηεο γὰξ ἴζνλ ν὎δὲλ η῅ο καθαξηόηεηνο εἴε πνη' ἄλ. Γέλνηην δὲ πάληαο ἐπηηπρόληαο η῵λ εἮξεκέλσλ, εἮο δόμαλ Θενῦ πάληα πξάηηεηλ, ᾧ ἟ δόμα ἅκα ηῶ κνλνγελε῔ ΤἯῶ θαὶ ηῶ Πλεύκαηη ηῶ ἁγίῳ, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.61 ΟΜΘΛΘΑ Ζʹ. Ἤλ ηὸ θ῵ο ηὸ ἀιεζηλὸλ, ὃ θσηίδεη πάληα ἄλζξσ πνλ ἐξρόκελνλ εἮο ηὸλ θόζκνλ. αʹ. ∆ηὰ ηνῦην, ὦ πνιππόζεηα ηέθλα, θαηὰ κέξνο ὏κ᾵ο ην῔ο ἀπὸ η῵λ Γξαθ῵λ ἑζηη῵κελ λνήκαζη, θαὶ ν὎θ ἀζξόνλ πάληα ἐθρένκελ, ἵλα ῥᾳδία η῵λ ἀεὶ θαηαβαιινκέλσλ ὏κ῔λ ἟ θπιαθὴ γέλεηαη. Καὶ γὰξ ἐπὶ η῅ο νἮθνδνκίαο, ὁ κὲλ κεδέπσ η῵λ πξνηέξσλ ιίζσλ ζθηγγέλησλ ἑηέξνπο ἐπηζεὶο, ζαζξὸλ ἅπαληα θαὶ ε὎θαηάβιεηνλ ὏θαίλεη ηὸλ ην῔ρνλ· ὁ δὲ ἀλακέλσλ πξόηεξνλ παγ῅λαη ηὸλ ράιηθα, θαὶ νὓησ ηὸ ιε῔πνλ θαηὰ κηθξὸλ ἐπηηηζεὶο, κεηὰ ἀζθαιείαο ἅπαζαλ ἀπαξηίδεη ηὴλ νἮθίαλ, ν὎θ ὀιηγνρξόληόλ ηηλα, ν὎δὲ ε὎δηάιπηνλ, ἀιιὰ βεβαίαλ θαηαζθεπάδσλ α὎ηήλ. Σνύηνπο θαὶ ἟κε῔ο κηκώκεζα ηνὺο νἮθνδόκνπο, θαὶ θαηὰ ηὸλ α὎ηὸλ ηξόπνλ ηὰο ὏κεηέξαο νἮθνδνκ῵κελ ςπράο. Καὶ γὰξ δεδνίθακελ, κήπνηε η῅ο πξνηέξαο θαηαβνι῅ο λενπαγνῦο ὏παξρνύζεο, ἟ η῵λ δεπηέξσλ ἐπηζήθε ζεσξεκάησλ θαὶ ην῔ο πξνηέξνηο ιπκήλεηαη, η῅ο δηαλνίαο ν὎θ ἀξθνύζεο ἅπαληα ὁκνῦ θαηαζρε῔λ. Σί ηνίλπλ ἐζηὶ ηὸ ζήκεξνλ ἟κ῔λ ἀλαγλσζζέλ; Ἤλ ηὸ θ῵ο ηὸ ἀιεζηλὸλ, ὃ θσηίδεη πάληα ἄλζξσπνλ ἐξρόκελνλ εἮο ηὸλ 59.62 θόζκνλ. ἖πεηδὴ γὰξ ἄλσ πεξὶ ηνῦ Ἰσάλλνπ δηαιεγόκελνο ἔιεγελ, ὅηη ἤιζελ, Ἵλα καξηπξήζῃ πεξὶ ηνῦ θσηὸο, θαὶ ὅηη λῦλ ἀπεζηάιε· ἵλα κή ηηο ηαῦηα ἀθνύσλ, δηὰ ηὴλ ηνῦ καξηπξνῦληνο πξόζθαηνλ παξνπζίαλ, θαὶ πεξὶ ηνῦ καξηπξνπκέλνπ ηνηαύηελ ηηλὰ ὏πόλνηαλ ιάβῃ, ἀλήγαγε ηὴλ δηάλνηαλ, θαὶ πξὸο ηὴλ ἐπέθεηλα πάζεο ἀξρ῅ο παξέπεκςελ ὓπαξμηλ, ηὴλ ν὎δακνῦ ιήγνπζαλ ν὎δὲ Ἧζηακέλελ. Καὶ π῵ο ἔλη ηνῦην, θεζὶλ, ΤἯὸλ ὄληα ἔρεηλ; Πεξὶ Θενῦ δηαιεγόκεζα, θαὶ ηὸ π῵ο ἐξσηᾶο; θαὶ ν὎ δέδνηθαο, ν὎δὲ θξίηηεηο; Εἶηα ἂλ κέλ ζε ἔξεηαί ηηο· Π῵ο δὲ ἟κ῵λ ἀηειεύηεηνλ ἕμνπζηλ αἯ ςπραὶ ηὴλ δσὴλ θαὶ ηὰ ζώκαηα κεηὰ ηαῦηα; θαηαγειάζῃ η῅ο πεύζεσο, ὡο ν὎θ ἂλ ἀλζξσπίλεο δηαλνίαο ὂλ ηὰ ηνηαῦηα δεηε῔λ, ἀιιὰ δε῔λ πηζηεύεηλ κόλνλ θαὶ κὴ πεξηεξγάδεζζαη ηὸ εἮξεκέλνλ, ἀξθνῦζαλ ἔρνληα ἀπόδεημηλ ηνῦ ιερζέληνο ηὴλ δύλακηλ ηνῦ εἮξεθόηνο· ἂλ δὲ ηὸλ ςπρὰο θαὶ ζώκαηα ἐξγαζάκελνλ, θαὶ η῅ο θηίζεσο ἁπάζεο ἀζπγθξίησο ὏πεξέρνληα, ἄλαξρνλ εἶλαη θ῵κελ, ηὸλ ηξόπνλ ἟κ᾵ο ἀπαηηήζεηο; Καὶ ηίο ἂλ ηαῦηα θαζεζηεθπίαο εἶλαη θαίε 59.63 ςπρ῅ο; ηίο δὲ ὏γηαίλνληνο ινγηζκνῦ; Ἢθνπζαο, ὅηη Ἤλ ηὸ θ῵ο ηὸ ἀιεζηλόλ. Σί θηινλεηθε῔ο εἮθ῅ θαὶ κάηελ ὏πεξαθνληίζαη ηῶ ινγηζκῶ ηὴλ ἄπεηξνλ ηαύηελ δσήλ; Ο὎δὲ γὰξ νἷόλ ηε. Σί δεηε῔ο ηὰ ἀδήηεηα; ηί πεξηεξγάδῃ ηὰ ἀθαηάιεπηα; ηί ἐξεπλᾶο ηὰ ἀλεμεξεύλεηα; Καηαλόεζνλ η῵λ ἟ιηαθ῵λ ἀθηίλσλ ηὴλ ῥίδαλ α὎ηήλ· ἀιι' ν὎ δπλήζῃ, θαὶ ὅκσο ν὎θ ἀγαλαθηε῔ο, ν὎δὲ δπζρεξαίλεηο ἐπὶ ηῆ ἀζζελείᾳ. Π῵ο νὔλ ἐλ ην῔ο κείδνζη ηνικεξὸο γέγνλαο θαὶ
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

πξνπεηήο; ὇ η῅ο βξνλη῅ο πἯὸο Ἰσάλλεο, ὁ ἀπὸ η῅ο ζάιπηγγνο ἞ρ῵λ η῅ο πλεπκαηηθ῅ο, ηὸ, Ἤλ, ἀθνύζαο παξὰ ηνῦ Πλεύκαηνο, ν὎δὲλ ἐπεδήηεζε πιένλ· ζὺ δὲ ὁ η῅ο ράξηηνο ἀκνηξ῵λ η῅ο ἐθείλνπ, θαὶ ὁ ἀπὸ η῵λ δεηι῵λ θζεγγόκελνο ινγηζκ῵λ, ὏πεξβ῅λαη ηὸ κέηξνλ η῅ο ἐθείλνπ γλώζεσο θηινλεηθε῔ο; ∆ηὰ ηνῦην ηνηγαξνῦλ ν὎δὲ πξὸο ηὸ κέηξνλ η῅ο ἐθείλνπ γλώζεσο ἀθηθέζζαη δπλήζῃ. Σνηαύηε γὰξ ἟ ηνῦ δηαβόινπ κεζνδεία· ἐμάγεη κὲλ η῵λ παξὰ ηνῦ Θενῦ δνζέλησλ ὅξσλ ἟κ῔λ ηνὺο πεηζνκέλνπο α὎ηῶ, ὡο ἐπὶ πνιιῶ κείδνζηλ· ὅηαλ δὲ ηα῔ο ἐιπίζη ηαύηαηο δειεάζαο ἐθβάιῃ η῅ο ηνῦ Θενῦ ράξηηνο, ηόηε ινηπὸλ ν὎ κόλνλ ν὎δὲλ πιένλ πξνζδίδσζη, (π῵ο γὰξ δηάβνινο ὤλ;), ἀιι' ν὎δὲ εἮο ηὰ πξόηεξα, ἔλζα ἀζθαι῵ο θαὶ βεβαίσο δηεηξίβνκελ, ἀθίεζηλ ἐπαλειζε῔λ, ἀιιὰ παληαρνῦ πεξηάγεη πιαλσκέλνπο, θαὶ ν὎θ ἔρνληαο ν὎δακνῦ ζη῅λαη. Οὓησ θαὶ ηὸλ πξσηόπιαζηνλ ἐθ η῅ο ηνῦ παξαδείζνπ δηαγσγ῅ο ἐπνίεζελ ἐθπεζε῔λ. Πξνζδνθίᾳ γὰξ κείδνλνο γλώζεσο θαὶ ηηκ῅ο θπζήζαο α὎ηὸλ, θαὶ η῵λ ηόηε ὏παξρόλησλ α὎ηῶ κεηὰ ἀδείαο ἐμέβαιελ. Ο὎ γὰξ κόλνλ Ἦζόζενο ν὎ γέγνλε, θαζὼο ὏πηζρλε῔ην α὎ηῶ, ἀιιὰ θαὶ εἮο ηὴλ ηνῦ ζαλάηνπ ηπξαλλίδα ἐμέπεζελ, ν὎ κόλνλ ν὎δὲλ πιένλ ἀπὸ η῅ο ηνῦ μύινπ βξώζεσο πξνζιαβὼλ, ἀιιὰ θαὶ η῅ο γλώζεσο ἥο εἶρελ ν὎ κηθξὸλ ἀπνιέζαο, ἐιπίδη πιείνλνο γλώζεσο. Σόηε γὰξ αἮζρύλεζζαη θαὶ θαηαδύεζζαη ἐπὶ ηῆ γπκλόηεηη, ηόηε α὎ηῶ πξνζεγέλεην, πξὸ η῅ο ἀπάηεο ἀλσηέξσ ηαύηεο ὄληη η῅ο αἮζρύλεο. Α὎ηό ηε γὰξ ηὸ ὁξᾶλ ἑαπηὸλ γπκλὸλ ὄληα, θαὶ δε῔ζζαη ινηπὸλ η῅ο ἀπὸ η῵λ Ἧκαηίσλ πεξηβνι῅ο, θαὶ ἕηεξα α὎ηῶ πιείνλα ἐληεῦζελ ἐθύε πάζε ηόηε. Ὅπεξ ἵλα κὴ θαὶ ἟κε῔ο πάζσκελ, πεηζώκεζα ηῶ Θεῶ, θαὶ κέλσκελ ἐλ νἷο α὎ηὸο ἟κ῔λ πξνζέηαμε, θαὶ κεδὲλ πεξαηηέξσ πνιππξαγκνλ῵κελ, ἵλα κὴ θαὶ η῵λ ἢδε δνζέλησλ ἟κ῔λ ἐθπέζσκελ ἀγαζ῵λ, θαζάπεξ θαὶ νὕηνη πεπόλζαζη. Σ῅ο γὰξ ἀλάξρνπ δσ῅ο ἀξρὴλ ἐπηδεηνῦληεο ε὏ξε῔λ, θαὶ ἅπεξ ἞δύλαλην ἔρεηλ ἀπώιεζαλ. Οὒηε γὰξ ηὸ δεηνύκελνλ εὕξνλ (ν὎δὲ γάξ ἐζηη δπλαηόλ), θαὶ η῅ο ὏γηνῦο πεξὶ ηνῦ Μνλνγελνῦο ἐμέπεζνλ πίζηεσο. Ἀιι' ἟κε῔ο κὴ κεηαίξσκελ ὅξηα αἮώληα, ἃ ἔζελην νἯ παηέξεο ἟κ῵λ, ἀιι' εἴθσκελ παληαρνῦ ην῔ο ηνῦ Πλεύκαηνο λόκνηο, θαὶ ἀθνύνληεο ὅηη, Ἤλ ηὸ θ῵ο ηὸ ἀιεζηλὸλ, κεδὲλ πιένλ ἐπηδεη῵κελ ε὏ξε῔λ· ν὎δὲ γὰξ ἔλη ηαύηελ ὏πεξβ῅λαη ηὴλ ῥ῅ζηλ. ΕἮ κὲλ γὰξ ὡο ἄλζξσπνο ἐγέλλα, ἀλάγθε κέζνλ εἶλαί ηη ηνῦ γελλ῵ληνο θαὶ ηνῦ γελλσκέλνπ· ἐπεηδὴ δὲ ἀῤῥήησο θαὶ ὡο Θεῶ πξέπνλ ἐζηὶ, ηνῦ πξὸ θαὶ ηνῦ κεηὰ ἀλαρώξεη· η῵λ ρξόλσλ γὰξ ηαῦηα ὀλόκαηα· ὁ δὲ ΤἯὸο θαὶ η῵λ αἮώλσλ πάλησλ ἐζηὶ πνηεηήο. βʹ. Ο὎θνῦλ ν὎ παηὴξ, θεζὶλ, ἀιι' ἀδειθόο. Πνία ἀλάγθε, εἮπέ κνη; ΕἮ κὲλ γὰξ θαὶ ηὸλ Παηέξα θαὶ ηὸλ ΤἯὸλ ἐμ ἑηέξαο ἐιέγνκελ εἶλαη ῥίδεο, θαι῵ο ἂλ ηαῦηα ἔθεο ηόηε. ΕἮ δὲ ηαύηελ κὲλ θεύγνκελ ηὴλ ἀζέβεηαλ, 59.64 ιέγνκελ δὲ ηὸλ κὲλ Παηέξα πξὸο ηὸ ἄλαξρνλ εἶλαη, κεδὲ γεγελλ῅ζζαη· ηὸλ δὲ ΤἯὸλ ἄλαξρνλ εἶλαη, γεγελλεκέλνλ δὲ ἐθ ηνῦ Παηξόο· πνία ἀλάγθε ἐθ η῅ο ἐλλνίαο ηαύηεο ηὸλ ἀζεβ῅ ιόγνλ ἐθε῔λνλ ἐπεηζειζε῔λ; Ο὎δεκία. Ἀπαύγαζκα γάξ ἐζηη· ηὸ δὲ ἀπαύγαζκα ζπλεπηλνε῔ηαη ηῆ θύζεη, ἥο ἐζηηλ ἀπαύγαζκα. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην θαὶ ὁ Παῦινο ηνῦηνλ νὓησο ἐθάιεζελ, ἵλα κεδὲλ κέζνλ ὏πνπηεύζῃο Παηξὸο θαὶ ΤἯνῦ. Σνῦην κὲλ νὔλ ηνύηνπ δεισηηθόλ· ηὸ δὲ ἐθεμ῅ο ηνῦ ὏πνδείγκαηνο, ηὴλ ὏θνξκ῵ζαλ ην῔ο ἀλνήηνηο ἀηνπίαλ δηνξζνῦηαη. Μὴ γὰξ, ἐπεηδὴ ἀπαύγαζκα, θεζὶλ, ἢθνπζαο, η῅ο Ἦδίαο α὎ηὸλ ἀπεζηεξ῅ζζαη λνκίζῃο ὏πνζηάζεσο. Ἀζεβὲο γὰξ ηνῦην, θαὶ η῅ο η῵λ ΢αβειιηαλ῵λ θαὶ η῵λ ἀπὸ Μαξθέιινπ καλίαο. ἧκε῔ο δὲ ν὎ρ νὓησο, ἀιιὰ θαὶ ἐλ Ἦδίᾳ α὎ηὸλ ὏πνζηάζεη εἶλαί θακελ. ∆ηὰ ηνῦην εἮπὼλ α὎ηὸλ ἀπαύγαζκα, ἐπήγαγελ, ὅηη Καὶ ραξαθηήξ ἐζηη η῅ο ὏πνζηάζεσο α὎ηνῦ, ἵλα ηὴλ Ἦδίαλ ὏πόζηαζηλ δειώζῃ θαὶ η῅ο α὎η῅ο ὄληα α὎ηὸλ ν὎ζίαο, ἥο ἐζηη θαὶ ραξαθηήξ. Ο὎ γὰξ ἀξθε῔ κηᾶ ιέμεη, θαζάπεξ ἔθζελ εἮπὼλ, ηὰ πεξὶ Θενῦ παξαζη῅ζαη δόγκαηα ην῔ο ἀλζξώπνηο· ἀιιὰ ἀγαπεηὸλ, ἂλ πνιιὰ ζπκθνξήζαληεο, ἐμ ἑθάζηνπ ηὸ πξέπνλ ἐπηιεμώκεζα. Οὓησ γὰξ δπλεζόκεζα η῅ο ἀμίαο ἐθηθέζζαη δνμνινγίαο· ἀμίαο δὲ ιέγσ, θαηὰ ηὴλ ἟κεηέξαλ δύλακηλ. ΕἮ γάξ ηηο πξὸο α὎ηὴλ ηὴλ ὄλησο ἀμίαλ εἮπε῔λ δύλαζζαη λνκίδνη, θαὶ θηινλεηθνίε, ιέγσλ νὓησο εἮδέλαη ηὸλ Θεὸλ ὡο α὎ηὸο νἶδελ ἑαπηὸλ,
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

νὕηνο κάιηζηά ἐζηηλ ὁ ηὸλ Θεὸλ ἀγλν῵λ. Σαῦη' νὔλ εἮδόηεο, κέλσκελ θαηέρνληεο κεηὰ ἀζθαιείαο ἃ παξέδνζαλ ἟κ῔λ νἯ ἀπ' ἀξρ῅ο α὎ηόπηαη θαὶ ὏πεξέηαη γελόκελνη ηνῦ Λόγνπ, θαὶ κεδὲλ πεξαηηέξσ πεξηεξγαδώκεζα. ∆ύν γὰξ ην῔ο ηαύηελ λνζνῦζη ηὴλ λόζνλ πεξηέζηαη ηὰ δεηλά· ηό ηε εἮθ῅ ηαιαηπσξε῔ζζαη, δεηνῦληαο ἅπεξ ε὏ξε῔λ ν὎ δπλαηόλ· ηό ηε παξνμύλαη ηὸλ Θεὸλ, ηνὺο παξ' α὎ηνῦ ηεζέληαο ὅξνπο ἀλαηξέπεηλ ἐπηρεηξνῦληαο. Ὅζελ δὲ ηνῦην θηλε῔ ηὴλ ὀξγὴλ, ν὎δὲλ δε῔ παξ' ἟κ῵λ καζε῔λ, πάληαο εἮδόηαο ὏κ᾵ο. ∆ηὸ η῅ο ἀπνλνίαο α὎η῵λ ἀθέκελνη, ηξέκσκελ α὎ηνῦ ηνὺο ιόγνπο, ἵλα δηελεθ῵ο ἟κ᾵ο ηεηρίδῃ· ἖πὶ ηίλα γὰξ ἐπηβιέςσ, θεζὶλ, ἀιι' ἠ ἐπὶ ηὸλ πξ᾵νλ θαὶ ηαπεηλὸλ, θαὶ ἟ζύρηνλ, θαὶ ηξέκνληά κνπ ηνὺο ιόγνπο; Ἀθέληεο ηνίλπλ ηὴλ ὀιεζξίαλ ηαύηελ πνιππξαγκνζύλελ, ζπληξίςσκελ ηὰο θαξδίαο, πελζήζσκελ ηὰ ἟καξηεκέλα ἟κ῔λ, θαζὼο πξνζέηαμελ ὁ Υξηζηὸο, θαηαλπγ῵κελ ἐπὶ ην῔ο πιεκκειεζε῔ζηλ ἟κ῔λ, ἀλαινγηζώκεζα κεηὰ ἀθξηβείαο ηὰ θαηὰ ηὸλ ἔκπξνζζελ ἟κ῔λ ἅπαληα ηνικεζέληα ρξόλνλ, ζπνπδάζσκελ α὎ηὰ ἀπνηξίςαζζαη παληνδαπ῵ο. Πνιιὰο γὰξ εἮο ηνῦην ὁ Θεὸο ἀλέῳμελ ἟κ῔λ ὁδνύο. Λέγε γὰξ ζὺ, θεζὶ, πξ῵ηνο, ηὰο ἁκαξηίαο ζνπ, ἵλα δηθαησζῆο· θαὶ πάιηλ, Εἶπα, Σὴλ ἀλνκίαλ κνπ ἐμαγνξεύζσ θαη' ἐκνῦ, θαὶ ζὺ ἀθ῅θαο ηὴλ ἀζέβεηαλ η῅ο θαξδίαο κνπ. Ο὎δὲ γὰξ κηθξὸλ ἟κ῔λ ζπληειε῔ πξὸο ηὸ κεη῵ζαη η῵λ ἁκαξηεκάησλ ηὸ κέγεζνο ἟ ζπλερὴο α὎η῵λ θαηεγνξία θαὶ κλήκε. Ἔζηη θαὶ ἑηέξα ηαύηεο ἐλεξγεζηέξα ὁδὸο, ηὸ κεδελὶ η῵λ εἮο ἟κ᾵ο ἟καξηεθόησλ κλεζηθαθε῔λ, ηὸ π᾵ζη ην῔ο εἮο ἟κ᾵ο πιεκκειεζε῔ζη ζπγρσξε῔λ ηὰ πιεκκειήκαηα. Βνύιεη θαὶ ηξίηελ καζε῔λ; Ἄθνπζνλ ηνῦ ∆αληὴι ιέγνληνο· ∆ηὸ ηὰο ἁκαξηίαο ζνπ ἐλ ἐιεεκνζύλαηο ιύηξσζαη, θαὶ ηὰο ἀλνκίαο ζνπ ἐλ νἮθηηξκν῔ο πελήησλ. Ἔζηη δὲ θαὶ ἑηέξα κεηὰ ηαύηεο, ἟ η῵λ ε὎ρ῵λ ζπλέρεηα, θαὶ ηὸ 59.65 πξνζεδξεύεηλ κεηὰ θαξηεξίαο ηα῔ο πξὸο ηὸλ Θεὸλ ἐληεύμεζη. Φέξεη ηηλὰ παξακπζίαλ ἟κ῔λ ν὎ κηθξὰλ θαὶ ιύζηλ η῵λ ἟καξηεκέλσλ θαὶ λεζηεία ὁκνίσο, ὅηαλ κεηὰ η῅ο εἮο ἑηέξνπο θηιαλζξσπίαο γίλεηαη, θαὶ ζβέλλπζη ηὸ ζθνδξὸλ η῅ο ὀξγ῅ο ηνῦ Θενῦ. Πῦξ γὰξ θινγηδόκελνλ ζβέζεη ὓδσξ, θαὶ ἐιεεκνζύλαηο ἀπνθαζαίξνληαη ἁκαξηίαη. Σαύηαο ηνίλπλ πάζαο ὁδεύσκελ ηὰο ὁδνύο. Ἂλ γὰξ ἐλ ηνύηνηο ὦκελ δηαπαληὸο, ἂλ εἮο ηαῦηα ηὴλ ζρνιὴλ ἀλαιίζθσκελ, ν὎ κόλνλ ηὰ παξειζόληα ἀπνληςόκεζα πιεκκειήκαηα, ἀιιὰ θαὶ εἮο ηὸ κέιινλ ηὰ κέγηζηα θεξδαλνῦκελ. Ο὎ γὰξ παξέμνκελ ηῶ δηαβόιῳ ζρνιὴλ πξνζβάιιεηλ ἟κ῔λ, 59.66 νὒηε εἮο ῥᾳζπκίαλ βίνπ, νὒηε εἮο ηὴλ ὀιεζξίαλ πεξηεξγίαλ. Καὶ γὰξ θαὶ ηαῦηα κεηὰ η῵λ ἄιισλ, θαὶ ἐληεῦζελ ηὰο ἀλνήηνπο δεηήζεηο θαὶ ηὰο ινγνκαρίαο ηὰο ἐπηβιαβε῔ο ἐπάγεη, ἐθ ηνῦ ζρνιάδνληαο ὁξᾶλ θαὶ ἀξγνῦληαο, θαὶ κεδεκίαλ η῅ο θαηὰ ηὸλ βίνλ ἀξεη῅ο πξόλνηαλ πνηνπκέλνπο. Ἀιι' ἟κε῔ο α὎ηῶ ηαύηελ ηὴλ παξείζδπζηλ ἀπνθξάμσκελ, γξεγνξήζσκελ, λήςσκελ ἵλα ἐλ ηῶ βξαρε῔ ηνύηῳ ρξόλῳ θακόληεο ὀιίγα, η῵λ ἀζαλάησλ ἐλ ην῔ο ἀπείξνηο αἮ῵ζη ηύρσκελ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, δόμα εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.65 ΟΜΘΛΘΑ Ηʹ. Ἤλ ηὸ θ῵ο ηὸ ἀιεζηλὸλ, ὃ θσηίδεη πάληα ἄλζξσπνλ ἐξρόκελνλ εἮο ηὸλ θόζκνλ.
αʹ. Ο὎δὲ γὰξ θσιύεη θαὶ ηήκεξνλ η῵λ α὎η῵λ ἅςαζζαη ῥεκάησλ, ἐπεηδὴ πξώελ ὏πὸ η῅ο η῵λ δνγκάησλ ἐμεγήζεσο ἐθσιύζεκελ ἅπαζη ην῔ο ἀλαγλσζζε῔ζηλ ἐπεμειζε῔λ. Πνῦ ηνίλπλ εἮζὶλ νἯ κὴ ιέγνληεο α὎ηὸλ ἀιεζηλὸλ Θεόλ; ἖ληαῦζα κὲλ γὰξ θ῵ο ἀιεζηλὸλ εἴξεηαη· ἑηέξσζη δὲ, α὎ηναιήζεηα, θαὶ α὎ηνδσή. Ἀιι' ἐθείλῳ κὲλ ηῶ ιόγῳ, ὅηαλ ἐθε῔ γελώκεζα, ζαθέζηεξνλ ἐπεμειεπζόκεζα· θαηὰ δὲ ηὸ παξὸλ, ἀλαγθα῔νλ ηέσο ἐθε῔λν πξὸο ηὴλ ὏κεηέξαλ ἀγάπελ εἮπε῔λ· ΕἮ θσηίδεη πάληα ἄλζξσπνλ ἐξρόκελνλ εἮο ηὸλ θόζκνλ, π῵ο ἀθώηηζηνη κεκελήθαζη ηνζνῦηνη; Ο὎ γὰξ
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

δὴ πάληεο ἐπέγλσζαλ ηνῦ Υξηζηνῦ ηὸ ζέβαο. Π῵ο νὔλ θσηίδεη πάληα ἄλζξσπνλ; Σό γε εἮο α὎ηὸλ ἥθνλ. ΕἮ δέ ηηλεο ἑθόληεο ηνὺο η῅ο δηαλνίαο ὀθζαικνὺο κύζαληεο, κὴ βνύινηλην παξαδέμαζζαη ηνῦ θσηὸο ηνύηνπ ηὰο ἀθη῔λαο, ν὎ παξὰ ηὴλ ηνῦ θσηὸο θύζηλ ἟ ζθόησζηο ἐθείλνηο, ἀιιὰ παξὰ ηὴλ θαθνπξγίαλ η῵λ ἑθνληὶ ἀπνζηεξνύλησλ ἑαπηνὺο η῅ο δσξε᾵ο. ἧ κὲλ γὰξ ράξηο εἮο πάληαο ἐθθέρπηαη, ν὎θ Ἰνπδα῔νλ, ν὎ρ Ἕιιελα, ν὎ βάξβαξνλ, ν὎ ΢θύζελ, ν὎θ ἐιεύζεξνλ, ν὎ δνῦινλ, ν὎θ ἄλδξα, ν὎ γπλα῔θα, ν὎ πξεζβύηελ, ν὎ λένλ ἀπνζηξεθνκέλε· πάληαο δὲ ὁκνίσο πξνζηεκέλε, θαὶ κεηὰ η῅ο ἴζεο θαινῦζα ηηκ῅ο. ΟἯ δὲ ν὎θ ἐζέινληεο ἀπνιαῦζαη η῅ο δσξε᾵ο ηαύηεο, ἑαπην῔ο δίθαηνη ηαύηελ ἂλ εἶελ ινγίζαζζαη ηὴλ πήξσζηλ. Ὅηαλ γὰξ η῅ο εἮζόδνπ π᾵ζηλ ἀλεῳγκέλεο, θαὶ κεδελὸο ηνῦ θσιύνληνο ὄληνο, ἐζεινθαθνῦληέο ηηλεο ἔμσ κέλσζη, παξ' ν὎δέλα ἕηεξνλ, ἀιι' ἠ παξὰ ηὴλ νἮθείαλ πνλεξίαλ ἀπόιιπληαη κόλνλ. ἖λ ηῶ θόζκῳ ἤλ· ἀιι' ν὎ρ ὡο ηνῦ θόζκνπ ζύγρξνλνο, ἄπαγε. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην ἐπήγαγε· Καὶ ὁ θόζκνο δη' α὎ηνῦ ἐγέλεην· δηὰ ηνύηνπ ζε πάιηλ ἀλάγσλ ἐπὶ ηὴλ πξναηώληνλ ὓπαξμηλ ηνῦ Μνλνγελνῦο. ὇ γὰξ ἀθνύζαο ὅηη ἔξγνλ α὎ηνῦ ηόδε ηὸ π᾵λ, θἂλ ζθόδξα ἀλαίζζεηνο ᾖ, θἂλ ἐρζξὸο, θἂλ πνιέκηνο η῅ο δόμεο ηνῦ Θενῦ, πάλησο θαὶ ἑθὼλ θαὶ ἄθσλ ἀλαγθαζζήζεηαη πξὸ η῵λ ἔξγσλ ὁκνινγ῅ζαη ηὸλ Πνηεηήλ. Ὅζελ κνη θαὶ ζαπκάδεηλ ἔπεηζηλ ἀεὶ ηὴλ Παύινπ ηνῦ ΢ακνζαηέσο καλίαλ, π῵ο πξὸο ηὴλ νὓησ θαλεξὰλ ἀιήζεηαλ ἀληηβιέςαη ἐηόικεζε, θαὶ ἑθὼλ ἑαπηὸλ θαηεθξήκληζελ. Ο὎δὲ γὰξ ἀγλν῵λ, ἀιιὰ θαὶ ζθόδξα εἮδὼο ἟κάξηαλε, ηα὎ηὸλ παζὼλ ην῔ο Ἰνπδαίνηο. Καζάπεξ γὰξ ἐθε῔λνη πξὸο ἀλζξώπνπο ὁξ῵ληεο, ηὸ η῅ο πίζηεσο 59.66 πξνὒδσθαλ ὏γηὲο, εἮδόηεο κὲλ ὅηη α὎ηόο ἐζηηλ ὁ κνλνγελὴο ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ, δηὰ δὲ ηνὺο ἄξρνληαο ν὎ρ ὁκνινγνῦληεο, ἵλα κὴ ἀπνζπλάγσγνη γέλσληαη· νὓησ θαὶ ηνῦηνλ γπλαηθί ηηλη ραξηδόκελνλ, ηὴλ ζσηεξίαλ θαζὶλ ἀπνδόζζαη ηὴλ ἑαπηνῦ. ∆εηλὸλ γὰξ, ὄλησο δεηλὸλ η῅ο θελνδνμίαο ἟ ηπξαλλὶο, θαὶ ζνθ῵λ ὀθζαικνὺο ἐθηπθινῦλ Ἧθαλὸλ, ὅηαλ κὴ λήθσζηλ. ΕἮ γὰξ ἟ δσξνδνθία ηνῦην Ἦζρύεη, πνιιῶ κ᾵ιινλ ηὸ ηαύηεο βηαηόηεξνλ πάζνο. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ Ἰνπδαίνηο ἔιεγελ ὁ Υξηζηόο· Π῵ο δύλαζζε πηζηεύεηλ, δόμαλ παξὰ ἀλζξώπσλ ιακβάλνληεο, θαὶ ηὴλ δόμαλ ηὴλ παξὰ ηνῦ κόλνπ Θενῦ ν὎ δεηνῦληεο; Καὶ ὁ θόζκνο α὎ηὸλ ν὎θ ἔγλσ. ἖ληαῦζα θόζκνλ ηὸ πι῅ζόο θεζη, ηὸ δηεθζαξκέλνλ θαὶ ην῔ο γεΐλνηο πξνζηεηεθὸο πξάγκαζη, ηὸλ ρπδα῔νλ, θαὶ ηαξαρώδε, θαὶ ἀλόεηνλ ιαόλ. Ὡο νἵ γε ηνῦ Θενῦ θίινη θαὶ ζαπκαζηνὶ πάληεο α὎ηὸλ ἐπέγλσζαλ θαὶ πξὸ η῅ο ἐλζάξθνπ παξνπζίαο. Καὶ πεξὶ κὲλ ηνῦ παηξηάξρνπ θαὶ α὎ηὸο ὀλνκαζηί θεζηλ ὁ Υξηζηὸο, ὅηη Ἀβξαὰκ ὁ παηὴξ ὏κ῵λ ἞γαιιηάζαην, ἵλα ἴδῃ ηὴλ ἟κέξαλ ηὴλ ἐκήλ· θαὶ εἶδε, θαὶ ἐράξε. Καὶ πεξὶ ηνῦ ∆απῒδ δὲ Ἰνπδαίνπο ἐιέγρσλ ἔιεγε· Π῵ο νὔλ ∆απῒδ ἐλ Πλεύκαηη Κύξηνλ α὎ηὸλ θαιε῔ ιέγσλ· Εἶπελ ὁ Κύξηνο ηῶ Κπξίῳ κνπ· Κάζνπ ἐθ δεμη῵λ κνπ; Καὶ πνιιαρνῦ πξὸο ἐθείλνπο Ἧζηάκελνο Μσυζέσο κέκλεηαη· πεξὶ δὲ η῵λ ινηπ῵λ πξνθεη῵λ ὁ Ἀπόζηνινο. Πάληαο γὰξ ηνὺο πξνθήηαο ἀπὸ ΢ακνπὴι ἐγλσθέλαη θεζὶλ ὁ Πέηξνο α὎ηὸλ, θαὶ ηὴλ παξνπζίαλ α὎ηνῦ πόῤῥσζελ πξναλαθσλε῔λ, νὓησ ιέγσλ· Καὶ πάληεο νἯ πξνθ῅ηαη ἀπὸ ΢ακνπὴι θαὶ η῵λ θαζεμ῅ο ὅζνη ἐιάιεζαλ, θαὶ θαηήγγεηιαλ ηὰο ἟κέξαο ηαύηαο Σῶ δὲ Ἰαθὼβ θαὶ ηῶ παηξὶ ηῶ ηνύηνπ, ὥζπεξ νὔλ θαὶ ηῶ πάππῳ, θαὶ ἐθάλε θαὶ δηειέρζε, θαὶ πνιιὰ θαὶ κεγάια ὏πέζρεην δώζεηλ ἀγαζὰ, ἅπεξ νὔλ θαὶ εἮο ἔξγνλ ἐμήλεγθε. Π῵ο νὔλ, θεζὶλ, α὎ηὸο ἔιεγε· Πνιινὶ πξνθ῅ηαη ἐπεζύκεζαλ Ἦδε῔λ ἃ βιέπεηε, θαὶ ν὎θ εἶδνλ, θαὶ ἀθνῦζαη ἃ ἀθνύεηε, θαὶ ν὎θ ἢθνπζαλ; Ἆξα γὰξ ν὎ κεηέζρνλ η῅ο γλώζεσο η῅ο εἮο α὎ηόλ; Πάλπ κὲλ νὔλ· θαὶ ηνῦην θαὶ ἀπὸ η῅ο ῥήζεσο ηαύηεο, ἀθ' ἥο λνκίδνπζί ηηλεο α὎ηνὺο ἀπεζηεξ῅ζζαη, πεηξάζνκαη πνη῅ζαη θαλεξόλ. Πνιινὶ γὰξ, θεζὶλ, ἐπεζύκεζαλ Ἦδε῔λ ἃ βιέπεηε. Ὥζηε ᾔδεζαλ α὎ηὸλ ἣμνληα εἮο ἀλζξώπνπο, θαὶ νἮθνλνκήζνληα, ἅπεξ θαὶ ᾠθνλόκεζελ. Ο὎ γὰξ ἂλ, εἮ κὴ ᾔδεζαλ, ἐπεζύκεζαλ. 59.67 Ο὎δεὶο γὰξ ὧλ κεδὲ ἔλλνηαλ ἔρεη, ηνύησλ ιαβε῔λ ἐπηζπκίαλ δπλήζεηαη. Ὥζηε ᾔδεζαλ ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦ Θενῦ, θαὶ ὅηη ἣμεη εἮο ἀλζξώπνπο. Σίλα νὔλ ἐζηηλ ἅπεξ ν὎θ ᾔδεζαλ, θαὶ ηίλα ἅπεξ ν὎θ
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

ἢθνπζαλ; Σαῦηα ἃ λῦλ ὏κε῔ο βιέπεηε θαὶ ἀθνύεηε. ΕἮ δὲ θαὶ θσλ῅ο ἢθνπζαλ, θαὶ εἶδνλ α὎ηὸλ ἐθε῔λνη, ἀιι' ν὎θ ἐλ ζαξθὶ, ν὎δὲ νὓησ ην῔ο ἀλζξώπνηο ζπλαλαζηξεθόκελνλ, ν὎δὲ κεηὰ ηνζαύηεο α὎ην῔ο ὁκηινῦληα η῅ο ἀδείαο. Σνῦην γνῦλ θαὶ α὎ηὸο δει῵λ, ν὎ρ ἁπι῵ο εἶπελ· ἖πεζύκεζαλ Ἦδε῔λ ἐκέ· ἀιιὰ ηί; Ἃ ὏κε῔ο βιέπεηε· ν὎δὲ, Ἀθνῦζαη ἐκνῦ· ἀιιὰ ηί; Ἃ ὏κε῔ο ἀθνύεηε. Ὥζηε εἮ θαὶ κὴ ηὴλ ἔλζαξθνλ α὎ηνῦ παξνπζίαλ ἐζεάζαλην, ἀιι' ὅκσο ᾔδεζαλ α὎ηὴλ ἐζνκέλελ, ἥο θαὶ ἐπεζύκνπλ· θαὶ ἐπίζηεπνλ εἮο α὎ηὸλ, θαὶ κὴ ἑσξαθόηεο α὎ηὸλ ἐλ ζαξθί. Ὅηαλ νὔλ ἐγθαι῵ζηλ ἟κ῔λ Ἕιιελεο ηαῦηα ιέγνληεο· Σί δὲ ηὸλ ἔκπξνζζελ ἐπνίεη ρξόλνλ ὁ Υξηζηὸο, ηὸ η῵λ ἀλζξώπσλ ν὎θ ἐπηζθνπνύκελνο γέλνο; θαὶ ηί δήπνηε ἐλ ἐζράηῳ η῅ο ἟κεηέξαο ἤιζελ ἀληηιεςόκελνο ζσηεξίαο, ηνζνῦηνλ ἀκειήζαο ρξόλνλ ἟κ῵λ; ἐξνῦκελ, ὅηη θαὶ πξὸ ηνύηνπ ἐλ ηῶ θόζκῳ ἤλ, θαὶ πξνελόεη η῵λ ἔξγσλ α὎ηνῦ, θαὶ γλώξηκνο ην῔ο ἀμίνηο ἅπαζηλ ἤλ. ΕἮ δὲ δηὰ ηὸ κὴ πάληαο α὎ηὸλ ηόηε ἐπεγλσθέλαη, ἀιιὰ παξὰ η῵λ γελλαίσλ α὎ηὸλ θαὶ ἐλαξέησλ ἐθείλσλ κόλσλ ἐγλ῵ζζαη, θαίεηε κὴ γλσξίδεζζαη· θαηὰ ηνῦην ν὎δὲ λῦλ ὁκνινγήζεηε πξνζθπλε῔ζζαη α὎ηὸλ ὏πὸ η῵λ ἀλζξώπσλ, ἐπεηδὴ κεδὲ λῦλ ἅπαληεο α὎ηὸλ ἴζαζηλ. Ἀιι' ὥζπεξ ἐπὶ ηνῦ παξόληνο ν὎δεὶο ἂλ δηὰ ηνὺο ἀγλννῦληαο α὎ηὸλ ην῔ο εἮδόζη δηαπηζηήζεηελ· νὓησο ν὎δὲ ὏πὲξ η῵λ ἔκπξνζζελ ρξόλσλ ἀκθηζβεηε῔λ ρξὴ, ὅηη πνιιν῔ο, κ᾵ιινλ δὲ π᾵ζηλ ἔγλσζην ην῔ο γελλαίνηο θαὶ ζαπκαζίνηο ἀλδξάζηλ ἐθείλνηο. βʹ. ΕἮ δὲ ιέγνη ηηο· Καὶ ηίλνο ἕλεθελ κὴ πάληεο πξνζε῔ρνλ α὎ηῶ, κεδὲ πάληεο α὎ηὸλ ἐζεξάπεπνλ ηόηε, ἀιιὰ κόλνη νἯ δίθαηνη; ἐξήζνκαη θἀγὼ, ηίλνο ἕλεθελ κεδὲ λῦλ ἅπαληεο α὎ηὸλ ἴζαζη; Καὶ ηί ιέγσ πεξὶ ηνῦ Υξηζηνῦ; Σὸλ γὰξ Παηέξα ηὸλ ηνύηνπ, δηαηί κὴ πάληεο, κήηε ηόηε, κήηε λῦλ ἔγλσζαλ· ἀιι' νἯ κὲλ α὎ηνκάησο ἅπαληα θέξεζζαη ιέγνπζηλ, νἯ δὲ δαηκνλίνηο ηὴλ ηνῦ παληὸο ἐπηηξέπνπζη πξόλνηαλ· εἮζὶ δὲ νἳ θαὶ ἕηεξνλ παξὰ ηνῦηνλ ἀλαπιάηηνπζη ζεόλ· ηηλὲο δὲ α὎η῵λ θαὶ ηὴλ ἀληηθεηκέλελ εἶλαη βιαζθεκνῦζηλ α὎ηνῦ δύλακηλ, θαὶ ηνὺο λόκνπο α὎ηνῦ, πνλεξνῦ ηηλὸο δαίκνλνο εἶλαη λνκίδνπζη; Σί νὔλ; παξὰ ηνῦην νὒηε Θεὸλ α὎ηὸλ θήζνκελ εἶλαη, ἐπεηδή ηηλέο εἮζηλ νἯ ηνῦην ιέγνληεο, θαὶ πνλεξὸλ α὎ηὸλ ὁκνινγήζνκελ εἶλαη; θαὶ γὰξ θαὶ ηνῦηό εἮζηλ νἯ βιαζθεκνῦληεο α὎ηόλ. Ἄπαγε η῅ο παξαθξνζύλεο θαὶ η῅ο ἐζράηεο παξαπιεμίαο. ΕἮ γὰξ κέιινηκελ ἀπὸ η῅ο η῵λ καηλνκέλσλ θξίζεσο ραξαθηεξίδεηλ ηὰ δόγκαηα, ν὎δὲλ θσιύεη καίλεζζαη θαὶ α὎ηνὺο καλίαλ ραιεπσηάηελ. Εἶηα, ἣιηνλ κὲλ ν὎δεὶο ιπκαληηθὸλ ὀθζαικ῵λ εἶλαη θήζεη δηὰ ηνὺο λνζνῦληαο ηὰο ὄςεηο, ἀιιὰ θσηηζηηθὸλ, ἀπὸ η῵λ ὏γηαηλόλησλ ιακβάλσλ ηὰο θξίζεηο· θαὶ ηὸ κέιη δὲ ν὎δεὶο πηθξὸλ πξνζεξε῔, ἐπεηδὴ ηνῦην ηῆ αἮζζήζεη η῵λ ἀῤῥώζησλ δνθε῔· ηὸλ δὲ Θεὸλ ἀπὸ η῅ο η῵λ ἀζζελνύλησλ ὏πνιήςεσο, ἠ κὴ εἶλαη, ἠ πνλεξὸλ εἶλαη, ἠ πνηὲ κὲλ πξνλνε῔λ, πνηὲ δὲ κεδὲ ὅισο ηνῦην πνηε῔λ ςεθηνῦληαί ηηλεο; Καὶ ηίο ἂλ ηνὺο ηνηνύηνπο ὏γηαίλεηλ θήζεηελ, ἀιι' ν὎θ ἐμεζηεθέλαη θαὶ παξαπαίεηλ, θαὶ καίλεζζαη ηὴλ ἐζράηελ καλίαλ; ὇ θόζκνο α὎ηὸλ ν὎θ ἔγλσ, θεζίλ. Ἀιι' ὧλ ὁ θόζκνο ν὎θ ἤλ ἄμηνο, νὕηνη α὎ηὸλ ἔγλσζαλ. ΕἮπὼλ δὲ θαὶ ηνὺο κὴ γλόληαο α὎ηὸλ, ἐλ βξαρε῔ θαὶ ηὴλ αἮηίαλ 59.68 η῅ο ἀγλνίαο ἔζεθελ. Ο὎ γὰξ ἁπι῵ο εἶπελ, ὅηη ν὎δεὶο α὎ηὸλ ἔγλσ, ἀιι' ὅηη ὇ θόζκνο α὎ηὸλ ν὎θ ἔγλσ ηνπηέζηηλ, νἯ ηῶ θόζκῳ κόλῳ πξνζεισκέλνη, θαὶ ηὰ ηνῦ θόζκνπ θξνλνῦληεο ἄλζξσπνη. Οὓησ γὰξ εἴσζε θαιε῔λ α὎ηνὺο θαὶ ὁ Υξηζηὸο, ὡο ὅηαλ ιέγῃ· Πάηεξ ἅγηε, θαὶ ὁ θόζκνο ζε ν὎θ ἔγλσ. Ο὎θ ἄξα α὎ηὸλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηὸλ Παηέξα α὎ηνῦ ὁ θόζκνο ἞γλόεζε, θαζάπεξ ἐιέγνκελ. Ο὎δὲλ γὰξ νὓησ ζνιν῔ δηάλνηαλ, ὡο ηὸ πξνζηεηεθέλαη ην῔ο παξνῦζη. Σαῦη' νὔλ εἮδόηεο, ἀπνζηήζαηε ἑαπηνὺο ηνῦ θόζκνπ, θαὶη῵λ ζαξθηθ῵λ ἀπνῤῥήμαηε πξαγκάησλ, θαζόζνλ νἷόλ ηε. Ο὎δὲ γὰξ ἐλ ην῔ο ηπρνῦζηλ ὏κ῔λ ἀπὸ ηνύησλ ἟ δεκία γίλεηαη, ἀιι' ἐλ ηῶ θεθαιαίῳ η῵λ ἀγαζ῵λ. Ο὎ γὰξ ἔζηηλ ἄλζξσπνλ η῵λ θαηὰ ηὸλ παξόληα βίνλ ἀληερόκελνλ πξαγκάησλ ζθνδξ῵ο δπλεζ῅λαη ἐπηιαβέζζαη η῵λ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο γλεζίσο· ἀιιὰ ἀλάγθε ηὸλ πεξὶ ηαῦηα ἐζπνπδαθόηα ἐθείλσλ ἐθπεζε῔λ. Ο὎ δύλαζζε γὰξ, θεζὶ, Θεῶ δνπιεύεηλ θαὶ κακσλᾶ· ἀλάγθε γὰξ ἑλὸο ἔρεζζαη, θαὶ ηὸλ
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

ἕηεξνλ κηζε῔λ. Καὶ ηαῦηα θαὶ α὎ηὴ η῵λ πξαγκάησλ ἟ πε῔ξα βνᾶ. ΟἯ γνῦλ η῅ο η῵λ ρξεκάησλ ἐπηζπκίαο θαηαγειάζαληεο, νὕηνη κάιηζηά εἮζηλ νἯ ηὸλ Θεὸλ ἀγαπ῵ληεο ὡο ρξή· ὥζπεξ νὔλ νἯ ηὴλ ἀξρὴλ ἐθείλελ ζαπκάδνληεο, νὕηνη κάιηζηα πάλησλ εἮζὶλ νἯ ἀκβιπηέξαλ ηὴλ πεξὶ α὎ηὸλ ἀγάπελ ἔρνληεο. Φπρὴ γὰξ θαζάπαμ ὏πὸ θηινρξεκαηίαο ἁινῦζα, ν὎ ῥᾳδίσο ν὎δὲ ε὎θόισο παξαηηήζεηαη θαὶ πξ᾵μαη θαὶ εἮπε῔λ ηη η῵λ παξνμπλόλησλ ηὸλ Θεὸλ, ἅηε θαὶ ἑηέξνπ γελνκέλε δεζπόηνπ δνύιε, θαὶ πάληα ἀπελαληίαο ἐπηηάηηνληνο ηῶ Θεῶ. Ἀλαλήςαηε ηνίλπλ πνηὲ θαὶ δηεγέξζεηε, θαὶ ἐλλνήζαληεο ηίλνο ἐζκὲλ νἮθέηαη, ηὴλ ηνύηνπ βαζηιείαλ ἀγαπήζσκελ κόλελ· θιαύζσκελ, ζξελήζσκελ ὏πὲξ η῵λ ἔκπξνζζελ ρξόλσλ, ὧλ ἐδνπιεύζακελ ηῶ κακσλᾶ· ῥίςσκελ α὎ηνῦ θαζάπαμ ηὸλ δπγὸλ, ηὸλ ἀθόξεηνλ θαὶ ηὸλ βαξὺλ, θαὶ κέλσκελ θέξνληεο ηὸλ ηνῦ Υξηζηνῦ, ηὸλ θνῦθνλ θαὶ ῥᾶζηνλ· ν὎δὲλ γὰξ ἐπηηάηηεη ηνηνῦηνλ ἟κ῔λ νἷνλ ὁ κακσλ᾵ο. Οὕηνο κὲλ γὰξ ἐρζξνὺο θειεύεη π᾵ζη γίλεζζαη· ὁ δὲ Υξηζηὸο ην὎λαληίνλ, ἅπαληαο ἀζπάδεζζαη θαὶ θηιε῔λ. ἖θε῔λνο ηῶ πειῶ θαὶ ηῆ πιηλζείᾳ πξνζειώζαο (ηνῦην γάξ ἐζηηλ ὁ ρξπζὸο), ν὎δὲ ηὰο λύθηαο ἀθίεζηλ ἀλαπλεῦζαη κηθξόλ· νὕηνο η῅ο κὲλ πεξηηη῅ο ηαύηεο θαὶ ἀλνήηνπ θξνληίδνο ἀπαιιάηηεη, θειεύεη δὲ ζπλάγεηλ ηνὺο ζεζαπξνὺο ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο, ν὎θ ἐθ η῅ο εἮο ἑηέξνπο ἀδηθίαο, ἀιι' ἐθ η῅ο νἮθείαο δηθαηνζύλεο. ἖θε῔λνο κεηὰ ηνὺο πνιινὺο Ἧδξ῵ηαο θαὶ ηὰο ηαιαηπσξίαο νὒηε δύλαηαη παξαζη῅λαη θνιαδνκέλνηο ἟κ῔λ ἐθε῔ θαὶ θαθ῵ο πάζρνπζη δηὰ ηνὺο α὎ηνῦ λόκνπο, θαὶ ἐπηηείλεη ηὴλ θιόγα· νὕηνο δὲ θἂλ πνηήξηνλ ἟κ῔λ ἐπηηάμῃ δνῦλαη ςπρξνῦ, ν὎δὲ ηνύηνπ ηὸλ κηζζὸλ θαὶ ηὴλ ἀκνηβὴλ ἀθίεζηλ ἟κ᾵ο ἀπνιέζαη πνηὲ, ἀιιὰ κεηὰ πνιι῅ο ἀληηδίδσζη η῅ο δαςηιείαο. Π῵ο νὔλ ν὎θ ἐζράηεο ἀλνίαο, η῅ο νὓησ πξνζελνῦο δεζπνηείαο θαὶ ηνζνύησλ γεκνύζεο ἀγαζ῵λ ἀκεινῦληαο, ἀραξίζηῳ θαὶ ἀγλώκνλη δνπιεύεηλ ηπξάλλῳ, θαὶ ν὎δὲλ νὒηε ἐληαῦζα, νὒηε ἐθε῔ δπλακέλῳ ηνὺο πεηζνκέλνπο α὎ηῶ θαὶ πξνζέρνληαο ὠθειε῔λ; Καὶ ν὎ ηνῦην κόλνλ ἐζηὶ ηὸ δεηλὸλ, ν὎δὲ αὓηε ἟ δεκία κόλνλ, ὅηη ν὎θ ἀκύλεη θνιαδνκέλνηο· ἀιι' ὅηη πξὸο ηνύηῳ θαὶ κπξίνηο πεξηβάιιεη θαθν῔ο, ὅπεξ ἔθζελ εἮπὼλ, ηνὺο πεηζνκέλνπο α὎ηῶ. Σνὺο γὰξ πιείνλαο η῵λ ἐθε῔ θνιαδνκέλσλ, ἀπὸ ηαύηεο ἴδνη ηηο ἂλ θνιαδνκέλνπο η῅ο αἮηίαο, ὅηη ρξήκαζηλ ἐδνύιεπζαλ θαὶ ηὸ ρξπζίνλ ἞γάπεζαλ, θαὶ ην῔ο δενκέλνηο ν὎θ ἐπήξθεζαλ. 59.69 Ἅπεξ ἵλα κὴ θαὶ ἟κε῔ο πάζσκελ, ζθνξπίζσκελ, δ῵κελ ην῔ο πέλεζηλ, ἀπαιιάμσκελ ηὴλ ςπρὴλ θαὶ η῵λ ἐληαῦζα θξνληίδσλ η῵λ βιαβεξ῵λ, θαὶ η῅ο ἐθε῔ δηὰ ηαῦηα θεηκέλεο ἟κ῔λ ηηκσξίαο. Ἀπνζώκεζα δηθαηνζύλελ ἐλ ν὎ξαλν῔ο, ἀληὶ ρξεκάησλ η῵λ ἐπὶ γ῅ο ζπιιέμσκελ ζεζαπξνὺο ἀλαιώηνπο, ζεζαπξνὺο δπλακέλνπο ζπλαπνδεκ῅ζαη πξὸο ηὸλ ν὎ξαλὸλ ἟κ῔λ· δπλακέλνπο ἟κ῔λ θηλδπλεύνπζη παξαζη῅λαη, θαὶ πνη῅ζαη ηὸλ θξη 59.70 ηὴλ ἵιεσλ ηόηε· ὃλ γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ε὎κελ῅ θαὶ λῦλ θαὶ θαη' ἐθείλελ ηὴλ ἟κέξαλ ζρόληαο, ἀπνιαῦζαη κεηὰ πνιι῅ο παῤῥεζίαο η῵λ ἟ηνηκαζκέλσλ ἀγαζ῵λ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο, ην῔ο ὡο ρξὴ ἀγαπ῵ζηλ α὎ηόλ· ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.69 ΟΜΘΛΘΑ Θʹ. ΕἮο ηὰ ἴδηα ἤιζε, θαὶ νἯ ἴδηνη α὎ηὸλ ν὎ παξέιαβνλ. αʹ. Ἂλ η῵λ πξνηέξσλ δηακλεκνλεύεηε λνεκάησλ, κεηὰ πιείνλνο πξνζπκίαο θαὶ ηὰ ἑμ῅ο ἐπνηθνδνκήζνκελ, ὡο ἐπὶ θέξδεη ηνῦην πνηνῦληεο κεγάιῳ. Οὓησ γὰξ ὏κ῔λ ηε ε὎καζέζηεξνο ἔζηαη ὁ ιόγνο, η῵λ ἢδε ιερζέλησλ κεκλεκέλνηο, θαὶ ἟κε῔ο ν὎ πνιινῦ δεεζόκεζα πόλνπ, δπλακέλσλ ὏κ῵λ δηὰ η῅ο πνιι῅ο θηινκαζείαο ὀμύηεξνλ ην῔ο ινηπν῔ο ἐλνξᾶλ. ὇ κὲλ γὰξ ἀεὶ ηὰ δηδόκελα ἀπνιιὺο, ἀεὶ δεήζεηαη ηνῦ δηδάμνληνο, θαὶ ν὎δέπνηε εἴζεηαη ν὎δέλ· ὁ δὲ ἅπεξ ἂλ ιάβῃ θπιάηησλ, θαὶ νὓησ ηὰ ινηπὰ πξνζιακβάλσλ, ηαρέσο ἀληὶ καζεηνῦ δηδάζθαινο ἔζηαη, θαὶ ν὎ρ ἑαπηῶ
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ην῔ο ἄιινηο ἅπαζη ρξήζηκνο. Ὅπεξ κάιηζηα ηαύηελ ἔζεζζαη πξνζδνθ῵ ηὴλ ἐθθιεζίαλ, ἀπὸ η῅ο πνιι῅ο ηαύηεο ηεθκαηξόκελνο θηιεθνΐαο. Φέξε νὔλ ὡο ἐλ ἀζθαιε῔ ζεζαπξνθπιαθίῳ ηα῔ο ὏κεηέξαηο ςπρα῔ο ηὸ ἀξγύξηνλ ηνῦ Κπξίνπ παξαθαηαζώκεζα, θαὶ ηὰ ζήκεξνλ ἟κ῔λ πξνηεζέληα ἀλαπηύμσκελ, ὡο ἂλ ἟ ηνῦ Πλεύκαηνο παξέρῃ ράξηο. Εἶπελ, ὅηη ὇ θόζκνο α὎ηὸλ ν὎θ ἔγλσ, πεξὶ η῵λ ἄλσ ρξόλσλ ιέγσλ. Κάηεηζη ινηπὸλ ηῶ ιόγῳ θαὶ πξὸο ηνὺο ηνῦ θεξύγκαηνο ρξόλνπο, θαί θεζηλ· ΕἮο ηὰ ἴδηα ἤιζε, θαὶ νἯ ἴδηνη α὎ηὸλ ν὎ πεξηέιαβνλ· Ἦδίνπο Ἰνπδαίνπο ιέγσλ λῦλ, ὡο ιαὸλ πεξηνύζηνλ, ἠ θαὶ πάληαο δὲ ηνὺο ἀλζξώπνπο ὡο ὏π' α὎ηνῦ γεγελεκέλνπο. Καὶ θαζάπεξ ἀλσηέξσ δηαπνξ῵λ ἐπὶ ηῆ ἀλνίᾳ η῵λ πνιι῵λ, θαὶ ὏πὲξ η῅ο θνηλ῅ο αἮζρπλόκελνο θύζεσο ἔιεγελ, ὅηη ὁ θόζκνο δη' α὎ηνῦ γελόκελνο, ηὸλ δεκηνπξγὸλ ν὎θ ἐγλώξηζελ· νὓησ θαὶ ἐληαῦζα πάιηλ, ἐπὶ ηῆ η῵λ Ἰνπδαίσλ θαὶ ηῆ η῵λ πνιι῵λ δπζαλαζρεη῵λ ἀγλσκνζύλῃ, πιεθηηθώηεξνλ ηίζεζη ηὴλ θαηεγνξίαλ, ιέγσλ, ὅηη ΟἯ ἴδηνη α὎ηὸλ ν὎ παξέιαβνλ, θαὶ ηαῦηα α὎ηὸλ ἐιζόληα πξὸο α὎ηνύο. Καὶ ν὎ρ νὕηνο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ νἯ πξνθ῅ηαη ζαπκάδνληεο ἔιεγνλ ηὸ α὎ηὸ δὴ ηνῦην· θαὶ Παῦινο δὲ ὓζηεξνλ ἐπὶ ην῔ο α὎ην῔ο ἐθπιεηηόκελνο. Καὶ νἯ κὲλ πξνθ῅ηαη νὓησο ἐβόσλ, ἐθ πξνζώπνπ ηνῦ Υξηζηνῦ ιέγνληεο· Λαὸο, ὃλ ν὎θ ἔγλσλ, ἐδνύιεπζέ κνη, εἮο ἀθνὴλ ὠηίνπ ὏πήθνπζέ κνπ· πἯνὶ ἀιιόηξηνη ἐςεύζαληό κε, πἯνὶ ἀιιόηξηνη ἐπαιαηώζεζαλ, θαὶ ἐρώιαλαλ ἀπὸ η῵λ ηξίβσλ α὎η῵λ. Καὶ πάιηλ· Οἷο ν὎θ ἀλεγγέιε πεξὶ α὎ηνῦ, ὄςνληαη, θαὶ νἳ ν὎θ ἀθεθόαζη, ζπλήζνπζη· θαὶ, Ε὏ξέζελ ην῔ο ἐκὲ κὴ δεηνῦζηλ· ἐκθαλὴο ἐγελόκελ ην῔ο ἐκὲ κὴ ἐπεξση῵ζη. Παῦινο δὲ Ῥσκαίνηο ἐπηζηέιισλ ἔιεγε· Σί νὔλ; ὃ ἐπεδήηεη Ἰζξαὴι, ηνῦην ν὎θ ἐπέηπρελ· ἟ δὲ ἐθινγὴ ἐπέηπρε. Καὶ πάιηλ· Σί νὔλ ἐξνῦκελ; Ὅηη ἔζλε ηὰ κὴ δηώθνληα δηθαηνζύλελ, θαηέιαβε δηθαηνζύλελ· Ἰζξαὴι δὲ δηώθσλ λόκνλ δηθαηνζύλεο, εἮο λόκνλ δηθαηνζύλεο ν὎θ ἔθζαζε. Καὶ γάξ ἐζηηλ ὄλησο ἐθπιήμεσο ἄμηνλ, π῵ο νἯ κὲλ ἐλ ηα῔ο πξνθεηηθα῔ο ἀλαηξαθέληεο βίβινηο, θαὶ ηνῦ Μσυζέσο θαζ' ἑθάζηελ ἀθνύνληεο ηὴλ ἟κέξαλ, κπξία πεξὶ η῅ο ηνῦ Υξηζηνῦ ιέγνληνο παξνπζίαο, θαὶ η῵λ ινηπ῵λ 59.70.10 κεηὰ ηαῦηα πξνθεη῵λ, ἔηη ηε α὎ηὸλ ηὸλ Υξηζηὸλ ζεώκελνη, θαζ' ἑθάζηελ α὎ην῔ο ζαπκαηνπξγνῦληα, θαὶ κόλνηο α὎ην῔ο ὁκηινῦληα, θαὶ κήηε ην῔ο καζεηα῔ο ζπγρσξνῦληα ηέσο εἮο ὁδὸλ ἐζλ῵λ ἀπειζε῔λ ἠ εἮο πόιηλ ΢ακαξεηη῵λ εἮζειζε῔λ, κήηε α὎ηὸλ ηνῦην πνηνῦληα, ἀιι' ἄλσ θαὶ θάησ ιέγνληα, πξὸο ηὰ πξόβαηα ἀπεζηάιζαη ηὰ ἀπνισιόηα νἴθνπ Ἰζξαήι· ὅκσο θαὶ η῵λ ζεκείσλ ἀπνιαύνληεο, θαὶ η῵λ πξνθεη῵λ θαζ' ἟κέξαλ ἀθνύνληεο, θαὶ α὎ηὸλ ζπλερ῵ο α὎ηνὺο ἀλακηκλήζθνληα ἔρνληεο, νὓησ θαζάπαμ ἐπήξσζαλ ἑαπηνὺο θαὶ ἐθώθσζαλ, ὡο κεδελὶ ηνύησλ ἐλαρζ῅λαη πξὸο ηὴλ ηνῦ Υξηζηνῦ πίζηηλ Ἦζρῦζαη. ΟἯ δὲ ἐμ ἐζλ῵λ ηνύησλ κὲλ ν὎δελὸο ἀπνιαύζαληεο, νὒηε ζείσλ πνηὲ ινγίσλ ἀθνύζαληεο, ν὎δὲ ὅζνλ ὄλαξ εἮπε῔λ, ἀιι' ἀεὶ ην῔ο η῵λ παξαπαηόλησλ ἐλζηξεθόκελνη κύζνηο (ηνῦην γὰξ ἟ η῵λ ἔμσζελ θηινζνθία), θαὶ πνηεη῵λ ιήξνπο ἀλειίηηνληεο, θαὶ μύινηο θαὶ ιίζνηο πξνζεισκέλνη, θαὶ νὒηε δνγκάησλ νὒηε πνιηηείαο ἕλεθελ εἮδόηεο ηη ρξεζηὸλ θαὶ ὏γηὲο (θαὶ γὰξ ὁ βίνο α὎ην῔ο η῵λ δνγκάησλ ἀθαζαξηόηεξνο ἤλ θαὶ ἐλαγέζηεξνο. Π῵ο δὲ νὒθ; Ἔκειινλ ηνὺο ζενὺο α὎η῵λ πάζῃ θαθίᾳ ραίξνληαο ὁξ῵ληεο, θαὶ δη' αἮζρξ῵λ κὲλ ῥεκάησλ, δη' αἮζρξνηέξσλ δὲ ζεξαπεπνκέλνπο πξαγκάησλ, θαὶ ηνῦην λνκίδνληαο ἑνξηὴλ θαὶ ηηκήλ· ἔηη γε κὴλ θαὶ δη' ἀθαζάξησλ θόλσλ θαὶ παηδνθηνλη῵λ ηηκσκέλνπο, θἀθείλνπο εἮο ηαῦηα δεινῦληεο)· ἀιι' ὅκσο θαὶ πξὸο α὎ηὸλ ηὸλ ππζκέλα η῅ο θαθίαο θαηαπεζόληεο, ἐμαίθλεο ὥζπεξ ἔθ ηηλνο κεραλ῅ο ἄλσζελ ἟κ῔λ θαὶ ἀπ' α὎η῅ο η῵λ ν὎ξαλ῵λ η῅ο θνξπθ῅ο ἀλεθάλεζαλ δηαιάκπνληεο. Π῵ο νὔλ ηνῦην γέγνλε, θαὶ πόζελ; Ἄθνπζνλ Παύινπ ιέγνληνο. Καὶ γὰξ ὁ καθάξηνο ἐθε῔λνο ηαῦηα ἀθξηβ῵ο δεη῵λ, ν὎θ ἀπέζηε ἕσο νὕ ηὴλ αἮηίαλ εὕξε, θαὶ ην῔ο ἄιινηο ηαύηελ ἐδήισζελ ἅπαζη. Σίο νὔλ ἐζηηλ αὓηε; θαὶ πόζελ ἟ ηνζαύηε πώξσζηο α὎ην῔ο; Ἄθνπζνλ α὎ηνῦ ηνῦ ηὴλ νἮθνλνκίαλ ηαύηελ ἐκπηζηεπζέληνο ηαῦηα ιέγνληνο. Σί νὔλ νὕηνο ιέγεη, ηὴλ
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

δηαπόξεζηλ η῵λ πνιι῵λ ιύσλ ηαύηελ; Ἀγλννῦληεο, θεζὶ, ηὴλ ηνῦ Θενῦ δηθαηνζύλελ, θαὶ δεηνῦληεο ηὴλ Ἦδίαλ δηθαηνζύλελ ζη῅ζαη, ηῆ δηθαηνζύλῃ ηνῦ Θενῦ ν὎ρ ὏πεηάγεζαλ. ∆ηὸ ηαῦηα ἔπαζνλ. Καὶ πάιηλ ηὸ α὎ηὸ ηνῦην ἑηέξσο ἑξκελεύσλ, θεζί· Σί νὔλ ἐξνῦκελ; Ὅηη ἔζλε ηὰ κὴ δηώθνληα δηθαηνζύλελ, θαηέιαβε δηθαηνζύλελ, δηθαηνζύλελ δὲ ηὴλ ἐθ πίζηεσο· Ἰζξαὴι δὲ δηώθσλ λόκνλ δηθαηνζύλεο, εἮο λόκνλ δηθαηνζύλεο ν὎θ ἔθζαζελ. ΕἮπὲ θαὶ δηαηί; Ὅηη ν὎θ ἐθ πίζηεσο· πξνζέθνςαλ γὰξ ηῶ ιίζῳ ηνῦ πξνζθόκκαηνο. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· Ἀπηζηία ηνύησλ γέγνλελ α὎ην῔ο αἮηία η῵λ θαθ῵λ· ηαύηελ 59.71 δὲ ἔηεθελ ἟ ἀπόλνηα. ἖πεηδὴ γὰξ πξὸ ηνύηνπ πιένλ ἔρνληεο ἗ιιήλσλ, ηῶ ηὸλ λόκνλ εἮιεθέλαη θαὶ Θεὸλ εἮδέλαη, θαὶ ηὰ ἄιια ἅπεξ ὁ Παῦιόο θεζη κεηὰ ηὴλ ηνῦ Υξηζηνῦ παξνπζίαλ εἶδνλ ἀπὸ η῅ο πίζηεσο κεηὰ η῅ο α὎η῅ο ὁκνηηκίαο θαινπκέλνπο θἀθείλνπο θαὶ α὎ηνὺο, θαὶ ν὎δὲλ πιένλ ἔρνληα ηὸλ ἐθ πεξηηνκ῅ο ηνῦ ἐμ ἐζλ῵λ κεηὰ ηὴλ πίζηηλ· ἐδήρζεζαλ ὏πὸ ἀπνλνίαο εἮο βαζθαλίαλ ἐιζόληεο, θαὶ ηὴλ ηνῦ ∆εζπόηνπ θηιαλζξσπίαλ ηὴλ ἄθαηνλ θαὶ ὏πεξβάιινπζαλ ν὎θ ἢλεγθαλ. Σνῦην δὲ α὎ην῔ο ἑηέξσζελ κὲλ ν὎δακόζελ, ἐμ ἀιαδνλείαο δὲ θαὶ πνλεξίαο θαὶ κηζαλζξσπίαο γέγνλε. βʹ. Σί γὰξ, ὦ πάλησλ ὏κε῔ο ἀλνεηόηεξνη, θαηεβιάπηεζζε ἐθ η῅ο εἮο ἑηέξνπο γηλνκέλεο θεδεκνλίαο; π῵ο δὲ ηὰ ὏κέηεξα ἞ιαηηνῦην ἀγαζὰ, ηῶ θνηλσλνὺο ἑηέξνπο ἔρεηλ η῵λ α὎η῵λ; Ἀιιὰ ηπθιὸλ ὄλησο ἟ πνλεξία, θαὶ η῵λ δεόλησλ ν὎δὲλ δύλαηαη ζπληδε῔λ ηαρέσο ∆ερζέληεο ηνίλπλ ηῶ θνηλσλνὺο κέιιεηλ ἔρεηλ η῅ο α὎η῅ο παῤῥεζίαο, θαζ' ἑαπη῵λ ηὸ μίθνο ὤζεζαλ, η῅ο ηνῦ Θενῦ θηιαλζξσπίαο ἐθβαιόληεο ἑαπηνύο· θαὶ κάια εἮθόησο. ἗ηα῔ξε γὰξ, θεζὶλ, ν὎θ ἀδηθ῵ ζε· ζέισ δὲ θαὶ ηνύηνηο δνῦλαη ὥζπεξ θαὶ ζνί. Μ᾵ιινλ δὲ ν὎δὲ ηνύησλ ἄμηνη η῵λ ιόγσλ νὕηνη. ἖θε῔λνο κὲλ γὰξ εἮ θαὶ ἐδπζρέξαηλελ, ἀιι' ὅκσο ἔρσλ εἮπε῔λ ἟κέξαο ὁινθιήξνπ πόλνπο, θαὶ ηαιαηπσξίαο θαὶ ζάιπε θαὶ Ἧδξ῵ηαο· νὕηνη δὲ ηί ἔρνηελ ἂλ εἮπε῔λ; Σνηνῦηνλ κὲλ ν὎δέλ· ῥᾳζπκίαλ δὲ θαὶ ἀζσηίαλ, θαὶ ηὰ κπξία θαθὰ, ἃ δηαπαληὸο θαηεγνξνῦληεο α὎η῵λ δηεηέινπλ νἯ πξνθ῅ηαη πάληεο, δη' ἃ θαὶ α὎ηνὶ ὁκνίσο ην῔ο ἔζλεζη πξνζθεθξνύθεζαλ ηῶ Θεῶ. Καὶ ηνῦην ὁ Παῦινο δει῵λ ἔιεγελ· Ο὎ γάξ ἐζηη δηαζηνιὴ Ἰνπδαίνπ ηε θαὶ Ἕιιελνο· πάληεο γὰξ ἣκαξηνλ, θαὶ ὏ζηεξνῦληαη η῅ο δόμεο ηνῦ Θενῦ, δηθαηνύκελνη δσξεὰλ ηῆ α὎ηνῦ ράξηηη. Καὶ ηνῦην κὲλ ἅπαλ ηὸ θεθάιαηνλ ρξεζίκσο θαὶ ζθόδξα ζπλεη῵ο θαη' ἐθείλελ γπκλάδεη ηὴλ ἐπηζηνιήλ. Ἀλσηέξσ δὲ θαὶ κείδνλνο δείθλπζη θνιάζεσο ἀμίνπο εἶλαη. Ὅζνη γὰξ ἐλ λόκῳ ἣκαξηνλ, δηὰ λόκνπ θξηζήζνληαη, θεζί· ηνπηέζηη, ραιεπώηεξνλ, κεηὰ η῅ο θύζεσο θαὶ ηὸλ λόκνλ θαηήγνξνλ ἔρνληεο. Ο὎ ηαύηῃ δὲ κόλνλ, ἀιιὰ ηῶ παξὰ ην῔ο ἔζλεζη ηνῦ ηὸλ Θεὸλ βιαζθεκε῔ζζαη γεγελ῅ζζαη αἴηηνη· Σὸ γὰξ ὄλνκά κνπ, θεζὶ, δη' ὏κ᾵ο βιαζθεκε῔ηαη ἐλ ην῔ο ἔζλεζηλ. ἖πεὶ νὔλ ηνῦην κάιηζηα ἤλ ηὸ δάθλνλ α὎ηνύο· θαὶ γὰξ θαὶ ην῔ο πεπηζηεπθόζηλ ἐθ πεξηηνκ῅ο παξάδνμνλ ηὸ πξ᾵γκα εἶλαη ἐδόθεη· δηὸ θαὶ ἐλεθάινπλ ηῶ Πέηξῳ πξὸο α὎ηνὺο ἀπὸ Καηζαξείαο ἐπαλειζόληη, ὅηη πξὸο ἄλδξαο ἀθξνβπζηίαλ ἔρνληαο εἮζ῅ιζε, θαὶ ζπλέθαγελ α὎ην῔ο· θαὶ κεηὰ ηὸ καζε῔λ ηὴλ νἮθνλνκίαλ ηὴλ ηνῦ Θενῦ, πάιηλ θαὶ νὓησο ἐζαύκαδνλ, π῵ο θαὶ εἮο ηὰ ἔζλε ἟ δσξεὰ ηνῦ ἁγίνπ Πλεύκαηνο ἐθθέρπηαη, ηῶ ἐθπιήηηεζζαη ἐλδεηθλύκελνη, ὡο ν὎θ ἄλ πνηε ηνῦην πξνζεδόθεζαλ ηὸ παξάδνμνλ· ἐπεὶ νὔλ ᾔδεη ὅηη κάιηζηα α὎η῵λ ηνῦην θαζήπηεην, πάληα πνηε῔ ὅπσο α὎η῵λ ηὸλ ηῦθνλ θελώζῃ, θαὶ ηὴλ ἀιαδνλείαλ ἐθιύζῃ ζθόδξα νἮδνῦζαλ. Καὶ ὅξα π῵ο ηνῦην πνηε῔· ∆ηαιερζεὶο πεξὶ η῵λ ἗ιιεληθ῵λ, θαὶ δείμαο α὎ηνὺο ν὎δεκίαλ ἔρνληαο ν὎δακόζελ ἀπνινγίαλ, ν὎δὲ ἐιπίδα ζσηεξίαο, θαηεγνξήζαο ηε ἀθξηβ῵ο θαὶ η῅ο η῵λ δνγκάησλ α὎η῵λ δηαζηξνθ῅ο, θαὶ η῅ο πεξὶ ηὸλ βίνλ ἀθαζαξζίαο, κεηαηίζεζηλ ἐπὶ ηνὺο Ἰνπδαίνπο ηὸλ ιόγνλ· θαὶ ηὰ ἀπὸ ηνῦ Πξνθήηνπ θαηαιέμαο ἅπαληα δη' ὧλ ἔιεγελ ἐθε῔λνο, ὅηη κηαξνί ηηλεο ἤζαλ θαὶ δν 59.72 ιεξνὶ θαὶ ὓπνπινη, θαὶ πάληεο ἅκα ἞ρξεηώζεζαλ, θαὶ ν὎δεὶο ἐλ α὎ην῔ο ἐθδεηε῔ ηὸλ Θεὸλ, ἀιι' ἐμέθιηλαλ πάληεο, θαὶ ὅζα ηνηαῦηα, ἐπήγαγελ· Οἴδακελ δὲ ὅηη ὅζα ὁ λόκνο ιέγεη, ην῔ο ἐλ ηῶ λόκῳ ιαιε῔, ἵλα π᾵λ
ΠΑΣΕΡΘΚΗ ΘΕΟΛΟΓΘΑ http://www.paterikiorthodoxia.com/

ζηόκα θξαγῆ, θαὶ ὏πόδηθνο γέλεηαη π᾵ο ὁ θόζκνο ηῶ Θεῶ. Πάληεο γὰξ ἣκαξηνλ, θαὶ ὏ζηεξνῦληαη η῅ο δόμεο ηνῦ Θενῦ. Σί νὔλ ἐπαίξεηο ζαπηὸλ, ὦ Ἰνπδα῔ε; ηί κέγα θξνλε῔ο; Καὶ γὰξ θαὶ ηὸ ζὸλ ἐκπέθξαθηαη ζηόκα, θαὶ ἟ ζὴ παῤῥεζία ἀλῄξεηαη, θαὶ κεηὰ ηνῦ θόζκνπ παληὸο θαὶ ζὺ γέγνλαο ὏πόδηθνο, θαὶ ὁκνίσο ην῔ο ἄιινηο ἐλ ρξείᾳ θαζέζηεθαο ηνῦ δσξεὰλ δηθαησζ῅λαη. ἖ρξ῅λ κὲλ νὔλ κεδὲ εἮ θαησξζσθὼο ἤο, θαὶ παῤῥεζίαλ πνιιὴλ εἶρεο πξὸο ηὸλ Θεὸλ, κεδὲ νὓησ ην῔ο κέιινπζηλ ἐιεε῔ζζαη θαὶ ζώδεζζαη δηὰ θηιαλζξσπίαλ θζνλε῔λ. Πνλεξίαο γὰξ ηνῦην ἐζράηεο, ἐπὶ ην῔ο ἑηέξσλ ηήθεζζαη ἀγαζν῔ο, θαὶ κάιηζηα ὅηε κεδὲ κεηὰ η῅ο ζ῅ο ηνῦην ἔκειιε γίλεζζαη δεκίαο. ΕἮ κὲλ γὰξ ἟ η῵λ ἄιισλ ζσηεξία ην῔ο ζν῔ο ἐιπκαίλεην θαιν῔ο, ιόγνλ ἂλ εἶρε ηὸ ἀιγε῔λ· θαίηνη γε ν὎δὲ ηνῦην θαηὰ ηὸλ κεκαζεθόηα θηινζνθε῔λ. ΕἮ δὲ κήηε θνιαδνκέλνπ ζαηέξνπ πιενλάδεη ζνη ηὰ η῵λ κηζζ῵λ, κήηε εὔ πάζρνληνο ἐιαηηνῦηαη, ηίλνο ἕλεθελ ζὺ θόπηεηο ζαπηὸλ ὏πὲξ ὧλ ἕηεξνο ζώδεηαη δσξεάλ; ἖ρξ῅λ κὲλ νὔλ, ὅπεξ ἔθελ, κεδὲ εἮ η῵λ ε὎δνθηκεθόησλ ἤο, ἐπὶ ηῆ θαηὰ ράξηλ εἮο ηὰ ἔζλε γηλνκέλῃ δάθλεζζαη ζσηεξίᾳ· ὅηαλ δὲ η῵λ α὎η῵λ ὏πεύζπλνο ὢλ ηῶ ∆εζπόηῃ, θαὶ πξνζθεθξνπθὼο θαὶ α὎ηὸο, δπζρεξαίλῃο ἐπὶ ην῔ο ἀιινηξίνηο ἀγαζν῔ο, θαὶ κέγα θξνλῆο ὡο α὎ηὸο ὀθείισλ κόλνο η῅ο ράξηηνο κεηαζρε῔λ, ν὎ βαζθαλίαο κόλνλ θαὶ ἀπνλνίαο, ἀιιὰ θαὶ η῅ο ἐζράηεο ἀλνίαο, θαὶ πάλησλ η῵λ ραιεπσηάησλ ἂλ εἴεο ὏πεύζπλνο βαζαληζηεξίσλ· ηὴλ γὰξ η῵λ θαθ῵λ ῥίδαλ ἁπάλησλ ἐλ ζεαπηῶ θαηεθύηεπζαο ηὴλ ὏πεξεθαλίαλ. ∆ηὸ θαί ηηο ζνθὸο ἔιεγελ· Ἀξρὴ ἁκαξηίαο ὏πεξεθαλία· ηνπηέζηη, ῥίδα θαὶ πεγὴ θαὶ κήηεξ. Οὓησ θαὶ ὁ πξσηόπιαζηνο ἐμέπεζε η῅ο καθαξίαο ἐθείλεο δηαγσγ῅ο· νὓησ θαὶ ὁ ηνῦηνλ ἀπαηήζαο δηάβνινο ἀπ' ἐθείλνπ θαηελέρζε ηνῦ η῅ο ἀμίαο ὓςνπο. Ὅζελ εἮδὼο ὁ κηαξὸο η῅ο ἁκαξηίαο ηαύηεο ηὴλ θύζηλ Ἧθαλὴλ νὔζαλ θαὶ ἐμ α὎η῵λ θαηαβαιε῔λ η῵λ ν὎ξαλ῵λ, ηαύηελ ἤιζε ηὴλ ὁδὸλ, ὅηε ηὸλ Ἀδὰκ ἀπὸ η῅ο ηνζαύηεο θαηελεγθε῔λ ἐζπνύδαζε ηηκ῅ο. Σῆ γὰξ ἐπαγγειίᾳ η῅ο Ἦζνζεΐαο θπζήζαο α὎ηὸλ, νὓησ θαηέῤῥεμε θαὶ θαηέβαιελ εἮο α὎ηὰ ηνῦ ᾅδνπ ηὰ βάξαζξα. Ο὎δὲλ γὰξ νὓησ η῅ο ηνῦ Θενῦ θηιαλζξσπίαο ἀιινηξην῔, θαὶ ηῶ η῅ο γεέλλεο παξαδίδσζη ππξὶ, ὡο ἟ η῅ο ὏πεξεθαλίαο ηπξαλλίο. Σαύηεο γὰξ ἟κ῔λ παξνύζεο, ἅπαο ἟κ῵λ ὁ βίνο ἀθάζαξηνο γίλεηαη, θἂλ ζσθξνζύλελ, θἂλ παξζελίαλ, θἂλ λεζηείαλ, θἂλ ε὎ρὰο, θἂλ ἐιεεκνζύλελ, θἂλ ὁηηνῦλ ἐπηηει῵κελ. Ἀθάζαξηνο γὰξ, θεζὶ, παξὰ Κπξίῳ π᾵ο ὏ςεινθάξδηνο. Καηαζηέιισκελ νὔλ ηνῦην ηὸ θύζεκα η῅ο ςπρ῅ο, θαὶ ηὸλ ὄγθνλ ηνῦηνλ ἀλαθόπησκελ, εἴ γε ἐζέινηκελ εἶλαη θαζαξνὶ, θαὶ η῅ο ηῶ δηαβόιῳ θεηκέλεο ἀπειιάρζαη θνιάζεσο. Ὅηη γὰξ ηὸλ ἀιαδόλα ηὰ α὎ηὰ ἐθείλῳ παζε῔λ ἀλάγθε, ἄθνπζνλ ηνῦ Παύινπ ιέγνληνο· Μὴ λεόθπηνλ, ἵλα κὴ ηπθσζεὶο, εἮο θξ῔κα ἐκπέζῃ θαὶ παγίδα ηνῦ δηαβόινπ. Σί ἐζηη θξ῔κα; ΕἮο ηὴλ α὎ηὴλ, θεζὶ, θαηαδίθελ, εἮο ηὴλ α὎ηὴλ θόιαζηλ. Π῵ο νὔλ ἄλ ηηο ἐθθύγνη ηνῦην ηὸ δεηλὸλ, θεζίλ; Εἴ γε ἀλαινγίζαηην ηὴλ ἑαπηνῦ θύζηλ, θαὶ η῵λ ἁκαξηεκάησλ ηὸ πι῅ζνο, θαὶ η῵λ ἐθε῔ βαζαληζηεξίσλ ηὸ κέγεζνο, θαὶ η῵λ ἐληαῦζα δνθνύλ 59.73 ησλ ιακπξ῵λ ηὸ πξόζθαηξνλ ν὎δὲλ ρόξηνπ δηαθέξνλ, θαὶ η῵λ ἐαξηλ῵λ ἀλζέσλ κ᾵ιινλ καξαηλόκελνλ. Ἂλ ηνύηνπο ζπλερ῵ο παξ' ἑαπην῔ο θηλ῵κελ ηνὺο ινγηζκνὺο, θαὶ ηνὺο ηὰ κέγηζηα θαησξζσθόηαο ἐπὶ κλήκεο ἔρσκελ, ν὎ ῥᾳδίσο ὁ δηάβνινο ἐπ᾵ξαη δπλήζεηαη, θἂλ κπξία θηινλεηθῆ, ἀιι' ν὎δὲ ὏πνζθειίζαη ηὴλ 59.74 ἀξρήλ. ὇ δὲ Θεὸο ὁ η῵λ ηαπεηλ῵λ, ὁ ρξεζηὸο θαὶ ἐπηεηθὴο, α὎ηὸο θαὶ ὏κ῔λ θαὶ ἟κ῔λ παξάζρνη θαξδίαλ ζπληεηξηκκέλελ θαὶ ηεηαπεηλσκέλελ. Οὓησ γὰξ δπλεζόκεζα θαὶ ηὰ ἄιια κεη' ε὎θνιίαο θαηνξζνῦλ, εἮο δόμαλ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ δόμα ηῶ Παηξὶ ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.73 ΟΜΘΛΘΑ Θʹ. ΕἮο ηὰ ἴδηα ἤιζε, θαὶ νἯ ἴδηνη α὎ηὸλ ν὎ παξ έιαβνλ.

αʹ. Φηιάλζξσπνο ὢλ ὁ Θεὸο, ἀγαπεηὲ, θαὶ ε὎εξγεηηθὸο, πάληα πνηε῔ θαὶ πξαγκαηεύεηαη, ὥζηε ἟κ᾵ο θαη' ἀξεηὴλ ιάκπεηλ· θαὶ βνπιόκελνο ἟κ᾵ο ε὎δνθίκνπο εἶλαη, θαὶ ηνῦην, βίᾳ κὲλ ν὎δέλα ν὎δὲ ἀλάγθῃ, πεηζν῔ δὲ θαὶ ηῶ πνηε῔λ εὔ ηνὺο βνπινκέλνπο ἅπαληαο ἕιθεη, θαὶ πξὸο ἑαπηὸλ ἐπηζπ᾵ηαη. ∆ηὰ ηνῦην ἐιζόληα α὎ηὸλ νἯ κὲλ ἔιαβνλ, νἯ δὲ ν὎θ ἐδέμαλην. Ο὎δέλα γὰξ βνύιεηαη ἄθνληα ν὎δὲ ἞λαγθαζκέλνλ ἔρεηλ νἮθέηελ, ἀιι' ἑθόληαο ἅπαληαο θαὶ πξναηξνπκέλνπο, θαὶ ράξηλ α὎ηῶ η῅ο δνπιείαο εἮδόηαο. Ἄλζξσπνη κὲλ γὰξ, ἅηε ἐλ ρξείᾳ θαζεζη῵ηεο η῅ο η῵λ νἮθεη῵λ δηαθνλίαο, θαὶ κὴ βνπινκέλνπο α὎ηνὺο ηῶ η῅ο δεζπνηείαο θαηέρνπζη λόκῳ· ὁ δὲ Θεὸο, ἀλελδεὴο ὢλ, θαὶ κεδελὸο η῵λ ἟κεηέξσλ ἐλ ρξείᾳ θαζεζηεθὼο, η῅ο δὲ ἟κεηέξαο ἕλεθελ ζσηεξίαο κόλνλ ἅπαληα πξάηησλ, ἟κ᾵ο α὎ηνὺο πνηε῔ ηνύηνπ θπξίνπο· θαὶ δηὰ ηνῦην η῵λ κὴ βνπινκέλσλ ν὎δελὶ βίαλ ἐπηηίζεζηλ ν὎δὲ ἀλάγθελ. Πξὸο γὰξ ηὸ ζπκθέξνλ ἟κ῔λ ὁξᾶ κόλνλ. Σὸ γὰξ ἄθνληαο πξὸο ηαύηελ ἕιθεζζαη ηὴλ δνπιείαλ, ἴζνλ ηῶ κεδὲ ὅισο δνπιεύεηλ ἐζηί. Σί νὔλ θνιάδεη, θεζὶ, ηνὺο ν὎θ ἐζέινληαο ὏παθνύεηλ α὎ηῶ; ηί δὲ θαὶ γέελλαλ ἞πείιεζε ην῔ο ν὎θ ἀθνύνπζη η῵λ ἐπηηαγκάησλ α὎ηνῦ; Ὅηη θαὶ κὴ πεηζνκέλσλ ἟κ῵λ ζθόδξα θήδεηαη, ιίαλ ὢλ ἀγαζὸο, θαὶ ἀπνπεδώλησλ θαὶ θεπγόλησλ ν὎θ ἀθίζηαηαη· ἀιι' ἐπεηδὴ ηὴλ πξνηέξαλ η῅ο ε὎εξγεζίαο ὁδὸλ ἀπσζάκεζα, ἐιζε῔λ κὴ βνπιεζέληεο ηὴλ δηὰ η῅ο πεηζνῦο θαὶ ηνῦ παζε῔λ εὔ, ηὴλ ἑηέξαλ ἐπεηζήγαγε, ηὴλ δηὰ η῅ο θνιάζεσο θαὶ η῵λ ηηκσξη῵λ, πηθξνηάηελ κὲλ νὔζαλ, ἀλαγθαίαλ δὲ ὅκσο. Ὅηαλ γὰξ ἟ πξνηέξα ἀηηκάδεηαη, ἀλαγθαία η῅ο δεπηέξαο ἟ ἐπεηζαγσγή. ἖πεὶ θαὶ νἯ λνκνζέηαη πνιιὰο θαὶ ραιεπὰο θαηὰ η῵λ ἟καξηεθόησλ ηηζέαζη ηηκσξίαο, θαὶ ὅκσο α὎ηνὺο ν὎θ ἀπνζηξεθόκεζα δηὰ ηαῦηα, ἀιιὰ θαὶ κ᾵ιινλ ηηκ῵κελ η῵λ θνιάζεσλ ράξηλ, θαὶ ὅηη κεδελὸο δεόκελνη η῵λ παξ' ἟κ῵λ, πνιιάθηο δὲ ν὎δὲ εἮδόηεο ηίλεο πνηὲ ἔζνληαη νἯ κέιινληεο η῅ο δηὰ η῵λ γξακκάησλ α὎η῵λ ἀπνιαύζεζζαη βνεζείαο, ὅκσο ἐθξόληηζαλ η῅ο θαηὰ ηὸλ βίνλ ηὸλ ἟κέηεξνλ ε὎ηαμίαο, ηηκ῵ληεο κὲλ ηνὺο ἐλ ἀξεηῆ δ῵ληαο, εἴξγνληεο δὲ δηὰ η῵λ ηηκσξη῵λ ηνὺο ἀθνιάζηνπο, θαὶ ηῆ η῵λ ινηπ῵λ ἟ζπρίᾳ ιπκαηλνκέλνπο. ΕἮ δὲ ηνύηνπο ζαπκάδνκελ θαὶ θηινῦκελ, ν὎ πνιιῶ κ᾵ιινλ ηὸλ Θεὸλ ἐθπιήηηεζζαη δε῔ θαὶ ἀγαπᾶλ η῅ο ηνζαύηεο ἕλεθελ θεδεκνλίαο; Καὶ γὰξ ἄπεηξνλ ηὸ κέζνλ ἐζηὶ η῅ο ηε ἐθείλσλ θαὶ η῅ο ηνύηνπ πξνλνίαο η῅ο εἮο ἟κ᾵ο. Ἄθαηόο ηε ὄλησο θαὶ ὏πεξβνιὴλ π᾵ζαλ ληθ῵λ ὁ πινῦηνο η῅ο ρξεζηόηεηνο α὎ηνῦ. ΢θόπεη δέ· ΕἮο ηὰ ἴδηα ἤιζελ, ν὎ η῅ο α὏ηνῦ ρξείαο ἕλεθελ (ἀλελδεὲο γὰξ, ὅπεξ ἔθελ, ηὸ Θε῔νλ), ἀιιὰ η῅ο η῵λ Ἦδίσλ ἕλεθελ 59.74 ε὎εξγεζίαο. Καὶ ν὎δὲ νὓησο α὎ηὸλ νἯ ἴδηνη εἮο ηὰ α὏ηνῦ παξαγελόκελνλ ἐπ' ὠθειείᾳ ηῆ α὏η῵λ παξέιαβνλ, ἀιιὰ θαὶ δηεθξνύζαλην· θαὶ ν὎ ηνῦην κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἔμσ ηνῦ ἀκπει῵λνο ἐθβαιόληεο ἀπέθηεηλαλ. Καὶ ν὎δὲ νὓησ η῅ο κεηαλνίαο α὎ηνὺο ἀπέθιεηζελ, ἀιι' ἔδσθελ, εἮ βνπιεζε῔ελ κεηὰ ηὴλ ηνζαύηελ παξαλνκίαλ πάληα ἀπνινύζαζζαη ηὰ πιεκκειεζέληα, δηὰ η῅ο εἮο α὎ηὸλ πίζηεσο, θαὶ ην῔ο ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ εἮξγαζκέλνηο, ἀιιὰ κάιηζηα πάλησλ α὎ηῶ θίινηο ἐμηζσζ῅λαη. Καὶ ὅηη ν὎ρ ἁπι῵ο ν὎δὲ ςπραγσγίαο ἕλεθελ ηαῦηα θζέγγνκαη, ιακπξὰλ ὏πὲξ ηνύησλ ἀθίεζη ηὴλ θσλὴλ ηὰ θαηὰ ηὸλ καθάξηνλ Παῦινλ ἅπαληα. Οὕηνο γὰξ ηὸλ Υξηζηὸλ δηώθσλ κεηὰ ηὸλ ζηαπξὸλ, θαὶ ηὸλ ἐθείλνπ κάξηπξα ΢ηέθαλνλ ηα῔ο πνιια῔ο βαιὼλ ρεξζὶλ, ἐπεηδὴ κεηελόεζε θαὶ θαηέγλσ η῵λ πξόηεξνλ ἁκαξηεζέλησλ α὎ηῶ, θαὶ ηῶ δησρζέληη πξνζέδξακελ, εἮο ηνὺο θίινπο α὎ηὸλ ε὎ζέσο θαὶ ηὰ πξσηε῔α ἔρνληαο θαηέιεμε, θήξπθα θαὶ δηδάζθαινλ η῅ο νἮθνπκέλεο ἁπάζεο ἀπνθήλαο α὎ηὸλ, ηὸλ βιάζθεκνλ, ηὸλ δηώθηελ, ηὸλ ὏βξηζηήλ· θαζὼο θαὶ α὎ηὸο, ἀγαιιόκελνο ἐπὶ ηῆ ηνῦ Θενῦ θηιαλζξσπίᾳ, ηαῦηα ἀλεθήξπηηε, θαὶ ν὎θ ᾐζρύλεην, ἀιιὰ θαὶ ὥζπεξ ἐλ ζηήιῃ ην῔ο γξάκκαζη ηὰ πξόηεξνλ α὎ηῶ ηνικεζέληα θαηαζέκελνο, ἅπαζηλ ἐπεδείθλπ, βέιηηνλ εἶλαη λνκίδσλ ηὸλ πξόηεξνλ α὎ηνῦ παξὰ πάλησλ ζηειηηεύεζζαη βίνλ ἐπὶ ηὸ θαλ῅λαη ηὸ κέγεζνο η῅ο ηνῦ Θενῦ δσξε᾵ο, ἠ ζπζθηάζαη ηὴλ ἄθαηνλ α὎ηνῦ θαὶ ἀλεθδηήγεηνλ

θαὶ θάησ ζηξέθεη ηὰο δηώμεηο, ηὰο ἐπηβνπιὰο, ηνὺο πνιέκνπο ηνὺο θαηὰ η῅ο ἖θθιεζίαο· λῦλ κὲλ ιέγσλ, Ο὎θ εἮκὶ Ἧθαλὸο θαιε῔ζζαη ἀπόζηνινο, δηόηη ἐδίσμα ηὴλ ἖θθιεζίαλ ηνῦ Θενῦ· λῦλ δὲ, Ὅηη ἤιζελ Ἰεζνῦο ἁκαξησινὺο ζ῵ζαη, ὧλ πξ῵ηόο εἮκη ἐγώ· θαὶ πάιηλ, ἦθνύζαηε ηὴλ ἐκὴλ ἀλαζηξνθήλ πνηε ἐλ ηῶ Ἰνπδατζκῶ, ὅηη θαζ' ὏πεξβνιὴλ ἐδίσθνλ ηὴλ ἖θθιεζίαλ ηνῦ Θενῦ, θαὶ ἐπόξζνπλ α὎ηήλ. βʹ. Καζάπεξ γάξ ηηλα ηαύηελ ἀκνηβὴλ ἀπνδηδνὺο ηῶ Υξηζηῶ η῅ο εἮο α὎ηὸλ καθξνζπκίαο, ηὸ δε῔μαη ηίλα ὄληα, θαὶ π῵ο ἐρζξὸλ θαὶ πνιέκηνλ ἔζσζελ· νὓησ κεηὰ πνιι῅ο η῅ο παῤῥεζίαο θεξύηηεη ηὴλ κάρελ, ἡλ πάζῃ πξνζπκίᾳ παξὰ ηὴλ ἀξρὴλ ἐκαρήζαην ηῶ Υξηζηῶ. Μεηὰ δὲ ηνύηνπ θαὶ ην῔ο ἀπεγλσθόζηλ ἑαπη῵λ ρξεζηὰο ὏πνηείλεη ηὰο ἐιπίδαο. Καὶ γὰξ θαὶ ηὸλ Υξηζηὸλ δηὰ ηνῦηό θεζη πξνζίεζζαη α὎ηὸλ, ἵλα ἐλ α὎ηῶ πξώηῳ ἐλδείμεηαη ηὴλ π᾵ζαλ καθξνζπκίαλ, θαὶ ηὸλ ὏πεξβάιινληα πινῦηνλ η῅ο ρξεζηόηεηνο α὎ηνῦ, πξὸο ὏πνηύπσζηλ η῵λ κειιόλησλ πηζηεύεηλ ἐπ' α὎ηῶ εἮο δσὴλ αἮώληνλ. Καὶ γὰξ ἤλ ἁπάζεο α὎ην῔ο ζπγγλώκεο κείδνλα ηνικεζέληα· ἅπεξ νὔλ θαὶ ὁ ε὎αγγειηζηὴο ἐκθαίλσλ ἔιεγελ· ΕἮο ηὰ ἴδηα ἤιζε, θαὶ νἯ ἴδηνη α὎ηὸλ ν὎ παξέιαβνλ. Πόζελ ἤιζελ ὁ πάληα πιεξ῵λ, θαὶ παληαρνῦ παξώλ; πν῔νλ θελώζαο ηόπνλ η῅ο α὏ηνῦ παξνπζίαο, ὁ πάληα ηῆ ρεηξὶ ζπλέρσλ θαὶ δηαθξαη῵λ; Σόπνλ κὲλ ν὎δέλα ἢκεηςελ (π῵ο γάξ); ηῆ δὲ πξὸο 59.75 ἟κ᾵ο θαηαβάζεη ηνῦην εἮξγάζαην. ἖πεηδὴ γὰξ ἐλ ηῶ θόζκῳ ὢλ, ν὎θ ἐδόθεη παξε῔λαη, ηῶ κήπσ γλσξίδεζζαη, ὓζηεξνλ δὲ ἑαπηὸλ ἐθαλέξσζε, ηὴλ ἟κεηέξαλ ὏πνδῦλαη ζάξθα θαηαμηώζαο, ηὴλ θαλέξσζηλ ηαύηελ θαὶ ηὴλ θαηάβαζηλ, παξνπζίαλ θαιε῔. Θαπκάζαη ἄμηνλ ηὸλ καζεηὴλ κὴ αἮζρπλόκελνλ ἐπὶ ηῆ ηνῦ δηδαζθάινπ ἀηηκίᾳ, ἀιιὰ θαὶ κεηὰ παῤῥεζίαο ηὴλ εἮο α὎ηὸλ γεγελεκέλελ ἀλαγξάθνληα ὓβξηλ. Καὶ ηνῦην δὲ ν὎ κηθξὸλ ηνῦ θηιαιήζνπο α὎ηνῦ ηξόπνπ ηεθκήξηνλ. Καὶ ἄιισο δὲ ηὸλ αἮζρπλόκελνλ ὏πὲξ η῵λ ὏βξηθόησλ ν὎ρ ὏πὲξ ηνῦ παξνηλεζέληνο αἮζρύλεζζαη ρξή. Οὕηνο κὲλ γὰξ ηαύηῃ κ᾵ιινλ ἔιακςε, θαὶ κεηὰ ηὴλ ὓβξηλ, ηνζαύηελ η῵λ ὏βξηθόησλ πνηνύκελνο πξόλνηαλ· ἐθε῔λνη δὲ ἀγλώκνλεο θαὶ κηαξνὶ παξὰ π᾵ζηλ ἐθάλεζαλ, ηὸλ ἐπὶ ηνζνύηνηο παξαγελόκελνλ ἀγαζν῔ο, ὡο ἐρζξὸλ ἀπσζάκελνη θαὶ πνιέκηνλ. Ο὎ ηαύηῃ δὲ κόλνλ ἐβιάβεζαλ, ἀιιὰ θαὶ ηῶ κὴ ηπρε῔λ ὧλ ἔηπρνλ νἯ ιαβόληεο α὎ηόλ. Σίλνο δὲ ἔηπρνλ νὕηνη; Ὅζνη δὲ ἔιαβνλ α὎ηὸλ, ἔδσθελ α὎ην῔ο ἐμνπζίαλ ηέθλα Θενῦ γελέζζαη, θεζί. Σί νὔλ ν὎ ιέγεηο ἟κ῔λ, ὦ καθάξηε, θαὶ ηὴλ η῵λ κὴ δεμακέλσλ α὎ηὸλ θόιαζηλ, ἀιι' ὅηη κὲλ ἴδηνη ἤζαλ, θαὶ εἮο ηὰ ἴδηα παξαγελόκελνλ ν὎ παξέιαβνλ, εἶπεο· ηί δὲ ἀληὶ ηνύηνπ πείζνληαη, θαὶ πνίαλ ὏πνζηήζνληαη θόιαζηλ, ηνῦην ν὎θέηη πξνζέζεθαο; θαίηνη κεηδόλσο ἂλ α὎ηνὺο νὓησο ἐθόβεζαο, θαὶ ηὸ ζθιεξὸλ η῅ο ἀπνλνίαο ἐκάιαμαο δηὰ η῅ο ἀπεηι῅ο. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ἀπεζηώπεζαο; Καὶ ηίο ηαύηεο, θεζὶ, η῅ο θνιάζεσο ἑηέξα κείδσλ ἄλ πνηε γέλνηην, ὅηαλ πξνθεηκέλεο ἐμνπζίαο α὎ην῔ο ηέθλα Θενῦ γελέζζαη, κὴ γίλσληαη, ἀιι' ἑθόληεο ἑαπηνὺο η῅ο ηνζαύηεο ἀπνζηεξ῵ζηλ ε὎γελείαο ηε θαὶ ηηκ῅ο; Πιὴλ ἀιι' ν὎δὲ ἐληαῦζα κόλνλ α὎ην῔ο ηὰ η῅ο ηηκσξίαο ζηήζεηαη, κέρξη ηνῦ κεδὲλ ιαβε῔λ ἀγαζόλ· ἀιιὰ θαὶ ηὸ ἄζβεζηνλ α὎ηνὺο δηαδέμεηαη πῦξ, ὃ θαὶ πξντὼλ ζαθέζηεξνλ ἀπεθάιπςε. Σέσο δὲ ιέγεη ηὰ ἀπόῤῥεηα ἀγαζὰ η῵λ εἮιεθόησλ α὎ηὸλ, θαὶ ἐλ βξαρε῔ παξίζηεζηλ α὎ην῔ο ῥήκαζη, ιέγσλ νὓησο· Ὅζνη δὲ ἔιαβνλ α὎ηὸλ, ἔδσθελ α὎ην῔ο ἐμνπζίαλ ηέθλα Θενῦ γελέζζαη. Κἂλ δνῦινη, θἂλ ἐιεύζεξνη, θἂλ Ἕιιελεο, θἂλ βάξβαξνη, θἂλ ΢θύζαη, θἂλ ἄζνθνη, θἂλ ζνθνὶ, θἂλ γπλα῔θεο, θἂλ ἄλδξεο, θἂλ παηδία, θἂλ πξεζβῦηαη, θἂλ ἄηηκνη, θἂλ ἔληηκνη, θἂλ πινύζηνη, θἂλ πέλεηεο, θἂλ ἄξρνληεο, θἂλ Ἦδη῵ηαη, θεζὶ, πάληεο η῅ο α὎η῅ο ἞μίσληαη ηηκ῅ο. ἧ γὰξ πίζηηο θαὶ ἟ ηνῦ Πλεύκαηνο ράξηο, ηὴλ ἐθ η῵λ θνζκηθ῵λ ἀμησκάησλ ἀλσκαιίαλ πεξηεινῦζα, εἮο κίαλ ἅπαληαο ἔπιαζε κνξθὴλ, θαὶ εἮο ἕλα ἀπεηύπσζε ραξαθη῅ξα ηὸλ βαζηιηθόλ. Σί ηαύηεο ἂλ γέλνηην η῅ο θηιαλζξσπίαο ἴζνλ; Βαζηιεὺο κὲλ ὁ ἐθ ηνῦ α὎ηνῦ δηεξηηζκέλνο ἟κ῔λ πεινῦ, ηνὺο ὁκνδνύινπο θαὶ η῅ο α὎η῅ο α὎ηῶ θνηλσλνῦληαο θύζεσο, πνιιάθηο δὲ θαὶ ηὸλ ηξόπνλ ἀκείλνπο ὄληαο, ν὎θ ἀμην῔ θαηαιέγεηλ εἮο ηὸ ζηξαηόπεδνλ ηὸ βαζηιηθὸλ, ἂλ δνῦινη ηύρσζηλ ὄληεο· ὁ δὲ

κνλνγελὴο ηνῦ Θενῦ Πα῔ο, ν὎θ ἀπεμίσζε θαὶ ηειώλαο, θαὶ κάγνπο, θαὶ δνύινπο, θαὶ ηνὺο πάλησλ ἀηηκνηέξνπο, πνιινὺο δὲ θαὶ ηὰ ζώκαηα ἀλαπήξνπο, θαὶ κπξίαλ ἔρνληαο ιώβελ, εἮο ηὸλ η῵λ ηέθλσλ θαηαιέμαη ρνξόλ. Σνζαύηε η῅ο εἮο α὎ηὸλ πίζηεσο ἟ Ἦζρύο· ηνζαύηε η῅ο ράξηηνο ἟ ὏πεξβνιή. Καὶ θαζάπεξ ἟ ηνῦ ππξὸο θύζηο ηῆ η῵λ κεηάιισλ ὁκηιήζαζα γῆ, ρξπζὸλ α὎ηὸλ ἀπὸ γ῅ο ε὎ζέσο ἐπνίεζελ· νὓησ δὴ, θαὶ πνιιῶ κ᾵ιινλ ἀληὶ πειίλσλ ρξπ 59.76 ζνῦο ηὸ βάπηηζκα ἐξγάδεηαη ηνὺο ιεινπκέλνπο, ηνῦ Πλεύκαηνο ππξὸο δίθελ θαη' ἐθε῔λνλ ηὸλ θαηξὸλ εἮο ηὰο ἟κεηέξαο ἐκπεζόληνο ςπράο· θαὶ ηὴλ κὲλ εἮθόλα ηνῦ ρντθνῦ θαηαθαίνληνο, ηὴλ δὲ εἮθόλα ηνῦ ἐπνπξαλίνπ λενπαγ῅ θαὶ ιακπξὰλ, θαὶ ὡο ἀπὸ ρσλεπηεξίνπ ζηίιβνπζαλ ἀλαθέξνληνο. Καὶ ηί δήπνηε ν὎θ εἶπελ, ὅηη ἐπνίεζελ α὎ηνὺο ηέθλα Θενῦ, ἀιι', Ἔδσθελ α὎ην῔ο ἐμνπζίαλ ηέθλα Θενῦ γελέζζαη; ∆εηθλὺο ὅηη πνιι῅ο δε῔ η῅ο ζπνπδ῅ο, ὥζηε ηὴλ ἐλ ηῶ βαπηίζκαηη η῅ο πἯνζεζίαο ἟κ῔λ ἐληππσζε῔ζαλ εἮθόλα, ἀθειίδσηνλ δη' ὅινπ δηαηεξ῅ζαη θαὶ ἀλέπαθνλ· ἅκα δὲ θαὶ ἐκθαίλσλ, ὅηη ηὴλ ἐμνπζίαλ ηαύηελ ν὎δεὶο ἟κ᾵ο ἀθειέζζαη δπλήζεηαη, ἂλ κὴ πξνιαβόληεο ἑαπηνὺο ἀθειώκεζα. ΕἮ γὰξ νἯ παξὰ ἀλζξώπσλ θῦξνο ηηλ῵λ πξαγκάησλ ιαβόληεο, ηνζαύηελ ἔρνπζη ηὴλ Ἦζρὺλ, ὅζελ ζρεδὸλ νἯ δεδσθόηεο α὎ηνί· πνιιῶ κ᾵ιινλ νἯ παξὰ ηνῦ Θενῦ ηαύηεο ηπρόληεο η῅ο ηηκ῅ο, ἂλ κεδὲλ η῅ο ἐμνπζίαο ηαύηεο ἀλάμηνλ πξάμσκελ, πάλησλ ἐζόκεζα δπλαηώηεξνη, δηὰ ηὸ θαὶ πάλησλ εἶλαη κείδσ ηε θαὶ ἀγαζώηεξνλ ηὸλ ηαύηελ ἟κ῔λ ἐγρεηξίζαληα ηὴλ ηηκήλ. Ἅκα δὲ θαὶ ἐλδείμαζζαη βνύιεηαη, ὅηη ν὎ρ ἁπι῵ο ν὎δὲ ἟ ράξηο ἔπεηζηλ, ἀιιὰ ην῔ο βνπινκέλνηο θαὶ ἐζπνπδαθόζη· θαὶ γὰξ θαὶ ἐλ ηῆ ἐμνπζίᾳ θε῔ηαη ηῆ ηνύησλ, ηὸ γελέζζαη ηέθλα. Ἂλ γὰξ κὴ ἕισληαη α὎ηνὶ πξόηεξνλ, ν὎θ ἔπεηζηλ ἟ δσξεὰ, ν὎δὲ ἐξγάδεηαί ηη. γʹ. Παληαρνῦ ηνίλπλ ηὸ κὲλ θαηελαγθαζκέλνλ ἐθβαιὼλ, ηὸ δὲ α὎ζαίξεηνλ θαὶ α὎ηεμνύζηνλ δεηθλύο· ηνῦην θαὶ λῦλ εἴξεθε. Καὶ γὰξ ἐλ α὎ην῔ο ηνύηνηο ην῔ο ἀπνῤῥήηνηο ηὸ κέλ ἐζηη ηνῦ Θενῦ, ηὸ δνῦλαη ηὴλ ράξηλ· ηὸ δὲ ηνῦ ἀλζξώπνπ, ηὸ παξαζρε῔λ ηὴλ πίζηηλ. Καὶ ἐλ ηῶ κεηὰ ηαῦηα δὲ ρξόλῳ, πνιι῅ο δε῔ ινηπὸλ η῅ο ζπνπδ῅ο. Ο὎ γὰξ ἀξθε῔ πξὸο ηὴλ η῅ο θαζαξόηεηνο ἟κ῔λ θπιαθὴλ, ηὸ βαπηηζζ῅λαη θαὶ πηζηεῦζαη κόλνλ· ἀιιὰ δε῔, εἮ κέιινηκελ ηαύηεο δηαπαληὸο ἀπνιαύζεζζαη η῅ο θαηδξόηεηνο, ἄμηνλ α὎η῅ο παξέρεζζαη βίνλ. Σνῦην δὲ ἐθ' ἟κ῔λ ἐπνίεζελ ὁ Θεόο. Σὸ κὲλ γὰξ γελλεζ῅λαη ηὴλ κπζηηθὴλ γέλλεζηλ, θαὶ πάλησλ ἐθθαζαξζ῅λαη η῵λ πξόηεξνλ ἟καξηεκέλσλ ἟κ῔λ, ἀπὸ ηνῦ βαπηίζκαηνο γίλεηαη· ηὸ δὲ κε῔λαη εἮο ηὸ ἑμ῅ο θαζαξνὺο, θαὶ κεδεκίαλ κεηὰ ηαῦηα δέμαζζαη θει῔δα πάιηλ, η῅ο ἟κεηέξαο ἐζηὶλ ἐμνπζίαο ηε θαὶ ζπνπδ῅ο. ∆ηά ηνη ηνῦην θαὶ ηνῦ ηξόπνπ η῅ο γελλήζεσο ἟κ᾵ο ἀλέκλεζε, θαὶ ἀπὸ ζπγθξίζεσο η῵λ ζαξθηθ῵λ ὠδίλσλ ηὴλ ὏πεξνρὴλ ἔδεημελ εἮπώλ· Οἳ ν὎θ ἐμ αἯκάησλ, ν὎δὲ ἐθ ζειήκαηνο ζαξθὸο, ν὎δὲ ἐθ ζειήκαηνο ἀλδξὸο, ἀιι' ἐθ Θενῦ ἐγελλήζεζαλ. Σνῦην δὲ ἐπνίεζελ, ἵλα ηὸ ε὎ηειὲο θαὶ ηαπεηλὸλ ηνῦ πξνηέξνπ ηόθνπ θαηακαζόληεο, ηνῦ δη' αἯκάησλ θαὶ ζειήκαηνο ζαξθὸο, θαὶ ηὸ ὏ςειὸλ θαὶ ε὎γελὲο ηνῦ δεπηέξνπ ηνῦ δηὰ η῅ο ράξηηνο ἐπηγλόληεο, κεγάιελ ηηλὰ θἀληεῦζελ πεξὶ α὎ηνῦ ιάβσκελ ἔλλνηαλ, θαὶ η῅ο ηνῦ γεγελλεθόηνο ἀμίαλ δσξε᾵ο, θαὶ πνιιὴλ κεηὰ ηαῦηα ἐπηδεημώκεζα ζπνπδήλ. ∆ένο γὰξ ν὎ κηθξὸλ, κήπνηε ηὴλ θαιὴλ ηαύηελ κνιύλαληεο ζηνιὴλ, ηῆ κεηὰ ηαῦηα ῥᾳζπκίᾳ θαὶ ην῔ο πιεκκειήκαζηλ ἐθβιεζ῵κελ η῅ο παζηάδνο θαὶ ηνῦ λπκθ῵λνο, θαηὰ ηὰο πέληε παξζέλνπο ἐθείλαο ηὰο κσξὰο, ἠ θαηὰ ηὸλ ν὎θ ἔρνληα ἔλδπκα γάκνπ. Καὶ γὰξ θἀθε῔λνο η῵λ δαηηπκόλσλ ἤλ· ἐθιήζε γὰξ θαὶ α὎ηόο· ἀιι' ἐπεηδὴ κεηὰ ηὴλ θι῅ζηλ θαὶ ηὴλ ηνζαύηελ ηηκὴλ ἐμύβξηζελ εἮο ηὸλ θεθιεθόηα, ἄθνπζνλ νἵαλ δίδσζη δίθελ, π῵ο ἐιεεηλὴλ, θαὶ πνιι῵λ ἀμίαλ δαθξύσλ. Παξαγελόκελνο γὰξ ἐπὶ ηὸ η῅ο ιακπξ᾵ο ἐθείλεο ηξαπέδεο κεηαζρε῔λ, ν὎ κόλνλ εἴξγεηαη η῅ο ε὎σρίαο, ἀιιὰ θαὶ ηὰο ρε῔ξαο δεζεὶο θαὶ ηνὺο πόδαο ὁκνίσο, εἮο ηὸ ζθόηνο ἄγεηαη ηὸ ἐμώηεξνλ, ηὸλ αἮώληνλ θαὶ ἄπεηξνλ ὀινθπξκὸλ, θαὶ ηὸλ βξπγκὸλ η῵λ ὀδόλησλ ὏πνζηεζόκελνο. Μὴ ηνίλπλ, ἀγα 59.77 πεηνὶ, κεδὲ ἟κε῔ο λνκίδσκελ ἀξθε῔λ ἟κ῔λ πξὸο ζσηεξίαλ ηὴλ πίζηηλ. Ἂλ γὰξ

κὴ βίνλ ἐπηδεημώκεζα θαζαξὸλ, ἀιι' ἀλάμηα η῅ο καθαξίαο θιήζεσο ηαύηεο Ἧκάηηα ἀκθηαζάκελνη παξαγελώκεζα, ν὎δὲλ θσιύεη θαὶ ἟κ᾵ο παζε῔λ ηὰ α὎ηὰ, ἅπεξ ἐθε῔λνο ὁ δείιαηνο. Καὶ γὰξ ἄηνπνλ, α὎ηὸλ κὲλ, Θεὸλ ὄληα θαὶ βαζηιέα, ἀλζξώπνπο ε὎ηειε῔ο, θαὶ ἀγύξηαο, θαὶ κεδελὸο ἀμίνπο ὄληαο κὴ ἐπαηζρύλεζζαη, ἀιιὰ ηνὺο ἀπὸ η῅ο ηξηόδνπ πξὸο ηὴλ ηξάπεδαλ ἄγεηλ ἐθείλελ· ἟κ᾵ο δὲ ηνζαύηελ ἀλαηζζεζίαλ ἐπηδείθλπζζαη, ὡο κεδὲ ηῆ ηνζαύηῃ ηηκῆ γελέζζαη βειηίνπο, ἀιιὰ θαὶ κεηὰ ηὴλ θι῅ζηλ ἐπὶ η῅ο α὎η῅ο κέλεηλ θαθίαο, εἮο ηὴλ ἄθαηνλ ηνῦ θεθιεθόηνο ἐκπαξνηλνῦληαο θηιαλζξσπίαλ. Ο὎δὲ γὰξ δηὰ ηνῦην ἟κ᾵ο ἐπὶ ηὴλ πλεπκαηηθὴλ ηαύηελ θαὶ θξηθηὴλ η῵λ κπζηεξίσλ ἐθάιεζε θνηλσλίαλ, ἵλα κεηὰ η῅ο πξνηέξαο εἮζεξρώκεζα θαθίαο, ἀιι' ἵλα ἀπνδπζάκελνη ηὴλ αἮζρξόηεηα, κεηακθηαζώκεζα ἃ ηνὺο ἐλ ην῔ο βαζηιείνηο ἑζηησκέλνπο ἞κθηάζζαη ρξή. ΕἮ δὲ κὴ βνπινίκεζα ἄμηα η῅ο θιήζεσο πξ᾵μαη ἐθείλεο, ν὎θ ἔζηη ηνῦην παξὰ ηὸλ ηεηηκεθόηα, ἀιιὰ παξ' ἟κ᾵ο. Ο὎δὲ γὰξ ἐθε῔λνο ἟κ᾵ο ἐθβάιιεη ηνῦ ζαπκαζηνῦ η῵λ δαηηπκόλσλ ρνξνῦ, ἀιι' ἟κε῔ο ἑαπηνύο. ὇ κὲλ γὰξ ηὸ ἑαπηνῦ π᾵λ ἢλπζε. 59.78 Καὶ γὰξ ηνὺο γάκνπο ἐπνίεζε, θαὶ ηὴλ ηξάπεδαλ παξεζθεύαζε, θαὶ ηνὺο θαιέζαληαο ἔπεκςε, θαὶ παξαγελνκέλνπο ἐδέμαην, θαὶ ηὴλ ἄιιελ ἅπαζαλ ηεηίκεθε ηηκήλ· ἟κε῔ο δὲ θαὶ εἮο α὎ηὸλ, θαὶ εἮο ηνὺο παξόληαο, θαὶ εἮο ηὸλ γάκνλ ὏βξίζαληεο δηὰ η῵λ ῥππαξ῵λ Ἧκαηίσλ, ηνπηέζηη, η῵λ ἀθαζάξησλ πξάμεσλ, εἮθόησο ἐθβαιιόκεζα ινηπόλ. Σαύηῃ γὰξ θαὶ ηὸλ γάκνλ ηηκ῵λ, θαὶ ηνὺο θεθιεκέλνπο, ἀπειαύλεη ηνὺο Ἦηακνὺο θαὶ ηνὺο ἀλαηζρύληνπο ἐθείλνπο. ΕἮ γὰξ εἴαζε ηνὺο ἐθε῔λν ἞κθηεζκέλνπο ηὸ Ἧκάηηνλ, α὎ηὸο ἂλ ἔδνμε θαὶ ηνὺο ἄιινπο ὏βξίδεηλ. Ἀιιὰ κεδέλα γέλνηην ηνηνύηνπ πεηξαζ῅λαη ηνῦ θεθιεθόηνο, κήηε ἟κ῵λ, κήηε ἑηέξσλ ηηλ῵λ. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην, πξὶλ ἠ γελέζζαη ηαῦηα πάληα, ἀλαγέγξαπηαη· ἵλα ἐλ ηῆ η῵λ γξακκάησλ ἀπεηιῆ ζσθξνληζζέληεο, κὴ ζπγρσξήζσκελ εἮο ἔξγνλ ἐιζε῔λ ηὴλ ἀηηκίαλ θαὶ ηὴλ θόιαζηλ ηαύηελ, ἀιι' ἐπὶ η῵λ ῥεκάησλ α὎ηὴλ ζηήζσκελ κόλνλ, θαὶ κεηὰ ιακπξ᾵ο ἕθαζηνο ζηνι῅ο εἮο ηὴλ θι῅ζηλ ἐθείλελ παξαγελώκεζα· ἥο ἀπνιαῦζαη γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη δόμα, θξάηνο, ηηκὴ, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.77 ΟΜΘΛΘΑ ΘΑʹ. Καὶ ὁ Λόγνο ζὰξμ ἐγέλεην, θαὶ ἐζθήλσζελ ἐλ ἟κ῔λ.
αʹ. Μίαλ ὏κ᾵ο ἅπαληαο αἮη῅ζαη βνύινκαη ράξηλ, πξὶλ ἠ η῵λ ε὎αγγειηθ῵λ ἅςαζζαη ῥεκάησλ· ἀιιὰ κὴ ἀλαλεύζεηε πξὸο ηὴλ αἴηεζηλ. Οὒηε γὰξ βαξύ ηη θαὶ ἐπαρζὲο αἮη῵, νὒη' ἐκνὶ ηῶ ιακβάλνληη κόλνλ ρξήζηκνλ ἔζηαη ηὸ δηδόκελνλ, ἀιιὰ θαὶ ὏κ῔λ ην῔ο παξέρνπζη· θαὶ ηάρα πνιιῶ πιένλ ὏κ῔λ. Σί πνη' νὔλ ἐζηηλ ὅπεξ αἮηνῦκαη ὏κ᾵ο; Καηὰ κίαλ ΢αββάησλ, ἠ θαὶ θαηὰ ΢άββαηνλ, ηὴλ κέιινπζαλ ἐλ ὏κ῔λ ἀλαγλσζζήζεζζαη η῵λ Ε὎αγγειίσλ πεξηθνπὴλ, ηαύηελ πξὸ ηνύησλ η῵λ ἟κεξ῵λ κεηὰ ρε῔ξαο ιακβάλσλ ἕθαζηνο νἴθνη θαζήκελνο ἀλαγηλσζθέησ ζπλερ῵ο, θαὶ πνιιάθηο πεξηζθνπείησ κεηὰ ἀθξηβείαο ηὰ ἐγθείκελα, θαὶ βαζαληδέησ ηαῦηα θαι῵ο· θαὶ ηί κὲλ ζαθὲο, ηί δὲ ἄδεινλ, ζεκεηνύζζσ· ηί δὲ α὎η῵λ ἐλαληίνλ εἶλαη δνθνῦλ, ν὎θ ὂλ δέ· θαὶ πάληα ἁπι῵ο δηαθσδσλίζαληεο, νὓησο ἀπαλη᾵ηε πξὸο ηὴλ ἀθξόαζηλ. Ο὎ γὰξ κηθξὸλ ἀπὸ η῅ο ηνηαύηεο ζπνπδ῅ο θαὶ ὏κ῔λ θαὶ ἟κ῔λ ἔζηαη ηὸ θέξδνο. ἧκε῔ο κὲλ γὰξ ν὎ πνιινῦ δεεζόκεζα πόλνπ πξὸο ηὸ ζαθ῅ πνη῅ζαη η῵λ ιεγνκέλσλ ηὴλ δύλακηλ, η῅ο δηαλνίαο ὏κ῔λ ἢδε πξννηθεησζείζεο ηῆ η῵λ ῥεκάησλ γλώζεη· ὏κε῔ο δὲ ὀμύηεξνη θαὶ δηνξαηηθώηεξνη ηνύηῳ ηῶ ηξόπῳ γελήζεζζε, ν὎ πξὸο ηὴλ ἀθξόαζηλ κόλνλ, ν὎δὲ πξὸο ηὴλ κάζεζηλ, ἀιιὰ θαὶ πξὸο ηὸ δηδάμαη ἑηέξνπο. ἖πεὶ ὥο γε λῦλ νἯ πνιινὶ η῵λ ἐληαῦζα παξαγηλνκέλσλ ἀθνύνπζηλ, ὁκνῦ πάληα ἀλαγθαδόκελνη καζε῔λ ηά ηε ῥήκαηα, ηά ηε παξ' ἟κ῵λ εἮο α὎ηὰ ιεγόκελα, ν὎δ' ἂλ εἮ ἐληαπηὸλ ὅινλ ηνῦην

πνηνῦληεο δηαηεινίεκελ, κέγα ηη θαξπώζνληαη θέξδνο. Π῵ο γὰξ, ὅηαλ ἐθ παξέξγνπ θαὶ ἐληαῦζα κόλνλ θαηὰ ηὸλ βξαρὺλ ηνῦηνλ ην῔ο ιεγνκέλνηο ζρνιάδσζη θαηξόλ; ΕἮ δέ ηηλεο πξάγκαηα αἮηη῵ληαη θαὶ θξνληίδαο, θαὶ πνιιὴλ ηήλ ηε η῵λ πνιηηηθ῵λ θαὶ η῵λ Ἦδησηηθ῵λ ἀζρνιίαλ· πξ῵ηνλ κὲλ α὎ηὸ ηνῦην ἔγθιεκα ν὎ κηθξὸλ, ηὸ θπθινῦζζαη ηνζνύησλ πξαγκάησλ πιήζεη, θαὶ ην῔ο βησηηθν῔ο νὓησ πξνζει῵ζζαη δηαπαληὸο, ὡο κεδὲ κηθξὰλ εἮο ηὰ πάλησλ ἀλαγθαηό 59.78 ηεξα ἄγεηλ ζρνιήλ. Ἔπεηηα ὅηη ζθ῅ςηο ηαῦηα θαὶ πξόθαζηο, θαηεγνξήζαηελ ἂλ α὎η῵λ θαὶ θίισλ ζπλνπζίαη, θαὶ αἯ ἐλ ην῔ο ζεάηξνηο δηαηξηβαὶ, θαὶ ηὰ ζπλέδξηα, ἅπεξ ζέαο ἕλεθελ η῅ο η῵λ ἵππσλ ἁκίιιεο πνηνῦληαη, ἐλ αἷο πνιιάθηο ἟κέξαο ἀλήισζαλ ὁινθιήξνπο [θαὶ θίινηο ζπλεγέλεζζε ἐπηπνιὺ], θαὶ ν὎δακνῦ ηὴλ η῵λ πξαγκάησλ ἀζρνιίαλ ᾐηηάζαηό ηηο ἐλ ηνύηνηο α὎η῵λ. Εἶηα ἐλ κὲλ ην῔ο ε὎ηειέζηλ ἀπξνθάζηζηνη παληαρνῦ, θαὶ ζρνιὴλ ἄγεηλ βαζε῔αλ δύλαζζε· εἮ δὲ ην῔ο ηνῦ Θενῦ δένη πξνζέρεηλ, ηνζνῦηνλ ὏κ῔λ ηαῦηα πεξηηηόηεξα θαὶ ἀηηκόηεξα πάλησλ εἶλαη δνθε῔, ὡο κεδὲ κηθξὰλ νἴεζζαη δε῔λ ἀπνλέκεηλ α὎ην῔ο ζρνιήλ. Καὶ π῵ο ἄμηνλ νὓησ δηαθεηκέλνπο ἀλαπλε῔λ, ἠ ηὸλ ἣιηνλ ηνῦηνλ ὁξᾶλ; Ἔζηη θαὶ ἑηέξα πξόθαζηο ην῔ο νὓησ ῥᾳζύκνηο ἀινγσηάηε, ηὸ κὴ θεθη῅ζζαη κεδὲ ἔρεηλ βηβιία. Καὶ πξὸο κὲλ ηνὺο πινπηνῦληαο, γέισο ὏πὲξ ηαύηεο ἟κ᾵ο ἀπνηείλεζζαη η῅ο πξνθάζεσο· ἐπεηδὴ δὲ η῵λ πελεζηέξσλ πνιινὺο νἶκαη θαηαθερξ῅ζζαη α὎ηῆ ζπλερ῵ο, ἐθε῔λν ἂλ ἟δέσο ἐξνίκελ α὎ηνὺο, εἮ κὴ πάληα ηὰ η῅ο ηέρλεο ὄξγαλα, ἥο ἕθαζηόο ἐζηη δεκηνπξγὸο, πιήξε θαὶ ὁιόθιεξα ἔρεη, θἂλ κπξία θσιύῃ πελία. Π῵ο νὔλ ν὎θ ἄηνπνλ, ἐθε῔ κὲλ κὴ αἮηη᾵ζζαη πελίαλ, ἀιιὰ πάληα πξάηηεηλ πξὸο ηὸ κεδὲλ γελέζζαη ἐκπόδηνλ κεδακόζελ· κέιινληαο δὲ ηνζαύηελ ὠθέιεηαλ θαξπνῦζζαη, ἀζρνιίαλ ἀπνδύξεζζαη θαὶ πελίαλ; Πιὴλ ἀιιὰ θαὶ εἴ ηηλεο νὓησ πέλεηεο εἶελ, ἔλεζηηλ ἐθ η῅ο ζπλερνῦο ἐληαῦζα γηλνκέλεο ἀλαγλώζεσο κεδὲλ ἀγλνε῔λ η῵λ ἐγθεηκέλσλ ἐλ ηα῔ο ζείαηο Γξαθα῔ο. ΕἮ δὲ ἀδύλαηνλ ὏κ῔λ ηνῦην εἶλαη δνθε῔, εἮθόησο ηνῦην δνθε῔. Ο὎δὲ γὰξ κεηὰ πνιι῅ο πνιινὶ παξαγίλνληαη η῅ο πξνζπκίαο η῵λ ιεγνκέλσλ ἀθξναζόκελνη, ἀιιὰ α὎ηὸ ηνῦην κόλνλ ἀθνζησζάκελνη πξὸο ηὴλ ἟κέξαλ, ε὎ζέσο ὏πνζηξέθνπζηλ νἴθαδε. ΕἮ δέ ηηλεο θαὶ ἐλδηαηξίςαηελ, η῵λ ἀλαρσξεζάλησλ ν὎δὲλ ἄκεηλνλ δηάθεηληαη, ηῶ ζώκαηη κόλνλ ἐληαῦζα παξόληεο ἟κ῔λ. Ἀιι' ἵλα κὴ ἐπηπιένλ ηα῔ο αἮηίαηο ὏κ᾵ο βαξύλσκελ, θαὶ ἐλ ηα῔ο κέκςεζη ηὸλ θαηξὸλ ἀλαιώζσκελ ἅπαληα, ἴσκελ ἐπὶ ηὰ ηνῦ Ε὎αγγειίνπ ῥήκαηα· ὥξα γὰξ ινηπὸλ εἮο ηὰ πξνθείκελα 59.79 θαζε῔λαη ηὸλ ιόγνλ. Ἀιιὰ δηαλάζηεηε, ὥζηε κεδὲλ ὏κ᾵ο η῵λ ιεγνκέλσλ παξειζε῔λ. Καὶ ὁ Λόγνο ζὰξμ ἐγέλεην, θεζὶ, θαὶ ἐζθήλσζελ ἐλ ἟κ῔λ. ΕἮπὼλ ὅηη ἐθ Θενῦ ἐγελλήζεζαλ νἯ ιαβόληεο α὎ηὸλ, θαὶ ηέθλα Θενῦ γεγόλαζη, η῅ο ἀθάηνπ ηαύηεο ηηκ῅ο ηίζεζη ηὴλ αἮηίαλ θαὶ ηὴλ ὏πόζεζηλ. Αὓηε δέ ἐζηη, ηὸ γελέζζαη ζάξθα ηὸλ Λόγνλ, θαὶ ηὴλ ηνῦ δνύινπ κνξθὴλ ἀλαιαβε῔λ ηὸλ ∆εζπόηελ. ἖γέλεην γὰξ ΤἯὸο ἀλζξώπνπ, Θενῦ γλήζηνο ὢλ ΤἯὸο ἵλα ηνὺο η῵λ ἀλζξώπσλ πἯνὺο ηέθλα πνηήζῃ Θενῦ. Σὸ γὰξ ὏ςειὸλ ηῶ ηαπεηλῶ πξνζνκηινῦλ, α὎ηὸ κὲλ ν὎δὲλ εἮο ηὴλ νἮθείαλ παξαβιάπηεηαη δόμαλ· ἐθε῔λν δὲ ἀπὸ η῅ο πνιι῅ο ἀλίζηεζη ηαπεηλόηεηνο. Ὅπεξ νὔλ θαὶ ἐπὶ ηνῦ Υξηζηνῦ γέγνλε. Σήλ ηε γὰξ Ἦδίαλ θύζηλ ν὎δὲλ ἀπὸ ηαύηεο ἞ιάηησζε η῅ο θαηαβάζεσο, ἟κ᾵ο ηε ηνὺο δηαπαληὸο ἐλ ἀδνμίᾳ θαζεκέλνπο θαὶ ζθόηῳ, πξὸο δόμαλ ἄθαηνλ ἀλήγαγελ. Οὓησ πνπ θαὶ βαζηιεὺο πησρῶ θαὶ πέλεηη δηαιεγόκελνο κεηὰ ζπνπδ῅ο θαὶ ε὎λνίαο, ἑαπηὸλ κὲλ ν὎δὲλ ᾔζρπλελ, ἐθε῔λνλ δὲ παξὰ π᾵ζη πεξίβιεπηνλ ἐπνίεζελ εἶλαη θαὶ ιακπξόλ. ΕἮ δὲ ἐπὶ η῅ο ἐπεηζάθηνπ η῵λ ἀλζξώπσλ ἀμίαο ν὎δὲλ ηὸλ ἐληηκόηεξνλ ἟ πξὸο ηὸλ ε὎ηειέζηεξνλ ὁκηιία παξέβιαςε, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐπὶ η῅ο ἀθεξάηνπ θαὶ καθαξίαο ἐθείλεο ν὎ζίαο, η῅ο ἐπείζαθηνλ κὲλ ἐρνύζεο ν὎δὲλ, ν὎δὲ γηλόκελνλ θαὶ ἀπνγηλόκελνλ, πάληα δὲ θεθηεκέλεο ἀθίλεηα θαὶ πεπεγόηα εἮο ηέινο ηὰ ἀγαζά. Ὥζηε ὅηαλ ἀθνύζῃο, ὅηη ὇ ιόγνο ζὰξμ ἐγέλεην, κὴ ζνξπβεζῆο, κεδὲ θαηαπέζῃο. Ο὎δὲ γὰξ ἟ ν὎ζία κεηέπεζελ εἮο ζάξθα (ηνῦην γὰξ ὄλησο ἀζεβέο ἐζηη θαὶ ἐλλν῅ζαη), ἀιιὰ κέλνπζα ὅπεξ ἐζηὶλ, νὓησ ηνῦ δνύινπ ηὴλ κνξθὴλ ἀλέιαβε. βʹ.

Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ηῶ ἖γέλεην θέρξεηαη ῥήκαηη; Σὰ η῵λ αἯξεηηθ῵λ ἐκθξάηησλ ζηόκαηα. ἖πεηδὴ γὰξ εἮζὶλ νἯ ιέγνληεο, ὅηη θαληαζία ηηο ἤλ θαὶ ὏πόθξηζηο θαὶ ὏πόλνηα ηὰ η῅ο νἮθνλνκίαο ἅπαληα, ἄλσζελ α὎η῵λ πξναλαηξ῵λ ηὴλ βιαζθεκίαλ, ηὸ ἖γέλεην ηέζεηθελ· ν὎ κεηαβνιὴλ ν὎ζίαο, ἄπαγε, ἀιιὰ ζαξθὸο ἀιεζηλ῅ο ἀλάιεςηλ παξαζη῅ζαη βνπιόκελνο. Ὥζπεξ γὰξ ὅηαλ ιέγῃ, Υξηζηὸο ἟κ᾵ο ἐμεγόξαζελ ἐθ η῅ο θαηάξαο ηνῦ λόκνπ, γελόκελνο ὏πὲξ ἟κ῵λ θαηάξα, ν὎ ηνῦηό θεζηλ, ὅηη ἟ ν὎ζία α὎ηνῦ, η῅ο νἮθείαο ἀπνζη᾵ζα δόμεο, εἮο θαηάξαλ ν὎ζηώζε· ηνῦην γὰξ ν὎δ' ἂλ δαίκνλεο ἐλλνήζαηελ, νὒηε νἯ ζθόδξα ἀλόεηνη θαὶ η῵λ θαηὰ θύζηλ ἀπεζηεξεκέλνη θξελ῵λ· ηνζαύηελ ἔρεη κεηὰ η῅ο ἀζεβείαο θαὶ ηὴλ παξάλνηαλ· ν὎ δὴ ηνῦην νὔλ ιέγεη, ἀιι' ὅηη ηὴλ θαζ' ἟κ῵λ θαηάξαλ δεμάκελνο, ν὎θ ἀθίεζηλ ἟κ᾵ο ἐπαξάηνπο εἶλαη ινηπόλ· νὓησ δὴ θαὶ ἐληαῦζα ζάξθα, θεζὶλ, α὎ηὸλ γελέζζαη, ν὎ κεηαβαιόληα εἮο ζάξθα ηὴλ ν὎ζίαλ, ἀιι' ἀλαιαβόληα α὎ηὴλ, ἀλεπάθνπ κελνύζεο ἐθείλεο. ΕἮ δὲ ιέγνηελ, ὅηη Θεὸο ὢλ ἅπαληα δύλαηαη, ὥζηε θαὶ εἮο ζάξθα κεηαπεζε῔λ ἐδύλαην· ἐθε῔λν πξὸο α὎ηνὺο ἐξνῦκελ, ὅηη πάληα δύλαηαη, ἕσο ἂλ κέλῃ Θεὸο ὤλ· εἮ δὲ κεηαβνιὴλ ἐδέμαην, θαὶ κεηαβνιὴλ ἐπὶ ηὸ ρε῔ξνλ, π῵ο ἂλ εἴε Θεόο; Σὸ γὰξ κεηαβάιιεζζαη, πόῤῥσ η῅ο ἀθεξάηνπ θύζεσο ἐθείλεο. ∆ηὸ θαὶ ὁ Πξνθήηεο ἔιεγε· Πάληεο ὡο Ἧκάηηνλ παιαησζήζνληαη, θαὶ ὡζεὶ πεξηβόιαηνλ ἑιίμεηο α὎ηνὺο, θαὶ ἀιιαγήζνληαη. ΢ὺ δὲ ὁ α὎ηὸο εἶ, θαὶ ηὰ ἔηε ζνπ ν὎θ ἐθιείςνπζη. Πάζεο γὰξ ἀλσηέξα κεηαβνι῅ο ἟ ν὎ζία αὓηε. Οὒηε γὰξ θξε῔ηηόλ ηί ἐζηηλ α὎ηνῦ, ὥζηε πξνθόςαληα α὎ηὸλ ἐπὶ ηνῦην ἐιζε῔λ. Σί ιέγσ θξε῔ηηνλ; 59.80 Ο὎δὲλ ἴζνλ, ν὎δὲ κηθξὸλ ἐγγύο. Ο὎θνῦλ ιείπεηαη ηὴλ ἐπὶ ηὸ ρε῔ξνλ α὎ηὸλ δέμαζζαη κεηαβνιὴλ, εἴ γε κεηαβάι[ι]νηην. Σνῦην δὲ ν὎θ ἂλ εἴε Θεόο. Ἀιι' ἟ βιαζθεκία ηξαπείε εἮο ηὴλ η῵λ ηαῦηα ιεγόλησλ θεθαιήλ. Ὅηη γὰξ δηὰ ηνῦην κόλνλ εἴξεηαη ηὸ, ἖γέλεην, ἵλα κὴ θαληαζίαλ ὏πνιάβῃο, ζθόπεη δηὰ η῵λ ἑμ῅ο, π῵ο ἐθθαζαίξεη ηὸλ ιόγνλ, θαὶ ηὴλ ὏πόλνηαλ ἀλαηξέπεη ηὴλ πνλεξάλ. ἖πήγαγε γάξ· Καὶ ἐζθήλσζελ ἐλ ἟κ῔λ· κνλνλνπρὶ ιέγσλ, κεδὲλ ἄηνπνλ ὏πνπηεύζῃο ἀπὸ ηνῦ, ἖γέλεην. Ο὎ γὰξ ηξνπὴλ εἶπνλ η῅ο ἀηξέπηνπ θύζεσο ἐθείλεο, ἀιιὰ ζθήλσζηλ θαὶ θαηνίθεζηλ. Σὸ δὲ ζθελνῦλ, ν὎ ηα὎ηὸλ ἂλ εἴε ηῆ ζθελῆ, ἀιι' ἕηεξνλ. Ἕηεξνλ γὰξ ἐλ ἑηέξῳ ζθελν῔· ἐπεὶ ν὎δ' ἂλ εἴε ζθήλσζηο· ν὎δὲλ γὰξ ἐλ ἑαπηῶ θαηνηθε῔. Ἕηεξνλ δὲ εἶπνλ θαηὰ ηὴλ ν὎ζίαλ. Σῆ γὰξ ἑλώζεη θαὶ ηῆ ζπλαθείᾳ ἕλ ἐζηηλ ὁ Θεὸο Λόγνο θαὶ ἟ ζὰξμ, ν὎ ζπγρύζεσο γελνκέλεο, ν὎δὲ ἀθαληζκνῦ η῵λ ν὎ζη῵λ, ἀιι' ἑλώζεσο ἀῤῥήηνπ ηηλὸο θαὶ ἀθξάζηνπ. Σὸ δὲ ὅπσο, κὴ δήηεη· ἐγέλεην γὰξ ὡο νἶδελ α὎ηόο. Σίο νὔλ ἐζηηλ ἟ ζθελὴ ἡλ θαηεζθήλσζελ; Ἄθνπζνλ ηνῦ Πξνθήηνπ ιέγνληνο· Ἀλαζηήζσ ηὴλ ζθελὴλ ∆απῒδ ηὴλ πεπησθπ῔αλ. Πεπηώθεη γὰξ ὄλησο, πεπηώθεη πη῵κα ἀλίαηνλ ἟ θύζηο ἟ ἟κεηέξα, θαὶ η῅ο θξαηαη᾵ο ἐθείλεο ἐδε῔ην κόλεο ρεηξόο. Ο὎δὲ γὰξ ἤλ ἑηέξσο ἀλαζη῅λαη α὎ηὴλ, κὴ ηνῦ ηὴλ ἀξρὴλ δηαπιάζαληνο α὎ηῆ ρε῔ξα ὀξέμαληνο, θαὶ δηαηππώζαληνο ἄλσζελ ηῆ δη' ὓδαηνο ἀλαγελλήζεη θαὶ Πλεύκαηνο. Καὶ ζέα κνη ηὸ θξηθηὸλ θαὶ ἀπόῤῥεηνλ ηνῦ κπζηεξίνπ· ∆ηαπαληὸο θαηνηθε῔ ηὴλ ζθελήλ· ηὴλ γὰξ ζάξθα ηὴλ ἟κεηέξαλ πεξηεβάιεην, ν὎ρ ὡο πάιηλ α὎ηὴλ ἀθήζσλ, ἀιι' ὡο δηαπαληὸο ἕμσλ κεζ' ἑαπηνῦ. Ο὎ γὰξ ἂλ, εἮ κὴ ηνῦην ἤλ, θαὶ ηνῦ ζξόλνπ θαηεμίσζελ α὎ηὴλ ηνῦ βαζηιηθνῦ, θαὶ θνξ῵λ α὎ηὴλ πξνζεθπλε῔ην ὏πὸ πάζεο η῅ο ἄλσ ζηξαηη᾵ο, ἀγγέισλ, ἀξραγγέισλ, ζξόλσλ, θπξηνηήησλ, ἀξρ῵λ, ἐμνπζη῵λ. Πν῔νο ιόγνο, πνία δηάλνηα ηὴλ ηνζαύηελ ηηκὴλ ηὴλ εἮο ηὸ γέλνο γεγελεκέλελ ηὸ ἟κέηεξνλ, ηὴλ ὄλησο ὏πεξθπ῅ θαὶ θξηθηὴλ παξαζη῅ζαη δπλήζεηαη; ηίο ἄγγεινο; ηίο ἀξράγγεινο; Ο὎δεὶο ν὎δακνῦ, ν὎ η῵λ ἐλ ν὎ξαλῶ, ν὎ η῵λ ἐπὶ γ῅ο. Σνηαῦηα γὰξ ηνῦ Θενῦ ηὰ θαηνξζώκαηα, θαὶ νὓησ κεγάιαη θαὶ ὏πεξθπε῔ο αἯ ε὎εξγεζίαη α὎ηνῦ, ὡο κὴ κόλνλ ἀλζξσπίλελ γι῵ηηαλ, ἀιιὰ θαὶ ἀγγειηθὴλ δύλακηλ ὏πεξβαίλεηλ α὎η῵λ ηὴλ ἀθξηβ῅ δηήγεζηλ. ∆ηὸ θαὶ ἟κε῔ο εἮο ζηγὴλ ηέσο ηὸλ ιόγνλ θαηαθιείζνκελ, ηνζνῦηνλ ὏κ῔λ παξεγγπήζαληεο, ἀκείςαζζαη ηὸλ ηειηθνῦηνλ ἟κ῵λ ε὎εξγέηελ ἀκνηβα῔ο, αἳ πάιηλ εἮο ἟κ᾵ο ηὸ θέξδνο πεξηζηήζνπζηλ ἅπαλ. Αὕηαη δέ εἮζη,

ηὸ η῅ο ςπρ῅ο ἟κ᾵ο κεηὰ ἀθξηβείαο ἐπηκειε῔ζζαη η῅ο ἟κεηέξαο. Καὶ γὰξ θαὶ ηνῦην η῅ο α὎ηνῦ θηιαλζξσπίαο ἔξγνλ, ηὸ κεδελὸο ἐλ ρξείᾳ η῵λ ἟κεηέξσλ θαζεζηεθόηα α὎ηὸλ ιέγεηλ θνκίδεζζαη ηὰο ἀκνηβὰο, ὅηαλ ἟κε῔ο η῅ο ςπρ῅ο ἐπηκειώκεζα η῅ο ἑαπη῵λ. ∆ηὸ θαὶ ἐζράηεο ἀλνίαο θαὶ κπξίσλ θνιάζεσλ ἄμηνλ, ηὸ ηνζαύηεο ἀπνιειαπθόηαο ηηκ῅ο, κεδὲ ηὰ θαηὰ δύλακηλ εἮζελεγθε῔λ· θαὶ ηαῦηα, η῅ο ἐθ ηνύησλ ὠθειείαο εἮο ἟κ᾵ο πεξηεξρνκέλεο πάιηλ, θαὶ κπξίσλ ἐπὶ ηνύηνηο θεηκέλσλ ἟κ῔λ ἀγαζ῵λ. ὖπὲξ δὴ ηνύησλ ἁπάλησλ δόμαλ ἀλαπέκςσκελ ηῶ θηιαλζξώπῳ Θεῶ, κὴ δηὰ η῵λ ῥεκάησλ κόλνλ, ἀιιὰ πνιιῶ κ᾵ιινλ δηὰ η῵λ πξαγκάησλ, ἵλα θαὶ η῵λ κεηὰ ηαῦηα ηύρσκελ ἀγαζ῵λ· ὧλ γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ. δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.81 ΟΜΘΛΘΑ ΘΒʹ. Καὶ ἐζεαζάκεζα ηὴλ δόμαλ α὎ηνῦ, δόμαλ ὡο Μνλνγελνῦο παξὰ Παηξὸο, πιήξεο ράξηηνο θαὶ ἀιεζείαο.
αʹ. Σάρα πέξα ηνῦ δένληνο ἐθάλεκελ ὏κ῔λ ἐπαρζε῔ο θαὶ θνξηηθνὶ πξώελ, πιεθηηθσηέξῳ ρξεζάκελνη ηῶ ιόγῳ, θαὶ καθξὰλ θαηὰ η῅ο η῵λ πνιι῵λ ῥᾳζπκίαο ἀπνηείλαληεο ηὴλ θαηεγνξίαλ. Ἀιι' εἮ κὲλ α὎ηὸ ηνῦην ιππ῅ζαη πξνειόκελνη κόλνλ ὏κ᾵ο ηαῦηα ἐπξάηηνκελ, εἮθόησο ἂλ ἕθαζηνο ἐδπζρέξαηλελ· εἮ δὲ πξὸο ηὸ ζπκθέξνλ ὏κ῵λ βιέπνληεο, ηὴλ ἐλ ην῔ο ιόγνηο ράξηλ παξείδνκελ, εἮ θαὶ κὴ ἀπνδέμαζζαη βνύιεζζε η῅ο πξνκεζείαο ἟κ᾵ο, ἀιιὰ ζπγγλ῵λαη η῅ο ηνζαύηεο ἂλ εἴεηε δίθαηνη θηινζηνξγίαο. Καὶ γὰξ θαὶ ζθόδξα δεδνίθακελ, κήπνηε ζπνπδαδόλησλ κὲλ ἟κ῵λ, ὏κ῵λ δὲ ν὎θ ἐζειόλησλ ηὴλ α὎ηὴλ ἐπηδείμαζζαη πεξὶ ηὴλ ἀθξόαζηλ θηινπνλίαλ, αἯ η῵λ κειιόλησλ ε὎ζῦλαη ραιεπώηεξαη γέλσληαη. ∆ηὸ ζπλερ῵ο ἀλαγθαδόκεζα δηεγείξεηλ ηε ὏κ᾵ο θαὶ ἀθππλίδεηλ, ὥζηε κεδὲλ η῵λ ιεγνκέλσλ παξαῤῥπ῅λαη. Οὓησ γὰξ ὏κ῔λ κεηὰ πνιι῅ο παῤῥεζίαο λῦλ ηε ἐμέζηαη βη῵λαη, θαὶ θαη' ἐθείλελ ηὴλ ἟κέξαλ παξαζη῅λαη ηῶ βήκαηη ηνῦ Υξηζηνῦ. ἖πεὶ νὔλ Ἧθαλ῵ο ὏κ῵λ θαζεςάκεζα πξώελ, θέξε ηήκεξνλ ἐθ πξννηκίσλ εἮο α὎ηὰο ηὰο ῥήζεηο ἐκβάισκελ. Καὶ ἐζεαζάκεζα γὰξ, θεζὶ, ηὴλ δόμαλ α὎ηνῦ, δόμαλ ὡο Μνλνγελνῦο παξὰ Παηξόο. ΕἮπὼλ ὅηη Θενῦ ηέθλα γεγόλακελ, θαὶ δείμαο ν὎θ ἄιισο ἠ ηῶ ηὸλ Λόγνλ ζάξθα γελέζζαη, πάιηλ α὎ηνῦ ηνύηνπ ιέγεη θαὶ ἕηεξνλ θέξδνο. Σί δὲ ηνῦηό ἐζηηλ; ἖ζεαζάκεζα ηὴλ δόμαλ α὎ηνῦ, δόμαλ ὡο Μνλνγελνῦο παξὰ Παηξόο· ν὎θ ἂλ ζεαζάκελνη, εἮ κὴ δηὰ ηνῦ ζπληξόθνπ ζώκαηνο ἟κ῔λ ὤθζε. ΕἮ γὰξ Μσυζέσο η῅ο α὎η῅ο ἟κ῔λ κεηέρνληνο θύζεσο ν὎ρ ὏πέκεηλαλ νἯ θαη' ἐθε῔λνλ ηὸλ θαηξὸλ ηὸ πξόζσπνλ κόλνλ δνμαζζὲλ Ἦδε῔λ, ἀιιὰ θαὶ πξνθαιύκκαηνο ἐδέεζε ηῶ δηθαίῳ ηνῦ δπλακέλνπ ηὸ η῅ο δόμεο ἄθξαηνλ ζπζθηάζαη, θαὶ ἣκεξνλ θαὶ πξνζελ῅ ηνῦ Πξνθήηνπ ηὴλ ὄςηλ α὎ην῔ο δε῔μαη· π῵ο ζεόηεηα γπκλὴλ, νὔζαλ ἀπξόζηηνλ θαὶ α὎ηα῔ο ηα῔ο ἄλσ δπλάκεζηλ, ἟κε῔ο νἯ πήιηλνη θαὶ γεγελε῔ο ἞δπλήζεκελ ἂλ ἐλεγθε῔λ; ∆ηὰ ηνῦην ἐζθήλσζελ ἐλ ἟κ῔λ, ἵλα θαὶ πξνζειζε῔λ α὎ηῶ θαὶ δηαιερζ῅λαη θαὶ ζπλαλαζηξαθ῅λαη δπλεζ῵κελ κεηὰ ἀδείαο πνιι῅ο. Σί δέ ἐζηη ηὸ, ∆όμαλ ὡο Μνλνγελνῦο παξὰ Παηξόο; ἖πεηδὴ πνιινὶ θαὶ η῵λ πξνθεη῵λ ἐδνμάζζεζαλ, νἶνλ α὎ηὸο νὕηνο ὁ Μσυζ῅ο, ὁ ἦιίαο, ὁ ἖ιηζζα῔νο· ὁ κὲλ ὏πὸ ππξίλνπ θπθινύκελνο ἅξκαηνο, ὁ δὲ νὓησο ἀλαιακβαλόκελνο· θαὶ κεη' α὎ηνὺο ὁ ∆αληὴι, θαὶ νἯ πα῔δεο νἯ ηξε῔ο, θαὶ ἕηεξνη δὲ πνιινὶ, ὅζνη θαὶ ζαύκαηα ἐπεδείμαλην, ἐδνμάζζεζαλ· θαὶ ἄγγεινη δὲ παξὰ ἀλζξώπνηο θαλέληεο, θαὶ ηὸ η῅ο νἮθείαο θύζεσο ἀπαζηξάπηνλ θ῵ο παξαλνίμαληεο ην῔ο ὁξ῵ζηλ· ν὎θ ἄγγεινη δὲ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηὰ Υεξνπβὶκ κεηὰ πνιι῅ο ὤθζε ηῶ Πξνθήηῃ η῅ο δόμεο, θαὶ ηὰ ΢εξαθὶκ ὁκνίσο· πάλησλ δὴ ηνύησλ ἟κ᾵ο ἀπάγσλ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, θαὶ η῅ο θηίζεσο θαὶ η῅ο η῵λ ὁκνδνύισλ ιακπξόηεηνο ἀπαληζηὰο ηὴλ δηάλνηαλ, πξὸο α὎ηὴλ ἟κ᾵ο η῵λ ἀγαζ῵λ ἵζηεζη ηὴλ θνξπθήλ. Ο὎ γὰξ

πξνθήηνπ, θεζὶλ, ν὎δὲ ἀγγέινπ, ν὎δὲ ἀξραγγέινπ, ν὎δὲ η῵λ ἀλσηέξσ δπλάκεσλ, ν὎θ ἄιιεο ηηλὸο θηηζη῅ο θύζεσο, εἴ γέ ηίο ἐζηη θαὶ ἑηέξα, ἀιι' α὎ηνῦ ηνῦ ∆ε 59.82 ζπόηνπ, α὎ηνῦ ηνῦ Βαζηιέσο, α὎ηνῦ γλεζίνπ Μνλνγελνῦο Παηδὸο, α὎ηνῦ ηνῦ πάλησλ ἟κ῵λ Κπξίνπ ηὴλ δόμαλ ἐζεαζάκεζα. Σὸ δὲ Ὡο, ἐληαῦζα, ν὎ρ ὁκνηώζεώο ἐζηηλ, ν὎δὲ παξαβνι῅ο, ἀιιὰ βεβαηώζεσο θαὶ ἀλακθηζβεηήηνπ δηνξηζκνῦ· ὡζαλεὶ ἔιεγελ· ἖ζεαζάκεζα δόμαλ, νἵαλ ἔπξεπε θαὶ εἮθὸο ἔρεηλ κνλνγελ῅ θαὶ γλήζηνλ ΤἯὸλ ὄληα ηνῦ πάλησλ βαζηιέσο Θενῦ. Καὶ ην῔ο πνιιν῔ο δὲ ἔζνο· ν὎ γὰξ παξαηηήζνκαη θαὶ ἀπὸ η῅ο θνηλ῅ο ζπλεζείαο ηὸλ ιόγνλ πηζηώζαζζαη. Ο὎δὲ γὰξ πξὸο θάιινο ἟κ῔λ ὀλνκάησλ, ν὎δὲ πξὸο ἁξκνλίαλ ζπλζήθεο πξόθεηηαη λῦλ εἮπε῔λ, ἀιιὰ πξὸο ηὴλ ὏κεηέξαλ ὠθέιεηαλ κόλνλ· ὅζελ ν὎δὲλ θσιύεη θαὶ ἀπὸ η῅ο η῵λ πνιι῵λ ζπλεζείαο α὎ηὸ βεβαη῵ζαη. Σίο δέ ἐζηηλ ἟ ζπλήζεηα η῵λ πνιι῵λ; Βαζηιέα πνιιάθηο ζθόδξα θεθνζκεκέλνλ ὁξ῵ληέο ηηλεο, θαὶ ηηκίνηο ἀπαζηξάπηνληα ιίζνηο πάληνζελ, ἐπεηδὰλ πξόο ηηλαο δηεγ῵ληαη ηὸ θάιινο ἐθε῔λν, ηὸλ θόζκνλ, ηὴλ δόμαλ, ιέγνπζη κὲλ ὅζαπεξ ἂλ δπλεζ῵ζη, η῅ο ἁινπξγίδνο ηὸ ἄλζνο, η῵λ ιίζσλ ηὸ κέγεζνο, ηὴλ ιεπθόηεηα η῵λ ἟κηόλσλ, ηὸλ πεξὶ ηὸ δεῦγνο ρξπζὸλ, ηὴλ ζηξσκλὴλ παξηζη῵ληεο ηὴλ ζηίιβνπζαλ. ἖πεηδὰλ δὲ θαὶ ηαῦηα θαὶ ἕηεξα πξὸο ηνύηνηο θαηαιέμαληεο, κὴ δπλεζ῵ζηλ ἅπαζαλ ηῶ ιόγῳ παξαζη῅ζαη ηὴλ ιακπξόηεηα, ε὎ζέσο ηνῦην ἐπάγνπζη· Σί δε῔ ηὰ πνιιὰ ιέγεηλ; ἅπαμ ὡο βαζηιεύο· δηὰ ηνῦ, ὡο, ν὎ ηὸ βαζηιέσο ὅκνηνλ εἶλαη δε῔μαη βνπιόκελνη ηνῦηνλ πεξὶ νὕ πάληα ιέγνπζηλ, ἀιιὰ ηὸ α὎ηὸλ βαζηιέα γλήζηνλ εἶλαη. Οὓησ ηνίλπλ θαὶ ὁ ε὎αγγειηζηὴο ηὸ, Ὡο, ηέζεηθε, ηὸ παξειιαγκέλνλ η῅ο δόμεο θαὶ ὏πεξέρνλ ἀζπγθξίησο παξαζη῅ζαη ζέισλ. ΟἯ κὲλ γὰξ ἄιινη πάληεο, θαὶ ἄγγεινη, θαὶ ἀξράγγεινη, θαὶ πξνθ῅ηαη, πξνζηαηηόκελνη πάληα ἐπνίνπλ· α὎ηὸο δὲ κεη' ἐμνπζίαο βαζηιε῔ θαὶ δεζπόηῃ πξεπνύζεο· ὅπεξ νὔλ θαὶ νἯ ὄρινη ἐζαύκαδνλ, ὅηη ἐδίδαζθελ α὎ηνὺο ὡο ἐμνπζίαλ ἔρσλ. βʹ. ἖θάλεζαλ κὲλ νὔλ, ὅπεξ εἶπνλ, θαὶ ἄγγεινη κεηὰ δόμεο πνιι῅ο ἐπὶ η῅ο γ῅ο· νἷνλ ἐπὶ ηνῦ ∆αληὴι, ἐπὶ ηνῦ ∆απῒδ, ἐπὶ ηνῦ Μσυζέσο· ἀιι' ὡο δνῦινη θαὶ δεζπόηελ ἔρνληεο, νὓησ πάληα ἔπξαηηνλ· α὎ηὸο δὲ ὡο δεζπόηεο θαὶ πάλησλ θξαη῵λ, θαὶ ηαῦηα κεη' ε὎ηεινῦο ζρήκαηνο θαὶ ηαπεηλνῦ θαλείο· ἀιι' ὅκσο θαὶ νὓησο ἟ θηίζηο ηὸλ ∆εζπόηελ ἐπέγλσ ηὸλ ἑαπη῅ο. Π῵ο; Ἀζηὴξ κὲλ γὰξ ἀπ' ν὎ξαλνῦ κάγνπο θαι῵λ πξνζθπλήζνληαο α὎ηόλ· ἀγγέισλ δὲ ὄρινο πνιὺο παληαρνῦ θερπκέλνο ηὸλ ∆εζπόηελ πεξηεπόλησλ, θαὶ ἀλπκλνύλησλ α὎ηόλ· θαὶ ἕηεξνη δὲ ἐμαπίλεο ἀλεθύνλην θήξπθεο, θαὶ πάληεο ἀιιήινηο ἀπαλη῵ληεο, ε὎εγγειίδνλην ηὸ ἀπόῤῥεηνλ ηνῦην κπζηήξηνλ, ηνὺο κὲλ πνηκέλαο νἯ ἄγγεινη, ηνὺο δὲ η῅ο πόιεσο νἯ πνηκέλεο· θαὶ ηὴλ κὲλ Μαξίαλ θαὶ ηὴλ ἖ιηζάβεη, ὁ Γαβξηὴι, ηνὺο δὲ εἮο ηὸ Ἧεξὸλ παξαγηλνκέλνπο ἟ Ἄλλα κεηὰ ηνῦ ΢πκεώλ. Ο὎θ ἄλδξεο δὲ θαὶ γπλα῔θεο κόλνλ ὏πὸ η῅ο ἟δνλ῅ο ἐπηεξώζεζαλ, ἀιιὰ θαὶ ηὸ κεδέπσ βξέθνο εἮο θ῵ο ἐμειζὸλ, ὁ η῅ο ἐξήκνπ πνιίηεο, ιέγσ, θαὶ ηνύηνπ ὁκώλπκνο ηνῦ ε὎αγγειηζηνῦ, ἐζθίξηεζελ, ἐλ ηῆ λεδύτ η῅ο κεηξὸο ὢλ ἔηη, θαὶ πάληεο κεηέσξνη ηα῔ο ἐιπίζη πξὸο ηὰ κέιινληα ἤζαλ. Καὶ ηαῦηα κὲλ παξὰ ηὸλ ηόθνλ ε὎ζέσο· ὅηε δὲ ἐπὶ πιένλ ἑαπηὸλ ἐμέθελε, πάιηλ ἕηεξα ζαύκαηα η῵λ πξνηέξσλ ἐθαίλεην κείδνλα. Ο὎θ ἔηη γὰξ ἀζηὴξ θαὶ ν὎ξαλὸο, ν὎δὲ ἄγγεινη θαὶ ἀξράγγεινη, ν὎δὲ Γαβξηὴι θαὶ Μηραὴι, ἀιι' α὎ηὸο 59.83 α὎ηὸλ ἄλσζελ ἀπὸ η῵λ ν὎ξαλ῵λ ἐθήξπηηελ ὁ Παηὴξ, θαὶ κεηὰ ηνῦ Παηξὸο ὁ Παξάθιεηνο, ἐθηπηάκελνο α὎ηῶ κεηὰ η῅ο θσλ῅ο, θαὶ κέλσλ ἐπ' α὎ηόλ. Ὄλησο δηὰ ηαῦηα ἔιεγελ· ἖ζεαζάκεζα ηὴλ δόμαλ α὎ηνῦ, δόμαλ ὡο Μνλνγελνῦο παξὰ Παηξόο. Ο὎ δηὰ ηαῦηα δὲ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ δηὰ ηὰ κεηὰ ηαῦηα ηνῦηό θεζηλ. Ο὎θ ἔηη γὰξ πνηκέλεο κόλνλ, ν὎δὲ ρ῅ξαη γπλα῔θεο, ν὎δὲ ἄλδξεο πξεζβῦηαη ἟κ᾵ο ε὎αγγειίδνληαη, ἀιιὰ θαὶ α὎ηὴ η῵λ πξαγκάησλ ἟ θύζηο, πάζεο ζάιπηγγνο ιακπξόηεξνλ βν῵ζα, θαὶ νὓησ γεγσλὸο, ὡο θαὶ ἐληαῦζα α὎η῅ο ε὎ζέσο ἀθνπζζ῅λαη ηὸλ ἤρνλ. Ἀπ῅ιζε γὰξ, θεζὶλ, εἮο ηὴλ ΢πξίαλ ἟ ἀθνὴ α὎ηνῦ, θαὶ π᾵ζηλ α὎ηὸλ ἀπεθάιππηε· θαὶ πάληα πάληνζελ ἐβόα, ὅηη βαζηιεὺο η῵λ ν὎ξαλ῵λ παξαγέγνλελ. Οἵ ηε γὰξ δαίκνλεο πάληνζελ ἔθεπγνλ θαὶ ἀπεπήδσλ, ὅ

ηε δηάβνινο ἐγθαιπςάκελνο ὏περώξεη, α὎ηόο ηε ὁ ζάλαηνο ὏πεμίζηαην ηέσο, θαὶ κεηὰ ηαῦηα ηέιενλ ἞θαλίδεην· θαὶ πάζεο ἀῤῥσζηίαο εἶδνο ἐιύεην, θαὶ ηνὺο κὲλ λεθξνὺο ἞θίεη ηὰ κλήκαηα, ηνὺο δὲ κεκελόηαο νἯ δαίκνλεο, ηνὺο δὲ ἀῤῥώζηνπο αἯ λόζνη· θαὶ ἤλ Ἦδε῔λ πξάγκαηα παξάδνμα θαὶ ζαπκαζηὰ, θαὶ ἅπεξ εἮθόησο ἐπεζύκεζαλ πξνθ῅ηαη Ἦδε῔λ, θαὶ ν὎θ εἶδνλ. Ἤλ γὰξ Ἦδε῔λ ὀθζαικνὺο δηαπιαηηνκέλνπο, θαὶ ηὸ πνζεηλὸλ ἐθε῔λν, ὃ πάληεο ἐπεζύκεζαλ ἂλ Ἦδε῔λ, π῵ο ηὸλ Ἀδὰκ ἀπὸ η῅ο γ῅ο ἔπιαζελ ὁ Θεὸο, ηνῦην ἐλ βξαρε῔ π᾵ζηλ ἐπηδεηθλύληα, θαὶ ἐλ ηῶ βειηίνλη ηνῦ ζώκαηνο κέξεη· ηά ηε παξαιειπκέλα θαὶ δηῳθηζκέλα ζπγθνιιώκελα κέιε, θαὶ ἀιιήινηο ζπλαξκνηηόκελα, ρε῔ξαο λεθξὰο θηλνπκέλαο, πόδαο παξαιειπκέλνπο ἀζξόνλ ἁιινκέλνπο, ὦηα βεβπζκέλα ἀλαπεηαλλύκελα, θαὶ γι῵ηηαλ ἞ρνῦζαλ κέγα, ηὴλ πξόηεξνλ ἀθσλίᾳ δεδεκέλελ. Καζάπεξ γάξ ηηο ηερλίηεο ἄξηζηνο, νἮθίαλ ὏πὸ ρξόλνπ ζαζξσζε῔ζαλ ἀλαιαβὼλ, ηὴλ θνηλὴλ ηόηε η῵λ ἀλζξώπσλ θύζηλ, νὓησ ηαύηεο ηά ηε ἀπνθιαζζέληα ἀλεπιήξσζε κέξε, ηά ηε δηεζη῵ηα θαὶ δηαιειπκέλα ζπλέζθηγμε, θαὶ ηὰ ηέιενλ πεπησθόηα ἀλέζηεζε. Σί ἄλ ηηο εἴπνη η῅ο ςπρ῅ο ηὴλ δηάπιαζηλ, πνιιῶ ζαπκαζηνηέξαλ η῅ο ἐλ ην῔ο ζώκαζηλ νὔζαλ; Μέγα κὲλ γὰξ θαὶ ἟ η῵λ ζσκάησλ ὏γεία, πνιιῶ δὲ κε῔δνλ ἟ η῵λ ςπρ῵λ, θαὶ ηνζνύηῳ κε῔δνλ, ὅζῳ ςπρὴ ζώκαηνο ἄκεηλνλ· ν὎ ηαύηῃ δὲ κόλνλ, ἀιι' ὅηη ἟ κὲλ η῵λ ζσκάησλ θύζηο, ᾗπεξ ἂλ α὎ηὴλ ὁ ∆εκηνπξγὸο ἄγεηλ βνύιεηαη, ηαύηῃ ἕπεηαη, θαὶ ηὸ ἀληηπίπηνλ ν὎δέλ· ἟ δὲ ςπρὴ θπξία ἑαπη῅ο γελνκέλε, θαὶ η῵λ πξαθηέσλ ηὴλ ἐμνπζίαλ ἔρνπζα, ν὎ πάληα, ἂλ κὴ βνύιεηαη, πείζεηαη ηῶ Θεῶ. Ἄθνπζαλ γὰξ α὎ηὴλ θαὶ βίᾳ πνπ θαηελαγθαζκέλελ, ν὎ βνύιεηαη πνη῅ζαη θαιὴλ θαὶ ἐλάξεηνλ, ἐπεηδήπεξ κεδὲ ἔζηη ηνῦην ἀξεηή· ἀιιὰ ρξὴ βνπινκέλελ θαὶ ἑθνῦζαλ πε῔ζαη γελέζζαη ηνηαύηελ· ὅζελ ραιεπώηεξνλ ηνῦηό ἐζηηλ ἐθείλεο η῅ο Ἦαηξείαο. Ἀιι' ὅκσο θαὶ ηνῦην θαησξζνῦην, θαὶ π᾵λ εἶδνο θαθίαο ἞ιαύλεην. Καὶ ὥζπεξ ηὰ ζώκαηα ηὰ ζεξαπεπόκελα, ν὎ πξὸο ὏γίεηαλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ πξὸο ε὎εμίαλ ηὴλ ἀλσηάησ κεηεῤῥύζκηδελ· νὓησ θαὶ ηὰο ςπρὰο, ν὎ η῅ο θαθίαο η῅ο ἐζράηεο ἀπήιιαμε κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ πξὸο α὎ηὴλ η῅ο ἀξεη῅ο ηὴλ θνξπθὴλ ἢγαγε· θαὶ ὁ ηειώλεο ἀπόζηνινο ἐγίλεην, θαὶ ὁ δηώθηεο θαὶ βιάζθεκνο θαὶ ὏βξηζηὴο, θ῅ξπμ η῅ο νἮθνπκέλεο ἀπεδείθλπην· θαὶ κάγνη, δηδάζθαινη Ἰνπδαίσλ ἐγίλνλην· θαὶ ιῃζηὴο, παξαδείζνπ πνιίηεο ἀλεθαίλεην· θαὶ πόξλε, πνιιῆ ηῆ πίζηεη δηέιακπε· θαὶ Υαλαλαία θαὶ ΢ακαξε῔ηηο γπλὴ, ἑηέξα πόξλε θαὶ α὎ηὴ, ἟ κὲλ ηὸ θήξπγκα η῵λ ὁκνθύισλ ἀλεδέμαην, θαὶ πόιηλ ὁιόθιεξνλ ζαγελεύζαζα, νὓησ πξνζήγαγε ηῶ Υξηζηῶ· 59.84 ἟ δὲ ηῆ πίζηεη θαὶ ηῆ πξνζεδξείᾳ δαίκνλα πνλεξὸλ ἀπειαζ῅λαη η῅ο ηνῦ ζπγαηξίνπ ςπρ῅ο παξεζθεύαζε. Καὶ ἕηεξνη δὲ πνιιῶ ηνύησλ ρείξνπο εἮο ηὴλ η῵λ καζεη῵λ ε὎ζέσο θαηειέγνλην ηάμηλ. Καὶ πάληα ἀζξόνλ κεηεζρεκαηίδεην, η῵λ ζσκάησλ ηὰ πάζε, η῵λ ςπρ῵λ ηὰ λνζήκαηα, θαὶ πξὸο ὏γείαλ θαὶ ηὴλ ἀθξηβεζηάηελ ἀξεηὴλ κεηεπιάηηνλην, θαὶ ηνύησλ, ν὎ δύν θαὶ ηξε῔ο ἄλζξσπνη, ν὎δὲ πέληε, θαὶ δέθα, θαὶ εἴθνζη θαὶ ἑθαηὸλ κόλνλ, ἀιιὰ πόιεηο ὁιόθιεξνη θαὶ ἔζλε κεηὰ πνιι῅ο η῅ο ε὎θνιίαο κεηεῤῥπζκίδνλην. Σί ἄλ ηηο εἴπνη η῵λ πξνζηαγκάησλ ηὴλ θηινζνθίαλ, η῵λ ν὎ξαλίσλ λόκσλ ηὴλ ἀξεηὴλ, η῅ο ἀγγειηθ῅ο πνιηηείαο ηὴλ ε὎ηαμίαλ; Σνηνῦηνλ γὰξ ἟κ῔λ εἮζεγήζαην βίνλ, ηνηνύηνπο ἟κ῔λ ἔζεθε λόκνπο, ηνηαύηελ θαηεζηήζαην πνιηηείαλ, ὡο ηνὺο ηνύηνηο ρξσκέλνπο ἀγγέινπο ε὎ζέσο γίλεζζαη, θαὶ ὁκνίνπο Θεῶ θαηὰ δύλακηλ ηὴλ ἟κεηέξαλ, θἂλ ἁπάλησλ ἀλζξώπσλ θαθίνπο ηύρσζηλ ὄληεο. γʹ. Σαῦηα νὔλ ἅπαληα ζπλαγαγὼλ ὁ ε὎αγγειηζηὴο ηὰ ζαύκαηα, ηὰ ἐλ ζώκαζη, ηὰ ἐλ ςπρα῔ο, ηὰ ἐλ ην῔ο ζηνηρείνηο, ηὰ πξνζηάγκαηα, ηὰ δ῵ξα ηὰ ἀπόῤῥεηα ἐθε῔λα, θαὶ η῵λ ν὎ξαλ῵λ ὏ςειόηεξα, ηνὺο λόκνπο, ηὴλ πνιηηείαλ, ηὴλ πεηζὼ, ηὰο κειινύζαο ὏πνζρέζεηο, ηὰ παζήκαηα α὎ηνῦ, ηὴλ ζαπκαζηὴλ ηαύηελ θαὶ ὏ςει῵λ γέκνπζαλ δνγκάησλ ἀθ῅θε θσλὴλ ιέγσλ· ἖ζεαζάκεζα ηὴλ δόμαλ α὎ηνῦ, δόμαλ ὡο Μνλνγελνῦο παξὰ Παηξὸο, πιήξε ράξηηνο θαὶ ἀιεζείαο. Ο὎ γὰξ δηὰ ηὰ ζαύκαηα κόλνλ α὎ηὸλ ζαπκάδνκελ, ἀιιὰ θαὶ δηὰ ηὰ παζήκαηα· νἷνλ, ἐπεηδὴ πξνζειώζε ηῶ

ζηαπξῶ θαὶ ἐκαζηηγώζε, ἐπεηδὴ ἐῤῥαπίζζε, ἐπεηδὴ ἐλεπηύζζε, ἐπεηδὴ ἔιαβελ ἐπὶ θόῤῥεο πιεγὰο παξὰ η῵λ ε὎εξγεηεζέλησλ α὎η῵λ. Καὶ γὰξ θαὶ ἐπὶ ηνύηνηο α὎ην῔ο ην῔ο δνθνῦζηλ ἐπνλεηδίζηνηο εἶλαη, ηὸ α὎ηὸ ῥ῅κα πάιηλ ἄμηνλ ἐπηθζέγμαζζαη, ἐπεὶ θαὶ α὎ηὸο δόμαλ ηὸ πξ᾵γκα ἐθάιεζελ. Ο὎ γὰξ δὴ κόλνλ θεδεκνλίαο θαὶ ἀγάπεο ἤλ ηὰ γηλόκελα, ἀιιὰ θαὶ δπλάκεσο ἀθάηνπ. Σόηε γὰξ θαὶ ζάλαηνο ἞θαλίδεην, θαὶ θαηάξα ἐιύεην, θαὶ δαίκνλεο θαηῃζρύλνλην θαὶ ἐδεηγκαηίδνλην ζξηακβεπόκελνη, θαὶ ηὸ ρεηξόγξαθνλ η῵λ ἁκαξηη῵λ ηῶ ζηαπξῶ πξνζεινῦην. Εἶηα ἐπεηδὴ ηαῦηα ἀνξάησο ἐζαπκαηνπξγε῔ην, ἐγέλεηό ηηλα θαὶ ὁξαη῵ο, δεηθλύληα ὅηη ὄλησο κνλνγελὴο ἤλ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ, θαὶ η῅ο θηίζεσο πάζεο ∆εζπόηεο. Ἔηη γὰξ ηνῦ καθαξίνπ ζώκαηνο θξεκακέλνπ, ἀπέζηξεθε κὲλ ὁ ἣιηνο ηὰο ἀθη῔λαο, ἐθινλε῔ην δὲ ἟ γ῅ θαὶ ἐζθνηίδεην π᾵ζα, θαὶ ηάθνη κὲλ ἀλεῤῥήγλπλην, θαὶ ηὸ ἔδαθνο ἐηηλάζζεην, θαὶ λεθξ῵λ δ῅κνο ἄπεηξνο ἐμεπήδα, θαὶ εἮο ηὴλ πόιηλ εἮζῄεη· η῵λ δὲ ηνῦ κλήκαηνο α὎ηνῦ ιίζσλ ἟ξκνζκέλσλ ηῆ ζήθῃ, ἔηη θαὶ η῵λ ζεκάληξσλ ἐπηθεηκέλσλ, ἀλίζηαην ὁ λεθξὸο ὁ ζηαπξσζεὶο, ὁ πξνζεισζεὶο, θαὶ η῅ο δπλάκεσο η῅ο πνιι῅ο ηόηε ηνὺο ἔλδεθα καζεηὰο ἐκπιήζαο, ἔπεκπε ην῔ο θαηὰ ηὴλ νἮθνπκέλελ ἀλζξώπνηο, Ἦαηξνὺο θνηλνὺο η῅ο θύζεσο ἐζνκέλνπο ἁπάζεο, θαὶ ηὸλ βίνλ ὀξζώζνληαο, ηὴλ η῵λ ν὎ξαλίσλ δνγκάησλ γλ῵ζηλ παληαρνῦ δηαζπεξνῦληαο γ῅ο, ηὴλ δὲ η῵λ δαηκόλσλ ιύζνληαο ηπξαλλίδα, θαὶ ηὰ κεγάια θαὶ ἀπόῤῥεηα δηδάμνληαο ἀγαζὰ, θαὶ ε὎αγγειηνπκέλνπο ἟κ῔λ ςπρ῅ο ἀζαλαζίαλ, θαὶ ζώκαηνο δσὴλ αἮώληνλ, ηὰ θαὶ λνῦλ ὏πεξβαίλνληα ἔπαζια, θαὶ κεδέπνηε ἕμνληα ηέινο. Σαῦηα νὔλ θαὶ ηὰ ηνύησλ πιείνλα ἐλλνήζαο ὁ καθάξηνο νὕηνο, ἃ ᾔδεη κὲλ α὎ηὸο, γξάςαη δὲ ν὎θ ἞λέζρεην, δηὰ ηὸ κὴ ρσξε῔λ ηὸλ θόζκνλ· πάληα γὰξ Ἂλ γξάθεηαη θαζ' ἓλ, ν὎δὲ α὎ηὸλ νἶκαη ηὸλ θό 59.85 ζκνλ ρσξ῅ζαη ηὰ γξαθόκελα βηβιία· ηαῦηα νὔλ ἅπαληα ινγηζάκελνο, ἀλεβόεζελ, ὅηη ἖ζεαζάκεζα ηὴλ δόμαλ α὎ηνῦ, δόμαλ ὡο Μνλνγελνῦο παξὰ Παηξὸο, πιήξε ράξηηνο θαὶ ἀιεζείαο. Σνὺο δὴ νὔλ ηνζνύησλ κὲλ ζεακάησλ, ηνηνύησλ δὲ θαηαμησζέληαο ἀθνπζκάησλ, ηνζαύηεο δὲ ἀπνιαύζαληαο δσξε᾵ο, θαὶ βίνλ ἄμηνλ η῵λ δνγκάησλ ἐπηδείθλπζζαη ρξὴ, ὥζηε θαὶ η῵λ ἐθε῔ζε ἀπνιαῦζαη θαι῵λ. ∆ηὰ ηνῦην γὰξ θαὶ παξεγέλεην ὁ Κύξηνο ἟κ῵λ Ἰεζνῦο Υξηζηὸο, ἵλα κὴ κόλνλ ηὴλ ἐληαῦζα δόμαλ ἴδσκελ α὎ηνῦ, ἀιιὰ θαὶ ηὴλ κέιινπζαλ. ∆ηὰ ηνῦην ἔιεγε· Θέισ, ἵλα ὅπνπ εἮκὶ ἐγὼ, θαὶ νὕηνη ὦζηλ, ἵλα ζεσξ῵ζη ηὴλ δόμαλ ηὴλ ἐκήλ, ΕἮ δὲ αὓηε ἟ δόμα νὓησ γέγνλε ιακπξὰ θαὶ πεξηθαλὴο, ηί ἄλ ηηο εἴπνη πεξὶ ἐθείλεο; Ο὎ γὰξ ἐλ γῆ θαλε῔ηαη θζαξηῆ, ν὎δὲ ἐλ ἐπηθήξνηο ζώκαζηλ ὄλησλ ἟κ῵λ, ἀιι' ἐλ ἀθεξάηῳ θαὶ ἀγήξῳ ηῆ θηίζεη, θαὶ κεηὰ ηνζαύηεο η῅ο ιακπξόηεηνο, κεζ' ὅζεο ν὎δὲ ιόγῳ παξαζη῅ζαη δπλαηόλ. Ὦ καθάξηνη θαὶ ηξηζκαθάξηνη θαὶ ηνῦην πνιιάθηο, νἯ η῅ο δόμεο θαηαμηνύκελνη ἐθείλεο γελέζζαη ζεαηαί! Πεξὶ ηαύηεο ὁ Πξνθήηεο θεζίλ· Ἀξζήησ ὁ ἀζεβὴο, ἵλα κὴ ἴδῃ ηὴλ δόμαλ Κπξίνπ. Ἀιι' ἟κ῵λ κεδέλα γέλνηην ἀξζ῅λαη, κεδὲ ἀζέαηνλ α὎η῅ο γελέζζαη πνηέ. ΕἮ γὰξ κὴ κέιινηκελ ἀπνιαύζεζζαη ηαύηεο, εὒθαηξνλ θαὶ παξ' ἟κ῵λ εἮπε῔λ· Καιὸλ ἤλ ἟κ῔λ, εἮ κὴ ἐγελλήζεκελ. Σί γὰξ δ῵κελ; ηί ἀλαπλένκελ; ηί δὲ ἐζκὲλ, ἂλ η῅ο ζεσξίαο ἀπνηύρσκελ ἐθείλεο; ἂλ ηὸλ ∆εζπόηελ ηὸλ ἟κέηεξνλ κεδεὶο ἟κ῔λ ζπγρσξήζῃ ζεάζαζζαη ηόηε; ΕἮ γὰξ νἯ ηὸ θ῵ο ηὸ ἟ιηαθὸλ κὴ ζεώκελνη, παληὸο ζαλάηνπ πηθξνηέξαλ ὏πνκέλνπζη δσήλ· ηί παζε῔λ εἮθὸο ηνὺο ηνῦ θσηὸο 59.86 ἀπνζηεξεζέληαο ἐθείλνπ; ἖ληαῦζα κὲλ γὰξ ἐλ ηνύηῳ κόλνλ ἟ δεκία, ἐθε῔ δὲ ν὎ κέρξη ηνύηνπ κόλνλ· θαίηνη θαὶ εἮ ηνῦην κόλνλ ἤλ ηὸ δεηλὸλ, ν὎δὲ νὓησο ἶζνλ ηὸ η῅ο θνιάζεσο ἤλ, ἀιιὰ ηνζνύηῳ ραιεπώηεξνλ, ὅζνλ ὁ ἣιηνο ἐθε῔λνο ηνύηνπ θξείηησλ ἀζπγθξίησο ἐζηί· λῦλ δὲ θαὶ ἑηέξαλ ἔζηη πξνζδνθ῅ζαη ηηκσξίαλ. Σὸλ γὰξ ἐθε῔λν ηὸ θ῵ο ν὎ρ ὁξ῵ληα, ν὎θ εἮο ηὸ ζθόηνο δε῔ ἀπελερζ῅λαη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ θαίεζζαη δηὰ παληὸο, θαὶ ηήθεζζαη, θαὶ βξύρεηλ ηνὺο ὀδόληαο, θαὶ κπξία ἕηεξα πάζρεηλ δεηλά. Μὴ δὴ πεξηίδσκελ ἑαπηνὺο, δηὰ η῅ο βξαρείαο ηαύηεο ὀιηγσξίαο θαὶ ἀλέζεσο εἮο αἮώληνλ ἐκπίπηνληαο θόιαζηλ, ἀιιὰ γξεγνξήζσκελ, λήςσκελ, πάληα πξάμσκελ θαὶ πξαγκαηεπζώκεζα,

ὥζηε ἐθείλεο ηπρε῔λ η῅ο ἀπνιαύζεσο, θαὶ πόῤῥσ γελέζζαη ηνῦ πνηακνῦ ηνῦ ππξὸο ηνῦ ζπξνκέλνπ κεηὰ πνιινῦ ῥνίδνπ πξὸ ηνῦ βήκαηνο ηνῦ θξηθηνῦ. Σὸλ γὰξ ἅπαμ ἐκπεζόληα ἐθε῔, ρξὴ κέλεηλ δηὰ παληὸο, θαὶ ὁ η῅ο θνιάζεσο ἐμαηξεζόκελνο ν὎δεὶο, ν὎ παηὴξ, ν὎ κήηεξ, ν὎θ ἀδειθόο. Καὶ ηαῦηα α὎ηνὶ νἯ πξνθ῅ηαη βν῵ζηλ, ὁ κὲλ ιέγσλ, Ἀδειθὸο ν὎ ιπηξνῦηαη, ιπηξώζεηαη ἄλζξσπνο; ὁ δὲ Ἰεδεθηὴι θαὶ ηνύηνπ ηη πιένλ ἐδήισζελ εἮπώλ· ἖ὰλ ζηῆ Ν῵ε θαὶ Ἰὼβ θαὶ ∆αληὴι, ηνὺο πἯνὺο α὎η῵λ θαὶ ηὰο ζπγαηέξαο ν὎ κὴ ἐμέισληαη. Μία γὰξ πξνζηαζία κόλε, ἟ δηὰ η῵λ ἔξγσλ ἐζηὶλ ἐθε῔, θαὶ ηὸλ ηαύηεο ἀπεζηεξεκέλνλ, ἑηέξσζελ ζσζ῅λαη ν὎θ ἔλη. Σαῦηα νὔλ δηελεθ῵ο ζηξέθνληεο θαὶ ἀλαινγηδόκελνη, ἐθθαζάξσκελ ἟κ῵λ ηὸλ βίνλ, θαὶ ιακπξὸλ πνηήζσκελ, ὥζηε κεηὰ παῤῥεζίαο Ἦδε῔λ ηὸλ Κύξηνλ θαὶ η῵λ ἐπεγγεικέλσλ ηπρε῔λ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ δόμα ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.85 ΟΜΘΛΘΑ ΘΓʹ. Ἰσάλλεο καξηπξε῔ πεξὶ α὎ηνῦ, θαὶ θέθξαγε ιέγσλ· «Οὕηνο ἤλ ὃλ εἶπνλ, ὁ ὀπίζσ κνπ ἐξρόκελνο, ἔκπξνζζέλ κνπ γέγνλελ, ὅηη πξ῵ηόο κνπ ἤλ.» αʹ. Ἆξα κὴ εἮο θελὸλ ηξέρνκελ θαὶ θνπη῵κελ; κὴ θαηὰ πεηξ῵λ ζπείξνκελ; ἆξα κὴ παξὰ ηὴλ ὁδὸλ θαὶ ηὰο ἀθάλζαο ἟κ῔λ ιαλζάλεη ηὰ ζπέξκαηα πίπηνληα; Ἀγσλη῵ γὰξ ζθόδξα θαὶ δέδνηθα κὴ ἀλόλεηνο ἟κ῔λ ἟ γεσξγία γέλεηαη· θαὶ ηαῦηα ν὎δὲ κέιισλ α὎ηὸο εἮο ηὸλ ηνῦ θόπνπ ηνύηνπ παξαβιάπηεζζαη κηζζόλ· ν὎ γὰξ νἷα η῵λ γεπόλσλ, ηνηαῦηα θαὶ ηὰ η῵λ δηδαζθόλησλ ἐζηίλ. ὇ κὲλ γὰξ γεσξγὸο κεηὰ ηνὺο ἐληαπζίνπο πνιιάθηο κόρζνπο, θαὶ ηὴλ ηαιαηπσξίαλ ἐθείλελ, θαὶ ηνὺο Ἧδξ῵ηαο, ἂλ κεδὲλ ἐμελέγθῃ η῵λ πόλσλ ἄμηνλ ἟ γ῅, παξ' ν὎δελὸο ἑηέξνπ δπλήζεηαη η῵λ πόλσλ ηηλὰ παξακπζίαλ ε὏ξε῔λ· ἀιι' ὏πνζηξέθεη κεη' αἮζρύλεο θαὶ θαηεθείαο ἀπὸ η῅ο ἅισ πξὸο ηὴλ νἮθίαλ, θαὶ ηὴλ γπλα῔θα θαὶ ηὰ παηδία, ν὎δέλα ἔρσλ ἀπαηη῅ζαη η῅ο θηινπνλίαο η῅ο καθξ᾵ο ηὴλ ἀληίδνζηλ. ἖πὶ δὲ ἟κ῵λ ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ ἔζηαη, ἀιιὰ θἂλ ἟ γεσξγνπκέλε γ῅ κεδέλα ἐμελέγθῃ θαξπὸλ, ἟κ῵λ ἅπαληα ἐπηδεημακέλσλ πόλνλ, ὁ θαὶ ηαύηεο θαὶ ἟κ῵λ Κύξηνο ν὎ πεξηόςεηαη θελα῔ο ἟κ᾵ο ἀπεξρνκέλνπο ἐιπίζηλ, ἀιιὰ δώζεη ηὰο ἀκνηβάο. Ἕθαζηνο γὰξ, θεζὶ, ηὸλ ἴδηνλ κηζζὸλ ιήςεηαη θαηὰ ηὸλ ἴδηνλ θόπνλ, ν὎ θαηὰ ηὸ η῵λ πξαγκάησλ ηέινο. Καὶ ὅηη νὓησο ἔρεη, ἄθνπε· Καὶ ζὺ, θεζὶλ, πἯὲ ἀλζξώπνπ, δηακάξηπξε ηῶ ιαῶ ηνύηῳ, ἐὰλ ἄξα ἀθνύζσζηλ, ἐὰλ ἄξα ζπλ῵ζη. Καὶ δηὰ ηνῦ Ἰεδεθηὴι δὲ ηνῦην καζε῔λ 59.86 ἐζηηλ· ἐὰλ ὁ ζθνπὸο γὰξ πξνείπῃ, ηί κὲλ θπγε῔λ ηί δὲ ἑιέζζαη δένη, ηὴλ ςπρὴλ ἐμείιεην ηὴλ ἑαπηνῦ, θἂλ ὁ πξνζέρσλ κεδεὶο ᾖ. Ἀιι' ὅκσο θαὶ Ἦζρπξὰλ παξακπζίαλ ηαύηελ ἔρνληεο, θαὶ ὏πὲξ η῅ο εἮο ἟κ᾵ο ἀκνηβ῅ο ζαῤῥνῦληεο, ὅηαλ ὏κ῵λ ηὸ ἔξγνλ ἴδσκελ κὴ πξνθόπηνλ, ν὎δὲλ ἄκεηλνλ ἐθείλσλ δηαθείκεζα η῵λ γεσξγ῵λ η῵λ ζηελαδόλησλ θαὶ ζξελνύλησλ, η῵λ ἐγθαιππηνκέλσλ θαὶ αἮζρπλνκέλσλ. Σνῦην γὰξ δηδαζθάινπ ζπκπάζεηα, ηνῦην θεδεκνλία παηξόο. ἖πεὶ θαὶ Μσυζ῅ο, ἐμὸλ α὎ηῶ η῅ο ἀγλσκνζύλεο ἀπαιιαγ῅λαη η῅ο Ἰνπδατθ῅ο, θαὶ ιακπξνηέξαλ ἀξρὴλ ἔζλνπο ἑηέξνπ ιαβε῔λ θαὶ πνιιῶ κείδνλνο· Ἔαζνλ γάξ κε, θεζὶ, θαὶ ἐμαιείςσ α὎ηνὺο, θαὶ πνηήζσ ζε εἮο ἔζλνο κέγα ἠ ηνῦην· ἐπεηδὴ ἅγηνο ἤλ θαὶ Θενῦ δνῦινο, θαὶ ζθόδξα θίινο γλήζηνο θαὶ γελλα῔νο, ν὎δὲ ἀθνῦζαη ηαύηελ ἞λέζρεην ηὴλ θσλὴλ, ἀιι' εἵιεην κ᾵ιινλ ἀπνιέζζαη κεηὰ η῵λ ἅπαμ θιεξσζέλησλ α὎ηῶ, ἠ ρσξὶο ἐθείλσλ δηαζώδεζζαη, θαὶ ἐλ ἀμηώκαηη εἶλαη κείδνλη. Σνηνῦηνλ εἶλαη ρξὴ ηὸλ πξνεζη῵ηα ςπρ῵λ. Καὶ γὰξ ἄηνπνλ πα῔δαο κὲλ ἔρνληά ηηλα θαύινπο κὴ ἐζει῅ζαη ἑηέξσλ θιεζ῅λαη παηέξα, ἀιιὰ η῵λ παξ' α὎ηνῦ θύλησλ· καζεηὰο δὲ ἐγρεηξηζζέληαο ἑηέξνπο ἐμ ἑηέξσλ ἀκείβεηλ ἀεὶ, θαὶ λῦλ κὲλ ηνύησλ, αὔζηο δὲ ἐθείλσλ, θαὶ κεηὰ ηνύησλ πάιηλ ἄιισλ πξνζηαζίαλ ἟κ᾵ο ἁξπάδεηλ, πξὸο ν὎δέλα νἮθείσο δηαθεηκέλνπο. Ἀιιὰ πεξὶ ὏κ῵λ κὴ γέλνηην ηαῦηα ὏πνπηεῦζαί πνηε. Πεπνίζακελ γὰξ, ὅηη κ᾵ιινλ πεξηζζεύεηε ἐλ ηῆ πίζηεη ηῆ εἮο ηὸλ Κύξηνλ ἟κ῵λ Ἰεζνῦλ 59.87 Υξηζηὸλ, θαὶ ηῆ ἀγάπῃ ηῆ εἮο ἀιιήινπο θαὶ εἮο πάληαο. Σαῦηα δὲ ιέγνκελ βνπιόκελνη ηὴλ ζπνπδὴλ ἐπηηαζ῅λαη ηὴλ ὏κεηέξαλ, θαὶ ἐπὶ κε῔δνλ

ἐπηδνζ῅λαη η῅ο πνιηηείαο ὏κ῵λ ηὴλ ἀξεηήλ. Οὓησ γὰξ θαὶ η῵λ πξνθεηκέλσλ ἟κ῔λ ιόγσλ εἮο α὎ηὸ ηὸ βάζνο θαηαζε῔λαη δπλήζεζζε ηὰ λνήκαηα, ἂλ κεδεκία πνλεξίαο ιήκε ην῔ο ὀθζαικν῔ο ἐπηζθνηῆ η῅ο δηαλνίαο, θαὶ ηὸ δηνξαηηθὸλ α὎η῅ο θαὶ ὀμὺ ζπληαξάζζῃ. Σί πνη' νὔλ ἐζηη ηὸ πξνθείκελνλ ἟κ῔λ ζήκεξνλ; Ἰσάλλεο καξηπξε῔ πεξὶ α὎ηνῦ, θαὶ θέθξαγε ιέγσλ· Οὕηνο ἤλ ὃλ εἶπνλ, ὁ ὀπίζσ κνπ ἐξρόκελνο, ἔκπξνζζέλ κνπ γέγνλελ, ὅηη πξ῵ηόο κνπ ἤλ. Πνιύο ἐζηηλ νὕηνο ὁ ε὎αγγειηζηὴο ἄλσ θαὶ θάησ ηὸλ Ἰσάλλελ ζηξέθσλ, θαὶ ηὴλ καξηπξίαλ α὎ηνῦ πνιιαρνῦ πεξηθέξσλ. Πνηε῔ δὲ ν὎ρ ἁπι῵ο ηνῦην, ἀιιὰ θαὶ ζθόδξα ζπλεη῵ο. ἖πεηδὴ γὰξ πνιὺ ηὸ ζαῦκα εἶρνλ ηνῦ ἀλδξὸο ηνύηνπ πάληεο νἯ Ἰνπδα῔νη (θαὶ γὰξ θαὶ ὁ Ἰώζεπνο ηῆ ηνύηνπ ηειεπηῆ ηὸλ πόιεκνλ ινγίδεηαη, δη' α὎ηόλ ηε δείθλπζη κεδὲ πόιηλ εἶλαη ηήλ πνηε κεηξόπνιηλ νὔζαλ, θαὶ καθξνὺο ζπλείξεη πεξὶ α὎ηνῦ ιόγνπο ἐγθσκίσλ)· ἀπ' α὎ηνῦ ηνίλπλ ηνὺο Ἰνπδαίνπο ἐληξέςαη βνπιόκελνο, ζπλερ῵ο α὎ηνὺο ἀλακηκλήζθεη η῅ο ηνῦ Πξνδξόκνπ καξηπξίαο. Καὶ νἯ κὲλ ἄιινη ε὎αγγειηζηαὶ η῵λ παιαηνηέξσλ κέκλεληαη πξνθεη῵λ, θαὶ θαζ' ἕθαζηνλ η῵λ ἐπ' α὎ηῶ γηλνκέλσλ ἐθε῔ παξαπέκπνπζη ηὸλ ἀθξναηὴλ, θαὶ ὅηαλ ηίθηεηαη, ιέγνληεο· Σνῦην δὲ ὅινλ γέγνλελ, ἵλα πιεξσζῆ ηὸ ῥεζὲλ δηὰ ἧζαΐνπ ηνῦ πξνθήηνπ ιέγνληνο· Ἰδνὺ ἟ παξζέλνο ἐλ γαζηξὶ ἕμεη, θαὶ ηέμεηαη πἯόλ· θαὶ ὅηαλ ἐπηβνπιεύεηαη, θαὶ παληαρόζελ νὓησο ἀθξηβ῵ο ἀλαδεη῅ηαη, ὡο θαὶ ηὴλ ἄσξνλ ἟ιηθίαλ ζθάηηεζζαη ὏πὸ ἧξώδνπ, ηὸλ Ἱεξεκίαλ εἮο κέζνλ πόῤῥσζελ ἄγεηλ ιέγνληα· Φσλὴ ἐλ Ῥακ᾵ ἞θνύζζε, ζξ῅λνο θαὶ θιαπζκὸο, θαὶ ὀδπξκὸο πνιὺο, Ῥαρὴι θιαίνπζα ηὰ ηέθλα α὎η῅ο· θαὶ ηνῦ Ὠζεὲ κεκλεκέλνη, ὅηαλ ἐμ ΑἮγύπηνπ πάιηλ ἀλαβαίλῃ, ἖μ ΑἮγύπηνπ, ιέγνληα θαὶ α὎ηὸλ, ἐθάιεζα ηὸλ πἯόλ κνπ· θαὶ παληαρνῦ ηνῦην πνηνῦζηλ. Οὕηνο δὲ ηξαλνηέξαλ ηὴλ καξηπξίαλ ἐξγαδόκελνο θαὶ λεαξσηέξαλ, ἅηε θαὶ κεγαινθσλόηεξνλ η῵λ ἄιισλ θζεγμάκελνο, ν὎ ηνὺο ἀπειζόληαο, ν὎δὲ ηνὺο ηεηειεπηεθόηαο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηὸλ δ῵ληα θαὶ παξαγελόκελνλ ὏πνδείμαληα θαὶ βαπηίζαληα α὎ηὸλ, ηνῦηνλ εἮο κέζνλ ἄγεη ζπλερ῵ο· ν὎ ηὸλ ∆εζπόηελ ἀπὸ ηνῦ δνύινπ πνη῅ζαη ἀμηόπηζηνλ ζπεύδσλ, ἀιιὰ ηῆ η῵λ ἀθξναη῵λ ἀζζελείᾳ ζπγθαηαβαίλσλ. Ὥζπεξ γὰξ εἮ κὴ ηὴλ ηνῦ δνύινπ κνξθὴλ ἔιαβελ, ν὎θ ἂλ ε὎παξάδεθηνο γέγνλελ· νὓησο εἮ κὴ ηῆ ηνῦ δνύινπ θσλῆ ηὰο ἀθνὰο η῵λ ὁκνδνύισλ πξνεγύκλαζελ, ν὎θ ἂλ νἵ γε πνιινὶ η῵λ Ἰνπδαίσλ ηὸλ ιόγνλ ἐδέμαλην. βʹ. Πξὸο δὲ ηνύηῳ θαὶ ἕηεξνλ θαηεζθεπάδεην κέγα ηη θαὶ ζαπκαζηόλ. ἖πεηδὴ γὰξ ηὸ α὎ηόλ ηηλα πεξὶ ἑαπηνῦ κέγα ηη ιέγεηλ, ὓπνπηνλ πνηε῔ ηὴλ καξηπξίαλ, θαὶ πξνζίζηαηαη πνιιν῔ο η῵λ ἀθνπόλησλ πνιιάθηο, ἕηεξνο πεξὶ α὎ηνῦ παξαγίλεηαη καξηπξήζσλ. Υσξὶο δὲ ηνύησλ, θαὶ ὅηη εἮώζαζί πσο νἯ πνιινὶ πξὸο ηὴλ ζπλεζεζηέξαλ θαὶ ζύληξνθνλ α὎ην῔ο ἐπηηξέρεηλ κ᾵ιινλ θσλὴλ, ἅηε α὎ηὴλ κ᾵ιινλ η῵λ ἄιισλ ἐπηγηλώζθνληεο· δηὰ δὴ ηνῦην ἟ κὲλ ἀπὸ ηνῦ ν὎ξαλνῦ γέγνλελ ἅπαμ ἠ δὶο, ἟ δὲ ηνῦ Ἰσάλλνπ πνιιάθηο θαὶ ζπλ 59.88 ερ῵ο. ΟἯ κὲλ γὰξ ἀλαβεβεθόηεο ηνῦ ιανῦ ηὴλ ἀζζέλεηαλ, θαὶ η῵λ αἮζζεη῵λ ἁπάλησλ ἀπαιιαγέληεο, θαὶ η῅ο ἄλσζελ ἀθνύεηλ ἞δύλαλην θσλ῅ο, θαὶ ν὎ ζθόδξα η῅ο ἀλζξσπίλεο ἐδένλην, ἅηε ἐθείλῃ πάληα πεηζόκελνη θαὶ ὏π' α὎η῅ο ἢγνλην· νἯ δὲ ἔηη θάησ ζηξεθόκελνη θαὶ πνιιν῔ο πξνθαιύκκαζη ζπγθεθαιπκκέλνη, η῅ο ηαπεηλνηέξαο ηαύηεο ἐδένλην. Οὓησ γνῦλ θαὶ ὁ Ἰσάλλεο, ἐπεηδὴ πάληνζελ ἑαπηὸλ ἐγύκλσζε η῵λ αἮζζεη῵λ, ν὎θ ἐδε῔ην δηδαζθάισλ ἀλζξώπσλ, ἀιι' ἀπὸ η῵λ ν὎ξαλ῵λ ἐπαηδεύεην. ὇ γὰξ πέκςαο κε βαπηίδεηλ, θεζὶλ, ἐλ ὓδαηη, ἐθε῔λόο κνη εἶπελ· ἖θ' ὃλ ἂλ ἴδῃο ηὸ Πλεῦκα ηνῦ Θενῦ θαηαβα῔λνλ, νὕηόο ἐζηηλ. ΟἯ δὲ ἔηη πα῔δεο Ἰνπδα῔νη, θαὶ πξὸο ηὸ ὓςνο ἐθε῔λν κεδέπσ θζάζαη δπλάκελνη, ἄλζξσπνλ εἶρνλ δηδάζθαινλ, ν὎ ηὰ ἑαπηνῦ α὎ην῔ο ιέγνληα, ἀιιὰ ηὰ ἄλσζελ ἀπαγγέιινληα. Σί νὔλ νὕηόο θεζηλ; Α὎ηὸο καξηπξε῔ πεξὶ α὎ηνῦ, θαὶ θέθξαγε ιέγσλ. Σί ἐζηη ηὸ, Κέθξαγε; Μεηὰ παῤῥεζίαο, θεζὶ, κεηὰ ἐιεπζεξίαο, ρσξὶο ὏πνζηνι῅ο ἁπάζεο ἀλαθεξύηηεη. Καὶ ηί ἀλαθεξύηηεη; ηί δὲ καξηπξε῔ θαὶ θέθξαγελ; Οὕηνο ἤλ, θεζὶλ, ὃλ εἶπνλ, ὁ ὀπίζσ κνπ ἐξρόκελνο, ἔκπξνζζέλ κνπ γέγνλελ, ὅηη πξ῵ηόο κνπ ἤλ. ΢πλεζθηαζκέλε ἟ καξηπξία, θαὶ ἔηη πνιὺ

ηὸ ηαπεηλὸλ ἔρνπζα. Ο὎ γὰξ εἶπελ, Οὕηόο ἐζηηλ ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ ὁ κνλνγελήο· ἀιιὰ ηί; Οὕηνο ἤλ ὃλ εἶπνλ, ὁ ὀπίζσ κνπ ἐξρόκελνο, ἔκπξνζζέλ κνπ γέγνλελ, ὅηη πξ῵ηόο κνπ ἤλ. Καζάπεξ γὰξ αἯ κεηέξεο η῵λ ὀξλίζσλ ηνὺο λενηηνὺο ν὎θ ε὎ζέσο ν὎δὲ ἐλ ἟κέξᾳ κηᾶ ηὴλ πη῅ζηλ ἐθδηδάζθνπζηλ ἅπαζαλ, ἀιιὰ λῦλ κὲλ ηνζνῦηνλ ἐμάγνπζηλ ὅζνλ ἔμσ γελέζζαη η῅ο θαιη᾵ο, λῦλ δὲ α὎ηνὺο ἀλαπαύζαζαη πξ῵ηνλ, πξνζβηβάδνπζη ηῆ πηήζεη πάιηλ, θαὶ ηῆ κεηὰ ηαύηελ ἟κέξᾳ ἑηέξαλ πνιιῶ πιείνλα πξνζηηζέαζη, θαὶ νὓησο ἞ξέκα θαὶ θαηὰ κηθξὸλ ἐπὶ ηὸ πξνζ῅θνλ ἄγνπζηλ ὓςνο· ηὸλ α὎ηὸλ ηξόπνλ θαὶ ὁ καθάξηνο Ἰσάλλεο ν὎θ ε὎ζέσο ἐπὶ ηὰ ὏ςειὰ ηνὺο Ἰνπδαίνπο ἢγαγελ, ἀιιὰ ηέσο κηθξὸλ η῅ο γ῅ο ἀλαπη῅λαη ἐδίδαμελ, εἮπὼλ, ὅηη α὎ηνῦ θξείηησλ ἤλ ὁ Υξηζηόο. Ο὎δὲ γὰξ ν὎δὲ ηνῦην κηθξὸλ ἤλ ηέσο, ηὸ ηνὺο ἀθνύνληαο ηνῦ νὓησ ζαπκαζίνπ, ηνῦ Ἰσάλλνπ ιέγσ, θαὶ πεξηθαλνῦο, θαὶ πξὸο ὃλ ἅπαληεο ἔηξερνλ, θαὶ ὃλ ἄγγεινλ ἐλόκηδνλ εἶλαη, ηὸλ ν὎δέπσ θαλέληα ν὎δὲ ζαπκαηνπξγήζαληα, δπλεζ῅λαη πηζηεῦζαη θξείηηνλα εἶλαη. Σέσο νὔλ ηνῦην θαηνξζ῵ζαη ἐζπνύδαδελ ἐλ ηα῔ο η῵λ ἀθξναη῵λ δηαλνίαηο, ὅηη ηνῦ καξηπξνῦληνο ὁ καξηπξνύκελνο κείδσλ, ηνῦ παξαγελνκέλνπ πξώηνπ ὁ κεηὰ ηαῦηα ἐιζὼλ, ηνῦ δήινπ θαὶ πεξηθαλνῦο ὁ κεδέπσ θαλείο. Καὶ ὅξα π῵ο ζπλεη῵ο εἮζάγεη ηὴλ καξηπξίαλ. Ο὎ γὰξ θαλέληα κόλνλ ἐπηδείθλπζηλ, ἀιιὰ θαὶ πξὶλ ἠ θαλ῅λαη ἀλαθεξύηηεη. Σὸ γὰξ, Οὕηόο ἐζηηλ ὃλ εἶπνλ, ηνῦην δεινῦληόο ἐζηηλ· ὥζπεξ νὔλ θαὶ Μαηζα῔νο ιέγεη, ὅηη πάλησλ ἐξρνκέλσλ πξὸο α὎ηὸλ ἔιεγελ· ἖γὼ κὲλ ὏κ᾵ο βαπηίδσ ἐλ ὓδαηη· ὁ δὲ ὀπίζσ κνπ ἐξρόκελνο, Ἦζρπξόηεξόο κνπ ἐζηὶλ, νὕ ν὎θ εἮκὶ Ἧθαλὸο ιῦζαη ηὸλ Ἧκάληα ηνῦ ὏πνδήκαηνο. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ θαὶ πξὸ ηνῦ θαλ῅λαη ηνῦην ἐπνίεζελ; Ἵλα ε὎παξάδεθηνο ἟ καξηπξία γέλεηαη θαλέληνο, η῅ο δηαλνίαο ἢδε η῵λ ἀθνπζάλησλ πξνθαηαζρεζείζεο ην῔ο πεξὶ α὎ηνῦ ιερζε῔ζη, θαὶ κεδὲλ η῅ο ε὎ηεινῦο πεξηβνι῅ο ιπκαηλνκέλεο α὎ηῆ. ΕἮ κὲλ γὰξ κεδὲλ κεδ' ὅισο ἀθνύζαληεο 59.89 εἶδνλ ηὸλ Υξηζηὸλ α὎ηὸλ, θαὶ ὁκνῦ κεηὰ η῅ο ζέαο θαὶ ηὴλ η῵λ ιόγσλ καξηπξίαλ ἐδέμαλην ηὴλ νὓησ ζαπκαζηὴλ θαὶ κεγάιελ, ε὎ζέσο ἂλ ηὸ ηνῦ ζρήκαηνο ε὎ηειὲο πξνζέζηε ηῶ κεγέζεη η῵λ ιεγνκέλσλ. Οὓησ γὰξ ε὎ηειὲο πεξηέθεηην ζρ῅κα θαὶ θνηλὸλ ἅπαζηλ ὁ Υξηζηὸο, ὡο θαὶ ΢ακαξείηηδαο γπλα῔θαο, θαὶ πόξλαο, θαὶ ηειώλαο κεηὰ πνιι῅ο η῅ο ἀδείαο ζαῤῥε῔λ α὎ηῶ πξνζηέλαη θαὶ δηαιέγεζζαη. γʹ. Ὅπεξ νὔλ ἔθελ, εἮ ὁκνῦ θαὶ η῵λ ῥεκάησλ ηνύησλ ἢθνπζαλ, θαὶ α὎ηὸλ ἐζεάζαλην, θἂλ θαηεγέιαζαλ η῅ο καξηπξίαο ηνῦ Ἰσάλλνπ. Νῦλ δὲ πξὶλ ἠ θαλ῅λαη ηὸλ Υξηζηὸλ πνιιάθηο ἀθνύνληεο, θαὶ ἐξεζηδόκελνη ην῔ο ιεγνκέλνηο πεξὶ α὎ηνῦ, ην὎λαληίνλ ἔπαζρνλ, ν὎ ηὴλ η῵λ ῥεκάησλ δηδαζθαιίαλ ἀπὸ η῅ο ὄςεσο ηνῦ καξηπξεζέληνο ἐθβάιινληεο, ἀιιὰ ἀπὸ η῅ο πίζηεσο η῵λ ἢδε ιερζέλησλ θαὶ α὎ηὸλ ιακπξόηεξνλ εἶλαη λνκίδνληεο. Σὸ δὲ, ὆πίζσ κνπ ἐξρόκελνο, ὁ κεη' ἐκὲ θεξύζζσλ, ν὎ρ ὁ κεη' ἐκὲ γελόκελόο ἐζηη. Σνῦην γνῦλ θαὶ ὁ Μαηζα῔νο αἮλίηηεηαη ιέγσλ, ὆πίζσ κνπ ἔξρεηαη ἀλήξ· ν὎ πεξὶ η῅ο ἐθ Μαξίαο γελλήζεσο α὎ηνῦ ιέγσλ, ἀιιὰ πεξὶ η῅ο παξνπζίαο η῅ο θαηὰ ηὸ θήξπγκα. ΕἮ γὰξ πεξὶ η῅ο γελλήζεσο ἔιεγελ, ν὎θ ἂλ εἶπελ, Ἔξρεηαη, ἀιι', Ἤιζε· γεγελλεκέλνο γὰξ ἤλ ὅηε ηαῦηα ἐιέγεην. Σί νὔλ ἐζηη ηὸ, Ἔκπξνζζέλ κνπ γέγνλε; Λακπξόηεξνο, ἐληηκόηεξνο. Μὴ γὰξ, ἐπεηδὴ πξ῵ηνο ἤιζνλ θεξύηησλ ἐγὼ, ἀπὸ ηνύηνπ κείδνλα ἐθείλνπ κε εἶλαη λνκίζεηε· πνιὺ γὰξ ἐιάηησλ ἐγὼ, θαὶ ηνζνῦηνλ ἐιάηησλ, ὡο κεδὲ εἮο δνύινπ ηάμηλ ἄμηνο εἶλαη θαηαιέγεζζαη. Σνῦην γάξ ἐζηη ηὸ, Ἔκπξνζζέλ κνπ γέγνλελ· ὅπεξ ἑηέξσο παξαδει῵λ ὁ Μαηζα῔νο, ἔιεγελ. Ο὎θ εἮκὶ Ἧθαλὸο ιῦζαη ηὸλ Ἧκάληα ηνῦ ὏πνδήκαηνο α὎ηνῦ. Ὅηη δὲ ν὎δὲ ηὸ, Ἔκπξνζζέλ κνπ γέγνλε, πεξὶ η῅ο εἮο ηὸ εἶλαη παξόδνπ εἴξεηαη, δηὰ η῅ο ἐπαγσγ῅ο δ῅ιόλ ἐζηηλ. ΕἮ γὰξ ηνῦην ἐβνύιεην εἮπε῔λ, πεξηηηὸλ ηὸ ἐπαγόκελνλ ἤλ ηὸ, Ὅηη πξ῵ηόο κνπ ἤλ. Σίο γὰξ νὓησο ἞ιίζηνο θαὶ ἀλόεηνο, ὡο ἀγλν῅ζαη ὅηη ὁ ἔκπξνζζελ α὎ηνῦ γελόκελνο, πξ῵ηνο α὎ηνῦ ἤλ; ΕἮ γὰξ πεξὶ ὏πάξμεσο η῅ο πξναησλίνπ, ν὎δὲλ ἕηεξόλ ἐζηη ηὸ ιεγόκελνλ, ἀιι' ἠ, ὅηη ὇ ὀπίζσ κνπ ἐξρόκελνο, ἔκπξνζζέλ κνπ γέγνλελ. Ἄιισο δὲ θαὶ ἀπεξηλόεηνλ ηὸ ηνηνῦηνλ, θαὶ ἟ αἮηία εἮθ῅ πξνζέῤῥηπηαη.

Σν὎λαληίνλ γὰξ, εἮ ηνῦην ἐβνύιεην δει῵ζαη, ἐρξ῅λ εἮπε῔λ, ὅηη ὇ ὀπίζσ κνπ ἐξρόκελνο, πξ῵ηόο κνπ ἤλ, ἐπεηδὴ θαὶ ἔκπξνζζέλ κνπ γέγνλε. Σνῦ κὲλ γὰξ πξ῵ηνλ εἶλαη εἮθόησο ἄλ ηηο ηαύηελ δνίε ηὴλ αἮηίαλ ηὴλ ηνῦ γελέζζαη· ηνῦ δὲ πξ῵ηνλ γελέζζαη, ν὎θ ἔηη ηὸ πξ῵ηνλ εἶλαη αἴηηνλ. Ὃ δὲ ἟κε῔ο ιέγνκελ ζθόδξα ἂλ ἔρνη ιόγνλ. Ἴζηε γὰξ δήπνπ ηνῦην πάληεο, ὅηη ν὎ ηὰ δ῅ια, ἀιιὰ ηὰ ἄδεια ἀεὶ αἮηηνινγίαο δε῔ηαη. ΕἮ δὲ πεξὶ ν὎ζηώζεσο ὁ ιόγνο ἤλ, ν὎θ ἤλ ἄδεινλ, ὅηη πξ῵ηνλ γελόκελνλ πξ῵ηνλ ἔδεη εἶλαη· ἐπεηδὴ δὲ πεξὶ ηηκ῅ο δηαιέγεηαη, εἮθόησο ηὴλ δνθνῦζαλ ἀπνξίαλ εἶλαη ιύεη. Καὶ γὰξ εἮθὸο ἤλ πνιινὺο ἀπνξε῔λ, πόζελ θαὶ ἐθ πνίαο πξνθάζεσο ὁ ὓζηεξνλ ἐξρόκελνο ἔκπξνζζελ γέγνλε· ηνπηέζηηλ, ἐληηκόηεξνο ἐθάλε. Σαύηεο ηνίλπλ η῅ο δεηήζεσο ηίζεζηλ ε὎ζέσο ηὴλ αἮηίαλ· ἟ δὲ αἮηία, ηὸ πξ῵ηνλ εἶλαη α὎ηόλ. Ο὎δὲ γὰξ ἔθ ηηλνο, θεζὶ, πξνθνπ῅ο πξ῵ηόλ κε ὄληα ὀπίζσ ῥίςαο ἔκπξνζζελ γέγνλελ, ἀιιὰ Πξ῵ηόο κνπ ἤλ, εἮ θαὶ ὓζηεξνο παξαγίλεηαη. Καὶ π῵ο, θεζὶλ, εἮ πεξὶ η῅ο ἐθθάλζεσο η῅ο εἮο ἀλζξώπνπο ἤλ, θαὶ η῅ο κειινύζεο ἕςεζζαη παξ' α὎η῵λ δόμεο ὁ ιόγνο, ηὸ κεδέπσ ηέινο εἮιεθὸο ὡο ἢδε γεγελεκέλνλ ιέγεη; ν὎ γὰξ εἶπε, Γελήζεηαη, ἀιιὰ, Γέγνλελ. Ὅηη ἔζνο ηνῦην ην῔ο πξνθεηεύνπζηλ ἄλσζέλ ἐζηηλ, ὡο πεξὶ γεγελεκέλσλ πνιιαρνῦ πεξὶ η῵λ κειιόλησλ 59.90 δηαιέγεζζαη. ὇ γνῦλ ἧζαΐαο πεξὶ η῅ο ζθαγ῅ο α὎ηνῦ ιέγσλ, ν὎θ εἶπελ, Ὡο πξόβαηνλ ἐπὶ ζθαγὴλ ἀρζήζεηαη, ὅπεξ ἤλ κέιινληνο· ἀιι', Ὡο πξόβαηνλ ἐπὶ ζθαγὴλ ἢρζε· θαίηνη ν὎δέπσ ζαξθσζεὶο ἤλ, ἀιι' ὅκσο ηὸ ἐζόκελνλ ὁ Πξνθήηεο ὡο γεγελεκέλνλ ιέγεη. Καὶ ὁ ∆απῒδ ηὸλ ζηαπξὸλ δει῵λ, ν὎θ εἶπελ, ὆ξύμνπζη ρε῔ξάο κνπ θαὶ πόδαο· ἀιι', Ὤξπμαλ ρε῔ξάο κνπ θαὶ πόδαο· θαὶ, ∆ηεκεξίζαλην ηὰ Ἧκάηηά κνπ, θαὶ ἐπὶ ηὸλ Ἧκαηηζκόλ κνπ ἔβαινλ θι῅ξνλ. Καὶ πεξὶ ηνῦ πξνδόηνπ δηαιεγόκελνο ηνῦ κεδέπσ γελλεζέληνο, νὓησ πώο θεζηλ· ὇ ἐζζίσλ ἄξηνπο κνπ, ἐκεγάιπλελ ἐπ' ἐκὲ πηεξληζκόλ. ὇κνίσο θαὶ πεξὶ η῵λ ἐλ ηῶ ζηαπξῶ γελνκέλσλ ιέγεη· Ἔδσθαλ εἮο ηὸ βξ῵κά κνπ ρνιὴλ, θαὶ εἮο ηὴλ δίςαλ κνπ ἐπόηηζάλ κε ὄμνο. δʹ. Βνύιεζζε θαὶ ηὸ ἑμ῅ο ἐπαγάγσκελ, ἠ θαὶ ηαῦηα ἀπόρξε; Ἔγσγε νἶκαη. ΕἮ γὰξ θαὶ κὴ θαηὰ πιάηνο δησξύμακελ ηὸ ρσξίνλ, ὅκσο γ' νὔλ θαηὰ βάζνο δηεζθάςακελ· ν὎θ ἐιάηηνλα δὲ θαὶ ηνῦην ἐθείλνπ πόλνλ ἔρεη· θαὶ δεδνίθακελ κὴ θαηαηείλαληεο ὏κ᾵ο ἀκέηξσο, πνηήζσκελ ἀλαπεζε῔λ. ∆ηὸ ηέινο ἐπηζ῵κελ ηῶ ιόγῳ ηὸ πξνζ῅θνλ. Πν῔νλ δέ ἐζηη ηὸ πξνζ῅θνλ; ∆νμνινγία ἟ πξέπνπζα ηῶ Θεῶ· πξέπεη δὲ ν὎ρ ἟ δηὰ η῵λ ῥεκάησλ κόλνλ, ἀιιὰ πνιιῶ κ᾵ιινλ ἟ δηὰ η῵λ πξαγκάησλ. Λακςάησ γὰξ ὏κ῵λ ηὸ θ῵ο, θεζὶλ, ἔκπξνζζελ η῵λ ἀλζξώπσλ, ἵλα ἴδσζηλ ὏κ῵λ ηὰ θαιὰ ἔξγα, θαὶ δνμάζσζη ηὸλ Παηέξα ὏κ῵λ ηὸλ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο. Καὶ γὰξ ν὎δὲλ θσηεηλόηεξνλ η῅ο ἀξίζηεο πνιηηείαο, ἀγαπεηέ. Σνῦην δει῵λ θαί ηίο θεζη η῵λ ζνθ῵λ· ΑἯ δὲ ὁδνὶ η῵λ δηθαίσλ ὁκνίσο θσηὶ ιάκπνπζη. Λάκπνπζη δὲ ν὎θ α὎ην῔ο κόλνλ ην῔ο ηὸ θ῵ο ἀλάπηνπζη δηὰ η῵λ ἔξγσλ, θαὶ ὁδεγνῦζη πξὸο ηὴλ ὀξζὴλ ὁδὸλ, ἀιιὰ θαὶ ην῔ο πιεζίνλ νὔζηλ ἐθείλσλ. ἖θρέσκελ ηνίλπλ ηὸ ἔιαηνλ ηα῔ο ιακπάζη ηαύηαηο, ὥζηε κεηεσξόηεξνλ γελέζζαη ηὸ πῦξ, ὥζηε πινύζηνλ θαλ῅λαη ηὸ θ῵ο. Σὸ γὰξ ἔιαηνλ ηνῦην ν὎ λῦλ κόλνλ πνιιὴλ ἔρεη ηὴλ Ἦζρύλ· ἀιι' ὅηε θαὶ αἯ ζπζίαη ἢλζνπλ, παξεπδνθίκεζε πνιιῶ ηῶ ηξόπῳ ηὴλ ἐθείλσλ δύλακηλ· Ἔιενλ γὰξ, θεζὶ, ζέισ θαὶ ν὎ ζπζίαλ θαὶ κάια εἮθόησο. ἖θε῔λν κὲλ γὰξ ἄςπρνλ ηὸ ζπζηαζηήξηνλ, ηνῦην δὲ ἔκςπρνλ· θἀθε῔ κὲλ ηὸ ἐπηθείκελνλ ἅπαλ ηνῦ ππξὸο γίλεηαη δαπάλε, θαὶ ηειεπηᾶ εἮο θόληλ, θαὶ δηαρε῔ηαη εἮο ηέθξαλ, θαὶ εἮο ηὴλ ηνῦ ἀέξνο ὁ θαπλὸο ἀλαιύεηαη θύζηλ· ἐληαῦζα δὲ ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ· ἀιι' ἑηέξνπο θέξεη ηνὺο θαξπνύο. Καὶ ηαῦηα ὁ Παῦινο ἐδήισζε ιέγσλ (η῅ο γὰξ θηινπησρίαο η῵λ Κνξηλζίσλ ηνὺο ζεζαπξνὺο δηεγνύκελνο, νὓησο ἔγξαθελ)· Ὅηη ἟ δηαθνλία η῅ο ιεηηνπξγίαο ηαύηεο ν὎ κόλνλ ἐζηὶ πξνζαλαπιεξνῦζα ηὰ ὏ζηεξήκαηα η῵λ ἁγίσλ, ἀιιὰ θαὶ πεξηζζεύνπζα δηὰ πνιι῵λ ε὎ραξηζηη῵λ ηῶ Θεῶ· θαὶ πάιηλ, ∆νμάδνληεο ηὸλ Θεὸλ ἐπὶ ηῆ ὏πνηαγῆ η῅ο ὁκνινγίαο ὏κ῵λ εἮο ηὸ Ε὎αγγέιηνλ, θαὶ ἁπιόηεηη η῅ο θνηλσλίαο η῅ο εἮο α὎ηνὺο θαὶ εἮο πάληαο, θαὶ ηῆ α὎η῵λ δεήζεη ὏πὲξ ὏κ῵λ ἐπηπνζνύλησλ ὏κ᾵ο. ὇ξᾶο εἮο

ε὎ραξηζηίαλ ἀλαιπνκέλελ α὎ηὴλ, θαὶ αἶλνλ ηνῦ Θενῦ, θαὶ ζπλερε῔ο ε὎ρὰο η῵λ εὔ παζόλησλ, θαὶ ζεξκνηέξαλ ἀγάπελ; Θύσκελ ηνίλπλ, ἀγαπεηνὶ, ζύσκελ εἮο ηαῦηα ηὰ ζπζηαζηήξηα θαζ' ἑθάζηελ ἟κέξαλ. Αὓηε γὰξ θαὶ ε὎ρ῅ο θαὶ λεζηείαο θαὶ πνιι῵λ ἑηέξσλ ἐζηὶ κείδσλ ἟ ζπζία· κόλνλ ἂλ ἐθ δηθαίνπ θέξδνπο θαὶ πόλσλ ηνηνύησλ, θαὶ πάζεο ᾖ θαζαξὰ πιενλεμίαο θαὶ ἁξπαγ῅ο θαὶ βίαο. Σνηαύηαο γὰξ πξνζίεηαη πξνζθνξὰο ὁ Θεὸο, ηὰο ἑηέξαο θαὶ ἀπνζηξέθεηαη θαὶ 59.91 κηζε῔. Ο὎δὲ γὰξ βνύιεηαη ἐμ ἀιινηξίσλ ηηκ᾵ζζαη ζπκθνξ῵λ. Ἀθάζαξηνο γὰξ θαὶ βέβεινο ἟ ηνηαύηε ζπζία, θαὶ παξνμύλεηελ ἂλ κ᾵ιινλ, ἠ ἐμηιεώζεηε ηὸλ Θεόλ. ∆ηὸ πάζῃ δε῔ θερξ῅ζζαη ζπνπδῆ, ὥζηε κὴ ἐλ ηάμεη ζεξαπείαο ηὸλ ηηκώκελνλ ἐμπβξίδεηλ. ΕἮ γὰξ ηὰ δεπηεξε῔α πξνζελεγθὼλ ὁ Κάτλ, θαὶ ηαῦηα ν὎δὲ ἞δηθεθὼο ἕηεξνλ, ἔδσθε δίθελ ηὴλ ἐζράηελ, ὅηαλ θαὶ ἐμ ἁξπαγ῅ο θαὶ πιενλεμίαο πξνζθέξσκέλ ηη, π῵ο ν὎ πεηζόκεζα ραιεπώηεξα; ∆ηὰ γὰξ ηνῦην θαὶ ηὸ εἶδνο η῅ο ἐληνι῅ο ηαύηεο ὏πέδεημελ ἟κ῔λ ὁ Θεὸο, ἵλα ἐιε῵κελ, ν὎ρ ἵλα θνιάδσκελ ηνὺο ὁκνδνύινπο. ὇ δὲ ηὰ ἑηέξσλ ιακβάλσλ, θαὶ ἑηέξῳ δηδνὺο, ν὎θ ἞ιέεζελ, ἀιι' ἐηηκσξήζαην, θαὶ ἞δίθεζελ ἀδηθίαλ ηὴλ ἐζράηελ. Ὥζπεξ νὔλ ἔιαηνλ ν὎θ ἂλ ηέθνη ιίζνο, νὓησο ν὎δὲ ἀπήλεηα θηιαλζξσπίαλ. Ὅηαλ γὰξ ηνηαύηελ ἔρῃ ῥί 59.92 δαλ, ν὎θ ἔηη ἐιεεκνζύλε ηὸ ηνηνῦηόλ ἐζηη. ∆ηὸ παξαθαι῵ κὴ πξὸο ηνῦην ὁξᾶλ κόλνλ, ὅπσο παξέρσκελ ην῔ο δενκέλνηο, ἀιιὰ θαὶ ὅπσο κὴ ἐθ η῅ο η῵λ ἑηέξσλ ἁξπαγ῅ο. Εἷο γὰξ ε὎ρόκελνο, θαὶ εἷο θαηαξώκελνο, ηίλνο θσλ῅ο ἀθνύζεηαη ὁ ∆εζπόηεο; Ἂλ νὓησο ἑαπηνὺο κεηὰ ἀθξηβείαο ἄγσκελ, δπλεζόκεζα ηῆ ηνῦ Θενῦ ράξηηη πνιι῅ο θηιαλζξσπίαο θαὶ ἐιένπο θαὶ ζπγγλώκεο ηπρε῔λ ἐθ' νἷο ἟κάξηνκελ πάληα ηὸλ καθξὸλ ηνῦηνλ ρξόλνλ, θαὶ ηὸλ ηνῦ ππξὸο πνηακὸλ ἐθθπγε῔λ· νὕ γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἀπαιιαγέληαο, εἮο ηὴλ η῵λ ν὎ξαλ῵λ ἀλειζε῔λ βαζηιείαλ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.91 ΟΜΘΛΘΑ Θ∆ʹ. Καὶ ἐθ ηνῦ πιεξώκαηνο α὎ηνῦ ἟κε῔ο πάληεο ἐιά βνκελ, θαὶ ράξηλ ἀληὶ ράξηηνο. αʹ. Πξώελ ἐιέγνκελ ὅηη Ἰσάλλεο ηὴλ ἀπνξίαλ ιύσλ η῵λ κειιόλησλ πξὸο ἑαπηνὺο δεηε῔λ, πόζελ ὁ Υξηζηὸο ὓζηεξνλ ἐπὶ ηὸ θήξπγκα ἐιζὼλ, πξ῵ηνο α὎ηνῦ γέγνλε θαὶ ιακπξόηεξνο, ἐπήγαγε ηὸ, Ὅηη πξ῵ηόο κνπ ἤλ. Καὶ κία κὲλ αὓηε αἮηία· ηίζεζη δὲ θαὶ δεπηέξαλ πάιηλ ἡλ λῦλ θεζη. Σίο δέ ἐζηηλ αὓηε; ἖θ ηνῦ πιεξώκαηνο α὎ηνῦ ἟κε῔ο, θεζὶ, πάληεο ἐιάβνκελ, θαὶ ράξηλ ἀληὶ ράξηηνο. Καὶ κεηὰ ηνύησλ ιέγεη πάιηλ θαὶ ἄιιελ. Πνίαλ δὲ ηαύηελ; Ὅηη ὁ λόκνο δηὰ Μσυζέσο ἐδόζε, ἟ ράξηο θαὶ ἟ ἀιήζεηα δηὰ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ ἐγέλεην. Καὶ ηί πνηέ ἐζηη, θεζὶ, ηὸ, ἖θ ηνῦ πιεξώκαηνο α὎ηνῦ ἟κε῔ο πάληεο ἐιάβνκελ; ἖πὶ γὰξ ηνῦην ηέσο ἀθηένλ ηὸλ ιόγνλ. Ο὎ κεζεθηὴλ, θεζὶλ, ἔρεη ηὴλ δσξεὰλ, ἀιι' α὎ηνπεγὴ θαὶ α὎ηόξηδα ἐζηὶ πάλησλ η῵λ θαι῵λ, α὎ηνδσὴ, θαὶ α὎ηνθ῵ο, θαὶ α὎ηναιήζεηα· ν὎θ ἐλ ἑαπηῶ ζπλέρσλ η῵λ ἀγαζ῵λ ηὸλ πινῦηνλ, ἀιιὰ θαὶ εἮο ηνὺο ἄιινπο ἅπαληαο ὏πεξβιύδσλ α὎ηὸλ, θαὶ κεηὰ ηὸ ὏πεξβιύζαη κέλσλ πιήξεο· ἐλ ν὎δελὶ γὰξ ἐιαηηνύκελνο ἐθ η῅ο εἮο ἑηέξνπο ρνξεγίαο, ἀιι' ἀεὶ πεγάδσλ θαὶ π᾵ζη ηνύησλ κεηαδηδνὺο η῵λ θαι῵λ, ἐπὶ η῅ο α὎η῅ο κέλεη ηειεηόηεηνο. Ὃ δὲ ἐγὼ θέξσ, κεζεθηόλ ηέ ἐζηη (παξ' ἑηέξνπ γὰξ ἔιαβνλ α὎ηὸ), θαὶ κηθξόλ ηη ηνῦ παληὸο, θαὶ νἯνλεὶ ζηαγὼλ ε὎ηειὴο πξὸο ἄβπζζνλ ἄθαηνλ θαὶ πέιαγνο ἄπεηξνλ· κ᾵ιινλ δὲ ν὎δὲ ηνῦην ηὸ παξάδεηγκα παξαζη῅ζαη δύλαηαη ὅπεξ ἐπηρεηξνῦκελ εἮπε῔λ. ΢ηαγόλα κὲλ γὰξ ἀπὸ πειάγνπο ἂλ ἐμέιῃο, α὎ηῶ ηνύηῳ ηὸ πέιαγνο ἞ιάηησζαο, εἮ θαὶ ἀθαλὴο ἟ ἐιάηησζηο. ἖πὶ δὲ η῅ο πεγ῅ο ἐθείλεο ν὎θ ἔζηη ηνῦην εἮπε῔λ· ἀιι' ὅζνλ ἄλ ηηο ἀξύζεηαη, κέλεη κεδὲλ ἐιαηηνπκέλε. ∆ηὸ ρξὴ κάιηζηα ἐθ' ἕηεξνλ ὏πόδεηγκα ἐιζε῔λ· ἀζζελὲο κὲλ γὰξ α὎ηὸ θαὶ ν὎ δπλάκελνλ ὅπεξ δεηνῦκελ παξαζη῅ζαη, κ᾵ιινλ δὲ ηνῦ πξνηέξνπ ρεηξαγσγνῦλ ἟κ᾵ο πξὸο ηὴλ ἔλλνηαλ ηὴλ πξνθεηκέλελ ἟κ῔λ λῦλ. ὖπνζώκεζα γὰξ εἶλαη ππξὸο πεγὴλ, εἶηα ἀπὸ η῅ο πεγ῅ο ἐθείλεο κπξίνπο ἀλάπηεζζαη ιύρλνπο, θαὶ δὶο ηνζνύηνπο, θαὶ ηξὶο, θαὶ πνιιάθηο· ἆξα ν὎θ ἐπὶ η῅ο α὎η῅ο κέλεη πιεξόηεηνο ηὸ πῦξ θαὶ κεηὰ ηὸ κεηαδνῦλαη ηνζνύηνηο η῅ο

ἐλεξγείαο η῅ο α὏ηνῦ; Παληί πνπ δ῅ιόλ ἐζηηλ. 59.92 ΕἮ δὲ ἐπὶ η῵λ ζσκάησλ, η῵λ κεξηζη῵λ, η῵λ ἐιαηηνπκέλσλ ὏πὸ η῅ο ἀθαηξέζεσο, ε὏ξέζε ηη ηνηνῦηνλ ὃ θαὶ κεηὰ ηὸ παξαζρε῔λ ἑηέξνηο ηὰ παξ' ἑαπηνῦ ν὎δὲλ παξαβιάπηεηαη, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐπὶ η῅ο ἀζσκάηνπ θαὶ ἀθεξάηνπ δπλάκεσο ἐθείλεο ηνῦην ζπκβήζεηαη. ΕἮ γὰξ ἔλζα ν὎ζία ἐζηὶ ηὸ κεηαιακβαλόκελνλ θαὶ ζ῵κα, θαὶ κεξίδεηαη, θαὶ ν὎ κεξίδεηαη, πνιιῶ κ᾵ιινλ ὅηαλ πεξὶ ἐλεξγείαο ὁ ιόγνο ᾖ, θαὶ ἐλεξγείαο η῅ο ἐμ ἀζσκάηνπ ν὎ζίαο, ν὎δὲλ εἮθὸο ηνηνῦηνλ παζε῔λ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ Ἰσάλλεο ἔιεγελ, ἖θ ηνῦ πιεξώκαηνο α὎ηνῦ ἟κε῔ο πάληεο ἐιάβνκελ· θαὶ ζπλείξεη ηὴλ α὏ηνῦ καξηπξίαλ ηῆ ηνῦ Βαπηηζηνῦ. Σὸ γὰξ, ἖θ ηνῦ πιεξώκαηνο α὎ηνῦ ἟κε῔ο πάληεο ἐιάβνκελ, ν὎ ηνῦ πξνδξόκνπ ἐζηὶ ῥ῅κα, ἀιιὰ ηνῦ καζεηνῦ. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηη· Μὴ λνκίζεηε, θεζὶλ, ὅηη ἟κε῔ο νἯ ζπγγελόκελνη πνιὺλ α὎ηῶ ρξόλνλ, θαὶ ἁι῵λ, θαὶ ηξαπέδεο θνηλσλήζαληεο, ράξηηη καξηπξνῦκελ. Καὶ γὰξ θαὶ Ἰσάλλεο, ὁ κεδὲ εἮδὼο α὎ηὸλ πξὸ ηνύηνπ, ὁ κεδὲ ζπγγελόκελνο, ἀιιὰ ηνζνῦηνλ κόλνλ ὅηε ἐβάπηηδε, κεηὰ η῵λ ἄιισλ α὎ηὸλ ζεαζάκελνο, ἐβόα· Πξ῵ηόο κνπ ἤλ· ἐθε῔ζελ πάληα ιαβώλ· θαὶ ἟κε῔ο δὲ πάληεο νἯ δώδεθα, νἯ ηξηαθόζηνη, νἯ πεληαθόζηνη, νἯ ηξηζρίιηνη, νἯ πεληαθηζρίιηνη, αἯ πνιιαὶ η῵λ Ἰνπδαίσλ κπξηάδεο, ἅπαλ ηὸ πιήξσκα η῵λ πηζη῵λ, θαὶ η῵λ ηόηε, θαὶ η῵λ λῦλ, θαὶ η῵λ αὔζηο ἐζνκέλσλ, ἐθ ηνῦ πιεξώκαηνο α὎ηνῦ ἐιάβνκελ. Σί δὲ ἐιάβνκελ; Υάξηλ ἀληὶ ράξηηνο, θεζίλ. Ἀληὶ πνίαο πνίαλ; Ἀληὶ η῅ο Παιαη᾵ο ηὴλ Καηλήλ. Ὥζπεξ γὰξ ἤλ δηθαηνζύλε, θαὶ δηθαηνζύλε· Καηὰ δηθαηνζύλελ γὰξ, θεζὶ, ηὴλ ἐλ λόκῳ γελόκελνο ἄκεκπηνο· θαὶ πίζηηο, θαὶ πίζηηο· ἖θ πίζηεσο γὰξ εἮο πίζηηλ· θαὶ πἯνζεζία, θαὶ πἯνζεζία Ὧλ ἟ πἯνζεζία, θεζί· θαὶ δόμα, θαὶ δόμα· ΕἮ γὰξ ηὸ θαηαξγνύκελνλ δηὰ δόμεο, πνιιῶ κ᾵ιινλ ηὸ κέλνλ ἐλ δόμῃ· θαὶ λόκνο, θαὶ λόκνο· ὇ λόκνο, γὰξ, θεζὶ, ηνῦ Πλεύκαηνο η῅ο δσ῅ο ἞ιεπζέξσζέ κε· θαὶ ιαηξεία, θαὶ ιαηξεία· Ὧλ ἟ ιαηξεία, θεζί· θαὶ πάιηλ, Πλεύκαηη Θεῶ ιαηξεύνληεο· θαὶ δηαζήθε, θαὶ δηαζήθε· ∆ηαζήζνκαη γὰξ ὏κ῔λ δηαζήθε· θαηλὴλ, ν὎ θαηὰ ηὴλ δηαζήθελ ἡλ δηεζέκελ ην῔ο παηξάζηλ ὏κ῵λ· θαὶ ἁγηαζκὸο, θαὶ ἁγηαζκόο· θαὶ βάπηηζκα, θαὶ βάπηηζκα· θαὶ ζπζία, θαὶ ζπζία· θαὶ 59.93 λαὸο, θαὶ λαόο· θαὶ πεξηηνκὴ, θαὶ πεξηηνκή· νὓησ θαὶ ράξηο, θαὶ ράξηο. Ἀιι' ἐθε῔λα κὲλ ὡο ηύπνη, ηαῦηα δὲ ὡο ἀιήζεηα, ὁκσλπκίαλ ηηλὰ, ἀιι' ν὎ρὶ ζπλσλπκίαλ θπιάηηνληα· ἐπεὶ θαὶ ἐλ ην῔ο ηύπνηο θαὶ ἐλ ηα῔ο εἮθόζη, θαὶ ὁ ἐπὶ η῵λ ρξσκάησλ η῵λ ιεπθ῵λ δηὰ ηνῦ κέιαλνο ρξώκαηνο ἐγραξαηηόκελνο, ἄλζξσπνο ιέγεηαη, θαὶ ὁ δεμάκελνο ηὴλ η῵λ ρξσκάησλ ἀιήζεηαλ· θαὶ ἐπὶ η῵λ ἀλδξηάλησλ, ὅ ηε ρξπζνῦο, ὅ ηε πήιηλνο, ἀλδξηὰο πξνζεγόξεπηαη· ἀιιὰ ηὸ κὲλ ὡο ηύπνο, ηὸ δὲ ὡο ἀιήζεηα. βʹ. Μὴ ηνίλπλ ὡο ἀπὸ η῅ο η῵λ ὀλνκάησλ θνηλσλίαο, ηα὎ηόηεηα πξαγκάησλ λνκίζῃο, ἀιιὰ κεδὲ ἀιινηξίσζηλ. ΕἮ κὲλ γὰξ ηύπνο ἤλ, ν὎θ ἤλ ἀιιόηξηα η῅ο ἀιεζείαο· εἮ δὲ ζθηὰλ ἐθύιαηηελ, ἐιάηησ η῅ο ἀιεζείαο ἤλ. Σί νὔλ ηὸ κέζνλ ηνύησλ ἁπάλησλ; Βνύιεζζε ἐπεμέιζσκελ, ἓλ ἠ δύν η῵λ εἮξεκέλσλ πξνρεηξηζάκελνη; Οὓησ γὰξ θαὶ ηὰ ἄιια ἔζηαη ὏κ῔λ δ῅ια· θαὶ ὀςόκεζα πάληεο ὡο ἐθε῔λα κὲλ παίδσλ ἤλ δηδάγκαηα, ηαῦηα δὲ γελλαίσλ θαὶ κεγάισλ ἀλδξ῵λ· θαὶ ηὰ κὲλ ὡο ἀλζξώπνηο, ηὰ δὲ ὡο ἀγγέινηο λελνκνζέηεην. Πόζελ νὔλ πνηεζόκεζα ηὴλ ἀξρήλ; Βνύιεζζε ἀπὸ η῅ο πἯνζεζίαο α὎η῅ο; Σί δὴ νὔλ ηὸ κέζνλ ηαύηεο θἀθείλεο; ἖θείλε, ῥήκαηνο ἤλ ηηκή· ἐληαῦζα δὲ θαὶ ηὸ πξ᾵γκα ἕπεηαη. Καὶ πεξὶ κὲλ ἐθείλεο θεζίλ· ἖γὼ εἶπα, Θενί ἐζηε, θαὶ πἯνὶ ὖςίζηνπ πάληεο· πεξὶ δὲ ηαύηεο, ὅηη ἖θ Θενῦ ἐγελλήζεζαλ. Π῵ο θαὶ ηίλη ηξόπῳ; ∆ηὰ ινπηξνῦ παιηγγελεζίαο, θαὶ ἀλαθαηλώζεσο Πλεύκαηνο ἁγίνπ. Κἀθε῔λνη κὲλ κεηὰ ηὴλ η῵λ πἯ῵λ πξνζεγνξίαλ, ἔηη πλεῦκα δνπιείαο εἶρνλ· δνῦινη γὰξ κέλνληεο, νὓησο ἐηηκ῵λην ηῆ θιήζεη ηαύηῃ· ἟κε῔ο δὲ ἐιεύζεξνη γελόκελνη, ηόηε ν὎θ ὀλόκαηη, ἀιιὰ πξάγκαηη ηὴλ ηηκὴλ ἐδεμάκεζα. Καὶ ηνῦην Παῦινο δει῵λ ἔιεγελ· Ο὎ γὰξ ἐιάβεηε πλεῦκα δνπιείαο πάιηλ εἮο θόβνλ, ἀιι' ἐιάβεηε πλεῦκα πἯνζεζίαο, ἐλ ᾧ θξάδνκελ, Ἀββ᾵ ὁ Παηήξ. Γελλεζέληεο γὰξ ἄλσζελ, θαὶ ὡο ἂλ εἴπνη ηηο ἀλαζηνηρεησζέληεο, νὓησο ἐθιήζεκελ πἯνί. Καὶ η῅ο ἁγησζύλεο ηὸλ ηξόπνλ εἴ ηηο θαηακάζνη, ηίο κὲλ

νὕηνο, ηίο δὲ ἐθε῔λνο, πνιιὴλ ὄςεηαη πάιηλ θἀληαῦζα ηὴλ δηαθνξάλ. ἖θε῔λνη κὲλ γὰξ ἟λίθα κὴ εἮδσινιάηξνπλ, κεδὲ ἐπόξλεπνλ, κεδὲ ἐκνίρεπνλ, ηνῦην ἐθαινῦλην ηὸ ὄλνκα· ἟κε῔ο δὲ, ν὎θ ἐλ ηῆ ηνύησλ ἀπνρῆ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἐλ ηῆ η῵λ κεηδόλσλ θηήζεη γηλόκεζα ἅγηνη. Καὶ πξ῵ηνλ κὲλ ἀπ' α὎η῅ο ηνῦ Πλεύκαηνο η῅ο ἐπηθνηηήζεσο, ηαύηεο ηπγράλνκελ η῅ο δσξε᾵ο· ἔπεηηα δὲ θαὶ ἐθ πνιηηείαο, πνιιῶ κείδνλνο η῅ο Ἰνπδατθ῅ο. Καὶ ὅηη ν὎ θόκπνο ηὰ ῥήκαηα, ἄθνπζνλ ἐθείλνηο κὲλ ηί θεζηλ· Ο὎ θνηβάζεζζε, ν὎ πεξηθαζαξηε῔ηε ηὰ ηέθλα ὏κ῵λ, ὅηη ιαὸο ἅγηόο ἐζηε. Ὥζηε παξ' ἐθείλνηο ηνῦην ἟ ἁγησζύλε, ηὸ η῵λ εἮδσιηθ῵λ ἀπειιάρζαη λόκσλ· παξὰ δὲ ἟κ῔λ ν὎ρ νὓησο, ἀιι', Ἵλα ᾖ ἁγία, θεζὶ, θαὶ ζώκαηη θαὶ πλεύκαηη. ΕἮξήλελ δηώθεηε θαὶ ηὸλ ἁγηαζκὸλ, νὕ ρσξὶο ν὎δεὶο ὄςεηαη ηὸλ Κύξηνλ· θαὶ, ἖πηηεινῦληεο ἁγησζύλελ ἐλ θόβῳ Θενῦ. Ο὎ γὰξ ἀξθε῔ ηὸ, ἅγηνο, ὄλνκα, ἐπὶ πάλησλ ὧλ ἂλ ιέγεηαη ηὴλ α὎ηὴλ ἔλλνηαλ παξαζη῅ζαη· ἐπεὶ θαὶ ὁ Θεὸο ἅγηνο ιέγεηαη, ἀιι' ν὎ρ ὡο ἟κε῔ο. Ὅηε γνῦλ ἢθνπζε ηὴλ θσλὴλ ηαύηελ παξὰ η῵λ ΢εξαθὶκ θεξνκέλελ ὁ Πξνθήηεο, ὅξα ηί θεζηλ· 59.94 Οἴκνη ηάιαο ἐγὼ, ὅηη ἄλζξσπνο ὢλ θαὶ ἀθάζαξηα ρείιε ἔρσλ, ἐλ κέζῳ ιανῦ ἀθάζαξηα ρείιε ἔρνληνο ἐγὼ νἮθ῵. Καίηνη θαὶ ἅγηνο θαὶ θαζαξὸο ἤλ· ἀιιὰ πξὸο ηὴλ ἁγησζύλελ ἟κε῔ο ηὴλ ἄλσ θξηλόκελνη, ἀθάζαξηνί ἐζκελ. Ἅγηνη θαὶ νἯ ἄγγεινη, ἅγηνη νἯ ἀξράγγεινη, θαὶ α὎ηὰ ηὰ ΢εξαθὶκ θαὶ Υεξνπβίκ· ἀιιὰ θαὶ ηαύηεο η῅ο ἁγησζύλεο ἑηέξα πάιηλ δηαθνξὰ θαὶ πξὸο ἟κ᾵ο θαὶ πξὸο ηὰο ὏πεξερνύζαο δπλάκεηο· ἖λ῅λ θαὶ ην῔ο ἄιινηο ἅπαζηλ ἐπεμειζε῔λ, ἀιι' ὁξ῵ ηὸλ ιόγνλ εἮο κ῅θνο πνιὺ ἐθηεηλόκελνλ· δηὸ πεξαηηέξσ παπζάκελνη πξνειζε῔λ, ὏κ῔λ ἀθήζνκελ ηὰ ιεηπόκελα κεηαρεηξίζαη. Ἔμεζηη γὰξ θαὶ ὏κ῔λ θαη' νἶθνλ ηαῦηα ζπιιέγνπζη ζπληδε῔λ ηὴλ δηαθνξὰλ, θαὶ ην῔ο ινηπν῔ο ὁκνίσο ἐπεμηέλαη. ∆ίδνπ γὰξ, θεζὶ, ζνθῶ ἀθνξκὴλ, θαὶ ζνθώηεξνο ἔζηαη. ἧ κὲλ γὰξ ἀξρὴ παξ' ἟κ῵λ, ηὸ δὲ ηέινο ἔζηαη παξ' ὏κ῵λ. ἧκ῔λ δὲ ἀλαγθα῔νλ πάιηλ ἅςαζζαη η῅ο ἀθνινπζίαο. ΕἮπὼλ, ἖θ ηνῦ πιεξώκαηνο α὎ηνῦ ἟κε῔ο πάληεο ἐιάβνκελ, ἐπήγαγε, Καὶ ράξηλ ἀληὶ ράξηηνο· δεηθλὺο ὅηη ράξηηη θαὶ Ἰνπδα῔νη ἐζώδνλην. Ο὎ γὰξ δηὰ ηὸ πνιππιεζε῔λ ὏κ᾵ο, θεζὶλ, ἀιιὰ δηὰ ηνὺο παηέξαο ὏κ᾵ο ἐμειεμάκελ. ΕἮ ηνίλπλ ν὎θ ἐμ νἮθείσλ θαηνξζσκάησλ ἐμειέγεζαλ παξὰ Θενῦ, δ῅ινλ ὅηη ράξηηη ηαύηεο ἔηπρνλ η῅ο ηηκ῅ο. Καὶ ἟κε῔ο δὲ ράξηηη πάληεο ἐζώζεκελ, ἀιι' ν὎ρ ὁκνίσο. Ο὎ γὰξ ἐπὶ ην῔ο α὎ην῔ο, ἀιι' ἐπὶ πνιιῶ κείδνζη θαὶ ὏ςεινηέξνηο. Ο὎ ηνίλπλ ηνηαύηε παξ' ἟κ῔λ ράξηο. Ο὎δὲ γὰξ δὴ κόλνλ ἁκαξηεκάησλ ζπγρώξεζηο ἟κ῔λ ἐδόζε (ἐπεὶ θαηὰ ηνῦην θνηλσλνῦκελ ἐθείλνηο· πάληεο γὰξ ἣκαξηνλ), ἀιιὰ θαὶ δηθαηνζύλε, θαὶ ἁγηαζκὸο, θαὶ πἯνζεζία, θαὶ Πλεύκαηνο ράξηο θαηδξνηέξα πνιιῶ θαὶ δαςηιεζηέξα. ∆ηὰ ηαύηεο η῅ο ράξηηνο ἐγελόκεζα ηῶ Θεῶ πνζεηλνὶ, ν὎θ ἔηη κόλνλ ὡο δνῦινη, ἀιιὰ θαὶ ὡο πἯνὶ θαὶ ὡο θίινη. ∆ηὰ ηνῦηό θεζη, Υάξηλ ἀληὶ ράξηηνο. Καὶ γὰξ ηὰ ηνῦ λόκνπ θαὶ α὎ηὰ ράξηηνο ἤλ, θαὶ α὎ηὸ ηὸ γελέζζαη ἟κ᾵ο ἐμ ν὎θ ὄλησλ. Ο὎ γὰξ θαηνξζσκάησλ πξνυπεξγκέλσλ ηαύηελ ἐιάβνκελ ηὴλ ἀκνηβήλ, (π῵ο γὰξ νἯ κεδὲ ὄληεο;) ἀιιὰ Θενῦ παληαρόζελ η῅ο ε὎εξγεζίαο θαηάξρνληνο. Ο὎ ηὸ γελέζζαη δὲ κόλνλ ἐμ ν὎θ ὄλησλ, ἀιιὰ θαὶ ηὸ γελνκέλνπο ε὎ζέσο καζε῔λ ηά ηε πξαθηέα. θαὶ ηὰ κὴ πξαθηέα, θαὶ ηνῦηνλ ἐλ ηῆ θύζεη ιαβε῔λ ηὸλ λόκνλ, θαὶ ηὸ ηνῦ ζπλεηδόηνο θξηηήξηνλ ἀδέθαζηνλ ἟κ῔λ παξαθαηαζέζζαη ηὸλ πνηήζαληα, ράξηηνο ἤλ κεγίζηεο θαὶ θηιαλζξσπίαο ἀθάηνπ. Καὶ ηὸ ηὸλ λόκνλ δὲ ηνῦηνλ δηαθζαξέληα ἀλαθηήζαζζαη δηὰ ηνῦ γξαπηνῦ, ράξηηνο ἤλ. Σὸ κὲλ γὰξ ἑπόκελνλ ἤλ, ηνὺο ηὴλ ἅπαμ δνζε῔ζαλ ἐληνιὴλ παξαραξάηηνληαο, θνιάδεζζαη θαὶ ηηκσξε῔ζζαη· ηὸ δὲ γελόκελνλ ν὎ ηνῦην ἤλ, ἀιιὰ πάιηλ δηόξζσζηο, θαὶ ζπγγλώκε ν὎θ ὀθεηινκέλε. ἀιι' ἀπὸ ἐιένπ θαὶ ράξηηνο δηδνκέλε. Ὅηη γὰξ ράξηηνο ἤλ θαὶ ἐιένπ, ἄθνπζνλ ηί θεζηλ ὁ ∆απΐδ· Πνη῵λ ἐιεεκνζύλαο ὁ Κύξηνο, θαὶ θξ῔κα π᾵ζη ην῔ο ἀδηθνπκέλνηο. ἖γλώξηζε ηὰο ὁδνὺο α὎ηνῦ ηῶ Μσυζε῔, ην῔ο πἯν῔ο Ἰζξαὴι ηὰ ζειήκαηα α὎ηνῦ. Καὶ πάιηλ· Υξεζηὸο θαὶ ε὎ζὴο ὁ Κύξηνο· δηὰ ηνῦην λνκνζεηήζεη ἐλ ὁδῶ ἁκαξηάλνληαο. 59.95 γʹ. ἖ιεεκνζύλεο νὔλ ἄξα θαὶ νἮθηηξκ῵λ θαὶ ράξηηνο ηὸ ηὸλ λόκνλ ιαβε῔λ. ∆ηὰ ηνῦην εἮπὼλ, Υάξηλ ἀληὶ

ράξηηνο, ἔηη ζεξκόηεξνλ ἐπαγσληδόκελνο ηῶ κεγέζεη η῵λ δεδνκέλσλ, ἐπάγεη ιέγσλ· ὇ λόκνο δηὰ Μσυζέσο ἐδόζε, ἟ ράξηο θαὶ ἟ ἀιήζεηα δηὰ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ ἐγέλεην. Εἴδεηε π῵ο ἞ξέκα θαὶ θαηὰ κηθξὸλ ἑλὶ ῥήκαηη, ὅ ηε Βαπηηζηὴο Ἰσάλλεο, ὅ ηε καζεηὴο πξὸο ηὴλ ὏ςεινηάηελ ηνὺο ἀθξναηὰο ἐλάγνπζη γλ῵ζηλ, πξόηεξνλ ην῔ο ηαπεηλνηέξνηο ἐγγπκλάζαληεο; ἖θε῔λνο κὲλ γὰξ πξὸο ἑαπηὸλ ζπγθξίλαο ηὸλ ἀζπγθξίησο ἁπάλησλ ὏πεξέρνληα, νὓησο α὎ηνῦ κεηὰ ηαῦηα δείθλπζη ηὴλ ὏πεξνρὴλ ιέγσλ, Ὃο ἔκπξνζζέλ κνπ γέγνλελ· εἶηα ἐπάγσλ ηὸ, Πξ῵ηόο κνπ ἤλ· νὕηνο δὲ ἐθείλνπ κὲλ πνιιῶ κε῔δνλ ἐπνίεζε, η῅ο δὲ ἀμίαο η῅ο ηνῦ Μνλνγελνῦο ἔιαηηνλ. Ο὎ γὰξ πξὸο Ἰσάλλελ, ἀιιὰ πξὸο ηὸλ ἐθείλνπ κ᾵ιινλ ζαπκαδόκελνλ παξὰ Ἰνπδαίνηο πνηε῔ηαη ηὴλ ζύγθξηζηλ, ηὸλ Μσυζέα ιέγσ· ὇ λόκνο γὰξ, θεζὶ, δηὰ Μσυζέσο ἐδόζε, ἟ ράξηο θαὶ ἟ ἀιήζεηα δηὰ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ ἐγέλεην. Καὶ ζέα ηὴλ ζύλεζηλ· Ο὎ ηνῦ πξνζώπνπ πνηε῔ηαη ηὴλ ἐμέηαζηλ, ἀιιὰ η῵λ πξαγκάησλ. Σνύησλ γὰξ ἀπνδεηρζέλησλ πνιιῶ κεηδόλσλ, ἐμ ἀλάγθεο θαὶ ηνὺο ἀγλώκνλαο εἮθὸο ἤλ παξαδέμαζζαη ηὴλ ς῅θνλ θαὶ ηὴλ ὏πόλνηαλ πεξὶ ηνῦ Υξηζηνῦ. Ὅηαλ γὰξ ηὰ πξάγκαηα καξηπξῆ, ηὰ κεδεκίαλ ἔρνληα ὏πνςίαλ ὡο πξὸο ράξηλ ηηλὸο, ἠ θαὶ πξὸο ἀπέρζεηαλ ηνῦην πνηνῦληα, ἀλακθηζβήηεηνλ θαὶ ην῔ο ἀγλώκνζη ηὴλ ς῅θνλ παξίζηεζηλ. Οἷα γὰξ ἂλ α὎ηὰ δηαζ῵ζηλ νἯ πνηήζαληεο, ηνηαῦηα κέλεη θαηλόκελα· δηὸ κάιηζηα πάλησλ ἀλύπνπηνο ἟ παξὰ ηνύησλ ἐζηὶ καξηπξία. Ὅξα δὲ θαὶ π῵ο ἀλεπαρζ῅ πνηε῔ηαη ηὴλ παξάζεζηλ θαὶ παξὰ ην῔ο ἀζζελεζηέξνηο. Ο὎ γὰξ θαηαζθεπάδεη ηῶ ιόγῳ ηὴλ ὏πεξνρὴλ, ἀιι' ἀπὸ η῵λ ὀλνκάησλ γπκλ῵λ ηὴλ δηαθνξὰλ παξαδείθλπζη, ράξηλ θαὶ ἀιήζεηαλ ἀληηζεὶο λόκῳ, θαὶ ηὸ, ἖γέλεην, ηῶ, ἖δόζε. Πνιὺ δὲ ηὸ κέζνλ ἑθαηέξσλ. Σὸ κὲλ γὰξ δηαθνλνπκέλνπ ἤλ ηὸ, ἖δόζε, ιαβόληνο παξ' ἑηέξνπ θαὶ δόληνο νἷο πξνζεηάγε δνῦλαη· ηὸ δὲ, ἖γέλεην, ἟ ράξηο θαὶ ἟ ἀιήζεηα, βαζηιέσο κεηὰ ἐμνπζίαο πάληα ἀθηέληνο ηὰ ἁκαξηήκαηα, θαὶ α὎ηνῦ θαηαζθεπάδνληνο ηὴλ δσξεάλ. ∆ηὸ ἔιεγελ· Ἀθέσληαί ζνπ αἯ ἁκαξηίαη· θαὶ πάιηλ· Ἵλα δὲ εἮδ῅ηε ὅηη ἐμνπζίαλ ἔρεη ὁ ΤἯὸο ηνῦ ἀλζξώπνπ ἀθηέλαη ἐπὶ η῅ο γ῅ο ἁκαξηίαο, ιέγεη ηῶ παξαιπηηθῶ· ἖γεξζεὶο ἆξνλ ηὴλ θιίλελ ζνπ, θαὶ ὓπαγε εἮο ηὸλ νἶθόλ ζνπ. ὇ξᾶο π῵ο ἟ ράξηο γίλεηαη δη' α὎ηνῦ; ΢θόπεη δὲ θαὶ ηὴλ ἀιήζεηαλ. Σὴλ κὲλ νὔλ ράξηλ, θαὶ ηαῦηα θαὶ ηὰ θαηὰ ηὸλ ιῃζηὴλ, θαὶ ἟ ηνῦ βαπηίζκαηνο δσξεὰ, θαὶ ἟ ηνῦ Πλεύκαηνο ράξηο ἟ δη' α὎ηνῦ δηδνκέλε δείθλπζη, θαὶ ἕηεξα πνιιά· ηὴλ δὲ ἀιήζεηαλ ζαθεζηέξαλ εἮζόκεζα, ἂλ ηνὺο ηύπνπο θαηακάζσκελ. Σὰο γὰξ κειινύζαο ἐπηηειε῔ζζαη ἐλ ηῆ Καηλῆ νἮθνλνκίαο πξνιαβόληεο πξνδηέγξαςαλ νἯ ηύπνη ὡο ηύπνη· ἐιζὼλ δὲ ἐπεηέιεζελ α὎ηὴλ ὁ Υξηζηόο. Ἴδσκελ ηνίλπλ θαὶ ηνὺο ηύπνπο ἐλ ὀιίγνηο· ν὎δὲ γὰξ ἅπαληα δηειζε῔λ ηὰ η῵λ ηύπσλ ηνῦ λῦλ θαηξνῦ· ἀθ' ὧλ δὲ παξαζήζνκαί ηηλα καζόληεο, θαὶ ηὰ ινηπὰ εἴζεζζε. Βνύιεζζε νὔλ ἀπ' α὎ηνῦ ηνῦ πάζνπο ἀξμώκεζα; Σί νὔλ θεζηλ ὁ ηύπνο; Λάβεηε ἀξλίνλ θαη' νἮθίαλ, θαὶ ζύζαηε, θαὶ πνηήζαηε ὡο πξνζέηαμε θαὶ ἐλνκνζέηεζελ. ὇ δὲ Υξηζηὸο ν὎ρ νὓησο· ν὎ γὰξ πξνζηάηηεη ηνῦην γελέζζαη· ἀιι' α὎ηὸο α὎ηὸ γίλε 59.96 ηαη, ζπζίαλ ἑαπηὸλ θαὶ πξνζθνξὰλ ηῶ Παηξὶ πξνζελεγθώλ. δʹ. Ὅξα π῵ο ὁ κὲλ ηύπνο ἐδόζε δηὰ Μσυζέσο, ἟ δὲ ἀιήζεηα ἐγέλεην δηὰ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ. Καὶ πάιηλ ἐλ ηῶ ὄξεη ΢ηλᾶ η῵λ Ἀκαιεθηη῵λ πνιεκνύλησλ ἗βξαίνηο, αἯ ρε῔ξεο κὲλ ἐζηεξίδνλην ηνῦ Μσυζέσο, αἮξόκελαη ὏πὸ Ἀαξὼλ θαὶ Ὢξ ἑθαηέξσζελ ἑζηώησλ· ὁ δὲ Υξηζηὸο παξαγελόκελνο, α὎ηὸο δη' ἑαπηνῦ ηὰο ρε῔ξαο ηείλαο εἶρελ ἐλ ηῶ ζηαπξῶ. Εἶδεο π῵ο ὁ κὲλ ηύπνο ἐδίδνην, ἟ δὲ ἀιήζεηα ἐγίλεην; Πάιηλ ὁ λόκνο ἔιεγελ· ἖πηθαηάξαηνο π᾵ο ὃο ν὎θ ἐκκέλεη ἐλ π᾵ζη ην῔ο γεγξακκέλνηο ἐλ ηῶ βηβιίῳ ηνύηῳ· ἟ δὲ ράξηο ηί θεζη; ∆εῦηε πξόο κε, πάληεο νἯ θνπη῵ληεο θαὶ πεθνξηηζκέλνη, θἀγὼ ἀλαπαύζσ ὏κ᾵ο· θαὶ ὁ Παῦινο, Υξηζηὸο ἟κ᾵ο ἐμεγόξαζελ ἐθ η῅ο θαηάξαο ηνῦ λόκνπ, γελόκελνο ὏πὲξ ἟κ῵λ θαηάξα. ἖πεὶ νὔλ ηνζαύηεο ἀπνιειαύθακελ ράξηηνο θαὶ ἀιεζείαο, παξαθαι῵, κὴ δηὰ ηὸ κέγεζνο η῅ο δσξε᾵ο γελώκεζα ῥᾳζπκόηεξνη. Ὅζῳ γὰξ κείδνλνο ἞μηώζεκελ ηηκ῅ο, ηνζνύηῳ θαὶ πιείνλόο ἐζκελ ἀξεη῅ο ὀθεηιέηαη. ὇ κὲλ γὰξ κηθξὰ ε὎εξγεηεζεὶο, θἂλ κηθξὰ ἐπηδείμεηαη, ν὎

ηνζαύηεο θαηαγλώζεσο ἄμηόο ἐζηηλ· ὁ δὲ πξὸο ηὴλ ἀλσηάησ θνξπθὴλ η῅ο ηηκ῅ο ἀλαβὰο, εἶηα ρακαίδεια θαὶ ηαπεηλὰ ἐπηδεηθλύκελνο, πνιιῶ κείδνλνο ἔζηαη θνιάζεσο ἄμηνο. Ἀιιὰ κὴ γέλνηην πεξὶ ὏κ῵λ ηνηαῦηα ὏πνπηεῦζαί πνηε. Πεπνίζακελ γὰξ ἐλ Κπξίῳ, ὅηη πξὸο ηὸλ ν὎ξαλὸλ ηὰο ςπρὰο ὏κ῵λ ἐπηεξώζαηε, θαὶ η῅ο γ῅ο ἀπαλέζηεηε, θαὶ ἐλ ηῶ θόζκῳ ὄληεο, ν὎ ηὰ ηνῦ θόζκνπ κεηαρεηξίδεζζε. Ἀιι' ὅκσο θαὶ πεπεηζκέλνη, ν὎ παπόκεζα ζπλερ῵ο ηὰ α὎ηὰ παξαθαινῦληεο. ἖πεὶ θαὶ ἐλ ην῔ο ἔμσζελ ἀγ῵ζηλ, ν὎ ηνὺο ἀλαπεπησθόηαο, ν὎δὲ ηνὺο ὏πηίνπο θεηκέλνπο, ἀιιὰ ηνὺο ἐλεξγνῦληαο, ηνὺο ἔηη ηξέρνληαο ἅπαληεο πξνηξέπνληαη νἯ ζεαηαί. ἖π' ἐθείλσλ κὲλ γὰξ ὡο ἀλόλεηα πνλνῦληεο, θαὶ ν὎ δπλάκελνη δηὰ η῵λ παξαθιήζεσλ α὎ηνὺο ἀλαζη῅ζαη, ἀπνῤῥαγέληαο θαζάπαμ η῅ο λίθεο, νὓησ παύνληαη θαηαγηλώζθνληεο· ἐληαῦζα δὲ ν὎θ ἐθ' ὏κ῵λ κόλνλ η῵λ λεθόλησλ, ἀιιὰ θαὶ ἐπὶ η῵λ ἀλαπεζόλησλ, εἮ βνπιεζε῔ελ κεηαβαιέζζαη, ἔζηη ηη πξνζδνθ῅ζαη ρξεζηόλ. ∆ηὸ θαὶ πάληα πξάηηνκελ, παξαθαινῦληεο, ὀλεηδίδνληεο, πξνηξέπνληεο, ἐπαηλνῦληεο, ὥζηε ηὴλ ὏κεηέξαλ πξαγκαηεύζαζζαη ζσηεξίαλ. Μὴ ηνίλπλ ηῆ ζπλερε῔ ηῆ πεξὶ η῅ο πνιηηείαο δπζρεξάλεηε παξαηλέζεη. Ο὎ γὰξ ῥᾳζπκίαλ θαηεγλσθόησλ ἐζηὶ ηὰ ιεγόκελα, ἀιιὰ ρξεζηὰο ζθόδξα ἐιπίδαο ἐρόλησλ πεξὶ ὏κ῵λ. Ο὎ πξὸο ὏κ᾵ο δὲ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ πξὸο ἟κ᾵ο ηνὺο ιέγνληαο ηαῦηα εἴξεηαη θαὶ εἮξήζεηαη· θαὶ γὰξ θαὶ α὎ηνὶ η῅ο α὎η῅ο δεόκεζα δηδαζθαιίαο. ΕἮ γὰξ θαὶ παξ' ἟κ῵λ ιέγεηαη, ἀιιὰ θαὶ πξὸο ἟κ᾵ο ν὎δὲλ θσιύεη ηαῦηα ιέγεζζαη. Σὸλ κὲλ γὰξ ε὏ξὼλ ὏πεύζπλνλ ὄληα, ὁ ιόγνο δησξζώζαην, ηὸλ δὲ ἐθηὸο θαὶ ἀπειιαγκέλνλ, ὡο πνῤῥσηάησ, πάιηλ ἀπήγαγελ. Ο὎δὲ γὰξ α὎ηνὶ η῵λ ἁκαξηεκάησλ ἐζκὲλ θαζαξνί. Ἣ ηε νὔλ Ἦαηξεία θνηλὴ, ηά ηε θάξκαθα ἅπαζη πξόθεηηαη· ἟ δὲ ζεξαπεία ινηπὸλ ν὎ θνηλὴ, ἀιιὰ παξὰ ηὴλ η῵λ ρξσκέλσλ πξναίξεζηλ γίλεηαη. ∆ηὸ θαὶ ὁ κὲλ δεόλησο κεηαρεηξίζαο ηὸ θάξκαθνλ, ἀπώλαηό ηη η῅ο ζεξαπείαο· ὁ δὲ κὴ ἐπηζεὶο ηῶ ηξαύκαηη, κε῔δνλ εἮξγάζαην ηὸ θαθὸλ, θαὶ εἮο ηὴλ ραιεπσηάηελ θαηέζηξεςε ηειεπηήλ. Μὴ ηνίλπλ ἀιγ῵κελ Ἦαηξεπόκελνη, ἀιιὰ πνιιῶ κ᾵ιινλ ραίξσκελ, θἂλ πηθξὰο θέξῃ ηὰο ὀδύλαο η῅ο δηδαζθαιίαο ἟ κεζνδεία· πνιὺ γὰξ ἣδηζηνλ ἟κ῔λ ὓζηεξνλ ἐπηδείμεηαη ηὸλ θαξπόλ. Πάληα νὔλ εἮο ηνῦην πξάηησκελ, ὅπσο θαζαξνὶ ηξαπκάησλ θαὶ πιεγ῵λ, ἃο νἯ η῅ο ἁκαξηίαο ὀδόληεο ἐληηζέαζη ηῆ ςπρῆ, εἮο ηὸλ αἮ῵λα ἀπάξσκελ ἐθε῔λνλ, ἵλα ἄμηνη η῅ο ὄςεσο γελό 59.97 κελνη ηνῦ Υξηζηνῦ, κὴ ηα῔ο ηηκσξεηηθα῔ο θαὶ ἀπνηόκνηο δπλάκεζη θαηὰ ηὴλ ἟κέξαλ παξαδνζ῵κελ ἐθείλελ, ἀιιὰ ηα῔ο δπλακέλαηο πξὸο ηὴλ θιεξνλνκίαλ εἮζαγαγε῔λ ἟κ᾵ο η῵λ ν὎ξαλ῵λ, ηὴλ ἟ηνηκαζκέλελ ην῔ο 59.98 ἀγαπ῵ζηλ α὎ηόλ· ἥο γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα θαὶ ηὸ θξάηνο εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.97 ΟΜΘΛΘΑ ΘΕʹ. Θεὸλ ν὎δεὶο ἑώξαθε πώπνηε· ὁ κνλνγελὴο ΤἯὸο, ὁ ὢλ εἮο ηὸλ θόιπνλ ηνῦ Παηξὸο, ἐθε῔λνο ἐμεγή ζαην. αʹ. Σ῵λ ὀλνκάησλ θαὶ η῵λ ῥεκάησλ η῵λ ἐλ ηα῔ο Γξαθα῔ο θεηκέλσλ, ν὎ρ ἁπι῵ο ἟κ᾵ο ὁ Θεὸο ἐπαθνύεηλ βνύιεηαη, ἀιιὰ κεηὰ πνιι῅ο η῅ο ζπλέζεσο. ∆ηὰ ηνῦην ὁ κὲλ καθάξηνο ∆απῒδ πνιιαρνῦ η῵λ Φαικ῵λ πξνέγξαθε η῵λ ἑαπηνῦ ηὸ, ΕἮο ζύλεζηλ, θαὶ ἔιεγελ· Ἀπνθάιπςνλ ηνὺο ὀθζαικνύο κνπ, θαὶ θαηαλνήζσ ηὰ ζαπκάζηα ἐθ ηνῦ λόκνπ ζνπ. Μεηὰ δὲ ηνῦηνλ θαὶ ὁ ηνύηνπ πα῔ο ὏πνηηζεὶο δείθλπζηλ, ὅηη δε῔ θαζάπεξ ἀξγύξηνλ ἐθδεηε῔λ ηὴλ ζνθίαλ· κ᾵ιινλ δὲ ὏πὲξ ρξπζίνλ α὎ηὴλ ἐκπνξεύεζζαη. Καὶ ὁ Κύξηνο δὲ ην῔ο Ἰνπδαίνηο παξαηλ῵λ ηὰο Γξαθὰο ἐξεπλᾶλ, ἐπὶ πιένλ ἟κ᾵ο εἮο δήηεζηλ ἐλάγεη. Ο὎θ ἂλ γὰξ νὓησο εἶπελ, εἴ γε α὎ηόζελ θαὶ ἐθ πξώηεο α὎ηὰο θαηαιαβε῔λ δπλαηὸλ ἤλ η῅ο ἀλαγλώζεσο. Σὸ γὰξ ἐλ κέζῳ θείκελνλ, θαὶ πξόρεηξνλ, ν὎δείο πνη' ἂλ ἐξεπλήζαηην, ἀιιὰ ηὸ ζπλεζθηαζκέλνλ, θαὶ κεηὰ πνιι῅ο ε὏ξηζθόκελνλ η῅ο δεηήζεσο. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ζεζαπξὸλ θεθξπκκέλνλ α὎ηὰο εἶλαί θεζη, πξὸο ηὴλ δήηεζηλ ἟κ᾵ο δηεγείξσλ. Σαῦηα δὲ ἟κ῔λ εἴξεηαη, ἵλα κὴ ἁπι῵ο κεδὲ ὡο ἔηπρε πξνζβάιισκελ ην῔ο η῵λ Γξαθ῵λ ῥήκαζηλ, ἀιιὰ κεηὰ ἀθξηβείαο πνιι῅ο. ΕἮ κὲλ γὰξ ἀλεμεηάζησο ηηο ἐπαθνύζεηε η῵λ ιεγνκέλσλ ἐλ α὎ηα῔ο, θαὶ δέμαηην πάληα νὓησο

ὡο εἴξεηαη θαηὰ ηὸ γξάκκα, πνιιὰ ηὰ ἄηνπα ὏πνπηεύζεη πεξὶ ηνῦ Θενῦ. Καὶ γὰξ θαὶ ἄλζξσπνλ α὎ηὸλ εἶλαη, θαὶ ἀπὸ ραιθνῦ ζπλεζηάλαη, θαὶ ὀξγίινλ, θαὶ ζπκώδε, θαὶ πνιιὰ ἔηη ηνύησλ ρείξνλα πεξὶ α὎ηνῦ δέμεηαη δόγκαηα. ΕἮ δὲ ηὸλ λνῦλ ηὸλ ἐλ ηῶ βάζεη θείκελνλ θαηακάζνη, πάζεο ηαύηεο ἀπαιιαγήζεηαη η῅ο ἀηνπίαο. ἖πεὶ θαὶ ηὸ λῦλ πξνθείκελνλ ἟κ῔λ ἀλάγλσζκα θόιπνλ θεζὶ ηὸλ Θεὸλ ἔρεηλ, ὅπεξ ζσκάησλ ἐζηηλ ἴδηνλ. Ἀιι' ν὎δεὶο νὓησ κέκελελ, ὥζηε ζ῵κα ὏πνπηεῦζαη ηὸλ ἀζώκαηνλ εἶλαη. Ἵλ' νὔλ ἀμίσο η῅ο πλεπκαηηθ῅ο ἐλλνίαο ηὸ π᾵λ ἐθιάβσκελ, θέξε ἄλσζελ ηὸ ρσξίνλ δηεξεπλεζώκεζα. Θεὸλ ν὎δεὶο ἑώξαθε πώπνηε. ἖θ πνίαο ἐπὶ ηνῦην ἤιζελ ἀθνινπζίαο ὁ Ε὎αγγειηζηήο; ∆είμαο πνιιὴλ η῵λ ηνῦ Υξηζηνῦ δσξε῵λ ηὴλ ὏πεξβνιήλ, ὡο εἶλαη ηὸ κέζνλ ἄπεηξνλ ηνύησλ ηε θαὶ η῵λ δηὰ Μσυζέσο νἮθνλνκεζέλησλ, ζέιεη ινηπὸλ θαὶ αἮηίαλ εὒινγνλ η῅ο δηαθνξ᾵ο εἮπε῔λ. ἖θε῔λνο κὲλ γὰξ ὏πεξέηεο ὢλ, ηαπεηλνηέξσλ γέγνλε πξαγκάησλ δηάθνλνο· νὕηνο δὲ ∆εζπόηεο, θαὶ βαζηιεὺο, θαὶ βαζηιέσο ΤἯὸο ὢλ, ηὰ πνιιῶ κείδνλα ἟κ῔λ ἐθόκηζε, ζπλὼλ ἀεὶ ηῶ Παηξὶ, θαὶ ὁξ῵λ α὎ηὸλ δηελεθ῵ο. ∆ηὸ θαὶ νὓησο ἐπήγαγε ιέγσλ· Θεὸλ ν὎δεὶο ἑώξαθε πώπνηε. Σί νὔλ ἐξνῦκελ ηῶ κεγαινθσλνηάηῳ ἧζαΐᾳ ιέγνληη· Εἶδνλ ηὸλ Κύξηνλ θαζήκελνλ ἐπὶ ζξόλνπ ὏ςεινῦ θαὶ ἐπεξκέλνπ; ηί δὲ ηῶ Ἰσάλλῃ πξνζκαξηπξνῦληη α὎ηῶ ὅηη ηαῦηα εἶπελ, ὅηε εἶδε ηὴλ δόμαλ α὎ηνῦ; ηί δὲ ηῶ Ἰεδεθηήι; θαὶ γὰξ θαὶ α὎ηὸο ἐπὶ η῵λ Υεξνπβὶκ θαζήκελνλ α὎ηὸλ ὁξᾶ· ηί δὲ θαὶ ηῶ ∆αληήι; θαὶ γὰξ θαὶ νὕηόο θεζηλ· ὇ Παιαηὸο η῵λ ἟κεξ῵λ ἐθάζεην· ηί δὲ θαὶ α὎ηῶ ηῶ Μσυζε῔ ιέγνληη· ∆ε῔μόλ κνη ηὴλ δόμαλ ζνπ ὅπσο γλσζη῵ο ἴδσ ζε; ὇ δὲ Ἰαθὼβ θαὶ ἀπὸ ηνύηνπ ηὴλ 59.98 πξνζεγνξίαλ ἔιαβελ, Ἰζξαὴι ἐπηθιεζείο· Ἰζξαὴι γὰξ ὁ ηὸλ Θεὸλ ὁξ῵λ ἐζηη. Καὶ ἕηεξνη δὲ α὎ηὸλ ἑσξάθαζη. Π῵ο νὔλ ὁ Ἰσάλλεο εἶπε, Θεὸλ ν὎δεὶο ἑώξαθε πώπνηε; ∆ει῵λ ὅηη πάληα ἐθε῔λα ζπγθαηαβάζεσο ἤλ, ν὎θ α὎η῅ο η῅ο ν὎ζίαο γπκλ῅ο ὄςηο. ΕἮ γὰξ α὎ηὴλ ἑώξσλ ηὴλ θύζηλ, ν὎θ ἂλ δηαθόξσο α὎ηὴλ ἐζεάζαλην. Ἁπι῅ γάξ ηηο θαὶ ἀζρεκάηηζηνο αὓηε, θαὶ ἀζύλζεηνο, θαὶ ἀπεξίγξαπηνο, ν὎ θάζεηαη, ν὎δὲ ἕζηεθελ, ν὎δὲ πεξηπαηε῔. Σαῦηα γὰξ πάληα ζσκάησλ. Π῵ο δέ ἐζηηλ, α὎ηὸο νἶδε κόλνο. Καὶ ηνῦην δηὰ πξνθήηνπ ηηλὸο ὁ Θεὸο θαὶ Παηὴξ ἐκθαίλσλ ἔιεγελ· ἖γὼ ὁξάζεηο, θεζὶλ, ἐπιήζπλα, θαὶ ἐλ ρεξζὶ πξνθεη῵λ ὡκνηώζελ· ηνπηέζηη, ΢πγθαηέβελ, ν὎ ηνῦην ὅπεξ ἢκελ ἐθάλελ. ἖πεηδὴ γὰξ ἔκειιελ α὎ηνῦ ὁ ΤἯὸο δη' ἀιεζηλ῅ο ζαξθὸο θαλήζεζζαη ἟κ῔λ, ἄλσζελ α὎ηνὺο πξνεγύκλαδελ ὁξᾶλ ηνῦ Θενῦ ηὴλ ν὎ζίαλ, ὡο α὎ην῔ο δπλαηὸλ ἤλ Ἦδε῔λ. ἖πεὶ α὎ηὸ ὅπεξ ἐζηὶλ ὁ Θεὸο, ν὎ κόλνλ πξνθ῅ηαη, ἀιι' ν὎δὲ ἄγγεινη εἶδνλ, νὒηε ἀξράγγεινη· ἀιι' ἐὰλ ἐξσηήζῃο α὎ηνὺο, ἀθνύζῃ πεξὶ κὲλ η῅ο ν὎ζίαο ν὎δὲλ ἀπνθξηλνκέλνπο, ∆όμα δὲ ἐλ ὏ςίζηνηο, κόλνλ ᾄδνληαο, ηῶ Θεῶ, θαὶ ἐπὶ γ῅ο εἮξήλε, ἐλ ἀλζξώπνηο ε὎δνθία. Κἂλ παξὰ η῵λ Υεξνπβὶκ ἠ η῵λ ΢εξαθὶκ ἐπηζπκήζῃο ηη καζε῔λ, ηὸ κπζηηθὸλ ηνῦ ἁγηαζκνῦ κέινο ἀθνύζῃ, θαὶ ὅηη Πιήξεο ὁ ν὎ξαλὸο, θαὶ ἟ γ῅ η῅ο δόμεο α὎ηνῦ. Ἂλ ηὰο ἀλσηέξσ δπλάκεηο ἐμεηάζῃο, ν὎δὲλ ἄιιν ε὏ξήζεηο, ἠ ὅηη ἓλ ἔξγνλ α὎ηα῔ο ἐζηη, ηὸ αἮλε῔λ ηὸλ Θεόλ· ΑἮλε῔ηε γὰξ α὎ηὸλ, θεζὶ, π᾵ζαη αἯ δπλάκεηο α὎ηνῦ. Μόλνο νὔλ α὎ηὸλ ὁξᾶ ὁ ΤἯὸο, θαὶ ηὸ Πλεῦκα ηὸ ἅγηνλ. ἧ γὰξ θηηζηὴ θύζηο ἅπαζα π῵ο θαὶ Ἦδε῔λ δπλήζεηαη ηὸλ ἄθηηζηνλ; ΕἮ γὰξ ἁπι῵ο η῅ο ὁπνηαζνῦλ ἀζσκάηνπ δπλάκεσο, θαίηνη γε γελεη῅ο νὒζεο, ν὎ δπλάκεζα δέμαζζαη ζεσξίαλ ζαθ῅, θαὶ ηνῦην πνιιάθηο ἐπὶ η῵λ ἀγγέισλ ἐδείρζε· πνιιῶ κ᾵ιινλ η῅ο θαὶ ἀζσκάηνπ θαὶ ἀγελήηνπ ν὎ζίαο. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ὁ Παῦιόο θεζηλ, Ὃλ εἶδελ ν὎δεὶο ἀλζξώπσλ ν὎δὲ Ἦδε῔λ δύλαηαη. Ἆξ' νὔλ ηῶ Παηξὶ κόλῳ ηὸ ἐμαίξεηνλ ηνῦην πξόζεζηη, ηῶ δὲ ΤἯῶ ν὎θέηη; Ἄπαγε· ἀιιὰ θαὶ ηῶ ΤἯῶ. Ὅηη δὲ θαὶ α὎ηῶ, ἄθνπε Παύινπ ηνῦην δεινῦληνο, θαὶ ιέγνληνο· Ὅο ἐζηηλ εἮθὼλ ηνῦ Θενῦ ηνῦ ἀνξάηνπ. ὇ δὲ ηνῦ ἀνξάηνπ εἮθὼλ ὢλ, θαὶ α὎ηὸο ἀόξαηνο· ἐπεὶ ν὎θ ἂλ εἴε εἮθώλ. ΕἮ δὲ ἀιιαρνῦ θεζη, Θεὸο ἐθαλεξώζε ἐλ ζαξθὶ, κὴ ζαπκάζῃο· ὅηη ἟ θαλέξσζηο δηὰ η῅ο ζαξθὸο, ν὎ κὴλ θαηὰ ηὴλ ν὎ζίαλ γέγνλελ. ἖πεὶ ὅηη θαὶ α὎ηὸο ἀόξαηνο ν὎ κόλνλ ἀλζξώπνηο, ἀιιὰ θαὶ ηα῔ο ἄλσ δπλάκεζη, δείθλπζηλ ὁ Παῦινο. ΕἮπὼλ γὰξ, ὅηη ἖θαλεξώζε ἐλ ζαξθὶ, ἐπήγαγελ, ὅηη

Ὤθζε ἀγγέινηο. βʹ. Ὥζηε θαὶ ην῔ο ἀγγέινηο ηόηε ὤθζε, ὅηε ζάξθα πεξηεβάιεην· πξὸ ηνύηνπ δὲ ν὎ρ ἑώξσλ α὎ηὸλ νὓησο, ἐπεηδὴ θαὶ α὎ην῔ο ἀόξαηνο ἟ ν὎ζία ἤλ. Καὶ π῵ο, θεζὶλ, ὁ Υξηζηὸο εἶπε, Μὴ θαηαθξνλήζεηε ἑλὸο η῵λ κηθξ῵λ ηνύησλ· ιέγσ γὰξ ὏κ῔λ, ὅηη νἯ ἄγγεινη α὎η῵λ δηαπαληὸο βιέπνπζη ηὸ πξόζσπνλ ηνῦ Παηξόο κνπ ηνῦ ἐλ ν὎ξαλν῔ο; Σί γάξ; θαὶ πξόζσπνλ 59.99 ὁ Θεὸο ἔρεη, θαὶ ἐλ ν὎ξαλν῔ο πεξηγέγξαπηαη; Ἀιι' ν὎θ ἄλ ηηο νὓησ καλείε, ὥζηε ηαῦηα εἮπε῔λ. Σί πνη' νὔλ ἐζηη ηὸ ιεγόκελνλ; Ὥζπεξ ὅηαλ ιέγῃ· Μαθάξηνη νἯ θαζαξνὶ ηῆ θαξδίᾳ, ὅηη α὎ηνὶ ηὸλ Θεὸλ ὄςνληαη· ηὴλ θαηὰ δηάλνηαλ ὄςηλ θεζὶ, ηὴλ ἟κ῔λ δπλαηὴλ, θαὶ ηὴλ ἔλλνηαλ ηὴλ πεξὶ Θενῦ· νὓησ θαὶ ἐπὶ η῵λ ἀγγέισλ εἮπε῔λ ἐζηηλ, ὅηη δηὰ ηὴλ θαζαξὰλ α὎η῵λ θαὶ ἄγξππλνλ θύζηλ ν὎δὲλ ἕηεξνλ, ἀιι' ἠ ηὸλ Θεὸλ ἀεὶ θαληάδνληαη. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ α὎ηὸο πάιηλ θεζὶλ, Ο὎δεὶο γηλώζθεη ηὸλ Παηέξα, εἮ κὴ ὁ ΤἯόο. Σί νὔλ; πάληεο ἐλ ἀγλνίᾳ ἐζκέλ; Μὴ γέλνηην· ἀιι' νὓησο ν὎δεὶο νἶδελ ὡο ὁ ΤἯόο. Ὥζπεξ νὔλ εἶδνλ α὎ηὸλ νἯ πνιινὶ θαηὰ ηὴλ ἐγρσξνῦζαλ α὎ην῔ο ὄςηλ, ηὴλ δὲ ν὎ζίαλ ν὎δεὶο ἐζεάζαην· νὓησ θαὶ λῦλ ἴζκελ πάληεο κὲλ ηὸλ Θεὸλ, ηὴλ δὲ ν὎ζίαλ ν὎δεὶο νἶδελ ὅ ηί πνηέ ἐζηηλ, εἮ κὴ κόλνο ὁ γελλεζεὶο ἐμ α὎ηνῦ. Γλ῵ζηλ γὰξ ἐληαῦζα ηὴλ ἀθξηβ῅ ιέγεη ζεσξίαλ ηε θαὶ θαηάιεςηλ, θαὶ ηνζαύηελ ὅζελ ὁ Παηὴξ ἔρεη πεξὶ ηνῦ Παηδόο. Καζὼο γὰξ γηλώζθεη κε ὁ Παηὴξ, θἀγὼ γηλώζθσ ηὸλ Παηέξα. ∆ηὸ θαὶ ὁ Ε὎αγγειηζηὴο ὅξα κεζ' ὅζεο θζέγγεηαη η῅ο πεξηνπζίαο. ΕἮπὼλ γὰξ, ὅηη Θεὸλ ν὎δεὶο ἑώξαθε πώπνηε, ν὎θ εἶπελ, ὅηη ὁ ΤἯὸο Ἦδὼλ ἐμεγήζαην, ἀιι' ἕηεξόλ ηη πιένλ ηνῦ Ἦδε῔λ ἔζεθελ, εἮπὼλ, ὅηη ὇ ὢλ ἐλ ηῶ θόιπῳ ηνῦ Παηξόο. Σνῦ γὰξ Ἦδε῔λ ηὸ θαὶ ἐλ ηῶ θόιπῳ ἐλδηαηη᾵ζζαη πνιιῶ πιένλ ἐζηίλ. ὇ κὲλ γὰξ ἁπι῵ο ὁξ῵λ, ν὎ πάλησο ἀθξηβ῅ ηνῦ θαηλνκέλνπ ηὴλ γλ῵ζηλ ἔρεη· ὁ δὲ ην῔ο θόιπνηο ἐλδηαηξίβσλ, ν὎δὲλ ἀγλνήζεηέ πνηε. Ἀθνύσλ νὔλ, ὅηη Ο὎δεὶο γηλώζθεη ηὸλ Παηέξα, εἮ κὴ ὁ ΤἯὸο, ἵλα κὴ ιέγῃο, ὅηη εἮ πιένλ ἁπάλησλ νἶδε ηὸλ Παηέξα, ἀιι' ν὎ρ ὅζνο ἐζηὶλ νἶδε· δηὰ ηνῦην ὅ ηε Ε὎αγγειηζηὴο ἐλ ηῶ θόιπῳ α὎ηὸλ δηαηη᾵ζζαη ηνῦ Παηξὸο ιέγεη, α὎ηόο ηε ὁ Υξηζηὸο ηνζνῦηνλ α὎ηὸλ εἮδέλαη θεζὶλ, ὅζνλ ὁ Παηὴξ ηὸλ ΤἯόλ. ἖ξώηεζνλ νὔλ ηὸλ ἀληηιέγνληα· Ἆξά γε, εἮπὲ, γηλώζθεη ηὸλ ΤἯὸλ ὁ Παηήξ; Καὶ ἐξε῔ πάλησο, ἂλ κὴ καίλεηαη, ὅηη Ναί. Μεηὰ ηνῦην θἀθε῔λν ἐξώκεζα πάιηλ α὎ηόλ· Σί δὲ, ἀθξηβ῅ ηηλα ὅξαζηλ θαὶ γλ῵ζηλ α὎ηὸλ ὁξᾶ θαὶ γηλώζθεη, θαὶ ηνῦην ὅπεξ ἐζηὶλ νἶδε ζαθ῵ο; Καὶ πάλησο θαὶ ηνῦην ἐξε῔. Ἀπὸ γνῦλ ηνύηνπ ινηπὸλ ζπλάγαγε ηὴλ ἀθξηβ῅ ηνῦ ΤἯνῦ πεξὶ ηνῦ Παηξὸο θαηάιεςηλ. Α὎ηὸο γὰξ εἶπελ, ὅηη Ὡο γηλώζθεη κε ὁ Παηὴξ, νὓησ θαὶ ἐγὼ α὎ηὸλ γηλώζθσ· θαὶ ἀιιαρνῦ, Ο὎ρ ὅηη Θεόλ ηηο ἑώξαθελ, εἮ κὴ ὁ ὢλ ἐθ ηνῦ Θενῦ. ∆ηὰ ηνῦην, ὅπεξ ἔθελ, θαὶ ὁ Ε὎αγγειηζηὴο ηνῦ θόιπνπ κέκλεηαη, πάληα δηὰ ηνῦ ἑλὸο ῥήκαηνο ηνύηνπ ἟κ῔λ ἐκθαίλσλ, ὅηη πνιιὴ η῅ο ν὎ζίαο ἟ ζπγγέλεηα θαὶ ἟ ἑλόηεο, ὅηη ἀπαξάιιαθηνο ἟ γλ῵ζηο, ὅηη ἴζε ἟ ἐμνπζία. Ο὎ γὰξ ηὸλ ἑηεξνύζηνλ ἐλ ην῔ο θόιπνηο ἂλ ἔζρελ ὁ Παηήξ· ἀιι' ν὎δὲ ἂλ α὎ηὸο ἐηόικεζε, δνῦινο ὢλ θαὶ η῵λ πνιι῵λ εἷο, ἐλ ηῶ θόιπῳ ζηξέθεζζαη ηνῦ ∆εζπόηνπ· ηνῦην γὰξ πἯνῦ γλεζίνπ κόλνλ θαὶ πνιιῆ ηῆ παῤῥεζίᾳ πξὸο ηὸλ γεγελλεθόηα ρξσκέλνπ, θαὶ ν὎δὲλ ἔιαηηνλ ἔρνληνο. Βνύιεη θαὶ ηὸ ἀΐδηνλ καζε῔λ; Ἄθνπζνλ ηί θεζηλ ὁ Μσυζ῅ο πεξὶ ηνῦ Παηξόο. ἖ξσηήζαο γὰξ, εἮ ἐξσηεζείε παξὰ η῵λ ΑἮγππηίσλ, ηίο ὁ ἀπεζηαιθὼο α὎ηὸλ εἴε, ηί πνηε δὴ θαὶ ἀπνθξίλεηαη πξὸο α὎ηνὺο, θειεύεηαη 59.100 εἮπε῔λ, ὅηη ὇ ὢλ ἀπέζηαιθέ κε. Σὸ δὲ, ὇ ὢλ, ηνῦ ἀεὶ εἶλαη ζεκαληηθόλ ἐζηη, θαὶ ηνῦ ἀλάξρσο εἶλαη, θαὶ ηνῦ ὄλησο εἶλαη θαὶ θπξίσο. Σνῦην θαὶ ηὸ, ἖λ ἀξρῆ ἤλ, ἐκθαίλεη, ηνῦ ἀεὶ εἶλαη δεισηηθὸλ ὄλ. Σνύηῳ δὴ νὔλ ἐληαῦζα θέρξεηαη ηῶ ῥεηῶ ὁ Ἰσάλλεο, δεηθλὺο ὅηη ἀλάξρσο θαὶ ἀτδίσο ἐλ ηῶ θόιπῳ ηνῦ Παηξόο ἐζηηλ ὁ ΤἯόο. Ἵλα ηνίλπλ κὴ δηὰ ηὴλ ηνῦ ὀλόκαηνο θνηλσλίαλ ἕλα ηηλὰ η῵λ ράξηηη γελνκέλσλ πἯ῵λ εἶλαη λνκίζῃο α὎ηὸλ, πξ῵ηνλ κὲλ πξόζθεηηαη ηὸ ἄξζξνλ δηαηξνῦλ α὎ηὸλ η῵λ θαηὰ ράξηλ. ΕἮ δὲ κὴ ηνῦην ἀξθε῔ ζνη, ἀιι' ἔηη θάησ θύπηεηο, ηνύηνπ θπξηώηεξνλ ἄθνπε ὄλνκα ηὸ, Μνλνγελήο. ΕἮ δὲ θαὶ κεηὰ ηνῦην πάιηλ θάησ βιέπεηο, ν὎ παξαηηήζνκαί πσο θαὶ ἀλζξσπίλελ ηηλὰ ῥ῅ζηλ εἮπε῔λ πεξὶ ηνῦ Θενῦ, ηὴλ

ηνῦ θόιπνπ ιέγσ, κόλνλ ἵλα κεδὲλ ὏πνπηεύζῃο ηαπεηλόλ. Εἶδεο θηιαλζξσπίαλ θαὶ θεδεκνλίαλ ∆εζπόηνπ; Ἀλάμηα ῥήκαηα πεξηηίζεζηλ ἑαπηῶ ὁ Θεὸο, ἵλα θἂλ νὓησ δηαβιέςῃο, θαὶ κέγα ηη θαὶ ὏ςειὸλ ἐλλνήζῃο· θαὶ ζὺ θάησ κέλεηο; ΕἮπὲ γάξ κνη· ηίλνο ἕλεθελ ὁ θόιπνο ἐληαῦζα παξείιεπηαη, ηὸ παρὺ ηνῦην ὄλνκα θαὶ ζαξθηθόλ; ἵλα ζ῵κα ηὸλ Θεὸλ ὏πνπηεύζσκελ; Ἄπαγε, ν὎δακ῵ο, θεζί. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ εἴξεηαη; ΕἮ γὰξ κήηε ἟ γλεζηόηεο ηνῦ ΤἯνῦ παξίζηαηαη δηὰ ηνύηνπ, κήηε ηὸ κὴ ζ῵κα εἶλαη ηὸλ Θεὸλ, πεξηηη῵ο πξνζέῤῥηπηαη ηὸ ῥεηὸλ, ν὎δεκίαλ ρξείαλ πιεξνῦλ. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ εἴξεηαη; ν὎ γὰξ ἀπνζηήζνκαί ζνπ ηνῦην ππλζαλόκελνο. Ο὎θ εὒδεινλ ὅηη ν὎δὲλ ἕηεξνλ ἠ ἵλα κὴ ὏πνιάβσκελ δη' α὎ηνῦ, ἀιι' ἠ ηὸ γλήζηνλ ηνῦ Μνλνγελνῦο, θαὶ ηὸ ζπλαΐδηνλ ηῶ Παηξί; ἖θε῔λνο ἐμεγήζαην, θεζί. Σί ἐμεγήζαην; Ὅηη Θεὸλ ν὎δεὶο ἑώξαθε πώπνηε· ὅηη εἷο ἐζηηλ ὁ Θεόο. Ἀιιὰ ηνῦην κὲλ θαὶ νἯ ινηπνὶ πξνθ῅ηαη, θαὶ Μσυζ῅ο ἄλσ θαὶ θάησ βνᾶ· Κύξηνο ὁ Θεόο ζνπ, Κύξηνο εἷο ἐζηη· θαὶ ὁ ἧζαΐαο· Ἔκπξνζζέλ κνπ ν὎θ ἐγέλεην ἄιινο Θεὸο, θαὶ κεη' ἐκὲ ν὎θ ἔζηηλ. γʹ. Σί νὔλ πιένλ ἐκάζνκελ παξὰ ηνῦ ΤἯνῦ, ὡο ἐλ ην῔ο θόιπνηο ὄληνο ην῔ο παηξηθν῔ο; ηί παξὰ ηνῦ Μνλνγελνῦο; Ὅηη πξ῵ηνλ κὲλ θαὶ α὎ηὰ ηαῦηα η῅ο ἐλεξγείαο ἐζηὶ η῅ο ἐθείλνπ· ἔπεηηα, πνιιῶ ηξαλνηέξαλ ἐδεμάκεζα ηὴλ δηδαζθαιίαλ, θαὶ ἔγλσκελ ὅηη πλεῦκα ὁ Θεὸο, θαὶ ηνὺο πξνζθπλνῦληαο α὎ηὸλ, ἐλ πλεύκαηη θαὶ ἀιεζείᾳ δε῔ πξνζθπλε῔λ· θαὶ ἔηη α὎ηὸ ηνῦην, ὅηη Θεὸλ Ἦδε῔λ ἀδύλαηνλ, θαὶ ὅηη ν὎δεὶο α὎ηὸλ γηλώζθεη, εἮ κὴ ὁ ΤἯόο· θαὶ ὅηη ὁ Παηήξ ἐζηη γλεζίνπ Μνλνγελνῦο· θαὶ ηὰ ἄιια ὅζα πεξὶ α὎ηνῦ δηειέρζε. Σὸ δὲ, ἖μεγήζαην, ηὴλ ηξαλνηέξαλ θαὶ ζαθεζηέξαλ δείθλπζη δηδαζθαιίαλ, ἠλ ν὎ πξὸο Ἰνπδαίνπο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ πξὸο ἅπαζαλ ἐπνηήζαην ηὴλ νἮθνπκέλελ θαὶ θαηώξζσζε. Σν῔ο κὲλ νὔλ πξνθήηαηο ν὎δὲ Ἰνπδα῔νη πάληεο πξνζε῔ρνλ· ηῶ δὲ Μνλνγελε῔ ηνῦ Θενῦ π᾵ζα ἟ νἮθνπκέλε θαὶ εἶμε θαὶ ἐπείζζε. ἧ ηνίλπλ ἐμήγεζηο ἐληαῦζα ηὸ ζαθέζηεξνλ η῅ο δηδαζθαιίαο δειν῔· δηὸ θαὶ Λόγνο ιέγεηαη, θαὶ Μεγάιεο βνπι῅ο ἄγγεινο. ἖πεὶ νὔλ θαὶ κείδνλνο θαὶ ηειεηνηέξαο θαηεμηώζεκελ η῅ο δηδαζθαιίαο, ν὎θ ἔηη δηὰ πξνθεη῵λ, ἀιιὰ δηὰ ηνῦ ΤἯνῦ ιαιήζαληνο ἟κ῔λ ηνῦ Θενῦ ἐπ' ἐζράησλ η῵λ ἟κεξ῵λ ηνύησλ, πνιιῶ κείδνλα θαὶ ἀμίαλ πνιηηείαλ ἐπηδεημώκεζα η῅ο ηηκ῅ο. Καὶ γὰξ ἄηνπνλ, α὎ηὸλ κὲλ θαηαβ῅λαη ηνζνῦηνλ, ὡο κεθέηη δηὰ η῵λ δνύισλ ἟κ῔λ ἐζέιεηλ δηαιέγεζζαη, ἀιιὰ δη' ἑαπηνῦ· ἟κ᾵ο δὲ η῵λ πξνηέξσλ κεδὲλ ἐπηδείμαζζαη πιένλ. ἖θε῔λνη κὲλ νὔλ Μσυζέα, ἟κε῔ο δὲ ηὸλ Μσυζέσο ∆εζπόηελ δηδάζθα 59.101 ινλ ἔρνκελ. Ο὎θνῦλ ηαύηεο η῅ο ηηκ῅ο ἀμίαλ θηινζνθίαλ ἐπηδεημώκεζα, θαὶ κεδὲλ ἔρσκελ θνηλὸλ πξὸο ηὴλ γ῅λ. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην ἟κ῔λ ἄλσζελ ἐθ η῵λ ν὎ξαλ῵λ δηδαζθαιίαλ ἐθόκηζελ, ἵλα ἐθε῔ κεηαζηήζῃ ηὴλ δηάλνηαλ, ἵλα κηκεηαὶ ηνῦ δηδαζθάινπ γελώκεζα θαηὰ δύλακηλ ηὴλ ἟κεηέξαλ. Καὶ π῵ο, θεζὶλ, ἔζηη κηκεηὰο γελέζζαη ηνῦ Υξηζηνῦ, εἮο ηὸ θνηλσθειὲο ἅπαληα πξαγκαηεπνκέλνπο, θαὶ κὴ ηὰ ἑαπη῵λ δεηνῦληαο. Καὶ γὰξ ὁ Υξηζηὸο, θεζὶλ, ν὎ρ ἑαπηῶ ἢξεζελ, ἀιιὰ θαζὼο γέγξαπηαη· ΟἯ ὀλεηδηζκνὶ η῵λ ὀλεηδηδόλησλ ζε ἐπέπεζνλ ἐπ' ἐκέ. Μεδεὶο ηνηγαξνῦλ ηὸ ἑαπηνῦ δεηείησ. Οὓησ γάξ ηηο ηὸ ἑαπηνῦ δεηε῔, ἂλ ηὸ ηνῦ πιεζίνλ ζθνπῆ· θαὶ γὰξ ηὰ ἐθείλσλ ἟κέηεξα. ΢῵κά ἐζκελ ἓλ, θαὶ ἀιιήισλ κέξε θαὶ κέιε. Μὴ ηνίλπλ ὡο δηεζπαζκέλνη δηαθεώκεζα, κεδὲ ιεγέησ ηηο· ὇ δε῔λά κνη θίινο ν὎θ ἔζηηλ, ν὎δὲ ζπγγελὴο, ν὎δὲ γείησλ, ν὎δὲ ἔρσ ηη θνηλὸλ πξὸο α὎ηόλ· π῵ο πξνζειεύζνκαη; π῵ο δηαιέμνκαη; ΕἮ γὰξ θαὶ κὴ ζπγγελὴο, κεδὲ θίινο ἐζηὶλ, ἀιι' ἄλζξσπόο ἐζηη, η῅ο α὎η῅ο ζνὶ κεηέρσλ θύζεσο, ηὸλ α὎ηὸλ ἔρσλ ∆εζπόηελ, ὁκόδνπινο θαὶ ὁκόζθελνο· ἐλ γὰξ ηῶ α὎ηῶ γέγνλε θόζκῳ. ΕἮ δὲ θαὶ η῅ο πίζηεσο κεηέρεη η῅ο α὎η῅ο, Ἦδνύ ζνη θαὶ κέινο γέγνλε. Πνία γὰξ θηιία ηνζαύηελ ἕλσζηλ ἐξγάζαζζαη δύλαηη' ἂλ, ὅζελ η῅ο πίζηεσο ἟ ζπγγέλεηα; Ο὎ γὰξ ὅζελ θίινπο πξὸο θίινπο ἐπηδείθλπζζαη ρξὴ ηὴλ ἐγγύηεηα, θαὶ ηνζαύηελ ἟κ᾵ο ἔρεηλ δε῔ ηὴλ πξὸο ἀιιήινπο νἮθείσζηλ· ἀιι' ὅζελ κέινο πξὸο κέινο. Σνύηνπ γὰξ ηνῦ ηξόπνπ η῅ο θηιίαο θαὶ θνηλσλίαο ἄιιελ κείδνλα νἮθείσζηλ ν὎θ ἄλ ηηο εὓξνη πνηέ. Ὥζπεξ νὔλ ν὎θ ἂλ δύλαην ιέγεηλ· Πόζελ κνη

νἮθεηόηεο θαὶ ἐγγύηεο πξὸο α὎ηόλ; θαηαγέιαζηνλ γὰξ ηνῦην· νὓησο ν὎δὲ πεξὶ ηνῦ ἀδειθνῦ δπλήζῃ ηνῦην εἮπε῔λ. ΟἯ γὰξ πάληεο εἮο ἓλ ζ῵κα ἐβαπηίζζεκελ, 59.102 θεζί. ∆ηαηί εἮο ἓλ ζ῵κα; Ὥζηε κὴ δηεζπάζζαη, ἀιιὰ ηῆ πξὸο ἀιιήινπο ζπλόδῳ θαὶ θηιίᾳ ζώκαηνο ἑλὸο ἀθνινπζίαλ δηαηεξε῔λ. Μὴ δὴ θαηαθξνλήζσκελ ἀιιήισλ, ἵλα κὴ ἑαπη῵λ ὏πεξίδσκελ. Ο὎δεὶο γάξ πνηε ηὴλ ἑαπηνῦ ζάξθα ἐκίζεζε, θεζὶλ, ἀιι' ἐθηξέθεη θαὶ ζάιπεη α὎ηήλ. ∆ηὰ ηνῦην νἮθίαλ κίαλ ηνῦηνλ ἟κ῔λ ηὸλ θόζκνλ ἔδσθελ ὁ Θεὸο, πάληα ἐμίζνπ δηέλεηκελ, ἕλα ἀλ῅ςε π᾵ζηλ ἣιηνλ, ἕλα ἐμέηεηλελ ὄξνθνλ, ηὸλ ν὎ξαλὸλ, κίαλ ἀλ῅θε ηξάπεδαλ, ηὴλ γ῅λ. Ἔδσθε θαὶ ἑηέξαλ ηαύηεο πνιιῶ κείδνλα ηξάπεδαλ, ἀιιὰ θαὶ ηαύηελ κίαλ· ἴζαζηλ νἯ ζπκκύζηαη ηὸ ιεγόκελνλ· ἕλα ηξόπνλ γελλήζεσο ἅπαζηλ ἐραξίζαην ηὸλ πλεπκαηηθόλ· κία π᾵ζη παηξὶο, ἟ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο· ἐθ ηνῦ πνηεξίνπ ηνῦ α὎ηνῦ πάληεο πίλνκελ. Ο὎ ηῶ κὲλ πινπηνῦληη πιένλ θαὶ ηηκηώηεξνλ, ηῶ πέλεηη δὲ ε὎ηειέζηεξνλ θαὶ ἔιαηηνλ ἐραξίζαην, ἀιιὰ πάληαο ἐμίζεο ἐθάιεζε· ηὰ ζαξθηθὰ ὁκνηίκσο, ηὰ πλεπκαηηθὰ ὁκνίσο παξέζρε. Πόζελ νὔλ ἟ ἀλσκαιία πνιιὴ θαηὰ ηὸλ βίνλ; ἖θ η῅ο η῵λ πινπηνύλησλ πιενλεμίαο ηε θαὶ ἀιαδνλείαο. Ἀιιὰ κὴ, ἀδειθνὶ, κεθέηη ηαῦηα γελέζζσ, κεδὲ η῵λ θαζνιηθ῵λ θαὶ ἀλαγθαηνηέξσλ εἮο ηὸ α὎ηὸ ζπλαγόλησλ ἟κ᾵ο, ἀπὸ η῵λ γεΐλσλ θαὶ ε὎ηει῵λ δηαηξώκεζα, πινύηνπ ιέγσ, θαὶ πελίαο, θαὶ ζπγγελείαο ζσκαηηθ῅ο, θαὶ ἔρζξαο θαὶ θηιίαο. Σαῦηα γὰξ πάληα ζθηὰ, θαὶ ζθη᾵ο ε὎ηειέζηεξα, ην῔ο ηὸλ ζύλδεζκνλ ἔρνπζη η῅ο ἀγάπεο ἄλσζελ. Σνῦηνλ νὔλ θπιάηησκελ ἀῤῥαγ῅, θαὶ ν὎δὲλ ἐπεηζειζε῔λ δπλήζεηαη η῵λ πλεπκάησλ η῵λ πνλεξ῵λ θαὶ δηαηξνύλησλ ηὴλ ηνζαύηελ ἕλσζηλ· ἥο γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.101 ΟΜΘΛΘΑ Θ΢Σʹ. Αὓηε γάξ ἐζηηλ ἟ καξηπξία ηνῦ Ἰσάλλνπ, ὅηε ἀπέζηεηιαλ πξὸο α὎ηὸλ νἯ Ἰνπδα῔νη ἐμ Ἱεξνζνιύκσλ Ἧεξε῔ο θαὶ Λεπΐηαο, ἵλα ἐξσηήζσζηλ α὎ ηόλ· ΢ὺ ηίο εἶ;
αʹ. ∆εηλὸλ ἟ βαζθαλία, ἀγαπεηὲ, δεηλὸλ θαὶ ὀιέζξηνλ ην῔ο βαζθαίλνπζηλ, ν὎ ην῔ο βαζθαηλνκέλνηο. Πξώηνπο γὰξ α὎ηνὺο ιπκαίλεηαη θαὶ δηαθζείξεη, θαζάπεξ Ἦόο ηηο ζαλαηεθόξνο ἐγθαζήκελνο α὎η῵λ ηα῔ο ςπρα῔ο. ΕἮ δέ πνπ θαὶ ηνὺο θζνλνπκέλνπο παξαβιάςεηε, κηθξὰλ θαὶ ν὎δελὸο ἀμίαλ βιάβελ, θαὶ κε῔δνλ η῅ο δεκίαο ηὸ θέξδνο ἔρνπζαλ. Καὶ ν὎θ ἐπὶ η῅ο βαζθαλίαο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἐπὶ η῵λ ἄιισλ ἁπάλησλ, ν὎ρ ὁ παζὼλ θαθ῵ο, ἀιι' ὁ δξάζαο θαθ῵ο, νὕηόο ἐζηηλ ὁ ηὴλ βιάβελ δεμάκελνο. Ο὎δὲ γὰξ ἂλ, εἮ κὴ ηνῦην ἤλ, ἀδηθε῔ζζαη κ᾵ιινλ ἠ ἀδηθε῔λ πξνζέηαμελ ὁ Παῦινο ην῔ο καζεηα῔ο, ∆ηαηί ν὎ρὶ κ᾵ιινλ ἀδηθε῔ζζε; ιέγσλ· δηὰ ηί ν὎ρὶ κ᾵ιινλ ἀπνζηεξε῔ζζε; Οἶδε γὰξ ἀθξηβ῵ο ν὎ ηῶ πάζρνληη θαθ῵ο, ἀιιὰ ηῶ πνηνῦληη θαθ῵ο, ηὸλ ὄιεζξνλ ἑπόκελνλ παληαρνῦ. Σαῦηα δή κνη πάληα δηὰ ηὴλ βαζθαλίαλ εἴξεηαη ηὴλ Ἰνπδατθήλ. ΟἯ γὰξ ἀπὸ η῵λ πόιεσλ ἐθρπζέληεο πξὸο ηὸλ Ἰσάλλελ, θαὶ η῵λ ἁκαξηεκάησλ θαηαγλόληεο η῵λ νἮθείσλ, θαὶ βαπηηζάκελνη, α὎ηνὶ κεηὰ ηὸ βάπηηζκα θαζάπεξ ἔθ ηηλνο κεηακειείαο πέκπνπζηλ ἐξση῵ληεο α὎ηόλ· ΢ὺ ηίο εἶ; Ὄλησο γελλήκαηα ἐρηδλ῵λ θαὶ ὄθεηο, θαὶ εἴ ηη ηνύησλ ραιεπώηεξνλ. Γελεὰ πνλεξὰ θαὶ κνηραιὶο θαὶ δηεζηξακκέλε, κεηὰ ηὸ βαπηίζαζζαη, ηόηε ηὸλ βαπηηζηὴλ πεξηεξγάδῃ θαὶ πνιππξαγκνλε῔ο; Καὶ ηί ηαύηεο η῅ο ἀινγίαο ἀινγώηεξνλ γέλνηη' ἄλ; Π῵ο ἐμῄεηηε; π῵ο 59.102 ἐμσκνινγε῔ζζε ηὰ ἁκαξηήκαηα; π῵ο ἐπεηξέρεηε ηῶ βαπηίδνληη; π῵ο α὎ηὸλ ἞ξση᾵ηε πεξὶ η῵λ πξαθηέσλ; Σαῦηα γὰξ ὏κ῔λ ἅπαληα ἀιόγσο ἐπξάηηεην, ηὴλ ἀξρὴλ θαὶ ηὴλ ὏πόζεζηλ ἀγλννῦζηλ. Ἀιι' ν὎δὲλ ηνύησλ εἶπελ, ν὎δὲ ἐλεθάιεζελ ὁ καθάξηνο Ἰσάλλεο, ν὎δὲ ὠλείδηζελ, ἀιιὰ κεηὰ ἐπηεηθείαο ἁπάζεο ἀπνθξίλεηαη πξὸο α὎ηνύο. Σίλνο δὲ ἕλεθελ

ηνῦην ἐπνίεη, ἐθε῔λν καζε῔λ ἄμηνλ, ὥζηε π᾵ζηλ α὎η῵λ θαηάδεινλ ηὴλ θαθνπξγίαλ γελέζζαη θαὶ θαλεξάλ· Πνιιάθηο πξὸο Ἰνπδαίνπο ἐκαξηύξεζελ ὁ Ἰσάλλεο ηῶ Υξηζηῶ, θαὶ ὅηε ἐβάπηηδελ α὎ηνὺο, ζπλερ῵ο α὎ηνῦ πξὸο ηνὺο παξόληαο ἐκέκλεην, θαὶ ἔιεγελ· ἖γὼ κὲλ ὏κ᾵ο βαπηίδσ ἐλ ὓδαηη· ὁ δὲ ὀπίζσ κνπ ἐξρόκελνο, Ἦζρπξόηεξόο κνπ ἐζηίλ· α὎ηὸο ὏κ᾵ο βαπηίζεη ἐλ Πλεύκαηη ἁγίῳ θαὶ ππξί. Ἔπαζνλ νὔλ ηη πξὸο α὎ηὸλ ἀλζξώπηλνλ πάζνο. ΕἮο γὰξ ηὴλ ηνῦ θόζκνπ δόμαλ ἐπηνεκέλνη, θαὶ ηὰ θαηὰ πξόζσπνλ βιέπνληεο, ἀλάμηνλ εἶλαη ἐλόκηδνλ ὏πνηάζζεζζαη α὎ηὸλ ηῶ Υξηζηῶ. Σὸλ κὲλ γὰξ Ἰσάλλελ πνιιὰ ηὰ δεηθλύληα ιακπξὸλ ἤλ· θαὶ πξ῵ηνλ, ηὸ γέλνο ἐπίζεκνλ θαὶ πεξηθαλέο· ἀξρηεξέσο γὰξ ἤλ πἯόο· ἔπεηηα ἟ δίαηηα θαὶ ἟ ζθιεξαγσγία, ἟ η῵λ ἀλζξσπίλσλ ὏πεξνςία πάλησλ· θαὶ γὰξ ἐζζ῅ηνο, θαὶ ηξαπέδεο, θαὶ νἮθίαο, θαὶ ηξνθ῅ο δὲ α὎η῅ο ὏πεξηδὼλ, θαηὰ ηὴλ ἔξεκνλ ηὸλ ἔκπξνζζελ δηέηξηβε ρξόλνλ. ἖πὶ δὲ ηνῦ Υξηζηνῦ π᾵λ ην὎λαληίνλ ἤλ· ηό ηε γὰξ γέλνο ε὎ηειέο· ὃ θαὶ πνιιάθηο α὎ηὸ πξνὒθεξνλ ιέγνληεο· Ο὎ρ νὕηόο ἐζηηλ ὁ ηνῦ ηέθηνλνο πἯόο; 59.103 ν὎ρ ἟ κήηεξ α὎ηνῦ ιέγεηαη Μαξηὰκ, θαὶ νἯ ἀδειθνὶ α὎ηνῦ Ἰάθσβνο θαὶ Ἰσζ῅ο; Καὶ ἟ δνθνῦζα δὲ α὎ηῶ παηξὶο εἶλαη ηνζνῦηνλ ἐπνλείδηζηνο ἤλ, ὡο θαὶ ηὸλ Ναζαλαὴι ιέγεηλ· ἖θ Ναδαξὲη δύλαηαί ηη ἀγαζὸλ εἶλαη; Καὶ ἟ δίαηηα δὲ θνηλὴ, θαὶ ηὰ Ἧκάηηα δὲ ν὎δὲλ πιένλ η῵λ πνιι῵λ ἔρνληα, Ο὎ γὰξ πεξηέθεηην δώλελ δεξκαηίλελ, ν὎δὲ ἀπὸ ηξηρ῵λ ηὸ ἔλδπκα εἶρελ, ν὎δὲ κέιη θαὶ ἀθξίδαο ἢζζηελ· ἀιιὰ π᾵ζηλ ὁκνίσο δηῃη᾵ην, θαὶ ζπκπνζίνηο παξεγίλεην πνλεξ῵λ ἀλζξώπσλ, θαὶ ηεισλ῵λ, ὥζηε α὎ηνὺο ἐπηζπ᾵ζζαη. Ὅπεξ ν὎ ζπληέληεο νἯ Ἰνπδα῔νη, θαὶ δηὰ ηαῦηα α὎ηῶ ὠλείδηδνλ, θαζὼο θαὶ α὎ηόο θεζηλ· Ἤιζελ ὁ ΤἯὸο ηνῦ ἀλζξώπνπ ἐζζίσλ θαὶ πίλσλ, θαὶ ιέγνπζηλ· Ἰδνὺ ἄλζξσπνο θάγνο θαὶ νἮλνπόηεο, ηεισλ῵λ θίινο θαὶ ἁκαξησι῵λ. ἖πεὶ νὔλ ζπλερ῵ο ὁ Ἰσάλλεο ἀθ' ἑαπηνῦ πξὸο ἐθε῔λνλ α὎ηνὺο παξέπεκπε ηὸλ δνθνῦληα παξ' α὎ην῔ο ε὎ηειέζηεξνλ εἶλαη, αἮζρπλόκελνη θαὶ δπζρεξαίλνληεο, θαὶ βνπιόκελνη ηνῦηνλ κ᾵ιινλ ἔρεηλ δηδάζθαινλ, θαλεξ῵ο κὲλ ηνῦην ν὎θ ἐηόικεζαλ εἮπε῔λ, πέκπνπζη δὲ πξὸο α὎ηὸλ πξνζδνθ῵ληεο δηὰ η῅ο θνιαθείαο α὎ηὸλ ἐπηζπάζαζζαη εἮο ηὸ ἑαπηὸλ ὁκνινγ῅ζαη Υξηζηόλ. Ο὎ ηνίλπλ ηηλὰο ε὎θαηαθξνλήηνπο πέκπνπζηλ ὡο ἐπὶ ηνῦ Υξηζηνῦ· ἐθε῔λνλ κὲλ γὰξ βνπιόκελνη θαηαζρε῔λ, ὏πεξέηαο ἀπέζηεηιαλ, θαὶ ἧξσδηαλνὺο πάιηλ θαὶ ηνηνύηνπο ηηλάο· ἐληαῦζα δὲ Ἧεξε῔ο, θαὶ Λεπΐηαο· θαὶ ν὎ρ ἁπι῵ο Ἧεξε῔ο, ἀιιὰ ηνὺο ἐμ Ἱεξνζνιύκσλ, ηνπηέζηη, ηνὺο ἐληηκνηέξνπο (ν὎δὲ γὰξ ἁπι῵ο ηαῦηα ἐπεζεκήλαην ὁ Ε὎αγγειηζηήο)· θαὶ πέκπνπζηλ, ἵλα ἐξσηήζσζη, ΢ὺ ηίο εἶ; Καὶ κὴλ ἟ γέλλεζηο α὎ηνῦ π᾵ζα θαηάδεινο ἤλ, ὡο θαὶ ιέγεηλ ἅπαληαο· Σί ἄξα ηὸ παηδίνλ ηνῦην ἔζηαη; θαὶ εἮο ὅιελ ηὴλ ὀξεηλὴλ ὁ ιόγνο ἐμ῅ιζελ νὕηνο. Καὶ ὅηε παξεγέλεην πάιηλ ἐπὶ ηὸλ Ἰνξδάλελ, π᾵ζαη αἯ πόιεηο ἀλεπηεξώζεζαλ, θαὶ ἐμ Ἱεξνζνιύκσλ θαὶ ἐθ πάζεο η῅ο Ἰνπδαίαο ἐπνξεύνλην βαπηηζζ῅λαη πξὸο α὎ηόλ. Οὕηνη ηνηγαξνῦλ ἐξση῵ζη λῦλ, ν὎ρ ὡο ἀγλννῦληεο (π῵ο γὰξ, ηὸλ ηνζνύηνηο ηξόπνηο γελόκελνλ δ῅ινλ;), ἀιιὰ βνπιόκελνη εἮο ηνῦην, ὅπεξ εἶπνλ, α὎ηὸλ ἐλαγαγε῔λ. βʹ. Ἄθνπζνλ γνῦλ π῵ο θαὶ ὁ καθάξηνο νὕηνο πξὸο ηὴλ δηάλνηαλ κεζ' ἥο ἞ξώησλ, ν὎ πξὸο ηὴλ ἐξώηεζηλ α὎ηὴλ ἀπεθξίλαην. ΕἮπόλησλ γὰξ, ΢ὺ ηίο εἶ; ν὎θ εἶπελ ε὎ζέσο ὅπεξ ἐμ ε὎ζείαο ἤλ εἮπε῔λ· ἖γὼ θσλὴ βν῵ληνο ἐλ ηῆ ἐξήκῳ· ἀιιὰ ηί; Ὅπεξ ὏πώπηεπνλ ἐθε῔λνη, ηνῦην ἀλε῔ιελ. ἖ξσηεζεὶο γὰξ, θεζὶ, Σίο εἶ; ὡκνιόγεζε, θαὶ ν὎θ ἞ξλήζαην· θαὶ ὡκνιόγεζελ, ὅηη ἖γὼ ν὎θ εἮκὶ ὁ Υξηζηόο. Καὶ ὅξα ζνθίαλ ε὎αγγειηζηνῦ. Σξίηνλ ηὸ α὎ηὸ ιέγεη, θαὶ ηὴλ ἀξεηὴλ ηνῦ Βαπηηζηνῦ δει῵λ, θαὶ ηὴλ πνλεξίαλ θαὶ ηὴλ ἄλνηαλ ηὴλ ἐθείλσλ. Καὶ ὁ Λνπθ᾵ο δέ θεζηλ, ὅηη η῵λ ὄρισλ ὏πνπηεπόλησλ α὎ηὸλ εἶλαη ηὸλ Υξηζηὸλ, πάιηλ ἀλαηξε῔ ηὴλ ὏πόλνηαλ. Σνῦην νἮθέηνπ ε὎γλώκνλνο, κὴ κόλνλ κὴ ἁξπάδεηλ δόμαλ δεζπνηηθὴλ, ἀιιὰ θαὶ δηαθξνύεζζαη δηδνκέλελ παξὰ η῵λ πνιι῵λ. Ἀιι' νἯ κὲλ ὄρινη ἐμ ἀθειείαο θαὶ ἀγλνίαο ἐπὶ ηαύηελ ἤιζνλ ηὴλ ὏πνςίαλ· νὕηνη δὲ ἀπὸ πνλεξ᾵ο γλώκεο, θαὶ ἥο εἶπνλ, ἞ξώησλ α὎ηὸλ, πξνζδνθ῵ληεο, ὅπεξ ἔθελ, ἀπὸ η῅ο θνιαθείαο α὎ηὸλ ἐπηζπ᾵ζζαη εἮο ὅπεξ ἐζπνύδαδνλ. ΕἮ γὰξ κὴ ηνῦην πξνζεδόθσλ, ν὎θ ἂλ ε὎ζέσο

ἐθ' ἑηέξαλ ἤιζνλ ἐξώηεζηλ, ἀιι' ἞γαλάθηεζαλ ἂλ ὡο ἀπᾴδνληα ἀπνθξηλακέλνπ, θαὶ ν὎ πξὸο ηὴλ πεῦζηλ, θαὶ εἶπνλ ἄλ· Μὴ γὰξ ηνῦην ὏πσπηεύζακελ; κὴ γὰξ ηνῦην παξαγεγόλακελ ἐξεζόκελνη; Ἀιι' ὡο ἁιόληεο θαὶ θα 59.104 ηάθσξνη γελόκελνη, ἐθ' ἕηεξνλ ἔξρνληαη, θαὶ ιέγνπζη· Σί νὔλ; ἦιίαο εἶ ζύ; Καὶ ιέγεη· Ο὎θ εἮκί. Καὶ γὰξ θαὶ ηνῦηνλ πξνζεδόθσλ ἣμεηλ, θαζὼο θαὶ ὁ Υξηζηόο θεζηλ. ἖ξνκέλσλ γὰξ η῵λ καζεη῵λ· Π῵ο νὔλ νἯ γξακκαηε῔ο ιέγνπζηλ, ὅηη ἦιίαλ δε῔ ἐιζε῔λ πξ῵ηνλ; α὎ηὸο ἔιεγελ· ἦιίαο κὲλ ἔξρεηαη, θαὶ ἀπνθαηαζηήζεη πάληα. Εἶηα ἐξση῵ζηλ· ὇ πξνθήηεο εἶ ζύ; Καὶ ἀπεθξίζε, Οὒ. Καὶ κὴλ πξνθήηεο ἤλ. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ἀξλε῔ηαη; Πάιηλ πξὸο ηὴλ δηάλνηαλ βιέπσλ η῵λ ἐξσηώλησλ. Πξνζεδόθσλ γάξ ηηλα πξνθήηελ ἐμαίξεηνλ ἣμεηλ, δηὰ ηὸ ιέγεηλ Μσυζέα· Πξνθήηελ ὏κ῔λ ἀλαζηήζεη Κύξηνο ὁ Θεὸο ἐθ η῵λ ἀδειθ῵λ ὏κ῵λ, ὡο ἐκέ· α὎ηνῦ ἀθνύζεζζε. Οὕηνο δὲ ἤλ ὁ Υξηζηόο. ∆ηά ηνη ηνῦην ν὎ ιέγνπζη, Πξνθήηεο εἶ ζύ; ἕλα η῵λ πνιι῵λ αἮληηηόκελνη· ἀιιὰ κεηὰ ηνῦ ἄξζξνπ, ὇ πξνθήηεο εἶ ζύ; ἐθε῔λνο, θεζὶλ, ὁ παξὰ Μσυζέσο πξναλαθεξπρζείο. ∆ηὰ δὴ ηνῦην θαὶ νὕηνο ἞ξλήζαην, ν὎ ηὸ πξνθήηεο εἶλαη, ἀιιὰ ηὸ, ἐθε῔λνο ὁ πξνθήηεο. Εἶπνλ νὔλ α὎ηῶ· Σίο εἶ; ἵλα ἀπόθξηζηλ δ῵κελ ην῔ο πέκςαζηλ ἟κ᾵ο. Σί ιέγεηο πεξὶ ζεαπηνῦ; ὇ξᾶο ηνὺο κὲλ ζθνδξόηεξνλ ἐπηθεηκέλνπο θαὶ ἐπείγνληαο θαὶ ἐξση῵ληαο πάιηλ, θαὶ ν὎θ ἀθηζηακέλνπο· ηὸλ δὲ κεη' ἐπηεηθείαο πξόηεξνλ ηὰο ν὎θ νὒζαο ὏πνλνίαο ἀλαηξνῦληα, θαὶ ηόηε ηὴλ νὔζαλ ηηζέληα; ἖γὼ γὰξ, θεζὶ, θσλὴ βν῵ληνο ἐλ ηῆ ἐξήκῳ· Ε὎ζύλαηε ηὴλ ὁδὸλ Κπξίνπ, θαζὼο εἶπελ ἧζαΐαο ὁ πξνθήηεο. ἖πεηδὴ γὰξ κέγα ηη θαὶ ὏ςειὸλ ἐθζέγμαην πεξὶ ηνῦ Υξηζηνῦ, ὡο πξὸο ηὴλ ἐθείλσλ ὏πόλνηαλ, ἐπὶ ηὸλ Πξνθήηελ ε὎ζέσο θαηέθπγελ, ἀμηόπηζηνλ θαὶ ἐληεῦζελ ηὸλ ιόγνλ πνη῵λ. Καὶ νἯ ἀπεζηαικέλνη ἤζαλ ἐθ η῵λ Φαξηζαίσλ, θεζί· θαὶ ἐπεξώηεζαλ α὎ηὸλ, θαὶ εἶπνλ α὎ηῶ· Σί νὔλ βαπηίδεηο, εἮ ζὺ ν὎θ εἶ ὁ Υξηζηὸο, νὒηε ἦιίαο, νὒηε ὁ πξνθήηεο; ὇ξᾶο ὡο ν὎ κάηελ ἔιεγνλ, ὅηη εἮο ηνῦην α὎ηὸλ ἐλαγαγε῔λ ἞βνύινλην; Καὶ ἐμ ἀξρ῅ο κὲλ α὎ηὸ ν὎θ ἔιεγνλ, ἵλα κὴ θαηάθσξνη γέλσληαη ἅπαζηλ. Εἶηα ἐπεηδὴ εἶπελ, Ο὎θ εἮκὶ ὁ Υξηζηὸο, πάιηλ ἐθε῔λνη ζπζθηάζαη βνπιόκελνη, ἅπεξ ἔλδνλ ἐηύξεπνλ, ἐπὶ ηὸλ ἦιίαλ ἔξρνληαη θαὶ ηὸλ πξνθήηελ. Ὡο δὲ ἔθεζε κεδὲ ἐθείλσλ ηηο εἶλαη, ἀπνξνύκελνη ινηπὸλ, θαὶ ηὸ πξνζσπε῔νλ ῥίςαληεο, γπκλῆ ηῆ θεθαιῆ ηὴλ δνιεξὰλ α὏η῵λ ἐκθαίλνπζη γλώκελ, ιέγνληεο· Σί νὔλ βαπηίδεηο, εἮ ζὺ ν὎θ εἶ ὁ Υξηζηόο; Εἶηα πάιηλ ζπζθηάζαη βνπιόκελνη, θαὶ ηνὺο ἄιινπο πξνζηηζέαζη, ηὸλ ἦιίαλ ιέγσ θαὶ ηὸλ πξνθήηελ. ἖πεηδὴ γὰξ θνιαθείᾳ ν὎θ ἴζρπζαλ ὏πνζθειίζαη, ἐγθιήκαηη πξνζεδόθεζαλ α὎ηὸλ δύλαζζαη ἀλαγθάδεηλ ὅπεξ ν὎θ ἤλ εἮπε῔λ· ἀιι' ν὎θ ἴζρπζαλ. Ὢ η῅ο ἀλνίαο! ὢ η῅ο ἀιαδνλείαο θαὶ η῅ο ἀθαίξνπ πεξηεξγίαο! ἀπεζηάιεηε καζεζόκελνη παξ' α὎ηνῦ ηίο εἴε θαὶ πόζελ, ν὎ρὶ θαὶ λόκνπο α὎ηῶ ζήζεηε; Σνῦην γὰξ πάιηλ ἀλαγθαδόλησλ ἤλ ὁκνινγ῅ζαη ἑαπηὸλ Υξηζηόλ. Ἀιι' ὅκσο ν὎δὲ λῦλ ἀγαλαθηε῔, ν὎δὲ ιέγεη ηη ηνηνῦηνλ πξὸο α὎ηνὺο νἷνλ εἮθόο· ὏κε῔ο ἐκνὶ δηαηάηηεζζε θαὶ λνκνζεηε῔ηε; ἀιιὰ πνιιὴλ πάιηλ ηὴλ ἐπηείθεηαλ ἐπηδείθλπηαη. ἖γὼ κὲλ γὰξ, θεζὶ, βαπηίδσ ἐλ ὓδαηη· κέζνο δὲ ὏κ῵λ ἕζηεθελ, ὃλ ὏κε῔ο ν὎θ νἴδαηε. Οὕηόο ἐζηηλ ὁ ὀπίζσ κνπ ἐξρόκελνο, ὃο ἔκπξνζζέλ κνπ γέγνλελ, νὕ ν὎θ εἮκὶ ἄμηνο ἵλα ιύζσ ηὸλ Ἧκάληα ηνῦ ὏πνδήκαηνο. 59.105 γʹ. Σί πξὸο ηαῦηα ινηπὸλ ἂλ ἔρνηελ εἮπε῔λ νἯ Ἰνπδα῔νη; Ἀπαξαίηεηνο γὰξ θἀληεῦζελ ἟ θαη' α὎η῵λ θαηεγνξία, ἀζύγγλσζηνο ἟ θαηάθξηζηο· α὎ηνὶ θαζ' ἑαπη῵λ ηὴλ ς῅θνλ ἐμήλεγθαλ. Π῵ο θαὶ ηίλη ηξόπῳ; Ἀμηόπηζηνλ ἟γήζαλην εἶλαη ηὸλ Ἰσάλλελ, θαὶ νὓησο ἀιεζ῅, ὡο κὴ κόλνλ ἑηέξνηο καξηπξνῦληα, ἀιιὰ θαὶ α὎ηῶ πεξὶ ἑαπηνῦ ιέγνληη πηζηεῦζαη. Ο὎δὲ γὰξ ἂλ, εἮ κὴ νὓησ δηέθεηλην, ἔπεκςαλ ἂλ εἮζόκελνη παξ' α὎ηνῦ ηὰ πεξὶ ἑαπηνῦ. Ἴζηε γὰξ ὅηη κόλνηο ἐθείλνηο κάιηζηα πεξὶ ἑαπη῵λ ιέγνπζη πηζηεύνκελ, νὑο ἂλ ἁπάλησλ ἀιεζεζηέξνπο εἶλαη λνκίδσκελ. Καὶ ν὎ ηνῦην κόλνλ ἐζηὶ ηὸ ἀπνθξάηηνλ α὎η῵λ ηὰ ζηόκαηα, ἀιιὰ θαὶ ἟ γλώκε κεζ' ἥο πξὸο α὎ηὸλ παξέβαινλ. Καὶ γὰξ κεηὰ πνιι῅ο ἐμ῅ιζνλ η῅ο πξνζπκίαο πξὸο α὎ηὸλ, εἮ θαὶ ὓζηεξνλ κεηεβάινλην. Ἅπεξ ἀκθόηεξα δει῵λ ὁ Υξηζηὸο ἔιεγελ· ἖θε῔λνο ἤλ ὁ ιύρλνο ὁ

θαηόκελνο· θαὶ ὏κε῔ο ἞ζειήζαηε πξὸο ὥξαλ ἀγαιιηαζζ῅λαη ἐλ ηῶ θσηὶ α὎ηνῦ. Καὶ ἟ ἀπόθξηζηο δὲ α὎ηνῦ πάιηλ ἀμηνπηζηόηεξνλ α὎ηὸλ ἐπνίεη. ὇ γὰξ κὴ δεη῵λ ηὴλ δόμαλ ηὴλ ἑαπηνῦ, θεζὶλ, ἀιεζήο ἐζηηλ, θαὶ ἀδηθία ἐλ α὎ηῶ ν὎θ ἔζηηλ. Οὕηνο δὲ ν὎θ ἐδήηεζελ, ἀιι' ἐθ' ἕηεξνλ α὎ηνὺο παξαπέκπεη. Καὶ νἯ ἀπνζηαιέληεο δὲ, η῵λ ἀμηνπίζησλ παξ' α὎ην῔ο θαὶ ηὰ πξσηε῔α ἐρόλησλ, ὥζηε κεδακόζελ α὎ην῔ο εἶλαη θαηαθπγὴλ, κεδὲ παξαίηεζηλ εἮο ηὴλ ἀπηζηίαλ, ἠλ ἞πίζηεζαλ ηῶ Υξηζηῶ. Σίλνο γὰξ ἕλεθελ ν὎θ ἐδέμαζζε ηὰ εἮξεκέλα πεξὶ α὎ηνῦ παξὰ Ἰσάλλνπ; ὖκε῔ο ἀπεζηάιθαηε ηνὺο ηὰ πξσηε῔α ἔρνληαο· ὏κε῔ο ἞ξσηήζαηε δη' α὎η῵λ· ὏κε῔ο ἞θνύζαηε ἅπεξ ἀπεθξίλαην ὁ Βαπηηζηήο. Π᾵ζαλ ἐθε῔λνη πεξηεξγίαλ ἐπεδείμαλην, πάληα ἞ξεύλεζαλ, θαὶ νὑο ὏πσπηεύεηε πάληαο εἶπνλ· θαὶ ὅκσο κεηὰ παῤῥεζίαο πνιι῅ο ὡκνιόγεζε κὴ εἶλαη κήηε ὁ Υξηζηὸο, κήηε ἦιίαο, κήηε ὁ πξνθήηεο. Καὶ ν὎δὲ ἐληαῦζα ἔζηε, ἀιιὰ θαὶ ἐδίδαμε ηίο εἴε, θαὶ δηειέρζε θαὶ πεξὶ η῅ο ηνῦ νἮθείνπ βαπηίζκαηνο θύζεσο, ὅηη κηθξὸλ θαὶ ε὎ηειὲο, θαὶ ὓδαηνο πιένλ ἔρνλ ν὎δὲλ, δεηθλὺο ηὴλ ὏πεξνρὴλ ηνῦ βαπηίζκαηνο, ηνῦ παξὰ ηνῦ Υξηζηνῦ δηδνκέλνπ. Παξήγαγε δὲ θαὶ ἧζαΐαλ ηὸλ πξνθήηελ καξηπξνῦληα ἄλσζελ θαὶ πξὸ πνιινῦ ηνῦ ρξόλνπ· θαὶ ηὸλ κὲλ Κύξηνλ θαινῦληα, ηὸλ δὲ δηάθνλνλ α὎ηνῦ θαὶ ὏πεξέηελ ὀλνκάδνληα. Σί ινηπὸλ ἔδεη; ν὎ρὶ πηζηεῦζαη ηῶ καξηπξεζέληη, θαὶ πξνζθπλ῅ζαη, θαὶ ὁκνινγ῅ζαη Θεόλ; Ὅηη γὰξ ν὎ρὶ θνιαθείαο ἤλ ἟ καξηπξία, ἀιι' ἀιεζείαο, ἐδείθλπ κὲλ θαὶ ὁ ηξόπνο θαὶ ἟ θηινζνθία ηνῦ καξηπξήζαληνο. ∆῅ινλ δὲ θἀθε῔ζελ ηνῦην, ὅηη ν὎δεὶο ηὸλ πιεζίνλ ἑαπηνῦ πξνηίζεζηλ, ν὎δὲ ἐμὸλ α὎ηῶ ραξίζαζζαη ηηκὴλ, ἑηέξῳ ηαύηεο παξαρσξε῔λ ἐζέινη, θαὶ ηαῦηα ηνζαύηεο νὒζεο. Ὥζηε ν὎θ ἂλ ν὎δὲ Ἰσάλλεο κὴ Θεῶ ὄληη ηῶ Υξηζηῶ ηαύηεο ἂλ ἐμέζηε η῅ο καξηπξίαο. ΕἮ γὰξ θαὶ ἀθ' ἑαπηνῦ ηαύηελ ὡο κείδνλα νὔζαλ η῅ο νἮθείαο θύζεσο δηεθξνύζαην, ἀιι' ν὎θ ἂλ ἑηέξᾳ θύζεη πάιηλ α὎ηὴλ ἀλέζεθε ηαπεηλνηέξᾳ. Μέζνο δὲ ὏κ῵λ ἕζηεθελ, ὃλ ὏κε῔ο ν὎θ νἴδαηε. Σνῦην εἶπελ, ὅηη εἮθὸο ἤλ α὎ηὸλ θαὶ ἀλακεκίρζαη ηῶ ιαῶ ὡο ἕλα η῵λ πνιι῵λ, ἅηε παληαρνῦ ηὸ ἄηπθνλ θαὶ ἀθόκπαζηνλ δηδάζθνληα. Εἴδεζηλ δὲ ἐληαῦζα, γλ῵ζίλ θεζη ηὴλ ἀθξηβ῅· νἷνλ, ηίο ἐζηη, θαὶ πόζελ. Σὸ δὲ, ὆πίζσ κνπ ἐξρόκελνο, ζπλερ῵ο ηίζεζη, κνλνλνπρὶ ιέγσλ· κὴ λνκίζεηε ηὸ π᾵λ ἐλ ηῶ ἐκῶ θε῔ζζαη βαπηίζκαηη. Ο὎θ ἂλ, εἮ ηνῦην ηέιεηνλ ἤλ, ἕηεξνο ἂλ ἤιζε κεη' ἐκὲ παξέμσλ ἕηεξνλ· ἀιιὰ παξαζθεπὴ ηνῦηό ἐζηηλ ἐθείλνπ θαὶ πξννδνπνίεζηο. Σὰ δὲ ἟κέηεξα ζθηὰ θαὶ εἮθώλ· ἄιινλ ρξὴ ηὸλ ηὴλ ἀιήζεηαλ ἐπηζήζνληα παξαγελέζζαη. Ὥζηε α὎ηὸ ηὸ ὀπίζσ κνπ ἐιζε῔λ, ηνῦην κάιηζηα α὎ηνῦ δείθλπζη 59.106 ηὸ ἀμίσκα. ΕἮ γὰξ ηνῦην ἤλ ηέιεηνλ, ν὎θ ἂλ δεπηέξνπ ἐδεηε῔ην ηόπνο. Ἔκπξνζζέλ κνπ γέγνλε· ηνπηέζηηλ, ἐληηκόηεξνο, ιακπξόηεξνο. Εἶηα ἵλα κὴ λνκίζσζηλ ἀπὸ ζπγθξίζεσο εἶλαη ηὴλ ὏πεξνρὴλ, ηὸ ἀζύγθξηηνλ παξαζη῅ζαη ζέισλ, ἐπήγαγελ· Οὕ ν὎θ εἮκὶ Ἧθαλὸο ιῦζαη ηὸλ Ἧκάληα· ηνπηέζηηλ, ν὎ρ ἁπι῵ο ἔκπξνζζελ γέγνλελ, ἀιι' νὓησο ὡο ἐκὲ κεδὲ ἐλ ην῔ο ἐζράηνηο η῵λ ηνύηνπ δηαθόλσλ ἀξηζκεζ῅λαη ἄμηνλ εἶλαη· ηὸ γὰξ ὏πόδεκα ιῦζαη, η῅ο ἐζράηεο δηαθνλίαο ἐζηὶ πξ᾵γκα. ΕἮ δὲ Ἰσάλλεο ν὎θ ἄμηνο ηὸλ Ἧκάληα ιῦζαη, Ἰσάλλεο, νὕ κείδσλ ν὎δεὶο ἐλ γελλεην῔ο γπλαηθ῵λ γέγνλε, πνῦ ηάμνκελ ἟κε῔ο ἑαπηνύο; ΕἮ ὁ η῅ο νἮθνπκέλεο ἀληίῤῥνπνο, κ᾵ιινλ δὲ κείδσλ (Ο὎θ ἤλ γὰξ α὎η῵λ, θεζὶλ, ἄμηνο ὁ θόζκνο), ν὎δὲ ἐλ ην῔ο ἐζράηνηο η῵λ δηαθνλεζακέλσλ ἑαπηὸλ θαηαιέγεζζαί θεζηλ ἄμηνλ εἶλαη· ηί ἐξνῦκελ ἟κε῔ο νἯ κπξίσλ γέκνληεο θαθ῵λ, νἯ ηνζνῦηνλ ἀπνδένληεο η῅ο ἀξεη῅ο ηνῦ Ἰσάλλνπ, ὅζνλ ἟ γ῅ ηνῦ ν὎ξαλνῦ; δʹ. Οὕηνο κὲλ νὔλ ν὎δὲ ηὸ ιῦζαη ηὸλ Ἧκάληα ηνῦ ὏πνδήκαηνο ἄμηνλ εἶλαη ἑαπηὸλ ιέγεη. ΟἯ δὲ η῅ο ἀιεζείαο ἐρζξνὶ ηνζαύηελ ἐκάλεζαλ καλίαλ, ὡο θαὶ ηνῦ εἮδέλαη α὎ηὸλ, ὡο α὎ηὸο νἶδελ ἑαπηὸλ, ἀμίνπο εἶλαη ιέγεηλ ἑαπηνύο. Σί ηαύηεο η῅ο παξαπιεμίαο ρε῔ξνλ; ηί ηαύηεο η῅ο ἀιαδνλείαο καληθώηεξνλ; Και῵ο ηηο ἔιεγε ζνθὸο, ὅηη Ἀξρὴ ὏πεξεθαλίαο, ηὸ κὴ εἮδέλαη ηὸλ Κύξηνλ. Ο὎θ ἂλ θαηελέρζε θαὶ δηάβνινο γέγνλελ ὁ δηάβνινο, ν὎θ ὢλ δηάβνινο πξόηεξνλ, εἮ κὴ ηνῦην ηὸ λόζεκα ἐλόζεζε. Σνῦην α὎ηὸλ η῅ο παῤῥεζίαο ἐμέβαιελ ἐθείλεο, ηνῦην εἮο ηὴλ γέελλαλ

ἔπεκςε, ηνῦην η῵λ θαθ῵λ αἴηηνλ α὎ηῶ πάλησλ ἐγέλεην. Ἱθαλὸλ γὰξ θαὶ θαζ' ἑαπηὸ δηαθζε῔ξαη π᾵ζαλ ἀξεηὴλ ςπρ῅ο, θἂλ ἐιεεκνζύλελ εὓξῃ, θἂλ ε὎ρὴλ, θἂλ λεζηείαλ, θἂλ ὁηηνῦλ. Σὸ γὰξ ὏ςειὸλ ἐλ ἀλζξώπνηο, ἀθάζαξηνλ, θεζὶ, παξὰ Κπξίῳ. Ο὎θ ἄξα πνξλεία κόλνλ, ν὎δὲ κνηρεία κνιύλεηλ εἴσζε ηνὺο ρξσκέλνπο α὎ηῆ, ἀιιὰ θαὶ ὏πεξεθαλία, θαὶ πνιιῶ πιένλ ἐθείλσλ. ∆ηαηί; Ὅηη πνξλεία κὲλ, εἮ θαὶ ἀζύγγλσζηνλ θαθὸλ, ἀιι' ὅκσο ἔρεη ηηο ηὴλ ἐπηζπκίαλ εἮπε῔λ· ἀιαδνλεία δὲ ν὎δὲ αἮηίαλ ἂλ εὓξνη ηηλὰ, ν὎δὲ νἯαλδήπνηε πξόθαζηλ, δη' ἡλ ἂλ ηύρνη ζθη᾵ο γνῦλ ζπγγλώκεο· ἀιι' ν὎δὲλ ἕηεξόλ ἐζηηλ αὓηε, ἠ δηαζηξνθὴ ςπρ῅ο θαὶ λόζνο ραιεπσηάηε, ν὎δακόζελ ἄιινζελ ηηθηνκέλε, ἠ ἐμ ἀλνίαο. Ο὎δὲλ γὰξ ἀλνεηόηεξνλ ἀιαδόλνο ἀλζξώπνπ, θἂλ πινῦηνλ ᾖ πεξηβεβιεκέλνο, θἂλ πνιιὴλ θεθηεκέλνο ηὴλ ἔμσζελ ζνθίαλ, θἂλ ἐλ δπλαζηείᾳ θαζεζηὼο, θἂλ ἅπαληα ηὰ ἐλ ἀλζξώπνηο εἶλαη δνθνῦληα δεισηὰ πεξηθέξσλ. ΕἮ γὰξ ὁ ἐπὶ ην῔ο ὄλησο θαιν῔ο ἀιαδνλεπόκελνο, ἄζιηνο θαὶ ηαιαίπσξνο, θαὶ πάλησλ ἐθείλσλ ηὸλ κηζζὸλ ἀπόιιπζηλ· ὁ ἐλ ην῔ο κεδὲλ νὔζηλ ἐπαηξόκελνο, θαὶ δηὰ ηὴλ ζθηὰλ θαὶ ηὸ ἄλζνο ηνῦ ρόξηνπ (ηνῦην γάξ ἐζηηλ ἟ παξνῦζα δόμα) θπζ῵λ ἑαπηὸλ, π῵ο ν὎θ ἂλ εἴε πάλησλ θαηαγειαζηόηεξνο, ηα὎ηὸλ πνη῵λ, ὅπεξ ἄλ ηηο πνηήζεηε πησρὸο θαὶ πέλεο, πάληα κὲλ ηὸλ ρξόλνλ ιηκῶ ηεθόκελνο, εἮ δὲ ζπκβαίε πνηὲ κίαλ λύθηα ρξεζηὸλ ὄλαξ Ἦδε῔λ, δηὰ ηνῦην γαπξνύκελνο; Ἄζιηε θαὶ ηαιαίπσξε, η῅ο ςπρ῅ο ζνη δηαθζεηξνκέλεο ραιεπσηάηῃ λόζῳ, θαὶ ηὴλ ἐζράηελ πελόκελνο πελίαλ, κέγα θξνλε῔ο, ὅηη ρξπζνῦ ηάιαληα ἔρεηο ηόζα θαὶ ηόζα; ὅηη πι῅ζνο ἀλδξαπόδσλ; Ἀιιὰ ηαῦηα ν὎ ζά. Καὶ εἮ κὴ πείζῃ ην῔ο ἐκν῔ο ῥήκαζηλ, ἀπὸ η῅ο πείξαο η῵λ πξνιαβόλησλ κάλζαλε. ἖ὰλ δὲ νὓησ κεζύῃο, ὡο κήηε ἐθ η῵λ ἑηέξνηο ζπκβαηλόλησλ ηαῦηα παηδεύεζζαη, κηθξὸλ ἀλάκεηλνλ, θαὶ εἴζῃ δηὰ η῵λ εἮο ζὲ ζπκβαηλνκέλσλ ὅηη ζνη ηνύησλ ὄθεινο ν὎ 59.107 δὸλ, ὅηε ςπρνῤῥαγ῵λ, θαὶ ν὎δὲ ὥξαο κη᾵ο, κεδὲ ῥνπ῅ο βξαρείαο θύξηνο ὢλ, ἄθσλ εἮο ηνὺο παξόληαο α὎ηὰ θαηαιείςεηο, θαὶ ηνύηνπο πνιιάθηο, νὑο ν὎θ ἐζέιεηο. Πνιινὶ γὰξ ν὎δὲ ἐπηζθ῅ςαη πεξὶ α὎η῵λ ζπλερσξήζεζαλ, ἀιι' ἀπ῅ιζνλ ἀζξόνλ, βνπιόκελνη κὲλ α὎η῵λ ἀπνιαύεηλ, ν὎ ζπγρσξνύκελνη δὲ, ἀιιὰ ἑιθόκελνη, θαὶ ἑηέξνηο α὎η῵λ ἐμηζηάκελνη, θαὶ κεηὰ βίαο παξαρσξνῦληεο νἷο ν὎θ ἐβνύινλην. Ὅπεξ ἵλα κὴ πάζσκελ, ἐληεῦζελ ἢδε ἐῤῥσκέλνη θαὶ ὏γηαίλνληεο, δηαπεκςώκεζα α὎ηὰ πξὸο ηὴλ πόιηλ ηὴλ ἟κεηέξαλ. Οὓησ γὰξ α὎η῵λ ἀπνιαῦζαη δπλεζόκεζα κόλνλ, ἑηέξσο δὲ ν὎δακ῵ο· νὓησο εἮο ἄζπινλ θαὶ ἀζθαι῅ ηόπνλ α὎ηὰ ἀπνζεζόκεζα. Ο὎ γὰξ ἔζηηλ, ν὎θ ἔζηηλ ν὎δὲλ ἐθε῔ η῵λ δπλακέλσλ α὎ηὰ ἀθειέζζαη· ν὎θ ἔζηη ζάλαηνο, ν὎θ εἮζὶλ ἀιεζε῔ο δηαζ῅θαη, ν὎θ εἮζὶ δηάδνρνη θιήξσλ, ν὎ ζπθνθαληίαη θαὶ ἐπηβνπιαί· ἀιιὰ ηὸλ ἀπειζόληα ἐληεῦζελ πνιιὰ ἐπηθεξόκελνλ, δηαπαληὸο ἔζηηλ α὎ηὰ 59.108 θαξπνῦζζαη. Σίο νὔλ νὓησο ἄζιηνο, ὡο κὴ ζει῅ζαη ην῔ο ρξήκαζηλ ἐληξπθᾶλ ην῔ο ἑαπηνῦ δηόινπ; Μεηαθνκίζσκελ ηνίλπλ ἟κ῵λ ηὸλ πινῦηνλ, θαὶ κεηαζ῵κελ ἐθε῔ζε. Ο὎θ ὄλσλ ἟κ῔λ δεήζεη, θαὶ θακήισλ, θαὶ ὀρεκάησλ, ν὎δὲ πινίσλ πξὸο ηὴλ ηνηαύηελ κεηάζεζηλ· θαὶ γὰξ θαὶ ηαύηεο ἟κ᾵ο η῅ο δπζθνιίαο ἀπήιιαμελ ὁ Θεόο· ἀιιὰ πελήησλ ἟κ῔λ δε῔ κόλνλ, η῵λ ρσι῵λ, η῵λ ἀλαπήξσλ, η῵λ ἀῤῥώζησλ. Α὎ηνὶ ηὴλ ηνηαύηελ εἮζὶλ ἐγθερεηξηζκέλνη κεηάζεζηλ· νὕηνη ηὰ ρξήκαηα παξαπέκπνπζηλ εἮο ηὸλ ν὎ξαλὸλ, νὕηνη ηνὺο η῵λ ηνηνύησλ ρξεκάησλ θπξίνπο εἮο ηὴλ η῵λ αἮσλίσλ ἀγαζ῵λ θιεξνλνκίαλ εἮζάγνπζηλ· ἥο γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.107 ΟΜΘΛΘΑ ΘΖʹ. Σαῦηα ἐγέλεην ἐλ Βεζαλίᾳ πέξαλ ηνῦ Ἰνξδάλνπ, ὅπνπ ἤλ Ἰσάλλεο βαπηίδσλ. Σῆ ἐπαύξηνλ βιέ πεη ηὸλ Ἰεζνῦλ ἐξρόκελνλ πξὸο α὎ηὸλ, θαὶ ιέ γεη· «Ἴδε ὁ ἀκλὸο ηνῦ Θενῦ, ὁ αἴξσλ ηὴλ ἁκαξηίαλ ηνῦ θόζκνπ.»

αʹ. Μέγα ἀγαζὸλ παῤῥεζία θαὶ ηὸ ἐιεπζεξνζηνκε῔λ, θαὶ πάληα δεύηεξα ηίζεζζαη η῅ο ὁκνινγίαο η῅ο εἮο ηὸλ Υξηζηόλ· νὓησ κέγα θαὶ ζαπκαζηὸλ, ὡο ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦ Θενῦ ηὸλ κνλνγελ῅, ηὸλ ηνηνῦηνλ ἀλαθεξύηηεηλ ἐπὶ ηνῦ Παηξὸο, θαίηνη γε ν὎θ ἴζε ἟ ἀληίδνζηο. ΢ὺ κὲλ γὰξ ὁκνινγε῔ο ἐπὶ η῅ο γ῅ο, α὎ηὸο δὲ ὁκνινγε῔ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο· θαὶ ζὺ κὲλ ἀλζξώπσλ παξόλησλ, α὎ηὸο δὲ ἐπὶ ηνῦ Παηξὸο θαὶ η῵λ ἀγγέισλ ἁπάλησλ. Σνηνῦηνο ὁ Ἰσάλλεο ἤλ, ν὎ πι῅ζνο, ν὎ δόμαλ, ν὎θ ἄιιν ν὎δὲλ η῵λ ἀλζξσπίλσλ ὏θνξώκελνο, ἀιιὰ ηαῦηα πάληα θαηαπαη῵λ, θαὶ κεηὰ η῅ο πξνζεθνύζεο ἐιεπζεξίαο ηὰ πεξὶ ηνῦ Υξηζηνῦ π᾵ζηλ ἀλαθεξύηησλ. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην θαὶ ηὸλ ηόπνλ ἐπηζεκαίλεηαη ὁ Ε὎αγγειηζηὴο, ἵλα ηὴλ παῤῥεζίαλ δείμῃ ηνῦ κεγαινθώλνπ θήξπθνο. Ο὎ γὰξ ἐλ νἮθίᾳ, ν὎δὲ ἐλ γσλίᾳ, ν὎δὲ ἐλ ἐξεκίᾳ, ἀιιὰ ηὸλ Ἰνξδάλελ θαηαιαβὼλ ἐλ κέζῳ ηῶ πιήζεη, παξόλησλ ἁπάλησλ η῵λ ὏π' α὎ηνῦ βαπηηδνκέλσλ (βαπηίδνληη γὰξ ἐπέζηεζαλ νἯ Ἰνπδα῔νη), ηὴλ ζαπκαζηὴλ ἐθείλελ ἀλεθήξπμελ ὁκνινγίαλ πεξὶ ηνῦ Υξηζηνῦ, ηὴλ η῵λ ὏ςει῵λ θαὶ κεγάισλ θαὶ ἀπνῤῥήησλ γέκνπζαλ δνγκάησλ, θαὶ ὡο ν὎θ εἴε Ἧθαλὸο ιῦζαη ηὸλ Ἧκάληα ηνῦ ὏πνδήκαηνο α὎ηνῦ. Π῵ο νὔλ ηνῦην πνηε῔; ἖πάγσλ θαὶ ιέγσλ· Σαῦηα ἐγέλεην ἐλ Βεζαλίᾳ. Ὅζα δὲ η῵λ ἀληηγξάθσλ ἀθξηβέζηεξνλ ἔρεη, ἖λ Βεζαβαξᾶ, θεζίλ. ἧ γὰξ Βεζαλία ν὎ρὶ πέξαλ ηνῦ Ἰνξδάλνπ, ν὎δὲ ἐπὶ η῅ο ἐξήκνπ ἤλ, ἀιι' ἐγγύο πνπ η῵λ Ἱεξνζνιύκσλ. Σνὺο δὲ ηόπνπο θαὶ δη' ἑηέξαλ αἮηίαλ ἐπηζεκαίλεηαη. ἖πεηδὴ γὰξ πξάγκαηα ν὎ παιαηὰ δηεγε῔ζζαη ἔκειιελ, ἀιιὰ πξὸ κηθξνῦ ζπκβάληα ηνῦ ρξόλνπ, ηνὺο παξόληαο θαὶ ζεσκέλνπο κάξηπξαο πνηε῔ηαη η῵λ ιεγνκέλσλ, θαὶ ἀπόδεημηλ θαὶ ἀπὸ η῵λ ηόπσλ παξέρεηαη. Θαῤῥ῵λ γὰξ ὅηη ν὎δὲλ παξ' ἑαπηνῦ πξνζεηίζεη ην῔ο ιεγνκέλνηο, ἀιιὰ ηὰ ὄληα ἁπι῵ο ἅπαληα κεηὰ ἀιεζείαο ἐμεγε῔ην, ηὴλ ἀπὸ η῵λ ηόπσλ καξηπξίαλ παξαιακβάλεη, ἀπόδεημηλ, ὅπεξ ἔθελ, ν὎ ηὴλ ηπρνῦζαλ η῅ο ἀιεζείαο ἐζνκέλελ. Σῆ ἐπαύξηνλ βιέπεη ηὸλ Ἰεζνῦλ ἐξρόκελνλ πξὸο α὎ηὸλ, θαὶ ιέγεη· Ἴδε ὁ ἀκλὸο ηνῦ Θενῦ, ὁ αἴξσλ ηὴλ ἁκαξηίαλ ηνῦ θόζκνπ. ∆ηελείκαλην ηνὺο θαηξνὺο νἯ ε὎αγ 59.108 γειηζηαί· θαὶ ὁ κὲλ Μαηζα῔νο ηνὺο πξὶλ ἠ δεζ῅λαη ηὸλ Βαπηηζηὴλ Ἰσάλλελ ρξόλνπο ἐπηηεκὼλ, ἐπείγεηαη πξὸο ηνὺο ἑμ῅ο· ὁ δὲ ε὎αγγειηζηὴο Ἰσάλλεο ν὎ κόλνλ ν὎θ ἐπηηέκλεη, ἀιιὰ ηνύηνηο κάιηζηα θαὶ ἐλδηαηξίβεη. Κἀθε῔λνο κὲλ κεηὰ ηὸ ἐιζε῔λ ηὸλ Ἰεζνῦλ ἀπὸ η῅ο ἐξήκνπ, ηὰ κεηαμὺ ζησπήζαο, νἷνλ ὅζα ὁ Ἰσάλλεο ἐθζέγμαην, ὅζα νἯ Ἰνπδα῔νη ἀπνζηείιαληεο ἔιεγνλ, θαὶ ηὰ ἄιια πάληα ζπληεκὼλ, κεηεπήδεζελ ε὎ζέσο ἐπὶ ηὸ δεζκσηήξηνλ· Ἀθνύζαο γὰξ, θεζὶλ, ὁ Ἰεζνῦο ὅηη παξεδόζε Ἰσάλλεο, ἀλερώξεζελ ἐθε῔ζελ. ὇ δὲ Ἰσάλλεο ν὎ρ νὓησο, ἀιιὰ ηὴλ κὲλ εἮο ηὴλ ἔξεκνλ ὁδὸλ ἀπεζηώπεζελ, ἅηε ὏πὸ ηνῦ Μαηζαίνπ ιερζε῔ζαλ· ηὰ δὲ κεηὰ ηὴλ θάζνδνλ ηὴλ ἀπὸ ηνῦ ὄξνπο γελνκέλελ δηεγε῔ηαη, θαὶ πνιιὰ δηειζὼλ, ηόηε ἐπάγεη· Οὒπσ γὰξ ἤλ βεβιεκέλνο ὁ Ἰσάλλεο εἮο ηὴλ θπιαθήλ. Καὶ ηίλνο ἕλεθελ, θεζὶ, λῦλ παξαγίλεηαη πξὸο α὎ηὸλ ὁ Ἰεζνῦο, θαὶ ν὎ρ ἅπαμ, ἀιιὰ θαὶ δεύηεξνλ ηνῦην πνηε῔; ὇ κὲλ γὰξ Μαηζα῔νο ἀλαγθαίαλ α὎ηνῦ ηὴλ παξνπζίαλ γεγελ῅ζζαη ιέγεη δηὰ ηὸ βάπηηζκα· δηὸ ηνῦην δεηθλὺο θαὶ ὁ Ἰεζνῦο ἐπάγεη θαὶ ιέγεη, ὅηη Οὓησ πξέπνλ ἐζηὶλ ἟κ῔λ πιεξ῵ζαη π᾵ζαλ δηθαηνζύλελ. ὇ δὲ Ἰσάλλεο θαὶ πάιηλ α὎ηὸλ παξαγεγνλέλαη δείθλπζη κεηὰ ηὸ βάπηηζκα· θαὶ ηνῦην ἐληεῦζελ ἐδήισζελ ιέγσλ· ἐγὼ Σεζέακαη ηὸ Πλεῦκα θαηαβα῔λνλ ὡζεὶ πεξηζηεξὰλ, θαὶ κέλνλ ἐπ' α὎ηόλ. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ παξαγίλεηαη πξὸο ηὸλ Ἰσάλλελ; Ο὎δὲ γὰξ ἁπι῵ο ἤιζελ, ἀιιὰ πξὸο α὎ηὸλ ἐπνξεύεην. ἖ξρόκελνλ γὰξ, θεζὶ, πξὸο α὎ηὸλ, βιέπεη α὎ηόλ. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ἢξρεην; ἖πεηδὴ α὎ηὸο α὎ηὸλ ἐβάπηηζε κεηὰ πνιι῵λ, ὥζηε κεδέλα ὏πνπηεύεηλ ὅηη ἀπὸ η῅ο α὎η῅ο αἮηίαο ἀθ' ἥο θαὶ νἯ ἄιινη πξὸο ηὸλ Ἰσάλλελ ἞πείγεην, νἷνλ ὡο ἁκαξηήκαηα ἐμνκνινγεζόκελνο, θαὶ εἮο κεηάλνηαλ ινπζόκελνο ἐλ ηῶ πνηακῶ. ∆ηὰ ηνῦην παξαγίλεηαη, δηδνὺο ἅκα θαὶ ηῶ Ἰσάλλῃ ηαύηελ πάιηλ δηνξζώζαζζαη ηὴλ ὏πόλνηαλ. Καὶ γὰξ ηῶ εἮπε῔λ, Ἴδε ὁ ἀκλὸο ηνῦ Θενῦ, ὁ αἴξσλ ηὴλ ἁκαξηίαλ ηνῦ θόζκνπ, π᾵ζαλ ηαύηελ ἀλαηξε῔ ηὴλ ὏πνςίαλ. ὇ ηνίλπλ νὓησ θαζαξὸο ὡο θαὶ ηὰ ἑηέξσλ ἁκαξηήκαηα

ἀπνιύεζζαη δύλαζζαη, εὒδεινλ ὅηη ν὎ρ ὥζηε ἐμνκνινγήζαζζαη ἁκαξηήκαηα παξαγίλεηαη, ἀιι' ὥζηε δνῦλαη ἀθνξκὴλ ἐθείλῳ ηῶ ζαπκαζηῶ θήξπθη, θαὶ δεπηέξᾳ θσλῆ ην῔ο ηὰ πξό 59.109 ηεξα ἀθεθνόζηλ ἀθξηβέζηεξνλ ἐλζε῔λαη ηὰ εἮξεκέλα, θαὶ πξνζζε῔λαη ἕηεξα πάιηλ. Σὸ δὲ, Ἴδε, εἴξεηαη, δηὰ ηὸ πνιινὺο πνιιάθηο ἐπηδεηε῔λ α὎ηὸλ ἀπὸ η῵λ εἮξεκέλσλ θαὶ ἀπὸ καθξνῦ ηνῦ ρξόλνπ. ∆ηὰ ηνῦην παξόληα δείθλπζηλ α὎ηὸλ νὕηνο θαὶ ιέγεη, Ἴδε· δει῵λ ὅηη νὕηόο ἐζηηλ ὁ πάιαη δεηνύκελνο. Οὕηνο ὁ ἀκλόο. Ἀκλὸλ δὲ α὎ηὸλ θαιε῔, η῅ο πξνθεηείαο ἀλακηκλήζθσλ Ἰνπδαίνπο η῅ο ἧζαΐνπ θαὶ η῅ο ζθη᾵ο η῅ο θαηὰ ηὸλ Μσυζέα, ἵλ' ἀπὸ ηνῦ ηύπνπ κ᾵ιινλ α὎ηνὺο πξνζαγάγεηαη πξὸο ηὴλ ἀιήζεηαλ. ἖θε῔λνο κὲλ νὔλ ὁ ἀκλὸο ν὎δελὸο θαζάπαμ ἁκαξηίαλ ἔιαβελ· νὕηνο δὲ η῅ο νἮθνπκέλεο ἁπάζεο. Κηλδπλεύνπζαλ γὰξ α὎ηὴλ ἀπνιέζζαη, ηαρέσο α὎ηὴλ ἀπήιιαμε η῅ο ὀξγ῅ο ηνῦ Θενῦ. Οὕηνο ἤλ πεξὶ νὕ εἶπνλ· ὇ ὀπίζσ κνπ ἐξρόκελνο, ἔκπξνζζέλ κνπ γέγνλελ. βʹ. ὇ξᾶο θἀληαῦζα π῵ο ηὸ ἔκπξνζζελ ἑξκελεύεη; ΕἮπὼλ γὰξ ἀκλὸλ, θαὶ ὅηη αἴξεη ηὴλ ἁκαξηίαλ ηνῦ θόζκνπ, ηόηε θεζὶλ, ὅηη Ἔκπξνζζέλ κνπ γέγνλε, δει῵λ, ὅηη ηνῦηό ἐζηη ηὸ, Ἔκπξνζζελ, ηὸ ηὰο ἁκαξηίαο ιαβε῔λ ηνῦ θόζκνπ, ηὸ βαπηίζαη ἐλ Πλεύκαηη ἁγίῳ. ἧ κὲλ γὰξ ἐκὴ παξνπζία πιένλ ν὎δὲλ εἶρε ηνῦ θεξῦμαη ηὸλ θνηλὸλ η῅ο νἮθνπκέλεο ε὎εξγέηελ, θαὶ ηὸ ηνῦ ὓδαηνο βάπηηζκα παξαζρε῔λ· ἟ δὲ ηνύηνπ, ηὸ θαζ᾵ξαη πάληαο ἀλζξώπνπο θαὶ ραξίζαζζαη ηνῦ Παξαθιήηνπ ηὴλ ἐλέξγεηαλ. Οὕηνο Ἔκπξνζζέλ κνπ γέγνλε· ηνπηέζηηλ, ἐδείρζε κνπ ιακπξόηεξνο, Ὅηη πξ῵ηόο κνπ ἤλ. ΑἮζρπλέζζσζαλ νἯ Παύινπ ηνῦ ΢ακνζαηέσο ηὴλ καλίαλ δηαδεμάκελνη, πξὸο νὓησ θαλεξὰλ ἀιήζεηαλ ἀλζηζηάκελνη. Κἀγὼ ν὎θ ᾔδεηλ α὎ηόλ. Ὅξα π῵ο ἀλύπνπηνλ ἐληαῦζα ηὴλ καξηπξίαλ ἐξγάδεηαη, δεηθλὺο α὎ηὴλ ν὎θ ἀλζξσπίλεο νὔζαλ θηιίαο, ἀιι' ἐμ ἀπνθαιύςεσο ζείαο γεγελεκέλελ. Ο὎θ ᾔδεηλ γὰξ α὎ηὸλ ἐγὼ, θεζί. Π῵ο νὔλ ἂλ εἴεο ἀμηόπηζηνο κάξηπο; π῵ο δὲ ἂλ θαὶ ἑηέξνπο δηδάμαηο α὎ηὸο ἀγλν῵λ; Ο὎θ εἶπελ, Ο὎θ νἶδα α὎ηὸλ, ἀιι', Ο὎θ ᾔδεηλ α὎ηόλ· ὥζηε ηαύηῃ κάιηζηα ἀμηόπηζηνο ἂλ γέλνηην. Π῵ο γὰξ ἂλ ἐραξίζαην ηῶ ἀγλννπκέλῳ; Ἀιι' ἵλα θαλεξσζῆ ηῶ Ἰζξαὴι, δηὰ ηνῦην ἤιζνλ βαπηίδσλ ἐλ ὓδαηη. Ο὎ ηνίλπλ α὎ηὸο βαπηίζκαηνο ἐδε῔ην, ν὎δὲ ἄιιελ ηηλὰ αἮηίαλ εἶρελ ἐθε῔λν ηὸ ινπηξὸλ, ἠ ηὸ πξννδνπνη῅ζαη ηῆ εἮο Υξηζηὸλ πίζηεη ην῔ο ινηπν῔ο ἅπαζηλ. Ο὎ γὰξ εἶπελ, Ἵλα θαζάξσ ηνὺο βαπηηδνκέλνπο, ν὎δ', Ἵλα ἀπαιιάμσ ἁκαξηεκάησλ ἤιζνλ βαπηίδσλ, ἀιι', Ἵλα θαλεξσζῆ ηῶ Ἰζξαήι. Σί γὰξ, εἮπέ κνη, ηνῦ βαπηίζκαηνο ρσξὶο ν὎θ ἐλ῅λ θεξῦμαη, θαὶ ἐπαγαγέζζαη ηνὺο ὄρινπο; Ἀιιὰ ῥᾳδίσο νὓησο ν὎δακ῵ο. Ο὎δὲ γὰξ ἂλ νὓησ ζπλέδξακνλ ἅπαληεο, εἮ βαπηίζκαηνο ρσξὶο ηὸ θήξπγκα ἐγέλεην· ν὎θ ἂλ ἔκαζνλ ηὴλ ἀπὸ η῅ο ζπγθξίζεσο ὏πεξνρήλ. Σὸ γνῦλ πι῅ζνο ἐμήξρεην, ν὎θ ἀθνπζόκελνλ ὧλ ἔιεγελ· ἀιιὰ ηί. Βαπηίζαζζαη ἐμνκνινγνύκελνη ηὰο ἁκαξηίαο α὎η῵λ. Παξαγελόκελνη δὲ, ἐδηδάζθνλην ηὰ πεξὶ ηνῦ Υξηζηνῦ θαὶ ηνῦ βαπηίζκαηνο ηὸ δηάθνξνλ. Καίηνη ηνῦ Ἰνπδατθνῦ ηνῦην ζεκλόηεξνλ ἤλ, θαὶ δηὰ ηνῦην πάληεο ἐπέηξερνλ· ἀιι' ὅκσο θαὶ νὓησο ἀηειὲο ἤλ. Π῵ο νὔλ ζὺ ἔγλσο α὎ηόλ; ∆ηὰ η῅ο ηνῦ Πλεύκαηνο θαζόδνπ, θεζίλ. Ἵλα δὲ κή ηηο λνκίζῃ πάιηλ, ὅηη ἐλ ρξείᾳ θαζεηζηήθεη ηνῦ Πλεύκαηνο, θαζάπεξ ἟κε῔ο, ἄθνπζνλ π῵ο θαὶ ηαύηελ ἀλαηξε῔ ηὴλ ὏πνςίαλ, δεηθλὺο ὅηη ἟ ηνῦ Πλεύκαηνο θάζνδνο ὏πὲξ ηνῦ θεξῦμαη ηὸλ Υξηζηὸλ κόλνλ ἐγέλεην. ΕἮπὼλ γὰξ, Κἀγὼ ν὎θ ᾔδεηλ α὎ηὸλ, ἐπήγαγελ· Ἀιι' ὁ πέκςαο κε βαπηίδεηλ ἐλ ὓδαηη, ἐθε῔λόο κνη εἶπελ· ἖θ' ὃλ ἂλ ἴδῃο ηὸ Πλεῦκα θαηαβα῔λνλ, θαὶ κέλνλ ἐπ' α὎ηὸλ, ἐθε῔λόο ἐζηηλ ὁ βαπηίδσλ ἐλ Πλεύκαηη ἁγίῳ. ὇ξᾶο ὅηη ηνῦην 59.110 ἔξγνλ ηνῦ Πλεύκαηνο ἤλ ηὸ δε῔μαη ηὸλ Υξηζηόλ; Ἤλ κὲλ θαὶ ἟ ηνῦ Ἰσάλλνπ καξηπξία ἀλύπνπηνο. Βνπιόκελνο δὲ α὎ηὴλ ἀμηνπηζηνηέξαλ πνη῅ζαη, ἀλήγαγελ α὎ηὴλ ἐπὶ ηὸλ Θεὸλ θαὶ ηὸ Πλεῦκα ηὸ ἅγηνλ. ἖πεηδὴ γὰξ ἐκαξηύξεζελ ὁ Ἰσάλλεο νὓησ κέγα ηη θαὶ ζαπκαζηὸλ, θαὶ Ἧθαλὸλ ηνὺο ἀθνύνληαο ἐθπι῅μαη πάληαο, νἷνλ ὅηη η῅ο νἮθνπκέλεο ἁπάζεο ηὰο ἁκαξηίαο ιακβάλεη κόλνο α὎ηὸο, θαὶ ὅηη πξὸο ηνζνῦηνλ ἀξθε῔ ιύηξνλ η῅ο δσξε᾵ο ηὸ κέγεζνο, θαηαζθεπάδεη ινηπὸλ ηαύηελ ηὴλ ἀπόθαζηλ. ἧ δὲ θαηαζθεπὴ, ὅηη ΤἯόο ἐζηη ηνῦ Θενῦ, θαὶ ὅηη ν὎θ

ἐδε῔ην βαπηίζκαηνο, θαὶ ὅηη ἔξγνλ η῅ο ηνῦ Πλεύκαηνο θαζόδνπ γέγνλε, ηὸ δ῅ινλ α὎ηὸλ πνη῅ζαη κόλνλ. Ο὎ γὰξ ἤλ η῅ο ηνῦ Ἰσάλλνπ δπλάκεσο Πλεῦκα δηδόλαη· θαὶ δεινῦζη ηνῦην νἯ βαπηηδόκελνη ὏π' α὎ηνῦ ιέγνληεο· Ἀιι' ν὎δὲ εἮ Πλεῦκα ἅγηνλ ἔζηηλ ἞θνύζακελ. Ο὎θ ἄξα ηνῦ βαπηίζκαηνο ἐδε῔ην ὁ Υξηζηὸο, ν὎θ ἐθείλνπ, ν὎ρ ἑηέξνπ ηηλόο· ἀιιὰ κ᾵ιινλ ηὸ βάπηηζκα ἔρξῃδε η῅ο δπλάκεσο ηνῦ Υξηζηνῦ. Σὸ γὰξ ἐιιε῔πνλ ηνῦην ἤλ ηὸ θεθάιαηνλ πάλησλ η῵λ ἀγαζ῵λ, ηὸ Πλεύκαηνο ἀμησζ῅λαη ηὸλ βαπηηδόκελνλ. Σαύηελ νὔλ ηὴλ ηνῦ Πλεύκαηνο ρνξεγίαλ πξνζέζεθε παξαγελόκελνο. Καὶ ἐκαξηύξεζελ ὁ Ἰσάλλεο, ιέγσλ, ὅηη Σεζέακαη ηὸ Πλεῦκα θαηαβα῔λνλ ὡζεὶ πεξηζηεξὰλ, θαὶ κέλνλ ἐπ' α὎ηόλ. Κἀγὼ ν὎θ ᾔδεηλ α὎ηόλ· ἀιι' ὁ πέκςαο κε βαπηίδεηλ ἐλ ὓδαηη, ἐθε῔λόο κνη εἶπελ· ἖θ' ὃλ ἂλ ἴδῃο ηὸ Πλεῦκα θαηαβα῔λνλ, θαὶ κέλνλ ἐπ' α὎ηὸλ, νὕηόο ἐζηηλ ὁ βαπηίδσλ ἐλ Πλεύκαηη ἁγίῳ. Κἀγὼ ἑώξαθα θαὶ κεκαξηύξεθα ὅηη νὕηόο ἐζηηλ ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ. ΢πλερ῵ο δὲ ηὸ, Ο὎θ ᾔδεηλ α὎ηὸλ, ηίζεζηλ, ν὎ρ ἁπι῵ο ν὎δὲ εἮθ῅, ἀιι' ἐπεηδὴ ζπγγελὴο α὎ηνῦ ἤλ θαηὰ ζάξθα. Ἰδνὺ γὰξ, θεζὶλ, ἖ιηζάβεη ἟ ζπγγελήο ζνπ θαὶ α὎ηὴ ζπλεηιεθπ῔α πἯόλ. Ἵλ' νὔλ κὴ δόμῃ ραξίδεζζαη δηὰ ηὴλ ζπγγέλεηαλ, ζπλερ῵ο θεζη ηὸ, Ο὎θ ᾔδεηλ α὎ηόλ. Καὶ θαηὰ ιόγνλ δὲ ηνῦην ζπλέβαηλε. Καὶ γὰξ ηὸλ ἅπαληα ρξόλνλ ἐπὶ η῅ο ἐξήκνπ δηέηξηβελ, ὢλ η῅ο παηξῴαο νἮθίαο ἐθηόο. Π῵ο νὔλ, εἮ ν὎θ ᾔδεη α὎ηὸλ πξὸ η῅ο ηνῦ Πλεύκαηνο θαζόδνπ, θαὶ εἮ ηόηε πξ῵ηνλ α὎ηὸλ ἐγλώξηζε, πξὸ ηνῦ βαπηίζκαηνο δηεθώιπελ α὎ηὸλ ιέγσλ, ἖γὼ ρξείαλ ἔρσ ὏πὸ ζνῦ βαπηηζζ῅λαη; Σνῦην γὰξ ηεθκήξηνλ ηνῦ ζθόδξα α὎ηὸλ εἮδέλαη ἤλ. Ἀιι' ν὎θ ἔκπξνζζελ θαὶ πξὸ πνιινῦ ηνῦ ρξόλνπ, θαὶ εἮθόησο. Σὰ κὲλ γὰξ ζαύκαηα, ὅζαπεξ παηδὸο ὄληνο ἐγέλεην, νἷνλ ηὰ πεξὶ ηνὺο Μάγνπο, θαὶ ηὰ ἄιια ὅζα ηνηαῦηα, πξὸ πνιινῦ ζπκβεβήθεη ηνῦ ρξόλνπ, ηνῦ Ἰσάλλνπ ζθόδξα θαὶ α὎ηνῦ παηδὸο ὄληνο· ἐλ δὲ ηῶ κεηαμὺ πνιινῦ γελνκέλνπ ηνῦ ρξόλνπ, εἮθόησο π᾵ζηλ ἄγλσζηνο ἐηύγραλελ. ἖πεὶ εἮ γλώξηκνο ἤλ, ν὎θ ἂλ εἶπελ, Ἵλα θαλεξσζῆ ηῶ Ἰζξαὴι, δηὰ ηνῦην ἤιζνλ βαπηίδσλ. γʹ. ἖ληεῦζελ ἟κ῔λ ινηπὸλ δ῅ινλ, ὅηη θαὶ ηὰ ζεκε῔α ἐθε῔λα, ἃ παηδηθὰ εἶλαί θαζη ηνῦ Υξηζηνῦ, ςεπδ῅ θαὶ πιάζκαηά ηηλσλ ἐπεηζαγόλησλ ἐζηίλ. ΕἮ γὰξ ἐθ πξώηεο ἀξμάκελνο ἟ιηθίαο ἐζαπκαηνύξγεη, ν὎θ ἂλ νὒηε Ἰσάλλεο α὎ηὸλ ἞γλόεζελ, ν὎δὲ ηὸ ινηπὸλ πι῅ζνο ἐδεήζε ἂλ δηδαζθάινπ ηνῦ θαλεξώζνληνο α὎ηόλ. Νῦλ δὲ α὎ηόο θεζη, δηὰ ηνῦην παξαγεγνλέλαη, Ἵλα θαλεξσζῆ ηῶ Ἰζξαήι· θαὶ δηὰ ηνῦην ἔιεγε πάιηλ, ἖γὼ ρξείαλ ἔρσ ὏πὸ ζνῦ βαπηηζζ῅λαη. Ὕζηεξνλ δὲ ἅηε ζαθέζηεξνλ καζὼλ, ην῔ο ὄρινηο α὎ηὸλ ἐθήξπηηε ιέγσλ· Οὕηνο ἤλ ὃλ εἶπνλ· ὆πίζσ κνπ ἔξρεηαη ἀλὴξ, ὃο ἔκπξνζζέλ κνπ γέγνλελ, ὅηη θαὶ, ὇ πέκςαο κε βαπηίδεηλ 59.111 ἐλ ὓδαηη, θαὶ δηὰ ηνῦην πέκςαο, Ἵλα θαλεξσζῆ ηῶ Ἰζξαὴι, α὎ηὸο α὎ηῶ θαὶ πξὸ η῅ο ηνῦ Πλεύκαηνο θαζόδνπ α὎ηὸλ ἀπεθάιπςε. ∆ηὸ θαὶ πξὶλ ἠ παξαγελέζζαη, ἔιεγελ· ὆πίζσ κνπ ἔξρεηαη, ὃο ἔκπξνζζέλ κνπ γέγνλελ. Ο὎ ηνίλπλ ᾔδεη α὎ηὸλ πξὸ ηνῦ ἐιζε῔λ ἐπὶ ηὸλ Ἰνξδάλελ θαὶ πάληαο βαπηίδεηλ, ἀιι' ὅηε ἔκειιε βαπηίδεζζαη, ηόηε α὎ηὸλ ἔγλσ· θαὶ ηαῦηα ηνῦ Παηξὸο α὎ηὸλ ἀπνθαιύςαληνο ηῶ Πξνθήηῃ, θαὶ ηνῦ Πλεύκαηνο δείμαληνο βαπηηδόκελνλ Ἰνπδαίνηο, δη' νὑο θαὶ ἟ θάζνδνο ηνῦ Πλεύκαηνο γέγνλελ. Ἵλα γὰξ ἟ Ἰσάλλνπ κὴ θαηαθξνλεζῆ καξηπξία ιέγνληνο, ὅηη Πξ῵ηόο κνπ ἤλ, θαὶ ὅηη ἖λ Πλεύκαηη βαπηίδεη, θαὶ ὅηη Κξηλε῔ ηὴλ νἮθνπκέλελ, θαὶ ὁ Παηὴξ θσλὴλ ἀθίεζηλ ἀλαθεξύηησλ ηὸλ ΤἯὸλ, θαὶ ηὸ Πλεῦκα ἔπεηζη, ηὴλ θσλὴλ ἕιθνλ ἐπὶ ηὴλ θεθαιὴλ ηνῦ Υξηζηνῦ. ἖πεηδὴ γὰξ ὁ κὲλ ἐβάπηηδελ, ὁ δὲ ἐβαπηίδεην, ἵλα κή ηηο η῵λ παξόλησλ πεξὶ Ἰσάλλνπ λνκίζῃ ιέγεζζαη ηὸ εἮξεκέλνλ, ἔξρεηαη ηὸ Πλεῦκα δηνξζνύκελνλ ηὴλ ηνηαύηελ ὏πόλνηαλ. Ὥζηε ὅηαλ ιέγῃ, Ο὎θ ᾔδεηλ α὎ηὸλ, ηὸλ ἔκπξνζζελ ιέγεη ρξόλνλ, ν὎ ηὸλ ἐγγὺο ηνῦ βαπηίζκαηνο. ἖πεὶ π῵ο α὎ηὸλ ἐθώιπε ιέγσλ, ἖γὼ ρξείαλ ἔρσ ὏πὸ ζνῦ βαπηηζζ῅λαη; π῵ο δὲ θαὶ ηνηαῦηα πεξὶ α὎ηνῦ ἔιεγε; Π῵ο νὔλ ν὎θ ἐπίζηεπζαλ Ἰνπδα῔νη, θεζίλ; ν὎δὲ γὰξ κόλνο Ἰσάλλεο εἶδε ηὸ Πλεῦκα ἐλ εἴδεη πεξηζηεξ᾵ο. Ὅηη εἮ θαὶ εἶδνλ, ἀιιὰ ηὰ ηνηαῦηα ν὎ρὶ η῵λ ηνῦ ζώκαηνο ὀθζαικ῵λ δε῔ηαη κόλνλ, ἀιιὰ πξὸ ηνύησλ η῅ο θαηὰ δηάλνηαλ ὄςεσο, ὥζηε κὴ θαληαζίαλ πεξηηηὴλ ηὸ πξ᾵γκα

λνκίζαη. ΕἮ γνῦλ ζαπκαηνπξγνῦληα ὁξ῵ληεο, θαὶ ἁπηόκελνλ ηα῔ο νἮθείαηο ρεξζὶ η῵λ λελνζεθόησλ θαὶ η῵λ ηεζλεθόησλ, θαὶ νὓησο α὎ηνὺο πξὸο δσὴλ ἐπαλάγνληα θαὶ ὏γείαλ, ηνζνῦηνλ ἐκέζπνλ ὏πὸ η῅ο βαζθαλίαο, ὥζηε ἐλαληία ην῔ο ὁξσκέλνηο ἀπνθαίλεζζαη· π῵ο ἂλ ἀπὸ η῅ο ἐπηθνηηήζεσο ηνῦ Πλεύκαηνο κόλεο ἀπεθξνύζαλην ηὴλ ἀπηζηίαλ; Σηλὲο δέ θαζηλ ν὎δὲ πάληαο α὎ηνὺο ηεζε᾵ζζαη, ἀιι' ἠ κόλνλ Ἰσάλλελ θαὶ ηνὺο ε὎γλσκνλέζηεξνλ δηαθεηκέλνπο. ΕἮ γὰξ θαὶ αἮζζεην῔ο ὀθζαικν῔ο δπλαηὸλ ἤλ Ἦδε῔λ ὡο ἐλ εἴδεη πεξηζηεξ᾵ο ηὸ Πλεῦκα θαηηόλ· ἀιι' ὅκσο ν὎ δηὰ ηνῦην π᾵ζα ἀλάγθε π᾵ζη θαηάδεινλ εἶλαη ηὸ πξ᾵γκα. Καὶ γὰξ θαὶ Ζαραξίαο ἐλ αἮζζεηῶ εἴδεη πνιιὰ ηεζέαηαη· θαὶ ∆αληὴι θαὶ Ἰεδεθηὴι, θαὶ θνηλσλὸλ η῅ο ζέαο ν὎δέλα ἔζρνλ· θαὶ Μσυζ῅ο δὲ πνιιὰ νἶδε, θαὶ νἷα η῵λ ἄιισλ ν὎δείο· θαὶ η῅ο κεηακνξθώζεσο δὲ η῅ο ἐπὶ ηνῦ ὄξνπο ν὎ πάληεο ἞μηώζεζαλ νἯ καζεηαί· ἀιι' ν὎δὲ η῅ο θαηὰ ηὴλ ἀλάζηαζηλ ὄςεσο ἐθνηλώλεζαλ ἅπαληεο· θαὶ ηνῦην δειν῔ ζαθ῵ο ὁ Λνπθ᾵ο εἮπώλ· ὅηη ἔδεημελ ἑαπηὸλ ην῔ο Μάξηπζη ην῔ο πξνθερεηξνηνλεκέλνηο ὏πὸ ηνῦ Θενῦ. Κἀγὼ ἑώξαθα θαὶ κεκαξηύξεθα, ὅηη νὕηόο ἐζηηλ ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ. Καὶ πνῦ ἐκαξηύξεζελ, ὅηη νὕηόο ἐζηηλ ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ; Ἀκλὸλ κὲλ γὰξ α὎ηὸλ ἐθάιεζε, θαὶ ὅηη Πλεύκαηη βαπηίδεηλ ἔκειιελ, εἶπελ· ΤἯὸλ δὲ Θενῦ ν὎δακνῦ. Καίηνη γε κεηὰ ηὸ βάπηηζκα ν὎δὲλ α὎ηὸλ ἀλαγξάθνπζηλ εἮξεθόηα νἯ ἄιινη ε὎αγγειηζηαὶ, ἀιιὰ ηὰ κεηαμὺ ζησπήζαληεο, ηὰ κεηὰ ηὴλ ζύιιεςηλ Ἰσάλλνπ γελόκελα ηνῦ Υξηζηνῦ ζαύκαηα ιέγνπζηλ. Ἀθ' ὧλ ζηνράδεζζαη εἮθὸο, ὅηη θαὶ ηαῦηα θαὶ πνιιῶ ἕηεξα πιείνλα παξαιέιεηπηαη· θαὶ ηνῦην α὎ηὸο νὕηνο ὁ ε὎αγγειηζηὴο πξὸο ηῶ ηέιεη η῅ο ζπγγξαθ῅ο ἐδήισζε. Σνζνῦηνλ γὰξ ἀπέζρνλ ηνῦ πιάζαη ηη κέγα πεξὶ α὎ηνῦ, ὅηη ηὰ κὲλ δνθνῦληα ἐπνλείδηζηα εἶλαη πάληεο ὁκνθώλσο θαὶ κεηὰ ἀθξηβείαο ἔζεθαλ ἁπάζεο, θαὶ ν὎θ ἂλ εὓξνηο ν὎δέλα α὎η῵λ παξαιηπόληα ν὎δὲλ η῵λ ηνηνύησλ· η῵λ δὲ ζαπκάησλ ηὰ κὲλ ἄιινηο 59.112 εἴαζαλ, ηὰ δὲ πάληεο ἀπεζηώπεζαλ. Σαῦηα δέ κνη ν὎ρ ἁπι῵ο εἴξεηαη, ἀιιὰ πξὸο ηὴλ η῵λ ἗ιιήλσλ ἀλαηζρπληίαλ. Ἱθαλὸλ γὰξ ηνῦην ηνῦ θηιαιήζνπο α὎η῵λ ηξόπνπ δε῔γκα, θαὶ ηνῦ κεδὲλ πξὸο ράξηλ ιέγεηλ. Καὶ δπλήζεζζε θαὶ ηαύηῃ κεηὰ η῵λ ἄιισλ ὁπιίδεζζαη ηῆ η῵λ ιόγσλ ὏πνζέζεη πξὸο α὎ηνύο. Ἀιιὰ πξνζέρεηε· θαὶ γὰξ ἄηνπνλ ηὸλ κὲλ Ἦαηξὸλ κεηὰ ἀθξηβείαο ὏πὲξ η῅ο ηέρλεο ἀγσλίδεζζαη η῅ο α὏ηνῦ, θαὶ ηὸλ ζθπηνηόκνλ, θαὶ ηὸλ ὏θάληελ, θαὶ πάληαο ἁπι῵ο ηνὺο ηερλίηαο· ηὸλ δὲ Υξηζηηαλὸλ εἶλαη θάζθνληα, κὴ δύλαζζαη ιόγνλ ὏πὲξ η῅ο νἮθείαο παξαζρε῔λ πίζηεσο. Καίηνη ἐθε῔λα κὲλ παξνθζέληα, εἮο ρξήκαηα ηὴλ δεκίαλ ἢλεγθε· ηαῦηα δὲ ἀκεινύκελα, α὎ηὴλ ἟κ῔λ δηαθζείξεη ηὴλ ςπρήλ. Ἀιι' ὅκσο νὓησο ἀζιίσο δηαθείκεζα, ὡο ἐθείλνηο κὲλ ἅπαζαλ ἀπνλέκεηλ ζπνπδήλ· η῵λ δὲ ἀλαγθαίσλ, θαὶ ἃ ζσηεξίαο ὏πόζεζηο η῅ο ἟κεηέξαο ἐζηὶ, ηνύησλ ὡο ν὎δελὸο ἀμίσλ θαηαθξνλε῔λ. δʹ. Σνῦην ν὎θ ἀθίεζη ηνὺο Ἕιιελαο η῅ο νἮθείαο ηαρέσο θαηαγειάζαη πιάλεο. Ὅηαλ γὰξ α὎ηνὶ κὲλ ηῶ ςεύδεη ζπληζηάκελνη, πάληα πξάηησζηλ ὥζηε ζπζθηάζαη η῵λ δνγκάησλ ηὴλ αἮζρύλελ, ἟κε῔ο δὲ νἯ η῅ο ἀιεζείαο ζεξαπεπηαὶ κεδὲ δη᾵ξαη ηὸ ζηόκα δπλώκεζα, π῵ο ν὎ πνιιὴλ ηνῦ δόγκαηνο θαηαγλώζνληαη ηὴλ ἀζζέλεηαλ; π῵ο ν὎θ ἀπάηελ θαὶ κσξίαλ ηὰ ἟κέηεξα ὏πνπηεύζνπζη; π῵ο ν὎ βιαζθεκήζνπζη ηὸλ Υξηζηὸλ ὡο εἴξσλα θαὶ ἀπαηε῵λα, θαὶ ηῆ η῵λ πνιι῵λ ἀλνίᾳ πξὸο ηὴλ ἀπάηελ ἀπνρξεζάκελνλ; Σαύηεο δὲ ἟κε῔ο αἴηηνη η῅ο βιαζθεκίαο, ν὎θ ἐζέινληεο ἀγξππλε῔λ ἐλ ην῔ο ὏πὲξ ε὎ζεβείαο ιόγνηο, ἀιιὰ πάξεξγα ηηζέκελνη ηαῦηα, θαὶ ηὰ η῅ο γ῅ο κεξηκλ῵ληεο. Καὶ ὀξρεζηνῦ κέλ ηηο ἐξ῵λ θαὶ ἟ληόρνπ θαὶ ηνῦ ην῔ο ζεξίνηο ππθηεύνληνο, πάληα θηλε῔ θαὶ πξαγκαηεύεηαη, ὥζηε ἐλ ην῔ο ἀγ῵ζη ην῔ο ὏πὲξ α὎ηνῦ κὴ ἔιαηηνλ ἔρσλ ἀπειζε῔λ· θαὶ καθξνὺο ζπλείξνπζηλ ἐπαίλνπο, πξὸο ηνὺο θαηεγνξνῦληαο α὎η῵λ ἀπνινγίαλ ζπληηζέληεο, θαὶ κπξίνηο βάιινληεο ζθώκκαζη ηνὺο ἐλαληηνπκέλνπο· ὏πὲξ δὲ Υξηζηηαληζκνῦ πξνθεηκέλσλ ιόγσλ, πάληεο θάησ λεύνπζη, θαὶ θλ῵ληαη, θαὶ ραζκ῵ληαη, θαὶ θαηαγειαζζέληεο ἀλαρσξνῦζη. Καὶ π῵ο ν὎θ ἄμηα ηαῦηα κπξίαο ὀξγ῅ο, ὅηαλ ὁ Υξηζηὸο ἀηηκόηεξνο ὀξρεζηνῦ θαίλεηαη παξ' ὏κ῔λ; εἴ γε ὏πὲξ κὲλ η῵λ ἐθείλνηο πεπξαγκέλσλ κπξίαο

ἀπνινγίαο κεκειεηήθαηε, θαίηνη γε πάλησλ αἮζρξνηέξσλ ὄλησλ· ὏πὲξ δὲ η῵λ ηνῦ Υξηζηνῦ ζαπκάησλ, θαίηνη γε ηὴλ νἮθνπκέλελ ἐπηζπαζακέλσλ, ν὎δὲ ἐλλν῅ζαί ηη θαὶ κεξηκλ῅ζαη ἀλέρεζζε. Πηζηεύνκελ εἮο Παηέξα θαὶ ΤἯὸλ θαὶ ἅγηνλ Πλεῦκα· εἮο ἀλάζηαζηλ ζσκάησλ, εἮο δσὴλ αἮώληνλ. Ἂλ ηνίλπλ ἔξεηαί ηηο ἗ιιήλσλ· Σίο πνηέ ἐζηηλ νὕηνο ὁ Παηήξ; ηίο δὲ ὁ ΤἯόο; ηίο δὲ ηὸ Πλεῦκα ηὸ ἅγηνλ; ἠ π῵ο θαὶ ὏κε῔ο ηξε῔ο ιέγνληεο ζενὺο, ἟κ῔λ ἐγθαιε῔ πνιπζεΐαλ; ηί ἐξε῔ηε; ηί δὲ ἀπνθξηλε῔ζζε; π῵ο ἀπνθξνύζεζζε ηὴλ πξνζβνιὴλ η῵λ ιόγσλ ηνύησλ; Σί δὲ, ἂλ ζηγώλησλ ὏κ῵λ πάιηλ ἐπελέγθῃ ηὸ ἕηεξνλ δήηεκα, Σί δέ ἐζηηλ ὅισο ἀλάζηαζηο, ἐξση῵λ; ἆξα γὰξ ἐλ ηνύηῳ ηῶ ζώκαηη πάιηλ ἀλαζηεζόκεζα; ἆξα ἐλ ἑηέξῳ παξὰ ηνῦην; θαὶ εἮ ἐλ ηνύηῳ, ηίο ρξεία α὎ηὸ θαηαιπζ῅λαη; ηί πξὸο ηαῦηα ἐξε῔ηε; Σί δὲ, ἂλ ιέγῃ· ∆ηαηί λῦλ, θαὶ κὴ ἐλ ην῔ο ἔκπξνζζελ παξεγέλεην ρξόλνηο ὁ Υξηζηόο; λῦλ γὰξ ἔδνμελ α὎ηῶ πξνλν῅ζαη η῵λ ἀλζξώπσλ, ηὸλ δὲ ἄιινλ ἅπαληα ρξόλνλ ἟κ῵λ θαηεθξόλεη; ἠ θαὶ ἄιια ἔηη ἂλ πξὸο ηνύηνηο ηνύησλ πιείνλα ἐμεηάδῃ; Ο὎δὲ γὰξ ἀλαγθα῔νλ πνιιὰ ἐθεμ῅ο δεηήκαηα ηηζέληαο, ηὰο ιύζεηο ἀπνζηγᾶλ, ὥζηε κὴ ηνὺο ἀθειεζηέξνπο ηαύηῃ παξαβιάςαη. Ἀξθε῔ γὰξ θαὶ ηὰ εἮξεκέλα πξὸο ηὸ 59.113 ἀπνηηλάμαη ὏κ῵λ ηὸλ ὓπλνλ. Σί νὔλ; ἂλ ηαῦηα ἐμεηάδσζηλ, ὏κε῔ο δὲ κεδὲ η῵λ ῥεκάησλ ὏παθνύεηλ δύλεζζε ἁπι῵ο ηνύησλ, ἆξα κηθξὰλ ὏πνζηεζόκεζα δίθελ, εἮπέ κνη, ηνζαύηεο πιάλεο αἴηηνη γηλόκελνη ην῔ο ἐλ ηῶ ζθόηῳ θαζεκέλνηο; ἖βνπιόκελ, εἴ γε ζρνι῅ο ἀπειαύεηε πνιι῅ο, εἮο κέζνλ ἁπάλησλ ὏κ῵λ κηαξνῦ ηηλνο Ἕιιελνο θηινζόθνπ βηβιίνλ θαζ' ἟κ῵λ εἮξεκέλνλ ἀγαγε῔λ, ἑηέξνπ πάιηλ πξεζβπηέξνπ ηνύηνπ, ἵλ' νὓησ γνῦλ ὏κ᾵ο δηαλέζηεζα, θαὶ η῅ο πνιι῅ο λσζείαο ἀπήγαγνλ. ΕἮ γὰξ ἐθε῔λνη κὲλ, ὥζηε θαζ' ἟κ῵λ εἮπε῔λ, ηνζαῦηα ἞γξύπλεζαλ, ηίλνο ἂλ εἴεκελ ζπγγλώκεο ἟κε῔ο ἄμηνη, εἮ κεδὲ ηὰο πξνζβνιὰο ηὰο θαζ' ἟κ῵λ εἮζόκεζα ἀπνθξνύεζζαη; Σίλνο δὲ ἕλεθελ θαὶ παξήρζεκελ; Ο὎θ ἀθνύεηο ηνῦ Ἀπνζηόινπ ιέγνληνο· Ἕηνηκνη γίλεζζε πξὸο ἀπνινγίαλ παληὶ ηῶ αἮηνῦληη ὏κ᾵ο ιόγνλ πεξὶ η῅ο ἐλ ὏κ῔λ ἐιπίδνο; Καὶ ὁ Παῦινο δὲ ηὰ α὎ηὰ παξαηλε῔ ιέγσλ· ὇ ιόγνο ηνῦ Υξηζηνῦ ἐλνηθείησ ἐλ ὏κ῔λ πινπζίσο. Ἀιιὰ ηί θαζη πξὸο ηαῦηα νἯ θεθήλσλ ἀινγώηεξνη; 59.114 Φπρὴ ε὎ινγεκέλε π᾵ζα ἁπι῅· θαὶ, ὇ πνξεπόκελνο ἁπι῵ο, πνξεύεηαη πεπνηζώο. Σνῦην γὰξ πάλησλ αἴηηνλ η῵λ θαθ῵λ, ὅηη ν὎δὲ ηὰο καξηπξίαο η῵λ Γξαθ῵λ πξὸο ηὸ δένλ ἐπίζηαληαη παξάγεηλ νἯ πνιινί. Ο὎ γὰξ ηὸλ ἀλόεηνλ ἐληαῦζα ιέγεη, ν὎δὲ ηὸλ ν὎δὲλ εἮδόηα, ἀιιὰ ηὸλ ἀπόλεξνλ, ηὸλ κὴ θαθνῦξγνλ, ηὸλ ζπλεηόλ. ἖πεὶ εἮ ηνῦην ἤλ, πεξηηηὸλ ἤλ ἀθνύεηλ, Γίλεζζε θξόληκνη ὡο νἯ ὄθεηο, θαὶ ἀθέξαηνη ὡο αἯ πεξηζηεξαί. Ἀιιὰ ηί ηαῦηα ρξὴ ιέγεηλ, εἮο ν὎δὲλ δένλ ἀπαλη῵ληνο ηνύηνπ ηνῦ ιόγνπ; Πξὸο γὰξ ην῔ο εἮξεκέλνηο, ν὎δὲ ηὰ ἄιια ἟κ῔λ θαηώξζσηαη, ηὰ ηνῦ βίνπ θαὶ η῅ο δσ῅ο ιέγσ, ἀιιὰ πάληνζελ ἄζιηνη θαὶ θαηαγέιαζηνί ἐζκελ, θαὶ αἮηη᾵ζζαη κὲλ ἀιιήινπο ἀεὶ πξόρεηξνη, δηνξζνῦζζαη δὲ ἐθ' νἷο αἮηηώκεζα θαὶ ἐγθαινύκεζα, ὀθλεξνί. ∆ηὸ παξαθαι῵ ὏κ᾵ο, λῦλ γνῦλ ἟κ῵λ α὎η῵λ γελνκέλνπο, κὴ κέρξη η῅ο θαηεγνξίαο ἵζηαζζαη κόλνλ· ν὎ γὰξ ἀξθε῔ ηνῦην ἐμηιεώζαζζαη ηὸλ Θεόλ· ἀιιὰ θαὶ ἀξίζηελ εἮο πάληα ζπνπδάζσκελ ἐπηδείμαζζαη κεηαβνιὴλ, ἵλα εἮο δόμαλ ηνῦ Θενῦ βηώζαληεο, θαὶ α὎ηνὶ η῅ο κειινύζεο ἀπνιαύζσκελ δόμεο· ἥο γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα θαὶ ηὸ θξάηνο εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.113 ΟΜΘΛΘΑ ΘΗʹ. Σῆ ἐπαύξηνλ πάιηλ εἯζηήθεη ὁ Ἰσάλλεο, θαὶ ἐθ η῵λ καζεη῵λ α὎ηνῦ δύν. Καὶ ἐκβιέςαο ηῶ Ἰεζνῦ πεξηπαηνῦληη, ιέγεη· «Ἴδε ὁ ἀκλὸο ηνῦ Θενῦ.» Καὶ ἢθνπζαλ α὎ηνῦ νἯ δύν καζεηαὶ ια ινῦληνο, θαὶ ἞θνινύζεζαλ α὎ηῶ. αʹ. Ῥᾴζπκόλ πσο ἟ ἀλζξσπίλε θύζηο, θαὶ ὀμύῤῥνπνλ πξὸο ἀπώιεηαλ, ν὎ παξὰ ηὴλ η῅ο θύζεσο θαηαζθεπὴλ, ἀιιὰ παξὰ ηὴλ ἐθ πξναηξέζεσο ῥᾳζπκίαλ· δηὸ πνιι῅ο δε῔ηαη η῅ο ὏πνκλήζεσο. Καὶ ὁ Παῦινο δὲ δηὰ ηνῦην γξάθσλ ην῔ο

Φηιηππεζίνηο ἔιεγε· Σὰ α὎ηὰ γξάθεηλ, ἐκνὶ κὲλ ν὎θ ὀθλεξὸλ, ὏κ῔λ δὲ ἀζθαιέο. ἧ κὲλ γὰξ γ῅ ηὰ ζπέξκαηα παξαιαβνῦζα ἅπαμ, ε὎ζέσο ἀπνδίδσζη ηνὺο θαξπνὺο, θαὶ ν὎ δε῔ηαη δεπηέξαο θαηαβνι῅ο· ἐπὶ δὲ η῅ο ςπρ῅ο η῅ο ἟κεηέξαο ν὎ρ νὓησο, ἀιι' ἀγαπεηὸλ πνιιάθηο ζπείξαληα θαὶ πνιιὴλ ἐπηδεημάκελνλ ἐπηκέιεηαλ, ἅπαμ γνῦλ δπλεζ῅λαη ηὸλ θαξπὸλ ἀπνιαβε῔λ. Πξ῵ηνλ κὲλ γὰξ δπζθόισο ἐληδάλεη ηῆ δηαλνίᾳ ηὰ ιεγόκελα, δηὰ ηὸ πνιιὴλ κὲλ ὏πνθε῔ζζαη ηὴλ ζθιεξόηεηα, κπξίαηο δὲ ζπλέρεζζαη ηα῔ο ἀθάλζαηο, θαὶ πνιινὺο εἶλαη ηνὺο ἐπηβνπιεύνληαο θαὶ ηὰ ζπέξκαηα δηαξπάδνληαο. Ἔπεηηα ὅηαλ παγῆ θαὶ ῥηδσζῆ, η῅ο α὎η῅ο πάιηλ δε῔ηαη ζπνπδ῅ο, ὥζηε πξὸο ἀθκὴλ ἐιζε῔λ α὎ηὰ, θαὶ ἐιζόληα κε῔λαη ἀζηλ῅, θαὶ κεδὲλ παξαβιαβ῅λαη παξὰ κεδελόο. ἖πὶ κὲλ γὰξ η῵λ ζπεξκάησλ, ὅηαλ ὁ ζηάρπο ἀπαξηηζζῆ θαὶ ηὴλ νἮθείαλ Ἦζρὺλ ἀπνιάβῃ, θαὶ ἐξπζίβεο θαὶ α὎ρκνῦ θαὶ η῵λ ἄιισλ ἁπάλησλ ε὎θόισο θαηαθξνλε῔· ἐπὶ δὲ η῵λ δνγκάησλ ν὎ρ νὓησο, ἀιιὰ θαὶ κεηὰ ηὸ ηειείσο ἐξγαζζ῅λαη ηὸ π᾵λ, πνιιάθηο ἐπειζὼλ ρεηκὼλ εἷο θαὶ θιπδώληνλ, δπζθνιίαο πξνζβαινύζεο, θαὶ ἀλζξώπσλ ἀπαηᾶλ εἮδόησλ ἐπηβνπιεπζάλησλ, θαὶ ἑηέξσλ πεηξαζκ῵λ πνηθίισλ ἐπελερζέλησλ, ἐιπκήλαην. Σαῦηα δὲ ἟κ῔λ ν὎ρ ἁπι῵ο εἴξεηαη, ἀιι' ἵλα ὅηαλ ἀθνύζῃο ηνῦ Ἰσάλλνπ ηὰ α὎ηὰ θζεγγνκέλνπ, κὴ θιπαξίαο θαηαγλῶο, κεδὲ πεξηηηόλ ηηλα εἶλαη λνκίζῃο θαὶ θνξηηθόλ. ἖βνύιεην κὲλ γὰξ ἅπαμ εἮπὼλ ἀθνπζζ῅λαη· ἐπεηδὴ δὲ ν὎ πνιινὶ ην῔ο ιεγνκέλνηο πξνζε῔ρνλ ἐμ ἀξ 59.114 ρ῅ο δηὰ ηὸλ πνιὺλ ὓπλνλ, θαὶ δεπηέξᾳ πάιηλ α὎ηνὺο ἀθππλίδεη θσλῆ. ΢θόπεη δέ· Εἶπελ, ὅηη ὇ ὀπίζσ κνπ ἐξρόκελνο, ἔκπξνζζέλ κνπ γέγνλε· θαὶ ὅηη Ο὎ρ Ἧθαλόο ἐζηη ιῦζαη ηὸλ Ἧκάληα ηνῦ ὏πνδήκαηνο α὎ηνῦ· θαὶ, ὅηη Α὎ηὸο βαπηίδεη ἐλ Πλεύκαηη ἁγίῳ θαὶ ππξί· θαὶ ὅηη ηὸ Πλεῦκα ηεζέαηαη θαηαβα῔λνλ ὡζεὶ πεξηζηεξὰλ θαὶ κέλνλ ἐπ' α὎ηόλ· θαὶ κεκαξηύξεθελ, ὅηη νὕηόο ἐζηηλ ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ· ν὎δεὶο πξνζέζρελ ν὎δὲ ἞ξώηεζελ, ν὎δὲ εἶπε· Σί ηαῦηα ιέγεηο; θαὶ ὏πὲξ ηίλνο; θαὶ δηαηί; Εἶπε πάιηλ, Ἴδε ὁ ἀκλὸο ηνῦ Θενῦ, ὁ αἴξσλ ηὴλ ἁκαξηίαλ ηνῦ θόζκνπ. Ο὎δὲ νὓησ θαζήςαην η῅ο ἀλαηζζεζίαο α὎η῵λ. ∆ηὰ ηνῦην ινηπὸλ ἀλαγθάδεηαη ηὰ α὎ηὰ ιέγεηλ πάιηλ, θαζάπεξ ηηλὰ ζθιεξὰλ θαὶ ἀλέλδνηνλ γ῅λ ηῆ λεώζεη καιάηησλ, θαὶ ηῶ ιόγῳ νἷόλ ηηλη ἀξόηξῳ πεπηιεκέλελ ἀλεγείξσλ ηὴλ δηάλνηαλ, ὥζηε εἮο ηὸ βάζνο ηὰ ζπέξκαηα θαηαβαιε῔λ. ∆ηὰ δὴ ηνῦην ν὎δὲ καθξὸλ πνηε῔ ηὸλ ιόγνλ, ὅηη ἓλ κόλνλ ἐζπνύδαδε, πξνζαγαγε῔λ α὎ηνὺο θαὶ θνιι῅ζαη ηῶ Υξηζηῶ. Ἢδεη γὰξ ὅηη ηνῦην θαηαδεμάκελνη θαὶ πεηζζέληεο, ν὎ δεήζνληαη ηνῦ καξηπξήζνληνο α὎ηῶ ινηπόλ· ὅπεξ νὔλ θαὶ γέγνλελ. ΕἮ γὰξ νἯ ΢ακαξε῔ηαη ιέγνπζη κεηὰ ηὴλ ἀθξόαζηλ α὎ηνῦ ηῆ γπλαηθὶ, Ο὎θ ἔηη δηὰ ηὴλ ζὴλ ιαιηὰλ πηζηεύνκελ· α὎ηνὶ γὰξ νἴδακελ ὅηη νὕηόο ἐζηηλ ὁ ΢σηὴξ ηνῦ θόζκνπ, ὁ Υξηζηόο· πνιιῶ κ᾵ιινλ νἯ καζεηαὶ ηάρηνλ ἐρεηξώζεζαλ ἂλ, ὃ δὴ θαὶ γέγνλελ. ἖ιζόληεο γὰξ θαὶ ἀθνύζαληεο κίαλ ἑζπέξαλ, ν὎θ ἔηη πξὸο Ἰσάλλελ ὏πέζηξεςαλ, ἀιι' νὓησο α὎ηῶ πξνζειώζεζαλ, ὥζηε ηὴλ Ἰσάλλνπ δηαθνλίαλ ἀλαδέμαζζαη, θαὶ α὎ηνὶ θεξύηηεηλ α὎ηόλ. Ε὏ξίζθεη γὰξ νὕηνο, θεζὶ, ηὸλ ἀδειθὸλ ηὸλ ἴδηνλ ΢ίκσλα, θαὶ ιέγεη α὎ηῶ· Ε὏ξήθακελ ηὸλ Μεζζίαλ, ὅ ἐζηη κεζεξκελεπόκελνλ, ὁ Υξηζηόο. Θέα δέ κνη θἀθε῔λν, π῵ο, ὅηε κὲλ 59.115 ἔιεγελ, ὇ ὀπίζσ κνπ ἐξρόκελνο, ἔκπξνζζέλ κνπ γέγνλε, θαὶ, ὅηη Ο὎θ εἮκὶ Ἧθαλὸο ιῦζαη ηὸλ Ἧκάληα ηνῦ ὏πνδήκαηνο α὎ηνῦ, ν὎δέλα εἷιελ· ὅηε δὲ πεξὶ η῅ο νἮθνλνκίαο δηειέρζε, θαὶ ἐπὶ ηὸ ηαπεηλόηεξνλ ηὸλ ιόγνλ ἢγαγε, ηόηε ἞θνινύζεζαλ νἯ καζεηαί. Ο὎ ηνῦην δὲ κόλνλ ἔζηη θαηηδε῔λ, ἀιι' ὅηη θαὶ ν὎ρ νὓησο νἯ πνιινὶ πξνζάγνληαη, ὅηαλ ηη κέγα θαὶ ὏ςειὸλ πεξὶ Θενῦ ιέγεηαη, ὡο ὅηαλ ρξεζηὸλ θαὶ θηιάλζξσπνλ θαὶ εἮο ηὴλ η῵λ ἀθνπόλησλ ἀλζξώπσλ ζσηεξίαλ ἥθνλ. Ἢθνπζαλ γνῦλ ὅηη αἴξεη ηὴλ ἁκαξηίαλ ηνῦ θόζκνπ, θαὶ ε὎ζέσο ἐπέδξακνλ. ΕἮ γὰξ ἔζηηλ ἀπνινύζαζζαη ηὰ ἐγθιήκαηα, ηίλνο ἕλεθελ, θεζὶλ, ἀλαβαιιόκεζα; πάξεζηηλ ὁ ρσξὶο πόλσλ ἐιεπζεξώζσλ ἟κ᾵ο· π῵ο νὔλ ν὎θ ἐζράηεο ἀλνίαο ὏πεξηίζεζζαη ηὴλ δσξεάλ; Ἀθνπέησζαλ νἯ θαηερνύκελνη, θαὶ πξὸο ἐζράηαο ἀλαπλνὰο ηὴλ νἮθείαλ ἀλαβαιιόκελνη ζσηεξίαλ. Πάιηλ εἯζηήθεη, θεζὶλ, ὁ Ἰσάλλεο θαὶ ιέγεη· Ἴδε ὁ ἀκλὸο

ηνῦ Θενῦ. Ο὎δὲλ ὁ Υξηζηὸο δηαιέγεηαη, ἀιιὰ πάληα ἐθε῔λνο. Οὓησ θαὶ ἐπὶ ηνῦ λπκθίνπ γίλεηαη. Ο὎θ α὎ηόο ηη ιέγεη πξὸο ηὴλ λύκθελ ηέσο, ἀιιὰ πάξεζηη κὲλ ζηγῆ, ἕηεξνη δὲ α὎ηὸλ δεινῦζη θαὶ ηὴλ λύκθελ, ἐγρεηξίδνπζη δὲ ἕηεξνη· αὓηε δὲ θαίλεηαη κόλνλ, θαὶ ν὎θ ἀθ' ἑαπηνῦ ηαύηελ ἄπεηζη ιαβὼλ, ἀιι' ἑηέξνπ παξαδόληνο α὎ηήλ. Ὅηαλ δὲ ιάβῃ παξαδνζε῔ζαλ, νὓησο α὎ηὴλ δηαηίζεζηλ, ὡο κεθέηη κεκλ῅ζζαη η῵λ θαηεγγπεζάλησλ. Σνῦην θαὶ ἐπὶ ηνῦ Υξηζηνῦ γέγνλελ. Ἤιζελ ἁξκνζόκελνο ηὴλ ἖θθιεζίαλ· ν὎δὲλ α὎ηὸο εἶπελ, ἀιιὰ παξεγέλεην κόλνλ· ὁ δὲ θίινο α὎ηνῦ ὁ Ἰσάλλεο ηὴλ δεμηὰλ ἐλέζεθε η῅ο λύκθεο, δηὰ η῵λ ιόγσλ ἐγρεηξίζαο α὎ηῶ ηὰο ςπρὰο η῵λ ἀλζξώπσλ. Λαβὼλ α὎ηὸο ινηπὸλ, νὓησο α὎ηνὺο δηέζεθελ, ὡο κεθέηη πξὸο ηὸλ ἐγρεηξίζαληα ἀπειζε῔λ. βʹ. Ο὎ ηνῦην δὲ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἕηεξνλ ἔζηηλ ἐληαῦζα παξαηεξ῅ζαη. Καζάπεξ γὰξ ἐπὶ η῵λ γάκσλ ν὎ρ ἟ θόξε πξὸο ηὸλ λπκθίνλ ἄπεηζηλ, ἀιι' νὕηνο πξὸο α὎ηὴλ ἐπείγεηαη, θἂλ βαζηιέσο πἯὸο ᾖ, θἂλ ε὎ηει῅ ηηλα θαὶ ἀπεῤῥηκκέλελ, θἂλ ζεξαπαηλίδα θαηεγγπήζαζζαη κέιιῃ· νὓησ θαὶ ἐληαῦζα ζπλέβε. Ο὎θ εἮο ηὸλ ν὎ξαλὸλ ἀλ῅ιζε η῵λ ἀλζξώπσλ ἟ θύζηο, ἀιι' α὎ηὸο πξὸο ηὴλ ε὎θαηαθξόλεηνλ ηαύηελ θαὶ ε὎ηει῅ παξαγέγνλε· θαὶ γελνκέλσλ η῵λ γάκσλ, ν὎θ εἴαζελ ἐληαῦζα κέλεηλ α὎ηὴλ ινηπὸλ, ἀιιὰ παξαιαβὼλ, πξὸο ηὸλ νἶθνλ ἀλήγαγε ηὸλ παηξηθόλ. Σί δήπνηε δὲ ν὎ θαη' Ἦδίαλ ιακβάλεη ηνὺο καζεηὰο ηνὺο ἑαπηνῦ, θαὶ πεξὶ ηνύησλ α὎ην῔ο δηαιέγεηαη ὁ Ἰσάλλεο, θαὶ νὓησο α὎ηνὺο δίδσζη ηῶ Υξηζηῶ, ἀιιὰ δεκνζίᾳ κεηὰ πάλησλ α὎ην῔ο θεζηλ· Ἴδε ὁ ἀκλὸο ηνῦ Θενῦ; Ἵλα κὴ δόμῃ ζπζθεπ῅ο εἶλαη ηὸ ἔξγνλ. ΕἮ κὲλ γὰξ παξ' α὎ηνῦ θαη' Ἦδίαλ παξαθιεζέληεο ἀπῄεζαλ, θαὶ ὡο ράξηλ α὎ηῶ παξέρνληεο, ηαρέσο ἂλ ἴζσο θαὶ ἀπεπήδεζαλ· λῦλ δὲ ἐθ η῅ο θνηλ῅ο γελνκέλεο δηδαζθαιίαο θαηαδεμάκελνη ηὴλ ἀθνινύζεζηλ, βέβαηνη ινηπὸλ ἔκελνλ καζεηαὶ, ὡο ν὎ δηὰ ηὴλ εἮο ηὸλ δηδάζθαινλ ράξηλ ἀθνινπζήζαληεο, ἀιι' εἮιηθξηλ῵ο θαὶ πξὸο ηὸ θέξδνο ὁξ῵ληεο ηὸ ἑαπη῵λ. ΟἯ κὲλ νὔλ πξνθ῅ηαη θαὶ νἯ ἀπόζηνινη πάληεο ἀπόληα α὎ηὸλ ἐθήξπηηνλ· νἯ κὲλ πξὸ η῅ο θαηὰ ζάξθα παξνπζίαο, νἯ δὲ κεηὰ ηὴλ ἀλάιεςηλ· νὕηνο δὲ κόλνο παξόληα. ∆ηὸ θαὶ θίινλ α὎ηὸλ ηνῦ λπκθίνπ θεζὶλ, ἐπεηδὴ θαὶ ἐλ ην῔ο γάκνηο κόλνο α὎ηὸο παξεγέλεην. 59.116 Καὶ γὰξ α὎ηὸο πάληα ἐπνίεζε θαὶ ἀπεηέιεζελ· α὎ηὸο ηῶ πξάγκαηη ηὴλ ἀξρὴλ παξέζρε. Καὶ ἐκβιέςαο ηῶ Ἰεζνῦ πεξηπαηνῦληη, ιέγεη· Ἴδε ὁ ἀκλὸο ηνῦ Θενῦ. Σνῦην εἶπε, δεηθλὺο ὅηη ν὎ ηῆ θσλῆ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ην῔ο ὀθζαικν῔ο ἐκαξηύξεη· θαὶ γὰξ ἐζαύκαδε ηὸλ Υξηζηὸλ ραίξσλ θαὶ ἀγαιιόκελνο. Καὶ ν὎ πνηε῔ ηὸλ ιόγνλ παξαθιεηηθὸλ ηέσο, ἀιιὰ ζαπκάδεη κόλνλ θαὶ ἐθπιήηηεηαη ηὸλ παξόληα· θαὶ ηὴλ δσξεὰλ δὲ α὎ην῔ο π᾵ζηλ ἐθ' ἡλ παξεγέλεην δειν῔, θαὶ ηὸλ ηξόπνλ ηνῦ θαζαξκνῦ. ὇ γὰξ ἀκλὸο ἀκθόηεξα ηαῦηα ἐκθαίλεη. Καὶ ν὎θ εἶπελ, ὇ ιεςόκελνο, ἠ ὇ ἄξαο· ἀιι', ὇ αἴξσλ ηὰο ἁκαξηίαο ηνῦ θόζκνπ, ὡο ἀεὶ ηνῦην πνηνῦληνο α὎ηνῦ. Ο὎ γὰξ ηόηε κόλνλ ἔιαβελ ὅηε ἔπαζελ, ἀιι' ἐμ ἐθείλνπ κέρξη ηνῦ παξόληνο αἴξεη ηὰο ἁκαξηίαο, ν὎θ ἀεὶ ζηαπξνύκελνο (κίαλ γὰξ ὏πὲξ ἁκαξηη῵λ πξνζήλεγθε ζπζίαλ), ἀιι' ἀεὶ θαζαίξσλ δηὰ η῅ο κη᾵ο ἐθείλεο. Ὥζπεξ νὔλ ἟κ῔λ ὁ Λόγνο ηὸ ἐμαίξεηνλ δείθλπζη, θαὶ ὁ ΤἯὸο ηὸ ἐμειιαγκέλνλ πξὸο ηνὺο ἄιινπο ἐκθαίλεη· νὓησ θαὶ ὁ ἀκλὸο, θαὶ ὁ Υξηζηὸο, θαὶ ὁ πξνθήηεο, θαὶ ηὸ θ῵ο ηὸ ἀιεζηλὸλ, θαὶ ὁ πνηκὴλ ὁ θαιὸο, θαὶ ὅζα ἂλ ἐπ' α὎ηνῦ ιέγεηαη κεηὰ η῅ο ηνῦ ἄξζξνπ πξνζζήθεο, πνιὺ δείθλπζη ηὸ δησξηζκέλνλ. Καὶ γὰξ ἀκλνὶ ἤζαλ πνιινὶ, θαὶ πξνθ῅ηαη, θαὶ ρξηζηνὶ, θαὶ πἯνί· ἀιιὰ πάλησλ ἐθείλσλ α὎ηὸλ ἀθίζηεζη πνιιῶ ηῶ κέζῳ. Καὶ ν὎δὲ ηῶ ἄξζξῳ ηνύηῳ ἞ζθαιίζαην κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηῆ ηνῦ Μνλνγελνῦο πξνζζήθῃ. Ο὎δὲλ γὰξ α὎ηῶ θνηλὸλ πξὸο ηὴλ θηίζηλ. ΕἮ δέ ηηλη παξὰ θαηξὸλ εἶλαη δνθε῔, ηὸ ὥξᾳ δεθάηῃ ηαῦηα ιέγεζζαη (θαὶ γὰξ νὕηνο ὁ θαηξὸο ηόηε η῅ο ἟κέξαο ἤλ· Ὥξα γὰξ ἤλ ὡο δεθάηε, θεζὶλ), ἐζθάιζαη ζθόδξα ὁ ηνηνῦηόο κνη δνθε῔. ἖πὶ κὲλ γὰξ η῵λ πνιι῵λ θαὶ ηῆ ζαξθὶ δνπιεπόλησλ, εἮθόησο ὁ κεηὰ ηὴλ ἑζηίαζηλ θαηξὸο ν὎θ ἔζηη ζθόδξα ἐπηηήδεηνο πξόο ηη η῵λ ἀλαγθαίσλ, δηὰ ηὸ ηὴλ θαξδίαλ ην῔ο ζηηίνηο βαξύλεζζαη· ἔλζα δὲ ἀλὴξ ἤλ ν὎δὲ η῅ο θνηλ῅ο κεηέρσλ ηξνθ῅ο, ἀιιὰ θαὶ ηὴλ

ἑζπέξαλ κεηὰ ηνζαύηεο δηάγσλ λήςεσο, κεζ' ὅζεο ἟κε῔ο ὏πὸ ηὴλ ἕσ, κ᾵ιινλ δὲ θαὶ κεηὰ πνιιῶ πιείνλνο (ἐπὶ κὲλ γὰξ ἟κ῵λ πνιιάθηο η῅ο ἑζπεξηλ῅ο ηξνθ῅ο ιείςαλα ἐλαπνιεηθζέληα, θαληάδεη ηὴλ ςπρὴλ, ἐθε῔λνο δὲ ν὎δελὶ ηνύησλ ηὸ πιν῔νλ ἐβάξπλελ)· εἮθόησο θαὶ δείιεο ὀςίαο πεξὶ ηνηνύησλ ἐθζέγγεην. Ἔπεηηα θαὶ ἐλ ἐξήκῳ δηέηξηβε παξὰ ηὸλ Ἰνξδάλελ, ἔλζα πάληεο κεηὰ πνιινῦ ηνῦ ηξόκνπ πξὸο ηὸ βάπηηζκα ἀπήλησλ, η῵λ βησηηθ῵λ βξαρὺ θξνληίδνληεο ηόηε· ἐπεὶ θαὶ ηῶ Υξηζηῶ ηξε῔ο ἟κέξαο πξνζεθαξηέξεζαλ, θαὶ ἤζαλ ἄζηηνη. Σνῦην γὰξ ζθνδξνῦ θήξπθνο θαὶ ἐπηκεινῦο γεσξγνῦ, κὴ πξόηεξνλ ἀπνζη῅λαη, ἕσο ἂλ ἴδῃ θαηαζρεζέληα ηὸλ θπηεπζέληα ιόγνλ. Σί δήπνηε δὲ ν὎ πεξη῅ιζε παληαρνῦ η῅ο Ἰνπδαίαο θεξύζζσλ α὎ηὸλ, ἀιι' εἯζηήθεη παξὰ ηὸλ πνηακὸλ, πεξηκέλσλ ἐιζε῔λ α὎ηὸλ θαὶ δε῔μαη παξαγελόκελνλ; Ὅηη δηὰ η῵λ ἔξγσλ ἐθε῔λν γελέζζαη ἐβνύιεην· ηὸ δὲ ζπνπδαδόκελνλ, γλώξηκνλ ηέσο πνη῅ζαη κόλνλ, θαὶ πε῔ζαί ηηλαο ἀθνῦζαη η῅ο αἮσλίνπ δσ῅ο. Σὴλ δὲ κείδνλα α὎ηῶ θαηαιηκπάλεη καξηπξίαλ ηὴλ δηὰ η῵λ ἔξγσλ, θαζάπεξ θαὶ α὎ηόο θεζηλ· ἖γὼ ν὎ παξὰ ἀλζξώπνπ ιακβάλσ ηὴλ καξηπξίαλ· ηὰ γὰξ ἔξγα ἃ ἔδσθέ κνη ὁ Παηὴξ, ηαῦηά ἐζηη ηὰ καξηπξνῦληα πεξὶ ἐκνῦ. Ὅξα γνῦλ π῵ο ηνῦην ἐλεξγέζηεξνλ ἤλ. ἖πεηδὴ γὰξ κηθξὸλ ἐλέβαιε ζπηλζ῅ξα, ἀζξόσο ἟ ππξὰ πξὸο ηὸ ὓςνο ᾔξεην. ΟἯ γὰξ πξὸ ηνύηνπ κεδὲ πξνζέρνληεο ην῔ο ιεγνκέλνηο, ὓζηεξνλ ιέγνπζη· Πάληα ὅζα εἶπελ Ἰσάλλεο, ἀιεζ῅ ἐζηηλ. 59.117 γʹ. Ἄιισο δὲ θαὶ εἮ πεξηλνζη῵λ ηαῦηα ἔιεγελ, ἔδνμελ ἂλ ἐθ ζπνπδ῅ο ηηλνο ἀλζξσπίλεο γίλεζζαη ηὰ γηλόκελα, θαὶ ὏πνςίαο ἤλ κεζηὸλ ηὸ θήξπγκα. Καὶ ἢθνπζαλ νἯ καζεηαὶ α὎ηνῦ νἯ δύν, θαὶ ἞θνινύζεζαλ α὎ηῶ. Καίηνη γε θαὶ ἕηεξνη ἤζαλ α὎ηῶ καζεηαὶ, ἀιι' ἐθε῔λνη ν὎ κόλνλ ν὎θ ἞θνινύζεζαλ, ἀιιὰ θαὶ δεινηύπσο πξὸο α὎ηὸλ δηεηέζεζαλ· Ῥαββὶ γὰξ, θεζὶλ, ὃο ἤλ κεηὰ ζνῦ πέξαλ ηνῦ Ἰνξδάλνπ, ᾧ ζὺ κεκαξηύξεθαο, ἴδε νὕηνο βαπηίδεη, θαὶ πάληεο ἔξρνληαη πξὸο α὎ηόλ. Καὶ πάιηλ νὕηνη θαίλνληαη ἐγθαινῦληεο· ∆ηαηί ἟κε῔ο λεζηεύνκελ, θαὶ νἯ καζεηαί ζνπ ν὎ λεζηεύνπζηλ; Ἀιι' νἯ η῵λ ἄιισλ βειηίνπο ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ ἔπαζνλ, ἀιι' ὁκνῦ ηε ἢθνπζαλ θαὶ ἞θνινύζεζαλ. ἦθνινύζεζαλ δὲ, ν὎ρ ὡο ηνῦ δηδαζθάινπ θαηαθξνλήζαληεο, ἀιι' ὡο α὎ηῶ κάιηζηα πεηζζέληεο, θαὶ δε῔γκα κέγηζηνλ ηνῦ θξίζεη ινγηζκ῵λ ὀξζῆ ηνῦην πνηε῔λ ἐμελεγθόληεο. Ο὎δὲ γὰξ παξαθιεζέληεο α὎ηὸ ἐπνίεζαλ, ὅπεξ ὓπνπηνλ ἤλ, ἀιι' ἐπεηδὴ πξνε῔πε κόλνλ ηὸ κέιινλ, ὅηη βαπηίζεη ἐλ Πλεύκαηη ἁγίῳ, ἞θνινύζεζαλ α὎ηῶ. Ο὎ ηνίλπλ ἀπέζηεζαλ ηνῦ δηδαζθάινπ, ἀιι' ἐβνπιήζεζαλ καζε῔λ, ηί πιένλ θέξεη ηνῦ Ἰσάλλνπ. Καὶ ὅξα ηὴλ ζπνπδὴλ κεηὰ αἮδνῦο γηλνκέλελ. Ο὎δὲ γὰξ ε὎ζέσο πξνζειζόληεο ἐπεξώηεζαλ ηὸλ Ἰεζνῦλ ὏πὲξ ἀλαγθαίσλ θαὶ κεγίζησλ πξαγκάησλ, ν὎δὲ δεκνζίᾳ παξόλησλ ἁπάλησλ ἁπι῵ο θαὶ ὡο ἔηπρελ, ἀιι' Ἦδίᾳ δηαιερζ῅λαη α὎ηῶ ἐζπνύδαδνλ. Ἢδεηζαλ γὰξ ν὎ ηαπεηλνθξνζύλεο, ἀιι' ἀιεζείαο ὄληα ηνῦ δηδαζθάινπ ηὰ ῥήκαηα. Ἤλ Ἀλδξέαο, θεζὶλ, ὁ ἀδειθὸο ΢ίκσλνο Πέηξνπ, εἷο ἐθ η῵λ δύν η῵λ ἀθνπζάλησλ Ἰσάλλνπ, θαὶ ἀθνινπζεζάλησλ α὎ηῶ. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ θαὶ ηὸ ηνῦ ἑηέξνπ ν὎θ ἐγλώξηζελ ὄλνκα; Σηλέο θαζη δηὰ ηὸ α὎ηὸλ εἶλαη ηὸλ γξάθνληα ηὸλ ἞θνινπζεθόηα· ηηλὲο δὲ ν὎ρ νὓησο, ἀιι' ὅηη ἐθε῔λνο ν὎ρὶ η῵λ ἐπηζήκσλ ἤλ. Ο὎δὲλ νὔλ πιένλ η῵λ ἀλαγθαίσλ ιέγεηλ ἐρξ῅λ. Σί γὰξ ὄθεινο ἐθ ηνῦ καζε῔λ ἐθείλνπ ηὴλ πξνζεγνξίαλ, ἐπεὶ ν὎δὲ η῵λ ἑβδνκήθνληα δύν ιέγεη ηὰ ὀλόκαηα; Σνῦην θαὶ παξὰ Παύιῳ ἔζηηλ Ἦδε῔λ ΢πλεπέκςακελ γὰξ α὎ηῶ, θεζὶ, ηὸλ ἀδειθὸλ ἐλ πνιιν῔ο πνιιάθηο ζπνπδα῔νλ ὄληα, νὕ ὁ ἔπαηλνο ἐλ ηῶ Ε὎αγγειίῳ. Σνῦ δὲ Ἀλδξένπ κέκλεηαη θαὶ δη' ἑηέξαλ αἮηίαλ. Πνίαλ δὴ ηαύηελ; Ἵλα, ὅηαλ ἀθνύζῃο ὅηη ΢ίκσλ ἀθνύζαο κεη' α὎ηνῦ, ∆εῦηε ὀπίζσ κνπ, θαὶ πνηήζσ ὏κ᾵ο ἁιηε῔ο ἀλζξώπσλ, ν὎ δηεπόξεζε πξὸο ηὴλ παξάδνμνλ ηαύηελ ὏πόζρεζηλ, κάζῃο ὅηη ηὰο ἀξρὰο η῅ο πίζηεσο ὁ ἀδειθὸο ἢδε πξνθαηεβάιιεην. ΢ηξαθεὶο δὲ ὁ Ἰεζνῦο θαὶ Ἦδὼλ α὎ηνὺο ἀθνινπζνῦληαο, ιέγεη α὎ην῔ο· Σί δεηε῔ηε; ἖ληεῦζελ παηδεπόκεζα, ὅηη ν὎ θζάλεη ηὰο βνπιήζεηο ἟κ῵λ ὁ Θεὸο ηα῔ο δσξεα῔ο· ἀιι' ὅηαλ ἟κε῔ο ἀξμώκεζα, ὅηαλ ηὸ ζέιεηλ παξάζρσκελ, ηόηε θαὶ α὎ηὸο πνιιὰο δίδσζηλ ἟κ῔λ η῅ο ζσηεξίαο ηὰο ἀθνξκάο. Σί

δεηε῔ηε; Σί ηνῦην; ὁ εἮδὼο ηὰο θαξδίαο η῵λ ἀλζξώπσλ, ὁ ην῔ο ινγηζκν῔ο ἟κ῵λ ἐκβαηεύσλ, νὕηνο ἐξσηᾶ; Ἀιι' ν὎ρ ἵλα κάζῃ (π῵ο γάξ;), ἀιι' ἵλα δηὰ η῅ο ἐξσηήζεσο κ᾵ιινλ α὎ηνὺο νἮθεηώζεηαη, θαὶ πιείνλνο κεηαδῶ η῅ο παῤῥεζίαο, θαὶ δείμῃ η῅ο ἀθξνάζεσο ὄληαο ἀμίνπο. ΕἮθὸο γὰξ ἤλ ἐξπζξηᾶλ θαὶ δεδνηθέλαη, ἅηε ἀγλ῵ηαο ὄληαο, θαὶ ηνηαῦηα πεξὶ α὎ηνῦ ηνῦ δηδαζθάινπ καξηπξνῦληνο ἀθεθνόηαο. Σαῦη' νὔλ ἅπαληα ιύσλ, ηὴλ αἮδὼ, ηὸλ θόβνλ, ἐξσηᾶ, θαὶ ν὎θ εἴαζε ζηγῆ κέρξη η῅ο νἮθίαο ἐιζε῔λ· θαίηνη ηὸ 59.118 α὎ηὸ ἂλ ἐγέλεην, θαὶ εἮ κὴ ἞ξώηεζε. Παξέκεηλαλ γὰξ ἂλ ἀθνινπζνῦληεο α὎ηῶ, θαὶ θαηὰ πόδαο βαδίδνληεο ἐπέζηεζαλ ηῆ νἮθίᾳ. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ἐξσηᾶ; Σνῦην ὅπεξ εἶπνλ θαηαζθεπάδσλ, θαηαπξαΰλσλ ηε α὎ην῔ο ηὸλ ινγηζκὸλ ἐξπζξη῵ληα, ἔηη θαὶ ἀγσλη῵ληα, θαὶ παξέρσλ ζαῤῥε῔λ. Ο὎ δηὰ η῅ο ἀθνινπζήζεσο δὲ κόλνλ ηὸλ πόζνλ, ἀιιὰ θαὶ δηὰ η῅ο ἐξσηήζεσο ἐθαλέξσζαλ. Ο὎δὲ γὰξ ν὎δέπσ καζόληεο παξ' α὎ηνῦ, ν὎δὲ ἀθνύζαληεο, δηδάζθαινλ α὎ηὸλ θαινῦζηλ, εἮο ηνὺο καζεηὰο εἮζσζνῦληεο ἑαπηνὺο, θαὶ ηὴλ αἮηίαλ δεηθλύληεο, δη' ἡλ ἞θνινύζνπλ, ὥο ηη η῵λ ρξεζίκσλ ἀθνπζόκελνη. Θέα δέ κνη θαὶ ηὴλ ζύλεζηλ. Ο὎θ εἶπνλ· ∆ίδαμνλ ἟κ᾵ο πεξὶ δνγκάησλ ἢ ηηλνο ἑηέξνπ η῵λ ἀλαγθαίσλ· ἀιιὰ ηί; Πνῦ κέλεηο; Μεηὰ γὰξ ἟ζπρίαο, ὅπεξ ἔκπξνζζελ ἔθελ, θαὶ εἮπε῔λ ηη πξὸο α὎ηὸλ, θαὶ ἀθνῦζαί ηη παξ' α὎ηνῦ, θαὶ καζε῔λ ἢζεινλ. ∆ηόπεξ ν὎δὲ ἀλεβάινλην, ν὎δὲ εἶπνλ· Ἣμνκελ πάλησο αὒξηνλ, θαὶ ἀθνπζόκεζα δηαιεγνκέλνπ ζνπ δεκνζίᾳ· ἀιιὰ ηὴλ πνιιὴλ ζπνπδὴλ ἠλ εἶρνλ πεξὶ ηὴλ ἀθξόαζηλ ἐπηδείθλπληαη, ηῶ κεδὲ ὏πὸ η῅ο ὥξαο ἀπνηξαπ῅λαη. Καὶ γὰξ ἔηπρε ινηπὸλ πξὸο δπζκὰο ὁ ἣιηνο ὤλ. Ὥξα γὰξ ἤλ ὡο δεθάηε, θεζί. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ὁ Υξηζηὸο ν὎ ιέγεη ηὰ ζεκε῔α η῅ο νἮθίαο, ν὎δὲ ηὸλ ηόπνλ, ἀιι' ἐπηζπ᾵ηαη πιένλ α὎ηνὺο πξὸο ηὴλ ἀθνινύζεζηλ, δεηθλὺο ὅηη α὎ηνὺο ἀπεδέμαην. Καὶ δηὰ ηνῦην ν὎δὲ α὎ηὸο ηνηνῦηόλ ηη εἶπελ· ἄθαηξόλ ἐζηηλ εἮο νἮθίαλ λῦλ ὏κ᾵ο εἮζειζε῔λ, ἀθνύζεζζε αὒξηνλ εἴ ηη βνύιεζζε, ἀλαρσξήζαηε νἴθαδε λῦλ· ἀιι' ὡο πξὸο θίινπο θαὶ πνιὺλ α὎ηῶ ζπγγεγνλόηαο ρξόλνλ, νὓησ δηαιέγεηαη. Π῵ο νὔλ ἀιιαρνῦ θεζηλ· ὇ δὲ ΤἯὸο ηνῦ ἀλζξώπνπ ν὎θ ἔρεη πνῦ ηὴλ θεθαιὴλ θιίλῃ· ἐληαῦζα δὲ ιέγεη, Ἔξρεζζε θαὶ ἴδεηε πνῦ κέλσ; Ὅηη ηὸ, Ο὎θ ἔρεη πνῦ ηὴλ θεθαιὴλ θιίλῃ, δεισηηθόλ ἐζηη ηνῦ κεδὲ ἴδηνλ θαηαγώγηνλ θεθη῅ζζαη, ν὎ρ ὅηη ἐλ νἮθίᾳ ν὎ θαηέκελε· θαὶ γὰξ θαὶ ἟ παξαβνιὴ ηνῦην βνύιεηαη. Ὅηη κὲλ νὔλ παξ' α὎ηῶ ἔκεηλαλ ηὴλ ἟κέξαλ ἐθείλελ, εἶπελ ὁ Ε὎αγγειηζηήο· ηίλνο δὲ ἕλεθελ, ν὎θ ἔηη πξνζέζεθελ, ὡο δήινπ η῅ο αἮηίαο νὒζεο. Ο὎δὲ γὰξ ἑηέξνπ ηηλὸο ἕλεθελ νὒηε α὎ηῶ ἞θνινύζεζαλ, νὒηε ὁ Υξηζηὸο α὎ηνὺο ἐπεζπάζαην, ἀιι' ἠ δηὰ ηὴλ δηδαζθαιίαλ· ἥο νὓησ δαςηι῵ο θαὶ πξνζύκσο ἀπέιαπζαλ, θαὶ ἐλ λπθηὶ κηᾶ, ὡο ε὎ζέσο ζαηέξνπο θαὶ ἐθ' ἑηέξσλ ζήξαλ ἐιζε῔λ. δʹ. Ο὎θνῦλ θαὶ ἟κε῔ο ἐληεῦζελ δηδαρζ῵κελ πάληα πάξεξγα ηίζεζζαη η῅ο ζείαο ἀθξνάζεσο, θαὶ κεδέλα θαηξὸλ ἄθαηξνλ εἶλαη λνκίδεηλ, ἀιιὰ θἂλ εἮο νἮθίαλ ἀιινηξίαλ ἀπειζε῔λ δέῃ, θἂλ γλώξηκνλ ἀλδξάζη γελέζζαη κεγάινηο ἀγλ῵ηα ὄληα, θἂλ ἀσξὶ η῅ο ἟κέξαο, θἂλ νἯῳδήπνηε θαηξῶ, κεδέπνηε ηαύηεο ἀκειε῔λ η῅ο ἐκπνξίαο. Σξνθὴ κὲλ νὔλ θαὶ ινπηξὰ θαὶ δε῔πλα, θαὶ ηὰ ἄιια ηὰ βησηηθὰ, θαηξὸλ ἐρέησ ηὸλ ὡξηζκέλνλ· δηδαζθαιία δὲ πεξὶ θηινζνθίαο η῅ο ἄλσ, κεδεκίαλ ἀθσξηζκέλελ ὥξαλ ἐρέησ, ἀιι' ἅπαο α὎η῅ο ἔζησ ὁ θαηξόο. Ε὎θαίξσο γὰξ, θεζὶλ, ἀθαίξσο ἔιεγμνλ, ἐπηηίκεζνλ, παξαθάιεζνλ. Καὶ ὁ Πξνθήηεο δέ θεζηλ, ἖λ ηῶ λόκῳ α὎ηνῦ κειεηήζεη ἟κέξαο θαὶ λπθηόο· θαὶ ην῔ο Ἰνπδαίνηο δὲ ὁ Μσυζ῅ο δηαπαληὸο ηνῦην πνηε῔λ ἐθέιεπε. Σὰ κὲλ γὰξ βησηηθὰ, βαιαλε῔α ιέγσ θαὶ δε῔πλα, εἮ θαὶ ἀλαγθα῔α, ὅκσο ζπλερ῵ο γηλόκελα ηὸ ζ῵κα ἐμίηεινλ ἐξγάδεηαη· ἟ δὲ η῅ο ςπρ῅ο δηδαζθαιία, ὅζῳπεξ ἂλ ἐπηηείλεηαη, ηνζνύηῳ ηὴλ δερνκέλελ Ἦζρπξνηέξαλ πνηε῔ ςπρήλ. Νῦλ δὲ ιήξνηο κὲλ θαὶ θιπαξίαηο ἀλνλήηνηο πάληα θαηξὸλ ἀθνξίδνκελ, θαὶ ηὸλ ὏πὸ ηὴλ ἕσ, θαὶ ηὸλ 59.119 πεξὶ δείιεο, θαὶ κεζεκβξίαλ, θαὶ ἑζπέξαλ δὲ α὎ηὴλ ζπλεδξεύνκελ εἮθ῅, θαὶ ηόπνπο εἮο ηνῦην ἀπεηάμακελ· η῵λ δὲ ζείσλ δνγκάησλ ἅπαμ ἠ δὶο η῅ο ἑβδνκάδνο ἀθνύνληεο, λαπηη῵κελ, δηαθνξε῔ο γηλόκεζα. Σί νὔλ ηὸ αἴηηνλ; Καθ῵ο δηαθείκεζα ηὴλ

ςπρήλ. Σὸ ἐπηζπκεηηθὸλ α὎η῅ο ηὸ πεξὶ ηαῦηα θαὶ ὀξεθηηθὸλ ἐμειύζακελ ἅπαλ. ∆ηὰ ηνῦην ν὎θ ἔῤῥσηαη πξὸο ηὴλ η῅ο πλεπκαηηθ῅ο ηξνθ῅ο ὄξεμηλ. Μέγα δὲ θαὶ ηνῦην κεηὰ η῵λ ἄιισλ ἀῤῥσζηίαο ηεθκήξηνλ, ηὸ κὴ πεηλῆλ, κεδὲ δηςῆλ, ἀιιὰ δπζαξέζησο πξὸο ἀκθόηεξα ἔρεηλ. ΕἮ δὲ ἐπὶ ζσκάησλ ηνῦην ζπκβα῔λνλ, λνζήκαηνο ραιεπν῔ ηεθκήξηνλ θαὶ ἀῤῥσζηίαο πνηεηηθόλ· πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐπὶ η῅ο ςπρ῅ο. Π῵ο νὔλ α὎ηὴλ ἀλαπεπησθπ῔αλ θαὶ ἐθιειπκέλελ ἀλαῤῥ῵ζαη δπλεζόκεζα; ηί πνηνῦληεο, θεζὶ, θαὶ ηί ιέγνληεο; Ἁπηόκελνη η῵λ ιόγσλ η῵λ ζείσλ, πξνθεηηθ῵λ, ἀπνζηνιηθ῵λ, ε὎αγγειηθ῵λ, θαὶ η῵λ ἄιισλ ἁπάλησλ. Σόηε γὰξ εἮζόκεζα, ὅηη πνιιῶ βέιηηνλ ηαῦηα ζηηε῔ζζαη, ἠ ηὰο ἀθαζάξηνπο ηξνθάο· νὓησ γὰξ ρξὴ ηὰο ἀθαίξνπο θιπαξίαο θαὶ ζπλόδνπο θαιε῔λ. Σί γὰξ ἄκεηλνλ, εἮ ηέ κνη, πεξὶ η῵λ θαηὰ ηὴλ ἀγνξὰλ, πεξὶ η῵λ ἐλ ην῔ο δηθαζηεξίνηο, πεξὶ η῵λ ἐλ ηῶ ζηξαηνπέδῳ δηαιέγεζζαη, ἠ πεξὶ η῵λ ἐλ ν὎ξαλν῔ο θαὶ πεξὶ η῵λ κεηὰ ηὴλ ἐληεῦζελ ἀπνδεκίαλ; Σί βέιηηνλ, πεξὶ ηνῦ γείηνλνο ιαιε῔λ θαὶ η῵λ ηνῦ γείηνλνο πξαγκάησλ, θαὶ ηὰ ἀιιόηξηα πνιππξαγκνλε῔λ, ἠ ηὰ η῵λ ἀγγέισλ θαὶ ηὰ ἟κ῔λ α὎ην῔ο δηαθέξνληα ἀλαδεηε῔λ; Σὰ κὲλ γὰξ ηνῦ γείηνλνο, ν὎ πάλησο ζά· ηὰ δὲ η῵λ ν὎ξαλ῵λ, ζά. Ἀιι' ἔλεζηη, θεζὶλ, ἅπαμ εἮπόληα ηαῦηα, πιεξ῵ζαη ηὸ π᾵λ. Σί δὲ πεξὶ ὧλ δηαιέγεζζε κάηελ θαὶ εἮθ῅, ν὎θ ἐλλνε῔ηε ηνῦην, ἀιιὰ πάληα ηὸλ βίνλ εἮο ηνῦην θαηαλαιίζθνληεο, ηὴλ ὏πόζεζηλ ηὴλ πεξὶ ηνύησλ ν὎δέπνηε θαηεδαπαλήζαηε; Καὶ νὒπσ ιέγσ ηὰ πνιιῶ ηνύησλ θνξηηθώηεξα. ΟἯ κὲλ γὰξ ἐπηεηθέζηεξνη, ηαῦηα πξὸο ἀιιήινπο δηαιέγνληαη· νἯ δὲ ῥᾳζπκόηεξνη θαὶ κ᾵ιινλ ἞κειεκέλνη, κίκνπο θαὶ ὀξρεζηὰο θαὶ ἟ληόρνπο ἐλ ην῔ο α὎η῵λ πεξηθέξνπζη ιόγνηο, ηὴλ ἀθνὴλ κνιύλνληεο, ηὴλ ςπρὴλ δηαθζείξνληεο, ηὴλ θύζηλ ἐθβαθρεύνληεο ηνύηνηο ην῔ο δηεγήκαζηλ, ἅπαλ θαθίαο εἶδνο εἮο ηὴλ ἑαπη῵λ δηάλνηαλ δηὰ ηαύηεο εἮζάγνληεο η῅ο δηαιέμεσο. Ἅκα γὰξ ἐθζέγμαην ἟ 59.120 γι῵ηηα ηνῦ ὀξρνπκέλνπ ηὸ ὄλνκα, θαὶ ε὎ζέσο ἀλεηύπσζελ ἟ ςπρὴ ηὴλ ὄςηλ, ηὴλ θόκελ, ηὴλ ἐζζ῅ηα ηὴλ ἁπαιὴλ, α὎ηὸλ ἐθε῔λνλ ηνύησλ καιαθώηεξνλ ὄληα. Ἕηεξνο πάιηλ ἑηέξσζελ ἀλεῤῥίπηζε ηὴλ θιόγα, γπλα῔θα πόξλελ εἮο ηὴλ δηάιεμηλ εἮζαγαγὼλ, θἀθείλεο ηὰ ῥήκαηα, ηὰ ζρήκαηα, η῵λ ὀκκάησλ ηὰο δηαζηξνθὰο, η῅ο ὄςεσο ηὸ ὏γξὸλ, η῵λ ηξηρ῵λ ηὰο ζηξεβιώζεηο, η῵λ παξεη῵λ ηὰ ἐπηηξίκκαηα, ηὰο ὏πνγξαθάο. Ἆξα ν὎θ ἐπάζεηέ ηη θαὶ ἐκνῦ ηαῦηα δηεγνπκέλνπ; Ἀιιὰ κὴ αἮζρπλζ῅ηε, κεδὲ ἐξπζξηάζεηε· ἟ γὰξ η῅ο θύζεσο ἀλάγθε ηνῦην ἀπαηηε῔, θαὶ νὓησ δηαηίζεζη ηὴλ ςπρὴλ, ὡο ἂλ ἟ η῵λ ἀπαγγειινκέλσλ δύλακηο ἔρῃ. ΕἮ δὲ ἐκνῦ θζεγγνκέλνπ, εἮ δὲ ἐλ ἐθθιεζίᾳ ἑζη῵ηεο, εἮ δὲ ἐθείλσλ ἀπέρνληεο ἐπάζεηέ ηη πξὸο ηὴλ ἀθξόαζηλ· ἐλλόεζνλ π῵ο εἮθὸο δηαθε῔ζζαη ηνὺο ἐλ α὎ηῶ ηῶ ζεάηξῳ θαζεκέλνπο, ηνὺο ἄδεηαλ πνιιὴλ ἔρνληαο, ηνὺο ἐθηὸο ηνῦ ζεκλνῦ ηνύηνπ θαὶ θξηθηνῦ ζπλεδξίνπ, ηνὺο κεηὰ πνιι῅ο ἀλαηζρπληίαο θαὶ ὁξ῵ληαο ἐθε῔λα θαὶ ἀθνύνληαο· Καὶ ηί δήπνηε, θήζεηελ ἂλ ἴζσο ηηο η῵λ ν὎ πξνζερόλησλ, εἮ η῅ο θύζεσο ἟ ἀλάγθε ηὴλ ςπρὴλ νὓησ δηαηίζεζηλ, ἐθείλελ ἀθεὶο, ἟κ῔λ ἐγθαιε῔ο; Ὅηη ηὸ κὲλ, ἀθνύνληα ηνηαῦηα καιάηηεζζαη, η῅ο θύζεσο ἔξγνλ· ηὸ δὲ ηνηαῦηα ἀθνύεηλ, ν὎θ ἔηη η῅ο θύζεσο, ἀιιὰ η῅ο πξναηξέζεσο ἁκάξηεκα. ἖πεὶ θαὶ ηὸλ ὁκηινῦληα ππξὶ, δηαθζείξεζζαη δε῔, θαὶ ηνῦην ἟ η῅ο θύζεσο ἀζζέλεηα βνύιεηαη· ἀιι' ν὎θ ἔηη θαὶ πξὸο ηὸ πῦξ ἟κ᾵ο θαὶ ηὴλ ἐθε῔ζελ ἄγεη δηαθζνξὰλ ἟ θύζηο· ηνῦην γὰξ η῅ο θαηὰ πξναίξεζηλ κόλεο ἂλ εἴε δηαζηξνθ῅ο. Σνῦην νὔλ ἀλειε῔λ ἀμη῵ θαὶ δηνξζ῵ζαη, ὥζηε κὴ ἑθόληαο ἑαπηνὺο θαηαθξεκλίδεηλ, κεδὲ πξὸο ηὰ βάξαζξα η῅ο θαθίαο ὠζε῔λ, κεδὲ α὎ηνκάησο ηξέρεηλ ἐπὶ ηὴλ ππξάλ· ἵλα κὴ θαὶ ηῆ ηῶ δηαβόιῳ θαηεζθεπαζκέλῃ θινγὶ θαηαζηήζσκελ ὏πεπζύλνπο ἑαπηνύο. Γέλνηην δὲ πάληαο ἟κ᾵ο, θαὶ ηαύηεο θἀθείλεο ἀπαιιαγέληαο, πξὸο α὎ηνὺο ηνῦ Ἀβξαὰκ ρσξ῅ζαη ηνὺο θόιπνπο, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.119 ΟΜΘΛΘΑ ΘΘʹ. Ε὏ξίζθεη νὓησ πξ῵ηνο ηὸλ ἀδειθὸλ ηὸλ ἴδηνλ ΢ίκσλα, θαὶ ιέγεη α὎ηῶ· «Ε὏ξήθακελ ηὸλ Μεζζίαλ,» ὅ ἐζηη κεζεξκελεπόκελνλ Υξηζηόο· θαὶ ἢγαγελ α὎ηὸλ πξὸο ηὸλ Ἰεζνῦλ.
αʹ. ὇ Θεὸο παξὰ ηὴλ ἀξρὴλ πνηήζαο ηὸλ ἄλζξσπνλ, ν὎θ ἀθ῅θελ εἶλαη κόλνλ, ἀιι' ἔδσθελ α὎ηῶ βνεζὸλ ηὴλ γπλα῔θα, θαὶ ζπλνηθε῔λ ἐπνίεζελ, εἮδὼο ἀπὸ η῅ο ζπζθελίαο ηαύηεο πνιὺ ηὸ θέξδνο ἐζόκελνλ. Σί γὰξ εἮ κὴ πξὸο ηὸ δένλ ἐρξήζαην ηῆ ε὎εξγεζίᾳ ηαύηῃ ἟ γπλή; Ἀιι' ὅκσο εἮ ηνῦ πξάγκαηνο α὎ηνῦ ηὴλ θύζηλ ηηο θαηακάζνη, πνιιὴλ ἀπὸ η῅ο ζπλνηθήζεσο ηαύηεο ὄςεηαη ηὴλ ὠθέιεηαλ ἐπὶ η῵λ λνῦλ ἐρόλησλ γηλνκέλελ. Ο὎θ ἐπὶ γπλαηθὸο δὲ κόλνλ θαὶ ἀλδξὸο, ἀιιὰ θἂλ ἀδειθνὶ ηνῦην πνη῵ζη, θαὶ α὎ηνὶ η῅ο ε὎εξγεζίαο ἀπνιαύζνληαη. ∆ηὸ θαὶ ὁ Πξνθήηεο ἔιεγε· Σί θαιὸλ ἠ ηί ηεξπλὸλ, ἀιι' ἠ ηὸ θαηνηθε῔λ ἀδειθνὺο ἐπὶ ηὸ α὎ηό; Καὶ ὁ Παῦινο παξῄλεη κὴ ἐγθαηαιηπε῔λ ηὴλ ἐπηζπλαγσγὴλ ηὴλ ἑαπη῵λ. Καὶ γὰξ ηνῦηό ἐζηηλ ᾧ η῵λ ζεξίσλ δηεζηήθακελ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ πόιεηο ἐδεηκάκεζα, θαὶ ἀγνξὰο θαὶ νἮθίαο, ἵλα ὁκνῦ θαὶ κεη' ἀιιήισλ ὦκελ, ν὎ θαηὰ ηὴλ νἴθεζηλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ θαηὰ ηὸλ η῅ο ἀγάπεο ζύλδεζκνλ. ἖πεηδὴ γὰξ ἐλδεὴο ἟κ῔λ ἟ θύζηο παξὰ ηνῦ πεπνηεθόηνο ἐγέλεην, θαὶ ν὎θ α὎ηάξθεο ἐζηὶλ ἑαπηῆ, ζπκθεξόλησο ᾠθνλόκεζελ ὁ 59.120 Θεὸο ηὴλ ἐληεῦζελ ἔλδεηαλ ινηπὸλ ἐθ η῅ο θαηὰ ηὴλ ζύλνδνλ παξ' ἀιιήισλ γηλνκέλεο ὠθειείαο δηνξζσζ῅λαη. ∆ηὰ ηνῦην γάκνο νἮθνλνκε῔ηαη, ὥζηε ηὸ ιε῔πνλ ἑηέξῳ παξ' ἑηέξνπ πιεξνῦζζαη, θαὶ ηὴλ ἐλδε῅ γελέζζαη νὓησο α὎ηάξθε, ὡο α὎ηὴλ ἔρεηλ θαὶ ζλεηὴλ γελνκέλελ, ηῆ δηαδνρῆ κέρξη πνιινῦ ηὴλ ἀζαλαζίαλ δηαηεξε῔λ. Καὶ ἤλ κὲλ καθξόηεξνλ ἐπεμειζε῔λ ηνύηῳ ηῶ ιόγῳ, δεηθλύληα ὅζα ἀπὸ η῅ο πξὸο ἀιιήινπο ζπλόδνπ η῅ο γλεζίαο θαὶ εἮιηθξηλνῦο ηὰ θέξδε ην῔ο ζπλεξρνκέλνηο γίλεηαη· ἀιι' ἕηεξόλ ἐζηη ηὸ θαηεπε῔γνλ λῦλ, νὕ δὴ θαὶ ἕλεθελ ἟κ῔λ ηαῦηα εἴξεηαη. ὇ γὰξ Ἀλδξέαο κείλαο παξὰ ηῶ Ἰεζνῦ, θαὶ καζὼλ ἅπεξ ἔκαζελ, ν὎ θαηέζρε παξ' ἑαπηῶ ηὸλ ζεζαπξὸλ, ἀιι' ἐπείγεηαη θαὶ ηξέρεη ηαρέσο παξὰ ηὸλ ἀδειθὸλ, κεηαδώζσλ α὎ηῶ η῵λ ἀγαζ῵λ ὧλ εἮιήθεη. Σίλνο δὲ ἕλεθελ ν὎θ εἶπελ ὁ Ἰσάλλεο, ηίλα ἐζηὶλ ἃ δηειέρζε πξὸο α὎ηνὺο ὁ Υξηζηόο; πόζελ δὲ θαὶ δ῅ιόλ ἐζηηλ ὅηη δηὰ ηνῦην ἔκεηλαλ παξ' α὎ηῶ; Ἀπεδείρζε κὲλ ἟κ῔λ ηνῦην θαὶ πξώελ· ἔμεζηη δὲ θαὶ ἐθ η῵λ ηήκεξνλ ἀλαγλσζζέλησλ καζε῔λ. Ὅξα γὰξ ηί θεζηλ νὕηνο πξὸο ηὸλ ἀδειθόλ· Ε὏ξήθακελ ηὸλ Μεζζίαλ, ὃο ἑξκελεύεηαη Υξηζηόο. 59.121 Εἶδεο π῵ο ὅζα ἐλ βξαρε῔ ἔκαζελ, ἔδεημελ ἐληεῦζελ; Καὶ γὰξ θαὶ ηὴλ ηνῦ δηδαζθάινπ Ἦζρὺλ παξίζηεζη πείζαληνο α὎ηνὺο, θαὶ ηὴλ α὎η῵λ πξνζπκίαλ ἄλσζελ θαὶ ἐμ ἀξρ῅ο ηαῦηα κεξηκλώλησλ. Σνῦην γὰξ ηὸ ῥ῅κα ςπρ῅ο ἐζηηλ ὠδηλνύζεο ηὴλ παξνπζίαλ α὎ηνῦ, θαὶ πξνζδνθώζεο ηὴλ ἄθημηλ ἄλσζελ, θαὶ πεξηραξνῦο γεγελεκέλεο κεηὰ ηὸ θαλ῅λαη ηὸ πξνζδνθώκελνλ, θαὶ ἐπεηγνκέλεο ἑηέξνηο κεηαδνῦλαη η῵λ ε὎αγγειίσλ. Σνῦην ἀδειθηθ῅ο ε὎λνίαο, ηνῦην θηιίαο ζπγγεληθ῅ο, ηνῦην εἮιηθξηλνῦο δηαζέζεσο, ἐλ ην῔ο πλεπκαηηθν῔ο ζπνπδάδεηλ ρε῔ξα ὀξέγεηλ ἀιιήινηο. Ἄθνπζνλ δὲ θαὶ ηνύηνπ κεηὰ η῅ο ηνῦ ἄξζξνπ πξνζζήθεο ιέγνληνο. Ο὎ γὰξ εἶπε, Μεζζίαλ, ἀιιὰ, ηὸλ Μεζζίαλ· νὓησο ἕλα ηηλὰ Υξηζηὸλ πξνζεδόθσλ, ν὎δὲλ θνηλὸλ πξὸο ηνὺο ἄιινπο ἔρνληα. Θέα δέ κνη θαὶ ἐμ α὎η῅ο η῅ο ἀξρ῅ο ηὴλ ε὎πεηζ῅ θαὶ ε὎ήληνλ ηνῦ Πέηξνπ δηάλνηαλ. Ε὎ζέσο γὰξ ἐπέδξακε κεδὲλ κειιήζαο. Ἢγαγε γὰξ α὎ηὸλ, θεζὶ, πξὸο ηὸλ Ἰεζνῦλ. Ἀιιὰ κεδεὶο ε὎θνιίαλ α὎ηνῦ θαηαγηλσζθέησ, εἮ κὴ πνιιὰ δεηήζαο νὓησ ηὸλ ιόγνλ ἐδέμαην. ΕἮθὸο γὰξ θαὶ ηὸλ ἀδειθὸλ ἀθξηβέζηεξνλ εἮξεθέλαη α὎ηῶ ηαῦηα, θαὶ δηὰ καθξ῵λ· ἀιι' νἯ ε὎αγγειηζηαὶ παληαρνῦ πνιιὰ ἐπηηέκλνπζη βξαρπινγίαο ἐπηκεινύκελνη. Ἄιισο δὲ, ν὎δὲ εἴξεηαη ὅηη ἐπίζηεπζελ ἁπι῵ο, ἀιι' ὅηη Ἢγαγελ α὎ηὸλ πξὸο ηὸλ Ἰεζνῦλ, ἐθείλῳ ινηπὸλ παξαδώζσλ, ὥζηε ηὸ π᾵λ παξ' ἐθείλνπ καζε῔λ· θαὶ γὰξ θαὶ ὁ ἕηεξνο καζεηὴο ζπλ῅λ θαὶ ζπλεβάιεην πξὸο ηαῦηα. ΕἮ δὲ ὁ Βαπηηζηὴο Ἰσάλλεο εἮπὼλ, ὅηη Ἀκλόο ἐζηη, θαὶ

ὅηη ἐλ Πλεύκαηη βαπηίδεη, ηὴλ ζαθεζηέξαλ πεξὶ ηνύηνπ δηδαζθαιίαλ ἐπέηξεςε παξ' ἐθείλνπ καζε῔λ· πνιιῶ κ᾵ιινλ Ἀλδξέαο ἂλ ηνῦην ἐπνίεζελ, α὎ηὸο κὲλ ν὎ρ ἟γνύκελνο πξὸο ηὴλ ἐμήγεζηλ π᾵ζαλ ἐμαξθε῔λ, εἮο δὲ α὎ηὴλ ηνῦ θσηὸο ἕιθσλ ηὴλ πεγὴλ κεηὰ ηνζαύηεο ζπνπδ῅ο θαὶ ραξ᾵ο, ὡο κεδὲ ηὸ ηπρὸλ ἀλαβαιέζζαη θαὶ κειι῅ζαη ἐθε῔λνλ. Καὶ ἐκβιέςαο α὎ηῶ, θεζὶλ, ὁ Ἰεζνῦο ιέγεη· ΢ὺ εἶ ΢ίκσλ ὁ πἯὸο Ἰσλ᾵· ζὺ θιεζήζῃ Κεθ᾵ο, ὃ ἑξκελεύεηαη Πέηξνο. Ἄξρεηαη ινηπὸλ ἐληαῦζα ἀπνθαιύπηεηλ ηὰ η῅ο ζεόηεηνο, θαὶ θαηὰ κηθξὸλ α὎ηὴλ παξαλνίγεηλ ἀπὸ η῵λ πξνῤῥήζεσλ. Οὓησ θαὶ ἐπὶ ηνῦ Ναζαλαὴι ἐπνίεζε, θαὶ ἐπὶ η῅ο γπλαηθὸο η῅ο ΢ακαξείηηδνο. βʹ. Σ῵λ γὰξ ζεκείσλ ν὎ρ ἥηηνλ αἯ πξνθεηεΐαη πξνζάγνληαη, θαὶ ηὸ ἀθόκπαζηνλ ἔρνπζη. Σὰ κὲλ γὰξ ζαύκαηα θἂλ δηαβιεζείε παξὰ ην῔ο ἀλνήηνηο (἖λ Βεειδεβνὺι γὰξ, θεζὶλ, ἐθβάιιεη ηὰ δαηκόληα), πεξὶ δὲ η῅ο πξνθεηείαο ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ ἐιέρζε πνηέ. ἖πὶ κὲλ νὔλ ηνῦ ΢ίκσλνο θαὶ ηνῦ Ναζαλαὴι ηνύηῳ η῅ο δηδαζθαιίαο ηῶ ηξόπῳ θέρξεηαη. ἐπὶ δὲ Ἀλδξένπ θαὶ Φηιίππνπ ηνῦην ν὎θ ἐπνίεζε. Σί δήπνηε; Ὅηη ἐθε῔λνη κὲλ εἶρνλ ηὴλ καξηπξίαλ Ἰσάλλνπ, ν὎ κηθξὰλ παξαζθεπήλ· ὁ δὲ Φίιηππνο ηνὺο παξόληαο ὁξ῵λ, ἀμηόπηζηνλ ηεθκήξηνλ ἐιάκβαλε πίζηεσο. ΢ὺ εἶ ΢ίκσλ ὁ πἯὸο Ἰσλ᾵, ζὺ θιεζήζῃ Κεθ᾵ο, ὃ ἑξκελεύεηαη Πέηξνο. Ἀπὸ ηνῦ παξόληνο θαὶ ηὸ κέιινλ πηζηνῦηαη. ὇ γὰξ ηὸλ Παηέξα εἮπὼλ, δ῅ινλ ὅηη θαὶ ηὸ κέιινλ πξνῄδεη· θαὶ κεη' ἐγθσκίνπ ἟ πξόῤῥεζηο. Σνῦην δὲ ν὎ θνιαθεύνληνο ἤλ, ἀιιὰ ηὸ κέιινλ πξνιέγνληνο· θαὶ δ῅ινλ ἐθε῔ζελ. ΢θόπεη γνῦλ ἐπὶ η῅ο ΢ακαξείηηδνο, π῵ο κεηὰ ζθνδξ῵λ ἐιέγρσλ πνηε῔ηαη ηὴλ πξόῤῥεζηλ. Πέληε γὰξ, θεζὶλ, ἄλδξαο ἔζρεο· θαὶ λῦλ ὃλ ἔρεηο, ν὎θ ἔζηη ζνπ ἀλήξ. Οὓησ θαὶ ὁ Παηὴξ α὎ηνῦ πνιὺλ πεξὶ πξνθεηείαο πνηε῔ηαη ιόγνλ, πξὸο ηὴλ η῵λ εἮδώισλ δόμαλ Ἧζηάκελνο. Ἀπαγγεηιάησζαλ γὰξ 59.122 ὏κ῔λ ηί κέιιεη ἐθ' ὏κ᾵ο ἔξρεζζαη· θαὶ πάιηλ· Ἀπήγγεηια θαὶ ἔζσζα, θαὶ ν὎θ ἤλ ἐλ ὏κ῔λ ἀιιόηξηνο· θαὶ δη' ὅιεο ηνῦην η῅ο πξνθεηείαο εἮο κέζνλ ἄγεη. Σνῦην γὰξ κάιηζηα ἔξγνλ Θενῦ, ὅπεξ ν὎δὲ κηκήζαζζαη δύλαηλη' ἂλ νἯ δαίκνλεο, θἂλ ζθόδξα θηινλεηθ῵ζηλ. ἖πὶ κὲλ γὰξ η῵λ ζαπκάησλ θαὶ θαληαζία γέλνηην ἄλ· ηὸ δὲ ηὰ κέιινληα πξνεηπε῔λ κεηὰ ἀθξηβείαο, η῅ο ἀθεξάηνπ θύζεσο ἐθείλεο κόλεο ἐζηίλ. ΕἮ δέ πνπ θαὶ δαίκνλεο ηνῦην πεπνηήθαζηλ, ἀιι' ἀπαη῵ληεο ηνὺο ἀλνεηνηέξνπο· ὅζελ θαὶ ε὎θώξαηα α὎η῵λ παληαρνῦ ηὰ καληε῔α. ὇ δὲ Πέηξνο ν὎δὲλ πξὸο ηαῦηα ἀπνθξίλεηαη· ν὎δέπσ γὰξ ν὎δὲλ ᾔδεη ζαθ῵ο, ἀιιὰ ηέσο ἐκάλζαλελ. Ὅξα δὲ ν὎δὲ ὁιόθιεξνλ ηὴλ πξόῤῥεζηλ θεηκέλελ. Ο὎ γὰξ εἶπελ, ἖γώ ζε κεηνλνκάζσ Πέηξνλ, θαὶ νἮθνδνκήζσ κνπ ηὴλ ἖θθιεζίαλ ἐπὶ ηῆ πέηξᾳ ηαύηῃ, ἀιιὰ, ΢ὺ θιεζήζῃ Κεθ᾵ο. ἖θε῔λν γὰξ α὎ζεληίαο ἤλ θαὶ ἐμνπζίαο κείδνλνο. ὇ δὲ Υξηζηὸο ν὎θ ε὎ζέσο ν὎δὲ ἐμ ἀξρ῅ο ηὰ η῅ο ἐμνπζίαο ἐπηδείθλπηαη πάληα, ἀιιὰ ηέσο ηαπεηλόηεξνλ θζέγγεηαη. Ὅηε γνῦλ ἔδσθε η῅ο α὎ηνῦ ζεόηεηνο ἀπόδεημηλ, ινηπὸλ α὎ζεληηθώηεξνλ α὎ηὸ ηίζεζη, ιέγσλ· Μαθάξηνο εἶ, ΢ίκσλ, ὅηη ὁ Παηήξ κνπ ἀπεθάιπςέ ζνη· θαὶ πάιηλ· Κἀγώ ζνη ιέγσ· ζὺ εἶ Πέηξνο, θαὶ ἐπὶ ηῆ πέηξᾳ ηαύηῃ νἮθνδνκήζσ κνπ ηὴλ ἖θθιεζίαλ. Σνῦηνλ κὲλ νὔλ νὓησο ὠλόκαζε· ηνὺο δὲ πεξὶ Ἰάθσβνλ, πἯνὺο βξνλη῅ο. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ηνῦην πνηε῔; ∆εηθλὺο ὅηη α὎ηόο ἐζηηλ ὁ θαὶ ηὴλ Παιαηὰλ δεδσθὼο, θαὶ ηὰ ὀλόκαηα κεηαῤῥπζκίδσλ, ὁ ηὸλ Ἄβξακ, Ἀβξαὰκ θαιέζαο, θαὶ ηὴλ ΢άξαλ ΢άῤῥαλ· θαὶ ηὸλ Ἰαθὼβ Ἰζξαήι. Πνιιν῔ο κὲλ θαὶ ἐθ γελεη῅ο ηὰ ὀλόκαηα ἔζεθελ, ὡο ηῶ Ἰζαὰθ, ὡο ηῶ ΢ακςὼλ, ὡο ην῔ο ἐλ ηῶ ἧζαΐᾳ θαὶ Ὠζεέ· ην῔ο δὲ κεηὰ ηὴλ παξὰ η῵λ γνλέσλ πξνζεγνξίαλ, ὡο ην῔ο ηε εἮξεκέλνηο, θαὶ ηῶ Ἰεζνῦ ηνῦ Ναπή. Ἔζνο δὲ θαὶ ηνῦην ην῔ο παιαην῔ο ἤλ, ἀπὸ η῵λ πξαγκάησλ ηὰ ὀλόκαηα ηίζεζζαη, ὅπεξ δήπνπ θαὶ ἦιίαο πεπνίεθε, Σνῦην δὲ ν὎ρ ἁπι῵ο γίλεηαη, ἀιι' ἵλα ηὴλ πξνζεγνξίαλ ἔρσζηλ ὏πόκλεκα η῅ο ε὎εξγεζίαο ηνῦ Θενῦ, ἵλα κλήκε δηελεθὴο η῅ο δηὰ η῵λ ὀλνκάησλ πξνθεηείαο ἐλερ῅ηαη ην῔ο ἀθνύνπζηλ. Οὓησ θαὶ ηὸλ Ἰσάλλελ ἄλσζελ ἐθάιεζελ. Οἷο κὲλ γὰξ ἔκειιελ ἐθ πξώηεο ἟ιηθίαο ἟ ἀξεηὴ δηαιάκπεηλ, ἐθε῔ζελ ηὰ ὀλόκαηα ἐιάκβαλνλ· ην῔ο δὲ κεηὰ ηαῦηα κέιινπζηλ ἐπηδηδόλαη, κεηὰ ηαῦηα θαὶ ἟ πξνζεγνξία ἐηίζεην. γʹ.

Ἀιιὰ ηόηε κὲλ δηάθνξα ἕθαζηνο ἐιάκβαλελ ὀλόκαηα· λῦλ δὲ ἓλ πάληεο ἔρνκελ, ηὸ πάλησλ κε῔δνλ ἐθε῔λν, ηὸ Υξηζηηαλνὶ πξνζαγνξεύεζζαη, θαὶ πἯνὶ ηνῦ Θενῦ, θαὶ θίινη θαὶ ζ῵κα. Ἱθαλὴ γὰξ αὓηε ἟ πξνζεγνξία παζ῵λ κ᾵ιινλ ἐθείλσλ ἟κ᾵ο δηαλαζη῅ζαη, θαὶ πνη῅ζαη πξνζπκνηέξνπο πξὸο ηὴλ η῅ο ἀξεη῅ο ἐξγαζίαλ. Μὴ ηνίλπλ ἀλάμηα πξάηησκελ η῅ο θαηὰ ηὴλ πξνζεγνξίαλ ηηκ῅ο, ἐλλνήζαληεο ηὴλ ὏πεξβνιὴλ η῅ο ἀμίαο νἳ ηνῦ Υξηζηνῦ θαινύκεζα. Οὓησ γὰξ ἟κ᾵ο Παῦινο ὠλόκαζελ. ἖λλνήζσκελ θαὶ αἮδεζζ῵κελ η῅ο πξνζεγνξίαο ηὸ κέγεζνο. ΕἮ γὰξ ζηξαηεγνῦ ηηλνο ἐπηζήκνπ, ἠ θαὶ ἄιισο ιακπξνῦ ηηλνο εἶλαη ιεγόκελόο ηηο, κέγα θξνλε῔ ηνῦ δε῔λνο ἀθνύσλ ἠ ηνῦ δε῔λνο, θαὶ ἀμίσκα ηὸ ὄλνκα λνκίδεη κέγα, θαὶ πάληα πνηε῔ ὥζηε κὴ δηὰ η῅ο νἮθείαο ῥᾳζπκίαο βιαζθεκίαλ ηῶ ᾧ ἐζηηλ ἐπώλπκνο πξνζηξίςαζζαη· ἟κε῔ο ν὎ ζηξαηεγνῦ, ν὎δὲ ἄξρνληόο ηηλνο η῵λ ἐπὶ γ῅ο, ν὎θ ἀγγέινπ, ν὎δὲ ἀξραγγέινπ, ν὎δὲ η῵λ ΢εξαθὶκ, ἀιι' α὎ηνῦ ηνῦ ηνύησλ βαζηιέσο θαινύκελνη ἀπὸ η῅ο πξνζεγνξίαο, ν὎ρὶ θαὶ ηὴλ ςπρὴλ α὎ηὴλ πξνεζόκεζα, 59.123 ὥζηε κὴ ὏βξίζαη ηὸλ ηηκήζαληα. Ο὎θ ἴζηε ηὰ ηάγκαηα ηὰ βαζηιηθὰ η῵λ ἀζπηδεθόξσλ θαὶ ινγρνθόξσλ ηὰ πεξὶ ηὸλ βαζηιέα, πόζεο ἀπνιαύεη ηηκ῅ο; Οὓησ θαὶ ἟κε῔ο ἐγγὺο α὎ηνῦ γελέζζαη θαηαμησζέληεο θαὶ πνιιῶ πιεζηαίηεξνλ, θαὶ ηνζνύηῳ ἐγγύηεξνλ η῵λ εἮξεκέλσλ, ὅζῳ ηὸ ζ῵κα ηῆ θεθαιῆ κ᾵ιινλ ηνύησλ πιεζίνλ ἐζηὶ, πάληα πξάηησκελ δη' ὧλ ηὸλ Υξηζηὸλ κηκεζόκεζα. Σί νὔλ θεζηλ ὁ Υξηζηόο; ΑἯ ἀιώπεθεο θσιενὺο ἔρνπζη, θαὶ ηὰ πεηεηλὰ ηνῦ ν὎ξαλνῦ θαηαζθελώζεηο· ὁ δὲ ΤἯὸο ηνῦ ἀλζξώπνπ ν὎θ ἔρεη πνῦ ηὴλ θεθαιὴλ θιίλῃ. Σνῦην κὲλ νὔλ ἂλ ἀπαηηήζσκελ παξ' ὏κ῵λ, θνξηηθὸλ ἴζσο θαὶ ἐπαρζὲο εἶλαη δόμεη ην῔ο πνιιν῔ο· δηὸ ηὴλ κὲλ ἀθξίβεηαλ ηαύηελ ἀθίεκη, δηὰ ηὴλ ὏κεηέξαλ ἀζζέλεηαλ, ἀμη῵ δὲ κὴ πξνζει῵ζζαη ην῔ο ρξήκαζηλ, ἀιι' ὥζπεξ ἐγὼ η῅ο ὏πεξβνι῅ο ἀθίζηακαη η῅ο θαηὰ ηὴλ ἀξεηὴλ δηὰ ηὴλ ἀζζέλεηαλ ηὴλ η῵λ πνιι῵λ, νὓησ θαὶ ὏κ᾵ο η῅ο θαηὰ ηὴλ θαθίαλ ἀπνζη῅λαη, θαὶ πνιιῶ πιένλ. Ο὎θ ἐγθαι῵ ην῔ο νἮθίαο ἔρνπζη, θαὶ ἀγξνὺο, θαὶ ρξήκαηα, θαὶ ἀλδξάπνδα· ἀιιὰ κεηὰ ἀζθαιείαο ηαῦηα θεθη῅ζζαη βνύινκαη θαὶ κεηὰ ηνῦ πξέπνληνο. Σί δέ ἐζηη, κεηὰ ηνῦ πξέπνληνο; ἖λ ηάμεη δεζπνη῵λ, θαὶ κὴ δνύισλ, ὥζηε θξαηε῔λ α὎η῵λ, θαὶ κὴ θξαηε῔ζζαη ὏π' α὎η῵λ, ὥζηε θερξ῅ζζαη α὎ην῔ο, θαὶ κὴ παξαθερξ῅ζζαη. Υξήκαηα δηὰ ηνῦην εἴξεηαη, ἵλα α὎ην῔ο εἮο ηὰο ἀλαγθαίαο ρξώκεζα δηαθνλίαο, ν὎ρ ἵλα θπιάηησκελ· ηνῦην γὰξ νἮθέηνπ, δεζπόηνπ δὲ ἐθε῔λν· δνύινπ, ηὸ ηεξε῔λ, ηὸ δὲ ἀλαιίζθεηλ, θπξίνπ θαὶ πνιιὴλ ἔρνληνο ηὴλ ἐμνπζίαλ. Ο὎ δηὰ ηνῦην ἔιαβεο, ἵλα α὎ηὰ θαηαρώζῃο, ἀιι' ἵλα α὎ηὰ δηαλείκῃο. ΕἮ δὲ ἐβνύιεην α὎ηὰ ὁ Θεὸο θπιάηηεζζαη, ν὎θ ἂλ α὎ηὰ ἀλζξώπνηο ἔδσθελ, ἀιι' εἴαζελ ἂλ ἐλ ηῆ γῆ θείκελα 59.124 κέλεηλ. ἖πεηδὴ δὲ βνύιεηαη α὎ηὰ δαπαλ᾵ζζαη, δηὰ ηνῦην α὎ηὰ ἟κ᾵ο εἴαζελ ἔρεηλ, ἵλα ἀιιήινηο κεηαδ῵κελ. Ἂλ δὲ παξ' ἑαπην῔ο θαηέρσκελ, ν὎θ ἔηη δεζπόηαη ηνύησλ ἐζκέλ. ΕἮ δὲ βνύιεη α὎ηὰ πιείσ πνη῅ζαη, θαὶ δηὰ ηνῦην θαηέρεηο, θαὶ ἐληαῦζα αὓηε παζ῵λ ἀξίζηε κέζνδνο, ηὸ ζθνξπίζαη θαὶ παληαρνῦ δηαλε῔καη. Ο὎δὲ γὰξ ἔλη γελέζζαη πξόζνδνλ δαπάλεο ρσξὶο, ν὎δὲ πινῦηνλ ἄλεπ ἀλαισκάησλ. Σνῦην θαὶ ἐλ ην῔ο βησηηθν῔ο γηλόκελνλ ἴδνη ηηο ἄλ. Οὓησο ὁ ἔκπνξνο, νὓησο ὁ γεσξγὸο, ὁ κὲλ ηὰ ζπέξκαηα, ὁ δὲ ηὰ ρξήκαηα ἐθβάιινληεο· θαὶ γὰξ ζάιαζζαλ ὁ κὲλ πιε῔ ηνῦ ζθνξπίζαη ηὰ ἑαπηνῦ, ὁ δὲ ἐληαπηὸλ ὁιόθιεξνλ κνρζε῔, ηὰ ζπέξκαηα θαηαβάιισλ θαὶ ζεξαπεύσλ. ἖ληαῦζα δὲ ν὎δελὸο δε῔ ηνύησλ, ν὎ θαηαζθεπάζαη πιν῔νλ, ν὎ δεῦμαη βνῦο θαὶ ἀξόζαη γ῅λ, ν὎θ ἀλσκαιίαλ ἀέξσλ κεξηκλᾶλ, ν὎ ραιάδεο θαηαβνιὴλ θνβε ζ῅λαη· ν὎θ ἔλη θύκαηα ἐληαῦζα, ν὎δὲ ζθόπεινο· νὕηνο ὁ πινῦο θαὶ νὕηνο ὁ ζπόξνο ἑλὸο δε῔ηαη κόλνπ, ηνῦ ῥ῔ςαη ηὰ ὄληα· ηὰ δὲ ινηπὰ ἅπαληα ὁ γεσξγὸο ἐθε῔λνο πνηήζεη, πεξὶ νὕ θεζηλ ὁ Υξηζηόο· ὇ Παηήξ κνπ ὁ γεσξγόο ἐζηη. Π῵ο νὔλ ν὎θ ἄηνπνλ, ἔλζα κὲλ ἔζηηλ ἀπνλεηὶ πάληα ιαβε῔λ, ὓπηηνλ εἶλαη θαὶ ῥᾴζπκνλ· ἔλζα δὲ πνιινὶ κὲλ Ἧδξ῵ηεο, πνιινὶ δὲ κόρζνη θαὶ θξνληίδεο, θαὶ κεηὰ ηαῦηα ηὸ η῵λ ἐιπίδσλ ἄδεινλ, π᾵ζαλ ἐπηδείθλπζζαη πξνζπκίαλ; Μὴ, παξαθαι῵, κὴ κέρξη ηνζνύηνπ ἀλνεηαίλσκελ πξὸο ηὴλ νἮθείαλ ζσηεξίαλ, ἀιιὰ ηὰ θνξηηθώηεξα ἀθέληεο, πξὸο ηὰ ῥᾶζηα θαὶ

θεξδαιεώηεξα ηξέρσκελ, ἵλα θαὶ η῵λ κειιόλησλ ἐπηηύρσκελ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.123 ΟΜΘΛΘΑ Κʹ. Σῆ ἐπαύξηνλ ἞ζέιεζελ ἐμειζε῔λ εἮο ηὴλ Γαιηιαίαλ, θαὶ ε὏ξίζθεη Φίιηππνλ, θαὶ ιέγεη α὎ηῶ· Ἀθνινύζεη κνη. Ἤλ δὲ ὁ Φίιηππνο ἀπὸ Βεζ ζατδ᾵, ἐθ η῅ο πόιεσο Ἀλδξένπ θαὶ Πέηξνπ.
αʹ. Παληὶ ηῶ κεξηκλ῵ληη ἔλεζηη ηη πεξηζζὸλ, ὁ παξνηκηώδεο ιόγνο θεζί. ὇ δὲ Υξηζηὸο θαί ηη πιένλ ᾐλίμαην εἮπώλ· ὇ δεη῵λ ε὏ξίζθεη. Ὅζελ θαὶ ἔπεηζί κνη ινηπὸλ ζαπκάδεηλ, πόζελ ὁ Φίιηππνο ἞θνινύζεζε ηῶ Υξηζηῶ. ὇ κὲλ γὰξ Ἀλδξέαο ἀθνύζαο παξὰ Ἰσάλλνπ, θαὶ ὁ Πέηξνο παξὰ Ἀλδξένπ· νὕηνο δὲ παξ' ν὎δελὸο ν὎δὲλ καζὼλ, ἠ ηνῦην κόλνλ εἮπόληνο ηνῦ Υξηζηνῦ πξὸο α὎ηὸλ, Ἀθνινύζεη κνη, ἐπείζζε ηε ε὎ζέσο θαὶ ν὎θ ἀλερώξεζελ, ἀιιὰ θαὶ θήξπμ ἑηέξνηο γίλεηαη. ∆ξακὼλ γὰξ ἐπὶ ηὸλ Ναζαλαὴι, Ὃλ ἔγξαςε, θεζὶ, Μσυζ῅ο ἐλ ηῶ λόκῳ, θαὶ νἯ πξνθ῅ηαη, ε὏ξήθακελ. ὇ξᾶο π῵ο κεκεξηκλεκέλελ δηάλνηαλ εἶρε, θαὶ ζπλερ῵ο ἐκειέηα ηὰ Μσυζέσο, θαὶ πξνζεδόθα ηὴλ παξνπζίαλ; Καὶ γὰξ ηὸ, Ε὏ξήθακελ, δεηνύλησλ πώο ἐζηηλ ἀεί. Σῆ ἐπαύξηνλ ἐμ῅ιζελ ὁ Ἰεζνῦο εἮο ηὴλ Γαιηιαίαλ. Πξὶλ ἠ γὰξ α὎ηῶ ηηλα· θνιιεζ῅λαη, ν὎δέλα θαιε῔. Πνηε῔ δὲ α὎ηὸ ν὎ρ ἁπι῵ο, ἀιιὰ θαηὰ ηὴλ α὎ηνῦ ζνθίαλ θαὶ ζύλεζηλ. ΕἮ κὲλ γὰξ, κεδελὸο α὎ηνκάηνπ πξνζειζόληνο, α὎ηὸο α὎ηνὺο ἐθεηιθύζαην, θἂλ ἀπεπήδεζαλ ἴζσο· λῦλ δὲ ἀθ' ἑαπη῵λ ἑιόκελνη ηνῦην, βέβαηνη ινηπὸλ ἔκελνλ. Σὸλ δὲ Φίιηππνλ θαιε῔, κ᾵ιινλ α὎ηῶ γλώξηκνλ ὄληα· ἅηε γὰξ ἐλ ηῆ Γαιηιαίᾳ 59.124 γελλεζεὶο θαὶ ηξαθεὶο, κ᾵ιινλ α὎ηὸλ ἐπεγίλσζθε. Λαβὼλ ηνίλπλ ηνὺο καζεηὰο, ἔξρεηαη ινηπὸλ ἐπὶ ηὴλ ἄγξαλ η῵λ ινηπ῵λ, θαὶ ηὸλ Φίιηππνλ θαὶ ηὸλ Ναζαλαὴι ἐπηζπ᾵ηαη. Ἀιι' ἐπὶ κὲλ ηνύηνπ ν὎θ ἤλ νὓησ ζαπκαζηὸλ, ὅηη θαὶ ἟ ἀθνὴ ηνῦ Ἰεζνῦ ἀπειειύζεη εἮο ηὴλ ΢πξίαλ ἅπαζαλ· ηὸ δὲ ζαπκαζηὸλ, ηὸ η῵λ πεξὶ Πέηξνλ θαὶ Ἰάθσβνλ θαὶ Φίιηππνλ ἤλ, ν὎ρ ὅηη κόλνλ πξὸ η῵λ ζεκείσλ ἐπείζζεζαλ, ἀιι' ὅηη θαὶ ἐθ η῅ο Γαιηιαίαο ὄληεο, ὅζελ ν὎δὲ πξνθήηεο ἐγείξεηαη, ν὎δὲ δύλαηαί ηη ἀγαζὸλ εἶλαη. Ἀγξνηθόηεξνλ γάξ πσο θαὶ ἀγξηώηεξνλ θαὶ παρύηεξνλ νὕηνη δηέθεηλην. ὇ δὲ Υξηζηὸο θἀληεῦζελ α὎ηνῦ ηὴλ Ἦζρὺλ ἐλέθελελ, ἀπὸ η῅ο ν὎δέλα θεξνύζεο θαξπὸλ γ῅ο ηνὺο η῵λ καζεη῵λ ἐθθξίηνπο ἐθιέγσλ. ΕἮθὸο κὲλ νὔλ ηὸλ Φίιηππνλ θαὶ ηνὺο πεξὶ Πέηξνλ Ἦδόληα, θαὶ παξὰ ηνῦ Ἰσάλλνπ ἀθεθνόηα, ἀθνινπζ῅ζαη· εἮθὸο δὲ θαὶ ηὴλ θσλὴλ ηνῦ Υξηζηνῦ ἐξγάζαζζαί ηη ἐλ α὎ηῶ. Οἶδε γὰξ ηνὺο κέιινληαο ἔζεζζαη ἐπηηεδείνπο. ὇ δὲ ε὎αγγειηζηὴο ἅπαληα ἐπηηέκλεηαη ηαῦηα. Ὅηη κὲλ νὔλ ὁ Υξηζηὸο ἔκειιελ ἣμεηλ, ἞πίζηαην· ὅηη δὲ νὕηνο ὁ Υξηζηὸο ἤλ ἞γλόεη· ὅπεξ α὎ηὸλ ἠ παξὰ Πέηξνπ, ἠ παξὰ Ἰσάλλνπ ἀθεθνέλαη θεκί. Λέγεη δὲ θαὶ ηὴλ θώκελ α὎ηνῦ ὁ Ἰσάλλεο, ἵλα κάζῃο ὅηη ηὰ ἀζζελ῅ ηνῦ θόζκνπ ἐμειέμαην ὁ Θεόο. Ε὏ξίζθεη Φίιηππνο ηὸλ Ναζαλαὴι, θαὶ ιέγεη α὎ηῶ· Ὃλ ἔγξαςε Μσυζ῅ο ἐλ ηῶ λόκῳ θαὶ νἯ πξνθ῅ηαη, ε὏ξήθακελ, Ἰεζνῦλ ηὸλ πἯὸλ Ἰσζὴθ ηὸλ ἀπὸ Ναδαξέη. Λέγεη δὲ ηαῦηα ἀμηόπηζηνλ πνη῵λ ηὸ θήξπγκα εἴ γε ἀπὸ Μσυζέσο ἐζηὶ θαὶ η῵λ 59.125 πξνθεη῵λ, θαὶ δπζσπ῵λ ηὸλ ἀθξναηὴλ ἐληεῦζελ. ἖πεηδὴ γὰξ ὁ Ναζαλαὴι ἀθξηβὴο ἤλ, θαὶ πάληα δηεζθεκκέλνο κεηὰ ἀιεζείαο, ὡο θαὶ ὁ Υξηζηὸο ἐκαξηύξεζε, θαὶ ηὸ ἔξγνλ ἔδεημελ, εἮθόησο α὎ηὸλ ἐπὶ ηὸλ Μσυζέα θαὶ ηνὺο πξνθήηαο παξέπεκςελ, ἵλα νὓησ παξαδέμεηαη ηὸλ θεξπηηόκελνλ. ΕἮ δὲ πἯὸλ Ἰσζὴθ α὎ηὸλ ιέγεη, κὴ ζνξπβεζῆο· ἔηη γὰξ ηνύηνπ πα῔ο ἐλνκίδεην εἶλαη. Καὶ πόζελ δ῅ινλ, ὦ Φίιηππε, ὅηη νὕηνο ἐθε῔λόο ἐζηη; ηί ιέγεηο ἟κ῔λ ηεθκήξηνλ; Ο὎ γὰξ ἀξθε῔ κόλνλ ηὸ ἀπνθήλαζζαη. Πν῔νλ ζεκε῔νλ εἶδεο; πν῔νλ ζαῦκα; Ο὎θ ἔζηηλ ἀθίλδπλνλ πηζηεύεηλ ἁπι῵ο ὏πὲξ ηνηνύησλ πξαγκάησλ. Πνίαλ νὔλ ἔρεηο ἀπόδεημηλ; Σὴλ α὎ηὴλ ηῶ Ἀλδξέᾳ, θεζί. Καὶ γὰξ ἐθε῔λνο παξαζη῅ζαη

ηὸλ πινῦηνλ ὃλ εὕξελ ν὎θ ἔρσλ, ν὎δὲ δηὰ ῥεκάησλ ἐπηδείμαζζαη δπλάκελνο ηὸλ ζεζαπξὸλ, ἄγεη πξὸο ηὸλ ε὏ξεζέληα ηὸλ ἀδειθόλ. Οὓησ δὴ θαὶ νὕηνο, π῵ο κὲλ α὎ηόο ἐζηηλ ἐθε῔λνο ὁ Υξηζηὸο, θαὶ π῵ο α὎ηὸλ νἯ πξνθ῅ηαη πξναλεθήξπμαλ, ν὎θ εἶπελ· ἕιθεη δὲ α὎ηὸλ πξὸο ηὸλ Ἰεζνῦλ, ν὎θ ἀπνζηεζόκελνλ ινηπὸλ εἮδὼο, ἂλ η῵λ ῥεκάησλ γεύζεηαη θαὶ η῅ο δηδαζθαιίαο ἐθείλνπ. Καὶ εἶπελ α὎ηῶ Ναζαλαήι· ἖θ Ναδαξὲη δύλαηαί ηη ἀγαζὸλ εἶλαη; Λέγεη α὎ηῶ Φίιηππνο· Ἔξρνπ θαὶ ἴδε. Εἶδελ ὁ Ἰεζνῦο ηὸλ Ναζαλαὴι ἐξρόκελνλ πξὸο α὎ηὸλ, θαὶ ιέγεη πεξὶ α὎ηνῦ· Ἴδε ἀιεζ῵ο Ἰζξαειίηεο, ἐλ ᾧ δόινο ν὎θ ἔζηηλ. ἖πεηδὴ εἶπελ, ἖θ Ναδαξὲη δύλαηαί ηη ἀγαζὸλ εἶλαη, ἐπαηλε῔ θαὶ ζαπκάδεη ηὸλ ἄλζξσπνλ. Καὶ κὴλ ἐγθιεζ῅λαη α὎ηὸλ ἐρξ῅λ. Ο὎δακ῵ο. Ο὎δὲ γὰξ ἀπηζηνῦληνο ἤλ ηὰ ῥήκαηα, ν὎δὲ ἐγθιεκάησλ ἄμηα, ἀιι' ἐπαίλσλ. Π῵ο θαὶ ηίλη ηξόπῳ; Ὅηη Φηιίππνπ κ᾵ιινλ νὕηνο ἐζθεκκέλνο ἤλ ηὰ πξνθεηηθά. Καὶ γὰξ ἤλ ἀθνύζαο ἀπὸ η῵λ Γξαθ῵λ, ὅηη ἀπὸ Βεζιεὲκ δε῔ ηὸλ Υξηζηὸλ ἐιζε῔λ, θαὶ ἀπὸ η῅ο θώκεο ἐλ ᾗ ἤλ ∆απΐδ. Σνῦην γνῦλ θαὶ παξὰ Ἰνπδαίνηο ἐθξάηεη, θαὶ ὁ πξνθήηεο ἄλσζελ ἐθήξπηηε ιέγσλ· Καὶ ζὺ, Βεζιεὲκ, ν὎δακ῵ο ἐιαρίζηε εἶ ἐλ ην῔ο ἟γεκόζηλ Ἰνύδα· ἐθ ζνῦ γὰξ ἐμειεύζεηαη ἟γνύκελνο, ὅζηηο πνηκαλε῔ ηὸλ ιαόλ κνπ ηὸλ Ἰζξαήι. ἖πεὶ νὔλ ἢθνπζελ, ὅηη ἐθ Ναδαξὲη, ἐζνξπβήζε θαὶ δηεπόξεζελ, ν὎ρ ε὏ξίζθσλ ζπκβαίλνπζαλ ηνῦ Φηιίππνπ ηὴλ ἐπαγγειίαλ ηῆ πξνθεηηθῆ πξνῤῥήζεη. Θέα δὲ α὎ηνῦ θαὶ ἐλ ηῆ δηαπνξήζεη ηὴλ ζύλεζηλ θαὶ ἐπηείθεηαλ. Ο὎ γὰξ εἶπελ ε὎ζέσο· Ἀπαηᾶο κε, ὦ Φίιηππε, θαὶ ςεύδῃ· ν὎ πείζνκαη, ν὎ παξαγίλνκαη· ἔκαζνλ ἀπὸ η῵λ πξνθεη῵λ, ὅηη ἀπὸ Βεζιεὲκ ηὸλ Υξηζηὸλ ἐιζε῔λ δε῔· ζὺ δὲ ιέγεηο, ἀπὸ Ναδαξέη· ν὎ ηνίλπλ νὕηνο ἐθε῔λόο ἐζηηλ. Ἀιι' ν὎δὲλ ηνύησλ εἶπελ· ἀιιὰ ηί; Παξαγίλεηαη θαὶ νὕηνο, ηῶ κὲλ κὴ θαηαδέμαζζαη ἐθ Ναδαξὲη α὎ηὸλ εἶλαη, ηὴλ ἀθξίβεηαλ ηὴλ πεξὶ ηὰο Γξαθὰο δει῵λ, θαὶ ηὸ η῵λ ηξόπσλ ἀλεμαπάηεηνλ· ηῶ δὲ κὴ δηαπηύζαη ηὸλ ἀπαγγείιαληα, ηὸλ πνιὺλ πόζνλ, ὃλ εἶρε πεξὶ ηὴλ ηνῦ Υξηζηνῦ παξνπζίαλ, ἐκθαίλσλ. ἖λελόεζε γὰξ, ὅηη εἮθὸο ἤλ Φίιηππνλ πεξὶ ηὸλ ηόπνλ ἐζθάιζαη. βʹ. Θέα δέ κνη θαὶ ηὴλ παξαίηεζηλ, π῵ο ἐπηεηθ῅ πεπνίεηαη, θαὶ ἐλ ἐξσηήζεσο ηάμεη. Ο὎δὲ γὰξ εἶπελ, Ο὎δὲλ ἀγαζὸλ ἟ Γαιηιαία θέξεη· ἀιιὰ π῵ο; ἖θ Ναδαξὲη δύλαηαί ηη ἀγαζὸλ εἶλαη; ΢θόδξα δὲ ἤλ θαὶ ὁ Φίιηππνο ζπλεηόο. Ο὎ γὰξ ὡο ἀπνξεζεὶο ἀγαλαθηε῔ θαὶ δπζρεξαίλεη, ἀιι' ἐπηκέλεη ηὸλ ἄλδξα βνπιόκελνο ἀγαγε῔λ, θαὶ ἐθ πξννηκίσλ ηὴλ ἀπνζηόιῳ πξνζήθνπζαλ ε὎ηνλίαλ ἟κ῔λ ἐλδεηθλύκελνο. ∆ηὰ ηαῦηα θαὶ ὁ Υξηζηόο θεζηλ· Ἴδε ἀιεζ῵ο Ἰζξαειίηεο, ἐλ ᾧ δόινο ν὎θ ἔζηηλ. Ὥζηε ἔλη θαὶ ςεπδὴο Ἰζξαειίηεο. Ἀιι' ν὎ρ νὕηνο ηνηνῦηνο· ἀδέθαζηνο γὰξ α὎ηνῦ, θε 59.126 ζὶλ, ἟ θξίζηο· ν὎δὲλ πξὸο ράξηλ, ν὎δὲ πξὸο ἀπέρζεηαλ θζέγγεηαη. Καίηνη Ἰνπδα῔νη ἐπεξσηεζέληεο, πνῦ ὁ Υξηζηὸο γελλ᾵ηαη, εἶπνλ ὅηη ἐλ Βεζιεὲκ, θαὶ ηὴλ καξηπξίαλ παξήγαγνλ ιέγνληεο· Καὶ ζὺ, Βεζιεὲκ, ν὎δακ῵ο ἐιαρίζηε εἶ ἐλ ην῔ο ἟γεκόζηλ Ἰνύδα. Ἀιι' ἐθε῔λνη κὲλ πξὶλ Ἦδε῔λ ἐκαξηύξνπλ ηαῦηα· ἐπεηδὴ δὲ εἶδνλ, ὏πὸ η῅ο βαζθαλίαο ηὴλ καξηπξίαλ ἀπέθξπςαλ ιέγνληεο· Σνῦηνλ δὲ ν὎θ νἴδακελ πόζελ ἐζηίλ. ὇ δὲ Ναζαλαὴι ν὎ρ νὓησο, ἀιι' ἡλ ἐμ ἀξρ῅ο πεξὶ α὎ηνῦ γλώκελ εἶρε, ηαύηελ ἔκεηλε δηαηεξ῵λ, ὅηη ν὎θ ἔζηηλ ἐθ Ναδαξέη. Π῵ο νὔλ α὎ηὸλ Ναδσξα῔νλ νἯ πξνθ῅ηαη θαινῦζηλ; Ἀπὸ η῅ο ἀλαηξνθ῅ο θαὶ η῅ο ἐθε῔ δηαγσγ῅ο. Σὸ κὲλ νὔλ εἮπε῔λ, Ο὎θ εἮκὶ ἐθ Ναδαξὲη, θαζὼο ἀπήγγεηιέ ζνη Φίιηππνο, ἀιι' ἐθ Βεζιεὲκ, παξίεζηλ, ὥζηε κὴ ε὎ζέσο ἀκθηζβεηήζηκνλ πνη῅ζαη ηὸλ ιόγνλ· ρσξὶο δὲ ηνύησλ, ὅηη, εἮ θαὶ ἔπεηζε, ηνῦην ν὎θ ἂλ Ἧθαλὸλ ηεθκήξηνλ ἔδσθε ηνῦ α὎ηὸλ εἶλαη ηὸλ Υξηζηόλ. Σί γὰξ ἐθώιπε θαὶ κὴ ὄληα Υξηζηὸλ ἀπὸ Βεζιεὲκ εἶλαη θαηὰ ηνὺο ἄιινπο ηνὺο ἐθε῔ γελλεζέληαο; Σνῦην κὲλ νὔλ παξίεζηλ· ὃ δὲ κάιηζηα α὎ηὸλ δύλαηαη ἐπαγαγέζζαη, ηνῦην πνηε῔· δείθλπζη γὰξ ἑαπηὸλ παξόληα δηαιεγνκέλνηο α὎ην῔ο. ΕἮπόληνο νὔλ ἐθείλνπ, Πόζελ κε γηλώζθεηο; ιέγεη· Πξὸ ηνῦ ζε Φίιηππνλ θσλ῅ζαη, ὄληα ὏πὸ ηὴλ ζπθ῅λ εἶδόλ ζε. Ὅξα ἄλζξσπνλ ε὎ζηαζ῅ θαὶ βεβεθόηα. ΕἮπόληνο γὰξ ηνῦ Υξηζηνῦ· Ἴδε ἀιεζ῵ο Ἰζξαειίηεο, ν὎θ ἐραπλώζε ην῔ο ἐπαίλνηο, ν὎θ ἐπέδξακε ην῔ο ἐγθσκίνηο, ἀιι' ἐπηκέλεη δεη῵λ θαὶ ἀθξηβέζηεξνλ δηεξεπλώκελνο, θαὶ βνύιεηαί

ηη ζαθὲο καζε῔λ. Α὎ηὸο κὲλ νὔλ ὡο ἄλζξσπνο ἐμήηαδελ ἔηη· ὁ δὲ Ἰεζνῦο ὡο Θεὸο ἀπεθξίλαην. Καὶ γὰξ εἶπελ, ὅηη Ἄλσζέλ ζε νἶδα· θαὶ η῵λ ηξόπσλ α὎ηνῦ ηὴλ ἐπηείθεηαλ, ν὎ρ ὡο ἄλζξσπνο α὎ηῶ παξεθνινπζεθὼο, ἀιι' ἄλσζελ ὡο Θεὸο ἔγλσ· θαὶ, Νῦλ εἶδόλ ζε ἐλ ηῆ ζπθῆ, ὅηε ν὎δεὶο α὎ηόζη παξ῅λ, ἀιιὰ κόλνο Φίιηππνο ἤλ θαὶ Ναζαλαὴι, θαὶ θαη' Ἦδίαλ ἅπαληα ηαῦηα εἶπνλ. ∆ηὰ δὴ ηνῦην εἴξεηαη, ὅηη Ἰδὼλ α὎ηὸλ πόῤῥσζελ, εἶπελ· Ἴδε ἀιεζ῵ο Ἰζξαειίηεο· ἵλα κάζῃ ὅηη πξὶλ ἠ πιεζηάζαη ηὸλ Φίιηππνλ ηαῦηα ἐθζέγγεην ὁ Υξηζηὸο, ὥζηε κὴ ὓπνπηνλ γελέζζαη ηὴλ καξηπξίαλ. ∆ηὸ θαὶ ηὸλ θαηξὸλ εἶπε, θαὶ ηὸλ ηόπνλ, θαὶ ηὸ δέλδξνλ. ΕἮ κὲλ γὰξ εἶπε κόλνλ, Πξὸ ηνῦ Φίιηππνλ ἐιζε῔λ πξὸο ζὲ, εἶδόλ ζε, θἂλ ὏πσπηεύζε, ὡο α὎ηὸο α὎ηὸλ ἀπεζηαιθὼο, θαὶ ν὎δὲλ κέγα ιέγσλ· λῦλ δὲ ηῶ ηὸλ ηόπνλ εἮπε῔λ, θαζ' ὃλ δηέηξηβε θσλνύκελνο παξὰ ηνῦ Φηιίππνπ, θαὶ ηνῦ δέλδξνπ ηὴλ πξνζεγνξίαλ, θαὶ η῅ο δηαιέμεσο ηὸλ θαηξὸλ, ἀλακθηζβήηεηνλ ηὴλ πξόῤῥεζηλ ἔδεημελ νὔζαλ. Ο὎ ηὴλ πξόῤῥεζηλ δὲ κόλνλ ἐδήισζελ, ἀιιὰ θαὶ ἑηέξσο α὎ηὸλ ἐπαίδεπζελ. ΕἮο ὏πόκλεζηλ γὰξ α὎ηὸλ ἢγαγε η῵λ ηόηε ιερζέλησλ, νἷνλ, ὅηη ἖θ Ναδαξὲη δύλαηαί ηη ἀγαζὸλ εἶλαη; ἐθ' ᾧ θαὶ κάιηζηα κεηδόλσο α὎ηὸλ ἀπεδέμαην· θαὶ ὅηη ηαῦηα α὎ηνῦ θζεγμακέλνπ, ν὎ θαηέγλσ, ἀιι' ἐπῄλεζε θαὶ ἐζαύκαζε. ∆ηὸ θαὶ ἐθ ηνύηνπ ζπλε῔δελ, ὅηη ὁ Υξηζηὸο ὄλησο ἐζηὶλ, ἀπό ηε η῅ο πξνῤῥήζεσο, ἀπό ηε ηνῦ ηὴλ γλώκελ ἐμεηάζαη κεηὰ ἀθξηβείαο α὎ηνῦ· ὅπεξ δεηθλύληνο ἤλ, ὅηη θαὶ ηὰ ἐλ ηῆ δηαλνίᾳ α὎ηνῦ ἞πίζηαην· ἄιισο ηε θαὶ ηὸ θαζ' ἑαπηνῦ δόμαληα ιέγεηλ, κὴ κέκςαζζαη, ἀιιὰ θαὶ ἐπαηλέζαη. Ὅηη κὲλ νὔλ ἐθώλεζελ α὎ηὸλ ὁ Φίιηππνο, εἶπε· ηί δὲ α὎ηῶ δηειέρζε, θαὶ ηί νὕηνο ἐθείλῳ, παξ῅θελ, ἀθεὶο α὎ηνῦ ηῶ ζπλεηδόηη, θαὶ ν὎ βνπιόκελνο α὎ηὸλ ἐπὶ πιένλ ἐιέγρεηλ. 59.127 γʹ. Σί νὔλ; πξὶλ ἠ ηὸλ Φίιηππνλ θσλ῅ζαη εἶδελ α὎ηὸλ κόλνλ, ν὎ρὶ δὲ θαὶ πξὸ ηνύηνπ ἑώξα ηῶ ἀθνηκήηῳ ὄκκαηη; ἗ώξα, θαὶ ν὎δεὶο ἂλ ἀληείπνη· ἀιιὰ ηέσο ηνῦην ηὸ θαηεπε῔γνλ ἤλ εἮπε῔λ. Σί νὔλ ἐθε῔λνο; ἖πεηδὴ ηεθκήξηνλ ἀλακθηζβήηεηνλ ἔιαβε η῅ο πξνγλώζεσο, ἤιζελ ἐπὶ ηὴλ ὁκνινγίαλ, θαὶ ηῆ ἀλαβνιῆ ηῆ πξνηέξᾳ ηὴλ ἀθξίβεηαλ δει῵λ, θαὶ ηῆ κεηὰ ηαῦηα ζπγθαηαζέζεη ηὴλ ε὎γλσκνζύλελ. Ἀπεθξίζε γὰξ, θεζὶ, θαὶ ιέγεη α὎ηῶ Ῥαββὶ, ζὺ εἶ ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ· ζὺ εἶ ὁ βαζηιεὺο ηνῦ Ἰζξαήι· Εἶδεο ςπρὴλ πεξηραξ῅ γελνκέλελ ἀζξόνλ, θαὶ ην῔ο ῥήκαζηπεξηπηπζζνκέλελ ηὸλ Ἰεζνῦλ; ΢ὺ εἶ, θεζὶλ, ὁ πξνζδνθώκελνο,ἐθε῔λνο ὁ δεηνύκελνο. Εἶδεο ἐθπιεηηόκελνλ, ζαπκάδνληα, ζθηξη῵ληα, πεδ῵ληα ὏πὸ η῅ο ἟δνλ῅ο; Οὓησ θαὶ ἟κ᾵ο ραίξεηλ δε῔, θαηαμησζέληαο καζε῔λ ηνῦ Θενῦ ηὸλ ΤἯόλ· ραίξεηλ δὲ, ν὎ θαηὰ δηάλνηαλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἐπὶ η῵λ πξαγκάησλ α὎η῵λ ηνῦην δεηθλύλαη. Σί δὲ η῵λ ραηξόλησλ ἐζηί; Πείζεζζαη ηῶ γλσξηζζέληη. Πεηζνκέλσλ δέ ἐζηη, ηὸ πνηε῔λ ἅπεξ ἂλ ἐθε῔λνο βνύιεηαη. ἖πεὶ εἮ κέιινηκελ ηὰ παξνμύλνληα α὎ηὸλ πξάηηεηλ, πόζελ δειώζνκελ ὅηη ραίξνκελ; Ο὎ρ ὁξ᾵ηε θαὶ ἐλ νἮθίαηο ὅηαλ ηηο ηηλὰ ὏πνδέρεηαη η῵λ πνζνπκέλσλ, π῵ο κεηὰ ραξ᾵ο πάληα πξάηηεη παληαρνῦ πεξηηξέρσλ, θαὶ εἮ δένη πάληα ηὰ ὄληα πξνέζζαη, κεδελὸο θεηδόκελνο, ὥζηε ἀξέζαη ηῶ παξαγελνκέλῳ; ΕἮ δὲ θαι῵λ ηηο κὴ ὏παθνύνη, θαὶ ηὰ ἀλαπαύνληα α὎ηὸλ κὴ πξάηηνη, θἂλ κπξηάθηο ιέγῃ ηῆ παξνπζίᾳ ραίξεηλ, ν὎θ ἂλ πηζηεπζείε πνηὲ παξὰ ηνῦ μεληδνκέλνπ, δηθαίσο. ἖πὶ γὰξ η῵λ ἔξγσλ ηνῦην ἐπηδεηθλύλαη ρξή. Ο὎θνῦλ ἐπεὶ θαὶ ὁ Υξηζηὸο πξὸο ἟κ᾵ο ἤιζε, δείμσκελ ὅηη ραίξνκελ, θαὶ κεδὲλ η῵λ παξνμπλόλησλ α὎ηὸλ πξάηησκελ· θαιισπίζσκελ ηὴλ νἮθίαλ εἮο ἡλ παξεγέλεην· ηνῦην γὰξ ραηξόλησλ· παξαζ῵κελ ἄξηζηνλ ὃ βνύιεηαη θαγε῔λ· 59.128 ηνῦην γὰξ ἀγαιινκέλσλ. Πν῔νλ δέ ἐζηη ηνῦην ηὸ ἄξηζηνλ; Α὎ηόο θεζηλ· ἖κὸλ βξ῵κά ἐζηηλ, ἵλα πνηήζσ ηὸ ζέιεκα ηνῦ πέκςαληόο κε. Θξέςσκελ α὎ηὸλ πεηλ῵ληα· πνηίζσκελ δης῵ληα· θἂλ ςπρξνῦ δῶο πνηήξηνλ, δέρεηαη· θηιε῔ γάξ ζε· ηὰ δὲ παξὰ η῵λ θηινπκέλσλ, θἂλ κηθξὰ ηπγράλῃ, κεγάια ηῶ πνζνῦληη θαίλεηαη. Μόλνλ ζὺ κὴ θαηνθλήζῃο· θἂλ ὀβνινὺο δύν θαηαβάιῃο, ν὎θ ἀπνζηξέθεηαη, ἀιι' ὡο πνιὺλ δέρεηαη πινῦηνλ. ἖πεηδὴ γὰξ ἀλελδεήο ἐζηη, θαὶ ν὎ ρξείαο ἕλεθελ ηαῦηα ιακβάλεη, εἮθόησο ν὎θ ἐλ ηῶ κέηξῳ η῵λ δηδνκέλσλ, ἀιι' ἐλ ηῆ πξναηξέζεη ηνῦ

παξέρνληνο ηὸ π᾵λ ὁξίδεηαη. Μόλνλ δε῔μνλ ὅηη θηιε῔ο παξαγελόκελνλ α὎ηὸλ, ὅηη ζπνπδάδεηο ἅπαληα ὏πὲξ ηνύηνπ, ὅηη ραίξεηο ἐπὶ ηῆ παξνπζίᾳ. Ὅξα α὎ηὸο π῵ο πξὸο ζὲ δηάθεηηαη. Ἤιζε δηὰ ζὲ, ηὴλ ςπρὴλ ἔζεθελ ὏πὲξ ζνῦ· θαὶ κεηὰ ηαῦηα πάληα ν὎δὲ Ἧθεηεύεηλ ζε παξαηηε῔ηαη. ὖπὲξ Υξηζηνῦ γὰξ πξεζβεύνκελ, θεζὶλ, ὡο ηνῦ Θενῦ παξαθαινῦληνο δη' ἟κ῵λ. Καὶ ηίο νὓησ καηλόκελνο, θεζὶλ, ὡο κὴ θηιε῔λ ηὸλ δεζπόηελ ηὸλ ἑαπηνῦ; Σνῦην θαὶ ἐγὼ ιέγσ, θαὶ νἶδα κὲλ ὅηη ἕθαζηνο ἟κ῵λ ν὎θ ἂλ ἀξλεζείε ηνῦην ην῔ο ῥήκαζη θαὶ ηῆ δηαλνίᾳ. Ἀιι' ν὎θ ἀπὸ η῵λ ῥεκάησλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἀπὸ η῵λ πξαγκάησλ δείθλπζζαη βνύιεηαη ὁ θηινύκελνο ηνῦην. Ἂλ γὰξ ιέγσκελ ηνῦην, κὴ πνη῵κελ δὲ ηὰ η῵λ πνζνύλησλ, γέισο ηνῦηό ἐζηηλ, ν὎θ ἐπὶ ηνῦ Θενῦ δὲ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἐπὶ η῵λ ἀλζξώπσλ. ἖πεὶ νὔλ ηὸ δηὰ η῵λ ιόγσλ κόλνλ ὁκνινγε῔λ, δηὰ δὲ η῵λ ἔξγσλ ἐλαληηνῦζζαη, ν὎ρὶ ἀλόλεηνλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἐπηβιαβὲο ἟κ῔λ, παξαθαι῵, ηὴλ δηὰ η῵λ ἔξγσλ ὁκνινγίαλ πξνζζ῵κελ, ἵλα θαὶ η῅ο παξ' α὎ηνῦ ηύρσκελ ὁκνινγίαο θαηὰ ηὴλ ἟κέξαλ ἐθείλελ, ὅηαλ ἐπὶ ηνῦ Παηξὸο ὁκνινγῆ ηνὺο ἀμίνπο ἐλ Υξηζηῶ Ἰεζνῦ ηῶ Κπξίῳ ἟κ῵λ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.127 ΟΜΘΛΘΑ ΚΑʹ. Ἀπεθξίζε Ναζαλαὴι, θαὶ ιέγεη α὎ηῶ· «Ῥαββὶ, ζὺ εἶ ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ, ζὺ εἶ ὁ βαζηιεὺο ηνῦ Ἰζ ξαήι.» Ἀπεθξίζε ὁ Ἰεζνῦο θαὶ εἶπελ α὎ηῶ· «Ὅηη εἶπόλ ζνη, Εἶδόλ ζε ὏πνθάησ η῅ο ζπθ῅ο, πηζηεύεηο; Μείδσ ηνύησλ ὄςεη.» αʹ. Πνιι῅ο ἟κ῔λ, ἀγαπεηνὶ, δε῔ η῅ο κεξίκλεο, πνιι῅ο η῅ο ἀγξππλίαο, ὥζηε δπλεζ῅λαη ηὸ βάζνο θαηνπηεῦζαη η῵λ ζείσλ Γξαθ῵λ. Ο὎ γὰξ ἁπι῵ο, ν὎δὲ θαζεύδνληαο ἔλη ηὸ βνύιεκα α὎η῵λ ε὏ξε῔λ, ἀιιὰ δε῔ κὲλ ἐξεύλεο ἀθξηβνῦο, δε῔ δὲ θαὶ ε὎ρ῅ο ἐθηελνῦο, ἵλα δπλεζ῵κελ κηθξόλ ηη δηαβιέςαη πξὸο ηὰ ἄδπηα η῵λ ζείσλ ινγίσλ. Ἰδνὺ γὰξ θαὶ ηήκεξνλ ν὎ κηθξὸλ ἟κ῔λ δήηεκα πξόθεηηαη, ἀιιὰ θαὶ πνιι῅ο δεόκελνλ η῅ο ζπνπδ῅ο θαὶ η῅ο ἐξεύλεο. ΕἮπόληνο γὰξ ηνῦ Ναζαλαὴι, ΢ὺ εἶ ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ, ὁ Υξηζηόο θεζηλ· Ὅηη εἶπόλ ζνη, Εἶδόλ ζε ὏πνθάησ η῅ο ζπθ῅ο, πηζηεύεηο; Μείδνλα ηνύησλ ὄςεη. Σί πνη' νὔλ ἐλ ην῔ο εἮξεκέλνηο ἐζηὶ ηὸ δεηνύκελνλ; Ὅηη Πέηξνο κὲλ κεηὰ ηνζαῦηα ζαύκαηα θαὶ δηδαζθαιίαλ ηνηαύηελ ὁκνινγήζαο, ὅηη ΢ὺ ΤἯὸο εἶ ηνῦ Θενῦ, καθαξίδεηαη, ὡο παξὰ ηνῦ Παηξὸο ηὴλ ἀπνθάιπςηλ δεμάκελνο· ὁ δὲ Ναζαλαὴι θαὶ πξὸ η῵λ ζεκείσλ, θαὶ πξὸ η῅ο δηδαζθαιίαο ηὸ α὎ηὸ ηνῦην εἮπὼλ, ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ ἢθνπζελ, ἀιιὰ θαὶ ὡο ν὎δὲλ εἮξεθὼο ηνζνῦηνλ, ὅζνλ ἐρξ῅λ εἮπε῔λ, ἐπὶ κείδσ πξνζάγεηαη. Σί πνη' νὔλ ηὸ αἴηηνλ; Ὅηη ηὰ κὲλ ῥήκαηα ηὰ α὎ηὰ ἐθζέγμαην θαὶ ὁ Πέηξνο θαὶ ὁ Ναζαλαὴι, ν὎ κεηὰ η῅ο α὎η῅ο δὲ δηαλνίαο ἑθάηεξνο, ἀιι' 59.128 ὁ κὲλ Πέηξνο ὡκνιόγεζελ ΤἯὸλ ηνῦ Θενῦ, ὡο Θεὸλ ἀιεζ῅, ὁ δὲ ἄλζξσπνλ ςηιόλ. Καὶ πόζελ δ῅ινλ ηνῦην ἟κ῔λ; ἖θ η῵λ κεηὰ ηαῦηα εἮξεκέλσλ. ΕἮπὼλ γὰξ, ΢ὺ εἶ ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ, ἐπήγαγε· ΢ὺ εἶ ὁ βαζηιεὺο ηνῦ Ἰζξαήι. ὇ δὲ ηνῦ Θενῦ ΤἯὸο ν὎ ηνῦ Ἰζξαήιἐζηη βαζηιεὺο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ η῅ο νἮθνπκέλεο ἁπάζεο. Ο὎θ ἀπὸ ηνύηνπ δὲ κόλνλ ηνῦην δ῅ινλ, ἀιιὰ θαὶ ἐθ η῵λ ἑμ῅ο. Σῶ κὲλ γὰξ Πέηξῳ ν὎δὲλ ὓζηεξνλ πξνζέζεθελ ὁ Υξηζηὸο, ἀιι' ὡο ἀπεξηηζκέλεο α὎ηῶ η῅ο πίζηεσο, ηὴλ ἖θθιεζίαλ ἔθεζελ ἐπὶ ηὴλ ὁκνινγίαλ νἮθνδνκήζεηλ ηὴλ ἐθείλνπ. ἖ληαῦζα δὲ ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ ἐπνίεζελ, ἀιιὰ θαὶ ηὸ ἐλαληίνλ. Ὡο γὰξ πνιινῦ ηηλνο θαὶ ηνῦ βειηίνλνο κέξνπο ηῆ ὁκνινγίᾳ ιείπνληνο, ηὰ ινηπὰ πξνζέζεθε. Σί γάξ θεζηλ; Ἀκὴλ, ἀκὴλ ιέγσ ὏κ῔λ· ἀπάξηη ὄςεζζε ηὸλ ν὎ξαλὸλ ἀλεῳγόηα, θαὶ ηνὺο ἀγγέινπο ηνῦ Θενῦ ἀλαβαίλνληαο θαὶ θαηαβαίλνληαο ἐπὶ ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦ ἀλζξώπνπ. ὇ξᾶο π῵ο α὎ηὸλ ἀπὸ η῅ο γ῅ο ἀλάγεη θαηὰ κηθξὸλ, θαὶ πνηε῔ κεθέηη θαληάδεζζαη ἄλζξσπνλ ἁπι῵ο; Ὧ γὰξ ἄγγεινη δηαθνλνῦζη, θαὶ ἐθ' ὃλ ἄγγεινη ἀλαβαίλνπζη θαὶ θαηαβαίλνπζη, π῵ο ἂλ νὕηνο ἄλζξσπνο εἴε; ∆ηὰ ηνῦην εἶπε, Μείδνλα ηνύησλ ὄςεη· θαὶ δεηθλὺο α὎ηὸ, ἐπήγαγε ηὴλ η῵λ ἀγγέισλ δηαθνλίαλ. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηη· Μέγα ζνη, θεζὶλ, ὦ Ναζαλαὴι, ἔδνμελ εἶλαη ηνῦην, θαὶ δηὰ ηνῦηό κε βαζηιέα ηνῦ Ἰζξαὴι ὡκνιόγεζαο· ηί νὔλ ἐξε῔ο, ὅηαλ ἴδῃο ηνὺο ἀγγέινπο ἐπ' ἐκὲ ἀλαβαίλνληαο θαὶ θαηαβαίλνληαο; δηὰ ηνύησλ πείζσλ, θαὶ η῵λ ἀγγέισλ α὎ηὸλ

ὁκνινγ῅ζαη ∆εζπόηελ. 59.129 Ὡο γὰξ ἐπὶ πἯὸλ βαζηιέσο γλήζηνλ, νὓησο ἀλῄεζαλ θαὶ θαηῄεζαλ νἯ δηάθνλνη νἯ βαζηιηθνὶ, ηνῦην κὲλ παξὰ ηὸλ θαηξὸλ ηνῦ ζηαπξνῦ, ηνῦην δὲ παξὰ ηὸλ θαηξὸλ η῅ο ἀλαζηάζεσο θαὶ η῅ο ἀλαιήςεσο, θαὶ πξὸ ηνύηνπ δὲ, ὅηε πξνζ῅ιζνλ θαὶ δηεθόλνπλ α὎ηῶ, ὅηε ε὎εγγειίδνλην α὎ηνῦ ηὸλ ηόθνλ, ὅηε ἐβόσλ· ∆όμα ἐλ ὏ςίζηνηο Θεῶ, θαὶ ἐπὶ γ῅ο εἮξήλε· ὅηε πξὸο ηὴλ Μαξηὰκ ἤιζνλ, ὅηε πξὸο ηὸλ Ἰσζήθ. Ὅπεξ δὲ ἐπὶ πνιι῵λ ἐπνίεζε, ηνῦην θαὶ λῦλ πνηε῔. ∆ύν ιέγεη πξνῤῥήζεηο, θαὶ η῅ο κὲλ ἢδε ηὸλ ἔιεγρνλ δίδσζη, ηὴλ δὲ κέιινπζαλ ἀπὸ η῅ο παξνύζεο βεβαην῔. Καὶ γὰξ η῵λ ιερζέλησλ ηὰ κὲλ ηὴλ ἀπόδεημηλ ἔιαβελ, νἶόλ ἐζηη, Πξὸ ηνῦ Φίιηππνλ θσλ῅ζαί ζε, ὏πὸ ηὴλ ζπθ῅λ εἶδόλ ζε· ηὰ δὲ ἐθβήζεζζαη ἔκειιε, θαὶ ἐθ κέξνπο ἐμέβε, ἟ η῵λ ἀγγέισλ θαηάβαζηο θαὶ ἀλάβαζηο, ἟ ἐπὶ ηνῦ ζηαπξνῦ, ἟ ἐπὶ η῅ο ἀλαζηάζεσο, θαὶ η῅ο ἀλαιήςεσο· ὃ θαὶ α὎ηὸ δηὰ η῵λ εἮξεκέλσλ ἀμηόπηζηνλ πνηε῔ θαὶ πξὸ η῅ο ἐθβάζεσο. ὇ γὰξ ἐπὶ ην῔ο παξειζνῦζηλ α὎ηνῦ ηὴλ δύλακηλ γλνὺο, θαὶ πεξὶ η῵λ κειιόλησλ ἀθνύσλ, ε὎θνιώηεξνλ θαηαδέρνηην ἂλ θαὶ ηαύηελ ηὴλ πξόῤῥεζηλ. Σί νὔλ ὁ Ναζαλαήι; Ο὎δὲλ πξὸο ηνῦην ἀπνθξίλεηαη. ∆ηὸ θαὶ ὁ Υξηζηὸο κέρξη ηνύηνπ ηὸλ ιόγνλ ἔζηεζε ηὸλ πξὸο α὎ηὸλ, ζπγρσξ῵λ θαη' Ἦδίαλ ἀλαινγίζαζζαη ηὰ ιερζέληα, θαὶ ν὎ βνπιόκελνο πάληα ἀζξόσο ἐθρέεηλ, ἀιιὰ θαηαβαιὼλ εἮο εὒθνξνλ γ῅λ ηὰ ζπέξκαηα, ἀθίεζηλ α὎ηὴλ ἐπὶ ζρνι῅ο βιαζη῅ζαη ινηπόλ. Ὅπεξ θαὶ ἀιιαρνῦ δεηθλὺο ἔιεγελ· ὇κνία ἐζηὶλ ἟ βαζηιεία η῵λ ν὎ξαλ῵λ ἀλζξώπῳ ζπείξνληη θαιὸλ ζπέξκα. Καὶ ἐλ ηῶ θαζεύδεηλ α὎ηὸλ, ἐπέξρεηαη ὁ ἐρζξὸο, θαὶ ζπείξεη δηδάληα ἀλὰ κέζνλ ηνῦ ζίηνπ. ἖λ ηῆ ἟κέξᾳ ηῆ ηξίηῃ γάκνο ἐγέλεην ἐλ Καλᾶ η῅ο Γαιηιαίαο. Καὶ ἐθιήζε ὁ Ἰεζνῦο εἮο ηνὺο γάκνπο. Ἤλ δὲ θαὶ ἟ κήηεξ ηνῦ Ἰεζνῦ ἐθε῔, θαὶ νἯ ἀδειθνὶ α὎ηνῦ. Εἶπνλ θαὶ θζάζαο, ὅηη ἐλ ηῆ Γαιηιαίᾳ κ᾵ιινλ γλώξηκνο ἤλ· δηὸ θαὶ θαινῦζηλ α὎ηὸλ εἮο ηὸλ γάκνλ, θαὶ παξαγίλεηαη. Ο὎δὲ γὰξ πξὸο ηὴλ ἀμίαλ ἑώξα ηὴλ ἑαπηνῦ, ἀιιὰ πξὸο ηὴλ ε὎εξγεζίαλ ηὴλ ἟κεηέξαλ. ὇ γὰξ κὴ ἀπαμηώζαο δνύινπ κνξθὴλ ιαβε῔λ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ν὎θ ἂλ ἐπεμίσζελ εἮο γάκνλ ἐιζε῔λ δνύισλ· ὁ ηειώλαηο θαὶ ἁκαξησιν῔ο ζπλαλαπεζὼλ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ν὎θ ἂλ παξῃηήζαην ην῔ο ἐλ ηῶ γάκῳ παξνῦζη ζπγθαηαθιίλεζζαη. Ο὎ κὴλ νἯ θαιέζαληεο ηὴλ πξνζήθνπζαλ πεξὶ α὎ηνῦ θξίζηλ εἶρνλ, ν὎δ' ὡο κέγαλ ηηλὰ ἐθάινπλ, ἀιι' ἁπι῵ο ὡο η῵λ πνιι῵λ ἕλα θαὶ ὡο γλώξηκνλ. Καὶ ηνῦην ᾐλίμαην ὁ ε὎αγγειηζηὴο εἮπώλ· Ἤλ δὲ ἟ κήηεξ ηνῦ Ἰεζνῦ ἐθε῔, θαὶ νἯ ἀδειθνὶ α὎ηνῦ. Ὥζπεξ νὔλ ἐθείλελ θαὶ ηνὺο ἀδειθνὺο ἐθάιεζαλ, ἐθάιεζαλ θαὶ ηὸλ Ἰεζνῦλ. Καὶ ὏ζηεξήζαληνο νἴλνπ, ιέγεη ἟ κήηεξ α὎ηνῦ· Οἶλνλ ν὎θ ἔρνπζηλ. Ἄμηνλ ἐληαῦζα δεη῅ζαη, πόζελ ἐπ῅ιζε ηῆ κεηξὶ κέγα ηη θαληαζζ῅λαη πεξὶ ηνῦ παηδόο. Ο὎δὲ γὰξ ζεκε῔νλ ἤλ ηη πεπνηεθώο. Σαύηελ γὰξ, θεζὶλ, ἀξρὴλ ἐπνίεζε η῵λ ζεκείσλ ὁ Ἰεζνῦο ἐλ Καλᾶ η῅ο Γαιηιαίαο. βʹ. ΕἮ δὲ ιέγνη ηηο, κὴ εἶλαη ηνῦην ηεθκήξηνλ Ἧθαλὸλ ηνῦ ηαύηελ ἀξρὴλ εἶλαη η῵λ ζεκείσλ, δηὰ ηὸ ἁπι῵ο πξνζθε῔ζζαη, ἖λ Καλᾶ η῅ο Γαιηιαίαο, ὡο ἐγρσξνῦλ πξ῵ηνλ ἐθε῔ γεγελ῅ζζαη, κὴ κέληνη πάλησο θαὶ πξ῵ηνλ (εἮθὸο γὰξ α὎ηὸλ ἀιιαρνῦ πεπνηεθέλαη ἕηεξα)· ἐθε῔λν πξὸο α὎ηὸλ ἐξνῦκελ, ὃ θαὶ ἔκπξνζζελ εἴπνκελ. Πν῔νλ δὴ ηνῦην; Ὅπεξ Ἰσάλλεο θεζίλ· ἖γὼ δὲ ν὎θ ᾔδεηλ α὎ηόλ· ἀιι' ἵλα θαλεξσζῆ ηῶ Ἰζξαὴι, δηὰ ηνῦην ἤιζνλ βαπηίδσλ. ΕἮ δὲ θαηὰ ηὴλ πξώηελ ἟ιηθίαλ ἐζαπκαηνύξγεη, ν὎θ ἂλ ἐδεήζε 59.130 ζαλ Ἰζξαει῔ηαη ἑηέξνπ ηνῦ θαλεξώζνληνο α὎ηόλ. ὇ γὰξ εἮο ἄλδξαο ἐιζὼλ, θαὶ νὓησο ἀπὸ η῵λ ζαπκάησλ ν὎ ην῔ο ἐλ Ἰνπδαίᾳ γλσξηζζεὶο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ην῔ο ἐλ ΢πξίᾳ θαὶ πεξαηηέξσ, θαὶ ηαῦηα ἐλ ηξηζὶλ ἔηεζη κόλνλ ηαῦηα πεπνηεθὼο, κ᾵ιινλ δὲ ν὎δὲ η῵λ ηξη῵λ ηνύησλ δεεζεὶο εἮο ηὸ δε῔μαη ἑαπηόλ· ε὎ζέσο γὰξ θαὶ ἐθ η῅ο πξώηεο παληαρνῦ ἟ ἀθνὴ α὎ηνῦ ἀπ῅ιζελ· ὁ ηνίλπλ ἐλ βξαρε῔ θαηξῶ νὓησ δηὰ ηνῦ πιήζνπο η῵λ ζαπκάησλ ἐθιάκςαο, ὥζηε α὎ηνῦ ηὸ ὄλνκα θαηάδεινλ γελέζζαη π᾵ζη· πνιιῶ κ᾵ιινλ εἮ πα῔ο ὢλ ἐθ πξώηεο ἟ιηθίαο ἐζαπκαηνύξγεη, ἐπὶ ηνζνῦηνλ ρξόλνλ ν὎θ ἔκειιε ιήζεζζαη. Σά ηε γὰξ γηλόκελα παξαδνμόηεξα ἂλ ἔδνμελ εἶλαη, ἅηε παξὰ κεηξαθίνπ γηλόκελα, ὅ ηε ρξόλνο δηπιαζίσλ θαὶ ηξηπιαζίσλ θαὶ πνιιῶ πιείσλ ἤλ

ἄλ. Ἀιιὰ γὰξ ν὎δὲλ ἐπνίεζε πα῔ο ὤλ· ἀιι' ἓλ ηνῦην κόλνλ ἐκαξηύξεζελ ὁ Λνπθ᾵ο, ὅηη ἐθαζέδεην δσδεθαεηὴο ὢλ η῵λ δηδαζθάισλ ἀθξνώκελνο, θαὶ δηὰ η῅ο ἐξσηήζεσο ἐδόθεη ζαπκαζηὸο εἶλαη· θαὶ ἄιισο δὲ εἮθόησο θαὶ θαηὰ ιόγνλ ν὎θ ἢξμαην η῵λ ζεκείσλ ἐθ πξώηεο ἟ιηθίαο ε὎ζέσο. ἖λόκηζαλ γὰξ ἂλ θαληαζίαλ εἶλαη ηὸ πξ᾵γκα. ΕἮ γὰξ ἐλ ἟ιηθίᾳ γελνκέλνπ πνιινὶ ηνῦην ὏πώπηεπζαλ, πνιιῶ κ᾵ιινλ, ἐὰλ κεηξάθηνλ ὢλ θνκηδῆ ἐζαπκαηνύξγεη, θαὶ ζ᾵ηηνλ δὲ θαὶ πξὸ ηνῦ πξνζήθνληνο θαηξνῦ ἐπὶ ηὸλ ζηαπξὸλ ὥξκεζαλ ἂλ, ηῆ βαζθαλίᾳ ηεθόκελνη· θαὶ α὎ηὰ ηὰ η῅ο νἮθνλνκίαο δ' ἂλ ἞πηζηήζε πξάγκαηα. Πόζελ νὔλ ἐπ῅ιζε ηῆ κεηξὶ κέγα ηη θαληαζζ῅λαη πεξὶ α὎ηνῦ; θεζίλ. Ἀπνθαιύπηεζζαη ινηπὸλ ἢξρεην, θαὶ ἐμ Ἰσάλλνπ θαηάδεινο ἤλ, θαὶ ἀπὸ η῵λ πξὸο ηνὺο καζεηὰο εἮξεκέλσλ α὎ηῶ· θαὶ πξὸ ηνύησλ δὲ ἁπάλησλ, α὎ηὴ ἟ ζύιιεςηο, θαὶ ηὰ κεηὰ ηὴλ γέλλεζηλ γελόκελα πάληα, κεγίζηελ α὎ηῆ πεξὶ ηνῦ παηδὸο ἐλέζεθε ηὴλ ὏πόλνηαλ. Ἢθνπζε γὰξ, θεζὶ, πάληα ηὰ πεξὶ ηνῦ παηδόο, Καὶ ζπλεηήξεη ἐλ ηῆ θαξδίᾳ α὎η῅ο. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ, θεζὶλ, ν὎ πξὸ ηνύηνπ ηαῦηα ἔιεγελ; Ὅηη, ὅπεξ ἔθελ, ηόηε ινηπὸλ ἀξρὴλ ηνῦ θαλεξνῦζζαη ἐιάκβαλε. Πξὸ κὲλ γὰξ ηνύηνπ ὡο η῵λ πνιι῵λ εἷο ὢλ, νὓησ δη῅γελ· ὅζελ ν὎δὲ ἐζάῤῥεη ηνηνῦηόλ ηη πξὸο α὎ηὸλ ἟ κήηεξ εἮπε῔λ. ἖πεηδὴ δὲ ἢθνπζελ, ὅηη Ἰσάλλεο δη' α὎ηὸλ ἤιζε, θαὶ ὅηη α὎ηῶ ἐκαξηύξεζελ ἅπεξ ἐκαξηύξεζε, θαὶ ὅηη καζεηὰο ἔζρε, ηόηε ινηπὸλ ζαῤῥνῦζα παξαθαιε῔, θαὶ ὏ζηεξήζαληνο νἴλνπ, ιέγεη· Οἶλνλ ν὎θ ἔρνπζηλ. ἖βνύιεην γὰξ θαὶ ἐθείλνηο θαηαζέζζαη ράξηλ, θαὶ ἑαπηὴλ ιακπξνηέξαλ πνη῅ζαη δηὰ ηνῦ παηδόο. Καὶ ηάρα ηη θαὶ ἀλζξώπηλνλ ἔπαζρε, θαζάπεξ θαὶ νἯ ἀδειθνὶ α὎ηνῦ, ιέγνληεο, ∆ε῔μνλ ζεαπηὸλ ηῶ θόζκῳ, βνπιόκελνη ηὴλ ἀπὸ η῵λ ζαπκάησλ δόμαλ θαξπώζαζζαη. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ α὎ηὸο ζθνδξόηεξνλ ἀπεθξίλαην, ιέγσλ· Σί ἐκνὶ θαὶ ζνὶ, γύλαη; Οὒπσ ἣθεη ἟ ὥξα κνπ. ἖πεὶ ὅηη ζθόδξα ᾐδε῔ην ηὴλ ηεθνῦζαλ, ἄθνπζνλ ηνῦ Λνπθ᾵ δηεγνπκέλνπ π῵ο ὏πνηεηαγκέλνο ην῔ο γνλεῦζηλ ἤλ, θαὶ α὎ηνῦ δὲ ηνύηνπ ηνῦ ε὎αγγειηζηνῦ δεηθλύληνο, π῵ο α὎η῅ο πξνελόεζε θαὶ παξ' α὎ηὸλ ηνῦ ζηαπξνῦ ηὸλ θαηξόλ. Ἔλζα κὲλ γὰξ ἂλ κεδὲλ ἐκπνδίδσζη, κεδὲ παξεγθόπησζί ηη η῵λ θαηὰ Θεὸλ πξαγκάησλ νἯ γνλε῔ο, ἀλαγθα῔νλ εἴθεηλ θαὶ ὀθεηιόκελνλ, θαὶ ηὸ κὴ ηνῦην πνηε῔λ, θίλδπλνο κέγαο· ὅηαλ δὲ ἀθαίξσο ηη δεη῵ζη θαὶ ἐγθόπησζί ηη η῵λ πλεπκαηηθ῵λ, ν὎θ ἀζθαιὲο πείζεζζαη. ∆ηὸ θαὶ ἐληαῦζα νὓησο ἀπεθξίλαην, θαὶ ἀιιαρνῦ πάιηλ· Σίο ἐζηηλ ἟ κήηεξ κνπ, θαὶ ηίλεο εἮζὶλ νἯ ἀδειθνί κνπ; Ο὎δέπσ γὰξ ἡλ ἐρξ῅λ πεξὶ α὎ηνῦ δόμαλ εἶρνλ· ἀιι' ἐπεηδὴ 59.131 ὤδηλελ α὎ηὸλ, ἞μίνπ θαηὰ ηὴλ ινηπὴλ η῵λ κεηέξσλ ζπλήζεηαλ, νὓησο ἅπαληα ἐπηηάηηεηλ α὎ηῶ, δένλ ὡο ∆εζπόηελ ζέβεηλ θαὶ πξνζθπλε῔λ. ∆ηὰ ηνῦην νὔλ ηόηε νὓησο ἀπεθξίλαην. ἖λλόεζνλ γὰξ νἷνλ ἤλ παληὸο ηνῦ ιανῦ θαὶ ηνῦ δήκνπ πεξηεζη῵ηνο α὎ηὸλ, θαὶ ηνῦ πιήζνπο η῅ο ἀθξνάζεσο ἐθθξεκακέλνπ, θαὶ η῅ο δηδαζθαιίαο πξνηεζείζεο, ἐθείλελ παξειζνῦζαλ κέζελ, ἀπαγαγε῔λ κὲλ α὎ηὸλ η῅ο παξαηλέζεσο, Ἦδίᾳ δὲ δηαιέγεζζαη, κεδὲ ἔλδνλ ἀλέρεζζαη ἐιζε῔λ, ἀιι' ἕιθεηλ α὎ηὸλ ἔμσ κόλνλ πξὸο ἑαπηήλ. ∆ηὰ ηνῦην ἔιεγε, Σίο ἐζηηλ ἟ κήηεξ κνπ θαὶ νἯ ἀδειθνί κνπ; ν὎ρ ὏βξίδσλ ηὴλ γεγελλεθπ῔αλ· ἄπαγε· ἀιι' ὠθει῵λ ηὰ κέγηζηα, θαὶ ν὎θ ἀθηεὶο ηαπεηλὰ πεξὶ α὎ηνῦ θξνλε῔λ. ΕἮ γὰξ η῵λ ἄιισλ ἐθήδεην, θαὶ πάληα ἔπξαηηελ ὥζηε ἐλζε῔λαη α὎ην῔ο ηὴλ πξνζήθνπζαλ πεξὶ α὎ηνῦ δόμαλ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐπὶ κεηξόο. ἖πεηδὴ γὰξ εἮθὸο ἤλ θαὶ ἀθνύζαζαλ παξὰ ηνῦ παηδὸο κὴ βνύιεζζαη κεδὲ νὓησ πεηζζ῅λαη, ἀιι' ἀμηνῦλ ἑαπηὴλ παληαρνῦ η῵λ πξσηείσλ, ἅηε κεηέξα νὔζαλ· δηὰ ηνῦην νὓησο ἀπεθξίλαην πξὸο ηνὺο εἮπόληαο. Ο὎δὲ γὰξ ἂλ ἑηέξσο α὎ηὴλ ἀλήγαγελ ἀπὸ η῅ο ηαπεηλώζεσο ηαύηεο πξὸο ηὸ ὓςνο ἐθε῔λν, εἮ πξνζεδόθα ὡο παξὰ παηδὸο ἀεὶ ηηκεζήζεζζαη, ἀιιὰ κὴ ὡο ∆εζπόηελ ἣμεηλ α὎ηόλ. Καὶ ἐληαῦζα κὲλ νὔλ ηαύηεο ἕλεθελ η῅ο πξνθάζεσο ἔιεγε· Σί ἐκνὶ θαὶ ζνὶ, ὦ γύλαη; Καὶ δη' ἑηέξαλ δὲ ἀλαγθαίαλ αἮηίαλ ν὎ρ ἥηηνλ. Πνίαλ δὲ ηαύηελ; Ὥζηε κὴ ὏πνπηεπζ῅λαη ηὰ γηλόκελα ζαύκαηα. Παξὰ γὰξ η῵λ δενκέλσλ παξαθιεζ῅λαη ἐρξ῅λ, ν὎ παξὰ η῅ο κεηξόο. Σί δήπνηε; Ὅηη ηὰ κὲλ ἐθ η῅ο η῵λ νἮθείσλ παξαθιήζεσο γηλόκελα, θἂλ κεγάια ᾖ, πξνζίζηαηαη ην῔ο

ὁξ῵ζη πνιιάθηο· ὅηαλ δὲ νἯ ρξείαλ ἔρνληεο, νὕηνη δέσληαη, ἀλύπνπηνλ ηὸ ζαῦκα γίλεηαη, θαὶ θαζαξὸο ὁ ἔπαηλνο, θαὶ πνιιὴ ἟ ὠθέιεηα. γʹ. Καὶ γὰξ Ἦαηξὸο εἴ ηηο ἄξηζηνο, εἮο νἮθίαλ θακλόλησλ πνιι῵λ εἮζειζὼλ, παξὰ κὲλ η῵λ ἀῤῥσζηνύλησλ κεδὲλ ἀθνύνη κεδὲ η῵λ πξνζεθόλησλ ἐθείλνηο, ὏πὸ δὲ η῅ο νἮθείαο κεηξὸο παξαθαιν῔ην κόλεο, ὓπνπηόο ηε παξὰ ην῔ο θάκλνπζηλ ἔζηαη θαὶ ἐπαρζὴο, θαὶ νὒηε η῵λ θεηκέλσλ, νὒηε η῵λ παξεζηώησλ α὎ην῔ο νἮήζεηαί ηηο α὎ηὸλ κέγα ηη θαὶ γελλα῔νλ ἐπηδείμαζζαη δύλαζζαη. ∆ηὸ θαὶ ηόηε ἐπεηίκεζε, ιέγσλ· Σί ἐκνὶ θαὶ ζνὶ, γύλαη; παηδεύσλ α὎ηὴλ εἮο ηὸ κέιινλ κεθέηη ηὰ ηνηαῦηα πνηε῔λ. Ἔκειε γὰξ α὎ηῶ θαὶ η῅ο εἮο ηὴλ κεηέξα ηηκ῅ο, πνιιῶ δὲ πιένλ η῅ο ζσηεξίαο η῅ο θαηὰ ςπρὴλ, θαὶ η῅ο η῵λ πνιι῵λ ε὎εξγεζίαο, δη' ἡλ θαὶ ηὴλ ζάξθα ὏πέδπ. Ο὎ ηνίλπλ ἀπαπζαδηαδνκέλνπ πξὸο ηὴλ κεηέξα ηαῦηα ηὰ ῥήκαηα ἤλ, ἀιι' νἮθνλνκίαο πνιι῅ο ῥπζκηδνύζεο α὎ηήλ ηε ἐθείλελ, θαὶ ηὰ ζαύκαηα κεηὰ η῅ο πξνζεθνύζεο γελέζζαη παξαζθεπαδνύζεο ἀμίαο. ἖πεὶ ὅηη ζθόδξα α὎ηὴλ ἐηίκα, θαὶ ρσξὶο η῵λ ἄιισλ α὎ηὸ ηνῦην ηὸ δνθνῦλ ἐπηηηκεηηθ῵ο εἮξ῅ζζαη, κάιηζηα Ἧθαλὸλ ἐκθ῅λαη. Σῶ γὰξ δπζρεξ᾵λαη ἔδεημελ ὅηη ζθόδξα α὎ηὴλ δπζσπε῔ηαη. Π῵ο δὲ θαὶ ηίλη ηξόπῳ, ηῆ ἑμ῅ο ηνῦην ἐξνῦκελ. Σαῦηα νὔλ ἐλλν῵λ, θαὶ ὅηαλ ἀθνύζῃο γπλαηθόο ηηλνο ιεγνύζεο· Μαθαξία ἟ θνηιία ἟ βαζηάζαζά ζε, θαὶ καζηνὶ νὑο ἐζήιαζαο· εἶηα α὎ηνῦ ἀπνθξηλνκέλνπ· Μελνῦλ γε καθάξηνη νἯ πνηνῦληεο ηὸ ζέιεκα ηνῦ Παηξόο κνπ· ἀπὸ η῅ο α὎η῅ο γλώκεο θἀθε῔λα εἮξ῅ζζαη λόκηδε ηὰ ῥήκαηα. Ο὎ γὰξ ἀπσζνπκέλνπ ηὴλ κεηέξα ἟ ἀπόθξηζηο ἤλ, ἀιιὰ δεηθλύληνο ὅηη ν὎δὲλ α὎ηὴλ ὁ ηόθνο ὤλεζελ ἂλ, εἮ κὴ ζθόδξα ἤλ ὤδηλελ α὎ηὸλ, ἞μίνπ θαηὰ ηὴλ ινηπὴλ η῵λ κεηέξσλ ζπλήζεηαλ, νὓησο ἅπαληα ἐπηηάηηεηλ α὎ηῶ, δένλ ὡο ∆εζπόηελ ζέβεηλ θαὶ πξνζθπλε῔λ. ∆ηὰ ηνῦην νὔλ ηόηε νὓησο ἀπεθξίλαην. ἖λλόεζνλ γὰξ νἷνλ ἤλ παληὸο ηνῦ ιανῦ θαὶ ηνῦ δήκνπ πεξηεζη῵ηνο α὎ηὸλ, θαὶ ηνῦ πιήζνπο η῅ο ἀθξνάζεσο ἐθθξεκακέλνπ, θαὶ η῅ο δηδαζθαιίαο πξνηεζείζεο, ἐθείλελ παξειζνῦζαλ κέζελ, ἀπαγαγε῔λ κὲλ α὎ηὸλ η῅ο παξαηλέζεσο, Ἦδίᾳ δὲ δηαιέγεζζαη, κεδὲ ἔλδνλ ἀλέρεζζαη ἐιζε῔λ, ἀιι' ἕιθεηλ α὎ηὸλ ἔμσ κόλνλ πξὸο ἑαπηήλ. ∆ηὰ ηνῦην ἔιεγε, Σίο ἐζηηλ ἟ κήηεξ κνπ θαὶ νἯ ἀδειθνί κνπ; ν὎ρ ὏βξίδσλ ηὴλ γεγελλεθπ῔αλ· ἄπαγε· ἀιι' ὠθει῵λ ηὰ κέγηζηα, θαὶ ν὎θ ἀθηεὶο ηαπεηλὰ πεξὶ α὎ηνῦ θξνλε῔λ. ΕἮ γὰξ η῵λ ἄιισλ ἐθήδεην, θαὶ πάληα ἔπξαηηελ ὥζηε ἐλζε῔λαη α὎ην῔ο ηὴλ πξνζήθνπζαλ πεξὶ α὎ηνῦ δόμαλ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐπὶ κεηξόο. ἖πεηδὴ γὰξ εἮθὸο ἤλ θαὶ ἀθνύζαζαλ παξὰ ηνῦ παηδὸο κὴ βνύιεζζαη κεδὲ νὓησ πεηζζ῅λαη, ἀιι' ἀμηνῦλ ἑαπηὴλ παληαρνῦ η῵λ πξσηείσλ, ἅηε κεηέξα νὔζαλ· δηὰ ηνῦην νὓησο ἀπεθξίλαην πξὸο ηνὺο εἮπόληαο. Ο὎δὲ γὰξ ἂλ ἑηέξσο α὎ηὴλ ἀλήγαγελ ἀπὸ η῅ο ηαπεηλώζεσο ηαύηεο πξὸο ηὸ ὓςνο ἐθε῔λν, εἮ πξνζεδόθα ὡο παξὰ παηδὸο ἀεὶ ηηκεζήζεζζαη, ἀιιὰ κὴ ὡο ∆εζπόηελ ἣμεηλ α὎ηόλ. Καὶ ἐληαῦζα κὲλ νὔλ ηαύηεο ἕλεθελ η῅ο πξνθάζεσο ἔιεγε· Σί ἐκνὶ θαὶ ζνὶ, ὦ γύλαη; Καὶ δη' ἑηέξαλ δὲ ἀλαγθαίαλ αἮηίαλ ν὎ρ ἥηηνλ. Πνίαλ δὲ ηαύηελ; Ὥζηε κὴ ὏πνπηεπζ῅λαη ηὰ γηλόκελα ζαύκαηα. Παξὰ γὰξ η῵λ δενκέλσλ παξαθιεζ῅λαη ἐρξ῅λ, ν὎ παξὰ η῅ο κεηξόο. Σί δήπνηε; Ὅηη ηὰ κὲλ ἐθ η῅ο η῵λ νἮθείσλ παξαθιήζεσο γηλόκελα, θἂλ κεγάια ᾖ, πξνζίζηαηαη ην῔ο ὁξ῵ζη πνιιάθηο· ὅηαλ δὲ νἯ ρξείαλ ἔρνληεο, νὕηνη δέσληαη, ἀλύπνπηνλ ηὸ ζαῦκα γίλεηαη, θαὶ θαζαξὸο ὁ ἔπαηλνο, θαὶ πνιιὴ ἟ ὠθέιεηα. γʹ. Καὶ γὰξ Ἦαηξὸο εἴ ηηο ἄξηζηνο, εἮο νἮθίαλ θακλόλησλ πνιι῵λ εἮζειζὼλ, παξὰ κὲλ η῵λ ἀῤῥσζηνύλησλ κεδὲλ ἀθνύνη κεδὲ η῵λ πξνζεθόλησλ ἐθείλνηο, ὏πὸ δὲ η῅ο νἮθείαο κεηξὸο παξαθαιν῔ην κόλεο, ὓπνπηόο ηε παξὰ ην῔ο θάκλνπζηλ ἔζηαη θαὶ ἐπαρζὴο, θαὶ νὒηε η῵λ θεηκέλσλ, νὒηε η῵λ παξεζηώησλ α὎ην῔ο νἮήζεηαί ηηο α὎ηὸλ κέγα ηη θαὶ γελλα῔νλ ἐπηδείμαζζαη δύλαζζαη. ∆ηὸ θαὶ ηόηε ἐπεηίκεζε, ιέγσλ· Σί ἐκνὶ θαὶ ζνὶ, γύλαη; παηδεύσλ α὎ηὴλ εἮο ηὸ κέιινλ κεθέηη ηὰ ηνηαῦηα πνηε῔λ. Ἔκειε γὰξ α὎ηῶ θαὶ η῅ο εἮο ηὴλ κεηέξα ηηκ῅ο, πνιιῶ δὲ πιένλ η῅ο ζσηεξίαο η῅ο θαηὰ ςπρὴλ, θαὶ η῅ο η῵λ πνιι῵λ ε὎εξγεζίαο, δη' ἡλ θαὶ ηὴλ ζάξθα ὏πέδπ. Ο὎ ηνίλπλ ἀπαπζαδηαδνκέλνπ πξὸο ηὴλ κεηέξα ηαῦηα ηὰ ῥήκαηα ἤλ, ἀιι'

νἮθνλνκίαο πνιι῅ο ῥπζκηδνύζεο α὎ηήλ ηε ἐθείλελ, θαὶ ηὰ ζαύκαηα κεηὰ η῅ο πξνζεθνύζεο γελέζζαη παξαζθεπαδνύζεο ἀμίαο. ἖πεὶ ὅηη ζθόδξα α὎ηὴλ ἐηίκα, θαὶ ρσξὶο η῵λ ἄιισλ α὎ηὸ ηνῦην ηὸ δνθνῦλ ἐπηηηκεηηθ῵ο εἮξ῅ζζαη, κάιηζηα Ἧθαλὸλ ἐκθ῅λαη. Σῶ γὰξ δπζρεξ᾵λαη ἔδεημελ ὅηη ζθόδξα α὎ηὴλ δπζσπε῔ηαη. Π῵ο δὲ θαὶ ηίλη ηξόπῳ, ηῆ ἑμ῅ο ηνῦην ἐξνῦκελ. Σαῦηα νὔλ ἐλλν῵λ, θαὶ ὅηαλ ἀθνύζῃο γπλαηθόο ηηλνο ιεγνύζεο· Μαθαξία ἟ θνηιία ἟ βαζηάζαζά ζε, θαὶ καζηνὶ νὑο ἐζήιαζαο· εἶηα α὎ηνῦ ἀπνθξηλνκέλνπ· Μελνῦλ γε καθάξηνη νἯ πνηνῦληεο ηὸ ζέιεκα ηνῦ Παηξόο κνπ· ἀπὸ η῅ο α὎η῅ο γλώκεο θἀθε῔λα εἮξ῅ζζαη λόκηδε ηὰ ῥήκαηα. Ο὎ γὰξ ἀπσζνπκέλνπ ηὴλ κεηέξα ἟ ἀπόθξηζηο ἤλ, ἀιιὰ δεηθλύληνο ὅηη ν὎δὲλ α὎ηὴλ ὁ ηόθνο ὤλεζελ ἂλ, εἮ κὴ ζθόδξα ἤλ 59.132 ἀγαζὴ θαὶ πηζηή. ΕἮ δὲ ηὴλ Μαξίαλ ν὎δὲλ ὠθειε῔ ρσξὶο η῅ο θαηὰ ςπρὴλ ἀξεη῅ο, ηὸ γελλεζ῅λαη παξ' α὎η῅ο ηὸλ Υξηζηόλ· πνιιῶ κ᾵ιινλ ἟κ᾵ο θἂλ παηέξα, θἂλ ἀδειθὸλ, θἂλ πα῔δα ἔρσκελ ἐλάξεηνλ θαὶ γελλα῔νλ, α὎ηνὶ δὲ πόῤῥσ ὦκελ η῅ο ἀξεη῅ο η῅ο ἐθείλνπ, ν὎δὲλ ηνῦην ὠθει῅ζαη δπλήζεηαη. Ἀδειθὸο γὰξ, θεζὶλ ὁ ∆απῒδ, ν὎ ιπηξνῦηαη, ιπηξώζεηαη ἄλζξσπνο; ἖λ ν὎δελὶ γὰξ ἑηέξῳ, ἀιι' ἐλ κόλνηο ην῔ο νἮθείνηο θαηνξζώκαζη κεηὰ ηὴλ ηνῦ Θενῦ ράξηλ ηὰο ἐιπίδαο η῅ο ζσηεξίαο ἔρεηλ δε῔. ἖πεὶ εἮ ηνῦην ἔκειιελ ὠθειήζεηλ θαζ' ἑαπηὸ ηὴλ παξζέλνλ, ὠθέιεζελ ἂλ θαὶ Ἰνπδαίνπο (ζπγγελὴο γὰξ ἤλ α὎η῵λ θαηὰ ζάξθα ὁ Υξηζηὸο), ὠθέιεζελ ἂλ θαὶ ηὴλ πόιηλ ἐλ ᾗ ἐηέρζε, ὠθέιεζελ ἂλ θαὶ ηνὺο ἀδειθνύο. Νῦλ δὲ θαὶ νἯ ἀδειθνὶ, ἕσο κὲλ ἑαπη῵λ ἞κέινπλ, ν὎δὲλ α὎ηνὺο ηὸ η῅ο ζπγγελείαο ἀμίσκα ὠθέιεη, ἀιιὰ κεηὰ ηνῦ ινηπνῦ θαηεγηλώζθνλην θόζκνπ· ηόηε δὲ ἐζαπκάζζεζαλ, ὅηε ἀπὸ η῅ο νἮθείαο ἔιακςαλ ἀξεη῅ο. Ἀιι' ἟ πόιηο θαὶ ἔπεζε θαὶ ἐλεπξήζζε, κεδὲλ ἀπὸ ηνύηνπ θεξδάλαζα· θαηεζθάγεζαλ δὲ θαὶ ἀπώινλην ζθόδξα ἐιεεηλ῵ο θαὶ νἯ θαηὰ ζάξθα ζπγγελε῔ο, ν὎δὲλ ἀπὸ η῅ο πξὸο α὎ηὸλ ζπγγελείαο εἮο ηὸ ζσζ῅λαη θεξδάλαληεο, ἐπεηδὴ ηὴλ ἀπὸ η῅ο ἀξεη῅ο πξνζηαζίαλ ν὎θ εἶρνλ. Πάλησλ δὲ κείδνπο ἀλεθάλεζαλ νἯ ἀπόζηνινη, ἐπεηδὴ ηὸλ ἀιεζηλὸλ θαὶ δεισηὸλ ηξόπνλ η῅ο πξὸο α὎ηὸλ νἮθεηώζεσο κεη῅ιζνλ, ηὸλ δηὰ η῅ο ὏παθν῅ο. Κἀληεῦζελ νὔλ καλζάλνκελ, ὅηη πίζηεσο ἟κ῔λ παληαρνῦ ρξεία, θαὶ βίνπ ιάκπνληνο θαὶ θαηδξνῦ. Σνῦην γὰξ ἟κ᾵ο κόλνλ δηαζ῵ζαη δπλήζεηαη. ἖πεηδὴ θαὶ κέρξη πνιινῦ νἯ ζπγγελε῔ο α὎ηνῦ ἐζαπκάδνλην παληαρνῦ, νἳ θαὶ ∆εζπόζπλνη ἐιέγνλην· ἀιι' ὅκσο α὎η῵λ κὲλ ν὎δὲ ηὰ ὀλόκαηα ἴζκελ, η῵λ δὲ ἀπνζηόισλ θαὶ ὁ βίνο θαὶ ηὰ ὀλόκαηα ᾄδεηαη παληαρνῦ. Μὴ ηνίλπλ κέγα θξνλ῵κελ ἐπὶ ε὎γελείᾳ ηῆ θαηὰ ζάξθα, ἀιιὰ θἂλ κπξίνπο ἔρσκελ πξνγόλνπο ζαπκαζηνὺο, α὎ηνὶ ζπνπδάζσκελ ὏πεξβαιέζζαη ηὰο ἐθείλσλ ἀξεηὰο, εἮδόηεο ὅηη ν὎δὲλ ἀπὸ η῅ο ἑηέξσλ ζπνπδ῅ο εἮο ηὴλ κέιινπζαλ θεξδαλνῦκελ θξίζηλ, ἀιιὰ θαὶ ηνῦην θξ῔κα ἔζηαη ζθνδξόηεξνλ. Ἀγαζ῵λ γὰξ ὄληεο παηέξσλ, θαὶ νἴθνζελ ἔρνληεο ηὸ ὏πόδεηγκα, ν὎δὲ νὓησ κηκνύκεζα ηνὺο δηδαζθάινπο. Σαῦηα δὲ ιέγσ λῦλ, ἐπεηδὴ ὁξ῵ Ἕιιελαο πνιινὺο, ὅηαλ ἐπὶ ηὴλ πίζηηλ α὎ηνὺο ἄγσκελ, θαὶ παξαθαι῵κελ γελέζζαη Υξηζηηαλνὺο, ἐπὶ ηνὺο ζπγγελε῔ο θαὶ ηνὺο πξνγόλνπο θαηαθεύγνληαο θαὶ ηὴλ νἮθίαλ, θαὶ ιέγνληαο· Πάληεο νἯ πξνζήθνληέο κνη θαὶ ἐπηηήδεηνη θαὶ ζπλνηθνῦληεο, πηζηνὶ Υξηζηηαλνὶ ηπγράλνπζη. Σί νὔλ ηνῦην πξὸο ζὲ, ἄζιηε θαὶ ηαιαίπσξε; Σνῦην γάξ ζε κάιηζηα ἀπνιε῔, ὅηη ν὎δὲ ηὸ πι῅ζνο η῵λ ζπλνηθνύλησλ αἮδεζζεὶο πξὸο ηὴλ ἀιήζεηαλ ἔδξακεο. Πάιηλ ἄιινη ηηλὲο, πηζηνὶ κὲλ ὄληεο, βίνπ δὲ ἞κειεκέλσο ηπγράλνληεο, παξαθαινύκελνη πξὸο ἀξεηὴλ, ηὸ α὎ηὸ δὴ ηνῦην πξνβάιινληαη ιέγνληεο· ὇ παηὴξ ὁ ἐκὸο, θαὶ ὁ πάππνο, θαὶ ὁ ἐπίπαππνο ζθόδξα ε὎ζεβε῔ο θαὶ ζπνπδα῔νη ἐηύγραλνλ ὄληεο. Ἀιιὰ ηνῦην δή ζε θαηαθξηλε῔ κάιηζηα, ὅηη ηνηνύησλ ὢλ ἔγγνλνο, ἀλάμηα η῅ο νἮθείαο ἔπξαμαο ῥίδεο. Ἄθνπζνλ γὰξ ὁ Πξνθήηεο ηί θεζη πξὸο ηνὺο Ἰνπδαίνπο· ἖δνύιεπζελ Ἰζξαὴι ἐλ γπλαηθὶ, θαὶἐλ γπλαηθὶ ἐθπιάμαην· θαὶ πάιηλ ὁ Υξηζηὸο, Ἀβξαὰκ ὁ παηὴξ ὏κ῵λ ἞γαιιηάζαην ἵλα ἴδῃ ηὴλ ἟κέξαλ ηὴλ ἐκήλ· θαὶ εἶδε, θαὶ ἐράξε. Καὶ παληαρνῦ ηὰ η῵λ πξνγόλσλ θαηνξζώκαηα ν὎ κόλνλ ἀλη' ἐγθσκίσλ, ἀιιὰ θαὶ ἀληὶ κείδνλνο α὎ην῔ο πξνζ 59.133 θέξνπζη η῅ο θαηεγνξίαο. Σαῦη' νὔλ

εἮδόηεο, θαὶ ἟κε῔ο ἅπαληα πξάηησκελ, ὥζηε δηὰ η῵λ νἮθείσλ ἔξγσλ ζσζ῅λαη δπλεζ῅λαη, ἵλα κὴ κάηελ ἑαπηνὺο ηα῔ο εἮο ἑηέξνπο ἀπαηήζαληεο ἐιπίζη, ηόηε κάζσκελ ὅηη κάηελ ἞παηήζεκελ, ὅηε η῅ο γλώζεσο ἟κ῔λ ηαύηεο 59.134 ὄθεινο ν὎δέλ. ἖λ γὰξ ηῶ ᾅδῃ, θεζὶ, ηίο ἐμνκνινγήζεηαί ζνη; Ο὎θνῦλ ἐληαῦζα κεηαλνήζσκελ, ὥζηε η῵λ αἮσλίσλ ηπρε῔λ ἀγαζ῵λ, ὧλ γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα θαὶ ηὸ θξάηνο, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.133 ΟΜΘΛΘΑ ΚΒʹ. Σί ἐκνὶ θαὶ ζνὶ, γύλαη; Οὒπσ ἣθεη ἟ ὥξα κνπ.
αʹ. Ἔρεη κέλ ηηλα πόλνλ ηὸ ιέγεηλ· θαὶ ηνῦην ὁ Παῦινο δει῵λ ἔιεγελ· ΟἯ θαι῵ο πξνεζη῵ηεο πξεζβύηεξνη, δηπι῅ο ηηκ῅ο ἀμηνύζζσζαλ· κάιηζηα νἯ θνπη῵ληεο ἐλ ιόγῳ θαὶ δηδαζθαιίᾳ. Ἀιιὰ ηὸλ κὲλ πόλνλ ηνῦηνλ ὏κε῔ο θύξηνη θαὶ θνῦθνλ πνη῅ζαη θαὶ βαξύλ. Ἂλ κὲλ γὰξ ἀπνπηύεηε ηὰ ιεγόκελα, ἠ κὴ ἀπνπηύεηε κὲλ, ἐλ δὲ ην῔ο ἔξγνηο κὴ δεηθλύεηε, βαξὺο ὁ θόπνο ἟κ῔λ ἔζηαη δηὰ ηὸ πνλε῔λ εἮθ῅ θαὶ κάηελ· ἂλ δὲ πξνζέρεηε, θαὶ ηὴλ δηὰ η῵λ ἔξγσλ ἐπίδεημηλ παξέρεηε, ν὎δὲ αἴζζεζηλ ιεςόκεζα η῵λ Ἧδξώησλ· ὁ γὰξ ἀπὸ η῵λ πόλσλ ηηθηόκελνο θαξπὸο ν὎θ ἀθήζεη θαίλεζζαη ηνῦ πόλνπ ηὸ ζθνδξόλ. Ὥζηε εἮ βνύιεζζε ἟κ῔λ ηὴλ πξνζπκίαλ δηεγε῔ξαη, θαὶ κὴ ζβέζαη, κεδὲ ἀζζελεζηέξαλ πνη῅ζαη, δείμαηε ἟κ῔λ, παξαθαι῵, ηὸλ θαξπὸλ, ἵλα θνκ῵ληα ὁξ῵ληεο ηὰ ιήτα, θαὶ ἟κε῔ο ηα῔ο η῅ο ε὎ζελίαο ἐιπίζη ηξεθόκελνη, θαὶ ηὸλ πινῦηνλ ἟κ῵λ ἀλαινγηδόκελνη, κὴ λαξθ῵κελ ἐκπνξεπόκελνη ηὴλ θαιὴλ ηαύηελ πξαγκαηείαλ. Ο὎δὲ γὰξ κηθξὸλ ἟κ῔λ θαὶ ηήκεξνλ πξόθεηηαη δήηεκα. Σ῅ο γὰξ κεηξὸο ηνῦ Ἰεζνῦ εἮπνύζεο, ὅηη Οἶλνλ ν὎θ ἔρνπζηλ, ὁ Υξηζηόο θεζη, Σί ἐκνὶ θαὶ ζνὶ, γύλαη; νὒπσ ἣθεη ἟ ὥξα κνπ· θαὶ ηνῦην εἮπὼλ, ἔπξαμελ ὅπεξ εἶπελ ἟ κήηεξ. Σνῦην δὲ ηνῦ πξνηέξνπ ν὎θ ἔιαηηόλ ἐζηηλ εἮο δεηήζεσο ιόγνλ. Α὎ηὸλ νὔλ ηνῦηνλ παξαθαιέζαληεο ηὸλ ηὸ ζαῦκα ἐξγαζάκελνλ, νὓησο ἔιζσκελ ἐπὶ ηὴλ ιύζηλ. Ο὎ γὰξ ἐληαῦζα ηνῦην κόλνλ εἴξεηαη, ἀιιὰ θαὶ πξντὼλ ὁ α὎ηὸο θαίλεηαη ε὎αγγειηζηὴο ιέγσλ· Ο὎θ ἞δύλαλην α὎ηὸλ πηάζαη, Ὅηη νὒπσ ἣθεη ἟ ὥξα α὎ηνῦ· θαὶ πάιηλ· Ο὎δεὶο ἐπέβαιελ ἐπ' α὎ηὸλ ηὰο ρε῔ξαο, ὅηη νὒπσ ἐιειύζεη ἟ ὥξα α὎ηνῦ· θαὶ πάιηλ· ἖ιήιπζελ ἟ ὥξα· δόμαζόλ ζνπ ηὸλ ΤἯόλ. Σαῦηα πάληα δη' ὅινπ ηνῦ Ε὎αγγειίνπ εἮξεκέλα ἐληαῦζα ζπλήγαγνλ, ἵλα π᾵ζη κίαλ ἐπαγάγσ ηὴλ ιύζηλ. Σίο πνη' νὔλ ἐζηη η῵λ ιεγνκέλσλ ἟ ιύζηο; Ο὎θ ἀλάγθῃ θαηξ῵λ ὁ Υξηζηὸο ὏πνθείκελνο, ν὎δὲ ὥξαο παξαηεξήζεη, ἔιεγελ, Οὒπσ ἣθεη ἟ ὥξα κνπ· (π῵ο γὰξ ὁ η῵λ θαηξ῵λ πνηεηὴο, θαὶ η῵λ ρξόλσλ θαὶ η῵λ αἮώλσλ δεκηνπξγόο;) ἀιιὰ δηὰ η῵λ νὓησο εἮξεκέλσλ ηνῦην δει῵ζαη βνύιεηαη, ὅηη πάληα κεηὰ θαηξνῦ ηνῦ πξνζήθνληνο ἐξγάδεηαη, ν὎ρ ὁκνῦ πάληα πνη῵λ· ἐπεὶ ζύγρπζίο ηηο ἔκειιελ ἔζεζζαη θαὶ ἀηαμία ἐληεῦζελ, εἮ κὴ ην῔ο πξνζήθνπζη θαηξν῔ο ἕθαζηνλ ἐδεκηνύξγεη, ἀιι' ὁκνῦ πάληα ἔθπξε, θαὶ γέλλεζηλ, θαὶ ἀλάζηαζηλ, θαὶ θξίζηλ. ΢θόπεη δέ· Ἔδεη γελέζζαη ηὴλ θηίζηλ, ἀιι' ν὎ρ ὁκνῦ π᾵ζαλ· θαὶ ηὸλ ἄλζξσπνλ δὲ κεηὰ η῅ο γπλαηθὸο, ἀιι' ν὎δὲ ηνύηνπο ὁκνῦ. Ἔδεη ζαλάηῳ θαηαδηθαζζ῅λαη ηὸ γέλνο η῵λ ἀλζξώπσλ, θαὶ ηὴλ ἀλάζηαζηλ γελέζζαη, ἀιιὰ πνιὺ ηὸ κέζνλ ἑθαηέξσλ. ἖ρξ῅λ δνζ῅λαη ηὸλ λόκνλ, ἀιι' ν὎ρ ὁκνῦ θαὶ ηὴλ ράξηλ, ἀιι' 59.134 ἕθαζηα θαηξν῔ο ην῔ο πξνζήθνπζηλ νἮθνλνκε῔ζζαη. Ο὎ ηνίλπλ ὁ Υξηζηὸο ὏πέθεηην ηῆ η῵λ θαηξ῵λ ἀλάγθῃ, ὃο θαὶ ην῔ο θαηξν῔ο κάιηζηα ηάμηλ ἐπέζεθελ, ἐπεὶ θαὶ πνηεηὴο α὎η῵λ ἐζηηλ. Ἀιι' Ἰσάλλεο ἐληαῦζα ηὸ, Οὒπσ ἣθεη ἟ ὥξα κνπ, εἮζάγεη ηὸλ Υξηζηὸλ ιέγνληα, δεηθλὺο ὅηη νὒπσ δ῅ινο ἤλ ην῔ο πνιιν῔ο, θαὶ ὅηη ν὎δὲ η῵λ καζεη῵λ ηὸλ ρνξὸλ πάληα εἶρελ, ἀιι' Ἀλδξέαο α὎ηῶ ἞θνινύζεη θαὶ κεη' α὎ηνῦ Φίιηππνο, ἄιινο δὲ ν὎δείο· κ᾵ιινλ δὲ ν὎δὲ νὕηνη πάληεο ὡο ἐρξ῅λ α὎ηὸλ ἐγίγλσζθνλ, ν὎δὲ ἟ κήηεξ, ν὎δὲ νἯ ἀδειθνί. Μεηὰ γὰξ ηὰ πνιιὰ ζαύκαηα ηνῦην πεξὶ η῵λ ἀδειθ῵λ ἔθεζελ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, ὅηη Ο὎δὲ νἯ ἀδειθνὶ α὎ηνῦ ἐπίζηεπνλ εἮο α὎ηόλ. Ἀιι' ν὎δὲ νἯ ἐλ ηῶ

γάκῳ α὎ηὸλ ᾔδεηζαλ· ἤ γὰξ ἂλ α὎ηνὶ πξνζ῅ιζνλ θαὶ παξεθάιεζαλ, ἐλ ρξείᾳ θαηαζηάληεο. ∆ηὰ ηνῦηό θεζηλ· Οὒπσ ἣθεη ἟ ὥξα κνπ. Ο὎δέπσ γλώξηκόο εἮκη ην῔ο παξνῦζηλ, ἀιι' ν὎δὲ ἴζαζηλ ὅηη ὏ζηέξεζελ ὁ νἶλνο. Ἔαζνλ α὎ηνὺο αἮζζέζζαη ηνῦην πξ῵ηνλ. Ο὎δὲ γὰξ παξὰ ζνῦ ηαῦηά κε ἀθνύεηλ ἐρξ῅λ. Μήηεξ γὰξ εἶ, θαὶ ηὸ ζαῦκα ὓπνπηνλ πνηε῔ο. ἖ρξ῅λ δὲ ηνὺο δενκέλνπο πξνζειζε῔λ, θαὶ δεεζ῅λαη, ν὎θ ἐπεηδὴ ηνύηνπ ρξῄδσ, ἀιι' ἵλα α὎ηνὶ ηὸ γηλόκελνλ κεηὰ πνιι῅ο δέμσληαη η῅ο ζπγθαηαζέζεσο. ὇ κὲλ γὰξ εἮδὼο ὅηη ἐλ ρξείᾳ θαζέζηεθελ, ἐπεηδὰλ ηύρῃ ὧλπεξ αἮηε῔, πνιιὴλ ἔρεη ηὴλ ράξηλ· ὁ δὲ η῅ο ρξείαο κὴ ιαβὼλ αἴζζεζηλ, ν὎δὲ η῅ο ε὎εξγεζίαο ζαθ῅ θαὶ ηξαλὴλ αἴζζεζηλ ιήςεηαη. Καὶ ηίλνο, θεζὶλ, ἕλεθελ εἮπὼλ, Οὒπσ ἣθεη ἟ ὥξα κνπ, θαὶ παξαηηεζάκελνο, ἔπξαμελ ὅπεξ εἶπελ ἟ κήηεξ; Μάιηζηα κὲλ, ὥζηε θαὶ ην῔ο ἀληηιέγνπζη, θαὶ ὥξᾳ α὎ηὸλ ὏πνθε῔ζζαη λνκίδνπζηλ, Ἧθαλὴλ γελέζζαη ἀπόδεημηλ ηνῦ κὴ ὏πνθε῔ζζαη α὎ηὸλ ὥξᾳ. ΕἮ γὰξ ὏πέθεηην, π῵ο ἂλ η῅ο πξνζεθνύζεο ὥξαο κὴ παξαγελνκέλεο ἔπξαμελ ἂλ ὅπεξ ἔπξαμελ; Ἔπεηηα δὲ θαὶ ηηκ῵λ ηὴλ κεηέξα, ἵλα κὴ δηαπαληὸο ἀληηιέγεηλ α὎ηῆ δόμῃ, ἵλα κὴ ἀζζελείαο ιάβῃ δόμαλ, ἵλα κὴ αἮζρύλῃ ηὴλ ηεθνῦζαλ, παξόλησλ ηνζνύησλ· θαὶ γὰξ πξνζήγαγελ α὎ηῶ ηνὺο δηαθόλνπο. ἖πεὶ θαὶ ηῆ Υαλαλαίᾳ ιέγσλ, Ο὎θ ἔζηη θαιὸλ ιαβε῔λ ηὸλ ἄξηνλ η῵λ ηέθλσλ, θαὶ δνῦλαη ην῔ο θπλαξίνηο, ἔδσθε κεηὰ ηὸ εἮπε῔λ, ηὴλ πξνζεδξεία α὎η῅ο αἮδεζζείο. Καίηνη γε κεη' ἐθείλνπ θαὶ ηνῦην εἶπελ, ὅηη Ο὎θ ἀπεζηάιελ, εἮ κὴ εἮο ηὰ πξόβαηα ηὰ ἀπνισιόηα νἴθνπ Ἰζξαήι· ἀιι' ὅκσο θαὶ ηαῦηα εἮπὼλ, ἐζεξάπεπζε ηὸ ζπγάηξηνλ η῅ο γπλαηθόο. βʹ. ἖ληεῦζελ καλζάλνκελ, ὅηη θἂλ ἀλάμηνη ὦκελ, πνιιάθηο ηῆ πξνζεδξείᾳ πνηνῦκελ ἀμίνπο ἑαπηνὺο ηνῦ ιαβε῔λ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ἟ κήηεξ θαὶ παξέκελε, θαὶ ζνθ῵ο ηνὺο δηαθόλνπο πξνζ῅γελ, ὥζηε παξὰ πιεηόλσλ γελέζζαη ηὴλ αἴηεζηλ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ πξνζέζεθε ηὸ, Ὅ ηη ἂλ ιέγῃ ὏κ῔λ, πνηήζαηε. Ἢδεη γὰξ ὅηη ν὎θ ἀζζελείαο ἟ παξαίηεζηο ἤλ, ἀιιὰ ηνῦ ἀθνκπάζηνπ, θαὶ ηνῦ κὴ δόμαη ἁπι῵ο ἐπηῤῥίπηεηλ ἑαπηὸλ 59.135 ηῶ ζαύκαηη· δηὸ θαὶ ηνὺο δηαθόλνπο πξνζ῅γελ. Ἤζαλ δὲ ἐθε῔ ὏δξίαη ιίζηλαη θείκελαη ἓμ θαηὰ ηὸλ θαζαξηζκὸλ η῵λ Ἰνπδαίσλ, ρσξνῦζαη ἀλὰ κεηξεηὰο δύν ἠ ηξε῔ο. Λέγεη α὎ην῔ο ὁ Ἰεζνῦο· ἖κπιήζαηε ηὰο ὏δξίαο ὓδαηνο. Καὶ ἐλέπιεζαλ ἕσο ἄλσ. Ο὎ρ ἁπι῵ο εἶπελ, Καηὰ ηὸλ θαζαξηζκὸλ η῵λ Ἰνπδαίσλ, ἀιι' ἵλα κή ηηλεο η῵λ ἀπίζησλ ὏πνπηεύζσζηλ, ὅηη ηξπγὸο ἔλδνλ ἀπνκεηλάζεο, εἶηα ηνῦ ὓδαηνο ἐπηβιεζέληνο θαὶ θξαζέληνο, νἶλνο ιεπηόηαηνο γέγνλε. ∆ηὰ ηνῦηό θεζη, Καηὰ ηὸλ θαζαξηζκὸλ η῵λ Ἰνπδαίσλ, δεηθλὺο ὅηη ν὎δέπνηε ἐθε῔λα νἴλνπ γέγνλε δνρε῔α ηὰ ζθεύε. ἖πεηδὴ γὰξ ἄλπδξόο ἐζηηλ ἟ Παιαηζηίλε, θαὶ ν὎θ ἤλ πνιιαρνῦ θξήλαο θαὶ πεγὰο ε὏ξίζθεηλ, ἐπιήξνπλ ἀεὶ ηὰο ὏δξίαο ὓδαηνο, ὥζηε κὴ ηξέρεηλ εἮο πνηακνὺο, εἴπνηε ἀθάζαξηνη γέλνηλην. ἀιι' ἐγγύζελ ἔρεηλ ηνῦ θαζαξζίνπ ηὸλ ηξόπνλ. Καὶ ηί δήπνηε πξὶλ ἠ γεκίζαη ν὎θ ἐπνίεζε ηὸ ζεκε῔νλ, ὃ πνιιῶ ζαπκαζηόηεξνλ ἤλ; Ἕηεξνλ γάξ ἐζηηλ ὓιελ ὏πνθεηκέλελ εἮο πνηόηεηα κεηαβαιε῔λ, θαὶ α὎ηὴλ ηὴλ ν὎ζίαλ ἐμ ν὎θ ὄλησλ πνη῅ζαη· ζαπκαζηόηεξνλ κὲλ γὰξ ἐθε῔λν. Ἀιι' ν὎ρ νὓησο ἂλ ἔδνμελ εἶλαη πηζηὸλ ην῔ο πνιιν῔ο. ∆ηὰ ηνῦην γνῦλ πνιιάθηο η῵λ ζαπκάησλ πεξηθόπηεη ηὸ κέγεζνο ἑθὼλ, ὥζηε ε὎παξάδεθηνλ κ᾵ιινλ γελέζζαη. Καὶ ηίλνο ἕλεθελ, θεζὶλ, ν὎ρὶ ηὸ ὓδσξ α὎ηὸο παξήγαγε, θαὶ ηόηε ηὸλ νἶλνλ ἔδεημελ, ἀιιὰ ην῔ο δηαθόλνηο ἐθέιεπζε; ∆ηὰ ηὴλ α὎ηὴλ πάιηλ αἮηίαλ, θαὶ ἵλα α὎ηνὺο κάξηπξαο ἔρῃ ηνῦ γηλνκέλνπ ηνὺο ἀληιήζαληαο, θαὶ ὅηη ν὎δεκία θαληαζία ἤλ ηὸ ηεινύκελνλ. ΕἮ γὰξ ἔκειιόλ ηηλεο ἀλαηζρπληε῔λ, ἞δύλαλην πξὸο α὎ηνὺο ιέγεηλ νἯ δηαθνλεζάκελνη· ἧκε῔ο ηὸ ὓδσξ ἞ληιήζακελ. Πξὸο δὲ ην῔ο εἮξεκέλνηο θαὶ ηὰ θαηὰ η῅ο ἖θθιεζίαο ἀλαθπόκελα δόγκαηα ἀλαηξέπεη. ἖πεηδὴ γὰξ εἮζί ηηλεο νἳ ηνῦ θόζκνπ δεκηνπξγὸλ ἕηεξνλ εἶλαί θαζη, θαὶ ν὎θ α὎ηνῦ ἔξγα ηὰ ὁξώκελα, ἀιι' ἑηέξνπ ηηλὸο ἐλαληίνπ ζενῦ· θαὶ ηνύησλ ἐπηζηνκίδσλ ηὴλ καλίαλ, νὓησ ηὰ πιείνλα πνηε῔ η῵λ ζαπκάησλ ἐθ η῵λ ὏πνθεηκέλσλ ν὎ζη῵λ. ΕἮ γὰξ ἐλαληίνο ὁ δεκηνπξγὸο ἤλ α὎ηῶ, ν὎θ ἂλ ην῔ο ἀιινηξίνηο ἐρξήζαην πξὸο ηὴλ η῅ο νἮθείαο δπλάκεσο ἐπίδεημηλ. Νῦλ κέληνη δεηθλὺο, ὅηη α὎ηόο ἐζηηλ ὁ ἐλ ηα῔ο ἀκπέινηο

ηὸ ὓδσξ κεηαβάιισλ, θαὶ ηὸλ ὏εηὸλ δηὰ η῅ο ῥίδεο εἮο νἶλνλ ηξέπσλ, ὅπεξ ἐλ ηῶ θπηῶ δηὰ πνιινῦ ρξόλνπ γίλεηαη, ηνῦην ἀζξόνλ ἐλ ηῶ γάκῳ εἮξγάζαην. ἖πεηδὴ δὲ ἐγέκηζαλ ηὰο ὏δξίαο, θεζίλ· Ἀληιήζαηε λῦλ, θαὶ θέξεηε ηῶ ἀξρηηξηθιίλῳ. Καὶ ἢλεγθαλ. Ὡο δὲ ἐγεύζαην ὁ ἀξρηηξίθιηλνο ηὸ ὓδσξ νἶλνλ γεγελεκέλνλ, θαὶ ν὎θ ᾔδεη πόζελ ἐζηὶλ (νἯ δὲ δηάθνλνη ᾔδεηζαλ νἯ ἞ληιεθόηεο ηὸ ὓδσξ), θσλε῔ ηὸλ λπκθίνλ ὁ ἀξρηηξίθιηλνο, θαὶ ιέγεη α὎ηῶ· Π᾵ο ἄλζξσπνο πξ῵ηνλ ηὸλ θαιὸλ νἶλνλ ηίζεζη, θαὶ ὅηαλ κεζπζζ῵ζη, ηόηε ηὸλ ἐιάζζσ. ΢ὺ ηεηήξεθαο ηὸλ θαιὸλ νἶλνλ ἕσο ἄξηη. Πάιηλ ἐληαῦζά ηηλεο ἐπηζθώπηνπζη ιέγνληεο· Οὓησ κεζπόλησλ ἀλζξώπσλ ὁ ζύιινγνο ἤλ, θαὶ ἟ αἴζζεζηο η῵λ θξηλόλησλ δηεθζαξκέλε, θαὶ ν὎ρ Ἧθαλὴ ἀληηιαβέζζαη η῵λ γηλνκέλσλ, ν὎δὲ θξ῔λαη ην῔ο πξαηηνκέλνηο, ὡο κεδὲ εἮδέλαη πόηεξνλ ὓδσξ ἠ νἶλνο ηὸ γηλόκελνλ ἤλ· ὅηη γὰξ ἐκέζπνλ, α὎ηὸο ὁ ἀξρηηξίθιηλνο ἔδεημε δη' ὧλ εἶπελ. Μάιηζηα κὲλ θαὶ ηνῦην γειν῔νλ· πιὴλ ἀιιὰ θαὶ ηαύηελ α὎η῵λ ἐμέθνςε ηὴλ ὏πνςίαλ ὁ ε὎αγγειηζηήο. Ο὎ γὰξ ηνὺο δαηηπκόλαο εἶλαί θεζη ηνὺο ςεθηδνκέλνπο πεξὶ ηνῦ γελνκέλνπ, ἀιιὰ ηὸλ ἀξρηηξίθιηλνλ ηὸλ λήθνληα θαὶ ν὎δελὸο ν὎δέπσ γεγεπκέλνλ. 59.136 Ἴζηε γὰξ δήπνπ ηνῦην πάληεο, ὅηη κάιηζηα πάλησλ νἯ ηὴλ δηαθνλίαλ η῵λ ηνηνύησλ ἐκπεπηζηεπκέλνη δείπλσλ, νὕηνη κάιηζηά εἮζηλ νἯ λήθνληεο, ἓλ ἔξγνλ ἔρνληεο, ηὸ ἐλ θόζκῳ θαὶ ἐλ ηάμεη πάληα δηαηηζέλαη. ∆ηὰ ηνῦην ηὴλ λήθνπζαλ αἴζζεζηλ ηαύηελ εἮο καξηπξίαλ η῵λ γηλνκέλσλ ἐθάιεζελ. Ο὎ γὰξ εἶπελ, ΟἮλνρνήζαηε ην῔ο ἀλαθεηκέλνηο, ἀιιὰ, Φέξεηε ηῶ ἀξρηηξηθιίλῳ. Ὡο δὲ ἐγεύζαην ὁ ἀξρηηξίθιηλνο ηὸ ὓδσξ νἶλνλ γεγελεκέλνλ, θαὶ ν὎θ ᾔδεη πόζελ ἐζηὶλ (νἯ δὲ δηάθνλνη ᾔδεηζαλ), θσλε῔ ηὸλ λπκθίνλ ὁ ἀξρηηξίθιηλνο. Καὶ ηίλνο ἕλεθελ κὴ ηνὺο δηαθόλνπο ἐθώλεζελ; νὓησ γὰξ ἂλ θαὶ ηὸ ζαῦκα ἐμεθαιύθζε. Ὅηη ν὎δὲ α὎ηὸο ὁ Ἰεζνῦο ἐμεθάιππηε ηὸ γεγνλὸο, ἀιι' ἞ξέκα θαὶ θαηὰ κηθξὸλ ἐβνύιεην γλσξηζζ῅λαη η῵λ ζεκείσλ ηὴλ δύλακηλ. ΕἮ κὲλ νὔλ ηόηε ἞ιέγρζε, ν὎θ ἂλ δηεγνύκελνη νἯ δηάθνλνη ηαῦηα ἂλ ἐπηζηεύζεζαλ· ἀιι' ἔδνμαλ ἂλ καίλεζζαη, ἀλζξώπῳ ςηιῶ ην῔ο πνιιν῔ο εἶλαη δνθνῦληη ηόηε ηνηαῦηα καξηπξνῦληεο. Α὎ηνὶ κὲλ γὰξ θαὶ δηὰ η῅ο πείξαο ηὸ ζαθὲο ἔγλσζαλ· ν὎ γὰξ δὴ ηα῔ο ἑαπη῵λ ρεξζὶλ ἔκειινλ ἀπηζηε῔λ· ἑηέξνπο δὲ πηζηνῦζζαη ν὎θ ἤζαλ Ἧθαλνί. ∆ηὰ ηνῦην ν὎δὲ α὎ηὸο ἐμεθάιπςελ ἅπαζηλ, ἀιιὰ ηῶ κάιηζηα ζπληδε῔λ ηὸ γεγνλὸο δπλακέλῳ, ηὴλ ζαθεζηέξαλ α὎ηνῦ γλ῵ζηλ ηῶ κέιινληη ρξόλῳ ηεξ῵λ. Μεηὰ γὰξ ηὴλ η῵λ ινηπ῵λ ζεκείσλ ἐπίδεημηλ, θαὶ ηνῦην ἔκειιελ εἶλαη πηζηόλ. Ὅηε γνῦλ ηνῦ βαζηιηθνῦ ηὸλ πἯὸλ ὓζηεξνλ ζεξαπεύεη, δη' ὧλ ἐθε῔ ιέγεη, δείθλπζηλ ὁ ε὎αγγειηζηὴο ὅηη θαὶ ηνῦην ζαθέζηεξνλ γέγνλε. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην κάιηζηα α὎ηὸλ ἐθάιεζελ ἐθε῔λνο, ἐπεηδὴ ηὸ ζεκε῔νλ ἐγλσθὼο ἤλ, ὥζπεξ ἔθελ. Ὃ θαὶ δει῵λ Ἰσάλλεο ἔιεγελ· Ἤιζελ ὁ Ἰεζνῦο εἮοηὴλ Καλ᾵ η῅ο Γαιηιαίαο, ὅπνπ ἐπνίεζε ηὸ ὓδσξ νἶλνλ· ν὎ρ ἁπι῵ο δὲ νἶλνλ, ἀιι' νἶλνλ θάιιηζηνλ. γʹ. Σνηαῦηα γὰξ ηνῦ Υξηζηνῦ ηὰ ζαύκαηα, πνιιῶ η῵λ δηὰ θύζεσο ηεινπκέλσλ ὡξαηόηεξα γίλεηαη θαὶ βειηίσ. Οὓησ θαὶ ἐπὶ η῵λ ἄιισλ, ὅηε κέινο δηώξζνπ ζώκαηνο ρσιεῦνλ, η῵λ ὏γηαηλόλησλ ἐδείθλπ ηνῦην ἄκεηλνλ. Ὅηη κὲλ νὔλ νἶλνο, θαὶ νἶλνο θάιιηζηνο ἤλ ὁ γεγελεκέλνο, ν὎ρ νἯ δηάθνλνη κόλνη, ἀιιὰ θαὶ ὁ λπκθίνο θαὶ ὁ ἀξρηηξίθιηλνο καξηπξε῔λ ἔκειινλ· ὅηη δὲ ὏πὸ ηνῦ Υξηζηνῦ γεγελεκέλνο, νἯ ηὸ ὓδσξ ἀληιήζαληεο. Ὥζηε εἮ θαὶ κὴ ηόηε ἐμεθαιύθζε ηὸ ζαῦκα, ἀιι' ὅκσο εἮο ηέινο ζηγεζ῅λαη ν὎θ εἶρελ· νὓησ πνιιὰο θαὶ ἀλαγθαίαο α὎ηῶ πξὸο ηὸ κέιινλ πξναπέζεην καξηπξίαο. Σνῦ κὲλ γὰξ ηὸ ὓδσξ νἶλνλ πνη῅ζαη ηνὺο δηαθόλνπο κάξηπξαο εἶρε· ηνῦ δὲ θαιὸλ γελέζζαη ηὸλ νἶλνλ, ηὸλ ἀξρηηξίθιηλνλ θαὶ ηὸλ λπκθίνλ. ΕἮθὸο κὲλ νὔλ ηὸλ λπκθίνλ ἀπνθξίλαζζαί ηη πξὸο ηαῦηα, θαὶ εἮπε῔λ· πιὴλ ἀιι' ὁ ε὎αγγειηζηὴο ἐπεηγόκελνο πξὸο ηὰ ἀλαγθαηόηεξα η῵λ πξαγκάησλ, ἁςάκελνο ηνῦ ζεκείνπ ηνύηνπ κόλνλ, παξέδξακε ηὰ ινηπά. Σὸ γὰξ ἀλαγθα῔νλ ἤλ καζε῔λ, ὅηη νἶλνλ ηὸ ὓδσξ ἐπνίεζε, θαὶ νἶλνλ θαιόλ· ηί δὲ πξὸο ηὸλ ἀξρηηξίθιηλνλ εἶπελ ὁ λπκθίνο, ν὎θ ἔηη ἀλαγθα῔νλ ἐλόκηζελ εἶλαη πξνζζε῔λαη. Πνιιὰ γὰξ η῵λ ζεκείσλ πξόηεξνλ ὄληα ἀκπδξόηεξα, ηνῦ ρξόλνπ πξντόληνο ζαθέζηεξα

γέγνλελ, ὏πὸ η῵λ ἐμ ἀξρ῅ο εἮδόησλ α὎ηὰ ἀθξηβέζηεξνλ ἀγγειζέληα. Σόηε κὲλ νὔλ νἶλνλ ἐμ ὓδαηνο ἐπνίεζελ ὁ Ἰεζνῦο· θαὶ ηόηε δὲ θαὶ λῦλ πξναηξέζεηο ραύλαο θαὶ δηαῤῥενύζαο κεηαβάιισλ ν὎ παύεηαη. ΕἮζὶ γὰξ, εἮζὶλ ἄλζξσπνη ν὎δὲλ ὓδαηνο δηαθέξνληεο, νὓησ ςπρξνὶ θαὶ ραῦλνη θαὶ ν὎δέπνηε ἑζηεθόηεο. Σνὺο δὴ νὓησ δηαθεηκέλνπο πξνζάγσκελ ηῶ Κπξίῳ, ὥζηε α὎η῵λ ηὴλ πξναίξεζηλ εἮο ηὴλ ηνῦ νἴλνπ κεηαζε῔λαη ἕμηλ, ὥζηε κεθέηη δηαῤῥε῔λ, ἀιι' ἔρεηλ ηὸ ἐπεζηπκκέλνλ, θαὶ ε὎θξνζύλεο θαὶ ἑαπην῔ο θαὶ ἑηέξνηο γίλεζζαη αἮηίνπο. Σίλεο δ' ἂλ εἶελ νὕηνη νἯ ςπρξνὶ, ἠ νἯ ην῔ο ῥένπζη 59.137 ηνῦ παξόληνο βίνπ πξνζέρνληεο πξάγκαζηλ, νἯ κὴ θαηαγει῵ληεο η῅ο ἐληαῦζα ηξπθ῅ο, νἯ δόμεο θαὶ δπλαζηείαο ἐξαζηαί; Σαῦηα γὰξ πάληα ῥεύκαηά ἐζηηλ, Ἧζηάκελα κὲλ ν὎δακνῦ, θαηὰ δὲ πξαλνῦο ἀεὶ θεξόκελα κεηὰ πνιι῅ο η῅ο ῥύκεο. Καὶ γὰξ ὁ ζήκεξνλ πινύζηνο, αὒξηνλ πέλεο· ὁ ζήκεξνλ κεηὰ θήξπθνο θαὶ δώλεο θαὶ ὀρήκαηνο θαὶ πνιι῵λ η῵λ ῥαβδνύρσλ θαηλόκελνο, πνιιάθηο ηῆ ἑμ῅ο ἟κέξᾳ ηὸ δεζκσηήξηνλ ᾤθεζελ, ἑηέξῳ θαὶ ἄθσλ η῅ο θαληαζίαο παξαρσξήζαο ἐθείλεο. ὇ ηξπθ῵λ πάιηλ θαὶ δηαζπώκελνο, ἐπεηδὰλ δηαῤῥήμῃ ηὴλ ἑαπηνῦ γαζηέξα, κέρξη κη᾵ο ἟κέξαο ν὎ δύλαηαη ηὴλ ἐθ ηνύησλ ἐγγελνκέλελ α὎ηῶ ρνξεγίαλ θαηαζρε῔λ, ἀιιὰ, δηαπλεπζζείζεο ἐθείλεο, ἀλαγθάδεηαη πάιηλ ἕηεξα ἐπεκβάιιεηλ, ν὎δὲλ δηαθέξσλ ρεηκάῤῥνπ. Καζάπεξ γὰξ ἐθε῔ ηνῦ πξνηέξνπ ῥεύκαηνο πξνρσξνῦληνο, ἕηεξα ἐπέξρεηαη πάιηλ· νὓησ δὴ θαὶ ἐληαῦζα, η῅ο πξνηέξαο ἐμηζηακέλεο ηξνθ῅ο, ἑηέξαο ἟κ῔λ δε῔ πάιηλ. Καὶ ηνηαύηε η῵λ βησηηθ῵λ ἟ θύζηο, ηὸ κεδέπνηε ἑζηάλαη ιαρνῦζα, ἀιι' ἀεὶ ῥε῔λ θαὶ παξαζύξεζζαη. ἖πὶ δὲ η῅ο ηξπθ῅ο, ν὎ ηνῦην κόλνλ ἐζηὶ ηὸ παξαῤῥε῔λ θαὶ παξαηξέρεηλ, ἀιιὰ θαὶ πνιιὰ ἟κ῔λ ἕηεξα παξέρεη πξάγκαηα. ἖λ ηῶ γὰξ παξηέλαη κεηὰ ῥύκεο ηό ηε Ἦζρπξὸλ ἀπνμύεη ηνῦ ζώκαηνο, ηό ηε ἀλδξε῔νλ παξαζύξεη η῅ο ςπρ῅ο· θαὶ ν὎ρ νὓησ ηὰ ζθνδξὰ η῵λ πνηακίσλ ῥεπκάησλ ηὰο ὄρζαο εἴσζε δηαηξώγεηλ, θαὶ πνηε῔λ ὏θηδάλεηλ, ὡο ηξπθὴ θαὶ ζπαηάιε ηὰ η῅ο ὏γείαο ἟κ῵λ ἐξείζκαηα πάληα ὏πνζύξεη ῥᾳδίσο. Κἂλ ἔιζῃο εἮο Ἦαηξε῔νλ, θαὶ πξνζειζὼλ ἐξσηήζῃο, πάζαο ζρεδὸλ η῵λ λνζεκάησλ ηὰο αἮηίαο ἐθε῔ζελ ε὏ξήζεηο νὒζαο. ἧ κὲλ γὰξ ε὎ηέιεηα θαὶ ἟ ιηηὴ ηξάπεδα, ὏γείαο κήηεξ ἐζηίλ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ Ἦαηξ῵λ πα῔δεο νὓησο α὎ηὴλ ὠλόκαζαλ, ηό γε κὴ θνξέλλπζζαη, ὏γείαλ θαιέζαληεο· Ἀθνξίε γὰξ ηξνθ῅ο, ὏γηείε· ηό ηε ἐλδε῵ο ἑζηη᾵ζζαη, κεηέξα ὏γείαο εἮπόληεο. ΕἮ δὲ ἟ ἔλδεηα κήηεξ ὏γείαο, εὒδεινλ ὅηη ἟ πιεζκνλὴ κήηεξ λόζνπ θαὶ ἀῤῥσζηίαο ἐζηὶ, θαὶ ηίθηεη 59.138 πάζε θαὶ α὎η῵λ ὏πεξβαίλνληα η῵λ Ἦαηξ῵λ ηὴλ ηέρλελ. Καὶ γὰξ πνδαιγίαη, θαὶ θαξεβαξίαη, θαὶ ἀκβιπσπίαη, θαὶ ρεηξαιγίαη, θαὶ ηξόκνη, θαὶ παξέζεηο, θαὶ ἴθηεξνο, θαὶ ππξεηνὶ καθξνὶ θαὶ θινγώδεηο, θαὶ ἕηεξα ηνύησλ πνιιῶ πιείνλα (ν὎ γὰξ θαηξὸο πάληα ἐπηέλαη), ν὎θ ἀπὸ ἐλδείαο θαὶ θηινζόθνπ δηαίηεο, ἀιι' ἐμ ἀδεθαγίαο θαὶ πιεζκνλ῅ο ηίθηεζζαη πέθπθελ. ΕἮ δὲ βνύιεη θαὶ η῅ο ςπρ῅ο ηὰο λόζνπο Ἦδε῔λ ηὰο ἐληεῦζελ θπνκέλαο, ὄςεη ὅηη πιενλεμίαη, βιαθε῔αη, κειαγρνιίαη, λσζε῔αη, ἀζέιγεηαη, ἀκαζία π᾵ζα ἐληεῦζελ ἔρεη ηὴλ ἀξρήλ. Ὄλσλ γὰξ ν὎δὲλ ἄκεηλνλ ἀπὸ η῵λ ηνηνύησλ ηξαπεδ῵λ αἯ ηξπθ῵ζαη γίλνληαη ςπραὶ, ὏πὸ ηνηνύησλ δηαζπώκελαη ζεξίσλ. Εἴπσ θαὶ ιύπαο ὅζαο ἔρνπζη θαὶ ἀεδίαο νἯ πξνζεδξεύνληεο ηῆ ηξπθῆ; Ἀιιὰ πάζαο κὲλ ἐπειζε῔λ ν὎ δπλαηόλ· ἑλὶ δὲ θαὶ ηνύηῳ θεθαιαίῳ ηὸ π᾵λ πνηήζσ θαλεξόλ. Σ῅ο γὰξ ηξαπέδεο, ηαύηεο δὲ ιέγσ η῅ο πνιπηεινῦο, κεζ' ἟δνλ῅ο ν὎δέπνηε ἀπνγεύνληαη. ἧ κὲλ γὰξ ἔλδεηα, ὥζπεξ ὏γείαο, νὓησ θαὶ ἟δνλ῅ο κήηεξ ἐζηίλ· ἟ πιεζκνλὴ δὲ, ὥζπεξ λόζσλ, νὓησ θαὶ ἀεδίαο ἐζηὶ πεγὴ θαὶ ῥίδα. Ἔλζα γὰξ ἂλ ᾖ θόξνο, ἐπηζπκίαλ εἶλαη ν὎θ ἔζηηλ· ἐπηζπκίαο δὲ ν὎θ νὒζεο, π῵ο ἂλ εἴε πνηὲ ἟δνλή; ∆ηὰ ηνῦην ν὎ κόλνλ ζπλεησηέξνπο θαὶ ὏γηεηλνηέξνπο ηνὺο πελνκέλνπο η῵λ πινπζίσλ εὓξνηκελ ἂλ, ἀιιὰ θαὶ πιείνλα θαξπνπκέλνπο ηὴλ ε὎θξνζύλελ. Ἅπεξ πάληα ἐλλνήζαληεο, θύγσκελ κέζελ ηε θαὶ ηξπθὴλ, κὴ ηὴλ ἐλ ηξαπέδαηο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηὴλ ἄιιελ ἅπαζαλ ηὴλ ἐλ πξάγκαζη βησηηθν῔ο· θαὶ ἀλη' ἐθείλεο ἀληαιιαμώκεζα ηὴλ ἀπὸ η῵λ πλεπκαηηθ῵λ ἟δνλὴλ, θαὶ θαηὰ ηὸλ Πξνθήηελ θαηαηξπθήζσκελ ηνῦ Κπξίνπ (Καηαηξύθεζνλ γὰξ

ηνῦ Κπξίνπ, θεζὶ, θαὶ δῴε ζνη ηὰ αἮηήκαηα η῅ο θαξδίαο ζνπ)· ἵλα θαὶ η῵λ ἐληαῦζα θαὶ η῵λ κειιόλησλ ἀπνιαύζσκελ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.137 ΟΜΘΛΘΑ ΚΓʹ. Σαύηελ ἐπνίεζε ηὴλ ἀξρὴλ η῵λ ζεκείσλ ὁ Ἰεζνῦο ἐλ Καλᾶ η῅ο Γαιηιαίαο.
αʹ. Πνιὺο ὁ δηάβνινο ἔγθεηηαη θαὶ ζθνδξὸο, πάληνζελ πνιηνξθ῵λ ηὴλ ζσηεξίαλ ηὴλ ἟κεηέξαλ. ∆ε῔ ηνίλπλ ἐγξεγνξέλαη θαὶ λήθεηλ, θαὶ παληαρόζελ ἐπηηεηρίδεηλ α὎ηνῦ ηὴλ ἔθνδνλ. Κἂλ γὰξ κηθξ᾵ο ἐπηιάβεηαί ηηλνο ἀθνξκ῅ο, ε὎ξε῔αλ ἑαπηῶ θαηαζθεπάδεη ινηπὸλ ηὴλ εἴζνδνλ, θαὶ ὅιελ εἮζάγεη θαηὰ κηθξὸλ ηὴλ ἑαπηνῦ δύλακηλ. ΕἮ ηνίλπλ ιόγνο ηηο ἟κ῔λ ἐζηη η῅ο ζσηεξίαο η῅ο ἟κεηέξαο, κεδὲ ἐλ ην῔ο κηθξν῔ο α὎ηῶ ζπγρσξ῵κελ ἟κ῔λ ἐπηέλαη, ἵλα ἀπὸ ηνύησλ ηὰ κεγάια πξναλαζηείισκελ. Καὶ γὰξ ἐζράηεο ἀλνίαο ἂλ εἴε, ἐθε῔λνλ κὲλ ηνζαύηελ ἐπηδείθλπζζαη ζπνπδὴλ, ὥζηε ηὴλ ἟κεηέξαλ ἀπνιιύλαη ςπρήλ· ἟κ᾵ο δὲ ὏πὲξ η῅ο ἟κ῵λ α὎η῵λ ζσηεξίαο κεδὲ ηὸ ἴζνλ ἄγεηλ κέηξνλ. Σαῦηά κνη ν὎ρ ἁπι῵ο εἴξεηαη, ἀιι' ἐπεηδὴ δέδνηθα, κήπνηε ἐλ κέζῳ ηῶ ζεθῶ θαὶ λῦλ ὁ ιύθνο νὕηνο ἑζηήθῃ κὴ θαζνξώκελνο ἟κ῔λ, θαὶ ζεξηάισηνλ ἐθ ηνύηνπ γέλεηαη πξόβαηνλ, ῥᾳζπκίᾳ θαὶ ἐπηβνπιῆ πνλεξᾶ ἀπνβνπθνιεζὲλ η῅ο ἀγέιεο θαὶ η῅ο ἀθξνάζεσο. ΕἮ κὲλ γὰξ ἤλ αἮζζεηὰ ηὰ ηξαύκαηα, ἠ θαὶ ηὸ ζ῵κα ηὰο πιεγὰο ἐιάκβαλελ, ν὎θ ἤλ ἔξγνλ δηαγλ῵λαη ηὰο ηνηαύηαο ἐπηβνπιάο. ἖πεηδὴ δὲ ἀόξαηνο ἟ ςπρὴ, θαὶ α὎ηὴ ηὰ ἕιθε δέρεηαη, πνιι῅ο ἟κ῔λ δε῔ η῅ο ἀγξππλίαο, ὥζηε ἕθαζηνλ 59.138 ἑαπηὸλ δνθηκάδεηλ. Ο὎δεὶο γὰξ νἶδε ηὰ ηνῦ ἀλζξώπνπ, ὡο ηὸ πλεῦκα ηνῦ ἀλζξώπνπ ηὸ ἐλ α὎ηῶ. ὇ κὲλ γὰξ ιόγνο ἅπαζη δηαιέγεηαη, θαὶ θνηλὸλ πξόθεηηαη θάξκαθνλ ην῔ο δενκέλνηο· ἑλὸο δὲ ἑθάζηνπ η῵λ ἀθξνσκέλσλ ιαβε῔λ ἔζηη ηὸ ἐπηηήδεηνλ ηῶ λνζήκαηη. Ο὎θ νἶδα ἐγὼ ηνὺο ἀῤῥσζηνῦληαο, ν὎θ νἶδα ηνὺο ὏γηαίλνληαο. ∆ηὰ ηνῦην πάληα ιόγνλ θηλ῵ θαὶ π᾵ζηλ ἐπηηήδεηνλ πάζεζη, λῦλ κὲλ πιενλεμίαο θαηεγνξ῵λ, αὔζηο δὲ ηξπθ῅ο, πάιηλ ἀζειγείαο θαζαπηόκελνο, εἶηα ἐιεεκνζύλεο ζπληηζεὶο ἔπαηλνλ θαὶ παξάθιεζηλ· εἶηα η῵λ ἄιισλ ἑθάζηνπ θαηνξζσκάησλ. ∆έδνηθα γὰξ κήπνηε πεξὶ ἓλ η῵λ ιόγσλ ἟κ῔λ ἀζρνινπκέλσλ, ιάζσ ζεξαπεύσλ πάζνο ἕηεξνλ, ἄιια θακλόλησλ ὏κ῵λ. Ὥζηε εἮ κὲλ εἷο ἤλ ἐληαῦζα ὁ ζπιιεγόκελνο, ν὎θ ἂλ νὓησ ζθόδξα ἀλαγθα῔νλ εἶλαη ἐλόκηζα πνιπεηδ῅ ηὸλ ιόγνλ πνη῅ζαη. ἖πεηδὴ δὲ ἐλ πιήζεη ηνζνύηῳ πνιιὰ εἶλαη θαὶ πάζε εἮθὸο, ν὎θ ἀπεηθόησο πνηθίιινκελ ηὴλ δηδαζθαιίαλ· πάλησο γὰξ ε὏ξήζεη ηὴλ ἑαπηνῦ ρξείαλ ὁ ιόγνο ἅπαζηλ ἐθαπινύκελνο. ∆ηά ηνη ηνῦην θαὶ ἟ Γξαθὴ πνιπεηδήο ηίο ἐζηη, πεξὶ κπξίσλ ἟κ῔λ δηαιεγνκέλε πξαγκάησλ, ἐπεηδὴ θνηλῆ ηῆ θύζεη δηαιέγεηαη η῵λ ἀλζξώπσλ. ἖λ δὲ πιήζεη ηνζνύηῳ πάληα ἀλάγθε ηὰ πάζε η῅ο ςπρ῅ο εἶλαη, εἮ θαὶ κὴ πάληα ἐλ π᾵ζη. Σνύησλ ηνίλπλ ἑαπηνὺο ἐθθαζάξαληεο, νὓησ η῵λ ζείσλ ιόγσλ ἀθνύζσκελ, θαὶ κεηὰ ζπληεηακέλεο 59.139 δηαλνίαο, θαὶ η῵λ ζήκεξνλ ἟κ῔λ ἀλαγλσζζέλησλ ἀθνύζσκελ. Σίλα δὲ ηαῦηά ἐζηη; Σαύηελ ἐπνίεζε, θεζὶ, ηὴλ ἀξρὴλ η῵λ ζεκείσλ ὁ Ἰεζνῦο ἐλ Καλᾶ η῅ο Γαιηιαίαο. Εἶπνλ θαὶ πξώελ ὅηη ηηλὲο ν὎θ ἀξρὴλ ηαύηελ εἶλαί θαζη. Σί γὰξ, θεζὶλ, εἮ πξόζθεηηαη ἐλ Καλᾶ η῅ο Γαιηιαίαο; Σὴλ γὰξ ἀξρὴλ, θεζὶ, ηαύηελ ἐπνίεζελ ἐλ Καλᾶ. ἖γὼ δὲ ὏πὲξ ηνύησλ κὲλ ν὎δὲλ ἂλ ἀθξηβνινγεζαίκελ· ἀιι' ὅηη κέληνη κεηὰ ηὸ βάπηηζκα η῵λ ζεκείσλ ἢξμαην, θαὶ πξὸ ηνῦ βαπηίζκαηνο ν὎δὲλ ἐζαπκαηνύξγεζε, θαὶ ἔκπξνζζελ ἐδειώζακελ. Εἴηε δὲ ηνῦην, εἴηε ἕηεξνλ πξ῵ηνλ ζεκε῔νλ ἐγέλεην η῵λ κεηὰ ηὸ βάπηηζκα γελνκέλσλ, ν὎ ζθόδξα δηηζρπξίδεζζαη ἀλαγθα῔νλ εἶλαί κνη δνθε῔. Καὶ ἐθαλέξσζε ηὴλ δόμαλ α὎ηνῦ. Π῵ο θαὶ ηίλη ηξόπῳ; Ο὎δὲ γὰξ πνιινὶ πξνζε῔ρνλ ηῶ γηλνκέλῳ, ἀιι' νἯ δηάθνλνη, θαὶ ὁ

ἀξρηηξίθιηλνο, θαὶ ὁ λπκθίνο. Π῵ο νὔλ ἐθαλέξσζε ηὴλ δόμαλ α὎ηνῦ; Σό γε α὎ηνῦ κέξνο. ΕἮ δὲ θαὶ κὴ ηόηε, ἀιι' ὓζηεξνλ ἔκειινλ ηὸ ζαῦκα ἀθνύζεζζαη ἅπαληεο· κέρξη γὰξ ηνῦ λῦλ ᾄδεηαη, θαὶ ν὎ δηέιαζελ. Ὅηη γὰξ ἐλ ἐθείλῃ ηῆ ἟κέξᾳ ν὎ πάληεο ᾔδεζαλ, ἀπὸ η῵λ ἐπαγνκέλσλ δ῅ινλ. ΕἮπὼλ γὰξ, ἖θαλέξσζε ηὴλ δόμαλ α὎ηνῦ, ἐπήγαγε· Καὶ ἐπίζηεπζαλ εἮο α὎ηὸλ νἯ καζεηαὶ α὎ηνῦ, νἯ θαὶ πξὸ ηνύηνπ ζαπκάδνληεο α὎ηόλ. ὇ξᾶο ὅηη ηὰ ζεκε῔α ηόηε κάιηζηα ἀλαγθα῔νλ ἤλ πνηε῔λ, ὅηε νἯ ε὎γλώκνλεο θαὶ πξνζέρνληεο ην῔ο γηλνκέλνηο ζαθ῵ο παξ῅ζαλ; Οὕηνη γὰξ ἔκειινλ θαὶ πηζηεύεηλ ε὎θνιώηεξνλ, θαὶ κεηὰ ἀθξηβείαο πξνζέρεηλ ην῔ο γηλνκέλνηο. Καὶ π῵ο ἂλ ἐγέλεην γλώξηκνο η῵λ ζεκείσλ ρσξίο; Ὅηη θαὶ δηδαζθαιία Ἧθαλὴ θαὶ πξνθεηεία θαὶ ηὸ ζαῦκα ἐλζε῔λαη ηα῔ο η῵λ ἀθνπόλησλ ςπρα῔ο, ὥζηε κεηὰ δηαζέζεσο πξνζέρεηλ ην῔ο γηλνκέλνηο, η῅ο ςπρ῅ο πξννηθεησκέλεο ἢδε. ∆ηά ηνη ηνῦην πνιιαρνῦ θαὶ ἀιιαρνῦ θαζηλ νἯ ε὎αγγειηζηαὶ, κὴ πεπνηεθέλαη ζεκε῔νλ α὎ηὸλ, δηὰ ηὸ η῵λ ἀλζξώπσλ ζθαηὸλ η῵λ ἐθε῔ δηαηξηβόλησλ. Καὶ κεηὰ ηαῦηα θαηέβε εἮο Καπεξλανὺκ α὎ηὸο θαὶ ἟ κήηεξ α὎ηνῦ, θαὶ νἯ ἀδειθνὶ θαὶ νἯ καζεηαὶ α὎ηνῦ· θαὶ ἤζαλ ἐθε῔ ν὎ πνιιὰο ἟κέξαο. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ παξαγίλεηαη κεηὰ η῅ο κεηξὸο εἮο Καπεξλανύκ; Οὒηε γὰξ ζαῦκα ν὎δὲλ εἮξγάζαην α὎ηόζη, νὒηε νἯ ηὴλ πόιηλ νἮθνῦληεο ἐθείλελ η῵λ ὏γη῵ο πξὸο α὎ηὸλ ἐρόλησλ ἤζαλ, ἀιιὰ θαὶ η῵λ ζθόδξα δηεθζαξκέλσλ. Καὶ ηνῦην ἐδήισζελ ὁ Υξηζηὸο εἮπώλ· Καὶ ζὺ, Καπεξλανὺκ, ἟ ἕσο ηνῦ ν὎ξαλνῦ ὏ςσζε῔ζα, ἕσο ᾅδνπ θαηαβηβαζζήζῃ. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ παξαγίλεηαη; ἖κνὶ δνθε῔, ἐπεηδὴ κηθξὸλ ὓζηεξνλ ἔκειιελ ἀληέλαη εἮο ηὰ Ἱεξνζόιπκα, δηὰ ηνῦην ηόηε ἀπειζε῔λ, ὥζηε κὴ παληαρνῦ ηνὺο ἀδειθνὺο ἐπηζύξεζζαη θαὶ ηὴλ κεηέξα. Ἀπειζὼλ γνῦλ θαὶ ὀιίγνλ δηαηξίςαο ρξόλνλ δηὰ ηὴλ εἮο ηὴλ κεηέξα ηηκὴλ, νὓησ πάιηλ ἐπηιακβάλεηαη η῵λ ζαπκάησλ, ἀπνθαηαζηήζαο ηὴλ γεγελλεθπ῔αλ. ∆ηὰ ηνῦηό θεζηλ, ὅηη ν὎ κεηὰ πνιιὰο ἟κέξαο ἀλέβε εἮο Ἱεξνζόιπκα. Πξὸ ὀιίγσλ ἄξα ἟κεξ῵λ ηνῦ Πάζρα ἐβαπηίζαην. Ἀλειζὼλ δὲ εἮο ηὰ Ἱεξνζόιπκα ηί πνηε῔; Πξ᾵γκα πνιι῅ο α὎ζεληίαο γέκνλ. Σνὺο γὰξ θαπήινπο ἐθείλνπο, ηνὺο ηξαπεδίηαο, ηνὺο ηὰο πεξηζηεξὰο πσινῦληαο θαὶ βόαο θαὶ πξόβαηα, θαὶ δηὰ ηνῦην ἐθε῔ δηαηξίβνληαο, ἐμέβαιε. βʹ. Καὶ ἕηεξνο κὲλ ε὎αγγειηζηήο θεζηλ, ὅηη ἐθβάιισλ ἔιεγελ· Μὴ πνηε῔ηε ηὸλ νἶθνλ ηνῦ Παηξόο κνπ ζπήιαηνλ ιῃζη῵λ· νὕηνο δέ θεζηλ, Οἶθνλ ἐκπνξίνπ, ν὎θ ἐλαληίσο ἀιιήινηο ιέγνληεο, ἀιιὰ δεηθλύληεο ὅηη ἐθ δεπηέ 59.140 ξνπ ηνῦην ἐπνίεζε, θαὶ ὅηη ν὎ θαηὰ ηὸλ α὎ηὸλ θαηξὸλ ἀκθόηεξα γέγνλελ, ἀιιὰ λῦλ κὲλ ἐλ πξννηκίνηο, λῦλ δὲ πξὸο α὎ηὸ ηὸ πάζνο ἐιζὼλ, ηνῦην πνηε῔. ∆ηὸ θαὶ ζθνδξόηεξνλ ην῔ο ιόγνηο ρξεζάκελνο, ζπήιαηνλ ἐθάιεζελ ἐληαῦζα· ἐλ δὲ ἀξρῆ η῵λ ζεκείσλ ν὎ρ νὓησο, ἀιι' ὏θεηκέλῃ κ᾵ιινλ ηῆ ἐπηηηκήζεη θέρξεηαη· ὅζελ εἮθὸο δεύηεξνλ ηνῦην πεπνηεθέλαη. Καὶ ηίλνο ἕλεθελ, θεζὶλ, α὎ηὸ ηνῦην πεπνίεθελ ὁ Υξηζηὸο, θαὶ ηνζαύηῃ ζθνδξόηεηη θέρξεηαη θαη' α὎η῵λ, ὅπεξ ν὎δακνῦ θαίλεηαη πνη῵λ, θαὶ ηαῦηα ὏βξηδόκελνο, ινηδνξνύκελνο, θαὶ ΢ακαξείηεο θαὶ δαηκνλ῵λ θιεζεὶο παξ' α὎η῵λ; Ο὎δὲ γὰξ ἞ξθέζζε ην῔ο ιόγνηο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ θξαγέιιηνλ ιαβὼλ, νὓησο α὎ηνὺο ἐμέβαιελ. ΟἯ δὲ Ἰνπδα῔νη ἑηέξσλ κὲλ ε὎εξγεηνπκέλσλ, ἐγθαινῦζη θαὶ ἀγξηαίλνπζηλ· ὅηε δὲ εἮθὸο ἤλ ἐθζεξησζ῅λαη ἐπηηηκσκέλνπο, ν὎ ηνηνύηῳ θέρξεληαη πξὸο α὎ηὸλ ηξόπῳ. Ο὎ γὰξ ἐπεηίκεζαλ, ν὎δὲ ὓβξηζαλ· ἀιιὰ ηί θαζη; Σί ζεκε῔νλ δεηθλύεηο ἟κ῔λ, ὅηη ηαῦηα πνηε῔ο; ὇ξᾶο βαζθαλίαο ὏πεξβνιὴλ, θαὶ π῵ο αἯ η῵λ ἄιισλ ε὎εξγεζίαη κ᾵ιινλ α὎ηνὺο παξώμπλαλ; Πνηὲ κὲλ νὔλ ζπήιαηνλ ιῃζη῵λ ηὸλ λαὸλ ὏π' α὎η῵λ ἔιεγε γελέζζαη, δεηθλὺο ὅηη ηὰ πσινύκελα ἀπὸ θινπ῅ο ἤλ, θαὶ ἁξπαγ῅ο θαὶ πιενλεμίαο, θαὶ ἐθ η῵λ ἀιινηξίσλ ἐπινύηνπλ ζπκθνξ῵λ· πνηὲ δὲ νἶθνλ ἐκπνξίνπ, ηὰο ἀλαηζρύληνπο α὎η῵λ θαπειείαο ἐλδεηθλύκελνο. Ἀιιὰ ηίλνο ἕλεθελ ηνῦην πεπνίεθελ; ἖πεηδὴ ἔκειιελ ἐλ ΢αββάηῳ ζεξαπεύεηλ, θαὶ πνιιὰ ηνηαῦηα πνηε῔λ, ἃ ἐδόθεη παξ' α὎ην῔ο ηνῦ λόκνπ παξάβαζηο εἶλαη· ἵλα κὴ δόμῃ ὡο ἀληίζεόο ηηο θαὶ ἐμ ἐλαληίαο ἣθσλ ηῶ Παηξὶ ηαῦηα πνηε῔λ, ἐληεῦζελ η῅ο ηνηαύηεο ὏πνλνίαο α὎η῵λ πνηε῔ηαη ηὴλ δηόξζσζηλ. Ο὎ γὰξ ἂλ ὁ ηνζνῦηνλ δ῅ινλ ἐπηδεημάκελνο ὏πὲξ ηνῦ νἴθνπ,

ηῶ ηνῦ νἴθνπ ∆εζπόηῃ θαὶ ἐλ α὎ηῶ ζεξαπεπνκέλῳ ἔκειιελ ἐλαληηνῦζζαη. Ἤλ κὲλ νὔλ Ἧθαλὰ θαὶ ηὰ πξόηεξα ἔηε, ἐλ νἷο θαηὰ ηὸλ λόκνλ ἐβίσ, δε῔μαη ηὴλ πξὸο ηὸλ λνκνζέηελ αἮδὼ, θαὶ ὅηη ν὎θ ἀληηλνκνζεη῵λ ἤιζελ· ἐπεηδὴ δὲ εἮθὸο ἤλ ἐθε῔λα ιήζῃ παξαδνζ῅λαη ηῶ ρξόλῳ, ἅηε ν὎ π᾵ζηλ ὄληα γλώξηκα, δηὰ ηὸ ἐλ νἮθίᾳ ηξέθεζζαη πησρῆ θαὶ ε὎ηειε῔, παξόλησλ πάλησλ ινηπὸλ (θαὶ γὰξ πνιινὶ παξ῅ζαλ, ἅηε ἑνξη῅ο πιεζίνλ νὒζεο), ηνῦην πνηε῔, θαὶ παξαθεθηλδπλεπκέλσο. Ο὎δὲ γὰξ ἁπι῵ο ἐμέβαιελ, ἀιιὰ θαὶ ηὰο ηξαπέδαο ἀλέηξεςε, θαὶ ηὸ ἀξγύξηνλ ἐμέρεε, δηδνὺο α὎ην῔ο ἐθ ηνύησλ ινγίζαζζαη, ὅηη ν὎θ ἂλ ὁ εἮο θηλδύλνπο ῥίπησλ ἑαπηὸλ ὏πὲξ η῅ο ε὎θνζκίαο ηνῦ νἴθνπ, ηνῦ ∆εζπόηνπ ηνῦ νἴθνπ θαηεθξόλεζελ ἄλ· ΕἮ γὰξ ὏πνθξηλόκελνο ηαῦηα ἐπνίεη, παξαηλέζαη ἐρξ῅λ κόλνλ· ηὸ δὲ θαὶ εἮο θηλδύλνπο θαηαζη῅λαη, πάλπ ηνικεξόλ. Ο὎δὲ γὰξ ηὸ ηπρὸλ ἤλ, θαὶ ζπκῶ ηνζνύηῳ ἀγνξαίσλ ἑαπηὸλ ἐθδνῦλαη, θαὶ δ῅κνλ πνιι῅ο γέκνληα ἀινγίαο θαπήισλ ἀλζξώπσλ θαζ' ἑαπηνῦ παξνμύλαη ὏βξίδνληα, δεκηνῦληα· ν὎ρ ὏πνθξηλνκέλνπ ἤλ, ἀιιὰ πάληα αἯξνπκέλνπ πάζε, ὏πὲξ η῅ο ε὎θνζκίαο ηνῦ νἴθνπ. ∆ηὰ ηνῦην ν὎δὲ δη' ὧλ πνηε῔ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ δη' ὧλ ιέγεη, δείθλπζη ηὴλ πξὸο α὎ηὸλ ζπκθσλίαλ· ν὎δὲ γὰξ εἶπε, Σὸλ νἶθνλ ηὸλ ἅγηνλ, ἀιιὰ, Σὸλ νἶθνλ ηνῦ Παηξόο κνπ. Ἰδνὺ θαὶ Παηέξα θαιε῔, θαὶ ν὎θ ὀξγίδνληαη· ᾤνλην γὰξ ἁπι῵ο α὎ηὸλ ιέγεηλ. ἖πεηδὴ δὲ πξντὼλ ηξαλόηεξνλ ἐθζέγγεην, ὡο ἐθείλελ παξαζη῅ζαη ηὴλ δηάλνηαλ ηὴλ η῅ο Ἦζόηεηνο, ηόηε ἀγξηαίλνπζηλ. Σί νὔλ ἐθε῔λνη; Σί ζεκε῔νλ δεηθλύεηο ἟κ῔λ, θεζὶλ, ὅηη ηαῦηα πνηε῔ο; Ὢ η῅ο ἐζράηεο 59.141 καλίαο! ΢εκείνπ γὰξ ρξεία ἤλ, ὥζηε ηὰ θαθ῵ο γηλόκελα παῦζαη, θαὶ ηὸλ νἶθνλ ἀπαιιάμαη ηνζαύηεο αἮζρύλεο; ηὸ δὲ δ῅ινλ ηνηνῦηνλ ιαβε῔λ ὏πὲξ ηνῦ νἴθνπ ηνῦ Θενῦ, ν὎ κέγηζηνλ ζεκε῔νλ ἀξεη῅ο ἤλ; ΟἯ γνῦλ ε὎γλώκνλεο θαὶ ἐληεῦζελ ἐδείθλπλην. Καὶ γὰξ ἐκλήζζεζαλ νἯ καζεηαὶ α὎ηνῦ ηόηε, θεζὶλ, ὅηη ἔζηη γεγξακκέλνλ· ὇ δ῅ινο ηνῦ νἴθνπ ζνπ θαηεθάγεζέ κε. Ἀιι' ν὎θ ἐθε῔λνη η῅ο πξνθεηείαο ἐκλήζζεζαλ, ἀιιὰ, Σί ζεκε῔νλ δεηθλύεηο ἟κ῔λ; ἔιεγνλ, ἅκα κὲλ ὏πὲξ η῅ο αἮζρξνθεξδείαο η῅ο ἑαπη῵λ ἀιγνῦληεο ἐθθνπηνκέλεο, θαὶ πξνζδνθ῵ληεο ηαύηῃ θσιύεηλ α὎ηὸλ, θαὶ ἐθθαιέζαζζαη εἮο ζαῦκα βνπιόκελνη, θαὶ ἐπηζθ῅ςαη ην῔ο γηλνκέλνηο. ∆ηὰ ηνῦην ν὎δὲ δίδσζηλ α὎ην῔ο ζεκε῔νλ. ἖πεὶ θαὶ πξόηεξνλ πξνζειζνῦζη θαὶ αἮηνῦζη, ηὸ α὎ηὸ ἀπεθξίλαην· Γελεὰ πνλεξὰ θαὶ κνηραιὶο ζεκε῔νλ ἐπηδεηε῔, θαὶ ζεκε῔νλ ν὎ δνζήζεηαη α὎ηῆ, εἮ κὴ ηὸ ζεκε῔νλ Ἰσλ᾵. Ἀιιὰ ηόηε κὲλ ζαθέζηεξνλ, λπλὶ δὲ αἮληγκαησδέζηεξνλ. Πνηε῔ δὲ ηνῦην δηὰ ηὴλ ἐζράηελ α὎η῵λ ἀλαηζζεζίαλ. Ο὎ γὰξ ἂλ ὁ κὴ αἮηνῦληαο πξνιακβάλσλ θαὶ ζεκε῔α δηδνὺο, νὕηνο αἮηνῦληαο ἂλ ἀπεζηξάθε, εἮ κὴ ηὴλ δηάλνηαλ α὎η῵λ εἶδε πνλεξὰλ νὔζαλ θαὶ δνιεξὰλ, θαὶ ὓπνπινλ α὎η῵λ ηὴλ πξναίξεζηλ. Α὎ηὸ γὰξ ε὎ζέσο ηὸ ἐξώηεκα ἐλλόεζνλ ὅζεο θαθίαο κεζηὸλ ἤλ. ∆ένλ γὰξ α὎ηὸλ ἀπνδέμαζζαη η῅ο ζπνπδ῅ο θαὶ ηνῦ δήινπ, δένλ ἐθπιαγ῅λαη, ὅηη ηνζαύηελ ηνῦ νἴθνπ πνηε῔ηαη πξόλνηαλ, νἯ δὲ ἐγθαινῦζη, θαπειεύεηλ ἐμε῔λαη ιέγνληεο, ιύεηλ δὲ ηὴλ θαπειείαλ ν὎θ ἐμὸλ εἶλαη, ἂλ κὴ ζεκε῔όλ ηη ἐπηδείμεηαη. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; Λύζαηε ηὸλ λαὸλ ηνῦηνλ, θαὶ ἐλ ηξηζὶλ ἟κέξαηο ἐγεξ῵ α὎ηόλ. Πνιιὰ ηνηαῦηα θζέγγεηαη, ην῔ο κὲλ ηόηε ἀθνύνπζηλ ν὎θ ὄληα δ῅ια, ην῔ο δὲ κεηὰ ηαῦηα, ἐζόκελα. Σίλνο δὲ ἕλεθελ ηνῦην πνηε῔; Ἵλα δεηρζῆ πξνεηδὼο ἄλσζελ ηὰ κεηὰ ηαῦηα, ὅηαλ ἐμέιζῃ θαὶ η῅ο πξνῤῥήζεσο ηὸ ηέινο· ὃ δὴ θαὶ ἐπὶ η῅ο πξνθεηείαο ηαύηεο γέγνλελ. Ὅηε γὰξ, θεζὶλ, ἞γέξζε ἐθ λεθξ῵λ, ηόηε ἐκλήζζεζαλ νἯ καζεηαὶ α὎ηνῦ ὅηη ηνῦην ἔιεγε· θαὶ ἐπίζηεπζαλ ηῆ Γξαθῆ, θαὶ ηῶ ιόγῳ ᾧ εἶπελ ὁ Ἰεζνῦο. Ὅηε δὲ ἐιέγεην, νἯ κὲλ ἞πνξνῦλην ηί πνη' ἂλ εἴε ηὸ εἮξεκέλνλ, νἯ δὲ ἀκθέβαιινλ, ιέγνληεο· Σεζζαξάθνληα θαὶ ἓμ ἔηεζηλ ᾠθνδνκήζε ὁ λαὸο νὕηνο, θαὶ ζὺ ἐλ ηξηζὶλ ἟κέξαηο ἐγεξε῔ο α὎ηόλ; Σεζζαξάθνληα δὲ θαὶ ἓμ ἔηε ἔιεγνλ, ηὴλ ὏ζηέξαλ νἮθνδνκὴλ δεινῦληεο· ἟ γὰξ πξνηέξα εἮο εἴθνζηλ ἐη῵λ ἀπεξηίζζε ρξόλνλ. γʹ. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ν὎θ ἔιπζε ηὸ αἴληγκα, θαὶ εἶπελ, ὅηη Ο὎ πεξὶ ηνῦ λανῦ ιέγσ ηνύηνπ, ἀιιὰ πεξὶ η῅ο ζαξθὸο η῅ο ἐκ῅ο, ἀιι' ὁ κὲλ ε὎αγγειηζηὴο ὓζηεξνλ γξάθσλ ηὸ Ε὎αγγέιηνλ, ἑξκελεύεη ηὸ εἮξεκέλνλ, α὎ηὸο δὲ ἐζίγεζε ηόηε; Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ἐζίγεζελ; Ὅηη ν὎θ

ἂλ ηὸλ ιόγνλ ἐδέμαλην. ΕἮ γὰξ κεδὲ νἯ καζεηαὶ Ἧθαλνί πσο ζπληέλαη ηὸ ιερζὲλ ἤζαλ, πνιιῶ κ᾵ιινλ νἯ ὄρινη. Ὅηε γὰξ, θεζὶλ, ἀλέζηε ὁ Ἰεζνῦο ἐθ η῵λ λεθξ῵λ, ηόηε ἐκλήζζεζαλ θαὶ ἐπίζηεπζαλ ηῶ ιόγῳ θαὶ ηῆ Γξαθῆ. ∆ύν γὰξ ἤλ α὎ην῔ο ηὰ πξντζηάκελα ηέσο· ἓλ κὲλ ηὸ η῅ο ἀλαζηάζεσο, ἕηεξνλ δὲ ηὸ ηνύηνπ κε῔δνλ, εἮ Θεὸο ἤλ ὁ ἔλδνλ νἮθ῵λ· ἅπεξ ἀκθόηεξα ᾐλίμαην εἮπώλ· Λύζαηε ηὸλ λαὸλ ηνῦηνλ, θαὶ ἐλ ηξηζὶλ ἟κέξαηο ἐγεξ῵ α὎ηόλ· ὅπεξ θαὶ ὁ Παῦινο ν὎ κηθξὸλ εἶλαη ζεκε῔όλ θεζη ζεόηεηνο, νὓησ ιέγσλ· Σνῦ ὁξηζζέληνο ΤἯνῦ Θενῦ ἐλ δπλάκεη θαηὰ Πλεῦκα ἁγησζύλεο ἐμ ἀλαζηάζεσο λεθξ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ. ∆ηαηί δὲ θαὶ ἐθε῔ θαὶ ἐληαῦζα ηνῦην δίδσζη ζεκε῔νλ, θαὶ παληαρνῦ, λῦλ κὲλ ιέγσλ, Ὅηαλ 59.142 ὏ςσζ῵, θαὶ, Ὅηαλ ὏ςώζεηε ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦ ἀλζξώπνπ, ηόηε γλώζεζζε ὅηη ἐγώ εἮκη· λῦλ δὲ, Ο὎ δνζήζεηαη ὏κ῔λ ζεκε῔νλ, εἮ κὴ ηὸ ζεκε῔νλ Ἰσλ᾵· θαὶ ἐληαῦζα πάιηλ· ἖λ ηξηζὶλ ἟κέξαηο ἐγεξ῵ α὎ηόλ; Ὅηη ηνῦην κάιηζηα ἤλ ηὸ δεηθλύνλ α὎ηὸλ ν὎θ ὄληα ἄλζξσπνλ ςηιὸλ, ηὸ δπλεζ῅λαη θαηὰ ηνῦ ζαλάηνπ ζη῅ζαη ηξόπαηνλ, ηὸ ηὴλ ηπξαλλίδα α὎ηνῦ ηὴλ καθξὰλ, θαὶ ηὸλ ραιεπὸλ θαηαιῦζαη πόιεκνλ νὓησ ηαρέσο. ∆ηὰ ηνῦηό θεζη, Σόηε εἴζεζζε. Σόηε· πόηε; Ὅηαλ ἀλαζηὰο ἐπηζπάζσκαη ηὴλ νἮθνπκέλελ, ηόηε εἴζεζζε, ὅηη θαὶ ηαῦηα ὡο Θεὸο θαὶ Θενῦ ΤἯὸο γλήζηνο ἐπνίνπλ, ἐθδηθ῵λ ηὴλ εἮο ηὸλ Παηέξα ὓβξηλ. Σί δήπνηε δὲ ν὎θ εἶπε θαὶ πνίσλ ζεκείσλ ρξεία πξὸο ηὸ παῦζαη ηὸ γηλόκελνλ θαθ῵ο, ἀιι' ἐπεγγείιαην δώζεηλ ζεκε῔νλ; Ὅηη ἐθείλῳ κὲλ ἂλ α὎ηνὺο πιένλ παξώμπλε, ηαύηῃ δὲ κ᾵ιινλ θαηέπιεμελ. Ἀιι' ὅκσο ν὎δὲλ πξὸο ηνῦην εἶπνλ· θαὶ γὰξ ἔδνμελ α὎ην῔ο ἄπηζηνλ ιέγεηλ, θαὶ ν὎δὲ ἐξση῅ζαη ἞λείρνλην, ἀιι' ὡο ἀδύλαηνλ ὂλ παξέδξακνλ. ΕἮ δὲ λνῦλ εἶρνλ, εἮ θαὶ ηόηε ἄπηζηνλ ἔδνμελ α὎ην῔ο εἶλαη, ὅηε ηὰ πνιιὰ ἐπνίεζε ζεκε῔α, ηόηε ἂλ πξνζειζόληεο ἞ξώηεζαλ, ηόηε ἂλ ἞μίσζαλ ηὴλ ἀπνξίαλ α὎ην῔ο ιπζ῅λαη· ἀιι' ἀλόεηνη ὄληεο, ην῔ο κὲλ ν὎δ' ὅισο πξνζε῔ρνλ η῵λ ιεγνκέλσλ, ηὰ δὲ κεηὰ πνλεξ᾵ο ἢθνπνλ δηαλνίαο. ∆ηὸ θαὶ ὁ Υξηζηὸο αἮληγκαησδ῵ο πξὸο α὎ηνὺο ἐθζέγγεην. Ἀιιὰ ηὸ δεηνύκελνλ ἐθε῔λό ἐζηη· Π῵ο νἯ καζεηαὶ ν὎θ ᾔδεηζαλ, ὅηη δε῔ α὎ηὸλ ἐθ η῵λ λεθξ῵λ ἀλαζη῅λαη; Ὅηη νὒπσ η῅ο ηνῦ Πλεύκαηνο ἤζαλ θαηαμησζέληεο ράξηηνο. ∆ηὸ ζπλερ῵ο ηνὺο πεξὶ ἀλαζηάζεσο ἀθνύνληεο ιόγνπο, ν὎δὲλ ζπλίεζαλ, ἀιιὰ δηεινγίδνλην θαζ' ἑαπηνὺο, ηί πνηε ηνῦηό ἐζηη. Καὶ γὰξ πνιὺ μέλνλ θαὶ παξάδνμνλ ἤλ ηὸ ιεγόκελνλ, ηὸ ἑαπηόλ ηηλα δύλαζζαη ἀληζηᾶλ, θαὶ ἀληζηᾶλ νὓησο. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ Πέηξνο ἐπεηηκήζε, ἐπεηδὴ ν὎δὲλ εἮδὼο πεξὶ ἀλαζηάζεσο, ἔιεγελ· Ἵιεώο ζνη. Καὶ ν὎δὲ ὁ Υξηζηὸο πξὸ ηνῦ πξάγκαηνο α὎ην῔ο ἀπεθάιπςε ηνῦην ζαθ῵ο, ἵλα κὴ ζθαλδαιηζζ῵ζηλ ἐλ ἀξρῆ δηαπηζηνῦληεο ηῶ ιεγνκέλῳ δηὰ ηὸ πνιὺ παξάδνμνλ, θαὶ κεδέπσ ζαθ῵ο α὎ηὸλ εἮδέλαη ὅζηηο ἐζηίλ. Σν῔ο κὲλ γὰξ δηὰ η῵λ πξαγκάησλ βνσκέλνηο ν὎δεὶο ἂλ δηαπηζηήζεηε· ην῔ο δὲ δηὰ η῵λ ιόγσλ ιεγνκέλνηο εἮθὸο ἤλ ηηλαο δηαπηζηε῔λ. ∆ηὰ ηνῦην ἐθ πξώηεο εἴαζε ζπγθεθαιπκκέλνλ εἶλαη ηὸλ ιόγνλ. Ὅηε δὲ δηὰ η῅ο πείξαο πξὸο ηὴλ ἀιήζεηαλ ἢγαγε ηὰ εἮξεκέλα, ηόηε ινηπὸλ ἔδσθε θαὶ η῵λ ῥεκάησλ ηὴλ ζύλεζηλ, θαὶ ηνζαύηελ ηνῦ Πλεύκαηνο ηὴλ ράξηλ, ὥζηε ἀζξόνλ πάληα ἀπνιαβε῔λ. ἖θε῔λνο γὰξ, θεζὶλ, ἀλακλήζεη ὏κ᾵ο πάληα. ΟἯ γὰξ θαὶ ηὴλ πξὸο α὎ηὸλ αἮδὼ ἐλ κηᾶ κόλνλ ἐθβαιόληεο ἑζπέξᾳ, θαὶ θπγόληεο, θαὶ ν὎δὲ Ἦδε῔λ α὎ηὸλ θάζθνληεο, ζρνιῆ γ' ἂλ η῵λ ἐλ παληὶ ηῶ ρξόλῳ γελνκέλσλ ηε θαὶ ιερζέλησλ ἐκλεκόλεπζαλ, εἮ κὴ πνιι῅ο ἀπήιαπζαλ η῅ο ηνῦ Πλεύκαηνο ράξηηνο. Καὶ εἮ παξὰ ηνῦ Πλεύκαηνο, θεζὶλ, ἀθνύζεζζαη ἔκειινλ, ηίο ρξεία ἤλ ζπγγίλεζζαη α὎ηνὺο ηῶ Υξηζηῶ, κέιινληαο κὴ θαηέρεηλ ηὰ ιεγόκελα; Ὅηη ν὎θ ἐδίδαζθε ηὸ Πλεῦκα, ἀιι' ἀλεκίκλεζθελ ἃ πξνιαβὼλ ὁ Υξηζηὸο εἶπελ. Ο὎ κηθξὸλ δὲ εἮο ηὴλ δόμαλ ζπληειε῔ ηνῦ Υξηζηνῦ ηὸ παξαπεκθζ῅λαη εἮο ηὴλ κλήκελ η῵λ ιερζέλησλ α὎ην῔ο. Παξὰ κὲλ νὔλ ηὴλ ἀξρὴλ η῅ο ηνῦ Θενῦ ράξηηνο ἐγέλεην ηὸ ἐπηπη῅λαη ηὴλ ηνῦ Πλεύκαηνο ράξηλ νὓησ δαςηι῅ θαὶ πνιιήλ· ὓζηεξνλ δὲ η῅ο ἑαπη῵λ ἀξεη῅ο, ηὸ θαηαζρε῔λ ηὴλ δσξεάλ. Βίνλ γὰξ ἐπεδείμαλην ιακπξὸλ, θαὶ πνιιὴλ ηὴλ ζνθίαλ, θαὶ κεγάινπο ηνὺο πόλνπο, θαὶ θαηεγέιαζαλ κὲλ η῅ο παξνύζεο δσ῅ο, ν὎δὲλ δὲ ἟γήζαλην ηὰ ἀλζξώπηλα, ἀιιὰ

ἀλώηεξνη πάλησλ ἐγέλνλην, θαὶ θαζάπεξ ηηλὲο ἀεηνὶ θνῦθνη ὏ςειὰ πεηώκελνη, δηὰ η῵λ ἔξγσλ πξὸο α὎ηὸλ ἀθείιθνλην ηὸλ ν὎ξαλὸλ, θαὶ δηὰ ηνύησλ ἔζρνλ ηνῦ Πλεύκαηνο ηὴλ ράξηλ ἄθαηνλ. Σνύηνπο ηνίλπλ θαὶ ἟κε῔ο κηκεζώκεζα, θαὶ κὴ ζβέ 59.143 ζσκελ ηὰο ιακπάδαο, ἀιιὰ δηαηεξήζσκελ θαηδξὰο δη' ἐιεεκνζύλεο. Σνύηνπ ηνῦ ππξὸο ηὸ θέγγνο νὓησ δηαθξαηε῔ηαη. ΢πλάμσκελ ηνίλπλ εἮο ἀγγε῔α ηὸ ἔιαηνλ, ἕσο ἐληαῦζά ἐζκελ. Ο὎δὲ γὰξ ἔζηη ηνῦην πξίαζζαη ἀπειζόληαο ἐθε῔, ν὎δὲ ἀιιαρόζελ α὎ηὸ ιαβε῔λ, ἀιι' ἠ δηὰ η῅ο η῵λ πελήησλ ρεηξόο. ΢πιιέμσκελ ηνίλπλ ἐληεῦζελ ἢδε κεηὰ πνιι῅ο η῅ο δαςηιείαο, εἴ γε βνπιόκεζα κεηὰ ηνῦ λπκθίνπ εἮζειζε῔λ· εἮ δὲ κὴ, ἔμσ 59.144 κέλεηλ ηνῦ λπκθ῵λνο ἀλάγθε. Ἀκήραλνλ γὰξ, ἀκήραλνλ, θἂλ κπξία θαηνξζώζσκελ ἀγαζὰ, η῅ο ἐιεεκνζύλεο ρσξὶο ἐπηβ῅λαη η῵λ η῅ο βαζηιείαο πξνζύξσλ. ∆ηὸ κεηὰ πνιι῅ο ηαύηελ ἐπηδεημώκεζα η῅ο δαςηιείαο, ὥζηε ἀπνιαῦζαη η῵λ ἀπνῤῥήησλ ἀγαζ῵λ, ὧλ γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα θαὶ ηὸ θξάηνο πάληνηε, θαὶ λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.143.10 ΟΜΘΛΘΑ Κ∆ʹ. Ὡο δὲ ἤλ ἐλ ην῔ο Ἱεξνζνιύκνηο ἐλ ηῶ Πάζρα ἐλ ηῆ ἑνξηῆ, πνιινὶ ἐπίζηεπζαλ εἮο α὎ηόλ. αʹ. Σ῵λ ἀλζξώπσλ η῵λ ηόηε νἯ κὲλ ηῆ πιάλῃ πξνζε῔ρνλ, νἯ δὲ η῅ο ἀιεζείαο ἀληείρνλην· ἀιιὰ θαὶ ηνύησλ ἔληνη πξὸο ὀιίγνλ α὎η῅ο ἀληηιακβαλόκελνη, πάιηλ α὎η῅ο ἐμέπηπηνλ. Σνύηνπο θαὶ ὁ Υξηζηὸο αἮληηηόκελνο, ζπέξκαζη παξέβαιε ην῔ο ν὎ θαηὰ βάζνπο θεηκέλνηο, ἀιιὰ ηὰο ῥίδαο ὏πὲξ η῅ο ἐπηθαλείαο η῅ο γ῅ο ἔρνπζηλ, νὑο θαὶ ηαρέσο ἀπνιε῔ζζαη ἔθε. Σνύηνπο θαὶ ὁ ε὎αγγειηζηὴο ἐληαῦζα ἟κ῔λ ἐδήισζελ, νὓησ ιέγσλ, ὅηη Ὡο ἤλ ἐλ ην῔ο Ἱεξνζνιύκνηο ἐλ ηῶ Πάζρα ἐλ ηῆ ἑνξηῆ, πνιινὶ ἐπίζηεπζαλ εἮο α὎ηὸλ, ζεσξνῦληεο α὎ηνῦ ηὰ ζεκε῔α, ἃ ἐπνίεη. Α὎ηὸο δὲ ὁ Ἰεζνῦο ν὎θ ἐπίζηεπελ ἑαπηὸλ α὎ην῔ο. ἖θε῔λνη γὰξ ἀθξηβέζηεξνη ἤζαλ νἯ καζεηαὶ, ὅζνη κὴ ἀπὸ ζεκείσλ πξνζῄεζαλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἀπὸ η῅ο δηδαζθαιίαο. Σνὺο κὲλ γὰξ παρπηέξνπο ηὰ ζεκε῔α ἐθείιθεην, ηνὺο δὲ ινγηθσηέξνπο αἯ πξνθεηε῔αη θαὶ αἯ δηδαζθαιίαη. Ὅζνη γνῦλ ἀπὸ δηδαζθαιίαο θαηεζρέζεζαλ, νὕηνη η῵λ ἀπὸ ζεκείσλ ἤζαλ βεβαηόηεξνη· νὑο θαὶ ὁ Υξηζηὸο ἐκαθάξηδε ιέγσλ, Μαθάξηνη νἯ κὴ Ἦδόληεο, θαὶ πηζηεύζαληεο. Ὅηη δὲ ν὎ η῵λ γλεζίσλ ἤζαλ νὕηνη, δείθλπζη θαὶ ἟ ἐπαγσγή· Α὎ηὸο γὰξ, θεζὶλ, ὁ Ἰεζνῦο ν὎θ ἐπίζηεπελ ἑαπηὸλ α὎ην῔ο. ∆ηαηί; ∆ηὰ ηὸ γηλώζθεηλ πάληα, θαὶ ὅηη ν὎ ρξείαλ εἶρελ, ἵλα ηηο καξηπξήζῃ πεξὶ ηνῦ ἀλζξώπνπ· α὎ηὸο γὰξ ἐγίλσζθε ηί ἤλ ἐλ ηῶ ἀλζξώπῳ. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· Ο὎ πξνζε῔ρε ην῔ο ἔμσζελ ῥήκαζη, ηα῔ο θαξδίαηο ἐκβαηεύσλ α὎ηα῔ο, θαὶ πξὸο ηὴλ δηάλνηαλ εἮζηώλ· θαὶ ηὴλ πξόζθαηξνλ α὎η῵λ ζεξκόηεηα εἮδὼο ζαθ῵ο, ν὎θ ἐζάῤῥεη α὎ην῔ο ὡο καζεηα῔ο ἀπεξηηζκέλνηο, ν὎θ ἐλερείξηδε πάληα ηὰ δόγκαηα α὎ην῔ο ὡο ἢδε βεβαίσο πηζην῔ο γελνκέλνηο. Σὸ δὲ ηὰ ἐλ ηῆ θαξδίᾳ η῵λ ἀλζξώπσλ εἮδέλαη, ηνῦ πιάζαληνο θαηὰ κόλαο ηὰο θαξδίαο ἐζηὶ Θενῦ. ΢ὺ γὰξ, θεζὶλ, ἐπίζηαζαη θαξδίαο κνλώηαηνο. Ο὎θ ἐδε῔ην ηνίλπλ καξηύξσλ ὥζηε η῵λ νἮθείσλ πιαζκάησλ καζε῔λ ηὴλ δηάλνηαλ· ὅζελ ν὎δὲ ἀπὸ η῅ο πξνζθαίξνπ πίζηεσο α὎ην῔ο ἐζάῤῥεη. Ἄλζξσπνη κὲλ γὰξ νὒηε ηὰ παξόληα, νὒηε ηὰ κέιινληα εἮδόηεο, πνιιάθηο θαὶ ην῔ο δνιεξ῵ο πξνζηνῦζη, θαὶ ην῔ο κηθξὸλ ὓζηεξνλ ἀπνζηεζνκέλνηο, ἅπαληα ρσξίο ηηλνο ὏πνζηνι῅ο θαὶ ιέγνπζη θαὶ ἐγρεηξίδνπζηλ· ὁ δὲ Υξηζηὸο ν὎ρ νὓησο. Ἢδεη γὰξ α὎η῵λ ηὰ ἀπόῤῥεηα πάληα ζαθ῵ο. Σνηνῦηνη πνιινὶ θαὶ λῦλ εἮζη, ηὸ κὲλ η῅ο πίζηεσο ὄλνκα ἔρνληεο, ε὎ξίπηζηνη δὲ θαὶ ε὎άγσγνη. ∆ηὰ ηνῦην ν὎δὲ λῦλ ὁ Υξηζηὸο ἑαπηὸλ ἐκπηζηεύεη, ἀιιὰ ηὰ πιείνλα ἀπνθξύπηεηαη. Καζάπεξ γὰξ ἟κε῔ο ν὎ ην῔ο ἁπι῵ο θίινηο, ἀιιὰ ην῔ο γλεζίνηο ζαῤῥνῦκελ· νὓησ θαὶ ὁ Θεόο. Ἄθνπζνλ γνῦλ ηί θεζη ην῔ο καζεηα῔ο ὁ Υξηζηόο· Ο὎θ ἔηη ὏κ᾵ο ιέγσ δνύινπο· ὏κε῔ο γὰξ θίινη κνπ ἐζηέ. Πόζελ, θαὶ δηαηί; Ὅηη πάληα, ὅζα ἢθνπζα παξὰ ηνῦ Παηξὸο, ἀπεθάιπςα ὏κ῔λ. ∆ηὰ ηνῦην ν὎δὲ ην῔ο Ἰνπ 59.144 δαίνηο ηὰ ζεκε῔α ἐδίδνπ αἮηνῦζηλ, ὅηη πεηξάδνληεο ᾔηνπλ. Ἆξα νὔλ ηὸ ζεκε῔α αἮηε῔λ, πεηξαδόλησλ ἐζηὶ θαὶ ηόηε θαὶ λῦλ· Καὶ γὰξ θαὶ λῦλ εἮζηλ νἯ δεηνῦληεο θαὶ ιέγνληεο· ∆ηαηί κὴ θαὶ λῦλ ζεκε῔α γίλεηαη; ΕἮ γὰξ πηζηὸο εἶ, ὡο εἶλαη ρξὴ, θαὶ

θηιε῔ο ηὸλ Υξηζηὸλ, ὡο θηιε῔λ δε῔, ν὎ ρξείαλ ἔρεηο ζεκείσλ· ηαῦηα γὰξ ην῔ο ἀπίζηνηο δίδνηαη. Π῵ο νὔλ Ἰνπδαίνηο ν὎θ ἐδόζε, θεζί; Μάιηζηα κὲλ ἐδόζε· εἮ δὲ ἔζηηλ ὅπνπ θαὶ αἮηνῦληεο ν὎θ ἔιαβνλ, ἐπεηδὴ ν὎ρ ὏πὲξ ηνῦ η῅ο ἀπηζηίαο ἀπαιιαγ῅λαη ηαῦηα ᾔηνπλ, ἀιι' ὏πὲξ ηνῦ κ᾵ιινλ α὎η῵λ βεβαη῵ζαη ηὴλ πνλεξίαλ. Καὶ ἤλ ἄλζξσπνο ἐθ η῵λ Φαξηζαίσλ, Νηθόδεκνο ὄλνκα α὎ηῶ, ἄξρσλ η῵λ Ἰνπδαίσλ· νὕηνο ἤιζε πξὸο α὎ηὸλ λπθηόο. Οὕηνο θαὶ ἐλ κέζῳ ηῶ Ε὎αγγειίῳ θαίλεηαη ηὸλ ὏πὲξ ηνῦ Υξηζηνῦ πνηνύκελνο ιόγνλ· ιέγεη γάξ· ὇ λόκνο ἟κ῵λ ν὎δέλα θξίλεη, ἐὰλ κὴ πξόηεξνλ ἀθνύζῃ. Πξὸο ηνῦηνλ θαὶ Ἰνπδα῔νη δπζρεξαίλνπζη ιέγνληεο· ἖ξώηεζνλ θαὶ ἴδε ὅηη πξνθήηεο ἐθ η῅ο Γαιηιαίαο ν὎θ ἐγήγεξηαη. Καὶ κεηὰ ηὸλ ζηαπξὸλ δὲ πνιιὴλ ηὴλ ἐπηκέιεηαλ η῅ο ηαθ῅ο ηνῦ ∆εζπνηηθνῦ ζώκαηνο πεπνίεηαη. Ἤιζε γὰξ, θεζὶ, θαὶ Νηθόδεκνο ὁ ἐιζὼλ πξὸο ηὸλ Κύξηνλ λπθηὸο, θέξσλ κίγκα κύξνπ θαὶ ἀιόεο ὡο ιίηξαο ἑθαηόλ. Καὶ λῦλ δὲ δηέθεηην κὲλ πεξὶ ηὸλ Υξηζηὸλ, ν὎ρ ὡο ἐρξ῅λ δὲ, νὒηε κεηὰ δηαλνίαο η῅ο πξνζεθνύζεο, ἀιι' ἔηη ὏πὸ η῅ο Ἰνπδατθ῅ο θαηείρεην ἀζζελείαο. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ λπθηὸο ἤιζε, δεδνηθὼο ἐλ ἟κέξᾳ ηνῦην πνη῅ζαη. Ἀιι' ὁ θηιάλζξσπνο Θεὸο ν὎δὲ νὓησο α὎ηὸλ ἀπώζαην, ν὎δὲ δηήιεγμελ, ν὎δὲ η῅ο α὎ηνῦ δηδαζθαιίαο ἀπεζηέξεζελ, ἀιιὰ θαὶ κεηὰ πνιι῅ο α὎ηῶ η῅ο ἐπηεηθείαο δηαιέγεηαη, θαὶ δόγκαηα α὎ηῶ παξαλνίγεη ηὰ ζθόδξα ὏ςειὰ, αἮληγκαησδ῵ο κὲλ, παξαλνίγεη δὲ ὅκσο, Πνιιῶ γὰξ κ᾵ιινλ νὕηνο ζπγγλώκεο ἄμηνο ἤλ η῵λ δηὰ πνλεξίαλ ηνῦην πνηνύλησλ. ἖θε῔λνη κὲλ γὰξ πάζεο εἮζὶλ ἀπνινγίαο ἐθηόο· νὕηνο δὲ θαὶ α὎ηὸο θαηαγλώζεσο κὲλ ὏πεύζπλνο ἤλ, ν὎ κὴλ ηνζαύηεο. Π῵ο νὔλ ὁ ε὎αγγειηζηὴο ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ εἶπε πεξὶ α὎ηνῦ; Εἶπε κὲλ νὔλ ἀιιαρνῦ, ὅηη θαὶ ἐθ η῵λ ἀξρόλησλ πνιινὶ ἐπίζηεπζαλ εἮο α὎ηόλ· δηὰ δὲ ηνὺο Ἰνπδαίνπο ν὎ρ ὡκνιόγνπλ, ἵλα κὴ ἀπνζπλάγσγνη γέλσληαη· ἐληαῦζα δὲ ηὸ π᾵λ δηὰ η῅ο θαηὰ ηὴλ λύθηα παξνπζίαο ᾐλίμαην. Σί νὔλ νὕηόο θεζη; Ῥαββὶ, νἴδακελ ὅηη ἀπὸ Θενῦ ἐιήιπζαο δηδάζθαινο· ν὎δεὶο γὰξ ηαῦηα ηὰ ζεκε῔α δύλαηαη πνη῅ζαη, ἃ ζὺ πνηε῔ο, ἐὰλ κὴ ᾖ ὁ Θεὸο κεη' α὎ηνῦ. βʹ. Ἔηη θάησ ζηξέθεηαη ὁ Νηθόδεκνο, ἔηη ἀλζξσπίλελ ἔρεη πεξὶ α὎ηνῦ δηάλνηαλ, θαὶ ὡο πεξὶ πξνθήηνπ δηαιέγεηαη, ν὎δὲλ κέγα ἀπὸ η῵λ ζεκείσλ θαληαδόκελνο. Οἴδακελ, θεζὶλ, ὅηη ἀπὸ Θενῦ ἐιήιπζαο δηδάζθαινο. Σί νὔλ λπθηὸο ἔξρῃ θαὶ ιαλζάλσλ πξὸο ηὸλ ηὰ ηνῦ Θενῦ ιέγνληα; πξὸο ηὸλ ἐθε῔ζελ ἣθνληα; ηί κὴ κεηὰ παῤῥεζίαο δηαιέγῃ; Ἀιι' ν὎δὲ ηνῦην εἶπελ ὁ Ἰεζνῦο, ν὎δὲ δηήιεγμελ α὎ηόλ· Κάιακνλ γὰξ ζπληεηξηκκέλνλ ν὎ θαηεάμεη, θεζὶλ, θαὶ ιίλνλ ηπθώκελνλ ν὎ ζβέζεη. Καὶ α὎ηὸο πάιηλ, Ο὎θ ἐξίζεη, 59.145 θεζὶλ, ν὎δὲ θξάμεη· θαὶ πάιηλ, Ο὎θ ἤιζνλ ἵλα θξίλσ ηὸλ θόζκνλ, ἀιι' ἵλα ζώζσ ηὸλ θόζκνλ. Ο὎δεὶο δύλαηαη ηαῦηα ηὰ ζεκε῔α πνηε῔λ, ἐὰλ κὴ ᾖ ὁ Θεὸο κεη' α὎ηνῦ. ἖θε῔λνο κέληνη ἔηη θαηὰ ηνὺο αἯξεηηθνὺο θζέγγεηαη, ἐλεξγνύκελνλ α὎ηὸλ θαὶ η῅ο ἑηέξσλ βνεζείαο δεόκελνλ ηαῦηα πξάηηεηλ, ἅπεξ ἔπξαηηε, ιέγσλ. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; Ὅξα ζπγθαηαβάζεσο ὏πεξβνιήλ· ν὎θ εἶπε κὲλ, ὅηη Ο὎δὲλ δένκαη η῅ο ἑηέξσλ βνεζείαο, ἀιιὰ, Μεη' ἐμνπζίαο πάληα πξάηησ· θαὶ γὰξ ΤἯόο εἮκη γλήζηνο ηνῦ Θενῦ, θαὶ η῅ο α὎η῅ο ηῶ γεγελλεθόηη δπλάκεσο· παξῃηήζαην δὲ ηέσο δηὰ ηὸ πξόζαληεο εἶλαη ηῶ ἀθνύνληη. Ὅπεξ γὰξ ἀεὶ ιέγσ, ηνῦην θαὶ λῦλ ἐξ῵, ὅηη ηὸ ζπνπδαδόκελνλ ἤλ ηῶ Υξηζηῶ ν὎ρ νὓησ ηέσο ηὴλ ἀμίαλ ἐθθαιύςαη ηὴλ ἑαπηνῦ, ὡο ηὸ πε῔ζαη ὅηη ν὎δὲλ ἐμ ἐλαληίαο ἔπξαηηε ηῶ Παηξί. ∆ηὰ ηνῦην ἐλ κὲλ ην῔ο ῥήκαζη πνιιαρνῦ κεηξηάδσλ θαίλεηαη, ἐλ δὲ ην῔ο πξάγκαζηλ ν὎ρ νὓησ πνη῵λ. Ὅηαλ γὰξ ζαπκαηνπξγῆ, κεη' ἐμνπζίαο πάληα πνηε῔, ιέγσλ· Θέισ, θαζαξίζζεηη. Σαιηζὰ, ἀλάζηεζη. Ἔθηεηλνλ ηὴλ ρε῔ξα. Ἀθέσληαί ζνη αἯ ἁκαξηίαη. ΢ηώπα, πεθίκσζν. Ἆξνλ ηὸλ θξάββαηόλ ζνπ, θαὶ ὓπαγε εἮο ηὸλ νἶθόλ. ζνπ ΢νὶ ιέγσ, ηὸ πνλεξὸλ δαηκόληνλ, ἔμειζε ἀπ' α὎ηνῦ. Γελεζήησ ζνη ὡο ζέιεηο. Ἄλ ηηο ὏κ῔λ εἴπῃ ηη, ἐξε῔ηε, ηη ὇ Κύξηνο α὎ηνῦ ρξείαλ ἔρεη. ΢ήκεξνλ κεη' ἐκνῦ ἔζῃ ἐλ ηῶ παξαδείζῳ. ἦθνύζαηε ὅηη ἐῤῥέζε ην῔ο ἀξραίνηο, Ο὎ θνλεύζεηο· ἐγὼ δὲ ιέγσ ὏κ῔λ, ὅηη ὁ ὀξγηδόκελνο ηῶ ἀδειθῶ α὎ηνῦ εἮθ῅, ἔλνρνο ἔζηαη ηῆ θξίζεη. ∆εῦηε ὀπίζσ κνπ, θαὶ πνηήζσ ὏κ᾵ο ἁιηε῔ο ἀλζξώπσλ. Καὶ παληαρνῦ

πνιιὴλ ὁξ῵κελ ηὴλ α὎ζεληίαλ α὎ηνῦ νὔζαλ. ἖λ κὲλ γὰξ ην῔ο πξάγκαζηλ ν὎δεὶο ἂλ ἐπειάβεην η῵λ γηλνκέλσλ. Π῵ο γάξ; ΕἮ κὲλ γὰξ κὴ ἐμῄεη ηὰ ιεγόκελα, κεδὲ ηέινο ἐιάκβαλελ νἷνλ ἐθέιεπελ, εἶρελ ἄλ ηηο εἮπε῔λ ἐθείλσλ, ὅηη ἀπνλνίαο ἤλ ηὰ ἐπηηάγκαηα· ἐπεηδὴ δὲ ἐμέβαηλε, θαὶ ἄθνληαο α὎ηνὺο ἐπεζηόκηδελ ἟ ηνῦ ηέινπο η῵λ γηλνκέλσλ ἀιήζεηα. ἖πὶ δὲ η῵λ ιόγσλ ἞δύλαλην πνιιάθηο, θαηὰ ηὴλ α὎η῵λ ἀλαηζρπληίαλ, ἀπόλνηαλ ἐπηζθήπηεηλ α὎ηῶ. Ὃ θαὶ ἐπὶ ηνῦ Νηθνδήκνπ λῦλ, θαλεξ῵ο κὲλ ν὎δὲλ ὏ςειὸλ θζέγγεηαη, αἮληγκαησδ῵ο δὲ α὎ηὸλ ἀλάγεη η῅ο ηαπεηλόηεηνο, δηδάζθσλ ὅηη α὎ηάξθεο α὎ηόο ἐζηηλ ἑαπηῶ εἮο ηὴλ η῵λ ζαπκάησλ ἐπίδεημηλ. Σέιεηνλ γὰξ α὎ηὸλ ἐγέλλεζελ ὁ Παηὴξ, θαὶ α὎ηαξθνῦληα ἑαπηῶ, θαὶ ν὎δὲλ ἀηειὲο ἔρνληα. Ἀιι' ἴδσκελ δὲ π῵ο α὎ηὸ ηνῦην θαηαζθεπάδεη· Εἶπελ ἐθε῔λνο· Ῥαββὶ, νἴδακελ ὅηη ἀπὸ Θενῦ ἐιήιπζαο δηδάζθαινο, θαὶ ὅηη ν὎δεὶο δύλαηαη πνηε῔λ ἃ ζὺ πνηε῔ο, ἐὰλ κὴ ᾖ ὁ Θεὸο κεη' α὎ηνῦ. ἖λόκηζε κεγάια ηηλὰ εἮξεθέλαη, ηαῦηα εἮξεθὼο πεξὶ ηνῦ Υξηζηνῦ. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; ∆εηθλὺο ὅηη ν὎δὲ η῵λ πξνζύξσλ η῅ο πξνζεθνύζεο γλώζεσο ἐπέβε, ν὎δὲ ἐλ ην῔ο πξνππιαίνηο ἔζηε, ἀιι' ἔμσ πνπ η῅ο βαζηιείαο πιαλ᾵ηαη ἔηη, θαὶ α὎ηὸο, θαὶ ὅζηηο ἂλ ἕηεξνο ηαῦηα ιέγῃ, θαὶ ν὎δέπσ πξὸο ηὴλ ἀιεζ῅ παξέθπςε γλ῵ζηλ, ὁ ηαύηελ πεξὶ ηνῦ Μνλνγελνῦο ἔρσλ ηὴλ δόμαλ· ηί θεζηλ; Ἀκὴλ, ἀκὴλ ιέγσ ζνη, ἐὰλ κή ηηο γελλεζῆ ἄλσζελ, ν὎ δύλαηαη Ἦδε῔λ ηὴλ βαζηιείαλ ηνῦ Θενῦ· ηνπηέζηηλ, ἖ὰλ ζὺ κὴ γελλεζῆο ἄλσζελ, θαὶ ηὴλ η῵λ δνγκάησλ παξαιάβῃο ἀθξίβεηαλ, ἔμσ πνπ πιαλ᾵ζαη, θαὶ πόῤῥσ η῅ο βαζηιείαο εἶ η῵λ ν὎ξαλ῵λ. Ἀιι' νὓησ κὲλ ζαθ῵ο νὒ θεζηλ· ἵλα δὲ ἀλεπαρζέζηεξνλ πνηήζῃ ηὸλ ιόγνλ, ν὎ πξὸο α὎ηὸλ ἀπνηείλεηαη θαλεξ῵ο, ἀιι' ἀνξίζησο ιέγεη· ἖ὰλ κή ηηο γελλεζῆ· κνλνλνπρὶ ιέγσλ, ὅηη Κἂλ ζὺ, θἂλ ὁζηηζνῦλ ἕηεξνο ᾖ ηνηαῦηα πεξὶ ἐκνῦ δνμάδσλ, ἔμσ 59.146 πνπ η῅ο βαζηιείαο ἐζηίλ· ἐπεὶ εἮ κὴ ηνῦην βνπιόκελνο θαηαζθεπάζαη ηαῦηα ἔιεγε, θαὶ ἀλάξκνζηνο πξὸο ηὰ εἮξεκέλα ἟ ἀπόθξηζηο ἤλ. Ἰνπδα῔νη κὲλ νὔλ εἮ ηαῦηα ἢθνπζαλ, θαηαγειάζαληεο ἀλερώξεζαλ ἄλ· νὕηνο δὲ θαὶ ἐλ ηνύηῳ ηὸ θηινκαζὲο δείθλπζη. ∆ηὰ ηνῦην γὰξ θαὶ ἀζαθ῵ο πνιιαρνῦ θζέγγεηαη ὁ Υξηζηὸο, πξὸο ηὴλ ἐξώηεζηλ ηνὺο ἀθνύνληαο δηαλαζη῅ζαη βνπιόκελνο, θαὶ πξνζεθηηθσηέξνπο ἐξγάζαζζαη. Σὸ κὲλ γὰξ ζαθ῵ο ιερζὲλ, πνιιάθηο θαὶ παξαηξέρεη ηὸλ ἀθξναηήλ· ηὸ δὲ ἀζαθὲο πεξηεξγόηεξνλ α὎ηὸλ πνηε῔ θαὶ ζπνπδα῔νλ. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· ἖ὰλ κὴ γελλεζῆο ἄλσζελ, ἐὰλ κὴ κεηάζρῃο Πλεύκαηνο ηνῦ δηὰ ινπηξνῦ παιηγγελεζίαο, ν὎ δύλαζαη πεξὶ ἐκνῦ δόμαλ ιαβε῔λ ηὴλ πξνζήθνπζαλ. Αὓηε γὰξ ν὎ πλεπκαηηθὴ ἟ δόμα, ἀιιὰ ςπρηθή. Ἀιι' νὓησ κὲλ ν὎θ εἶπε παξαηηνύκελνο α὎ηὸλ πι῅μαη, ηὰ παξ' ἑαπηνῦ ζπλεηζελεγθόληα θαὶ ὅζνλ ἐγρσξε῔ θζεγμάκελνλ, ἀλάγεη δὲ ἀλππόπησο ἐπὶ ηὴλ κείδνλα γλ῵ζηλ α὎ηὸλ, ιέγσλ· ἖ὰλ κή ηηο γελλεζῆ ἄλσζελ. Σὸ Ἄλσζελ ἐληαῦζα, νἯ κὲλ ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ θαζηλ, νἯ δὲ ἐμ ἀξρ῅ο. Σὸλ γὰξ κὴ νὓησ γελλεζέληα, ν὎ δπλαηὸλ Ἦδε῔λ, θεζὶ, ηὴλ βαζηιείαλ ηνῦ Θενῦ· ἑαπηὸλ ἐληαῦζα δεηθλὺο, θαὶ δει῵λ ὅηη ν὎ ηνῦηό ἐζηη ηὸ ὁξώκελνλ κόλνλ, ἀιι' ἑηέξσλ ἟κ῔λ ὀθζαικ῵λ δε῔, ὥζηε Ἦδε῔λ ηὸλ Υξηζηόλ. Σαῦηα ἀθνύζαο ὁ Νηθόδεκνο, θεζίλ· Π῵ο δύλαηαη ἄλζξσπνο γελλεζ῅λαη γέξσλ ὤλ; Ῥαββὶ α὎ηὸλ θαιε῔ο, θαὶ ἀπὸ Θενῦ ἐιειπζέλαη ιέγεηο, θαὶ ν὎ δέρῃ ηὰ ιεγόκελα, ἀιιὰ ηὴλ πνιινὺο ζνξύβνπο ἐπεηζάγνπζαλ ιέμηλ θζέγγῃ πξὸο ηὸλ δηδάζθαινλ; Σὸ γὰξ, Π῵ο, ηνῦην, η῵λ ν὎ ζθόδξα πηζηεπόλησλ ἐζηὶλ ἐπαπόξεζηο, η῵λ ἀπὸ γ῅ο ὄλησλ ἔηη. ἖πεὶ θαὶ ἟ ΢άῤῥα δηὰ ηνῦην ἐγέιαζελ, ἐπεηδὴ ηὸ Π῵ο εἶπε· θαὶ ἄιινη πνιινὶ ηνῦην δεηήζαληεο, η῅ο πίζηεσο ἐμέπεζνλ. γʹ. Οὓησ θαὶ αἯξεηηθνὶ κέλνπζηλ ἐπὶ η῅ο αἯξέζεσο, ηαύηελ πνιιαρνῦ ηὴλ ιέμηλ ἐπηδεηνῦληεο· νἯ κὲλ ιέγνληεο, Π῵ο ἐζαξθώζε; νἯ δὲ ιέγνληεο, Π῵ο ἐγελλήζε; θαὶ ηῆ η῵λ νἮθείσλ ινγηζκ῵λ ἀζζελείᾳ ηὴλ ἄπεηξνλ ἐθείλελ ὏πνβάιινληεο ν὎ζίαλ. Ἅπεξ νὔλ εἮδόηαο θεύγεηλ ρξὴ ηὴλ ἄθαηξνλ ηαύηελ πνιππξαγκνζύλελ. Οὒηε γὰξ ηὸ Π῵ο εἴζνληαη θαὶ νἯ ηαῦηα δεηνῦληεο, θαὶ πίζηεσο ἐθπεζνῦληαη η῅ο ὀξζ῅ο. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ νὕηνο δηαπνξ῵λ, ηὸλ ηξόπνλ ἐπηδεηε῔ (θαὶ γὰξ ζπλ῅θελ ὅηη θαὶ πξὸο α὎ηὸλ ιέγεηαη ηὸ ιεγόκελνλ), θαὶ ζνξπβε῔ηαη, θαὶ Ἦιηγγηᾶ, θαὶ

ἐλ ἀκεραλίᾳ ἐζηὶλ, ἐιζὼλ κὲλ ὡο εἮο ἄλζξσπνλ, ἀθνύσλ δὲ κείδνλα ἠ παξὰ ἀλζξώπνπ, θαὶ ἃ κεδεὶο ἢθνπζε πώπνηε· θαὶ δηαλίζηαηαη κὲλ πξὸο ηὸ ὓςνο η῵λ ιεγνκέλσλ ηέσο, ζθνηνῦηαη δὲ, θαὶ ν὎ρ ἵζηαηαη, παληαρνῦ πεξηθεξόκελνο θαὶ ζπλερ῵ο ἐθπίπησλ η῅ο πίζηεσο. ∆ηὸ θαὶ ἐπηκέλεη θαηαζθεπάδσλ ηὸ ἀδύλαηνλ, ὥζηε εἮο ζαθεζηέξαλ α὎ηὸλ ἐθθαιέζαζζαη δηδαζθαιίαλ. Μὴ δύλαηαη γὰξ, θεζὶλ, ἄλζξσπνο εἮο ηὴλ θνηιίαλ η῅ο κεηξὸο α὎ηνῦ δεύηεξνλ εἮζειζε῔λ θαὶ γελλεζ῅λαη; ὇ξ᾵ηε π῵ο, ὅηαλ ην῔ο νἮθείνηο ινγηζκν῔ο ἐπηηξέςῃ ηηο ηὰ πλεπκαηηθὰ, θαὶ θαηαγέιαζηα θζέγγεηαη, θαὶ ιεξε῔λ δνθε῔ θαὶ κεζύεηλ, ὅηαλ πεξηεξγάδεηαη παξὰ ηὸ ηῶ Θεῶ δνθνῦλ ηὰ εἮξεκέλα, θαὶ κὴ δέρεηαη ηὴλ η῅ο πίζηεσο ζπγθαηάζεζηλ; Ἢθνπζε γελλήζεσο πλεπκαηηθ῅ο, θαὶ ν὎θ ἐλόεζε πλεπκαηηθὴλ, ἀιι' εἮο ηὴλ ηαπεηλόηεηα η῅ο ζαξθὸο θαζείιθπζε ηὸ εἮξεκέλνλ, θαὶ κέγα δόγκα νὓησ θαὶ ὏ςειὸλ η῅ο θπζηθ῅ο ἀθνινπζίαο ἐμήξηεζελ. ∆ηὰ ηνῦην ιεξσδίαο πιάηηεη ινηπὸλ, θαὶ ἀπνξίαο θαηαγειάζηνπο. ∆ηὸ θαὶ ὁ Παῦινο ἔιεγελ, ὅηη Φπρηθὸο ἄλζξσπνο ν὎ δέρεηαη ηὰ ηνῦ Πλεύκαηνο. Πιὴλ ἀιιὰ θαὶ ἐλ ηνύηῳ ηὴλ αἮδὼ ηὴλ ἐλ ηῶ Υξηζηῶ θπιάηηεη. 59.147 Ο὎ γὰξ ἔζθσςε ηὸ ιερζὲλ, ἀιι' ἀδύλαηνλ εἶλαη λνκίδσλ, ἐζίγεζελ. ∆ύν γὰξ ἤλ ηὰ ἄπνξα, ἣ ηε γέλλεζηο ἟ ηνηαύηε, ἢ ηε βαζηιεία. Οὒηε γὰξ βαζηιείαο ὄλνκα ἞θνύζζε παξὰ Ἰνπδαίνηο πνηὲ, νὒηε γελλήζεσο ηνηαύηεο. Ἀιιὰ ηέσο πεξὶ ηὸ πξόηεξνλ ἵζηαηαη, ὃ κάιηζηα α὎ηνῦ ηὴλ δηάλνηαλ θαηέζεηζε. Σαῦη' νὔλ εἮδόηεο κὴ ινγηζκῶ ηὰ πεξὶ Θενῦ δεη῵κελ, κεδὲ ὏πὸ ηὴλ ἀθνινπζίαλ ηὴλ παξ' ἟κ῔λ ἄγσκελ ηὰ ἐθε῔ζελ, κεδὲ ἀλάγθῃ θύζεσο ὏πνβάιισκελ· ἀιι' ε὎ζεβ῵ο πάληα λν῵κελ, πηζηεύνληεο ὡο εἶπνλ αἯ Γξαθαί. ὇ γὰξ πεξίεξγνο θαὶ πνιππξάγκσλ θεξδαίλεη κὲλ ν὎δὲλ, πξὸο δὲ ηῶ ηὸ δεηνύκελνλ κὴ ε὏ξε῔λ θαὶ δίθελ δώζεη ηὴλ ἐζράηελ. Ἢθνπζαο ὅηη ἐγέλλεζελ· πίζηεπζνλ ὅπεξ ἢθνπζαο· ηὸ δὲ π῵ο, κὴ δήηεη· κεδὲ δηὰ ηνῦην ἀλέιῃο ηὴλ γέλλεζηλ. Ἀγλσκνζύλεο γὰξ ηαῦηα ἐζράηεο. ΕἮ γὰξ νὕηνο ἀθνύζαο γέλλεζηλ, ν὎θ ἐθείλελ ηὴλ ἀπόῤῥεηνλ, ἀιιὰ ηαύηελ ηὴλ θαηὰ ράξηλ, ἐπεηδὴ κεδὲλ κέγα πεξὶ α὎η῅ο ὏πώπηεπζελ, ἀιιὰ ἀλζξώπηλα θαὶ γεώδε, δηὰ ηνῦην ἐζθνηώζε θαὶ ἞πόξεζελ· νἯ ηὴλ θξηθσδεζηάηελ ἐθείλελ θαὶ πάληα ὏πεξβαίλνπζαλ θαὶ ιόγνλ θαὶ λνῦλ πεξηεξγαδόκελνη θαὶ πνιππξαγκνλνῦληεο, πόζεο ἂλ εἶελ ἄμηνη ηηκσξίαο; Ο὎δὲλ γὰξ νὓησ πνηε῔ ζθνηόδηλνλ, ὡο ἀλζξώπηλνο ινγηζκὸο, ἀπὸ η῅ο γ῅ο πάληα θζεγγόκελνο, θαὶ κὴ ἀλερόκελνο θσηίδεζζαη ἄλσζελ. Πνιιὴλ γὰξ ἔρεη ηὴλ Ἦιὺλ ηὸ γε῵δεο η῵λ ινγηζκ῵λ. ∆ηὰ ηνῦην η῵λ ἄλσζελ ἟κ῔λ λακάησλ ρξεία, ἵλα η῅ο Ἦιύνο ὏θηδαλνύζεο, ὅζνλ α὎ηνῦ θαζαξὸλ, ηνῦην ἄλσ θέξεηαη θαὶ ην῔ο ἐθε῔ζε δηδάγκαζηλ ἀλακηγλύεηαη. Γίλεηαη δὲ ηνῦην, ὅηαλ θαὶ ςπρὴλ ε὎γλώκνλα θαὶ ὀξζὸλ ἐπηδεημώκεζα βίνλ. Ἔζηη γὰξ, ἔζηη θαὶ ἀπὸ ηξόπσλ δηεθζαξκέλσλ, ν὎θ ἀπὸ πνιππξαγκνζύλεο κόλνλ ἀθαίξνπ, ζθνησζ῅λαη ηὴλ δηάλνηαλ. ∆ηὸ θαὶ ὁ Παῦινο Κνξηλζίνηο ἔιεγελ· Γάια ὏κ᾵ο ἐπόηηζα, ν὎ βξ῵κα. Οὒπσ γὰξ ἞δύλαζζε, ἀιι' ν὎δὲ ἔηη λῦλ δύλαζζε· ἔηη γὰξ ζαξθηθνί ἐζηε. Ὅπνπ γὰξ ἐλ ὏κ῔λ δ῅ινο θαὶ ἔξεηο θαὶ δηρνζηαζίαη, ν὎ρὶ ζαξθηθνί ἐζηε; Καὶ ἐλ ηῆ πξὸο ἗βξαίνπο δὲ, θαὶ πνιιαρνῦ η῵λ πνλεξ῵λ 59.148 δνγκάησλ ηαύηελ ἴδνη ηηο ἂλ ηὸλ Παῦινλ ηὴλ αἮηίαλ εἶλαη ιέγνληα· ηὴλ γὰξ ἐκπαζ῅ ςπρὴλ ν὎ δύλαζζαη κέγα ηη γελλα῔νλ Ἦδε῔λ, ἀιι' ὥζπεξ ὏πό ηηλνο ιήκεο ζνινπκέλελ, ἀκβιπσπίαλ ὏πνκέλεηλ ηὴλ ραιεπσηάηελ. ἖θθαζάξσκελ νὔλ ἑαπηνὺο, θσηίζσκελ θ῵ο γλώζεσο, κὴ ζπείξσκελ ἐπ' ἀθάλζαηο. Σί δὲ ηὸ η῵λ ἀθαλζ῵λ πι῅ζνο, ἴζηε, θἂλ ἟κε῔ο κὴ ιέγσκελ. Καὶ γὰξ πνιιάθηο ἞θνύζαηε ηνῦ Υξηζηνῦ, ηὴλ κέξηκλαλ ηνῦ παξόληνο βίνπ θαὶ ηὴλ ἀπάηελ ηνῦ πινύηνπ ηῶ η῵λ ἀθαλζ῵λ θαινῦληνο ὀλόκαηη· θαὶ εἮθόησο. Καζάπεξ γὰξ ἐθε῔λαη ἄθαξπνη, νὓησ θαὶ ηαῦηα· θαζάπεξ ἐθε῔λαη ηνὺο ἁπηνκέλνπο ζπαξάηηνπζηλ, νὓησ θαὶ ηαῦηα ηὰ πάζε· θαὶ ὥζπεξ ε὎άισηνη ηῶ ππξὶ, θαὶ κηζεηαὶ ηῶ γεσξγνῦληη αἯ ἄθαλζαη, νὓησ θαὶ ηὰ ηνῦ θόζκνπ πξάγκαηα· θαὶ ὥζπεξ ἐλ ηα῔ο ἀθάλζαηο ζεξία θξύπηνληαη, θαὶ ἔρεηο θαὶ ζθνξπίνη, νὓησ θαὶ ἐλ ηῆ ἀπάηῃ ηνῦ πινύηνπ. Ἀιι' ἐπαθ῵κελ ηὸ πῦξ ηνῦ Πλεύκαηνο, ἵλα θαὶ ηὰο ἀθάλζαο δαπαλήζσκελ,

θαὶ ηὰ ζεξία θπγαδεύζσκελ, ἵλα θαζαξὰλ παξάζρσκελ ηῶ γεσξγῶ ηὴλ ἄξνπξαλ, θαὶ κεηὰ ηὸ θαζ᾵ξαη ην῔ο πλεπκαηηθν῔ο α὎ηὴλ ἀξδεύζσκελ λάκαζη. Φπηεύζσκελ ηὴλ θαηάθαξπνλ ἐιαίαλ, ηὸ ἟κεξώηαηνλ θπηὸλ, ηὸ ἀεηζαιὲο, ηὸ θσηηζηηθὸλ, ηὸ ζξεπηηθὸλ, ηὸ ὏γηείαο πνηεηηθόλ. Σαῦηα πάληα ἟ ἐιεεκνζύλε ἔρεη, ὡο ζθξαγὶο νὔζα κεηὰ η῵λ θεθηεκέλσλ α὎ηήλ. Σνῦην ν὎δὲ ζάλαηνο ἐπειζὼλ μεξαίλεη ηὸ θπηὸλ, ἀιι' ἕζηεθελ ἀεὶ θσηίδνλ ηὴλ δηάλνηαλ, ηξέθνλ ηὰ λεῦξα η῅ο ςπρ῅ο, ηὴλ Ἦζρὺλ δπλαησηέξαλ ἐξγαδόκελνλ. Ἂλ ηαύηελ ἔρσκελ δηελεθ῵ο, δπλεζόκεζα κεηὰ παῤῥεζίαο θαὶ ηὸλ λπκθίνλ Ἦδε῔λ, θαὶ εἮο ηὸλ λπκθ῵λα εἮζειζε῔λ· νὕ γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.147 ΟΜΘΛΘΑ ΚΕʹ. Ἀπεθξίζε ὁ Ἰεζνῦο· Ἀκὴλ ιέγσ ζνη· ἖ὰ κή ηηο γελλεζῆ ἐμ ὓδαηνο θαὶ Πλεύκαηνο, ν὎ δύλαηαη εἮζειζε῔λ εἮο ηὴλ βαζηιείαλ ηνῦ Θενῦ.
αʹ. Σὰ παηδία ηὰ κηθξὰ θαζ' ἑθάζηελ ἟κέξαλ εἮο δηδαζθάινπο θνηη῵ληα, θαὶ δέρεηαη ηὰ καζήκαηα θαὶ ἀπνδίδσζη, θαὶ ν὎δέπνηε παύεηαη ηαύηεο η῅ο θηήζεσο· ἀιι' ἔζηηλ ὅηε θαὶ ηὰο λύθηαο πξνζηίζεζη ηα῔ο ἟κέξαηο, θαὶ ηαῦηα ὏πὲξ ἐπηθήξσλ θαὶ πξνζθαίξσλ πξαγκάησλ παξ' ὏κ῵λ ἀλαγθάδεηαη πνηε῔λ. Ἀιι' ν὎ρ ὏κ᾵ο ηνὺο ἐλ ἟ιηθίᾳ γελνκέλνπο ἟κε῔ο ηνζνῦηνλ ἀπαηηνῦκελ πόλνλ, ὅζνλ ὏κε῔ο ηνὺο πα῔δαο ηνὺο ὏κεηέξνπο. Ο὎ γὰξ θαζ' ἑθάζηελ ἟κέξαλ, ἀιιὰ δύν κόλνλ η῅ο ἑβδνκάδνο ἟κέξαο παξαθαινῦκελ πξνζέρεηλ ην῔ο ιεγνκέλνηο πξὸο βξαρὺ η῅ο ἟κέξαο κέξνο, ὥζηε θνῦθνλ ὏κ῔λ γελέζζαη ηὸλ πόλνλ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ θαηὰ κηθξὸλ δηαμαίλνκελ ὏κ῔λ ηὰ ἐλ ηα῔ο Γξαθα῔ο θείκελα, ἵλα κεη' ε὎θνιίαο ἐμῆ ιαβε῔λ ὏κ῔λ α὎ηὰ, θαὶ ην῔ο ηακηείνηο ἐλαπνζέζζαη η῅ο δηαλνίαο, θαὶ νὓησ πάληα δηὰ κλήκεο πνηε῔ζζαη ζπνπδάδεηλ, ὡο δύλαζζαη θαὶ ἀπαγγέιιεηλ α὎ηὰ κεηὰ ἀθξηβείαο ὏κ᾵ο· πιὴλ εἮ κή ηηο ζθόδξα ὏πλειὸο εἴε θαὶ λσζὴο, θαὶ παηδίνπ κηθξνῦ ῥᾳζπκόηεξνο. Ἀιιὰ θέξε πάιηλ ἁςώκεζα η῅ο ἀθνινπζίαο η῵λ ἔκπξνζζελ εἮξεκέλσλ, θαὶ ἴδσκελ π῵ο ηνῦ Νηθνδήκνπ θαηαπεζόληνο, θαὶ πξὸο ηὴλ ἐληαῦζα 59.148.40 γέλλεζηλ ἕιθνληνο ηὸ εἮξεκέλνλ, θαὶ ιέγνληνο, ἀδύλαηνλ εἶλαη γέξνληα γελλεζ῅λαη ἄλσζελ, ὁ Υξηζηὸο ζαθέζηεξνλ ἀπνθαιύπηεη η῅ο γελλήζεσο ηὸλ ηξόπνλ, ἔρνληα κὲλ θαὶ νὓησ δπζθνιίαλ ηῶ ςπρηθ῵ο ἐξση῵ληη, δπλάκελνλ δὲ ὅκσο ἀπὸ η῅ο ηαπεηλόηεηνο ἀλαγαγε῔λ ηὸλ ἀθνύνληα. Σί γάξ θεζηλ; Ἀκὴλ ιέγσ ζνη· ἖ὰλ κή ηηο γελλεζῆ ἐμ ὓδαηνο θαὶ Πλεύκαηνο, ν὎ δύλαηαη εἮζειζε῔λ εἮο ηὴλ βαζηιείαλ ηνῦ Θενῦ. Ὃ δὲ δηὰ ηνύηνπ δειν῔, ηνῦηό ἐζηη· ΢ὺ κὲλ ἀδύλαηνλ α὎ηὸ θὴο εἶλαη· ἐγὼ δὲ νὓησο α὎ηὸ ζθόδξα δπλαηὸλ εἶλαη ιέγσ, ὡο θαὶ ἀλαγθα῔νλ εἶλαη, θαὶ κεδὲ δπλαηὸλ ἄιισο ζσζ῅λαη. Σὰ γὰξ ἀλαγθα῔α, ζθόδξα ἟κ῔λ εὒθνια πεπνίεθελ ὁ Θεόο. ἧ κὲλ γὰξ γεΐλε γέλλεζηο ἟ θαηὰ ζάξθα ἀπὸ ηνῦ ρνόο ἐζηη· δηὸ θαὶ ἀπνηεηείρηζηαη ηὰ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο α὎ηῆ· ηί γὰξ θνηλὸλ ηῆ γῆ πξὸο ηὸλ ν὎ξαλόλ; ἐθείλε δὲ ἐθ Πλεύκαηνο νὔζα, ῥᾳδίσο ἟κ῔λ ηὰο ἁς῔δαο ἀλαπεηάλλπζη ηὰο ἄλσ. Ἀθνύζαηε ὅζνη ηνῦ θσηίζκαηόο ἐζηε ἐθηόο· θξίμαηε, ζηελάμαηε· θνβεξὰ γὰξ ἟ ἀπεηιὴ, θνβεξὰ ἟ ἀπόθαζηο. Ο὎θ ἔζηη, θεζὶ, ηὸλ κὴ γελλεζέληα ἐμ ὓδαηνο θαὶ Πλεύκαηνο, εἮζειζε῔λ εἮο ηὴλ βαζηιείαλ η῵λ ν὎ξαλ῵λ. ∆ηόηη ηὸ ηνῦ ζαλάηνπ θνξε῔ ἔλδπκα, ηὸ η῅ο θαηάξαο, ηὸ η῅ο θζνξ᾵ο· ν὎δέπσ ηὸ ∆εζπνηηθὸλ ἔιαβε ζύκβνινλ· μέλνο 59.149 ἐζηὶ θαὶ ἀιιόηξηνο· ν὎θ ἔρεη ηὸ ζύλζεκα ηὸ βαζηιηθόλ. ἖ὰλ κή ηηο, θεζὶ, γελλεζῆ ἐμ ὓδαηνο θαὶ Πλεύκαηνο, ν὎ δύλαηαη εἮζειζε῔λ εἮο ηὴλ βαζηιείαλ η῵λ ν὎ξαλ῵λ. Ἀιι' ὁ Νηθόδεκνο ν὎δὲ νὓησ ζπλ῅θελ. Ο὎δὲλ γὰξ ρε῔ξνλ ηνῦ ην῔ο ινγηζκν῔ο ηὰ πλεπκαηηθὰ ἐπηηξέπεηλ. Σνῦην θαὶ ηνῦηνλ

ν὎θ ἀθ῅θελ ὏ςειόλ ηη θαὶ κέγα θαληαζζ῅λαη. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ἟κε῔ο πηζηνὶ θαινύκεζα, ἵλα η῵λ ινγηζκ῵λ ηὴλ ἀζζέλεηαλ ἀθέληεο ηὴλ θάησ, πξὸο ηὸ ὓςνο η῅ο πίζηεσο ἀλαβ῵κελ, θαὶ ηὰ πιείνλα η῵λ ἀγαζ῵λ η῵λ ἟κεηέξσλ ηῆ δηδαζθαιίᾳ ηαύηῃ ἐπηηξέςσκελ· ὅπεξ εἮ θαὶ Νηθόδεκνο ἐπνίεζελ, ν὎θ ἂλ α὎ηῶ ηὸ πξ᾵γκα ἀδύλαηνλ εἶλαη ἐλνκίζζε. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; Ἀπάγσλ α὎ηὸλ η῅ο ἐλλνίαο ηαύηεο η῅ο ρακαὶ ζπξνκέλεο, θαὶ δεηθλὺο ὅηη ν὎ πεξὶ ηαύηεο δηαιέγεηαη η῅ο γελλήζεσο, ιέγεη ηὸ, ἖ὰλ κή ηηο γελλεζῆ ἐμ ὓδαηνο θαὶ Πλεύκαηνο, ν὎ δύλαηαη εἮζειζε῔λ εἮο ηὴλ βαζηιείαλ η῵λ ν὎ξαλ῵λ. Σαῦηα δὲ ἐθζέγγεην, ηῶ θόβῳ η῅ο ἀπεηι῅ο ἐπηζπάζαζζαη πξὸο ηὴλ πίζηηλ α὎ηὸλ βνπιόκελνο, θαὶ πε῔ζαη ηὸ πξ᾵γκα κὴ λνκίδεηλ εἶλαη ἀδύλαηνλ, θαὶ η῅ο πεξὶ ηὴλ ζαξθηθὴλ γέλλεζηλ θαληαζίαο ἀπνζη῅ζαη ζπνπδάδσλ. ἗ηέξαλ ιέγσ γέλλεζηλ, θεζὶλ, ὦ Νηθόδεκε· ηί ηὸλ ιόγνλ ἕιθεηο πξὸο ηὴλ γ῅λ; ηί ηῆ η῅ο θύζεσο ἀλάγθῃ ηὸ πξ᾵γκα ὏πνβάιιεηο; Ἀλώηεξόο ἐζηη η῵λ ηνηνύησλ ὠδίλσλ νὕηνο ὁ ηόθνο, ν὎δὲλ ἔρεη θνηλὸλ πξὸο ὏κ᾵ο· γέλλεζηο κὲλ γὰξ θαὶ αὓηε ιέγεηαη, ἀιιὰ ηῶ ὀλόκαηη θνηλσλε῔, ηῶ δὲ πξάγκαηη δηέζηεθελ. Ἀπόζηεζνλ ζαπηὸλ η῅ο θνηλ῅ο ζπλεζείαο· ἑηέξαλ εἮζάγσ ινρείαλ εἮο ηὸλ θόζκνλ· ἄιισο βνύινκαη γελλ᾵ζζαη ηνὺο ἀλζξώπνπο· μέλνλ ἤιζνλ θνκίδσλ δεκηνπξγίαο ηξόπνλ. Ἔπιαζα ἀπὸ γ῅ο θαὶ ὓδαηνο· ν὎θ ἐγέλεην ρξήζηκνλ ηὸ πιαζζὲλ, ἀιιὰ δηεζηξάθε ηὸ ζθεῦνο. Ο὎θ ἔηη ινηπὸλ ἀπὸ γ῅ο θαὶ ὓδαηνο πιάζαη βνύινκαη, ἀιι' ἐμ ὓδαηνο θαὶ Πλεύκαηνο. ΕἮ δέ ηηο ἐξσηᾶ, Π῵ο ἀπὸ ὓδαηνο; ἐξση῵ θἀγὼ, Π῵ο ἀπὸ γ῅ο; π῵ο γὰξ ὁ πειὸο εἮο δηάθνξα κέξε θαηεκεξίζζε; π῵ο ηὸ κὲλ ὏πνθείκελνλ κνλνεηδὲο (γ῅ γὰξ ἤλ κόλε), ηὰ δὲ ἐμ α὎η῅ο γελόκελα πνηθίια θαὶ παληνδαπά; Πόζελ ὀζη᾵, θαὶ λεῦξα, θαὶ ἀξηεξίαη, θαὶ θιέβεο; πόζελ ὏κέλεο, θαὶ ἀγγε῔α ὀξγαληθὰ, θαὶ ρόλδξνη, θαὶ ρηη῵λεο, ἥπαξ, θαὶ ζπιὴλ, θαὶ θαξδία; πόζελ δέξκα, θαὶ αἷκα, θαὶ θιέγκα, θαὶ ρνιή; πόζελ αἯ ηνζαῦηαη ἐλέξγεηαη; πόζελ ρξώκαηα πνηθίια; ηαῦηα γὰξ ν὎ γ῅ο, ν὎δὲ πεινῦ. Π῵ο ἟ γ῅ δερνκέλε ζπέξκαηα βιαζηάλεη, ἟ δὲ ζὰξμ δερνκέλε ζπέξκαηα ζήπεη; π῵ο ἟ γ῅ ηξέθεη ηὰ βαιιόκελα, ἟ δὲ ζὰξμ ηξέθεηαη ὏πὸ ηνύησλ, ν὎ ηξέθεη ηαῦηα; Οἷνλ ἟ γ῅ ἟ δερνκέλε ὓδσξ, νἶλνλ πνηε῔· ἟ ζὰξμ δερνκέλε πνιιάθηο νἶλνλ, εἮο ὓδσξ κεηέβαιε. Πόζελ νὔλ δ῅ινλ ὅηη ἀπὸ η῅ο γ῅ο ηαῦηα, η῅ο γ῅ο ἐλαληίσο ἐρνύζεο πξὸο ηὸ ζ῵κα, θαηὰ ηὰ εἮξεκέλα; Λνγηζκῶ κὲλ ε὏ξε῔λ ν὎ δύλακαη, πίζηεη δὲ δέρνκαη κόλῃ. ΕἮ ηνίλπλ ηὰ θαζ' ἟κέξαλ γηλόκελα θαὶ ςειαθώκελα πίζηεσο δε῔ηαη, πνιιῶ κ᾵ιινλ ηὰ ἀπνῤῥεηόηεξα ηνύησλ θαὶ πλεπκαηηθώηεξα. Καζάπεξ γὰξ ἟ γ῅ ἟ ἄςπρνο, ἟ ἀθίλεηνο, ἐλεδπλακώζε ηῶ ζειήκαηη ηνῦ Θενῦ, θαὶ ηνζαῦηα ἐμ α὎η῅ο ηὰ ζαύκαηα γέγνλελ· νὓησ θαὶ ηνῦ Πλεύκαηνο ηῶ ὓδαηη παξόληνο, ηὰ παξάδνμα ηαῦηα θαὶ ινγηζκὸλ ὏πεξβαίλνληα ε὎θόισο πάληα γίλεηαη. βʹ. Μὴ ηνίλπλ, ἐπεηδὴ κὴ ὁξᾶο α὎ηὰ, ἀπίζηεη· ἐπεὶ ν὎δὲ ηὴλ ςπρὴλ ὁξᾶο, θαὶ ὅκσο πηζηεύεηο ἔρεηλ ςπρὴλ, θαὶ ἄιιν ςπρὴλ εἶλαί ηη παξὰ ηὸ ζ῵κα. Ἀιι' ὁ Υξηζηὸο ν὎θ ἀπὸ ηνύηνπ ηνῦ παξαδείγκαηνο α὎ηὸλ ἐλ῅γελ, ἀιι' ἑηέξνπ. Σνῦην κὲλ γὰξ, εἮ θαὶ ἀζώκαηόλ ἐζηηλ, ἟ ςπρὴ ιέγσ, δηὰ ηνῦην ν὎ παξήγα 59.150 γελ α὎ηὸ, ἐπεηδὴ ἔηη παρύηεξνλ ἐθε῔λνο δηέθεηην. Σίζεζη δὲ ἕηεξνλ ὏πόδεηγκα, ὃ κήηε θνηλσλίαλ ηηλὰ πξὸο ηὴλ η῵λ ζσκάησλ ἔρεη παρύηεηα, κήηε εἮο ηὴλ η῵λ ἀζσκάησλ ἀλέβε θύζηλ· ὅπεξ ἐζηὶλ ἟ ηνῦ ἀλέκνπ θνξά. Καὶ πξ῵ηνλ ἀπὸ ηνῦ ὓδαηνο ἄξρεηαη, ηνῦ ιεπηνηέξνπ κὲλ η῅ο γ῅ο, παρπηέξνπ δὲ ηνῦ ἀλέκνπ. Ὥζπεξ γὰξ ἐλ ἀξρῆ ὏πέθεηην ζηνηρε῔νλ ἟ γ῅, ηὸ δὲ π᾵λ ηνῦ δηαπιάηηνληνο ἤλ· νὓησ θαὶ λῦλ ὏πόθεηηαη κὲλ ζηνηρε῔νλ ηὸ ὓδσξ, ηὸ δὲ π᾵λ η῅ο ηνῦ Πλεύκαηόο ἐζηη ράξηηνο· θαὶ ηόηε κὲλ ΕἮο ςπρὴλ δ῵ζαλ ἐγέλεην ὁ ἄλζξσπνο, λῦλ δὲ εἮο Πλεῦκα δσνπνηνῦλ. Πνιὺ δὲ ηὸ κέζνλ ἑθαηέξσλ. ἧ κὲλ γὰξ ςπρὴ ν὎ρ ἑηέξῳ παξέρεη ηὸ δῆλ, ηὸ δὲ Πλεῦκα ν὎ θαζ' ἑαπηὸ δῆ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἑηέξνηο παξέρεη ηνῦην. Οὓησ γνῦλ θαὶ λεθξνὺο ἀλέζηεζαλ νἯ ἀπόζηνινη. Καὶ ηόηε κὲλ η῅ο θηίζεσο γελνκέλεο, ὁ ἄλζξσπνο ὓζηεξνλ πιάηηεηαη· λῦλ δὲ ην὎λαληίνλ· πξὸ γὰξ η῅ο θαηλ῅ο θηίζεσο ὁ ἄλζξσπνο ὁ λένο δεκηνπξγε῔ηαη. Καὶ γὰξ πξ῵ηνο νὕηνο γελλ᾵ηαη, θαὶ ηόηε ὁ θόζκνο κεηαζρεκαηίδεηαη. Καὶ θαζάπεξ ἐμ

ἀξρ῅ο ὁιόθιεξνλ ἔπιαζελ, νὓησ θαὶ λῦλ ὁιόθιεξνλ α὎ηὸλ δεκηνπξγε῔. Καὶ ηόηε κέλ θεζη, Πνηήζσκελ α὎ηῶ βνεζόλ· ἐληαῦζα δὲ ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ. ὇ γὰξ ηὴλ ηνῦ Πλεύκαηνο ιαβὼλ ράξηλ, ηίλνο δεήζεηαη βνεζνῦ ἑηέξνπ; ὁ εἮο ηὸ ζ῵κα ηνῦ Υξηζηνῦ ηει῵λ, πνίαλ ἔρεη ινηπὸλ ζπκκαρίαο ρξείαλ; Σόηε θαη' εἮθόλα Θενῦ ἐπνίεζε ηὸλ ἄλζξσπνλ, λῦλ α὎ηῶ ηῶ Θεῶ ἣλσζε· ηόηε Ἦρζύσλ ἄξρεηλ θαὶ ζεξίσλ ἐθέιεπζε, λῦλ ὏πεξάλσ η῵λ ν὎ξαλ῵λ ηὴλ ἀπαξρὴλ ἟κ῵λ ἀλήγαγελ· ηόηε παξάδεηζνλ ἔδσθε ηὴλ δίαηηαλ, λῦλ δὲ ηὸλ ν὎ξαλὸλ ἟κ῔λ ἀλέῳμε· ηόηε ἐπιάζζε ηῆ ἕθηῃ ἟κέξᾳ, ἐπεηδὴ ἔκειιε θαὶ ζπληειε῔ζζαη ὁ αἮώλ· λῦλ δὲ ηῆ πξώηῃ ἟κέξᾳ θαὶ ἐλ πξννηκίνηο, ὅηε θαὶ ηὸ θ῵ο. ἖μ ὧλ πάλησλ δ῅ινλ, ὅηη ἑηέξαο δσ῅ο ἀκείλνλνο ηὰ ηεινύκελα ἤλ, θαὶ θαηαζηάζεσο πέξαο ν὎θ ἐρνύζεο. ἧ κὲλ νὔλ πξνηέξα πιάζηο ἀπὸ γ῅ο, ἟ ηνῦ Ἀδὰκ, θαὶ ἀπὸ πιεπξ᾵ο ἟ κεη' ἐθείλελ, ἟ η῅ο γπλαηθὸο, θαὶ ἀπὸ ζπέξκαηνο ἟ κεη' α὎ηὴλ, ἟ ηνῦ Ἄβει· ἀιι' ὅκσο ν὎δεκη᾵ο ἐθηθέζζαη δπλάκεζα ηνύησλ, ν὎δὲ παξαζη῅ζαη ιόγῳ ηὰ γελόκελα, θαίηνη παρύηαηα ὄληα. Π῵ο νὔλ πεξὶ η῅ο λνεη῅ο η῅ο δηὰ ηνῦ βαπηίζκαηνο γελλήζεσο δπλεζόκεζα δνῦλαη ε὎ζύλαο η῅ο πνιιῶ ηνύησλ ὏ςεινηέξαο, θαὶ ινγηζκνὺο ἀπαηηε῔ζζαη η῅ο ζαπκαζη῅ο θαὶ παξαδόμνπ ηαύηεο ινρείαο; ἐπεὶ θαὶ ἄγγεινη ηῆ γελλήζεη ηαύηῃ παξεζηήθαζη γηλνκέλῃ. ΕἮπε῔λ δὲ ηὸλ ηξόπνλ ν὎θ ἂλ ἔρνη ηηο η῅ο ζαπκαζη῅ο ἐθείλεο γελλήζεσο η῅ο δηὰ ηνῦ βαπηίζκαηνο. Καὶ παξεζηήθαζη ηεινῦληεο κὲλ ν὎δὲλ, κόλνλ ὁξ῵ληεο δὲ ηὰ γηλόκελα. Παηὴξ θαὶ ΤἯὸο θαὶ ἅγηνλ Πλεῦκα πάληα ἐξγάδεηαη. Πεηζώκεζα ηνίλπλ ηῆ ἀπνθάζεη ηνῦ Θενῦ· ὄςεσο γάξ ἐζηηλ α὎ηὴλ πηζηνηέξα. ἧ κὲλ γὰξ ὄςηο πνιιαρνῦ θαὶ ζθάιιεηαη· ἐθείλελ δὲ ἀκήραλνλ δηαπεζε῔λ. Πεηζώκεζα ηνίλπλ α὎ηῆ. ἧ γὰξ ηὰ κὴ ὄληα παξαγαγνῦζα, ἀμηόπηζηνο ἂλ εἴε θαὶ πεξὶ η῅ο θύζεσο α὎η῵λ δηαιεγνκέλε. Σί νὔλ αὓηε θεζίλ; Ὅηη γέλλεζίο ἐζηη ηὸ ηεινύκελνλ. ΕἮ δέ ηίο ζνη ιέγνη, Π῵ο; ἐπηζηόκηζνλ α὎ηὸλ ηῆ ἀπνθάζεη ηνῦ Υξηζηνῦ, ἣπεξ ἐζηὶ κεγίζηε θαὶ ζαθὴο ἀπόδεημηο. ΕἮ δέ ηηο ἐξσηῴε, ηίλνο ἕλεθελ ηὸ ὓδσξ παξείιεπηαη; ἀληεξσηήζσκελ θαὶ ἟κε῔ο· Σίλνο δὲ ἕλεθελ ἟ γ῅ παξὰ ηὴλ ἀξρὴλ εἮο ηὴλ ηνῦ ἀλζξώπνπ δηάπιαζηλ παξήγεην; Ὅηη γὰξ θαὶ η῅ο γ῅ο ρσξὶο πνη῅ζαη ἄλζξσπνλ α὎ηῶ δπλαηὸλ ἤλ, παληί πνπ δ῅ινλ. Μεδὲλ ηνίλπλ πεξηεξ 59.151 γάδνπ. Ὅηη γὰξ ἀλαγθαία θαὶ ἀπαξαίηεηνο ἟ ηνῦ ὓδαηνο ρξεία, νὓησο ἂλ κάζνηο. Σνῦ Πλεύκαηόο πνηε θαηαπηάληνο πξὸ ηνῦ ὓδαηνο, ν὎θ ἔζηε κέρξηο ἐθείλνπ ὁ Ἀπόζηνινο, ἀιι' ὡο ἀλαγθαίνπ θαὶ ηνύηνπ θαὶ ν὎ πεξηζζνῦ, ὅξα ηί θεζη· Μήηη ηὸ ὓδσξ δύλαηαί ηηο θσιῦζαη, ηνῦ κὴ βαπηηζζ῅λαη ηνύηνπο, νἵηηλεο ηὸ Πλεῦκα ηὸ ἅγηνλ ἔιαβνλ ὡο θαὶ ἟κε῔ο; Σίο νὔλ ἐζηηλ ἟ ηνῦ ὓδαηνο ρξεία; Καὶ ηαύηελ ἢδε ινηπὸλ ἐξ῵, ηὸ κπζηήξηνλ ἐθθαιύπησλ ὏κ῔λ ηὸ ἀπνθεθξπκκέλνλ. ΕἮζὶ κὲλ γάξ ηηλεο θαὶ ἕηεξνη ἀπόῤῥεηνη ιόγνη ηνῦ πξάγκαηνο, ηέσο δὲ ἐθ η῵λ πνιι῵λ ὏κ῔λ ἐγὼ ἕλα ἐξ῵. Σίο νὔλ νὕηόο ἐζηη; Θε῔α ηειε῔ηαη ἐλ α὎ηῶ ζύκβνια, ηάθνο θαὶ λέθξσζηο, θαὶ ἀλάζηαζηο θαὶ δσὴ, θαὶ ηαῦηα ὁκνῦ γίλεηαη πάληα. Καζάπεξ γὰξ, ἔλ ηηλη ηάθῳ, ηῶ ὓδαηη θαηαδπόλησλ ἟κ῵λ ηὰο θεθαιὰο, ὁ παιαηὸο ἄλζξσπνο ζάπηεηαη, θαὶ, θαηαδὺο θάησ, θξύπηεηαη ὅινο θαζάπαμ· εἶηα ἀλαλεπόλησλ ἟κ῵λ, ὁ θαηλὸο ἄλεηζη πάιηλ. Ὥζπεξ γὰξ εὒθνινλ ἟κ῔λ βαπηίζαζζαη θαὶ ἀλαλεῦζαη, νὓησο εὒθνινλ ηῶ Θεῶ ζάςαη ηὸλ ἄλζξσπνλ ηὸλ παιαηὸλ, θαὶ ἀλαδε῔μαη ηὸλ λένλ. Σξίηνλ δὲ ηνῦην γίλεηαη, ἵλα κάζῃο, ὅηη δύλακηο Παηξὸο θαὶ ΤἯνῦ θαὶ Πλεύκαηνο ἁγίνπ ἅπαληα ηαῦηα πιεξν῔. Καὶ ὅηη ν὎ ζηνραζκὸο ηὸ εἮξεκέλνλ, ἄθνπζνλ Παύινπ ιέγνληνο· ΢πλεηάθεκελ α὎ηῶ δηὰ ηνῦ βαπηίζκαηνο εἮο ηὸλ ζάλαηνλ· θαὶ πάιηλ, ὇ παιαηὸο ἟κ῵λ ἄλζξσπνο ζπλεζηαπξώζε· θαὶ πάιηλ, ΢ύκθπηνη γεγόλακελ ηῶ ὁκνηώκαηη ηνῦ ζαλάηνπ α὎ηνῦ. Ο὎ κόλνλ δὲ ηὸ βάπηηζκα ζηαπξὸο ιέγεηαη, ἀιιὰ θαὶ ὁ ζηαπξὸο βάπηηζκα. Σὸ γὰξ βάπηηζκα, ὃ ἐγὼ βαπηίδνκαη, θεζὶ, βαπηηζζήζεζζε· θαὶ πάιηλ, Βάπηηζκα ἔρσ βαπηηζζ῅λαη, ὃ ὏κε῔ο ν὎θ νἴδαηε. Καζάπεξ γὰξ ἟κε῔ο ε὎θόισο βαπηηδόκεζα θαὶ ἀλαλεύνκελ· νὓησ θαὶ α὎ηὸο ε὎θόισο ἀπνζαλὼλ, ὅηε ἞ζέιεζελ, ἀλέζηε· κ᾵ιινλ δὲ θαὶ πνιιῶ ῥᾶνλ, εἮ θαὶ ηὰο ηξε῔ο ἟κέξαο δηὰ κπζηεξίνπ ηηλὸο νἮθνλνκίαλ ἀλέκελε. γʹ.

Σειηθνύησλ νὔλ κπζηεξίσλ θαηαμησζέληεο, βίνλ ἐπηδεημώκεζα ἄμηνλ η῅ο δσξε᾵ο, πνιηηείαλ ἀξίζηελ. ΟἯ δὲ κεδέπσ ηνύησλ θαηαμησζέληεο, πάληα πξάηηεηε ὥζηε θαηαμησζ῅λαη, ἵλα γελώκεζα ζ῵κα ἓλ, ἵλα ὦκελ ἀδειθνί. Ἕσο κὲλ γὰξ ἂλ θαηὰ ηνῦην δηεζηήθσκελ, θἂλ παηήξ ηηο ᾖ, θἂλ ἀδειθὸο, θἂλ ὁζηηζνῦλ, ν὎δέπσ ζπγγελήο ἐζηη γλήζηνο, η῅ο ἄλσζελ ζπγγελείαο δηεζπαζκέλνο. Σί γὰξ ὄθεινο ἀπὸ ηνῦ πειίλνπ γέλνπο ζπλ῅θζαη, ὅηαλ ἀπὸ ηνῦ πλεπκαηηθνῦ κὴ ζπλεκκέλνη ὦκελ; πν῔νλ δὲ θέξδνο η῅ο ἐλ ηῆ γῆ ἀγρηζηείαο, ὅηαλ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο ἀιιόηξηνη ὦκελ; Ἀιιόηξηνο γὰξ ὁ θαηερνύκελνο ηνῦ πηζηνῦ. Ο὎ γὰξ ἔρεη θεθαιὴλ ηὴλ α὎ηὴλ, ν὎θ ἔρεη παηέξα ηὸλ α὎ηὸλ, ν὎θ ἔρεη πόιηλ ηὴλ α὎ηὴλ, ν὎ ηξνθὴλ, ν὎θ ἔλδπκα, ν὎ ηξάπεδαλ, ν὎θ νἮθίαλ, ἀιιὰ πάληα ἐμειιαγκέλα. Καὶ γὰξ πάληα ἐπὶ γ῅ο ηνύηῳ, ηὰ πάληα ἐλ ν὎ξαλν῔ο ἐθείλῳ· βαζηιεὺο ηνύηῳ ὁ Υξηζηὸο, ἐθείλῳ δὲ ἟ ἁκαξηία θαὶ ὁ δηάβνινο· ηξπθὴ ηνύηῳ κὲλ ὁ Υξηζηὸο, ἐθείλῳ δὲ ἟ ζεπνκέλε θαὶ θζεηξνκέλε. Καὶ ἔλδπκα πάιηλ, ηνύηῳ κὲλ ηὰ ζεη῵λ ἔξγα, ἐθείλῳ δὲ ὁ η῵λ ἀγγέισλ ∆εζπόηεο· πόιηο ηνύηῳ κὲλ ὁ ν὎ξαλὸο, ἐθείλῳ δὲ ἟ γ῅. Ὅηαλ νὔλ κεδὲλ ἔρσκελ θνηλὸλ, θαηὰ ηί θνηλσλήζνκελ, 59.152 εἮπέ κνη; Ἀιιὰ ηὰο α὎ηὰο ἐιύζακελ ὠδ῔λαο, θαὶ ἐθ κη᾵ο πξνήιζνκελ γαζηξόο; Ἀιι' ν὎δὲλ ηνῦην πξὸο ζπγγέλεηαλ ηὴλ ἀθξηβεζηάηελ. ΢πνπδάζσκελ ηνίλπλ η῅ο ἄλσ πόιεσο γελέζζαη πνι῔ηαη. Μέρξη ηίλνο ἐπὶ η῅ο ὏πεξνξίαο κέλνκελ; δένλ ηὴλ ἀξραίαλ παηξίδα ἀπνιαβε῔λ· Ο὎δὲ γὰξ πεξὶ η῵λ ηπρόλησλ ὁ θίλδπλνο. Ἀιι' εἮ γέλνηην, ὃ κὴ γέλνηην, ἀπξνζδνθήηνπ η῅ο ηειεπη῅ο ἐπειζνύζεο, ἀκπήηνπο ἐληεῦζελ ἀπειζε῔λ, θἂλ κπξία ἔρσκελ ἀγαζὰ, ν὎δὲλ ἟κ᾵ο ἕηεξνλ δηαδέμεηαη, ἠ γέελλα θαὶ ζθώιεμ Ἦνβόινο, θαὶ πῦξ ἄζβεζηνλ, θαὶ δεζκὰ ἄιπηα. Ἀιιὰ κὴ γέλνηηό ηηλα η῵λ ηαῦηα ἀθνπόλησλ ἐθείλεο πεηξαζ῅λαη η῅ο θνιάζεσο. Σνῦην δὲ ἔζηαη, ἂλ η῵λ ἁγίσλ θαηαμησζέληεο κπζηεξίσλ, ρξπζὸλ θαὶ ἄξγπξνλ θαὶ ιίζνπο ηηκίνπο νἮθνδνκήζσκελ ἐπὶ ηὸλ ζεκέιηνλ. Οὓησ γὰξ δπλεζόκεζα ἀπειζόληεο ἐθε῔ θαλ῅λαη πινύζηνη, ὅηαλ κὴ ἐληαῦζα ρξήκαηα θαηαιείςσκελ, ἀιιὰ κεηαθνκίζσκελ πξὸο ηνὺο ἀζύινπο ζεζαπξνὺο δηὰ η῵λ ρεηξ῵λ η῵λ πελήησλ· ὅηαλ δαλείζσκελ ηῶ Υξηζηῶ. Πνιιὰ ὀθείινκελ ἐθε῔, ν὎ ρξήκαηα, ἀιι' ἁκαξηήκαηα. ∆αλείζσκελ ηνίλπλ α὎ηῶ ρξήκαηα· ἵλα ιάβσκελ ἁκαξηεκάησλ ζπγρώξεζηλ· α὎ηὸο γάξ ἐζηηλ ὁ δηθάδσλ. Μὴ πεξηίδσκελ α὎ηὸλ ἐληαῦζα πεηλ῵ληα, ἵλα θαὶ α὎ηὸο ἐθε῔ ἟κ᾵ο δηαζξέςῃ. ἖ληαῦζα ἐλδύζσκελ α὎ηὸλ, ἵλα κὴ ἀθῆ ἟κ᾵ο γπκλνὺο η῅ο ἀζθαιείαο η῅ο παξ' α὎ηνῦ. ἖ὰλ ἐληαῦζα α὎ηὸλ πνηίζσκελ, ν὎θ ἐξνῦκελ θαηὰ ηὸλ πινύζηνλ, Πέκςνλ Λάδαξνλ, ἵλα ἄθξῳ ηῶ δαθηύιῳ ἐπηζηάμῃ ηῆ γιώζζῃ ἟κ῵λ ἀπνηεγαληδνκέλῃ. ἖ὰλ ἐληαῦζα εἮο ηὰο νἮθίαο ἟κ῵λ α὎ηὸλ δεμώκεζα, ἐθε῔ πνιιὰο παξαζθεπάζεη κνλὰο ἟κ῔λ. ἖ὰλ ἀπέιζσκελ πξὸο α὎ηὸλ ἐλ θπιαθῆ ὄληα, θαὶ α὎ηὸο ἟κ᾵ο ἀπαιιάμεη η῵λ δεζκ῵λ. ἖ὰλ μέλνλ ὄληα ζπλαγάγσκελ, ν὎ πεξηόςεηαη μέλνπο ἟κ᾵ο ὄληαο η῅ο βαζηιείαο η῵λ ν὎ξαλ῵λ, ἀιιὰ κεηαδώζεη ἟κ῔λ η῅ο πόιεσο η῅ο ἄλσ. ἖ὰλ ἀζζελ῅ ὄληα ἐπηζθεςώκεζα, ηαρέσο ἐιεπζεξώζεη ἟κ᾵ο θαὶ α὎ηὸο η῵λ ἀζζελεη῵λ ἟κ῵λ. Ὡο νὔλ κεγάια ιακβάλνληεο θαὶ κηθξὰ δηδόληεο, θἂλ ηὰ κηθξὰ δ῵κελ ἵλα ἐκπνξεπζώκεζα ηὰ κεγάια. Ὡο ἔηη θαηξὸο, ζπείξσκελ, ἵλα ἀκήζσκελ. Ὅηαλ ὁ ρεηκὼλ θαηαιάβῃ, ὅηαλ ἟ ζάιαζζα ν὎θ ἔηη πιέεηαη, ν὎θ ἔηη θύξηνη η῅ο ἐκπνξίαο ἐζκέλ. Πόηε δὲ ἔζηαη ὁ ρεηκώλ; Ὅηαλ ἟ ἟κέξα ἐπηζηαίε ἟ κεγάιε, ηόηε ἐθείλε θαὶ ἐπηθαλήο. Σόηε γὰξ ν὎θ ἔηη πιεπζόκεζα ηὴλ ζάιαζζαλ ηαύηελ ηὴλ κεγάιελ θαὶ ε὎ξύρσξνλ· ηαύηῃ γὰξ ὁ παξὼλ ἔνηθε βίνο. Νῦλ ὁ ηνῦ ζπε῔ξαη θαηξὸο, ηόηε ὁ ηνῦ ἀκ᾵ζζαη θαὶ θεξδαίλεηλ. ἖άλ ηηο ἐλ ηῶ θαηξῶ ηνῦ ζπόξνπ κὴ θαηαβάιῃ ζπέξκαηα, ἐλ ἀκήηῳ ζπείξσλ, πξὸο ηῶ κεδὲλ ἀλύεηλ θαὶ θαηαγέιαζηνο ἔζηαη. ΕἮ δὲ ζπόξνπ ἐζηὶλ ὁ παξὼλ θαηξὸο, ν὎ ηνῦ ζπιιέγεηλ, ἀιιὰ ηνῦ ζθνξπίδεηλ θαηξὸο ἂλ εἴε ινηπόλ. ΢θνξπίζσκελ ηνίλπλ, ἵλα ζπλαγάγσκελ· κὴ βνπιεζ῵κελ ζπλαγαγε῔λ λῦλ, ἵλα κὴ ηὸλ ἀκεηὸλ ἀπνιέζσκελ. Οὕηνο γὰξ, ὅπεξ ἔθελ, ὁ θαηξὸο ἐπὶ ηὸ ζπείξεηλ θαιε῔, θαὶ δαπαλᾶλ θαὶ ἀλαιίζθεηλ, ν὎θ ἐπὶ ηὸ ζπιιέγεηλ θαὶ ἀπνηίζεζζαη. Μὴ ηνίλπλ πξνδ῵κελ ηὴλ ε὎θαηξίαλ, ἀιιὰ δαςηι῅ ηὸλ

ζπόξνλ θαηαβάισκελ, θαὶ κεδελὸο θεηζώκεζα η῵λ ἔλδνλ, ἵλα κεηὰ πνιι῅ο α὎ηὰ ἀπνιάβσκελ η῅ο ἀληηδόζεσο, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.153 ΟΜΘΛΘΑ Κ΢Σʹ. Σὸ γεγελλεκέλνλ ἐθ η῅ο ζαξθὸο, ζάξμ ἐζηη· θαὶ ηὸ γεγελλεκέλνλ ἐθ ηνῦ Πλεύκαηνο, πλεῦκά ἐζηηλ.
αʹ. Μεγάισλ ἟κ᾵ο κπζηεξίσλ θαηεμίσζελ ὁ κνλνγελὴο ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ· κεγάισλ, θαὶ νἵσλ ἟κε῔ο ν὎θ ἤκελ ἄμηνη, ἀιι' νἵσλ α὎ηῶ παξέρεηλ πξέπνλ ἤλ. Ἂλ κὲλ γὰξ ηὴλ ἀμίαλ ηὴλ ἟κεηέξαλ ινγίζεηαί ηηο, ν὎ κόλνλ η῅ο δσξε᾵ο ἤκελ ἀλάμηνη, ἀιιὰ θαὶ θνιάζεσο ὏πεύζπλνη θαὶ ηηκσξίαο. ἖πεηδὴ δὲ ν὎ πξὸο ηνῦην εἶδελ, ν὎ κόλνλ θνιάζεσο ἀπήιιαμελ, ἀιιὰ θαὶ δσὴλ ἐραξίζαην πνιιῶ η῅ο πξνηέξαο ιακπξνηέξαλ, εἮο ἄιινλ ἟κ᾵ο εἮζήγαγε θόζκνλ, ἑηέξαλ ἐδεκηνύξγεζε θηίζηλ· Εἴ ηηο γὰξ ἐλ Υξηζηῶ θαηλὴ θηίζηο, θεζί. Πνία θαηλὴ θηίζηο; Ἄθνπζνλ α὎ηνῦ ιέγνληνο· ἖ὰλ κή ηηο γελλεζῆ ἐμ ὓδαηνο θαὶ Πλεύκαηνο, ν὎ δύλαηαη εἮζειζε῔λ εἮο ηὴλ βαζηιείαλ ηνῦ Θενῦ. Παξάδεηζνλ ἐπηζηεύζεκελ, θαὶ ν὎δὲ η῅ο ἐλ α὎ηῶ δηαγσγ῅ο ἐθάλεκελ ἄμηνη, θαὶ εἮο ηνὺο ν὎ξαλνὺο ἟κ᾵ο ἀλήγαγελ. ἖λ ην῔ο πξώηνηο ν὎ρ ε὏ξέζεκελ πηζηνὶ, θαὶ κείδνλα ἐλερείξηζελ· ἑλὸο ἀπνζρέζζαη μύινπ ν὎θ Ἦζρύζακελ, θαὶ ηὴλ ἄλσ παξέζρε ηξπθήλ· ἐλ παξαδείζῳ ν὎θ ἐθαξηεξήζακελ, θαὶ ηνὺο ν὎ξαλνὺο ἟κ῔λ ἀλεπέηαζελ. ΕἮθόησο ἔιεγελ ὁ Παῦινο· Ὦ βάζνο πινύηνπ θαὶ ζνθίαο θαὶ γλώζεσο Θενῦ. Ο὎θ ἔηη κήηεξ, ν὎θ ἔηη ὠδ῔λεο, νὒηε ὓπλνη, θαὶ ζπλνπζίαη θαὶ πεξηπινθαὶ ζσκάησλ· ἄλσ ινηπὸλ ὏θαίλεηαη η῅ο ὏κεηέξαο θύζεσο ἟ θαηαζθεπὴ, ἀπὸ Πλεύκαηνο ἁγίνπ θαὶ ὓδαηνο. Σὸ δὲ ὓδσξ παξείιεπηαη, ηόθνο ηῶ ηηθηνκέλῳ γηλόκελνλ. Ὅπεξ γάξ ἐζηηλ ἟ κήηξα ηῶ ἐκβξύῳ, ηνῦην ηῶ πηζηῶ ηὸ ὓδσξ· ἐλ γὰξ ηῶ ὓδαηη δηαπιάηηεηαη θαὶ κνξθνῦηαη. Σὸ κὲλ γὰξ πξ῵ηνλ ἐιέγεην· ἖μαγαγέησ ηὰ ὓδαηα ἑξπεηὰ ςπρ῵λ δσζ῵λ· ἐμ νὕ δὲ ἐπέβε η῵λ Ἰνξδάλνπ ῥείζξσλ ὁ ∆εζπόηεο, ν὎θ ἔηη ἑξπεηὰ ςπρ῵λ δσζ῵λ, ἀιιὰ ςπρὰο ινγηθὰο θαὶ πλεπκαηνθόξνπο ηὸ ὓδσξ ἀλαδίδσζη. Καὶ ὃ πεξὶ ηνῦ ἟ιίνπ εἴξεηαη, ὅηη Ὡο λπκθίνο ἐθπνξεπόκελνο ἐθ παζηνῦ α὎ηνῦ, ηνῦην πεξὶ η῵λ πηζη῵λ θαηξὸο ἂλ εἴε κ᾵ιινλ εἮπε῔λ. Πνιιῶ γὰξ θαηδξνηέξαο ἀθη᾵ζη ηὰο ἀθη῔λαο ἐθείλνπ. Ἀιιὰ ηὸ κὲλ ἐλ ηῆ κήηξᾳ δηαπιαηηόκελνλ, ρξόλνπ δε῔ηαη· ἐλ ηῶ ὓδαηη δὲ ν὎ρ νὓησο, ἀιι' ἐλ κη᾵ ῥνπῆ πάληα γίλεηαη. Ἔλζα κὲλ γὰξ ἐπίθεξνο ἟ δσὴ θαὶ ἀπὸ ζσκαηηθ῅ο θζνξ᾵ο ἔρεη ηὴλ ἀξρὴλ, βξαδύλεη ηὸ ηηθηόκελνλ, (ηνηαύηε γὰξ η῵λ ζσκάησλ ἟ θύζηο· ρξόλῳ πξνζιακβάλεη ηὸ ηέιεηνλ)· ἐπὶ δὲ η῵λ πλεπκαηηθ῵λ ν὎ρ νὓησ. Σί δήπνηε; Ὅηη ηέιεηα ἐμ ἀξρ῅ο θαηαζθεπάδεηαη ηὰ γηλόκελα. Ἀιι' ἐπεηδὴ ὁ Νηθόδεκνο ἀθνύσλ ηαῦηα ζπλερ῵ο ἐηαξάηηεην, ὅξα π῵ο α὎ηῶ παξαλνίγεη ηὸ ἀπόῤῥεηνλ ηνῦ κπζηεξίνπ ηνύηνπ, θαὶ ζαθὲο ἐξγάδεηαη ηὸ ἀζαθὲο ἐθείλῳ ηέσο, Σὸ γεγελλεκέλνλ, ιέγσλ, ἐθ η῅ο ζαξθὸο, ζάξμ ἐζηη· ηὸ δὲ γεγελλεκέλνλ ἐθ ηνῦ Πλεύκαηνο, πλεῦκά ἐζηηλ. Ἀπάγεη η῵λ αἮζζεη῵λ α὎ηὸλ ἁπάλησλ, θαὶ ν὎θ ἀθίεζη ην῔ο ὀθζαικν῔ο ηνύηνηο πεξηεξγάζαζζαη ηὴλ κπζηαγσγίαλ. Ο὎ γὰξ πεξὶ ζαξθὸο δηαιεγόκεζα, θεζὶλ, ἀιιὰ πεξὶ Πλεύκαηνο, ὦ Νηθόδεκε. Σέσο α὎ηὸλ ηῶ ιόγῳ ηνύηῳ πξὸο ηὸ ἄλσ παξέπεκςε. Μεδὲλ ηνίλπλ η῵λ αἮζζεη῵λ ἐπηδήηεη· ηὸ γὰξ Πλεῦκα ν὎θ ἂλ θαλείε ην῔ο ὀθζαικν῔ο ηνύηνηο· κεδὲ λόκηδε, ὅηη ζάξθα ηίθηεη ηὸ Πλεῦκα. Π῵ο νὔλ, ἴζσο εἴπνη ἄλ ηηο, ἟ ηνῦ Κπξίνπ ζὰξμ ἐηέρζε; Ο὎θ ἀπὸ Πλεύκαηνο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἀπὸ 59.154 ζαξθόο. ∆ηὸ θαὶ ηνῦην δει῵λ ὁ Παῦινο ἔιεγε· Γελόκελνο ἐθ γπλαηθὸο, γελόκελνο ὏πὸ λόκνλ. Σὸ κὲλ γὰξ Πλεῦκα α὎ηὸλ δηέπιαζελ νὓησο, ν὎ κὴλ ἐμ ν὎θ ὄλησλ· ἐπεὶ ηί ἔδεη η῅ο κήηξαο; ἀιι' ἐθ η῅ο ζαξθὸο η῅ο παξζεληθ῅ο· ηὸ δὲ, π῵ο, ν὎ δύλακαη ἑξκελεύεηλ. Σνῦην δὲ γέγνλελ, ἵλα κή ηηο ἀιιόηξηνλ η῅ο ἟κεηέξαο εἶλαη λνκίζῃ θύζεσο ηὸ ηηθηόκελνλ. ΕἮ

γὰξ ηνύηνπ γελνκέλνπ εἮζί ηηλεο νἳ δηαπηζηνῦζη ηῆ ηνηαύηῃ γελλήζεη, εἮ κὴ η῅ο ζαξθὸο ἐθνηλώλεζε η῅ο παξζεληθ῅ο, πνῦ ν὎θ ἂλ ἐμέπεζαλ ἀζεβείαο νὕηνη; Σὸ γεγελλεκέλνλ ἐθ ηνῦ Πλεύκαηνο, πλεῦκά ἐζηηλ. ὇ξᾶο Πλεύκαηνο ἀμίαλ; Σὸ γὰξ ηνῦ Θενῦ ἔξγνλ θαίλεηαη πνηνῦλ. Ἀλσηέξσ κὲλ νὔλ ἔιεγελ, ὅηη ἖θ ηνῦ Θενῦ ἐγελλήζεζαλ· ἐληαῦζα δὲ, ὅηη ηὸ Πλεῦκα α὎ηνὺο γελλᾶ. Σὸ γεγελλεκέλνλ, θεζὶλ, ἐθ ηνῦ Πλεύκαηνο, πλεῦκά ἐζηηλ. Ὃ δὲ ιέγεη ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· ὇ γεγελλεκέλνο ἐθ ηνῦ Πλεύκαηνο, πλεπκαηηθόο ἐζηη. Γέλλεζηλ γὰξ ἐληαῦζα ν὎ ηὴλ θαη' ν὎ζίαλ ιέγεη, ἀιιὰ ηὴλ θαηὰ ηηκὴλ θαὶ ράξηλ. ΕἮ ηνίλπλ θαὶ ὁ ΤἯὸο νὓησ γεγέλλεηαη, ηί πιένλ ἕμεη η῵λ ἀλζξώπσλ η῵λ νὓησ γεγελλεκέλσλ; π῵ο δὲ κνλνγελήο ἐζηη; Καὶ γὰξ θαὶ ἐγὼ ἐθ Θενῦ γεγέλλεκαη, ἀιι' ν὎θ ἐθ η῅ο ν὎ζίαο α὎ηνῦ. ΕἮ ηνίλπλ κεδὲ α὎ηὸο ἐθ η῅ο ν὎ζίαο, ηί θαηὰ ηνῦην δηελήλνρελ ἟κ῵λ; Ε὏ξεζήζεηαη δὲ ἄξα θαὶ ηνῦ Πλεύκαηνο νὓησο ἐιάηησλ. ἧ γὰξ ηνηαύηε γέλλεζηο ἐθ η῅ο ηνῦ Πλεύκαηνο γίλεηαη ράξηηνο. Ἆξ' νὔλ ἵλα κέλῃ ΤἯὸο, η῅ο παξὰ ηνῦ Πλεύκαηνο δε῔ηαη βνεζείαο; Καὶ ηί ηαῦηα Ἰνπδατθ῵λ δηέζηεθε δνγκάησλ; ΕἮπὼλ ηνίλπλ ὁ Υξηζηὸο, ὅηη ὁ γεγελλεκέλνο ἐθ ηνῦ Πλεύκαηνο, πλεῦκά ἐζηηλ· ἐπεηδὴ ζνξπβνύκελνλ πάιηλ εἶδελ, ἐπὶ αἮζζεηὸλ παξάδεηγκα ἄγεη ηὸλ ιόγνλ. Μὴ ζαπκάζῃο γὰξ, θεζὶλ, ὅηη εἶπόλ ζνη, ὅηη δε῔ ὏κ᾵ο γελλεζ῅λαη ἄλσζελ. Σὸ πλεῦκα ὅπνπ ζέιεη πλέεη. Σῶ γὰξ εἮπε῔λ, Μὴ ζαπκάζῃο, δείθλπζηλ α὎ηνῦ ηὸλ ζόξπβνλ η῅ο ςπρ῅ο, θαὶ ἐπὶ ηὸ ιεπηόηεξνλ α὎ηὸλ ἄγεη η῵λ ζσκάησλ. Σ῵λ κὲλ γὰξ ζαξθηθ῵λ ἀπήγαγελ εἮπὼλ, Σὸ γεγελλεκέλνλ ἐθ ηνῦ Πλεύκαηνο, πλεῦκά ἐζηηλ. ἖πεηδὴ δὲ ν὎θ ᾔδεη ηί πνηε ἐζηὶλ ὅ θεζηλ, Σὸ γεγελλεκέλνλ ἐθ ηνῦ Πλεύκαηνο, πλεῦκά ἐζηηλ, ινηπὸλ α὎ηὸλ πξὸο ἑηέξαλ κεηαθέξεη εἮθόλα, νὒηε εἮο ηὴλ η῵λ ζσκάησλ ἄγσλ παρύηεηα, νὒηε πεξὶ ἀζσκάησλ θαζαξ῵ο δηαιεγόκελνο (ν὎δὲ γὰξ ἐδύλαην ἀθνύσλ ρσξε῔λ ἐθε῔λνο), ἀιι' ε὏ξώλ ηη κέζνλ ζώκαηόο ηε θαὶ ἀζσκάηνπ, ηὴλ ηνῦ ἀλέκνπ θνξὰλ, ἐληεῦζελ α὎ηὸλ ἀλάγεη. Πεξὶ γὰξ α὎ηνῦ θεζὶλ, ὅηη Σὴλ θσλὴλ α὎ηνῦ ἀθνύεηο, ἀιι' ν὎θ νἶδαο πόζελ ἔξρεηαη, θαὶ πνῦ ὏πάγεη. ΕἮ δὲ ιέγεη, Ὅπνπ ζέιεη πλε῔, ν὎ρ ὡο πξναίξεζίλ ηηλα ηνῦ ἀλέκνπ ἔρνληνο ιέγεη ηνῦην, ἀιιὰ ηὴλ ἀπὸ θύζεσο θνξὰλ ηὴλ ἀθώιπηνλ θαὶ κεη' ἐμνπζίαο γηλνκέλελ δει῵λ. Οἶδε γὰξ ἟ Γξαθὴ θαὶ πεξὶ η῵λ ἀςύρσλ νὓησ δηαιέγεζζαη, ὡο ὅηαλ ιέγῃ· Σῆ γὰξ καηαηόηεηη ἟ θηίζηο ὏πεηάγε ν὎ρ ἑθνῦζα. Σὸ νὔλ, Ὅπνπ ζέιεη πλε῔, ηὸ ἀθάζεθηόλ ἐζηη δεινῦληνο, θαὶ ὅηη δηαρε῔ηαη παληαρνῦ, θαὶ ὁ θσιύσλ ν὎δεὶο ηῆδε θἀθε῔ζε θέξεζζαη· ἀιιὰ κεηὰ πνιι῅ο η῅ο ἐμνπζίαο ζθεδάλλπηαη, θαὶ ν὎δεὶο ὁ Ἦζρύσλ παξαηξέςαη ηὴλ ῥύκελ α὎ηνῦ. βʹ. Καὶ ηὴλ θσλὴλ α὎ηνῦ ἀθνύεηο· ηνπηέζηη, ηὸλ πάηαγνλ, ηὸλ θηύπνλ· ἀιι' ν὎θ νἶδαο πόζελ ἔξρεηαη, θαὶ πνῦ ὏πάγεη. Οὓησο ἐζηὶ π᾵ο ὁ γεγελλεκέλνο ἐθ ηνῦ Πλεύκαηνο. ἖ληαῦζά ἐζηη ηὸ ζπκπέξαζκα 59.155 ἅπαλ. ΕἮ γὰξ ηνύηνπ, θεζὶ, ηνῦ πλεύκαηνο, νὕ ηὴλ αἴζζεζηλ δέρῃ ηῆ ἀθνῆ θαὶ ηῆ ἁθῆ, ηὴλ ὁξκὴλ ἑξκελεῦζαη ν὎θ νἶδαο, ν὎δὲ ηὴλ ὁδόλ· π῵ο ηὴλ ἀπὸ ηνῦ ζείνπ Πλεύκαηνο ἐλέξγεηαλ πεξηεξγάδῃ, ηὴλ ηνῦ ἀλέκνπ ν὎θ ἐπηζηάκελνο, θαίηνη θσλὴλ ἀθνύσλ; Σὸ ηνίλπλ, Ὅπνπ ζέιεη πλε῔, θαὶ πξὸο παξάζηαζηλ η῅ο ηνῦ Παξαθιήηνπ εἴξεηαη ἐμνπζίαο. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· ΕἮ γὰξ ηνῦην ν὎δεὶο θαηέρεη, ἀιι' ὅπνπ ζέιεη θέξεηαη· πνιιῶ κ᾵ιινλ ηὴλ ηνῦ Πλεύκαηνο ἐλέξγεηαλ ν὎ θύζεσο δπλήζνληαη λόκνη θαηαζρε῔λ, ν὎ρ ὅξνη ζσκαηηθ῅ο γελλήζεσο, ν὎θ ἄιιν η῵λ ηνηνύησλ ν὎δέλ. Ὅηη δὲ πεξὶ ἀλέκνπ εἴξεηαη ηὸ Σὴλ θσλὴλ α὎ηνῦ ἀθνύεηο, δ῅ινλ ἐθε῔ζελ. Ο὎ γὰξ ἂλ ἀπίζηῳ δηαιεγόκελνο, θαὶ ν὎θ εἮδόηη ηνῦ Πλεύκαηνο ηὴλ ἐλέξγεηαλ εἶπε, Σὴλ θσλὴλ α὎ηνῦ ἀθνύεηο. Ὥζπεξ νὔλ ὁ ἄλεκνο ν὎ θαίλεηαη, θαίηνη γε θσλὴλ δηδνύο· νὓησο ν὎δὲ ἟ ηνῦ πλεπκαηηθνῦ θαίλεηαη γέλλεζηο ὀθζαικν῔ο ζώκαηνο, θαίηνη γε ζ῵κα ὁ ἄλεκνο, εἮ θαὶ ιεπηόηαηνλ ηὸ γὰξ αἮζζήζεη ὏πνβαιιόκελνλ, ζ῵κα. ΕἮ ηνίλπλ ηὸ ζ῵κα ν὎θ ἀζράιιεηο ὅηη κὴ ὁξᾶο, ν὎δὲ ἀπηζηε῔ο δηὰ ηνῦην, ηί δήπνηε πεξὶ ηνῦ Πλεύκαηνο ἀθνύσλ Ἦιηγγηᾶο, θαὶ ηνζαύηαο ἀπαηηε῔ο ε὎ζύλαο, ἐπὶ ζώκαηνο ηνῦην ν὎ πνη῵λ; Σί νὔλ ὁ Νηθόδεκνο; Ἔηη ἐπὶ η῅ο Ἰνπδατθ῅ο ε὎ηειείαο κέλεη, θαὶ ηαῦηα παξαδείγκαηνο νὓησ ζαθ῵ο ιερζέληνο

α὎ηῶ. Ὧ θαὶ ἀπνξεηηθ῵ο πάιηλ εἮπόληη, Π῵ο δύλαηαη ηαῦηα γελέζζαη; ινηπὸλ πιεθηηθώηεξνλ πξὸο α὎ηὸλ ὁ Υξηζηὸο δηαιέγεηαη, ΢ὺ εἶ ὁ δηδάζθαινο, ιέγσλ, ηνῦ Ἰζξαὴι, θαὶ ηαῦηα ν὎ γηλώζθεηο; Ὅξα π῵ο ν὎δακνῦ πνλεξίαλ θαηεγνξε῔ ηνῦ ἀλδξὸο, ἀιι' ε὎ήζεηαλ θαὶ ἀθέιεηαλ κ᾵ιινλ. Καὶ ηί θνηλὸλ αὓηε πξὸο ηὰ Ἰνπδατθὰ ἟ γέλλεζηο ἔρεη; εἴπνη ηηο ἄλ. Σί γὰξ ν὎ θνηλὸλ, εἮπέ κνη; Ὅ ηε γὰξ πξ῵ηνο γελόκελνο ἄλζξσπνο, ἣ ηε ἀπὸ η῅ο πιεπξ᾵ο γελνκέλε γπλὴ, θαὶ αἯ ζηε῔ξαη, θαὶ ηὰ δηὰ η῵λ ὏δάησλ ἐπηηειεζζέληα, ιέγσ δὲ ηὰ θαηὰ ηὴλ πεγὴλ ἐμ ἥο ὁ ἗ιηζζα῔νο ηὸ ζηδήξηνλ ἐκεηεώξηζε, ηὰ θαηὰ ηὴλ ἖ξπζξὰλ ζάιαζζαλ ἡλ δηέβεζαλ νἯ Ἰνπδα῔νη, ηὰ θαηὰ ηὴλ θνιπκβήζξαλ ἡλ ὁ ἄγγεινο ἐθίλεη, ηὰ θαηὰ ηὸλ ΢ύξνλ Νεεκὰλ ηὸλ ἐλ ηῶ Ἰνξδάλῃ θαζαξζέληα· ηαῦηα πάληα ηὴλ γέλλεζηλ θαὶ ηὸλ θαζαξκὸλ ηὸλ κέιινληα ἔζεζζαη, ὡο ἐλ ηύπῳ πξναλεθώλεη. Καὶ ηὰ παξὰ η῵λ πξνθεη῵λ εἮξεκέλα ηνῦηνλ αἮλίηηεηαη η῅ο γελλήζεσο ηὸλ ηξόπνλ· νἷνλ ηὸ Ἀλαγγειήζεηαη ηῶ Κπξίῳ γελεὰ ἟ ἐξρνκέλε, θαὶ ἀλαγγεινῦζη ηὴλ δηθαηνζύλελ α὎ηνῦ ιαῶ ηῶ ηερζεζνκέλῳ, ὃλ ἐπνίεζελ ὁ Κύξηνο· ηὸ Ἀλαθαηληζζήζεηαη ὡο ἀεηνῦ ἟ λεόηεο ζνπ· ηὸ Φσηίδνπ Ἱεξνπζαιήκ· Ἦδνὺ ὁ βαζηιεύο ζνπ ἔξρεηαη· ηὸ Μαθάξηνη ὧλ ἀθέζεζαλ αἯ ἀλνκίαη. Καὶ ὁ Ἰζαὰθ δὲ ηύπνο ἤλ η῅ο γελλήζεσο ηαύηεο. ΕἮπὲ γὰξ, ὦ Νηθόδεκε, π῵ο ἐθε῔λνο ἐηέρζε; ἆξα λόκῳ θύζεσο; Ο὎δακ῵ο. Οὓησ κέζνο ὁ ηξόπνο ηαύηεο θἀθείλεο η῅ο γελλήζεσο νὕηνο ἤλ· ἐθείλεο κὲλ, ὅηη ἐθ ζπλνπζίαο· ηαύηεο δὲ, ὅηη ν὎θ ἐμ αἯκάησλ ἐηέρζε. ἖γὼ δὲ δείθλπκη ὅηη ν὎ ηαύηελ κόλνλ ηὴλ γέλλεζηλ, ἀιιὰ θαὶ ηὴλ ἐθ παξζέλνπ πξναλεθώλνπλ νὕηνη νἯ ηξόπνη. ἖πεηδὴ γὰξ ν὎θ ἄλ ηηο ῥᾳδίσο ἐπίζηεπζελ ὅηη παξζέλνο ηίθηεη, ζηε῔ξαη πξνέιαβνλ, εἶηα ν὎ ζηε῔ξαη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ γεγεξαθπ῔αη. Καίηνη η῅ο ζηείξαο πνιὺ ζαπκαζηόηεξνλ ηὸ ἀπὸ πιεπξ᾵ο γελέζζαη γπλα῔θα· ἀιι' ἐπεηδὴ ἐθε῔λν ἀξρα῔νλ ἤλ θαὶ παιαηὸλ, πάιηλ ἄιινο γίλεηαη ηξόπνο λένο θαὶ πξόζθαηνο, ὁ η῵λ ζηεηξ῵λ, πξννδνπνη῵λ ηῆ πίζηεη η῅ο παξζεληθ῅ο ὠδ῔λνο. Σνύησλ νὔλ α὎ηὸλ ἀλακηκλήζθσλ, ἔιεγε· ΢ὺ εἶ ὁ δηδάζθαινο ηνῦ Ἰζξαὴι, θαὶ ηαῦηα ν὎ γηλώζθεηο; Ὃ νἴδακελ, ιαινῦκελ, 59.156 θαὶ ὃ ἑσξάθακελ, καξηπξνῦκελ, θαὶ ηὴλ καξηπξίαλ ἟κ῵λ ν὎δεὶο ιακβάλεη. Σαῦηα ἐπήγαγε, θαὶ ἑηέξσζελ πάιηλ ἀμηόπηζηνλ ηὸλ ιόγνλ πνη῵λ, θαὶ πξὸο ηὴλ ἀζζέλεηαλ ηὴλ ἐθείλνπ ζπγθαηαβαίλσλ ηῆ ιέμεη. γʹ. Σί δέ ἐζηηλ ὅ θεζηλ· Ὃ νἴδακελ, ιαινῦκελ, θαὶ ὃ ἑσξάθακελ, καξηπξνῦκελ; ἖πεηδὴ θαὶ παξ' ἟κ῔λ ἟ ὄςηο ἐζηὶ η῵λ ἄιισλ αἮζζήζεσλ πηζηνηέξα, θἂλ βνπιεζ῵κέλ ηηλα πηζηώζαζζαη, νὓησ ιέγνκελ, ὅηη ην῔ο ὀθζαικν῔ο ἟κ῵λ ἑσξάθακελ, ν὎θ ἐμ ἀθν῅ο νἴδακελ· δηὰ ηνῦην θαὶ ὁ Υξηζηὸο ἀλζξσπηλώηεξνλ πξὸο α὎ηὸλ δηαιέγεηαη, ηὸλ ιόγνλ θἀληεῦζελ πηζηνύκελνο. Καὶ ὅηη ηνῦηό ἐζηη, θαὶ ν὎δὲλ ἄιιν παξαζη῅ζαη βνύιεηαη, ν὎δὲ ὄςηλ αἮζζεηὴλ ἐκθαίλεη, δ῅ινλ ἐθε῔ζελ. ΕἮπὼλ γὰξ, Σὸ γεγελλεκέλνλ ἐθ η῅ο ζαξθὸο, ζάξμ ἐζηη θαὶ, Σὸ γεγελλεκέλνλ ἐθ ηνῦ Πλεύκαηνο, πλεῦκά ἐζηηλ, ἐπήγαγελ· Ὃ νἴδακελ, ιαινῦκελ, θαὶ ὃ ἑσξάθακελ, καξηπξνῦκελ. Σνῦην δὲ ν὎δέπσ γεγελλεκέλνλ ἤλ. Π῵ο νὔλ ιέγεη, Ὃ ἑσξάθακελ; Ο὎θ εὒδεινλ ὅηη ιέγεη πεξὶ η῅ο ἀθξηβνῦο γλώζεσο, θαὶ ν὎θ ἄιισο ἐρνύζεο; Καὶ ηὴλ καξηπξίαλ ἟κ῵λ ν὎δεὶο ιακβάλεη. Σὸ κὲλ νὔλ, Ὃ νἴδακελ, ἢηνη πεξὶ ἑαπηνῦ θαὶ ηνῦ Παηξόο θεζηλ, ἠ πεξὶ ἑαπηνῦ κόλνπ· ηὸ δὲ, Ο὎δεὶο ιακβάλεη, ν὎ δπζρεξαίλνληόο ἐζηη ηὸ ῥ῅κα λῦλ, ἀιιὰ ηὸ γηλόκελνλ ἀπαγγέιινληνο. Ο὎ γὰξ εἶπε· Σί δὲ ὏κ῵λ ἀλαηζζεηόηεξνλ γέλνηη' ἂλ, νἳ ηὰ παξ' ἟κ῵λ νὓησο ἀθξηβ῵ο ἀπαγγειζέληα ν὎ πξνζίεζζε; ἀιιὰ θαὶ δηὰ η῵λ ἔξγσλ θαὶ δηὰ η῵λ ῥεκάησλ π᾵ζαλ ἐπηείθεηαλ ἐλδεηθλύκελνο, ηνύησλ κὲλ ν὎δὲλ ἐθζέγμαην, πξάσο δὲ θαὶ ἟κέξσο ηὸ ζπκβεζόκελνλ πξναλεθώλεζελ, ἐληεῦζελ εἮο π᾵ζαλ θαὶ ἟κ᾵ο ἐλάγσλ πξαόηεηα, θαὶ παηδεύσλ ἟κ᾵ο, ὅηαλ πξόο ηηλαο δηαιεγώκεζα, θαὶ κὴ πείζσκελ, κὴ δπζρεξαίλεηλ, κεδὲ ἐθζεξηνῦζζαη. Ο὎ γὰξ ἔζηηλ ἀλύζαη ηὸλ ραιεπαίλνληα, ἀιιὰ θαὶ ἀπεηζέζηεξνλ ἐξγάζαζζαη κ᾵ιινλ. ∆ηὰ ηνῦην ρξὴ η῅ο κὲλ ὀξγ῅ο ἀπέρεζζαη, πάληνζελ δὲ ἀμηόπηζηνλ πνηε῔λ ηὸλ ιόγνλ, ν὎ ηῶ κὴ ὀξγίδεζζαη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηῶ κεδὲ θξάδεηλ. Ὕιε γὰξ ὀξγ῅ο ἟ θξαπγή. ΢πκπνδίζσκελ ηνίλπλ ηὸλ ἵππνλ, ἵλα θαηαζηξέςσκελ ηὸλ

ἀλαβάηελ· πεξηθόςσκελ ηὰ πηεξὰ ηνῦ ζπκνῦ, θαὶ ν὎θ ἔηη πξὸο ὓςνο ἀξζήζεηαη ηὸ θαθόλ. ὆μὺ γὰξ ἟ ὀξγὴ πάζνο, ὀμὺ, θαὶ δεηλὸλ θιέςαη ηὰο ἟κεηέξαο ςπράο. ∆ηὰ ηνῦην ρξὴ πάληνζελ ἀπνθξάηηεηλ α὎ηῶ ηὴλ εἴζνδνλ. Καὶ γὰξ ἄηνπνλ ζεξία κὲλ δύλαζζαη ἟κεξνῦλ, ηὴλ δὲ ἟κεηέξαλ δηάλνηαλ ἀγξηαίλνπζαλ πεξηνξᾶλ. Πῦξ ἐζηη ζθνδξὸλ ὁ ζπκὸο πάληα δηαηξώγσλ· θαὶ γὰξ θαὶ ζ῵κα ιπκαίλεηαη, θαὶ ςπρὴλ δηαθζείξεη, θαὶ ἀεδ῅ θαηαζθεπάδεη θαὶ αἮζρξὸλ Ἦδε῔λ· θαὶ εἮ ηὸλ ὀξγηδόκελνλ ἤλ δπλαηὸλ ἑαπηῶ δ῅ινλ εἶλαη θαηὰ ηὸλ θαηξὸλ η῅ο ὀξγ῅ο, ν὎θ ἂλ ἑηέξαο ἐδεήζε παξαηλέζεσο. Ο὎δὲλ γὰξ ἀηεξπέζηεξνλ ὄςεσο ὀξγηδνκέλεο. Μέζε ηηο ἐζηὶλ ἟ ὀξγὴ, κ᾵ιινλ δὲ κέζεο ραιεπσηέξα, θαὶ δαίκνλνο ἐιεεηλνηέξα. Ἀιι' ἂλ κειεηήζσκελ κὴ θξάδεηλ, ἀξίζηελ ὁδὸλ θηινζνθίαο ε὏ξήζνκελ. ∆ηὰ ηνῦην ὁ Παῦινο κεηὰ η῅ο ὀξγ῅ο θαὶ ηὴλ θξαπγὴλ ἀλαηξε῔λ γξάθεη, ιέγσλ· Π᾵ζα ὀξγὴ θαὶ θξαπγὴ ἀξζήησ ἀθ' ὏κ῵λ. Ο὎θνῦλ πεηζώκεζα ηῶ πάζεο θηινζνθίαο δηδαζθάιῳ· θαὶ ὅηαλ ὀξγηδώκεζα πξὸο ηνὺο νἮθέηαο, ηὰ ἁκαξηήκαηα ηὰ ἑαπη῵λ ἐλλν῵κελ, θαὶ ηὴλ ἐπηείθεηαλ αἮζρπλώκεζα ηὴλ ἐθείλσλ. Ὅηαλ γὰξ ζὺ ὏βξίδῃο, ἐθε῔λνο δὲ ζηγῆ θέξῃ ηὴλ ὓβξηλ, θαὶ ζὺ κὲλ ἀζρεκνλῆο, ἐθε῔λνο δὲ θηινζνθῆ, ηνῦην ἀληὶ πάζεο δέρνπ λνπζεζίαο. ΕἮ γὰξ θαὶ νἮθέηεο ἐζηὶλ, ἀιι' ἄλζξσπνο θαὶ ςπρὴλ ἔρσλ ἀζάλα 59.157 ηνλ, θαὶ ην῔ο α὎ην῔ο παξὰ ηνῦ θνηλνῦ ∆εζπόηνπ ηηκεζεὶο δώξνηο. ΕἮ δὲ ὁ ἐλ ην῔ο κείδνζη θαὶ πλεπκαηηθσηέξνηο ὁκόηηκνο ἟κ῔λ ὢλ, δη' ἀλζξσπίλελ ηηλὰ ε὎ηει῅ θαὶ κηθξὰλ ὏πεξνρὴλ νὓησ πξάσο θέξεη ηὰ παξ' ἟κ῵λ, ηίλνο ἂλ εἴεκελ ζπγγλώκεο ἄμηνη ἠ πνίαο ἀπνινγίαο ἟κε῔ο, νἯ δηὰ ηὸλ ηνῦ Θενῦ θόβνλ κὴ δπλάκελνη θηινζνθε῔λ, κ᾵ιινλ δὲ ν὎ βνπιόκελνη, ὥζπεξ ἐθε῔λνο δηὰ ηὸλ ἟κέηεξνλ; Σαῦηα νὔλ ἅπαληα ινγηδόκε 59.158 λνη, θαὶ ηὰ ἁκαξηήκαηα ἟κ῵λ ἐλλννῦληεο, θαὶ ηὸ θνηλὸλ η῅ο ἀλζξσπίλεο θύζεσο, κειεη῵κελ ἞ξέκα παληαρνῦ θζέγγεζζαη, ἵλα ηαπεηλνὶ ηῆ θαξδίᾳ γελόκελνη, ηα῔ο ςπρα῔ο ἟κ῵λ ἀλάπαπζηλ εὓξσκελ, ηήλ ηε παξνῦζαλ, ηήλ ηε κέιινπζαλ· ἥο γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ δόμα ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.157.10 ΟΜΘΛΘΑ ΚΖʹ. ΕἮ ηὰ ἐπίγεηα εἶπνλ ὏κ῔λ, θαὶ ν὎ πηζηεύεηε, π῵ο, ἐὰλ εἴπσ ὏κ῔λ ηὰ ἐπνπξάληα, πηζηεύζεηε; Ο὎δεὶο ἀλαβέβεθελ εἮο ηὸλ ν὎ξαλὸλ, εἮ κὴ ὁ ἐθ ηνῦ ν὎ ξαλνῦ θαηαβὰο, ὁ ΤἯὸο ηνῦ ἀλζξώπνπ, ὁ ὢλ ἐλ ηῶ ν὎ξαλῶ. αʹ. Ὃ πνιιάθηο εἶπνλ, ηνῦην θαὶ λῦλ ἐξ῵, θαὶ ν὎ παύζνκαη ιέγσλ. Σί δὲ ηνῦηό ἐζηηλ; Ὅηη κέιισλ ὁ Ἰεζνῦο ὏ςει῵λ ἅπηεζζαη δνγκάησλ, δηὰ ηὴλ η῵λ ἀθνπόλησλ ἀζζέλεηαλ ἑαπηὸλ θαηέρεη πνιιάθηο, θαὶ ν὎ ζπλερ῵ο ην῔ο ἀμίνηο η῅ο κεγαισζύλεο α὎ηνῦ ιόγνηο ἐλδηαηξίβεη, ἀιιὰ κ᾵ιινλ ην῔ο ζπγθαηάβαζηλ ἔρνπζη. Σὸ κὲλ γὰξ ὏ςειὸλ θαὶ κέγα, θαὶ ἅπαμ ιερζὲλ, Ἧθαλὸλ παξαζη῅ζαη ηὴλ ἀμίαλ ἐθείλελ, θαζόζνλ ἟κ῔λ ἀθνῦζαη δπλαηόλ· ηὰ δὲ ηαπεηλόηεξα θαὶ ἐγγὺο η῅ο η῵λ ἀθξνσκέλσλ δηαλνίαο, εἮ κὴ δηελεθ῵ο ἐιέγεην, ν὎ ηαρέσο θαηέζρε ηὰ ὏ςειὰ ηὸλ ρακαίδεινλ ἀθξναηήλ. ∆ηὰ δὴ ηνῦηό ἐζηη θαὶ ηὰ πιείνλα ηαπεηλόηεξα η῵λ ὏ςει῵λ εἮξεκέλα παξ' α὎ηνῦ. Ἀιι' ἵλα κὴ ηνῦην ἑηέξαλ ηηλὰ ἐξγάζεηαη βιάβελ πάιηλ, θαηέρνλ θάησ ηὸλ καζεηὴλ, ν὎ρ ἁπι῵ο ηὰ θαηαδεέζηεξα ηίζεζηλ, ἂλ κὴ πξόηεξνλ εἴπῃ θαὶ ηὴλ αἮηίαλ δη' ἡλ ηαῦηα ιέγεη· ὃ δὴ θαὶ ἐληαῦζα πεπνίεθελ. ἖πεηδὴ γὰξ εἶπε πεξὶ ηνῦ βαπηίζκαηνο ἅπεξ εἶπε, θαὶ η῅ο θαηὰ ράξηλ γελλήζεσο η῅ο ἐλ ηῆ γῆ γηλνκέλεο, βνπιόκελνο θαὶ εἮο ηὴλ γέλλεζηλ θαζε῔λαη ηὴλ ἑαπηνῦ ηὴλ ἀπόῤῥεηνλ ἐθείλελ θαὶ ἄθξαζηνλ, ηέσο δηαβαζηάδεη, θαὶ ν὎ θαζίεζηλ· εἶηα θαὶ ηὴλ αἮηίαλ ιέγεη, δη' ἡλ ν὎ θαζίεζη. Σίο δέ ἐζηηλ αὓηε; ἧ παρύηεο θαὶ ἟ ἀζζέλεηα η῵λ ἀθνπόλησλ. Καὶ ηαύηελ αἮληηηόκελνο ἐπήγαγε ιέγσλ· ΕἮ ηὰ ἐπίγεηα εἶπνλ ὏κ῔λ, θαὶ ν὎ πηζηεύεηε, π῵ο, ἐὰλ εἴπσ ὏κ῔λ ηὰ ἐπνπξάληα, πηζηεύζεηε; Ὥζηε ὅπνππεξ ἂλ εἴπῃ κέηξηόλ ηη θαὶ ηαπεηλὸλ, ηῆ η῵λ ἀθνπόλησλ ἀζζελείᾳ ινγηζηένλ α὎ηό. Σὰ δὲ ἐπίγεηα ἐληαῦζα ηηλὲο κὲλ πεξὶ ηνῦ ἀλέκνπ θαζὶλ εἮξ῅ζζαη· ηνπηέζηηλ, εἮ θαὶ ὏πόδεηγκα ἀπὸ η῵λ ἐπηγείσλ ἔδσθα, θαὶ ν὎δὲ νὓησο ἐπείζζεηε, π῵ο δπλήζεζζε ηὰ ὏ςειόηεξα καζε῔λ; ΕἮ δὲ ηὸ βάπηηζκα

ἐπίγεηνλ ἐληαῦζα ιέγνη, κὴ ζαπκάζῃο. Ἠ γὰξ δηὰ ηὸ ἐλ ηῆ γῆ ηειε῔ζζαη, ἠ πξὸο ζύγθξηζηλ η῅ο ἑαπηνῦ γελλήζεσο η῅ο θξηθσδεζηάηεο ἐθείλεο ὀλνκάδσλ νὓησο α὎ηὸ θαιε῔. ΕἮ γὰξ θαὶ ἐπνπξάληνο αὓηε ἟ γέλλεζηο, ἀιιὰ πξὸο ἐθείλελ παξαβαιινκέλε ηὴλ ἀιεζ῅, θαὶ ἐθ η῅ο ηνῦ Παηξὸο ν὎ζίαο νὔζαλ, ἐπίγεηόο ἐζηη. Καὶ θαι῵ο ν὎θ εἶπελ, Ο὎ρὶ λνε῔ηε, ἀιι', Ο὎ πηζηεύεηε. Ὅηαλ κὲλ γὰξ πξὸο ἐθε῔λά ηηο δπζθνιαίλῃ, ἃ δηὰ ηνῦ λνῦ ιαβε῔λ ἔζηη, θαὶ κὴ ῥᾳδίσο θαηαδέρεηαη, εἮθόησο ἂλ ἄλνηαλ ἐγθαιν῔ην· ὅηαλ δὲ ηαῦηα κὴ δέρεηαη, ἃ ινγηζκῶ κὲλ ν὎θ ἔζηη ιαβε῔λ, πίζηεη δὲ κόλῃ, ν὎θ ἔηη ἀλνίαο, ἀιι' ἀπηζηίαο ἐζηὶ ηὸ ἔγθιεκα. Ἀπάγσλ νὔλ α὎ηὸλ ηνῦ κὴ δεηε῔λ ινγηζκν῔ο ηὸ ιερζὲλ, ζθνδξόηεξνλ α὎ηνῦ θαζηθλε῔ηαη, ἀπηζηίαλ ἐγθαι῵λ. ΕἮ δὲ ηὴλ ἟κεηέξαλ πίζηεη ρξὴ 59.158 δέρεζζαη γέλλεζηλ, ηίλνο ἂλ εἶελ ἄμηνη νἯ ηὴλ ηνῦ Μνλνγελνῦο ινγηζκν῔ο πεξηεξγαδόκελνη; Ἀιι' ἴζσο εἴπνη ηηο ἂλ, θαὶ ηίλνο ἕλεθελ ἐιέγεην ηαῦηα, εἮ κὴ ἔκειινλ πηζηεύεηλ νἯ ἀθνύνληεο; Ὅηη εἮ θαὶ ἐθε῔λνη κὴ ἐπίζηεπνλ, ἀιι' νἯ κεη' α὎ηνὺο ἔκειινλ α὎ηὰ δέρεζζαη θαὶ θεξδαίλεηλ. Καζηθλνύκελνο ηνίλπλ α὎ηνῦ ζθνδξόηαηα, δείθλπζη ινηπὸλ ὅηη ν὎ ηαῦηα νἶδε κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἕηεξα πνιιῶ πιείσ ηνύησλ θαὶ κείδσ Ὅζελ θαὶ ηνῦην δηὰ η῅ο ἐπαγσγ῅ο ἐδήισζελ, νὓησο εἮπώλ· Καὶ ν὎δεὶο ἀλαβέβεθελ εἮο ηὸλ ν὎ξαλὸλ, εἮ κὴ ὁ ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ θαηαβὰο, ὁ ΤἯὸο ηνῦ ἀλζξώπνπ, ὁ ὢλ ἐλ ηῶ ν὎ξαλῶ. Καὶ πνία αὓηε ἟ ἀθνινπζία, θεζί; Μεγίζηε κὲλ νὔλ, θαὶ ζθόδξα ην῔ο ἔκπξνζζελ ζπλᾴδνπζα. ἖πεηδὴ γὰξ ἐθε῔λνο εἶπελ, ὅηη Οἴδακελ ὅηη ἀπὸ Θενῦ ἐιήιπζαο δηδάζθαινο, ηνῦην α὎ηὸ δηνξζνῦηαη, κνλνλνπρὶ ιέγσλ· κὴ λνκίζῃο κε νὓησο εἶλαη δηδάζθαινλ ὡο ηνὺο πνιινὺο η῵λ πξνθεη῵λ ἀπὸ γ῅ο ὄληαο. ἖μ ν὎ξαλνῦ γὰξ πάξεηκη λῦλ. Σ῵λ κὲλ γὰξ πξνθεη῵λ ν὎δεὶο ἀλαβέβεθελ ἐθε῔· ἐγὼ δὲ ἐθε῔ δηαηξίβσ. Εἶδεο π῵ο θαὶ ηὸ ζθόδξα δνθνῦλ ὏ςειὸλ εἶλαη, ζθόδξα ἀλάμηνλ α὎ηνῦ η῅ο κεγαισζύλεο ἐζηίλ; Ο὎ γὰξ ἐλ ν὎ξαλῶ κόλνλ ἐζηὶλ, ἀιιὰ θαὶ παληαρνῦ, θαὶ πάληα πιεξν῔. Ἀιι' ἔηη πξὸο ηὴλ ἀζζέλεηαλ ηνῦ ἀθξναηνῦ δηαιέγεηαη, θαηὰ κηθξὸλ α὎ηὸλ ἀλάγεηλ βνπιόκελνο. ΤἯὸλ δὲ ἀλζξώπνπ ἐληαῦζα ν὎ ηὴλ ζάξθα ἐθάιεζελ, ἀιι' ἀπὸ η῅ο ἐιάηηνλνο ν὎ζίαο ὅινλ ἑαπηὸλ, ἵλ' νὓησο εἴπσ, ὠλόκαζε λῦλ. Καὶ γὰξ ηνῦην ἔζνο α὎ηῶ, πνιιάθηο κὲλ ἀπὸ η῅ο ζεόηεηνο, πνιιάθηο δὲ ἀπὸ η῅ο ἀλζξσπόηεηνο ηὸ π᾵λ θαιε῔λ. Καὶ θαζὼο Μσυζ῅ο ὓςσζε ηὸλ ὄθηλ ἐλ ηῆ ἐξήκῳ, θεζὶλ, νὓησο ὏ςσζ῅λαη δε῔ ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦ ἀλζξώπνπ. Πάιηλ θαὶ ηνῦην δνθε῔ ἀπεξη῅ζζαη η῵λ ἔκπξνζζελ, πνιιὴλ δὲ θαὶ α὎ηὸ ηὴλ ζπλάθεηαλ ἔρεη. ΕἮπὼλ γὰξ ηὴλ κεγίζηελ εἮο ἀλζξώπνπο γεγελλεκέλελ ε὎εξγεζίαλ δηὰ ηνῦ βαπηίζκαηνο, ἐπάγεη θαὶ ηὴλ ηαύηεο αἮηίαλ, θαὶ ἐθείλεο ν὎θ ἐιάηηνλα, ηὴλ δηὰ ηνῦ ζηαπξνῦ. Ὥζπεξ νὔλ θαὶ Παῦινο Κνξηλζίνηο δηαιεγόκελνο, ηαύηαο ὁκνῦ ηίζεζη ηὰο ε὎εξγεζίαο, νὓησ ιέγσλ· Μὴ Παῦινο ἐζηαπξώζε ὏πὲξ ὏κ῵λ, ἠ εἮο ηὸ ὄλνκα Παύινπ ἐβαπηίζζεηε; Μάιηζηα γὰξ πάλησλ ηὰ δύν ηαῦηα ηὴλ ἄθαηνλ α὎ηνῦ δείθλπζηλ ἀγάπελ, ὅηη ηε ὏πὲξ ἐρζξ῵λ ἔπαζε, θαὶ ὅηη ἀπνζαλὼλ ὏πὲξ ἐρζξ῵λ, δηὰ ηνῦ βαπηίζκαηνο ὁιόθιεξνλ η῵λ ἁκαξηεκάησλ ηὴλ ζπγρώξεζηλ ἐδσξήζαην. βʹ. Σίλνο δὲ ἕλεθελ ν὎θ εἶπε ζαθ῵ο, ὅηη κέιισ ζηαπξνῦζζαη, ἀιι' ἐπὶ ηὸλ παιαηὸλ παξέπεκςε ηύπνλ ηνὺο ἀθξναηάο; Πξ῵ηνλ κὲλ, ἵλα κάζσζηλ ὅηη ζπγγελ῅ ηὰ παιαηὰ ην῔ο θαηλν῔ο, θαὶ ν὎θ ἀιιόηξηα ηνύησλ ἐθε῔λα· ἔπεηηα ἵλα γλῶο, ὅηη ν὎θ ἄθσλ ἐπὶ ηὸ πάζνο ἢξρεην· θαὶ ἔηη πξὸο ηνύηνηο ἵλα κάζῃο, ὅηη νὒηε α὎ηῶ ηηο ἀπὸ ηνῦ πξάγκαηνο γίλεηαη βιάβε, θαὶ πνιιν῔ο ἐληεῦζελ ηίθηεηαη ζσηεξία. Ἵλα γὰξ κή ηηο ιέγῃ, θαὶ π῵ο ἔλη εἮο ηὸλ ζηαπξσζέληα πηζηεύζαληαο ζσζ῅λαη, ὅηαλ θαὶ α὎ηὸο ὏πὸ ζαλάηνπ θαηεζρεκέλνο 59.159 ᾖ; ἐπὶ ηὴλ παιαηὰλ ἟κ᾵ο Ἧζηνξίαλ ἄγεη. ΕἮ γὰξ πξὸο εἮθόλα ραιθ῅λ ὄθεσο Ἦδόληεο Ἰνπδα῔νη δηέθπγνλ ζάλαηνλ· πνιιῶ κ᾵ιινλ νἯ εἮο ηὸλ ἐζηαπξσκέλνλ πηζηεύνληεο, εἮθόησο θαὶ πνιιῶ κείδνλνο ἀπνιαύζνληαη η῅ο ε὎εξγεζίαο. Ο὎ γὰξ δηὰ ηὴλ ἀζζέλεηαλ ηνῦ ζηαπξνπκέλνπ, ν὎δὲ δηὰ ηὸ πεξηγελέζζαη Ἰνπδαίνπο ηνῦην γίλεηαη, ἀιι' ἐπεηδὴ ἦγάπεζελ ὁ Θεὸο ηὸλ θόζκνλ, δηὰ ηνῦην ὁ ἔκςπρνο α὎ηνῦ λαὸο ζηαπξνῦηαη. Ἵλα π᾵ο ὁ πηζηεύσλ εἮο α὎ηὸλ, κὴ ἀπόιεηαη, ἀιι' ἔρῃ δσὴλ αἮώληνλ. ὇ξᾶο ηὴλ ηνῦ ζηαπξνῦ

αἮηίαλ, θαὶ ηὴλ ἐμ α὎ηνῦ ζσηεξίαλ; ὁξᾶο ηνῦ ηύπνπ πξὸο ηὴλ ἀιήζεηαλ ηὴλ ζπγγέλεηαλ; ἖θε῔ ζάλαηνλ δηέθπγνλ Ἰνπδα῔νη, ἀιιὰ ηὸλ πξόζθαηξνλ· ἐληαῦζα ηὸλ αἮώληνλ νἯ πηζηεύνληεο. ἖θε῔ δήγκαηα ὄθεσλ Ἦ᾵ην ὁ θξεκάκελνο ὄθηο, ἐληαῦζα ηνῦ λνεηνῦ δξάθνληνο ἐζεξάπεπζε ηὰο πιεγὰο ὁ ζηαπξσζεὶο Ἰεζνῦο· ἐθε῔ ὁ ην῔ο ὀθζαικν῔ο ηνύηνηο βιέπσλ ἐζεξαπεύεην, ἐληαῦζα ὁ ην῔ο η῅ο δηαλνίαο ὀθζαικν῔ο ὁξ῵λ, πάληα ἀπνηίζεηαη ηὰ ἁκαξηήκαηα· ἐθε῔ ραιθὸο ηὸ θξεκάκελνλ ἤλ εἮο ζρ῅κα ὄθεσο δηαηππσζεὶο, ἐληαῦζα ζ῵κα δεζπνηηθὸλ ὏πὸ Πλεύκαηνο θαηαζθεπαζζέλ. Ὄθηο ἔδαθλελ ἐθε῔, θαὶ ὄθηο Ἦ᾵ην· νὓησ θαὶ ἐληαῦζα ζάλαηνο ἀπώιεζε, θαὶ ζάλαηνο ἔζσζελ. Ἀιι' ὁ κὲλ ἀπνιιὺο ὄθηο, Ἦὸλ εἶρελ· ὁ δὲ ζώδσλ, Ἦνῦ θαζαξὸο ἤλ. Καὶ ἐληαῦζα ηὸ α὎ηὸ πάιηλ· ὁ κὲλ γὰξ ἀπνιιὺο ζάλαηνο ἁκαξηίαλ εἶρελ, ὥζπεξ ηὸλ Ἦὸλ ὁ ὄθηο· ὁ δὲ ηνῦ ∆εζπόηνπ, ἁκαξηίαο πάζεο ἀπήιιαθην, ὥζπεξ νὔλ ὁ ραιθνῦο ὄθηο, Ἦνῦ. Ἁκαξηίαλ γὰξ, θεζὶλ, ν὎θ ἐπνίεζελ, ν὎δὲ δόινο ε὏ξέζε ἐλ ηῶ ζηόκαηη α὎ηνῦ. Καὶ ηνῦηό ἐζηηλ, ὅ θεζη Παῦινο· Ἀπεθδπζάκελνο ηὰο ἀξρὰο θαὶ ηὰο ἐμνπζίαο, ἐδεηγκάηηζελ ἐλ παῤῥεζίᾳ ζξηακβεύζαο α὎ηνὺο ἐλ α὎ηῶ. Καζάπεξ γάξ ηηο ἀζιεηὴο γελλα῔νο, ὅηαλ ἐπὶ κεηεώξνπ ηὸλ ἀληαγσληζηὴλ ἄξαο θαὶ θαηαῤῥάμαο, ιακπξνηέξαλ ἀπνθαίλῃ ηὴλ λίθελ· νὓησ θαὶ ὁ Υξηζηὸο, η῅ο νἮθνπκέλεο ἁπάζεο ὁξώζεο, ηὰο ἀληηθεηκέλαο δπλάκεηο θαηέβαιε, θαὶ ηνὺο ἐπὶ η῅ο ἐξεκίαο πιεηηνκέλνπο Ἦαζάκελνο, πάλησλ η῵λ ζεξίσλ ἀπήιιαμε θξεκαζζεὶο ἐπὶ ηνῦ ζηαπξνῦ. Ἀιι' ν὎θ εἶπε, θξεκαζζ῅λαη δε῔, ἀιι', ὖςσζ῅λαη. Ὅπεξ γὰξ ε὎θεκόηεξνλ εἶλαη ἐδόθεη δηὰ ηὸλ ἀθξνώκελνλ, θαὶ ἐγγὺο ηνῦ ηύπνπ, ηνῦην ηέζεηθελ. Οὓησ γὰξ ἞γάπεζελ ὁ Θεὸο ηὸλ θόζκνλ, ὅηη ηὸλ ΤἯὸλ α὎ηνῦ ηὸλ κνλνγελ῅ ἔδσθελ, ἵλα π᾵ο ὁ πηζηεύσλ εἮο α὎ηὸλ κὴ ἀπόιεηαη, ἀιι' ἔρῃ δσὴλ αἮώληνλ. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηη· Μὴ ζαπκάζῃο ὅηη ἐγὼ κέιισ ὏ςνῦζζαη, ἵλα ζσζ῅ηε ὏κε῔ο. Καὶ γὰξ θαὶ ηῶ Παηξὶ ηνῦην δνθε῔, θαὶ α὎ηὸο νὓησο ὏κ᾵ο ἞γάπεζελ, ὡο ὏πὲξ η῵λ δνύισλ δνῦλαη ηὸλ ΤἯὸλ, θαὶ δνύισλ ἀγλσκόλσλ. Καίηνη ν὎θ ἄλ ηηο ν὎δὲ ὏πὲξ θίινπ ηνῦην πνηήζεηελ, [ν὎δὲ ὏πὲξ δηθαίνπ ηαρέσο, ὅπεξ θαὶ ὁ Παῦινο δει῵λ ἔιεγε·] Μόιηο γὰξ ὏πὲξ δηθαίνπ ηηο ἀπνζαλε῔ηαη. Ἀιι' ἐθε῔λνο κὲλ πιαηύηεξνλ, ἐπεηδὴ πξὸο πηζηνὺο δηειέγεην· ἐληαῦζα δὲ ζπλεζηαικέλσο κὲλ ὁ Υξηζηὸο, ἐπεηδὴ πξὸο Νηθόδεκνλ ἤλ ὁ ιόγνο, ἐκθαληηθώηεξνλ δέ. Καὶ γὰξ ἑθάζηε ιέμηο πνιιὴλ ἔρεη ηὴλ ἔκθαζηλ. Σῶ ηε γὰξ εἮπε῔λ, Οὓησο ἞γάπεζε, θαὶ ηῶ, ὇ Θεὸο ηὸλ θόζκνλ, πνιιὴλ δείθλπζη η῅ο ἀγάπεο ηὴλ ἐπίηαζηλ. Πνιὺ γὰξ ηὸ κέζνλ θαὶ ἄπεηξνλ ἤλ. ὇ γὰξ ἀζάλαηνο, ὁ ἄλαξρνο, ἟ κεγαισζύλε ἟ ἀπέξαληνο, ηνὺο ἀπὸ γ῅ο θαὶ ζπνδνῦ, ηνὺο κπξίσλ γέκνληαο ἁκαξηεκάησλ, ηνὺο δηὰ παληὸο πξνζθεθξνπθόηαο ηνῦ ρξόλνπ, ηνὺο ἀγλώκνλαο, ηνύηνπο ἞γάπεζε. Καὶ ηὰ κεηὰ ηαῦηα δὲ πάιηλ 59.160 ὁκνίσο ἐκθαληηθὰ, ἅπεξ ἐπήγαγε ιέγσλ· Ὅηη ηὸλ ΤἯὸλ α὎ηνῦ ηὸλ κνλνγελ῅ ἔδσθελ· ν὎ δνῦινλ, ν὎θ ἄγγεινλ, ν὎θ ἀξράγγειόλ θεζη. Καίηνη γε ν὎δ' ἂλ πεξὶ πα῔δά ηηο ηνζαύηελ ἐπεδείμαην ζπνπδὴλ, ὅζελ πεξὶ ηνὺο νἮθέηαο ηνὺο ἀγλώκνλαο ὁ Θεόο. Σὸ κὲλ νὔλ πάζνο ν὎ ζθόδξα γπκλ῵ο ηίζεζηλ, ἀιιὰ ζπλεζθηαζκέλσο· ηὸ δὲ ἀπὸ ηνῦ πάζνπο θέξδνο, ζαθ῵ο θαὶ ἀλαθεθαιπκκέλσο, ιέγσλ νὓησο· Ἵλα π᾵ο ὁ πηζηεύσλ εἮο α὎ηὸλ, κὴ ἀπόιεηαη, ἀιι' ἔρῃ δσὴλ αἮώληνλ. ἖πεηδὴ γὰξ εἶπελ, ὖςσζ῅λαη δε῔, θαὶ ηὸλ ζάλαηνλ ᾐλίμαην, ἵλα κὴ θαηεθὴο ὁ ἀθξναηὴο ἀπὸ ηνύησλ γέλεηαη η῵λ ῥεκάησλ, ἀλζξώπηλόλ ηη πεξὶ α὎ηνῦ ὏πνπηεύσλ, θαὶ ηὸλ ζάλαηνλ α὎ηνῦ λνκίδσλ ἀλππαξμίαλ εἶλαη, ζθόπεη π῵ο α὎ηὸ δηνξζνῦηαη, ΤἯόλ ηε Θενῦ ιέγσλ εἶλαη ηὸλ δηδόκελνλ, θαὶ δσ῅ο αἴηηνλ εἶλαη, θαὶ δσ῅ο αἮσλίνπ. Ο὎θ ἂλ δὲ ὁ ην῔ο ἄιινηο δσὴλ παξέρσλ δηὰ ηνῦ ζαλάηνπ, α὎ηὸο ἔκειιελ εἶλαη ἐλ ηῶ ζαλάηῳ δηελεθ῵ο. ΕἮ γὰξ νἯ πηζηεύνληεο εἮο ηὸλ ἐζηαπξσκέλνλ ν὎θ ἀπόιιπληαη, πνιιῶ κ᾵ιινλ α὎ηὸο ζηαπξσζεὶο ν὎θ ἀπνιε῔ηαη. ὇ γὰξ η῵λ ἄιισλ ηὴλ ἀπώιεηαλ ἀλαηξ῵λ, πνιιῶ κ᾵ιινλ α὎ηὸο ηαύηεο ἀπήιιαθηαη· ὁ ην῔ο ἄιινηο παξέρσλ δσὴλ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἑαπηῶ πεγάδεη δσήλ. ὇ξᾶο ὅηη παληαρνῦ πίζηεσο ρξεία; Σὸλ γὰξ ζηαπξὸλ πεγὴλ δσ῅ο εἶλαί θεζηλ, ὃ ινγηζκὸο κὲλ ν὎θ ἂλ ῥᾳδίσο παξαδέμαηην· θαὶ

καξηπξνῦζηλ ἔηη θαὶ λῦλ Ἕιιελεο θαηαγει῵ληεο· ἟ δὲ ηὴλ η῵λ ινγηζκ῵λ ἀζζέλεηαλ ὏πεξβαίλνπζα πίζηηο, ῥᾳδίσο ἂλ α὎ηὸ θαὶ δέμαηην θαὶ θαηάζρνη. Πόζελ δὲ νὓησο ἞γάπεζελ ὁ Θεὸο ηὸλ θόζκνλ; Ἄιινζελ κὲλ ν὎δακόζελ, ἐμ ἀγαζόηεηνο δὲ κόλεο. γʹ. ἖ληξαπ῵κελ ηνίλπλ α὎ηνῦ ηὴλ ἀγάπελ· αἮζρπλζ῵κελ η῅ο θηιαλζξσπίαο ηὴλ ὏πεξβνιήλ. Α὎ηὸο κὲλ γὰξ ν὎δὲ ηνῦ Μνλνγελνῦο ἐθείζαην δη' ἟κ᾵ο· ἟κε῔ο δὲ θαὶ ρξεκάησλ θεηδόκεζα θαζ' ἑαπη῵λ. Α὎ηὸο θαὶ ηὸλ γλήζηνλ ΤἯὸλ ἔδσθελ ὏πὲξ ἟κ῵λ· ἟κε῔ο δὲ ν὎δὲ ἀξγπξίνπ θαηαθξνλνῦκελ ὏πὲξ α὎ηνῦ, ἀιι' ν὎δὲ ὏πὲξ ἟κ῵λ. Καὶ π῵ο ἂλ εἴε ηαῦηα ζπγγλώκεο ἄμηα; Κἂλ κὲλ ἄλζξσπνλ ἴδσκελ θηλδύλνπο θαὶ ζαλάηνπο ὏πὲξ ἟κ῵λ θαηαδεμάκελνλ, πάλησλ πξνηίζεκελ, θαὶ ἐλ ην῔ο πξώηνηο ἀξηζκνῦκελ η῵λ θίισλ, θαὶ πάληα α὎ηῶ ηὰ ἟κέηεξα ἐγρεηξίδνκελ, θαὶ α὎ηνῦ κ᾵ιινλ ἠ ἟κέηεξα εἶλαί θακελ· θαὶ ν὎δὲ νὓησο ἟γνύκεζα ἀληίδνζηλ ἀμίαλ α὎ηῶ δηδόλαη. ἖πὶ δὲ ηνῦ Υξηζηνῦ ν὎δὲ ηνῦην ηὸ κέηξνλ η῅ο ε὎γλσκνζύλεο θπιάηηνκελ· ἀιι' ἐθε῔λνο κὲλ ηὴλ ςπρὴλ ἔζεθελ ὏πὲξ ἟κ῵λ, θαὶ ηὸ αἷκα ηὸ ηίκηνλ ἐμέρεε δη' ἟κ᾵ο, ηνὺο ν὎θ εὒλνπο ν὎δὲ ἀγαζνὺο γεγελεκέλνπο· ἟κε῔ο δὲ ν὎δὲ ρξήκαηα ρένκελ δη' ἑαπηνὺο, ἀιιὰ πεξηνξ῵κελ α὎ηὸλ γπκλὸλ θαὶ μέλνλ ὏πὲξ ἟κ῵λ ἀπνζαλόληα. Καὶ ηίο ἟κ᾵ο η῅ο κειινύζεο ἐμαηξήζεηαη θνιάζεσο; ΕἮ γὰξ κὴ ὁ Θεὸο, ἀιι' ἟κε῔ο ἑαπηνὺο ἐθνιάδνκελ, ἆξα ν὎θ ἂλ θαζ' ἑαπη῵λ ηὴλ ς῅θνλ ἐμελέγθακελ; ἆξα ν὎θ ἂλ ηὸ η῅ο γεέλλεο ἑαπηνὺο θαηεδηθάζακελ πῦξ, ηὸλ ὏πὲξ ἟κ῵λ ηὴλ ςπρὴλ ζέληα ιηκῶ ηεθόκελνλ πεξηνξ῵ληεο; Καὶ ηί ιέγσ ρξήκαηα; ΕἮ γὰξ κπξίαο εἴρνκελ ςπρὰο, ν὎ρ ἁπάζαο ὏πὲξ α὎ηνῦ ζε῔λαη ἐρξ῅λ; Καίηνη γε ν὎δὲ νὓησο ἄμηόλ ηη η῅ο ε὎εξγεζίαο ἐπνηήζακελ ἄλ. ὇ κὲλ γὰξ πξώησο ε὎εξγεη῵λ, θαλεξὰλ ἐπηδείθλπηαη ηὴλ ρξεζηόηεηα· ὁ δὲ ε὎εξγεηεζεὶο, ὅ ηη ἂλ ἀληηδῶ, ὀθεηιὴλ ἀπνδίδσζηλ, ν὎ ράξηλ θαηαηίζεηαη· θαὶ κάιηζηα ὅηαλ ὁ θαηάξμαο ἐρζξνὺο ε὎εξγεη῵λ εἴε, θαὶ ὁ ἀληηδηδνὺο θαὶ εἮο ε὎εξγέηελ θαηαηηζ῅ηαη ηὰ γηλόκελα, θαὶ α὎ηὸο α὎η῵λ ἀπνιαύῃ πάιηλ. Ἀιι' ἟κ᾵ο ν὎δὲ 59.161 ηαῦηα ἐθέιθεηαη· ἀιι' νὓησο ἐζκὲλ ἀγλώκνλεο, ὡο νἮθέηαηο κὲλ θαὶ ἟κηόλνηο θαὶ ἵππνηο πεξηδέξαηα ρξπζ᾵ πεξηηηζέλαη, ηὸλ δὲ ∆εζπόηελ γπκλὸλ πεξητόληα, θαὶ ζύξαο ἐθ ζπξ῵λ ἀκείβνληα, θαὶ ἀεὶ πξὸο ηα῔ο ἐμόδνηο Ἧζηάκελνλ θαὶ ρε῔ξαο ἐθηείλνληα πεξηνξᾶλ, πνιιάθηο δὲ θαὶ ἀπελε῔ βιέπεηλ α὎ηὸλ ὀθζαικῶ· θαίηνη γε θαὶ ηνῦην α὎ηὸ δη' ἟κ᾵ο ὏πνκέλεη. ἧδέσο γὰξ πεηλᾶ, ἵλα ζὺ ηξαθῆο· θαὶ γπκλὸο πεξίεηζηλ, ἵλα ζνη παξάζρῃ ηνῦ η῅ο ἀθζαξζίαο ἐλδύκαηνο ηὴλ ὏πόζεζηλ. Ἀιι' ν὎δὲ νὓησ πξνΐεζζε η῵λ ὏κεηέξσλ ν὎δέλ· ἀιιὰ η῵λ Ἧκαηίσλ ηὰ κέλ ἐζηη ζεηόβξσηα, ηὰ δὲ ἄρζνο ηῶ θηβσηίῳ, θαὶ πεξηηηὴ θξνληὶο ην῔ο θεθηεκέλνηο· ὁ δὲ θαὶ ηαῦηα θαὶ ηὰ ἄιια πάληα δεδσθὼο, γπκλὸο πεξίεηζηλ. Ἀιι' ν὎θ ἐλ ηῶ θηβσηίῳ α὎ηὰ ἀπνηίζεζζε, ἀιι' α὎ηνὶ πεξηβεβιεκέλνη θαιισπίδεζζε; ΕἮπὲ, ηί ηὸ πιένλ ὏κ῔λ ἀπὸ ηνύησλ; Ἵλα ηὸ η῵λ ἀγνξαίσλ ἴδῃ πι῅ζνο ὏κ᾵ο; Καὶ ηί ηνῦην; Ο὎ γὰξ ηὸλ πεξηθείκελόλ ζε ηαῦηα ζαπκάζνληαη, ἀιιὰ ηὸλ ην῔ο δενκέλνηο παξέρνληα. Ὥζηε εἮ βνύιεη ζαπκάδεζζαη, ἑηέξνπο πεξηβάιισλ, κ᾵ιινλ κπξίσλ ἀπνιαύζῃ θξόησλ. Σόηε ζε θαὶ ὁ Θεὸο ἐπαηλέζεηαη κεηὰ η῵λ ἀλζξώπσλ. Νπλὶ δὲ ἐπαηλέζεηαη κὲλ ν὎δεὶο, θζνλήζνπζη δὲ ἅπαληεο, ηὸ 59.162 κὲλ ζ῵κα θνζκνύκελνλ ὁξ῵ληεο, ηὴλ δὲ ςπρὴλ ἞κειεκέλελ ἔρνληα. Οὕηνο θαὶ γπλαημὶ πόξλαηο πξόζεζηηλ ὁ θόζκνο· πνιιάθηο δὲ θαὶ πνιπηειέζηεξα θαὶ θαηδξόηεξα παξ' ἐθείλαηο ηὰ Ἧκάηηα· ὁ δὲ η῅ο ςπρ῅ο θόζκνο παξὰ ην῔ο ἐλ ἀξεηῆ δ῵ζη κόλνλ ἐζηί. Σαῦηα ζπλερ῵ο ιέγσ, θαὶ ιέγσλ ν὎ παύζνκαη, ν὎ πελήησλ νὓησ θεδόκελνο, ὡο η῵λ ὏κεηέξσλ ςπρ῵λ. ἖θείλνηο κὲλ γὰξ, θἂλ κὴ παξ' ἟κ῵λ, ἀιι' ὅκσο ἑηέξσζελ ἔζηαη ηηο παξακπζία· θἂλ κὴ γέλεηαη παξακπζία, ἀιιὰ ιηκῶ δηαθζαξ῵ζηλ, ν὎δὲλ κέγα ηὸ η῅ο δεκίαο α὎ην῔ο. Σί γὰξ ἔβιαςε ηὸλ Λάδαξνλ ἟ πελία θαὶ ηὸ ιηκῶ ηήθεζζαη; ὖκ᾵ο δὲ ν὎δεὶο ἐμαηξήζεηαη η῅ο γεέλλεο, ἂλ κὴ η῅ο παξὰ η῵λ πελήησλ ηύρεηε βνεζείαο. Ἀιι' ἐξνῦκελ ηὰ α὎ηὰ ηῶ πινπζίῳ, ηῶ δηελεθ῵ο κὲλ ηεγαληδνκέλῳ, παξακπζίαο δὲ κεδεκη᾵ο ηπγράλνληη. Ἀιιὰ κὴ γέλνηην, κεδέλα ηαῦηα ἀθνῦζαί πνηε ηὰ ῥήκαηα, ἀιι' εἮο ηνὺο θόιπνπο Ἀβξαὰκ ἀπειζε῔λ·

ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.161 ΟΜΘΛΘΑ ΚΗʹ. Ο὎ γὰξ ἀπέζηεηιελ ὁ Θεὸο ηὸλ ΤἯὸλ α὎ηνῦ, ἵλα θξίλῃ ηὸλ θόζκνλ, ἀιι' ἵλα ζώζῃ ηὸλ θόζκνλ.
αʹ. Πνιινὶ η῵λ ῥᾳζπκνηέξσλ εἮο ἁκαξηεκάησλ κέγεζνο θαὶ ὀιηγσξίαο ὏πεξβνιὴλ ηῆ ηνῦ Θενῦ θερξεκέλνη θηιαλζξσπίᾳ, ηαῦηα θζέγγνληαη ηὰ ῥήκαηα· Ο὎θ ἔζηη γέελλα, ν὎θ ἔζηη θόιαζηο, πάληα ὁ Θεὸο ἀθίεζηλ ἟κ῔λ ηὰ ἁκαξηήκαηα Οὓζπεξ ἐπηζηνκίδσλ ζνθόο ηηο ἀλήξ θεζη· Μὴ εἴπῃο, ὇ νἮθηηξκὸο α὎ηνῦ πνιὺο, ηὸ πι῅ζνο η῵λ ἁκαξηη῵λ κνπ ἐμηιάζεηαη· ὅηη ἔιενο θαὶ ὀξγὴ παξ' α὎ηῶ, θαὶ ἐπὶ ἁκαξησινὺο θαηαπαύζεη ὁ ζπκὸο α὎ηνῦ· θαὶ πάιηλ, Καηὰ ηὸ πνιὺ ἔιενο α὎ηνῦ, πνιὺο θαὶ ὁ ἔιεγρνο α὎ηνῦ. Καὶ πνῦ, θεζὶ, ηὰ η῅ο θηιαλζξσπίαο, εἮ ηὰ θαη' ἀμίαλ ἀπνιεςόκεζα η῵λ ἁκαξηεκάησλ; Ὅηη κὲλ ηὰ θαη' ἀμίαλ ἀπνιεςόκεζα, ἄθνπε θαὶ ηνῦ Πξνθήηνπ θαὶ ηνῦ Παύινπ ιέγνληνο· ηνῦ κὲλ, ὅηη ΢ὺ ἀπνδώζεηο ἑθάζηῳ θαηὰ ηὰ ἔξγα α὎ηνῦ· ηνῦ δὲ, Ὃο ἀπνδώζεη ἑθάζηῳ θαηὰ ηὸ ἔξγνλ α὎ηνῦ. Ὅηη δὲ θαὶ νὓησ πνιιὴ ἟ θηιαλζξσπία ηνῦ Θενῦ, θαὶ ηνῦην ἐληεῦζελ δ῅ινλ. ΕἮο γὰξ δύν δσ῅ο αἮ῵λαο ηὰ ἟κέηεξα δηειὼλ ὁ Θεὸο ηνύηνπο, ηὸλ παξόληα θαὶ ηὸλ κέιινληα βίνλ, θαὶ ηὸλ κὲλ ἐλ ἀγώλσλ ηάμεη, ηὸλ δὲ ἐλ ρώξᾳ ζηεθάλσλ πνηήζαο εἶλαη, πνιιὴλ θἀληεῦζελ ηὴλ θηιαλζξσπίαλ ἐπεδείμαην. Π῵ο θαὶ ηίλη ηξόπῳ; Ὅηη πξάμαληνο πνιιὰ θαὶ ραιεπὰ ἁκαξηήκαηα, θαὶ ν὎ δηαιηπόληαο ἀπὸ λεόηεηνο εἮο ἔζραηνλ γ῅ξαο κπξίνηο ηὴλ ςπρὴλ θαηαῤῥππαίλεηλ ἑαπη῵λ θαθν῔ο, ν὎δελὸο ηνύησλ ἀπῄηεζελ ε὎ζύλαο ἟κ᾵ο η῵λ ἁκαξηεκάησλ, ἀιι' ἔδσθελ α὎η῵λ ἄθεζηλ δηὰ ινπηξνῦ παιηγγελεζίαο, θαὶ δηθαηνζύλελ θαὶ ἁγηαζκὸλ ἐραξίζαην. Σί νὔλ, θεζὶλ, ἂλ ἐθ πξώηεο ἟ιηθίαο κπζηεξίσλ θαηαμησζείο ηηο κεηὰ ηαῦηα κπξία ἁκάξηῃ; ὇ ηνηνῦηνο ινηπὸλ κείδνλνο θνιάζεσο ἄμηνο. Σ῵λ γὰξ α὎η῵λ ἁκαξηεκάησλ ν὎ ηὰο α὎ηὰο ηίλλπκελ δίθαο, ἀιιὰ πνιιῶ ραιεπσηέξαο, ὅηαλ κεηὰ κπζηαγσγίαλ πιεκκειήζσκελ. Καὶ δειν῔ Παῦινο νὓησ ιέγσλ· Ἀζεηήζαο ηηο λόκνλ Μσυζέσο, ρσξὶο νἮθηηξκ῵λ ἐπὶ δπζὶ θαὶ ηξηζὶ κάξηπζηλ ἀπνζλήζθεη· πόζῳ δνθε῔ηε ρείξνλνο ἀμησζήζεηαη ηηκσξίαο ὁ ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦ Θενῦ θαηαπαηήζαο, θαὶ ηὸ αἷκα η῅ο δηαζήθεο θνηλὸλ ἟γεζάκελνο, θαὶ ηὴλ ράξηλ ηνῦ Πλεύκαηνο ἐλ 59.162 πβξίζαο; Μείδνλνο νὔλ ἔζηαη θνιάζεσο ἄμηνο ὁ ηνηνῦηνο. Πιὴλ ἀιιὰ θαὶ ηνύηῳ κεηαλνίαο ἀλέῳμε ζύξαο, θαὶ πνιιν῔ο ηξόπνηο ἔδσθελ ἀπνλίςαζζαη ηὰ πεπιεκκειεκέλα, ἂλ ἐζέιῃ. ἖λλόεζνλ νὔλ ἟ιίθα ηαῦηα θηιαλζξσπίαο δείγκαηα, ηὸ θαὶ ράξηηη ἀθε῔λαη, θαὶ κεηὰ ηὴλ ράξηλ ηὸλ ἁκαξηόληα θαὶ ἄμηνλ ὄληα θνιάζεσο κὴ θνιάδεηλ, ἀιιὰ δηδόλαη θαηξὸλ θαὶ πξνζεζκίαλ ἀπνινγίαο α὎ηῶ. ∆ηὰ ηαῦηα πάληα ὁ Υξηζηὸο πξὸο ηὸλ Νηθόδεκνλ ἔιεγελ· Ο὎θ ἀπέζηεηιελ ὁ Θεὸο ηὸλ ΤἯὸλ α὎ηνῦ, ἵλα θξίλῃ ηὸλ θόζκνλ, ἀιι' ἵλα ζώζῃ ηὸλ θόζκνλ. ∆ύν γάξ εἮζηλ αἯ ηνῦ Υξηζηνῦ παξνπζίαη· ἟ ἢδε γεγελεκέλε, θαὶ ἟ κέιινπζα· ν὎θ ἐπὶ ην῔ο α὎ην῔ο δὲ αἯ δύν, ἀιι' ἟ κὲλ πξνηέξα γέγνλελ, ν὎ρ ἵλα ἐμεηάζῃ ηὰ πεπξαγκέλα ἟κ῔λ, ἀιι' ἵλα ἀθῆ ἟ δὲ δεπηέξα, ν὎ρ ἵλα ἀθῆ, ἀιι' ἵλα ἐμεηάζῃ. ∆ηὰ ηνῦην πεξὶ κὲλ η῅ο πξνηέξαο θεζίλ· Ο὎θ ἤιζνλ ἵλα θξίλσ ηὸλ θόζκνλ, ἀιι' ἵλα ζώζσ ηὸλ θόζκνλ· πεξὶ δὲ η῅ο δεπηέξαο, Ὅηαλ δὲ ἔιζῃ ὁ ΤἯὸο ἐλ ηῆ δόμῃ ηνῦ Παηξὸο α὎ηνῦ, ζηήζεη ηὰ κὲλ πξόβαηα ἐθ δεμη῵λ, θαὶ ηὰ ἐξίθηα ἐμ ε὎σλύκσλ. Καὶ ἀπειεύζνληαη νἯ κὲλ εἮο δσὴλ, νἯ δὲ εἮο θόιαζηλ αἮώληνλ. Καίηνη γε θαὶ ἟ πξνηέξα παξνπζία θξίζεσο ἤλ θαηὰ ηὸλ ηνῦ δηθαίνπ ιόγνλ. ∆ηαηί; Ὅηη πξὸ η῅ο α὎ηνῦ παξνπζίαο λόκνο ἤλ θπζηθὸο, θαὶ πξνθ῅ηαη, θαὶ γξαπηὸο πάιηλ λόκνο, θαὶ δηδαζθαιία, θαὶ κπξίαη ἐπαγγειίαη, θαὶ ζεκείσλ ἐπηδείμεηο, θαὶ θνιάζεηο θαὶ ηηκσξίαη, θαὶ πνιιὰ ἕηεξα ηὰ δηνξζνῦλ δπλάκελα· θαὶ ἀθόινπζνλ ἤλ ηνύησλ πάλησλ ἀπαηη῅ζαη ε὎ζύλαο· ἀιι' ἐπεηδὴ θηιάλζξσπόο ἐζηηλ, ν὎ πνηε῔ηαη

ἐμέηαζηλ, ἀιιὰ ζπγρώξεζηλ ηέσο. ἖πεὶ εἮ ηνῦην ἐπνίεζελ, ἅπαληεο ἂλ ἀζξόνλ ἀλεξπάζζεζαλ· Πάληεο γὰξ ἣκαξηνλ, θεζὶλ, θαὶ ὏ζηεξνῦληαη η῅ο δόμεο ηνῦ Θενῦ. Εἶδεο θηιαλζξσπίαο ἄθαηνλ ὏πεξβνιήλ; ὇ πηζηεύσλ εἮο ηὸλ ΤἯὸλ, ν὎ θξίλεηαη· ὁ δὲ κὴ πηζηεύσλ, ἢδε θέθξηηαη. Καὶ κὴλ εἮ κὴ δηὰ ηνῦην ἤιζελ, ἵλα θξίλῃ ηὸλ θόζκνλ, π῵ο ὁ κὴ πηζηεύσλ ἢδε θέθξηηαη, εἮ κεδέπσ πάξεζηη η῅ο θξίζεσο ὁ θαηξόο; Ἠ ηνῦην νὔλ θεζηλ, ὅηη α὎ηὸ ηὸ ἀπηζηε῔λ ἀκεηαλόεηα, θόιαζίο ἐζηη· ηὸ γὰξ ἐθηὸο εἶλαη 59.163 ηνῦ θσηὸο, θαὶ θαη' α὎ηὸ κεγίζηελ ἔρεη ηὴλ ηηκσξίαλ· ἠ ηὸ κέιινλ πξναλαθσλε῔. Καζάπεξ γὰξ ὁ θνλεύσλ, θἂλ κὴ ηῆ ςήθῳ ηνῦ θξίλνληνο θαηαδηθαζζῆ, ηῆ ηνῦ πξάγκαηνο θαηαδεδίθαζηαη θύζεη, νὓησ θαὶ ὁ ἄπηζηνο. ἖πεὶ θαὶ ὁ Ἀδὰκ ᾗ ἟κέξᾳ ἔθαγελ ἀπὸ ηνῦ μύινπ, ἀπέζαλελ. Οὓησ γὰξ θαὶ ἟ ἀπόθαζηο εἶρελ· Ἥ ἂλ ἟κέξᾳ θάγεηε ἀπὸ ηνῦ μύινπ, θεζὶλ, ἀπνζαλε῔ζζε. Καίηνη γε ἔδε. Π῵ο νὔλ ἀπέζαλε; Σῆ ἀπνθάζεη θαὶ ηῆ ηνῦ πξάγκαηνο θύζεη. ὇ γὰξ ὏πεύζπλνλ ἑαπηὸλ ηῆ θνιάζεη πνηήζαο, ὏πὸ ηὴλ ηηκσξίαλ ἐζηὶ, θἂλ κὴ ηῶ πξάγκαηη ηέσο, ἀιιὰ ηῆ ςήθῳ. Ἵλα γὰξ κὴ ἀθνύζαο ηηο, ὅηη Ο὎θ ἤιζνλ ἵλα θξίλσ ηὸλ θόζκνλ, ἀηηκσξεηὶ λνκίζῃ ἁκαξηάλεηλ, θαὶ ῥᾳζπκόηεξνο γέλεηαη, θαὶ ηαύηελ ἀπνηεηρίδεη ηὴλ ὀιηγσξίαλ, ιέγσλ, Ἢδε θέθξηηαη. ἖πεηδὴ γὰξ ἔκειιελ ἟ θξίζηο, θαὶ νὒπσ παξ῅λ, ἐγγὺο ἄγεη ηὸλ θόβνλ η῅ο ηηκσξίαο, θαὶ δείθλπζηλ ἢδε ηὴλ θόιαζηλ. Καὶ ηνῦην δὲ α὎ηὸ πνιι῅ο θηιαλζξσπίαο ἐζηὶ, ηὸ κὴ κόλνλ δνῦλαη ηὸλ ΤἯὸλ, ἀιιὰ θαὶ ηὸλ η῅ο θξίζεσο ἀλαβάιιεζζαη θαηξὸλ, ἵλα γέλεηαη ἐμνπζία ην῔ο ἟καξηεθόζη θαὶ ην῔ο ἀπηζηνῦζηλ ἀπνλίςαζζαη ηὰ πεπιεκκειεκέλα. ὇ πηζηεύσλ εἮο ηὸλ ΤἯὸλ, ν὎ θξίλεηαη· ὁ πηζηεύσλ, ν὎ρ ὁ πεξηεξγαδόκελνο· ὁ πηζηεύσλ, ν὎ρ ὁ πνιππξαγκνλ῵λ. Σί νὔλ, ἂλ ἀθάζαξηνλ βίνλ ἔρῃ θαὶ πξάμεηο ν὎θ ἀγαζάο; Μάιηζηα κὲλ ηνὺο ηνηνύηνπο ν὎δὲ γλεζίνπο εἶλαη πηζηνὺο ὁ Παῦιόο θεζη· Θεὸλ γὰξ ὁκνινγνῦζηλ εἮδέλαη, ην῔ο δὲ ἔξγνηο ἀξλνῦληαη. Πιὴλ ἐληαῦζα ἐθε῔λό θεζηλ, ὅηη θαη' α὎ηὸ ηνῦην ν὎ θξίλεηαη, ἀιιὰ η῵λ κὲλ ἔξγσλ ραιεπσηέξαλ δώζεη δίθελ, ἀπηζηίαο δὲ ἕλεθα ν὎ θνιάδεηαη δηὰ ηὸ πηζηεῦζαη ἅπαμ. βʹ. ὇ξᾶο π῵ο ἀπὸ θνβεξ῵λ ἀξμάκελνο, εἮο α὎ηὰ δὴ ηαῦηα πάιηλ θαηέιεμελ; Ἀξρόκελνο κὲλ γὰξ ἔιεγελ, ἖ὰλ κή ηηο γελλεζῆ ἐμ ὓδαηνο θαὶ Πλεύκαηνο, ν὎ κὴ εἮζέιζῃ εἮο ηὴλ βαζηιείαλ ηνῦ Θενῦ· ἐληαῦζα δὲ πάιηλ, ὅηη ὇ κὴ πηζηεύσλ εἮο ηὸλ ΤἯὸλ, ἢδε θέθξηηαη ηνπηέζηη, κὴ λνκίζῃο ηὴλ ἀλαβνιὴλ ὠθειε῔λ ηη ηὸλ ὏πεύζπλνλ ἢδε γεγελεκέλνλ, ἐὰλ κὴ κεηαβάιεηαη. Σ῵λ γὰξ ἢδε θαηαδηθαζζέλησλ θαὶ θνιαδνκέλσλ ν὎δὲλ ἄκεηλνλ δηαθείζεηαη ὁ κὴ πηζηεύζαο. Αὓηε δέ ἐζηηλ ἟ θξίζηο, ὅηη ἤιζε ηὸ θ῵ο εἮο ηὸλ θόζκνλ, θαὶ ἞γάπεζαλ νἯ ἄλζξσπνη κ᾵ιινλ ηὸ ζθόηνο ἠ ηὸ θ῵ο. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηη· ∆ηὰ ηνῦην θνιάδνληαη, ὅηη ζθόηνο ἀθε῔λαη θαὶ θσηὶ πξνζδξακε῔λ ν὎θ ἞βνπιήζεζαλ. ἖ληαῦζα ινηπὸλ θαὶ ἀπνινγίαο α὎ηνὺο ἀπνζηεξε῔ πάζεο. ΕἮ κὲλ γὰξ ἤιζνλ θνιάδσλ, θεζὶ, θαὶ ἀπαηη῵λ ε὎ζύλαο η῵λ πεπξαγκέλσλ, εἶρνλ εἮπε῔λ ὅηη δηὰ ηνῦην ἀπεπεδήζακελ. Νῦλ δὲ ἤιζνλ ἀπαιιάμαη ζθόηνπο, θαὶ πξὸο θ῵ο ἀγαγε῔λ. Σίο νὔλ ηὸλ κὴ βνπιόκελνλ ἀπὸ ζθόηνπο θσηὶ πξνζειζε῔λ ἐιεήζεηελ ἄλ; Ο὎δὲλ γὰξ ἔρνληεο ἟κ῔λ ἐγθαιε῔λ, ἀιιὰ κπξία ε὎εξγεηνύκελνη, θεζὶλ, ἀπνπεδ῵ζηλ ἟κ῵λ. Σνῦην θαὶ ἀιιαρνῦ ἐγθαι῵λ α὎ην῔ο ἔιεγελ, ἖κίζεζάλ κε δσξεάλ· θαὶ πάιηλ, ΕἮ κὴ ἤιζνλ θαὶ ἐιάιεζα α὎ην῔ο, ἁκαξηίαλ ν὎θ εἶρνλ. ὇ κὲλ γὰξ ἐλ ἀπνπζίᾳ θσηὸο ἐλ ζθόηεη θαζήκελνο, ἴζσο ἂλ ζπγγλώκελ ζρνίε· ὁ δὲ κεηὰ ηὴλ παξνπζίαλ α὎ηῶ ηῶ ζθόηεη πξνζεδξεύσλ, δηεζηξακκέλεο γλώκεο θαὶ θηινλείθνπ ηεθκήξηνλ ἐπηθέξεη θαζ' ἑαπηνῦ. Εἶηα ἐπεηδὴ ἐδόθεη ηὸ εἮξεκέλνλ ἄπηζηνλ εἶλαη ην῔ο πνιιν῔ο (ν὎δεὶο γὰξ ἂλ ζθόηνο πξνηηκήζεηε θσηὸο), ηίζεζη θαὶ ηὴλ αἮηίαλ ἀθ' ἥο ηνῦην ἔπαζνλ. Σίο νὔλ ἐζηηλ αὓηε; Ἤλ γὰξ α὎η῵λ, θεζὶ, πνλεξὰ ηὰ ἔξγα. Π᾵ο δὲ ὁ ηὰ θαῦια πξάζζσλ, κηζε῔ ηὸ θ῵ο, θαὶ ν὎θ ἔξρεηαη πξὸο ηὸ θ῵ο, ἵλα κὴ θαλεξσζῆ α὎ηνῦ ηὰ 59.164 ἔξγα. Καὶ κὴλ ν὎ θξίλσλ ν὎δὲ ἐμεηάδσλ ἤιζελ, ἀιιὰ ζπγρσξ῵λ θαὶ ἀθηεὶο ηὰ πιεκκειεζέληα, θαὶ ἀπὸ πίζηεσο ζσηεξίαλ δηδνύο. Π῵ο νὔλ ἔθπγνλ; ΕἮ κὲλ γὰξ εἮο δηθαζηήξηνλ ἐιζὼλ ἐθάζηζελ, εἶρέ ηηλα ιόγνλ ηὸ εἮξεκέλνλ· ὁ γὰξ πνλεξὰ ζπλεηδὼο ἑαπηῶ, ηὸλ

δηθάδνληα θεύγεηλ εἴσζε· ηῶ δὲ ζπγρσξνῦληη θαὶ πξνζηξέρνπζηλ νἯ πεπιεκκειεθόηεο. ΕἮ ηνίλπλ ζπγρσξ῵λ ἤιζε, ηνύηνπο κάιηζηα πξνζδξακε῔λ εἮθὸο ἤλ, ηνὺο πνιιὰ ζπλεηδόηαο ἑαπην῔ο ἁκαξηήκαηα· ὅπεξ νὔλ θαὶ ἐπὶ πνιι῵λ γέγνλε. Καὶ γὰξ θαὶ ηει῵λαη θαὶ ἁκαξησινὶ ἐιζόληεο, ζπλαλέθεηλην ηῶ Ἰεζνῦ. Σί νὔλ ἐζηη ηὸ ιεγόκελνλ; Πεξὶ η῵λ αἯξνπκέλσλ δηαπαληὸο ἐλ θαθίᾳ κέλεηλ ηαῦηα ιέγεη. Α὎ηὸο κὲλ γὰξ δηὰ ηνῦην ἤιζελ, ἵλα ηὰ κὲλ πξόηεξα ἀθῆ ἁκαξηήκαηα, πξὸο δὲ ηὰ κέιινληα ἀζθαιίζεηαη. ἖πεηδὴ δὲ ηηλέο εἮζηλ νὓησ ραῦλνη θαὶ δηαιειπκέλνη πξὸο ηνὺο η῅ο ἀξεη῅ο πόλνπο, ὡο εἮο ἐζράηαο ἀλαπλνὰο βνύιεζζαη πξνζεδξεύεηλ ηῆ πνλεξίᾳ, θαὶ κεδέπνηε α὎η῅ο ἀθίζηαζζαη, ηνύηνπο ἐπηζθώπησλ ἐληαῦζα δειν῔. ἖πεηδὴ γὰξ ὁ Υξηζηηαληζκὸο θαὶ ηὸ η῅ο η῵λ δνγκάησλ ὀξζόηεηνο θαὶ πνιηηείαλ ὏γηαίλνπζαλ ἀπαηηε῔, δεδνίθαζη, θεζὶ, κεηαζέζζαη πξὸο ἟κ᾵ο, ἐπεηδὴ κὴ βνύινληαη βίνλ ὀξζὸλ ἐπηδείμαζζαη. Σὸλ κὲλ γὰξ ἐλ ἗ιιεληζκῶ δ῵ληα ν὎δεὶο ἂλ δηειέγμεηελ. ὇ γὰξ ζενὺο ηνηνύηνπο ἔρσλ, θαὶ ἑνξηὰο ὁκνίσο ην῔ο ζεν῔ο αἮζρξὰο θαὶ θαηαγειάζηνπο, ἄμηα η῵λ δνγκάησλ θαὶ ηὰ ἔξγα ἐπηδείθλπηαη· νἯ δὲ ηνῦ Θενῦ, ῥᾳζύκσο δ῵ληεο, ἅπαληαο ε὎ζύλνληαο ἔρνπζη θαὶ θαηεγόξνπο· ηνζνῦηνλ θαὶ παξὰ ην῔ο ἐρζξν῔ο η῅ο ἀιεζείαο ἐζηὶ ηὸ ζαῦκα. Ὅξα ηνίλπλ π῵ο κεηὰ ἀθξηβείαο ηίζεζηλ ὅ θεζηλ. Ο὎ γὰξ εἶπελ, ὁ θαῦια πξάμαο ν὎θ ἔξρεηαη πξὸο ηὸ θ῵ο· ἀιι', ὁ πξάζζσλ ἀεὶ, ηνπηέζηηλ, ὁ ἀεὶ βνπιόκελνο ἐγθαιηλδε῔ζζαη ηῶ η῅ο ἁκαξηίαο βνξβόξῳ, ν὎ βνύιεηαη ην῔ο λόκνηο ἑαπηὸλ ὏πνβάιιεηλ ην῔ο ἐκν῔ο, ἀιι' ἔμσ κέλσλ πνξλεύεη κεηὰ ἀδείαο, θαὶ ηὰ ἄιια πάληα πξάηηεη ηὰ θεθσιπκέλα. ἖ληαῦζα γὰξ ἐιζὼλ, ὡο ἐλ θσηὶ θιέπηεο, θαηάδεινο γίλεηαη. ∆ηὰ ηαῦηα ηὴλ ἀξρὴλ θεύγεη ηὴλ ἐκήλ. Πνιι῵λ γνῦλ ἔζηηλ ἀθνῦζαη θαὶ λῦλ ἗ιιήλσλ ιεγόλησλ, δηὰ ηνῦην κὴ δύλαζζαη πξὸο ηὴλ πίζηηλ ηὴλ ἟κεηέξαλ πξνζειζε῔λ, δηὰ ηὸ κὴ δύλαζζαη κέζεο, θαὶ πνξλείαο, θαὶ η῵λ ηνηνύησλ ἀθίζηαζζαη πιεκκειεκάησλ. Σί νὔλ; θεζίλ· ν὎θ εἮζὶ, θαὶ Υξηζηηαλνὶ ηὰ θαῦια πξάζζνληεο, θαὶ Ἕιιελεο ἐλ θηινζνθίᾳ δ῵ληεο; Υξηζηηαλνὶ κὲλ ὅηη θαῦια πξάζζνληέο εἮζηλ, νἶδα θἀγώ· εἮ δὲ θαὶ Ἕιιελεο ὀξζ῵ο βηνῦληεο, ηνῦην ν὎θ ἔηη νἶδα ζαθ῵ο. Μὴ γάξ κνη ηνὺο ἀπὸ θύζεσο εἴπῃο ἐπηεηθε῔ο θαὶ θνζκίνπο· ν὎ γάξ ἐζηη ηνῦην ἀξεηή· ἀιι' εἮπὲ ηὸλ πνιιὴλ ἀπὸ η῵λ παζ῵λ ὏πνκέλνληα βίαλ θαὶ θηινζνθνῦληα. Ἀιι' ν὎θ ἂλ ἔρνηο. ΕἮ γὰξ βαζηιείαο ἐπαγγειία, θαὶ γεέλλεο ἀπεηιὴ, θαὶ ἄιιε δηδαζθαιία ηνζαύηε, κόιηο θαηέρνπζη ηνὺο ἀλζξώπνπο ἐλ ἀξεηῆ· ζρνιῆ γ' ἂλ νἯ πεξὶ κεδελὸο πεπεηζκέλνη ηνύησλ κεηέιζνηελ ἀξεηήλ. ΕἮ δέ ηηλεο θαὶ ὏πνθξίλνληαη, δόμεο ἕλεθελ ηνῦην πνηνῦζηλ· ὁ δὲ δόμεο ἕλεθα ηνῦην πνη῵λ, ὅηαλ ἐμῆ ιαζε῔λ, ν὎ θείζεηαη ηνῦ ρξήζαζζαη ηα῔ο ἐπηζπκίαηο ηα῔ο πνλεξα῔ο. Πιὴλ ἀιι' ἵλα κὴ δόμσκέλ ηηζηλ εἶλαη θηιόλεηθνη, ζπγρσξήζσκελ ὀξζ῵ο βηνῦληαο εἶλαη ἐλ Ἕιιεζηλ· ν὎δέπνηε γὰξ ηνῦην ἐλαληηνῦηαη ηῶ ιόγῳ· Σὸ γὰξ ἐπὶ πνιὺ ζπκβα῔λνλ εἶπελ, ν὎ ηὸ ζπαληάθηο γηλόκελνλ. 59.165 γʹ. Ὅξα δὲ π῵ο θαὶ ἑηέξσζελ ἀπνζηεξε῔ πάζεο ἀπνινγίαο α὎ηνὺο, εἮπὼλ, ὅηη Ἤιζε ηὸ θ῵ο εἮο ηὸλ θόζκνλ. Μὴ γὰξ α὎ηνὶ, θεζὶλ, α὎ηὸ ἐδήηεζαλ; κὴ γὰξ ἔθακνλ; κὴ γὰξ ἐπόλεζαλ ἵλα εὓξσζηλ; Α὎ηὸ ηὸ θ῵ο ἤιζε πξὸο α὎ηνὺο, θαὶ ν὎δὲ νὓησ πξνζέδξακνλ. Πιὴλ ἐπεί ηηλαο θαὶ παξὰ Υξηζηηαλν῔ο εἶλαη πνλεξ῵ο βηνῦληαο, ἐθε῔λν ἂλ εἴπνηκελ, ὅηη ν὎ πεξὶ η῵λ ἐμ ἀξρ῅ο γελνκέλσλ Υξηζηηαλ῵λ, θαὶ ἐθ πξνγόλσλ δηαδεμακέλσλ ηὴλ ε὎ζέβεηαλ ηνῦην ιέγεη· εἮ θαὶ ηὰ κάιηζηα θαὶ νὕηνη πνιιάθηο ἀπὸ βίνπ πνλεξνῦ ἐθ η῅ο η῵λ δνγκάησλ ἀθξηβείαο παξεζαιεύζεζαλ· ἀιι' ὅκσο ν὎ πεξὶ ηνύησλ α὎ηὸλ νἶκαη λῦλ ιέγεηλ, ἀιιὰ πεξὶ η῵λ ἐμ ἗ιιήλσλ ἠ Ἰνπδαίσλ ὀθεηιόλησλ πξὸο ηὴλ ὀξζὴλ κεηαζέζζαη πίζηηλ. ∆είθλπζη γὰξ ὅηη ν὎δεὶο ἂλ ἕινηην ἐλ πιάλῃ δ῵λ ἐπὶ ηὴλ πίζηηλ ἐιζε῔λ, κὴ πξόηεξνλ ἐπηγξάςαο ἑαπηῶ βίνλ ὀξζόλ· θαὶ ν὎δεὶο ἂλ ἐλ ἀπηζηίᾳ κείλεηε, κὴ πξόηεξνλ ἑιόκελνο δηαπαληὸο εἶλαη θαθόο. Μὴ γάξ κνη ηνῦην εἴπῃο, ὅηη ζσθξνλε῔, θαὶ ν὎ρ ἁξπάδεη· ν὎ γὰξ δὴ ηαῦηα κόλα ἐζηὶλ ἀξεηή. Σί γὰξ ὄθεινο, ὅηαλ ηαῦηα κὲλ ἔρῃ, δόμεο δὲ ᾖ δνῦινο θελ῅ο, θαὶ θίισλ ἑηαηξίαλ αἮζρπλόκελνο ἐπὶ η῅ο πιάλεο κέλῃ; Σνῦην γὰξ ν὎θ ἔζηηλ ὀξζ῵ο βηνῦλ. ὇ δόμεο δνῦινο ηνῦ πνξλεύνληνο

ν὎θ ἐιάηησλ ἐζηίλ· νὕηνο πνιιῶ πιείνλα θαὶ ραιεπώηεξα ἐξγάδεηαη θαθὰ ἐθείλνπ. Ἀιι' εἮπέ κνί ηηλα πάλησλ ἀπειιαγκέλνλ η῵λ παζ῵λ, θαὶ πάζεο θαθίαο ἐιεύζεξνλ, θαὶ κέλνληα παξ' Ἕιιεζηλ. Ἀιι' ν὎θ ἂλ ἔρνηο. Καὶ γὰξ νἯ ηὰ κεγάια παξ' α὎ην῔ο θνκπάζαληεο, θαὶ ρξεκάησλ θαὶ γαζηξὸο πεξηγελόκελνη, θαζώο θαζη, δόμῃ κάιηζηα πάλησλ ἀλζξώπσλ ἐδνπιώζεζαλ· ὃ πάλησλ αἴηηόλ ἐζηη η῵λ θαθ῵λ. Οὓησ θαὶ νἯ Ἰνπδα῔νη κεκελήθαζηλ. ∆ηὸ θαὶ ἐγθαι῵λ α὎ην῔ο ἔιεγε· Π῵ο δύλαζζε πηζηεύεηλ, δόμαλ παξὰ ἀλζξώπσλ ιακβάλνληεο; Καὶ ηί δήπνηε ηῶ Ναζαλαὴι, ᾧ θαὶ ἀιήζεηαλ ἐκαξηύξεζελ, ν὎ δηειέρζε πεξὶ ηνύησλ, ν὎δὲ ἐμέηεηλε ιόγνλ καθξόλ; Ὅηη ν὎δὲ ἐθε῔λνο κεηὰ ηνζαύηεο παξεγέλεην ζπνπδ῅ο. Οὕηνο κὲλ γὰξ ηνῦην ἔξγνλ ἐηίζεην, θαὶ ὃλ ἄιινη θαηξὸλ ἀλαπαύζεσο εἶρνλ, ηνῦηνλ νὕηνο θαηξὸλ ἀθξνάζεσο ἐπνηε῔ην. ἖θε῔λνο δὲ παξ' ἑηέξνπ πεηζζεὶο ἀθίθεην· πιὴλ ν὎δὲ ἐθε῔λνλ παξέδξακε· πξὸο γὰξ ἐθε῔λόλ θεζηλ· Ἀπάξηη ὄςεζζε ηνὺο ν὎ξαλνὺο ἀλεῳγκέλνπο, θαὶ ηνὺο ἀγγέινπο ηνῦ Θενῦ ἀλαβαίλνληαο θαὶ θαηαβαίλνληαο. Σνύηῳ δὲ ηνύησλ κὲλ ν὎δὲλ εἶπε, πεξὶ δὲ η῅ο νἮθνλνκίαο θαὶ η῅ο αἮσλίνπ δσ῅ο δηαιέγεηαη, δηαθόξσο ἑθάζηῳ πξὸο ηὴλ ὏πνθεηκέλελ πξναίξεζηλ θζεγγόκελνο. ἖θείλῳ κὲλ γὰξ, ἐπεηδὴ θαὶ ηὰ η῵λ πξνθεη῵λ ἞πίζηαην θαὶ ν὎δὲ δεηιὸο νὓησο ἤλ, ἢξθεη ηνζνῦηνλ ἀθνῦζαη κόλνλ· νὕηνο δὲ ἐπεηδὴ δεηιίᾳ ἔηη θαηείρεην, ζαθ῵ο κὲλ α὎ηῶ ηὸ π᾵λ ν὎θ ἐμεθάιπςε, θαηέζεηζε δὲ α὎ηνῦ ηὴλ γλώκελ, 59.166 ὥζηε θόβῳ θόβνλ ἐθβαιε῔λ, ηόλ ηε κὴ πηζηεύνληα ιέγσλ θξίλεζζαη, θαὶ ηὸ κὴ πηζηεύεηλ ἀπὸ πνλεξ᾵ο γίλεζζαη ζπλεηδήζεσο. ἖πεηδὴ γὰξ θαὶ η῅ο παξὰ η῵λ ἀλζξώπσλ δόμεο πνιὺλ ἐπνηε῔ην ιόγνλ, θαὶ ηαύηεο κ᾵ιινλ ἠ η῅ο θνιάζεσο (Πνιινὶ γὰξ, θεζὶ, η῵λ ἀξρόλησλ ἐπίζηεπνλ εἮο α὎ηὸλ, δηὰ δὲ ηνὺο Ἰνπδαίνπο ν὎ρ ὡκνιόγνπλ), θαὶ ἀπὸ ηαύηεο α὎ηνῦ θαζάπηεηαη, θαὶ δείθλπζη δη' ὧλ ιέγεη, ὅηη ν὎θ ἔλεζηη ηὸλ ἐκνὶ κὴ πηζηεύνληα δη' ἄιιν ηη κὴ πηζηεύεηλ, ἀιι' ἠ δηὰ ηὸ βίνλ ἀθάζαξηνλ ἔρεηλ. Καὶ πξντὼλ κέλ θεζηλ· ἖γώ εἮκη ηὸ θ῵ο· ἐληαῦζα δὲ, Ἤιζε ηὸ θ῵ο εἮο ηὸλ θόζκνλ. ἖λ γὰξ πξννηκίνηο ζπλεζθηαζκέλσο κ᾵ιινλ ἐθζέγγεην· πξντὼλ δὲ, ζαθέζηεξνλ. Ἀιι' ὅκσο ὏πὸ η῅ο δόμεο ὁ ἄλζξσπνο θαηείρεην η῅ο η῵λ πνιι῵λ· δηὸ θαὶ ν὎δὲ παῤῥεζηάδεζζαη ἞λείρεην ὡο ἐρξ῅λ. Φεύγσκελ ηνίλπλ ηὴλ θελὴλ δόμαλ· ηνῦην γάξ ἐζηη πάλησλ ηὸ πάζνο ηπξαλληθώηεξνλ. ἖ληεῦζελ πιενλεμία θαὶ ρξεκάησλ ἔξσο· ἐληεῦζελ κ῔ζνο θαὶ πόιεκνη θαὶ κάραη. ὇ γὰξ ηνῦ πιείνλνο ἐξ῵λ, ν὎δακνῦ ζη῅λαη δπλήζεηαη. ἖ξᾶ δὲ ν὎δακόζελ ἄιινζελ, ἀιι' ἀπὸ ηνῦ δόμεο ἐξᾶλ θελ῅ο. Σίλνο γὰξ ἕλεθελ, εἮπέ κνη, πι῅ζνο ε὎λνύρσλ, θαὶ ἀλδξαπόδσλ ἀγέιαο, θαὶ πνιιὴλ νἯ πνιινὶ πεξηβάιινληαη θαληαζίαλ; Ο὎ ρξείαο ἕλεθελ, ἀιι' ὏πὲξ ηνῦ κάξηπξαο ἔρεηλ η῅ο ἀθαίξνπ ηαύηεο θαληαζίαο ηνὺο ἀπαλη῵ληαο. Ἂλ ηνίλπλ ηαύηελ ἀπνηέκσκελ, κεηὰ η῅ο θεθαι῅ο θαὶ ηὰ ινηπὰ η῅ο θαθίαο ἀλεινῦκελ κέιε, θαὶ ν὎δὲλ ηὸ θσιῦζνλ ἔζηαη ηὴλ γ῅λ ἟κ᾵ο νἮθε῔λ ὡο ηὸλ ν὎ξαλόλ. Ο὎δὲ γὰξ πξὸο θαθίαλ κόλνλ ὠζε῔ ηνὺο ἁιόληαο, ἀιιὰ θαὶ ηα῔ο ἀξεηα῔ο παξπθέζηεθε· θαὶ ὅηαλ ἟κ᾵ο ἐθε῔ζελ ἐθβαιε῔λ κὴ δπλεζῆ, ἐλ α὎ηῆ ηῆ ἀξεηῆ πνιιὴλ ηὴλ δεκίαλ ἐξγάδεηαη, ηνὺο κὲλ πόλνπο ὏πνζη῅λαη ἀλαγθάδνπζα, η῵λ δὲ θαξπ῵λ ἀπνζηεξνῦζα. ὇ γὰξ πξὸο ηαύηελ βιέπσλ, θαὶ λεζηεύσλ, θαὶ ε὎ρόκελνο, θαὶ ἐιε῵λ, ἀπέρεη ηὸλ κηζζὸλ α὎ηνῦ. Σί ηαύηεο η῅ο δεκίαο ἐιεεηλόηεξνλ γέλνηη' ἂλ, ἀιι' ἠ ὅηαλ ζπκβαίλῃ θόπηεζζαη εἮθ῅ θαὶ κάηελ, θαὶ θαηαγέιαζηνλ γίλεζζαη, θαὶ η῅ο ἄλσζελ ἐθπίπηεηλ δόμεο; Ο὎ γὰξ ἔζηηλ ἀκθνηέξσλ ἐθηέκελνλ, ἀκθνηέξσλ ηπρε῔λ. Σπρε῔λ κὲλ γὰξ ἔζηηλ ἀκθνηέξσλ, ὅηαλ δὴ κὴ ἀκθνηέξσλ, ἀιιὰ η῅ο κη᾵ο ἐπηζπκ῵κελ η῅ο ἐθ η῵λ ν὎ξαλ῵λ· ἀκθνηέξσλ δὲ ἐξ῵ληα ν὎θ ἔζηηλ ἀκθνηέξσλ ηπρε῔λ. ∆ηόπεξ εἮ βνπιόκεζα δόμεο ἐπηηπγράλεηλ, θεύγσκελ ηὴλ ἀλζξσπίλελ δόμαλ, θαὶ η῅ο παξὰ ηνῦ Θενῦ κόλεο ἐπηζπκ῵κελ. Οὓησ γὰξ θαὶ ηαύηεο θἀθείλεο ἐπηηεπμόκεζα· ἥο γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἀπνιαῦζαη. ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.165 ΟΜΘΛΘΑ ΚΘʹ. Ἤιζε δὲ εἮο ηὴλ

Ἰνπδαίαλ γ῅λ α὎ηὸο θαὶ νἯ καζεηαὶ α὎ηνῦ, θαὶ ἐθε῔ δηέηξηβε κεη' α὎η῵λ, θαὶ ἐβάπηηδελ. αʹ. Ο὎δὲλ η῅ο ἀιεζείαο θαλεξώηεξνλ, ν὎δὲ Ἦζρπξόηεξνλ γέλνηη' ἂλ, ὥζπεξ ηνῦ ςεύδνπο ν὎δὲλ ἀζζελέζηεξνλ, θἂλ κπξίνηο παξαπεηάζκαζη ζπζθηάδεηαη. Ε὎θώξαηόλ ηε γὰξ θαὶ νὓησ γίλεηαη, θαὶ θαηαῤῥε῔ ῥᾳδίσο. ἧ δὲ ἀιήζεηα γπκλὴ πξόθεηηαη π᾵ζη ην῔ο βνπινκέλνηο α὎η῅ο ηὴλ ὥξαλ πεξηζθνπε῔λ· θαὶ νὒηε ιαλζάλεηλ βνύιεηαη, νὒηε θίλδπλνλ δέδνηθελ, ν὎θ ἐπηβνπιὰο ηξέκεη, ν὎ δόμεο ἐθίεηαη η῅ο παξὰ η῵λ πνιι῵λ, ν὎θ ἄιιῳ ηηλὶ η῵λ ἀλζξσπίλσλ ἐζηὶλ ὏πεύζπ 59.166 λνο· ἀιιὰ πάλησλ ἕζηεθελ ἀλσηέξσ, δερνκέλε κὲλ κπξίαο ἐπηβνπιὰο, κέλνπζα δὲ ἀθαηαγώληζηνο, θαὶ ηνὺο πξὸο α὎ηὴλ θαηαθεύγνληαο, ὥζπεξ ἐλ ἀζθαιε῔ ηεηρίῳ θπιάηηνπζα, ηῆ η῅ο νἮθείαο δπλάκεσο ὏πεξβνιῆ, θαὶ ηὰο κὲλ ιαζξαίνπο ἐθηξεπνκέλε θαηαδύζεηο, π᾵ζη δὲ εἮο ηὸ κέζνλ πξνηηζε῔ζα ηὰ παξ' ἑαπη῅ο. Σνῦην γνῦλ θαὶ ὁ Υξηζηὸο ηῶ Πηιάηῳ δηαιεγόκελνο ἐδήινπ ιέγσλ· ἖γὼ πάληνηε παῤῥεζίᾳ ἐδίδαμα, θαὶ ἐλ θξπθῆ ἐιάιεζα ν὎δέλ. Σνῦην θαὶ ηόηε εἶπε, θαὶ λῦλ ἔπξαμελ. Μεηὰ ηαῦηα ἤιζελ εἮο ηὴλ Ἰνπ 59.167 δαίαλ γ῅λ α὎ηὸο θαὶ νἯ καζεηαὶ α὎ηνῦ, θαὶ ἐθε῔ δηέηξηβε, θαὶ ἐβάπηηδελ. ἖λ κὲλ γὰξ ηα῔ο ἑνξηα῔ο εἮο ηὴλ πόιηλ ἀλῄεη, ὥζηε ἐλ κέζνηο α὎ην῔ο πξνηηζέλαη ηὰ δόγκαηα, θαὶ ηὴλ ἀπὸ η῵λ ζαπκάησλ ὠθέιεηαλ· κεηὰ δὲ ηὸ ιπζ῅λαη ηὰο ἑνξηὰο, ἐπὶ ηὸλ Ἰνξδάλελ πνιιάθηο ἢξρεην, ἐπεηδὴ θαὶ ἐληαῦζα πνιινὶ ζπλέηξερνλ. Σνὺο δὲ πνιπνρινῦληαο ἀεὶ θαηειάκβαλε ηόπνπο, ν὎θ ἐπηδεηθλύκελνο ν὎δὲ θηινηηκνύκελνο, ἀιιὰ πιείνζη ηὴλ παξ' ἑαπηνῦ παξέρεηλ ὠθέιεηαλ ζπνπδάδσλ. Καίηνη πξντώλ θεζηλ ὁ Ε὎αγγειηζηὴο, ὅηη Ἰεζνῦο ν὎θ ἐβάπηηδελ, ἀιι' νἯ καζεηαὶ α὎ηνῦ· ὅζελ δ῅ινλ, ὅηη θαὶ ἐληαῦζα ηνῦην ιέγεη, ὅηη α὎ηνὶ ἐβάπηηδνλ κόλνη. Καὶ ηίλνο ἕλεθελ, θεζὶλ, ν὎θ ἐβάπηηδελ; Πξνιαβὼλ Ἰσάλλεο εἶπελ, ὅηη Α὎ηὸο ὏κ᾵ο βαπηίζεη ἐλ Πλεύκαηη ἁγίῳ, θαὶ ππξί· Πλεῦκα δὲ νὒπσ ἤλ δεδσθώο. ΕἮθόησο νὔλ ν὎θ ἐβάπηηδελ· νἯ δὲ καζεηαὶ ηνῦην ἔπξαηηνλ, βνπιόκελνη πνιινὺο πξνζάγεηλ ηῆ ζσηεξηώδεη δηδαζθαιίᾳ. Καὶ ηί δήπνηε, η῵λ καζεη῵λ ηνῦ Ἰεζνῦ βαπηηδόλησλ, ν὎θ ἐπαύζαην Ἰσάλλεο ηνῦην πνη῵λ, ἀιιὰ κεκέλεθε θαὶ α὎ηὸο βαπηίδσλ, θαὶ κέρξη η῅ο εἮο ηὸ δεζκσηήξηνλ εἮζαγσγ῅ο ηνῦην ἔπξαηηε; Σὸ γὰξ εἮπε῔λ, Ἤλ δὲ θαὶ Ἰσάλλεο βαπηίδσλ ἐλ ΑἮλώλ· θαὶ ἐπαγαγε῔λ, Οὒπσ γὰξ ἤλ βεβιεκέλνο εἮο ηὴλ θπιαθὴλ, δεινῦληνο ἤλ, ὅηη ἕσο ηόηε ν὎θ ἐπαύζαην ηνῦην πνη῵λ. Καὶ ηίλνο, θεζὶλ, ἕλεθελ ἕσο ηόηε ἐβάπηηδε; θαίηνη γε ζεκλνηέξνπο ἂλ ἀπέθελε ηνὺο καζεηὰο ηνῦ Ἰεζνῦ, εἴ γε ἐθείλσλ ἀξμακέλσλ α὎ηὸο ἐπαύζαην. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ἐβάπηηδελ; Ἵλα κὴ ηνὺο ἑαπηνῦ καζεηὰο εἮο πιείνλα δ῅ινλ ἐκβάιῃ, θαὶ θηινλεηθνηέξνπο ἐξγάζεηαη. ΕἮ γὰξ κπξηάθηο βν῵λ, θαὶ η῵λ πξσηείσλ ἀεὶ ηῶ Υξηζηῶ παξαρσξ῵λ, θαὶ ηνζνῦηνλ ἑαπηὸλ ἐιαηη῵λ, ν὎θ ἔπεηζελ α὎ηνὺο α὎ηῶ πξνζδξακε῔λ· εἮ θαὶ ηνῦην πξνζέζεθε, πνιιῶ θηινλεηθνηέξνπο ἂλ ἐπνίεζε. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ὁ Υξηζηὸο ηόηε κάιηζηα ἢξμαην θεξύηηεηλ, ὅηε ἐθπνδὼλ ὁ Ἰσάλλεο ἐγέλεην. Οἶκαη δὲ θαὶ δηὰ ηνῦην ζπγρσξεζ῅λαη ηὴλ ηειεπηὴλ Ἰσάλλνπ θαὶ ηαρίζηελ α὎ηῶ γελέζζαη, ὥζηε π᾵ζαλ ηνῦ πιήζνπο ηὴλ δηάζεζηλ ἐπὶ ηὸλ Υξηζηὸλ κεηειζε῔λ, θαὶ κεθέηη ηα῔ο πεξὶ ἀκθνηέξσλ ἑαπηνὺο ζρίδεζζαη γλώκαηο. Υσξὶο δὲ ηνύησλ, θαὶ ἐλ ηῶ βαπηίδεηλ ν὎θ ἐπαύζαην ζπλερ῵ο παξαηλ῵λ, θαὶ κεγάια θαὶ ζεκλὰ δεηθλὺο ηὰ ηνῦ Ἰεζνῦ. ἖βάπηηδε δη' ν὎δὲλ ἕηεξνλ, ἠ κόλνλ εἮο ηὸλ ἐξρόκελνλ κεη' α὎ηὸλ, ἵλα πηζηεύζσζηλ. ὇ ηνίλπλ ηνῦην θεξύηησλ, π῵ο ἂλ ζεκλνὺο ἀπέθελε ηνὺο καζεηὰο ηνῦ Υξηζηνῦ; Παπζάκελνο γὰξ, ην὎λαληίνλ ἂλ ἔδνμε δήιῳ ἠ ὀξγῆ ηνῦην πνηε῔λ· ηῶ δὲ ἐπηκε῔λαη θεξύηησλ, Ἦζρπξόηεξα ηαῦηα ἀπέθελε. Ο὎ γὰξ ἑαπηῶ ηὴλ δόμαλ ἐθη᾵ην, ἀιιὰ ηῶ Υξηζηῶ παξέπεκπε ηνὺο ἀθξνσκέλνπο, θαὶ ν὎ρ ἥηηνλ η῵λ καζεη῵λ α὎ηῶ ζπλέπξαηηελ, ἀιιὰ θαὶ πνιιῶ κ᾵ιινλ, ὅζῳ θαὶ ἀλύπνπηνο α὎ηνῦ ἟ καξηπξία ἤλ, θαὶ πνιιῶ κείδνλα δόμαλ παξὰ π᾵ζηλ εἶρελ ἐθείλσλ. Ὅπεξ νὔλ θαὶ ὁ Ε὎αγγειηζηὴο αἮληηηόκελνο ἔιεγελ, ὅηη ἖μήξρνλην, θαὶ ἐβαπηίδνλην πξὸο α὎ηὸλ π᾵ζα ἟ Ἰνπδαία θαὶ ἟ πεξίρσξνο ηνῦ Ἰνξδάλνπ. Καὶ η῵λ καζεη῵λ δὲ βαπηηδόλησλ, ν὎ δηέιηπνλ πνιινὶ πξὸο α὎ηὸλ

ηξέρνληεο. ΕἮ δέ ηηο ἐμεηάδνη, θαὶ ηί πιένλ εἶρε ηὸ η῵λ καζεη῵λ βάπηηζκα, ηνῦ Ἰσάλλνπ; ἐξνῦκελ, ὅηη ν὎δέλ. ἗θάηεξα γὰξ ὁκνίσο η῅ο ἐθ ηνῦ 59.168 Πλεύκαηνο ράξηηνο ἄκνηξα ἤλ, θαὶ αἮηία κία ἀκθνηέξνηο ἤλ ηνῦ βαπηίδεηλ, ηὸ ηῶ Υξηζηῶ πξνζάγεηλ ηνὺο βαπηηδνκέλνπο. Ἵλα γὰξ κὴ ἀεὶ πεξηηξέρνληεο νὓησ ζπλάγσζη ηνὺο ὀθείινληαο πηζηεύεηλ, ὅπεξ ἐπὶ ηνῦ ΢ίκσλνο ὁ ἀδειθὸο ἐπνίεζε, θαὶ ἐπὶ ηνῦ Ναζαλαὴι ὁ Φίιηππνο, ηὸ βαπηίζαη ἐλεζηήζαλην, ὥζηε δη' α὎ηνῦ ἅπαληαο ἐπάγεζζαη ἀπνλεηὶ, θαὶ ηῆ κειινύζῃ πξννδνπνηε῔λ πίζηεη. Ὅηη δὲ ν὎δὲλ πιένλ εἶρελ ἀιιήισλ ηὰ βαπηίζκαηα, ηὰ ἐρόκελα δειν῔. Πν῔α δὴ ηαῦηα; ἖γέλεην, θεζὶ, δήηεζηο ἐθ η῵λ καζεη῵λ Ἰσάλλνπ κεηὰ Ἰνπδαίνπ πεξὶ θαζαξηζκνῦ. Ζεινηύπσο γὰξ ἔρνληεο ἀεὶ πξὸο ηνὺο ηνῦ Υξηζηνῦ καζεηὰο νἯ καζεηαὶ Ἰσάλλνπ, θαὶ πξὸο α὎ηὸλ δὲ ηὸλ Υξηζηὸλ, ἐπεηδὴ εἶδνλ α὎ηνὺο βαπηίδνληαο, ἢξμαλην δηαιέγεζζαη πξὸο ηνὺο βαπηηδνκέλνπο, ὡο ηνῦ παξ' α὎ην῔ο βαπηίζκαηνο πιένλ ηη ηνῦ η῵λ καζεη῵λ ηνῦ Υξηζηνῦ ἔρνληνο. Καὶ ιαβόληεο ἕλα η῵λ βαπηηζζέλησλ, ἐπερείξνπλ ηνῦηνλ πείζεηλ, ἀιι' ν὎θ ἔπεηζνλ. Ὅηη γὰξ α὎ηνὶ νἯ ἐπηδξακόληεο εἮζὶλ, ἀιι' ν὎θ ἐθε῔λνο ἐδήηεζελ, ἄθνπζνλ π῵ο ηνῦην ὁ Ε὎αγγειηζηὴο ᾐλίμαην. Ο὎ γὰξ εἶπελ, ὅηη Ἰνπδα῔όο ηηο κεη' α὎η῵λ ἐδήηεζελ, ἀιι' ὅηη δήηεζηο ἐθ η῵λ καζεη῵λ Ἰσάλλνπ ἐγέλεην κεηὰ Ἰνπδαίνπ ηηλὸο πεξὶ θαζαξηζκνῦ. βʹ. ΢θόπεη δέ κνη θαὶ ηὸ ἀλεπαρζὲο ηνῦ Ε὎αγγειηζηνῦ. Ο὎ γὰξ θαηαθνξηθ῵ο ἐρξήζαην ηῶ ιόγῳ· ἀιι' ὅζε δύλακηο, παξακπζε῔ηαη ηὸ ἔγθιεκα, δήηεζηλ γελέζζαη ἁπι῵ο ιέγσλ· ἐπεὶ ὅηη γε ἀπὸ δεινηππίαο ἐιέγεην ηὰ ιεγόκελα, ηὰ ἑμ῅ο δειν῔, ἃ θαὶ α὎ηὰ ἀλεπαρζ῵ο ηέζεηθελ. Ἤιζνλ γὰξ, θεζὶ, πξὸο ηὸλ Ἰσάλλελ, θαὶ εἶπνλ α὎ηῶ· Ῥαββὶ, ὃο ἤλ κεηὰ ζνῦ πέξαλ ηνῦ Ἰνξδάλνπ, ᾧ ζὺ κεκαξηύξεθαο, ἴδε νὕηνο βαπηίδεη, θαὶ πάληεο ἔξρνληαη πξὸο α὎ηόλ· ηνπηέζηηλ, ὃλ ἐβάπηηζαο ζύ. Σνῦην γὰξ αἮλίηηνληαη ιέγνληεο, Ὧ ζὺ κεκαξηύξεθαο· νἷνλ, ὃλ ζὺ ιακπξὸλ ἔδεημαο, θαὶ πεξίβιεπηνλ ἐπνίεζαο, ηὰ α὎ηά ζνη ηνικᾶ. Ἀιι' ν὎θ εἶπνλ, ὃλ ζὺ ἐβάπηηζαο· ἤ γὰξ ἂλ ἞λαγθάζζεζαλ θαὶ η῅ο θσλ῅ο ἀλακλ῅ζαη η῅ο ἄλσζελ θαηελερζείζεο, θαὶ η῅ο ηνῦ Πλεύκαηνο ἐπηθνηηήζεσο· ἀιιὰ ηί; Ὃο ἤλ κεηὰ ζνῦ πέξαλ ηνῦ Ἰνξδάλνπ, ᾧ ζὺ κεκαξηύξεθαο· ηνπηέζηηλ, ὃο καζεηνῦ ηάμηλ ἐπε῔ρελ, ὃο ἟κ῵λ πιένλ εἶρελ ν὎δὲλ, νὕηνο ἑαπηὸλ ἀπνζρίζαο βαπηίδεη. Ο὎ ηνύηῳ δὲ κόλνλ ᾤνλην παξαθλίδεηλ α὎ηὸλ, ἀιιὰ θαὶ ηῶ ηὰ α὎η῵λ παξεπδνθηκε῔ζζαη ινηπόλ· Πάληεο γὰξ, θεζὶλ, ἔξρνληαη πξὸο α὎ηόλ. Ὅζελ δ῅ινλ, ὅηη νὒηε ηνῦ Ἰνπδαίνπ πεξηεγέλνλην, κεζ' νὕ ηὴλ δήηεζηλ ἔζρνλ. Σαῦηα δὲ ἔιεγνλ, ἀηειέζηεξνλ ἔηη δηαθείκελνη, θαὶ ν὎δέπσ θηινηηκίαο ὄληεο θαζαξνί. Σί νὔλ ὁ Ἰσάλλεο; Ο὎δὲ α὎ηὸο α὎ην῔ο ζθνδξ῵ο ἐπηηηκᾶ, δεδνηθὼο κὴ θαὶ α὎ηνῦ πάιηλ ἀπνζρηζζέληεο ἕηεξόλ ηη θαθὸλ ἐξγάζσληαη· ἀιιὰ ηί θεζη; Ο὎δεὶο δύλαηαη ἀλζξώπσλ ιακβάλεηλ ν὎δὲλ, ἐὰλ κὴ ᾖ δεδνκέλνλ α὎ηῶ ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ. ΕἮ δὲ ηαπεηλόηεξνλ θζέγγεηαη πεξὶ ηνῦ Υξηζηνῦ, κὴ ζαπκάζῃο· ν὎ γὰξ ἤλ ηνηνύηῳ πάζεη πξνθαηεηιεκκέλνπο ἀζξόνλ θαὶ ἐθ πξννηκίσλ δηδάμαη ηὸ π᾵λ· ἀιιὰ ζέιεη ηέσο α὎ηνὺο θαηαπι῅μαη θαὶ θνβ῅ζαη, θαὶ δε῔μαη ὅηη ν὎ρ ἑηέξῳ, ἀιι' ἠ ηῶ Θεῶ πνιεκνῦζηλ, α὎ηῶ πνιεκνῦληεο. Ὅπεξ νὔλ θαὶ ὁ Γακαιηὴι ἔιεγελ· Ο὎ δύλαζζε θαηαιῦζαη α὎ηὸ, κήπνηε θαὶ ζενκάρνη ε὏ξεζ῅ηε· ηνῦην θαὶ α὎ηὸο ιαλζαλόλησο ἐληαῦζα θαηαζθεπάδεη. Σὸ γὰξ εἮπε῔λ, Ο὎δεὶο δύλαηαη ιακβάλεηλ, ἐὰλ κὴ ᾖ δεδνκέλνλ α὎ηῶ ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ, ἐληεῦζελ ν὎δὲλ ἄιιν δε 59.169 ινῦληόο ἐζηηλ, ἠ ὅηη θαὶ ἀδπλάηνηο ἐπηρεηξνῦζη, θαὶ ὅηη ζενκάρνη ἐληεῦζελ πάιηλ ε὏ξίζθνληαη. Σί νὔλ; νἯ πεξὶ Θεπδ᾵λ ν὎θ ἔιαβνλ ἀθ' ἑαπη῵λ; Ἔιαβνλ, ἀιι' ε὎ζέσο δηειύζεζαλ θαὶ ἀπώινλην· ηὰ δὲ ηνῦ Υξηζηνῦ ν὎ ηνηαῦηα. ἖ληεῦζελ α὎ηνὺο θαὶ παξακπζε῔ηαη ἞ξέκα, δεηθλὺο ὅηη ν὎θ ἄλζξσπνο, ἀιιὰ Θεόο ἐζηηλ ὁ παξεπδνθηκ῵λ α὎ηνύο. Ὅζελ εἮ θαὶ ιακπξὰ ηὰ ἐθείλνπ, θαὶ πάληεο πξὸο α὎ηὸλ ἔξρνληαη, ζαπκάδεηλ ν὎ ρξή· ηνηαῦηα γὰξ ηὰ ζε῔α, θαὶ Θεόο ἐζηηλ ὁ ηαῦηα θαηαζθεπάδσλ· ν὎δὲ γὰξ ηνζαῦηα ἴζρπζέ πνηε Σὰ κὲλ νὔλ ἀλζξώπηλα ἅπαληα, ε὎θώξαηα θαὶ ζαζξὰ, θαὶ θαηαῤῥε῔ ηαρέσο θαὶ ἀπόιιπηαη· ηαῦηα δὲ ν὎ ηνηαῦηα· ν὎θ ἄξα ἀλζξώπηλα. Καὶ ὅξα π῵ο ὅηε εἶπνλ, Ὧ ζὺ

κεκαξηύξεθαο, ηόηε θαὶ ηνῦην ὃ ᾤνλην πξνβαιέζζαη εἮο ηὴλ ηνῦ Υξηζηνῦ θαζαίξεζηλ, εἮο α὎ηνὺο α὎ηὸ πεξηέηξεςελ. Καὶ γὰξ πξόηεξνλ δείμαο ὅηη ν὎ παξὰ η῅ο α὎ηνῦ καξηπξίαο ηὸ ιάκςαη α὎ηῶ γέγνλε, κεηὰ ηαῦηα ἐληεῦζελ α὎ηνὺο ἐπηζηνκίδεη, Ο὎ δύλαηαη, ιέγσλ, ἄλζξσπνο ἀθ' ἑαπηνῦ ιακβάλεηλ ν὎δὲ ἓλ, ἐὰλ κὴ ᾖ δεδνκέλνλ α὎ηῶ ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ. Σί ἐζηη ηνῦην; ΕἮ ὅισο ἔρεζζε η῅ο ἐκ῅ο καξηπξίαο, θεζὶ, θαὶ ἀιεζ῅ ηαύηελ ἟γε῔ζζε, κάζεηε ὅηη δηὰ ηαύηελ κάιηζηα ν὎θ ἐκὲ ἐθείλνπ, ἀιι' ἐθε῔λνλ ἐκνῦ πξνηηκᾶλ ἐρξ῅λ. Σί γὰξ ἐκαξηύξεζα; ὖκ᾵ο θαι῵ ηνύηνπ κάξηπξαο. ∆ηὸ θαὶ ἐπάγεη· Α὎ηνὶ ὏κε῔ο κνη καξηπξε῔ηε, ὅηη εἶπνλ, ὅηη Ο὎θ εἮκὶ ἐγὼ Υξηζηὸο, ἀιι' ἀπεζηαικέλνο εἮκὶ ἔκπξνζζελ ἐθείλνπ. ΕἮ ηνίλπλ ἐρόκελνη η῅ο ἐκ῅ο καξηπξίαο ηαῦηα πξνηείλεζζέ κνη ιέγνληεο, Ὧ ζὺ κεκαξηύξεθαο, ν὎ κόλνλ ν὎δὲλ ἞ιάηησηαη ἐθ ηνῦ ηὴλ ἐκὴλ δέμαζζαη καξηπξίαλ, ἀιιὰ πιενλεθηε῔ κάιηζηα ἐθ ηνύηνπ· ἄιισο ηε ν὎δὲ ἐκὴ ἟ καξηπξία, ἀιιὰ ηνῦ Θενῦ ἤλ. Ὥζηε εἮ ἀμηόπηζηνο ὏κ῔λ εἶλαη δνθ῵, κεηὰ η῵λ ἄιισλ θαὶ ηνῦην εἶπνλ, ὅηη Ἀπεζηαικέλνο εἮκὶ ἔκπξνζζελ ἐθείλνπ. ὇ξᾶο π῵ο δείθλπζη θαηὰ κηθξὸλ ζείαλ ηὴλ θσλὴλ νὔζαλ; Ὃ γὰξ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηη· ∆ηάθνλόο εἮκη, θαὶ ηὰ ηνῦ πέκςαληνο ιέγσ, ν὎θ ἀλζξσπίλῃ ράξηηη θνιαθεύσλ α὎ηὸλ, ἀιιὰ ηῶ Παηξὶ α὎ηνῦ ηῶ πέκςαληί κε δηαθνλνύκελνο. Ο὎θ ἄξα ἐραξηζάκελ ηὴλ καξηπξίαλ, ἀιι' ὅπεξ ἀπεζηάιελ εἮπε῔λ, εἶπνλ. Μὴ ηνίλπλ δηὰ ηνῦην λνκίζεηε κέγαλ εἶλαη ἐκέ. Σνῦην γὰξ ἐθε῔λνλ δείθλπζη κέγαλ. ὇ γὰξ Κύξηνο η῵λ πξαγκάησλ ἐθε῔λόο ἐζηηλ. Ὃ θαὶ δει῵λ πάιηλ ἐπάγεη θαὶ ιέγεη· ὇ ἔρσλ ηὴλ λύκθελ, λπκθίνο ἐζηίλ· ὁ δὲ θίινο ηνῦ λπκθίνπ ὁ ἑζηεθὼο θαὶ ἀθνύσλ α὎ηνῦ, ραξᾶ ραίξεη δηὰ ηὴλ θσλὴλ ηνῦ λπκθίνπ. Καὶ π῵ο ὁ εἮπὼλ, Ο὎θ εἮκὶ ἄμηνο ιῦζαη α὎ηνῦ ηὸλ Ἧκάληα ηνῦ ὏πνδήκαηνο, θίινλ α὎ηνῦ λῦλ θεζηλ ἑαπηὸλ εἶλαη; Ο὎θ ἐπαίξσλ ηὸ θαζ' ἑαπηὸλ, ν὎δὲ θνκπάδσλ ηαῦηα ιέγεη, ἀιιὰ δε῔μαη βνπιόκελνο, ὅηη θαὶ α὎ηὸο ηνῦην κάιηζηα ζπεύδεη, θαὶ νὒηε ἄθνληνο α὎ηνῦ ν὎δὲ ιππνπκέλνπ ηαῦηα γίλεηαη, ἀιι' ἐπηζπκνῦληνο θαὶ ζπνπδάδνληνο, θαὶ ὅηη ηαῦηά ἐζηηλ ὏πὲξ ὧλ κάιηζηα πάληα ἔπξαηηελ· ἃ θαὶ ζθόδξα ζπλεη῵ο δηὰ η῅ο ηνῦ θίινπ πξνζεγνξίαο ἐδήισζελ. Ο὎ γὰξ νὓησο νἯ δηάθνλνη ηνῦ λπκθίνπ, ὡο νἯ θίινη ραίξνπζη θαὶ ε὎θξαίλνληαη ἐλ ην῔ο ηνηνύηνηο. Ο὎ ηνίλπλ ηὸ ὁκόηηκνλ· ἄπαγε· ἀιιὰ ηὸ πνιὺ η῅ο ἟δνλ῅ο παξαζη῅ζαη βνπιόκελνο, ἅκα δὲ θαὶ ζπγθαηαβαίλσλ α὎η῵λ ηῆ ἀζζελείᾳ, θίινλ ἑαπηὸλ ιέγεη εἶλαη. ἖πεὶ θαὶ ηὴλ δηαθνλίαλ ᾐλίμαην ηῶ εἮπε῔λ, ὅηη Ἀπεζηαικέλνο εἮκὶ ἔκπξνζζελ ἐθείλνπ. ∆ηὰ δὴ ηαῦηα θαὶ ηὸ λνκίδεηλ α὎ηνὺο δάθλεζζαη ην῔ο γηλνκέλνηο, θίινλ ἑαπηὸλ ἐθάιεζε ηνῦ λπκθίνπ, δεηθλὺο ὅηη ν὎ κόλνλ ν὎ δάθλεηαη, ἀιιὰ θαὶ ζθόδξα 59.170 ραίξεη. ἖πεὶ ηνίλπλ ηνῦην παξεγελόκελ ἀλύζαη, ηνζνῦηνλ ἀπέρσ ηνῦ ἀιγ῅ζαη ην῔ο πξαηηνκέλνηο, ὅηη ηόηε κάιηζηα ἂλ ἢιγεζα, εἮ κὴ ηνῦην ἐγέλεην. ΕἮ κὴ γὰξ πξνζ῅ιζελ ἟ λύκθε ηῶ λπκθίῳ, ηόηε ἂλ ἐδήρζελ· ἀιι' ν὎ρὶ λῦλ, θεζὶλ, ὅηαλ ηὰ ἟κέηεξα ἢλπζηαη. Καὶ γὰξ η῵λ ἐθείλνπ πξνθνπηόλησλ, ἟κε῔ο ἐζκελ νἯ ε὎δνθηκνῦληεο· ὃ γὰξ ἐβνπιόκεζα, γέγνλε, θαὶ ἐπηγηλώζθεη ηὸλ λπκθίνλ ἟ λύκθε. Καὶ ὏κε῔ο δὲ καξηπξε῔ηε α὎ηνὶ ιέγνληεο, ὅηη Πάληεο ἔξρνληαη πξὸο α὎ηόλ. Σνῦην γὰξ θαὶ ἐζπνύδαδνλ, θαὶ δηὰ ηνῦην πάληα ἔπξαηηνλ. Ὅζελ θαὶ ηνῦην λῦλ ἐθβεβεθὸο ὁξ῵λ, ραίξσ θαὶ ἀγάιινκαη θαὶ ζθηξη῵. γʹ. Σί δέ ἐζηηλ, ὇ ἑζηεθὼο θαὶ ἀθνύσλ α὎ηνῦ, ραξᾶ ραίξεη δηὰ ηὴλ θσλὴλ ηνῦ λπκθίνπ; Ἀπὸ η῅ο παξαβνι῅ο ηὸλ ιόγνλ κεηήγαγελ ἐπὶ ηὸ πξνθείκελνλ. ἖πεηδὴ γὰξ λπκθίνπ θαὶ λύκθεο ἐκλεκόλεπζε, δείθλπζηλ, ἟ λπκθαγσγία π῵ο γίλεηαη, ὅηη δηὰ θσλ῅ο θαὶ δηδαζθαιίαο. Οὓησ γὰξ θαὶ ἟ ἖θθιεζία ἁξκόδεηαη ηῶ Θεῶ. ∆ηὸ θαὶ Παῦινο ἔιεγελ· ἧ πίζηηο ἐμ ἀθν῅ο, ἟ δὲ ἀθνὴ δηὰ ῥήκαηνο Θενῦ. ∆ηὰ ηαύηελ ν὎θνῦλ ἐγὼ ραίξσ ηὴλ θσλήλ. Καὶ ηὸ ὇ ἑζηεθ῵ο δὲ, ν὎ρ ἁπι῵ο ηέζεηθελ, ἀιιὰ δει῵λ ὅηη ηὰ α὎ηνῦ πέπαπηαη, θαὶ ὅηη α὎ηὸλ ινηπὸλ ἑζηάλαη ρξὴ θαὶ ἀθνύεηλ, ἐθείλῳ παξαδόληα ηὴλ λύκθελ· θαὶ ὅηη ιεηηνπξγόο ἐζηη θαὶ δηάθνλνο, θαὶ ηὰ η῅ο ρξεζη῅ο ἐιπίδνο α὎ηῶ θαὶ η῅ο ε὎θξνζύλεο ἐμ῅ιζελ εἮο ἔξγνλ. ∆ηὸ θαὶ ἐπάγεη ηνῦην δεηθλύο· Αὓηε νὔλ ἟ ἐκὴ ραξὰ πεπιήξσηαη· ηνπηέζηηλ, ἢλπζηαη παξ' ἐκνῦ ηὸ ἔξγνλ, ὃ γελέζζαη ἔδεη, θαὶ πιένλ

ν὎δὲλ δπλάκεζα ἐξγάζαζζαη ινηπόλ. Εἶηα ν὎ρὶ ηὴλ παξνῦζαλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηὴλ κέιινπζαλ ηνῦ πάζνπο αὒμεζηλ γίλεζζαη θσιύσλ, θαὶ πεξὶ η῵λ κειιόλησλ ἀπνθαίλεηαη ιέγσλ, ἀπὸ η῵λ εἮξεκέλσλ ηε θαὶ γεγελεκέλσλ ἢδε θαὶ ηαῦηα πηζηνύκελνο· δηὸ ἐπάγεη ιέγσλ, ἖θε῔λνλ δε῔ α὎μάλεηλ, ἐκὲ δὲ ἐιαηηνῦζζαη· ηνπηέζηη, ηὰ κὲλ ἟κέηεξα ἔζηε, θαὶ ἐπαύζαην ινηπὸλ, α὎μάλεη δὲ ηὰ ἐθείλνπ. Σνῦην νὔλ ὃ δεδνίθαηε, ν὎ρὶ λῦλ ἔζηαη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ πνιιῶ κ᾵ιινλ πξντόλ. Σνῦην γάξ ἐζηηλ ὃ κάιηζηα ιακπξὰ δείθλπζη ηὰ ἟κέηεξα. ∆ηὰ ηνῦην δὴ θαὶ ἤιζνλ, θαὶ ραίξσ ὅηη ηὰ α὎ηνῦ πνιιὴλ ἔιαβε ηὴλ ἐπίδνζηλ, θαὶ γέγνλε ηαῦηα δη' ἅπεξ πάληα ηὰ παξ' ἟κ῵λ ἐγέλεην. Εἶδεο π῵ο ἞ξέκα θαὶ κεηὰ πνιι῅ο η῅ο ζνθίαο ηό ηε πάζνο α὎η῵λ θαηεπξάυλε, θαὶ ηὴλ βαζθαλίαλ ἔζβεζε, θαὶ ἀδπλάηνηο ἐπηρεηξνῦληαο ἔδεημελ, ᾧ κάιηζηα παύεηαη θαθία; ∆ηὰ ηνῦην γὰξ θαὶ ᾠθνλνκήζε, ἔηη δ῵ληνο α὎ηνῦ θαὶ βαπηίδνληνο, ηαῦηα γελέζζαη, ἵλα α὎ηὸλ κάξηπξα η῅ο ὏πεξνρ῅ο ἔρσζη, θαὶ κεδεκίαλ, εἮ κὴ πείζνηλην, ἀπνινγίαλ ἔρεηλ. Ο὎δὲ γὰξ ἀθ' ἑαπηνῦ ἐπὶ ηὸ ηαῦηα εἮπε῔λ ἤιζελ, νὒηε ἑηέξσλ ἐξσηεζάλησλ· α὎ηνὶ γὰξ ἤζαλ θαὶ νἯ ππζόκελνη θαὶ νἯ ἀθνύζαληεο. Ο὎δὲ γὰξ νὓησο ἀθ' ἑαπηνῦ ιέγνληη ἐπείζνλην, ὡο α὎ηνθαηάθξηηνλ ηὴλ ς῅θνλ εἶρνλ, κεηὰ ηὴλ ἐξώηεζηλ ἀθνύνληεο ἀπνθξηλνκέλνπ· ὥζπεξ νὔλ θαὶ Ἰνπδα῔νη θαὶ δηὰ ηνῦην κάιηζηα δὴ, ηὸ νἴθνζελ ἀπνζηε῔ιαη πξὸο α὎ηὸλ, θαὶ ἀθνῦζαη ἅπεξ ἢθνπζαλ, θαὶ κὴ πεηζζ῅λαη, πάζεο ἑαπηνὺο ἀπνινγίαο ἐμέβαινλ. Σί ηνίλπλ ἐληεῦζελ παηδεπόκεζα; Ὅηη πάλησλ αἴηηνλ η῵λ θαθ῵λ ἟ θελνδνμία. Σνῦην γὰξ α὎ηνὺο ἐπὶ ηὴλ δεινηππίαλ ἢγαγε· ηνῦην πάιηλ α὎ηνὺο κηθξὸλ ισθήζαληαο δηήγεηξε· δηὸ θαὶ πξνζειζόληεο ηῶ Ἰεζνῦ ιέγνπζη· ∆ηαηί νἯ καζεηαί ζνπ ν὎ λεζηεύνπζη; Φύγσκελ ηνίλπλ, ἀγαπεηνὶ, ηὸ πάζνο. Ἂλ γὰξ ηνῦην θύγσκελ, η῅ο γεέλλεο ἀπαιιαγεζόκεζα. Σνῦην γὰξ κάιηζηα α὎ην῔ο ἀλάπηεη ηὸ πῦξ· νὓησ παλ 59.171 ηαρνῦ ηὴλ ἀξρὴλ ἐμέηεηλε ηὴλ ἑαπηνῦ, θαὶ ἟ιηθίαλ π᾵ζαλ θαὶ ἀμίαλ θαηέρεη ηπξαλληθ῵ο. Σνῦην ηὰο ἖θθιεζίαο ἄλσ θαὶ θάησ πεπνίεθε, ηνῦην θαὶ ην῔ο πνιηηηθν῔ο ιπκαίλεηαη πξάγκαζη, ηνῦην θαὶ νἮθίαο ὁινθιήξνπο ἀλέηξεςε, θαὶ πόιεηο, θαὶ δήκνπο θαὶ ἔζλε. Καὶ ηί ζαπκάδεηο, ὅπνπ γε θαὶ εἮο ηὴλ ἔξεκνλ ἐμ῅ιζε, θαὶ πνιιὴλ α὎ηνῦ θἀθε῔ ηὴλ δύλακηλ ἐπεδείμαην; ΟἯ γὰξ πνιιὰ ρξήκαζη ραίξεηλ εἮπόληεο, θαὶ ηῆ ηνῦ θόζκνπ θαληαζίᾳ πάζῃ. θαὶ κεδελὶ ζπγγηλόκελνη, θαὶ η῅ο ηπξαλληθσηέξαο η῵λ ζσκάησλ θξαηνῦληεο ἐπηζπκίαο, νὕηνη πνιιάθηο, ἁιόληεο ὏πὸ θελνδνμίαο, πάληα ἀπώιεζαλ. ∆ηὰ ηνῦην ηὸ πάζνο ὁ πνιιὰ θακὼλ ηνῦ κεδὲλ θακόληνο, ἀιιὰ κπξία ἁκαξηόληνο, ὁ Φαξηζα῔νο ηνῦ Σειώλνπ, δηὰ ηνῦην ηὸ λόζεκα, ἥηηνλ ἔρσλ ἀπ῅ιζελ. Ἀιιὰ ηὸ κὲλ θαηεγνξε῔λ ηνῦ πάζνπο, ν὎δὲλ ἔξγνλ ἐζηὶ, (πάληεο γὰξ ηὰ α὎ηὰ ςεθίδνληαη), ηὸ δὲ δεηνύκελνλ, ὅπσο α὎ηνῦ πεξηγελώκεζα. Π῵ο νὔλ α὎ηνῦ πεξηγελώκεζα; Ἂλ ἀληηζηήζσκελ δόμαλ δόμῃ. Ὥζπεξ γὰξ ηνῦ η῅ο γ῅ο πινύηνπ θαηαθξνλνῦκελ, ὅηαλ πξὸο ἕηεξνλ ἴδσκελ πινῦηνλ, θαὶ η῅ο δσ῅ο ηαύηεο ὏πεξνξ῵κελ, ὅηαλ ἐλλνήζσκελ ηὴλ πνιιῶ ηαύηεο ἀκείλσ· νὓησ θαὶ δόμαλ ηὴλ ἐληαῦζα δηαπηύζαη δπλεζόκεζα, ὅηαλ ηὴλ ηαύηεο ἐλλνήζσκελ καθξῶ ζεκλνηέξαλ, ηὴλ ὄλησο δόμαλ. ἧ κὲλ γὰξ θελή ηηο ἐζηὶ θαὶ 59.172 καηαία, ὄλνκα ἔρνπζα πξάγκαηνο ἔξεκνλ· ἐθείλε δὲ ἀιεζὴο, ἟ ἀπὸ η῵λ ν὎ξαλ῵λ, ν὎θ ἀλζξώπνπο, ἀιι' ἀγγέινπο θαὶ ἀξραγγέινπο, θαὶ ηὸλ η῵λ ἀξραγγέισλ ∆εζπόηελ, κ᾵ιινλ δὲ κεη' α὎ηνῦ θαὶ ηνὺο ἀλζξώπνπο ἐπαηλέηαο ἔρνπζα. Ἂλ πξὸο ἐθε῔λν ηὸ ζέαηξνλ ἴδῃο, ἂλ ηνὺο ἐθε῔ κάζῃο ζηεθάλνπο, ἂλ πξὸο ηὸλ ἐθε῔ζελ θξόηνλ ζεαπηὸλ κεηαζῆο, ν὎δέπνηέ ζε δπλήζεηαη ηὰ ἐληαῦζα θαηαζρε῔λ, ν὎δὲ γηλόκελα ἟γήζῃ κεγάια, ν὎δὲ ἀπόληα δεηήζεηο. Καὶ γὰξ ἐλ ην῔ο βαζηιείνηο ηνύηνηο ν὎δεὶο η῵λ ηῶ βαζηιε῔ παξεζηεθόησλ δνξπθόξσλ, ἀθεὶο ἀξέζαη ηῶ ηὸ δηάδεκα ἔρνληη θαὶ ἐπὶ ηνῦ ζξόλνπ θαζεκέλῳ, θνινη῵λ πεξηεξγάδεηαη θσλὰο, ἠ κπη῵λ θαὶ θσλώπσλ πεξηηπηακέλσλ θαὶ βνκβνύλησλ ζόξπβνλ· ν὎δὲλ γὰξ ηνύησλ ἄκεηλνλ αἯ η῵λ ἀλζξώπσλ ε὎θεκίαη δηάθεηληαη. ΕἮδόηεο ηνίλπλ η῵λ ἀλζξσπίλσλ ηὴλ ε὎ηέιεηαλ, πάληα εἮο ηνὺο ἀζύινπο ζπλαγάγσκελ ζεζαπξνὺο, θαὶ ηὴλ κέλνπζαλ

θαὶ ἀθίλεηνλ δόμαλ ἐπηδεη῵κελ· ἥο γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο ἀηειεπηήηνπο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.171 ΟΜΘΛΘΑ Λʹ. ὇ ἄλσζελ ἐξρόκελνο, ἐπάλσ πάλησλ ἐζηίλ· ὁ ὢλ ἐθ η῅ο γ῅ο, ἐθ η῅ο γ῅ο ἐζηη, θαὶ ἐθ η῅ο γ῅ο ιαιε῔.
αʹ. ∆εηλὸλ ὁ η῅ο δόμεο ἔξσο, δεηλὸλ θαὶ πνιι῵λ γέκνλ θαθ῵λ· ἄθαλζά ηίο ἐζηη δπζαπόζπαζηνο, θαὶ ζεξίνλ ἀηίζαζζνλ, θαὶ πνιπθέθαινλ, θαηὰ η῵λ ηξεθόλησλ α὎ηὸ ὁπιηδόκελνλ. Καζάπεξ γὰξ ὁ ζθώιεμ ηὰ μύια ἀθ' ὧλ ηίθηεηαη δηαηξώγεη, θαὶ ὁ Ἦὸο ηὸλ ζίδεξνλ ὅζελ πξόεηζη δαπαλᾶ, θαὶ νἯ ζ῅ηεο ηὰ ἔξηα· νὓησ θαὶ ἟ θελνδνμία ηὴλ ηξέθνπζαλ α὎ηὴλ ἀπόιιπζη ςπρήλ. ∆ηὸ πνιι῅ο ἟κ῔λ δε῔ η῅ο ζπνπδ῅ο, ὥζηε ἀθαλίζαη ηὸ πάζνο. Ὅξα γνῦλ θαὶ ἐληαῦζα ὅζα ἐπᾴδεη ην῔ο καζεηα῔ο ηνῦην πάζρνπζηλ ὁ Ἰσάλλεο, θαὶ κόιηο α὎ηνὺο θαηαπξαΰλεη. Μεηὰ γὰξ η῵λ ἔκπξνζζελ εἮξεκέλσλ, θαὶ ἑηέξνηο α὎ηνὺο ἐπαληιε῔ ιόγνηο. Πνίνηο δὴ ηνύηνηο; ὇ ἄλσζελ ἐξρόκελνο, ιέγσλ, ἐπάλσ πάλησλ ἐζηίλ· ὁ ἐθ η῅ο γ῅ο ὢλ, ἐθ η῅ο γ῅ο ἐζηη, θαὶ ἐθ η῅ο γ῅ο ιαιε῔. ἖πεηδὴ, θεζὶ, ηὴλ ἐκὴλ ἄλσ θαὶ θάησ πεξηζηξέθεηε καξηπξίαλ, θαὶ ηαύηῃ κε ἀμηνπηζηόηεξνλ εἶλαί θαηε, ἐθε῔λν ὏κ᾵ο ἀλαγθα῔νλ εἮδέλαη, ὡο ν὎θ ἔλη ηὸλ ἐθ η῵λ ν὎ξαλ῵λ ἐξρόκελνλ, ἀμηόπηζηνλ ἀπὸ ηνῦ ηὴλ γ῅λ νἮθνῦληνο γελέζζαη. Σὸ δὲ, ἖πάλσ πάλησλ, ηί πνηέ ἐζηη, θαὶ ηί βνύιεηαη δεινῦλ; Σνῦηό ἐζηη. ∆είθλπζη γὰξ δηὰ ηνύηνπ, ὅηη ν὎δελὸο δε῔ηαη, ἀιι' ἀξθ῵λ ἐζηηλ α὎ηὸο ἑαπηῶ, θαὶ ὅηη πάλησλ κείδσλ ἀζπγθξίησο. ἖θ η῅ο γ῅ο δὲ ὄληα θαὶ ιαινῦληα ἑαπηὸλ ιέγεη, ν὎ρ ὅηη ἐμ νἮθείαο δηαλνίαο ἐθζέγγεην, ἀιι' ὥζπεξ ὁ Υξηζηὸο εἶπελ· ΕἮ ηὰ ἐπίγεηα εἶπνλ ὏κ῔λ, θαὶ ν὎ πηζηεύεηε· ηὸ βάπηηζκα νὓησ θαι῵λ, ν὎θ 59.172 καηαία, ὄλνκα ἔρνπζα πξάγκαηνο ἔξεκνλ· ἐθείλε δὲ ἀιεζὴο, ἟ ἀπὸ η῵λ ν὎ξαλ῵λ, ν὎θ ἀλζξώπνπο, ἀιι' ἀγγέινπο θαὶ ἀξραγγέινπο, θαὶ ηὸλ η῵λ ἀξραγγέισλ ∆εζπόηελ, κ᾵ιινλ δὲ κεη' α὎ηνῦ θαὶ ηνὺο ἀλζξώπνπο ἐπαηλέηαο ἔρνπζα. Ἂλ πξὸο ἐθε῔λν ηὸ ζέαηξνλ ἴδῃο, ἂλ ηνὺο ἐθε῔ κάζῃο ζηεθάλνπο, ἂλ πξὸο ηὸλ ἐθε῔ζελ θξόηνλ ζεαπηὸλ κεηαζῆο, ν὎δέπνηέ ζε δπλήζεηαη ηὰ ἐληαῦζα θαηαζρε῔λ, ν὎δὲ γηλόκελα ἟γήζῃ κεγάια, ν὎δὲ ἀπόληα δεηήζεηο. Καὶ γὰξ ἐλ ην῔ο βαζηιείνηο ηνύηνηο ν὎δεὶο η῵λ ηῶ βαζηιε῔ παξεζηεθόησλ δνξπθόξσλ, ἀθεὶο ἀξέζαη ηῶ ηὸ δηάδεκα ἔρνληη θαὶ ἐπὶ ηνῦ ζξόλνπ θαζεκέλῳ, θνινη῵λ πεξηεξγάδεηαη θσλὰο, ἠ κπη῵λ θαὶ θσλώπσλ πεξηηπηακέλσλ θαὶ βνκβνύλησλ ζόξπβνλ· ν὎δὲλ γὰξ ηνύησλ ἄκεηλνλ αἯ η῵λ ἀλζξώπσλ ε὎θεκίαη δηάθεηληαη. ΕἮδόηεο ηνίλπλ η῵λ ἀλζξσπίλσλ ηὴλ ε὎ηέιεηαλ, πάληα εἮο ηνὺο ἀζύινπο ζπλαγάγσκελ ζεζαπξνὺο, θαὶ ηὴλ κέλνπζαλ θαὶ ἀθίλεηνλ δόμαλ ἐπηδεη῵κελ· ἥο γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο ἀηειεπηήηνπο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.171 ΟΜΘΛΘΑ Λʹ. ὇ ἄλσζελ ἐξρόκελνο, ἐπάλσ πάλησλ ἐζηίλ· ὁ ὢλ ἐθ η῅ο γ῅ο, ἐθ η῅ο γ῅ο ἐζηη, θαὶ ἐθ η῅ο γ῅ο ιαιε῔. αʹ. ∆εηλὸλ ὁ η῅ο δόμεο ἔξσο, δεηλὸλ θαὶ πνιι῵λ γέκνλ θαθ῵λ· ἄθαλζά ηίο ἐζηη δπζαπόζπαζηνο, θαὶ ζεξίνλ ἀηίζαζζνλ, θαὶ πνιπθέθαινλ, θαηὰ η῵λ ηξεθόλησλ α὎ηὸ ὁπιηδόκελνλ. Καζάπεξ γὰξ ὁ ζθώιεμ ηὰ μύια ἀθ' ὧλ ηίθηεηαη δηαηξώγεη, θαὶ ὁ Ἦὸο ηὸλ ζίδεξνλ ὅζελ πξόεηζη δαπαλᾶ, θαὶ νἯ ζ῅ηεο ηὰ ἔξηα· νὓησ θαὶ ἟ θελνδνμία ηὴλ ηξέθνπζαλ α὎ηὴλ ἀπόιιπζη ςπρήλ. ∆ηὸ πνιι῅ο ἟κ῔λ δε῔ η῅ο ζπνπδ῅ο, ὥζηε ἀθαλίζαη ηὸ πάζνο. Ὅξα γνῦλ θαὶ ἐληαῦζα ὅζα ἐπᾴδεη ην῔ο καζεηα῔ο ηνῦην πάζρνπζηλ ὁ Ἰσάλλεο, θαὶ κόιηο α὎ηνὺο θαηαπξαΰλεη. Μεηὰ γὰξ η῵λ ἔκπξνζζελ εἮξεκέλσλ, θαὶ ἑηέξνηο α὎ηνὺο ἐπαληιε῔ ιόγνηο. Πνίνηο δὴ

ηνύηνηο; ὇ ἄλσζελ ἐξρόκελνο, ιέγσλ, ἐπάλσ πάλησλ ἐζηίλ· ὁ ἐθ η῅ο γ῅ο ὢλ, ἐθ η῅ο γ῅ο ἐζηη, θαὶ ἐθ η῅ο γ῅ο ιαιε῔. ἖πεηδὴ, θεζὶ, ηὴλ ἐκὴλ ἄλσ θαὶ θάησ πεξηζηξέθεηε καξηπξίαλ, θαὶ ηαύηῃ κε ἀμηνπηζηόηεξνλ εἶλαί θαηε, ἐθε῔λν ὏κ᾵ο ἀλαγθα῔νλ εἮδέλαη, ὡο ν὎θ ἔλη ηὸλ ἐθ η῵λ ν὎ξαλ῵λ ἐξρόκελνλ, ἀμηόπηζηνλ ἀπὸ ηνῦ ηὴλ γ῅λ νἮθνῦληνο γελέζζαη. Σὸ δὲ, ἖πάλσ πάλησλ, ηί πνηέ ἐζηη, θαὶ ηί βνύιεηαη δεινῦλ; Σνῦηό ἐζηη. ∆είθλπζη γὰξ δηὰ ηνύηνπ, ὅηη ν὎δελὸο δε῔ηαη, ἀιι' ἀξθ῵λ ἐζηηλ α὎ηὸο ἑαπηῶ, θαὶ ὅηη πάλησλ κείδσλ ἀζπγθξίησο. ἖θ η῅ο γ῅ο δὲ ὄληα θαὶ ιαινῦληα ἑαπηὸλ ιέγεη, ν὎ρ ὅηη ἐμ νἮθείαο δηαλνίαο ἐθζέγγεην, ἀιι' ὥζπεξ ὁ Υξηζηὸο εἶπελ· ΕἮ ηὰ ἐπίγεηα εἶπνλ ὏κ῔λ, θαὶ ν὎ πηζηεύεηε· ηὸ βάπηηζκα νὓησ θαι῵λ, ν὎θ ἐπεηδὴ ἐπίγεηνλ ἤλ, ἀιι' ἐπεηδὴ πξὸο ηὴλ ἀπόῤῥεηνλ α὎ηνῦ γέλλεζηλ παξέβαιιε ηὸ εἮξεκέλνλ· νὓησ θαὶ ἐληαῦζα ἐθ η῅ο γ῅ο ιαιε῔λ ἑαπηὸλ ὁ Ἰσάλλεο εἶπε, πξὸο ηὴλ ηνῦ Υξηζηνῦ δηδαζθαιίαλ ηὰ α὏ηνῦ παξαβάιισλ. Ο὎δὲλ γὰξ ἄιιν δειν῔ ηὸ ἖θ η῅ο γ῅ο ιαιε῔λ, ἠ ὅηη κηθξὰ θαὶ ηαπεηλὰ θαὶ ε὎ηει῅ ην῔ο ἐθείλνπ παξαβαιιόκελα ηὰ ἐκὰ, θαὶ ηνηαῦηα, νἷα εἮθὸο γεΐλελ δέμαζζαη θύζηλ. Παξὰ γὰξ ἐθείλῳ Πάληεο νἯ ζεζαπξνὶ η῅ο ζνθίαο ἀπόθξπθνη. Ὅηη δὲ ν὎ πεξὶ ινγηζκ῵λ ἀλζξσπίλσλ ιέγεη, δ῅ινλ ἐθε῔ζελ. ὇ ἐθ η῅ο γ῅ο ὢλ, θεζὶλ, ἐθ η῅ο γ῅ο ἐζηη. Καίηνη γε ν὎θ ἐθ η῅ο γ῅ο ἤλ α὎ηῶ ηὸ π᾵λ, ἀιιὰ ηὰ θπξηώηεξα ν὎ξάληα· θαὶ γὰξ ςπρὴλ εἶρε, θαὶ πλεύκαηνο κεηε῔ρελ ν὎θ ἐθ η῅ο γ῅ο. Π῵ο νὔλ ἀπὸ η῅ο γ῅ο α὎ηὸο εἶλαη ιέγεη; Ο὎δὲλ 59.172 ἄιιν ἐληεῦζελ αἮλίηηεηαη, ἠ ὅηη Μηθξὸο ἐγὼ θαὶ ν὎δελὸο ἄμηνο ιόγνπ, ἅηε ρακαὶ ἐξρόκελνο θαὶ ἐλ ηῆ γῆ ηερζείο· ὁ δὲ Υξηζηὸο ἄλσζελ ἟κ῔λ ἀθ῔θηαη. ∆ηὰ δὴ ηνύησλ πάλησλ ζβέζαο ηὸ πάζνο πξ῵ηνλ, ηόηε ινηπὸλ κεηὰ πιείνλνο η῅ο παῤῥεζίαο θζέγγεηαη πεξὶ ηνῦ Υξηζηνῦ. Πξὸ κὲλ γὰξ ηνύηνπ πεξηηηὸλ ἤλ ῥήκαηα πξνΐεζζαη, κεδέπνηε ρώξαλ ἐλ ηῆ δηαλνίᾳ η῵λ ἀθξνσκέλσλ ἔρεηλ δπλάκελα· ἐπεηδὴ δὲ ηὰο ἀθάλζαο ἀλέζπαζελ, ἄξρεηαη κεηὰ ἀδείαο ινηπὸλ θαηαβάιιεηλ ηὰ ζπέξκαηα, ιέγσλ· ὇ ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ ἐξρόκελνο, ἐπάλσ πάλησλ ἐζηί· θαὶ ὃ ἑώξαθε θαὶ ἢθνπζε, ηνῦην καξηπξε῔, θαὶ ηὴλ καξηπξίαλ α὎ηνῦ ν὎δεὶο ιακβάλεη. Μέγα ηη θαὶ ὏ςειὸλ εἮπὼλ πεξὶ α὎ηνῦ, πάιηλ ἐπὶ ηὸ ηαπεηλόηεξνλ ηὸλ ιόγνλ ἄγεη. Σὸ γὰξ, Ὃ ἢθνπζε θαὶ ἑώξαθελ, ἀλζξσπηλώηεξνλ εἴξεηαη. Ο὎ γὰξ ἀπὸ ηνῦ παξαιαβε῔λ ὄςεη, ν὎δ' ἀπὸ ηνῦ ἀθνῦζαη ᾔδεη ἃ ᾔδεη· ἀιι' ἐλ ηῆ θύζεη ηὸ π᾵λ εἶρε, ηέιεηνο ἐθ η῵λ παηξηθ῵λ πξνειζὼλ θόιπσλ, θαὶ ν὎ δεόκελνο ηνῦ δηδάζθνληνο. Καζὼο γὰξ, θεζὶ, γηλώζθεη κε ὁ Παηὴξ, νὓησ θἀγὼ γηλώζθσ ηὸλ Παηέξα. Σί νὔλ ἐζηηλ, Ὃ ἢθνπζε, ιαιε῔, θαὶ ὃ ἑώξαθε, καξηπξε῔; ἖πεηδὴ δηὰ η῵λ αἮζζήζεσλ ηνύησλ ἟κε῔ο πάληα καλζάλνκελ ἀθξηβ῵ο, θαὶ ἀμηόπηζηνη δνθνῦκελ εἶλαη δηδάζθαινη, ὏πὲξ ὧλ ἠ ὄςεη παξαιάβσκελ, ἠ ἀθνῆ δεμώκεζα, ἅηε ν὎ πιαηηόκελνη, ν὎δὲ ςεπδ῅ ιέγνληεο· ηνῦην θαὶ ἐληαῦζα θαηαζθεπάζαη βνπιόκελνο ὁ Ἰσάλλεο εἶπε ηὸ, Ἃ ἢθνπζε θαὶ ἑώξαθε· ηνπηέζηηλ, ν὎δὲλ η῵λ παξ' α὎ηνῦ ςεῦδόο ἐζηηλ, ἀιιὰ πάληα ἀιεζ῅. Οὓησ δήπνπ θαὶ ἟κε῔ο πεξηεξγαδόκελνη πνιιάθηο ἐξση῵κελ· ζὺ ἢθνπζαο; ζὺ εἶδεο; θἂλ δεηρζῆ ηνῦην, ἀλακθίβνινο ἟ καξηπξία. Καὶ α὎ηὸο δὲ ὅηαλ ιέγῃ, Καζὼο ἀθνύσ, θξίλσ, θαὶ, Ἃ ἢθνπζα παξὰ ηνῦ Παηξόο κνπ, ιαι῵, θαὶ Ὃ ἑσξάθακελ, ιαινῦκελ, θαὶ ὅζα ἂλ ἕηεξα ηνηαῦηα θζέγγεηαη, ν὎ρ ἵλα κάζσκελ ὅηη δηδαζθόκελνο ιέγεη ἃ ιέγεη (ηνῦην γὰξ η῅ο ἐζράηεο ἀλνίαο ἐζηὶ λνκίδεηλ)· ἀιι' ἵλα κεδὲλ η῵λ ιεγνκέλσλ ὏πνπηεύεηαη παξὰ η῵λ ἀλαηζρύλησλ Ἰνπδαίσλ. ἖πεηδὴ γὰξ ν὎δέπσ ηὴλ πξνζήθνπζαλ πεξὶ α὎ηνῦ δόμαλ εἶρνλ, ζπλερ῵ο ἐπὶ ηὸλ Παηέξα θαηαθεύγεη, ἐθε῔ζελ ἀμηόπηζηα πνη῵λ ηὰ ιεγόκελα. βʹ. Καὶ ηί ζαπκάδεηο εἮ ἐπὶ ηὸλ Παηέξα θαηαθεύγεη. 59.173 ὅπνπ γε α὎ηὸο πνιιάθηο θαὶ ἐπὶ ηνὺο πξνθήηαο θαὶ ἐπὶ ηὰο Γξαθὰο ἔξρεηαη; ὡο ὅηαλ ιέγῃ, ἖θε῔λαί εἮζηλ αἯ καξηπξνῦζαη πεξὶ ἐκνῦ. Ἆξ' νὔλ θαὶ η῵λ πξνθεη῵λ ἐιάηηνλα α὎ηὸλ εἶλαη θήζνκελ, ἐπεηδὴ ηὰο ἐθε῔ζελ ἕιθεη καξηπξίαο; Ἄπαγε. ∆ηὰ γὰξ ηὴλ η῵λ ἀθνπόλησλ ἀζζέλεηαλ νὓησ κεζνδεύεη ηὸλ ιόγνλ, θαὶ παξὰ ηνῦ Παηξὸο ἀθεθνώο θεζη ιαιε῔λ ἅπεξ ἐιάιεη, ν὎ρ ὡο δηδαζθάινπ δεόκελνο, ἀιι' ἵλα ἐθε῔λνη πηζηεύζσζη κεδὲλ εἶλαη ςεῦδνο η῵λ ιεγνκέλσλ. Ὃ δὲ ιέγεη Ἰσάλλεο, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· ἖γὼ δένκαη ἀθνῦζαη

η῵λ παξ' ἐθείλνπ. Ἄλσζελ γὰξ ἔξρεηαη, ηὰ ἐθε῔ζελ ἀπαγγέιισλ, ἃ κόλνο α὎ηὸο νἶδε ζαθ῵ο· ηὸ γὰξ, ἗ώξαθε θαὶ ἢθνπζε, ηνῦηό ἐζηη δεινῦληνο. Καὶ ηὴλ καξηπξίαλ α὎ηνῦ ν὎δεὶο ιακβάλεη. Καίηνη θαὶ καζεηὰο εἶρε, θαὶ πνιινὶ πξνζε῔ρνλ ην῔ο ιεγνκέλνηο. Π῵ο νὔλ θεζηλ, ὅηη ν὎δείο; Σνῦην ἀληὶ ηνῦ, ὀιίγνη, εἴξεηαη λῦλ· ἐπεηδὴ εἮ κεδέλα ἔιεγε, π῵ο ἐπήγαγελ, ὇ ιαβὼλ α὎ηνῦ ηὴλ καξηπξίαλ, ἐζθξάγηζελ ὅηη ὁ Θεὸο ἀιεζήο ἐζηηλ; ἖ληαῦζα θαὶ η῵λ Ἦδίσλ θαζάπηεηαη καζεη῵λ, ὡο ν὎ ζθόδξα κειιόλησλ α὎ηῶ πηζηεύεηλ ηέσο. Ὅηη γὰξ ν὎δὲ κεηὰ ηαῦηα ἐπίζηεπζαλ α὎ηῶ ηὰ ῥήκαηα, δ῅ινλ θαὶ ἐθ η῵λ κεηέπεηηα ιερζέλησλ. ∆ηὰ ηνῦην γὰξ α὎ηνὺο θαὶ δεζκσηήξηνλ νἮθ῵λ ἐθε῔ζελ ἔπεκςε πξὸο α὎ηὸλ, ἵλα α὎ηῶ ζπλδήζῃ κ᾵ιινλ. ΟἯ δὲ θαὶ ηόηε κόιηο ἐπίζηεπνλ, ὅπεξ δὴ θαὶ ὁ Υξηζηὸο αἮληηηόκελνο εἶπε· Καὶ καθάξηνο ὃο ἐὰλ κὴ ζθαλδαιηζζῆ ἐλ ἐκνί. ∆η' ν὎δὲλ ηνίλπλ ἕηεξνλ εἶπε, Καὶ ηὴλ καξηπξίαλ α὎ηνῦ ν὎δεὶο ιακβάλεη, ἠ ηνὺο καζεηὰο ἀζθαιηδόκελνο ηνὺο ἑαπηνῦ, θαὶ κνλνλνπρὶ ιέγσλ· κὴ ἐπεηδὴ κέιινπζηλ α὎ηῶ ὀιίγνη ηέσο πηζηεύεηλ, δηὰ ηνῦην ςεπδ῅ λνκίζεηε εἶλαη ηὰ ιεγόκελα· Ἃ γὰξ ἑώξαθε, καξηπξε῔, θεζί. Σαῦηα δὲ ιέγεη ἅκα θαὶ η῅ο Ἰνπδατθ῅ο θαζαπηόκελνο ἀλαηζζεζίαο. Ὅπεξ νὔλ θαὶ ὁ Ε὎αγγειηζηὴο ἀξρόκελνο ἐπεηίκεζελ α὎ην῔ο, νὓησ ιέγσλ, ὅηη ΕἮο ηὰ ἴδηα ἤιζε, θαὶ νἯ ἴδηνη α὎ηὸλ ν὎ παξέιαβνλ. Σνῦην δὲ ν὎θ α὎ηνῦ ἔγθιεκα, ἀιιὰ η῵λ κὴ δεμακέλσλ θαηεγνξία. ὇ ιαβὼλ α὎ηνῦ ηὴλ καξηπξίαλ ἐζθξάγηζελ, ὅηη ὁ Θεὸο ἀιεζήο ἐζηηλ. ἖ληαῦζα α὎ηνὺο θαὶ θνβε῔· δείθλπζη γὰξ, ὅηη ὁ κὴ ηνύηῳ πηζηεύσλ, ν὎θ α὎ηῶ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηῶ Παηξὶ ἀπηζηε῔. ∆ηὸ θαὶ ἐπάγεη· Ὃλ γὰξ ἀπέζηεηιελ ὁ Θεὸο, ηὰ ῥήκαηα ηνῦ Θενῦ ιαιε῔. ἖πεὶ νὔλ ηὰ ἐθείλνπ θζέγγεηαη ὅ ηε πηζηεύσλ, ὅ ηε ἀπηζη῵λ, ἐθείλῳ θαὶ πηζηεύεη θαὶ ἀπηζηε῔. Σὸ δὲ ἖ζθξάγηζελ, ἔδεημελ ἐζηίλ. Οὓησο εἮπὼλ θαὶ ἔηη αὒμσλ ηὸλ θόβνλ, πξνζηίζεζηλ· Ὅηη ὁ Θεὸο ἀιεζήο ἐζηη· δεηθλὺο, ὡο ἂλ ἄιισο ηηο ἀπηζηήζεηε ηνύηῳ, εἮ κὴ ςεῦδνο θαηαγλνίε ηνῦ πέκςαληνο α὎ηὸλ Θενῦ. ἖πεὶ ηνίλπλ ν὎δὲλ ἐθηὸο η῵λ ηνῦ Παηξὸο ιέγεη, ἀιιὰ πάληα ηὰ ἐθείλνπ, ὁ παξαθνύσλ ηνύηνπ, ηνῦ πέκςαληνο παξήθνπζελ. ὇ξᾶο π῵ο α὎ηνὺο θαὶ δηὰ ηνύησλ θαηαπιήηηεη; Σέσο γὰξ ν὎δὲλ κέγα ἐλόκηδνλ εἶλαη παξαθνῦζαη ηνῦ Υξηζηνῦ. ∆ηὰ ηνῦην ηειηθνῦηνλ θίλδπλνλ ἐπεθξέκαζε ην῔ο ἀπίζηνηο, ἵλα κάζσζηλ, ὅηη α὎ηνῦ ηνῦ Θενῦ παξαθνύνπζηλ νἯ ηνῦ Υξηζηνῦ παξαθνύνληεο. Εἶηα θαὶ ἐπεμέξρεηαη ηῶ ιόγῳ ηνύηῳ, πξὸο ηὸ ηαπεηλὸλ η῅ο δηαλνίαο α὎η῵λ θαηαβαίλσλ θαὶ ιέγσλ· Ο὎ γὰξ ἐθ κέηξνπ δίδσζηλ ὁ Θεὸο ηὸ Πλεῦκα. Πάιηλ, ὅπεξ ἔθελ, ἐπὶ ηὸ ηαπεηλόηεξνλ ἄγεη ηὸλ ιόγνλ, πνηθίιισλ α὎ηὸλ θαὶ ε὎παξάδεθηνλ πνη῵λ ην῔ο ἀθνύνπζη ηόηε. Ο὎ γὰξ ἤλ ἄιισο ἐπ᾵ξαη θαὶ α὎μ῅ζαη ηὸλ θόβνλ. ΕἮ κὲλ γάξ ηη πεξὶ α὎ηνῦ εἶπε κέγα θαὶ ὏ςειὸλ, ν὎θ ἂλ ἐπίζηεπ 59.174 ζαλ, ἀιιὰ θαὶ θαηεθξόλεζαλ ἄλ. ∆ηὰ ηνῦην ἐπὶ ηὸλ Παηέξα ἀλάγεη ηὸ π᾵λ, πάιηλ ὡο πεξὶ ἀλζξώπνπ ηνῦ Υξηζηνῦ ηέσο δηαιεγόκελνο. Σί δέ ἐζηηλ ὅ θεζηλ, Ο὎θ ἐθ κέηξνπ δίδσζηλ ὁ Θεὸο ηὸ Πλεῦκα; Θέιεη δε῔μαη, ὅηη πάληεο ἟κε῔ο κέηξῳ ηὴλ ηνῦ Πλεύκαηνο ἐλέξγεηαλ ἐιάβνκελ· Πλεῦκα γὰξ ἐληαῦζα ηὴλ ἐλέξγεηαλ ιέγεη· αὓηε γάξ ἐζηηλ ἟ κεξηδνκέλε· νὕηνο δὲ ἀκέηξεηνλ ἔρεη θαὶ ὁιόθιεξνλ π᾵ζαλ ηὴλ ἐλέξγεηαλ. ΕἮ δὲ ἟ ἐλέξγεηα α὎ηνῦ ἀκέηξεηνο, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἟ ν὎ζία ὇ξᾶο θαὶ ηὸ Πλεῦκα ἄπεηξνλ; ὇ ηνίλπλ π᾵ζαλ ηνῦ Πλεύκαηνο δεμάκελνο ηὴλ ἐλέξγεηαλ, ὁ ηὰ ηνῦ Θενῦ εἮδὼο, ὁ ιέγσλ, Ὃ ἞θνύζακελ, ιαινῦκελ, θαὶ ὃ ἑσξάθακελ, καξηπξνῦκελ, π῵ο ἂλ εἴε δίθαηνο ὏πνπηεύεζζαη; Ο὎δὲλ γάξ θεζηλ, ὃ κὴ ηνῦ Θενῦ ἐζηηλ, ν὎δὲ ὃ κὴ ηνῦ Πλεύκαηόο ἐζηη. Καὶ ηέσο πεξὶ ηνῦ Θενῦ Λόγνπ ν὎δὲλ θζέγγεηαη, ἀιι' ἀπὸ ηνῦ Παηξὸο θαὶ ηνῦ Πλεύκαηνο ἀμηόπηζηνλ πνηε῔ηαη ηὴλ δηδαζθαιίαλ. Ὅηη κὲλ γὰξ Θεόο ἐζηηλ, ᾔδεζαλ, θαὶ ὅηη Πλεῦκά ἐζηηλ, ἞πίζηαλην, εἮ θαὶ κὴ ηὴλ πξνζήθνπζαλ πεξὶ α὎ηνῦ δόμαλ εἶρνλ· ὅηη κέληνη ΤἯόο ἐζηηλ, ν὎θ ᾔδεζαλ. ∆ηὰ ηνῦην ἀεὶ ἐπὶ ηὸλ Παηέξα θαὶ ἐπὶ ηὸ Πλεῦκα θαηαθεύγεη, ἐθε῔ζελ πηζηνύκελνο ηὰ ιεγόκελα. ἖πεὶ ἐάλ ηηο ηαύηελ ἀλειὼλ ηὴλ αἮηίαλ θαζ' ἑαπηὸλ ἐμεηάζῃ ηὸλ ιόγνλ, ζθόδξα ἀπνδέεη η῅ο ἀμίαο ηνῦ Υξηζηνῦ. Ο὎ γὰξ δηὰ ηνῦην ἀμηόπηζηνο α὎ην῔ο, ἐπεηδὴ ηὴλ ηνῦ Πλεύκαηνο ἐλέξγεηαλ ἔρεη· ν὎ γὰξ η῅ο ἐθε῔ζελ δε῔ηαη βνεζείαο, ἀιι' α὎ηόο

ἐζηηλ ἀξθ῵λ ἑαπηῶ. Σέσο δὲ πξὸο ηὴλ ὏πόλνηαλ η῵λ ἀηειεζηέξσλ θζέγγεηαη, ἀπὸ η῵λ ηαπεηλ῵λ θαηὰ κηθξὸλ α὎ηνὺο ἀλαγαγε῔λ βνπιόκελνο. Σαῦηα δὲ ιέγσ, ἵλα κὴ ἁπι῵ο ηὰ ἐλ ηα῔ο Γξαθα῔ο θείκελα παξαηξέρσκελ, ἀιιὰ θαὶ ηὸλ ζθνπὸλ ηνῦ ιέγνληνο, θαὶ ηὴλ ἀζζέλεηαλ η῵λ ἀθξναη῵λ, θαὶ πνιιὰ ἕηεξα ηὰ ἐλ α὎ηα῔ο θαηακαλζάλσκελ. Ο὎ γὰξ πάληα ὡο βνύινληαη νἯ δηδάζθαινη θζέγγνληαη, ἀιιὰ ηὰ πνιιὰ ὡο ἟ ἕμηο η῵λ ἀζζελνύλησλ ἀπαηηε῔. ∆ηὸ θαὶ Παῦινο ιέγεη· Ο὎θ ἞δπλήζελ ὏κ῔λ ιαι῅ζαη ὡο πλεπκαηηθν῔ο, ἀιι' ὡο ζαξθηθν῔ο. Γάια ὏κ᾵ο ἐπόηηζα, ν὎ βξ῵κα. ἖βνπιόκελ κὲλ γὰξ, θεζὶλ, ὡο πλεπκαηηθν῔ο ιαι῅ζαη, ν὎θ ἞δπλάκελ δέ. Π῵ο; Ο὎θ ἐπεηδὴ α὎ηὸο ἀδπλάησο εἶρελ, ἀιι' ἐπεηδὴ ἐθε῔λνη ν὎θ ἞δύλαλην νὓησο ἀθνῦζαη. Οὓησ θαὶ Ἰσάλλεο ἐβνύιεην κεγάια ηηλὰ δηδάμαη ηνὺο καζεηὰο, ἀιι' ν὎δέπσ δέμαζζαη ἞λείρνλην ἐθε῔λνη· δηὰ ηνῦην ην῔ο ηαπεηλνηέξνηο ἐλδηαηξίβεη κάιηζηα. γʹ. Υξὴ ηνίλπλ δηεξεπλ᾵ζζαη κεηὰ ἀθξηβείαο πάληα. Καὶ γὰξ ὅπια ἐζηὶ ηὰ ἀπὸ η῵λ Γξαθ῵λ πλεπκαηηθά. Ἀιι' ἂλ κὴ εἮδ῵κελ ἁξκόζαη ηὰ ὅπια, θαὶ θαζνπιίζαη θαι῵ο ηνὺο καζεηὰο, α὎ηὰ κὲλ ἔρεη ηὴλ νἮθείαλ Ἦζρὺλ ηνὺο δερνκέλνπο δὲ ν὎δὲλ ὠθει῅ζαη δύλαηαη. Θ῵κελ γὰξ εἶλαη ζώξαθα Ἦζρπξὸλ, θαὶ θξάλνο θαὶ ἀζπίδα, θαὶ δόξπ· εἶηα ιαβέησ ηηο ηαῦηα ηὰ ὅπια, θαὶ ηὸλ κὲλ ζώξαθα πεξηηηζέησ ην῔ο πνζὶ, ηὸ δὲ θξάλνο, ἀληὶ η῅ο θεθαι῅ο, ηῆ ὄςεη, θαὶ ηὴλ ἀζπίδα κὴ πξὸ ηνῦ ζηήζνπο πξνβαιιέζζσ, ἀιιὰ θηινλεηθείησ πεξηαξη῅ζαη ην῔ο πνζίλ· ἆξα δπλήζεηαί ηη η῵λ ὅπισλ ἀπόλαζζαη ηνύησλ, ἀιι' ν὎ρὶ θαὶ βιαβήζεηαη; Παληί πνπ δ῅ινλ. Ἀιι' ν὎ παξὰ ηὴλ ἀζζέλεηαλ η῵λ ὅπισλ, ἀιιὰ παξὰ ηὴλ ἀπεηξίαλ ηνῦ ν὎θ εἮδόηνο α὎ην῔ο ρξήζαζζαη θαι῵ο. Οὓησ θαὶ ἐπὶ η῵λ Γξαθ῵λ· ἂλ ηὴλ ηάμηλ α὎η῵λ ζπγρέσκελ, ηὴλ κὲλ νἮθείαλ αὕηαη δύλακηλ ἕμνπζη θαὶ νὓησο, ἟κ᾵ο δὲ ν὎δὲλ ὠθειήζνπζη. Σαῦηα ἀεὶ θαὶ Ἦδίᾳ θαὶ δεκνζίᾳ δηαιεγόκελνο ὏κ῔λ, ν὎δὲλ ἀλύσ πιένλ· θαὶ γὰξ ην῔ο βησηηθν῔ο πάληα ηὸλ ρξόλνλ πξνζεισκέλνπο ὏κ᾵ο ὁξ῵, η῵λ πλεπκαηηθ῵λ ν὎δὲ ὄλαξ κεηέρνληεο. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ὁ βίνο ἟κ῔λ ἞κέιεηαη, θαὶ ὏πὲξ η῅ο ἀιεζείαο ἀγσληδόκελνη, ν὎ 59.175 πνιιὴλ ἔρνκελ ηὴλ Ἦζρὺλ, ἀιιὰ θαηαγέιαζηνη γηλόκεζα, θαὶ παξ' Ἕιιεζη, θαὶ παξὰ Ἰνπδαίνηο, θαὶ παξὰ αἯξεηηθν῔ο. Καὶ εἮ κὲλ θαὶ ἐλ ην῔ο ἄιινηο ἀκεινῦληεο, ηὴλ α὎ηὴλ θαὶ ἐληαῦζα ῥᾳζπκίαλ ἐπεδείθλπζζε, ἤλ κὲλ ν὎δὲ νὓησο ἀπνινγίαο ἄμηνλ ηὸ γηλόκελνλ. Νπλὶ δὲ ἐλ κὲλ ην῔ο βησηηθν῔ο ἕθαζηνο μίθνπο ἐζηὶ ηνκώηεξνο, θαὶ νἯ ηὰο ηέρλαο κεηηόληεο, θαὶ νἯ ηὰ πνιηηηθὰ πξάηηνληεο πξάγκαηα· ἐλ δὲ ην῔ο ἀλαγθαίνηο θαὶ πλεπκαηηθν῔ο, πάλησλ ἐζκὲλ ῥᾳζπκόηεξνη, ην῔ο κὲλ παξέξγνηο ὡο ἔξγνηο θερξεκέλνη, ἃ δὲ πάλησλ ἔξγσλ ἀλαγθαηόηεξα ηίζεζζαη ἐρξ῅λ, ηαῦηα ν὎δὲ πάξεξγα εἶλαη λνκίδνληεο. Ἠ ν὎θ ἴζηε ὅηη ν὎ δηὰ ηνὺο πξώηνπο ἀλζξώπνπο κόλνλ ἐγξάθε ηὰ γξαθέληα, ἀιιὰ θαὶ δη' ἟κ᾵ο; Ο὎θ ἀθνύεηο ηνῦ Παύινπ ιέγνληνο, ὅηη Σαῦηα δὲ εἮο λνπζεζίαλ ἟κ῵λ ἐγξάθε, εἮο νὑο ηὰ ηέιε η῵λ αἮώλσλ θαηήληεζαλ· ἵλα δηὰ η῅ο ὏πνκνλ῅ο θαὶ η῅ο παξαθιήζεσο η῵λ Γξαθ῵λ ηὴλ ἐιπίδα ἔρσκελ; Καὶ νἶδα κὲλ εἮθ῅ ιέγσλ· πιὴλ ν὎ 59.176 παύζνκαη ιέγσλ. Σνῦην γὰξ πνη῵λ ἀπνινγήζνκαη ηῶ 59.176 Θεῶ, θἂλ κεδεὶο ὁ ἀθνύσλ ᾖ. ὇ κὲλ γὰξ ην῔ο πξνζέρνπζη ιέγσλ, ἔρεη παξακπζίαλ ηνῦ ιέγεηλ ηὴλ πεηζὼ η῵λ ἀθξνσκέλσλ· ὁ δὲ ζπλερ῵ο ιέγσλ, θαὶ κὴ ἀθνπόκελνο, εἶηα ν὎ παπόκελνο ηνῦ ιέγεηλ, πιείνλνο ἂλ εἴε ηηκ῅ο ἄμηνο, δηὰ ηὸ ηῶ Θεῶ δνθνῦλ, θαὶ κεδελὸο πξνζέρνληνο, ηὸ α὎ηνῦ π᾵λ πιεξ῵λ. Ἀιι' ὅκσο εἮ θαὶ ἟κ῔λ ὁ κηζζὸο κείδσλ ἐθ η῅ο ὏κεηέξαο παξαθν῅ο, ὅκσο ἐπηζπκνῦκελ ηνῦηνλ ἐιαηησζ῅λαη κ᾵ιινλ, θαὶ ηὴλ ὏κεηέξαλ α὎μεζ῅λαη ζσηεξίαλ, κηζζὸλ κέγαλ ηὴλ ὏κεηέξαλ ε὎δνθίκεζηλ εἶλαη λνκίδνληεο. Καὶ ηαῦηα ιέγνκελ λῦλ, ν὎ρ ἵλα ἐπαρζ῅ θαὶ βαξὺλ πνηήζσκελ ηὸλ ιόγνλ, ἀιι' ἵλα ηὴλ ἀιγεδόλα ὏κ῔λ ἐπηδείμσκελ, ἡλ ἔρνκελ δηὰ ηὴλ ὏κεηέξαλ ῥᾳζπκίαλ· ἥο γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἀπαιιαγέληαο, η῅ο πλεπκαηηθ῅ο ἔρεζζαη ζπνπδ῅ο, θαὶ η῵λ ν὎ξαλίσλ ἀγαζ῵λ ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.175.20 ΟΜΘΛΘΑ ΛΑʹ. ὇ Παηὴξ ἀγαπᾶ ηὸλ ΤἯὸλ, θαὶ πάληα δέδσθελ ἐλ ηῆ ρεηξὶ α὎ηνῦ. ὇ πηζηεύσλ εἮο ηὸλ ΤἯὸλ, ἔρεη δσὴλ αἮώληνλ· ὁ δὲ ἀπηζη῵λ ηῶ ΤἯῶ, ν὎θ ὄςεηαη ηὴλ δσὴλ, ἀιι' ἟ ὀξγὴ ηνῦ Θενῦ κέλεη ἐπ' α὎ηόλ.
αʹ. Πνιὺ η῅ο ζπγθαηαβάζεσο ηὸ θέξδνο ἐλ ἅπαζη δείθλπηαη πξάγκαζηλ. Οὓησ ηὰο ηέρλαο θαησξζώζακελ, ν὎θ ἀζξόνλ παξὰ η῵λ δηδαζθάισλ πάληα καλζάλνληεο· νὓησ πόιεηο ἐδεηκάκεζα, ἞ξέκα θαὶ θαηὰ κηθξὸλ α὎ηὰο ζπληζη῵ληεο· νὓησ ηὴλ δσὴλ δηαθξαηνῦκελ ηὴλ ἟κεηέξαλ. Καὶ κὴ ζαπκάζῃο εἮ ἐπὶ η῵λ βησηηθ῵λ ηὸ πξ᾵γκα ηνζαύηελ ἔρεη ηὴλ Ἦζρὺλ, ὅπνπ γε θαὶ ἐλ ην῔ο πλεπκαηηθν῔ο πνιιὴλ ἄλ ηηο εὓξνη ηαύηεο η῅ο ζνθίαο νὔζαλ ηὴλ δύλακηλ. Οὓησ γὰξ θαὶ ἞δπλήζεζαλ ἀπαιιαγ῅λαη η῅ο εἮδσινιαηξείαο Ἰνπδα῔νη, ἞ξέκα θαὶ θαηὰ κηθξὸλ ἐλαγόκελνη, θαὶ κεδὲλ ἐμ ἀξρ῅ο ὏ςειὸλ ἀθνύνληεο, κήηε δνγκάησλ, κήηε πνιηηείαο ἕλεθελ. Οὓησ κεηὰ ηὴλ ηνῦ Υξηζηνῦ παξνπζίαλ, ὅηε θαὶ ὏ςεινηέξσλ δνγκάησλ ὁ θαηξὸο ἤλ, ἅπαληαο πξνζήγνλην νἯ ἀπόζηνινη, ν὎δὲλ ἐθ πξώηεο ὏ςειὸλ θζεγγόκελνη. Οὓησ θαὶ ὁ Υξηζηὸο ην῔ο πιείνζη δηειέγεην παξὰ ηὴλ ἀξρήλ. Οὓησ θαὶ Ἰσάλλεο ἐπνίεζε λῦλ, ὡο πεξὶ ἀλζξώπνπ δηαιεγόκελόο ηηλνο ζαπκαζηνῦ, θαὶ ηὰ ὏ςειὰ ζπλεζθηαζκέλσο παξεληηζείο. Ἀξρόκελνο γνῦλ νὓησο ἔιεγελ· Ο὎ δύλαηαη ἄλζξσπνο ἀθ' ἑαπηνῦ ιακβάλεηλ ν὎δέλ. Εἶηα ὏ςειόλ ηη ζπλάςαο θαὶ εἮπὼλ, ὇ ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ ἐξρόκελνο, ἐπάλσ πάλησλ ἐζηὶ, πάιηλ εἮο ηὰ ηαπεηλὰ ηὸλ ιόγνλ θαηάγεη, ιέγσλ ἄιια ηε πνιιὰ, θαὶ ὅηη, Ο὎ γὰξ ἐθ κέηξνπ δίδσζηλ ὁ Θεὸο ηὸ Πλεῦκα· εἶηα ἐπάγεη, ιέγσλ· ὇ Παηὴξ ἀγαπᾶ ηὸλ ΤἯὸλ, θαὶ πάληα δέδσθελ ἐλ ηῆ ρεηξὶ α὎ηνῦ. Εἶηα θαὶ εἮδὼο ἀπὸ ηνῦ ιόγνπ η῅ο θνιάζεσο γηλνκέλε ηὴλ ὄλεζηλ, θαὶ ν὎ρ νὓησ ηῆ η῵λ ρξεζη῵λ ἐπαγγειίᾳ ηνὺο πνιινὺο ἐπαγνκέλνπο, ὡο ηῆ η῵λ θνβεξ῵λ ἀπεηιῆ, ἐληαῦζα θαηαθιείεη ηὸλ ιόγνλ ινηπὸλ, θαὶ θεζίλ· ὇ πηζηεύσλ εἮο ηὸλ ΤἯὸλ, ἔρεη δσὴλ αἮώληνλ· ὁ δὲ ἀπεηζ῵λ ηῶ ΤἯῶ, ν὎θ ὄςεηαη ηὴλ δσὴλ, ἀιι' ἟ ὀξγὴ ηνῦ Θενῦ κέλεη ἐπ' α὎ηόλ. Πάιηλ θἀληαῦζα ἐπὶ ηὸλ Παηέξα ἀλάγεη ηὸλ η῅ο θνιάζεσο ιόγνλ. Ο὎ γὰξ εἶπελ, ἟ ὀξγὴ ηνῦ ΤἯνῦ, θαίηνη γε α὎ηόο ἐζηηλ ὁ θξηηήο· ἀιιὰ ηὸλ Παηέξα α὎ην῔ο ἐπέζηεζε, κ᾵ιινλ θνβ῅ζαη βνπιόκελνο. Ἆξα νὔλ ἀξθε῔ ηὸ πηζηεῦζαη εἮο ηὸλ ΤἯὸλ, θεζὶ, πξὸο ηὸ δσὴλ ἔρεηλ αἮώληνλ; Ο὎δακ῵ο. Καὶ ἄθνπε ηνῦ Υξηζηνῦ ηνῦην δεηθλύληνο θαὶ ιέγνληνο· Ο὎ π᾵ο ὁ ιέγσλ κνη, Κύξηε, Κύξηε, εἮζειεύζεηαη εἮο ηὴλ βαζηιείαλ η῵λ ν὎ξαλ῵λ· θαὶ ἟ 59.176 εἮο ηὸ Πλεῦκα δὲ βιαζθεκία ἀξθε῔ θαὶ κόλε εἮο γέελλαλ ἐκβαιε῔λ. Καὶ ηί ιέγσ πεξὶ κέξνπο δόγκαηνο; Κἂλ γὰξ εἮο ηὸλ Παηέξα ηηο θαὶ ηὸλ ΤἯὸλ ὀξζ῵ο πηζηεύζῃ, θαὶ εἮο ηὸ Πλεῦκα ηὸ ἅγηνλ, βίνλ δὲ κὴ ἔρῃ ὀξζὸλ, ν὎δὲλ α὎ηῶ θέξδνο η῅ο πίζηεσο εἮο ζσηεξίαλ. Ο὎θνῦλ θαὶ ὅηαλ ιέγῃ, Αὓηε γάξ ἐζηηλ ἟ αἮώληνο δσὴ, ἵλα γηλώζθσζί ζε ηὸλ κόλνλ ἀιεζηλὸλ Θεὸλ, κὴ λνκίζσκελ ἀξθε῔λ ἟κ῔λ εἮο ζσηεξίαλ ηὸ ιεγόκελνλ. ∆ε῔ γὰξ ἟κ῔λ θαὶ βίνπ θαὶ πνιηηείαο ἀθξηβεζηάηεο· ἐπεὶ θαὶ ἐληαῦζα εἴξεθελ, ὇ πηζηεύσλ εἮο ηὸλ ΤἯὸλ, ἔρεη δσὴλ αἮώληνλ· ἀιιὰ ηὸ ηνύηνπ ἑμ῅ο ηέζεηθε ζθνδξόηεξνλ. Ο὎δὲ γὰξ ἀπὸ η῵λ ρξεζη῵λ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἀπὸ η῵λ ἐλαληίσλ ηὸλ ιόγνλ ὏θαίλεη. Καὶ ὅξα π῵ο. ἖πήγαγε γάξ· ὇ δὲ ἀπεηζ῵λ ηῶ ΤἯῶ, ν὎θ ὄςεηαη ηὴλ δσὴλ, ἀιι' ἟ ὀξγὴ ηνῦ Θενῦ κέλεη ἐπ' α὎ηόλ. Ἀιι' ὅκσο ν὎δὲ ἐληεῦζέλ θακελ ἀξθε῔λ ηὴλ πίζηηλ εἮο ζσηεξίαλ κόλελ. Καὶ δείθλπζη ηὰ πεξὶ βίνπ πνιιαρνῦ η῵λ Ε὎αγγειίσλ εἮξεκέλα. ∆ηά ηνη ηνῦην ν὎θ εἶπελ, αὓηε δέ ἐζηηλ ἟ αἮώληνο δσὴ κόλε· ν὎δὲ, ὁ πηζηεύσλ εἮο ηὸλ ΤἯὸλ κόλνλ ἔρεη αἮώληνλ δσήλ· ἀιι' ἐλ ἑθαηέξῳ ηνῦην ἐκθαίλεη, ὅηη ἔρεη δσὴλ ηὸ πξ᾵γκα. Ἂλ κέληνη ηὰ η῅ο πνιηηείαο κὴ ἀθνινπζῆ, πνιιὴ ἕςεηαη ἟ θόιαζηο. Καὶ ν὎θ εἶπε, Μέλεη α὎ηὸλ, ἀιι' ἖π' α὎ηὸλ, δει῵λ ὅηη ν὎δέπνηε ἀπ' α὎ηνῦ ἀπνζηήζεηαη. Ἵλα γὰξ κὴ λνκίζῃο ζάλαηνλ εἶλαη πξόζθαηξνλ ηὸ, Ο὎θ ὄςεηαη δσὴλ,

ἀιιὰ πηζηεύζῃο ὅηη δηελεθὴο ἟ θόιαζηο, ηνῦην ηέζεηθε ηὸ ῥ῅κα, δεηθλὺο ὅηη ἐληδάλεη α὎ηῶ δηελεθ῵ο. ἖πνίεζε δὲ ηνῦην, δηὰ ηνύησλ α὎ηνὺο η῵λ ῥεκάησλ ὠζ῵λ πξὸο ηὸλ Υξηζηόλ. ∆ηόπεξ ν὎δὲ Ἦδίᾳ πξὸο α὎ηνὺο ηὴλ παξαίλεζηλ ἐπνηήζαην, ἀιιὰ θαζνιηθὴλ, θαὶ ὡο ἂλ κάιηζηα α὎ηνὺο ἐπαγαγέζζαη ἐδύλαην. Ο὎ γὰξ εἶπελ, ἐὰλ πηζηεύζεηε, θαὶ, ἐὰλ κὴ πηζηεύζεηε· ἀιι' ἐπὶ ηνῦ θνηλνῦ πξνάγεη ηὸλ ιόγνλ, ὥζηε ἀλύπνπηα γελέζζαη ηὰ ιεγόκελα· θαὶ ζθνδξόηεξνλ ἠ ὁ Υξηζηὸο ηνῦην πεπνίεθελ. ὇ κὲλ γὰξ Υξηζηὸο εἶπελ, ὅηη ὇ κὴ πηζηεύσλ ἢδε θέθξηηαη· νὕηνο δὲ, Ο὎θ ὄςεηαη ηὴλ δσὴλ, ἀιι' ἟ ὀξγὴ ηνῦ Θενῦ κέλεη ἐπ' α὎ηόλ· θαὶ κάια εἮθόησο. Ο὎ γὰξ ὁκνίσο ἤλ α὎ηόλ ηηλα πεξὶ ἑαπηνῦ ιέγεηλ, θαὶ ἕηεξνλ πεξὶ α὎ηνῦ. Σὸλ κὲλ γὰξ Υξηζηὸλ ἐλόκηζαλ ἂλ θηιαπηίαο ἕλεθελ ηαῦηα πνιιάθηο θζέγγεζζαη θαὶ θνκπάδεηλ· ὁ δὲ Ἰσάλλεο ηαύηεο ἀπήιιαθην η῅ο ὏πνςίαο. ΕἮ δὲ κεηὰ ηαῦηα θαὶ ὁ Υξηζηὸο ζθνδξνηέξῳ θέρξεηαη ιόγῳ, ἀιι' ὅηε κεγάιελ ηὴλ πεξὶ α὎ηνῦ δό 59.177 μαλ ἔζρνλ ινηπόλ. Ὡο νὔλ ἔγλσ ὁ Ἰεζνῦο, ὅηη ἢθνπζαλ νἯ Φαξηζα῔νη, ὅηη Ἰεζνῦο πιείνλαο καζεηὰο πνηε῔ θαὶ βαπηίδεη ἠ Ἰσάλλεο (θαίηνη γε α὎ηὸο ὁ Ἰεζνῦο ν὎θ ἐβάπηηδελ, ἀιι' νἯ καζεηαὶ α὎ηνῦ), ἀλερώξεζελ ἀπὸ η῅ο Ἰνπδαίαο, θαὶ ἤιζελ εἮο ηὴλ Γαιηιαίαλ. Α὎ηὸο κὲλ νὔλ ν὎θ ἐβάπηηδελ, νἯ δὲ ἀπαγγέιινληεο, βνπιόκελνη δηεγε῔ξαη ηνὺο ἀθνύνληαο εἮο θζόλνλ, νὓησο ἀπήγγειινλ. Σί δήπνηε νὔλ, θεζὶλ, ἀλερώξεη; Ο὎ δεηιίαο ἕλεθελ; ἀιι' ἐθθόπησλ α὎η῵λ ηὴλ βαζθαλίαλ, θαὶ παξακπζνύκελνο ηὸλ θζόλνλ. ∆πλαηὸο κὲλ γὰξ ἤλ θαὶ ἐπειζόληαο ἐπηζρε῔λ, ἀιι' ν὎θ ἐβνύιεην ζπλερ῵ο ηνῦην πνηε῔λ, ὥζηε κὴ ἀπηζηε῔ζζαη η῅ο ζαξθὸο ηὴλ νἮθνλνκίαλ. ΕἮ γὰξ ζπλερ῵ο θξαηνύκελνο δηέθεπγε, ηνῦην ἂλ ὏πσπηεύζε παξὰ πνιιν῔ο. ∆ηά ηνη ηνῦην ηὰ πνιιὰ ἀλζξσπηλώηεξνλ ᾠθνλόκεη. Ὥζπεξ γὰξ ἐβνύιεην πηζηεπζ῅λαη ὅηη Θεὸο ἤλ, νὓησο ὅηη Θεὸο ὢλ, ζάξθα ἐθόξεη. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ κεηὰ ηὴλ ἀλάζηαζηλ πξὸο ηὸλ καζεηὴλ ἔιεγε· Φειάθεζνλ θαὶ ἴδε, ὅηη πλεῦκα ζάξθα θαὶ ὀζηέα ν὎θ ἔρεη. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ Πέηξῳ ἐπεηίκεζελ, εἮπόληη· Ἵιεώο ζνη, ν὎ κὴ ἔζηαη ηνῦην. Οὓησ ζθόδξα α὎ηῶ ηὸ πξ᾵γκα πεξηζπνύδαζηνλ ἤλ. βʹ. ἖πεὶ θαὶ η῵λ η῅ο ἖θθιεζίαο δνγκάησλ ν὎ κηθξὸλ ηνῦην ηὸ κέξνο ἐζηὶ, θαὶ η῅ο ὏πὲξ ἟κ῵λ ζσηεξίαο ηὸ θεθάιαηνλ ηνῦην, θαὶ δη' νὕ πάληα γεγέλεηαη θαὶ θαηώξζσηαη. Οὓησ γὰξ θαὶ ζάλαηνο ἐιύζε, θαὶ ἁκαξηία ἀλῃξέζε, θαὶ θαηάξα ἞θαλίζζε, θαὶ ηὰ κπξία εἮζ῅ιζελ εἮο ηὸλ βίνλ ἟κ῵λ ἀγαζά. ∆ηὸ κάιηζηα ἐβνύιεην πηζηεύεζζαη ηὴλ νἮθνλνκίαλ, ηὴλ ῥίδαλ θαὶ πεγὴλ ἟κ῔λ η῵λ κπξίσλ γελνκέλελ ἀγαζ῵λ. ΟἮθνλνκ῵λ δὲ ηὰ ἀλζξώπηλα, νὒηε ηὰ ζε῔α ζπζθηάδεζζαη ἞θίεη. Ἀλαρσξήζαο γνῦλ, πάιηλ η῵λ α὎η῵λ εἴρεην ὧλ θαὶ πξόηεξνλ. Ο὎ γὰξ ἁπι῵ο ἐπὶ ηὴλ Γαιηιαίαλ ἀπήξρεην, ἀιιὰ κεγάια ηηλὰ θαηαζθεπάδσλ πξάγκαηα ηὰ θαηὰ ηνὺο ΢ακαξείηαο· θαὶ ν὎ρ ἁπι῵ο νἮθνλνκ῵λ α὎ηὰ, ἀιιὰ κεηὰ η῅ο πξνζεθνύζεο α὎ηῶ ζνθίαο, θαὶ ηνῦ κεδεκίαλ θαηαιηπε῔λ Ἰνπδαίνηο κεδὲ ἀλαηζρύληνπ ηηλὸο ἀπνινγίαο πξόθαζηλ. Ὅπεξ θαὶ ὁ Ε὎αγγειηζηὴο αἮληηηόκελνο ἐπήγαγελ, Ἔδεη δὲ α὎ηὸλ δηέξρεζζαη δηὰ η῅ο ΢ακαξείαο, δεηθλὺο ὁδνῦ πάξεξγνλ α὎ηὸλ ηνῦην πνηνύκελνλ. Οὓησ θαὶ νἯ ἀπόζηνινη ἐπνίνπλ. Καζάπεξ γὰξ ἐθε῔λνη δησθόκελνη ὏πὸ Ἰνπδαίσλ, ηόηε ἐπὶ ηὰ ἔζλε ἢξρνλην· νὓησ θαὶ ὁ Υξηζηὸο, ὅηε α὎ηὸλ ἀπήιαζαλ, ηόηε θαὶ ἐθείλσλ ἣπηεην, ὡο θαὶ ἐπὶ η῅ο ΢πξνθνηληθίζζεο ἐπνίεζε γπλαηθόο. Σνῦην δὲ ἐγέλεην, ὥζηε π᾵ζαλ ἐθθνπ῅λαη Ἰνπδαίνηο ἀπνινγίαλ, θαὶ ἵλα κὴ ἐμῆ α὎ην῔ο ιέγεηλ, ὅηη θαηαιηπὼλ ἟κ᾵ο πξὸο ηνὺο ἀθξνβύζηνπο ἀπ῅ιζε. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ νἯ καζεηαὶ ἀπνινγνύκελνη ἔιεγνλ· ὖκ῔λ ἤλ ἀλαγθα῔νλ πξ῵ηνλ ιαιεζ῅λαη ηὸλ ιόγνλ ηνῦ Θενῦ· ἐπεηδὴ δὲ ἀλαμίνπο θξίλεηε ἑαπηνὺο, Ἦδνὺ ζηξεθόκεζα εἮο ηὰ ἔζλε· θαὶ α὎ηὸο πάιηλ, Ο὎θ ἤιζνλ εἮ κὴ εἮο ηὰ πξόβαηα ηὰ ἀπνισιόηα νἴθνπ Ἰζξαήι· θαὶ πάιηλ, Ο὎θ ἔζηη θαιὸλ ιαβε῔λ ηὸλ ἄξηνλ η῵λ ηέθλσλ, θαὶ δνῦλαη ην῔ο θπλαξίνηο. ἖πεηδὴ δὲ α὎ηὸλ ἀπήιαζαλ, ζύξαλ ην῔ο ἔζλεζηλ ἀλέῳμαλ. Καὶ ν὎δὲ νὓησ πξνεγνπκέλσο ἐπ' ἐθείλνπο ἔξρεηαη, ἀιιὰ παξηώλ. Παξηὼλ ηνίλπλ, Ἤιζελ εἮο πόιηλ η῅ο ΢ακαξείαο ιεγνκέλελ ΢πρὰξ, πιεζίνλ ηνῦ ρσξίνπ, νὕ ἔδσθελ Ἰαθὼβ Ἰσζὴθ ηῶ πἯῶ α὏ηνῦ· ἤλ δὲ ἐθε῔ πεγὴ ηνῦ Ἰαθώβ. Σίλνο

ἕλεθελ ἀθξηβνινγε῔ηαη ὁ Ε὎αγγειηζηὴο πεξὶ ηνῦ ηόπνπ; Ἵλα ὅηαλ ἀθνύζῃο η῅ο γπλαηθὸο ιαινύζεο, Ἰαθὼβ ὁ παηὴξ ἟κ῵λ ἔδσθελ ἟κ῔λ ηὴλ πεγὴλ 59.178 ηαύηελ, κὴ μεληζζῆο. ὇ γὰξ ηόπνο ἐθε῔λνο ἤλ ἔλζα ὏πὲξ η῅ο ∆είλαο νἯ πεξὶ ηὸλ Λεπῒ θαὶ ΢πκεὼλ ἀγαλαθηνῦληεο, ηὸλ ραιεπὸλ ἐθε῔λνλ εἮξγάζαλην θόλνλ. Ἄμηνλ δὲ εἮπε῔λ θαὶ πόζελ νἯ ΢ακαξε῔ηαη ζπλέζηεζαλ. Καὶ γὰξ ὁ ηόπνο νὕηνο ἅπαο ΢ακάξεηα θαιε῔ηαη. Πόζελ νὔλ ηὴλ πξνζεγνξίαλ ἔιαβνλ; ΢νκὸξ ηὸ ὄξνο ἐιέγεην ἀπὸ ηνῦ θηεζακέλνπ, θαζάπεξ θαὶ ἧζαΐαο θεζί· Καὶ ἟ θεθαιὴ ΢νκόξσλ, ἖θξαΐκ· ἀιι' νἯ θαηνηθνῦληεο ν὎ ΢ακαξε῔ηαη, ἀιι' Ἰζξαει῔ηαη ἐιέγνλην. Υξόλνπ δὲ πξντόληνο, πξνζέθξνπζαλ ηῶ Θεῶ· θαὶ βαζηιεύζαληνο Φαθεὲ, ἀλειζὼλ Θεγιὰζ Φαιαζὰξ, πόιεηο ηε εἷιε πνιιὰο, θαὶ ἐπέζεην ηῶ ἦιᾶ, θαὶ ἀλειὼλ α὎ηὸλ, Ὠζεὲ ηὴλ βαζηιείαλ ἔδσθελ. ἖πὶ ηνῦηνλ ἐιζὼλ ὁ ΢αικαλαζὰξ, εἷιε πόιεηο ἑηέξαο, θαὶ ὏πνθόξνπο ἐπνίεζε θαὶ ὏πνηειε῔ο. Ἀιι' νὕηνο ηὸ κὲλ πξ῵ηνλ εἶμελ· ὓζηεξνλ δὲ ἀπέζηε η῅ο ἀξρ῅ο, θαὶ πξὸο ηὴλ η῵λ ΑἮζηόπσλ θαηέθπγε ζπκκαρίαλ. Ἔγλσ ηνῦην ὁ Ἀζζύξηνο, θαὶ ἐπηζηξαηεύζαο, θαὶ ἀλειὼλ α὎ηνὺο, ν὎θ ἔηη ηὸ ἔζλνο ἐθε῔ κέλεηλ ἀθίεζη, δηὰ ηὰο ηνηαύηαο η῅ο ἀπνζηάζεσο ὏πνςίαο· ἀιιὰ ηνύηνπο κὲλ εἮο Βαβπι῵λα ἢγαγε θαὶ Μήδνπο, ἐθε῔ζελ δὲ ἔζλε ἐθ δηαθόξσλ ηόπσλ ἀγαγὼλ, θαηῴθηζελ ἐλ ηῆ ΢ακαξείᾳ, ὥζηε ινηπὸλ ἀζθαι῅ α὎ηῶ ηὴλ ἀξρὴλ εἶλαη, η῵λ νἮθείσλ ἐρόλησλ ηὸλ ηόπνλ. Σνύησλ δὲ γελνκέλσλ, βνπιόκελνο ὁ Θεὸο δε῔μαη ηὴλ α὎ηνῦ δύλακηλ, θαὶ ὡο ν὎ δη' ἀζζέλεηαλ ἐμέδσθελ Ἰνπδαίνπο, ἀιιὰ δη' ἁκαξηίαο η῵λ ἐθδνζέλησλ, ἐπαθίεζη ιένληαο ην῔ο βαξβάξνηο· νἵηηλεο ἐιπκαίλνλην ηὸ ἔζλνο ἅπαλ. Ἀπεγγέιε ηαῦηα ηῶ βαζηιε῔, θαὶ πέκπεη Ἧεξέα ηηλὰ ηὸλ παξαδώζνληα α὎ην῔ο ηνὺο ηνῦ Θενῦ λόκνπο. Ἀιι' ὅκσο ν὎δὲ νὓησο ἐμ ὁινθιήξνπ η῅ο ἀζεβείαο ἀπέζηεζαλ, ἀιι' ἐμ ἟κηζείαο. Υξόλνπ δὲ πξντόληνο, πάιηλ η῵λ κὲλ εἮδώισλ ἀπεπήδεζαλ, ἔζεβνλ δὲ ηὸλ Θεόλ. Σ῵λ νὔλ πξαγκάησλ ἐλ ηνύηνηο ὄλησλ, ἐπαλειζόληεο Ἰνπδα῔νη ινηπὸλ, δεινηύπσο πξὸο α὎ηνὺο εἶρνλ ἅηε πξὸο ἀιινθύινπο θαὶ πνιεκίνπο, νἳ θαὶ ἀπὸ ηνῦ ὄξνπο ΢ακαξείηαο α὎ηνὺο ἐθάινπλ. Ἰνπδαίνηο δὲ ν὎ κηθξὰ θαὶ ἐληεῦζελ ἤλ πξὸο α὎ηνὺο ἟ θηινλεηθία. Ο὎δὲ γὰξ ηα῔ο Γξαθα῔ο πάζαηο ἐθέρξελην, ἀιιὰ ηὰ Μσυζέσο κόλα δερόκελνη, η῵λ πξνθεη῵λ ν὎ πνιὺλ ἐπνηνῦλην ιόγνλ. ἖θηινλείθνπλ κέληνη εἮο ηὴλ ε὎γέλεηαλ εἮζσζε῔λ ἑαπηνὺο ηὴλ Ἰνπδατθὴλ, θαὶ ἐθηινηηκνῦλην ἐπὶ ηῶ Ἀβξαὰκ, θαὶ πξόγνλνλ α὎ηὸλ ἐπεγξάθνλην, ἅηε ἀπὸ η῅ο Υαιδαίαο ὄληα· θαὶ ηὸλ Ἰαθὼβ δὲ παηέξα ἐθάινπλ, ἅηε ἐθείλνπ ὄληα ἀπόγνλνλ· νἯ δὲ Ἰνπδα῔νη κεηὰ πάλησλ θαὶ ηνύηνπο ἐβδειύζζνλην. Ὅζελ θαὶ ηῶ Υξηζηῶ ηαῦηα ὠλείδηδνλ ιέγνληεο· ΢ακαξείηεο εἶ ζὺ, θαὶ δαηκόληνλ ἔρεηο· θαὶ ἐπὶ ηνῦ θαηαβάληνο ἀπὸ Ἱεξνπζαιὴκ εἮο Ἱεξηρὼ, ηαύηεο ἕλεθελ η῅ο ὏πνζέζεσο ὁ Υξηζηὸο ΢ακαξείηελ εἮζάγεη, ηὸλ ἔιενλ εἮο α὎ηὸλ πεπνηεθόηα, ηὸλ ε὎ηει῅, ηὸλ ε὎θαηαθξόλεηνλ, ηὸλ βδειπθηὸλ παξ' α὎ην῔ο· θαὶ ἐπὶ η῵λ δέθα ιεπξ῵λ, ἀιινγελ῅ ηὸλ ἕλα θεζὶ δηὰ ηνῦην (΢ακαξείηεο γὰξ ἤλ)· θαὶ α὎ηὸο δὲ ην῔ο καζεηα῔ο νὓησ ιέγσλ ἐθέιεπζελ· ΕἮο ὁδὸλ ἐζλ῵λ κὴ ἀπέιζεηε, θαὶ εἮο πόιηλ ΢ακαξεηη῵λ κὴ εἮζέιζεηε. γʹ. Ο὎ η῅ο Ἧζηνξίαο δὲ ἕλεθελ κόλεο ηνῦ ηόπνπ κόλνλ ἀλέκλεζελ ἟κ᾵ο ηνῦ Ἰαθὼβ ὁ Ε὎αγγειηζηὴο, ἀιιὰ θαὶ ὏πὲξ ηνῦ δε῔μαη ηὴλ ἀπνβνιὴλ ηὴλ Ἰνπδατθὴλ πάιαη γεγελεκέλελ. Καὶ γὰξ ἐπὶ η῵λ πξνγόλσλ α὎η῵λ ηνὺο ηόπνπο ἀλη' α὎η῵λ θαηέζρνλ ἐθε῔λνη. Ἃ γὰξ νἯ πξόγνλνη α὎η῵λ εἶρνλ, ν὎θ ὄληα α὎η῵λ, ηαῦηα δηὰ ηὴλ ῥᾳζπκίαλ α὎η῵λ θαὶ παξαλνκίαλ, ὄληα α὎η῵λ, ἀπώιεζαλ νὕηνη. Οὓησο ν὎δὲλ θέξδνο, πξνγόλσλ εἶλαη 59.179 ρξεζη῵λ, ὅηαλ κὴ ηνηνῦηνη ηύρσζηλ νἯ ἐμ ἐθείλσλ ὄληεο. ΟἯ κὲλ γὰξ βάξβαξνη, ἵλα ιεόλησλ πε῔ξαλ ιάβσζη κόλνλ, πξὸο ηὴλ Ἰνπδατθὴλ ε὎ζέβεηαλ ἐπαλ῅ιζνλ ε὎ζέσο· ἐθε῔λνη δὲ ηνζαύηαο ὏πνκέλνληεο ηηκσξίαο, ν὎δὲ νὓησο ἐζσθξνλίζζεζαλ. ἖ληαῦζα ηνίλπλ ὁ Υξηζηὸο παξεγέλεην, ηὸλ κὲλ βάλαπζνλ θαὶ ὏γξὸλ ἐθβάιισλ βίνλ ἀεὶ, ηὸλ δὲ ἐπίπνλνλ εἮζάγσλ θαὶ ζπλεζηαικέλνλ. Ο὎ γὰξ ὏πνδπγίνηο θέρξεηαη, ἀιι' νὓησ βαδίδεη ζπληόλσο, ὡο θαὶ θνπη᾵ζαη ἐθ η῅ο ὁδνηπνξίαο. Καὶ ηνῦην παληαρνῦ παηδεύεη, ηὸ α὎ηνπξγὸλ εἶλαη θαὶ ἀπέξηηηνλ, θαὶ ηὸ

κὴ πνιι῵λ δε῔ζζαη. Οὓησ γὰξ βνύιεηαη η῵λ πεξηηη῵λ ἀιινηξίνπο ἟κ᾵ο εἶλαη, ὡο θαὶ α὎η῵λ η῵λ ἀλαγθαίσλ πνιιὰ πεξηθόπηεηλ. ∆ηὰ ηνῦην ἔιεγελ· ΑἯ ἀιώπεθεο θσιενὺο ἔρνπζη, θαὶ ηὰ πεηεηλὰ ηνῦ ν὎ξαλνῦ θαηαζθελώζεηο· ὁ δὲ ΤἯὸο ηνῦ ἀλζξώπνπ ν὎θ ἔρεη πνῦ ηὴλ θεθαιὴλ θιίλῃ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ἐλ ην῔ο ὄξεζη ηὰ πιείνλα δηαηξίβεη, ν὎θ ἐλ ἟κέξᾳ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἐλ λπθηὶ, θαὶ ἐλ ηα῔ο ἐξήκνηο. Σνῦην θαὶ ὁ ∆απῒδ ἀλαθεξύηησλ ἔιεγελ, ἖θ ρεηκάῤῥνπ ἐλ ὁδῶ πίεηαη, ηὸ ε὎ζηαιὲο α὎ηνῦ ηνῦ βίνπ δει῵λ. Σνῦην θαὶ Ἰσάλλεο ἐληαῦζα δείθλπζηλ· ὇ νὔλ Ἰεζνῦο θεθνπηαθὼο ἐθ η῅ο ὁδνηπνξίαο, ἐθάζεην νὓησο ἐπὶ ηῆ πεγῆ. Ὥξα ἤλ ὡζεὶ ἕθηε. Ἔξρεηαη γπλὴ ἐθ η῅ο ΢ακαξείαο ἀληι῅ζαη ὓδσξ. Λέγεη α὎ηῆ ὁ Ἰεζνῦο· ∆όο κνη πηε῔λ. ΟἯ δὲ καζεηαὶ α὎ηνῦ ἀπ῅ιζνλ εἮο ηὴλ ἀγνξὰλ, ἵλα ηξνθὰο ἀγνξάζσζηλ. ἖ληεῦζελ καλζάλνκελ θαὶ ηὸ πεξὶ ηὰο ὁδνηπνξίαο εὒηνλνλ α὎ηνῦ, θαὶ ηὸ πεξὶ ηὰο ηξνθὰο ἞κειεκέλνλ, θαὶ π῵ο παξέξγσο ηῶ πξάγκαηη θέρξεηαη. Οὓησ γνῦλ θαὶ νἯ καζεηαὶ ἐπαηδεύζεζαλ ηὰ θαζ' ἑαπηνὺο δηαηίζεζζαη. Ο὎ γὰξ ἐπήγνλην ἐθόδηα. Καὶ δειν῔ ηνῦην ἕηεξνο ε὎αγγειηζηὴο ιέγσλ, ἟λίθα πεξὶ η῅ο δύκεο η῵λ Φαξηζαίσλ α὎ην῔ο δηειέγεην, ὅηη ἐθε῔λνη ἐλόκηδνλ ὅηη ἄξηνπο ν὎θ ἐβάζηαδνλ. Καὶ ὅηαλ πεηλ῵ληαο εἮζάγῃ, θαὶ ηίιινληαο η῵λ ἀζηαρύσλ, θαὶ ἐζζίνληαο, θαὶ ὅηαλ ιέγῃ α὎ηὸλ ἐπὶ ηὴλ ζπθ῅λ δηὰ ηὴλ πε῔λαλ ἐιειπζέλαη, ν὎δὲλ ἄιιν ἠ ηνῦην δηὰ πάλησλ ἟κ᾵ο παηδεύεη, ηὸ θαηαθξνλε῔λ γαζηξὸο, θαὶ κὴ πεξηζπνύδαζηνλ ηὴλ α὎η῅ο λνκίδεηλ εἶλαη ιεηηνπξγίαλ. ΢θόπεη γνῦλ α὎ηνὺο θαὶ ἐληαῦζα, νὒηε ἐπηθεξνκέλνπο ηη, νὒηε ἐπεηδὴ κὴ ἐβάζηαδνλ, ἐθ πξννηκίσλ θαὶ ε὎ζὺο η῅ο ἟κέξαο ηνύηνπ θξνληίδνληαο, ἀιιὰ θαηὰ ηὸλ θαηξὸλ, θαζ' ὃλ ἅπαληεο ἀξηζηνπνηνῦληαη, ηξνθὰο ἀγνξάδνληαο. Ἀιι' ν὎ρ ἟κε῔ο, νἳ ε὎ζέσο ἀπὸ θιίλεο δηαληζηάκελνηπξὸ η῵λ ἄιισλ ηνῦην ζθνπνύκεζα, καγείξνπο θαὶ ηξαπεδνπνηνὺο θαινῦληεο, θαὶ κεηὰ πνιι῅ο ηαῦηα ἐπηζθήπηνληεο η῅ο ζπνπδ῅ο, θαὶ κεη' ἐθε῔λα η῵λ ἄιισλ νὓησο ἁπηόκελνη, ηὰ βησηηθὰ πξὸ η῵λ πλεπκαηηθ῵λ ζπνπδα῔α πνηνύκελνη, θαὶ ἃ πάξεξγνλ ἔρεηλ ἐρξ῅λ, ὡο ἀλαγθα῔α ηηκ῵ληεο. ∆ηὰ ηνῦην πάληα ἄλσ θαὶ θάησ γίλεηαη. Σν὎λαληίνλ γὰξ ἐρξ῅λ ἁπάλησλ η῵λ πλεπκαηηθ῵λ πνιὺλ πνηεζακέλνπο ιόγνλ, κεηὰ ηὸ πιεξ῵ζαη ἐθε῔λα, ηόηε ἅπηεζζαη ηνύησλ. Ο὎ ηὸ ἐπίπνλνλ δὲ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηὸ ἄηπθνλ ἐληεῦζελ δείθλπηαη, ν὎ ηῶ θνπη᾵ζαη, ν὎δὲ ηῶ θαζίζαη ἐπὶ η῅ο ὁδνῦ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηῶ θαηαιεηθζ῅λαη κόλνλ θαὶ ηνὺο καζεηὰο α὎ηνῦ ἀπειζε῔λ. Καίηνη γε ἐμ῅λ εἴ γε ἐβνύιεην, ἠ κὴ πάληαο ἐθπέκςαη, ἠ ἀπειζόλησλ ἐθείλσλ, ἑηέξνπο δηαθόλνπο ἔρεηλ· ἀιι' ν὎θ ἞ζέιεζε· θαὶ γὰξ ηνὺο καζεηὰο νὓησο εἴζηζε πάληα ηῦθνλ θαηαπαηε῔λ. Καὶ ηί κέγα, θεζὶλ, εἮ ἐκεηξίαδνλ, ἴζσο εἴπνη ηηο ἂλ, ἁιηε῔ο ὄληεο θαὶ ζθελνπνηνί; [Αιηε῔ο κὲλ ἤζαλ θαὶ ζθελνπνηνὶ,] ἀιι' ἀζξόνλ εἮο 59.180 α὎ηὴλ ἀλέβεζαλ ηνῦ ν὎ξαλνῦ ηὴλ θνξπθὴλ, θαὶ πάλησλ ἐγέλνλην βαζηιέσλ ζεκλόηεξνη, ὁκηιεηαὶ γελέζζαη θαηαμησζέληεο ηνῦ η῅ο νἮθνπκέλεο ∆εζπόηνπ, θαὶ παξαθνινπζ῅ζαη ηῶ ζαπκαδνκέλῳ πάληνζελ. Ἴζηε δὲ θἀθε῔λν, ὅηη κάιηζηα νἯ ἐθ ηαπεηλ῵λ ὄληεο, ὅηαλ ἀμησκάησλ πνηὲ ιάβσληαη, ε὎θνιώηεξνλ αἴξνληαη πξὸο ἀπόλνηαλ, ἅηε ἀπεηξνθάισο ἔρνληεο πξὸο ηὴλ ηνζαύηελ ηηκήλ. Καηέρσλ νὔλ α὎ηνὺο ἐπὶ η῅ο α὎η῅ο ηαπεηλνθξνζύλεο, ἐπαίδεπελ α὎ηνὺο δηὰ πάλησλ ζπλεζηάιζαη. θαὶ κεδακνῦ δε῔ζζαη η῵λ δηαθνλεζνκέλσλ. Α὎ηὸο δὲ Κεθνπηαθὼο ἐθ η῅ο ὁδνηπνξίαο, θεζὶλ, ἐθάζεην νὓησο ἐπὶ ηῆ πεγῆ. ὇ξᾶο ὅηη δηὰ ηὸλ θόπνλ ἟ θαζέδξα γέγνλε, δηὰ ηὸ θαῦκα, δηὰ ηὸ πεξηκε῔λαη ηνὺο καζεηάο; Ἢδεη κὲλ γὰξ ζπκβεζόκελνλ ηὸ θαηὰ ηνὺο ΢ακαξείηαο. Ο὎θ ἐπὶ ηνῦην δὲ ἤιζε πξνεγνπκέλσο· ν὎ κὴλ ἐπεηδὴ δηὰ ηνῦην ν὎θ ἤιζε, παξαγελόκελνλ ηὸ γύλαηνλ ἀπώζαζζαη ἐρξ῅λ, νὓησ πνιιὴλ θηινκάζεηαλ ἐπηδεηθλύκελνλ. ΟἯ κὲλ γὰξ Ἰνπδα῔νη θαὶ πξὸο α὎ηνὺο ἐξρόκελνλ ἀπήιαπλνλ, νἯ δὲ ἐμ ἐζλ῵λ θαὶ ἀιιαρνῦ βαδίδνληα πξὸο ἑαπηνὺο εἷιθνλ· θαὶ νἯ κὲλ ἐθζόλνπλ, νἯ δὲ ἐπίζηεπνλ· ἐθε῔λνη ἞γαλάθηνπλ, νὕηνη ἐζαύκαδνλ θαὶ πξνζεθύλνπλ. Σί νὔλ; ἔδεη ηνζνύησλ ζσηεξίαλ ὏πεξηδε῔λ, θαὶ πξνζπκίαλ νὓησ γελλαίαλ ἀθε῔λαη; Σνῦην κὲλ νὔλ ἀλάμηνλ ἤλ α὎ηνῦ η῅ο θηιαλζξσπίαο· δηόπεξ κεηὰ

η῅ο πξνζεθνύζεο α὎ηῶ ζνθίαο πάληα ηὰ παξόληα νἮθνλνκε῔. ἖θάζεην κὲλ γὰξ, ἀλαπαύσλ ηὸ ζ῵κα, θαὶ παξὰ ηὴλ πεγὴλ ἀλαςύρσλ α὎ηό. Α὎ηὸ γὰξ ἤλ η῅ο ἟κέξαο ηὸ κεζαίηαηνλ, ὅπεξ θαὶ ὁ Ε὎αγγειηζηὴο ἐδήισζελ εἮπὼλ, Ὥξα ἤλ ὡζεὶ ἕθηε· θαὶ ἐθάζεην νὓησο. Σί δέ ἐζηηλ, Οὓησο; Ο὎θ ἐπὶ ζξόλνπ, θεζὶλ, ν὎θ ἐπὶ πξνζθεθαιαίνπ, ἀιι' ἁπι῵ο θαὶ ὡο ἔηπρελ ἐπ' ἐδάθνπο. Ἔξρεηαη γπλὴ ἐθ η῅ο ΢ακαξείαο ἀληι῅ζαη ὓδσξ. δʹ. Ὅξα π῵ο θαὶ ηὴλ γπλα῔θα δη' ἄιιν δείθλπζηλ ἐμειζνῦζαλ, παληαρνῦ ηὴλ ἀλαίζρπληνλ η῵λ Ἰνπδαίσλ ἐπηζηνκίδσλ ἀληηινγίαλ, θαὶ ἵλα κή ηηο ιέγῃ ὅηη ἐλαληηνῦηαη ἑαπηνῦ ηῶ πξνζηάγκαηη, εἮο κὲλ πόιηλ θειεύσλ κὴ εἮζηέλαη ΢ακαξεηη῵λ, ΢ακαξείηαηο δὲ δηαιεγόκελνο. ∆ηὸ θαὶ ηὸ, Ἀπειειύζεηζαλ νἯ καζεηαὶ α὎ηνῦ εἮο ηὴλ πόιηλ, ἵλα ηξνθὰο ἀγνξάζσζη, ηέζεηθελ ὁ Ε὎αγγειηζηὴο, πνιιὰο εἮζάγσλ αἮηίαο η῅ο πξὸο α὎ηὴλ δηαιέμεσο. Σί νὔλ ἟ γπλή; Ἀθνύζαζα, ∆όο κνη πηε῔λ, ζθόδξα ζπλεη῵ο εἮο θαηαζθεπὴλ ἐξσηήζεσο ηὸλ παξὰ ηνῦ Υξηζηνῦ ιόγνλ ιακβάλεη, θαὶ ιέγεη· Π῵ο ζὺ Ἰνπδα῔νο ὢλ, αἮηε῔ο παξ' ἐκνῦ πηε῔λ νὒζεο γπλαηθὸο ΢ακαξείηηδνο; Ο὎ γὰξ ζπγρξ῵ληαη Ἰνπδα῔νη ΢ακαξείηαηο. Καὶ πόζελ α὎ηὸλ Ἰνπδα῔νλ ἐλόκηδελ εἶλαη; Ἀπὸ ηνῦ ζρήκαηνο ἴζσο, θαὶ ἀπὸ η῅ο δηαιέμεσο. ΢ὺ δέ κνη ζθόπεη π῵ο δηεζθεκκέλνλ ηὸ γύλαηνλ ἤλ. ΕἮ γὰξ ἐρξ῅λ θπιάμαζζαη, ηὸλ Ἰεζνῦλ ἐρξ῅λ, ν὎θ ἐθείλελ. Ο὎ γὰξ εἶπελ, ὅηη ΢ακαξε῔ηαη ην῔ο Ἰνπδαίνηο ν὎ ζπγρξ῵ληαη, ἀιι', Ἰνπδα῔νη ΢ακαξείηαο ν὎ πξνζίεληαη. Ἀιι' ὅκσο ἟ γπλὴ θαίηνη θαηεγνξίαο ἀπειιαγκέλε, ἐπεηδὴ ἐλόκηζελ ἕηεξνλ α὎ηῆ ἀληηπίπηεηλ, ν὎δὲ νὓησο ἐζίγεζελ, ἀιι' ὡο νἴεηαη δηνξζνῦηαη ηὸ κὴ θαηὰ λόκνλ γηλόκελνλ. Ἀιι' ἐθε῔λν ἄλ ηηο δηαπνξήζεηε, π῵ο ὁ Ἰεζνῦο ἐδήηεζε παξ' α὎η῅ο πηε῔λ, ηνῦ λόκνπ ν὎θ ἐπηηξέπνληνο; ΕἮ γὰξ ιέγνη ηηο, ὅηη ηῶ πξνεηδέλαη κὴ δώζνπζαλ, δη' α὎ηὸ κὲλ νὔλ ηνῦην ν὎δὲ αἮη῅ζαη ἐρξ῅λ. Σί νὔλ ἔζηηλ εἮπε῔λ; Ὅηη ἀδηάθνξνλ α὎ηῶ ινηπὸλ ἤλ ηὰο ηνηαύηαο ἐθβάιιεηλ παξαηεξήζεηο. ὇ γὰξ ηνὺο ἄιινπο ἐλάγσλ εἮο ηὸ ιύεηλ, πνιιῶ κ᾵ιινλ α὎ηὸο α὎ηὰο ἂλ παξέδξακελ. Ο὎ γὰξ ηὸ εἮζπνξεπόκελνλ, θεζὶ, θνηλν῔ ηὸλ ἄλζξσπνλ, ἀιιὰ ηὸ ἐθπνξεπόκελνλ. Ο὎ κηθξὰ δὲ θαηεγνξία γέλνηη' ἂλ η῵λ Ἰνπδαίσλ ἟ πξὸο ηὴλ γπλα῔θα δηάιεμηο, δηόηη ἐθε῔λνη κὲλ πνι 59.181 ιάθηο ἐπεζπ῵λην, θαὶ δηὰ ῥεκάησλ θαὶ δηὰ πξαγκάησλ, θαὶ ν὎θ ἞λείρνλην· αὓηε δὲ, ὅξα π῵ο θαηέρεηαη ἀπὸ ςηι῅ο ἐξσηήζεσο. Α὎ηὸο κὲλ γὰξ ν὎θ ἐλεζηήζαην ηέσο ηαύηελ ηὴλ πξαγκαηείαλ, ν὎δὲ ηὴλ ὁδόλ· εἮ δέ ηηλεο παξεγέλνλην, ν὎θ ἐθώιπε. Καὶ γὰξ ην῔ο καζεηα῔ο ἁπι῵ο ἔιεγελ, εἮο πόιηλ ΢ακαξεηη῵λ κὴ εἮζειζε῔λ, ν὎ρὶ θαὶ πξνζηόληαο δηαθξνύεζζαη· ζθόδξα γὰξ ἀλάμηνλ ἤλ α὎ηνῦ η῅ο θηιαλζξσπίαο. ∆ηὰ δὴ ηνῦην θαὶ ἀπνθξίλεηαη ηῆ γπλαηθὶ, θαί θεζηλ· ΕἮ ᾔδεηο ηὴλ δσξεὰλ ηνῦ Θενῦ, θαὶ ηίο ἐζηηλ ὁ ιέγσλ ζνη, ∆όο κνη πηε῔λ· ζὺ ἂλ ᾔηεζαο α὎ηὸλ, θαὶ ἔδσθελ ἄλ ζνη ὓδσξ δ῵λ. Πξόηεξνλ δείθλπζηλ ἀμίαλ νὔζαλ ἀθνῦζαη, θαὶ κὴ παξνθζ῅λαη· θαὶ ηόηε ἑαπηὸλ ἐθθαιύπηεη. Καὶ γὰξ ἔκειιελ ε὎ζέσο καζνῦζα ὅζηηο ἐζηὶλ, ὏παθνύζεζζαη θαὶ πξνζέμεηλ α὎ηῶ· ὅπεξ πεξὶ Ἰνπδαίσλ ν὎θ ἄλ ηηο εἴπνη. Καὶ γὰξ καζόληεο, ᾔηεζαλ α὎ηὸλ ν὎δὲλ, ν὎δὲ ἐπεζύκεζάλ ηη καζε῔λ η῵λ ρξεζίκσλ, ἀιιὰ θαὶ ὓβξηδνλ θαὶ ἀπήιαπλνλ. ἧ δὲ γπλὴ ηαῦηα ἀθνύζαζα, ὅξα π῵ο ἐπηεηθ῵ο ἀπνθξίλεηαη· Κύξηε, νὒηε ἄληιεκα ἔρεηο, θαὶ ηὸ θξέαξ ἐζηὶ βαζύ· πόζελ νὔλ ἔρεηο ηὸ ὓδσξ ηὸ δ῵λ; Σέσο α὎ηὴλ η῅ο ὏πνλνίαο η῅ο ηαπεηλ῅ο ἀλέζηεζε, θαὶ ηνῦ λνκίδεηλ ἕλα η῵λ πνιι῵λ εἶλαη. Ο὎ γὰξ ἁπι῵ο ἐληαῦζα θαιε῔ Κύξηνλ, ἀιιὰ πνιιὴλ ἀπνλέκνπζα ηὴλ ηηκήλ. Ὅηη γὰξ ηηκ῵ζα ηαῦηα ἔιεγελ, ἀπὸ η῵λ ἑμ῅ο εἮξεκέλσλ δ῅ινλ. Ο὎ γὰξ θαηεγέιαζελ, ν὎δὲ ἐθσκῴδεζελ, ἀιιὰ δηεπόξεη ηέσο. ΕἮ δὲ κὴ ε὎ζέσο ηὸ π᾵λ ἐλελόεζε, κὴ ζαπκάζῃο· ν὎δὲ γὰξ ὁ Νηθόδεκνο. Σί γὰξ ἐθε῔λόο θεζη; Π῵ο δύλαηαη ηαῦηα γελέζζαη; θαὶ πάιηλ· Π῵ο δύλαηαη ἄλζξσπνο γελλεζ῅λαη γέξσλ ὤλ· θαὶ πάιηλ· Μὴ δύλαηαη εἮο ηὴλ θνηιίαλ η῅ο κεηξὸο α὎ηνῦ δεύηεξνλ εἮζειζε῔λ θαὶ γελλεζ῅λαη; Αὓηε δὲ αἮδεζηκώηεξνλ· Κύξηε, νὒηε ἄληιεκα ἔρεηο, θαὶ ηὸ θξέαξ ἐζηὶ βαζύ· πόζελ νὔλ ἔρεηο ηὸ ὓδσξ ηὸ δ῵λ; Ἄιιν πξὸο α὎ηὴλ ἔιεγελ, ἄιιν δὲ ὏πώπηεπελ ἐθείλε, ν὎δὲλ πιένλ ἀθνύνπζα η῵λ ῥεκάησλ, ν὎δὲ ἐλλν῅ζαη ηέσο ηη ὏ςειὸλ δπλακέλε, θαίηνη γε ἐλ῅λ

εἮπε῔λ πξνπεη῵ο θζεγγνκέλελ, ὅηη εἮ εἶρεο ηὸ ὓδσξ ηὸ δ῵λ, ν὎θ ἂλ ᾔηεζαο παξ' ἐκνῦ, ἀιιὰ ζαπηῶ παξέζρεο ἂλ πξνηέξῳ· λῦλ δὲ θνκπάδεηο. Ἀιι' ν὎δὲλ ηνύησλ εἶπελ, ἀιιὰ κεη' ἐπηεηθείαο ἀπνθξίλεηαη πνιι῅ο, θαὶ ἐλ ἀξρῆ θαὶ κεηὰ ηαῦηα. Καὶ γὰξ ἐλ ἀξρῆ θεζη· Π῵ο ζὺ Ἰνπδα῔νο ὢλ αἮηε῔ο παξ' ἐκνῦ πηε῔λ; Καὶ ν὎θ εἶπελ, ἅηε πξὸο ἀιιόθπινλ, θαὶ ἐρζξὸλ δηαιεγνκέλε· Μή κνη γέλνηηό ζνη κεηαδνῦλαη ἀλζξώπῳ πνιεκίῳ θαὶ ηνῦ ἔζλνπο ἟κ῵λ ἞ιινηξησκέλῳ. Καὶ κεηὰ ηαῦηα πάιηλ ἀθνύζαζα κεγάια ιέγνληνο, ἐθ' ᾧ κάιηζηα δάθλνληαη νἯ ἐρζξνὶ, ν὎ θαηεγέιαζελ, ν὎δὲ δηέζπξελ· ἀιιὰ ηί θεζη; Μὴ ζὺ κείδσλ εἶ ηνῦ παηξὸο ἟κ῵λ Ἰαθὼβ, ὃο ἔδσθελ ἟κ῔λ ηὸ θξέαξ ηνῦην, θαὶ α὎ηὸο ἐμ α὎ηνῦ ἔπηε, θαὶ νἯ πἯνὶ α὎ηνῦ, θαὶ ηὰ ζξέκκαηα α὎ηνῦ; ὇ξᾶο π῵ο εἮζσζε῔ ἑαπηὴλ εἮο ηὴλ ε὎γέλεηαλ ηὴλ Ἰνπδατθήλ; Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· ἖θε῔λνο ηνύηῳ ἐθέρξεην ηῶ ὓδαηη, θαὶ πιένλ ἔζρελ ν὎δὲλ δνῦλαη. Σαῦηα δὲ ἔιεγε, δεηθλῦζα π῵ο ἐθ πξώηεο ἀπνθξίζεσο ἐδέμαην λόεκα κέγα θαὶ ὏ςειόλ. Σὸ γὰξ, Α὎ηὸο ἔπηελ ἀπ' α὎ηνῦ, θαὶ νἯ πἯνὶ α὎ηνῦ, θαὶ ηὰ ζξέκκαηα α὎ηνῦ, ν὎δὲλ ἄιιν αἮληηηνκέλεο ἐζηὶλ, ἀιι' ἠ ὅηη ἔζρε κὲλ ἔλλνηαλ κείδνλνο ὓδαηνο, ν὎ρ εὓξηζθε δὲ α὎ηὸ, ν὎δὲ ᾔδεη ζαθ῵ο. Ἵλα δὲ θαὶ ζαθέζηεξνλ εἴπσ, ὃ βνύιεηαη εἮπε῔λ, ηνῦηό ἐζηηλ· Ο὎θ ἔρεηο εἮπε῔λ, θεζὶλ, ὅηη Ἰαθὼβ κὲλ ἟κ῔λ ηαύηελ ἔδσθε ηὴλ πεγὴλ, ἑηέξᾳ δὲ α὎ηὸο ἐρξήζαην· θαὶ γὰξ α὎ηὸο θαὶ νἯ πἯνὶ α὎ηνῦ ἀπ' α὎η῅ο ἔπηνλ, ν὎θ ἂλ πηόληεο, εἴ γε βειηίνλα εἶρελ ἑηέξαλ. Ἀπὸ ηαύηεο κὲλ νὔλ ν὎δὲ α὎ηὸο δπλήζῃ δνῦλαη, ἑηέξαλ δὲ βειηίνλα ν὎θ ἔζηη ζε ἔρεηλ, 59.182 εἮ κὴ θαὶ ηνῦ Ἰαθὼβ ὁκνινγε῔ο κείδνλα εἶλαη ζαπηόλ. Πόζελ νὔλ ἔρεηο ηὸ ὓδσξ ὃ ἐπαγγέιιῃ δώζεηλ ἟κ῔λ· Ἀιι' ν὎ρὶ Ἰνπδα῔νη νὓησ πξνζελ῵ο α὎ηῶ δηαιέγνληαη, θαίηνη θαὶ α὎ην῔ο πεξὶ η῅ο α὎η῅ο ὏πνζέζεσο δηειέρζε, ηνῦ ηνηνύηνπ κλεκνλεύζαο ὓδαηνο· ἀιι' ν὎δὲλ ἐθέξδαλαλ. Ὅηε δὲ ηνῦ Ἀβξαὰκ ἐκλεκόλεπζε, θαὶ ιίζνηο βάιιεηλ α὎ηὸλ ἐπερείξνπλ. Ἀιι' ν὎ρ ἟ γπλὴ ηνῦηνλ α὎ηῶ ηὸλ ηξόπνλ πξνζθέξεηαη, ἀιιὰ κεηὰ πνιι῅ο η῅ο ἐπηεηθείαο ἐλ κέζῳ θαύκαηη, θαὶ ἐλ ἟κέξᾳ κέζῃ, θαὶ ιέγεη θαὶ ἀθνύεη πάληα κεηὰ καθξνζπκίαο πνιι῅ο, θαὶ ν὎δὲλ ἐλλνε῔ ηη ηνηνῦηνλ νἷνλ εἮθὸο Ἰνπδαίνπο εἮπε῔λ, ὅηη Μαίλεηαη θαὶ ἐμέζηεθελ νὕηνο, πξνζέδεζέ κε πεγῆ θαὶ θξέαηη, παξέρσλ κὲλ ν὎δὲλ, θπζ῵λ δὲ ην῔ο ῥήκαζηλ· ἀιιὰ θαξηεξε῔ θαὶ πξνζεδξεύεη, ἕσο ἂλ εὓξῃ ηὸ δεηνύκελνλ. εʹ. ΕἮ δὲ γπλὴ ΢ακαξε῔ηηο ηνζαύηελ πνηε῔ηαη ζπνπδὴλ ὏πὲξ ηνῦ καζε῔λ ηη ρξήζηκνλ, θαὶ παξακέλεη ηῶ Υξηζηῶ, θαίηνη γε ἀγλννῦζα α὎ηόλ· ηίλνο ἟κε῔ο ηεπμόκεζα ζπγγλώκεο, νἯ θαὶ εἮδόηεο α὎ηὸλ, θαὶ κήηε ὄληεο παξὰ θξέαξ, κήηε ἐλ ἐξεκίᾳ, κήηε ἐλ ἟κέξᾳ κέζῃ, κήηε ἀθη῔λνο θαηνύζεο· ἀιι' ὏πὸ ηὴλ ἕσ θαὶ ὏πὸ ηνηνῦηνλ ὄξνθνλ ζθη᾵ο ἀπνιαύνληεο θαὶ ε὎ςπρίαο, θαὶ κὴ θαξηεξνῦληεο ἀθνῦζαί ηη η῵λ ιεγνκέλσλ, ἀιι' ἀπνθλαίνληεο; Ἀιι' ν὎θ ἐθείλε ηνηαύηε, ἀιι' νὓησ θαηέρεηαη ην῔ο ιεγνκέλνηο, ὡο θαὶ ἑηέξνπο θαιέζαη. Ἰνπδα῔νη δὲ ν὎ κόλνλ ν὎θ ἐθάινπλ, ἀιιὰ θαὶ ηνὺο βνπινκέλνπο πξνζειζε῔λ ἐθώιπνλ θαὶ ἐλεπόδηδνλ· δηὸ θαὶ ἔιεγνλ· Μή ηηο ἐθ η῵λ ἀξρόλησλ ἐπίζηεπζελ εἮο α὎ηόλ; Ἀιι' ὄρινο νὕηνο ὁ κὴ γηλώζθσλ ηὸλ λόκνλ, ἐπηθαηάξαηνί εἮζη. Μηκεζώκεζα ηνίλπλ ηὴλ ΢ακαξε῔ηηλ· δηαιερζ῵κελ ηῶ Υξηζηῶ. Καὶ γὰξ θαὶ λῦλ κέζνο ἟κ῵λ ἕζηεθε, θαὶ δηὰ η῵λ πξνθεη῵λ θαὶ δηὰ η῵λ καζεη῵λ ἟κ῔λ θζεγγόκελνο. Ἀθνύζσκελ νὔλ θαὶ πεηζζ῵κελ. Μέρξη ηίλνο δ῵κελ εἮθ῅ θαὶ κάηελ; Σὸ γὰξ κὴ ηὰ δνθνῦληα ηῶ Θεῶ πνηε῔λ, εἮθ῅ δῆλ ἐζηη· κ᾵ιινλ δὲ ν὎θ εἮθ῅ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἐπὶ θαθῶ. Ὅηαλ γὰξ ηὸλ δνζέληα ἟κ῔λ ρξόλνλ ἀλαιώζσκελ εἮο ν὎δὲλ δένλ, ἀπειεπζόκεζα δίθελ δώζνληεο ηὴλ ἐζράηελ η῅ο ἀθαίξνπ δαπάλεο. Ο὎ γὰξ δήπνπ ὁ κὲλ ρξήκαηα ἐκπνξεύζαζζαη ιαβὼλ, εἶηα θαηαθαγὼλ, ιόγνλ ἀπαηηεζήζεηαη παξὰ ηνῦ πηζηεύζαληνο· ὁ δὲ δσὴλ ηνηαύηελ δαπαλήζαο κάηελ, ν὎ δώζεη δίθελ. Ο὎ δηὰ ηνῦην ἟κ᾵ο ὁ Θεὸο ἢγαγελ εἮο ηὸλ παξόληα βίνλ, θαὶ ςπρὴλ ἐλέπλεπζελ, ἵλα ηῶ παξόληη ρξεζώκεζα κόλνλ, ἀιι' ἵλα πάληα πξὸο ηὴλ κέιινπζαλ πξαγκαηεπζώκεζα δσήλ. Σὰ γὰξ ἄινγα κόλα ηῶ παξόληη ρξήζηκα βίῳ· ἟κε῔ο δὲ δηὰ ηνῦην ςπρὴλ ἀζάλαηνλ ἔρνκελ, ἵλα πξὸο ηὴλ ἐθείλεο η῅ο δσ῅ο παξαζθεπὴλ πάληα πξάμσκελ. Ἵππσλ κὲλ

γὰξ, θαὶ ὄλσλ, θαὶ βν῵λ, θαὶ η῵λ ἄιισλ η῵λ ηνηνύησλ βνζθεκάησλ ἂλ ἐξσηήζῃ ηηο ηὴλ ρξείαλ, ν὎δεκίαλ ἄιιελ ἐξνῦκελ, ἀιιὰ ηὴλ ἐλ ηῶ παξόληη βίῳ δηαθνλίαλ. Πεξὶ δὲ ἟κ῵λ ν὎θ ἔζηη ηνῦην εἮπε῔λ, ἀιι' ἟ βειηίσλ θαηάζηαζηο, ἟ κεηὰ ηὴλ ἐληεῦζέλ ἐζηηλ ἀπνδεκίαλ· θαὶ δε῔ πάληα πνηε῔λ, ἵλα ἐθε῔ ιάκςσκελ, ἵλα κεηὰ ἀγγέισλ ρνξεύζσκελ, ἵλα ηῶ βαζηιε῔ παξαζηήθσκελ δηαπαληὸο ἐλ ην῔ο αἮ῵ζη ην῔ο ἀπεξάληνηο. ∆ηὰ ηνῦην γὰξ θαὶ ἀζάλαηνο γέγνλελ ἟ ςπρὴ, θαὶ ηὸ ζ῵κα δὲ ἔζηαη ἀζάλαηνλ, ἵλα η῵λ ἀηειεπηήησλ ἀπνιαύζσκελ ἀγαζ῵λ. Ἂλ δὲ ηῆ γῆ πξνζεισκέλνο ᾖο η῵λ ν὎ξαλίσλ πξνθεηκέλσλ, ἐλλόεζνλ ὅζε γίλεηαη ὓβξηο εἮο ηὸλ δσξνύκελνλ. ἖θε῔λνο κὲλ γὰξ ηὰ ἄλσ ζνη πξνηείλεη· ζὺ δὲ ν὎ πνιὺλ α὎η῵λ πνηνύκελνο ιόγνλ, ηὴλ γ῅λ ἀληαιιάζζῃ. ∆ηὰ ηαῦηα θαὶ γέελλαλ ἞πείιεζελ, ἅηε θαηαθξνλνύκελνο, ἵλα κάζῃο ἐληεῦζελ, ὅζσλ ζαπηὸλ ἀπνζηεξε῔ο θαι῵λ. Ἀιιὰ 59.183 κὴ γέλνηην πε῔ξαλ ιαβε῔λ η῅ο θνιάζεσο ἐθείλεο, ἀιι' ε὎αξεζηήζαληαο ἟κ᾵ο ηῶ Υξηζηῶ, η῵λ αἮσλίσλ ἐπηηπρε῔λ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπ 59.184 ξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.183 ΟΜΘΛΘΑ ΛΒʹ. Ἀπεθξίζε Ἰεζνῦο θαὶ εἶπελ α὎ηῆ· Π᾵ο ὁ πίλσλ ἐθ ηνῦ ὓδαηνο ηνύηνπ, δηςήζεη πάιηλ· ὃο δ' ἂλ πίῃ ἐθ ηνῦ ὓδαηνο νὕ ἐγὼ δώζσ α὎ηῶ, ν὎ κὴ δηςήζεη εἮο ηὸλ αἮ῵λα· ἀιιὰ ηὸ ὓδσξ, ὃ δώζσ α὎ηῶ, γελήζεηαη ἐλ α὎ηῶ πεγὴ ὓδαηνο, ἁιιν κέλε εἮο δσὴλ αἮώληνλ. αʹ. Σνῦ Πλεύκαηνο ηὴλ ράξηλ ἟ Γξαθὴ πνηὲ κὲλ πῦξ, πνηὲ δὲ ὓδσξ θαιε῔, δεηθλῦζα ὅηη ν὎θ ν὎ζίαο ἐζηὶ ηαῦηα παξαζηαηηθὰ ηὰ ὀλόκαηα, ἀιι' ἐλεξγείαο. Ο὎δὲ γὰξ ἐθ δηαθόξσλ ζπλέζηεθελ ν὎ζη῵λ ηὸ Πλεῦκα, ἀόξαηόλ ηε θαὶ κνλνεηδὲο ὄλ. Σὸ κὲλ νὔλ ὁ Ἰσάλλεο δειν῔, νὓησ ιέγσλ· Α὎ηὸο ὏κ᾵ο βαπηίζεη ἐλ Πλεύκαηη ἁγίῳ θαὶ ππξί· ηὸ δὲ ὁ Υξηζηὸο, Πνηακνὶ ἐθ η῅ο θνηιίαο α὎ηνῦ ῥεύζνπζηλ ὓδαηνο δ῵ληνο. Σνῦην δὲ εἶπε πεξὶ ηνῦ Πλεύκαηνο, θεζὶλ, νὕ ἔκειινλ ιακβάλεηλ. Οὓησ θαὶ ηῆ γπλαηθὶ δηαιεγόκελνο, ὓδσξ θαιε῔ ηὸ Πλεῦκα· Ὃο γὰξ ἂλ πίῃ ἀπὸ ηνῦ ὓδαηνο, νὕ ἐγὼ δώζσ α὎ηῶ, ν὎ κὴ δηςήζεη εἮο ηὸλ αἮ῵λα. Οὓησ δὲ ηὸ Πλεῦκα θαιε῔, δηὰ κὲλ η῅ο ηνῦ ππξὸο πξνζεγνξίαο, ηὸ δηεγεγεξκέλνλ θαὶ ζεξκὸλ η῅ο ράξηηνο, θαὶ δαπαλεηηθὸλ ἁκαξηεκάησλ αἮληηηόκελνο· δηὰ δὲ η῅ο ηνῦ ὓδαηνο, ηόλ ηε θαζαξκὸλ ηὸλ ἐμ α὎ηνῦ, θαὶ ηὴλ πνιιὴλ παξαςπρὴλ ηα῔ο ὏πνδερνκέλαηο α὎ηὸ δηαλνίαηο ἐκθ῅λαη. ΕἮθόησο. Ὥζπεξ γάξ ηηλα παξάδεηζνλ παληνίνηο δέλδξνηο θνκ῵ληα θαξπνθόξνηο ηε θαὶ ἀεηζαιέζηλ, νὓησ ηὴλ πξόζπκνλ θαηαζθεπάδεη ςπρὴλ, νὒηε ἀζπκίαο, νὒηε ζαηαληθ῅ο ζπγρσξνῦζα ἐπηβνπι῅ο αἮζζέζζαη, ἅηε ῥᾳδίσο ζβελλῦζα ηνῦ Πνλεξνῦ πάληα ηὰ πεππξσκέλα βέιε. ΢ὺ δέ κνη ζθόπεη ηνῦ Υξηζηνῦ ηὴλ ζνθίαλ, π῵ο ἞ξέκα ἀλάγεη ηὸ γύλαηνλ. Ο὎ γὰξ ἐθ πξώηεο εἶπελ· ΕἮ ᾔδεηο ηίο ἤλ ὁ ιέγσλ ζνη, ∆όο κνη πηε῔λ· ἀιι' ὅηε α὎ηῆ ἀθνξκὴλ παξέζρελ Ἰνπδα῔νλ α὎ηὸλ θαιέζαη, θαὶ ὏πὸ ἔγθιεκα ἢγαγελ, ἀπνθξνπόκελνο ηὴλ θαηεγνξίαλ, ηόηε ηνῦην ιέγεη. ΕἮπὼλ δὲ, ΕἮ ᾔδεηο ηίο ἤλ ὁ ιέγσλ ζνη, ∆όο κνη πηε῔λ, ζὺ ἂλ ᾔηεζαο α὎ηόλ· θαὶ ἀλαγθάζαο ηῶ κεγάια ἐπαγγείιαζζαη κλεζζ῅λαη ηνῦ παηξηάξρνπ, νὓησ δίδσζη δηαβιέςαη ηῆ γπλαηθί. Εἶηα ἀληεπαγαγνύζεο ἐθείλεο, Μὴ ζὺ κείδσλ εἶ ηνῦ παηξὸο ἟κ῵λ Ἰαθώβ; ν὎θ εἶπελ, Ναὶ, κείδσλ εἮκί· ἔδνμε γὰξ ἂλ θνκπάδεηλ κόλνλ, η῅ο ἀπνδείμεσο κεδέπσ θαηλνκέλεο· δη' ὧλ δὲ ιέγεη, ηνῦην θαηαζθεπάδεη. Καὶ γὰξ ν὎ρ ἁπι῵ο εἶπελ, ∆ώζσ ζνη ὓδσξ· ἀιιὰ πξόηεξνλ ἀλειὼλ ηὸ ηνῦ Ἰαθὼβ, ηόηε ἐπαίξεη ηὸ ἑαπηνῦ, ἀπὸ η῅ο η῵λ δηδνκέλσλ θύζεσο, ηὸ κέζνλ η῵λ πξνζώπσλ, ὅζνλ θαὶ ηὸ δηάθνξνλ η῵λ δηδόλησλ, παξαζη῅ζαη βνπιόκελνο, θαὶ ηὴλ ὏πεξνρὴλ ηὴλ πξὸο ηὸλ παηξηάξρελ. ΕἮ γὰξ ζαπκάδεηο, θεζὶ, ηὸλ Ἰαθὼβ, ὅηη ηνῦην ἔδσθε ηὸ ὓδσξ, ἂλ πνιὺ ηνύηνπ βέιηηνλ δ῵ ζνη, ηί ἐξε῔ο; Πξνιαβνῦζα κείδνλα ὡκνιόγεζαο εἶλαί κε ηνῦ Ἰαθὼβ, ηῶ ἀλζππελεγθε῔λ θαὶ εἮπε῔λ, Μὴ κείδσλ εἶ ζὺ ηνῦ Ἰαθὼβ, ὅηη ἐπαγγέιιῃ βέιηηνλ ὓδσξ δηδόλαη; ἂλ ιάβῃο ἐθε῔λν ηὸ ὓδσξ, πάλησο ὁκνινγήζεηο κείδνλα εἶλαί κε. ὇ξᾶο θξίζηλ ἀδέθαζηνλ η῅ο γπλαηθὸο, ἀπὸ η῵λ πξαγκάησλ ςεθηδνκέλεο θαὶ ηῶ παηξηάξρῃ θαὶ ηῶ 59.184 Υξηζηῶ; Ἀιι' ν὎θ Ἰνπδα῔νη νὓησο· ἀιιὰ θαὶ δαίκνλαο ὁξ῵ληεο

ἐθβάιινληα α὎ηὸλ, ν὎ κόλνλ ηνῦ παηξηάξρνπ ν὎θ ἔιεγνλ κείδνλα, ἀιιὰ θαὶ δαηκνλ῵ληα ἐθάινπλ. ἧ δὲ γπλὴ ν὎ρ νὓησο, ἀιι' ἐληεῦζελ θέξεη ηὴλ ς῅θνλ, ὅζελ ὁ Υξηζηὸο βνύιεηαη, ἀπὸ η῅ο η῵λ ἔξγσλ ἀπνδείμεσο. Καὶ γὰξ θαὶ α὎ηὸο ἐληεῦζελ δηθάδεηαη, νὓησ ιέγσλ· ΕἮ κὴ πνη῵ ηὰ ἔξγα ηνῦ Παηξόο κνπ, κὴ πηζηεύζαηέ κνη· εἮ δὲ πνη῵, θἂλ ἐκνὶ κὴ πηζηεύεηε, ην῔ο ἔξγνηο πηζηεύζαηε. Οὓησ θαὶ ἟ γπλὴ ηῆ πίζηεη πξνζάγεηαη. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ α὎ηὸο ἀθνύζαο, Μὴ κείδσλ εἶ ηνῦ παηξὸο ἟κ῵λ Ἰαθώβ; ηὸλ Ἰαθὼβ ἀθεὶο, πεξὶ ηνῦ ὓδαηνο δηαιέγεηαη ιέγσλ· Π᾵ο ὁ πίλσλ ἐθ ηνῦ ὓδαηνο ηνύηνπ, δηςήζεη πάιηλ· θαὶ ηὴλ ζύγθξηζηλ ν὎θ ἀπὸ θαηεγνξίαο, ἀιι' ἐμ ὏πεξνρ῅ο πνηε῔ηαη. Ο὎ γὰξ ιέγεη, ὅηη ηὸ ὓδσξ ηνῦην ν὎δέλ ἐζηηλ, ν὎δ' ὅηη ε὎ηειὲο θαὶ ε὎θαηαθξόλεηνλ· ἀιι' ὅπεξ θαὶ ἟ θύζηο καξηπξε῔, ηνῦην ηίζεζη· Π᾵ο ὁ πίλσλ ἐθ ηνῦ ὓδαηνο ηνύηνπ, δηςήζεη πάιηλ· ὃο δ' ἂλ πίῃ ἐθ ηνῦ ὓδαηνο, νὕ ἐγὼ δώζσ α὎ηῶ, ν὎ κὴ δηςήζεη εἮο ηὸλ αἮ῵λα. Ἢθνπζελ ὓδσξ δ῵λ ἟ γπλὴ πξὸ ηνύηνπ, ἀιι' ν὎θ ἐλόεζελ. ἖πεηδὴ γὰξ θαὶ ὓδσξ δ῵λ ηὸ ἀέλλανλ θαὶ δηαπαληὸο ἀλαβιύδνλ ιέγεηαη, η῵λ θξνπλ῵λ ν὎ δηαθνπηνκέλσλ, ηνῦην ἐλόκηζελ ἟ γπλὴ ιέγεζζαη. ∆ηὰ δὴ ηνῦην ζαθέζηεξνλ α὎ηῆ ινηπὸλ ὃ ἔιεγε θαζηζηὰο, θαὶ ἀπὸ ζπγθξίζεσο ηὴλ ὏πεξνρὴλ πνηνύκελνο, ἐπήγαγε ιέγσλ· Ὃο δ' ἂλ πίῃ ἐθ ηνῦ ὓδαηνο, νὕ ἐγὼ δώζσ α὎ηῶ, ν὎ κὴ δηςήζεη εἮο ηὸλ αἮ῵λα· δηὰ ηνύηνπ, ὥζπεξ ἔθελ, δεηθλὺο ηὴλ ὏πεξνρὴλ, θαὶ δηὰ η῵λ ἑμ῅ο εἮξεκέλσλ· ηνύησλ γὰξ ν὎δὲλ ἔρεη ηὸ αἮζζεηὸλ ὓδσξ. Σίλα δέ ἐζηη ηὰ ἑμ῅ο; Γελήζεηαη ἐλ α὎ηῶ πεγὴ ὓδαηνο ἁιινκέλνπ εἮο δσὴλ αἮώληνλ. Ὥζπεξ γὰξ ὁ πεγὴλ ἔλδνλ ἔρσλ ἀπνθεηκέλελ, ν὎θ ἂλ ἁινίε δίςῃ πνηέ· νὓησο ν὎δὲ ὁ ηὸ ὓδσξ ηνῦην ἔρσλ. Καὶ ἐπίζηεπζελ ε὎ζέσο ἟ γπλὴ, πνιὺ ηνῦ Νηθνδήκνπ ζπλεησηέξα θαλε῔ζα· ν὎ ζπλεησηέξα δὲ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἀλδξεηνηέξα. ἖θε῔λνο κὲλ γὰξ κπξίσλ ηνηνύησλ ἀθνύσλ, νὒηε ἄιινλ ηηλὰ ἐπὶ ηνῦην ἐθάιεζελ, νὒηε α὎ηὸο ἐπαῤῥεζηάζαην· αὓηε δὲ ἀπνζηνιηθὰ ἐπηδείθλπηαη πξάγκαηα, πάληαο ε὎αγγειηδνκέλε θαὶ θαινῦζα πξὸο ηὸλ Ἰεζνῦλ, θαὶ πόιηλ ὁιόθιεξνλ ἕιθνπζα ἔμσ πξὸο α὎ηόλ. Κἀθε῔λνο κὲλ ἀθνύζαο, ἔιεγε· Π῵ο δύλαηαη ηαῦηα γελέζζαη; θαὶ ηνῦ Υξηζηνῦ ζέληνο παξάδεηγκα ζαθὲο ηὸ ηνῦ ἀλέκνπ, ν὎δὲ νὓησ ηὸλ ιόγνλ θαηεδέμαην· ἟ γπλὴ δὲ ν὎ρ νὓησο, ἀιιὰ ηὸ κὲλ πξ῵ηνλ ἞πόξεη, ὓζηεξνλ δὲ ν὎ κεηὰ θαηαζθεπ῅ο δεμακέλε ηὸλ ιόγνλ, ἀιι' ἐλ ἀπνθάζεσο ηάμεη, ἐπὶ ηὴλ ι῅ςηλ ε὎ζέσο ἐπείγεηαη. ἖πεηδὴ γὰξ εἶπελ ὁ Υξηζηόο· Γελήζεηαη ἐλ α὎ηῶ πεγὴ ὓδαηνο ἁιινκέλνπ εἮο δσὴλ αἮώληνλ· ε὎ζέσο θεζὶλ ἟ γπλή· ∆όο κνη ηνῦην ηὸ ὓδσξ, ἵλα κὴ δης῵, κεδὲ ἔξρσκαη ἐλζάδε ἀληιε῔λ. βʹ. ὇ξᾶο π῵ο θαηὰ κηθξὸλ πξὸο ηὸ η῵λ δνγκάησλ ὓςνο ἀλάγεηαη; Πξ῵ηνλ ἐλόκηζελ α὎ηὸλ παξάλνκνλ εἶλαί ηηλα Ἰνπδα῔νλ· εἶηα ἐπεηδὴ ηαύηελ ἀπεθξνύζαην ηὴλ θαηεγνξίαλ (ἔδεη γὰξ κὴ εἶλαη ηὸ πξόζσπνλ ὓπνπηνλ ηὸ κέιινλ ηνηαῦηα α὎ηὴλ θαηερε῔λ), ἀθνύζαζα ὓδσξ δ῵λ, ἐλόκηζε πεξὶ αἮζζεηνῦ ηνῦην ιέγεζζαη. Ὕζηεξνλ δὲ καζνῦζα ὅηη πλεπκαηηθὰ ἤλ ηὰ ιεγόκελα, ἐπίζηεπζελ κὲλ ὅηη δύλαηαη ηὸ ὓδσξ ἀλαηξε῔λ ηνῦ δίςνπο ηὴλ ρξείαλ, νὒπσ δὲ ηί πνηε ηνῦηό 59.185 ἐζηηλ ᾔδεη, ἀιι' ἔηη δηεπόξεη, ἀλσηέξσ κὲλ η῵λ αἮζζεη῵λ εἶλαη λνκίδνπζα, ηὸ δὲ ζαθὲο ν὎θ ἐπηζηακέλε. ἖ληαῦζα δὲ ἀθξηβέζηεξνλ κὲλ δηαβιέςαζα, ν὎ κὴλ ηὸ π᾵λ θαηηδνῦζα (∆ὸο γάξ κνη, θεζὶ, ηνῦην ηὸ ὓδσξ, ἵλα κὴ δης῵, κεδὲ ἔξρσκαη ἐλζάδε ἀληιε῔λ), ηέσο πξνεηίκεζελ α὎ηὸλ ηνῦ Ἰαθώβ. Ο὎ δένκαη γὰξ ηαύηεο η῅ο πεγ῅ο, ἐὰλ ιάβσ παξὰ ζνῦ ηὸ ὓδσξ ἐθε῔λν. ὇ξᾶο π῵ο α὎ηὸλ πξνηίζεζη ηνῦ παηξηάξρνπ; Σνῦην ςπρ῅ο ε὎γλώκνλνο. Ἔδεημελ ἟ιίθελ εἶρε πεξὶ ηνῦ Ἰαθὼβ δόμαλ· εἶδε ηὸλ βειηίνλα, θαὶ ν὎ θαηεζρέζε ηῆ πξνιήςεη. Οὒηε νὔλ εὒθνινο ἟ γπλὴ (ν὎ γὰξ ἁπι῵ο θαηεδέμαην ηὰ ιεγόκελα· π῵ο γὰξ ἟ κεηὰ ηνζαύηεο ἀθξηβείαο ἐθδεηήζαζα;), νὒηε ἀπεηζὴο θαὶ θηιόλεηθνο. Καὶ ηνῦην ἔδεημελ ἀπὸ η῅ο αἮηήζεσο. Καίηνη θαὶ Ἰνπδαίνηο εἶπέ πνηε· Ὃο ἂλ θάγῃ ἐθ η῅ο ζαξθόο κνπ, ν὎ κὴ πεηλάζεη· θαὶ ὁ πηζηεύσλ εἮο ἐκὲ, ν὎ κὴ δηςήζεη πώπνηε. Ἀιι' ν὎ κόλνλ ν὎θ ἐπίζηεπζαλ, ἀιιὰ θαὶ ἐζθαλδαιίζζεζαλ. ἧ γπλὴ δὲ ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ ἔπαζελ, ἀιιὰ θαὶ παξακέλεη θαὶ αἮηε῔. Ἰνπδαίνηο κὲλ νὔλ ἔιεγελ, ὇ πηζηεύσλ εἮο ἐκὲ,

ν὎ κὴ δηςήζεη· ηῆ δὲ γπλαηθὶ ν὎ρ νὓησο, ἀιιὰ παρύηεξνλ, ὇ πίλσλ ἐθ ηνῦ ὓδαηνο ηνύηνπ, ν὎ κὴ δηςήζεη. ἖παγγειία γὰξ ἤλ πλεπκαηηθ῵λ, θαὶ ν὎ρ ὁξσκέλσλ πξαγκάησλ. ∆ηὰ ηνῦην ἐπάξαο α὎η῅ο ηὸλ λνῦλ ηα῔ο ὏πνζρέζεζηλ, ἔηη ην῔ο αἮζζεην῔ο ἐλδηαηξίβεη ῥήκαζη, δηὰ ηὸ κεδέπσ δύλαζζαη ρσξ῅ζαη η῵λ πλεπκαηηθ῵λ ηὴλ ἀθξίβεηαλ. ΕἮ γὰξ εἶπελ, ὅηη ἖ὰλ πηζηεύζῃο εἮο ἐκὲ, ν὎ κὴ δηςήζεηο, ν὎θ ἂλ ἐλόεζε ηὸ εἮξεκέλνλ, ν὎θ εἮδπ῔α ηίο πνηέ ἐζηηλ ὁ δηαιεγόκελνο, ν὎δὲ πεξὶ πνίνπ δίςνπο ἔιεγελ. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ν὎ρὶ θαὶ ἐπὶ Ἰνπδαίσλ ηνῦην ἐπνίεζελ; Ὅηη ἐθε῔λνη κὲλ πνιιὰ ζεκε῔α ἑσξαθόηεο ἤζαλ· αὓηε δὲ ζεκε῔νλ κὲλ εἶδελ ν὎δὲλ, η῵λ δὲ ῥεκάησλ ἢθνπζε πξ῵ηνλ. ∆ηὰ ηνῦην ινηπὸλ δηὰ πξνθεηείαο ἀπνθαιύπηεη ηὴλ δύλακηλ ηὴλ ἑαπηνῦ, θαὶ ν὎θ ε὎ζέσο ἐπάγεη ηὸλ ἔιεγρνλ· ἀιιὰ ηί θεζηλ; Ὕπαγε, θώλεζόλ ζνπ ηὸλ ἄλδξα, θαὶ ἐιζὲ ὧδε. ἧ δέ θεζηλ· Ο὎θ ἔρσ ἄλδξα. Λέγεη α὎ηῆ ὁ Ἰεζνῦο· Και῵ο εἶπεο, ὅηη Ἄλδξα ν὎θ ἔρσ· πέληε γὰξ ἄλδξαο ἔζρεο, θαὶ λῦλ ὃλ ἔρεηο, ν὎θ ἔζηη ζνπ ἀλήξ. Σνῦην ἀιεζὲο εἴξεθαο. Λέγεη α὎ηῶ ἟ γπλὴ, Κύξηε, ζεσξ῵ ὅηη πξνθήηεο εἶ ζύ. Βαβαὶ, πόζε η῅ο γπλαηθὸο ἟ θηινζνθία! π῵ο πξάσο ηὸλ ἔιεγρνλ δέρεηαη! Π῵ο γὰξ ν὎θ ἔκειιε, θεζί; ∆ηαηί, εἮπέ κνη· ν὎ρὶ θαὶ Ἰνπδαίνπο ἢιεγμε πνιιάθηο, θαὶ ηνύηνπ κείδνλα; Ο὎ γάξ ἐζηηλ ἴζνλ ηὰ ἐλ δηαλνίᾳ ἀπόῤῥεηα εἮο κέζνλ ἀγαγε῔λ, θαὶ πξ᾵γκα γηλόκελνλ ιάζξᾳ θαηάδεινλ πνηε῔λ. Σὸ κὲλ γὰξ Θενῦ κόλνλ ἐζηὶ, θαὶ ν὎δεὶο ἕηεξνο νἶδελ, εἮ κὴ ὁ ἐλ δηαλνίᾳ ἔρσλ· ηὰ δὲ, νἯ θνηλσλνῦληεο ἐπίζηαληαη ἅπαληεο. Ἀιι' ὅκσο ἐιεγρζέληεο ν὎ θέξνπζη πξάσο· ἀιι' εἮπόληνο, Σί κε δεηε῔ηε ἀπνθηε῔λαη; ν὎ κόλνλ ν὎ ζαπκάδνπζηλ ὡο ἟ γπλὴ, ἀιιὰ θαὶ ινηδνξνῦζη θαὶ ὏βξίδνπζη. Καίηνη γε ἐθε῔λνη κὲλ θαὶ ἀπὸ ἄιισλ ζεκείσλ εἶρνλ ηὴλ ἀπόδεημηλ, αὓηε δὲ ηνῦην κόλνλ ἤλ ἀθεθνπ῔α· ἀιι' ὅκσο ν὎ κόλνλ ν὎θ ἐζαύκαζαλ, ἀιιὰ θαὶ ὓβξηζαλ ιέγνληεο, ∆αηκόληνλ ἔρεηο, ηίο ζε δεηε῔ ἀπνθηε῔λαη; Αὓηε δὲ ν὎ κόλνλ ν὎ρ ὏βξίδεη, ἀιιὰ θαὶ ζαπκάδεη θαὶ ἐθπιήηηεηαη, θαὶ πξνθήηελ εἶλαη ὏πνλνε῔· θαίηνη κεηδόλσο ἂλ ὁ ἔιεγρνο νὕηνο η῅ο γπλαηθὸο ἣςαην, ἠ ἐθείλσλ ἐθε῔λνο. Σνῦην κὲλ γὰξ ηαύηεο κόλεο ἁκάξηεκα ἤλ, ἐθε῔λν δὲ θνηλόλ. Ο὎ρ νὓησ δὲ ἐπὶ ην῔ο θνηλν῔ο, ὡο ἐπὶ ην῔ο Ἦδίνηο δαθλόκεζα. Κἀθε῔λνη κὲλ κέγα ᾤνληό ηη θαηνξζνῦλ, ἂλ ηὸλ Υξηζηὸλ ἀλέισζη· ηὸ δὲ η῅ο γπλαηθὸο ὡκνιόγεην παξὰ π᾵ζη πνλεξὸλ εἶλαη· ἀιι' ὅκσο ν὎θ ἐδπζρέξαλελ ἟ γπλὴ, ἀιι' ἐμεπιάγε θαὶ ἐζαύκα 59.186 δελ. Καὶ ἐπὶ ηνῦ Ναζαλαὴι δὲ ηὸ α὎ηὸ ηνῦην ἐπνίεζελ ὁ Υξηζηόο. Ο὎ γὰξ πξνεγνπκέλσο ηὴλ πξνθεηείαλ εἮζήγαγελ, ν὎δὲ εἶπελ, Εἶδόλ ζε ὏πὸ ηὴλ ζπθ῅λ· ἀιι' ὅηε ἐθε῔λνο εἶπε, Πόζελ κε γηλώζθεηο, ηόηε ηνῦην ἐπήγαγελ. ἖βνύιεην γὰξ θαὶ η῵λ πξνῤῥήζεσλ θαὶ η῵λ ζαπκάησλ ηὰο ἀξρὰο παξ' α὎η῵λ ιακβάλεηλ η῵λ πξνζηόλησλ α὎ηῶ, ὥζηε θαὶ νἮθεηνῦζζαη ην῔ο γηλνκέλνηο κ᾵ιινλ α὎ηνὺο, θαὶ ηὴλ ηνῦ θελνδνμε῔λ δηαθπγε῔λ ὏πόλνηαλ. Σνῦην δὴ θαὶ ἐληαῦζα πνηε῔. Σὸ κὲλ γὰξ πξνεγνπκέλσο ἐιέγμαη, ὅηη Ἄλδξα ν὎θ ἔρεηο, ἐδόθεη θνξηηθὸλ εἶλαη θαὶ πεξηηηόλ· ηὸ δὲ παξ' α὎η῅ο ιαβόληα ηὴλ αἮηίαλ, πάληα ηαῦηα δηνξζνῦλ, θαὶ ζθόδξα ἀθόινπζνλ ἤλ, θαὶ ηὴλ ἀθνύνπζαλ πξανηέξαλ εἮξγάδεην. Καὶ πνία ἀθνινπζία, θεζὶ, ηὸ εἮπε῔λ, Ὕπαγε, θώλεζνλ ηὸλ ἄλδξα ζνπ; Πεξὶ δσξε᾵ο ἤλ ὁ ιόγνο θαὶ ράξηηνο ὏πεξβαηλνύζεο ηὴλ ἀλζξσπίλελ θύζηλ. ἖πέθεηην ἟ γπλὴ δεηνῦζα ιαβε῔λ, θαὶ ιέγεη· Φώλεζόλ ζνπ ηὸλ ἄλδξα· ὡζαλεὶ ἐλδεηθλύκελνο ὅηη θἀθε῔λνλ δε῔ θνηλσλ῅ζαη ηνύησλ. ἧ δὲ ζπεύδνπζα ιαβε῔λ, θαὶ θξύπηνπζα ηὸ αἮζρξὸλ ηνῦ πξάγκαηνο, θαὶ νἮνκέλε πξὸο ἄλζξσπνλ δηαιέγεζζαη, θεζὶλ, Ο὎θ ἔρσ ἄλδξα. Σαῦηα ἀθνύζαο ὁ Υξηζηὸο, ε὎θαίξσο ινηπὸλ ἐπάγεη ηὸλ ἔιεγρνλ, ἀκθόηεξα κεηὰ ἀθξηβείαο ιέγσλ. Σνύο ηε γὰξ πξνηέξνπο ἞ξίζκεζελ ἅπαληαο, θαὶ ηὸλ λῦλ θξππηόκελνλ ἢιεγμε. Σί νὔλ ἟ γπλή; Ο὎θ ἐδπζρέξαλελ, ν὎δὲ ἀθε῔ζα ἔθπγελ, ν὎δὲ ὓβξηλ ηὸ πξ᾵γκα ἐλόκηζελ εἶλαη· ἀιιὰ ζαπκάδεη κ᾵ιινλ α὎ηὸλ θαὶ πξνζθαξηεξε῔ πιένλ· Θεσξ῵ γὰξ, θεζὶλ, ὅηη πξνθήηεο εἶ ζύ. Καὶ ζθόπεη α὎η῅ο ηὴλ ζύλεζηλ· Ο὎δὲ ἐληαῦζα ε὎ζέσο ἐπέδξακελ, ἀιι' ἔηη πεξηζθνπε῔ηαη θαὶ ζαπκάδεη. Σὸ γὰξ, Θεσξ῵, ηνῦηό ἐζηη, Φαίλῃ κνη πξνθήηεο εἶλαη. Εἶηα ἐπεηδὴ ηνῦην ὏πώπηεπζελ, ν὎δὲλ βησηηθὸλ α὎ηὸλ ἐξσηᾶ, ν὎

πεξὶ ζώκαηνο ὏γηείαο, ν὎ πεξὶ ρξεκάησλ, ν὎ πεξὶ πινύηνπ, ἀιιὰ πεξὶ δνγκάησλ ε὎ζέσο. Σί γάξ θεζηλ; ΟἯ παηέξεο ἟κ῵λ ἐλ ηῶ ὄξεη ηνύηῳ πξνζεθύλεζαλ· ηνὺο πεξὶ ηὸλ Ἀβξαὰκ ιέγνπζα· θαὶ γὰξ ἐθε῔ θαζη ηὸλ πἯὸλ ἀλελέρζαη· Καὶ π῵ο ὏κε῔ο ιέγεηε, ὅηη ἐλ Ἱεξνζνιύκνηο ἐζηὶλ ὁ ηόπνο, ὅπνπ ρξὴ πξνζθπλε῔λ; γʹ. Εἶδεο π῵ο ὏ςεινηέξα ηῆ δηαλνίᾳ γέγνλελ; ἧ γὰξ ὏πὲξ ηνῦ κὴ ζθύιιεζζαη δηὰ ηὸ δηςῆλ κεξηκλ῵ζα, θαὶ ὏πὲξ δνγκάησλ ἐξσηᾶ ινηπόλ. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; Ο὎θ ἔιπζε ηὸ δήηεκα (ν὎ γὰξ ηνῦην ἤλ α὎ηῶ πεξηζπνύδαζηνλ, πξὸο ηὰ ιεγόκελα ἁπι῵ο ἀπνθξίλεζζαη· παξέιθνλ γὰξ ἤλ), ἀιιὰ ἄγεη ηὴλ γπλα῔θα πάιηλ ἐπὶ ηὸ κε῔δνλ ὓςνο· θαὶ ν὎ πξόηεξνλ α὎ηῆ πεξὶ ηνύησλ δηαιέγεηαη, ἕσο ὡκνιόγεζελ ὅηη πξνθήηεο ἐζηὶλ, ὥζηε θαὶ κεηὰ πνιι῅ο η῅ο πιεξνθνξίαο ἀθνῦζαη ινηπὸλ η῵λ ιεγνκέλσλ. ἧ γὰξ ηνῦην πεηζζε῔ζα, ν὎θ ἔηη ινηπὸλ πεξὶ η῵λ ῥεζεζνκέλσλ ἀκθηβάιιεηλ εἶρελ. ΑἮζρπλζ῵κελ ηνίλπλ θαὶ ἐξπζξηάζσκελ ινηπόλ. Γπλὴ πέληε ἄλδξαο ἐζρεθπ῔α, θαὶ ΢ακαξε῔ηηο νὔζα, ηνζαύηελ πεξὶ δνγκάησλ πνηε῔ηαη ζπνπδὴλ, θαὶ ν὎ρ ὁ θαηξὸο η῅ο ἟κέξαο, ν὎ ηὸ ἐθ' ἕηεξόλ ηη παξαγελέζζαη, ν὎θ ἄιιν ν὎δὲλ α὎ηὴλ ἀπήγαγε η῅ο πεξὶ ηὰ ηνηαῦηα δεηήζεσο· ἟κε῔ο δὲ ν὎ κόλνλ πεξὶ δνγκάησλ ν὎ δεηνῦκελ, ἀιιὰ θαὶ πεξὶ πάλησλ ἁπι῵ο, θαὶ ὡο ἔηπρε δηαθείκεζα. ∆ηὰ ηνῦην ηὰ πάληα ἞κέιεηαη. Σίο γὰξ ὏κ῵λ, εἮπέ κνη, ἐλ νἮθίᾳ γελόκελνο, ππθηίνλ ἔιαβε ρξηζηηαληθὸλ κεηὰ ρε῔ξαο, θαὶ ηὰ ἐγθείκελα ἐπ῅ιζε, θαὶ ἞ξεύλεζε ηὴλ Γξαθήλ; Ο὎δεὶο ἂλ ἔρνη ηαῦηα εἮπε῔λ· ἀιιὰ πεηηνὺο κὲλ θαὶ θύβνπο παξὰ ην῔ο πιείν 59.187 ζηλ ε὏ξήζνκελ ὄληαο, βηβιία δὲ ν὎δακνῦ, ἀιιὰ θαὶ παξ' ὀιίγνηο. Καὶ νὕηνη δὲ ην῔ο ν὎θ ἔρνπζηλ ὁκνίσο δηάθεηληαη, δήζαληεο α὎ηὰ θαὶ ἀπνζέκελνη δηαπαληὸο ἐλ θηβσηίνηο· θαὶ ἟ π᾵ζα α὎ην῔ο ζπνπδὴ πεξὶ ηὴλ η῵λ ὏κέλσλ ιεπηόηεηα, θαὶ ηὸ η῵λ γξακκάησλ θάιινο, ν὎ πεξὶ ηὴλ ἀλάγλσζηλ. Ο὎δὲ γὰξ ὏πὲξ ὠθειείαο θαὶ θέξδνπο ηὴλ θη῅ζηλ α὎η῵λ πεπνίεληαη, ἀιιὰ πινύηνπ θαὶ θηινηηκίαο ἐπίδεημηλ πνηνύκελνη, πεξὶ ηαῦηα ἐζπνπδάθαζηλ· ηνζαύηε η῅ο θελνδνμίαο ἟ ὏πεξβνιή. Ο὎δελὸο γὰξ ἀθνύσ θηινηηκνπκέλνπ, ὅηη νἶδε ηὰ ἐγθείκελα, ἀιι' ὅηη ρξπζν῔ο ἔρεη γξάκκαζηλ ἐγγεγξακκέλνλ. Καὶ ηί ηὸ θέξδνο; εἮπέ κνη. Ο὎ γὰξ δηὰ ηαῦηα ἐδόζεζαλ αἯ Γξαθαὶ, ἵλα ἐλ βηβιίνηο α὎ηὰο ἔρσκελ κόλνλ, ἀιι' ἵλα θαὶ ἐλ θαξδίαηο α὎ηὰο ἐγθνιάςσκελ. Ὡο αὓηε γε ἟ θη῅ζηο Ἰνπδατθ῅ο ἐζηη θηινηηκίαο, ηὸ ἐλ ην῔ο γξάκκαζη θαηαηίζεζζαη κόλνλ ηὰο ἐληνιάο· ἟κ῔λ δὲ ν὎δὲ ηὴλ ἀξρὴλ νὓησο ὁ λόκνο ἐδόζε, ἀιι' ἐλ πιαμὶ θαξδίαο ζαξθίλαηο. Καὶ ηαῦηα ιέγσ, ν὎ θσιύσλ βηβιία θεθη῅ζζαη, ἀιιὰ θαὶ παξαηλ῵ ηνῦην θαὶ ζθόδξα εὒρνκαη· βνύινκαη δὲ ἐμ ἐθείλσλ θαὶ ηὰ γξάκκαηα θαὶ ηὰ λνήκαηα εἮο ηὴλ δηάλνηαλ πεξηθέξεζζαη ηὴλ ἟κεηέξαλ, ἵλα νὓησ θαζαίξεηαη δερνκέλε ηὴλ η῵λ γξακκάησλ λόεζηλ. ΕἮ γὰξ ἐλ νἮθίᾳ, ἔλζα ἂλ Ε὎αγγέιηνλ ᾖ θείκελνλ, ν὎ ηνικήζεη πξνζειζε῔λ ὁ δηάβνινο, πνιιῶ κ᾵ιινλ ςπρ῅ο λνήκαηα ηνηαῦηα πεξηθεξνύζεο ν὎ρ ἅςεηαί πνηε, ν὎δὲ ἐπηβήζεηαη δαίκσλ, ἠ ἁκαξηίαο θύζηο. Ἁγίαζνλ ηνίλπλ ηὴλ ςπρήλ ζνπ, ἁγίαζόλ ζνπ ηὸ ζ῵κα, ἀεὶ ηαῦηα ἐπὶ η῅ο θαξδίαο θαὶ ἐπὶ η῅ο γιώζζεο ἔρσλ. ΕἮ γὰξ ἟ αἮζρξνινγία θαηαῤῥππν῔, θαὶ δαίκνλαο θαιε῔, εὒδεινλ ὅηη ἟ πλεπκαηηθὴ ἀλάγλσζηο ἁγηάδεη, θαὶ ηὴλ ηνῦ Πλεύκαηνο ἐπηζπ᾵ηαη ράξηλ. Θε῔αί εἮζηλ ἐπῳδαὶ ηὰ γξάκκαηα. ἖πᾴδσκελ ηνίλπλ ἑαπην῔ο, θαὶ ην῔ο ἐλ ηῆ ςπρῆ πάζεζηλ ηὰ ἀπ' ἐθείλσλ θάξκαθα θαηαζθεπάδσκελ. Ἂλ γὰξ εἮδ῵κελ ηίλα ἐζηὶ ηὰ ἀλαγηλσζθόκελα, κεηὰ πνιι῅ο ηαῦηα ἀθνπζόκεζα η῅ο πξνζπκίαο. Σαῦηα ἀεὶ ιέγσ, θαὶ ιέγσλ ν὎ παύζνκαη. Π῵ο γὰξ ν὎θ ἄηνπνλ, ηνὺο κὲλ ἐπὶ η῅ο ἀγνξ᾵ο θαζεκέλνπο, θαὶ ἟ληόρσλ θαὶ ὀξρεζη῵λ θαὶ ὀλόκαηα, θαὶ γέλε, θαὶ πόιεηο, θαὶ ἐλεξγείαο ιέγεηλ ηξόπνπο, θαὶ α὎η῵λ δὲ η῵λ ἵππσλ θαὶ ἀξεηὴλ θαὶ θαθίαλ κεηὰ ἀθξηβείαο ἀπαγγέιιεηλ· ηνὺο δὲ ἐληαῦζα ἀπαλη῵ληαο κεδὲλ η῵λ ὧδε γηλνκέλσλ εἮδέλαη, 59.188 ἀιιὰ θαὶ α὎η῵λ η῵λ βίβισλ ηὸλ ἀξηζκὸλ ἀγλνε῔λ; ΕἮ γὰξ ἟δνλ῅ο ἕλεθελ ἐθε῔λα δηώθεηο, πιείνλα ηαύηελ ἐληαῦζα νὔζαλ ἐπηδείμσ. Σί γὰξ ἣδηνλ, εἮπέ κνη, ηί δὲ ζαπκαζηόηεξνλ, ἄλζξσπνλ ἀλζξώπῳ παιαίνληα Ἦδε῔λ, ἠ ἄλζξσπνλ δηαβόιῳ ππθηεύνληα, θαὶ ζ῵κα ἀζσκάηῳ δπλάκεη ζπκπιεθόκελνλ, θαὶ

ληθ῵ληα; Σαύηαο ζεσξ῵κελ ηὰο πάιαο· ηαύηαο γὰξ θαὶ κηκήζαζζαη ε὎πξεπὲο θαὶ ιπζηηειὲο, θαὶ κηκνπκέλνπο ζηεθαλσζ῅λαη ἔλη· ἀιιὰ κὴ ἐθείλαο, ὧλ ὁ δ῅ινο αἮζρύλελ θέξεη ηῶ κηκνπκέλῳ. ἖θείλελ κὲλ γὰξ κεηὰ δαηκόλσλ ζεσξε῔ο ηὴλ πάιελ, ἂλ ἄξα ζεσξῆο· ηαύηελ δὲ κεηὰ ἀγγέισλ θαὶ ηνῦ η῵λ ἀγγέισλ ∆εζπόηνπ. ΕἮπὲ γάξ κνη· εἴ γέ ζνη ἐμ῅λ κεηὰ ἀξρόλησλ ἠ βαζηιέσλ θαζήκελνλ ζεσξε῔λ θαὶ ἀπνιαύεηλ η῅ο ζεσξίαο, ν὎ κεγίζηελ ἟γνῦ ηηκὴλ εἶλαη ηνῦην; ἖ληαῦζα δὲ κεηὰ ηνῦ βαζηιέσο η῵λ ἀγγέισλ ζεσξ῵λ, θαὶ ὁξ῵λ ἐθ κέζσλ θαηερόκελνλ η῵λ λώησλ ηὸλ δηάβνινλ, θαὶ πνιιὰ κὲλ θηινλεηθνῦληα πεξηγελέζζαη, Ἦζρύνληα δὲ ν὎δὲλ, ν὎ ηξέρεηο εἮο ηνηαύηελ ζεσξίαλ; Καὶ π῵ο ἔλη ηνῦην γελέζζαη; θεζίλ. Ἂλ ηὸ βηβιίνλ κεηὰ ρε῔ξαο ἔρεηο. Ὄςεη γὰξ ἐλ α὎ηῶ θαὶ ηὰ ζθάκκαηα, θαὶ ηνὺο καθξνὺο δηαύινπο, θαὶ ηὰο ιαβὰο ηὰο ἐθείλνπ, θαὶ ηνῦ δηθαίνπ ηὴλ ηέρλελ. Σαῦηα δὲ ζεσξ῵λ, εἴζῃ θαὶ α὎ηὸο νὓησ παιαίεηλ, θαὶ ἀπαιιαγήζῃ δαηκόλσλ. ∆αηκόλσλ γὰξ παλεγύξεηο, ν὎θ ἀλζξώπσλ ζέαηξα, ηὰ ἔμσ ηεινύκελα. ΕἮ γὰξ ἐλ εἮδσιείῳ ν὎ ζέκηο εἮζηέλαη, πνιιῶ κ᾵ιινλ εἮο ἑνξηὴλ ζαηαληθήλ. Σαῦηα ιέγσλ θαὶ δηελνρι῵λ ν὎ παύζνκαη, ἕσο ἂλ ηὴλ ἐπηζηξνθὴλ ἴδσ. Σαῦηα γὰξ ιέγεηλ, ἐκνὶ κὲλ ν὎θ ὀθλεξὸλ, θεζὶλ, ὏κ῔λ δὲ ἀζθαιέο. Μὴ δὴ βαξύλεζζε ηὴλ παξαίλεζηλ. ΕἮ γὰξ βαξύλεζζαη ἔδεη, ἐκὲ ἔδεη ηὸλ πνιιάθηο ιέγνληα θαὶ ν὎θ ἀθνπόκελνλ, ν὎ρ ἟κ᾵ο ηνὺο ἀεὶ κὲλ ἀθνύνληαο, ἀεὶ δὲ παξαθνύνληαο. Ἀιιὰ κὴ γέλνηην δηαπαληὸο ηαῦηα ὏κ᾵ο ἐγθαιε῔ζζαη, ἀιιὰ ἀπαιιαγέληαο ηαύηεο η῅ο αἮζρύλεο, θαηαμησζ῅λαη η῅ο πλεπκαηηθ῅ο ζεσξίαο, θαὶ η῅ο κειινύζεο δόμεο ἀπνιαῦζαη, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.187 ΟΜΘΛΘΑ ΛΓʹ. Λέγεη α὎ηῆ ὁ Ἰεζνῦο· Γύλαη, πίζηεπζόλ κνη, ὅηη ἔξρεηαη ὥξα, ὅηε νὒηε ἐλ ηῶ ὄξεη ηνύηῳ, νὒηε ἐλ Ἱεξνζνιύκνηο πξνζθπλήζεηε ηῶ Παηξί. ὖκε῔ο πξνζθπλε῔ηε ὃ ν὎θ νἴδαηε· ἟κε῔ο πξνζθπλνῦκελ ὃ νἴδακελ, ὅηη ἟ ζσηεξία ἐθ η῵λ Ἰνπδαίσλ ἐζηίλ.
αʹ. Παληαρνῦ πίζηεσο ἟κ῔λ δε῔, ἀγαπεηνὶ, πίζηεσο, η῅ο κεηξὸο η῵λ ἀγαζ῵λ, ηνῦ η῅ο ζσηεξίαο θαξκάθνπ· θαὶ ηαύηεο ἄλεπ ν὎δὲλ ἔζηη θαηαζρε῔λ η῵λ κεγάισλ δνγκάησλ. Ἀιι' ἐνίθαζη ην῔ο πέιαγνο λεὸο ρσξὶο ἐπηρεηξνῦζη δηαπεξᾶλ, νἳ κέρξη κὲλ ὀιίγνπ λερόκελνη δηαξθνῦζη ρεξζὶλ ὁκνῦ θαὶ πνζὶ ρξώκελνη, πεξαηηέξσ δὲ πξνειζόληεο, ηαρέσο ὏πὸ η῵λ θπκάησλ βαπηίδνληαη· νὓησ θαὶ νἯ ην῔ο νἮθείνηο ρξώκελνη ινγηζκν῔ο, πξὶλ ἢ ηη καζε῔λ, λαπάγηνλ ὏πνκέλνπζηλ· θαζὼο θαὶ ὁ Παῦιόο θεζηλ, Οἵηηλεο πεξὶ ηὴλ πίζηηλ ἐλαπάγεζαλ. Ὅπεξ ἵλα κὴ θαὶ ἟κε῔ο πάζσκελ, ηὴλ Ἧεξὰλ θαηέρσκελ ἄγθπ 59.188 ξαλ, δη' ἥο θαὶ ηὴλ ΢ακαξε῔ηηλ ὁ Υξηζηὸο ἐπάγεηαη λῦλ. ΕἮπνύζεο γὰξ ἐθείλεο, Π῵ο ὏κε῔ο ιέγεηε ὅηη ἐλ ην῔ο Ἱεξνζνιύκνηο ἐζηὶλ ὁ ηόπνο, ἐλ ᾧ δε῔ πξνζθπλε῔λ; ὁ Υξηζηὸο ἔιεγελ· Πίζηεπζόλ κνη, γύλαη, ὅηη ἔξρεηαη ὥξα, ὅηε νὒηε ἐλ Ἱεξνζνιύκνηο, νὒηε ἐλ ηῶ ὄξεη ηνύηῳ πξνζθπλήζεηε ηῶ Παηξί. Πνιὺ κέγα α὎ηῆ δόγκα ἀπεθάιπςε, θαὶ ὅπεξ ν὎δὲ Νηθνδήκῳ, ν὎δὲ ηῶ Ναζαλαὴι εἶπελ. Αὓηε κὲλ νὔλ ἐζπνύδαδε ζεκλόηεξα δε῔μαη ηὰ α὎η῅ο η῵λ Ἰνπδατθ῵λ, θαὶ ηνῦην ἀπὸ η῵λ παηέξσλ ἐζνθίδεην· ὁ δὲ Υξηζηὸο ν὎ πξὸο ηαύηελ ἀπήληεζε ηὴλ ἐξώηεζηλ. Παξέιθνλ γὰξ ηέσο ἤλ ηνῦην εἮπε῔λ θαὶ δε῔μαη, δηαηί κὲλ νἯ παηέξεο ἐλ ηῶ ὄξεη, δηαηί δὲ νἯ Ἰνπδα῔νη ἐλ Ἱεξνζνιύκνηο πξνζεθύλνπλ. ∆ηὸ ηνῦην κὲλ ἀπεζηώπεζελ· ἀκθνηέξσλ δὲ η῵λ ηύπσλ ηὰ πξεζβε῔α ἀλειὼλ, δηαλίζηεζηλ α὎η῅ο ηὴλ ςπρὴλ, δεηθλὺο ὅηη ν὎δὲ Ἰνπδα῔νη ν὎δὲ α὎ηνὶ ἔρνπζί ηη κέγα πξὸο ηὸ κέιινλ δσξε῔ζζαη· θαὶ ηόηε ηὴλ δηαθνξὰλ εἮζάγεη. Πιὴλ θαὶ νὓησ ζεκλν 59.189 ηέξνπο ηνὺο Ἰνπδαίνπο ἀπέθελελ, ν὎ ηόπνλ ηόπνπ πξνηηκ῵λ, ἀιιὰ ἀπὸ η῅ο δηαλνίαο ἐθείλεο ηὴλ πξνεδξείαλ δηδνὺο, ὡζαλεὶ ἔιεγελ·

Σόπνπ κὲλ ἕλεθελ, ν὎δὲλ δε῔ ινηπὸλ θηινλεηθε῔λ. Ἰνπδα῔νη κέληνη ηῶ ηξόπῳ ηὸ πιένλ η῵λ ΢ακαξεηη῵λ ἔζρνλ· ὖκε῔ο κὲλ γὰξ, θεζὶ, πξνζθπλε῔ηε ὃ ν὎θ νἴδαηε· ἟κε῔ο δὲ πξνζθπλνῦκελ ὃ νἴδακελ. Π῵ο νὔλ ν὎θ ᾔδεζαλ νἯ ΢ακαξε῔ηαη ὃ πξνζεθύλνπλ; Ὅηη ηνπηθὸλ θαὶ κεξηθὸλ Θεὸλ ἐλόκηδνλ εἶλαη· νὓησ γνῦλ α὎ηὸλ θαὶ ἐζεξάπεπνλ· νὓησ θαὶ Πέξζαηο πέκςαληεο ἀπήγγεηιαλ, ὅηη ὇ ηνῦ ηόπνπ ηνύηνπ Θεὸο ἟κ῔λ ἀγαλαθηε῔, ν὎δὲλ πιένλ πεξὶ α὎ηνῦ θαηὰ ηνῦην η῵λ εἮδώισλ θαληαδόκελνη. ∆ηόπεξ ἔκελνλ θαὶ δαίκνλαο θαὶ α὎ηὸλ ζεξαπεύνληεο, θαὶ ηὰ ἄκηθηα κηγλύληεο. Ἰνπδα῔νη δὲ ηαύηεο ἤζαλ ἀπειιαγκέλνη η῅ο ὏πνλνίαο, θαὶ η῅ο νἮθνπκέλεο α὎ηὸλ ᾔδεζαλ εἶλαη Θεὸλ, εἮ θαὶ κὴ πάληεο. ∆ηὰ ηνῦηό θεζηλ, ὖκε῔ο πξνζθπλε῔ηε ὃ ν὎θ νἴδαηε· ἟κε῔ο δὲ πξνζθπλνῦκελ ὃ νἴδακελ. Μὴ ζαπκάζῃο δὲ ὅηη κεηὰ Ἰνπδαίσλ ἑαπηὸλ ἀξηζκε῔· πξὸο γὰξ ηὴλ ὏πόλνηαλ η῅ο γπλαηθὸο δηαιέγεηαη, ὡο πξνθήηεο ὢλ Ἰνπδαίσλ. ∆ηὸ θαὶ ηὸ, Πξνζθπλνῦκελ, ηέζεηθελ. Ὅηη γὰξ η῵λ πξνζθπλνπκέλσλ ἐζηὶ, παληί πνπ δ῅ινλ. Σὸ κὲλ γὰξ πξνζθπλε῔λ, η῅ο θηίζεσο, ηὸ δὲ πξνζθπλε῔ζζαη, ηνῦ η῅ο θηίζεσο ∆εζπόηνπ. Ἀιιὰ ηέσο ὡο Ἰνπδα῔νο δηαιέγεηαη. Σὸ νὔλ, ἧκε῔ο, ἐληαῦζα, ἧκε῔ο νἯ Ἰνπδα῔νη,θεζίλ. ἖πάξαο ηνίλπλ ηὰ Ἰνπδατθὰ, πάιηλ ἀμηόπηζηνλ ἑαπηὸλ πνηε῔, θαὶ πείζεη κ᾵ιινλ ην῔ο ὏π' α὎ηνῦ ιεγνκέλνηο πξνζέρεηλ, ἀλύπνπηνλ πνη῵λ ηὸλ ιόγνλ, θαὶ δεηθλὺο ὅηη ν὎ ηῆ πξὸο ηὸ ὁκόθπινλ ζπγγελείᾳ ηὰ ἐθείλσλ ἐπαίξεη. ὇ γὰξ πεξὶ ηνῦ ηόπνπ ηαῦηα ἀπνθελάκελνο, ἐθ' ᾧ κάιηζηα εὒρνπλ Ἰνπδα῔νη θαὶ πιενλεθηε῔λ πάλησλ ἐλόκηδνλ, θαὶ ηὰ ζεκλὰ ηνύησλ θαζειὼλ, εὒδεινλ ὅηη ν὎δὲ θαηὰ ηαῦηα πξὸο ράξηλ ηηλὸο ἔιεγελ, ἀιιὰ κεηὰ ἀιεζείαο θαὶ πξνῤῥεηηθῆ δπλάκεη. ἖πεὶ νὔλ η῵λ ηνηνύησλ ινγηζκ῵λ ηέσο ἀπέζηεζελ εἮπὼλ, Πίζηεπζόλ κνη, γύλαη, θαὶ ηὰ ἑμ῅ο, ἐπάγεη, Ὅηη ἟ ζσηεξία ἐθ η῵λ Ἰνπδαίσλ ἐζηίλ. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· ἠ ὅηη ηὰ ἀγαζὰ ηῆ νἮθνπκέλῃ ἐθε῔ζελ γέγνλε (ηὸ γὰξ εἮδέλαη Θεὸλ θαὶ ηὸ θαηαγηλώζθεηλ εἮδώισλ, ἐθε῔ζελ ηὴλ ἀξρὴλ ἔζρελ· θαὶ ηὰ ἄιια πάληα δόγκαηα, θαὶ παξ' ὏κ῔λ δὲ α὎ηὸ ηὸ η῅ο πξνζθπλήζεσο, εἮ θαὶ κὴ ὀξζ῵ο, ἀπὸ γνῦλ η῵λ Ἰνπδαίσλ ηὴλ ἀξρὴλ ἔιαβε)· ζσηεξίαλ νὔλ ἠ ηαῦηα ἠ ηὴλ ἑαπηνῦ παξνπζίαλ θαιε῔· κ᾵ιινλ δὲ ν὎θ ἄλ ηηο ἁκάξηνη ἀκθόηεξα ηαῦηα ζσηεξίαλ θαι῵λ, ἡλ εἶπελ ἐθ η῵λ Ἰνπδαίσλ εἶλαη. Ὅπεξ θαὶ ὁ Παῦινο αἮληηηόκελνο ἔιεγελ· ἖μ ὧλ ὁ Υξηζηὸο ηὸ θαηὰ ζάξθα, ὁ ὢλ ἐπὶ πάλησλ Θεόο. ὇ξᾶο π῵ο ζπγθξνηε῔ ηὴλ Παιαηὰλ, θαὶ ῥίδαλ δείθλπζη η῵λ ἀγαζ῵λ, θαὶ δηὰ πάλησλ ν὎θ ἐλαληίνλ ὄληα ηῶ λόκῳ, εἴγε ἐθ η῵λ Ἰνπδαίσλ ηὴλ ὏πόζεζηλ εἶλαη πάλησλ η῵λ ἀγαζ῵λ θεζηλ; Ἀιι' ἔξρεηαη ὥξα, θαὶ λῦλ ἐζηηλ, ὅηε νἯ ἀιεζηλνὶ πξνζθπλεηαὶ πξνζθπλήζνπζη ηῶ Παηξί. Πιενλεθηνῦκελ κὲλ ὏κ῵λ, ὦ γύλαη, θεζὶ, ηῶ ηξόπῳ η῅ο πξνζθπλήζεσο· πιὴλ ἀιιὰ θαὶ νὕηνο ηέινο ἕμεη ινηπόλ. Ο὎ γὰξ ηὰ η῵λ ηόπσλ ἀκεηθζήζεηαη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηὰ ηνῦ ηξόπνπ η῅ο ιαηξείαο, θαὶ ηαῦηα ἐπὶ ζύξαηο ἕζηεθελ· Ἔξρεηαη γὰξ ὥξα, θαὶ λῦλ ἐζηηλ. βʹ. ἖πεηδὴ γὰξ νἯ πξνθ῅ηαη πξὸ καθξ῵λ ἔιεγνλ ρξόλσλ ἅπεξ ἔιεγνλ, ηνῦην ἀλαηξ῵λ ἐληαῦζα εἶπε, Καὶ λῦλ ἐζηη. Μὴ λνκίζῃο, θεζὶ, ηαύηελ ηνηαύηελ εἶλαη ηὴλ πξνθεηείαλ, ὡο κεηὰ πνιὺλ γελήζεζζαη ρξόλνλ. Σὰ γὰξ πξάγκαηα ἐθέζηεθελ ἢδε, θαὶ ἐπὶ ζύξαηο ἐζηὶλ, Ὅηε νἯ ἀιεζηλνὶ πξνζθπλεηαὶ πξνζθπλήζνπζη ηῶ Παηξὶ ἐλ πλεύκαηη θαὶ ἀιεζείᾳ. ΕἮπὼλ 59.190 ἀιεζηλνὺο, ζπλεμέβαιε ΢ακαξείηαηο Ἰνπδαίνπο. ΕἮ 59.190 γὰξ θαὶ ἐθείλσλ ἀκείλνπο νὕηνη, ἀιιὰ η῵λ κειιόλησλ ἐιάηηνπο πνιιῶ, θαὶ ηνζνῦηνλ, ὅζνλ ἀιεζείαο ηύπνο. Λέγεη δὲ πεξὶ η῅ο ἖θθιεζίαο, ὅηη ἟ ἀιεζὴο πξνζθύλεζηο θαὶ Θεῶ πξέπνπζα αὓηε ἐζηίλ. Καὶ γὰξ ὁ Παηὴξ ηνηνύηνπο δεηε῔ ηνὺο πξνζθπλνῦληαο α὎ηόλ. Ο὎θνῦλ εἮ ηνηνύηνπο πάιαη ἐδήηεη, ν὎ βνπιόκελνο ἐθείλνηο ζπλερώξεζε ηὸλ ηξόπνλ, ἀιιὰ ζπγθαηαβαίλσλ, θαὶ δηὰ ηνῦην, ἵλα θαὶ ηνύηνπο εἮζαγάγῃ. Σίλεο νὔλ εἮζηλ νἯ ἀιεζηλνὶ πξνζθπλεηαί; ΟἯ κήηε ηόπῳ πεξηθιείνληεο ηὴλ ιαηξείαλ, θαὶ Θεὸλ ἐλ πλεύκαηη ζεξαπεύνληεο· θαζὼο θαὶ ὁ Παῦιόο θεζηλ· Ὧ ιαηξεύσ ἐλ ηῶ πλεύκαηί κνπ, ἐλ ηῶ Ε὎αγγειίῳ ηνῦ ΤἯνῦ α὎ηνῦ· θαὶ πάιηλ, Παξαθαι῵ ὏κ᾵ο παξαζη῅ζαη ηὰ ζώκαηα ὏κ῵λ ζπζίαλ δ῵ζαλ, ε὎άξεζηνλ ηῶ Θεῶ, ηὴλ ινγηθὴλ ιαηξείαλ ὏κ῵λ. Ὅηαλ δὲ εἴπῃ,

Πλεῦκα ὁ Θεὸο, ν὎δὲλ ἄιιν δειν῔, ἠ ηὸ ἀζώκαηνλ. ∆ε῔ ηνίλπλ ηνῦ ἀζσκάηνπ θαὶ ηὴλ ιαηξείαλ ηνηαύηελ εἶλαη, θαὶ δηὰ ηνῦ ἐλ ἟κ῔λ ἀζσκάηνπ πξνζθέξεζζαη· ηνπηέζηηλ, δηὰ η῅ο ςπρ῅ο θαὶ η῅ο ηνῦ λνῦ θαζαξόηεηνο. ∆ηό θεζη· Καὶ ηνὺο πξνζθπλνῦληαο α὎ηὸλ, ἐλ πλεύκαηη θαὶ ἀιεζείᾳ δε῔ πξνζθπλε῔λ. ἖πεηδὴ γὰξ θαὶ ἐθε῔λνη θαὶ νἯ Ἰνπδα῔νη η῅ο κὲλ ςπρ῅ο ἞κέινπλ, πνιιὴλ δὲ πεξὶ ηὸ ζ῵κα ζπνπδὴλ ἐπνηνῦλην, θαζαίξνληεο α὎ηὸ παληνδαπ῵ο· θεζὶλ ὅηη ν὎ ηῆ ηνῦ ζώκαηνο θαζαξόηεηη, ἀιιὰ ηῶ ἐλ ἟κ῔λ ἀζσκάηῳ, ηνπηέζηη ηῶ λῶ, ὁ ἀζώκαηνο ζεξαπεύεηαη. Μὴ ηνίλπλ πξόβαηα ζύεηε θαὶ κόζρνπο, ἀιι' ὅινλ ζαπηὸλ ἀλάζεο ηῶ Θεῶ θαὶ ὁινθαύησζνλ· ηνῦην γάξ ἐζηη ζπζίαλ δ῵ζαλ παξαζη῅ζαη. ἖λ γὰξ ἀιεζείᾳ δε῔ πξνζθπλε῔λ· ὡο ηά γε πξόηεξα ηύπνο ἤλ, ἟ πεξηηνκὴ, ηὰ ὁινθαπηώκαηα, ηὰ ζύκαηα, ηὰ ζπκηάκαηα· λπλὶ δὲ ν὎θέηη, ἀιι' ἀιήζεηα ηὸ π᾵λ. Ο὎ γὰξ ζάξθα, ἀιιὰ πνλεξνὺο δε῔ πεξηθόπηεηλ ινγηζκνὺο, θαὶ ζηαπξνῦλ ἑαπηὸλ, θαὶ ηὰο ἀιόγνπο ἀλαηξε῔λ ἐπηζπκίαο θαὶ θαηαζθάηηεηλ. Ἰιηγγίαζελ ἟ γπλὴ πξὸο ηὰ ιερζέληα, θαὶ ἀπεγόξεπζε πξὸο ηὸ ὓςνο η῵λ εἮξεκέλσλ, θαὶ θακνῦζα ἄθνπζνλ ηί θεζηλ· Οἶδα ὅηη ἔξρεηαη Μεζζίαο ὁ ιεγόκελνο Υξηζηόο· ὅηαλ ἔιζῃ ἐθε῔λνο, ἀλαγγειε῔ ἟κ῔λ πάληα. Λέγεη α὎ηῆ ὁ Ἰεζνῦο· ἖γώ εἮκη ὁ ιαι῵λ ζνη. Καὶ πόζελ ΢ακαξείηαηο ηὸ πξνζδνθᾶλ ηὴλ ηνῦ Υξηζηνῦ παξνπζίαλ, ηὸλ Μσυζέα δεμάκελνη κόλνλ; Ἀπ' α὎η῵λ η῵λ Μσυζέσο γξακκάησλ. Καὶ γὰξ ἐλ ἀξρῆ ηὸλ ΤἯὸλ ἀπεθάιπςε. Σὸ γὰξ, Πνηήζσκελ ἄλζξσπνλ θαη' εἮθόλα θαὶ θαζ' ὁκνίσζηλ ἟κεηέξαλ, πξὸο ηὸλ ΤἯὸλ εἴξεην· θαὶ ηῶ Ἀβξαὰκ ἐλ ηῆ ζθελῆ νὕηόο ἐζηηλ ὁ δηαιεγόκελνο· θαὶ ὁ Ἰαθὼβ πεξὶ α὎ηνῦ πξνθεηεύσλ ἔιεγελ· Ο὎θ ἐθιείςεη ἄξρσλ ἐμ Ἰνύδα, ν὎δὲ ἟γνύκελνο ἐθ η῵λ κεξ῵λ α὎ηνῦ, ἕσο ἂλ ἔιζῃ ᾧ ἀπόθεηηαη, θαὶ α὎ηὸο πξνζδνθία ἐζλ῵λ. Καὶ α὎ηὸο δὲ ὁ Μσυζ῅ο θεζη· Πξνθήηελ ὏κ῔λ ἀλαζηήζεη Κύξηνο ὁ Θεὸο ἐθ η῵λ ἀδειθ῵λ ὏κ῵λ, ὡο ἐκέ· α὎ηνῦ ἀθνύζεζζε· Καὶ ηὰ θαηὰ ηὸλ ὄθηλ, θαὶ ηὰ θαηὰ ηὴλ ῥάβδνλ ηὴλ Μσυζέσο, θαὶ ηὰ θαηὰ ηὸλ Ἰζαὰθ θαὶ ηὸ πξόβαηνλ, θαὶ πνιιὰ ἕηεξα ἐλ῅λ βνπινκέλνηο ἐθιέγεηλ ηὴλ παξνπζίαλ α὎ηνῦ ἀλαθεξύηηνληα. Καὶ ηί δήπνηε, θεζὶλ, ν὎θ ἀπὸ ηνύησλ ἐλ῅γε ηὴλ γπλα῔θα ὁ Υξηζηὸο, ἀιιὰ ηῶ κὲλ Νηθνδήκῳ ηὸλ ὄθηλ εἮο κέζνλ ἢγαγε, θαὶ ηῶ Ναζαλαὴι πξνθεηείαο ἀλέκλεζε, ηαύηῃ δὲ ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ εἶπελ; Σίλνο νὔλ ἕλεθελ θαὶ δηαηί; Ὅηη ἐθε῔λνη κὲλ ἄλδξεο ἤζαλ, θαὶ ἐλ ηνύηνηο ἐζηξέθνλην· αὓηε δὲ γπλὴ πεληρξὰ, θαὶ ἀκαζὴο, θαὶ Γξαθ῵λ ἄπεηξνο. ∆ηὰ ηνῦην α὎ηῆ ν὎θ ἀπὸ ηνύησλ δηαιέγεηαη, ἀιι' ἀπὸ ηνῦ ὓδαηνο θαὶ η῅ο πξνῤῥήζεσο α὎ηὴλ ἐπηζπ᾵ηαη, θαὶ δηὰ ηνύησλ εἮο 59.191 κλήκελ ἄγεη ηνῦ Υξηζηνῦ, θαὶ ἐθθαιύπηεη ινηπὸλ ἑαπηόλ· ὅπεξ ἂλ εἮ παξὰ ηὴλ ἀξρὴλ κὴ δεηεζάζῃ ηῆ γπλαηθὶ εἶπελ, ἔδνμελ ἂλ α὎ηῆ ιεξε῔λ, θαὶ εἮθ῅ θζέγγεζζαη. Νῦλ δὲ θαηὰ κηθξὸλ α὎ηὴλ ἐπὶ ηὴλ κλήκελ ἄγσλ, ε὎θαίξσο ἑαπηὸλ ἀπεθάιπςε. Καὶ ην῔ο κὲλ Ἰνπδαίνηο ζπλερ῵ο ιέγνπζηλ, Ἕσο πόηε ηὴλ ςπρὴλ ἟κ῵λ αἴξεηο; εἮπὲ ἟κ῔λ, εἮ ζὺ εἶ ὁ Υξηζηόο· ηνύηνηο κὲλ ν὎θ ἀπεθξίλαην ζαθ῵ο, ηαύηῃ δὲ εἶπε θαλεξ῵ο α὎ηὸο εἶλαη. Ε὎γλσκνλεζηέξα γὰξ ἤλ ἟ γπλὴ η῵λ Ἰνπδαίσλ. ἖θε῔λνη κὲλ γὰξ ν὎ρ ὏πὲξ ηνῦ καζε῔λ ἐδήηνπλ, ἀιι' ὏πὲξ ηνῦ θσκῳδε῔λ α὎ηὸλ ἀεί. ΕἮ γὰξ ἐβνύινλην καζε῔λ, Ἧθαλὴ θαὶ ἟ δηὰ η῵λ ῥεκάησλ, θαὶ ἟ δηὰ η῵λ Γξαθ῵λ, θαὶ ἟ δηὰ η῵λ ζεκείσλ δηδαζθαιία ἤλ. Αὓηε δὲ ἐμ ἀδεθάζηνπ γλώκεο θαὶ ἁπι῅ο δηαλνίαο ἐθζέγγεην ἅπεξ ἐθζέγγεην· θαὶ δ῅ινλ ἐθ η῵λ κεηὰ ηαῦηα ὏π' α὎η῅ο γελνκέλσλ. Καὶ γὰξ ἢθνπζε θαὶ ἐπίζηεπζε, θαὶ ἄιινπο ἐπὶ ηνῦην ἐζαγήλεπζελ· θαὶ παληαρνῦ η῅ο γπλαηθὸο ἔζηηλ Ἦδε῔λ ηὸ ἞θξηβσκέλνλ θαὶ ηὸ πηζηόλ. Καὶ ἐπὶ ηνύηῳ ἤιζνλ νἯ καζεηαὶ α὎ηνῦ. ΢θόδξα εἮο θαηξὸλ ἀπήληεζαλ, η῅ο δηδαζθαιίαο ἀπαξηηζζείζεο. Καὶ ἐζαύκαδνλ ὅηη κεηὰ γπλαηθὸο ἐιάιεη. Ο὎δεὶο κέληνη εἶπε, Σί δεηε῔ο; ἠ, Σί ιαιε῔ο κεη' α὎η῅ο; γʹ. Σί δὲ ἐζαύκαδνλ; Σὸ ἄηπθνλ, ηὸ ηαπεηλὸλ κεζ' ὏πεξβνι῅ο, ὅηη νὓησ πεξίβιεπηνο ὢλ, ἞λείρεην κεηὰ ηνζαύηεο ηαπεηλνθξνζύλεο γπλαηθὶ δηαιέγεζζαη πεληρξᾶ θαὶ ΢ακαξείηηδη. Ἀιι' ὅκσο θαὶ ἐθπιαγέληεο ν὎θ ἞ξώηεζαλ ηὴλ αἮηίαλ· νὓησο ἤζαλ πεπαηδεπκέλνη ηὴλ η῵λ καζεη῵λ ηάμηλ δηαηεξε῔λ, νὓησο α὎ηὸλ ἐδεδνίθεηζαλ θαὶ ᾐδνῦλην. ΕἮ γὰξ θαὶ

κεδέπσ ηὴλ ἀμίαλ πεξὶ α὎ηνῦ δόμαλ εἶρνλ, ἀιι' ὅκσο ὡο ζαπκαζηῶ ηηλη πξνζε῔ρνλ, θαὶ πνιιὴλ α὎ηῶ ἀπέλεκνλ ηὴλ αἮδώ. Καίηνη γε πνιιαρνῦ θαίλνληαη πνιιὰ παῤῥεζηαδόκελνη· νἷνλ, ὅηαλ ὁ Ἰσάλλεο ἐπηπίπηῃ α὎ηνῦ ηῶ ζηήζεη· ὅηαλ α὎ηῶ πξνζηόληεο ιέγσζη, Σίο κείδσλ ἐζηὶλ ἐλ ηῆ βαζηιείᾳ η῵λ ν὎ξαλ῵λ; ὅηαλ νἯ πἯνὶ Ζεβεδαίνπ παξαθαι῵ζηλ, ἵλα εἷο ἐθ δεμη῵λ θαὶ εἷο ἐμ ε὎σλύκσλ θαζίζῃ. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ἐληαῦζα ν὎θ ἞ξώηεζαλ; Ὅηη ἐθε῔λα κὲλ πάληα ὡο εἮο α὎ηνὺο ἀλήθνληα ἀλάγθελ εἶρνλ ἐμεηάδεηλ· ἐληαῦζα δὲ ν὎δὲλ α὎ην῔ο ηνζνῦηνλ δηέθεξε ηὸ γηγλόκελνλ. Καὶ Ἰσάλλεο δὲ κεηὰ πνιὺλ ρξόλνλ ηνῦην ἐπνίεζε πξὸο α὎ηῶ ηῶ ηέιεη, ὅηε πιείνλνο ἀπήιαπζε παῤῥεζίαο, θαὶ ἐζάῤῥεη ηῆ ἀγάπῃ ηνῦ Υξηζηνῦ· Οὕηνο γὰξ ἤλ, θεζὶλ, ὃλ ἞γάπα ὁ Ἰεζνῦο. Σί ηνύηνπ ηνῦ καθαξηζκνῦ γέλνηη' ἂλ ἴζνλ; Ἀιιὰ κὴ κέρξη ηνύηνπ ζη῵κελ, ἀγαπεηνὶ, ηνῦ καθαξίδεηλ ηὸλ Ἀπόζηνινλ, ἀιι' ὥζηε θαὶ η῵λ καθαξηδνκέλσλ γελέζζαη, πάληα πξάηησκελ, θαὶ κηκεζώκεζα ηὸλ ε὎αγγειηζηὴλ, θαὶ ἴδσκελ ηίλα ἤλ ἃ ηὴλ ἀγάπελ ἐπνίεζε ηὴλ ηνζαύηελ. Σίλα νὔλ ἤλ ηαῦηα; Ἀθ῅θε παηέξα, θαὶ πιν῔νλ, θαὶ δίθηπνλ, θαὶ ἞θνινύζεζε ηῶ Ἰεζνῦ. Ἀιιὰ ηνῦην θνηλὸλ α὎ηῶ θαὶ πξὸο ηὸλ ἀδειθὸλ ἤλ, θαὶ πξὸο Πέηξνλ θαὶ Ἀλδξέαλ, θαὶ πξὸο ηνὺο ἄιινπο η῵λ ἀπνζηόισλ. Σί δὴ νὔλ ηὸ ἐμαίξεηνλ ἤλ, ὃ πνιιὴλ ηὴλ ἀγάπελ ἐπνίεζελ; Α὎ηὸο κὲλ γὰξ πεξὶ ἑαπηνῦ ν὎δὲλ ηνηνῦηόλ θεζηλ, ἀιι' ἠ ὅηη ἞γαπ᾵ην κόλνλ· ηὰ δὲ θαηνξζώκαηα α὎ηνῦ, δη' ἃ ἞γαπ᾵ην, ἀπεζηώπεζε κεηξηάδσλ. Ὅηη γὰξ α὎ηὸλ ἐμαίξεηόλ ηηλα ἀγάπελ ἞γάπεζε, παληί πνπ δ῅ινλ ἤλ· ἀιι' ὅκσο ν὎δὲ δηαιεγόκελνο, ν὎δὲ ἐξση῵λ θαίλεηαη θαη' Ἦδίαλ α὎ηὸλ, θαζὼο Πέηξνο πνιιάθηο, θαζὼο Φίιηππνο, θαζὼο Ἰνύδαο θαὶ Θσκ᾵ο ἀιι' ὅηε ηῶ ζπλαπνζηόιῳ ραξίζαζζαη θαὶ ὏παθνῦζαη ἞ζέιεζε, ηόηε κόλνλ. Ὅηε γὰξ ὁ θνξπθα῔νο α὎ηὸλ ἞λάγθαζε η῵λ ἀπνζηόισλ λεύζαο, ηόηε ἞ξώηεζελ· πνιιὴλ γὰξ 59.192 νὕηνη πξὸο ἀιιήινπο εἶρνλ ἀγάπελ. Οὓησ γνῦλ θαὶ ἐπὶ ηὸ Ἧεξὸλ ὁκνῦ θαίλνληαη ἀλαβαίλνληεο θαὶ θνηλῆ δεκεγνξνῦληεο. Καίηνη γε ὁ Πέηξνο ζεξκόηεξνλ πνιιαρνῦ θαὶ θηλε῔ηαη θαὶ θζέγγεηαη· θαὶ πξὸο ηῶ ηέιεη δὲ ἀθνύεη ηνῦ Υξηζηνῦ ιέγνληνο· Πέηξε, θηιε῔ο κε πιένλ ηνύησλ; ὇ δὲ πιένλ ηνύησλ ἀγαπ῵λ, εὒδεινλ ὅηη θαὶ ἞γαπ᾵ην. Ἀιιὰ ηνῦην κὲλ ἐθ ηνῦ ἀγαπᾶλ ηὸλ Ἰεζνῦλ, ἐθε῔λν δὲ ἐθ ηνῦ ἀγαπ᾵ζζαη παξὰ ηνῦ Ἰεζνῦ δ῅ινλ ἐγέλεην. Σί νὔλ ἐζηηλ, ὃ ηὴλ ἐμαίξεηνλ ἀγάπελ ἐπνίεζελ; ἖κνὶ δνθε῔ πνιιὴλ ηὸλ ἄλδξα ἐπηείθεηαλ ἐπηδείθλπζζαη θαὶ πξαόηεηα· δηόπεξ ν὎δὲ παῤῥεζηαδόκελνο πνιιαρνῦ θαίλεηαη. Σνῦην δὲ ἟ιίθνλ ἐζηὶλ, θαὶ ἀπὸ ηνῦ Μσυζέσο δ῅ινλ. Καὶ γὰξ ἐθε῔λνλ ηνζνῦηνλ θαὶ ηειηθνῦηνλ ηνῦην εἮξγάζαην. Ο὎δὲλ γὰξ ηαπεηλνθξνζύλεο ἴζνλ. ∆ηὰ ηνῦην η῵λ καθαξηζκ῵λ ἐληεῦζελ ἢξμαην ὁ Υξηζηόο. Ὥζπεξ γάξ ηηλα ζεκέιηνλ θαὶ θξεπ῔δα κεγίζηεο νἮθνδνκ῅ο θαηαβάιιεζζαη κέιισλ, νὓησ ηὴλ ηαπεηλνθξνζύλελ πξώηελ ἔζεθελ. Ο὎ γὰξ ἔζηηλ, ν὎θ ἔζηηλ ηαύηεο ζσζ῅λαη ρσξίο· ἀιιὰ θἂλ λεζηεύῃ ηηο, θἂλ εὒρεηαη, θἂλ ἐιεεκνζύλελ πνηῆ κεηὰ ἀπνλνίαο, βδειπθηὰ πάληα, ηαύηεο κὴ παξνύζεο· ὥζπεξ νὔλ πνζεηλὰ θαὶ ἐπέξαζηα, παξνύζεο, θαὶ κεηὰ ἀζθαιείαο πάληα γίλεηαη. Μεηξηάδσκελ ηνίλπλ, ἀγαπεηνὶ, κεηξηάδσκελ. Καὶ γὰξ ζθόδξα ῥᾴδηνλ ηὸ θαηόξζσκα, ἐὰλ λήθσκελ. Σί γὰξ ὅισο ἐζηὶ ηὸ πξὸο ἀπόλνηάλ ζε ἐπα῔ξνλ, ἄλζξσπε; Ο὎ρ ὁξᾶο ηὸ η῅ο θύζεσο ε὎ηειέο; η῅ο πξναηξέζεσο ηὸ ε὎όιηζζνλ; ἖λλόεζνλ ζαπηνῦ ηὴλ ηειεπηήλ· ἐλλόεζνλ η῵λ ἁκαξηεκάησλ ηὸ πι῅ζνο. Ἀιι' ἴζσο πνιιὰ θαηνξζ῵λ κέγα θξνλε῔ο; Α὎ηῶ κὲλ νὔλ ηνύηῳ πάληα ἀπνιε῔ο. ∆ηόπεξ ν὎ρ νὓησ ηὸλ ἁκαξηάλνληα, ὡο ηὸλ θαηνξζνῦληα ζπνπδάδεηλ ρξὴ κεηξηάδεηλ. Σί δήπνηε; Ὅηη ὁ κὲλ ἔρεη ηὴλ ἀλάγθελ ηνῦ ζπλεηδόηνο· ὁ δὲ ἂλ κὴ ζθόδξα λήθῃ, ηαρέσο, ὥζπεξ ὏πό ηηλνο πλεύκαηνο ἀλαῤῥηπηζζεὶο, αἴξεηαί ηε θαὶ ἀθαλίδεηαη θαζάπεξ ὁ Φαξηζα῔νο. Ἀιιὰ πέλεζη παξέρεηο; Ἀιι' ν὎ ηὰ ζὰ, ἀιιὰ ηὰ ηνῦ ∆εζπόηνπ, ηὰ θνηλὰ η῵λ ὁκνδνύισλ. Καὶ δηὰ ηνῦην κάιηζηα ηαπεηλνῦζζαη ρξὴ, ἐλ ηα῔ο η῵λ ὁκνγελ῵λ ζπκθνξα῔ο ηὰ ἑαπηνῦ πξννξ῵ληα, θαὶ ηὴλ νἮθείαλ θύζηλ ἐλ ἐθείλνηο καλζάλνληα. Ἴζσο θαὶ ἟κε῔ο ηνηνύησλ ἤκελ πξνγόλσλ. ΕἮ δὲ κεηέζηε πξὸο ἟κ᾵ο ὁ πινῦηνο, ἀιι' εἮθὸο α὎ηὸλ θαὶ

θαηαιηπε῔λ πάιηλ ἟κ᾵ο. Σί δὲ ὅισο θαὶ ὁ πινῦηόο ἐζηηλ; ΢θηὰ ἀδξαλὴο, θαπλὸο δηαιπόκελνο, ἄλζνο ρόξηνπ, κ᾵ιινλ δὲ θαὶ ἄλζνπο ε὎ηειέζηεξνο. Σί νὔλ ἐπὶ ρόξηῳ κέγα θξνλε῔ο; Ο὎ρὶ θαὶ ιῃζηα῔ο παξαγίλεηαη πινῦηνο, θαὶ καιαθν῔ο, θαὶ πόξλαηο, θαὶ ηπκβσξύρνηο; Σνῦην νὔλ ζε ἐπαίξεη, ὅηη ηνηνύηνπο ἔρεηο θνηλσλνὺο ηνῦ θηήκαηνο; Ἀιιὰ ηηκ῅ο ἐξᾶο; Ἀιι' ν὎δὲλ εἮο ηηκ῅ο ιόγνλ ἐιεεκνζύλεο ἐπηηεδεηόηεξνλ. ἖θε῔λαη κὲλ γὰξ θαηελαγθαζκέλαη εἮζὶλ θαὶ κεηὰ κίζνπο, αἯ ηηκαὶ αἯ ηνῦ πινύηνπ θαὶ η῅ο δπλαζηείαο, αὕηαη δὲ ἐθ πξναηξέζεσο θαὶ ἀπὸ ζπλεηδόηνο η῵λ ηηκώλησλ. ∆ηόπεξ ν὎δὲ ἐθβάιιεηλ α὎ηὰο δύλαληαί πνηε νἯ ηηκ῵ληεο. ΕἮ δὲ ἄλζξσπνη ηνζαύηελ η῅ο ἐιεεκνζύλεο ἀπνλέκνπζη ηὴλ αἮδὼ, θαὶ πάληα α὎ην῔ο ζπλεύρνληαη ηὰ ἀγαζὰ, ἐλλόεζνλ πειίθελ παξὰ ηνῦ θηιαλζξώπνπ Θενῦ ιήςνληαη ηὴλ ἀληίδνζηλ, νἵαλ ηὴλ ἀκνηβήλ. Σνῦηνλ ηνίλπλ δεη῵κελ ηὸλ πινῦηνλ, ηὸλ ἀεὶ κέλνληα, θαὶ κεδέπνηε δξαπεηεύνληα· ἵλα θαὶ ἐληαῦζα κεγάινη θαὶ ἐθε῔ γελόκελνη ιακπξνὶ, η῵λ αἮσλίσλ ἐπηηύρσκελ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.193 ΟΜΘΛΘΑ Λ∆ʹ. Ἀθ῅θελ νὔλ ηὴλ ὏δξίαλ α὎η῅ο ἟ γπλὴ, θαὶ ἀπ ῅ιζελ εἮο ηὴλ πόιηλ, θαὶ ιέγεη ην῔ο ἀλζξώπνηο· «∆εῦηε, ἴδεηε ἄλζξσπνλ, ὃο εἶπέ κνη πάληα ὅζα ἐπνίεζα· κήηη νὕηόο ἐζηηλ ὁ Υξηζηόο;»
αʹ. Πνιι῅ο ἟κ῔λ ζεξκόηεηνο δε῔ θαὶ ζπνπδ῅ο δηεγεγεξκέλεο· ηαύηεο γὰξ ἄλεπ ν὎θ ἔλεζηη ηπρε῔λ η῵λ ἐπεγγεικέλσλ ἟κ῔λ ἀγαζ῵λ. Καὶ ηνῦην δεηθλὺο ὁ Υξηζηόο θεζη, λῦλ κέλ· ἖ὰλ κή ηηο ἄξῃ ηὸλ ζηαπξὸλ α὏ηνῦ θαὶ ἀθνινπζήζῃ κνη, ν὎θ ἔζηη κνπ ἄμηνο· λῦλ δὲ, Πῦξ ἤιζνλ βαιε῔λ ἐπὶ ηὴλ γ῅λ, θαὶ ηί ἢζεινλ εἮ ἢδε ἀλήθζε; δη' ἀκθνηέξσλ ηνύησλ ηὸλ δηαθα῅ θαὶ πεππξσκέλνλ καζεηὴλ θαὶ πξὸο πάληα θίλδπλνλ παξεζθεπαζκέλνλ ἟κ῔λ παξαζη῅ζαη βνπιόκελνο. Σνηαύηε ηηο ἤλ θαὶ αὓηε ἟ γπλή. Οὓησ γὰξ ὏πὸ η῵λ εἮξεκέλσλ ἀλήθζε, ὡο θαὶ ηὴλ ὏δξίαλ ἀθε῔λαη, θαὶ ηὴλ ρξείαλ δη' ἡλ παξεγέλεην, θαὶ δξακνῦζαλ εἮο ηὴλ πόιηλ, πάληα ηὸλ δ῅κνλ ἑιθύζαη πξὸο ηὸλ Ἰεζνῦλ. ∆εῦηε γὰξ, θεζὶ, θαὶ ἴδεηε ἄλζξσπνλ, ὃο εἶπέ κνη πάληα ὅζα ἐπνίεζα. ΢θόπεη ζπνπδὴλ θαὶ ζύλεζηλ· Ἤιζελ ὏δξεύζαζζαη· θαὶ ἐπεηδὴ η῅ο ἀιεζηλ῅ο πεγ῅ο ἐπέηπρε, θαηεθξόλεζε ινηπὸλ η῅ο αἮζζεη῅ο, δηδάζθνπζα ἟κ᾵ο, εἮ θαὶ δηὰ κηθξνῦ παξαδείγκαηνο, ἀιι' ὅκσο ἐλ ηῆ η῵λ πλεπκαηηθ῵λ ἀθξνάζεη πάλησλ ὏πεξνξᾶλ η῵λ βησηηθ῵λ, θαὶ κεδέλα ιόγνλ α὎η῵λ πνηε῔ζζαη. Καηὰ γὰξ ηὴλ Ἦδίαλ δύλακηλ, ὅπεξ νἯ ἀπόζηνινη ἐπνίεζαλ, θαὶ αὓηε πεπνίεθε κεηδόλσο. ἖θε῔λνη κὲλ γὰξ νἯ θιεζέληεο ἀθ῅θαλ ηὰ δίθηπα· αὓηε δὲ α὎ηνκάησο, ν὎δελὸο παξαγγείιαληνο, ἀθίεζη ηὴλ ὏δξίαλ θαὶ ε὎αγγειηζη῵λ ἔξγνλ πνηε῔ ὏πὸ η῅ο ραξ᾵ο ἀλαπηεξσζε῔ζα. Καὶ ν὎ρ ἕλα θαιε῔ θαὶ δεύηεξνλ, θαζάπεξ Ἀλδξέαο θαὶ Φίιηππνο, ἀιιὰ πόιηλ ὁιόθιεξνλ ἀλαζηήζαζα θαὶ δ῅κνλ ηνζνῦηνλ, νὓησ πξὸο α὎ηὸλ ἢγαγε. Καὶ ζθόπεη π῵ο ζπλεη῵ο ιέγεη. Ο὎ γὰξ εἶπε, ∆εῦηε, ἴδεηε ηὸλ Υξηζηὸλ, ἀιιὰ θαὶ α὎ηὴ κεηὰ ζπγθαηαβάζεσο, κεζ' ἥο θαὶ ὁ Υξηζηὸο α὎ηὴλ ἐζαγήλεπζελ, ἐπηζπ᾵ηαη ηνὺο ἄλδξαο. ∆εῦηε γὰξ, ἴδεηε ἄλζξσπνλ, θεζὶλ, ὃο εἶπέ κνη πάληα ὅζα ἐπνίεζα. Καὶ ν὎θ ᾐζρύλζε εἮπε῔λ, ὅηη Εἶπέ κνη πάληα ὅζα ἐπνίεζα. Καίηνη γε ἐλ῅λ εἮπε῔λ ἑηέξσο· ∆εῦηε, ἴδεηε πξνθεηεύνληα· ἀιι' ὅηαλ ππξσζῆ ςπρὴ ηῶ ππξὶ ηῶ ζείῳ, πξὸο ν὎δὲλ η῵λ ἐλ ηῆ γῆ ινηπὸλ ὁξᾶ, ν὎ πξὸο δόμαλ, ν὎ πξὸο αἮζρύλελ, ἀιι' ἑλόο ἐζηη κόλνπ, η῅ο θαηερνύζεο α὎ηὴλ θινγόο. Μήηη νὕηόο ἐζηηλ ὁ Υξηζηόο; Ὅξα πάιηλ ζνθίαλ πνιιὴλ γπλαηθόο. Οὒηε ἀπεθήλαην ζαθ῵ο, νὒηε ἐζίγεζελ. ἖βνύιεην γὰξ ν὎θ ἐθ η῅ο νἮθείαο ἀπνθάζεσο εἮζάγεηλ α὎ηνὺο, ἀιι' ἐθ η῅ο ἀθξνάζεσο η῅ο ἐθείλνπ η῅ο ςήθνπ ηαύηεο πνη῅ζαη θνηλσλνύο· ὃ κ᾵ιινλ ε὎παξάδεθηνλ ἐπνίεη ηὸλ ιόγνλ. Καίηνη ν὎ πάληα α὎η῅ο ηὸλ βίνλ ἐμήγγεηιελ, ἀιιὰ

ἀπὸ η῵λ εἮξεκέλσλ θαὶ πεξὶ η῵λ ἄιισλ ἐπέπεηζην. Καὶ ν὎θ εἶπε, ∆εῦηε, πηζηεύζαηε, ἀιιὰ, ∆εῦηε, ἴδεηε, ὃ ηνύηνπ θνπθόηεξνλ ἤλ, θαὶ κ᾵ιινλ α὎ηνὺο ἐθείιθεην. Εἶδεο η῅ο γπλαηθὸο ηὴλ ζνθίαλ; Ἢδεη γὰξ, ᾔδεη ζαθ῵ο, ὅηη γεπζάκελνη κόλνλ η῅ο πεγ῅ο ἐθείλεο, ηὰ α὎ηὰ πείζνληαη ἅπεξ θαὶ α὎ηή. Καίηνη γε εἴ ηηο η῵λ ἄιισλ ἤλ η῵λ παρπηέξσλ, θαὶ ζπλεζθίαζελ ἂλ ηὸλ ἔιεγρνλ· αὓηε δὲ ἐθπνκπεύεη ηὸλ ἑαπη῅ο βίνλ θαὶ εἮο κέζνλ πξνηίζεζηλ, ὥζηε πάληαο ἐπηζπάζαζζαη θαὶ ἑιε῔λ. ἖λ δὲ ηῶ κεηαμὺ ἞ξώησλ α὎ηὸλ νἯ καζεηαὶ α὎ηνῦ, ιέγνληεο· Ῥαββὶ, θάγε. Σὸ, ἦξώησλ, ἐληαῦζα Παξεθάινπλ ἐζηὶ, ηῆ ἐγρσξίῳ α὎η῵λ θσλῆ. 59.194 ὇ξ῵ληεο γὰξ α὎ηὸλ θεθκεθόηα ὏πὸ η῅ο ὁδνηπνξίαο θαὶ η῅ο ἐπηθεηκέλεο θινγὸο, παξεθάινπλ α὎ηόλ. Ο὎ γὰξ ἤλ πξνπεηείαο ηὸ δε῔ζζαη ὏πὲξ ζηηίσλ, ἀιιὰ θηινζηνξγίαο η῅ο πεξὶ ηὸλ δηδάζθαινλ. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; ἖γὼ βξ῵ζηλ ἔρσ θαγε῔λ, ἡλ ὏κε῔ο ν὎θ νἴδαηε. Ἔιεγνλ νὔλ πξὸο ἀιιήινπο· Μή ηηο ἢλεγθελ α὎ηῶ θαγε῔λ; Σί ηνίλπλ ζαπκάδεηο εἮ ἟ γπλὴ, ὓδσξ ἀθνύζαζα, ἔηη ὓδσξ ἐθαληάδεην, ὅπνπ γε θαὶ νἯ καζεηαὶ ἔηη ηαῦηα πάζρνπζη, θαὶ ν὎δὲλ νὒπσ πλεπκαηηθὸλ λννῦζηλ, ἀιιὰ ἀπνξνῦζη κὲλ, πάιηλ δὲ ηὴλ αἮδὼ ηὴλ ζπλήζε θαὶ ηὴλ ηηκὴλ ηῶ δηδαζθάιῳ λέκνπζη, πξὸο ἀιιήινπο κὲλ δηαιεγόκελνη, α὎ηῶ δὲ πεῦζηλ ν὎ ηνικ῵ληεο πξνζαγαγε῔λ; Σνῦην θαὶ ἀιιαρνῦ πνηνῦζηλ, ἐπηζπκνῦληεο κὲλ ἐξση῅ζαη, ν὎θ ἐξση῵ληεο δέ. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; ἖κὸλ βξ῵κά ἐζηη, θεζὶλ, ἵλα πνη῵ ηὸ ζέιεκα ηνῦ πέκςαληόο κε, θαὶ ηειεηώζσ α὎ηνῦ ηὸ ἔξγνλ. Σὴλ η῵λ ἀλζξώπσλ ζσηεξίαλ ἐληαῦζα βξ῵ζηλ ἐθάιεζε, δεηθλὺο ὅζελ ἐπηζπκίαλ ἔρεη η῅ο ἟κεηέξαο πξνλνίαο. Ὥζπεξ γὰξ ἟κ῔λ πνζεηλὸλ ηὸ ἐζζίεηλ, νὓησο α὎ηῶ ηὸ ζσζ῅λαη ἟κ᾵ο. Ἄθνπε δὲ π῵ο παληαρνῦ ν὎θ ἐθ ηνῦ πξνρείξνπ πάληα ἀπνθαιύπηεη, ἀιιὰ πξ῵ηνλ εἮο ἀπνξίαλ ἐκβάιιεη ηὸλ ἀθξναηὴλ, ἵλα ἀξμάκελνο δεηε῔λ ηί ηὸ ιεγόκελνλ, εἶηα ἀπνξ῵λ θαὶ θάκλσλ, κεηὰ πιείνλνο ὏πνδέμεηαη πξνζπκίαο θαλὲλ ηὸ δεηνύκελνλ, θαὶ κ᾵ιινλ δηαλαζηῆ πξὸο ηὴλ ἀθξόαζηλ. ∆ηαηί γὰξ κὴ ε὎ζέσο εἶπε, ἖κὸλ βξ῵κά ἐζηηλ, ἵλα πνηήζσ ηὸ ζέιεκα ηνῦ Παηξόο κνπ; θαίηνη ν὎δὲ ηνῦην ζαθὲο ἤλ, ἀιιὰ ηνῦ πξνηέξνπ ζαθέζηεξνλ· ἀιιὰ ηί; ἖γὼ, θεζὶ, βξ῵ζηλ ἔρσ θαγε῔λ, ἡλ ὏κε῔ο ν὎θ νἴδαηε. Πξόηεξνλ γὰξ α὎ηνὺο, ὅπεξ ἔθελ, ηῆ δηαπνξήζεη πξνζεθηηθσηέξνπο ἐξγάζαζζαη βνύιεηαη, θαὶ ἐζίζαη θαὶ δηὰ ηνηνύησλ αἮληγκάησλ ἀθνύεηλ ηὰ ιεγόκελα. Σί δέ ἐζηη ηὸ ζέιεκα ηνῦ Παηξόο; Λέγεη ινηπὸλ α὎ηὸ θαὶ ἑξκελεύεη· Ο὎ρ ὏κε῔ο ιέγεηε ὅηη ἔηη ηεηξάκελόλ ἐζηη, θαὶ ὁ ζεξηζκὸο ἔξρεηαη; Ἰδνὺ ιέγσ ὏κ῔λ, ἐπάξαηε ηνὺο ὀθζαικνὺο ὏κ῵λ, θαὶ ζεάζαζζε ηὰο ρώξαο, ὅηη ιεπθαί εἮζη πξὸο ζεξηζκόλ. βʹ. Ἰδνὺ πάιηλ ην῔ο ζπληξόθνηο ὀλόκαζηλ ἀλάγεη πξὸο ηὴλ η῵λ κεγίζησλ ζεσξίαλ α὎ηνύο. Καὶ γὰξ, Βξ῵κα, εἮπὼλ, ν὎δὲλ ἕηεξνλ ἐδήισζελ, ἠ ηὴλ η῵λ κειιόλησλ παξαγίλεζζαη ζσηεξίαλ ἀλζξώπσλ· θαὶ ἟ ρώξα δὲ θαὶ ὁ ζεξηζκὸο ηὸ α὎ηὸ δειν῔, ηὸ πι῅ζνο η῵λ ςπρ῵λ η῵λ ἑηνίκσλ πξὸο ηὴλ ὏πνδνρὴλ ηνῦ θεξύγκαηνο. ὆θζαικνὺο δὲ ἐληαῦζα ιέγεη, θαὶ ηνὺο η῅ο δηαλνίαο, θαὶ ηνὺο ηνῦ ζώκαηνο· θαὶ γὰξ ἑώξσλ ινηπὸλ ηὸ πι῅ζνο ἐξρόκελνλ η῵λ ΢ακαξεηη῵λ· ηὴλ δὲ η῅ο πξναηξέζεσο α὎η῵λ ἑηνηκόηεηα, ηὰο ρώξαο ηὰο ιεπθαηλνκέλαο θεζίλ. Ὥζπεξ γὰξ νἯ ἀζηάρπεο ἐπεηδὰλ ιεπθαλζ῵ζη, πξὸο ἄκεηόλ εἮζηλ ἕηνηκνη· νὓησ θαὶ νὕηνη λῦλ, θεζὶ, πξὸο ζσηεξίαλ εἮζὶλ παξεζθεπαζκέλνη θαὶ ε὎ηξεπε῔ο. Καὶ δηαηί κὴ εἶπε ζαθ῵ο, ὅηη ἔξρνληαη πηζηεῦζαη νἯ ἄλζξσπνη, θαὶ ἕηνηκνί εἮζη πξὸο ὏πνδνρὴλ ηνῦ ιόγνπ, θαηερεζέληεο κὲλ παξὰ η῵λ πξνθεη῵λ, θαὶ ηὸλ θαξπὸλ ινηπὸλ ἀπνδηδόληεο, ἀιιὰ ρώξαλ θαὶ ζεξηζκὸλ ἐθάιεζε; ηί βνύινληαη α὎ηῶ αὕηαη αἯ ηξνπαί; Ο὎ γὰξ ἐληαῦζα κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἐλ παληὶ ηῶ Ε὎αγγειίῳ ηνῦην πνηε῔· θαὶ νἯ πξνθ῅ηαη δὲ ηῶ α὎ηῶ θέρξεληαη ηξόπῳ, κεηαθνξηθ῵ο πνιιὰ ιέγνληεο. Σί δήπνη' νὔλ ηὸ αἴηηνλ; ν὎ γὰξ ἁπι῵ο ηαῦηα ηνῦ Πλεύκαηνο ἟ ράξηο ἐλνκνζέηεζελ· ἀιιὰ 59.195 ηίλνο ἕλεθελ, θαὶ δηαηί; ∆πν῔λ ἕλεθελ πξνθάζεσλ· κη᾵ο κὲλ, ὥζηε ἐκθαληηθώηεξνλ γελέζζαη ηὸλ ιόγνλ, θαὶ κ᾵ιινλ ὏π' ὄςηλ ἄγεηλ ηὰ ιεγόκελα. ἧ γὰξ δηάλνηα, η῅ο ζπληξόθνπ η῵λ πξαγκάησλ εἮθόλνο ἐπηιαβνκέλε, δηαλίζηαηαη κ᾵ιινλ, θαὶ ὥζπεξ ἐλ γξαθῆ ηὰ

πξάγκαηα ὁξ῵ζα, θαηέρεηαη κεηδόλσο. ἗λὸο κὲλ νὔλ ἕλεθα ηνύηνπ· δεπηέξνπ δὲ, ὥζηε θαὶ γιπθαίλεζζαη ηὴλ δηήγεζηλ, θαὶ κνληκσηέξαλ εἶλαη η῵λ ιεγνκέλσλ ηὴλ κλήκελ. Ο὎ γὰξ νὓησο ἀπόθαζηο ρεηξνῦηαη θαὶ ἐλάγεη ηὸλ ἀθξναηὴλ ηὸλ πνιὺλ, ὡο ἟ δηὰ η῵λ πξαγκάησλ δηήγεζηο, θαὶ ἟ ὏πνγξαθὴ πείξαο. Ὃ δηὰ η῅ο παξαβνι῅ο ἔζηη κεηὰ πνιι῅ο γηλόκελνλ Ἦδε῔λ η῅ο ζνθίαο. Καὶ ὁ ζεξίδσλ, κηζζὸλ ιακβάλεη, θαὶ ζπλάγεη θαξπὸλ εἮο δσὴλ αἮώληνλ. ὇ κὲλ γὰξ ηνῦ ἀκήηνπ ηνύηνπ θαξπὸο, ν὎θ εἮο αἮώληνλ δσὴλ, ἀιι' εἮο ηὴλ πξόζθαηξνλ ηαύηελ πξνρσξε῔· ὁ δὲ πλεπκαηηθὸο, εἮο ηὴλ ἀγήξσ θαὶ ἀζάλαηνλ. ὇ξᾶο π῵ο αἮζζεηὰ κὲλ ηὰ ῥήκαηα, πλεπκαηηθὰ δὲ ηὰ λνήκαηα, θαὶ δη' α὎η῵λ η῵λ ιέμεσλ δηαηξε῔ ηὰ γήτλα ἀπὸ η῵λ ν὎ξαλίσλ; Ὅπεξ γὰξ ἐπὶ ηνῦ ὓδαηνο δηαιεγόκελνο ἐπνίεζε, ηὸ Ἦδηάδνλ α὎ηνῦ ζεὶο, ὅηη ὇ πίλσλ ηὸ ὓδσξ ηνῦην ν὎ κὴ δηςήζεη, ηνῦην θαὶ ἐληαῦζα πνηε῔, ηὸ εἮο δσὴλ αἮώληνλ ιέγσλ ηὸλ θαξπὸλ ζπλάγεζζαη ηνῦηνλ· Ἵλα θαὶ ὁ ζπείξσλ ὁκνῦ ραίξῃ, θαὶ ὁ ζεξίδσλ. Σίο ἐζηηλ ὁ ζπείξσλ, θαὶ ηίο ὁ ζεξίδσλ; ΟἯ πξνθ῅ηαί εἮζηλ νἯ ζπείξαληεο· ἀιι' ν὎θ α὎ηνὶ ἐζέξηζαλ, ἀιι' νἯ ἀπόζηνινη. Ο὎ κὴλ δηὰ ηνῦην ἀπεζηέξεληαη η῅ο ἟δνλ῅ο θαὶ η῅ο ἀκνηβ῅ο η῵λ πόλσλ, ἀιιὰ ζπλήδνληαη θαὶ ραίξνπζη ζὺλ ἟κ῔λ, εἮ θαὶ κὴ ζὺλ ἟κ῔λ ζεξίδνπζηλ. Ο὎δὲ γὰξ ὁ ἀκεηὸο ἔξγνλ ηνῦ ζπόξνπ. Ἔλζα νὔλ ἐιάηησλ ἐζηὶ κὲλ ὁ πόλνο, κείδσλ δὲ ἟ ἟δνλὴ, ἐληαῦζα ὏κ᾵ο ἐηήξεζα, ν὎θ ἐλ ηῶ ζπόξῳ. Πνιιὴ γὰξ ἐθε῔ ἟ ηαιαηπσξία θαὶ ὁ πόλνο. ἖λ γὰξ ηῶ ἀκεηῶ ἟ κὲλ πξόζνδνο πνιιὴ, πόλνο δὲ ν὎ ηνζνῦηνο, ἀιιὰ θαὶ πνιιὴ ἟ ε὎θνιία. ἖ληαῦζα δὲ βνύιεηαη θαηαζθεπάζαη δηὰ ηνύησλ, ὅηη Καὶ πξνθεη῵λ ζέιεκα ηνῦηό ἐζηη, ηὸ ἐκνὶ ηνὺο ἀλζξώπνπο πξνζειζε῔λ. Σνῦην θαὶ ὁ λόκνο θαηεζθεύαδελ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ἔζπεηξαλ, ἵλα ηνῦηνλ ηέθσζη ηὸλ θαξπόλ. ∆είθλπζη δὲ ὅηη θἀθείλνπο α὎ηὸο ἀπέζηεηιε, θαὶ ὅηη πνιιὴ ἟ ζπγγέλεηα ηῆ Καηλῆ πξὸο ηὴλ Παιαηὰλ, θαὶ πάληα ὁκνῦ δηὰ η῅ο παξαβνι῅ο ηαύηεο θαηαζθεπάδεη. Μέκλεηαη δὲ θαὶ ιόγνπ παξνηκηώδνπο πεξηθεξνκέλνπ παξὰ πνιι῵λ. ἖λ γὰξ ηνύηῳ, θεζὶλ, ὁ ιόγνο ἐζηὶλ ὁ ἀιεζὴο, ὅηη ἄιινο ἐζηὶλ ὁ ζπείξσλ, θαὶ ἄιινο ὁ ζεξίδσλ. Σαῦηα δὲ ἔιεγνλ νἯ πνιινὶ, εἴπνηε ἄιινη κὲλ ηνὺο πόλνπο ὏πέζηεζαλ, ἄιινη δὲ ηνὺο θαξπνὺο ἐδξέπνλην· θαὶ ιέγεη, ὅηη νὕηνο ὁ ιόγνο ἐληαῦζα κάιηζηα ηὴλ ἀιήζεηαλ ἔρεη. ἖πόλεζαλ κὲλ γὰξ νἯ πξνθ῅ηαη, ὏κε῔ο δὲ ηνὺο θαξπνὺο ηνὺο ἐθ η῵λ ἐθείλσλ πόλσλ ἀκ᾵ζζε. Καὶ ν὎θ εἶπε, ηνὺο κηζζνύο· ν὎δὲ γὰξ ἐθείλνηο ἄκηζζνο ὁ πνιὺο ἐθε῔λνο πόλνο· ἀιιὰ, ηνὺο θαξπνύο. Σνῦην θαὶ ∆αληὴι ἐπνίεζε. Καὶ γὰξ θαὶ α὎ηὸο παξνηκίαο κέκλεηαη ιεγνύζεο· ἖μ῅ιζελ ἐμ ἀλόκσλ πιεκκέιεηα. Καὶ ὁ ∆απῒδ ἐλ ηῶ ζξελε῔λ κέκλεηαη ηνηαύηεο παξνηκίαο. ∆ηὰ ηνῦην πξνιαβὼλ εἶπε, Ἵλα θαὶ ὁ ζπείξσλ ὁκνῦ ραίξῃ θαὶ ὁ ζεξίδσλ. ἖πεηδὴ γὰξ ἔκειιε ιέγεηλ ὅηη ἄιινο ἔζπεηξε, θαὶ ἄιινο ζεξίδεη, ἵλα κή ηηο, ὅπεξ ἔθελ, ἀπεζηεξ῅ζζαη ηνὺο πξνθήηαο λνκίζῃ ηνῦ κηζζνῦ, μέλνλ ηη ιέγεη θαὶ παξάδνμνλ, θαὶ ην῔ο αἮζζεην῔ο ν὎ ζπκβα῔λνλ, ἀιιὰ η῵λ πλεπκαηηθ῵λ ἐμαίξεηνλ ὄλ. ἖λ κὲλ γὰξ ην῔ο πξάγκαζη ην῔ο αἮζζεην῔ο ἐὰλ ζπκβῆ ἕηεξνλ ζπε῔ξαη θαὶ ἕηεξνλ ζεξίζαη, ν὎ρ ὁκνῦ ραίξνπζηλ, ἀιιὰ 59.196 ἀιγνῦζηλ νἯ ζπείξαληεο, ἅηε ἑηέξνηο θακόληεο, ραίξνπζη δὲ νἯ ζεξίδνληεο κόλνη. ἖ληαῦζα δὲ ν὎ρ νὓησο, ἀιιὰ θαὶ νἯ κὴ ζεξίδνληεο ἅπεξ ἔζπεηξαλ, ὁκνίσο ην῔ο ἀκ῵ζη ραίξνπζηλ· ὅζελ δ῅ινλ, ὅηη θαὶ α὎ηνὶ θνηλσλνῦζη η῵λ κηζζ῵λ. ἖γὼ ἀπέζηεηια ὏κ᾵ο ζεξίδεηλ ὃ ν὎ρ ὏κε῔ο θεθνπηάθαηε· ἄιινη θεθνπηάθαζη, θαὶ ὏κε῔ο εἮο ηὸλ θόπνλ α὎η῵λ εἮζειειύζαηε. Σαύηῃ πξνηξέπεη κ᾵ιινλ α὎ηνύο. ἖πεηδὴ γὰξ ἐδόθεη ἐπίπνλνλ εἶλαη ηὸ πξ᾵γκα ηὸ ηὴλ νἮθνπκέλελ πεξηειζε῔λ θαὶ θεξῦμαη, δείθλπζηλ ὅηη θαὶ ῥᾶζηόλ ἐζηη. Σὸ γὰξ ζθόδξα ἐπίπνλνλ ἐθε῔λν ἤλ, ὃ πνιινῦ θακάηνπ ἐδε῔ην, ηὸ θαηαβαιε῔λ ηὰ ζπέξκαηα, θαὶ ςπρὴλ ἀκύεηνλ ἐλαγαγε῔λ εἮο ζενγλσζίαλ. Σίλνο δὲ ἕλεθελ ηαῦηα θζέγγεηαη; Ἵλα ὅηαλ α὎ηνὺο ἀπνζηείιῃ εἮο ηὸ θεξῦμαη, κὴ ζνξπβεζ῵ζηλ, ὡο εἮο πξ᾵γκα ἐπίπνλνλ πεκπόκελνη. Σὸ γὰξ ἐπηπνλώηεξνλ η῵λ πξνθεη῵λ ἤλ, θεζὶ, θαὶ καξηπξε῔ ηὸ ἔξγνλ ηῶ ιόγῳ, ὅηη ὏κε῔ο ἐπὶ ηὰ εὒθνια ἢιζεηε. Ὥζπεξ γὰξ ἐπὶ ζεξηζκνῦ κεη' ε὎θνιίαο κὲλ ὁ θαξπὸο ζπλάγεηαη, θαὶ ἐλ κηᾶ ῥνπῆ ἟ ἅισο πιεξνῦηαη η῵λ

δξαγκάησλ, ν὎θ ἀλακελόλησλ ηὰο η῵λ θαηξ῵λ ηξνπὰο, θαὶ ρεηκ῵λα θαὶ ἔαξ θαὶ ὄκβξνλ· νὓησ θαὶ λῦλ γίλεηαη· θαὶ ηὰ ἔξγα βνᾶ. Μεηαμὺ νὔλ ιέγνληνο α὎ηνῦ ηαῦηα, ἐμῄεζαλ νἯ ΢ακαξε῔ηαη, θαὶ ζπλήγεην ἀζξόνλ ὁ θαξπόο. ∆ηὰ ηνῦην εἶπελ· Ἄξαηε ηνὺο ὀθζαικνὺο ὏κ῵λ, θαὶ βιέπεηε ηὰο ρώξαο, ὅηη ιεπθαί εἮζηλ. Εἶπε ηαῦηα, θαὶ ηὸ ἔξγνλ ἐθάλε, θαὶ ηὰ ῥήκαηα ἐθ η῵λ πξαγκάησλ ἑσξ᾵ην. ἖θ γὰξ η῅ο πόιεσο ἐθείλεο πνιινὶ, θεζὶλ, ἐπίζηεπζαλ εἮο α὎ηὸλ η῵λ ΢ακαξεηη῵λ δηὰ ηὸλ ιόγνλ η῅ο γπλαηθὸο, καξηπξνύζεο, ὅηη Εἶπέ κνη πάληα ὅζα ἐπνίεζα. ΢πλεώξσλ γὰξ ὅηη ν὎θ ἂλ ἐζαύκαζε πξὸο ράξηλ ἟ γπλὴ ηὸλ δηειέγμαληα α὎η῅ο ηὰ πιεκκειήκαηα, ν὎δ' ἂλ ὏πὲξ ηνῦ ραξίζαζζαη ἑηέξῳ ηὸλ ἑαπη῅ο ἐμεπόκπεπζε βίνλ. γʹ. Μηκεζώκεζα δὴ ηὴλ γπλα῔θα θαὶ ἟κε῔ο, θαὶ ἐπὶ ην῔ο νἮθείνηο ἁκαξηήκαζη κὴ αἮζρπλώκεζα ἀλζξώπνπο, ἀιιὰ θνβώκεζα ὡο ρξὴ Θεὸλ ηὸλ θαὶ λῦλ ὁξ῵ληα ηὸ γηλόκελνλ, θαὶ ηόηε θνιάδνληα ηνὺο κὴ κεηαλνήζαληαο λῦλ· ὡο λῦλ γε ην὎λαληίνλ πνηνῦκελ. Σὸλ κὲλ γὰξ κέιινληα θξίλεηλ, ν὎ δεδνίθακελ· ηνὺο δὲ ν὎δὲλ ἟κ᾵ο παξαβιάπηνληαο, ηνύηνπο θξίηηνκελ, θαὶ ηὴλ παξ' α὎η῵λ αἮζρύλελ ηξέκνκελ. ∆ηὰ ηνῦην ἐλ ᾧ δεδνίθακελ, ἐλ ηνύηῳ ηὴλ ηηκσξίαλ δίδνκελ. ὇ γὰξ αἮζρύλελ ἀλζξώπσλ ὏θνξώκελνο λῦλ κόλνλ, Θενῦ δὲ ὁξ῵ληνο κὴ αἮζρπλόκελνο πξ᾵μαί ηη ἄηνπνλ, κὴ ζέισλ κεηαλν῅ζαη θαὶ κεηαβαιέζζαη, ἐλ ἐθείλῃ ηῆ ἟κέξᾳ ν὎θ ἐλώπηνλ ἑλὸο θαὶ δεπηέξνπ, ἀιιὰ η῅ο νἮθνπκέλεο ἁπάζεο ὁξώζεο παξαδεηγκαηίδεηαη. Ὅηη γὰξ θαὶ η῵λ ἀγαζ῵λ πξάμεσλ, θαὶ η῵λ ν὎ ηνηνύησλ κέγα ζέαηξνλ ἐθε῔ θάζεηαη, ἟ η῵λ πξνβάησλ θαὶ η῵λ ἐξίθσλ παξαβνιὴ παηδεπέησ ζε, θαὶ ὁ καθάξηνο Παῦινο, ιέγσλ· ∆ε῔ γὰξ ἟κ᾵ο, θεζὶ, παξαζη῅λαη ἔκπξνζζελ ηνῦ βήκαηνο ηνῦ Υξηζηνῦ, ἵλα θνκίζεηαη ἕθαζηνο ηὰ δηὰ ηνῦ ζώκαηνο ὅζα ἔπξαμελ, εἴηε ἀγαζὸλ, εἴηε θαθόλ· θαὶ πάιηλ, Ὃο θαλεξώζεη ηὰ θξππηὰ ηνῦ ζθόηνπο. Ἔπξαμάο ηη πνλεξὸλ, ἠ ἐλελόεζαο, θαὶ θξύπηεηο ἄλζξσπνλ; Ἀιιὰ ηὸλ Θεὸλ ν὎ θξύπηεηο. Ἀιι' ν὎δὲλ ηνύησλ ζνη κέιεη· νἯ δὲ ὀθζαικνὶ η῵λ ἀλζξώπσλ, ηνῦηό ζνη θόβνο. Ο὎θνῦλ ἐλλόεζνλ ὅηη ν὎δὲ ἀλζξώπνπο ιαζε῔λ δπλήζῃ θαηὰ ηὴλ ἟κέξαλ ἐθείλελ. Πάληα γὰξ ὡο ἐλ εἮθόλη ηόηε ζηήζεηαη θαη' ὀθζαικνὺο ἟κ῵λ, ὡο α὎ηνθαηάθξηηνλ ἕθαζηνλ γελέζζαη. Καὶ ηνῦην δ῅ινλ θαὶ ἀπὸ ηνῦ πινπζίνπ. Καὶ γὰξ θαὶ ηὸλ ὏πεξνθζέληα πέλεηα, ηὸλ Λάδαξνλ ιέγσ, 59.197 πξὸ ὀθζαικ῵λ εἶδελ ἑζη῵ηα ὁ πινύζηνο, θαὶ ὃλ πνιιάθηο ἐβδειύμαην δάθηπινλ, ηνῦηνλ παξαθαιε῔ παξακπζίαλ α὎ηῶ γελέζζαη ηόηε. Παξαθαι῵ ηνίλπλ, θἂλ κεδεὶο ἴδῃ ηὰ ἟κέηεξα, ἕθαζηνλ ἟κ῵λ εἮο ηὸ ἑαπηνῦ ζπλεηδὸο εἮζειζε῔λ, θαὶ θαζίζαη ἑαπηῶ δηθαζηὴλ ηὸλ ινγηζκὸλ, θαὶ εἮο κέζνλ ἄγεηλ ηὰ πεπιεκκειεκέλα· θαὶ εἮ κὴ βνύινηην ἐθπνκπεπζ῅λαη ἐλ ηῆ ἟κέξᾳ ηῆ θνβεξᾶ, ἐπηηηζέησ ηὰ θάξκαθα η῅ο κεηαλνίαο, θαὶ Ἦαζάζζσ ηὰ ηξαύκαηα. Ἔμεζηη γὰξ, ἔμεζηη κπξίσλ γέκνληα ηξαπκάησλ, ἀπειζε῔λ ὏γηαίλνληα. ἖ὰλ γὰξ ἀθ῅ηε, θεζὶλ, ἀθέσληαη ὏κ῵λ αἯ ἁκαξηίαη· ἐὰλ δὲ κὴ ἀθ῅ηε, ν὎θ ἀθέσληαη. Ὥζπεξ γὰξ ἐλ ηῶ βαπηίζκαηη θαηαρσλλύκελα ηὰ ἁκαξηήκαηα ν὎θ ἔηη θαίλεηαη· νὓησ θαὶ ηαῦηα ἀθαληζζήζεηαη, ἐὰλ ζειήζσκελ κεηαλν῅ζαη. Ἔζηη δὲ κεηάλνηα ηὸ κεθέηη ηὰ α὎ηὰ πνηε῔λ. ὇ γὰξ ην῔ο α὎ην῔ο ἐπηρεηξ῵λ, ἔνηθε ηῶ θπλὶ ηῶ πξὸο ηὸλ ἴδηνλ ἔκεηνλ ἐπαληόληη, θαὶ ηῶ θαηὰ ηὴλ παξνηκίαλ εἮο πῦξ μαίλνληη θαὶ εἮο ηεηξεκέλνλ ἀληινῦληη πίζνλ. ∆ε῔ ηνίλπλ ἀθίζηαζζαη θαὶ ηῆ πξάμεη θαὶ ηῆ γλώκῃ η῵λ ηνικεζέλησλ, θαὶ ἀπνζηάληαο θάξκαθα ἐπηζε῔λαη ην῔ο ηξαύκαζη ηὰ ἐλαληία η῵λ ἁκαξηεκάησλ. Οἷόλ ηη ιέγσ· Ἣξπαζαο θαὶ ἐπιενλέθηεζαο; Ἀπόζηεζη η῅ο ἁξπαγ῅ο, θαὶ ἐπίζεο ἐιεεκνζύλελ ηῶ ηξαύκαηη. ἖πόξλεπζαο; Ἀπόζηεζη η῅ο πνξλείαο, θαὶ ἐπίζεο ἁγλείαλ ηῶ ἕιθεη. Καθ῵ο εἶπεο ηὸλ ἀδειθὸλ θαὶ ἔβιαςαο; Παῦζαη θαθεγνξ῵λ, θαὶ ἐπίζεο θηινθξνζύλελ. Καὶ θαζ' ἕθαζηνλ νὓησ πνη῵κελ η῵λ πεπιεκκειεκέλσλ ἟κ῔λ, θαὶ κὴ ἁπι῵ο παξαηξέρσκελ ηὰ ἁκαξηήκαηα· ἐθέζηεθε γὰξ ινηπὸλ, ἐθέζηεθελ ὁ η῵λ ε὎ζπλ῵λ θαηξόο. ∆ηὸ θαὶ ὁ Παῦινο ἔιεγελ· ὇ Κύξηνο ἐγγὺο, κεδὲλ κεξηκλ᾵ηε. Ἀιι' ἟κ῔λ ηάρα ην὎λαληίνλ ἔζηηλ ἐπηιέγεηλ· ὇ Κύξηνο ἐγγὺο, κεξηκλ᾵ηε. ἖θε῔λνη κὲλ γὰξ θαι῵ο ἢθνπνλ, Μεδὲλ κεξηκλ᾵ηε, ἐλ ζιίςεη θαὶ πόλνηο

θαὶ ἀγ῵ζηλ ὄληεο· νἯ δὲ ἐλ ἁξπαγα῔ο δ῵ληεο θαὶ ἐλ ηξπθῆ, νἯ ραιεπὰο ε὎ζύλαο κέιινληεο δηδόλαη, ν὎ ηνῦην, ἀιι' ἐθε῔λν ἂλ ἀθνύζαηελ εἮθόησο· ὇ Κύξηνο ἐγγὺο, κεξηκλ᾵ηε. Ο὎δὲ γὰξ πνιὺο ιείπεηαη η῅ο ζπληειείαο ὁ ρξόλνο, ἀιιὰ πξὸο ηὸ ηέινο ινηπὸλ ὁ θόζκνο ἐπείγεηαη. Σνῦην νἯ πόιεκνη δεινῦζη, ηνῦην αἯ ζιίςεηο, ηνῦην νἯ ζεηζκνὶ, 59.198 ηνῦην ἟ ἀγάπε ςπγε῔ζα. Καζάπεξ γὰξ ζ῵κα ςπρνῤῥαγνῦλ, θαὶ ἐγγὺο ὂλ η῅ο ηειεπη῅ο, κπξίαο ἐπηζπ᾵ηαη θαθώζεηο· θαὶ νἮθίαο κειινύζεο θαηαπίπηεηλ, πνιιὰ πξνπίπηεηλ εἴσζε θαὶ ἀπὸ η῅ο ὀξνθ῅ο θαὶ ἀπὸ η῵λ ηνίρσλ· νὓησ θαὶ η῅ο νἮθνπκέλεο ἐγγὺο θαὶ ἐπὶ ζύξαηο ἕζηεθελ ἟ ζπληέιεηα, θαὶ δηὰ ηνῦην ηὰ κπξία δηέζπαξηαη παληαρνῦ θαθά. ΕἮ γὰξ ηόηε ὁ Κύξηνο ἐγγὺο, πνιιῶ κ᾵ιινλ λῦλ ἐγγύο. ΕἮ πξὸ ηεηξαθνζίσλ ἐη῵λ ὅηε ηαῦηα ἐιέγεην, θαὶ πιήξσκα η῵λ ρξόλσλ ηὸλ θαηξὸλ ἐθε῔λνλ ὁ Παῦινο ἐθάιεη, πνιιῶ κ᾵ιινλ ηὸλ παξόληα. Ἀιι' ἴζσο δη' α὎ηὸ ηνῦην ἀπηζηνῦζί ηηλεο. Καὶ κὴλ δηὰ ηνῦην πηζηεύεηλ ρξὴ κ᾵ιινλ. Πόζελ γὰξ νἶδαο, ἄλζξσπε, ὅηη ν὎θ ἐγγὺο ηὸ ηέινο, θαὶ κεηὰ βξαρὺλ ρξόλνλ ἀπαληήζεηαη ηὰ εἮξεκέλα; Ὥζπεξ γὰξ ηνῦ ἐληαπηνῦ ηέινο, ν὎ ηὴλ ἐζράηελ ἟κέξαλ ιέγνκελ εἶλαη, ἀιιὰ θαὶ ηὸλ ἔζραηνλ κ῅λα, θαίηνη γε ηξηάθνληα ἟κέξαο ἔρνληα· νὓησ θαὶ η῵λ ηνζνύησλ ἐη῵λ θἂλ ηεηξαθόζηα ἔηε ηέινο εἴπσ, ν὎ρ ἁκαξηήζνκαη. Ὥζηε ἔθηνηε πξναλεθώλεη ηὸ ηέινο. ΢πζηείισκελ νὔλ ἑαπηνὺο, ἐληξπθήζσκελ ηῶ θόβῳ ηνῦ Θενῦ. Καὶ γὰξ ἐλ ἀδείᾳ δηαηξηβόλησλ ἟κ῵λ, ν὎ ζθόδξα κεξηκλώλησλ ν὎δὲ πξνζδνθώλησλ, ἐπηζηήζεηαη ἀζξόνλ ἟ παξνπζία. Καὶ ηνῦην δει῵λ ὁ Υξηζηὸο ἔιεγελ· Ὥζπεξ γὰξ ἐλ ηα῔ο ἟κέξαηο ηνῦ Ν῵ε, θαὶ ἐλ ηα῔ο ἟κέξαηο ηνῦ Λὼη, νὓησο ἔζηαη θαὶ ἐλ ηῆ ζπληειείᾳ ηνῦ αἮ῵λνο ηνύηνπ. Σνῦην θαὶ ὁ Παῦινο δει῵λ ἔιεγελ· Ὅηαλ δὲ ιέγσζηλ, εἮξήλε θαὶ ἀζθάιεηα, ηόηε αἮθλίδηνο α὎ην῔ο ἐθίζηαηαη ὄιεζξνο, θαὶ ὥζπεξ ἟ ὠδὶλ ηῆ ἐλ γαζηξὶ ἐρνύζῃ. Σί ἐζηηλ, ἧ ὠδὶλ ηῆ ἐλ γαζηξὶ ἐρνύζῃ, Πνιιάθηο αἯ θύνπζαη γπλα῔θεο παίδνπζαη ἠ ἀξηζηνπνηνῦζαη, ἠ ἐλ βαιαλείῳ, ἠ ἐλ ἀγνξᾶ δηάγνπζαη, ν὎δὲλ η῵λ κειιόλησλ πξννξώκελαη, ὏πὸ η῅ο ὀδύλεο θαηεζρέζεζαλ ἀζξόνλ. ἖πεὶ νὔλ ηνηαῦηα θαὶ ηὰ ἟κέηεξα, ὦκελ ἀεὶ παξεζθεπαζκέλνη. Ο὎ γὰξ ἀεὶ ηαῦηα ἀθνπζόκεζα· ν὎θ ἀεὶ ηνύησλ ἐμνπζίαλ ἕμνκελ. ἖λ γὰξ ηῶ ᾅδῃ, θεζὶ, ηίο ἐμνκνινγήζεηαί ζνη; Ο὎θνῦλ ἐληαῦζα κεηαλνήζσκελ, ἵλα νὓησο ἵιεσ ηὸλ Θεὸλ ἔρσκελ θαηὰ ηὴλ κέιινπζαλ ἟κέξαλ, θαὶ πνιι῅ο ἀπνιαῦζαη δπλεζ῵κελ ζπγγλώκεο· ἥο γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα θαὶ ηὸ θξάηνο εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.197 ΟΜΘΛΘΑ ΛΕʹ. Ὡο νὔλ ἤιζνλ πξὸο α὎ηὸλ νἯ ΢ακαξε῔ηαη, ἞ξώησλ α὎ηὸλ κε῔λαη παξ' α὎ην῔ο. Καὶ ἔκεηλελ ἐθε῔ δύν ἟κέξαο. Καὶ πνιιῶ πιείνπο ἐπίζηεπζαλ εἮο α὎ηὸλ δηὰ ηὸλ ιόγνλ α὎ηνῦ· ηῆ ηε γπλαηθὶ ἔιεγνλ, ὅηη Ο὎θ ἔηη δηὰ ηὴλ ζὴλ ιαιηὰλ πηζηεύν κελ· α὎ηνὶ γὰξ ἀθεθόακελ, θαὶ νἴδακελ, ὅηη νὕηόο ἐζηηλ ἀιεζ῵ο ὁ ΢σηὴξ ηνῦ θόζκνπ ὁ Υξηζηόο. Καὶ κεηὰ δύν ἟κέξαο ἐμ῅ιζελ ἐθε῔ζελ, θαὶ ἀπ῅ιζελ εἮο ηὴλ Γαιηιαίαλ.
αʹ. Ο὎δὲλ θζόλνπ θαὶ βαζθαλίαο ρε῔ξνλ, ν὎δὲλ θελνδνμίαο ραιεπώηεξνλ· αὓηε ηὰ κπξία εἴσζε δηαθζείξεηλ ἀγαζά, ΟἯ νὔλ Ἰνπδα῔νη πιείνλα η῵λ ΢ακαξεηη῵λ γλ῵ζηλ ἔρνληεο, θαὶ ην῔ο πξνθήηαηο ζπληξαθέληεο, ὓζηεξνη ηνύησλ ἐθάλεζαλ ἐληεῦζελ. Οὕηνη κὲλ γὰξ θαὶ ἀπὸ η῅ο καξηπξίαο ἐπίζηεπζαλ η῅ο γπλαηθὸο, θαὶ ζεκε῔νλ Ἦδόληεο ν὎δὲλ, ἐμ῅ιζνλ παξαθαινῦληεο ηὸλ Υξηζηὸλ κε῔λαη παξ' α὎ην῔ο· νἯ δὲ Ἰνπδα῔νη θαὶ 59.198 ζαύκαηα ζεαζάκελνη, ν὎ κόλνλ ν὎ θαηε῔ρνλ α὎ηὸλ παξ' ἑαπην῔ο, ἀιιὰ θαὶ ἀπήιαπλνλ, θαὶ πάληα ἔπξαηηνλ, ὥζηε θαὶ η῅ο ρώξαο α὎ηὸλ ἐθβαιε῔λ, θαίηνη γε

αὓηε ἟ παξνπζία δη' ἐθείλνπο ἐγεγόλεη. Ἀιι' ἐθε῔λνη κὲλ ἀπήιαπλνλ, νὕηνη δὲ θαὶ κε῔λαη ἞μίνπλ παξ' ἑαπην῔ο. Σνύηνπο νὔλ ν὎θ ἐρξ῅λ πξνζίεζζαη παξαθαινῦληαο, εἮπέ κνη, θαὶ δενκέλνπο, ἀιιὰ ην῔ο κὲλ ἐπηβνπιεύνπζη θαὶ δηαθξνπνκέλνηο πξνζεδξεύεηλ, ην῔ο δὲ ἀγαπ῵ζη θαὶ βνπινκέλνηο α὎ηὸλ θαηέρεηλ, κὴ δηδόλαη ἑαπηόλ; Ἀιι' ν὎θ ἤλ ηνῦην ἄμηνλ η῅ο α὎ηνῦ θεδεκνλίαο. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ἐδέμαην, θαὶ ἔκεηλε παξ' α὎ην῔ο ἟κέξαο δύν. Α὎ηνὶ κὲλ γὰξ ἐβνύινλην δηελεθ῵ο α὎ηὸλ θαηέρεηλ (ηνῦην γὰξ ἐδήισζελ ὁ ε὎αγγειηζηὴο εἮπὼλ, ὅηη ἦξώησλ α὎ηὸλ κε῔λαη παξ' α὎ην῔ο)· α὎ηὸο δὲ ν὎θ ἞λείρεην. ἀιι' ἟κέξαο δύν κόλνλ ἔκεηλελ, θαὶ ἐλ ηαύηαηο πνιιῶ πιείνπο ἐπίζηεπζαλ εἮο α὎ηόλ. Καίηνη γε 59.199 ηνύηνπο ν὎θ εἮθὸο ἤλ πηζηεῦζαη, ηῶ ηε ζεκε῔νλ κεδὲλ ἑσξαθέλαη, θαὶ ηῶ ἀπερζ῵ο πξὸο Ἰνπδαίνπο ἔρεηλ· ἀιι' ὅκσο ἐπεηδὴ ην῔ο ιεγνκέλνηο κεηὰ ἀιεζείαο ἐδίθαδνλ, ν὎ πξνζέζηε ηνῦην α὎ην῔ο, ἀιι' ὏ςεινηέξαλ η῵λ θσιπκάησλ ἔιαβνλ ἔλλνηαλ, θαὶ ἐθηινηηκνῦλην ἐπὶ ηὸ κεηδόλσο ζαπκάδεηλ α὎ηόλ· Σῆ γὰξ γπλαηθὶ, θεζὶλ, ἔιεγνλ· Ο὎θέηη δηὰ ηὴλ ζὴλ ιαιηὰλ πηζηεύνκελ α὎ηῶ· α὎ηνὶ γὰξ ἟κε῔ο ἞θνύζακελ θαὶ νἴδακελ, ὅηη νὕηόο ἐζηηλ ἀιεζ῵ο ὁ ΢σηὴξ ηνῦ θόζκνπ ὁ Υξηζηόο. ΟἯ καζεηαὶ ηὸλ δηδάζθαινλ ὏πεξεθόληηζαλ. Οὕηνη γὰξ θαὶ η῵λ Ἰνπδαίσλ θαηεγνξήζαηελ ἂλ δηθαίσο θαὶ ηῶ πηζηεῦζαη θαὶ ηῶ δέμαζζαη. ἖θε῔λνη κὲλ γὰξ ὏πὲξ ὧλ π᾵ζαλ ηὴλ πξαγκαηείαλ ζπλεζηήζαην, ζπλερ῵ο α὎ηὸλ ἐιίζαδνλ· νὕηνη δὲ ν὎δὲ πξὸο α὎ηνὺο ὁξκώκελνλ εἵιθπζαλ πξὸο ἑαπηνύο. Καὶ νἯ κὲλ κεηὰ ζεκείσλ ἀδηόξζσηνη κέλνπζηλ· νὕηνη δὲ ρσξὶο ζεκείσλ πνιιὴλ πεξὶ α὎ηὸλ ηὴλ πίζηηλ ἐπεδείμαλην, θαὶ ηνύηῳ α὎ηῶ θηινηηκνῦληαη, ηῶ ρσξὶο ζεκείσλ πηζηεῦζαη· ἐθε῔λνη δὲ ν὎ παύνληαη θαὶ ζεκε῔α δεηνῦληεο θαὶ πεηξάδνληεο. Οὓησο ε὎γλώκνλνο ςπρ῅ο παληαρνῦ ρξεία. Κἂλ ἐπηιάβεηαη ηνηαύηεο ἟ ἀιήζεηα, θξαηε῔ ῥᾳδίσο· θἂλ κὴ θξαηήζῃ, ν὎ παξὰ ηὴλ α὎η῅ο ἀζζέλεηαλ, ἀιιὰ παξὰ ηὴλ ηαύηεο ἀγλσκνζύλελ ηνῦην γίλεηαη. ἖πεὶ θαὶ ὁ ἣιηνο ὅηαλ ιάβῃ θαζαξνὺο ὀθζαικνὺο, θσηίδεη ῥᾳδίσο· ἂλ δὲ κὴ θσηίζῃ, η῅ο ἐθείλσλ ἀῤῥσζηίαο ηὸ ἁκάξηεκα, ν὎ η῅ο ἀζζελείαο ηνύηνπ. Ἄθνπζνλ γνῦλ νὕηνη ηί ιέγνπζηλ. Οἴδακελ, θεζὶλ, ὅηη νὕηόο ἐζηηλ ἀιεζ῵ο ὁ ΢σηὴξ ηνῦ θόζκνπ ὁ Υξηζηόο. ὇ξᾶο π῵ο ε὎ζέσο ἐλόεζαλ ὅηη ηὴλ νἮθνπκέλελ ἐπηζπάζαζζαη ἢκειιελ, θαὶ ἐπὶ δηνξζώζεη η῅ο θνηλ῅ο ἤιζε ζσηεξίαο, ὅηη ν὎θ ἐλ Ἰνπδαίνηο ἢκειιελ ἀπνθιείεηλ α὎ηνῦ ηὴλ πξόλνηαλ, ἀιιὰ παληαρνῦ ζπείξεηλ α὎ηνῦ ηὸλ ιόγνλ; Ἀιι' ν὎θ Ἰνπδα῔νη νὓησο· ἀιιὰ δεηνῦληεο ηὴλ Ἦδίαλ δηθαηνζύλελ ζη῅ζαη, ηῆ δηθαηνζύλῃ ηνῦ Θενῦ ν὎ρ ὏πεηάγεζαλ. Οὕηνη δὲ ὁκνινγνῦζηλ ἅπαληαο ἐλ ἐπηηηκίνηο εἶλαη, ἐθε῔λν ηὸ ἀπνζηνιηθὸλ δεινῦληεο, ὅηη Πάληεο ἣκαξηνλ θαὶ ὏ζηεξνῦληαη η῅ο δόμεο ηνῦ Θενῦ, δηθαηνύκελνη δσξεὰλ ηῆ α὎ηνῦ ράξηηη. ΕἮπόληεο γὰξ ὅηη ΢σηήξ ἐζηη ηνῦ θόζκνπ, ἔδεημαλ ὅηη ηνῦ ἀπνισιόηνο· θαὶ ν὎ρ ἁπι῵ο ΢σηὴξ, ἀιι' ἐλ ζθόδξα κεγάινηο. Ἤιζνλ κὲλ γὰξ πνιινὶ ζ῵ζαη, θαὶ πξνθ῅ηαη θαὶ ἄγγεινη· ἀιι' ὁ ἀιεζηλὸο ΢σηὴξ νὕηόο ἐζηη, θεζὶ, ὁ ηὴλ ἀιεζ῅ ζσηεξίαλ παξέρσλ, ν὎ ηὴλ πξόζθαηξνλ κόλνλ. Σνῦην πίζηεσο εἮιηθξηλνῦο. Καὶ γάξ εἮζηλ ἀκθνηέξσζελ ζαπκαζηνὶ, θαὶ ὅηη ἐπίζηεπζαλ, θαὶ ὅηη ρσξὶο ζεκείσλ· νὑο θαὶ ὁ Υξηζηὸο καθαξίδεη ιέγσλ· Μαθάξηνη νἯ κὴ Ἦδόληεο θαὶ πηζηεύζαληεο· θαὶ ὅηη εἮιηθξηλ῵ο ηνῦην. Καίηνη η῅ο γπλαηθὸο ἀκθηβόισο ιεγνύζεο ἀθνύζαληεο, Μήηη νὕηόο ἐζηηλ ὁ Υξηζηόο; ν὎θ εἶπνλ θαὶ α὎ηνὶ, ὅηη Καὶ ἟κε῔ο ὏πνπηεύνκελ, ν὎δ' ὅηη Ννκίδνκελ, ἀιι' ὅηη Οἴδακελ· θαὶ ν὎ρ ἁπι῵ο, ἀιι' ὅηη Οὕηόο ἐζηηλ ἀιεζ῵ο ηνῦ θόζκνπ ὁ ΢σηήξ. Ο὎ γὰξ ὡο ἕλα η῵λ πνιι῵λ ηὸλ Υξηζηὸλ ὡκνιόγνπλ, ἀιιὰ ηὸλ ὄλησο ΢ση῅ξα. Καίηνη ηίλα εἶδνλ ζσζέληα; Σ῵λ ῥεκάησλ ἢθνπζαλ κόλνλ, θαὶ εἶπνλ ἅπεξ ἂλ, εἮ θαὶ ζαύκαηα ἐζεάζαλην πνιιὰ θαὶ κεγάια, εἶπνλ. Καὶ ηίλνο ἕλεθελ ηαῦηα ν὎ ιέγνπζηλ ἟κ῔λ νἯ ε὎αγγειηζηαὶ ηὰ ῥήκαηα, θαὶ ὅηη ζαπκαζη῵ο δηειέρζε; Ἵλα κάζῃο ὅηη πνιιὰ η῵λ κεγάισλ παξαηξέρνπζηλ, ἀπὸ δὲ ηνῦ ηέινπο ηὸ π᾵λ ἐδήισζαλ. Ἔπεηζε γὰξ δ῅κνλ ὁιόθιεξνλ θαὶ πόιηλ ὅιελ δηὰ η῵λ εἮξεκέλσλ. Ἔλζα δὲ κὴ πείζνληαη, ηόηε ἀλαγθάδνληαη ιέγεηλ ηὰ εἮξε 59.200 κέλα, ἵλα κὴ ἀπὸ η῅ο ἀγλσκνζύλεο η῵λ ἀθνπόλησλ θαηαςεθίδεηαί ηηο ηνῦ

δεκεγνξνῦληνο. Καὶ κεηὰ δύν ἟κέξαο ἐμ῅ιζελ ἐθε῔ζελ, θαὶ ἀπ῅ιζελ εἮο ηὴλ Γαιηιαίαλ. Α὎ηὸο γὰξ ὁ Υξηζηὸο ἐκαξηύξεζελ, ὅηη πξνθήηεο ἐλ ηῆ Ἦδίᾳ παηξίδη ηηκὴλ ν὎θ ἔρεη. ∆ηαηί ηνῦην πξόζθεηηαη; Ὅηη εἮο Καπεξλανὺκ ν὎θ ἀπ῅ιζελ, ἀιι' εἮο ηὴλ Γαιηιαίαλ, θἀθε῔ζελ εἮο ηὴλ Καλ᾵. Ἵλα γὰξ κὴ ἐμεηάζῃο, δηαηί παξὰ κὲλ ην῔ο α὎ηνῦ ν὎θ ἔκεηλε, παξὰ δὲ ην῔ο ΢ακαξείηαηο ἔκεηλε, ηίζεζη ηὴλ αἮηίαλ, ιέγσλ, ὅηη ν὎ πξνζέζρνλ α὎ηῶ. ∆ηὰ ηνῦην ν὎θ ἀπ῅ιζελ ἐθε῔, ὥζηε κὴ κε῔δνλ α὎ην῔ο γελέζζαη ηὸ θξ῔κα. βʹ. Καὶ γὰξ παηξίδα α὎ηὸλ ἐληαῦζα ἟γνῦκαη ιέγεηλ ηὴλ Καπεξλανύκ. Ὅηη δὲ ν὎θ ἀπήιαπζελ ἐθε῔ ηηκ῅ο, ἄθνπζνλ α὎ηνῦ ιέγνληνο· Καὶ ζὺ, Καπεξλανὺκ, ἡ ἕσο ηνῦ ν὎ξαλνῦ ὏ςώζεο, ἕσο ᾅδνπ θαηαβηβαζζήζῃ. Παηξίδα δὲ Ἦδίαλ θαιε῔, ηὸλ η῅ο νἮθνλνκίαο δει῵λ ιόγνλ, θαὶ ηνύηῳ ηὸ πιένλ ἐλδηαηξίβσλ. Σί νὔλ; ν὎ρ ὁξ῵κελ, θεζὶ, θαὶ παξὰ ην῔ο νἮθείνηο πνιινὺο ζαπκαδνκέλνπο; Μάιηζηα κὲλ ν὎θ ἀπὸ η῵λ ζπαληδόλησλ ηὰ ηνηαῦηα δε῔ ςεθίδεζζαη. ΕἮ δέ ηηλεο ἐλ ηῆ α὎η῵λ ἐηηκ῵λην, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐλ ηῆ ἀιινηξίᾳ· ἟ γὰξ ζπλήζεηα ε὎θαηαθξνλήηνπο πνηε῔λ εἴσζελ. Ὡο δὲ ἤιζελ εἮο ηὴλ Γαιηιαίαλ, ἐδέμαλην α὎ηὸλ νἯ Γαιηια῔νη, πάληα ἑσξαθόηεο, ὅζα ἐπνίεζελ ἐλ Ἱεξνζνιύκνηο ἐλ ηῆ ἑνξηῆ· θαὶ γὰξ ἤιζνλ εἮο ηὴλ ἑνξηήλ. ὇ξᾶο ὅηη νἯ θαθηδόκελνη, νὕηνη κάιηζηα α὎ηῶ πξνζηόληεο ε὏ξίζθνληαη; ὇ κὲλ γὰξ ἔιεγελ, ἖θ Ναδαξὲη δύλαηαί ηη ἀγαζὸλ εἶλαη; ἄιινο δὲ, ἖ξώηεζνλ θαὶ ἴδε, ὅηη ἐθ η῅ο Γαιηιαίαο πξνθήηεο ν὎θ ἐγήγεξηαη. Σαῦηα δὲ θαὶ α὎ηὸλ ὏βξίδνληεο ἔιεγνλ, ἐπεηδὴ ἐθ Ναδαξὲη ἐδόθεη ην῔ο πνιιν῔ο εἶλαη· θαὶ ηὸ ΢ακαξείηελ δὲ εἶλαη ὠλείδηδνλ. ΢ακαξείηεο γὰξ εἶ, θαὶ δαηκόληνλ ἔρεηο, θεζίλ. Ἀιι' Ἦδνὺ θαὶ ΢ακαξε῔ηαη θαὶ Γαιηια῔νη, θεζὶ, πηζηεύνπζηλ εἮο αἮζρύλελ η῵λ Ἰνπδαίσλ. Ε὏ξίζθνληαη δὲ θαὶ Γαιηιαίσλ νἯ ΢ακαξε῔ηαη βειηίνπο. ἖θε῔λνη κὲλ γὰξ ἀπὸ η῵λ η῅ο γπλαηθὸο ἐδέμαλην ῥεκάησλ· νὕηνη δὲ ἑσξαθόηεο ηὰ ζεκε῔α ἃ ἐπνίεζελ. Ἤιζελ νὔλ ὁ Ἰεζνῦο πάιηλ εἮο ηὴλ Καλ᾵ η῅ο Γαιηιαίαο, ὅπνπ ἐπνίεζε ηὸ ὓδσξ νἶλνλ. Ἀλακηκλήζθεη ηνῦ ζαύκαηνο ηὸλ ἀθξναηὴλ, ηὸ ἐγθώκηνλ η῵λ ΢ακαξεηη῵λ ἐπαίξσλ. Οὕηνη κὲλ γὰξ θαὶ ἀπὸ η῵λ ἐλ Ἱεξνζνιύκνηο θαὶ ἀπὸ η῵λ ἐθε῔ γελνκέλσλ ζεκείσλ α὎ηὸλ ἐδέμαλην· νἯ ΢ακαξε῔ηαη δὲ ν὎ρ νὓησο, ἀιι' ἀπὸ δηδαζθαιίαο κόλεο. Ὅηη κὲλ νὔλ ἤιζελ ἐθε῔, εἶπε· ηὴλ δὲ αἮηίαλ ν὎ πξνζέζεθε, δη' ἡλ ἤιζελ. ΕἮο κὲλ γὰξ ηὴλ Γαιηιαίαλ δηὰ ηὸλ θζόλνλ ηὸλ Ἰνπδατθὸλ παξεγέλεην· εἮο δὲ Καλ᾵ ηίλνο ἕλεθελ; Παξὰ κὲλ γὰξ ηὴλ ἀξρὴλ θαινύκελνο εἮο γάκνλ· λῦλ δὲ ηίλνο ἕλεθελ, θαὶ δηαηί; ἖κνὶ δνθε῔ ηὴλ ἀπὸ ηνῦ ζαύκαηνο πίζηηλ ἐγγηλνκέλελ Ἦζρπξνηέξαλ πνη῵λ δηὰ η῅ο παξνπζίαο, θαὶ κ᾵ιινλ α὎ηνὺο ἐθειθόκελνο ηῶ α὎ηόθιεηνο παξαγελέζζαη, θαὶ ηὴλ κὲλ Ἦδίαλ ἀθε῔λαη παηξίδα, πξνηηκ῅ζαη δὲ ἐθείλνπο. Ἤλ δέ ηηο βαζηιηθὸο, νὕ ὁ πἯὸο ἞ζζέλεη ἐλ Καπεξλανύκ. Οὕηνο ἀθνύζαο, ὅηη Ἰεζνῦο ἣθεη ἀπὸ η῅ο Ἰνπδαίαο εἮο ηὴλ Γαιηιαίαλ, ἤιζε πξὸο α὎ηὸλ, θαὶ ἞ξώηα ἵλα ἔιζῃ, θαὶ Ἦάζεηαη α὎ηνῦ ηὸλ πἯόλ· ἢηνη ηνῦ γέλνπο ὢλ ηνῦ βαζηιηθνῦ, ἠ ἀμίσκά ηη ἀξρ῅ο ἕηεξνλ νὓησ θαινύκελνλ ἔρσλ. Σηλὲο κὲλ νὔλ ηνῦηνλ ἐθε῔λνλ εἶλαη λνκίδνπζη ηὸλ παξὰ ηῶ Μαηζαίῳ· δείθλπηαη δὲ ἕηεξνο ὢλ παξ' ἐθε῔λνλ, ν὎θ ἀπὸ ηνῦ ἀμηώκαηνο δὲ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἀπὸ η῅ο πίζηεσο. ἖θε῔λνο κὲλ γὰξ θαὶ βνπιόκελνλ ηὸλ Υξηζηὸλ ἐιζε῔λ, ἀμην῔ κέλεηλ· νὕηνο δὲ θαὶ κεδὲλ ηνηνῦηνλ ἐπαγγειιόκελνλ, εἮο ηὴλ νἮθίαλ ἕιθεη. Κἀθε῔λνο κέλ θεζηλ· Ο὎θ εἮκὶ ἄμηνο ἵλα κνπ ὏πὸ ηὴλ ζηέγελ 59.201 εἮζέιζῃο· νὕηνο δὲ θαὶ ἐπείγεη, Καηάβεζη, ιέγσλ, πξὶλ ἀπνζαλε῔λ ηὸλ πἯόλ κνπ. Κἀθε῔ κὲλ ἀπὸ ηνῦ ὄξνπο θαηαβὰο εἮο Καπεξλανὺκ εἮζῄεη· ἐληαῦζα δὲ ἀπὸ ΢ακαξείαο, θαὶ ν὎θ εἮο Καπεξλανὺκ, ἀιι' εἮο Καλ᾵ ἐιζόληνο παξεγέλεην νὕηνο. Κἀθείλνπ κὲλ ὁ πα῔ο παξέζεη θαηέθεηην· ὁ δὲ ηνύηνπ πἯὸο ππξεηῶ. Καὶ ἐιζὼλ ἞ξώηα ἵλα Ἦάζεηαη α὎ηνῦ ηὸλ πἯόλ· ἢκειιε γὰξ ἀπνζλήζθεηλ. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; ἖ὰλ κὴ ζεκε῔α θαὶ ηέξαηα ἴδεηε, ν὎ κὴ πηζηεύζεηε. Καὶ κὴλ ηνῦην πίζηεσο ἤλ, θαὶ ηὸ ἐιζε῔λ θαὶ ηὸ παξαθαιέζαη· θαὶ κεηὰ ηαῦηα δὲ α὎ηὸ καξηπξε῔ ὁ ε὎αγγειηζηὴο ιέγσλ, ὅηη εἮπόληνο ηνῦ Ἰεζνῦ, Πνξεύνπ, ὁ πἯόο ζνπ δῆ, ἐπίζηεπζε ηῶ ιόγῳ α὎ηνῦ, θαὶ ἐπνξεύεην. Σί νὔλ ἐζηηλ ὅ θεζηλ ἐληαῦζα; Ἢηνη ηνὺο ΢ακαξείηαο

ζαπκάδσλ ἔιεγε ηαῦηα, ὅηη ζεκείσλ ρσξὶο ἐπίζηεπζαλ· ἠ η῅ο δνθνύζεο α὎ηνῦ πόιεσο εἶλαη θαζαπηόκελνο η῅ο Καπεξλανὺκ, ὅζελ νὕηνο ἤλ. ἖πεὶ θαὶ ἕηεξόο ηηο ἐλ ηῶ Λνπθᾶ ιέγσλ, Πηζηεύσ, Κύξηε, βνήζεη κνπ ηῆ ἀπηζηίᾳ, ἔιεγε πάιηλ. Ὥζηε εἮ θαὶ νὕηνο ἐπίζηεπζελ, ἀιι' ν὎ρ ὁινθιήξσο, ν὎δὲ ὏γη῵ο. Καὶ ηνῦην δειν῔ ἐθ ηνῦ ππλζάλεζζαη πνίᾳ ὥξᾳ ἀθ῅θελ α὎ηὸλ ὁ ππξεηόο. ἖βνύιεην γὰξ καζε῔λ, εἴηε α὎ηνκάησο, εἴηε ἐθ η῅ο ἐπηηαγ῅ο ηνῦ Υξηζηνῦ ηνῦην γέγνλελ. Ὡο νὔλ ἔγλσ ὅηη ρζὲο ὥξαλ ἑβδόκελ, ἐπίζηεπζε θαὶ α὎ηὸο θαὶ ἟ νἮθία α὎ηνῦ ὅιε. ὇ξᾶο ὅηη ηόηε ἐπίζηεπζελ, ὅηε νἯ πα῔δεο εἶπνλ, ν὎ρ ὅηε ὁ Υξηζηόο; Σὴλ δηάλνηαλ ηνίλπλ ἐιέγρεη α὎ηνῦ, κεζ' ἥο πξνζειζὼλ, ηαῦηα ἔιεγελ· νὓησ γὰξ κ᾵ιινλ θαὶ εἮο πίζηηλ α὎ηὸλ ἐθείιθεην· πξὸ γὰξ ηνῦ ζεκείνπ ν὎ ζθόδξα ἤλ πεπηζηεπθώο. ΕἮ δὲ θαὶ ἤιζε θαὶ παξεθάιεζε, ζαπκαζηὸλ ν὎δέλ. ΕἮώζαζη γὰξ νἯ παηέξεο ὏πὸ πνιι῅ο θηιίαο ν὎ κόλνλ νἷο ζαῤῥνῦζηλ Ἦαηξν῔ο πξνζηέλαη, ἀιιὰ θαὶ νἷο κὴ ζαῤῥνῦζη δηαιέγεζζαη, κεδὲλ ὅισο παξαιηπε῔λ βνπιόκελνη. ἖πεὶ ὅηη ἐθ παξέξγνπ πξνζ῅ιζελ, ὅηε ἤιζελ εἮο ηὴλ Γαιηιαίαλ, ηόηε α὎ηὸλ εἶδελ· ὡο εἴ γε ἤλ ζθόδξα α὎ηῶ πεπηζηεπθὼο, ν὎θ ἂλ ὤθλεζε, ηνῦ παηδὸο κέιινληνο ηειεπηᾶλ, εἮο ηὴλ Ἰνπδαίαλ ἐιζε῔λ. ΕἮ δὲ ἐδεδνίθεη, ν὎δὲ ηνῦην ἀλεθηόλ. Ὅξα γνῦλ θαὶ α὎ηὰ ηὰ ῥήκαηα π῵ο ἐκθαίλεη ηὴλ ἀζζέλεηαλ ηνῦ ἀλδξόο. ∆ένλ γὰξ εἮ θαὶ κὴ πξόηεξνλ, ἀιι' ὅκσο κεηὰ ηὸ ηὴλ δηάλνηαλ ἐιέγμαη, κέγα ηη θαληαζζ῅λαη πεξὶ α὎ηνῦ, ἄθνπζνλ π῵ο ἔηη ρακαὶ ζύξεηαη. Καηάβεζη γὰξ, θεζὶ, πξὶλ ἠ ἀπνζαλε῔λ ηὸ παηδίνλ κνπ· ὡο ν὎ δπλακέλνπ κεηὰ ηὸλ ζάλαηνλ α὎ηὸλ ἀλαζη῅ζαη, θαὶ ὡο ν὎θ εἮδόηνο νἷα ηὰ ηνῦ παηδίνπ πξάγκαηα ἕζηεθε. ∆ηὰ ηνῦην α὎ηὸλ ἐιέγρεη θαὶ ηνῦ ζπλεηδόηνο θαζάπηεη· δεηθλὺο ὅηη ηὰ ζεκε῔α πξνεγνπκέλσο η῅ο ςπρ῅ο ἕλεθελ ἐγέλεην. ἖ληαῦζα γὰξ ν὎ρ ἥηηνλ ηνῦ παηδὸο ηὸλ παηέξα ἀζζελνῦληα πεξὶ ηὴλ δηάλνηαλ ζεξαπεύεη, πείζσλ ἟κ᾵ο κὴ ἀπὸ ζεκείσλ, ἀιιὰ ἀπὸ δηδαζθαιίαο πξνζέρεηλ α὎ηῶ. Σὰ ζεκε῔α γὰξ ν὎ ην῔ο πηζην῔ο, ἀιιὰ ην῔ο ἀπίζηνηο θαὶ παρπηέξνηο. γʹ. Σόηε κὲλ νὔλ ὏πὸ ηνῦ πάζνπο ν὎ ζθόδξα πξνζε῔ρε ην῔ο ιεγνκέλνηο, ἠ κόλνηο ην῔ο πεξὶ ηνῦ παηδόο. Ὕζηεξνλ δὲ ἢκειιε ηὸ ιερζὲλ ἀλαιακβάλεηλ, θαὶ ηὰ κέγηζηα ἐληεῦζελ θεξδαίλεηλ· ὃ δὴ θαὶ γέγνλελ. Σί δήπνηε δὲ ἐπὶ κὲλ ηνῦ ἑθαηνληάξρνπ α὎ηεπάγγειηνο ὏πέζρεην παξαγίλεζζαη· ἐληαῦζα δὲ ν὎δὲ θαινύκελνο ἄπεηζηλ; Ὅηη ἐθε῔ κὲλ ἟ πίζηηο ἀπήξηηζην. ∆ηὸ θαὶ ὏πέζρεην ἀπηέλαη, ἵλα κάζσκελ ηνῦ ἀλδξὸο ηὴλ ε὎γλσκνζύλελ· 59.202 ἐληαῦζα δὲ ὅηη νὕηνο ἀηει῅ο ἤλ. ἖πεὶ νὔλ ἄλσ θαὶ θάησ ἢπεηγελ α὎ηὸλ ιέγσλ, Καηάβεζη, θαὶ νὒπσ ᾔδεη ζαθ῵ο ὅηη θαὶ ἀπὼλ δύλαηαη ζεξαπεῦζαη, δείθλπζηλ ὅηη θαὶ ηνῦην δπλαηὸλ α὎ηῶ, ἵλ' ὅπεξ νἴθνζελ ὁ ἑθαηόληαξρνο ἔζρε, ηνῦην νὕηνο ἐθ ηνῦ κὴ παξαγελέζζαη ηὸλ Ἰεζνῦλ κάζῃ. Ὅηαλ νὔλ εἴπῃ, ἖ὰλ κὴ ζεκε῔αθαὶ ηέξαηα ἴδεηε, ν὎ κὴ πηζηεύζεηε, ηνῦην ιέγεη· ὅηη ηὴλ πξνζήθνπζαλ πίζηηλ ν὎δέπσ ἔρεηε, ἀιι' ἔηη ὡο πεξὶ πξνθήηνπ δηάθεηζζε. ἖θθαιύπησλ νὔλ ἑαπηὸλ, θαὶ δεηθλὺο ὅηη θαὶ ρσξὶο ζεκείσλ ἔδεη πηζηεπζ῅λαη α὎ηὸλ, ἔιεγελ ἅπεξ θαὶ ηῶ Φηιίππῳ θεζίλ· Πηζηεύεηο ὅηη ἐγὼ ἐλ ηῶ Παηξὶ, θαὶ ὁ Παηὴξ ἐλ ἐκνί; ΕἮ δὲ κὴ, δηὰ ηὰ ἔξγα πηζηεύεηέ κνη. Ἢδε δὲ α὎ηνῦ θαηαβαίλνληνο, ἀπήληεζαλ νἯ δνῦινη α὎ηνῦ ιέγνληεο, ὅηη ὇ πα῔ο ζνπ δῆ. ἖ππλζάλεην νὔλ παξ' α὎η῵λ ηὴλ ὥξαλ ἐλ ᾗ θνκςόηεξνλ ἔζρελ. Καὶ εἶπνλ α὎ηῶ, ὅηη Υζὲο ὥξαλ ἑβδόκελ ἀθ῅θελ α὎ηὸλ ὁ ππξεηόο. Ἔγλσ νὔλ ὁ παηὴξ ὅηη ἐθείλῃ ηῆ ὥξᾳ, ἐλ ᾗ εἶπελ α὎ηῶ ὁ Ἰεζνῦο, ὅηη ὇ πα῔ο ζνπ δῆ. Καὶ ἐπίζηεπζελ α὎ηὸο, θαὶ ἟ νἮθία α὎ηνῦ ὅιε. ὇ξᾶο π῵ο ηὸ ζαῦκα δ῅ινλ ἐγέλεην; Ο὎ γὰξ ἁπι῵ο, ν὎δὲ ὡο ἔηπρελ, ἀπειιάγε ηνῦ θηλδύλνπ, ἀιιὰ ἀζξόνλ, ὡο θαίλεζζαη κεθέηη θύζεσο ἀθνινπζίαλ εἶλαη ηὸ γηλόκελνλ, ἀιιὰ η῅ο ἐλεξγείαο ηνῦ Υξηζηνῦ. Πξὸο γὰξ α὎ηὰο ἐιζὼλ ηνῦ ζαλάηνπ ηὰο πύιαο, ὡο θαὶ ὁ παηὴξ ἐδήισζελ εἮπὼλ, Καηάβεζη πξὶλ ἀπνζαλε῔λ ηὸ παηδίνλ, ἀζξόνλ ἀπειιάγε η῅ο λόζνπ· ὅπεξ νὔλ θαὶ ηνὺο νἮθέηαο δηαλέζηεζελ. ἖θε῔λνη κὲλ γὰξ ἴζσο ν὎ρ ὡο ε὎αγγειηδόκελνη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ὡο πεξηηηὴλ ινηπὸλ ηνῦ Ἰεζνῦ ηὴλ παξνπζίαλ εἶλαη λνκίζαληεο, ἀπήληεζαλ· θαὶ γὰξ ᾔδεζαλ α὎ηὸλ ἐθε῔ παξαγελόκελνλ· ὅζελ θαὶ θαη' α὎ηὴλ α὎ηῶ ηὴλ ὁδὸλ πεξηέηπρνλ.

὇ δὲ ἄλζξσπνο, ἀλεζεὶο ηνῦ θόβνπ, ινηπὸλ πξὸο ηὴλ πίζηηλ δηέθπςε, ζέισλ δε῔μαη ὅηη η῅ο ὁδνῦ α὎ηνῦ ηὸ ἔξγνλ γέγνλε, θαὶ θηινηηκε῔ηαη ινηπὸλ ὥζηε κὴ δόμαη εἮθ῅ δηεγεγέξζαη· ὅζελ κεηὰ ἀθξηβείαο πάληα ἐκάλζαλελ. Καὶ ἐπίζηεπζελ α὎ηὸο, θαὶ ἟ νἮθία α὎ηνῦ ὅιε. Καὶ γὰξ ἤλ ἀλακθηζβήηεηνο ἟ καξηπξία ινηπόλ. ΟἯ γὰξ κὴ παξόληεο, κεδὲ ἀθνύζαληεο ηνῦ Υξηζηνῦ δηαιεγνκέλνπ, κεδὲ ηὸλ θαηξὸλ εἮδόηεο, νὕηνη παξὰ ηνῦ δεζπόηνπ καζόληεο, ὅηη νὕηνο ἤλ ὁ θαηξὸο, ἀλακθηζβήηεηνλ ἔζρνλ ηὴλ ἀπόδεημηλ η῅ο α὎ηνῦ δπλάκεσο· δηὰ ηνῦην θαὶ α὎ηνὶ ἐπίζηεπζαλ. Σί ηνίλπλ ἀπὸ ηνύησλ παηδεπόκεζα; Μὴ ζαύκαηα πεξηκέλεηλ, κεδὲ ἐλέρπξα δεηε῔λ η῅ο ηνῦ Θενῦ δπλάκεσο. ὇ξ῵ γὰξ θαὶ λῦλ πνιινὺο ηόηε ε὎ιαβεζηέξνπο γηλνκέλνπο, ὅηαλ ἠ ηνῦ παηδὸο θαθνπκέλνπ, ἠ γπλαηθὸο ἀῤῥσζηνύζεο, παξακπζίαο ηηλὸο ἀπνιαύζσζη. Υξὴ δὲ θαὶ κὴ ηπγράλνληαο παξακέλεηλ ὁκνίσο ε὎ραξηζηνῦληαο, δνμάδνληαο. Σνῦην γὰξ νἮθεη῵λ ε὎γλσκόλσλ ἐζηί· ηνῦην ζηεῤῥ῵λ ηε θαὶ θηινύλησλ, ὡο ρξὴ, ηὸλ ∆εζπόηελ, κὴ κόλνλ ἀληεκέλνπο, ἀιιὰ θαὶ καζηηδνκέλνπο πξνζηξέρεηλ α὎ηῶ. Καὶ γὰξ θαὶ ηαῦηα η῅ο ηνῦ Θενῦ θεδεκνλίαο ἔξγα. Ὃλ γὰξ ἀγαπᾶ Κύξηνο, παηδεύεη· καζηηγν῔ δὲ πάληα πἯὸλ, θεζὶλ, ὃλ παξαδέρεηαη. Ὅηαλ δὲ ἐλ ἀλέζεη ηηο α὎ηὸλ ζεξαπεύῃ κόλνλ, ν὎ πνιι῅ο ἐπηδείθλπηαη ἀγάπεο ζεκε῔α, ν὎δὲ θαζαξ῵ο θηιε῔ ηὸλ Υξηζηόλ. Καὶ ηί ιέγσ ὏γίεηαλ θαὶ ρξεκάησλ ἀθζνλίαλ, ἠ πελίαλ ἠ λόζνλ; Κἂλ γὰξ γέελλαλ ἀθνύζῃο, θἂλ ἕηεξνλ ραιεπὸλ, ν὎δὲ νὓησο ἀθίζηαζζαη ρξὴ η῅ο πεξὶ ηὸλ ∆εζπόηελ ε὎θεκίαο· ἀιιὰ πάληα πάζρεηλ θαὶ θέξεηλ ὏πὲξ η῅ο εἮο α὎ηὸλ ἀγάπεο. Σνῦην γὰξ θαὶ νἮθεη῵λ ε὎γλσκόλσλ θαὶ ςπρ῅ο ἀθιηλνῦο· θαὶ ὁ ηνῦηνλ δηαθείκελνο ηὸλ ηξόπνλ, 59.203 θαὶ ηὰ παξόληα δηνίζεη ῥᾳδίσο, θαὶ η῵λ κειιόλησλ ἐπηηεύμεηαη ἀγαζ῵λ, θαὶ πνιι῅ο ἀπνιαύζεηαη παξὰ 59.204 ηῶ Θεῶ παῤῥεζίαο· ἥο γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.203 ΟΜΘΛΘΑ Λ΢Σʹ. Σνῦην πάιηλ δεύηεξνλ ζεκε῔νλ ἐπνίεζελ ὁ Ἰε ζνῦο, ἐιζὼλ ἐθ η῅ο Ἰνπδαίαο εἮο ηὴλ Γαιη ιαίαλ. Μεηὰ ηαῦηα ἤλ ἑνξηὴ η῵λ Ἰνπδαίσλ, θαὶ ἀλέβε ὁ Ἰεζνῦο εἮο Ἱεξνζόιπκα.
αʹ. Καζάπεξ ἐλ ην῔ο κεηάιινηο ηνῦ ρξπζίνπ ν὎δὲ ηὴλ βξαρπηάηελ θιέβα παξηδε῔λ ἄλ ηηο ἀλάζρνηην η῵λ πεξὶ ηαῦηα δεηλ῵λ, ἅηε πνιὺλ ἐξγαδνκέλελ πινῦηνλ· νὓησ θαὶ ἐλ ηα῔ο ζείαηο Γξαθα῔ο Ἦ῵ηα ἓλ ἠ κίαλ θεξαίαλ ν὎θ ἀδήκηνλ παξαδξακε῔λ· ἀιιὰ πάληα δηεξεπλ᾵ζζαη ρξή. Πλεύκαηη γὰξ ἁγίῳ πάληα εἴξεηαη, θαὶ ν὎δὲλ παξέιθνλ ἐλ α὎ηα῔ο. ΢θόπεη γνῦλ θαὶ ἐληαῦζα ηί θεζηλ ὁ ε὎αγγειηζηήο· Σνῦην πάιηλ δεύηεξνλ ἐπνίεζε ζεκε῔νλ ὁ Ἰεζνῦο, ἐιζὼλ ἐθ η῅ο Ἰνπδαίαο εἮο ηὴλ Γαιηιαίαλ. Ο὎δὲ γὰξ ηὸ, ∆εύηεξνλ, ἁπι῵ο πξνζέζεθελ, ἀιι' ἔηη ηὸ ζαῦκα η῵λ ΢ακαξεηη῵λ ἐπαίξεη, δεηθλὺο ὅηη, θαὶ δεπηέξνπ ζεκείνπ γελνκέλνπ, ν὎δέπσ πξὸο ηὸ ὓςνο ἐθείλσλ ἔθζαζαλ νὕηνη νἯ ηεζεακέλνη η῵λ ν὎δὲλ ἑσξαθόησλ. Μεηὰ ηαῦηα ἤλ ἑνξηὴ η῵λ Ἰνπδαίσλ. Πνία ἑνξηή; ἖κνὶ δνθε῔, ἟ η῅ο Πεληεθνζη῅ο. Καὶ ἀλέβε ὁ Ἰεζνῦο εἮο Ἱεξνζόιπκα. ΢πλερ῵ο ἐλ ηα῔ο ἑνξηα῔ο ἐπηρσξηάδεη ηῆ πόιεη· ηνῦην κὲλ, ἵλα δόμῃ κεη' α὎η῵λ ἑνξηάδεηλ, ηνῦην δὲ, ἵλα ηὸ πι῅ζνο ἐπηζπάζεηαη ηὸ ἄδνινλ. Μάιηζηα γὰξ ἐλ ηα῔ο ἟κέξαηο ηαύηαηο νἯ ἀθειέζηεξνλ δηαθείκελνη ζπλέηξερνλ. Ἔζηη δὲ ἐλ ην῔ο Ἱεξνζνιύκνηο πξνβαηηθὴ θνιπκβήζξα, ἐπηιεγνκέλε ἗βξατζηὶ Βεζεζδὰ, πέληε ζηνὰο ἔρνπζα. ἖λ ηαύηαηο θαηέθεηην πνιὺ πι῅ζνο η῵λ ἀζζελνύλησλ, ρσι῵λ, ηπθι῵λ, μεξ῵λ, ἐθδερνκέλσλ ηὴλ ηνῦ ὓδαηνο θίλεζηλ. Σίο ὁ η῅ο ζεξαπείαο ηξόπνο νὕηνο; πν῔νλ ἟κ῔λ κπζηήξηνλ αἮλίηηεηαη; Ο὎ γὰξ ἁπι῵ο ν὎δὲ εἮθ῅ ηαῦηα ἀλαγέγξαπηαη, ἀιιὰ ηὰ κέιινληα ἟κ῔λ ὡο ἐλ εἮθόλη θαὶ ηύπῳ ὏πνγξάθεη, ὥζηε κὴ ηὸ ζθόδξα παξάδνμνλ, ἀπξνζδόθεηνλ παξαγελόκελνλ, ιπκήλαζζαη παξὰ ην῔ο πνιιν῔ο ηῆ η῅ο πίζηεσο δπλάκεη. Σί νὔλ ἐζηηλ

ὃ ὏πνγξάθεη; Ἔκειιε βάπηηζκα δίδνζζαη, πνιιὴλ δύλακηλ ἔρνλ θαὶ δσξεὰλ κεγίζηελ, βάπηηζκα πάζαο ἁκαξηίαο θαζα῔ξνλ, θαὶ ἀληὶ λεθξ῵λ δ῵ληαο πνηνῦλ. Καζάπεξ νὔλ ἐλ εἮθόλη πξνγξάθεηαη ηαῦηα ηῆ θνιπκβήζξᾳ θαὶ ἑηέξνηο πιείνζη. Καὶ πξ῵ηνλ κὲλ δέδσθελ ὓδσξ, θαζα῔ξνλ ζσκάησλ θει῔δαο, θαὶ κνιπζκνὺο ν὎θ ὄληαο, ἀιιὰ δνθνῦληαο εἶλαη, νἷνλ ηνὺο ἀπὸ θεδείαο, ηνὺο ἀπὸ ιέπξαο, ηνὺο ἀπὸ ηνηνύησλ ἑηέξσλ· θαὶ πνιιὰ ἄλ ηηο ἴδνη δη' ὓδαηνο γεγνλόηα ἐπὶ η῅ο Παιαη᾵ο, ηαύηεο ἕλεθελ η῅ο πξνθάζεσο. Πιὴλ ἀιιὰ πξὸο ηὸ θαηεπε῔γνλ ἴσκελ λῦλ. Πξ῵ηνλ κὲλ νὔλ, ὡο ἔθζελ εἮπὼλ, κνιπζκνὺο ζσκάησλ, ἔπεηηα δὲ θαὶ ἀῤῥσζηήκαηα δηάθνξα δη' ὓδαηνο πνηε῔ ιύεζζαη. Βνπιόκελνο γὰξ ἟κ᾵ο ὁ Θεὸο ἐγγύηεξνλ ἀγαγε῔λ η῅ο ηνῦ βαπηίζκαηνο δσξε᾵ο, ν὎θ ἔηη κνιπζκνὺο ἁπι῵ο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ λόζνπο Ἦ᾵ηαη. ΑἯ γὰξ ἐγγύηεξαη η῅ο ἀιεζείαο εἮθόλεο, θαὶ ἐπὶ ηνῦ βαπηίζκαηνο, θαὶ ἐπὶ ηνῦ πάζνπο, θαὶ ἐπὶ η῵λ ἄιισλ, ηξαλόηεξαη η῵λ ἀξραηνηέξσλ ἤζαλ. Καζάπεξ γὰξ νἯ 59.204 ηνῦ βαζηιέσο ἐγγὺο η῵λ πόῤῥσζέλ εἮζη ιακπξόηεξνη δνξπθόξσλ· νὓησ δὴ θαὶ ἐπὶ η῵λ ηύπσλ ἐγίλεην. Καὶ ἄγγεινο θαηαβαίλσλ ἐηάξαηηε ηὸ ὓδσξ, θαὶ Ἦακαηηθὴλ ἐλεηίζεη δύλακηλ, ἵλα κάζσζηλ Ἰνπδα῔νη, ὅηη πνιιῶ κ᾵ιινλ ὁ η῵λ ἀγγέισλ ∆εζπόηεο πάληα ηὰ λνζήκαηα η῅ο ςπρ῅ο Ἦ᾵ζζαη δύλαηαη. Ἀιι' ὥζπεξ ἐληαῦζα ν὎ρ ἁπι῵ο Ἦ᾵ην η῵λ ὏δάησλ ἟ θύζηο (ἤ γὰξ ἂλ δηαπαληὸο ηνῦην ἐγίλεην)· ἀιι' ἐπὶ ηῆ ηνῦ ἀγγέινπ ἐλεξγείᾳ· νὓησ θαὶ ἐθ' ἟κ῵λ ν὎ρ ἁπι῵ο ηὸ ὓδσξ ἐξγάδεηαη, ἀιι' ὅηαλ ηὴλ ηνῦ Πλεύκαηνο δέμεηαη ράξηλ, ηόηε ἅπαληα ιύεη ηὰ ἁκαξηήκαηα. Πεξὶ ηαύηελ ηὴλ θνιπκβήζξαλ Καηέθεηην πι῅ζνο πνιὺ η῵λ ἀζζελνύλησλ, ηπθι῵λ, ρσι῵λ, μεξ῵λ, ἐθδερνκέλσλ ηὴλ ηνῦ ὓδαηνο θίλεζηλ. Ἀιιὰ ηόηε κὲλ ἟ ἀζζέλεηα θώιπκα ηῶ βνπινκέλῳ ζεξαπεπζ῅λαη ἐγίλεην· λῦλ δὲ θύξηνο ἕθαζηόο ἐζηη πξνζειζε῔λ. Ο὎ γὰξ ἄγγειόο ἐζηηλ ὁ ηαξάζζσλ, ἀιιὰ ὁ η῵λ ἀγγέισλ ∆εζπόηεο ὁ ηὸ π᾵λ ἐξγαδόκελνο. Καὶ ν὎θ ἔζηηλ εἮπε῔λ· [Νῦλ ηὸλ θάκλνληα ἄλζξσπνλ ν὎θ ἔρσ· ν὎θ ἐζηηλ εἮπε῔λ]· ἖λ ᾧ ἔξρνκαη θαηειζε῔λ, ἄιινο πξὸ ἐκνῦ θαηαβαίλεη. Ἀιιὰ θἂλ ἟ νἮθνπκέλε π᾵ζα ἔιζῃ, ἟ ράξηο ν὎θ ἀλαιίζθεηαη, ν὎δὲ ἟ ἐλέξγεηα δαπαλ᾵ηαη, ἀιι' ὁκνία κέλεη, θαὶ ηνηαύηε, νἵα θαὶ πξὸ ηνύηνπ. Καὶ θαζάπεξ αἯ ἟ιηαθαὶ ἀθη῔λεο θαζ' ἑθάζηελ θσηίδνπζη ηὴλ ἟κέξαλ, θαὶ ν὎ δαπαλ῵ληαη, ν὎δὲ ἀπὸ η῅ο πνιι῅ο ρνξεγίαο ἔιαηηνλ α὎ηα῔ο γίλεηαη ηὸ θ῵ο· νὓησ θαὶ πνιιῶ κ᾵ιινλ ἟ ηνῦ Πλεύκαηνο ἐλέξγεηα ν὎δὲλ ἐιαηηνῦηαη παξὰ ηὸ πι῅ζνο η῵λ ἀπνιαπόλησλ α὎η῅ο. Σνῦην δὲ ἐγίλεην, ἵλα νἯ καζόληεο ὅηη ἐλ ὓδαηη λνζήκαηα ζώκαηνο ἔλη ζεξαπεῦζαη, θαὶ ηνύηῳ πνιὺλ ἐγγπκλαζζέληεο ρξόλνλ, ῥᾳδίσο πηζηεύζσζηλ, ὅηη θαὶ λνζήκαηα ςπρ῅ο Ἦ᾵ζζαη δύλαηαη. Καὶ ηί δήπνηε πάληαο ἀθεὶο ὁ Ἰεζνῦο, ἐπὶ ηὸλ ηξηαθνληανθηὼ ἔηε ἔρνληα ἤιζε; ηί δὲ θαὶ ἐξσηᾶ, Θέιεηο ὏γηὴο γελέζζαη; Ο὎ρ ἵλα κάζῃ (ηνῦην γὰξ παξέιθνλ ἤλ), ἀιι' ἵλα δείμῃ ηνῦ ηνηνύηνπ ηὴλ θαξηεξίαλ, θαὶ ἵλα γλ῵κελ ὅηη δηὰ ηνῦην ηνὺο ἄιινπο ἀθεὶο, ἐπὶ ηνῦηνλ ἤιζε. Σί νὔλ ὁ ἀζζελ῵λ; Ἀπεθξίζε α὎ηῶ θαὶ ιέγεη, Κύξηε, ἄλζξσπνλ ν὎θ ἔρσ, ἵλα, ὅηαλ ηαξαρζῆ ηὸ ὓδσξ, βάιιῃ κε εἮο ηὴλ θνιπκβήζξαλ· ἐλ ᾧ δὲ ἔξρνκαη ἐγὼ, ἄιινο πξὸ ἐκνῦ θαηαβαίλεη. ∆ηὰ ηνῦην ἞ξώηεζε, Θέιεηο ὏γηὴο γελέζζαη; ἵλα ηαῦηα κάζσκελ. Καὶ ν὎θ εἶπελ α὎ηῶ, Θέιεηο ζε ζεξαπεύζσ; ν὎δὲλ γὰξ ν὎δέπσ κέγα ἐθαληάδεην πεξὶ α὎ηνῦ· ἀιιὰ, Θέιεηο ὏γηὴο γελέζζαη; Ἔθπιεθηνο ἟ θαξηεξία ηνῦ παξαιύηνπ· ἔηε ηξηαθνληανθηὼ ἔρσλ, θαὶ θαζ' ἕθαζηνλ ἐληαπηὸλ ἀπαιιαγήζεζζαη ηνῦ λνζήκαηνο πξνζδνθ῵λ, πξνζήδξεπέ ηε θαὶ ν὎θ ἀθίζηαην. ΕἮ γὰξ κὴ ηὰ παξειζόληα, ηὰ γνῦλ κέιινληα ν὎ρ Ἧθαλὰ ἤλ α὎ηὸλ, εἮ κὴ θαξηεξηθὸο ἤλ, ἀπαγαγε῔λ ηνῦ ηόπνπ; ἖λλόεζνλ δέ κνη, π῵ο εἮθὸο ἤλ ἐθε῔ θαὶ ηνὺο ινηπνὺο ηνὺο θάκλνληαο λήθεηλ. Ο὎δὲ γὰξ δ῅ινο ἤλ ὁ θαηξὸο θαζ' ὃλ ἐηη 59.205 λάζζεην ηὸ ὓδσξ· ἀιι' νἯ κὲλ ρσινὶ θαὶ θπιινὶ ἞δύλαλην παξαηεξε῔λ· νἯ δὲ ηπθινὶ π῵ο ἑώξσλ, Ἀπὸ ηνῦ γηλνκέλνπ ζνξύβνπ ηνῦην ἴζσο ἐκάλζαλνλ. βʹ. ΑἮζρπλζ῵κελ ηνίλπλ, αἮζρπλζ῵κελ, ἀγαπεηνὶ, θαὶ ζηελάμσκελ ἐπὶ ηῆ πνιιῆ ῥᾳζπκίᾳ. Σξηαθνληανθηὼ ἔηε εἶρε πξνζεδξεύσλ ἐθε῔λνο, θαὶ ν὎θ ἐηύγραλελ ὧλ ἐβνύιεην, θαὶ ν὎θ ἀθίζηαην· θαὶ ν὎θ ἐηύγραλελ, ν὎ παξὰ ηὴλ νἮθείαλ

ἀκέιεηαλ, ἀιι' ἐπεξεαδόκελνο παξ' ἑηέξσλ θαὶ βίαλ πάζρσλ, θαὶ ν὎δὲ νὓησο ἐλάξθα· ἟κε῔ο δὲ ἐὰλ δέθα ἟κέξαο πξνζεδξεύζσκελ ζπνπδαίσο ὏πέξ ηηλνο παξαθαινῦληεο, θαὶ κὴ ηύρσκελ, ὀθλνῦκελ ινηπὸλ ηῆ α὎ηῆ θερξ῅ζζαη ζπνπδῆ. Καὶ ἀλζξώπνηο κὲλ ηνζνῦηνλ πξνζεδξεύνκελ ρξόλνλ, ζηξαηεπόκελνη θαὶ ηαιαηπσξνύκελνη, θαὶ δηαθνλνῦληεο δνπινπξεπε῔ο δηαθνλίαο, θαὶ πξὸο ηῶ ηέιεη πνιιάθηο θαὶ α὎η῅ο η῅ο ἐιπίδνο ἐθπίπηνληεο· ηῶ δὲ ∆εζπόηῃ ηῶ ἟κεηέξῳ, ἔλζα πάλησο ἔζηηλ ἀπνιαβε῔λ ηὴλ ἀκνηβὴλ πνιιῶ κείδσ η῵λ πόλσλ (ἧ γὰξ ἐιπὶο ν὎ θαηαηζρύλεη, θεζὶλ), ν὎θ ἀλερόκεζα πξνζεδξεύεηλ κεηὰ η῅ο πξνζεθνύζεο ζπνπδ῅ο. Καὶ πόζεο ηαῦηα θνιάζεσο ἄμηα; ΕἮ γὰξ θαὶ κεδὲλ ιαβε῔λ ἤλ, α὎ηὸ ηνῦην ηὸ ζπλερ῵ο α὎ηῶ δηαιέγεζζαη, ν὎ρὶ κπξίσλ ἄμηνλ ἀγαζ῵λ ἤλ ἟γε῔ζζαη; Ἀιι' ἐπίπνλνλ ἟ δηελεθὴο ε὎ρή; Καὶ ηί, εἮπὲ, ν὎θ ἐπίπνλνλ η῵λ η῅ο ἀξεη῅ο; Α὎ηὸ γνῦλ ηνῦην, θεζὶ, πνιι῅ο ἀπνξίαο ἐζηὶ κεζηὸλ, ὅηη ηῆ κὲλ θαθίᾳ ἟δνλὴ, ηῆ δὲ ἀξεηῆ ζπγθεθιήξσηαη πόλνο. Καὶ πνιινὺο νἶκαη ηνῦην δεηε῔λ. Σί δήπνη' νὔλ ἐζηη ηὸ αἴηηνλ; Ἔδσθελ ἟κ῔λ ἐμ ἀξρ῅ο ὁ Θεὸο ἐιεύζεξνλ θξνληίδσλ βίνλ θαὶ πόλσλ ἀπειιαγκέλνλ· ν὎θ ἐρξεζάκεζα εἮο δένλ ηῶ δώξῳ, ἀιιὰ δηεζηξάθεκελ ὏πὸ η῅ο ἀξγίαο, θαὶ ἐμεπέζνκελ ηνῦ παξαδείζνπ. ∆ηὰ ηνῦην ἐπίπνλνλ ἐπνίεζελ ἟κ῵λ ηὴλ δσὴλ ινηπὸλ, ὥζπεξ ἀπνινγνύκελνο ηῶ γέλεη η῵λ ἀλζξώπσλ, θαὶ ιέγσλ· Ἔδσθα ηξπθᾶλ ὏κ῔λ ἐμ ἀξρ῅ο, ἀιι' ἐγέλεζζε ρείξνπο ηῆ ἀλέζεη· δηὰ ηνῦην ἐθέιεπζα ινηπὸλ πόλνπο ὏κ῔λ ἐπηηεζ῅λαη θαὶ Ἧδξ῵ηαο. ἖πεηδὴ δὲ ν὎δὲ ἐθε῔λνο θαηε῔ρελ ὁ πόλνο, ἔδσθε πάιηλ λόκνλ πνιιὰο ἔρνληα ἐληνιὰο, θαζάπεξ ηηλὶ ἵππῳ δπζελίῳ ςέιιηα θαὶ πέδαο ἐπηηηζεὶο, ὥζηε α὎ηνῦ ηὰ ζθηξηήκαηα ἐπηζρε῔λ· νὓησ θαὶ νἯ πσινδάκλαη πνηνῦζη. ∆ηὰ ηνῦην ἐπίπνλνο ὁ βίνο, ἐπεηδὴ ηὸ κὴ πνλε῔λ δηαθζείξεηλ ἟κ᾵ο εἴσζελ. ἧ γὰξ θύζηο ἟κ῵λ ἀξγε῔λ ν὎θ ἀλέρεηαη, ἀιιὰ πξὸο θαθίαλ ἀπνθιίλεη ῥᾳδίσο. Θ῵κελ γὰξ κὴ δε῔ζζαη πόλσλ ηὸλ ζσθξνλνῦληα, κεδὲ ηὸλ ηὴλ ἄιιελ ἀξεηὴλ θαηνξζνῦληα, ἀιιὰ θαζεύδνληαο πάληα ἀλύεηλ· πνῦ ἂλ ἐρξεζάκεζα ηῆ ἀλέζεη; ἆξα ν὎θ ἂλ πξὸο ἀπόλνηαλ θαὶ ἀιαδνλείαλ; Ἀιιὰ δηαηί, θεζὶ, πνιιὴ κὲλ ἟ ἟δνλὴ ηῆ θαθίᾳ, πνιὺο δὲ ηῆ ἀξεηῆ ζπλέδεπθηαη ὁ πόλνο θαὶ ὁ Ἧδξώο; Καὶ πνία ζνη ράξηο ἂλ ἤλ, ἠ ηίλνο δ' ἂλ ἔιαβεο κηζζὸλ, εἮ κὴ ἐπίπνλνλ ηὸ πξ᾵γκα ἤλ; Καὶ γὰξ λῦλ πνιινὺο ἔρσ δε῔μαη θύζεη ηὸ κίγλπζζαη γπλαημὶ κηζνῦληαο, θαὶ θεύγνληαο ὡο βδειπξὰλ ηὴλ πξὸο ἐθείλαο ὁκηιίαλ· ηνύηνπο νὔλ ζώθξνλαο θαιέζνκελ, ἠ ζηεθαλώζνκελ, εἮπέ κνη, θαὶ ἀλαθεξύμνκελ; Ο὎δακ῵ο. ΢σθξνζύλε γάξ ἐζηηλ ἐγθξάηεηα, θαὶ ηὸ καρνκέλσλ πεξηγελέζζαη η῵λ ἟δνλ῵λ. Καὶ ἐλ ην῔ο πνιέκνηο δὲ, ὅηαλ ζθνδξνὶ ὦζηλ νἯ ἀγ῵λεο, ηόηε ηὰ ηξόπαηα ιακπξόηεξα γίλεηαη, ν὎ρ ὅηαλ κεδεὶο ἀληαίξῃ ηὰο ρε῔ξαο. ΕἮζὶ πνιινὶ θαὶ λσζεὶο ἀπὸ θύζεσο· ηνύηνπο 59.206 νὔλ ἐπηεηθε῔ο πξνζεξνῦκελ; Ο὎δακ῵ο. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ὁ Υξηζηὸο ηξε῔ο ηξόπνπο ε὎λνπρηζκνῦ ιέγσλ, ηνὺο κὲλ δύν ἀθίεζηλ ἀζηεθαλώηνπο, ηὸλ δὲ ἕλα εἮο ηὴλ βαζηιείαλ εἮζάγεη. Καὶ ηί ἔδεη θαθίαο, θεζί; Καὶ ἐγὼ ηνῦην ιέγσ. Σίο νὔλ ὁ η῅ο θαθίαο δεκηνπξγόο; Σίο δὲ ἄιινο, ἀιι' ἠ ἟ ῥᾳζπκία ἟ ἐθ η῅ο πξναηξέζεσο; Ἀιι' ἔδεη, θεζὶλ, ἀγαζνὺο εἶλαη κόλνπο. Καὶ ηί ἴδηνλ ἀγαζνῦ; λήθεηλ θαὶ ἐγξεγνξέλαη, ἠ θαζεύδεηλ θαὶ ῥέγρεηλ; Καὶ δηαηί, θεζὶ, κὴ ηνῦην ἐδόθεη εἶλαη ἀγαζὸλ, ηὸ κὴ πνλνῦληα θαηνξζνῦλ; Βνζθεκάησλ κνη ῥήκαηα ιέγεηο θαὶ γαζηξηδνκέλσλ, θαὶ ζεὸλ ηὴλ θνηιίαλ ἟γνπκέλσλ. Ὅηη γὰξ λσζείαο ηαῦηα ηὰ ῥήκαηα, ἀπόθξηλαί κνη· ΕἮ βαζηιέσο ὄληνο θαὶ ζηξαηεγνῦ, εἶηα ηνῦ βαζηιέσο θαὶ θαζεύδνληνο θαὶ κεζύνληνο, ηαιαηπσξνύκελνο ὁ ζηξαηεγὸο ηὰ ηξόπαηα ἔζηεζε, ηίλη ἂλ ἐινγίζσ ηὴλ λίθελ; ηίο δὲ ἐθαξπώζαην η῵λ γηγλνκέλσλ ηὴλ ἟δνλήλ; ὇ξᾶο ὅηη πεξὶ ἐθε῔λα κ᾵ιινλ ἟ ςπρὴ δηάθεηηαη, ὏πὲξ ὧλ ἔθακε; ∆ηὰ ηνῦην θαὶ πόλνπο ἀλέκημε ηῆ ἀξεηῆ, νἮθεη῵ζαη α὎ηῆ ηαύηελ βνπιόκελνο. ∆ηὰ δὴ ηνῦην ηὴλ κὲλ ἀξεηὴλ, θἂλ κὴ θαηνξζώζσκελ, ζαπκάδνκελ· η῅ο δὲ θαθίαο, θαὶ ἟δίζηεο νὒζεο, θαηαγηλώζθνκελ. ΕἮ δὲ ιέγεηο· ∆ηαηί ηνὺο θύζεη θαινὺο κὴ ζαπκάδνκελ κ᾵ιινλ η῵λ πξναηξέζεη ηνῦην ὄλησλ; Ὅηη δίθαηνλ ηὸλ πνλνῦληα ηνῦ κὴ πνλνῦληνο πξνηηζέλαη. Καὶ ηίλνο, θεζὶλ, ἕλεθελ λῦλ

πνλνῦκελ; ἖πεηδὴ ηὸ κὴ πνλε῔λ ν὎θ ἢλεγθαο κεηξίσο· κ᾵ιινλ δὲ εἴ ηηο κεηὰ ἀθξηβείαο ἐμεηάζεηε, θαὶ ἄιισο ἟ ἀξγία δηαθζείξεηλ ἟κ᾵ο εἴσζε, θαὶ πνιὺλ παξέρεηλ ηὸλ πόλνλ. Καὶ εἮ βνύιεη, ζπγθιείζσκελ ἄλδξα, ηξέθνληεο α὎ηὸλ κόλνλ, θαὶ γαζηξίδνληεο, κήηε βαδίδεηλ α὎ηὸλ ἐ῵ληεο, κεδὲ εἮο ἔξγνλ ἐμάγνληεο· ἀιι' ἀπνιαπέησ ηξαπέδεο θαὶ θιίλεο, θαὶ ηξπθάησ δηελεθ῵ο· θαὶ ηί ηαύηεο η῅ο δσ῅ο ἀζιηώηεξνλ γέλνηη' ἄλ; Ἀιι' ἕηεξνλ ηὸ ἐξγάδεζζαη, θεζὶ, θαὶ ἕηεξνλ ηὸ πνλε῔λ. Ἀιι' ἤλ ηόηε ἐξγάδεζζαη ρσξὶο πόλσλ. Καὶ ἔλη, θεζὶ, ηνῦην; Ναὶ, ἔλη· ηνῦην θαὶ ὁ Θεὸο ἞ζέιεζελ, ἀιιὰ ζὺ ν὎θ ἞λέζρνπ. ∆ηὰ ηνῦην ἔζεθε γνῦλ ζε ἐξγάδεζζαη ηὸλ παξάδεηζνλ, ἐξγαζίαλ κὲλ ὁξίζαο, πόλνλ δὲ ν὎θ ἀλακίμαο. Ο὎ γὰξ ἂλ, εἴπεξ ἐπόλεη παξὰ ηὴλ ἀξρὴλ ὁ ἄλζξσπνο, ηνῦην ἐλ ἐπηηηκίνπ κέξεη κεηὰ ηαῦηα ἔζεθελ. Ἔζηη γὰξ θαὶ ἐξγάδεζζαη, θαὶ κὴ ηαιαηπσξε῔ζζαη, ὥζπεξ νἯ ἄγγεινη. Ὅηη γὰξ ἐξγάδνληαη, ἄθνπζνλ ηί θεζη· ∆πλαηνὶ Ἦζρύτ, πνηνῦληεο ηὸλ ιόγνλ α὎ηνῦ. Νῦλ κὲλ γὰξ ἟ η῅ο Ἦζρύνο ἔλδεηα πνιὺλ ηὸλ πόλνλ πνηε῔· ηόηε δὲ ν὎θέηη ηνῦην ἤλ. ὇ γὰξ εἮζειζὼλ εἮο ηὴλ θαηάπαπζηλ α὎ηνῦ, Καηέπαπζε, θεζὶ, ὡο ἀπὸ η῵λ ἔξγσλ α὎ηνῦ, ὥζπεξ ἀπὸ η῵λ Ἦδίσλ ὁ Θεόο· ν὎θ ἀξγίαλ ιέγσλ ἐληαῦζα, ἀιιὰ ηὸ κὴ πνλε῔λ. ὇ γὰξ Θεὸο ἔηη θαὶ λῦλ ἐξγάδεηαη, θαζὼο ὁ Υξηζηόο θεζηλ· ὇ Παηήξ κνπ ἕσο ἄξηη ἐξγάδεηαη, θἀγὼ ἐξγάδνκαη. ∆ηὰ ηνῦην παξαηλ῵, πάληα ἀπνζεκέλνπο ηὰ η῅ο ὀιηγσξίαο, δεινῦλ ηὴλ ἀξεηήλ. Σ῅ο κὲλ γὰξ θαθίαο ἟ ἟δνλὴ βξαρε῔α, ἟ δὲ ιύπε δηελεθήο· η῅ο δὲ ἀξεη῅ο ην὎λαληίνλ ἀγήξσο ἟ ραξὰ, θαὶ πξόζθαηξνο ὁ πόλνο. Κἀθείλε κὲλ θαὶ πξὸ η῵λ ζηεθάλσλ ηὸλ ἐξγάηελ ἀλίεζη ηὸλ ἑαπη῅ο, ηα῔ο ἐιπίζη ηξέθνπζα· αὓηε δὲ θαὶ πξὸ η῅ο θνιάζεσο ηηκσξε῔ηαη ηὸλ ἑαπη῅ο ἐξγάηελ, ηὸ ζπλεηδὸο ἄγρνπζα θαὶ ἐθδεηκαηνῦζα, θαὶ πάληα ὏πνπηεύεηλ παξαζθεπάδνπζα. Καίηνη πόζσλ ηαῦηα πόλσλ, πόζσλ Ἧδξώησλ ρείξνλα! ΕἮ δὲ κὴ ηαῦηα ἤλ, ἟δνλὴ δὲ ἤλ· ηί η῅ο ἟δνλ῅ο ἐθείλεο ε὎ηειέζηεξνλ; ὇κνῦ ηε γὰξ θαίλεηαη, θαὶ ἀθίπηαηαη καξαηλνκέλε, θαὶ θεύγνπζα πξὸ ηνῦ θαηαζρεζ῅λαη, θἂλ ηὴλ η῵λ ζσκάησλ εἴπῃο, θἂλ ηὴλ η῅ο ηξπθ῅ο, θἂλ ηὴλ η῵λ 59.207 ρξεκάησλ· ν὎ παύνληαη γὰξ θαζ' ἟κέξαλ γεξ῵ζαη. Ὅηαλ δὲ θαὶ θόιαζηο ᾖ θαὶ ηηκσξία, ηί γέλνηη' ἂλ ἀζιηώηεξνλ η῵λ ηαύηελ κεηηόλησλ; Σαῦηα νὔλ εἮδόηεο, ἅπαληα ὏πὲξ η῅ο ἀξεη῅ο ὏πνκέλσκελ. Οὓησ γὰξ θαὶ 59.208 η῅ο ἀιεζνῦο ἟δνλ῅ο ἀπνιαύζνκελ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.207 ΟΜΘΛΘΑ ΛΖʹ. Λέγεη α὎ηῶ ὁ Ἰεζνῦο· «Θέιεηο ὏γηὴο γελέζζαη·» Ἀπεθξίζε α὎ηῶ ὁ ἀζζελ῵λ· «Ναὶ, Κύξηε· ἄλ ζξσπνλ δὲ ν὎θ ἔρσ, ἵλα, ὅηαλ ηαξαρζῆ ηὸ ὓδσξ, βάιῃ κε εἮο ηὴλ θνιπκβήζξαλ.» αʹ. Μέγα η῵λ ζείσλ Γξαθ῵λ ηὸ θέξδνο, θαὶ δηαξθὴο ἟ ἐμ α὎η῵λ ὠθέιεηα. Καὶ ηνῦην δεηθλὺο ὁ Παῦινο ἔιεγελ· Ὅζα γὰξ πξνεγξάθε, εἮο λνπζεζίαλ ἟κ῵λ πξνεγξάθε, εἮο νὑο ηὰ ηέιε η῵λ αἮώλσλ θαηήληεζελ· ἵλα δηὰ η῅ο ὏πνκνλ῅ο θαὶ η῅ο παξαθιήζεσο η῵λ Γξαθ῵λ ηὴλ ἐιπίδα ἔρσκελ. Παληνδαπ῵λ γάξ ἐζηη θαξκάθσλ ζεζαπξὸο ηὰ ζε῔α ιόγηα· ὥζηε θἂλ ἀπόλνηαλ ζβέζαη δέῃ, θἂλ ἐπηζπκίαλ θνηκίζαη, θἂλ ηὸλ η῵λ ρξεκάησλ θαηαπαη῅ζαη ἔξσηα, θἂλ ὀδύλελ ὏πεξηδε῔λ, θἂλ ε὎ζπκίαλ ἐλζε῔λαη, θαὶ ὏πνκνλὴλ θαηαζθεπάζαη, πνιιὴλ ἐληεῦζελ ἄλ ηηο εὓξνη ηὴλ ἀθνξκήλ. Σίο γὰξ ἠ η῵λ πελίᾳ καθξᾶ παιαηόλησλ, ἠ η῵λ λόζῳ ραιεπῆ θεθξαηεκέλσλ, ἀλαγλνὺο ηὸ πξνθείκελνλ ρσξίνλ, ν὎ πνιιὴλ δέμεηαη ηὴλ παξάθιεζηλ; Σξηάθνληα γὰξ θαὶ ὀθηὼ ἔηε παξάιπηνο κέλσλ νὕηνο, θαὶ θαζ' ἕθαζηνλ ἔηνο ἑηέξνπο κὲλ ἀπαιιαηηνκέλνπο ὁξ῵λ, ἑαπηὸλ δὲ θαηερόκελνλ ηῶ λνζήκαηη, ν὎δὲ νὓησο ἀλέπεζε θαὶ ἀπέγλσ· θαίηνη γε ν὎ κόλνλ ἟ η῵λ παξειζόλησλ ἀζπκία, ἀιιὰ θαὶ ἟ η῵λ κειιόλησλ ἀλειπηζηία Ἧθαλὴ ἤλ α὎ηὸλ θαηαηε῔λαη. Ἄθνπζνλ γνῦλ νἷά θεζη, θαὶ κάζε η῅ο ηξαγῳδίαο ηὸ κέγεζνο. ἖πεηδὴ γὰξ εἶπελ ὁ Υξηζηὸο, Θέιεηο ὏γηὴο γελέζζαη; Ναὶ, Κύξηε, ἀπεθξίζε· ἀιι' ἄλζξσπνλ ν὎θ ἔρσ, ἵλα, ὅηαλ ηαξαρζῆ ηὸ ὓδσξ, βάιῃ κε εἮο ηὴλ θνιπκβήζξαλ. Σί ηνύησλ η῵λ ῥεκάησλ ἐιεεηλόηεξνλ γέλνηη' ἄλ; ηί η῵λ πξαγκάησλ πεξηπαζέζηεξνλ; Εἶδεο θαξδίαλ ζπληεηξηκκέλελ ὏πὸ η῅ο

καθξ᾵ο ἀῤῥσζηίαο; εἶδεο π᾵ζαλ θιεγκνλὴλ θαηεζηαικέλελ; Ο὎δὲ γὰξ ἐθζέγμαηό ηη βιάζθεκνλ, νἷα ηνὺο πνιινὺο ἀθνύνκελ ἐλ ηα῔ο πεξηζηάζεζηλ· ν὎ θαηεξάζαην α὎ηνῦ ηὴλ ἟κέξαλ, ν὎θ ἐδπζρέξαλε πξὸο ηὴλ ἐξώηεζηλ, ν὎δὲ εἶπε· ∆ηαζῦξαη ἟κ᾵ο παξαγέγνλαο θαὶ θσκῳδ῅ζαη, ὅηη ἐξσηᾶο, εἮ ζέισ ὏γηὴο γελέζζαη· ἀιιὰ πξάσο θαὶ κεη' ἐπηεηθείαο πνιι῅ο, Ναὶ, Κύξηε. Καίηνη γε ν὎δὲ ᾔδεη ηίο πνηε ἤλ ὁ ἐξση῵λ, ν὎δὲ ὅηη ζεξαπεύζεηλ α὎ηὸλ ἔκειιελ· ἀιι' ὅκσο κεηὰ ἐπηεηθείαο ἅπαληα δηεγε῔ηαη, θαὶ πιένλ ν὎δὲλ ἀπαηηε῔, ὡο πξὸο Ἦαηξὸλ θζεγγόκελνο, θαὶ ηὸ πάζνο ἀπαγγε῔ιαη κόλνλ βνπιόκελνο. Πξνζεδόθεζε γὰξ ἴζσο εἮο ηνῦην ρξεζηκεύζεηλ α὎ηῶ ηὸλ Υξηζηὸλ, εἮο ηὸ ἐκβαιε῔λ εἮο ηὸ ὓδσξ, θαὶ δηὰ ηνύησλ α὎ηὸλ ἐπηζπάζαζζαη η῵λ ῥεκάησλ βνύιεηαη. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; ∆εηθλὺο ὅηη ιόγῳ πάληα δύλαηαη πνηε῔λ, Ἔγεηξαη, θεζὶλ, ἆξνλ ηὸλ θξάββαηόλ ζνπ, θαὶ πεξηπάηεη. Σηλὲο κὲλ νὔλ νἴνληαη ηνῦηνλ εἶλαη ηὸλ ἐλ ηῶ Μαηζαίῳ θείκελνλ. Ἀιι' ν὎θ ἔζηη· 59.208 θαὶ ηνῦην πνιιαρόζελ δ῅ιόλ ἐζηη. Καὶ πξ῵ηνλ κὲλ ἀπὸ η῅ο ἐξεκίαο η῵λ πξντζηακέλσλ. ἖θε῔λνο κέληνη πνιινὺο εἶρε ηνὺο ἐπηκεινπκέλνπο θαὶ θέξνληαο, νὕηνο δὲ ν὎δέλα· δηὸ θαὶ ἔιεγελ, Ἄλζξσπνλ ν὎θ ἔρσ. Ἔπεηηα θαὶ ἐθ η῅ο ἀπνθξίζεσο. ὇ κὲλ γὰξ ν὎δὲλ θζέγγεηαη· νὕηνο δὲ πάληα δηεγε῔ηαη ηὰ θαζ' ἑαπηόλ. Καὶ ηξίηνλ ἀπὸ ηνῦ θαηξνῦ θαὶ ηνῦ ρξόλνπ. Οὕηνο κὲλ γὰξ ἐλ ἑνξηῆ θαὶ ἐλ ΢αββάηῳ, ἐθε῔λνο δὲ ἐλ ἑηέξᾳ ἟κέξᾳ. Καὶ ὁ ηόπνο δὲ ἑθαηέξσλ δηάθνξνο. ὇ κὲλ γὰξ ἐλ νἮθίᾳ ζεξαπεύεηαη, ὁ δὲ παξὰ ηὴλ θνιπκβήζξαλ. Καὶ ὁ ηξόπνο δὲ η῅ο ζεξαπείαο ἐλειιαγκέλνο. ἖θε῔ κὲλ γάξ θεζη, Σέθλνλ, ἀθέσληαί ζνπ αἯ ἁκαξηίαη· ἐληαῦζα δὲ ηὸ ζ῵κα ζπζθίγγεη πξόηεξνλ, θαὶ ηόηε η῅ο ςπρ῅ο ἐπηκειε῔ηαη. Κἀθε῔ κὲλ ἄθεζηο· Ἀθέσληαη γάξ ζνπ αἯ ἁκαξηίαη, θεζίλ· ἐληαῦζα δὲ παξαίλεζηο θαὶ ἀπεηιὴ πξὸο ηὸ κέιινλ α὎ηὸλ ἀζθαιηδνκέλε. Μεθέηη γὰξ, θεζὶλ, ἁκάξηαλε, ἵλα κὴ ρε῔ξόλ ηη γέλεηαη. Καὶ ηὰ ἐγθιήκαηα δὲ η῵λ Ἰνπδαίσλ δηάθνξα. ἖ληαῦζα κὲλ γὰξ ηνῦ ΢αββάηνπ ηὴλ ἐξγαζίαλ πξνθέξνπζηλ, ἐθε῔ δὲ βιαζθεκίαλ ἐγθαινῦζηλ α὎ηῶ. ΢ὺ δέ κνη ζθόπεη η῅ο ηνῦ Θενῦ ζνθίαο ηὴλ ὏πεξβνιήλ. Ο὎ γὰξ ε὎ζέσο α὎ηὸλ ἀλέζηεζελ, ἀιιὰ πξ῵ηνλ α὎ηὸλ νἮθεηνῦηαη δηὰ η῅ο ἐξσηήζεσο, ηῆ κειινύζῃ πξννδνπνη῵λ πίζηεη· θαὶ ν὎θ ἀλίζηεζη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηὸ θιηλίδηνλ ἆξαη θειεύεη, ὥζηε θαὶ ηὸ γηλόκελνλ πηζηώζαζζαη ζαῦκα, θαὶ κεδέλα λνκίζαη θαληαζίαλ εἶλαη ηὸ γεγελεκέλνλ ἠ ὏πόθξηζηλ. Ο὎δὲ γὰξ ἂλ, εἮ κὴ βεβαίσο θαὶ ζθόδξα ζπλεπάγε ηὰ κέιε, ηὴλ θιίλελ θέξεηλ ἞δύλαην. Πνηε῔ δὲ ηαῦηα πνιιάθηο ὁ Υξηζηὸο, ἐθ πεξηνπζίαο ηνὺο ἀλαηζρπληε῔λ βνπινκέλνπο ἐπηζηνκίδσλ. Καὶ γὰξ ἐπὶ η῵λ ἄξησλ, ἵλα κεδεὶο εἴπῃ, ὅηη ἁπι῵ο ἐθνξέζζεζαλ, θαὶ θαληαζία ἤλ ηὸ γεγελεκέλνλ, παξαζθεπάδεη ιείςαλα γελέζζαη η῵λ ἄξησλ πνιιά· θαὶ ηῶ θαζαξζέληη δὲ ιεπξῶ ιέγεη Ὕπαγε, δε῔μνλ ζεαπηὸλ ηῶ Ἧεξε῔· ὁκνῦ ηε ηνῦ θαζαξκνῦ παξερόκελνο ηὴλ ἀπόδεημηλ ἀθξηβεζηάηελ, θαὶ η῵λ ἀληηλνκνζεηε῔λ α὎ηὸλ ιεγόλησλ ηῶ Θεῶ ηὰ ἀλαίζρπληα ἐκθξάηησλ ζηόκαηα. Καὶ ἐπὶ ηνῦ νἴλνπ δὲ ηνῦην ὁκνίσο ἐπνίεζελ. Ο὎ γὰξ ἁπι῵ο ἔδεημε ηὸλ νἶλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηῶ ἀξρηηξηθιίλῳ ἐλερζ῅λαη παξεζθεύαζελ, ὥζηε ηὸλ ν὎δὲλ η῵λ γεγελεκέλσλ εἮδόηα ὁκνινγνῦληα, ἀλύπνπηνλ α὎ηῶ παξαζρε῔λ ηὴλ καξηπξίαλ. ∆ηά ηνη ηνῦην θαὶ ὁ ε὎αγγειηζηὴο εἶπελ, ὅηη ν὎θ ᾔδεη ὁ ἀξρηηξίθιηλνο, πόζελ ἤλ, ηὸ ἀδέθαζηνλ η῅ο καξηπξίαο ἐκθαίλσλ. Καὶ λεθξὸλ ἀλαζηήζαο ἀιιαρνῦ ιέγεη· ∆όηε α὎ηῶ θαγε῔λ, η῅ο ἀθξηβνῦο ἀλαζηάζεσο ηνῦην παξερόκελνο ζεκε῔νλ· θαὶ δηὰ ηνύησλ πάλησλ πείζσλ ηνὺο ἀλνήηνπο, ὅηη ν὎θ ἀπαηεώλ ηηο ἤλ, ν὎δὲ θαληαζηνθόπνο, ἀιιὰ δηὰ ζσηεξίαλ παξεγέλεην η῅ο θνηλ῅ο θύζεσο η῵λ ἀλζξώπσλ. 59.209 βʹ. Σί δήπνηε δὲ α὎ηὸλ ν὎θ ἀπαηηε῔ πίζηηλ, ὡο ἐπὶ η῵λ ηπθι῵λ ἐπνίεζε, ιέγσλ· Πηζηεύεηε ὅηη δύλακαη ηνῦην πνη῅ζαη; Ὅηη ν὎δέπσ α὎ηὸλ ᾔδεη ζαθ῵ο ὅζηηο ἤλ. Ο὎ γὰξ πξὸ η῵λ ζαπκάησλ, ἀιιὰ κεηὰ ηὰ ζαύκαηα ηνῦην θαίλεηαη πνη῵λ. ΟἯ κὲλ γὰξ ἐλ ἑηέξνηο ἑσξαθόηεο α὎ηνῦ ηὴλ δύλακηλ, εἮθόησο ηνῦην ἢθνπνλ· νἯ δὲ ν὎δέπσ κεκαζεθόηεο α὎ηὸλ, ἀιι' ἀπὸ η῵λ ζεκείσλ κέιινληεο εἴζεζζαη, κεηὰ ηὰ ζαύκαηα ἀπαηηνῦληαη ηὴλ πίζηηλ. ∆ηὸ θαὶ ν὎ παξὰ ηὴλ ἀξρὴλ η῵λ ζεκείσλ ὁ Μαηζα῔νο εἮζάγεη ηνῦην ηὸλ

Υξηζηὸλ εἮξεθόηα, ἀιι' ὅηε πνιινὺο ἐζεξάπεπζε, πξὸο κόλνπο ηνὺο δύν ηπθινύο. ΢ὺ δὲ θαὶ νὓησο ὅξα ηνῦ παξαιύηνπ ηὴλ πίζηηλ. Ἀθνύζαο γὰξ, ὅηη Ἆξνλ ηὸλ θξάββαηόλ ζνπ, θαὶ πεξηπάηεη, ν὎ θαηεγέιαζελ, ν὎δὲ εἶπε, Σί πνηε ηνῦηό ἐζηηλ; ἄγγεινο θαηέξρεηαη θαὶ ηαξάζζεη ηὸ ὓδσξ, θαὶ ἕλα ζεξαπεύεη κόλνλ· ζὺ δὲ ἄλζξσπνο ὢλ, ἀπὸ ἐπηηάγκαηνο ςηινῦ θαὶ ῥήκαηνο ἢιπηζαο κε῔δνλ ἀγγέισλ δπλήζεζζαη; ηῦθνο ηαῦηα θαὶ ἀιαδνλεία θαὶ γέισο. Ἀιιὰ ηνύησλ ν὎δὲλ εἶπελ, ν὎δὲ ἐλελόεζελ· ἀιι' ἅκα ηε ἢθνπζε, θαὶ ἞γέξζε· θαὶ γελόκελνο ὏γηὴο, ν὎θ ἞πείζεζε ηῶ θειεύζαληη α὎ηῶ· Ἔγεηξαη, ἆξνλ ηὸλ θξάββαηόλ ζνπ, θαὶ πεξηπάηεη. Θαπκαζηὸλ κὲλ νὔλ θαὶ ηνῦην· ηὰ δὲ κεηὰ ηαῦηα πνιιῶ πιένλ· κ᾵ιινλ δὲ ηὸ κὲλ παξὰ ηὴλ ἀξρὴλ κεδελὸο ἐλνρινῦληνο πεηζζ῅λαη, ν὎ρ νὓησ ζαπκαζηὸλ ηνῦην· ηὸ δὲ κεηὰ ηαῦηα καηλνκέλσλ Ἰνπδαίσλ, θαὶ παληαρόζελ ἐπηθεηκέλσλ θαὶ ἐγθαινύλησλ θαὶ πνιηνξθνύλησλ α὎ηὸλ, θαὶ ιεγόλησλ, Ο὎θ ἔμεζηί ζνη ἆξαη ηὸλ θξάββαηόλ ζνπ, κὴ κόλνλ ὏πεξνξᾶλ α὎η῵λ η῅ο καλίαο, ἀιιὰ θαὶ κεηὰ πνιι῅ο η῅ο παῤῥεζίαο ἐλ κέζῳ ηῶ ζεάηξῳ ηὸλ ε὎εξγέηελ ἀλαθεξύηηεηλ, θαὶ ηὴλ ἀλαίζρπληνλ ἐπηζηνκίδεηλ γι῵ηηαλ, πνιι῅ο ἔγσγε ἀλδξείαο εἶλαη ιέγσ. ἖πηζπζηάλησλ γὰξ Ἰνπδαίσλ θαὶ ιεγόλησλ ἐπηηηκεηηθ῵ο θαὶ κεηὰ α὎ζαδείαο α὎ηῶ· ΢άββαηόλ ἐζηηλ, ν὎θ ἔμεζηί ζνη ἆξαη ηὸλ θξάββαηόλ ζνπ· ἄθνπζνλ ηί θεζηλ· ὇ πνηήζαο κε ὏γη῅, ἐθε῔λόο κνη εἶπελ, Ἆξνλ ηὸλ θξάββαηόλ ζνπ, θαὶ πεξηπάηεη· κνλνλνπρὶ ηνῦην ιέγσλ· Λεξε῔ηε θαὶ παξαπαίεηε, θειεύνληεο ηὸλ ἀπὸ καθξ᾵ο νὓησ θαὶ ραιεπ῅ο κε ἀπαιιάμαληα λόζνπ κὴ ἟γε῔ζζαη δηδάζθαινλ, κεδὲ πάληα πείζεζζαη ἅπεξ ἂλ θειεύῃ. Καίηνη γε εἮ θαθνπξγε῔λ ἐβνύιεην, ἐλ῅λ θαὶ ἑηέξσο εἮπε῔λ· νἷνλ, ὅηη Ο὎ρ ἑθὼλ ηνῦην πνη῵, ἀιι' ἑηέξνπ θειεύζαληνο· εἮ δὲ ἔγθιεκα ηνῦην, ἐγθαιε῔ηε ηῶ ἐπηηάμαληη, θαὶ ἀπνηίζεκαη ηὴλ θιίλελ· θαὶ ηὴλ ζεξαπείαλ δὲ ἔθξπςελ ἄλ. Καὶ γὰξ ᾔδεη ζαθ῵ο ν὎ρ νὓησ δαθλνκέλνπο ἐπὶ ηῆ ηνῦ ΢αββάηνπ ιύζεη, ὡο ἐπὶ ηῆ η῅ο ἀῤῥσζηίαο δηνξζώζεη. Ἀιι' νὒηε ηνῦην ἔθξπςελ, νὒηε ἐθε῔λν εἶπελ, ν὎δὲ ζπγγλώκελ ᾔηεζελ, ἀιιὰ ιακπξᾶ ηῆ θσλῆ ηὴλ ε὎εξγεζίαλ ὡκνιόγεη θαὶ ἀλεθήξπηηε. Καὶ ὁ κὲλ παξάιπηνο νὓησο· ἐθε῔λνη δὲ ζθόπεη π῵ο θαθνύξγσο. Ο὎ γὰξ εἶπνλ, Σίο ἐζηηλ ὁ πνηήζαο ζε ὏γη῅; ἀιιὰ ηνῦην κὲλ ἐζίγεζαλ· ἄλσ δὲ θαὶ θάησ ηὴλ δνθνῦζαλ εἶλαη παξάβαζηλ εἮο κέζνλ ἤγνλ· Σίο ἐζηηλ ὁ εἮπώλ ζνη, Ἆξνλ ηὸλ θξάββαηόλ ζνπ θαὶ πεξηπάηεη; ὇ δὲ ηεζεξαπεπκέλνο, ν὎θ ᾔδεη ηίο ἐζηηλ. ὇ γὰξ Ἰεζνῦο ἐμέθιηλελ, ὄρινπ ὄληνο ἐλ ηῶ ηόπῳ. 59.210 Καὶ ηί δήπνηε ἔθξπςελ ἑαπηὸλ ὁ Υξηζηόο; Πξ῵ηνλ κὲλ, ἵλα ἀπόληνο α὎ηνῦ ἟ καξηπξία ἀλύπνπηνο γέλεηαη· ὁ γὰξ αἴζζεζηλ ιαβὼλ η῅ο ὏γηείαο, ἀμηόπηζηνο ἤλ η῅ο ε὎εξγεζίαο κάξηπο. Ἔπεηηα, ἵλα κὴ πιένλ ηνύησλ παξαζθεπάζῃ ηὸλ ζπκὸλ ἐθθα῅λαη (νἶδε γὰξ θαὶ ὄςηο κόλε ηνῦ θζνλνπκέλνπ ν὎ κηθξὸλ ην῔ο βαζθαίλνπζηλ ἐληέλαη ζπηλζ῅ξα), δηὰ ηνῦην ἀλαρσξήζαο, ἀθίεζηλ α὎ηὸ θαζ' ἑαπηὸ ηὸ ἔξγνλ ἀγσλίδεζζαη παξ' α὎ην῔ο, ὥζηε κεθέηη α὎ηὸλ πεξὶ ἑαπηνῦ ηη ιέγεηλ, ἀιιὰ ηνὺο ηεζεξαπεπκέλνπο, θαὶ κεη' ἐθείλσλ α὎ηνὺο ηνὺο ἐγθαινῦληαο. Καὶ γὰξ θαὶ νὕηνη ηέσο καξηπξνῦζη ηῶ ζαύκαηη. Ο὎ γὰξ εἶπνλ, ∆ηαηί ηαῦηα ἐθέιεπζαο γελέζζαη ἐλ ΢αββάηῳ; ἀιιὰ, ∆ηαηί ηαῦηα πνηε῔ο ἐλ ΢αββάηῳ; ν὎ρ ὏πὲξ η῅ο παξαβάζεσο δπζρεξαίλνληεο, ἀιιὰ ηῆ ζσηεξίᾳ ηνῦ παξαιύηνπ θζνλνῦληεο. Καίηνη γε, ὅζνλ εἮο ἀλζξώπηλνλ ἔξγνλ, ηνῦην κ᾵ιινλ ἔξγνλ ἤλ, ὅπεξ ἐπνίεζελ ὁ παξάιπηνο· ἐθε῔λν δὲ ιόγνο θαὶ ῥ῅κα. ἖ληαῦζα κὲλ νὔλ ἑηέξσο θειεύεη ιύεηλ ηὸ ΢άββαηνλ· ἀιιαρνῦ δὲ δη' ἑαπηνῦ ηνῦην ἐξγάδεηαη, θπξ῵λ πειὸλ θαὶ ἐπηρξίσλ ὀθζαικνύο. Πνηε῔ δὲ ηαῦηα, ν὎ παξαβαίλσλ, ἀιι' ὏πεξβαίλσλ ηὸλ λόκνλ. Καὶ ὏πὲξ κὲλ ηνύησλ, ὓζηεξνλ. Ο὎δὲ γὰξ ὁκνίσο παληαρνῦ πεξὶ ηνῦ ΢αββάηνπ παξ' α὎η῵λ ἐγθαινύκελνο ἀπνινγε῔ηαη· θαὶ δε῔ ηνῦην παξαηεξε῔λ κεηὰ ἀθξηβείαο. γʹ. Σέσο δὲ ἴδσκελ ὅζνλ ἟ βαζθαλία θαθὸλ, θαὶ π῵ο ηνὺο η῅ο ςπρ῅ο ὀθζαικνὺο πεξν῔ θαηὰ η῅ο ηνῦ ἁιόληνο ζσηεξίαο. Καζάπεξ γὰξ νἯ καηλόκελνη θαζ' ἑαπη῵λ πνιιάθηο ὠζνῦζη ηὰ μίθε· νὓησ θαὶ νἯ βαζθαίλνληεο, πξὸο ἓλ κόλνλ ὁξ῵ληεο, ηὴλ ιύκελ ηνῦ θζνλνπκέλνπ, η῅ο νἮθείαο ἀινγνῦζη ζσηεξίαο. Οὕηνη θαὶ

ζεξίσλ ρείξνπο. ἖θε῔λα γὰξ ἠ ηξνθ῅ο δεόκελα, ἠ πξόηεξνλ ὏θ' ἟κ῵λ παξνμπλζέληα, ὁπιίδεηαη θαζ' ἟κ῵λ· νὕηνη δὲ θαὶ ε὎εξγεηεζέληεο πνιιάθηο, ηὰ η῵λ ἀδηθνύλησλ ηνὺο ε὎εξγέηαο δηέζεθαλ. Θεξίσλ κὲλ νὔλ νὕηνη ραιεπώηεξνη, δαηκόλσλ δὲ ἴζνη, ηάρα δὲ θαὶ ἐθείλσλ ρείξνπο. ἖θε῔λνη γὰξ πξὸο κὲλ ἟κ᾵ο ἄζπνλδνλ ἔρνπζηλ ἔρζξαλ, ην῔ο δὲ ὁκνγελέζηλ ν὎θ ἐπηβνπιεύνπζηλ· ὅζελ ηνύηῳ θαὶ ηνὺο Ἰνπδαίνπο ἐπεζηόκηδελ ὁ Υξηζηὸο, ἟λίθα α὎ηὸλ ἐλ Βεειδεβνὺι ἔιεγνλ ἐθβάιιεηλ ηὰ δαηκόληα. Οὕηνη δὲ νὒηε ηὴλ θνηλσλίαλ η῅ο θύζεσο ᾐδέζζεζαλ, νὒηε ἑαπη῵λ ἐθείζαλην. Πξὸ γὰξ η῵λ θζνλνπκέλσλ ηὰο ἑαπη῵λ ςπρὰο θνιάδνπζη, ζνξύβνπ παληὸο θαὶ ἀζπκίαο πιεξνῦληεο α὎ηὰο εἮθ῅ θαὶ κάηελ. Σίλνο γὰξ ἕλεθελ ἀιγείο, ὦ ἄλζξσπε, ην῔ο ηνῦ πιεζίνλ θαιν῔ο; Ἀιγε῔λ ὄλησο ρξὴ ἟κ᾵ο ἐθ' νἷο πάζρνκελ θαθν῔ο, ν὎θ ἐθ' νἷο ἑηέξνπο ε὎δνθηκνῦληαο ὁξ῵κελ. ∆ηὰ ηνῦην ἁπάζεο ἀπεζηέξεηαη ζπγγλώκεο ηνπηὶ ηὸ ἁκάξηεκα. ὇ κὲλ γὰξ πόξλνο ἔρεη ηὴλ ἐπηζπκίαλ εἮπε῔λ, θαὶ ὁ θιέπηεο ηὴλ πελίαλ, θαὶ ὁ ἀλδξνθόλνο ηὸλ ζπκόλ· ςπρξὰο κὲλ θαὶ ἀιόγνπο, ὅκσο δὲ ἔρνπζί ηηλαο πξνθάζεηο εἮπε῔λ. ΢ὺ δὲ πνίαλ αἮηίαλ ἐξε῔ο, εἮπέ κνη; Ο὎δεκίαλ ν὎δακόζελ, ἀιι' ἠ πνλεξίαλ ἐπηηεηακέλελ κόλελ. ΕἮ γὰξ ἐρζξνὺο ἀγαπᾶλ θειεπόκεζα, ὅηαλ θαὶ ηνὺο θηινῦληαο κηζ῵κελ πνίαλ ηίζνκελ δίθελ; Καὶ εἮ ὁ ηνὺο θηινῦληαο ἀγαπ῵λ, ν὎δὲλ ἄκεηλνλ η῵λ ἐζληθ῵λ δηαθείζεηαη· ὁ ην῔ο κεδὲλ ἞δηθεθόζηλ ἐπεξεάδσλ, πνίαλ ἕμεη ζπγγλώκελ; ηίλα δὲ παξακπζίαλ; Ἄθνπζνλ ηνῦ Παύινπ ηί θεζηλ· ἖ὰλ ηὸ ζ῵κά κνπ παξαδ῵ ἵλα θαπζήζσκαη, ἀγάπελ δὲ κὴ ἔρσ, ν὎δὲλ ὠθεινῦκαη. Ὅηη δὲ ὅπνπ θζόλνο θαὶ βαζθαλία, ηὰ η῅ο ἀγάπεο ἀλῄξεηαη, παληί πνπ δ῅ιόλ ἐζηη. Σνῦην ηὸ πάζνο θαὶ πνξλείαο θαὶ κνηρείαο ρε῔ξόλ ἐζηη. Σὸ κὲλ γὰξ κέρξη ηνῦ πξάμαλ 59.211 ηνο ἵζηαηαη, η῅ο δὲ βαζθαλίαο ἟ ηπξαλλὶο ἖θθιεζίαο ὁινθιήξνπο ἀλέηξεςε, θαὶ ηὴλ νἮθνπκέλελ ἅπαζαλ ἐιπκήλαην. Αὓηε θόλνπ κήηεξ ἐζηίλ· νὓησο ἀπέθηεηλε ηὸλ ἀδειθὸλ ὁ Κάτλ, νὓησ ηὸλ Ἰαθὼβ ὁ ἧζαῦ, νὓησ ηὸλ Ἰσζὴθ νἯ ἀδειθνὶ, νὓησ ηνὺο ἀλζξώπνπο ἅπαληαο ὁ δηάβνινο. Ἀιιὰ ζὺ λῦλ ν὎θ ἀλαηξε῔ο, ἀιιὰ πνιιὰ ηνῦ θόλνπ πνηε῔ο ραιεπώηεξα, ε὎ρόκελνο ηὸλ ἀδειθὸλ ἀζρεκνλε῔λ, πάγαο παληαρόζελ ηηζεὶο, ἐθιύσλ ηνὺο ὏πὲξ ἀξεη῅ο πόλνπο, ἀιγ῵λ ὅηη ηῶ η῅ο νἮθνπκέλεο ἀξέζθεη ∆εζπόηῃ. Ο὎θ ἐθείλῳ ἄξα, ἀιιὰ ηῶ δη' ἐθείλνπ ζεξαπεπνκέλῳ πνιεκε῔ο, ἐθε῔λνλ ὏βξίδεηο, ηὴλ ζαπηνῦ ηηκὴλ η῅ο ἐθείλνπ πξνηηζείο. Καὶ ηὸ δὴ πάλησλ ραιεπώηεξνλ, ὅηη θαὶ ἀδηάθνξνλ δνθε῔ ηὸ ἁκάξηεκα εἶλαη, θαίηνη γε η῵λ ἄιισλ ἐζηὶ ραιεπώηεξνλ. Κἂλ γὰξ ἐιεῆο, θἂλ ἀγξππλῆο, θἂλ λεζηεύῃο, ἁπάλησλ ἐλαγέζηεξνο γέγνλαο θζνλ῵λ ηῶ ἀδειθῶ. Καὶ ηνῦην δ῅ινλ ἐθε῔ζελ· ἖πόξλεπζέ ηηο παξὰ Κνξηλζίνηο πνηέ· ἀιι' ἐλεθιήζε θαὶ δησξζώζε ηαρέσο. ἖θζόλεζε ηῶ Ἄβει ὁ Κάτλ, ἀιι' ν὎θ ἐζεξαπεύζε, ἀιιὰ θαὶ ηνῦ Θενῦ ζπλερ῵ο ἐπᾴδνληνο α὎ηνῦ ηῶ ἕιθεη, κ᾵ιινλ ὤδηλε θαὶ ἐθπκαηνῦην, θαὶ πξὸο ηὸλ θόλνλ ἞πείγεην. 59.212 Οὓησ ηνῦην ἐθείλνπ ηνῦ πάζνπο ραιεπώηεξνλ, θαὶ ν὎θ ε὎θόισο εἴθεη ηῆ ζεξαπείᾳ, ἐὰλ κὴ πξνζέρσκελ. Πξόῤῥηδνλ ηνίλπλ α὎ηὸ πάληνζελ ἀλαζπάζσκελ, ἐθε῔λν ἐλλννῦληεο, ὅηη ὥζπεξ πξνζθξνύνκελ ηῶ Θεῶ, ηεθόκελνη ην῔ο ἀιινηξίνηο θαιν῔ο· νὓησο ε὎δνθηκνῦκελ ζπγραίξνληεο, θαὶ θνηλσλνὺο ἑαπηνὺο πνηνῦκελ η῵λ ἀπνθεηκέλσλ ηῶ θαηνξζνῦληη θαι῵λ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ Παῦινο παξαηλε῔, Υαίξεηλ κεηὰ ραηξόλησλ, θαὶ θιαίεηλ κεηὰ θιαηόλησλ, ἵλα ἑθαηέξσζελ κέγα θαξπσζώκεζα θέξδνο. ἖λλνήζαληεο ηνίλπλ, ὅηη θἂλ κὴ πνλ῵κελ, ηῶ πνλνῦληη ζπλεδόκελνη, κεξηζηαὶ γηλόκεζα η῵λ ἐθείλνπ ζηεθάλσλ, π᾵ζαλ ἐθβάισκελ βαζθαλίαλ, θαὶ ηὴλ ἀγάπελ ἐλ ηα῔ο ἑαπη῵λ θπηεύζσκελ ςπρα῔ο, ἵλα ζπγθξνηνῦληεο ηνὺο ε὎δνθηκνῦληαο η῵λ ἀδειθ῵λ, θαὶ η῵λ παξόλησλ θαὶ η῵λ κειιόλησλ ἐπηηύρσκελ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.211 ΟΜΘΛΘΑ ΛΗʹ. Μεηὰ ηαῦηα ε὏ξίζθεη α὎ηὸλ ὁ Ἰεζνῦο ἐλ ηῶ Ἧεξῶ, θαὶ εἶπελ α὎ηῶ· «Ἴδε ὏γηὴο γέγνλαο· κεθέηη ἁκάξηαλε, ἵλα κὴ ρε῔ξόλ ηί ζνη γέλεηαη.»
αʹ. ∆εηλὸλ ἟ ἁκαξηία, δεηλὸλ θαὶ ςπρ῅ο ιύκε· πνιιάθηο δὲ ἐθ πεξηνπζίαο θαὶ ζσκάησλ ἣςαην ηὸ θαθὸλ ὏πεξβιύζαλ. ἖πεηδὴ γὰξ ηὰ πνιιὰ η῅ο κὲλ ςπρ῅ο ἟κ῔λ θακλνύζεο, ἀλαιγήησο ἔρνκελ· ηὸ δὲ ζ῵κα θἂλ κηθξὰλ δέμεηαη βιάβελ, π᾵ζαλ πνηνύκεζα ζπνπδὴλ, ὥζηε ἐιεπζεξ῵ζαη η῅ο ἀῤῥσζηίαο α὎ηὸ, δηὰ ηὸ η῅ο ἀῤῥσζηίαο αἮζζάλεζζαη· δηὰ ηνῦην θαὶ ὁ Θεὸο ηνῦην θνιάδεη πνιιάθηο ὏πὲξ η῵λ ἐθείλῃ πεπιεκκειεκέλσλ, ὥζηε δηὰ η῅ο ηνῦ ἐιάηηνλνο κάζηηγνο θαὶ ηὸ θξε῔ηηνλ ηπρε῔λ ζεξαπείαο ηηλόο. Οὓησ θαὶ παξὰ Κνξηλζίνηο ηὸλ πνξλεύζαληα ὁ Παῦινο δηώξζσζε, ηῶ η῅ο ζαξθὸο ὀιέζξῳ ηὸ η῅ο ςπρ῅ο λόζεκα ἐπηζρώλ. Καὶ γὰξ ηῶ ζώκαηη ηὴλ ηνκὴλ ἐπαγαγὼλ, νὓησ θαηέζηεηιε ηὸ θαθόλ· θαζάπεξ ηηο Ἦαηξὸο ἄξηζηνο, ὓδεξνλ ἠ ζπι῅λα, ην῔ο ἔλδνζελ θαξκάθνηο ν὎θ εἴθνληα, θαηαθαίσλ ἔμσζελ. Σνῦην θαὶ ὁ Υξηζηὸο ἐπνίεζελ ἐπὶ ηνῦ παξαιύηνπ. Καὶ ὅξα π῵ο δει῵λ α὎ηὸο ἔιεγελ· Ἴδε ὏γηὴο γέγνλαο· κεθέηη ἁκάξηαλε, ἵλα κὴ ρε῔ξόλ ηί ζνη γέλεηαη. Σί ηνίλπλ ἐληεῦζελ καλζάλνκελ; Πξ῵ηνλ κὲλ, ὅηη α὎ηῶ ἐμ ἁκαξηη῵λ ἐηέρζε ηὸ λόζεκα· δεύηεξνλ δὲ, ὅηη πηζηὸο ὁ η῅ο γεέλλεο ιόγνο· θαὶ ηξίηνλ, ηὸ καθξὰλ εἶλαη θαὶ ἄπεηξνλ ηὴλ ηηκσξίαλ. Πνῦ ηνίλπλ εἮζὶλ νἯ ιέγνληεο, ὅηη ἖λ ὥξᾳ κηᾶ ἐθόλεπζα, θαὶ ἐλ βξαρείᾳ θαηξνῦ ῥνπῆ ἐκνίρεπζα, θαὶ ἀζάλαηα θνιάδνκαη; Ἰδνὺ γὰξ θαὶ νὕηνο ν὎θ ἐλ ηνζνύηνηο ἣκαξηελ ἔηεζηλ, ἐλ ὅζνηο θαὶ ἐθνιάδεην, θαὶ ὁιόθιεξνλ ὅκσο ἀλζξώπνπ βίνλ ἀλάισζελ ἐλ ηῶ κήθεη η῅ο ηηκσξίαο. Ο὎δὲ γὰξ ἐλ ρξόλῳ ηὰ ἁκαξηήκαηα θξίλεηαη, ἀιι' ἐλ α὎ηῆ ηῆ θύζεη η῵λ πεπιεκκειεκέλσλ. Μεηὰ ηνύησλ θἀθε῔λν ἔζηηλ Ἦδε῔λ, ὅηη, θἂλ ραιεπὴλ δ῵κελ δίθελ ὏πὲξ η῵λ πξνηέξσλ ἁκαξηεκάησλ, εἶηα ην῔ο α὎ην῔ο πεξηπέζσκελ, ραιεπώηεξα πνιιῶ κ᾵ιινλ πεηζόκεζα πάιηλ· θαὶ κάια εἮθόησο. ὇ γὰξ κεδὲ ηῆ ηηκσξίᾳ γελόκελνο βειηίσλ, ὡο ἀλαίζζεηνο ινηπὸλ θαὶ θαηαθξνλεηὴο ἐπὶ κείδνλα ἄγεηαη θόιαζηλ. Ἢξθεη κὲλ γὰξ θαὶ θαζ' ἑαπηὴλ ἟ θόιαζηο ζπζηε῔ιαη, θαὶ πνη῅ζαη ζσθξνλέζηεξνλ ηὸλ ὀιηζζήζαληα ἅπαμ· ἐπεὶ δὲ ηῆ ἐπελερζείζῃ ηηκσξίᾳ κὴ ζσθξνληζζεὶο, ηὰ α὎ηὰ πάιηλ ηνικᾶ, εἮθόησο ἄλ ηηλα δίθελ ὁ ηνηνῦηνο ὏θέμεη, ηαύηελ α὎ηὸο ἐθ' ἑαπηὸλ πξνθαινύκελνο. ΕἮ δὲ θαὶ 59.212 ἐληαῦζα ηηκσξεζέληεο, πάιηλ ην῔ο α὎ην῔ο πεξηπίπηνληεο, ραιεπώηεξνλ θνιαδόκεζα· ὅηαλ κεδ' ὅισο ἁκαξηόληεο ηηκσξίαλ ὏πόζρσκελ, π῵ο ν὎ ζθόδξα ρξὴ ηνῦην κάιηζηα δεδνηθέλαη θαὶ ηξέκεηλ, ἅηε ἀλήθεζηα κέιινληαο ὏πνκέλεηλ; Καὶ ηίλνο ἕλεθελ, θεζὶ, κὴ πάληεο νὓησ θνιάδνληαη; Καὶ γὰξ πνιινὺο ὁξ῵κελ, η῵λ θαύισλ ε὎ζσκαηνῦληαο θαὶ ζθξηγ῵ληαο, θαὶ πνιι῅ο ἀπνιαύνληαο ε὎εκεξίαο. Ἀιιὰ κὴ ζαῤῥ῵κελ, ἀιι' ἐπὶ ηνύηνηο κάιηζηα πάλησλ α὎ηνὺο δαθξύσκελ. Σὸ γὰξ κεδὲλ α὎ηνὺο ἐληαῦζα παζε῔λ, ἐθόδηνλ γίλεηαη κείδνλνο η῅ο ἐθε῔ ηηκσξίαο. Καὶ ηνῦην δει῵λ ὁ Παῦινο ἔιεγε· Νῦλ δὲ θξηλόκελνη ὏πὸ Κπξίνπ, παηδεπόκεζα, ἵλα κὴ ζὺλ ηῶ θόζκῳ θαηαθξηζ῵κελ. Σὰ κὲλ γὰξ ἐληαῦζα, λνπζεζίαο· ηὰ δὲ ἐθε῔, ηηκσξίαο ἐζηί. Σί νὔλ; πάληα, θεζὶ, ηὰ λνζήκαηα ἐμ ἁκαξηεκάησλ; Ο὎ πάληα κὲλ, ἀιιὰ ηὰ πιείνλα· ἔληα δὲ θαὶ ἀπὸ ῥᾳζπκίαο γίγλεηαη. Καὶ γὰξ θαὶ γαζηξηκαξγία θαὶ κέζε θαὶ ἀξγία ηὰ ηνηαῦηα ηίθηνπζη πάζε. ∆ε῔ δὲ παληαρνῦ δηαηεξε῔λ ἓλ κόλνλ, ὥζηε ε὎ραξίζησο θέξεηλ π᾵ζαλ πιεγήλ. Γίγλεηαη δὲ θαὶ δη' ἁκαξηήκαηα, ὥζπεξ θαὶ ἐλ ηα῔ο Βαζηιείαηο ὁξ῵κέλ ηηλα πνδαιγίᾳ θαηαζρεζέληα δηὰ ηνῦην. Γίγλεηαη δὲ θαὶ δη' ε὎δνθίκεζηλ, ὥζπεξ ηῶ Ἰώβ θεζηλ ὁ Θεόο· Μὴ ἄιισο ζνη νἴεη κε θερξεκαηηθέλαη, ἠ ἵλα ἀλαθαλῆο δίθαηνο; Ἀιιὰ ηί δήπνηε ἐπὶ η῵λ παξαιπηηθ῵λ ηνύησλ ηὰο ἁκαξηίαο εἮο κέζνλ θέξεη ὁ Υξηζηόο; Καὶ γὰξ θαὶ ἐθείλῳ ηῶ παξὰ ηῶ Μαηζαίῳ θεηκέλῳ ιέγεη· Θάξζεη, ηέθλνλ, ἀθέσληαί ζνπ αἯ ἁκαξηίαη· θαὶ ηνύηῳ, Ἴδε ὏γηὴο γέγνλαο, κεθέηη ἁκάξηαλε. Καὶ νἶδα κὲλ ὅηη ηηλὲο

ηὸλ παξάιπηνλ ηνῦηνλ δηαβάιινληέο θαζηλ α὎ηὸλ ηνῦ Υξηζηνῦ γελέζζαη θαηήγνξνλ, θαὶ δηὰ ηνῦην ηαῦηα ἀθεθνέλαη. Σί νὔλ πεξὶ ἐθείλνπ ηνῦ παξὰ ηῶ Μαηζαίῳ ηὰ α὎ηὰ ζρεδὸλ ἀθνύζαληνο ἐξνῦκελ; Καὶ γὰξ θαὶ ἐθείλῳ εἶπελ· Ἀθέσληαί ζνπ αἯ ἁκαξηίαη. Ὅζελ δ῅ινλ ὅηη ν὎δὲ νὕηνο ηαύηεο ἕλεθελ η῅ο ὏πνζέζεσο ηαῦηα ἢθνπε. Καὶ ηνῦην θαὶ ἐθ η῵λ ἐπαγνκέλσλ ζαθέζηεξνλ ἔζηη καζε῔λ. Μεηὰ ηαῦηα γὰξ, θεζὶλ, ε὏ξίζθεη α὎ηὸλ ἐλ ηῶ Ἧεξῶ ὁ Ἰεζνῦο· ὅπεξ κεγίζηεο ε὎ιαβείαο ζεκε῔όλ ἐζηηλ. Ο὎ γὰξ ἐρώξεζελ εἮο ἀγνξὰο θαὶ πεξηπάηνπο, ν὎δὲ ηξπθῆ θαὶ ἀλέζεη ἔδσθελ ἑαπηόλ· ἀιι' ἐλ ηῶ Ἧεξῶ δη῅γε· θαίηνη γε ηνζαύηελ κέιισλ ὏πνκέλεηλ ἔθνδνλ, θαὶ παξὰ πάλησλ ἐιαύλεζζαη ἐθε῔ζελ· ἀιι' ν὎δὲλ ηνύησλ ἔπεηζελ α὎ 59.213 ηὸλ ἀπνζη῅λαη ηνῦ Ἧεξνῦ. Ε὏ξὼλ ηνίλπλ α὎ηὸλ ὁ Υξηζηὸο θαὶ κεηὰ ηὸ δηαιερζ῅λαη ην῔ο Ἰνπδαίνηο, ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ ᾐλίμαην. ΕἮ δὲ ηνῦην ἐγθαιε῔λ ἢζειελ, εἶπελ ἂλ πξὸο α὎ηόλ· Πάιηλ ην῔ο α὎ην῔ο ἐπηρεηξε῔ο, θαὶ νὒηε ηῆ ζεξαπείᾳ γέγνλαο βειηίσλ; Ἀιι' ν὎δὲλ ηνύησλ εἶπελ, ἀιιὰ πξὸο ηὸ κέιινλ α὎ηὸλ ἀζθαιίδεηαη κόλνλ. βʹ. Σί δήπνηε νὔλ θαὶ ρσινὺο θαὶ θπιινὺο ζεξαπεύζαο, ν὎δακνῦ ηνύησλ ἐκλεκόλεπζελ; ἖κνὶ δνθε῔ ηνύηνηο κὲλ ἐμ ἁκαξηεκάησλ ηὰ λνζήκαηα γελέζζαη, ην῔ο δὲ ἄιινηο ἐμ ἀζζελείαο θπζηθ῅ο. ΕἮ δὲ κὴ ηνῦην, θαὶ ην῔ο ἄιινηο δηὰ ηνύησλ θαὶ η῵λ πξὸο ηνύηνηο εἮξεκέλσλ δηειέρζε. ἖πεηδὴ γὰξ η῵λ ἄιισλ πάλησλ ηὸ λόζεκα ηνῦην ραιεπώηεξνλ, δηὰ ηνῦ κείδνλνο θαὶ ηὰ ἐιάηηνλα δηνξζνῦηαη. Ὥζπεξ γὰξ ζεξαπεύζαο ηηλὰ ἕηεξνλ, παξήγγεηιε δνῦλαη δόμαλ ηῶ Θεῶ, ν὎θ ἐθείλῳ κόλῳ ηαῦηα παξαηλ῵λ, ἀιιὰ θαὶ δη' ἐθείλνπ π᾵ζηλ· νὓησ θαὶ ηνύηνηο δηὰ ηνύησλ π᾵ζη θαὶ ην῔ο ινηπν῔ο παξαηλε῔ θαὶ ζπκβνπιεύεη ηαῦηα, ἃ θαὶ πξὸο ηνύηνπο εἴξεθε. Πξὸο δὲ ηνύηνηο, θἀθε῔λν ἔζηηλ εἮπε῔λ, ὅηη πνιιὴλ ἐλε῔δελ α὎ηνῦ ηῆ ςπρῆ ηὴλ θαξηεξίαλ, θαὶ ὡο δπλακέλῳ ηὸ παξάγγεικα δέμαζζαη παξαηλε῔, ηῆ ηε ε὎εξγεζίᾳ θαὶ ηῶ θόβῳ η῵λ κειιόλησλ θαθ῵λ θαηέρσλ α὎ηὸλ ἐπὶ η῅ο ὏γηείαο. Καὶ ὅξα ηὸ ἀθόκπαζηνλ. Ο὎ γὰξ εἶπελ, Ἴδε ὏γη῅ ζε ἐπνίεζα, ἀιι', ὖγηὴο γέγνλαο· κεθέηη ἁκάξηαλε. Καὶ πάιηλ ν὎θ εἶπελ, Ἵλα κή ζε θνιάζσ, ἀιι', Ἵλα κὴ ρε῔ξόλ ηί ζνη γέλεηαη, ἀπξνζώπσο ἀκθόηεξα ηηζεὶο, θαὶ δεηθλὺο ράξηηνο κ᾵ιινλ νὔζαλ ηὴλ ὏γίεηαλ, ἠ η῅ο ἀμίαο. Ο὎ γὰξ ἐλέθελελ ὅηη ηὴλ ἀμίαλ δνὺο ἀπειιάγε δίθεο, ἀιι' ὅηη θηιαλζξσπίᾳ ἐζώδεην. ἖πεὶ εἮ κὴ ηνῦην ἤλ, εἶπελ ἄλ· Ἰδνὺ δέδσθαο η῵λ ἟καξηεκέλσλ δίθελ Ἧθαλήλ· ἀζθαιίδνπ ινηπόλ. Νῦλ δὲ ν὎ρ νὓησο εἶπελ, ἀιιὰ π῵ο; Ἴδε ὏γηὴο γέγνλαο· κεθέηη ἁκάξηαλε. Σαῦηα θαὶ ἟κ῔λ α὎ην῔ο ζπλερ῵ο ἐπηιέγσκελ, θἂλ κὲλ θνιαζζέληεο ἀπαιιαγ῵κελ, ηνῦην ἕθαζηνο πξὸο ἑαπηὸλ ιεγέησ· Ἴδε ὏γηὴο γέγνλαο· κεθέηη ἁκάξηαλε. Ἂλ δὲ κὴ δ῵κελ δίθελ, ην῔ο α὎ην῔ο ἐπηκέλνληεο, ἐθε῔λν ηὸ ἀπνζηνιηθὸλ ἐπᾴδσκελ, ὅηη Σὸ ρξεζηὸλ ηνῦ Θενῦ εἮο κεηάλνηαλ ἟κ᾵ο ἄγεη· θαηὰ δὲ ηὴλ ζθιεξόηεηα θαὶ ἀκεηαλόεηνλ ἟κ῵λ θαξδίαλ ζεζαπξίδνκελ ἑαπην῔ο ὀξγήλ. Ο὎ ηῶ ζθίγμαη δὲ ηὸ ζ῵κα κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἑηέξσζελ κέγα α὎ηῶ παξέζρεην η῅ο νἮθείαο ζεόηεηνο ζεκε῔νλ. Σῶ γὰξ εἮπε῔λ, Μεθέηη ἁκάξηαλε, ἐδήισζελ εἮδόηα πάληα ηὰ ἔκπξνζζελ α὎ηῶ γεγελεκέλα πιεκκειήκαηα· ὅζελ θαὶ πξὸο ηὰ κέιινληα ἔκειιελ ἀμηόπηζηνο εἶλαη. Ἀπ῅ιζελ νὔλ ὁ ἄλζξσπνο θαὶ ἀπήγγεηιε ην῔ο Ἰνπδαίνηο, ὅηη Ἰεζνῦο ἐζηηλ ὁ πνηήζαο α὎ηὸλ ὏γη῅. Καὶ ὅξα α὎ηὸλ πάιηλ ἐπὶ η῅ο α὎η῅ο κέλνληα ε὎γλσκνζύλεο. Ο὎ γὰξ εἶπελ, ὅηη α὎ηόο ἐζηηλ ὁ εἮπὼλ, Ἆξνλ ηὸλ θξάββαηόλ ζνπ. ἖πεηδὴ γὰξ ἐθε῔λνη ηὸ δνθνῦλ ἔγθιεκα ηνῦην ἀεὶ πξνέθεξνλ, α὎ηὸο ηὴλ ἀπνινγίαλ ἀεὶ πξνβάιιεηαη, πάιηλ ηὸλ Ἦαηξὸλ δ῅ινλ πνη῵λ, θαὶ ηνὺο ἄιινπο ἐθειθύζαζζαη ζπεύδσλ θαὶ νἮθεηώζαζζαη. Ο὎ γὰξ νὓησο ἀλαίζζεηνο ἤλ, ὡο κεηὰ ηνζαύηελ ε὎εξγεζίαλ θαὶ παξαίλεζηλ πξνδνῦλαη ηὸλ ε὎εξγέηελ, θαὶ θαθνύξγῳ δηαλνίᾳ ηνῦην εἮπε῔λ. ΕἮ γὰξ θαὶ ζεξίνλ ἤλ, εἮ γὰξ ἀπάλζξσπόο ηηο θαὶ ιίζηλνο, Ἧθαλὴ θαὶ ἟ ε὎εξγεζία θαὶ ὁ θόβνο α὎ηὸλ ἤλ θαηαζρε῔λ. Καὶ γὰξ ἔλαπινλ ἔρσλ ηὴλ ἀπεηιὴλ, ἔδεηζελ ἂλ κὴ ρε῔ξόλ ηη πάζῃ, κέγηζηα ιαβὼλ η῅ο ηνῦ Ἦαηξνῦ δπλάκεσο δείγκαηα· ἄιισο ηε εἮ δηαβάιιεηλ ἐβνύιεην, ηὴλ ὏γίεηαλ ζηγήζαο, ηὴλ παξάβαζηλ εἶπελ ἂλ θαὶ θαηεγόξεζελ. Ἀιι' ν὎θ ἔζηη ηνῦην, ν὎θ ἔζηη· ἀιιὰ πνιι῅ο παῤῥεζίαο ηὰ ῥήκαηα θαὶ

ε὎γλσκνζύ 59.214 λεο, θαὶ ἀλαθεξύηηεη ηὸλ ε὎εξγέηελ ν὎δὲλ ἔιαηηνλ ηνῦ ηπθινῦ. Σί γὰξ ἐθε῔λόο θεζηλ; ἖πνίεζε πειὸλ, θαὶ ἔρξηζέ κνπ ηνὺο ὀθζαικνύο· νὓησ θαὶ νὕηνο· Ἰεζνῦο ἐζηηλ ὁ πνηήζαο κε ὏γη῅. ἖δίσθνλ νὔλ α὎ηὸλ νἯ Ἰνπδα῔νη, θαὶ ἐδήηνπλ α὎ηὸλ ἀπνθηε῔λαη, ὅηη ηαῦηα ἐπνίεη ἐλ ΢αββάηῳ. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; ὇ Παηήξ κνπ ἕσο ἄξηη ἐξγάδεηαη, θἀγὼ ἐξγάδνκαη. Ὅηε κὲλ γὰξ ὏πὲξ η῵λ καζεη῵λ ἀπνινγήζαζζαη ἔδεη, ηὸλ ∆απῒδ ηὸλ ὁκόδνπινλ α὎η῵λ εἮο κέζνλ ἔθεξελ, Ο὎θ ἀλέγλσηε, ιέγσλ, ηί ἐπνίεζε ∆απῒδ, ὅηε ἐπείλαζελ α὎ηόο; Ὅηε δὲ πεξὶ ἑαπηνῦ, ἐπὶ ηὸλ Παηέξα θαηέθπγελ, ἑθαηέξσζελ ηὸ ὁκόηηκνλ δεηθλὺο, ηῶ ηε Παηέξα εἮπε῔λ Ἦδηαδόλησο, θαὶ ηῶ ηὰ α὎ηὰ πξάηηεηλ ἐθείλῳ. Καὶ δηαηί κὴ εἶπε ηὰ πεξὶ ηὸλ Ἱεξηρὼ γελόκελα; Ἀλαγαγε῔λ α὎ηνὺο ἞ζέιεζελ ἀπὸ η῅ο γ῅ο, ἵλα κεθέηη ὡο ἀλζξώπῳ πξνζέρσζηλ, ἀιι' ὡο Θεῶ θαὶ λνκνζεηε῔λ ὀθείινληη. ΕἮ δὲ κὴ γλήζηνο ἤλ ΤἯὸο θαὶ η῅ο α὎η῅ο ν὎ζίαο, ἟ ἀπνινγία θαηεγνξίαο κείδσλ ἐζηίλ. Ο὎δὲ γὰξ εἴ ηηο ὓπαξρνο λόκνλ βαζηιηθὸλ κεηαζεὶο, εἶηα ἐγθαινύκελνο ἀπνινγν῔ην νὓησ, θαὶ ιέγνη, ὅηη Καὶ γὰξ ὁ βαζηιεὺο ἔιπζε, δπλήζεηαη δηαθπγε῔λ, ἀιιὰ θαὶ κε῔δνλ ηὸ ἔγθιεκα νὓησο ἐξγάζεηαη. Ἀιι' ἐληαῦζα ἐπεηδὴ ἴζα ηὰ η῅ο ἀμίαο, δηὰ ηνῦην θαὶ ηὰ η῅ο ἀπνινγίαο ἀπήξηηζηαη κεηὰ ἀζθαιείαο ἁπάζεο. Ἀθ' ὧλ γὰξ, θεζὶλ, ἀπνιύεηε ηὸλ Θεὸλ ἐγθιεκάησλ, ἀπὸ η῵λ α὎η῵λ θαὶ ἐκέ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ πξνιαβὼλ εἴξεθελ, ὇ Παηήξ κνπ, ἵλα θαὶ ἄθνληαο πείζῃ ηὰ α὎ηὰ α὎ηῶ ζπγρσξε῔λ, ηὴλ ἀθξηβ῅ γλεζηόηεηα αἮδεζζέληαο. ΕἮ δὲ ιέγνη ηηο· Καὶ πνῦ ὁ Παηὴξ ἐξγάδεηαη, ἐλ ηῆ ἟κέξᾳ ηῆ ἑβδόκῃ θαηαπαύζαο ἀπὸ πάλησλ η῵λ ἔξγσλ α὎ηνῦ; ηὸλ ηξόπνλ καζέησ θαζ' ὃλ ἐξγάδεηαη. Σίο νὔλ ὁ ηξόπνο η῅ο ἐξγαζίαο; Πξνλνε῔, ζπγθξνηε῔ ηὰ γελόκελα πάληα. ὇ξ῵λ ηνίλπλ ἣιηνλ ἀλαηέιινληα, θαὶ ζειήλελ ηξέρνπζαλ, θαὶ ιίκλαο, θαὶ πεγὰο, θαὶ πνηακνὺο, θαὶ ὏εηνὺο, θαὶ θύζεσο δξόκνλ, ηὸλ ἐλ ην῔ο ζπέξκαζη, ηὸλ ἐλ ην῔ο ζώκαζη ην῔ο ἟κεηέξνηο θαὶ ην῔ο η῵λ ἀιόγσλ, ηὰ ἄιια πάληα δη' ὧλ ηόδε ηὸ π᾵λ ζπλέζηεθε, κάλζαλε ηὴλ δηελεθ῅ ηνῦ Παηξὸο ἐξγαζίαλ. Ἀλαηέιιεη γὰξ, θεζὶ, ηὸλ ἣιηνλ α὎ηνῦ ἐπὶ πνλεξνὺο θαὶ ἀγαζνὺο, θαὶ βξέρεη ἐπὶ δηθαίνπο θαὶ ἀδίθνπο. Καὶ πάιηλ· ΕἮ δὲ ηὸλ ρόξηνλ ηνῦ ἀγξνῦ ζήκεξνλ ὄληα θαὶ αὒξηνλ εἮο πῦξ βαιιόκελνλ, νὓησο ὁ Θεὸο ἀκθηέλλπζη· θαὶ πεξὶ η῵λ πεηεηλ῵λ δηαιεγόκελνο πάιηλ· ὇ Παηὴξ ὏κ῵λ ὁ ν὎ξάληνο ηξέθεη α὎ηά. γʹ. ἖ληαῦζα κὲλ νὔλ δηὰ ῥεκάησλ ηὸ π᾵λ ἐπνίεζελ ἐλ ΢αββάηῳ, θαὶ ν὎δὲλ πιένλ πξνζέζεθελ, ἀιι' ἀπὸ η῵λ ἐλ ηῶ Ἧεξῶ γηλνκέλσλ, θαὶ ἀθ' ὧλ α὎ηνὶ πξάηηνπζη, ιύεη ηὰ ἐγθιήκαηα· ἔλζα δὲ θαὶ ἔξγνλ γελέζζαη ἐθέιεπζελ, νἷνλ ηὸ ηὴλ θιίλελ ἆξαη, ν὎δὲλ κέγα πξὸο ηὸ πξ᾵γκα ζπληεινῦλ, ἀιι' ἓλ ηνῦην κόλνλ, δεηθλύσλ ζαθ῅ ηνῦ ΢αββάηνπ ηὴλ ιύζηλ, ἐπὶ ηὸ κε῔δνλ ἀλάγεη ηὸλ ιόγνλ, κ᾵ιινλ α὎ηνὺο θαηαπι῅μαη βνπιόκελνο ἀπὸ η῅ο ηνῦ Παηξὸο ἀμίαο, θαὶ ἀλαγαγε῔λ ἐπὶ ηὸ ὏ςειόηεξνλ. ∆ηὰ ηνῦην ὅηαλ πεξὶ ΢αββάηνπ ᾖ ὁ ιόγνο, νὒηε ὡο ἄλζξσπνο κόλνλ ἀπνινγε῔ηαη, νὒηε ὡο Θεὸο κόλνλ, ἀιιὰ πνηὲ κὲλ νὓησο, πνηὲ δὲ ἐθείλσο. ἦβνύιεην γὰξ ἀκθόηεξα πηζηεύεζζαη, θαὶ η῅ο νἮθνλνκίαο ηὴλ ζπγθαηάβαζηλ, θαὶ η῅ο ζεόηεηνο ηὸ ἀμίσκα. ∆ηὰ ηνῦην λῦλ ὡο Θεὸο ἀπνινγε῔ηαη. ΕἮ γὰξ ἔκειιελ ἀπὸ η῵λ ἀλζξσπίλσλ α὎ην῔ο ἀεὶ δηαιέγεζζαη κόλνλ, ἔκεηλελ ἂλ ἐπὶ η῅ο α὎η῅ο ηαπεηλόηεηνο. ∆ηόπεξ ἵλα κὴ ηνῦην γέλεηαη, ηὸλ Παηέξα εἮο κέζνλ ἄγεη. Καίηνη θαὶ α὎ηὴ ἟ θηίζηο ἐξγάδεηαη ἐλ ΢αββάηῳ. Καὶ γὰξ ὁ ἣιηνο ηξέρεη, θαὶ πνηακνὶ ῥένπζη, θαὶ πεγαὶ βξύνπζη, θαὶ γπλα῔θεο ηίθηνπζηλ 59.215 Ἀιι' ἵλα κάζῃο, ὅηη ν὎ η῅ο θηίζεώο ἐζηηλ, ν὎θ εἶπε, Ναὶ, ἐξγάδνκαη· θαὶ γὰξ ἟ θηίζηο ἐξγάδεηαη· ἀιιὰ ηί; Ναὶ, ἐξγάδνκαη, θαὶ γὰξ ὁ Παηήξ κνπ ἐξγάδεηαη. ∆ηὰ ηνῦην νὔλ κ᾵ιινλ ἐδήηνπλ α὎ηὸλ νἯ Ἰνπδα῔νη, θεζὶλ, ἀπνθηε῔λαη, ὅηη ν὎ κόλνλ ἔιπε ηὸ ζάββαηνλ, ἀιι' ὅηη θαὶ Παηέξα ἴδηνλ ἔιεγε ηὸλ Θεὸλ, ἴζνλ ἑαπηὸλ πνη῵λ ηῶ Θεῶ. Καὶ κὴλ ν὎θ ἐλέθελε ηνῦην κόλνλ· ν὎ γὰξ ἐλ ην῔ο ῥήκαζη ηνῦην ἐδείθλπ κόλνηο, ἀιιὰ πνιιῶ κάιηζηα ἐλ ην῔ο πξάγκαζη Σί δήπνηε; Ὅηη ην῔ο κὲλ ιόγνηο εἶρνλ ἐπηζθήπηεηλ, θαὶ ἀιαδνλείαλ ἐγθαιε῔λ· ηὴλ δὲ η῵λ πξαγκάησλ ὁξ῵ληεο ἀιήζεηαλ ἐθβαίλνπζαλ, θαὶ ἐπὶ η῵λ ἔξγσλ ἀλαθεξπηηνκέλελ ηὴλ δύλακηλ, ν὎δὲλ ἀληεηπε῔λ ἞δύλαλην ινηπόλ. Ἀιι' νἯ κὴ

βνπιόκελνη κεη' ε὎γλσκνζύλεο ηαῦηα δέρεζζαη, θαζὶλ, ὅηη ν὎ρ ὁ Υξηζηὸο ἐπνίεη ἑαπηὸλ ἴζνλ ηῶ Θεῶ, ἀιι' νἯ Ἰνπδα῔νη ηνῦην ὏πώπηεπνλ. Ο὎θνῦλ ἄλσζελ θέξε ηὰ εἮξεκέλα ἐπέιζσκελ. ΕἮπὲ δή κνη, ἐδίσθνλ α὎ηὸλ νἯ Ἰνπδα῔νη, ἠ ν὎θ ἐδίσθνλ; Παληί πνπ δ῅ινλ ὅηη ἐδίσθνλ. Καὶ δηὰ ηνῦην ἐδίσθνλ, ἠ δη' ἕηεξόλ ηη; Καὶ ηνῦην ζπλνκνινγε῔ηαη, ὅηη δηὰ ηνῦην. Ἔιπελ νὔλ ηὸ ζάββαηνλ, ἠ ν὎θ ἔιπελ; Ο὎δὲ πξὸο ηνῦην ἔρνη ηηο ἂλ ἀληεηπε῔λ. Παηέξα ἴδηνλ ἔιεγε ηὸλ Θεὸλ, ἠ ν὎θ ἔιεγε; Καὶ ηνῦην ἀιεζέο. Ο὎θνῦλ θαὶ ηὰ ἑμ῅ο η῅ο α὎η῅ο ἀθνινπζίαο ἔρεηαη. Ὥζπεξ γὰξ ηὸ Παηέξα ιέγεηλ ἴδηνλ ηὸλ Θεὸλ, θαὶ ηὸ ιύεηλ ηὸ ζάββαηνλ, θαὶ ηὸ δηώθεζζαη παξὰ η῵λ Ἰνπδαίσλ δηά ηε ἐθε῔λν, θαὶ δηὰ ηνῦην κ᾵ιινλ, ν὎ρ ὏πνλνίαο ἤλ ἐςεπζκέλεο, ἀιιὰ πξάγκαηνο ἀιεζνῦο· νὓησ θαὶ ηὸ ἴζνλ ἑαπηὸλ πνηε῔λ ηῶ Θεῶ, η῅ο α὎η῅ο γλώκεο ἀπόθαζηο ἤλ. Καὶ ἀπὸ η῵λ ἔκπξνζζελ δὲ εἮξεκέλσλ ηνῦην ζαθέζηεξνλ ἔζηηλ Ἦδε῔λ. Σὸ γὰξ, ὇ Παηήξ κνπ ἐξγάδεηαη, θἀγὼ ἐξγάδνκαη, ἴζνλ ἐζηὶλ ἑαπηὸλ δεηθλύληνο ηῶ Θεῶ. Ο὎ γὰξ δείθλπ ἐλ ηνύηνηο ν὎δεκίαλ δηαθνξάλ. Ο὎ γὰξ εἶπελ, ἖θε῔λνο κὲλ ἐξγάδεηαη, ἐγὼ δὲ ὏πνπξγ῵· ἀιι', Ὥζπεξ ἐθε῔λνο ἐξγάδεηαη, νὓησ θαὶ ἐγώ. Καὶ Ἦζόηεηα πνιιὴλ ἐπεδείμαην. ΕἮ δὲ ν὎θ α὎ηὸο ηνῦην ἐβνύιεην θαηαζθεπάζαη, ἀιι' νἯ Ἰνπδα῔νη ηνῦην κάηελ ὏πώπηεπνλ· ν὎θ ἂλ ἀθ῅θελ α὎η῵λ εἶλαη ηὴλ δηάλνηαλ ἐζθαικέλελ, ἀιιὰ θαὶ δηώξζσζελ ἂλ ηνῦην. Καὶ ὁ ε὎αγγειηζηὴο δὲ ν὎θ ἂλ α὎ηὸ παξεζηώπεζελ, ἀιι' εἶπελ ἂλ θαλεξ῵ο, ὅηη Ἰνπδα῔νη κὲλ νὓησο ὏πώπηεπνλ, α὎ηὸο δὲ ν὎θ ἐπνίεη ἑαπηὸλ ἴζνλ ηῶ Θεῶ· ὥζπεξ θαὶ ἀιιαρνῦ ηὸ α὎ηὸ ηνῦην πνηε῔, ὅηαλ ἴδῃ ἄιισο κὲλ ιεγόκελνλ, ἄιισο δὲ ὏πνπηεπόκελνλ ηὸ ιερζέλ· νἷνλ, Λύζαηε ηὸλ λαὸλ ηνῦηνλ, ἔιεγελ ὁ Υξηζηὸο, θαὶ ἐγὼ ἐλ ηξηζὶλ ἟κέξαηο ἐγεξ῵ α὎ηὸλ, πεξὶ η῅ο ζαξθὸο α὎ηνῦ ιέγσλ. Ἀιι' νἯ Ἰνπδα῔νη ηνῦην κὴ ζπληέληεο, θαὶ λνκίζαληεο πεξὶ ηνῦ Ἰνπδατθνῦ λανῦ ιέγεζζαη, ἖λ ηεζζαξάθνληα θαὶ ἓμ ἔηεζηλ, ἔιεγνλ, ᾠθνδνκήζε ὁ λαὸο νὕηνο, θαὶ ζὺ ἐλ ηξηζὶλ ἟κέξαηο ἐγεξε῔ο α὎ηόλ; ἖πεὶ νὔλ ἄιιν κὲλ εἶπελ α὎ηὸο, ἄιιν δὲ ὏πώπηεπζαλ ἐθε῔λνη (α὎ηὸο κὲλ γὰξ πεξὶ η῅ο ζαξθὸο α὎ηνῦ ἔιεγελ, ἐθε῔λνη δὲ πεξὶ ηνῦ λανῦ ηνῦ ἑαπη῵λ ἐλόκηδνλ ηνῦην εἮξ῅ζζαη), ἐπηζεκαηλόκελνο ηνῦην ὁ ε὎αγγειηζηὴο, κ᾵ιινλ δὲ δηνξζνύκελνο α὎η῵λ ηὴλ ὏πόλνηαλ, ἐπήγαγε ιέγσλ· ἖θε῔λνο δὲ ἔιεγε πεξὶ ηνῦ λανῦ ηνῦ ζώκαηνο α὎ηνῦ. Ὥζηε εἮ θαὶ ἐληαῦζα ὁ κὲλ Υξηζηὸο ν὎θ ἐπνίεη ἑαπηὸλ ἴζνλ, ν὎δὲ ἐβνύιεην ηνῦην παξαζη῅ζαη, νἯ δὲ Ἰνπδα῔νη ηνῦην ὏πώπηεπζαλ, δηώξζσζελ ἂλ θἀληαῦζα ηὴλ ὏πόλνηαλ α὎η῵λ, θαὶ εἶπελ· Ἰνπδα῔νη κὲλ ἐλόκηδνλ ἑαπηὸλ ἴζνλ πνηε῔λ ηῶ Θεῶ, ἐθε῔λνο δὲ ν὎ πεξὶ η῅ο Ἦζόηεηνο ἔιεγε. Καὶ γὰξ 59.216 ν὎δὲ ἐληαῦζα κόλνλ νὕηνο κόλνο, ἀιιὰ θαὶ ἀιιαρνῦ πάιηλ ηὸ α὎ηὸ ηνῦην θαίλεηαη πνη῵λ θαὶ ἕηεξνο ε὎αγγειηζηήο. Ὅηε γὰξ παξήγγεηιε ην῔ο καζεηα῔ο ιέγσλ· Πξνζέρεηε ἀπὸ η῅ο δύκεο η῵λ Φαξηζαίσλ θαὶ ΢αδδνπθαίσλ, ἐθε῔λνη δὲ δηεινγίδνλην, ιέγνληεο, ὅηη ἄξηνπο ν὎θ ἐιάβνκελ· θαὶ ἄιιν κὲλ α὎ηὸο εἶπε, δύκελ ηὴλ δηδαζθαιίαλ θαι῵λ, ἄιιν δὲ ὏πώπηεπζαλ νἯ καζεηαὶ, πεξὶ ἄξησλ εἮξ῅ζζαη λνκίδνληεο, δηνξζνῦηαη α὎ηὸ πάιηλ, ν὎θ ἔηη ὁ ε὎αγγειηζηὴο, ἀιι' α὎ηὸο ὁ Υξηζηὸο, νὓησ ιέγσλ· Π῵ο ν὎ λνε῔ηε ὅηη πξνζέρεηλ ν὎ πεξὶ ἄξησλ εἶπνλ ὏κ῔λ; ἖ληαῦζα δὲ ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ. Καὶ κὴλ, θεζὶλ, α὎ηὸ ηνῦην ἀλαηξ῵λ, ἐπήγαγελ ὁ Υξηζηόο· Ο὎ δύλαηαη ὁ ΤἯὸο πνηε῔λ ἀθ' ἑαπηνῦ ν὎δέλ. Σν὎λαληίνλ κὲλ νὔλ, ἄλζξσπε, πεπνίεθελ· ν὎δὲ γὰξ ἀλαηξ῵λ, ἀιιὰ θαὶ ἐπηζθίγγσλ ηὴλ Ἦζόηεηα ηνῦην ιέγεη. Ἀιιὰ πξνζέρεηε κεηὰ ἀθξηβείαο· ν὎δὲ γὰξ ηὸ ηπρόλ ἐζηη ηὸ δεηνύκελνλ. Σὸ γὰξ, Ἀθ' ἑαπηνῦ, ηνῦην πνιιαρνῦ η῅ο Γξαθ῅ο θε῔ηαη, θαὶ ἐπ' α὎ηνῦ θαὶ ἐπὶ ηνῦ Πλεύκαηνο ηνῦ ἁγίνπ. Καὶ δε῔ καζε῔λ η῅ο ιέμεσο ηὴλ δύλακηλ, ἵλα κὴ ηὰ κέγηζηα ἁκαξηάλσκελ. ΕἮ γὰξ α὎ηὴλ θαζ' ἑαπηὴλ νὓησο ἐθιάβνη ηηο, ὥζπεξ ἐζηὶ πξόρεηξνλ ἐθιαβε῔λ, ζθόπεζνλ ἟ιίθνλ ἕςεηαη ηὸ ἄηνπνλ. Ο὎δὲ γὰξ εἶπελ, ὅηη ηὰ κὲλ δύλαηαη ἀθ' ἑαπηνῦ πνηε῔λ, ηὰ δὲ ν὎ δύλαηαη, ἀιιὰ θαζόινπ εἶπελ· Ο὎ δύλαηαη ὁ ΤἯὸο πνηε῔λ ἀθ' ἑαπηνῦ ν὎δέλ. δʹ. ἖ξώκεζα ηνίλπλ ηὸλ ἀληηιέγνληα ηνύηνηο· Ο὎δὲλ νὔλ ἀθ' ἑαπηνῦ δύλαηαη πνηε῔λ ὁ ΤἯὸο, εἮπέ κνη; Κἂλ εἴπῃ, ὅηη Ο὎δὲλ, ἐξνῦκελ, ὅηη Καὶ κὴλ ηὸ κέγηζηνλ η῵λ ἀγαζ῵λ ἀθ' ἑαπηνῦ

πεπνίεθε· θαὶ βνᾶ Παῦινο, ιέγσλ· Ὃο ἐλ κνξθῆ Θενῦ ὏πάξρσλ, ν὎ρ ἁξπαγκὸλ ἟γήζαην ηὸ εἶλαη ἴζα Θεῶ, ἀιι' ἑαπηὸλ ἐθέλσζε, κνξθὴλ δνύινπ ιαβώλ. Καὶ πάιηλ α὎ηὸο ὁ Υξηζηὸο ἀιιαρνῦ· ἖μνπζίαλ ἔρσ ζε῔λαη ηὴλ ςπρήλ κνπ, θαὶ ἐμνπζίαλ ἔρσ ιαβε῔λ α὎ηὴλ, θαὶ ν὎δεὶο αἴξεη α὎ηὴλ ἀπ' ἐκνῦ ἐγὼ ηίζεκη α὎ηὴλ ἀπ' ἐκαπηνῦ. ὇ξᾶο θαὶ ζαλάηνπ θαὶ δσ῅ο ἐμνπζίαλ ἔρνληα, θαὶ ηὴλ ηνζαύηελ νἮθνλνκίαλ ἀθ' ἑαπηνῦ ἐξγαζάκελνλ; Καὶ ηί ιέγσ πεξὶ ηνῦ Υξηζηνῦ; ἧκε῔ο γὰξ, ὧλ ν὎δὲλ ε὎ηειέζηεξνλ γέλνηη' ἂλ, πνιιὰ ἀθ' ἑαπη῵λ πξάηηνκελ, θαὶ θαθίαλ ἀθ' ἑαπη῵λ αἯξνύκελνη, θαὶ ἀξεηὴλ ἀθ' ἑαπη῵λ κεηεξρόκελνη. ΕἮ δὲ κὴ ἀθ' ἑαπη῵λ, κεδὲ ἐμνπζίαλ ἔρνληεο, νὒη' εἮο γέελλαλ ἁκαξηάλνληεο ἐκπεζνύκεζα, νὒηε βαζηιείαο θαηνξζνῦληεο ἐπηηεπμόκεζα. Ο὎δὲλ νὔλ ἄιιν ἐζηὶ ηὸ, Ἀθ' ἑαπηνῦ ν὎ δύλαηαη πνηε῔λ ν὎δὲλ, ἠ ὅηη ν὎δὲλ ἐλαληίνλ ηῶ Παηξὶ, ν὎δὲλ ἀιιόηξηνλ, ν὎δὲλ μέλνλ, ὃ κάιηζηα ηὴλ Ἦζόηεηα ἐλδεηθλπκέλνπ θαὶ ηὴλ πνιιὴλ ζπκθσλίαλ ἐζηί. Καὶ ηίλνο ἕλεθελ ν὎θ εἶπελ, ὅηη ν὎δὲλ ἐλαληίνλ πνηε῔, ἀιι' ὅηη Ο὎ δύλαηαη; Ἵλα θἀληεῦζελ δείμῃ πάιηλ ηὸ ἀπαξάιιαθηνλ θαὶ ηὴλ ἀθξίβεηαλ η῅ο Ἦζόηεηνο. Ο὎ γὰξ ἀζζέλεηαλ α὎ηνῦ θαηεγνξε῔ ηὸ ῥ῅κα, ἀιιὰ θαὶ πνιιὴλ α὎ηνῦ ηὴλ δύλακηλ καξηπξε῔. ἖πεὶ θαὶ ἀιιαρνῦ πεξὶ ηνῦ Παηξόο θεζηλ ὁ Παῦινο· Ἵλα δηὰ δύν πξαγκάησλ ἀκεηαζέησλ, ἐλ νἷο ἀδύλαηνλ ςεύζαζζαη Θεόλ· θαὶ πάιηλ, ΕἮ ἀξλεζόκεζα, ἐθε῔λνο πηζηὸο κέλεη· ἀξλήζαζζαη ἑαπηὸλ ν὎ δύλαηαη. Καὶ ν὎ δήπνπ ηνῦην ηὸ, Ἀδύλαηνλ, δεισηηθὸλ ἀζζελείαο, ἀιιὰ δπλάκεώο ἐζηη, θαὶ δπλάκεσο ἀθάηνπ. Ὃ νὔλ ιέγεη, ηνῦηό ἐζηη· Πάλησλ ἀλεπίδεθηνο ἟ ν὎ζία ἐθείλε η῵λ ηνηνύησλ ἐζηίλ. Ὥζπεξ γὰξ ὅηαλ ιέγσκελ θαὶ ἟κε῔ο, ἀδύλαηνλ ηὸλ Θεὸλ ἁκαξηε῔λ, ν὎θ ἀζζέλεηαλ α὎ηνῦ θαηεγνξνῦκελ, ἀιιὰ ἄῤῥεηόλ ηηλα δύλακηλ α὎ηνῦ καξηπξνῦκελ· 59.217 νὓησ δὴ θαὶ α὎ηὸο ὅηαλ εἴπῃ, Ο὎ δύλακαη ἀπ' ἐκαπηνῦ πνηε῔λ ν὎δὲλ, ηνῦην ιέγεη, ὅηη Ἀδύλαηνλ θαὶ ἀλεγρώξεηόλ ἐζηηλ ἐκὲ πνη῅ζαί ηη ἐλαληίνλ ηῶ Παηξί. Καὶ ἵλα κάζῃο ὅηη ηνῦηό ἐζηη ηὸ ιεγόκελνλ, ηὰ ἑμ῅ο ἐπειζόληεο, ἴδσκελ ηίζη ςεθίδεηαη ὁ Υξηζηόο· πόηεξνλ ην῔ο παξ' ἟κ῵λ ιερζε῔ζηλ, ἠ ην῔ο παξ' ὏κ῔λ. ΢ὺ κὲλ γὰξ θῂο ηὴλ ἐμνπζίαλ ἀλαηξε῔λ ηὸ ῥ῅κα, θαὶ ηὴλ πξνζήθνπζαλ α὎ζεληίαλ α὎ηνῦ, θαὶ ηὴλ δύλακηλ ἀζζελ῅ δεηθλύλαη· ἐγὼ δὲ ιέγσ ὅηη ηὴλ Ἦζόηεηα, θαὶ ηὸ ἀπαξάιιαθηνλ, θαὶ ηὸ ὡζαλεὶ ἐθ κη᾵ο γλώκεο θαὶ ἐμνπζίαο θαὶ δπλάκεσο γηλόκελνλ ἐκθαίλεη ηνῦην. Ο὎θνῦλ α὎ηὸλ ἐξώκεζα ηὸλ Υξηζηὸλ, θαὶ ἴδσκελ δη' ὧλ θεζηλ ἑμ῅ο, πόηεξνλ πξὸο ηὴλ ζὴλ ὏πόλνηαλ, ἠ πξὸο ηὴλ ἟κεηέξαλ ἑξκελεύεη ηὰ εἮξεκέλα. Σί νὔλ θεζηλ· Ἃ γὰξ ἂλ ὁ Παηὴξ πνηῆ, ηαῦηα θαὶ ὁ ΤἯὸο ὁκνίσο πνηε῔. Εἶδεο π῵ο πξόῤῥηδνλ ἀλε῔ιε ηὸ ὏κέηεξνλ, θαὶ ηὰ εἮξεκέλα παξ' ἟κ῵λ ἐβεβαίσζελ; ΕἮ γὰξ ἀθ' ἑαπηνῦ ν὎δὲλ πνηε῔, ἔζηαη ν὎δὲ ὁ Παηὴξ ἀθ' ἑαπηνῦ ηη πνη῵λ, εἴ γε ὁκνίσο α὎ηῶ πάληα πνηε῔. ἖πεὶ εἮ κὴ ηνῦηό ἐζηη, θαὶ ἕηεξνλ ἄηνπνλ ἕςεηαη. Ο὎δὲ γὰξ εἶπελ, ὅηη ἃ εἶδε ηὸλ Παηέξα πνηνῦληα ἐπνίεζελ, ἀιι', ἖ὰλ κή ηη βιέπῃ ηὸλ Παηέξα πνηνῦληα, ν὎ πνηε῔, ηῶ παληὶ παξαηείλσλ ρξόλῳ ηὸλ ιόγνλ· θαὶ ἔζηαη θαζ' ὏κ᾵ο ἀεὶ ηὰ α὎ηὰ καλζάλσλ. Εἶδεο π῵ο ηὸ κὲλ λόεκά ἐζηηλ ὏ςειὸλ, ἟ δὲ ηαπεηλόηεο ηνῦ ῥήκαηνο θαὶ ηνὺο ιίαλ ἀλαηζρύληνπο θαὶ κὴ βνπινκέλνπο ἀλαγθάδεη θπγε῔λ ηὸ ρακαίδεινλ θαὶ ζθόδξα η῅ο ἀμίαο ἐθείλεο ἀπᾶδνλ; Σίο γὰξ νὓησο ἄζιηνο θαὶ ηαιαίπσξνο, ὡο εἮπε῔λ ηὸλ ΤἯὸλ θαζ' ἑθάζηελ ἟κέξαλ καλζάλεηλ ἃ δε῔ πνηε῔λ; Π῵ο δὲ ἔζηαη ἐθε῔λν ἀιεζὲο, ηὸ, ΢ὺ δὲ ὁ α὎ηὸο εἶ, θαὶ ηὰ ἔηε ζνπ ν὎θ ἐθιείςνπζη; π῵ο δὲ, Καὶ πάληα δη' α὎ηνῦ ἐγέλεην, θαὶ ρσξὶο α὎ηνῦ ἐγέλεην ν὎δὲ ἕλ· εἴ γε ηὰ κὲλ ὁ Παηὴξ πνηε῔, ηὰ δὲ α὎ηὸο ὁξ῵λ κηκε῔ηαη; ὇ξᾶο ὅηη θαὶ ἐθ η῵λ ἄλσζελ εἮξεκέλσλ, θαὶ ἐθ η῵λ κεηὰ ηαῦηα ιερζέλησλ δείθλπηαη η῅ο α὎ζεληίαο ἟ ἀπόδεημηο; ΕἮ δὲ ηαπεηλόηεξνλ πξνάγεη η῵λ ῥεκάησλ ἔληα, κὴ ζαπκάζῃο. ἖πεηδὴ γὰξ ἐδίσθνλ α὎ηὸλ, ηὰ ὏ςειὰ ἀθνύζαληεο, θαὶ ἀληίζενλ εἶλαη ἐλόκηδνλ, ὀιίγνλ θαζπθεὶο δηὰ η῵λ ῥεκάησλ κόλσλ, πάιηλ ἐπὶ ηὰ ὏ςειόηεξα ἀλάγεη ηὸλ ιόγνλ· εἶηα πάιηλ ἐπὶ ηὰ ηαπεηλὰ, πνηθίιισλ α὎ηνῦ ηὴλ δηδαζθαιίαλ, ὥζηε ε὎παξάδεθηνλ γελέζζαη θαὶ ην῔ο ἀγλώκνζη. ΢θόπεη δέ· ΕἮπὼλ, ὇ Παηήξ κνπ ἐξγάδεηαη, θἀγὼ ἐξγάδνκαη· θαὶ ἀπνθήλαο ἴζνλ ἑαπηὸλ ηῶ Θεῶ, πάιηλ

ιέγεη· Ο὎ δύλαηαη ἀθ' ἑαπηνῦ πνηε῔λ ὁ ΤἯὸο ν὎δὲλ, ἐὰλ κή ηη βιέπῃ ηὸλ Παηέξα πνηνῦληα. Εἶηα πάιηλ ἐπὶ ηὸ ὏ςειόηεξνλ· Ἃ γὰξ ἂλ ἐθε῔λνο πνηῆ, ηαῦηα θαὶ ὁ ΤἯὸο ὁκνίσο πνηε῔· πάιηλ ἐπὶ ηὸ ηαπεηλόηεξνλ· ὇ Παηὴξ ἀγαπᾶ ηὸλ ΤἯὸλ, θαὶ πάληα δείθλπζηλ α὎ηῶ, ἃ α὎ηὸο πνηε῔, θαὶ κείδνλα ηνύησλ δείμεη α὎ηῶ ἔξγα. Εἶδεο ὅζνλ πάιηλ ηὸ ηαπεηλόλ; ΕἮθόησο. Ὃ γὰξ ἔθζελ εἮπὼλ, θαὶ ιέγσλ ν὎ παύζνκαη, ηνῦην θαὶ λῦλ ἐξ῵· ὅηη ἟λίθα ἂλ ιέγῃ ηη ρακαίδεινλ θαὶ ηαπεηλὸλ, κεζ' ὏πεξβνι῅ο α὎ηὸ ηίζεζηλ, ἵλα θαὶ ηνὺο ἀγλώκνλαο ἟ η῵λ ῥεκάησλ ε὎ηέιεηα πείζῃ κεη' ε὎ζεβνῦο δηαλνίαο δέμαζζαη ηὰ λνήκαηα. ἖πεὶ εἮ κὴ ηνῦηό ἐζηηλ, ἐλλόεζνλ π῵ο ἄηνπνλ ηὸ εἮξεκέλνλ, ἀπ' α὎η῵λ η῵λ ῥεκάησλ γπκλάδσλ. Ὅηαλ γὰξ εἴπῃ, Καὶ κείδνλα ηνύησλ δείμεη α὎ηῶ ἔξγα, ε὏ξεζήζεηαη πνιιὰ κεδέπσ καζώλ· ὅπεξ ν὎δὲ πεξὶ ἀπνζηόισλ ἔζηηλ εἮπε῔λ. Σνῦ γὰξ Πλεύκαηνο ἅπαμ ιαβόληεο ηὴλ ράξηλ, ἀζξόνλ πάληα θαὶ ᾔδεζαλ θαὶ ἐδύλαλην ἐθε῔ 59.218 λν. ἅπεξ θαὶ εἮδέλαη α὎ηνὺο θαὶ δύλαζζαη ἔδεη. Οὕηνο δὲ ε὏ξεζήζεηαη πνιιὰ ὧλ εἮδέλαη ἐρξ῅λ, κεδέπσ καζώλ. Καὶ ηί ηνύηνπ γέλνηη' ἂλ ἀηνπώηεξνλ; Σί νὔλ ἐζηη ηὸ εἮξεκέλνλ, ἖πεηδὴ ηὸλ παξάιπηνλ ἔζθηγμε, κέιιεη δὲ θαὶ λεθξὸλ ἐγείξεηλ, δηὰ ηνῦην νὓησο εἶπε, κνλνλνπρὶ ηνῦην ιέγσλ· Θαπκάδεηε ὅηη παξάιπηνλ ἔζθηγμα; κείδνλα ηνύησλ ὄςεζζε. Ἀιι' νὓησ κὲλ ν὎θ εἶπε, ηαπεηλόηεξνλ δέ πσο δηέμεηζηλ, ἵλα α὎η῵λ παξακπζήζεηαη ηὴλ καλίαλ. Καὶ ἵλα κάζῃο ὅηη ηὸ, ∆είμεη, ν὎ θπξίσο εἴξεηαη, ἄθνπζνλ η῵λ ἑμ῅ο ὧλ ἐπάγεη πάιηλ. Ὥζπεξ γὰξ ὁ Παηὴξ ἐγείξεη ηνὺο λεθξνὺο θαὶ δσνπνηε῔, θεζὶλ, νὓησ θαὶ ὁ ΤἯὸο νὑο ζέιεη δσνπνηε῔. Καίηνη ηὸ, Ο὎δὲλ δύλαηαη ἀθ' ἑαπηνῦ πνηε῔λ, ηῶ, Οὑο ζέιεη, ἐλαληίνλ ἐζηίλ. ΕἮ γὰξ νὑο ζέιεη, δύλαηαη ἀθ' ἑαπηνῦ πνηε῔λ (ηὸ γὰξ ζέιεηλ, ἐμνπζίαο)· εἮ δὲ ν὎ δύλαηαη ἀθ' ἑαπηνῦ ν὎θ ἔηη νὑο ζέιεη. Σὸ κὲλ γὰξ, Ὥζπεξ ὁ Παηὴξ ἐγείξεη, η῅ο δπλάκεσο δείθλπζη ηὴλ ἀπαξαιιαμίαλ· ηὸ δὲ, Οὑο ζέιεη, η῅ο ἐμνπζίαο ηὴλ Ἦζόηεηα. ὇ξᾶο ὅηη ηὸ, Ο὎ δύλαηαη ἀθ' ἑαπηνῦ πνηε῔λ, ν὎ ηὴλ ἐμνπζίαλ ἀλαηξνῦληόο ἐζηηλ, ἀιιὰ ηὸ ἀπαξάιιαθηνλ η῅ο δπλάκεσο θαὶ ηνῦ ζειήκαηνο ἐλδεηθλπκέλνπ; Οὓησ θαὶ ηὸ, ∆είμεη α὎ηῶ, λόεζνλ. Καὶ γὰξ θαὶ ἀιιαρνῦ θεζηλ· ἖γὼ ἀλαζηήζσ α὎ηὸλ ἐλ ηῆ ἐζράηῃ ἟κέξᾳ. Καὶ πάιηλ, δεηθλὺο ὅηη ν὎θ ἐλέξγεηαλ δερόκελνο πνηε῔, ἖γώ εἮκη ἟ ἀλάζηαζηο, θεζὶ, θαὶ ἟ δσή. Εἶηα ἵλα κὴ ιέγῃο, ὅηη λεθξνὺο κὲλ ἐγείξεη νὑο ζέιεη, θαὶ δσνπνηε῔, ηὰ δὲ ἄιια ν὎ρ νὓησ πνηε῔, πξνιαβὼλ π᾵ζαλ ἀπέθιεηζελ ἀληηινγίαλ ηνηαύηελ, εἮπώλ· Ἃ γὰξ ἂλ ἐθε῔λνο πνηῆ, ηαῦηα θαὶ ὁ ΤἯὸο ὁκνίσο πνηε῔· δει῵λ ὅηη θαὶ πάληα ἃ ἐθε῔λνο, θαὶ νὓησο ὡο ἐθε῔λνο πνηε῔· θἂλ λεθξ῵λ εἴπῃο ἀλάζηαζηλ, θἂλ ζσκάησλ δηάπιαζηλ, θἂλ ἁκαξηεκάησλ ἄθεζηλ, θἂλ ἀιινηηνῦλ, ὁκνίσο ἐξγάδεηαη ηῶ γεγελλεθόηη. εʹ. Ἀιι' ν὎δελὶ ηνύησλ πξνζέρνπζηλ νἯ η῅ο ἑαπη῵λ ἀκεινῦληεο ζσηεξίαο· ηνζνῦηνλ θαθὸλ ηὸ πξνεδξίαο ἐξᾶλ. Σνῦην ηὰο αἯξέζεηο ἔηεθε, ηνῦην ηὴλ η῵λ ἗ιιήλσλ ἐβεβαίσζελ ἀζέβεηαλ. ὇ κὲλ γὰξ Θεὸο ηὰ ἀόξαηα α὎ηνῦ ἞βνύιεην δηὰ η῅ο θηίζεσο ηνῦ θόζκνπ λνεζ῅λαη ηνύηνπ· ἐθε῔λνη δὲ ηαῦηα ἀθέληεο, θαὶ ἀπαμηώζαληεο δηὰ ηαύηεο ἐιζε῔λ η῅ο δηδαζθαιίαο, ἑηέξαλ ἔηεκνλ ἑαπην῔ο ὁδόλ· δηὸ θαὶ η῅ο νὒζεο ἐμέπεζνλ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ Ἰνπδα῔νη ν὎θ ἐπίζηεπζαλ, δόμαλ παξ' ἀιιήισλ ιακβάλνληεο, θαὶ ηὴλ παξὰ ηνῦ Θενῦ δόμαλ ν὎ δεηνῦληεο. Ἀιι' ἟κε῔ο, ἀγαπεηνὶ, ηνῦην θεύγσκελ ηὸ λόζεκα κεζ' ὏πεξβνι῅ο θαὶ ζπνπδ῅ο ἁπάζεο. Κἂλ γὰξ κπξία θαηνξζώκαηα ἔρσκελ, πάληα Ἧθαλὴ δηαιῦζαη η῅ο θελνδνμίαο ἟ ιύκε. ΕἮ ηνίλπλ ἐπαίλσλ ἐξ῵κελ, ηνὺο παξὰ ηῶ Θεῶ δεη῵κελ ἐπαίλνπο. ὇ κὲλ γὰξ παξὰ η῵λ ἀλζξώπσλ ἔπαηλνο, νἷνο ἂλ ᾖ, ὁκνῦ ηε ἐθάλε θαὶ ἀπώιεην· θἂλ κὴ ἀπόιεηαη, ηὸ θέξδνο ν὎δὲλ ἟κ῔λ ἢλεγθε, θαὶ ἀπὸ θξίζεσο δὲ γίλεηαη δηεθζαξκέλεο πνιιάθηο. Σί γὰξ ζαπκαζηὸλ ἟ παξὰ ἀλζξώπσλ ἔρεη δόμα, ἥο θαὶ ὀξρνύκελνη ἀπνιαύνπζη λένη, θαὶ δηεθζαξκέλαη γπλα῔θεο, θαὶ πιενλέθηαη θαὶ ἅξπαγεο; ὇ δὲ παξὰ ηνῦ Θενῦ ζαπκαδόκελνο ν὎ κεηὰ ηνύησλ, ἀιιὰ κεηὰ η῵λ ἁγίσλ ἐθείλσλ ζαπκάδεηαη, η῵λ πξνθεη῵λ ιέγσ, η῵λ ἀπνζηόισλ, η῵λ ἀγγειηθὸλ ἐπηδεημακέλσλ βίνλ. ΕἮ δὲ ηὸ πεξηάγεηλ ὄρινπο, θαὶ ηὸ ἀπνβιέπεζζαη πνζνῦκελ, ἐμεηάζσκελ α὎ηὸ θαζ' ἑαπηὸ, θαὶ ν὎δελὸο ἄμηνλ ε὏ξήζνκελ ὄλ. Ὅισο δὲ,

εἮ θαὶ ὄρισλ ἐξᾶο, ἐθέιθνπ ηὸλ δ῅κνλ η῵λ ἀγγέισλ, θαὶ γίλνπ θνβεξὸο δαίκνζη, θαὶ η῵λ ἀλζξσπίλσλ ν὎δέλα 59.219 πνηήζῃ ιόγνλ· ἀιιὰ πάληα νὓησ θαηαπαηήζεηο ηὰ ιακπξὰ, ὡο βόξβνξνλ θαὶ πειόλ· θαὶ ὄςεη ηόηε ζαθ῵ο, ὅηη ν὎δὲλ νὓησ παξαζθεπάδεη ςπρὴλ ἀζρεκνλε῔λ, ὡο ηὸ δόμεο ἐξᾶλ. Ο὎ γὰξ ἔζηηλ, ν὎θ ἔζηη ηὸλ ηαύηεο ἐξ῵ληα κὴ δ῅ζαη βίνλ ἐζηαπξσκέλνλ· ὥζπεξ νὔλ ν὎θ ἔζηη παηήζαληα ηαύηελ, κὴ ηὰ πιείνλα η῵λ παζ῵λ θαηαπαη῅ζαη. ὇ γὰξ ηαύηεο πεξηγελόκελνο, θαὶ θζόλνπ θαὶ θηινρξεκαηίαο, θαὶ πάλησλ πεξηέζηαη η῵λ ραιεπ῵λ λνζεκάησλ. Καὶ π῵ο α὎η῅ο πεξηεζόκεζα, θεζίλ; Ἂλ πξὸο ηὴλ ἄιιελ ἴδσκελ δόμαλ ηὴλ ἐθ η῵λ ν὎ξαλ῵λ, ἥο ἐθβάιιεηλ ἟κ᾵ο αὓηε βηάδεηαη. ἖θείλε γὰξ θαὶ ἐληαῦζα πνηε῔ ιακπξνὺο, θαὶ κεζ' ἟κ῵λ πξὸο ηὴλ κέιινπζαλ ζπλαπνδεκε῔ δσὴλ, θαὶ πάζεο ἟κ᾵ο ἐιεπζεξν῔ δνπιείαο ζαξθηθ῅ο, ᾗ κεηὰ πνιι῅ο ἀζιηόηεηνο δνπιεύνκελ λῦλ, ὅινπο ἑαπηνὺο ηῆ γῆ θαὶ ην῔ο ηαύηεο ἐθδόληεο πξάγκαζη. Κἂλ εἮο ἀγνξὰλ ἐκβάιῃο, θἂλ εἮο νἮθίαλ εἮζέιζῃο, θἂλ εἮο ηὰο ὁδνὺο, θἂλ εἮο ηνὺο ζηαζκνὺο, θἂλ εἮο ηὰ θαηαγώγηα, θἂλ εἮο ηὰ παλδνρε῔α, θἂλ εἮο πιν῔νλ, θἂλ εἮο λ῅ζνλ, θἂλ εἮο ηὰ βαζίιεηα, θἂλ εἮο ηὰ δηθαζηήξηα, θἂλ εἮο βνπιεπηήξηα, παληαρνῦ η῵λ παξόλησλ θαὶ η῵λ βησηηθ῵λ 59.220 πξαγκάησλ ὄςεη ηὴλ θξνληίδα, θαὶ ἕθαζηνλ ὏πὲξ ηνύησλ θνπηόκελνλ, ηνύο ηε ἀπόληαο ηνύο ηε ἐπηόληαο, ηνὺο ἀπνδεκνῦληαο ηνύο ηε κέλνληαο, ηνὺο πιένληαο, ηνὺο γεσξγνῦληαο, ηνὺο ἐλ ην῔ο ἀγξν῔ο, ηνὺο ἐλ ηα῔ο πόιεζη, πάληαο ἁπι῵ο. Σίο νὔλ ἟κ῔λ ἐιπὶο ζσηεξίαο ἔζηαη, ὅηαλ ηὴλ γ῅λ νἮθνῦληεο ηνῦ Θενῦ, κὴ ηὰ ηνῦ Θενῦ θξνλ῵κελ, ἀιιὰ θειεπζζέληεο εἶλαη μέλνη η῵λ ἐληαῦζα, μέλνη η῵λ ν὎ξαλ῵λ ὦκελ, θαὶ η῵λ ἐληαῦζα πνι῔ηαη; Σί ηαύηεο η῅ο ἀλαηζζεζίαο ρε῔ξνλ γέλνηη' ἂλ, ὅηαλ θαζ' ἑθάζηελ ἟κέξαλ ηὰ η῅ο θξίζεσο, ηὰ η῅ο βαζηιείαο ἀθνύνληεο, ηνὺο ἐπὶ ηνῦ Ν῵ε κηκώκεζα θαὶ ηνὺο ἐλ ΢νδόκνηο, ηῆ πείξᾳ η῵λ πξαγκάησλ κέλνληεο πάληα καζε῔λ; Καίηνη γε δηὰ ηνῦην πάληα ἐθε῔λα γέγξαπηαη, ἵλα εἴ ηηο ην῔ο κέιινπζηλ ἀπηζηε῔, ἀπὸ η῵λ ἢδε γεγελεκέλσλ ζαθ῅ ιάβῃ θαὶ πεξὶ η῵λ κειιόλησλ ηὴλ ἀπόδεημηλ. Σαῦηα νὔλ ἐλλννῦληεο, θαὶ ηὰ παξειειπζόηα θαὶ ηὰ κέιινληα, κηθξὸλ γνῦλ ἀλαπλεύζσκελ η῅ο ραιεπ῅ο ηαύηεο δνπιείαο, θαί ηηλα θαὶ η῅ο ςπρ῅ο πνηεζώκεζα ιόγνλ, ἵλα θαὶ η῵λ παξόλησλ θαὶ η῵λ κειιόλησλ ἐπηηύρσκελ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα θαὶ ηὸ θξάηνο εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.219 ΟΜΘΛΘΑ ΛΘʹ. ὇ Παηήξ κνπ ν὎ θξίλεη ν὎δέλα, ἀιιὰ ηὴλ θξίζηλ π᾵ζαλ δέδσθε ηῶ ΤἯῶ, ἵλα πάληεο ηηκ῵ζη ηὸλ ΤἯὸλ, θαζὼο ηηκ῵ζη ηὸλ Παηέξα. αʹ. Πνιι῅ο ἟κ῔λ δε῔ η῅ο ζπνπδ῅ο ἐλ ἅπαζηλ, ἀγαπεηνί. Καὶ γὰξ ιόγνλ δώζνκελ, θαὶ ε὎ζύλαο ὏θέμνκελ ἀθξηβε῔ο, θαὶ ῥεκάησλ θαὶ πξαγκάησλ. Ο὎ γὰξ κέρξη ηνῦ παξόληνο ηὰ ἟κέηεξα ἕζηεθελ, ἀιιὰ θαὶ ἑηέξα ηηο ἟κ᾵ο ἐληεῦζελ ἐθδέμεηαη δσ῅ο θαηάζηαζηο, θαὶ δηθαζηεξίῳ παξαζηεζόκεζα θνβεξῶ. ∆ε῔ γὰξ ἟κ᾵ο παξαζη῅λαη ἔκπξνζζελ ηνῦ βήκαηνο ηνῦ Υξηζηνῦ, θεζὶ Παῦινο, ἵλα θνκίζεηαη ἕθαζηνο ηὰ δηὰ ηνῦ ζώκαηνο, πξὸο ἃ ἔπξαμελ, εἴηε ἀγαζὸλ, εἴηε θαθόλ. Σνῦην ηνίλπλ ηὸ δηθαζηήξηνλ ἐλλν῵κελ ἀεὶ, θαὶ νὓησ δηὰ παληὸο ηνῦ ρξόλνπ δπλεζόκεζα εἶλαη ἐλ ἀξεηῆ. Ὥζπεξ γὰξ ὁ η῅ο ςπρ῅ο ἐθβαιὼλ ηὴλ ἟κέξαλ ἐθείλελ, θαζάπεξ ἵππνο ηὸλ ραιηλὸλ ἀπνῤῥήμαο, εἮο θξεκλνὺο θέξεηαη (Βεβεινῦληαη γὰξ, θεζὶλ, αἯ ὁδνὶ α὎ηνῦ ἐλ παληὶ θαηξῶ· δηὸ θαὶ ηὴλ αἮηίαλ ηηζεὶο, ἐπήγαγελ· Ἀληαλαηξε῔ηαη ηὰ θξίκαηά ζνπ ἀπὸ πξνζώπνπ α὎ηνῦ)· νὓησο ὁ δηαπαληὸο ηνῦηνλ ἔρσλ ηὸλ θόβνλ, ζσθξόλσο βαδηε῔ηαη. Ἀλακηκλήζθνπ γὰξ, θεζὶ, ηὰ ἔζραηά ζνπ, θαὶ εἮο ηὸλ αἮ῵λα ν὎ κὴ ἁκαξηήζεηο. ὇ γὰξ ἀθεὶο ἟κ῔λ ηὰ ἁκαξηήκαηα λῦλ, νὕηνο θαζεδε῔ηαη δηθάδσλ ηόηε· ὁ ἀπνζαλὼλ δη' ἟κ᾵ο, νὕηνο θαλε῔ηαη πάιηλ θξίλσλ ηὴλ θύζηλ ἅπαζαλ. ἖θ δεπηέξνπ γὰξ, θεζὶ, ρσξὶο ἁκαξηίαο ὀθζήζεηαη ην῔ο α὎ηὸλ ἀπεθδερνκέλνηο εἮο ζσηεξίαλ. ∆ηὸ θαὶ ἐληαῦζα ἔιεγελ· ὇ Παηήξ κνπ ν὎ θξίλεη ν὎δέλα, ἀιιὰ ηὴλ θξίζηλ π᾵ζαλ δέδσθε ηῶ ΤἯῶ, ἵλα πάληεο ηηκ῵ζη ηὸλ ΤἯὸλ, θαζὼο ηηκ῵ζη ηὸλ Παηέξα. Ο὎θνῦλ θαὶ Παηέξα α὎ηὸλ πξνζεξνῦκελ, θεζίλ; Ἄπαγε. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην εἶπε, Σὸλ ΤἯὸλ, ἵλα κέλνληα ΤἯὸλ ηηκ῵κελ ὡο ηὸλ

Παηέξα. ὇ δὲ Παηέξα α὎ηὸλ ιέγσλ ν὎θ ἔηη ηὸλ ΤἯὸλ ὡο Παηέξα ἐηίκεζελ, ἀιιὰ ηὸ π᾵λ ζπλέρεελ. ἖πεὶ ηνίλπλ ε὎εξγεηνύκελνη νἯ ἄλζξσπνη, ν὎ρ νὓησ πξνζάγνληαη ὡο ηηκσξνύκελνη, δηὰ ηνῦην νὓησο εἶπε θνβεξ῵ο, ἵλα θἂλ ὁ θόβνο εἮο ηηκὴλ ἑαπηνῦ ἐπηζπάζεηαη. Π᾵ζαλ δὲ ὅηαλ εἴπῃ, ηνῦην ιέγεη, ὅηη θαὶ ηνῦ θνιάδεηλ θαὶ ηνῦ ηηκᾶλ θύξηόο ἐζηη, θαὶ ἑθά 59.220 ηεξα πνηε῔λ ὡο ἂλ ἐζέιῃ. Σὸ δὲ, Ἔδσθελ, εἴξεηαη, ἵλα κὴ ἀγέλλεηνλ α὎ηὸλ ὏πνπηεύζῃο, κεδὲ δύν Παηέξαο εἶλαη λνκίζῃο. Πάληα γὰξ ὅζα ἐζηὶλ ὁ Παηὴξ, ηαῦηά ἐζηη θαὶ ὁ ΤἯὸο, γελλεζεὶο, θαὶ κέλσλ ἐλ ηῶ εἶλαη ΤἯόο. Καὶ ἵλα κάζῃο ὅηη ηὸ, Ἔδσθελ, ἴζνλ ηῶ ἐγέλλεζελ, ἐζηὶλ, ἄθνπζνλ ἐμ ἑηέξνπ ηνῦην α὎ηὸ δεινύκελνλ. Ὥζπεξ γὰξ ὁ Παηὴξ ἔρεη δσὴλ ἐλ ἑαπηῶ, θεζὶλ, νὓησο ἔδσθε θαὶ ηῶ ΤἯῶ δσὴλ ἔρεηλ ἐλ ἑαπηῶ. Σί νὔλ; πξόηεξνλ α὎ηὸλ ἐγέλλεζε, θαὶ ηόηε ἔδσθε ηὴλ δσήλ; ὇ γὰξ δηδνὺο, ὄληη ηηλὶ δίδσζηλ. Ο὎θνῦλ ἤλ η῅ο δσ῅ο ρσξὶο γελλεζείο; Ἀιιὰ ηνῦην ν὎δ' ἂλ δαίκνλεο ὏πνπηεύζαηελ· κεηὰ γὰξ η῅ο ἀζεβείαο πνιὺ θαὶ ηὸ ἀλόεηνλ ἔρεη. Ὥζπεξ νὔλ ηὸ, Ἔδσθε δσὴλ, ἐγέλλεζελ α὎ηὸλ δσήλ ἐζηηλ· νὓησ θαὶ ηὸ Ἔδσθε θξίζηλ, θξηηὴλ α὎ηόλ ἐζηηλ ἐγέλλεζελ. Ἵλα γὰξ κὴ, ἀθνύσλ ὅηη αἴηηνλ ἔρεη ηὸλ Παηέξα, παξαιιαγὴλ ν὎ζίαο λνκίζῃο θαὶ ηηκ῅ο ἐιάηησζηλ, α὎ηὸο ἔξρεηαί ζε θξίλσλ, ηὴλ Ἦζόηεηα θαὶ ἐληεῦζελ δεηθλύο. ὇ γὰξ ἔρσλ ἐμνπζίαλ θνιάδεηλ θαὶ ηηκᾶλ νὑο βνύιεηαη, ηὰ α὎ηὰ δύλαηαη ηῶ Παηξί. ἖πεὶ εἮ κὴ ηνῦηό ἐζηηλ, ἀιι' ὓζηεξνλ γελλεζεὶο ἔιαβε ηὴλ ηηκὴλ, ηί γέγνλελ ὥζηε α὎ηὸλ ὓζηεξνλ ηηκεζ῅λαη; ἐθ πνίαο ἐπὶ ηνῦην ἤιζε πξνθνπ῅ο ὥζηε ηὴλ ἀμίαλ ηαύηελ ιαβε῔λ θαὶ ρεηξνηνλεζ῅λαη; Ο὎θ αἮζρύλεζζε ηὰ ἀλζξώπηλα ηαῦηα θαὶ ε὎ηει῅ λνήκαηα ηῆ ἀθεξάηῳ θύζεη θαὶ ν὎δὲλ ἐπείζαθηνλ ἐρνύζῃ ἀλαηζρύλησο νὓησο ἐπεηζάγνληεο; Σίλνο νὔλ ἕλεθελ νὓησ θζέγγεηαη, θεζίλ; Ὥζηε ε὎παξάδεθηνλ γελέζζαη ηὸλ ιόγνλ, θαὶ ην῔ο ὏ςειν῔ο πξννδνπνη῅ζαη ῥήκαζη. ∆ηὰ ηνῦην ἀλακίγλπζη ηαῦηα ἐθείλνηο, θἀθε῔λα ηνύηνηο. Καὶ ὅξα π῵ο· θαιὸλ γὰξ ἐμ ἀξρ῅ο ηαῦηα Ἦδε῔λ. Εἶπελ, ὇ Παηήξ κνπ ἐξγάδεηαη, θἀγὼ ἐξγάδνκαη· δεηθλὺο ἐθ ηνύηνπ ηὸ ἴζνλ θαὶ ηὸ ὁκόηηκνλ· Καὶ ἐδήηνπλ α὎ηὸλ ἀπνθηε῔λαη. Σί ινηπὸλ πνηε῔; Σῆ ιέμεη κὲλ θαζπθίεζη, ηὰ λνήκαηα δὲ ηὰ α὎ηὰ ηίζεζηλ, νὓησ ιέγσλ· Ο὎ δύλαηαη ὁ ΤἯὸο πνηε῔λ ἀθ' ἑαπηνῦ ν὎δέλ. Εἶηα πάιηλ ἐπὶ ηὰ ὏ςειὰ ἀλάγεη ηὸλ ιόγνλ· Ἃ γὰξ ἂλ ἐθε῔λνο πνηῆ, ηαῦηα θαὶ ὁ ΤἯὸο ὁκνίσο πνηε῔, ιέγσλ. Εἶηα πάιηλ ἐπὶ ηὸ ηαπεηλόηεξνλ· ὇ γὰξ Παηὴξ ἀγαπᾶ ηὸλ ΤἯὸλ, θαὶ πάληα δείθλπζηλ α὎ηῶ ἃ 59.221 α὎ηὸο πνηε῔· θαὶ κείδνλα ηνύησλ δείμεη α὎ηῶ. Εἶηα πάιηλ ἐπὶ ηὸ ὏ςειόηεξνλ· Ὥζπεξ γὰξ ὁ Παηὴξ ἐγείξεη ηνὺο λεθξνὺο θαὶ δσνπνηε῔, νὓησ θαὶ ὁ ΤἯὸο νὑο ζέιεη δσνπνηε῔. Καὶ κεηὰ ηνῦην πάιηλ ἐπὶ ηὸ ηαπεηλὸλ ὁκνῦ θαὶ ὏ςειόλ· Ο὎δὲ γὰξ ὁ Παηὴξ θξίλεη ν὎δέλα, ἀιιὰ ηὴλ θξίζηλ π᾵ζαλ ἔδσθε ηῶ ΤἯῶ. Εἶηα ἐπὶ ηὸ ὏ςειόηεξνλ· Ἵλα πάληεο ηηκ῵ζη ηὸλ ΤἯὸλ, θαζὼο ηηκ῵ζη ηὸλ Παηέξα. Εἶδεο π῵ο ηὸλ ιόγνλ πνηθίιιεη, δη' ὏ςει῵λ ηε θαὶ ηαπεηλ῵λ α὎ηὸλ ὏θαίλσλ ὀλνκάησλ ηε θαὶ ῥεκάησλ, ὥζηε θαὶ ην῔ο ηόηε γελέζζαη ε὎παξάδεθηνλ, θαὶ ηνὺο κεηὰ ηαῦηα κεδὲλ βιαβ῅λαη, ἀπὸ η῵λ ὏ςει῵λ θαὶ πεξὶ η῵λ ἑηέξσλ ηὴλ πξνζήθνπζαλ ιαβόληαο ἔλλνηαλ; ΕἮ γὰξ κὴ ηνῦηό ἐζηη, κεδὲ ζπγθαηαβάζεσο ἕλεθελ εἴξεηαη ηὰ εἮξεκέλα, ηίλνο ἕλεθελ ηὰ ὏ςειὰ πξνζέθεηην; ὇ κὲλ γὰξ ὀθείισλ κεγάια πεξὶ ἑαπηνῦ θζέγγεζζαη, ὅηαλ κηθξόλ ηη εἴπῃ θαὶ ηαπεηλὸλ, πξόθαζηλ ε὎πξόζσπνλ ἔρεη, νἮθνλνκίαο ηηλὸο ἕλεθελ ηνῦην πνη῵λ· ὁ δὲ ε὎ηει῅ ιέγεηλ ὀθείισλ πεξὶ ἑαπηνῦ, ἂλ κέγα ηη εἴπῃ, ηίλνο ἕλεθελ ηὰ ὏πεξβαίλνληα α὎ηνῦ ηὴλ θύζηλ θζέγγεηαη; Σνῦην γὰξ ν὎θ ἔηη νἮθνλνκίαο ηηλὸο, ἀιι' ἐζράηεο ἀζεβείαο ἐζηίλ. βʹ. Ὥζηε ἟κε῔ο κὲλ δηθαίαλ θαὶ ηῶ Θεῶ πξέπνπζαλ αἮηίαλ ἔρνκελ εἮπε῔λ η῵λ ηαπεηλ῵λ ῥεκάησλ, ηὴλ ζπγθαηάβαζηλ, θαὶ ηὸ παηδεύεηλ κεηξηάδεηλ, θαὶ ηὴλ δηὰ ηαύηεο ἟κ῔λ νἮθνλνκνπκέλελ ζσηεξίαλ· ὃ θαὶ α὎ηὸο δει῵λ ἀιιαρνῦ ἔιεγε· Σαῦηα δὲ ιέγσ, ἵλα ὏κε῔ο ζσζ῅ηε. ἖πεηδὴ γὰξ εἮο ηὴλ Ἰσάλλνπ θαηέθπγε καξηπξίαλ, ηὴλ ἑαπηνῦ ἀθεὶο (ὅπεξ ἀλάμηνλ α὎ηνῦ η῅ο κεγαισζύλεο ἤλ)· η῅ο ε὎ηειείαο η῅ο ηνζαύηεο η῵λ ῥεκάησλ ηηζεὶο ηὴλ αἮηίαλ, εἶπε ηὸ, Σαῦηα δὲ ιέγσ, ἵλα ὏κε῔ο ζσζ῅ηε. ὖκε῔ο δὲ νἯ ιέγνληεο κὴ ἔρεηλ α὎ηὸλ ηὴλ α὎ηὴλ ἐμνπζίαλ θαὶ ηὴλ δύλακηλ ηῶ

γεγελλεθόηη, ηί ἂλ εἴπεηε ὅηαλ ἀθνύζεηε α὎ηνῦ θζεγγνκέλνπ, δη' ὧλ ἴζελ δείθλπζη ηὴλ πξὸο ηὸλ Παηέξα θαὶ δύλακηλ θαὶ ἐμνπζίαλ θαὶ δόμαλ; Σίλνο δὲ ἕλεθελ θαὶ ηὴλ α὎ηὴλ ηηκὴλ ἀπαηηε῔, ζθόδξα θαηαδεέζηεξνο ὢλ, ὤο θαηε; Καὶ ν὎δὲ ἐληαῦζα ἵζηαηαη, νὓησο εἮπὼλ, ἀιιὰ θαὶ ἐπάγεη ιέγσλ· ὇ κὴ ηηκ῵λ ηὸλ ΤἯὸλ, ν὎ ηηκᾶ ηὸλ Παηέξα ηὸλ πέκςαληα α὎ηόλ. ὇ξᾶο π῵ο ζπκπέπιεθηαη ἟ ηηκὴ ηνῦ ΤἯνῦ ηῆ ηηκῆ ηνῦ Παηξόο; Καὶ ηί ηνῦην, θεζί; Σνῦην γὰξ θαὶ ἐπὶ η῵λ ἀπνζηόισλ ἔζηηλ Ἦδε῔λ· ὇ γὰξ δερόκελνο, θεζὶλ, ὏κ᾵ο, ἐκὲ δέρεηαη. Ἀιι' ἐθε῔ κὲλ, ἐπεηδὴ ηὰ η῵λ δνύισλ νἮθεηνῦηαη η῵λ ἑαπηνῦ, δηὰ ηνῦην νὓησο εἶπελ· ἐληαῦζα δὲ, ἐπεηδὴ κία ἐζηὶλ ἟ ν὎ζία θαὶ ἟ δόμα. Ἄιισο δὲ θαὶ ἐπὶ η῵λ ἀπνζηόισλ ν὎θ εἴξεηαη, ἵλα ηηκ῵ζη. Και῵ο δὲ εἶπελ, ὇ κὴ ηηκ῵λ ηὸλ ΤἯὸλ, ν὎ ηηκᾶ ηὸλ Παηέξα. Καὶ γὰξ εἮ δύν βαζηιέσλ ὄλησλ ὁ εἷο ὏βξίδνηην, ζπλπβξίδεηαη θαὶ ὁ ἕηεξνο, θαὶ κάιηζηα ὅηαλ ὁ ὏βξηδόκελνο πἯὸο ᾖ. ὖβξίδεηαη κὲλ γὰξ θαὶ ὁπιίηνπ παξνηλεζέληνο· ἀιι' ν὎ρ ὁκνίσο, ἀιι' ὡο δηὰ κεζίηνπ. ἖ληαῦζα δὲ ν὎ρ νὓησο, ἀιι' ὡο δη' ἑαπηνῦ. ∆ηὰ ηνῦην πξνιαβὼλ εἶπελ, Ἵλα ηηκ῵ζη ηὸλ ΤἯὸλ, θαζὼο ηηκ῵ζη ηὸλ Παηέξα· ἵλα, ὅηαλ εἴπῃ, ὇ κὴ ηηκ῵λ ηὸλ ΤἯὸλ, ν὎ ηηκᾶ ηὸλ Παηέξα, ηὴλ α὎ηὴλ ἐλλνήζῃο ηηκήλ. Ο὎ γὰξ ἁπι῵ο, ὇ κὴ ηηκ῵λ, ἀιι', ὇ κὴ ηηκ῵λ νὓησο ὡο εἶπνλ, θεζὶλ, ν὎ ηηκ᾵ ηὸλ Παηέξα. Καὶ π῵ο, θεζὶ, η῅ο α὎η῅ο ν὎ζίαο ὁ πέκπσλ θαὶ ὁ πεκπόκελνο; Πάιηλ ἐπὶ ηὰ ἀλζξώπηλα θαηαθέξεηο ηὸλ ιόγνλ, θαὶ ν὎θ ἐλλνε῔ο ὅηη ηαῦηα πάληα δη' ν὎δὲλ ἕηεξνλ εἴξεηαη, ἀιι' ἵλα θαὶ ηὸλ αἴηηνλ εἮδ῵κελ, θαὶ εἮο ηὴλ ΢αβειιίνπ κὴ πεξηπέ 59.222 ζσκελ λόζνλ, θαὶ η῵λ Ἰνπδαίσλ ἟ ἀζζέλεηα ηνῦηνλ ζεξαπεπζῆ ηὸλ ηξόπνλ, ὥζηε κὴ λνκηζζ῅λαη α὎ηὸλ ἀληίζενλ εἶλαη παξ' α὎ην῔ο. Καὶ γὰξ ἔιεγνλ, Οὕηνο ν὎θ ἔζηηλ ἐθ ηνῦ Θενῦ· νὕηνο ἀπὸ Θενῦ ν὎θ ἐιήιπζε. Πξὸο δὲ ηὸ ηὴλ ὏πνςίαλ ηαύηελ ἀλειε῔λ, ν὎ρ νὓησ ηὰ ὏ςειὰ, ὡο ηὰ ηαπεηλὰ ζπλεβάιιεην. ∆ηὰ ηνῦην ζπλερ῵ο ἄλσ θαὶ θάησ ἔιεγελ ἀπεζηάιζαη, ν὎ρ ἵλα ἐιάηησζίλ ηηλα α὎ηνῦ λνκίζῃο εἶλαη ηὸ ῥ῅κα, ἀιι' ἵλα ἐκθξάμῃ ηὰ ἐθείλσλ ζηόκαηα. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ θαηαθεύγεη ζπλερ῵ο ἐπὶ ηὸλ Παηέξα, ηηζεὶο κεηαμὺ θαὶ ηὴλ νἮθείαλ α὎ζεληίαλ. Εἴηε γὰξ πάληα πξὸο ηὴλ ἀμίαλ ἔιεγε ηὴλ ἑαπηνῦ, ν὎θ ἂλ ἐδέμαλην ηὰ ιεγόκελα ἐθε῔λνη, ὅπνπ γε θαὶ ἀπὸ ὀιίγσλ ηνηνύησλ ῥεκάησλ ἐδίσμάλ ηε α὎ηὸλ θαὶ ἐιίζαζαλ πνιιάθηο· εἴηε πξὸο ἐθείλνπο ἀθνξ῵λ πάληα ἐθζέγγεην ηαπεηλὰ, κεηὰ ηαῦηα πνιινὶ ἐβιάβεζαλ ἄλ. ∆ηόπεξ ἀλακίγλπζη θαὶ θηξλᾶ ηὴλ δηδαζθαιίαλ, θαὶ δηὰ ηνύησλ, ὅπεξ ἔθελ, η῵λ ηαπεηλ῵λ ἐκθξάηησλ ηὰ ἐθείλσλ ζηόκαηα, θαὶ δηὰ η῵λ πξὸο ηὴλ ἀμίαλ ιερζέλησλ ηὴλ ε὎ηει῅ η῵λ εἮξεκέλσλ ἀπνθξνπόκελνο ἔλλνηαλ παξὰ ην῔ο λνῦλ ἔρνπζη, θαὶ δεηθλὺο ν὎δὲλ α὎ηῶ πξνζήθνπζαλ ὅισο. Σὸ γὰξ πεκθζ῅λαη, κεηαβάζεώο ἐζηηλ· ὁ δὲ Θεὸο παληαρνῦ πάξεζηη. Σίλνο νὔλ ἕλεθέλ θεζηλ, ἀπεζηάιζαη; Παρύηεξα ιέγεη, ηὴλ πξὸο ηὸλ Παηέξα ὁκόλνηαλ δει῵λ· νὓησ γνῦλ θαὶ ηὰ ἑμ῅ο ζρεκαηίδεη ῥήκαηα, ηνῦην θαηαζθεπάζαη ζέισλ. Ἀκὴλ γὰξ, ἀκὴλ ιέγσ ὏κ῔λ, θεζὶλ, ὅηη ὁ ἀθνύσλ κνπ ηνὺο ιόγνπο, θαὶ πηζηεύσλ ηῶ πέκςαληί κε, ἔρεη δσὴλ αἮώληνλ. ὇ξᾶο π῵ο ζπλερ῵ο ηὸ α὎ηὸ ηίζεζη, ζεξαπεύσλ ἐθείλελ ηὴλ ὏πνςίαλ, θαὶ ἐληεῦζελ θαὶ δηὰ η῵λ ἑμ῅ο, θαὶ θόβῳ θαὶ ε὎εξγεζίαο ἐπαγγειίᾳ ηὴλ πξὸο α὎ηὸλ θηινλεηθίαλ θαηαιύσλ, θἀληαῦζα πάιηλ ζπγθαηαβαίλσλ πνιὺ ην῔ο ῥήκαζηλ; Ο὎δὲ γὰξ εἶπελ, ὇ ἀθνύσλ κνπ ηνὺο ιόγνπο, θαὶ πηζηεύσλ ἐκνί. Ἤ γὰξ ἂλ ηῦθνλ ηὸ πξ᾵γκα ἐλόκηζαλ εἶλαη, θαὶ θόκπνλ ῥεκάησλ πεξηηηόλ. ΕἮ γὰξ κεηὰ ηνζνῦηνλ ρξόλνλ θαὶ κπξία ζαύκαηα ηνῦην ὏πώπηεπζαλ, θζεγμακέλνπ α὎ηνῦ νὓησ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ηόηε. ∆ηὸ θαὶ ἔιεγνλ α὎ηῶ ηόηε· Ἀβξαὰκ ἀπέζαλε, θαὶ νἯ πξνθ῅ηαη ἀπέζαλνλ, θαὶ π῵ο ζὺ ιέγεηο, ἖άλ ηηο ηὸλ ιόγνλ κνπ ηεξήζῃ, εἮο ηὸλ αἮ῵λα ν὎ κὴ γεύζεηαη ζαλάηνπ; Ἵλ' νὔλ κὴ θαὶ ἐληαῦζα ἐθζεξησζ῵ζηλ, ὅξα ηί θεζηλ· ὇ ηὸλ ιόγνλ κνπ ἀθνύσλ, θαὶ πηζηεύσλ ηῶ πέκςαληί κε, ἔρεη δσὴλ αἮώληνλ. Σνῦην δὲ ν὎ κηθξ῵ο ε὎παξάδεθηνλ ἐπνίεη ηὸλ ιόγνλ, ηὸ καζε῔λ ιέγσ, ὅηη ηῶ Παηξὶ πηζηεύνπζηλ νἯ α὎ηνῦ ἀθνύνληεο. Σνῦην γὰξ δεμάκελνη κεηὰ πξνζπκίαο, θαὶ ηὰ ινηπὰ ἔκειινλ ε὎θνιώηεξα δέρεζζαη. Ὥζηε θαὶ ηῶ ηαπεηλόλ ηη εἮπε῔λ ην῔ο ὏ςειν῔ο ζπλεηέιεη θαὶ πξνσδνπνίεη. ΕἮπὼλ δὲ, Ἔρεη δσὴλ

αἮώληνλ, ἐπάγεη· Καὶ εἮο θξίζηλ ν὎θ ἔξρεηαη, ἀιιὰ κεηαβέβεθελ ἐθ ηνῦ ζαλάηνπ εἮο ηὴλ δσήλ· δύν ηνύηνηο ε὎παξάδεθηνλ πνη῵λ ηὸλ ιόγνλ, θαὶ ηῶ ηὸλ Παηέξα εἶλαη πηζηεπόκελνλ, θαὶ ηῶ πνιι῵λ ἀπνιαύεηλ ἀγαζ῵λ ηὸλ πεηζόκελνλ. Σὸ δὲ, ΕἮο θξίζηλ ν὎θ ἔξρεηαη, ηνῦηό ἐζηηλ, ν὎ θνιάδεηαη. Θάλαηνλ γὰξ ν὎ ηνῦηόλ θεζη ηὸλ ἐληαῦζα, ἀιιὰ ηὸλ αἮώληνλ, ὥζπεξ νὔλ θαὶ δσὴλ ἐθείλελ ηὴλ ἀζάλαηνλ. Ἀκὴλ, ἀκὴλ ιέγσ ὏κ῔λ, ἔξρεηαη ὥξα, θαὶ λῦλ ἐζηηλ, ὅηε νἯ λεθξνὶ ἀθνύζνπζη η῅ο θσλ῅ο ηνῦ ΤἯνῦ ηνῦ ἀλζξώπνπ, θαὶ νἯ ἀθνύζαληεο δήζνληαη. ΕἮπὼλ ηὰ ῥήκαηα, ιέγεη θαὶ ηὴλ δηὰ η῵λ ἔξγσλ ἀπό 59.223 δεημηλ. ἖πεηδὴ γὰξ ἔιεγελ, Ὥζπεξ ὁ Παηὴξ ἐγείξεη ηνὺο λεθξνὺο θαὶ δσνπνηε῔, νὓησ θαὶ ὁ ΤἯὸο νὑο ζέιεη δσνπνηε῔· ἵλα κὴ δόμῃ θόκπνο εἶλαη ηὸ πξ᾵γκα θαὶ ηῦθνο, παξέρεηαη θαὶ ηὴλ δηὰ η῵λ ἔξγσλ ἀπόδεημηλ ιέγσλ· Ἔξρεηαη ὥξα. Εἶηα ἵλα κὴ καθξὸλ ὏πνπηεύζῃο ρξόλνλ, ἐπάγεη· Καὶ λῦλ ἐζηηλ, ὅηε νἯ λεθξνὶ ἀθνύζνπζη η῅ο θσλ῅ο ηνῦ ΤἯνῦ ηνῦ Θενῦ, θαὶ νἯ ἀθνύζαληεο δήζνληαη. Εἶδεο α὎ζεληίαλ ἐληαῦζα θαὶ ἐμνπζίαλ ἄθαηνλ; Ὥζπεξ γὰξ ἐλ ηῆ ἀλαζηάζεη, νὓησ θαὶ λῦλ ἔζηαη, θεζί. Καὶ γὰξ ηόηε θσλ῅ο ἀθνύζαληεο ἐπηηαηηνύζεο ἐγεηξόκεζα· ἖λ θειεύζκαηη γὰξ, θεζὶ, Θενῦ νἯ λεθξνὶ ἀλαζηήζνληαη. Καὶ πόζελ δ῅ινλ, ἴζσο ἐξε῔ ηηο, ὅηη ν὎ θόκπνο ηὰ εἮξεκέλα; ἖μ ὧλ ἐπήγαγελ, ὅηη Καὶ λῦλ ἐζηηλ. ΕἮ κὲλ γὰξ εἮο ηὸλ κέιινληα κόλνλ ἐπήγγειην ρξόλνλ, ἔκειιελ ὁ ιόγνο ὓπνπηνο εἶλαη παξ' α὎ην῔ο. Νπλὶ δὲ παξέρεη ηὴλ ἀπόδεημηλ. ἖κνῦ γὰξ, θεζὶ, δηαηξίβνληνο κεζ' ὏κ῵λ, ηνῦην γελήζεηαη. Ο὎θ ἂλ δὲ κὴ δπλάκελνο ἐπεγγείιαην θαηὰ ηὸλ θαηξὸλ ἐθε῔λνλ, ὥζηε κὴ πιείνλα γέισηα ὀθιε῔λ ἐθ η῅ο ὏πνζρέζεσο. Εἶηα θαὶ ινγηζκὸλ ἐπάγεη η῵λ εἮξεκέλσλ ἀπνδεηθηηθὸλ, ιέγσλ· Ὥζπεξ γὰξ ὁ Παηὴξ ἔρεη δσὴλ ἐλ ἑαπηῶ, νὓησο ἔδσθε θαὶ ηῶ ΤἯῶ δσὴλ ἔρεηλ ἐλ ἑαπηῶ. γʹ. ὇ξᾶο π῵ο ηὸ ἀπαξάιιαθηνλ, θαὶ ἑλὶ κόλῳ ηὴλ δηαθνξὰλ ἐκθα῔λνλ, ηῶ ηὸλ κὲλ Παηέξα εἶλαη, ηὸλ δὲ ΤἯόλ; ἧ γὰξ, Ἔδσθε, ιέμηο, ηαύηελ εἮζάγεη ηὴλδηαίξεζηλ κόλελ, ηὰ δὲ ἄιια πάληα ἴζα θαὶ ἀπαξάιιαθηα δείθλπζηλ. Ὅζελ δ῅ινλ, ὅηη κεηὰ ηνζαύηεο ἐμνπζίαο πάληα πνηε῔ θαὶ δπλάκεσο, κεζ' ὅζεο ὁ Παηὴξ, θαὶ ν὎ρ ἑηέξσζελ δπλακνύκελνο. Οὓησ γὰξ ἔρεη δσὴλ, ὥζπεξ ὁ Παηήξ. ∆ηὰ δὴ ηνῦην θαὶ ηὸ ἐθεμ῅ο ε὎ζέσο ἐπήγαγε πάιηλ, ἵλα ἀπὸ ηνύηνπ θἀθε῔λν λνήζσκελ. Πν῔νλ δὴ ηνῦην; Σὸ, Ἔδσθελ α὎ηῶ ἐμνπζίαλ θαὶ θξίζηλ πνηε῔λ. Καὶ ηίλνο ἕλεθελ ἀλάζηαζηλ θαὶ θξίζηλ ἄλσ θαὶ θάησ ζηξέθεη; Ὥζπεξ γὰξ ὁ Παηὴξ ἐγείξεη ηνὺο λεθξνὺο θαὶ δσνπνηε῔, νὓησ θαὶ ὁ ΤἯὸο νὑο ζέιεη δσνπνηε῔· θαὶ πάιηλ, ὇ Παηὴξ θξίλεη ν὎δέλα, ἀιιὰ π᾵ζαλ ηὴλ θξίζηλ δέδσθε ηῶ ΤἯῶ· θαὶ πάιηλ, Ὥζπεξ ὁ Παηὴξ ἔρεη δσὴλ ἐλ ἑαπηῶ, νὓησο ἔδσθε θαὶ ηῶ ΤἯῶ δσὴλ ἔρεηλ ἐλ ἑαπηῶ· θαὶ πάιηλ, ΟἯ ἀθνύζαληεο η῅ο θσλ῅ο ηνῦ ΤἯνῦ ηνῦ Θενῦ δήζνληαη· θαὶ ἐληαῦζα δὴ πάιηλ, Ἔδσθελ α὎ηῶ ἐμνπζίαλ θαὶ θξίζηλ πνηε῔λ. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ηαῦηα ζηξέθεη ζπλερ῵ο, θξίζηλ ιέγσ θαὶ δσὴλ θαὶ ἀλάζηαζηλ; Ὅηη ηαῦηα κάιηζηα πάλησλ ἐζηὶ ηὰ θαὶ ἐπαγαγέζζαη δπλάκελα θαὶ ηὸλ ἀλέλδνηνλ ἀθξναηήλ. ὇ γὰξ πεηζζεὶο ὅηη θαὶ ἀλαζηήζεηαη, θαὶ ηνύηῳ δώζεη ηὰο ε὎ζύλαο η῵λ πεπιεκκειεκέλσλ· εἮ θαὶ κεδὲλ ἕηεξνλ εἶδε ζεκε῔νλ, ηνῦην θαηαδεμάκελνο πξνζδξακε῔ηαη πάλησο, ἣκεξνλ θαηαζθεπάδσλ ἑαπηῶ ηὸλ δηθαζηήλ. Ὅηη ΤἯὸο ἀλζξώπνπ ἐζηὶ, κὴ ζαπκάδεηε ηνῦην. Παῦινο κὲλ ὁ ΢ακνζαηεὺο ν὎ρ νὓησ θεζὶλ, ἀιιὰ π῵ο; ἖μνπζίαλ ἔδσθελ α὎ηῶ θξίζηλ πνηε῔λ, ὅηη ΤἯὸο ἀλζξώπνπ ἐζηίλ. Ἀιι' ν὎δεκίαλ ἀθνινπζίαλ ἔρεη ηνῦην νὓησ ιεγόκελνλ. Ο὎ γὰξ δηὰ ηνῦην ἔιαβε θξίζηλ ὅηη ἄλζξσπόο ἐζηηλ, (ἐπεὶ ηί ἐθώιπε πάληαο ἀλζξώπνπο εἶλαη θξηηάο;) ἀιι' ἐπεηδὴ η῅ο ἀῤῥήηνπ ν὎ζίαο ἐθείλεο ἐζηὶλ ΤἯὸο, δηὰ ηνῦηό ἐζηη θξηηήο. Οὓησ ηνίλπλ ἀλαγλσζηένλ, Ὅηη ΤἯὸο ἀλζξώπνπ ἐζηὶ, κὴ ζαπκάδεηε ηνῦην. ἖πεηδὴ ἐδόθεη ην῔ο ἀθνύνπζη πξνζίζηαζζαη ηὸ ιεγόκελνλ, θαὶ πιένλ ν὎δὲλ ἐλόκηδνλ εἶλαη 59.224 ἠ ςηιὸλ ἄλζξσπνλ, ηὰ δὲ ιεγόκελα κείδνλα ἠ θαηὰ ἄλζξσπνλ ἤλ, κ᾵ιινλ δὲ κείδνλα ἠ θαηὰ ἄγγεινλ, θαὶ Θενῦ κόλνπ· ηαύηελ ιύσλ ηὴλ ἀληίζεζηλ, ἐπήγαγε· Μὴ ζαπκάδεηε, ὅηη ΤἯὸο ἀλζξώπνπ ἐζηίλ· ὅηη ἔξρεηαη ὥξα, ἐλ ᾗ νἯ ἐλ ην῔ο κλεκείνηο ἀθνύζνληαη η῅ο θσλ῅ο α὎ηνῦ, θαὶ ἐθπνξεύζνληαη νἯ ηὰ ἀγαζὰ πνηήζαληεο, εἮο

ἀλάζηαζηλ δσ῅ο· νἯ δὲ ηὰ θαῦια πξάμαληεο, εἮο ἀλάζηαζηλ θξίζεσο. Καὶ ηίλνο ἕλεθελ ν὎θ εἶπελ· Μὴ ζαπκάδεηε, ὅηη ΤἯὸο ἀλζξώπνπ ἐζηί; θαὶ γὰξ θαὶ ΤἯὸο Θενῦ ἐζηηλ· ἀιιὰ η῅ο ἀλαζηάζεσο ἐκλεκόλεπζελ; Ἔζεθε κὲλ α὎ηὸ ἀλσηέξσ, ιέγσλ, Ἀθνύζνπζη η῅ο θσλ῅ο ηνῦ ΤἯνῦ Θενῦ. ΕἮ δὲ ἐληαῦζα ἀπεζηώπεζε, κὴ ζαπκάζῃο. Σὸ γὰξ ἔξγνλ εἮπὼλ, ὃ Θενῦ ἴδηνλ ἤλ, δίδσζη ην῔ο ἀθξνσκέλνηο ἐμ α὎ηνῦ ζπιινγίζαζζαη ινηπὸλ, ὅηη θαὶ Θεὸο ἤλ, θαὶ Θενῦ Πα῔ο. Παξ' α὎ηνῦ κὲλ γὰξ ιεγόκελνλ ζπλερ῵ο πξνζέζηε ἂλ ηόηε ἐθείλνηο· ἀπὸ δὲ ηνῦ ζπιινγηζκνῦ η῵λ ζαπκάησλ δεηθλύκελνλ ἀλεπαρζεζηέξαλ ηὴλ δηδαζθαιίαλ ἐπνίεη. Καὶ γὰξ νἯ ηνὺο ζπιινγηζκνὺο πιέθνληεο, ὅηαλ ηὰ κέξε ζέληεο, γελλαίσο ἀπνδείμσζη ηὸ δεηνύκελνλ, ν὎θ ἐπάγνπζηλ α὎ηνὶ ηὸ ζπκπέξαζκα πνιιάθηο, ἀιι' ε὎γλσκνλέζηεξνλ θαηαζθεπάδνληεο ηὸλ ἀθξναηὴλ, θαὶ ηὴλ λίθελ ιακπξνηέξαλ πνηνῦληεο, α὎ηὸλ ἐθε῔λνλ παξαζθεπάδνπζη ηὸλ ἀληηιέγνληα ηὴλ ἀπόθαζηλ ἐμελεγθε῔λ, ὥζηε κ᾵ιινλ α὎ην῔ο ςεθίζαζζαη ηνὺο παξόληαο η῵λ ἀληηδίθσλ ηὴλ ὏πὲξ α὎η῵λ θεξόλησλ ς῅θνλ. Σ῅ο κὲλ νὔλ θαηὰ ηὸλ Λάδαξνλ κλεκνλεύζαο ἀλαζηάζεσο, ηὴλ θξίζηλ ἐζίγεζελ· ν὎ γὰξ δηὰ ηνῦην ἀλέζηε Λάδαξνο· ηὴλ δὲ θαζόινπ εἮπὼλ, θαὶ ηνῦην πξνζέζεθελ, ὅηη ΟἯ ηὰ ἀγαζὰ πνηήζαληεο ἐθπνξεύζνληαη εἮο ἀλάζηαζηλ δσ῅ο· ΟἯ δὲ ηὰ θαῦια πξάμαληεο, εἮο ἀλάζηαζηλ θξίζεσο. Οὓησ θαὶ Ἰσάλλεο ἐπήγεην ηὸλ ἀθξναηὴλ, θξίζεσο κλεζζεὶο, θαὶ ὅηη ὇ κὴ πηζηεύσλ εἮο ηὸλ ΤἯὸλ, ν὎θ ὄςεηαη ηὴλ δσὴλ, ἀιι' ἟ ὀξγὴ ηνῦ Θενῦ κέλεη ἐπ' α὎ηόλ. Οὓησ θαὶ α὎ηὸο ηὸλ Νηθόδεκνλ· ὇ γὰξ πηζηεύσλ εἮο ηὸλ ΤἯὸλ, ἔιεγε πξὸο α὎ηὸλ, ν὎ θξίλεηαη· ὁ δὲ κὴ πηζηεύσλ. ἢδε θέθξηηαη. Οὓησ θαὶ ἐληαῦζα θαὶ δηθαζηεξίνπ θαὶ θνιάζεσο κέκλεηαη η῅ο ἐπὶ ηα῔ο πνλεξα῔ο πξάμεζηλ. ἖πεηδὴ γὰξ εἶπελ ἀλσηέξσ, ὅηη ὇ ἀθνύσλ κνπ ηὸλ ιόγνλ, θαὶ πηζηεύσλ ηῶ πέκςαληί κε, ν὎ θξίλεηαη· ἵλα κὴ λνκίζῃ ηηο ὅηη ηνῦην ἀξθε῔ πξὸο ζσηεξίαλ κόλνλ, θαὶ ηὰ ἐθ ηνῦ βίνπ πξνζέζεθελ, εἮπὼλ, ὅηη ΟἯ ηὰ ἀγαζὰ πνηήζαληεο, εἮο ἀλάζηαζηλ δσ῅ο· νἯ δὲ ηὰ θαῦια πξάμαληεο, εἮο ἀλάζηαζηλ θξίζεσο. ἖πεὶ νὔλ ἔθεζελ α὎ηῶ ηὴλ νἮθνπκέλελ ἅπαζαλ δώζεηλ ιόγνλ, θαὶ πάληαο ἀπὸ η῅ο θσλ῅ο ἀλαζηήζεζζαη η῅ο α὎ηνῦ, πξ᾵γκα θαηλὸλ θαὶ παξάδνμνλ, θαὶ ἔηη θαὶ λῦλ ἀπηζηνύκελνλ παξὰ πνιιν῔ο, θαὶ η῵λ δνθνύλησλ πεπηζηεπθέλαη, κήηη γε ηόηε παξὰ Ἰνπδαίνηο ἄθνπζνλ π῵ο α὎ηὸ θαηαζθεπάδεη, πάιηλ ηῆ ἀζζελείᾳ ζπγθαηαβαίλσλ η῵λ ἀθξνσκέλσλ· Ο὎ δύλακαη ἐγὼ πνηε῔λ ἀπ' ἐκαπηνῦ ν὎δέλ. Καζὼο ἀθνύσ, θξίλσ, θαὶ ἟ θξίζηο ἟ ἐκὴ δηθαία ἐζηὶλ, ὅηη ν὎ δεη῵ ηὸ ζέιεκα ηὸ ἐκὸλ, ἀιιὰ ηὸ ζέιεκα ηνῦ πέκςαληόο κε. Καίηνη ν὎ κηθξὰλ ηέσο ἀλαζηάζεσο ἤλ δεδσθὼο ἀπόδεημηλ, ηὸλ παξάιπηνλ ζθίγμαο. ∆ηόπεξ ν὎δὲ πξόηεξνλ πεξὶ ἀλαζηάζεσο δηειέρζε, ἕσο ἐθε῔λν ἐπνίεζελ, ὃ η῅ο ἀλαζηάζεσο ν὎ ζθόδξα ἀπνδένλ ἤλ. Καὶ ηὴλ θξίζηλ δὲ ᾐλίμαην ηόηε, κεηὰ ηὴλ ηνῦ ζώκαηνο ζθίγμηλ εἮπὼλ, Ἴδε ὏γηὴο γέγνλαο· κεθέηη ἁκάξηαλε, ἵλα κὴ ρε῔ξόλ ηί ζνη γέλεηαη· ἀιι' ὅκσο θαὶ ηὴλ Λαδάξνπ πξναλαθσλε῔, θαὶ ηὴλ η῅ο νἮθνπκέλεο. Καὶ ἐπεηδὴ δύν ηαύηαο ἀλαζηάζεηο πξνε῔πε, ηήλ ηε ηνῦ Λαδάξνπ ηὴλ 59.225 α὎ηίθα κάια ἐθβεζνκέλελ, θαὶ ηὴλ η῅ο νἮθνπκέλεο ηὴλ καθξν῔ο ὓζηεξνλ ἐζνκέλελ ρξόλνηο, ηαύηελ κὲλ ἀπὸ ηνῦ παξαιύηνπ πηζηνῦηαη θαὶ η῅ο ἐγγύηεηνο ηνῦ θαηξνῦ, ιέγσλ, Ἔξρεηαη ὥξα, θαὶ λῦλ ἐζηηλ· ἐθείλελ δὲ, ἀπὸ η῅ο θαηὰ ηὸλ Λάδαξνλ ἀλαζηάζεσο, δηὰ η῵λ ἢδε γελνκέλσλ ηὰ κεδέπσ γελόκελα ὏π' ὄςηλ ἄγσλ. Καὶ ηνῦην παληαρνῦ πνηνῦληα α὎ηὸλ ἔζηηλ Ἦδε῔λ, δύν ηηζέληα πξνῤῥήζεηο ἠ θαὶ ηξε῔ο, θαὶ ηὰ ἐζόκελα ἀπὸ η῵λ γελνκέλσλ ἀεὶ πηζηνύκελνλ. δʹ. Ἀιι' ὅκσο ηνζαῦηα θαὶ εἮπὼλ θαὶ πνηήζαο, ἐπεηδὴ ηέσο ἀζζελέζηεξνη ἤζαλ, ν὎θ ἀξθε῔ηαη ηνύηνηο, ἀιιὰ θαὶ δη' ὧλ ἐπάγεη ῥεκάησλ α὎η῵λ θαηαζηέιιεη ηὴλ θηινλεηθίαλ, ιέγσλ· Ο὎ δύλακαη ἐγὼ πνηε῔λ ἀπ' ἐκαπηνῦ ν὎δέλ. Καζὼο ἀθνύσ, θξίλσ, θαὶ ἟ θξίζηο ἟ ἐκὴ δηθαία ἐζηὶλ, ὅηη ν὎ δεη῵ ηὸ ζέιεκα ηὸ ἐκὸλ, ἀιιὰ ηὸ ζέιεκα ηνῦ πέκςαληόο κε. ἖πεηδὴ γὰξ μέλα ηηλὰ θαὶ παξειιαγκέλα παξὰ ηνὺο πξνθήηαο ἐδόθεη ιέγεηλ (ἐθε῔λνη κὲλ γὰξ ἔιεγνλ, ὅηη ὁ Θεόο ἐζηηλ ὁ θξίλσλ ηὴλ γ῅λ ἅπαζαλ, ηνπηέζηη, ηὸ ἀλζξώπηλνλ γέλνο· θαὶ ηνῦην ὁ ∆απῒδ παληαρνῦ ἀλαθεξύηησλ ἔιεγε, Κξηλε῔ ιανὺο ἐλ ε὎ζύηεηη· θαὶ, ὇ Θεὸο θξηηὴο

δίθαηνο θαὶ Ἦζρπξὸο θαὶ καθξόζπκνο· θαὶ νἯ πξνθ῅ηαη δὲ πάληεο θαὶ ὁ Μσυζ῅ο· ὁ δὲ Υξηζηὸο ἔιεγελ, ὇ Παηὴξ ν὎ θξίλεη ν὎δέλα, ἀιιὰ ηὴλ θξίζηλ δέδσθε ηῶ ΤἯῶ· Ἧθαλὸλ δὲ ηνῦην ἤλ ζνξπβ῅ζαη ηὸλ ἀθνύνληα ηόηε Ἰνπδα῔νλ, θαὶ παξαζθεπάζαη πάιηλ ἀληίζενλ α὎ηὸλ ὏πνπηεύεηλ), ζθόδξα ἐληαῦζα ζπγθαηαβαίλεη ηῶ ιόγῳ, θαὶ ηνζνῦηνλ, ὅζνλ ἀπῄηεη α὎η῵λ ἟ ἀζζέλεηα, ὥζηε ηὴλ ὀιεζξίαλ ηαύηελ ὏πνςίαλ πξόῤῥηδνλ ἀλειε῔λ, θαί θεζηλ· ἖γὼ ν὎ δύλακαη ἀπ' ἐκαπηνῦ πνηε῔λ ν὎δέλ· ηνπηέζηηλ, ν὎δὲλ μέλνλ, ν὎δὲ παξειιαγκέλνλ, ν὎δὲ ὃ κὴ βνύιεηαη ὁ Παηὴξ, παξ' ἐκνῦ γηλόκελνλ ὄςεζζε, ἠ ιεγόκελνλ ἀθνύζεζζε. Καὶ πξόηεξνλ εἮπὼλ, ὅηη ΤἯὸο ἀλζξώπνπ ἐζηὶλ, θαὶ δείμαο ὅηη ἄλζξσπνλ α὎ηὸλ ηέσο ὏πώπηεπνλ, νὓησ θαὶ ἐληαῦζα πξνζηίζεζηλ. Ὥζπεξ νὔλ ἀλσηέξσ εἮπὼλ, Ὃ ἀθεθόακελ, ιαινῦκελ, θαὶ ὃ ἑσξάθακελ, καξηπξνῦκελ· θαὶ ὁ Ἰσάλλεο, Ὃ ἑώξαθε, καξηπξε῔, θαὶ ηὴλ καξηπξίαλ α὎ηνῦ ν὎δεὶο ιακβάλεη· πεξὶ ἀθξηβνῦο δὲ ἀκθόηεξα εἴξεηαη γλώζεσο, ν὎ρ ἁπι῵ο πεξὶ ἀθν῅ο θαὶ ὄςεσο· νὓησ θαὶ ἐληαῦζα ἀθνὴλ εἮπὼλ, ν὎δὲλ ἄιιν ἐκθαίλεη, ἠ ὅηη ἀδύλαηνλ ἄιιν ηη ζει῅ζαη α὎ηὸλ, ἠ ὅπεξ ὁ Παηήξ. Ἀιι' ν὎θ εἶπελ νὓησ ζαθ῵ο (ν὎ γὰξ ἂλ ἐδέμαλην ἐμ ε὎ζείαο ηέσο νὓησο ἀθνύνληεο)· ἀιιὰ π῵ο; ΢πγθαηαβαηηθ῵ο θαὶ ἀλζξσπίλσο ζθόδξα· Καζὼο ἀθνύσ, θξίλσ. Πάιηλ ν὎ δηδαζθαιίαλ ιέγσλ ἐληαῦζα (ν὎ γὰξ εἶπε, Καζὼο δηδάζθνκαη, ἀιιὰ, Καζὼο ἀθνύσ), ἀιι' ν὎δὲ ὡο δεόκελνο ἀθξνάζεσο ηαῦηά θεζηλ (ν὎ γὰξ κόλνλ ηνῦ δηδάζθεζζαη ἀλελδεὴο ἤλ, ἀιιὰ θαὶ ηνῦ δε῔ζζαη ἀθνύεηλ), ηὴλ δὲ ὁκόλνηαλ δει῵λ θαὶ ηὸ ἀπαξάιιαθηνλ η῅ο ςήθνπ. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνῦηό ἐζηηλ· Οὓησ θξίλσ, ὡο ἂλ εἮ α὎ηὸο ὁ Παηὴξ ἤλ ὁ θξίλσλ. Εἶηα ἐπάγεη, Καὶ νἶδα ὅηη ἟ θξίζηο ἟ ἐκὴ δηθαία ἐζηὶλ, ὅηη ν὎ δεη῵ ηὸ ζέιεκα ηὸ ἐκὸλ, ἀιιὰ ηὸ ζέιεκα ηνῦ πέκςαληόο κε. Σί ιέγεηο; ἔρεηο γὰξ ζέιεκα ἕηεξνλ παξὰ ηὸλ Παηέξα; Καὶ κὴλ ἀιιαρνῦ εἶπαο, Καζὼο ἐγὼ θαὶ ζὺ ἕλ ἐζκελ· θαὶ πάιηλ, ἐπὶ ζειήκαηνο ιέγσλ θαὶ ὁκνλνίαο· ∆ὸο α὎ην῔ο, ἵλα θαὶ α὎ηνὶ ἐλ ἟κ῔λ ἓλ ὦζη· ηνπηέζηηλ, ἐλ ηῆ πεξὶ ἟κ῵λ πίζηεη. ὇ξᾶο ὅηη ηὰ κάιηζηα δνθνῦληα εἶλαη ηαπεηλὰ, ηαῦηά ἐζηηλ ἅπεξ ἔρεη ἐγθεθξπκκέλνλ ηὸ ὏ςειὸλ λόεκα; Ὃ γὰξ αἮλίηηεηαη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· ὅηη ν὎θ ἄιιν κὲλ ηνῦ Παηξὸο ηὸ ζέιεκα, ἄιιν δὲ ηὸ α὎ 59.226 ηνῦ· ἀιι' ὥζπεξ κη᾵ο δηαλνίαο ἓλ ζέιεκα, νὓησο ἐκνῦ θαὶ ηνῦ Παηξόο. Καὶ κὴ ζαπκάζῃο, εἮ ηνζαύηελ εἶπε ζπλάθεηαλ. Καὶ γὰξ ἐπὶ ηνῦ Πλεύκαηνο ηνύηῳ θέρξεηαη ηῶ ὏πνδείγκαηη ὁ Παῦινο, ιέγσλ· Σίο γὰξ νἶδελ ἀλζξώπσλ ηὰ ηνῦ ἀλζξώπνπ, εἮ κὴ ηὸ πλεῦκα ηνῦ ἀλζξώπνπ, ηὸ ἐλ α὎ηῶ; Οὓησ θαὶ ηὰ ηνῦ Θενῦ ν὎δεὶο νἶδελ, εἮ κὴ ηὸ Πλεῦκα ηνῦ Θενῦ. Ο὎δὲλ νὔλ ἄιιν ἠ ηνῦηό θεζηλ, ὅηη Ο὎θ ἔζηη κνη ζέιεκα ἕηεξνλ θαὶ ἴδηνλ παξὰ ηνῦ Παηξὸο, ἀιι' εἴ ηη ἐθε῔λνο βνύιεηαη ηνῦην θαὶ ἐγώ· θαὶ εἴ ηη ἐγὼ, ηνῦην θαὶ ἐθε῔λνο. Ὥζπεξ νὔλ ηῶ Παηξὶ ν὎δεὶο ἂλ ἐγθαιέζεηε θξίλνληη, νὓησο ν὎δὲ ἐκνί· ἀπὸ γὰξ η῅ο α὎η῅ο γλώκεο ἑθαηέξα ἟ ς῅θνο θέξεηαη. ΕἮ δὲ ἀλζξσπηλώηεξνλ ηαῦηα δηαιέγεηαη, κὴ ζαπκάζῃο. Ἄλζξσπνλ γὰξ α὎ηὸλ ἔηη ἐλόκηδνλ εἶλαη ςηιόλ. ∆ηὸ ρξὴ κάιηζηα ἐλ ην῔ο ηνηνύηνηο κὴ ηὰ ιεγόκελα ἐμεηάδεηλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηὴλ ὏πόλνηαλ η῵λ ἀθξνσκέλσλ πξνζηηζέλαη, θαὶ νὓησ η῵λ ιεγνκέλσλ ἀθνύεηλ, ὡο πξὸο ἐθείλελ εἮξεκέλσλ ὏πόλνηαλ· ἐπεὶ πνιιὰ ἕςεηαη ηὰ ἄηνπα. ΢θόπεη γάξ· Εἶπελ, Ο὎ δεη῵ ηὸ ζέιεκα ηὸ ἐκόλ. Ο὎θνῦλ ἕηεξόλ ἐζηη ηὸ α὎ηνῦ ζέιεκα, θαὶ ζθόδξα ἀπνδένλ· θαὶ ν὎δὲ ἁπι῵ο ἀπνδένλ, ἀιι' ν὎δὲ ὠθέιηκνλ νὓησο. ἖πεὶ εἮ ζσηεξη῵δεο ἤλ θαὶ ζπκβα῔λνλ ηῶ ηνῦ Παηξὸο, ηίλνο ἕλεθελ α὎ηὸ ν὎ δεηε῔ο; Ἄλζξσπνη κὲλ γὰξ εἮθόησο ἂλ ηνῦην ιέγνηελ, ὡο πνιιὰ ζειήκαηα ἔρνληεο παξὰ ηὰ ηῶ Θεῶ δνθνῦληα· ζὺ δὲ ηίλνο ἕλεθελ ηνῦην θῂο, θαηὰ πάληα ἐνηθὼο ηῶ Παηξί; Σνῦην γὰξ ν὎δὲ ἀλδξὸο ἞θξηβσκέλνπ θαὶ ἐζηαπξσκέλνπ εἴπνη ηηο ἂλ εἶλαη ηὸ ῥ῅κα. ΕἮ γὰξ ὁ Παῦινο νὓησο ἑαπηὸλ ἐθέξαζε ηῶ ζειήκαηη ηνῦ Θενῦ, ὡο εἮπε῔λ, Ζ῵ δὲ ν὎θ ἔηη ἐγὼ, δῆ δὲ ἐλ ἐκνὶ Υξηζηὸο, π῵ο ὁ πάλησλ ∆εζπόηεο εἶπελ ἂλ, ὅηη Ο὎ δεη῵ ηὸ ζέιεκα ηὸ ἐκὸλ, ἀιιὰ ηὸ ζέιεκα ηνῦ πέκςαληόο κε, ὡο ἑηέξνπ ὄληνο ἐθείλνπ; Σί νὔλ ἐζηηλ ὅ θεζηλ; Ὡο ἐπ' ἀλζξώπνπ πξνζάγεη ηὸλ ιόγνλ, θαὶ πξὸο ηὴλ ὏πόλνηαλ η῵λ ἀθξνσκέλσλ θζέγγεηαη. ἖πεηδὴ

γὰξ ἀπὸ η῵λ ἔκπξνζζελ ἀπέδεημε ηὰ ιεγόκελα, ηὰ κὲλ ζενπξεπ῵ο, ηὰ δὲ ἀλζξσπίλσο δηαιερζεὶο, πάιηλ ὡο ἄλζξσπνο θαηαζθεπάδεη ηὰ α὎ηὰ, θαὶ ιέγεη, ὅηη ἧ θξίζηο ἟ ἐκὴ δηθαία ἐζηί. Καὶ πόζελ δ῅ινλ; Ὅηη ν὎ δεη῵ ηὸ ζέιεκα ηὸ ἐκὸλ, ἀιιὰ ηὸ ζέιεκα ηνῦ πέκςαληόο κε. Ὥζπεξ γὰξ ἐπ' ἀλζξώπσλ ὁ θηιαπηίαο ἀπειιαγκέλνο, ν὎θ ἂλ ἔρνη δηθαίσο ἐγθαιε῔ζζαη ὡο παξὰ ηὸ δένλ δηθάζαο· νὓησο ν὎δὲ ἐκνὶ λῦλ δπλήζεζζε ἐπηηηκᾶλ. ὇ κὲλ γὰξ ζέισλ ηὰ ἑαπηνῦ ζη῅ζαη, ἴζσο ὏πνπηεπζείε ἂλ παξὰ πνιι῵λ ηαύηῃ παξαθζείξεηλ ηὸ δίθαηνλ· ὁ δὲ κὴ ηὰ ἑαπηνῦ ζθνπ῵λ, ηίλα ἂλ ἔρνη πξόθαζηλ ηνῦ κὴ ηὰ δίθαηα ςεθίζαζζαη; Σνῦηνλ ηνίλπλ ηὸλ ινγηζκὸλ θαὶ ἐπ' ἐκνῦ ἐμεηάδεηε. ΕἮ κὲλ γὰξ ἔιεγνλ κὴ ἀπεζηάιζαη παξὰ ηνῦ Παηξὸο, κεδὲ εἮο ἐθε῔λνλ ηὴλ δόμαλ η῵λ γηλνκέλσλ ἀλέθεξνλ, ἴζσο ἄλ ηηο ὏κ῵λ ὏πελόεζελ, ὅηη βνπιόκελνο ἐκαπηὸλ πνη῅ζαη ιακπξὸλ, ν὎ ιέγσ ηὰ ὄληα· εἮ δὲ ἑηέξῳ ινγίδνκαη θαὶ ἀλαηίζεκη ηὰ γηλόκελα, ηίλνο ἕλεθελ, ἠ πόζελ ἂλ ἔρνηηε ὏πνπηεύεηλ ηὰ ιεγόκελα; ὇ξᾶο νἷ ηὸλ ιόγνλ θαηεβίβαζε, θαὶ πόζελ ηὴλ θξίζηλ ηὴλ ἑαπηνῦ δηθαίαλ εἶλαη ἔθεζελ, ὅζελ ἂλ θαὶ η῵λ πνιι῵λ εἷο ἀπνινγνύκελνο εἶπελ; ὁξᾶο, ὃ πνιιάθηο εἶπνλ, π῵ο δηαιάκπεη ζαθ῵ο; Σί δέ ἐζηηλ ὃ εἶπνλ; Ὅηη ἟ ὏πεξβνιὴ η῅ο ηαπεηλόηεηνο η῵λ ιέμεσλ, αὓηε κάιηζηα πείζεη ηνὺο λνῦλ ἔρνληαο, κὴ ἐθ πξνρείξνπ δερνκέλνπο ηὰ ιεγόκελα θαηαπίπηεηλ, ἀιιὰ παξαζθεπάδεηλ κ᾵ιινλ ἐπὶ ηὸ ὓςνο η῵λ λνεκάησλ ἐιζε῔λ· αὓηε θαὶ ηνὺο ρακαὶ ζπξνκέλνπο ηόηε κεηὰ πνιι῅ο θαηὰ κηθξὸλ ἀλίζηεζη η῅ο ε὎θνιίαο. 59.227 Σαῦηα νὔλ ἅπαληα ἐλλννῦληεο, παξαθαι῵, κὴ παξαηξέρσκελ ἁπι῵ο ηὰ εἮξεκέλα, ἀιιὰ κεηὰ ἀθξηβείαο ἐμεηάδσκελ ἅπαληα, θαὶ ηὴλ αἮηίαλ η῵λ ιεγνκέλσλ παληαρνῦ ζθνπ῵κελ· κεδὲ λνκίδσκελ ἀξθε῔λ ἟κ῔λ εἮο ἀπνινγίαλ ηὴλ ἄγλνηαλ θαὶ ηὴλ ἁπιόηεηα. Ο὎ γὰξ ἀθεξαίνπο ἐθέιεπζε κόλνλ εἶλαη, ἀιιὰ θαὶ θξνλίκνπο. Ἀζθ῵κελ ηνίλπλ κεηὰ η῅ο ἁπιόηεηνο θαὶ ηὴλ θξόλεζηλ, θαὶ ἐπὶ η῵λ δνγκάησλ θαὶ ἐπὶ η῵λ ηνῦ βίνπ θαηνξζσκάησλ· θαὶ δηθάδσκελ ἑαπην῔ο ἐληαῦζα, ἵλα κὴ ζὺλ ηῶ θόζκῳ θαηαθξηζ῵κελ ηόηε, θαὶ ηνηνῦηνη γηλώκεζα πεξὶ ηνὺο δνύινπο, νἷνλ βνπιόκεζα πεξὶ ἟κ᾵ο γελέζζαη ηὸλ ∆εζπόηελ ἟κ῵λ. Ἄθεο γὰξ ἟κ῔λ ηὰ ὀθεηιήκαηα ἟κ῵λ, ὡο θαὶ ἟κε῔ο ἀθίεκελ ην῔ο ὀθεηιέηαηο ἟κ῵λ. Καὶ νἶδα κὲλ, ὅηη ν὎ θέξεη πξάσο πιεηηνκέλε ἟ ςπρή· ἀιι' ἐὰλ ἐλλνήζσκελ ὅηη ν὎ρὶ ηῶ ιειππεθόηη, ἀιι' ἑαπην῔ο ραξηδόκεζα, ηαρέσο ἀθήζνκελ ηὸλ Ἦὸλ η῅ο ὀξγ῅ο. Καὶ γὰξ ὁ ηὰ ἑθαηὸλ δελάξηα κὴ ζπγρσξήζαο ηῶ πεπιεκκειεθόηη, ν὎ ηὸλ ὁκόδνπινλ ἞δίθεζελ, ἀιι' ἑαπηὸλ ην῔ο κπξίνηο ηαιάληνηο ὏πεύζπλνλ ἐπνίεζελ, ὧλ πξόηεξνλ ηὴλ ἄθεζηλ ἔιαβελ. Ὅηαλ νὔλ ἑηέξνηο κὴ ἀθ῵κελ, ἑαπην῔ο ν὎θ ἀθίεκελ. Μὴ ηνίλπλ ηῶ Θεῶ ιέγσκελ κόλνλ, Μὴ κλεζζῆο η῵λ ἁκαξηεκάησλ ἟κ῵λ· ἀιιὰ θαὶ πξὸο ἑαπηνὺο ἕθαζηνη ιέγνληεο, κὴ κλεζζ῵κελ η῵λ ἁκαξηεκάησλ η῵λ ζπλδνύισλ η῵λ εἮο ἟κ᾵ο γεγελεκέλσλ. Καὶ γὰξ ζὺ πξόηεξνλ δηθάδεηο ην῔ο ζν῔ο, θαὶ ηόηε ἕπεηαη ὁ Θεόο· ζὺ ηὸλ λόκνλ γξάθεηο ηὸλ πεξὶ ἀθέζεσο θαὶ ηηκσξίαο, θαὶ ηὴλ πεξὶ η῵λ ηνηνύησλ ἐθθέξεηο ς῅θνλ. Ο὎θνῦλ θαὶ ηνῦ κλεζζ῅λαη θαὶ ηνῦ κὴ κλεζζ῅λαη ηὸλ Θεὸλ ζὺ θύξηνο εἶ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ὁ Παῦινο ἀθε῔λαη θειεύεη, ἐάλ ηηο πξόο ηηλα ἔρῃ κνκθήλ· θαὶ ν὎ρ ἁπι῵ο ἀθε῔λαη, ἀιι' ὥζηε κεδὲ ιείςαλα κέλεηλ. ἖πεὶ θαὶ ὁ Υξηζηὸο ν὎ κόλνλ ν὎θ ἢλεγθελ εἮο κέζνλ ἟κ῵λ ηὰ ἁκαξηήκαηα, ἀιι' ν὎δὲ ἟κ᾵ο α὎ηνὺο πεπιεκκειεθόηαο ἀλέκλεζελ, ν὎δὲ εἶπε, Σὰ θαὶ ηὰ ἣκαξηεο· ἀιιὰ θαὶ ἀθ῅θε θαὶ ἐμήιεηςε ηὸ ρεηξόγξαθνλ, κεδὲ ινγηζάκελνο ηὰ παξαπηώκαηα, θαζὼο θαὶ ηνῦην Παῦινο ἐδήισζε. Σνῦην δὴ πνη῵κελ θαὶ ἟κε῔ο, θαὶ ἀπὸ η῅ο δηαλνίαο ἐμαιείθσκελ ἅπαληα. Κἂλ κὲλ ἀγαζόλ ηη γεγελεκέλνλ ᾖ παξὰ ηνῦ ιειππεθόηνο, ηνῦην ινγηζώκεζα κόλνλ· ἂλ δὲ ιππεξὸλ θαὶ ἐπαρζὲο, ἐθβάισκελ νὓησ θαὶ ἐμαιείςσκελ, ὥζηε κεδὲ ἴρλνο ἐλαπνκέλεηλ. ΕἮ δὲ κεδὲλ ἀγαζὸλ ἟κ῔λ γέγνλε παξὰ ηνύηνπ, πάιηλ ὁ κηζζὸο κείδσλ ζπγρσξνῦζηλ ἟κ῔λ, θαὶ πιείσλ ἟ ε὎δνθίκεζηο. Ἄιινη δη' ἀγξππλίαο θαὶ ρακεπλίαο θαὶ κπξίαο ηαιαηπσξίαο ἐμαιείθνπζη ηὰ ἁκαξηήκαηα· ζνὶ δηὰ η῅ο ε὎θνισηέξαο ὁδνῦ, ηνῦ κὴ κλεζηθαθε῔λ ιέγσ, πάληα ἔμεζηηλ ἀθαλίζαη ηὰ πιεκκειεζέληα. Σί ηνίλπλ θαηὰ ζαπηνῦ ηὸ μίθνο

ὠζε῔ο, ὡο νἯ καηλόκελνη θαὶ παξαπαίνληεο, θαὶ η῅ο κειινύζεο ζεαπηὸλ ἐθβάιιεηο δσ῅ο, δένλ πάληα πξάηηεηλ, ὥζηε α὎η῅ο ἐπηηπρε῔λ; ΕἮ γὰξ ἟ παξνῦζα νὓησ πνζεηλὴ, ηί ἂλ εἴπνη ηηο πεξὶ ἐθείλεο, ἔλζα ἀπέδξα ὀδύλε θαὶ ιύπε θαὶ ζηελαγκόο; ἖θε῔ δε῔ζαη ζάλαηνλ ν὎θ ἔζηηλ, ν὎δὲ πέξαο ἐθείλσλ ὏πνπηεῦζαη η῵λ ἀγαζ῵λ. Μαθάξηνη θαὶ ηξηζκαθάξηνη θαὶ πνιιάθηο ηνῦην, νἯ η῅ο καθαξίαο ἐθείλεο ἀπνιαύνληεο ιήμεσο· ὥζπεξ νὔλ ἄζιηνη θαὶ ηξηζάζιηνη θαὶ κπξηάθηο ηνῦην, νἯ η῅ο καθαξηόηεηνο ἐθείλεο ἑαπηνὺο ἐθβάιινληεο. Καὶ ηί πνηέ ἐζηη, θεζὶ, ηὸ πνηνῦλ ἟κ᾵ο ἀπνιαῦζαη η῅ο δσ῅ο ἐθείλεο; Ἄθνπζνλ α὎ηνῦ ηνῦ δηθάδνληνο, λεαλίζθῳ ηηλὶ δηαιεγνκέλνπ πεξὶ ηνύησλ. ἖πεηδὴ γὰξ ἞ξώηεζελ ἐθε῔λνο, Σί πνηήζαο δσὴλ 59.228 αἮώληνλ θιεξνλνκήζσ; εἮπὼλ ὁ Υξηζηὸο α὎ηῶ ηὰο ἄιιαο ἐληνιὰο, θαηέιεμελ εἮο ηὴλ ηνῦ πιεζίνλ ἀγάπελ. Καὶ ηάρα ἐξε῔ ηηο η῵λ ἀθνπόλησλ, θαηὰ ηὸλ πινύζηνλ ἐθε῔λνλ, ὅηη Καὶ ἟κε῔ο ηαῦηα ἐθπιαμάκεζα· ν὎δὲ γὰξ ἐθιέςακελ, ν὎θ ἐθνλεύζακελ, ν὎θ ἐκνηρεύζακελ. Ἀιι' ν὎ δήπνπ θαὶ ηνῦην εἮπε῔λ δπλήζῃ, ὅηη ἞γάπεζαο ηὸλ πιεζίνλ, ὡο ἀγαπ῅ζαη ἔδεη. Ἠ γὰξ ἐβάζθελέ ηηο, ἠ ἐθαθεγόξεζελ, ἠ ν὎θ ἢκπλελ ἀδηθνπκέλῳ, ἠ ν὎ κεηέδσθε η῵λ ὄλησλ, ν὎δ' ἞γάπεζε. Νῦλ δὲ ν὎ ηνῦην κόλνλ ἐπέηαμελ ὁ Υξηζηὸο, ἀιιὰ θαὶ ἕηεξνλ. Πν῔νλ δὴ ηνῦην; Πώιεζόλ ζνπ ηὰ ὏πάξρνληα, θεζὶ, θαὶ δὸο πησρν῔ο, θαὶ δεῦξν ἀθνινύζεη κνη· ηὴλ δηὰ η῵λ ἔξγσλ κίκεζηλ ιέγσλ ἀθνινύζεζηλ. Σί ηνίλπλ ἐληεῦζελ καλζάλνκελ; Πξ῵ηνλ κὲλ, ὅηη ηὸλ κὴ πάληα ἔρνληα ηαῦηα ν὎θ ἔλη η῵λ πξσηείσλ ἐπηηπρε῔λ η῵λ ἐλ ηῆ ιήμεη ἐθείλῃ. Μεηὰ γὰξ ηὸ εἮπε῔λ α὎ηὸλ, ὅηη Πάληα ἐπνίεζα, ὡο θαηαιειεηκκέλνπ κεγάινπ ηηλὸο εἮο ηειείαλ ε὎δνθίκεζηλ, ιέγεη· ΕἮ ζέιεηο ηέιεηνο εἶλαη, πώιεζόλ ζνπ ηὰ ὏πάξρνληα, θαὶ δὸο πησρν῔ο, θαὶ δεῦξν ἀθνινύζεη κνη. Πξ῵ηνλ κὲλ νὔλ ηνῦην ἔζηη καζε῔λ· δεύηεξνλ δὲ, ὅηη θαὶ α὎ηὸλ ἐθε῔λνλ δηήιεγμελ εἮθ῅ θνκπάδνληα. ὇ γὰξ ἐλ πεξηνπζίᾳ ηνζαύηῃ δ῵λ, θαὶ ηνὺο ἄιινπο πεξηνξ῵λ ἐλ πελίᾳ, π῵ο ἂλ ηὸλ πιεζίνλ ἞γάπεζελ; Ο὎ ηνίλπλ ν὎δὲ ἐθε῔λν ἀιεζ῵ο εἶπελ. Ἀιι' ἟κε῔ο θἀθε῔λν θαὶ ηαῦηα πνη῵κελ, θαὶ ζπνπδάδσκελ ηὰ ὄληα θελ῵ζαη, θαὶ ηὸλ ν὎ξαλὸλ πξίαζζαη. ΕἮ γὰξ ὏πὲξ ἀμηώκαηόο ηηο βησηηθνῦ ὅιελ πνιιάθηο ηὴλ ν὎ζίαλ ἐπέδσθελ, ἀμηώκαηνο ηνῦ κέιινληνο ἐληαῦζα κέλεηλ. ν὎δὲ πνιὺλ παξακέλνληνο ρξόλνλ (πνιινὶ γὰξ θαὶ πξὸ πνιινῦ η῅ο ηειεπη῅ο ηαύηελ ἀπεδύζαλην ηὴλ ἀξρὴλ, ἕηεξνη δὲ δηὰ ηαύηελ ἐδεκηώζεζαλ θαὶ ηὴλ δσὴλ α὎ηὴλ πνιιάθηο· ἀιι' ὅκσο θαὶ ηαῦηα εἮδόηεο, πάληα θελνῦζηλ ὏πὲξ α὎η῅ο)· εἮ ηνίλπλ ὏πὲξ ηαύηεο ηνζαῦηα πνηνῦζηλ, ὏πὲξ η῅ο κελνύζεο ἐθείλεο, θαὶ ἀλαθαηξέηνπ, ηί γέλνηη' ἂλ ἟κ῵λ ἀζιηώηεξνλ, κεδὲ ὀιίγα πξντεκέλσλ, κεδὲ ηαῦηα παξερόλησλ ἃ θαὶ κηθξὸλ ὓζηεξνλ ὄληεο ἐληαῦζα ἀθήζνκελ; Πνίαο νὔλ ηαῦηα ν὎θ ἂλ εἴε καλίαο, ἅπεξ ἄθνληεο ἀθαηξνύκεζα, ηαῦηα παξὸλ ἑθόληαο δνῦλαη θαὶ κεζ' ἑαπη῵λ ιαβε῔λ κὴ βνπιεζ῅λαη; Ἀιι' εἮ κὲλ ἐπὶ ζάλαηόλ ηηο ἢγεην, εἶηα πξνὒθεηην πάληα ηὰ ὄληα πξνέκελνλ ἀπαιιαγ῅λαη, θαὶ ράξηλ ἂλ ηὸ πξ᾵γκα ἐλνκίζακελ· λῦλ δὲ παξὸλ ηὴλ ἐπὶ γέελλαλ ἀγνκέλνπο ὁδὸλ, ηὰ ἟κίζε δόληαο ἐιεπζεξσζ῅λαη, αἯξνύκεζα θαὶ θνιάδεζζαη θαὶ θαηέρεηλ εἮθ῅ ηὰ κὴ ἟κέηεξα, ὥζηε ηὰ ἟κέηεξα πξνέζζαη. Σίλα νὔλ ἕμνκελ ἀπνινγίαλ; πνίαλ ζπγγλώκελ, νὓησο ε὎θόινπ ηεηκεκέλεο ἟κ῔λ ὁδνῦ πξὸο δσὴλ, θαηὰ θξεκλ῵λ θεξόκελνη, θαὶ ηὴλ ἄθαξπνλ βαδίδνληεο ὁδὸλ, θαὶ η῵λ ἐληαῦζα θαὶ η῵λ ἐθε῔ πάλησλ ἑαπηνὺο ἀπνζηεξνῦληεο, παξὸλ ἀκθόηεξα θαξπώζαζζαη κεηὰ ἀδείαο; Ἀιι' εἮ θαὶ κὴ πξόηεξνλ, θἂλ λῦλ γνῦλ ἀλελέγθσκελ, θαὶ ἟κ῵λ α὎η῵λ γελόκελνη ηὰ παξόληα δηαζ῵κελ εἮο δένλ, ἵλα θαὶ ηὰ κέιινληα κεη' ε὎θνιίαο ιάβσκελ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.227 ΟΜΘΛΘΑ Μʹ. ἖ὰλ ἐγὼ καξηπξ῵ πεξὶ ἐκαπηνῦ, ἟ καξηπξία κνπ ν὎θ ἔζηηλ ἀιεζήο. Ἄιινο ἐζηὶλ ὁ καξηπ 59.228 ξ῵λ πεξὶ ἐκνῦ, θαὶ νἶδα ὅηη ἀιεζήο ἐζηηλ ἟ καξηπξία α὎ηνῦ. αʹ. Εἴ ηηο ρώξαλ κεηαιιηθὴλ ἀλνξύηηεηλ ἐπηρεηξνίε, 59.229 η῅ο ηέρλεο ηαύηεο ἄπεηξνο ὢλ, ρξπζίνλ κὲλ ν὎θ ἐξγάζεηαη, πάληα δὲ ἁπι῵ο θαὶ ὁκνῦ ζπγρέσλ, πόλνλ

ἀλόλεηνλ ὏πνκελε῔ θαὶ ἐπηβιαβ῅. Οὓησ θαὶ η῵λ ζείσλ Γξαθ῵λ νἯ ηὴλ ἀθνινπζίαλ ν὎θ εἮδόηεο, ν὎δὲ ηὰ Ἦδηώκαηα θαὶ ηνὺο λόκνπο α὎η῅ο ἐμεηάδνληεο, ἀιιὰ ἁπι῵ο θαὶ ἑλὶ ηξόπῳ πάληα ἐπηόληεο, ρξπζίνλ κεηὰ γ῅ο θύξνληεο, ν὎δέπνηε ηὸλ ἐλαπνθείκελνλ α὎ηῆ ζεζαπξὸλ ε὏ξήζνπζη. Σαῦηα δὲ εἶπνλ λῦλ, ἐπεηδὴ ηὸ πξνθείκελνλ ἟κ῔λ ρσξίνλ ἔρεη κὲλ πνιὺλ ηὸλ ρξπζὸλ, ν὎ κὴλ θαηάδεινλ, ἀιιὰ πνιιῆ θαηαθερσζκέλνλ ἄλσζελ ἀζαθείᾳ. ∆ηὸ ρξὴ δηαζθάπηνληαο θαὶ δηαθαζαίξνληαο ἐπὶ ηὰ γλήζηα η῵λ λνεκάησλ ἐιζε῔λ. Σίο γὰξ ν὎θ ἂλ ε὎ζέσο ζνξπβεζείε ἀθνύσλ ηνῦ Υξηζηνῦ ιέγνληνο· ἖ὰλ ἐγὼ καξηπξ῵ πεξὶ ἐκαπηνῦ, ἟ καξηπξία κνπ ν὎θ ἔζηηλ ἀιεζήο; Καὶ γὰξ πνιιαρνῦ θαίλεηαη καξηπξήζαο ἑαπηῶ· ηῆ γνῦλ ΢ακαξείηηδη δηαιεγόκελνο ἔιεγελ, ἖γώ εἮκη ὁ ιαι῵λ ζνη· θαὶ ηῶ ηπθιῶ ὁκνίσο, ὇ ιαι῵λ κεηὰ ζνῦ, ἐθε῔λόο ἐζηη· θαὶ ην῔ο Ἰνπδαίνηο ἐπηηηκ῵λ, ὖκε῔ο ιέγεηε, ὅηη Βιαζθεκε῔ο, ὅηη εἶπνλ, ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ εἮκη. Καὶ ἑηέξσζη δὲ πνιιαρνῦ ηνῦην πνηε῔. Ἂλ νὔλ ἅπαληα ηαῦηα ςεπδ῅ ᾖ, ηίο ἟κ῔λ ἔζηαη ζσηεξίαο ἐιπίο; Πόζελ δὲ ηὴλ ἀιήζεηαλ ε὏ξήζνκελ, ὅηαλ α὎ηὴ ἟ ἀιήζεηα ιέγῃ, ὅηη Ο὎θ ἔζηηλ ἟ καξηπξία κνπ ἀιεζήο; Ο὎ ηνῦην δὲ δνθε῔ ηὸ ἐλαληίσκα εἶλαη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἕηεξνλ ν὎θ ἔιαηηνλ ηνύηνπ. Πξντὼλ γάξ θεζη· Καὶ ἐὰλ ἐγὼ καξηπξ῵ πεξὶ ἐκαπηνῦ, ἟ καξηπξία κνπ ἀιεζήο ἐζηη. Πν῔νλ νὔλ, εἮπέ κνη, δέμνκαη; πν῔νλ δὲ εἶλαη λνκίζσ ςεῦδνο; ΕἮ γὰξ νὓησο ἐθιάβνηκελ ἁπι῵ο ὡο εἴξεηαη, κὴ πξόζσπνλ πεξηεξγαζάκελνη, κὴ αἮηίαλ, κὴ ἄιιν ηη η῵λ ηνηνύησλ ν὎δὲλ, ἀκθόηεξα ἔζηαη ςεπδ῅. ΕἮ γὰξ ἟ καξηπξία α὎ηνῦ ν὎θ ἔζηηλ ἀιεζὴο, ν὎δὲ ηνῦην α὎ηὸ ἀιεζέο· ν὎ ηὸ δεύηεξνλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηὸ πξόηεξνλ. Σί νὔλ ἐζηη ηὸ εἮξεκέλνλ; Πνιι῅ο ἟κ῔λ δε῔ η῅ο ἀγξππλίαο, κ᾵ιινλ δὲ η῅ο ηνῦ Θενῦ ράξηηνο, ἵλα κὴ ην῔ο ῥήκαζηλ ἐλαπνκείλσκελ ςηιν῔ο. Οὓησ γὰξ θαὶ νἯ αἯξεηηθνὶ πιαλ῵ληαη, ὅηη κήηε ηὸλ ζθνπὸλ ἐμεηάδνπζη ηνῦ ιέγνληνο, κήηε ηὴλ ἕμηλ η῵λ ἀθνπόλησλ. Ἂλ νὔλ κὴ ηαῦηα πξνζζ῵κελ, θαὶ ἕηεξα δὲ, νἷνλ θαηξνὺο, θαὶ ηόπνπο, θαὶ γλώκελ ἀθξναηνῦ, πνιιὰ ἕςεηαη ηὰ ἄηνπα. Σί νὔλ ἐζηη ηὸ εἮξεκέλνλ; Ἔκειινλ ὏πνθέξεηλ α὎ηῶ νἯ Ἰνπδα῔νη· ἖ὰλ ζὺ καξηπξῆο πεξὶ ζεαπηνῦ, ἟ καξηπξία ζνπ ν὎θ ἔζηηλ ἀιεζήο. ∆ηὰ ηνῦην ηαῦηα πξνιαβὼλ εἶπελ, ὡζαλεὶ ἔιεγε· Πάλησο ἐξε῔ηέ κνη, ὅηη ΢νὶ ν὎ πηζηεύνκελ· ν὎δεὶο γάξ πνηε ἑαπηῶ καξηπξ῵λ ἀμηόπηζηόο ἐζηηλ ἐλ ἀλζξώπνηο. Σὸ νὔλ, Ο὎θ ἔζηηλ ἀιεζὴο, ν὎ρ ἁπι῵ο ἀλαγλσζηένλ, ἀιιὰ πξὸο ηὴλ ἐθείλσλ ὏πόλνηαλ, νἷνλ, ὅηη ὖκ῔λ ν὎θ ἔζηηλ ἀιεζήο. Ο὎ ηνίλπλ πξὸο ηὴλ ἀμίαλ ηὴλ α὎ηνῦ, ἀιιὰ πξὸο ηὴλ ὏πόλνηαλ ηὴλ ἐθείλσλ ἐθζέγγεην ηαῦηα. Καὶ ὅηαλ κὲλ ιέγῃ, ἧ καξηπξία κνπ ν὎θ ἔζηηλ ἀιεζὴο, ηὴλ γλώκελ ἐιέγρεη ηὴλ ἐθείλσλ, θαὶ ηὴλ κέιινπζαλ α὎ηῶ παξ' ἐθείλσλ ἀληίζεζηλ ἐπάγεζζαη. Ὅηαλ δὲ, ὅηη Κἂλ ἐγὼ πεξὶ ἐκαπηνῦ καξηπξ῵, ἀιεζήο ἐζηηλ ἟ καξηπξία κνπ, α὎ηὴλ δείθλπζη ηνῦ πξάγκαηνο ηὴλ θύζηλ, ὅηη ὡο Θεὸλ ἀμηόπηζηνλ α὎ηὸλ ἔδεη λνκίδεηλ θαὶ πεξὶ ἑαπηνῦ ιέγνληα. ἖πεηδὴ γὰξ εἶπελ ἀλάζηαζηλ λεθξ῵λ θαὶ θξίζηλ, θαὶ ὅηη ὁ πηζηεύσλ α὎ηῶ ν὎ θξίλεηαη, ἀιι' εἮο δσὴλ ἔξρεηαη, θαὶ ὅηη θαζεδε῔ηαη πάληαο ε὎ζύλαο ἀπαηηήζσλ, θαὶ ὅηη ηὴλ α὎ηὴλ ἐμνπζίαλ ἔρνη ηῶ Παηξὶ θαὶ δύλακηλ· κέιισλ πάιηλ ἅπαληα ηαῦηα θαηαζθεπάδεηλ θαὶ ἑηέξσο, ἀλαγθαίσο ηὴλ ἀληίζεζηλ α὎η῵λ ηέζεηθε πξώηελ. 59.230 Εἶπνλ, θεζὶλ, ὅηη Ὥζπεξ ὁ Παηὴξ ἐγείξεη ηνὺο λεθξνὺο θαὶ δσνπνηε῔, νὓησ θαὶ ὁ ΤἯὸο νὑο ζέιεη δσνπνηε῔· εἶπνλ, ὅηη ὇ Παηὴξ ν὎δέλα θξίλεη, ἀιιὰ π᾵ζαλ ηὴλ θξίζηλ δέδσθε ηῶ ΤἯῶ· εἶπνλ, ὅηη δε῔ ηηκᾶλ ηὸλ ΤἯὸλ, ὡο ηὸλ Παηέξα· εἶπνλ, ὅηη ὇ κὴ ηηκ῵λ ηὸλ ΤἯὸλ, ν὎δὲ ηὸλ Παηέξα ηηκᾶ· εἶπνλ, ὅηη ὇ ἀθνύσλ κνπ ηνὺο ιόγνπο, θαὶ πηζηεύσλ, ν὎θ ὄςεηαη ζάλαηνλ, ἀιιὰ κεηαβέβεθελ ἐθ ηνῦ ζαλάηνπ εἮο ηὴλ δσήλ· εἶπνλ, ὅηη ἟ θσλή κνπ ηνὺο λεθξνὺο ἀλαζηήζεη, ηνὺο κὲλ λῦλ, ηνὺο δὲ κεηὰ ηαῦηα· εἶπνλ, ὅηη ἀπαηηήζσ ιόγνλ η῵λ πεπιεκκειεκέλσλ ἅπαληαο· εἶπνλ, ὅηη δηθαίσο θξηλ῵ θαὶ ἀκείςνκαη ηνὺο θαηνξζνῦληαο. ἖πεὶ νὔλ ἅπαληα ηαῦηα ἀπόθαζηο ἤλ, θαὶ ηὰ κὲλ ιεγόκελα κεγάια, ἀπόδεημηο δὲ ν὎θ ἤλ ν὎δέπσ εἮξεκέλε ζαθὴο ἐθείλνηο, ἀιι' ἀκπδξνηέξα· πξόηεξνλ ηὴλ ἀληίζεζηλ ηίζεζη, κέιισλ ἐπὶ ηὴλ θαηαζθεπὴλ η῵λ εἮξεκέλσλ ὁξκᾶλ, ν὏ησζί πσο ιέγσλ, εἮ θαὶ κὴ

ην῔ο ῥήκαζη ηνύηνηο. Ἀιι' ἴζσο ἐξε῔ηε, Πάληα ηαῦηα ζὺ ιέγεηο, ν὎θ εἶ δὲ ἀμηόπηζηνο κάξηπο ζαπηῶ καξηπξ῵λ. Σνύηῳ ηνίλπλ πξ῵ηνλ θαηαιύσλ α὎η῵λ ηὴλ θηινλεηθίαλ, ηῶ ζε῔λαη ὅπεξ ἔκειινλ ἐξε῔λ, θαὶ δε῔μαη ὅηη νἶδελ α὎η῵λ ηὰ ἀπόῤῥεηα η῅ο δηαλνίαο, θαὶ ηαύηελ πξώηελ ἀπόδεημηλ η῅ο α὎ηνῦ δπλάκεσο παξερόκελνο, ὓζηεξνλ κεηὰ ηὴλ ἀληίζεζηλ, θαὶ ἑηέξαο ἀπνδείμεηο παξέρεηαη ζαθε῔ο θαὶ ἀλαληηῤῥήηνπο, ηξε῔ο παξάγσλ κάξηπξαο η῵λ ιεγνκέλσλ, ηὰ ἔξγα ηὰ ὏π' α὎ηνῦ γελόκελα, ηνῦ Παηξὸο ηὴλ καξηπξίαλ, ηνῦ Ἰσάλλνπ ηὸ θήξπγκα. Καὶ ηίζεζη πξνηέξαλ ηὴλ ἐιάηησ, ηὴλ Ἰσάλλνπ. ΕἮπὼλ γὰξ, Ἄιινο ἐζηὶλ ὁ καξηπξ῵λ πεξὶ ἐκνῦ, θαὶ νἶδα ὅηη ἀιεζήο ἐζηηλ ἟ καξηπξία α὎ηνῦ, ἐπήγαγελ· ὖκε῔ο ἀπεζηάιθαηε πξὸο Ἰσάλλελ, θαὶ ἐκαξηύξεζε ηῆ ἀιεζείᾳ. Καίηνη γε εἮ ν὎θ ἔζηηλ ἀιεζὴο ἟ καξηπξία ζνπ, π῵ο ιέγεηο, ὅηη Οἶδα ὅηη ἀιεζήο ἐζηηλ ἟ καξηπξία Ἰσάλλνπ, θαὶ ὅηη ἖καξηύξεζε ηῆ ἀιεζείᾳ; ὇ξᾶο π῵ο ζαθὲο θἀληεῦζέλ ἐζηηλ ὅηη ηὸ, ἧ καξηπξία κνπ ν὎θ ἔζηηλ ἀιεζὴο, πξὸο ηὴλ ἐθείλσλ ὏πόλνηαλ εἴξεηαη; βʹ. Σί νὔλ, εἮ ἐθε῔λνο ἐκαξηύξεζε ράξηηη; θεζίλ. Ἵλα γὰξ κὴ ηνῦην ιέγσζηλ, ὅξα π῵ο θαὶ ηαύηελ ἀλε῔ιε ηὴλ ὏πόλνηαλ. Ο὎ γὰξ εἶπελ, Ἰσάλλεο ἐκαξηύξεζέ κνη· ἀιιὰ πξόηεξνλ, ὖκε῔ο ἀπεζηάιθαηε πξὸο Ἰσάλλελ· ν὎θ ἂλ δὲ ἀπεζηείιαηε, εἮ κὴ ἀμηόπηζηνλ ἟γε῔ζζε. Καὶ ηὸ δὴ κε῔δνλ· ν὎ γὰξ ἔπεκςαλ α὎ηὸλ πεξὶ ηνῦ Υξηζηνῦ ἐξση῵ληεο, ἀιι' ὏πὲξ ἑαπηνῦ· [ὂλ δὲ ἐλ ην῔ο ὏πὲξ ἑαπηνῦ] ἀμηόπηζηνλ εἶλαη ἐλόκηδνλ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐλ ην῔ο ὏πὲξ ἑηέξνπ. Πεθύθακελ γὰξ, ὡο εἮπε῔λ, ἅπαληεο ἄλζξσπνη, κὴ νὓησ πηζηεύεηλ ην῔ο πεξὶ ἑαπη῵λ ιέγνπζηλ, ὡο ην῔ο πεξὶ ἄιισλ. Σνῦηνλ δὲ νὓησο ἀμηόπηζηνλ εἶλαη ἐλόκηζαλ, ὡο θαὶ ἐλ ην῔ο πεξὶ ἑαπηνῦ κὴ δεεζ῅λαη καξηπξίαο ἑηέξαο. ΟἯ γὰξ ἀπνζηαιέληεο ν὎θ εἶπνλ, Σί ιέγεηο πεξὶ ηνῦ Υξηζηνῦ; ἀιιὰ, ΢ὺ ηίο εἶ; ηί ιέγεηο πεξὶ ζεαπηνῦ; Οὓησ κέγα ηνῦ ἀλδξὸο ηὸ ζαῦκα εἶρνλ. Σνῦην νὔλ ὅινλ ᾐλίμαην, δηὰ ηνῦ εἮπε῔λ, ὖκε῔ο ἀπεζηάιθαηε πξὸο Ἰσάλλελ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, ν὎ρ ὅηη ἀπέζηεηιαλ, εἶπε κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ πεξὶ η῵λ ἀπεζηαικέλσλ ἀθξηβνινγε῔ηαη, ὅηη ἤζαλ θαὶ Ἧεξε῔ο, θαὶ ἐθ η῵λ Φαξηζαίσλ, ν὎ρ νἯ ηπρόληεο, ν὎δὲ ἀπεῤῥηκκέλνη, ν὎δὲ νἷνη δηαθζαξ῅λαη θαὶ παξαινγηζζ῅λαη, ἀιιὰ κεηὰ ἀθξηβείαο Ἧθαλνὶ καζε῔λ ηὰ παξ' ἐθείλνπ ιεγόκελα. ἖γὼ δὲ παξὰ ἀλζξώπνπ ηὴλ καξηπξίαλ ν὎ ιακβάλσ. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ηὴλ Ἰσάλλνπ παξήγαγεο; Καίηνη ν὎δὲ ἟ ἐθείλνπ, ἀλζξώ 59.231 πνπ καξηπξία ἤλ. ὇ γὰξ πέκςαο κε βαπηίδεηλ ἐλ ὓδαηη, θεζὶλ, ἐθε῔λόο κνη εἶπελ. Ὥζηε θαὶ ἟ ηνῦ Ἰσάλλνπ καξηπξία ηνῦ Θενῦ καξηπξία ἤλ· παξὰ γὰξ ἐθείλνπ καζὼλ ἔιεγελ ἅπεξ ἔιεγελ. Ἀιι' ἵλα κὴ ιέγσζη, Πόζελ ηνῦην δ῅ινλ, ὅηη παξὰ ηνῦ Θενῦ ἔκαζε; θαὶ πεξὶ ηαῦηα θαηαγίλσληαη, ἐθ ηνῦ πεξηόληνο α὎ηνὺο ἐπηζηνκίδεη, ἔηη πξὸο ηὴλ ὏πόλνηαλ α὎η῵λ δηαιεγόκελνο. Ο὎δὲ γὰξ ἤλ εἮθὸο ηαῦηα πνιινὺο εἮδέλαη, ἀιι' ὡο νἴθνζελ ιέγνληη, ηέσο πξνζε῔ρνλ ηῶ Ἰσάλλῃ. ∆ηὰ ηνῦηό θεζηλ· ἖γὼ παξὰ ἀλζξώπνπ ηὴλ καξηπξίαλ ν὎ ιακβάλσ. Καὶ εἮ κὴ ἔκειιεο παξὰ ἀλζξώπνπ ηὴλ καξηπξίαλ ιακβάλεηλ, θαὶ ἐληεῦζελ Ἦζρπξίδεζζαη, ηίλνο ἕλεθελ παξ῅γεο α὎ηνῦ ηὴλ καξηπξίαλ; Ἵλα νὔλ κὴ ηαῦηα ιέγσζηλ, ἄθνπζνλ π῵ο θαὶ ηὴλ ηνηαύηελ ἀληίζεζηλ ηῆ ἐπαγσγῆ δησξζώζαην. ΕἮπὼλ γὰξ, ὅηη Παξὰ ἀλζξώπνπ ηὴλ καξηπξίαλ ν὎ ιακβάλσ, ἐπήγαγελ· Ἀιιὰ ηαῦηα ιέγσ, ἵλα ὏κε῔ο ζσζ῅ηε. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· ἖γὼ κὲλ ν὎θ ἐδεόκελ η῅ο ηνύηνπ καξηπξίαο, Θεὸο ὢλ, η῅ο ἀλζξσπίλεο· ἐπεηδὴ δὲ κ᾵ιινλ α὎ηῶ πξνζείρεηε, θαὶ πάλησλ ἀμηνπηζηόηεξνλ ἟γε῔ζζε, θαὶ ἐθείλῳ κὲλ ὡο πξνθήηῃ πξνζεδξάκεηε (θαὶ γὰξ ἟ πόιηο ἐπὶ ηὸλ Ἰνξδάλελ ἐμερύζε), ἐκνὶ δὲ ν὎δὲ ζαπκαηνπξγνῦληη ἐπηζηεύζαηε· δηὰ ηνῦην ὏κ᾵ο ἀλακηκλήζθσ η῅ο καξηπξίαο ἐθείλεο. ἖θε῔λνο ἤλ ὁ ιύρλνο ὁ θαηόκελνο, θεζὶ, θαὶ θαίλσλ· ὏κε῔ο δὲ ἐζειήζαηε πξὸο ὥξαλ ἀγαιιηαζζ῅λαη ἐλ θσηὶ α὎ηνῦ. Ἵλα γὰξ κὴ ιέγσζη, Σί νὔλ, εἮ ἐθε῔λνο κὲλ εἶπελ, ἟κε῔ο δὲ ν὎θ ἐδεμάκεζα; δείθλπζηλ ὅηη θαὶ ἀπεδέμαλην ηὰ εἮξεκέλα. Καὶ γὰξ ν὎δὲ ηνὺο ηπρόληαο ἔπεκςαλ, ἀιι' Ἧεξε῔ο θαὶ Φαξηζαίνπο. Οὓησ ηὸλ ἄλδξα ἐζαύκαδνλ, θαὶ ην῔ο ιεγνκέλνηο ἀληεηπε῔λ ν὎θ εἶρνλ ηόηε. Σὸ δὲ, Πξὸο ὥξαλ, ηὴλ ε὎θνιίαλ α὎η῵λ δεηθλύληνο ἐζηὶ, θαὶ ὅηη ηαρέσο α὎ηνῦ

ἀπεπήδεζαλ. ἖γὼ δὲ ἔρσ ηὴλ καξηπξίαλ κείδνλα ηνῦ Ἰσάλλνπ. ΕἮ κὲλ γὰξ ἐβνύιεζζε θαηὰ ηὴλ ἀθνινπζίαλ η῵λ πξαγκάησλ παξαδέρεζζαη ηὴλ πίζηηλ, ἀπὸ η῵λ ἔξγσλ κ᾵ιινλ ὏κ᾵ο ἂλ ἐπεγαγόκελ. ἖πεηδὴ δὲ ν὎ βνύιεζζε, ἐπὶ ηὸλ Ἰσάλλελ ὏κ᾵ο ἄγσ, ν὎ρ ὡο η῅ο ἐθείλνπ δεόκελνο καξηπξίαο, ἀιι' ἐπεηδὴ δηὰ ηνῦην πάληα πνη῵, ὥζηε ὏κ᾵ο ζσζ῅λαη. Ἔρσ κὲλ γὰξ καξηπξίαλ Ἰσάλλνπ κείδνλα, ηὴλ ἀπὸ η῵λ ἔξγσλ. Ἀιι' ν὎ ηνῦην ζθνπ῵ κόλνλ, ὅπσο ἀπὸ η῵λ ἀμηνπίζησλ ε὎παξάδεθηνο ὏κ῔λ γελνίκελ, ἀιι' ὅπσο θαὶ ἀπὸ η῵λ ὏κ῔λ γλσξίκσλ, θαὶ παξ' ὏κ῵λ ζαπκαδνκέλσλ. Οὓησ θαζαςάκελνο α὎η῵λ ηῶ εἮπε῔λ, ὅηη Πξὸο ὥξαλ ἞ζειήζαηε ἀγαιιηαζζ῅λαη ἐλ ηῶ θσηὶ α὎ηνῦ, ἔηη ηε πξόζθαηξνλ ἐθείλελ δείμαο ηὴλ ζπνπδὴλ θαὶ ἀβέβαηνλ, ηῶ ιύρλνλ α὎ηὸλ θαιέζαη, ἐλέθελελ ὅηη ν὎θ νἴθνζελ εἶρε ηὸ θ῵ο, ἀιι' ἀπὸ η῅ο ηνῦ Πλεύκαηνο ράξηηνο. Σὸ δὲ πξὸο ἀληηδηαζηνιὴλ α὎ηνῦ, ηνῦην ν὎θ ἔηη ηέζεηθελ, ὅηη α὎ηόο ἐζηηλ ὁ ἣιηνο η῅ο δηθαηνζύλεο, ἀιιὰ ηέσο αἮλημάκελνο κόλνλ, θαζήςαην ζθόδξα α὎η῵λ, θαὶ δείθλπζηλ, ὅηη ἀπὸ η῅ο α὎η῅ο γλώκεο, ἀθ' ἥο ἐθείλνπ θαηεθξόλεζαλ, ν὎δὲ ηῶ Υξηζηῶ πηζηεῦζαη ἞δπλήζεζαλ. Καὶ γὰξ ηὸλ ζαπκαδόκελνλ παξ' α὎ην῔ο πξὸο ὥξαλ ἐζαύκαζαλ κόλνλ· ὡο εἮ κὴ ηνῦην ἐπνίεζαλ, ηαρέσο ἂλ α὎ηνὺο πξὸο ηὸλ Ἰεζνῦλ ἐρεηξαγώγεζε. ∆είμαο ηνίλπλ α὎ηνὺο πάληνζελ ἀλαμίνπο ὄληαο ζπγγλώκεο, ἐπήγαγε ιέγσλ· ἖γὼ δὲ ἔρσ ηὴλ καξηπξίαλ κείδνλα ηνῦ Ἰσάλλνπ. Πνίαλ δὴ ηαύηελ; Σὴλ ἀπὸ η῵λ ἔξγσλ. Σὰ γὰξ ἔξγα, θεζὶλ, ἃ ἔδσθέ κνη ὁ Παηὴξ, ἵλα ηειεηώζσ α὎ηὰ, α὎ηὰ ηὰ ἔξγα πεξὶ ἐκνῦ καξηπξε῔, ὅηη ὁ Παηήξ κε ἀπέζηεηιελ. ἖ληαῦζα ηνῦ παξαιπζέληνο θαὶ ὀξζσζέληνο ἀλέκλεζε, θαὶ ἑηέξσλ πιεηόλσλ· ηὰ κὲλ ῥήκαηα, εἶπελ ἴζσο ἄλ ηηο α὎η῵λ, θόκπνλ εἶλαη θαὶ 59.232 θηιίαο η῅ο Ἰσάλλνπ ράξηλ· θαίηνη ν὎δὲ ηνῦην ἐλ῅λ α὎ην῔ο εἮπε῔λ πεξὶ Ἰσάλλνπ, ἀλδξὸο κεηὰ ἀθξηβείαο θηινζνθε῔λ εἮδόηνο, θαὶ νὓησ παξ' α὎ην῔ο ζαπκαζζέληνο· ηὰ δὲ πξάγκαηα ν὎θ ἔηη ν὎δὲ παξὰ ην῔ο καηλνκέλνηο ζθόδξα ηαύηελ ἞δύλαην ηὴλ ὏πόλνηαλ ἔρεηλ. ∆ηὰ ηνῦην δεπηέξαλ ηαύηελ ἐπήγαγε καξηπξίαλ, εἮπώλ· Σὰ ἔξγα ἃ ἔδσθέ κνη ὁ Παηὴξ ἵλα ηειεηώζσ α὎ηὰ, α὎ηὰ ηὰ ἔξγα, ἃ ἐγὼ πνη῵, καξηπξε῔ πεξὶ ἐκνῦ, ὅηη ἀπέζηεηιέ κε ὁ Παηήξ. ἖ληαῦζα θαὶ πξὸο ηὴλ θαηεγνξίαλ η῅ο ηνῦ ζαββάηνπ ιύζεσο ἵζηαηαη. ἖πεηδὴ γὰξ ἔιεγνλ ἐθε῔λνη· Π῵ο δύλαηαη εἶλαη ἀπὸ ηνῦ Θενῦ, ὅηη ηὸ ζάββαηνλ ν὎ ηεξε῔; δηὰ ηνῦην εἶπε, Ἃ ἔδσθέ κνη ὁ Παηήξ. Καίηνη γε α὎ζεληίᾳ ἐπνίεη· ἀιιὰ δεηθλὺο κεηὰ πνιι῅ο η῅ο πεξηνπζίαο, ὅηη ν὎δὲλ ἐλαληίνλ ηῶ Παηξὶ πξάηηεη, δηὰ ηνῦην θαὶ ηὸ πνιιῶ ἔιαηηνλ ηέζεηθε. γʹ. Καὶ δηαηί, θεζὶλ, ν὎θ εἶπελ, ὅηη Σὰ ἔξγα, ἃ ἔδσθέ κνη ὁ Παηὴξ, καξηπξε῔ ὅηη ἴζνο εἮκὶ ηνῦ Παηξόο; Ἀκθόηεξα γὰξ ἤλ ἀπὸ η῵λ ἔξγσλ καζε῔λ, θαὶ ὅηη ν὎δὲλ ἐλαληίνλ πνηε῔, θαὶ ὅηη ἴζνο ἐζηὶ ηνῦ γεγελλεθόηνο. Ὅπεξ ἀιιαρνῦ θαηαζθεπάδσλ ἔιεγελ· ΕἮ ἐκνὶ ν὎ πηζηεύεηε, ην῔ο ἔξγνηο κνπ πηζηεύεηε, ἵλα γλ῵ηε θαὶ πηζηεύζεηε, ὅηη ἐγὼ ἐλ ηῶ Παηξὶ, θαὶ ὁ Παηὴξ ἐλ ἐκνί. Ἀκθόηεξα νὔλ α὎ηῶ ἐκαξηύξεη, θαὶ ὅηη ἴζνο ἤλ ηνῦ Παηξὸο, θαὶ ὅηη ν὎δὲλ ἐλαληίνλ ἔπξαηηελ ἐθείλῳ. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ν὎ρ νὓησο εἶπελ, ἀιιὰ ηὸ κε῔δνλ ἀθεὶο, ηνῦην ηέζεηθελ; Ὅηη ηὸ ζπνπδαδόκελνλ ηνῦην πξ῵ηνλ ἤλ. ΕἮ γὰξ θαὶ πνιιῶ ἔιαηηνλ ηὸ πηζηεπζ῅λαη ὅηη παξὰ ηνῦ Θενῦ ἤιζε, ηνῦ πηζηεπζ῅λαη ὅηη Θεόο ἐζηηλ ἴζνο α὎ηῶ· ἐθε῔λν κὲλ γὰξ θαὶ πξνθ῅ηαη εἶπνλ, ηνῦην δὲ ν὎θέηη· ὅκσο α὎ηὸο ὏πὲξ ηνῦ ἐιάηηνλνο πνιιὴλ ηίζεηαη ζπνπδὴλ, εἮδὼο ὅηη ηνύηνπ δερζέληνο θαὶ ἐθε῔λν γέλνηη' ἂλ ινηπὸλ ε὎παξάδεθηνλ. Καὶ η῅ο κείδνλνο ν὎δὲλ κλεκνλεύζαο καξηπξίαο, ηὸ ἔιαηηνλ α὎η῅ο ἔξγνλ ηίζεζη, ἵλα δηὰ ηνύηνπ θἀθείλελ δέμσληαη. Σνῦην θαηαζθεπάζαο πάιηλ ἐπάγεη· ὇ πέκςαο κε Παηὴξ, α὎ηὸο κεκαξηύξεθε πεξὶ ἐκνῦ. Καὶ πνῦ κεκαξηύξεθε πεξὶ α὎ηνῦ; ἖λ ηῶ Ἰνξδάλῃ, Οὕηόο ἐζηη, ιέγσλ, ὁ ΤἯόο κνπ ἀγαπεηόο· α὎ηνῦ ἀθνύεηε. Ἀιιὰ θαὶ ηνῦην θαηαζθεπ῅ο ἐδε῔ην. Σὸ κὲλ νὔλ Ἰσάλλνπ δ῅ινλ ἤλ· α὎ηνὶ γὰξ ἀπέζηεηιαλ, θαὶ ἀξλήζαζζαη ν὎θ εἶρνλ. Καὶ ηὸ ἐθ η῵λ ζεκείσλ δὲ ὁκνίσο. Εἶδνλ γὰξ γηλόκελα, θαὶ παξὰ ηνῦ ζεξαπεπζέληνο ἢθνπζαλ, θαὶ ἐπίζηεπζαλ, ὅζελ θαὶ ἐλεθάινπλ. ἖ιείπεην δὲ ινηπὸλ ηὸ πεξὶ η῅ο ηνῦ Παηξὸο καξηπξίαο ἀπνδε῔μαη. Εἶηα

κέιισλ α὎ηὸ θαηαζθεπάδεηλ, ἐπήγαγελ. Οὒηε θσλὴλ α὎ηνῦ ἀθεθόαηε πώπνηε. Καὶ π῵ο Μσυζ῅ο ιέγεη, ὇ Θεὸο ἐιάιεη, Μσυζ῅ο δὲ ἀπεθξίλαην; π῵ο δὲ ὁ ∆απΐδ θεζη, Γι῵ζζαλ ἡλ ν὎θ ἔγλσ ἢθνπζε; Καὶ πάιηλ Μσυζ῅ο, ΕἮ ἔζηηλ ἔζλνο ηνηνῦηνλ, ὃ ἢθνπζε θσλὴλ Θενῦ; Οὒηε εἶδνο α὎ηνῦ ἑσξάθαηε. Καίηνη θαὶ ἑσξαθέλαη α὎ηὸλ ιέγνληαη θαὶ ἧζαΐαο, θαὶ Ἱεξεκίαο, θαὶ Ἰεδεθηὴι, θαὶ ἕηεξνη πιείνπο. Σί νὔλ ἐζηηλ ὅ θεζηλ ὁ Υξηζηὸο λῦλ; ΕἮο θηιόζνθνλ α὎ηνὺο ἐλάγεη δόγκα, θαηὰ κηθξὸλ δεηθλὺο, ὅηη νὒηε θσλὴ πεξὶ Θεὸλ, νὒηε εἶδνο, ἀιι' ἀλώηεξνο θαὶ ζρεκάησλ ἐζηὶ θαὶ θζόγγσλ ηνηνύησλ. Ὥζπεξ γὰξ εἮπὼλ, ὅηη Οὒηε θσλὴλ α὎ηνῦ ἀθεθόαηε, ν὎ ηνῦην ιέγεη, ὅηη θσλὴλ κὲλ πξνΐεηαη, ν὎θ ἀθνπζηὴλ δέ· νὓησο εἮπὼλ, Οὒηε εἶδνο α὎ηνῦ ἑσξάθαηε, ν὎ ηνῦην ιέγεη, ὅηη εἶδνο κὲλ ἔρεη, ν὎ ζεαηὸλ δέ· ἀιι' ὅηη ν὎δὲλ ηνύησλ πεξὶ Θεόλ. Ἵλα γὰξ κὴ ιέγσζηλ, ΕἮθ῅ θνκπάδεηο. Μσυζε῔ ιειάιεθελ ὁ Θεὸο κόλῳ (ηνῦην γνῦλ θαὶ ἔιεγνλ· 59.233 ἧκε῔ο νἴδακελ ὅηη Μσυζε῔ ιειάιεθελ ὁ Θεὸο, ηνῦηνλ δὲ ν὎θ νἴδακελ, πόζελ ἐζηί)· δηὰ ηνῦην νὓησο εἶπε, δεηθλὺο ὅηη νὒηε θσλὴ πεξὶ Θεὸλ, νὒηε εἶδνο. Καὶ ηί ιέγσ ηαῦηα; θεζίλ. Ο὎ κόλνλ νὒηε θσλὴλ α὎ηνῦ ν὎θ ἀθεθόαηε, νὒηε εἶδνο ἑσξάθαηε, ἀιι' ν὎δὲ ἐθ' ᾧ κάιηζηα α὎ρε῔ηε, θαὶ ἐθ' ᾧ κάιηζηα πάληεο ἐζηὲ πεπιεξνθνξεκέλνη, ὅηη ηὰ πξνζηάγκαηα α὎ηνῦ ἐδέμαζζε θαὶ θαηέρεηε, ν὎δὲ ηνῦην ὏κ῔λ δπλαηὸλ εἮπε῔λ. ∆ηὸ θαὶ ηνῦην δει῵λ, ἐπήγαγελ· Ο὎δὲ ηὸλ ιόγνλ α὎ηνῦ ἔρεηε κέλνληα ἐλ ὏κ῔λ· ηνπηέζηη, ηὰο δηαηαγὰο, ηὰ πξνζηάγκαηα, ηὸλ λόκνλ, ηνὺο πξνθήηαο. ΕἮ γὰξ θαὶ ὁ Θεὸο α὎ηὰ δηεηάμαην, ἀιι' ὅκσο παξ' ὏κ῔λ ν὎θ ἔζηηλ, ἐπεηδὴ κὴ πηζηεύεηέ κνη. ΕἮ γὰξ ἄλσ θαὶ θάησ ηνῦηό θαζηλ αἯ Γξαθαὶ, ὅηη ἐκνὶ ρξὴ πηζηεύεηλ, ὏κε῔ο δὲ ν὎ πηζηεύεηε· εὒδεινλ ὅηη θαὶ ὁ ιόγνο α὎ηνῦ ἀπέζηε ἀθ' ὏κ῵λ. ∆ηὰ ηνῦην πάιηλ ἐπήγαγελ. Ὅηη ὃλ ἀπέζηεηιελ ἐθε῔λνο, ηνύηῳ ὏κε῔ο ν὎ πηζηεύεηε. Εἶηα ἵλα κὴ ιέγσζη, Π῵ο νὔλ, εἮ κὴ θσλὴλ α὎ηνῦ ἞θνύζακελ ἟κε῔ο, ζνὶ ἐκαξηύξεζε; ιέγεη· ἖ξεπλ᾵ηε ηὰο Γξαθάο· ἐθε῔λαη γάξ εἮζηλ αἯ καξηπξνῦζαη πεξὶ ἐκνῦ· δεηθλὺο ὅηη δηὰ ηνύησλ ἐκαξηύξεζε. Καὶ γὰξ θαὶ ἐλ ηῶ Ἰνξδάλῃ ἐκαξηύξεζε, θαὶ ἐλ ηῶ ὄξεη. Ἀιι' ν὎ θέξεη εἮο κέζνλ ηὴλ θσλὴλ ἐθείλελ. Ἴζσο γὰξ ἂλ θαὶ ἞πηζηήζε ἐληεῦζελ. Σὴλ κὲλ γὰξ ν὎δὲ ἢθνπζαλ, ηὴλ ἐλ ηῶ ὄξεη· ηὴλ δὲ ἢθνπζαλ κὲλ, ν὎ πξνζέζρνλ δέ. ∆ηὰ ηνῦην παξαπέκπεη α὎ηνὺο ηα῔ο Γξαθα῔ο, δεηθλὺο ὅηη θαὶ ἟ ηνῦ Παηξὸο καξηπξία ἐθε῔ζέλ ἐζηη· πξόηεξνλ κέληνη ηὰ παιαηὰ ἀλειὼλ ἐθ' νἷο ἐθόκπαδνλ, ἠ ὡο ἑσξαθόηεο ηὸλ Θεὸλ, ἠ ὡο θσλ῅ο α὎ηνῦ ἀθνύζαληεο. ἖πεηδὴ γὰξ εἮθὸο ἤλ α὎ηνῦ ηῆ θσλῆ δηαπηζηε῔λ, θαὶ ηὰ ἐλ ηῶ ΢ηλαίῳ ὄξεη θαληάδεζζαη, δηνξζσζάκελνο ηὴλ πεξὶ ἐθείλσλ ὏πόλνηαλ πξ῵ηνλ, θαὶ δείμαο ζπγθαηάβαζηλ ὄληα ηὰ γεγελεκέλα, ηόηε α὎ηνὺο ἐπὶ ηὴλ καξηπξίαλ παξέπεκςε η῵λ Γξαθ῵λ. δʹ. Καὶ ἟κε῔ο ηνίλπλ ὅηαλ πξὸο αἯξεηηθνὺο καρώκεζα θαὶ θαζνπιηδώκεζα, ἐληεῦζελ θαὶ Ἦζρπξηδώκεζα. Π᾵ζα γὰξ Γξαθὴ ζεόπλεπζηνο, θεζὶ, θαὶ ὠθέιηκνο πξὸο δηδαζθαιίαλ, πξὸο ἔιεγρνλ, πξὸο ἐπαλόξζσζηλ, πξὸο παηδείαλ ηὴλ ἐλ δηθαηνζύλῃ, ἵλα ἄξηηνο ᾖ ὁ ηνῦ Θενῦ ἄλζξσπνο πξὸο π᾵λ ἔξγνλ ἀγαζὸλ ἀπεξηηζκέλνο. Ο὎ρ ἵλα ηὰ κὲλ ἔρῃ, ηὰ δὲ κὴ ἔρῃ· ὁ γὰξ ηνηνῦηνο ν὎θ ἄξηηνο. Σί γὰξ ὄθεινο, εἮπέ κνη, ὅηαλ εὒρεηαη κὲλ ἐθηελ῵ο, κὴ ἐιεῆ δὲ δαςηι῵ο; ἠ ὅηαλ ἐιεῆ κὲλ δαςηι῵ο, πιενλεθη῵λ δὲ θαὶ βηαδόκελνο; ἠ ὅηαλ κὴ πιενλεθη῵λ, κεδὲ βηαδόκελνο, πξὸο ἐπίδεημηλ δὲ ἀλζξώπσλ θαὶ θηινηηκίαλ η῵λ ὁξώλησλ; ἠ ὅηαλ ἐιεῆ κὲλ κεηὰ πάζεο ἀθξηβείαο θαὶ πξὸο ηὸ ηῶ Θεῶ δνθνῦλ, ἐπαίξεηαη δὲ α὎ηῶ ηνύηῳ θαὶ κέγα θξνλῆ; ἠ ὅηαλ ηαπεηλὸο κὲλ ᾖ θαὶ λεζηείαηο πξνζέρσλ, θηιάξγπξνο δὲ θαὶ ἐκπνξηθὸο θαὶ ηῆ γῆ πξνζεισκέλνο, θαὶ ηὴλ κεηέξα η῵λ θαθ῵λ ἐπεηζάγσλ 59.234 ηῆ ςπρῆ; Ῥίδα γὰξ πάλησλ η῵λ θαθ῵λ ἐζηηλ ἟ θηιαξγπξία. Φξίμσκελ ηνίλπλ ηὸ πξ᾵γκα, θύγσκελ ηὴλ ἁκαξηίαλ. Σνῦην ηὴλ νἮθνπκέλελ ἀλάζηαηνλ ἐπνίεζε, ηνῦην πάληα ζπλέρεε, ηνῦην η῅ο καθαξησηάηεο δνπιείαο ἟κ᾵ο ἀπάγεη ηνῦ Υξηζηνῦ. Ο὎θ ἔζηη γὰξ, θεζὶ, Θεῶ δνπιεύεηλ θαὶ κακσλᾶ. ἖μ ἐλαληίαο γὰξ ἐπηηάηηεη ηῶ Υξηζηῶ. ὇ κὲλ γὰξ ιέγεη, ∆ίδνπ ην῔ο δενκέλνηο· ὁ δὲ, Ἅξπαδε η῵λ δενκέλσλ. ὇ Υξηζηὸο ιέγεη, Καὶ ην῔ο ἐπηβνπιεύνπζη θαὶ ἀδηθνῦζη

ζπγρώξεη· νὕηνο ἔκπαιηλ, Καηαζθεύαδε πάγαο θαηὰ η῵λ ν὎δὲλ ἀδηθνύλησλ. ὇ Υξηζηὸο ιέγεη, Φηιάλζξσπνο ἔζν θαὶ ἣκεξνο· νὕηνο ἀπ' ἐλαληίαο, Ὠκὸο ἔζν θαὶ ἀπελὴο, θαὶ κεδὲλ εἶλαη λόκηδε δάθξπα πελήησλ· ἵλα θαηὰ ηὴλ ἟κέξαλ ἐθείλελ α὎ζηεξὸλ ἟κ῔λ θαηαζθεπάζῃ ηὸλ δηθαζηήλ. Σόηε γὰξ ἟κ῔λ πάληα πξὸ η῵λ ὀθζαικ῵λ ζηήζεηαη ηὰ πεπξαγκέλα, θαὶ νἯ ἞δηθεκέλνη θαὶ νἯ γπκλσζέληεο παξ' ἟κ῵λ, π᾵ζαλ ἀπνινγίαλ ἟κ῔λ ἐθθιείνληεο. ΕἮ γὰξ ὁ Λάδαξνο ἀδηθεζεὶο κὲλ ν὎δὲλ παξὰ ηνῦ πινπζίνπ, κὴ ἀπνιαύζαο δὲ η῵λ ἐθείλνπ, πηθξὸο ἕζηεθε ηόηε θαηήγνξνο, θαὶ ν὎δεκη᾵ο α὎ηὸλ ἀθ῅θε ηπρε῔λ ζπγγλώκεο· ηίλνο ἀπνινγίαο, εἮπέ κνη, ηεύμνληαη νἯ πξὸο ηῶ κὴ ἐιεε῔λ νἴθνζελ, θαὶ ηὰ ἀιιόηξηα ιακβάλνληεο, θαὶ ηὰο η῵λ ὀξθαλ῵λ ἀλαηξέπνληεο νἮθίαο; ΕἮ νἯ κὴ ζξέςαληεο πεηλ῵ληα ηὸλ Υξηζηὸλ, ηνζνῦηνλ ἐπὶ ηὴλ θεθαιὴλ α὎η῵λ εἵιθπζαλ πῦξ· νἯ ηὰ κεδὲλ α὎ην῔ο πξνζήθνληα ἁξπάδνληεο, θαὶ κπξίαο πιέθνληεο δίθαο, θαὶ ηὰ πάλησλ ἀδίθσο πεξηβαιιόκελνη, πνίαο ἀπνιαύζνληαη παξακπζίαο; ἖θβάισκελ ηνίλπλ ηνῦηνλ ηὸλ ἔξσηα. ἖θβαινῦκελ δὲ, ἂλ ἐλλνήζσκελ ηνὺο πξὸο ἟κ῵λ ἀδηθήζαληαο, ηνὺο πιενλεθηήζαληαο θαὶ ἀπειζόληαο. Ο὎ρὶ η῵λ κὲλ ρξεκάησλ α὎η῵λ θαὶ πόλσλ ἀπνιαύνπζηλ ἕηεξνη, α὎ηνὶ δὲ ἐλ θνιάζεη θαὶ ηηκσξίᾳ θαὶ ην῔ο ἀλεθέζηνηο εἮζὶ θαθν῔ο; Π῵ο νὔλ ν὎θ ἐζράηεο ηαῦηα ἀλνίαο, θόπηεζζαη θαὶ ηαιαηπσξε῔λ, ἵλα θαὶ δ῵ληεο ην῔ο πόλνηο θαηαηεηλώκεζα, θαὶ ἀπειζόληεο ηὰο ἀθνξήηνπο ὏πνκέλσκελ θνιάζεηο θαὶ ηηκσξίαο, δένλ θαὶ ἐληαῦζα ηξπθᾶλ (ν὎δὲλ γὰξ νὓησο ἟δνλὴλ ἐξγάδεηαη, ὡο ἐιεεκνζύλε, ζπλεηδὸο θεθαζαξκέλνλ), θαὶ ἀπειζόληαο ἐθε῔, πάλησλ ἀπειιάρζαη θαθ῵λ, θαὶ κπξίσλ ἐπηηπγράλεηλ ἀγαζ῵λ; Ὥζπεξ γὰξ ἟ θαθία θαὶ πξὸ η῅ο γεέλλεο ηνὺο ἐληαῦζα α὎ηὴλ κεηηόληαο θνιάδεηλ εἴσζελ· νὓησ θαὶ ἟ ἀξεηὴ θαὶ πξὸ η῅ο βαζηιείαο ηνὺο ἐληαῦζα α὎ηὴλ ἐξγαδνκέλνπο παξαζθεπάδεη ηξπθᾶλ, ἐιπίζη ρξεζηα῔ο θαὶ ἟δνλῆ δηελεθε῔ ζπδῆλ πνηνῦζα. Ἵλ' νὔλ ηαύηεο ἐπηηύρσκελ θαὶ ἐληαῦζα θαὶ θαηὰ ηὴλ κέιινπζαλ δσὴλ, ἐπηιαβώκεζα η῵λ ἀγαζ῵λ ἔξγσλ. Οὓησ γὰξ θαὶ η῵λ κειιόλησλ ἐπηηεπμόκεζα ζηεθάλσλ· ὧλ γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.233 ΟΜΘΛΘΑ ΜΑʹ. ἖ξεπλ᾵ηε ηὰο Γξαθὰο, ὅηη ὏κε῔ο δνθε῔ηε ἐλ α὎ ηα῔ο δσὴλ αἮώληνλ ἔρεηλ· θἀθε῔λαί εἮζηλ αἯ καξηπξνῦζαη πεξὶ ἐκνῦ· θαὶ ν὎ ζέιεηε ἐιζε῔λ πξόο κε, ἵλα δσὴλ αἮώληνλ ἔρεηε. αʹ. Πνιὺλ πνηώκεζα η῵λ πλεπκαηηθ῵λ, ἀγαπεηνὶ, ιόγνλ, κεδὲ ἀξθε῔λ ἟κ῔λ λνκίδσκελ πξὸο ζσηεξίαλ, ηὸ θαὶ ὁπσζνῦλ α὎ηὰ κεηηέλαη. ΕἮ γὰξ ἐλ ην῔ο βησηηθν῔ο ν὎δὲλ κέγα ἀπόλαζζαη δπλήζεηαί ηηο, παξέξγσο θαὶ ὡο ἔηπρελ α὎ην῔ο θερξεκέλνο· πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐλ 59.234 ην῔ο πλεπκαηηθν῔ο ηνῦην ζπκβήζεηαη, ἐπεηδὴ θαὶ πιείνλνο ηαῦηα δε῔ηαη ζπνπδ῅ο. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ὁ Υξηζηὸο παξαπέκπσλ ηνὺο Ἰνπδαίνπο ηα῔ο Γξαθα῔ο, ν὎θ εἮο ἁπι῅λ ἀλάγλσζηλ, ἀιι' εἮο ἔξεπλαλ ἀθξηβ῅ θαὶ θαηαλελνεκέλελ α὎ηνὺο παξέπεκπελ. Ο὎ γὰξ εἶπελ, Ἀλαγηλώζθεηε ηὰο Γξαθάο· ἀιι', ἖ξεπλ᾵ηε ηὰο Γξαθάο. ἖πεηδὴ γὰξ ηὰ πεξὶ α὎ηνῦ ιεγόκελα πνιι῅ο ἐδε῔ην η῅ο ἐπηκειείαο (ζπλεζθίαζην γὰξ ἄλσ 59.235 ζελ ζπκθεξόλησο ην῔ο ηόηε), δηὰ ηνῦην θαὶ δηαζθάπηεηλ α὎ηνὺο κεηὰ ἀθξηβείαο θειεύεη λῦλ, ἵλα ηὰ ἐλ ηῶ βάζεη θείκελα δπλεζ῵ζη ε὏ξε῔λ. Ο὎δὲ γὰξ ἐμ ἐπηπνι῅ο εἴξεην, ν὎δὲ ὏πὲξ ηὴλ ἐπηθάλεηαλ ἔῤῥηπην· ἀιι' ὥζπεξ ηηο ζεζαπξὸο ἐλ πνιιῶ ηῶ βάζεη θαηέθεηην. ὇ δὲ ηὰ θάησ θείκελα δεη῵λ ἂλ κὴ κεηὰ ἀθξηβείαο δεηῆ θαὶ πόλνπ, ν὎δέπνηε δπλήζεηαη ε὏ξε῔λ ηὸ δεηνύκελνλ. ∆ηά ηνη ηνῦην θαὶ εἮπὼλ, ἖ξεπλ᾵ηε ηὰο Γξαθὰο, ἐπήγαγελ· Ὅηη ὏κε῔ο δνθε῔ηε ἐλ α὎ηα῔ο δσὴλ αἮώληνλ ἔρεηλ. Ο὎θ εἶπελ, Ἔρεηε· ἀιιὰ, ∆νθε῔ηε, δεηθλὺο ὅηη ν὎δὲλ ἐθαξπνῦλην κέγα ηη θαὶ γελλα῔νλ, ἀπὸ η῅ο ἀλαγλώζεσο ζσζήζεζζαη πξνζδνθ῵ληεο κόλεο, πίζηεσο ἔξεκνη ὄληεο. Ὃ ηνίλπλ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· Ο὎ρὶ ζαπκάδεηε ηὰο Γξαθάο; ν὎ρὶ πάζεο δσ῅ο λνκίδεηε αἮηίαο εἶλαη; Ἀπὸ ηνύησλ θαὶ α὎ηὸο Ἦζρπξίδνκαη λῦλ. Αὕηαη γάξ εἮζηλ αἯ καξηπξνῦζαη πεξὶ ἐκνῦ, θαὶ ν὎ ζέιεηε ἐιζε῔λ πξόο κε, ἵλα δσὴλ αἮώληνλ

ἔρεηε. ΕἮθόησο ηνίλπλ ἔιεγελ, ὅηη ∆νθε῔ηε, δηὰ ηὸ κὴ βνύιεζζαη α὎ηνὺο πείζεζζαη, ἀιι' ἐπὶ ηῆ ςηιῆ ἀλαγλώζεη κόλνλ α὎ρε῔λ. Εἶηα ἵλα κὴ ἐθ πνιι῅ο θεδεκνλίαο θηινδνμίαο ιάβῃ παξ' α὎ην῔ο ὏πόλνηαλ, θαὶ δηὰ ηὸ βνύιεζζαη πηζηεπζ῅λαη παξ' α὎η῵λ ηὸ ἑαπηνῦ ζθνπε῔λ λνκίδεηαη (θαὶ γὰξ η῅ο Ἰσάλλνπ θσλ῅ο ἀλέκλεζε, θαὶ η῅ο καξηπξίαο ηνῦ Θενῦ, θαὶ η῵λ ἔξγσλ η῵λ α὎ηνῦ, θαὶ πάληα ἔιεγελ ὥζηε α὎ηνὺο ἐπηζπάζαζζαη, θαὶ δσὴλ ἐπεγγείιαην)· ἐπεὶ νὔλ πνιινὺο εἮθὸο ἤλ ὏πνπηεύεηλ ὅηη δόμεο ἐξ῵λ ηαῦηα ἔιεγελ, ἄθνπζνλ ηί ἐπάγεη· ∆όμαλ παξὰ ἀλζξώπνπ ν὎ ιακβάλσ· ηνπηέζηηλ, Ο὎ δένκαη. Ο὎θ ἔζηη, θεζὶλ, ἟ θύζηο ἟ ἐκὴ ηνηαύηε, ὥζηε δε῔ζζαη η῅ο παξὰ ἀλζξώπσλ δόμεο. ΕἮ γὰξ ἣιηνο ἀπὸ ιπρληαίνπ θσηὸο ν὎θ ἂλ ιάβνη πξνζζήθελ· πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐγὼ η῅ο ἀλζξσπίλεο ἀθέμσ δεεζ῅λαη δόμεο. Καὶ ηίλνο, θεζὶλ, ἕλεθελ ηαῦηα ιέγεηο, ἐὰλ ν὎ δέῃ; Ἵλα ὏κε῔ο ζσζ῅ηε. Ἀιιὰ ηνῦην κὲλ ἀλσηέξῳ εἴξεθελ· ᾐλίμαην δὲ α὎ηὸ θαὶ ἐληαῦζα, εἮπὼλ, Ἵλα δσὴλ ἔρεηε. Σίζεζη δὲ θαὶ ἑηέξαλ αἮηίαλ. Πνίαλ δὴ ηαύηελ; Ἀιι' ἔγλσθα ὏κ᾵ο, ὅηη ηὴλ ἀγάπελ ηνῦ Θενῦ ν὎θ ἔρεηε ἐλ ἑαπην῔ο. ἖πεηδὴ πνιιάθηο, ὡο δ῅ζελ ηὸλ Θεὸλ ἀγαπ῵ληεο, ἐδίσθνλ α὎ηὸλ, ὅηη ἴζνλ ἑαπηὸλ ἐπνίεη ηῶ Θεῶ, ᾔδεη δὲ ὅηη ν὎θ ἔκειινλ α὎ηῶ πείζεζζαη· ἵλα κή ηηο εἴπῃ, Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ηαῦηα ιέγεηο; ηνῦην εἶπελ, Ἵλα ἐιέγμσ ὏κ᾵ο, ὅηη ν὎ δηὰ ἀγάπελ ηὴλ ηνῦ Θενῦ κε, θεζὶ, δηώθεηε. Καὶ γὰξ θαὶ α὎ηὸο καξηπξε῔ κνη θαὶ δηὰ η῵λ ἔξγσλ θαὶ δηὰ η῵λ Γξαθ῵λ. Ὥζπεξ νὔλ πξὸ ηνύηνπ λνκίδνληεο ἀληίζενλ εἶλαί κε ἞ιαύλεηε· νὓησ λῦλ ἐμ νὕ ηαῦηα ἀπέδεημα πξνζδξακε῔λ ὏κ᾵ο ἔδεη, εἴ γε ἞γαπ᾵ηε ηὸλ Θεόλ· ἀιι' ν὎θ ἀγαπ᾵ηε. ∆ηὰ δὴ ηνῦην θαὶ ηαῦηα εἶπνλ, ἵλα δείμσ ὏κ᾵ο πεξηηηὸλ ἔρνληαο ηῦθνλ, θαὶ θνκπάδνληαο εἮθ῅, θαὶ ηὴλ νἮθείαλ βαζθαλίαλ ζπζθηάδνληαο. Ο὎θ ἀπὸ ηνύησλ δὲ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἀπὸ η῵λ κειιόλησλ α὎ηὰ θαηαζθεπάδεη. ἖γὼ γὰξ ἤιζνλ, θεζὶλ, ἐλ ηῶ ὀλόκαηη ηνῦ Παηξόο κνπ, θαὶ ν὎θ ἐδέμαζζέ κε· ἐὰλ ἄιινο ἔιζῃ ἐλ ηῶ ὀλόκαηη ηῶ Ἦδίῳ, ἐθε῔λνλ ιήςεζζε. ὇ξᾶο ὅηη ἄλσ θαὶ θάησ δηὰ ηνῦην ιέγεη ἀπεζηάιζαη, θαὶ παξὰ ηνῦ Παηξὸο εἮιεθέλαη ηὴλ θξίζηλ, θαὶ ν὎δὲλ δύλαζζαη πνηε῔λ ἀθ' ἑαπηνῦ, ἵλα π᾵ζαλ ἐθθόςῃ πξόθαζηλ ἀγλσκνζύλεο; Σίλα δέ θεζηλ ἣμεηλ ἐλ ηῶ ὀλόκαηη ηῶ Ἦδίῳ; Σὸλ ἀληίρξηζηνλ ἐληαῦζα αἮλίηηεηαη, θαὶ ἀλαληίῤῥεηνλ η῅ο ἀγλσκνζύλεο α὎η῵λ ηίζεζηλ ἀπόδεημηλ. ΕἮ γὰξ ὡο ἀγαπ῵ληεο ηὸλ Θεόλ 59.236 κε δηώθεηε, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐπὶ ηνῦ ἀληηρξίζηνπ ηνῦην γελέζζαη ἔδεη. ἖θε῔λνο γὰξ ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ ἐξε῔, νὒηε ἀπεζηάιζαη παξὰ ηνῦ Παηξὸο, νὒηε θαηὰ ηὴλ γλώκελ ἣθεηλ ηὴλ ἐθείλνπ· ἀιιὰ ην὎λαληίνλ ἅπαλ, ηπξαλληθ῵ο ηὰ κεδὲλ α὎ηῶ πξνζήθνληα ἁξπάδσλ, θαὶ ηὸλ ἐπὶ πάλησλ ζεὸλ ἑαπηὸλ εἶλαη ιέγσλ, θαζὼο θαὶ Παῦιόο θεζηλ· ἖πὶ πάληα ιεγόκελνλ Θεὸλ ἠ ζέβαζκα, ἀπνδεηθλύληα ἑαπηὸλ ὅηη α὎ηόο ἐζηηλ ὁ Θεόο. Σνῦην γάξ ἐζηηλ ἐλ ηῶ ὀλόκαηη ηῶ Ἦδίῳ ἐιζε῔λ. ἖γὼ δὲ ν὎ρ νὓησο, ἀιι' ἐλ ηῶ ὀλόκαηη ηνῦ Παηξόο κνπ παξαγέγνλα. Ἱθαλὸλ κὲλ νὔλ ἤλ θαὶ ηνῦην δε῔μαη α὎ηνὺο ν὎θ ἀγαπ῵ληαο ηὸλ Θεὸλ, ὅηη ηὸλ ιέγνληα ἀπεζηάιζαη παξ' ἐθείλνπ ν὎θ ἐδέρνλην· λῦλ δὲ θαὶ ἐθ ηνῦ ἐλαληίνπ δείθλπζηλ α὎η῵λ ηὴλ ἀλαηζρπληίαλ, ἐθ ηνῦ ηὸλ ἀληίρξηζηνλ κέιιεηλ δέρεζζαη. Ὅηαλ γὰξ ηὸλ κὲλ ἀπ' ἐθείλνπ ιέγνληα ἀπεζηάιζαη κὴ δέρσληαη, ηὸλ δὲ κὴ εἮδόηα ἐθε῔λνλ, θνκπάδνληα δὲ θαὶ ιέγνληα ἑαπηὸλ εἶλαη ηὸλ ἐπὶ πάλησλ ζεὸλ κέιισζη πξνζθπλε῔λ· εὒδεινλ ὅηη βαζθαλίαο ἟ δίσμηο ἤλ, θαὶ ηνῦ κηζε῔λ ηὸλ Θεόλ. ∆ηὰ δὴ ηνῦην δύν ηίζεζηλ αἮηίαο η῵λ εἮξεκέλσλ, θαὶ πξ῵ηνλ κὲλ ηὴλ ρξεζηνηέξαλ, ιέγσλ, Ἵλα ζσζ῅ηε, θαὶ, Ἵλα δσὴλ ἔρεηε· ἐπεηδὴ δὲ ἔκειινλ α὎ηὸλ ριεπάδεηλ, ηίζεζη θαὶ ηὴλ πιεθηηθσηέξαλ, δεηθλὺο ὅηη θἂλ κὴ πείζσληαη νἯ ἀθνύνληεο, ηὰ α὎ηνῦ ὁ Θεὸο παληαρνῦ πνηε῔λ εἴσζελ. βʹ. ὇ κὲλ νὔλ Παῦινο πεξὶ ηνῦ ἀληηρξίζηνπ δηαιεγόκελνο, πξνθεηηθ῵ο εἶπελ, ὅηη Πέκςεη α὎ην῔ο ὁ Θεὸο ἐλέξγεηαλ πιάλεο, ἵλα θξηζ῵ζη πάληεο νἯ κὴ πηζηεύζαληεο ηῆ ἀιεζείᾳ, ἀιι' ε὎δνθήζαληεο ηῆ ἀδηθίᾳ. ὇ δὲ Υξηζηὸο ν὎θ εἶπελ ὅηη ἣμεη· ἀιι', ἖ὰλ ἔιζῃ, θεηδόκελνο η῵λ ἀθνπόλησλ. ἖πεηδὴ δὲ νὒπσ π᾵ζα ἀπεξηηζκέλε ἤλ α὎η῵λ ἟ ἀγλσκνζύλε, δηὰ ηνῦην α὎ηὸο κὲλ ηὴλ αἮηίαλ ἐζίγεζελ α὎ηνῦ η῅ο παξνπζίαο· ὁ δὲ Παῦινο ην῔ο δπλακέλνηο ζπληδε῔λ κεηὰ ἀθξηβείαο α὎ηὴλ ᾐλίμαην. Καὶ γὰξ ἐθε῔λόο

ἐζηηλ ὁ π᾵ζαλ ἀπνινγίαλ α὎ην῔ο ἀθαηξνύκελνο. Εἶηα θαὶ ηὴλ αἮηίαλ η῅ο ἀπηζηίαο α὎η῵λ ηίζεζηλ, ἐπάγσλ· Π῵ο δύλαζζε πηζηεύεηλ, δόμαλ ηὴλ παξὰ ἀιιήισλ ιακβάλνληεο, θαὶ ηὴλ δόμαλ ηὴλ παξὰ ηνῦ κόλνπ Θενῦ ν὎ δεηνῦληεο; θαὶ ἐληεῦζελ δεηθλὺο πάιηλ ὅηη ν὎ ηὰ ηνῦ Θενῦ ἐζθόπνπλ, ἀιι' ἐλ πξνζρήκαηη ηνηνύηῳ ηὸ νἮθε῔νλ ἐβνύινλην πάζνο ἐθδηθε῔λ. Καὶ γὰξ ηνζνῦηνλ ἀπε῔ρνλ δηὰ ηὴλ α὎ηνῦ δόμαλ πνηε῔λ ηαῦηα, ὅηη α὎ηνὶ ηὴλ ἀλζξσπίλελ ᾑξνῦλην κ᾵ιινλ ἠ ηὴλ ἐθείλνπ. Π῵ο νὔλ ἔκειινλ νὕηνη ὏πὲξ α὎η῅ο ἀλαδέρεζζαη ηνζαύηελ ἀπέρζεηαλ, ἥο νὓησ θαηεθξόλνπλ, ὥζηε θαὶ ἀλζξσπίλελ α὎η῅ο πξνηηκᾶλ; ΕἮπὼλ δὲ ὅηη ηὴλ ἀγάπελ ηνῦ Θενῦ ν὎θ ἔρνπζη, θαὶ ἀπνδείμαο ηνῦην δηὰ ηνύησλ ἑθαηέξσλ, δηά ηε η῵λ εἮο α὎ηὸλ γηλνκέλσλ, θαὶ δηὰ η῵λ εἮο ηὸλ ἀληίρξηζηνλ ἐζνκέλσλ, θαὶ δηειέγμαο ζαθ῵ο ὅηη πάζεο εἮζὶλ ἀπεζηεξεκέλνη ζπγγλώκεο, νὓησο α὎ην῔ο ἐθίζηεζη θαὶ ηὸλ Μσυζέα θαηήγνξνλ ἐπάγσλ, θαὶ ιέγσλ· Μὴ δνθε῔ηε ὅηη ἐγὼ θαηεγνξήζσ ὏κ῵λ πξὸο ηὸλ Παηέξα· ἔζηηλ ὁ θαηεγνξ῵λ ὏κ῵λ Μσυζ῅ο, εἮο ὃλ ὏κε῔ο ἞ιπίθαηε. ΕἮ γὰξ ἐπηζηεύεηε Μσυζε῔, ἐπηζηεύεηε ἂλ ἐκνί· πεξὶ ἐκνῦ γὰξ ἐθε῔λνο ἔγξαςελ. ΕἮ δὲ ην῔ο ἐθείλνπ γξάκκαζηλ ν὎ πηζηεύεηε, π῵ο ην῔ο ἐκν῔ο ῥήκαζη πηζηεύεηε; Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηη· Πξὸ ἐκνῦ ἐθε῔λόο ἐζηηλ ὁ ὏βξηζκέλνο ἐλ ην῔ο εἮο ἐκέ. Μσυζε῔ γὰξ κ᾵ιινλ ἞πηζηήζαηε ἠ ἐκνί. Ὅξα π῵ο παληαρόζελ πάζεο α὎ηνὺο ἐμέβαιελ ἀπνινγίαο. Θεὸλ ἐιέγεηε ἀγαπᾶλ ἐλ ηῶ δηώθεηλ κε, θεζίλ· ἔδεημα ὅηη κηζνῦληεο α὎ηὸλ ηνῦην 59.237 πνηε῔ηε. Λέγεηε ιύεηλ κε ηὸ ζάββαηνλ, θαὶ παξαιύεηλ ηὸλ λόκνλ· ἀπεδπζάκελ θαὶ ηαύηελ ηὴλ θαηεγνξίαλ. ∆ηηζρπξίδεζζε Μσυζε῔ πηζηεύεηλ δη' ὧλ θαη' ἐκνῦ ηνικ᾵ηε· δείθλπκη πάιηλ ὅηη ηνῦην κὲλ νὔλ ἐζηη κάιηζηα κὴ πηζηεύεηλ ηῶ Μσυζε῔. Σνζνύηῳ γὰξ δέσ ἐμ ἐλαληίαο ἣθεηλ ηῶ λόκῳ, ὅηη ν὎δὲ ἔζηηλ ἄιινο ηηο ὁ θαηεγνξήζσλ ὏κ῵λ, ἀιι' ἠ α὎ηὸο ὁ ηὸλ λόκνλ ὏κ῔λ δεδσθώο. Ὥζπεξ νὔλ πεξὶ η῵λ Γξαθ῵λ ἔιεγελ· ἖λ αἷο δνθε῔ηε δσὴλ αἮώληνλ ἔρεηλ· νὓησ θαὶ πεξὶ Μσυζέσο θεζὶλ, ΕἮο ὃλ ὏κε῔ο ἞ιπίθαηε, ἀπὸ η῵λ νἮθείσλ α὎ηνὺο ρεηξνύκελνο παληαρνῦ. Καὶ πόζελ δ῅ινλ, θεζὶλ, ὅηη θαηεγνξήζεη Μσυζ῅ο, θαὶ ν὎ θνκπάδεηο; ηί γὰξ ζνὶ θαὶ Μσυζε῔ θνηλόλ; Σὸ ζάββαηνλ ἔιπζαο, ὅπεξ ἐθε῔λνο ἐλνκνζέηεζε θξαηε῔λ· π῵ο νὔλ ἟κ῵λ ἐθε῔λνο θαηεγνξήζεηε; Πόζελ δὲ δ῅ινλ ὅηη θαὶ εἮο ἄιινλ πηζηεύζνκελ ηὸλ Ἦδίῳ ὀλόκαηη ἣμνληα; Σαῦηα γὰξ πάληα ἀκάξηπξα ιέγεηο. Καὶ κὴλ ἅπαληα ηαῦηα ἄλσζελ ἔρεη ηὴλ θαηαζθεπήλ. Ὅηαλ γὰξ ὁκνινγεζῆ, ὅηη παξὰ ηνῦ Θενῦ ἤιζνλ ἀπὸ η῵λ ἔξγσλ, ἀπὸ η῅ο θσλ῅ο Ἰσάλλνπ, ἀπὸ η῅ο καξηπξίαο ηνῦ Παηξὸο, εὒδεινλ ὅηη Μσυζ῅ο α὎η῵λ θαηεγνξήζεη. Σί γὰξ ἐθε῔λνο εἶπελ; ἆξ' ν὎ρ ὅηη ἐὰλ ἔιζῃ ηηο ζεκε῔α πνη῵λ, θαὶ πξὸο ηὸλ Θεὸλ ἄγσλ, θαὶ ηὰ κέιινληα πξνιέγσλ κεηὰ ἀιεζείαο, κεηὰ πάζεο ὏παθνύεηλ α὎ηῶ ρξὴ η῅ο πεηζνῦο; ὇ ηνίλπλ Υξηζηὸο κὴ ν὎ πάληα ηαῦηα πεπνίεθε; Καὶ γὰξ ζεκε῔α εἮξγάζαην κεηὰ ἀιεζείαο ἁπάζεο, θαὶ πξὸο Θεὸλ ἅπαληαο εἷιθε, θαὶ ηα῔ο πξνῤῥήζεζη ηὸ ηέινο ἐπήγαγελ. Ἀιιὰ πόζελ δ῅ινλ ὅηη ἑηέξῳ πηζηεύζνπζηλ; ἖θ ηνῦ ηὸλ Υξηζηὸλ κηζε῔λ. ΟἯ γὰξ ηὸλ κεηὰ η῅ο ηνῦ Θενῦ γλώκεο ἣθνληα ἀπνζηξεθόκελνη, εὒδεινλ ὅηη θαὶ ηὸλ ἀληίζενλ δέμνληαη ΕἮ δὲ Μσυζέα λῦλ πξνβάιιεηαη, θαίηνη εἮπὼλ, ἖γὼ παξὰ ἀλζξώπνπ ηὴλ καξηπξίαλ ν὏ ιακβάλσ, κὴ ζαπκάζῃο· ν὎δὲ γὰξ εἮο Μσυζέα, ἀιι' εἮο ηὰ ηνῦ Θενῦ γξάκκαηα α὎ηνὺο παξαπέκπεη. Πιὴλ ἀιι' ἐπεηδὴ αἯ Γξαθαὶ ἔιαηηνλ α὎ηνὺο ἐθόβνπλ, εἮο ηὸ πξόζσπνλ α὎ηὸ πεξηάγεη ηὸλ ιόγνλ, ηὸλ λνκνζέηελ α὎ηὸλ α὎ην῔ο ἐθηζηὰο θαηήγνξνλ, θαὶ πνιὺ θξηθσδέζηεξνλ νὓησ ηὸ δένο πνη῵λ, θαὶ ἕθαζηνλ η῵λ παξ' α὎η῵λ ιεγνκέλσλ ἐιέγρεη. ΢θόπεη δέ· Ἔιεγνλ δηὰ ηὴλ εἮο ηὸλ Θεὸλ ἀγάπελ δηώθεηλ α὎ηόλ· δείθλπζηλ ὅηη δηὰ ηὸ κηζε῔λ ηὸλ Θεὸλ ηνῦην πνηνῦζηλ. Ἔιεγνλ ἀληέρεζζαη Μσυζέσο· δείθλπζηλ ὅηη δηὰ ηὸ κὴ πηζηεύεηλ Μσυζε῔ ηαῦηα ἔπξαηηνλ. ΕἮ γὰξ ηὸλ λόκνλ ἐδήινπλ, ἔδεη δέμαζζαη ηὸλ ἐθε῔λνλ πιεξνῦληα· εἮ ηὸλ Θεὸλ ἞γάπσλ, ἔδεη πεηζζ῅λαη ηῶ πξὸο ἐθε῔λνλ ἕιθνληη· εἮ Μσυζε῔ ἐπίζηεπνλ, ἔδεη πξνζθπλ῅ζαη ηὸλ ὏π' ἐθείλνπ πξνθεηεπόκελνλ. ΕἮ δὲ ἐθε῔λνο ἀπηζηε῔ηαη πξὸ ἐκνῦ, ν὎δὲλ ἀπεηθὸο θαὶ ἐκὲ ηὸλ ὏π' α὎ηνῦ θεξπηηόκελνλ ἐιαύλεζζαη παξ' ὏κ῵λ. Ὥζπεξ νὔλ θαὶ ζαπκάδνληαο Ἰσάλλελ

ἔδεημε θαηαθξνλνῦληαο Ἰσάλλνπ δηὰ η῵λ εἮο α὎ηὸλ γεγελεκέλσλ· νὓησ λνκίδνληαο πηζηεύεηλ Μσυζε῔ δείθλπζηλ ἀπηζηνῦληαο, θαὶ ἀεὶ εἮο ηὴλ θεθαιὴλ α὎η῵λ πεξηηξέπεη πάληα, ἅπεξ ἐλόκηδνλ ὏πὲξ ἑαπη῵λ πξνβάιιεζζαη. Σνζνῦηνλ γὰξ ἀπέρσ, θεζὶλ, ἀπαγαγε῔λ ὏κ᾵ο ηνῦ λόκνπ, ὅηη θαὶ α὎ηὸλ θαι῵ θαηήγνξνλ ὏κ῵λ ηὸλ λνκνζέηελ. Ὅηη κὲλ νὔλ αἯ Γξαθαὶ καξηπξνῦζηλ, εἶπε· πνῦ δὲ καξηπξνῦζηλ, ν὎θέηη πξνζέζεθε, ηὸλ θόβνλ κείδνλα α὎ην῔ο ἐλζε῔λαη βνπιόκελνο, θαὶ εἮο ἔξεπλαλ παξαπέκςαη, θαὶ εἮο ἀλάγθελ θαηαζη῅ζαη ἐξσηήζεσο. ΕἮ κὲλ γὰξ εἶπελ ἐθ ηνῦ πξνρείξνπ, θαὶ κεδὲ ἐξση῵ζηλ α὎ην῔ο, ἀπέβαινλ ἂλ ηὴλ καξηπξίαλ· λπλὶ δὲ εἮ πξνζε῔ρνλ ην῔ο ιεγνκέλνηο, ἔδεη πξὸ η῵λ ἄιισλ ηνῦην ἐξση῅ζαη θαὶ καζε῔λ παξ' α὎ηνῦ. 59.238 ∆ηὰ γὰξ ηνῦην θαὶ ἐλ ηα῔ο ἀπνθάζεζη, θαὶ ἐλ ηα῔ο ἀπεηια῔ο πιενλάδεη κ᾵ιινλ, ν὎θ ἐλ ηα῔ο ἀπνδείμεζη κόλνλ, ἵλα θἂλ νὓησο α὎ηνὺο ἐπαγάγεηαη ηῶ θόβῳ η῵λ ιεγνκέλσλ. ΟἯ δὲ θαὶ νὓησ ζηγ῵ζη. Σνηνῦηνλ γὰξ ἟ πνλεξία· ὅζα ἄλ ηηο ιέγῃ θαὶ πνηῆ, ν὎ δηαλίζηαηαη, ἀιιὰ κέλεη ηὸλ νἮθε῔νλ Ἦὸλ δηαηεξνῦζα. γʹ. ∆ηὸ ρξὴ π᾵ζαλ θαθίαλ ἀπὸ η῅ο ςπρ῅ο ἐθβαιόληαο, κεδέλα πιέθεηλ κεδέπνηε δόινλ. Πξὸο γὰξ ηνὺο ζθνιηνὺο ζθνιηὰο ὁδνὺο ὁ Θεὸο, θεζὶλ, ἀπνζηέιιεη. Καὶ, Ἅγηνλ πλεῦκα ζνθίαο θεύμεηαη δόινλ, θαὶ ἀπαλαζηήζεηαη ἀπὸ ινγηζκ῵λ ἀζπλέησλ. Ο὎δὲλ γὰξ νὓησ πνηε῔ κσξνὺο, ὡο πνλεξία. Ὅηαλ γὰξ ὓπνπινο ᾖ ηηο, ὅηαλ ἀγλώκσλ, ὅηαλ ἀράξηζηνο (ηαῦηα δὲ η῅ο πνλεξίαο ηὰ εἴδε), ὅηαλ κεδὲλ ἞δηθεκέλνο ιππῆ, ὅηαλ πιέθῃ δόινπο, π῵ο ν὎θ ἐζράηεο ἀλνίαο ἐμνίζεη δε῔γκα; Ο὎δὲλ νὓησ πνηε῔ θξνλίκνπο, ὡο ἀξεηή. Καὶ γὰξ ε὎ραξίζηνπο θαὶ ε὎γλώκνλαο ἐξγάδεηαη, θηιαλζξώπνπο, ἟κέξνπο, πξάνπο, ἐπηεηθε῔ο· ηὰ ἄιια ἅπαληα ἀγαζὰ αὓηε ηίθηεηλ εἴσζε. Σί δὲ ηνῦ νὓησ δηαθεηκέλνπ ζπλεηώηεξνλ; Πεγὴ γὰξ ὄλησο θαὶ ῥίδα θξνλήζεώο ἐζηηλ ἟ ἀξεηὴ, ὥζπεξ νὔλ θαὶ π᾵ζα πνλεξία ἐμ ἀλνίαο ἔρεη ηὴλ ἀξρήλ. Καὶ γὰξ ὁ ἀιαδὼλ θαὶ ὁ ὀξγίινο ἐμ ἐλδείαο θξνλήζεσο ὏πὸ η῵λ παζ῵λ ἁιίζθεηαη. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ὁ πξνθήηεο ἔιεγε· Ο὎θ ἔζηηλ ἴαζηο ἐλ ηῆ ζαξθί κνπ. Πξνζώδεζαλ θαὶ ἐζάπεζαλ νἯ κώισπέο κνπ ἀπὸ πξνζώπνπ η῅ο ἀθξνζύλεο κνπ· δεηθλὺο ὅηη π᾵ζα ἁκαξηία ηὴλ ἀξρὴλ ἐμ ἀθξνζύλεο ἔρεη· ὥζπεξ ὁ ἐλάξεηνο θαὶ θόβνλ ἔρσλ Θενῦ, πάλησλ ἐζηὶ ζπλεηώηεξνο. ∆ηὸ θαὶ ζνθόο ηηο ιέγεη, Ἀξρὴ ζνθίαο, θόβνο Κπξίνπ. ΕἮ ηνίλπλ ηὸ θνβε῔ζζαη ηὸλ Θεὸλ, ζνθίαλ ἐζηὶλ ἔρεηλ, ὁ δὲ πνλεξὸο ηνῦην ν὎θ ἔρεη, η῅ο ὄλησο ζνθίαο ἐζηέξεηαη· η῅ο δὲ ζνθίαο ἐζηεξεκέλνο η῅ο ὄλησο, πάλησλ ἐζηὶλ ἀλνεηόηεξνο. Καίηνη γε πνιινὶ ηνὺο πνλεξνὺο ζαπκάδνπζηλ, ὡο Ἧθαλνὺο ὄληαο ἀδηθε῔λ θαὶ βιάπηεηλ, ν὎θ εἮδόηεο ὅηη κάιηζηα πάλησλ α὎ηνὺο ηαιαλίδεηλ ρξὴ, ὅηη λνκίδνληεο ἑηέξνπο βιάπηεηλ, θαζ' ἑαπη῵λ ηὸ μίθνο ὠζνῦζηλ· ὅπεξ ἀλνίαο ἐζηὶλ ἐζράηεο, ἑαπηὸλ πιήηηνληα, κεδὲ α὎ηὸ ηνῦην εἮδέλαη, ἀιι' ἕηεξνλ δνθε῔λ ἀδηθε῔λ, ἐλ ηῶ θαηαζθάηηεηλ ἑαπηόλ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ Παῦινο εἮδὼο, ὅηη ἐλ ηῶ πιήηηεηλ ἑηέξνπο ἑαπηνὺο ἀλαηξνῦκελ, ἔιεγε· ∆ηαηί κὴ κ᾵ιινλ ἀδηθε῔ζζε; δηαηί κὴ κ᾵ιινλ ἀπνζηεξε῔ζζε; Σὸ γὰξ κὴ ἀδηθε῔ζζαη ἐλ ηῶ κὴ ἀδηθε῔λ θε῔ηαη· ὥζπεξ νὔλ ηὸ κὴ πάζρεηλ θαθ῵ο ἐλ ηῶ κὴ πνηε῔λ θαθ῵ο· θἂλ αἴληγκα εἶλαη δνθῆ ηὸ ιεγόκελνλ ην῔ο πνιιν῔ο θαὶ θηινζνθε῔λ ν὎θ ἐζέινπζη. Σαῦη' νὔλ εἮδόηεο, κὴ ηνὺο ἀδηθνπκέλνπο κεδὲ ηνὺο ἐπεξεαδνκέλνπο, ἀιιὰ ηνὺο ηαῦηα πνηνῦληαο ηαιαλίδσκελ θαὶ δαθξύσκελ. Οὕηνη γάξ εἮζηλ νἯ κάιηζηα ἞δηθεκέλνη, νἯ ηὸλ Θεὸλ ἑαπην῔ο ἐθπνιεκνῦληεο, θαὶ κπξίσλ θαηεγόξσλ ἀλνίγνληεο ζηόκαηα, θαὶ πνλεξὰλ θηώκελνη θαηὰ ηὸλ παξόληα βίνλ ὏πνςίαλ, θαὶ κεγάιελ ηὸλ θαηὰ ηὸλ κέιινληα αἮ῵λα ἐπηζπώκελνη θόιαζηλ· ὡο νἵ γε ἀδηθνύκελνη θαὶ πάληα θέξνληεο γελλαίσο, ηόλ ηε Θεὸλ ἔρνπζηλ ἵιεσλ, θαὶ πάληαο ζπλαιγνῦληαο α὎ην῔ο, θαὶ ἐπαηλνῦληαο, θαὶ ἀπνδερνκέλνπο. ΟἯ ηνηνῦηνη θαὶ θαηὰ ηὸλ παξόληα βίνλ πνιι῅ο ἀπνιαύζνληαη η῅ο ε὎θεκίαο, θηινζνθίαο κέγηζηνλ παξερόκελνη δε῔γκα, θαὶ θαηὰ ηὴλ κέιινπζαλ δσὴλ η῵λ αἮσλίσλ κεζέμνπζηλ ἀγαζ῵λ· ὧλ γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.239 ΟΜΘΛΘΑ

ΜΒʹ. Μεηὰ ηαῦηα ἀπ῅ιζελ ὁ Ἰεζνῦο πέξαλ η῅ο ζα ιάζζεο η῅ο Γαιηιαίαο εἮο ηὰ κέξε Σηβεξηάδνο· θαὶ ἞θνινύζεη α὎ηῶ ὄρινο πνιὺο, ὅηη ἑώξσλ ηὰ ζεκε῔α ἃ ἐπνίεη ἐπὶ η῵λ ἀζζελνύλησλ. Ἀπ῅ιζε δὲ εἮο ὄξνο ὁ Ἰεζνῦο, θαὶ ἐθε῔ ἐθά ζεην κεηὰ η῵λ καζεη῵λ α὎ηνῦ. Ἤλ δὲ ἐγγὺο ηὸ πάζρα η῵λ Ἰνπδαίσλ. αʹ. Σν῔ο δεηλν῔ο ἀλδξάζη κὴ ὁκόζε ρσξ῵κελ, ἀγαπεηνί· ἀιιὰ καλζάλσκελ, ὅηαλ κεδὲλ παξαβιάπηῃ ηὴλ ἟κεηέξαλ ἀξεηὴλ, δηδόλαη ηόπνλ α὎η῵λ ηα῔ο πνλεξα῔ο ἐπηβνπια῔ο. Οὓησ γὰξ παύεηαη π᾵ζα ζξαζύηεο. Καὶ θαζάπεξ ηὰ ἀθόληηα ὅηαλ εἮο ἐληεηακέλνλ ἐκπέζῃ ηη θαὶ ζθιεξὸλ θαὶ ἀληηηππὲο, κεηὰ πνιι῅ο η῅ο ῥύκεο ἐμαθνληίδεηαη ἐπὶ ηνὺο ἀπνζηείιαληαο πάιηλ· ὅηαλ δὲ ηὸ ῥαγδα῔νλ η῅ο ἀθέζεσο κὴ ἔρῃ ηὸ ἀληηπίπηνλ, ἐθιύεηαη ηαρέσο θαὶ ιήγεη· νὓησ θαὶ ἐπὶ η῵λ ζξαζπλνκέλσλ ἀλζξώπσλ, ὅηαλ κὲλ α὎ην῔ο ὁκόζε ρσξ῵κελ, ἀγξηαίλνπζη κ᾵ιινλ· ὅηαλ δὲ εἴθσκελ θαὶ παξαρσξ῵κελ, ραι῵κελ ῥᾳδίσο π᾵ζαλ α὎η῵λ ηὴλ καλίαλ. ∆ηὰ δὲ ηνῦην θαὶ ὁ Υξηζηὸο ἐπεηδὴ ἢθνπζελ, ὅηη ἢθνπζαλ νἯ Φαξηζα῔νη ὅηη Ἰεζνῦο πιείνλαο καζεηὰο πνηε῔ θαὶ βαπηίδεη ἠ Ἰσάλλεο, ἤιζελ εἮο ηὴλ Γαιηιαίαλ, ηὸλ θζόλνλ α὎η῵λ ζβελλὺο, θαὶ ηὸλ ζπκὸλ, ὃλ εἮθὸο ἤλ ἀπὸ ηνύησλ ηερζ῅λαη η῵λ ιόγσλ, δηὰ η῅ο ἀλαρσξήζεσο θαηαπξαΰλσλ. Πιὴλ εἮο ηὴλ Γαιηιαίαλ πάιηλ ἀπεξρόκελνο, ν὎ ην῔ο α὎ην῔ο ἐπηβαίλεη ηόπνηο· ν὎ γὰξ εἮο Καλ᾵ ἤιζελ, ἀιιὰ πέξαλ η῅ο ζαιάζζεο. ∆ηὸ θαὶ ἞θνινύζνπλ α὎ηῶ ὄρινη πνιινὶ, ζεσξνῦληεο α὎ηνῦ ηὰ ζεκε῔α ἃ ἐπνίεη. Πν῔α ζεκε῔α; δηαηί κὴ α὎ηὰ ιέγεη θαη' εἶδνο; Ὅηη ηὸ πιένλ ηνῦ βηβιίνπ νὕηνο κάιηζηα ὁ ε὎αγγειηζηὴο ἐλ ην῔ο ιόγνηο θαὶ ηα῔ο δεκεγνξίαηο θαηαλαι῵ζαη ἐζπνύδαζελ. Ὅξα γνῦλ π῵ο ἐλ ἐληαπηῶ ὁινθιήξῳ, κ᾵ιινλ δὲ π῵ο θαὶ λῦλ ἐλ ηῆ ἑνξηῆ ηνῦ πάζρα ν὎δὲλ πιένλ ἟κ᾵ο ἐδίδαμε ζεκείσλ ἕλεθελ, ἠ ὅηη ηὸλ παξάιπηνλ κόλνλ ἐζεξάπεπζε, θαὶ ηὸλ πἯὸλ ηνῦ βαζηιηθνῦ. Ο὎ γὰξ ηνῦην ἐζπνύδαδελ ὥζηε ἅπαληα θαηαιέγεηλ, ἐπεηδὴ κεδὲ δπλαηὸλ ἤλ· ἀιι' ἐθ πνιι῵λ θαὶ κεγάισλ ὀιίγα. Καὶ ἞θνινύζεη, θεζὶλ, α὎ηῶ ὄρινο πνιὺο, ὅηη ἑώξσλ ηὰ ζεκε῔α ἃ ἐπνίεη. Ο὎ ζθόδξα βεβαίαο δηαλνίαο ἟ ἀθνινύζεζηο. Σνζαύηεο γὰξ δηδαζθαιίαο ἀπνιαύζαληεο, ἀπὸ η῵λ ζεκείσλ ἐλήγνλην κ᾵ιινλ· ὃ παρπηέξαο γλώκεο ἤλ. Σὰ γὰξ ζεκε῔α, θεζὶ, ην῔ο ἀπίζηνηο, ν὎ ην῔ο πηζηεύνπζηλ. Ἀιι' ν὎θ ἐθε῔λνο ὁ δ῅κνο ὁ παξὰ ηῶ Μαηζαίῳ νὓησο, ἀιι' ἄθνπε π῵ο. ἖μεπιήζζνλην πάληεο ἐπὶ ηῆ δηδαρῆ α὎ηνῦ, θεζὶλ, ὅηη ἐδίδαζθελ α὎ηνὺο ὡο ἐμνπζίαλ ἔρσλ. Σί δήπνηε δὲ ηὸ ὄξνο θαηαιακβάλεη λῦλ, θαὶ ἐθε῔ θάζεηαη κεηὰ η῵λ καζεη῵λ; ∆ηὰ ηὸ κέιινλ ἔζεζζαη ζεκε῔νλ. Σὸ δὲ ηνὺο καζεηὰο ἀλαβ῅λαη κόλνπο, θαηεγνξία ηνῦ πιήζνπο ἤλ ν὎θ ἀθνινπζήζαληνο α὎ηῶ. Ο὎ ηνύηνπ δὲ ἕλεθελ κόλνλ ηνῦην πνηε῔, ηὸ ὄξνο θαηαιακβάλσλ, ἀιιὰ θαὶ παηδεύσλ ἟κ᾵ο ἀεὶ δηαλαπαύεζζαη ἀπὸ η῵λ ζνξύβσλ θαὶ η῅ο ἐλ κέζῳ ηαξαρ῅ο· ἐπηηήδεηνλ γὰξ πξὸο θηινζνθίαλ ἐξεκία. Πνιιάθηο δὲ θαὶ κόλνο α὎ηὸο ηὸ ὄξνο θαηαιακβάλεη, θαὶ δηαλπθηεξεύεη θαὶ εὒρεηαη, δηδάζθσλ ἟κ᾵ο ὅηη ηὸλ κάιηζηα Θεῶ πξνζηόληα πάζεο ἀπειιάρζαη δε῔ ηαξαρ῅ο, θαὶ θαηξὸλ θαὶ ηόπνλ ζνξύβνπ θαζαξὸλ ἐπηδεηε῔λ. Καὶ ἤλ ἐγγὺο ηὸ Πάζρα, ἟ ἑνξηὴ η῵λ Ἰνπδαίσλ. Π῵ο νὔλ ν὎θ ἀλαβαίλεη εἮο ηὴλ ἑνξηὴλ, θεζὶλ, ἀιιὰ πάλησλ ἐπεηγνκέλσλ εἮο ηὰ Ἱεξνζόιπκα, α὎ηὸο εἮο ηὴλ Γαιηιαίαλ ἔξρεηαη, θαὶ 59.240 ν὎θ α὎ηὸο κόλνο, ἀιιὰ θαὶ ηνὺο καζεηὰο ἄγσλ, θαὶ ἐθε῔ζελ εἮο Καπεξλανύκ; ἦξέκα ινηπὸλ ὏πεμέιπε ηὸλ λόκνλ, ἀθνξκὴλ ιακβάλσλ ἀπὸ η῅ο Ἰνπδατθ῅ο πνλεξίαο. Καὶ ἀλαβιέςαο ην῔ο ὀθζαικν῔ο, ὁξᾶ ὄρινλ πνιύλ. ἖ληαῦζα δείθλπζηλ ὅηη ν὎δέπνηε ἁπι῵ο ἐθάζεην κεηὰ η῵λ καζεη῵λ, ἀιι' ἴζσο ἀθξηβνινγνύκελόο ηη πξὸο α὎ηνὺο θαὶ δηδάζθσλ, θαὶ ἐπηζηξέθσλ α὎ηνὺο πξὸο ἑαπηὸλ, νὕ κάιηζηα θαὶ ἐληεῦζελ ηὴλ θεδεκνλίαλ ἔζηη καζε῔λ, θαὶ ηὸ ηαπεηλὸλ θαὶ ζπγθαηαβαηηθὸλ ηὸ πξὸο ἐθείλνπο. ΢πλεθάζελην γὰξ α὎ηῶ ηάρα πξὸο ἀιιήινπο ὁξ῵ληεο. Εἶηα ἀλαβιέςαο ὁξᾶ ηὸλ ὄρινλ παξαγηλόκελνλ πξὸο α὎ηόλ. ΟἯ κὲλ νὔλ ἄιινη ε὎αγγειηζηαὶ ηνὺο καζεηάο θαζη πξνζειζόληαο ἐξσηᾶλ θαὶ παξαθαιε῔λ, ὥζηε κὴ ἀπνιῦζαη α὎ηνὺο λήζηεηο· νὕηνο δὲ εἮζάγεη ηὸλ Φίιηππνλ ἐξσηεζ῅λαη παξὰ ηνῦ Υξηζηνῦ. Καί κνη δνθε῔ ἀκθόηεξα εἶλαη ἀιεζ῅, ν὎θ ἐπὶ η῵λ α὎η῵λ γελόκελα δὲ ὅκσο

θαηξ῵λ, ἀιι' ἐθε῔λα ηνύησλ εἶλαη πξεζβύηεξα· ὥζηε ἕηεξα κὲλ ἐθε῔λα ινηπὸλ, ἕηεξα δὲ ηαῦηά ἐζηη. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ηὸλ Φίιηππνλ ἐξσηᾶ; Ἢδεη η῵λ καζεη῵λ ηνὺο κάιηζηα πιείνλνο δενκέλνπο δηδαζθαιίαο. Οὕηνο γάξ ἐζηηλ ὁ κεηὰ ηαῦηα ιέγσλ· ∆ε῔μνλ ἟κ῔λ ηὸλ Παηέξα, θαὶ ἀξθε῔ ἟κ῔λ. ∆ηὰ ηνῦην ἄλσζελ α὎ηὸλ ἐῤῥύζκηδελ. ΕἮ κὲλ γὰξ ἁπι῵ο ηὸ ζεκε῔νλ ἐγέλεην, ν὎θ ἂλ ηνζνῦηνλ ἐθάλε ηὸ ζαῦκα· λῦλ δὲ πξόηεξνλ α὎ηὸλ ἀλαγθάδεη ὁκνινγ῅ζαη ηὴλ νὔζαλ ζπάληλ, ἵλα γλνὺο ἐλ ηίζηλ ἤλ, ἀθξηβέζηεξνλ νὓησ κάζῃ ηνῦ κέιινληνο γίλεζζαη ζαύκαηνο ηὸ κέγεζνο. Καὶ ὅξα ηί θεζηλ ἐθε῔λνο· Πόζελ ἟κ῔λ ἄξηνη ηνζνῦηνη, ἵλα θάγσζηλ νὕηνη; Οὓησ θαὶ ἐλ ηῆ Παιαηᾶ πξὸο ηὸλ Μσυζέα ἔιεγελ. Ο὎ γὰξ πξόηεξνλ ηὸ ζεκε῔νλ ἐπνίεζελ, ἕσο ἂλ α὎ηὸλ ἞ξώηεζε, Σί πνηέ ἐζηηλ ἐλ ηῆ ρεηξί ζνπ; ἖πεηδὴ γὰξ ηὰ παξάδνμα θαὶ ἀζξόνλ ζπκβαίλνληα, η῵λ πξνηέξσλ ἟κ᾵ο εἮο ιήζελ ἐκβαιε῔λ εἴσζε, πξόηεξνλ α὎ηὸλ ἐλ ηῆ ηνῦ παξόληνο θαηέδεζελ ὁκνινγίᾳ, ἵλα η῅ο ἐθπιήμεσο γελνκέλεο, ηὴλ κλήκελ η῵λ ὁκνινγεζέλησλ κὴ δπλεζῆ ινηπὸλ ἐθβαιε῔λ· εἶζ' νὓησο ἀπὸ η῅ο ζπγθξίζεσο κάζῃ θαὶ ηνῦ ζεκείνπ ηὸ κέγεζνο· ὃ δὴ θαὶ ἐληαῦζα γίλεηαη. Καὶ ἐξσηεζεὶο ἀπνθξίλεηαη ιέγσλ· ∆ηαθνζίσλ δελαξίσλ ἄξηνη ν὎θ ἀξθνῦζηλ, ἵλα ἕθαζηνο βξαρύ ηη ιάβῃ. Σνῦην δὲ ἔιεγε πεηξάδσλ α὎ηόλ· α὎ηὸο γὰξ ᾔδεη ηί ἔκειιε πνηε῔λ. Σί ἐζηη, Πεηξάδσλ α὎ηόλ; ἆξα γὰξ ἞γλόεη ηὸ κέιινλ ὏π' α὎ηνῦ ῥεζήζεζζαη; Ο὎θ ἔζηη ηνῦην εἮπε῔λ. βʹ. Ἀιιὰ ηίο πνηε η῅ο ιέμεσο ἟ δηάλνηα; Ἀπὸ η῅ο Παιαη᾵ο δπλαηὸλ α὎ηὴλ θαηακαζε῔λ. Καὶ γὰξ θαὶ ἐθε῔ θεζηλ· Καὶ ἐγέλεην κεηὰ ηὰ ῥήκαηα ηαῦηα, θαὶ ἐπείξαδελ ὁ Θεὸο Ἀβξαὰκ, θαὶ εἶπελ, Λάβε ηὸλ πἯόλ ζνπ ηὸλ ἀγαπεηὸλ, ὃλ ἞γάπεζαο, ηὸλ Ἰζαάθ. Ο὎δὲ γὰξ ἐθε῔ ηνῦην ιέγσλ θαίλεηαη, ὅηη ἀπὸ η῅ο πείξαο ἀλέκελελ Ἦδε῔λ ηὸ ηέινο, εἴηε ὏παθνύζεηαη, εἴηε κή· (π῵ο γὰξ ὁ ηὰ πάληα εἮδὼο πξὶλ γελέζεσο α὎η῵λ;) ἀιι' ἀλζξσπίλσο ἀκθόηεξα εἴξεηαη. Ὥζπεξ γὰξ ὅηαλ ιέγῃ, ὅηη ἖ξεπλᾶ ηὰο θαξδίαο η῵λ ἀλζξώπσλ, ν὎θ ἀγλνίαο ηὴλ ἔξεπλαλ δείθλπζηλ, ἀιι' ἀθξηβνῦο εἮδήζεσο· νὓησ δὴ θαὶ ὅηαλ ιέγῃ ὅηη ἖πείξαζελ, ν὎δὲλ ἄιιν θεζὶλ, ἀιι' ἠ ὅηη ἞πίζηαην ἀθξηβ῵ο. Κἂλ ἕηεξνλ δὲ ἔζηηλ εἮπε῔λ, ὅηη δνθηκώηεξνλ α὎ηὸλ εἮξγάδεην, ὥζπεξ νὔλ ηὸλ Ἀβξαὰκ ηόηε, νὓησ θαὶ ηνῦηνλ δηὰ η῅ο ηνηαύηεο ἐξσηήζεσο ἐλάγσλ λῦλ 59.241 εἮο ηὴλ ἀθξηβ῅ ηνῦ ζεκείνπ γλ῵ζηλ. ∆ηὰ δὴ ηνῦην θαὶ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, ἵλα κὴ ηῆ ἀζζελείᾳ η῅ο ιέμεσο ἐλαπνκείλαο, ὏πνπηεύζῃο ηη ἄηνπνλ πεξὶ η῵λ εἮξεκέλσλ, ἐπήγαγελ· Α὎ηὸο γὰξ ᾔδεη ηί ἔκειιε πνηε῔λ. Πιὴλ ἐθε῔λν παξαηεξε῔λ ἀλαγθα῔νλ, π῵ο, ὅηαλ ᾖ ὏πόλνηα πνλεξὰ, ε὎ζὺο α὎ηὴλ ὁ ε὎αγγειηζηὴο κεηὰ πνιι῅ο ἐπηδηνξζνῦηαη η῅ο ζπνπδ῅ο. Ὥζπεξ νὔλ ἐληαῦζα, ἵλα κή ηη ηνηνῦηνλ ὏πνπηεύζσζηλ νἯ ἀθνύνληεο, πξνζέζεθε ηὴλ ἐπηδηόξζσζηλ, εἮπώλ· Α὎ηὸο γὰξ ᾔδεη ηί ἔκειιε πνηε῔λ· νὓησ θαὶ ἐθε῔ ιέγσλ, ὅηη ἐδίσθνλ α὎ηὸλ νἯ Ἰνπδα῔νη, Ο὎ κόλνλ ὅηη ἔιπε ηὸ ζάββαηνλ, ἀιι' ὅηη θαὶ Παηέξα ἴδηνλ ἔιεγε ηὸλ Θεὸλ, ἴζνλ ἑαπηὸλ πνη῵λ ηῶ Θεῶ· εἮ κὴ ἀπόθαζηο ἤλ α὎ηνῦ ηνῦ Υξηζηνῦ δηὰ η῵λ ἔξγσλ βεβαηνπκέλε, πξνζέζεθελ ἂλ θἀθε῔ ηὴλ ἐπηδηόξζσζηλ ηαύηελ. ΕἮ γὰξ ἐλ νἷο α὎ηὸο ιέγεη, ὏θνξ᾵ηαη ὁ ε὎αγγειηζηὴο, κή ηηο ὏πνπηεύζῃ· πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐλ νἷο ἕηεξνη πεξὶ α὎ηνῦ ηνῦην ἔιεγνλ, ὏πείδεην ἂλ, εἮ κὴ πξνζήθνπζαλ ἑώξα πεξὶ α὎ηνῦ θξαηνῦζαλ ὏πόλνηαλ. Ἀιι' ν὎θ ἐπνίεζελ· ᾔδεη γὰξ α὎ηνῦ ηὴλ γλώκελ νὔζαλ ηνῦην θαὶ ς῅θνλ ἀθίλεηνλ. ∆ηὰ ηνῦην εἮπὼλ, Ἴζνλ ἑαπηὸλ πνη῵λ ηῶ Θεῶ, ν὎θ ἐρξήζαην ἐπηδηνξζώζεη ηηλὶ ηνηαύηῃ· ν὎ γὰξ ἐθείλσλ ἤλ ὏πόλνηα δηεθζαξκέλε ηὸ ιεγόκελνλ, ἀιι' ἀπόθαζηο α὎ηνῦ θεθπξσκέλε δηὰ η῵λ ἔξγσλ. ἖ξσηεζέληνο ηνίλπλ ηνῦ Φηιίππνπ, Φεζὶλ Ἀλδξέαο ὁ ἀδειθὸο ΢ίκσλνο Πέηξνπ· Ἔζηηλ ὧδε παηδάξηνλ ἔρνλ πέληε ἄξηνπο θξηζίλνπο, θαὶ δύν ὀςάξηα· ἀιιὰ ηαῦηα ηί ἐζηηλ εἮο ηνζνύηνπο; ὖςειόηεξνο κὲλ ηνῦ Φηιίππνπ ὁ Ἀλδξέαο, ν὎ κὴλ εἮο ηὸ π᾵λ ἔθζαζε. Οἶκαη δὲ κεδὲ ἁπι῵ο ηνῦην εἮπε῔λ, ἀιι' ἀθεθνόηα α὎ηὸλ η῵λ πξνθεη῵λ ηὰ ζαύκαηα, θαὶ π῵ο ἗ιηζζα῔νο ἐπνίεζε ηὸ ἐπὶ η῵λ ἄξησλ ζεκε῔νλ. ∆ηὰ δὴ ηνῦην ἀλέβε κὲλ ἐπί ηη ὓςνο, ν὎θ ἴζρπζε δὲ πξὸο α὎ηὴλ θζάζαη ηὴλ θνξπθήλ. Μάζσκελ ἐληεῦζελ νἯ ηῆ ηξπθῆ πξνζέρνληεο, ηίλα ἐζηηνῦλην νἯ ζαπκαζηνὶ ἄλδξεο ἐθε῔λνη θαὶ κεγάινη,

θαὶ ηῆ πνζόηεηη η῵λ ἐπηθεξνκέλσλ θαὶ ηῆ πνηόηεηη ηὴλ ε὎ηέιεηαλ α὎η῵λ η῅ο ηξαπέδεο ἴδσκέλ ηε θαὶ κηκεζώκεζα. Σὰ γνῦλ ἑμ῅ο ηνύησλ πνιι῅ο ἀζζελείαο. Μεηὰ γὰξ ηὸ εἮπε῔λ, Ἔρεη πέληε ἄξηνπο θξηζίλνπο, ἐπήγαγελ· Ἀιιὰ ηαῦηα ηί ἐζηηλ εἮο ηνζνύηνπο; ἖λόκηδε γὰξ ὅηη ἀπὸ κὲλ ἐιαηηόλσλ ἐιάηηνλα, ἀπὸ δὲ πιεηόλσλ πιείνλα ἔκειιε πνηε῔λ ὁ ζαπκαηνπξγ῵λ· ὅπεξ ν὎θ ἤλ. ὇κνίσο γὰξ ἤλ α὎ηῶ εὒθνινλ ἀπό ηε πιεηόλσλ, ἀπό ηε ἐιαηηόλσλ πνη῅ζαη πεγάζαη η῵λ ἄξησλ ηὴλ θύζηλ. Ο὎ γὰξ ὓιεο ἐδε῔ην η῅ο ὏πνθεηκέλεο· ἀιι' ὥζηε κὴ δόμαη ηὴλ θηίζηλ ἀιινηξίαλ εἶλαη η῅ο α὎ηνῦ ζνθίαο, ὡο νἯ κεηὰ ηαῦηα δηαβάιινληεο νἯ ηὰ Μαξθίσλνο λνζήζαληεο ἔιεγνλ, α὎ηῆ ηῆ θηίζεη θέρξεηαη πξὸο ηὴλ ὏πόζεζηλ η῵λ ζαπκάησλ. ἖πεὶ νὔλ ἀπέγλσζαλ ἀκθόηεξνη νἯ καζεηαὶ, ηόηε ζαπκαηνπξγε῔ ινηπόλ· νὓησ γὰξ κ᾵ιινλ ἐθέξδαλαλ, πξόηεξνλ ὁκνινγήζαληεο ηνῦ πξάγκαηνο ηὴλ δπζθνιίαλ, ἵλα ὅηαλ γέλεηαη, κάζσζη ηνῦ Θενῦ ηὴλ δύλακηλ. ἖πεηδὴ γὰξ γίλεζζαη ζεκε῔νλ ἔκειιε ηὸ θαὶ πξνθήηαηο θαηνξζσζὲλ, εἮ θαὶ κὴ ὁκνίσο· ἔκειιε δὲ θαὶ ε὎ραξηζηήζαο α὎ηὸ πξόηεξνλ πνηε῔λ· ἵλα κὴ εἮο ἀζζελ῅ ηηλα θαηαπέζσζηλ ὏πόλνηαλ, ὅξα π῵ο α὎ηὸ θαὶ ηῶ ηξόπῳ δηὰ πάλησλ ἐπ῅ξε θαὶ ηὴλ δηαθνξὰλ ἔδεημελ. Οὒπσ γὰξ η῵λ ἄξησλ θαλέλησλ, ηὸ ζαῦκα πνηε῔, ἵλα κάζῃο ὅηη ηὰ κὴ ὄληα ὡο ὄληα α὎ηῶ ὏θέζηεθε, θαζάπεξ ὁ Παῦιόο θεζηλ· ὇ θαι῵λ ηὰ κὴ ὄληα ὡο ὄληα. Ὡο ἑηνίκνπ γὰξ θαὶ παξεζθεπαζκέλεο η῅ο ηξαπέδεο, ἐθέιεπζελ α὎ηνὺο 59.242 ε὎ζέσο ἀλαπεζε῔λ. Οὓησ θαὶ δηὰ ηνύηνπ ηὴλ δηάλνηαλ η῵λ καζεη῵λ ἀλέζηεζελ. Ὅηη δὲ θαὶ ἐθέξδαλαλ ἀπὸ η῅ο ἐξσηήζεσο, ε὎ζέσο ὏πήθνπζαλ, θαὶ ν὎θ ἐζνξπβήζεζαλ, ν὎δὲ εἶπνλ· ηί πνηε ηνῦηό ἐζηη; π῵ο θειεύεηο ἀλαπεζε῔λ, ν὎δελὸο ἐλ ηῶ κέζῳ θαηλνκέλνπ; Οὓησ θαὶ πξὸ η῅ο ὄςεσο ηνῦ ζεκείνπ πηζηεύεηλ ἢξμαλην νἯ παξὰ ηὴλ ἀξρὴλ ηνζνῦηνλ ἀπηζηήζαληεο ὡο εἮπε῔λ, Πόζελ ἀγνξάζνκελ ἄξηνπο; ὅηη θαὶ κεηὰ πξνζπκίαο ἀλέθιηλαλ ηνὺο ὄρινπο. Ἀιιὰ ηί δήπνηε ηὸλ παξαιπηηθὸλ κέιισλ ἀλνξζνῦλ ν὎θ εὒρεηαη, ν὎δὲ ηὸλ λεθξὸλ ἐγείξσλ, ν὎δὲ ηὴλ ζάιαηηαλ ραιηλ῵λ· ἐληαῦζα δὲ ἐπὶ η῵λ ἄξησλ ηνῦην πνηε῔; ∆εηθλὺο ὅηη ηνὺο ηξνθ῅ο ἀξρνκέλνπο ε὎ραξηζηε῔λ δε῔ ηῶ Θεῶ. Καὶ ἄιισο δὲ, ἐπὶ η῵λ ἐιαηηόλσλ α὎ηὸ κάιηζηα ἐξγάδεηαη, ἵλα κάζῃο ὅηη ν὎ δεόκελνο α὎ηὸ πνηε῔. ΕἮ γὰξ δεόκελνο, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐπὶ η῵λ κεηδόλσλ ἂλ α὎ηὸ ἐπνίεζελ. ὇ δὲ ἐθε῔λα α὎ζεληίᾳ πνηήζαο, εὒδεινλ ὅηη θαὶ ηαῦηα ζπγθαηαβαηηθ῵ο ἔπξαηηελ. γʹ. Ἔηη ηε θαὶ ὅηη ὄρινο πνιὺο ἤλ παξὼλ, θαὶ ἐρξ῅λ α὎ηνὺο πεηζζ῅λαη, ὅηη θαηὰ γλώκελ Θενῦ παξεγέλεην. ∆ηὰ ηνῦην ὅηαλ κὲλ κόλνο πνηῆ ηη ζεκε῔νλ, ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ ἐπηδείθλπηαη· ὅηαλ δὲ ἐπὶ πνιι῵λ α὎ηὸ πνηῆ, ὥζηε πηζηεῦζαη α὎ηνὺο ὅηη ν὎θ ἀληίζεόο ηίο ἐζηηλ, ν὎δὲ ἐλαληίνο ηῶ γεγελλεθόηη, δηὰ η῅ο ε὎ραξηζηίαο ἀλαηξε῔ ηὴλ ὏πνςίαλ. Καὶ ἔδσθε ην῔ο ἀλαθεηκέλνηο, θαὶ ἐλεπιήζζεζαλ. Εἶδεο πόζνλ δνύινπ θαὶ δεζπόηνπ ηὸ κέζνλ; ἖θε῔λνη κὲλ γὰξ ἐθ κέηξνπ ἔρνληεο ηὴλ ράξηλ, νὓησο ἐζαπκαηνύξγνπλ· ὁ δὲ Θεὸο ἀπνιειπκέλῃ δπλάκεη πνη῵λ, κεηὰ πνιι῅ο ἅπαληα εἮξγάδεην η῅ο πεξηνπζίαο. Καὶ εἶπε ην῔ο καζεηα῔ο· ΢πλαγάγεηε ηὰ πεξηζζεύζαληα θιάζκαηα. ΟἯ δὲ ζπλήγαγνλ, θαὶ ἐγέκηζαλ δώδεθα θνθίλνπο. Ο὎θ ἐπίδεημηο ἤλ ηνῦην πεξηηηὴ, ἀιι' ὥζηε κὴ θαληαζίαλ λνκηζζ῅λαη ηὸ πξ᾵γκα· δηὰ δὴ ηνῦην θαὶ ἐμ ὏πνθεηκέλεο ὓιεο δεκηνπξγε῔. Σίλνο δὲ ἕλεθελ ν὎ ην῔ο ὄρινηο ἔδσθελ βαζηάζαη, ἀιιὰ ην῔ο καζεηα῔ο; Ὅηη κάιηζηα ηνύηνπο παηδεῦζαη ἞βνύιεην ηνὺο κέιινληαο εἶλαη δηδαζθάινπο η῅ο νἮθνπκέλεο. Σὸ κὲλ γὰξ πι῅ζνο ν὎δὲλ κέγα ἔκειιε θαξπώζαζζαη ἐθ η῵λ ζαπκάησλ ηέσο· ε὎ζέσο γνῦλ ἐπειαλζάλνλην α὎ηνὶ, θαὶ ᾔηνπλ ἕηεξνλ ζαῦκα· νὕηνη δὲ ν὎ ηὰ ηπρόληα θεξδαίλεηλ ἔκειινλ. Ἤλ δὲ θαὶ ηῶ Ἰνύδᾳ θαηάθξηκα ηὸ γηλόκελνλ ν὎ ηὸ ηπρὸλ, βαζηάδνληη ηὸλ θόθηλνλ. Ὅηη δὲ η῅ο α὎η῵λ παηδεύζεσο ἕλεθελ ηαῦηα ἐγέλεην, ἐθ ηνῦ εἮξεκέλνπ ὓζηεξνλ δ῅ινλ, νὕπεξ ἀλέκλεζελ α὎ηνὺο ιέγσλ· Οὒπσ λνε῔ηε πόζνπο θνθίλνπο ἐιάβεηε; Καὶ ηὸ Ἦζαξίζκνπο εἶλαη ην῔ο καζεηα῔ο ηνὺο θνθίλνπο η῵λ ιεηςάλσλ, η῅ο α὎η῅ο ἕλεθελ αἮηίαο γέγνλελ. Ὕζηεξνλ δὲ ἐπεηδὴ ἐπαηδεύζεζαλ, ν὎θ ἔηη ηνζνύηνπο, ἀιιὰ ζππξίδαο ἑπηά. ἖γὼ δὲ ν὎ ηὸ πι῅ζνο ζαπκάδσ η῵λ γεγνλόησλ ἄξησλ κόλνλ,

ἀιιὰ κὴλ κεηὰ ηνῦ πιήζνπο θαὶ ηὴλ ἀθξίβεηαλ ηνῦ πεξηζζεύκαηνο, ὅηη νὒηε πιε῔νλ νὒηε ἔιαηηνλ ἐπνίεζε πεξηζζεπζ῅λαη, ἀιιὰ ηνζνῦηνλ ὅζνλ ἐβνύιεην, πξνεηδὼο πόζα ἀλαιώζνπζηλ· ὅπεξ ἀθάηνπ δπλάκεσο ἤλ. ἖πηζηνῦην κὲλ νὔλ ηὰ θιάζκαηα ηὸ γεγνλὸο, ἀκθόηεξα ἐκθαίλνληα, θαὶ ὅηη ν὎ θαληαζία ηηο ἤλ ηὰ γεγελεκέλα, θαὶ ὅηη ἐμ ἐθείλσλ ἤλ ὧλ ἐηξάθεζαλ. Σὸ δὲ η῵λ Ἦρζύσλ, ηόηε κὲλ ὏πνθεηκέλσλ ἐγέλεην· ὓζηεξνλ δὲ κεηὰ ηὴλ ἀλάζηαζηλ, ν὎θ ἔηη ἐμ ὓιεο ὏πνθεηκέλεο. Σίλνο ἕλεθελ; Ἵλα κάζῃο ὅηη θαὶ λῦλ ηῆ ὓιῃ ἐθέρξεην, ν὎ δη' ἔλδεηαλ, ν὎δὲ δεόκελνο ὏πνβάζξαο, ἀιι' ὥζηε ηὰ η῵λ αἯξεηηθ῵λ ἐκθξάμαη ζηόκαηα. ΟἯ δὲ ὄρινη ἔιεγνλ, ὅηη Οὕηόο ἐζηηλ ἀιεζ῵ο ὁ πξνθήηεο. Ὢ γαζηξη 59.243 καξγίαο ὏πεξβνιή· κπξία ηνύησλ εἮξγάζαην ζαπκαζηόηεξα, θαὶ ν὎δακνῦ ηνῦην ὡκνιόγεζαλ, ἀιι' ὅηε ἐλεπιήζζεζαλ. Ἄξα ἐθ ηνύηνπ δ῅ινλ, ὅηη πξνθήηελ ηηλὰ πξνζεδόθσλ ἐμαίξεηνλ. Καὶ γὰξ ἐθε῔λνη ἔιεγνλ· ΢ὺ εἶ ὁ πξνθήηεο; θαὶ νὕηνη· Οὕηόο ἐζηηλ ὁ πξνθήηεο. ὇ γνῦλ Ἰεζνῦο, γλνὺο ὅηη κέιινπζηλ ἔξρεζζαη θαὶ ἁξπάδεηλ α὎ηὸλ, ἵλα πνηήζσζηλ α὎ηὸλ βαζηιέα, ἀλερώξεζελ εἮο ηὸ ὄξνο. Βαβαὶ πόζε η῅ο γαζηξηκαξγίαο ἟ ηπξαλλίο! πόζε η῅ο γλώκεο ἟ ε὎θνιία! ν὎θ ἔηη α὎ην῔ο η῅ο ηνῦ ζαββάηνπ παξαβάζεσο κέιεη· ν὎θ ἔηη δεινῦζηλ ὏πὲξ Θενῦ, ἀιιὰ πάληα ἔῤῥηπην, η῅ο γαζηξὸο α὎ην῔ο ἐκπιεζζείζεο. Καὶ πξνθήηεο ἤλ παξ' α὎ην῔ο, θαὶ βαζηιέα ρεηξνηνλε῔λ ἔκειινλ· ὁ δὲ Υξηζηὸο θεύγεη. Σί δήπνηε; Παηδεύσλ ἟κ᾵ο η῵λ θνζκηθ῵λ θαηαθξνλε῔λ ἀμησκάησλ, θαὶ δεηθλὺο ὅηη ν὎δελὸο δε῔ηαη η῵λ ἐπὶ γ῅ο. ὇ γὰξ πάληα ε὎ηει῅ ἐπηιεμάκελνο, θαὶ κεηέξα, θαὶ νἮθίαλ, θαὶ πόιηλ, θαὶ ἀλαηξνθὴλ, θαὶ Ἧκαηίσλ ζηνιὴλ, ν὎θ ἔκειιελ ὓζηεξνλ ἀπὸ η῵λ ἐλ ηῆ γῆ θαίλεζζαη. Σὰ κὲλ γὰξ ἀπὸ η῵λ ν὎ξαλ῵λ, ιακπξά ηε ἤλ θαὶ κεγάια, ἄγγεινί ηε θαὶ ἀζηὴξ, θαὶ Παηὴξ βν῵λ, θαὶ Πλεῦκα καξηπξνῦλ, θαὶ πξνθ῅ηαη πόῤῥσζελ ἀλαθεξύηηνληεο· ηὰ δὲ ἐλ ηῆ γῆ πάληα ε὎ηει῅, ἵλα θαὶ νὓησ κεηδόλσο ἟ δύλακηο θαίλεηαη. Ἤιζε δὲ θαὶ παηδεύσλ ἟κ᾵ο θαηαθξνλε῔λ η῵λ ἐληαῦζα, θαὶ κεδακνῦ ηεζεπέλαη κεδὲ ἐθπιήηηεζζαη ηὰ ηνῦ βίνπ ιακπξὰ, ἀιιὰ θαηαγειᾶλ ἁπάλησλ ηνύησλ, θαὶ η῵λ κειιόλησλ ἐξᾶλ. ὇ γὰξ ηὰ ἐληαῦζα ζαπκάδσλ, ν὎ ζαπκάζεηαη ηὰ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ηῶ Πηιάηῳ ἔιεγελ· ἧ ἐκὴ βαζηιεία ν὎θ ἔζηηλ ἐληεῦζελ· ἵλα κὴ δόμῃ ινηπὸλ ἀλζξσπίλῳ θόβῳ θαὶ δπλαζηείᾳ πξὸο ηὸ πείζεηλ ἀπνθερξ῅ζζαη. Π῵ο νὔλ εἶπελ ὁ πξνθήηεο· Ἰδνὺ ὁ βαζηιεύο ζνπ ἔξρεηαί ζνη πξαῢο, θαὶ ἐπηβεβεθὼο ἐπὶ ὏πνδύγηνλ; Ὅηη βαζηιείαλ ἐθείλελ ιέγεη, ηὴλ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο, ἀιι' ν὎ρὶ ηαύηελ. ∆ηὰ δὴ ηνῦην πάιηλ ἔιεγε· ∆όμαλ παξὰ ἀλζξώπνπ ν὎ ιακβάλσ. δʹ. Μάζσκελ ηνίλπλ, ἀγαπεηνὶ, η῅ο ηηκ῅ο η῅ο παξὰ ἀλζξώπνηο θαηαθξνλε῔λ θαὶ κὴ ἐθίεζζαη. Σεηηκήκεζα γὰξ ηηκὴλ κεγίζηελ, θαὶ πξὸο ἡλ αὓηε παξαβαιινκέλε, ὓβξηο θαὶ γέισο θαὶ θσκῳδία ὄλησο ἐζηίλ· ὥζπεξ νὔλ θαὶ ὁ πινῦηνο νὕηνο πξὸο ἐθε῔λνλ πελία, θαὶ ἟ δσὴ αὓηε ρσξὶο ἐθείλεο λέθξσζηο (Ἄθεο, θεζὶ, ηνὺο λεθξνὺο ζάςαη ηνὺο ἑαπη῵λ λεθξνύο)· νὓησ θαὶ ἟ δόμα αὓηε πξὸο ἐθείλελ αἮζρύλε θαὶ γέισο ἐζηί. Μὴ ηνίλπλ α὎ηὴλ δηώθσκελ. ΕἮ γὰξ νἯ παξέρνληεο α὎ηὴλ ζθη᾵ο θαὶ ὀλείξσλ εἮζὶλ ε὎ηειέζηεξνη, πνιιῶ κ᾵ιινλ α὎ηὴ ἟ δόμα· ∆όμα γὰξ ἀλζξώπνπ ὡο ἄλζνο ρόξηνπ. Σί δὲ ἄλζνπο ρόξηνπ ε὎ηειέζηεξνλ γέλνηη' ἄλ; ΕἮ δὲ θαὶ κόληκνο ἤλ, ηί ηὴλ ςπρὴλ ὠθει῅ζαη ἴζρπζελ ἄλ; Ο὎δέλ· ἀιιὰ θαὶ θαηαβιάπηεη ηὰ κέγηζηα, δνύινπο πνηνῦζα, δνύινπο ἀξγπξσλήησλ ρείξνπο, δνύινπο ν὎ρ ἑλὶ δεζπόηῃ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ δπζὶ θαὶ ηξηζὶ θαὶ κπξίνηο δηάθνξα ἐπηηάηηνπζηλ ὏παθνύνληαο. Πόζῳ βέιηηνλ ἐιεύζεξνλ εἶλαη, ἠ δνῦινλ, ἐιεύζεξνλ κὲλ η῅ο η῵λ ἀλζξώπσλ δνπιείαο, δνῦινλ δὲ η῅ο ηνῦ Θενῦ δεζπνηείαο; Ὅισο δὲ εἮ βνύιεη δόμεο ἐξᾶλ, ἔξα δόμεο, ἀιιὰ η῅ο ἀζαλάηνπ. Καὶ γὰξ ιακπξόηεξνλ α὎η῅ο ηὸ ζέαηξνλ, θαὶ κε῔δνλ ηὸ θέξδνο. Οὕηνη κὲλ γάξ ζε θειεύνπζη δαπαλώκελνλ ἀξέζθεηλ α὎ην῔ο· ὁ δὲ Υξηζηὸο ην὎λαληίνλ ἅπαλ. Καὶ γὰξ ἑθαηνληαπιαζίνλά ζνη δίδσζη η῵λ δηδνκέλσλ 59.244 παξὰ ζνῦ, θαὶ δσὴλ αἮώληνλ ηνύηνηο πξνζηίζεζη. Σί ηνίλπλ βέιηηνλ, ἐλ ηῆ γῆ, ἠ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο, ὏πὸ ἀλζξώπσλ, ἠ ὏πὸ Θενῦ ζαπκάδεζζαη; ἐπὶ δεκίᾳ, ἠ ἐπὶ θέξδεη; ζηεθαλνῦζζαη πξὸο κίαλ ἟κέξαλ, ἠ

πξὸο ἀπείξνπο αἮ῵λαο; ∆ὸο ηῶ δενκέλῳ, θαὶ κὴ δῶο ηῶ ὀξρνπκέλῳ, ἵλα κὴ κεηὰ η῵λ ζ῵λ ρξεκάησλ θαὶ ηὴλ ςπρὴλ ἀπνιέζῃο ηὴλ ἐθείλνπ. ΢ὺ γὰξ αἴηηνο εἶ η῅ο ἀπσιείαο η῅ο ἐθείλνπ δηὰ η῅ο ἀθαίξνπ θηινηηκίαο. ΕἮ γὰξ νἯ ἐπὶ η῅ο ὀξρήζηξαο ᾔδεζαλ ὅηη ηὸ ἐπηηήδεπκα α὎ην῔ο ἀθεξδὲο ἔκειιελ ἔζεζζαη, πάιαη ἂλ ἐπαύζαλην ηαῦηα ἐπηηεδεύνληεο· ὅηαλ δέ ζε θξνηνῦληα, ζπληξέρνληα, ἀλαιίζθνληα, ἅπαληα ηὰ ζαπηνῦ δαπαλ῵ληα ζεάζσληαη, θἂλ κὴ βνύισληαη ηνῦην κεηηέλαη, ηῆ ηνῦ θέξδνπο ἐπηζπκίᾳ θαηέρνληαη. ΕἮ δὲ ἔγλσζαλ, ὅηη ν὎δεὶο ἂλ ἐπαηλέζεηε ηὰ ἐθείλσλ, ηαρέσο ἂλ ἀπέζηεζαλ η῵λ πόλσλ δηὰ ηὸ ἀθεξδέο· ὅηαλ δὲ ἴδσζη ηὸ πξ᾵γκα παξὰ πνιι῵λ ζαπκαδόκελνλ, γίλεηαη δέιεαξ α὎ην῔ο ὁ η῵λ ἄιισλ ἔπαηλνο. Ἀπνζη῵κελ ηνίλπλ η῅ο ἀθεξδνῦο δαπάλεο· κάζσκελ ἐπὶ ηίζηλ ἀλαιίζθεηλ θαὶ πόηε ρξή. Μὴ δὴ ἀκθνηέξσζελ παξνμύλσκελ ηὸλ Θεὸλ, θαὶ ζπλάγνληεο ὅζελ ν὎ ρξὴ, θαὶ ζθνξπίδνληεο εἮο ἅπεξ ν὎ δε῔. Πόζεο γὰξ ν὎θ ἂλ ἄμηνλ εἴε ὀξγ῅ο, ὅηαλ ηῆ πόξλῃ δηδῶο, παξαηξέρσλ ηὸλ πέλεηα; ΕἮ γὰξ θαὶ ἐθ δηθαίσλ πόλσλ παξε῔ρεο, ν὎ρὶ ἔγθιεκα ἤλ ηὸ πξ᾵γκα, κηζζὸλ θαθίαο παξέρεηλ, θαὶ ὏πὲξ ὧλ θνιάδεηλ ἐρξ῅λ, ὏πὲξ ηνύησλ ηηκᾶλ; Ὅηαλ δὲ θαὶ ὀξθαλνὺο ἀπνδύσλ, θαὶ ρήξαο ἀδηθ῵λ, ηξέθῃο ἀζέιγεηαλ, ἐλλόεζνλ ἟ιίθνλ ην῔ο ηαῦηα ηνικ῵ζηλ ἔζηαη ηὸ πῦξ. Ἄθνπζνλ ηί θεζηλ ὁ Παῦινο· Ο὎ κόλνλ α὎ηὰ πνηνῦζηλ, ἀιιὰ θαὶ ζπλεπδνθνῦζη ην῔ο πξάζζνπζη. Σάρα ζθνδξ῵ο ὏κ῵λ θαζεςάκεζα, ἀιιὰ θἂλ ἟κε῔ο κὴ θαζαςώκεζα, αἯ δηὰ η῵λ πξαγκάησλ κέλνπζη ηηκσξίαη ηνὺο ἀδηόξζσηα ἁκαξηάλνληαο. Σί νὔλ ὄθεινο ἐλ ην῔ο ιόγνηο ραξίδεζζαη ην῔ο δηὰ η῵λ ἔξγσλ θνιάδεζζαη κέιινπζη; ΢πλεπδνθε῔ο ηῶ ὀξρνπκέλῳ, ἐπαηλε῔ο θαὶ ζαπκάδεηο; Ο὎θνῦλ ἐθείλνπ γέγνλαο ρείξσλ. Σῶ κὲλ γὰξ ἟ πελία ζπγγλώκελ δίδσζηλ, εἮ θαὶ ιόγνλ ν὎θ ἔρνπζαλ· ζὺ δὲ θαὶ ηαύηεο ἀπεζηέξεζαη η῅ο ἀπνινγίαο. Κἀθε῔λνλ κὲλ ἐὰλ ἔξσκαη, ηί δήπνηε ηὰο ἄιιαο ηέρλαο ἀθεὶο, ἐπὶ ηαύηελ ἤιζεο ηὴλ ἐλαγ῅ θαὶ κηαξάλ; ἐξε῔, ὅηη ἔμεζηηλ ὀιίγα πνλνῦληα, πνιιὰ θαξπνῦζζαη. ΢ὲ δὲ ἐὰλ ἔξσκαη, ηί δήπνηε ζαπκάδεηο ηὸλ ἐλ ἀζειγείᾳ βηνῦληα θαὶ ἐπὶ ιύκῃ δ῵ληα πνιι῵λ; ν὎θ ἔρεηο ἐπὶ ηὴλ α὎ηὴλ πξόθαζηλ θαηαθεύγεηλ, ἀιιὰ ἀλάγθε θάησ θύπηεηλ, θαὶ αἮζρύλεζζαη θαὶ ἐξπζξηᾶλ. ΕἮ δὲ παξ' ἟κ῵λ ε὎ζύλαο ἀπαηηνύκελνο ν὎δὲλ ἂλ ζρνίεο εἮπε῔λ, ὅηαλ ηὸ θνβεξὸλ ἐθε῔λν θαὶ ἀπαξαίηεηνλ παξαγέλεηαη δηθαζηήξηνλ, ἔλζα η῵λ λνεκάησλ, θαὶ πξαγκάησλ, θαὶ πάλησλ ηίλνκελ ε὎ζύλαο, π῵ο ζηεζόκεζα; πνίνηο ὀθζαικν῔ο ηὸλ θξηηὴλ ὀςόκεζα; ηί ἐξνῦκελ; ηί ἀπνινγεζόκεζα; πνίαλ εὒινγνλ, πνίαλ ἄινγνλ πξνβαινύκεζα πξόθαζηλ; ηὴλ η῅ο δαπάλεο; ηὴλ η῅ο ηέξςεσο; ἠ ηὴλ η῅ο ἑηέξσλ ἀπσιείαο, νὑο δηὰ η῅ο ἐθείλνπ ηέρλεο ἀπόιιπκελ; Ο὎θ ἔζηηλ ν὎δὲλ εἮπε῔λ, ἀιι' ἀλάγθε θνιάδεζζαη θόιαζηλ ηέινο ν὎θ ἔρνπζαλ, πέξαο ν὎θ ἐπηζηακέλελ. Ὅπεξ ἵλα κὴ γέλεηαη, ἐληεῦζελ ἢδε πάληα θπιαμώκεζα, ἵλα κεηὰ ρξεζη῅ο ἐιπίδνο ἀπειζόληεο, ηύρσκελ η῵λ αἮσλίσλ ἀγαζ῵λ· ὧλ γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.245 ΟΜΘΛΘΑ ΜΓʹ. Ὡο δὲ ὀςία ἐγέλεην, θαηέβεζαλ νἯ καζεηαὶ α὎ ηνῦ εἮο ηὴλ ζάιαζζαλ. Καὶ ἀλαβάληεο εἮο ηὸ πιν῔νλ, ἢξρνλην εἮο ηὸ πέξαλ η῅ο ζαιάζζεο εἮο Καπεξλανύκ. Καὶ ζθνηία ἢδε ἐγέλεην, θαὶ ν὎θ ἐιειύζεη πξὸο α὎ηνὺο ὁ Ἰεζνῦο. Ἣ ηε ζάιαζζα, ἀλέκνπ κεγάινπ πλένληνο, δηεγείξεην.
αʹ. Ο὎ρὶ παξὼλ ην῔ο καζεηα῔ο ὁ Υξηζηὸο ζσκαηηθ῵ο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ καθξὰλ γελόκελνο ηὸ ζπκθέξνλ νἮθνλνκε῔. Καὶ γὰξ εὒπνξνο ὢλ θαὶ ε὎κήραλνο, δηὰ η῵λ ἐλαληίσλ πξαγκάησλ ἓλ θαὶ ηὸ α὎ηὸ θαηαζθεπάδεη. Ὅξα γνῦλ θαὶ ἐληαῦζα ηί πνηε῔.

Ἀθίεζη ηνὺο καζεηὰο, θαὶ ἀλέξρεηαη εἮο ηὸ ὄξνο. ΟἯ δὲ ηνῦ δηδαζθάινπ ἀπνιεηθζέληεο, ὡο ὀςία ἐγέλεην, θαηέβεζαλ εἮο ηὴλ ζάιαζζαλ· θαὶ κέρξη κὲλ η῅ο ἑζπέξαο πεξηέκελνλ α὎ηὸλ, ἣμεηλ πξνζδνθ῵ληεο πξὸο α὎ηνύο. Γελνκέλεο δὲ ἑζπέξαο, ν὎θ ἔηη ἀλέρνληαη κὴ ἐπηδήηεζηλ α὎ηνῦ ἐιζε῔λ· ηνζνῦηνο α὎ηνὺο θαηε῔ρελ ἔξσο. Ο὎δὲ γὰξ εἶπνλ· ἗ζπέξα λῦλ ἐζηη, θαὶ λὺμ θαηέιαβε, πνῦ λῦλ ἀπειεπζόκεζα; ἐπηθίλδπλνο ὁ ηόπνο, ἐπηζθαιὴο ὁ θαηξόο· ἀιι' ὏πὸ ηνῦ πόζνπ ππξνύκελνη, ἐλέβεζαλ εἮο ηὸ πιν῔νλ. Ο὎ γὰξ ἁπι῵ο ὁ ε὎αγγειηζηὴο θαὶ ηὸλ θαηξὸλ ἐπηζεκαίλεηαη, ἀιι' ὥζηε δηὰ ηνύηνπ ηὴλ ζεξκὴλ α὎η῵λ ἀγάπελ ἐκθ῅λαη. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ἀθίεζηλ α὎ηνὺο θαὶ ἀλαρσξε῔; κ᾵ιινλ δὲ, ηίλνο ἕλεθελ θαίλεηαη πάιηλ κόλνο ἐπὶ η῅ο ζαιάζζεο βαδίδσλ; ἖θείλῳ κὲλ δηδάζθσλ α὎ηνὺο πόζνλ ἐζηὶλ ἟ ἀπόιεηςηο, θαὶ ηὸλ πόζνλ ἐξγαδόκελνο κείδνλα· ηνύηῳ δὲ πάιηλ ηὴλ ἑαπηνῦ δύλακηλ ἐλδεηθλύκελνο. Ὥζπεξ γὰξ ἐλ ηῆ δηδαζθαιίᾳ ν὎ κεηὰ ηνῦ ὄρινπ πάληα ἢθνπνλ, νὓησ θαὶ ἐπὶ η῵λ ζεκείσλ ν὎ κεηὰ ηνῦ πιήζνπο πάληα ἑώξσλ. ἖ρξ῅λ γὰξ α὎ηνὺο κέιινληαο ἐγρεηξίδεζζαη η῅ο νἮθνπκέλεο ηὴλ πξνζηαζίαλ, ἔρεηλ ηη η῵λ ινηπ῵λ πιένλ. Καὶ πν῔α ζεκε῔α θαζ' ἑαπηνὺο εἶδνλ; θεζί. Σὴλ κεηακόξθσζηλ ηὴλ ἐπὶ ηνῦ ὄξνπο, ηνῦην ηὸ ἐπὶ η῅ο ζαιάζζεο, ηὰ κεηὰ ηὴλ ἀλάζηαζηλ πνιιὰ θαὶ κεγάια ὄληα. ἖γὼ δὲ θαὶ ἕηεξα ζηνράδνκαη ἀπὸ ηνύησλ. Ἢξρνλην δὲ εἮο Καπεξλανὺκ, ηὸ κὲλ ζαθὲο ν὎θ εἮδόηεο, ἐθε῔ δὲ πξνζδνθ῵ληεο, ε὏ξήζεηλ α὎ηὸλ, ἠ θαὶ θαηὰ κέζνλ ηὸλ πινῦλ. Σνῦην γνῦλ ὁ Ἰσάλλεο ᾐλίμαην εἮπὼλ, ὅηη ζθνηία ἢδε ἐγεγόλεη, θαὶ ν὎θ ἐιειύζεη πξὸο α὎ηνὺο ὁ Ἰεζνῦο, ἣ ηε ζάιαζζα κεγάινπ ἀλέκνπ πλένληνο δηεγείξεην. Σί νὔλ ἐθε῔λνη; Σαξάζζνληαη· πνιιὰ δὲ ἤλ ηὰ ηνῦην πνηε῔λ α὎ηνὺο ἀλαγθάδνληα, θαὶ πνιιαρόζελ· θαὶ γὰξ θαὶ ἀπὸ ηνῦ θαηξνῦ· ζθνηία γὰξ ἤλ· θαὶ ἀπὸ ηνῦ ρεηκ῵λνο· ἟ γὰξ ζάιαζζα δηεγείξεην· θαὶ ἀπὸ ηνῦ ηόπνπ· ν὎ γὰξ ἤζαλ ἐγγὺο η῅ο γ῅ο, ἀιι' ἖ιειαθόηεο ὡο ζηαδίνπο εἮθνζηπέληε· θαὶ ἀπὸ ηνῦ παξαδόμνπ ηὸ ηειεπηα῔νλ· Θεσξνῦζη γὰξ α὎ηὸλ ἐπὶ η῅ο ζαιάζζεο πεξηπαηνῦληα· νἷο θαὶ ηαξαρζε῔ζη ζθόδξα ιέγεη· ἖γώ εἮκη, κὴ θνβε῔ζζε. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ἐθάλε; ∆εηθλὺο ὅηη α὎ηόο ἐζηηλ ὁ ηὸλ ρεηκ῵λα ιύζσλ. Σνῦην γὰξ ἐλέθελελ ὁ ε὎αγγειηζηὴο εἮπὼλ, ὅηη Ἢζεινλ ιαβε῔λ α὎ηόλ· θαὶ ε὎ζέσο ηὸ πιν῔νλ ἐγγὺο η῅ο γ῅ο ἐγέλεην. Ο὎ γὰξ κόλνλ ἀζθαι῅, ἀιιὰ θαὶ ἐμ ν὎ξίσλ α὎ην῔ο παξέζρε ηὸλ πινῦλ. Σῶ ὄριῳ δὲ ν὎θ ἐπέδεημελ ἑαπηὸλ ἐπὶ η῅ο ζαιάζζεο πεξηπαηνῦληα· κε῔δνλ γὰξ ἠ θαηὰ ηὴλ ἐθείλσλ ἀζζέλεηαλ ηὸ ζεκε῔νλ ἤλ. Ἀιι' ν὎δὲ ην῔ο καζεηα῔ο ὤθζε 59.246 ἐπὶ πνιὺ ηνῦην πνη῵λ, ἀιιὰ ἅκα ηε ὤθζε, θαὶ ἀπέζηε ἀπ' α὎η῵λ. ἖κνὶ δὲ θαὶ ηνῦην δνθε῔ ηὸ ζεκε῔νλ ἕηεξνλ εἶλαη ηνῦ παξὰ ηῶ Μαηζαίῳ θεηκέλνπ Καὶ ὅηη ἕηεξνλ, πνιιαρόζελ δ῅ινλ. Πνιιάθηο γὰξ ηὰ α὎ηὰ πνηε῔ ζεκε῔α, ὥζηε παξαζθεπάζαη κὴ κόλνλ ζθόδξα μελίδεζζαη ηνὺο ὁξ῵ληαο, ἀιιὰ θαὶ κεηὰ πνιι῅ο α὎ηὰ δέρεζζαη πίζηεσο. ἖γώ εἮκη, κὴ θνβε῔ζζε. Μεηὰ ηνῦ ῥήκαηνο θαὶ ηὴλ δεηιίαλ ἐμέβαιελ ἀπὸ η῅ο ἐθείλσλ ςπρ῅ο. Ἀιιαρνῦ δὲ ν὎ρ νὓησ πνηε῔. ∆ηὰ ηνῦην γνῦλ θαὶ ὁ Πέηξνο ἔιεγε· Κύξηε, εἮ ζὺ εἶ, θέιεπζόλ κε πξὸο ζὲ ἐιζε῔λ. Πόζελ νὔλ ηόηε κὲλ ν὎θ ε὎ζέσο ηνῦην ἐδέμαλην, λῦλ δὲ ἐπείζζεζαλ; Ὅηη ηόηε κὲλ ἔηη ὁ ρεηκὼλ ἐπέκελε ζαιεύσλ ηὸ πιν῔νλ· λῦλ δὲ κεηὰ η῅ο θσλ῅ο ἟ γαιήλε παξεγέλεην· ἠ εἮ κὴ ηνῦην, ηὸ πξόηεξνλ ἐθε῔λό ἐζηηλ ὅπεξ ἔθζελ εἮπὼλ, ὅηη πνιιάθηο ηὰ α὎ηὰ πνη῵λ ζεκε῔α, ε὎παξάδεθηα ηῶ ρξόλῳ ηὰ δεύηεξα ἀπὸ η῵λ πξνηέξσλ εἮξγάδεην. Σίλνο δὲ ἕλεθελ ν὎θ ἀλέβε εἮο ηὸ πιν῔νλ; Σὸ ζαῦκα κε῔δνλ ἐξγάζαζζαη βνπιόκελνο, θαὶ ἅκα ηὴλ ζεόηεηα α὎ην῔ο ἐθθαιύςαη ηξαλόηεξνλ, θαὶ δε῔μαη ὅηη ηόηε ε὎ραξηζηήζαο, ν὎ρὶ δεόκελνο βνεζείαο ηνῦην ἐπνίεζελ, ἀιι' ἐθείλνηο ζπγθαηαβαίλσλ. Καὶ εἴαζε κὲλ γελέζζαη ηὸλ ρεηκ῵λα, ἵλα ἀεὶ α὎ηὸλ ἐπηδεη῵ζηλ· ἔπαπζε δὲ πάιηλ ε὎ζέσο, ἵλα ηὴλ δύλακηλ α὎ηνῦ γλσξίζῃ· ν὎θ ἐλέβε δὲ εἮο ηὸ πιν῔νλ, ἵλα ηὸ ζαῦκα κε῔δνλ ἐξγάζεηαη. Σῆ ἐπαύξηνλ ὁ ὄρινο ὁ ἑζηεθὼο Ἦδὼλ ὅηη ἄιιν πινηάξηνλ ν὎θ ἤλ ἐθε῔, εἮ κὴ ἓλ εἮο ὃ ἀλέβεζαλ νἯ καζεηαὶ α὎ηνῦ, θαὶ ὅηη ὁ Ἰεζνῦο ν὎ ζπλεηζ῅ιζελ· ἐλέβεζαλ θαὶ α὎ηνὶ εἮο ἕηεξα πινηάξηα, ἐιζόληα ἀπὸ Σηβεξηάδνο. Καὶ ηίλνο ἕλεθελ ἀθξηβνινγε῔ηαη ὁ

Ἰσάλλεο; δηαηί γὰξ ν὎θ εἶπελ, ὅηη ΟἯ δὲ ὄρινη ηῆ ἑμ῅ο πεξάζαληεο ἀπ῅ιζνλ; Ἕηεξόλ ηη ἟κ᾵ο βνύιεηαη δηδάμαη. Πν῔νλ ηνῦην; Ὅηη θαὶ ην῔ο ὄρινηο, εἮ θαὶ κὴ νὓησ θαλεξ῵ο, ἔδσθε γνῦλ ὅκσο ιαλζαλόλησο ὏πνλν῅ζαη ηὸ γεγελεκέλνλ. Εἶδνλ γὰξ, θεζὶλ, ὅηη πινηάξηνλ ἄιιν ν὎θ ἤλ ἐθε῔, εἮ κὴ ἓλ, θαὶ ὅηη Ἰεζνῦο ν὎ ζπλεηζ῅ιζε, θαὶ ἐκβάληεο εἮο ηὰ ἐθ Σηβεξηάδνο πινηάξηα, Ἤιζνλ δεηνῦληεο ηὸλ Ἰεζνῦλ εἮο Καπεξλανύκ. Σί γὰξ ἤλ ἕηεξνλ ὏πνπηεῦζαη, ἀιι' ἠ ὅηη ηὴλ ζάιαζζαλ πεδεύσλ παξεγέλεην; Ο὎δὲ γὰξ ἔλη εἮπε῔λ, ὅηη ἑηέξῳ πινίῳ δηέβε. Ἓλ γὰξ ἤλ, θεζὶλ, εἮο ὃ ἐλέβεζαλ νἯ καζεηαὶ α὎ηνῦ. Ἀιι' ὅκσο κεηὰ ζαῦκα ηειηθνῦηνλ ἐιζόληεο, ν὎θ ἞ξώηεζαλ α὎ηὸλ π῵ο δηέβε, π῵ο παξεγέλεην, ν὎δὲ ἐδήηεζαλ ηὸ ηνζνῦηνλ ζεκε῔νλ καζε῔λ· ἀιιὰ ηί θαζη; Ῥαββὶ, πόηε ὧδε γέγνλαο; Πιὴλ εἮ κὴ ηὸ Πόηε ηηο ἐληαῦζα ιέγνη ἀληὶ ηνῦ Π῵ο εἮξ῅ζζαη παξ' α὎η῵λ. βʹ. Ἄμηνλ δὲ θαὶ ἐληεῦζελ ζπληδε῔λ ηὴλ εὒθνινλ α὎η῵λ γλώκελ, ΟἯ γὰξ ιέγνληεο, Οὕηόο ἐζηηλ ὁ πξνθήηεο, νἯ ζπνπδάδνληεο ἁξπάζαη θαὶ πνη῅ζαη βαζηιέα, ε὏ξόληεο α὎ηὸλ, ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ βνπιεύνληαη, ἀιιὰ ηὸ ζαῦκα ἐθβαιόληεο, ὡο ἔγσγε νἶκαη, ν὎θ ἔηη ινηπὸλ ὏πὲξ η῵λ πξνηέξσλ ζαπκάδνπζη. ∆ηὰ ηνῦην ἄξα ἐπεδήηνπλ, βνπιόκελνη πάιηλ ηξαπέδεο ἀπνιαύεηλ, 59.247 νἵαο θαὶ πξόηεξνλ. ∆ηέβεζαλ κὲλ νὔλ ηὴλ ἐξπζξὰλ ζάιαζζαλ θαὶ Ἰνπδα῔νη, Μσυζέσο ἟γνπκέλνπ, ἀιιὰ πνιὺ ηὸ κέζνλ ἐληαῦζα. ὇ κὲλ γὰξ ε὎ρόκελνο θαὶ ὡο δνῦινο πάληα εἮξγάδεην· νὕηνο δὲ, κεηὰ ἐμνπζίαο ἁπάζεο. Κἀθε῔ κὲλ, λόηνπ ηόηε πλένληνο, εἶμε ηὸ ὓδσξ, ὥζηε ἐπὶ μεξ᾵ο πνη῅ζαη παξειζε῔λ· ἐληαῦζα δὲ ηὸ ζαῦκα κε῔δνλ ἐγίλεην. Μέλνπζα γὰξ ἐπὶ η῅ο νἮθείαο θύζεσο ἟ ζάιαζζα, νὓησο ἔθεξε ηὸλ ∆εζπόηελ ἐπὶ η῵λ λώησλ, καξηπξνῦζα ἐθείλῃ ηῆ ῥήζεη ηῆ ιεγνύζῃ· ὇ πεξηπαη῵λ ἐπὶ ζαιάζζεο ὡο ἐπὶ ἐδάθνπο. ΕἮθόησο δὲ κέιισλ εἮο Καπεξλανὺκ ἐκβαιε῔λ ηὴλ ζθιεξὰλ θαὶ ἀπεηζ῅, ηὸ ζεκε῔νλ η῵λ ἄξησλ εἮξγάζαην· ν὎ κόλνλ ην῔ο ἐλ α὎ηῆ γηλνκέλνηο, ἀιιὰ θαὶ ην῔ο ἔμσ η῅ο πόιεσο ζαπκαηνπξγνπκέλνηο, καιάμαη βνπιόκελνο η῵λ ἐλ α὎ηῆ ηὴλ ἀπείζεηαλ. Σὸ γὰξ ὄρινπο παξαγελέζζαη ηνζνύηνπο εἮο ηὴλ πόιηλ ἐθείλελ, πνιιὴλ ηεζεηκέλνπο ζπνπδὴλ, πν῔νλ ν὎θ ἤλ Ἧθαλὸλ καιάμαη ιίζνλ; Ἀιι' ν὎θ ἐθε῔λνη ηνηνῦηνλ ν὎δὲλ ἔπαζνλ, ἀιιὰ πάιηλ ηξνθ῅ο ἐπεζύκνπλ ζσκαηηθ῅ο· δηὸ θαὶ ὀλεηδίδνληαη παξὰ ηνῦ Ἰεζνῦ. Σαῦηα νὔλ εἮδόηεο, ἀγαπεηνὶ, ε὎ραξηζη῵κελ ηῶ Θεῶ, θαὶ η῵λ αἮζζεη῵λ κὲλ ἕλεθελ, πνιιῶ δὲ κ᾵ιινλ η῵λ πλεπκαηηθ῵λ. Οὓησ γὰξ θαὶ α὎ηὸο βνύιεηαη, θαὶ δηὰ ηαῦηα θαὶ ἐθε῔λα δίδσζη, ηνὺο ἀηειεζηέξνπο ἐλάγσλ ηνύηνηο θαὶ πξνπαηδεύσλ, ἐπεηδὴ πξὸο ηὸλ θόζκνλ ἔηη θερήλαζηλ. Ἀιι' ὅηαλ α὎ηὰ ιαβόληεο, ἐλ α὎ην῔ο ἐλαπνκείλσζηλ, ἐγθαινῦληαη θαὶ ἐπηηηκ῵ληαη. ἖πεὶ θαὶ ἐπὶ ηνῦ παξαιπηηθνῦ πξ῵ηνλ ἐθε῔λν ἐβνύιεην δνῦλαη, ἀιι' ν὎θ ἞λείρνλην νἯ παξόληεο. ΕἮπόληνο γὰξ, ὅηη Ἀθέσληαί ζνπ αἯ ἁκαξηίαη, ἔιεγνλ· Οὕηνο βιαζθεκε῔. Μὴ δὴ, παξαθαι῵, ηνηνῦηνλ πάζσκέλ ηη ἟κε῔ο, ἀιι' ἐθείλσλ ἟κ῔λ πιείσλ ἔζησ ιόγνο. ∆ηαηί; Ὅηη η῵λ πλεπκαηηθ῵λ παξόλησλ, ν὎δεκία ἀπὸ η῅ο η῵λ ζαξθηθ῵λ ἀπνπζίαο γίλεηαη βιάβε· ἐθείλσλ δὲ ν὎θ ὄλησλ, ηίο ἔζηαη ἟κ῔λ ινηπὸλ ἐιπίο; ηίο δὲ παξακπζία; ∆ηὸ ρξὴ πεξὶ ηνύησλ ἀεὶ ηὸλ Θεὸλ παξαθαιε῔λ, θαὶ ηαῦηα αἮηε῔λ. Σνηαῦηα γὰξ θαὶ ὁ Υξηζηὸο ἟κ᾵ο εὒρεζζαη ἐδίδαμελ. Κἂλ ἀλαπηύμσκελ ηὴλ ε὎ρὴλ ἐθείλελ, ν὎δὲλ ε὏ξήζνκελ ἐλ α὎ηῆ ζαξ 59.248 θηθὸλ, ἀιιὰ πάληα πλεπκαηηθά. Καὶ α὎ηὸ δὲ ηὸ κηθξὸλ, ἐθε῔λν ηὸ αἮζζεηὸλ, ηῶ ηξόπῳ γηλόκελνλ πλεπκαηηθόλ. Σὸ γὰξ παξαηλε῔λ κεδὲλ πιένλ ἐπηδεηε῔λ ηνῦ ἄξηνπ ηνῦ ἐπηνπζίνπ, ηνπηέζηη, ηνῦ θαζεκεξηλνῦ, πλεπκαηηθ῅ο ἂλ εἴε θαὶ θηινζόθνπ δηαλνίαο. Σὰ δὲ πξὸ ηνύηνπ ὅξα· Ἁγηαζζήησ ηὸ ὄλνκά ζνπ· ἐιζέησ ἟ βαζηιεία ζνπ· γελεζήησ ηὸ ζέιεκά ζνπ, ὡο ἐλ ν὎ξαλῶ, θαὶ ἐπὶ η῅ο γ῅ο. Εἶηα εἮπὼλ ηὸ αἮζζεηὸλ ἐθε῔λν, ηαρέσο ἀπειιάγε α὎ηνῦ, θαὶ πάιηλ ἐπὶ ηὴλ πλεπκαηηθὴλ ἤιζε δηδαζθαιίαλ, Ἄθεο ἟κ῔λ ηὰ ὀθεηιήκαηα ἟κ῵λ, ιέγσλ, ὡο θαὶ ἟κε῔ο ἀθίεκελ ην῔ο ὀθεηιέηαηο ἟κ῵λ. Ο὎δακνῦ ἀξρὴλ, ν὎δακνῦ πινῦηνλ, ν὎δακνῦ δόμαλ, ν὎δακνῦ δπλαζηείαλ, ἀιιὰ πάληα εἮο ςπρ῅ο ὠθέιεηαλ ζπληεινῦληα ἐλέζεθε ηῆ ε὎ρῆ· ν὎δὲλ γήτλνλ, ἀιιὰ πάληα ν὎ξάληα. ΕἮ ηνίλπλ θειεπόκεζα ἀπέρεζζαη η῵λ βησηηθ῵λ θαὶ

παξόλησλ, π῵ο ν὎θ ἂλ εἴεκελ ἄζιηνη θαὶ ηαιαίπσξνη ηαῦηα αἮηνῦληεο παξὰ Θενῦ, ἃ ἐθέιεπζε θαὶ ἔρνληαο ἐθβάιιεηλ, θξνληίδνο ἀπαιιάηησλ ἟κ᾵ο, ὏πὲξ ὧλ δὲ ἐπέηαμε, κεδεκίαλ ηίζεζζαη ζπνπδήλ· κ᾵ιινλ δὲ κήηε ἔρεηλ κήηε ἐπηζπκε῔λ; Σνῦην γάξ ἐζηη ηὸ βαηηνινγε῔λ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ε὎ρόκελνη ν὎θ ἀλύνκελ. Π῵ο νὔλ νἯ πνλεξνὶ, θεζὶ, πινπηνῦζη; π῵ο νἯ ἄδηθνη θαὶ κηαξνὶ, ἁξπάδνληεο, πιενλεθηνῦληεο; Ο὎ ηνῦ Θενῦ παξέρνληεο, ἄπαγε. Καὶ π῵ο ὁ Θεὸο ζπγρσξε῔; Ὅηη θαὶ ηῶ πινπζίῳ ηόηε ζπλερώξεζε, κείδνλη ηεξ῵λ α὎ηὸλ θνιάζεη. Ἄθνπζνλ νὔλ θαὶ ηί θεζη πξὸο α὎ηόλ· Σέθλνλ, ἀπέιαβεο ηὰ ἀγαζά ζνπ, θαὶ Λάδαξνο ηὰ θαθά· θαὶ λῦλ νὕηνο παξαθαιε῔ηαη, ζὺ δὲ ὀδπλ᾵ζαη. Ἵλ' νὔλ κὴ θαὶ ἟κε῔ο ηαύηεο ἀθνύζσκελ η῅ο θσλ῅ο, ηξπθ῵ληεο εἮθ῅ θαὶ κάηελ, θαὶ πνιιὰ ζπλάγνληεο ἑαπην῔ο ἁκαξηήκαηα, ηὸλ ἀιεζ῅ πινῦηνλ ἑιώκεζα θαὶ ηὴλ ἀθξηβ῅ θηινζνθίαλ, ὥζηε ηπρε῔λ η῵λ ἐπεγγεικέλσλ ἀγαζ῵λ· ὧλ γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο κεηαζρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.247 ΟΜΘΛΘΑ Μ∆ʹ. Ἀπεθξίζε α὎ην῔ο ὁ Ἰεζνῦο, θαὶ εἶπελ· «Ἀκὴλ, ἀκὴλ ιέγσ ὏κ῔λ, δεηε῔ηέ κε, ν὎ρ ὅηη εἴδεηε ζε κε῔α, ἀιι' ὅηη ἐθάγεηε ἐθ η῵λ ἄξησλ, θαὶ ἐρνξ ηάζζεηε. ἖ξγάδεζζε κὴ ηὴλ βξ῵ζηλ ηὴλ ἀπνι ιπκέλελ, ἀιιὰ ηὴλ βξ῵ζηλ ηὴλ κέλνπζαλ εἮο δσὴλ αἮώληνλ.» αʹ. Σὸ πξνζελὲο θαὶ ιε῔νλ ν὎ παληαρνῦ ρξήζηκνλ, ἀιι' ἔζηηλ ὅηε θαὶ ηνῦ πιεθηηθσηέξνπ δε῔ ηῶ δηδαζθάιῳ. Ὅηαλ γὰξ λσζὴο ᾖ ὁ καζεηὴο θαὶ παρὺο, θέληξῳ ρξ῅ζζαη πξὸο α὎ηὸλ ινηπὸλ ρξὴ, ὥζηε η῅ο πνιι῅ο θαζηθέζζαη λσζείαο. Σνῦην θαὶ ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ πεπνίεθελ, ἀιιαρνῦ ηε πνιιαρνῦ, θαὶ ἐλ ηῶ παξόληη ηόπῳ. ἖ιζόλησλ γὰξ η῵λ ὄρισλ θαὶ ε὏ξόλησλ ηὸλ Ἰεζνῦλ, θαὶ θνιαθεπόλησλ α὎ηὸλ, θαὶ ιεγόλησλ· Ῥαββὶ, πόηε ὧδε γέγνλαο; δεηθλὺο ὅηη η῅ο παξὰ ἀλζξώπσλ ν὎θ ἐθίεηαη ηηκ῅ο, ἀιι' ἓλ κόλνλ ὁξᾶ, ηὴλ ζσηεξίαλ α὎η῵λ, ἐπηπιεθηηθ῵ο α὎ην῔ο ἀπνθξίλεηαη· ν὎ ηαύηῃ κόλνλ δηνξζ῵ζαη βνπιόκελνο, ἀιιὰ θαὶ ηῶ ηὴλ δηάλνηαλ α὎η῵λ ἐθθαιύςαη θαὶ εἮο κέζνλ ἀγαγε῔λ. Σί γάξ θεζηλ; Ἀκὴλ, ἀκὴλ ιέγσ ὏κ῔λ· κεηὰ δηνξηζκνῦ θαὶ βεβαηώζεσο· δεηε῔ηέ κε, ν὎ρ ὅηη εἴδεηε ζεκε῔α, ἀιι' ὅηη ἐθάγεηε ἐθ η῵λ ἄξησλ, θαὶ ἐρνξηάζζεηε. Πιήηηεη κὲλ ηῶ ιόγῳ θαὶ ἐιέγρεη, ἀιι' ν὎θ ἀπνηόκσο θαὶ ζθόδξα, ἀιιὰ κεηὰ πνιι῅ο η῅ο θεηδνῦο ηνῦην πνη῵λ. Ο὎ γὰξ εἶπελ, Ὦ ιαίκαξγνη θαὶ γαζηξίδνπινη, ηνζαῦηα ἐζαπκαηνύξγεζα, θαὶ ν὎δακνῦ νὒηε ἞θνινπζήζαηε, νὒηε ἐζαπκάζαηε ηὰ γεγε 59.248.40 λεκέλα· ἀιιὰ πξνζελ῵ο νὓησ πσο θαὶ ἞ξέκα, Ζεηε῔ηέ κε, ν὎ρ ὅηη εἴδεηε ζεκε῔α, ἀιι' ὅηη ἐθάγεηε ἐθ η῵λ ἄξησλ, θαὶ ἐρνξηάζζεηε· ν὎ πεξὶ η῵λ παξειζόλησλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ πεξὶ ηνῦ παξόληνο ζεκείνπ ἐκθαίλσλ. Μνλνλνπρὶ γὰξ ηνῦην ιέγεη, δη' ὧλ πξὸο α὎ηνὺο ἀπνηείλεηαη· Ο὎ ηὸ ζαῦκα ὏κ᾵ο ἐμέπιεμε ηὸ ἐπὶ ην῔ο ἄξηνηο, ἀιιὰ ηὸ ἐκπιεζζ῅λαη. Καὶ ὅηη ν὎ θαηαζηνραδόκελνο α὎η῵λ ἔιεγελ, ε὎ζέσο ἔδεημαλ ἐθε῔λνη. Καὶ γὰξ δηὰ ηνῦην πάιηλ ἤιζνλ, ὡο κέιινληεο η῵λ α὎η῵λ ἀπνιαύζεζζαη. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ἔιεγνλ· ΟἯ παηέξεο ἟κ῵λ ἔθαγνλ ηὸ κάλλα ἐλ ηῆ ἐξήκῳ· πάιηλ ἐπὶ ηξνθὴλ α὎ηὸλ ἕιθνληεο ζαξθηθὴλ, ὅπεξ ἤλ ἔγθιεκα θαὶ θαηεγνξία κεγίζηε. Ἀιι' α὎ηὸο ν὎ρ ἵζηαηαη κέρξη η῵λ ἐιέγρσλ, ἀιιὰ θαὶ δηδαζθαιίαλ ηνύηνηο πξνζηίζεζη, ιέγσλ· ἖ξγάδεζζε κὴ ηὴλ βξ῵ζηλ ηὴλ ἀπνιιπκέλελ, ἀιιὰ ηὴλ βξ῵ζηλ ηὴλ κέλνπζαλ εἮο δσὴλ αἮώληνλ, ἡλ ὁ ΤἯὸο ηνῦ ἀλζξώπνπ δίδσζηλ ὏κ῔λ. Σνῦηνλ γὰξ ὁ Παηὴξ ἐζθξάγηζελ ὁ Θεόο. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηη· Μεδεὶο ὏κ῔λ ἔζησ ιόγνο ηαύηεο η῅ο ηξνθ῅ο, ἀιι' ἐθείλεο η῅ο πλεπκαηηθ῅ο. Ἀιι' ἐπεηδή ηηλεο η῵λ βνπινκέλσλ ἀξγ῵ο ηξέθεζζαη, ἀπνθέρξεληαη ηνύηῳ ηῶ ιόγῳ, ὡο ηὴλ ἐξγαζίαλ ἐθθόπηνληνο ηνῦ Υξηζηνῦ, εὒθαηξνλ θαὶ πξὸο α὎ηνὺο εἮπε῔λ. Ὅινλ γὰξ, ὡο εἮπε῔λ, δηαβάιινπζη ηὸλ Υξηζηηαληζκὸλ, θαὶ ἐπὶ ἀξγίᾳ 59.249 θσκῳδε῔ζζαη παξαζθεπάδνπζη. Πξόηεξνλ δὲ εἮπε῔λ ἀλαγθα῔νλ ηὸ ηνῦ Παύινπ. Σί δὲ ἐθε῔λόο θεζη; Μλεκνλεύεηε ηνῦ Κπξίνπ εἮξεθόηνο· Μαθάξηόλ ἐζηη δηδόλαη κ᾵ιινλ ἠ ιακβάλεηλ. Καίηνη πόζελ ἂλ γέλνηην δηδόλαη ηῶ ν὎θ ἔρνληη; Π῵ο νὔλ ηῆ Μάξζᾳ ὁ Ἰεζνῦο εἶπελ· Μεξηκλᾶο θαὶ ηπξβάδῃ πεξὶ πνιιὰ, ἑλὸο δέ ἐζηη ρξεία· Μαξία

δὲ ηὴλ ἀγαζὴλ κεξίδα ἐμειέμαην· θαὶ πάιηλ, Μὴ κεξηκλήζεηε εἮο ηὴλ αὒξηνλ. Ἀλαγθα῔νλ γὰξ πάληα λῦλ ηαῦηα ἐπηιῦζαη, ν὎ρ ἵλα κόλνλ παύζσκελ α὎ηνὺο ἀξγνῦληαο, εἮ βνύινηλην, ἀιι' ἵλα κὴ κάρελ εἮζάγεηλ ηηλὰ δείμσκελ ηὰ ιόγηα ηνῦ Θενῦ. Καὶ γὰξ θαὶ ἀιιαρνῦ θεζηλ ὁ Ἀπόζηνινο· Παξαθαινῦκελ δὲ ὏κ᾵ο πεξηζζεύεηλ θαὶ θηινηηκε῔ζζαη, ἟ζπράδεηλ θαὶ πξάζζεηλ ηὰ ἴδηα, ἵλα ε὎ζρεκόλσο πεξηπαη῅ηε πξὸο ηνὺο ἔμσ· θαὶ πάιηλ, ὇ θιέπησλ, κεθέηη θιεπηέησ· κ᾵ιινλ δὲ θνπηάησ ἐξγαδόκελνο ηα῔ο Ἦδίαηο ρεξζὶλ, ἵλα ἔρῃ κεηαδηδόλαη ηῶ ρξείαλ ἔρνληη. ἖ληαῦζα γὰξ ὁ Παῦινο ν὎δὲ ἁπι῵ο ἐξγάδεζζαη ἐθέιεπζελ, ἀιι' νὓησ κεηὰ πόλνπ, ὡο ἔρεηλ ἐληεῦζελ θαὶ ἑηέξῳ κεηαδηδόλαη. Καὶ ἑηέξσζη πάιηλ ὁ α὎ηὸο ιέγεη, Σα῔ο ρξείαηο κνπ θαὶ ην῔ο νὔζη κεη' ἐκνῦ ὏πεξέηεζαλ αἯ ρε῔ξεο αὕηαη. Καὶ Κνξηλζίνηο δὲ ἐπηζηέιισλ ἔιεγε· Σίο νὔλ κνί ἐζηηλ ὁ κηζζόο; Ἵλα ε὎αγγειηδόκελνο ἀδάπαλνλ ζήζσ ηὸ Ε὎αγγέιηνλ. Καὶ ἐλ ηῆ πόιεη δὲ ἐθείλῃ γελόκελνο, Ἔκελε πξὸο Ἀθύιαλ θαὶ Πξίζθηιιαλ, θαὶ εἮξγάδεην. Ἤζαλ γὰξ ζθελνπνηνὶ ηὴλ ηέρλελ. Ἀιιὰ ηαῦηα ηὴλ κάρελ δείθλπζη ζθνδξνηέξαλ θαηὰ ηὸ ῥεηόλ. Ο὎θνῦλ ἀλάγθε ινηπὸλ ηὴλ ιύζηλ ἐπαγαγε῔λ. Σί νὔλ ἂλ εἴπνηκελ πξὸο ηαῦηα; Ὅηη ηὸ κὴ κεξηκλᾶλ ν὎ ηὸ κὴ ἐξγάδεζζαί ἐζηηλ, ἀιιὰ ηὸ κὴ πξνζει῵ζζαη ην῔ο βησηηθν῔ο πξάγκαζη· ηνπηέζηη, ηὸ κὴ πνηε῔ζζαη θξνληίδα πεξὶ η῅ο εἮο αὒξηνλ ἀλαπαύζεσο, ἀιιὰ πάξεξγνλ α὎ηὴλ εἶλαη λνκίδεηλ. Ἔλεζηη γὰξ θαὶ ἐξγαδόκελνλ, κεδὲλ εἮο ηὴλ αὒξηνλ ζεζαπξίδεηλ, θαὶ ἔλεζηηλ ἐξγαδόκελνλ, κεδὲλ κεξηκλᾶλ. Ο὎ γὰξ ηα὎ηόλ ἐζηη κέξηκλα θαὶ ἐξγαζία. Ο὎δὲ γὰξ ὡο ηῶ ἔξγῳ ζαῤῥ῵λ ἐξγάδεηαί ηηο, ἀιι' ἵλα κεηαδῶ ηῶ ρξείαλ ἔρνληη. Καὶ ηὸ πξὸο Μάξζαλ δὲ εἮξεκέλνλ ν὎ πεξὶ ἔξγνπ θαὶ ἐξγαζίαο ἐζηὶλ, ἀιιὰ πεξὶ ηνῦ δε῔λ θαηξὸλ εἮδέλαη, θαὶ κὴ ηὸλ η῅ο ἀθξνάζεσο ρξόλνλ πξὸο ηὰ ζαξθηθώηεξα ἀλαιίζθεηλ. Ο὎ ηνίλπλ εἮο ἀξγίαλ α὎ηὴλ ἐκβάιισλ, ηαῦηα ἔιεγελ, ἀιιὰ πξνζει῵λ ηῆ ἀθξνάζεη. Παξεγελόκελ, θεζὶλ, δηδάμσλ ὏κ᾵ο ηὰ δένληα· ζὺ δὲ πεξὶ ἄξηζηνλ ἐζπνύδαθαο; ὖπνδέμαζζαί κε βνύιεη, θαὶ πνιπηει῅ παξαζθεπάζαη ηξάπεδαλ; ἗ηέξαλ παξαζθεύαζνλ ἑζηίαζηλ, ηὴλ κεηὰ πξνζπκίαο ἀθξόαζίλ κνη παξερνκέλε, θαὶ ηὸλ η῅ο ἀδειθ῅ο κηκνπκέλε πόζνλ. Οὒηε νὔλ ηὴλ θηινμελίαλ θσιύσλ ηαῦηα ἔιεγελ· ἄπαγε· π῵ο γάξ; ἀιιὰ ηὸ κὴ δε῔λ ἐλ ἀθξνάζεσο θαηξῶ πεξὶ ἕηεξα ἞ζρνι῅ζζαη. Σὸ δὲ ιέγεηλ, Μὴ ἐξγάδεζζε ηὴλ βξ῵ζηλ ηὴλ ἀπνιιπκέλελ, ν὎ ηνῦηό ἐζηηλ αἮληηηνκέλνπ, ὥζηε δε῔λ ἀξγε῔λ· θαὶ γὰξ θαὶ ηνῦην κάιηζηα ἀπνιιπκέλε βξ῵ζίο ἐζηη· (Π᾵ζαλ γὰξ ηὴλ θαθίαλ ἐδίδαμελ ἟ ἀξγία)· ἀιι' ὥζηε ἐξγάδεζζαη θαὶ κεηαδηδόλαη. Σνῦην γὰξ ν὎θ ἀπνιιπκέλε βξ῵ζίο ἐζηη ινηπόλ. ΕἮ δέ ηηο ἀξγ῵λ γαζηξίδνηην θαὶ ηξπθ῅ο ἐπηκειν῔ην, νὕηνο ηὴλ βξ῵ζηλ ἐξγάδεηαη ηὴλ ἀπνιιπκέλελ· ὥζπεξ εἴ ηηο ἐξγαδόκελνο ηὸλ Υξηζηὸλ ηξέθνη, θαὶ πνηίδνη, θαὶ ἐλδύνη, ν὎δεὶο νὓησο ἀλαίζζεηνο θαὶ ἀκαζὴο, ὡο εἮπε῔λ, ἀπνιιπκέλελ βξ῵ζηλ ἐξγάδεζζαη ηὸλ ηνηνῦηνλ, δη' ἡλ η῅ο βαζηιείαο ἟ ἐπαγγειία η῅ο κειινύζεο θαὶ η῵λ ἀγαζ῵λ ἐθείλσλ. Αὓηε γὰξ κέλεη δηελεθ῵ο ἟ βξ῵ζηο. Ἄιισο δὲ, θαὶ ηόηε δὲ ἐπεηδὴ η῅ο κὲλ πίζηεσο ν὎δέλα ιόγνλ ἐπνηνῦλην, ν὎δὲ ἐζθόπνπλ καζε῔λ, ηίο ὁ ηαῦηα ἐξγαδόκελνο, θαὶ πνίᾳ δπλάκεη, ἓλ δὲ κόλνλ ἐβνύινλην, γαζηξίδεζζαη κεδὲλ πνηνῦληεο, ηὴλ ηνηαύηελ ηξνθὴλ εἮθόησο βξ῵ζηλ ἀπνιιπκέλελ 59.250 ἐθάιεζελ. Ἔζξεςα ὏κ῵λ ηὰ ζώκαηα, θεζὶλ, ἵλα ἀπὸ ηνύηνπ ηὴλ ἑηέξαλ ἐπηδεηήζεηε ηξνθὴλ, ηὴλ κέλνπζαλ, ηὴλ ηξέθνπζαλ ὏κ῵λ ηὴλ ςπρήλ· ὏κε῔ο δὲ πάιηλ ἐπὶ ηὴλ γεΐλελ ηξέρεηε. ∆ηὰ ηνῦην ν὎ ζπλίεηε ὅηη ν὎θ ἐπὶ ηαύηελ ὏κ᾵ο ἄγσ ηὴλ ἀηει῅, ἀιι' ἐπ' ἐθείλελ ηὴλ ν὎ πξόζθαηξνλ παξέρνπζαλ δσὴλ, ἀιι' αἮώληνλ, ηὴλ ν὎ ζ῵κα, ἀιιὰ ςπρὴλ ηξέθνπζαλ. Εἶηα ἐπεηδὴ νὓησ κέγα πεξὶ ἑαπηνῦ ἐθζέγμαην, θαὶ ἔθεζελ α὎ηὸο δώζεηλ α὎ηὴλ, ἵλα κὴ πάιηλ α὎ην῔ο πξνζηῆ ηὸ ιεγόκελνλ, ἀμηόπηζηνλ ηὸλ ιόγνλ πνη῵λ, ἐπὶ ηὸλ Παηέξα ηὴλ ρνξεγίαλ α὎η῅ο ἀλάγεη. ΕἮπὼλ γὰξ, Ἡλ ὁ ΤἯὸο ηνῦ ἀλζξώπνπ δώζεη ὏κ῔λ, ἐπήγαγε, Σνῦηνλ γὰξ ὁ Παηὴξ ἐζθξάγηζελ ὁ Θεόο· ηνπηέζηηλ, ἐπὶ ηνύηῳ ἔπεκςε ηαύηελ ὏κ῔λ θνκίδνληα ηὴλ ηξνθήλ. ∆ειν῔ δὲ θαὶ ἑηέξαλ ἑξκελείαλ ἟ ιέμηο. Καὶ γὰξ θαὶ ἀιιαρνῦ θεζηλ ὁ Υξηζηόο· ὇ ἀθνύσλ κνπ ηνὺο ιόγνπο, ηνῦηνλ ἐζθξάγηζελ ὁ Παηὴξ, ὅηη ὁ Θεὸο

ἀιεζήο ἐζηη· ηνπηέζηηλ, ἀπέδεημελ ἀλαληηῤῥήησο· ὃ δή κνη δνθε῔ θαὶ ἐληαῦζα ἟ ιέμηο αἮλίηηεζζαη. Ο὎δὲλ γάξ ἐζηηλ ἄιιν ηὸ, ἖ζθξάγηζελ ὁ Παηὴξ, ἀιι' ἠ ἀπέδεημελ, ἐμεθάιπςε δηὰ η῅ο α὎ηνῦ καξηπξίαο. Ἔδεημε κὲλ γὰξ θαὶ α὎ηὸο ἑαπηόλ· ἐπεηδὴ δὲ πξὸο Ἰνπδαίνπο δηειέγεην, ηὴλ ηνῦ Παηξὸο καξηπξίαλ εἮο κέζνλ ἢγαγε. βʹ. Μάζσκελ ηνίλπλ, ἀγαπεηνὶ, ηαῦηα αἮηε῔λ ηὸλ Θεὸλ, ἃ ἄμηόλ ἐζηη παξ' α὎ηνῦ αἮηε῔λ. ἖θε῔λα κὲλ γὰξ, ὅπσο ἂλ ηύρῃ, ηὰ βησηηθὰ ιέγσ, βιάβελ ν὎δεκίαλ θέξεη. Ἄλ ηε γὰξ πινπηήζσκελ, ἐληαῦζα κόλνλ ἀπνιαπζόκεζα η῅ο ηξπθ῅ο· ἄλ ηε εἮο πελίαλ θαηαπέζσκελ, ν὎δὲλ πεηζόκεζα δεηλόλ. Οὒηε γὰξ ηὰ ιακπξὰ ηνῦ παξόληνο βίνπ, νὒηε ηὰ ιππεξὰ εἮο ἀζπκίαο θαὶ ἟δνλ῅ο ιόγνλ ἔρεη ηὴλ Ἦζρὺλ, ἀιι' ἑθάηεξα ε὎θαηαθξόλεηα, θαὶ κεηὰ πνιι῅ο παξαῤῥε῔ η῅ο ηαρπη῅ηνο. ∆ηὸ θαὶ ὁδὸο θέθιεηαη εἮθόησο ἅηε παξνδεύνληα, θαὶ ἐπὶ πιε῔ζηνλ κέλεηλ ν὎ πεθπθόηα· ηὰ δὲ κέιινληα ἑθάηεξα ἀζάλαηα κέλεη, ηά ηε θνιάζεσο, ηά ηε η῅ο βαζηιείαο. ὖπὲξ ἐθείλσλ ηνίλπλ πνιιὴλ πνηώκεζα ζπνπδὴλ, ὥζηε ηὰ κὲλ θπγε῔λ, ηὰ δὲ ἑιέζζαη. Σί γὰξ η῅ο ἐληαῦζα ηξπθ῅ο ὄθεινο; ΢ήκεξόλ ἐζηη, θαὶ αὒξηνλ ν὎θ ἔζηη· ζήκεξνλ ἄλζνο ιακπξὸλ, θαὶ αὒξηνλ θόληο ζθεδαλλπκέλε· ζήκεξνλ πῦξ θαηόκελνλ, θαὶ αὒξηνλ ηέθξα θαηαζβελλπκέλε. Ἀιι' ν὎ ηὰ πλεπκαηηθὰ ηνηαῦηα, ἀιι' ἀεὶ κέλεη ιάκπνληα, θαὶ ἀλζνῦληα, θαὶ θαηδξόηεξα γηλόκελα θαζεκέξαλ. ὇ πινῦηνο ἐθε῔λνο ν὎δέπνηε ἀπόιιπηαη, ν὎δέπνηε κεζίζηαηαη, ν὎δέπνηε ιήγεη, ν὎δέπνηε ἐπάγεη θξνληίδα θαὶ θζόλνλ θαὶ θαηεγνξίαλ, ν὎ ζ῵κα ἐμόιιπζηλ, ν὎ ςπρὴλ δηαθζείξεη, ν὎ θζόλνλ ἔρεη, ν὎ βαζθαλίαλ ἐπηζσξεύεη, ἅπεξ ἅπαληα ηαῦηα ηῶ πινύηῳ πξόζεζηηλ. ἧ δόμα ἐθείλε ν὎θ εἮο ἀπόλνηαλ αἴξεη, ν὎ θιεγκαίλεηλ παξαζθεπάδεη, ν὎δέπνηε παύεηαη, ν὎δὲ ἀκαπξνηέξα γίλεηαη. ἧ ἄλεζηο θαὶ ἟ ηξπθὴ ἐπὶ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο πάιηλ κέλεη, θαὶ αὓηε δηελεθὴο, ἀεὶ ἀθίλεηνο νὔζα θαὶ ἀζάλαηνο· ν὎θ ἔζηη γὰξ πέξαο α὎η῅ο θαὶ ηέινο ε὏ξε῔λ. Σαύηελ, παξαθαι῵, πνζήζσκελ ηὴλ δσήλ. Ἂλ γὰξ πνζήζσκελ α὎ηὴλ, ν὎δέλα η῵λ παξόλησλ πνηεζόκεζα ιόγνλ, ἀιιὰ θαηαθξνλήζνκελ ηνύησλ ἁπάλησλ θαὶ θαηαγειαζόκεζα, θἂλ εἮο βαζηιηθὰο α὎ιάο ηηο ἟κ᾵ο εἮζειζε῔λ θειεύῃ, ν὎ρ αἯξεζόκεζα ἐθείλελ ἔρνληεο ηὴλ ἐιπίδα· θαίηνη ηνύηνπ ν὎δὲλ καθαξηώηεξνλ εἶλαη δνθε῔, ἀιιὰ ην῔ο θαηερνκέλνηο ηῶ η῵λ ν὎ξαλ῵λ ἔξσηη θαὶ ηνῦην κηθξὸλ θαὶ ε὎ηειὲο θαὶ ν὎δελὸο ἄμηνλ ιόγνπ. Π᾵λ γὰξ ὃ ηέινο ἔρεη, ν὎ ζθόδξα πεξηζπνύδαζηνλ· π᾵λ ὃ παύεηαη, θαὶ ζήκεξόλ ἐζηη, θαὶ αὒξηνλ ν὎θ ἔζηη, θἂλ ζθόδξα ᾖ κέγα, ζθόδξα κηθξὸλ θαὶ ε὎θαηαθξόλεηνλ εἶλαη δνθε῔. Μὴ ηνίλπλ η῵λ θεπγόλησλ ἀληερώκεζα, κεδὲ η῵λ παξαῤῥεόλησλ θαὶ ἀπεξρνκέλσλ, ἀιιὰ η῵λ κελόλησλ θαὶ ἀθηλήησλ, ἵλα θαὶ α὎η῵λ δπλεζ῵κελ ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.251 ΟΜΘΛΘΑ ΜΕʹ. Εἶπνλ νὔλ πξὸο α὎ηόλ· «Σί πνη῵κελ ἵλα ἐξγαδώ κεζα ηὰ ἔξγα ηνῦ Θενῦ;» Εἶπελ νὔλ α὎ην῔ο ὁ Ἰεζνῦο· «Σνῦηό ἐζηη ηὸ ἔξγνλ ηνῦ Θενῦ, ἵλα πηζηεύζεηε εἮο ὃλ ἀπέζηεηιελ ἐθε῔λνο.» Εἶπνλ νὔλ α὎ηῶ· «Σί νὔλ πνηε῔ο ζεκε῔νλ, ἵλα ἴδσκελ θαὶ πηζηεύζσκέλ ζνη; Σί ἐξγάδῃ;»
αʹ. Ο὎δὲλ γαζηξηκαξγίαο ρε῔ξνλ, ν὎δὲλ αἮζρξόηεξνλ. Σνῦην παρε῔αλ πνηε῔ δηάλνηαλ, ηνῦην ζαξθηθὴλ πνηε῔ ςπρὴλ, ηνῦην πεξν῔, θαὶ δηαβιέπεηλ ν὎θ ἀθίεζηλ. Ὅξα γνῦλ θαὶ ἐπὶ η῵λ Ἰνπδαίσλ ηνῦην γηλόκελνλ. ἖πεηδὴ γὰξ πξὸο γαζηξηκαξγίαλ θερήλαζη, θαὶ ὅινη η῵λ βησηηθ῵λ ἤζαλ, θαὶ ν὎δὲλ ἐλελόνπλ πλεπκαηηθὸλ, κπξίνηο α὎ηνὺο ιόγνηο ἐλάγεη ὁ Υξηζηὸο θαὶ θέληξνλ ἔρνπζη θαὶ θεηδώ· θαὶ ν὎δὲ νὓησο ἀλίζηαληαη, ἀιι' ἔηη θάησ κέλνπζη θείκελνη. ΢θόπεη γάξ. Εἶπελ α὎ην῔ο, Ζεηε῔ηέ κε, ν὎ρ ὅηη εἴδεηε ζεκε῔α, ἀιι' ὅηη ἐθάγεηε ἐθ η῵λ ἄξησλ, θαὶ ἐρνξηάζζεηε. Ἔπιεμε δηὰ ηνῦ ἐιέγρνπ· ἔδεημελ ὁπνίαλ δε῔ δεηε῔λ ηξνθὴλ, εἮπώλ· ἖ξγάδεζζε κὴ ηὴλ βξ῵ζηλ

ηὴλ ἀπνιιπκέλελ· ἔζεθελ α὎ην῔ο ηὸ ἔπαζινλ, εἮπώλ· Ἀιιὰ ηὴλ κέλνπζαλ εἮο δσὴλ αἮώληνλ· ἔπεηηα ηὸ πξνζηζηάκελνλ α὎ην῔ο ἐζεξάπεπζελ, εἮπὼλ ἀπὸ ηνῦ Παηξὸο ἀπεζηάιζαη. Σί νὔλ ἐθε῔λνη; Ὥζπεξ ν὎δὲλ ἀθεθνόηεο, Σί νὔλ πνη῵κελ, θαζὶλ, ἵλα ἐξγαδώκεζα ηὰ ἔξγα ηνῦ Θενῦ; Σαῦηα δὲ ἔιεγνλ, ν὎ρ ὥζηε καζε῔λ θαὶ πξ᾵μαη (θαὶ δείθλπζη ηὰ ἑμ῅ο), ἀιιὰ πάιηλ α὎ηὸλ ἐπὶ ηὴλ η῅ο ηξνθ῅ο ρνξεγίαλ ἄγνληεο, θαὶ εἮο ηὸ θνξέζαη α὎ηνὺο πξνθαιέζαη ἐζέινληεο. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; Σνῦηό ἐζηη ηὸ ἔξγνλ ηνῦ Θενῦ, ἵλα πηζηεύζεηε εἮο ὃλ ἀπέζηεηιελ ἐθε῔λνο. ΟἯ δὲ εἶπνλ· Σί ζεκε῔νλ πνηε῔ο, ἵλα ἴδσκελ θαὶ πηζηεύζσκελ; ΟἯ παηέξεο ἟κ῵λ ἔθαγνλ ηὸ κάλλα ἐλ ηῆ ἐξήκῳ. Ο὎δὲλ ηνύησλ ἀλαηζζεηόηεξνλ, ν὎δὲλ ἀινγώηεξνλ. Σνῦ ζεκείνπ ὄληνο ἐλ ὀθζαικν῔ο α὎η῵λ ἔηη, ὡο ν὎δελὸο γεγνλόηνο, νὓησο ἔιεγνλ, Σί ζεκε῔νλ πνηε῔ο; θαὶ εἮπόληεο, ν὎δὲ α὎η῅ο η῅ο αἯξέζεσο ηνῦ ζεκείνπ θύξηνλ ἀθη᾵ζηλ εἶλαη, ἀιι' εἮο ἀλάγθελ α὎ηὸλ νἴνληαη κεζηζηᾶλ ηνῦ κεδὲλ ἕηεξνλ πνη῅ζαη, ἀιι' ἠ ηνηνῦηνλ, νἷνλ ἐγέλεην ἐπὶ η῵λ πξνγόλσλ. ∆ηὸ δὴ θαὶ ιέγνπζηλ· ΟἯ παηέξεο ἟κ῵λ ἔθαγνλ ηὸ κάλλα ἐλ ηῆ ἐξήκῳ· δηὰ ηνύηνπ λνκίδνληεο α὎ηὸλ ἐξεζίδεηλ, ὥζηε ηνηνῦηνλ πνη῅ζαη ζεκε῔νλ, ὅπεξ α὎ηνὺο ζξέςαη δύλαηαη ζαξθηθ῵ο. ∆ηαηί γὰξ ν὎δελὸο ἑηέξνπ η῵λ πξνηέξσλ ζεκείσλ ἐκλεκόλεπζαλ, θαίηνη γε πνιι῵λ γελνκέλσλ ηόηε, θαὶ θαη' Αἴγππηνλ θαὶ θαηὰ ηὴλ ζάιαηηαλ θαὶ ἐλ ηῆ ἐξήκῳ, ἀιιὰ ηνῦ κάλλα; ἆξ' ν὎ δηόηη ζθόδξα α὎ηνῦ ἐπεζύκνπλ δηὰ ηὴλ η῅ο γαζηξὸο ηπξαλλίδα; Π῵ο δὲ νἯ πξνθήηελ α὎ηὸλ ιέγνληεο θαὶ βαζηιέα ἐπηρεηξνῦληεο πνηε῔λ, ἐπεηδὴ ηὸ ζεκε῔νλ εἴδεηε, λῦλ ὡο ν὎δελὸο γελνκέλνπ ἀράξηζηνη θαὶ ἀγλώκνλεο γεγόλαηε, θαὶ ζεκε῔νλ αἮηε῔ηε, παξαζίησλ θαὶ θπλ῵λ ιηκσηηόλησλ ῥήκαηα ἀθηέληεο; λῦλ ηὸ κάλλα ζαπκαζηὸλ ὏κ῔λ, ὅηε ἟ ςπρὴ ὏κ῵λ θαηάμεξνο; Καὶ ὅξα εἮξσλείαλ. Ο὎θ εἶπνλ, ὅηη Μσυζ῅ο ηόδε ἐπνίεζε ηὸ ζεκε῔νλ, ζὺ ηί πνηε῔ο; λνκίδνληεο πιήηηεηλ α὎ηόλ· ἀιιὰ ηέσο α὎ηῶ κεηὰ πνιι῅ο δηαιέγνληαη η῅ο ηηκ῅ο, πξνζδνθίᾳ η῅ο ηξνθ῅ο. Ἄιισο δὲ νὒηε ηνῦην ιέγνπζηλ, ὅηη ὁ Θεὸο ηόδε ἐπνίεζε· ΢ὺ ηί πνηε῔ο; ἵλα κὴ δόμσζηλ α὎ηὸλ ἐμηζνῦλ ηῶ Θεῶ· νὒηε Μσυζέα παξάγνπζηλ, ἵλα κὴ δόμσζηλ α὎ηὸλ ηαπεηλνῦλ· ἀιιὰ κέζνλ α὎ηὸ ηεζείθαζη, ιέγνληεο· ΟἯ παηέξεο ἟κ῵λ ἔθαγνλ ηὸ κάλλα ἐλ ηῆ 59.252 ἐξήκῳ. Καὶ ἐλ῅λ κὲλ εἮπε῔λ, ὅηη Μσυζέσο κείδνλα ἐζαπκαηνύξγεζα λῦλ, ν὎ ῥάβδνπ δεεζεὶο, ν὎θ ε὎ρ῅ο ρξείαλ ἐζρεθὼο, ἀιιὰ πάληα πνηήζαο ἀπ' ἐκαπηνῦ· εἮ δὲ θαὶ ηνῦ κάλλα κέκλεζζε, Ἦδνὺ θαὶ ἄξηνλ ὏κ῔λ παξέζρνλ. Ἀιι' ν὎θ ἤλ ὁ θαηξὸο ηνύησλ η῵λ ιόγσλ λῦλ, ἀιι' ἓλ ἤλ ηὸ ζπνπδαδόκελνλ, ἐπὶ ηὴλ πλεπκαηηθὴλ α὎ηνὺο ἀγαγε῔λ ηξνθήλ. Καὶ ὅξα ηὴλ ἄπεηξνλ ζύλεζηλ, π῵ο ἀπνθξίλεηαη· Ο὎ Μσυζ῅ο ἔδσθελ ὏κ῔λ ηὸλ ἄξηνλ ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ, ἀιι' ὁ Παηήξ κνπ δίδσζηλ ὏κ῔λ ηὸλ ἄξηνλ ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ ηὸλ ἀιεζηλόλ. Σί δήπνηε νὔλ ν὎θ εἶπελ, Ο὎ρ ὁ Μσυζ῅ο δέδσθελ, ἀιι' ἐγώ· ἀιι' ἀληὶ κὲλ Μσυζέσο ηὸλ Θεὸλ, ἀληὶ δὲ ηνῦ κάλλα ἑαπηὸλ ηέζεηθελ; Ὅηη πνιιὴ ἤλ η῵λ ἀθνπόλησλ ἟ ἀζζέλεηα· θαὶ δ῅ινλ ἐθ η῵λ ἑμ῅ο. Καὶ γὰξ θαὶ νὓησο εἮξεθὼο, ν὎δὲ νὓησο α὎ηνὺο θαηέζρε, θαίηνη γε ἀξρόκελνο ἔιεγε, Ζεηε῔ηέ κε, ν὎ρ ὅηη εἴδεηε ζεκε῔α, ἀιι' ὅηη ἐθάγεηε ἐθ η῵λ ἄξησλ, θαὶ ἐρνξηάζζεηε. Καὶ ὅηη ηαῦηα δεηνῦζη, θαὶ δηὰ η῵λ ἑμ῅ο α὎ηνὺο δησξζώζαην, θαὶ ν὎δὲ νὓησο ἀθίζηαληαη. Ἀιι' ν὎ρ ὅηε ηῆ ΢ακαξείηηδη ὏πηζρλε῔ην δώζεηλ ηὸ ὓδσξ, ἐκλεκόλεπζε ηνῦ Παηξὸο, ἀιι' νὓησ πσο εἶπελ· ΕἮ ᾔδεηο ηίο ἐζηηλ ὁ ιέγσλ ζνη, ∆όο κνη πηε῔λ, ζὺ ἂλ ᾔηεζαο α὎ηὸλ, θαὶ ἔδσθελ ἄλ ζνη ὓδσξ δ῵λ· θαὶ πάιηλ, Σὸ ὓδσξ ὃ ἐγὼ δώζσ· θαὶ ν὎ παξαπέκπεη πξὸο ηὸλ Παηέξα. ἖ληαῦζα δὲ ηνῦ Παηξὸο κέκλεηαη, ἵλα κάζῃο πόζε κὲλ η῅ο ΢ακαξείηηδνο ἟ πίζηηο, πόζε δὲ η῵λ Ἰνπδαίσλ ἟ ἀζζέλεηα. Ο὎θ ἄξα ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ ἤλ ηὸ κάλλα· π῵ο νὔλ ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ ιέγεηαη; Ὥζπεξ Πεηεηλὰ ηνῦ ν὎ξαλνῦ, θεζὶλ ἟ Γξαθή· θαὶ πάιηλ, Καὶ ἐβξόληεζελ ἐμ ν὎ξαλνῦ ὁ Κύξηνο. Ἄξηνλ δὲ ἀιεζηλὸλ θαιε῔ ἐθε῔λνλ, ν὎θ ἐπεηδὴ ςεπδὲο ἤλ ηὸ ζαῦκα ηὸ ἐπὶ ηνῦ κάλλα, ἀιι' ὅηη ηύπνο ἤλ, ν὎θ α὎ηναιήζεηα. Μλεζζεὶο δὲ Μσυζέσο, ν὎ρ ἑαπηὸλ ἀληέζεθελ ἐθείλῳ· νὒπσ γὰξ α὎ηὸλ πξνεηίκσλ Μσυζέσο, ἀιι' ἔηη πεξὶ ἐθείλνπ κείδνλα δόμαλ εἶρνλ. ∆ηὰ ηνῦην εἮπὼλ, Ο὎ Μσυζ῅ο δέδσθελ, ν὎θ ἐπήγαγελ, ὅηη ἖γὼ δίδσκη, ἀιι' ἀλη'

α὎ηνῦ ηὸλ Παηέξα θεζὶ δηδόλαη. ΟἯ δὲ ἀθνύζαληεο, ιέγνπζη πάιηλ, ∆ὸο ἟κ῔λ ηὸλ ἄξηνλ ηνῦηνλ θαγε῔λ. Ἔηη γὰξ αἮζζεηόλ ηη πξ᾵γκα ἐλόκηδνλ εἶλαη, ἔηη γαζηξὸο ἀπνιαύεηλ πξνζεδόθσλ· δηὸ θαὶ ηαρέσο πξνζέδξακνλ. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; Ἀλάγσλ α὎ηνὺο θαηὰ κηθξὸλ, ἐπάγεη. ὇ ἄξηνο ηνῦ Θενῦ ἐζηηλ ὁ θαηαβαίλσλ ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ, θαὶ δσὴλ δηδνὺο ηῶ θόζκῳ· ν὎θ Ἰνπδαίνηο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ πάζῃ ηῆ νἮθνπκέλῃ, θεζί. ∆ηὸ θαὶ ν὎θ εἶπελ ἁπι῵ο ηξνθὴλ, ἀιιὰ δσὴλ ἑηέξαλ ηηλὰ θαὶ ἐλειιαγκέλελ, ὥζηε δει῵ζαη, ἐπεηδὴ ἅπαληεο ἤζαλ λελεθξσκέλνη. ΟἯ δὲ ἔηη θάησ λεύνπζη θαὶ ιέγνπζη· ∆ὸο ὏κ῔λ ηὸλ ἄξηνλ ηνῦηνλ. ἖ιέγρσλ δὲ α὎ηνὺο, ὅηη ἕσο κὲλ αἮζζεηὴλ ὏πώπηεπνλ εἶλαη ηὴλ ηξάπεδαλ, ἐπέηξερνλ· ὅηαλ δὲ ἔκαζνλ, ὅηη πλεπκαηηθή ηίο ἐζηηλ, ν὎θ ἔηη, ιέγεη πάιηλ· ἖γώ εἮκη ὁ ἄξηνο η῅ο δσ῅ο· ὁ ἐξρόκελνο πξόο κε, ν὎ κὴ πεηλάζεη· θαὶ ὁ πηζηεύσλ εἮο ἐκὲ, ν὎ κὴ δηςήζεη πώπνηε. Ἀιι' εἶπνλ ὏κ῔λ, ὅηη θαὶ ἑσξάθαηέ κε, θαὶ ν὎ πηζηεύεηέ κνη. βʹ. Οὓησ θαὶ Ἰσάλλεο θζέγγεηαη ἄλσζελ πξνιαβώλ· Ὃ νἶδε ιαιε῔, θαὶ ὃ ἑώξαθε καξηπξε῔, θαὶ ηὴλ καξηπξίαλ α὎ηνῦ ν὎δεὶο ιακβάλεη. Καὶ πάιηλ ὁ Υξηζηόο· Ὃ νἴδακελ ιαινῦκελ, θαὶ ὃ ἑσξάθακελ καξηπξνῦκελ, θαὶ ηὴλ καξηπξίαλ ἟κ῵λ ν὎ ιακβάλεηε. Σνῦην δὲ πνηε῔, πξνιακβάλσλ α὎ηνὺο, θαὶ 59.253 δεηθλὺο ὅηη ν὎ ηαξάηηεη ηὸ πξ᾵γκα α὎ηὸλ, ν὎δὲ δόμεο ἐθίεηαη, ν὎δὲ ἀγλνε῔ ηὰ ἀπόῤῥεηα η῅ο δηαλνίαο α὎η῵λ, νὒηε ηὰ παξόληα, νὒηε ηὰ κέιινληα. ἖γώ εἮκη ὁ ἄξηνο η῅ο δσ῅ο. Μέιιεη ινηπὸλ εἮο ηὴλ η῵λ κπζηεξίσλ ἐκβαιε῔λ παξάδνζηλ. Καὶ πξ῵ηνλ πεξὶ η῅ο ζεόηεηνο α὎ηνῦ δηαιέγεηαη ιέγσλ. ἖γώ εἮκη ὁ ἄξηνο η῅ο δσ῅ο. Ο὎δὲ γὰξ πεξὶ ηνῦ ζώκαηνο ηνῦην εἴξεηαη (πεξὶ γὰξ ἐθείλνπ πξὸο ηῶ ηέιεη ιέγεη· Καὶ ὁ ἄξηνο δὲ, ὃλ ἐγὼ δώζσ, ἟ ζάξμ κνπ ἐζηίλ)· ἀιιὰ ηέσο πεξὶ η῅ο ζεόηεηνο. Καὶ γὰξ ἐθείλε δηὰ ηὸλ Θεὸλ Λόγνλ ἄξηνο ἐζηίλ· ὥζπεξ νὔλ θαὶ νὕηνο ὁ ἄξηνο δηὰ ηὸ ἐπηθνηη῵λ α὎ηῶ Πλεῦκα ἄξηνο ν὎ξάληνο γίλεηαη. ἖ληαῦζα δὲ ν὎ θέρξεηαη κάξηπζη, θαζάπεξ ἐπὶ η῅ο πξνηέξαο δεκεγνξίαο· εἶρε γὰξ α὎ηὸ καξηπξνῦλ ηὸ ἔξγνλ η῵λ ἄξησλ, θαὶ ηέσο ὏πνθξηλνκέλνπο α὎ηῶ πείζεζζαη. ἖θε῔ δὲ ἀληέιεγνλ θαὶ ἐλεθάινπλ· δηὰ ηνῦην ἐληαῦζα θαὶ ἀπνθαίλεηαη. ΟἯ δὲ ἐπεηδὴ πξνζεδόθσλ ἑζηηάζεσο ἀπνιαύζεζζαη ζαξθηθ῅ο, κέλνπζη, θαὶ ν὎ ηαξάηηνληαη, ἕσο ὅηε κεηὰ ηαῦηα ἀπέγλσζαλ η῅ο ἐιπίδνο. Πιὴλ ν὎δὲ νὓησο ἐζίγεζελ ὁ Υξηζηὸο, ἀιιὰ θαὶ πνιιὰ ἐληξεπηηθὰ ιέγεη. ΟἯ δὲ, ἟λίθα ἢζζηνλ, πξνθήηελ α὎ηὸλ ιέγνληεο, ἐληαῦζα ζθαλδαιίδνληαη, θαὶ ηνῦ ηέθηνλνο θαινῦζη πἯόλ· ἀιι' ν὎ρ ὅηε ηνὺο ἄξηνπο ἢζζηνλ, ἀιι', Οὕηόο ἐζηηλ ὁ πξνθήηεο, ἔιεγνλ, θαὶ ἢζεινλ α὎ηὸλ πνη῅ζαη βαζηιέα. ἖δόθνπλ κὲλ νὔλ ἀγαλαθηε῔λ, ἐπὶ ηῶ ιέγεηλ α὎ηὸλ ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ θαηαβεβεθέλαη· ηὸ δὲ ἀιεζὲο, ν὎ ηνῦην ἤλ ηὸ πνηνῦλ ηὴλ ἀγαλάθηεζηλ, ἀιιὰ ηὸ κὴ πξνζδνθᾶλ ἀπνιαύζεζζαη ηξαπέδεο ζσκαηηθ῅ο. ἖πεὶ εἮ ὄλησο ἞γαλάθηνπλ, ἐρξ῅λ ἐξσηᾶλ θαὶ ππλζάλεζζαη, π῵ο ἄξηνο δσ῅ο ἐζηη, π῵ο ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ θαηαβέβεθε· λῦλ δὲ ηνῦην κὲλ ν὎ πνηνῦζη, γνγγύδνπζη δέ. Καὶ ὅηη ν὎ ηνῦην α὎ηνὺο ἐζθαλδάιηδε, δ῅ινλ ἐθε῔ζελ. ΕἮπόληνο γὰξ ὅηη ὇ Παηήξ κνπ δίδσζηλ ὏κ῔λ ηὸλ ἄξηνλ, ν὎θ εἶπνλ, Παξαθάιεζνλ ἵλα δῶ· ἀιιὰ ηί; ∆ὸο ἟κ῔λ ηὸλ ἄξηνλ. Καίηνη ν὎θ εἶπελ, ὅηη ἖γὼ δίδσκη, ἀιι', ὅηη ὇ Παηήξ κνπ δίδσζηλ. ΟἯ δὲ ἐπηζπκίᾳ η῅ο ηξνθ῅ο θαὶ α὎ηὸλ ἀμηόπηζηνλ εἶλαη ἐλόκηζαλ πξὸο ηὴλ ρνξεγίαλ. ΟἯ ηνίλπλ ἀμηόπηζηνλ εἶλαη λνκίζαληεο πξὸο ηὸ δνῦλαη, π῵ο ἔκειινλ κεηὰ ηαῦηα ζθαλδαιίδεζζαη, θαὶ ηαῦηα ἀθνύζαληεο ὅηη ὇ Παηὴξ δίδσζη; Σί νὔλ ἐζηη ηὸ αἴηηνλ; ἖πεηδὴ ἢθνπζαλ ὅηη θαγε῔λ ν὎θ ἔλη, πάιηλ ἞πίζηεζαλ, θαὶ πξνβάιινληαη δ῅ζελ η῅ο ἀπηζηίαο πξνθάιπκκα ηὸ ὏ςειὸλ εἶλαη ηὸλ ιόγνλ. ∆ηὰ ηνῦηό θεζη, Καὶ ἑσξάθαηέ κε, θαὶ ν὎ πηζηεύεηε· ηνύηῳ κὲλ ηὰ ζεκε῔α αἮληηηόκελνο, ηνύηῳ δὲ ηὴλ ἀπὸ η῵λ Γξαθ῵λ καξηπξίαλ. ἖θε῔λαη γάξ εἮζη, θεζὶλ, αἯ καξηπξνῦζαη πεξὶ ἐκνῦ· θαὶ, Ὅηη ἤιζνλ ἐλ ηῶ ὀλόκαηη ηνῦ Παηξόο κνπ, θαὶ ν὎ ιακβάλεηέ κε· θαὶ, Π῵ο δύλαζζε πηζηεύεηλ, δόμαλ παξὰ ἀιιήισλ ιακβάλνληεο; Π᾵λ ὃ δίδσζί κνη ὁ Παηὴξ, πξὸο ἐκὲ ἣμεη, θαὶ ηὸλ ἐξρόκελνλ πξόο κε, ν὎ κὴ ἐθβάισ ἔμσ. Ὅξα π῵ο πάληα πνηε῔ δηὰ ηνὺο ζσδνκέλνπο. ∆ηὰ δὴ ηνῦην θαὶ ἐπήγαγελ, ἵλα κὴ δόμῃ πεξηεξγάδεζζαη, θαὶ εἮθ῅ ηαῦηα ιέγεηλ. Σί δέ

ἐζηηλ ὅ θεζη; Π᾵λ ὃ δίδσζί κνη ὁ Παηὴξ, πξὸο ἐκὲ ἣμεη, θαὶ ἀλαζηήζσ α὎ηὸλ ηῆ ἐζράηῃ ἟κέξᾳ. Σίλνο δὲ ἕλεθελ θαὶ η῅ο θνηλ῅ο ἀλαζηάζεσο, ἥο θαὶ ἀζεβε῔ο κεηέρνπζηλ, ὡο ἐμαηξέηνπ δώξνπ κέκλεηαη η῵λ πηζηεπόλησλ εἮο α὎ηόλ; Ὅηη ν὎ρ ἁπι῵ο ἀλαζηάζεσο κέκλεηαη, ἀιιὰ η῅ο ηνη᾵ζδε ἀλαζηάζεσο. Πξόηεξνλ γὰξ εἮπὼλ, Ο὎ κὴ ἐθβάισ α὎ηὸλ, θαὶ, Ο὎ κὴ ἀπνιέζσ ἐμ α὎ηνῦ, ηόηε εἶπε ηὴλ ἀλάζηαζηλ. ἖λ γὰξ ηῆ ἀλαζηάζεη νἯ κὲλ ἐθ 59.254 βάιινληαη, ὡο ἔζηη καζε῔λ ἐθ ηνῦ, Ἄξαηε α὎ηὸλ, θαὶ ἐθβάιεηε α὎ηὸλ εἮο ηὸ ζθόηνο ηὸ ἐμώηεξνλ· νἯ δὲ ἀπόιιπληαη, ὡο θαὶ α὎ηὸ δείθλπηαη ἐθ ηνῦ, Φνβήζεηε δὲ κ᾵ιινλ ηὸλ δπλάκελνλ θαὶ ςπρὴλ θαὶ ζ῵κα ἐλ γεέλλῃ ἀπνιέζαη. Ὥζηε ηὸ, Ζσὴλ αἮώληνλ δίδσκη, ηνῦην δειν῔· ἖θπνξεύζνληαη γὰξ νἯ κὲλ ηὰ θαῦια πξάμαληεο εἮο ἀλάζηαζηλ θξίζεσο, νἯ δὲ ηὰ ἀγαζὰ, εἮο ἀλάζηαζηλ δσ῅ο. Σαύηελ ηνίλπλ ηὴλ ἀλάζηαζηλ ἐδήισζελ ἐληαῦζα ηὴλ ἐπὶ ην῔ο ἀγαζν῔ο. Σί δὲ βνύιεηαη δε῔μαη δηὰ ηνῦ ιέγεηλ. Π᾵λ ὃ δίδσζί κνη ὁ Παηὴξ, πξὸο ἐκὲ ἣμεη; Καζάπηεηαη η῅ο ἀπηζηίαο α὎η῵λ, θαὶ δείθλπζηλ ὅηη ὁ κὴ πηζηεύσλ α὎ηῶ, ηὸ ζέιεκα παξαβαίλεη ηνῦ Παηξόο. Καὶ νὓησ κὲλ α὎ηὸ γπκλ῵ο ν὎ θεζὶλ, ὏θεηκέλσο δέ· θαὶ παληαρνῦ ηνῦην πνηνῦληα ὄςεη α὎ηὸλ, ζέινληα δε῔μαη θαὶ ηῶ Παηξὶ πξνζθεθξνπθόηαο ηνὺο ἀπηζηνῦληαο, ν὎θ α὎ηῶ κόλῳ. ΕἮ γὰξ ζέιεκα α὎ηνῦ ηνῦηό ἐζηη, θαὶ δηὰ ηνῦην ἤιζελ, ἵλα ζώζῃ πάληα ηὸλ θόζκνλ, νἯ κὴ πηζηεύνληεο, ηὸ ζέιεκα α὎ηνῦ παξαβαίλνπζηλ. Ὅηαλ νὔλ, θεζὶλ, ὁ Παηὴξ ὁδεγῆ ηηλα, ν὎δέλ ἐζηη ηὸ θσιύνλ α὎ηὸλ ἐιζε῔λ πξόο κε. Σνῦην θαὶ πξντὼλ ιέγεη, Ο὎δεὶο δύλαηαη ἐιζε῔λ πξόο κε, ἐὰλ κὴ ὁ Παηὴξ ἑιθύζῃ α὎ηόλ. ὇ δὲ Παῦινο εἶπελ, ὅηη α὎ηὸο παξαδίδσζηλ α὎ηνὺο ηῶ Παηξί· Ὅηαλ γὰξ παξαδῶ ηὴλ βαζηιείαλ ηῶ Θεῶ θαὶ Παηξί. Ὥζπεξ νὔλ θαὶ δηδνὺο ὁ Παηὴξ, ν὎θ ἀπνζηεξ῵λ ἑαπηὸλ πξόηεξνλ ηνῦην πνηε῔· νὓησ θαὶ παξαδηδνὺο ὁ ΤἯὸο, ν὎θ ἐθβάιισλ ἑαπηὸλ ηνῦην πνηε῔. Λέγεηαη δὲ παξαδηδόλαη, ὅηη δη' α὎ηνῦ ηὴλ πξνζαγσγὴλ ἐζρήθακελ. γʹ. Σὸ δὲ, ∆η' νὕ, ηνῦην θαὶ ἐπὶ ηνῦ Παηξὸο εἴξεηαη, ὥζπεξ ὅηαλ ιέγῃ· ∆η' νὕ ἐθιήζεηε εἮο θνηλσλίαλ ηνῦ ΤἯνῦ α὎ηνῦ· ηνπηέζηη, δηὰ ηνῦ ζειήκαηνο ηνῦ Παηξόο· θαὶ πάιηλ, Μαθάξηνο εἶ, ΢ίκσλ Βὰξ Ἰσλ᾵, ὅηη ζὰξμ θαὶ αἷκα ν὎θ ἀπεθάιπςέ ζνη. Ὃ δὲ αἮλίηηεηαη ἐληαῦζα, κνλνλνπρὶ ηνῦηό ἐζηηλ· Ο὎ ηὸ ηπρὸλ πξ᾵γκα ἟ πίζηηο ἟ εἮο ἐκὲ, ἀιιὰ η῅ο ἄλσζελ δε῔ηαη ῥνπ῅ο. Καὶ ηνῦην δη' ὅινπ θαηαζθεπάδεη ηνῦ ιόγνπ, δεηθλὺο ὅηη ςπρ῅ο γελλαίαο ηηλὸο ὄλησο θαὶ η῅ο παξὰ ηνῦ Θενῦ ἐθειθνκέλεο αὓηε δε῔ηαη ἟ πίζηηο. Ἀιι' ἴζσο ἐξε῔ ηίο· ΕἮ π᾵λ ὃ δίδσζηλ ὁ Παηὴξ, ἔξρεηαη πξὸο ζὲ, θαὶ νὑο ἂλ ἑιθύζῃ, θαὶ ν὎δεὶο δύλαηαη ἐιζε῔λ πξὸο ζὲ, ἐὰλ κὴ ᾖ δεδνκέλνλ α὎ηῶ ἄλσζελ, πάζεο αἮηίαο εἮζὶλ θαὶ ἐγθιεκάησλ ἀπειιαγκέλνη νἷο ν὎ δίδσζηλ ὁ Παηήξ. Λόγνη ηαῦηα ςηινὶ θαὶ πξόθαζηο· ∆εόκεζα γὰξ θαὶ η῅ο νἴθνζελ πξναηξέζεσο· ηὸ γὰξ δηδάζθεζζαη, πξναηξέζεώο ἐζηη, θαὶ ηὸ πηζηεύεηλ. ἖ληαῦζα δὲ ν὎δὲλ ἄιιν ἐκθαίλεη δηὰ ηνῦ, Ὃ δίδσζί κνη ὁ Παηὴξ, ἀιι' ἠ ὅηη Ο὎ ηὸ ηπρὸλ πξ᾵γκά ἐζηη ηὸ πηζηεῦζαη εἮο ἐκὲ, ν὎δὲ ινγηζκ῵λ ἀλζξσπίλσλ, ἀιιὰ θαὶ η῅ο ἄλσζελ ἀπνθαιύςεσο δε῔, θαὶ ςπρ῅ο ε὎γλσκόλσο δερνκέλεο ηὴλ ἀπνθάιπςηλ. Καὶ ηὸ, ὇ ἐξρόκελνο δὲ πξόο κε, ζσζήζεηαη, ηνῦην δειν῔· ἖πηκειείαο ἀπνιαύζεηαη πνιι῅ο. ὖπὲξ γὰξ ηνύησλ θαὶ παξεγελόκελ, θεζὶ, θαὶ ζάξθα ἀλέιαβνλ, θαὶ ηὴλ ηνῦ δνύινπ κνξθὴλ ὏π῅ιζνλ. Εἶηα ἐπήγαγε, Καηέβελ, ν὎ρ ἵλα ηὸ ἐκὸλ ζέιεκα πνη῵, ἀιιὰ ηὸ ζέιεκα ηνῦ πέκςαληόο κε. Σί ιέγεηο; ἕηεξνλ γὰξ ηὸ ζὸλ, θαὶ ἕηεξνλ ηὸ ἐθείλνπ; Ἵλα νὔλ κὴ ηνῦηό ηηο ὏πνπηεύζῃ, ηῆ ἐπαγσγῆ ζεξαπεύεη α὎ηὸ, ιέγσλ· Σνῦην δέ ἐζηη ηὸ ζέιεκα ηνῦ πέκςαληόο κε, ἵλα π᾵ο ὁ ζεσξ῵λ ηὸλ ΤἯὸλ, θαὶ πηζηεύσλ εἮο α὎ηὸλ, ἔρῃ δσὴλ αἮώληνλ. Σνῦην νὔλ ν὎θ ἔζηη ζὸλ ζέιεκα; Καὶ π῵ο νὔλ ἀιιαρνῦ ιέγεηο· Πῦξ ἤιζνλ 59.255 βαιε῔λ ἐπὶ ηὴλ γ῅λ, θαὶ ηί ἢζεινλ, εἮ ἢδε ἀλήθζε; ΕἮ δὲ θαὶ ζὺ ηνῦην ζέιεηο, εὒδεινλ ὅηη ἓλ ζέιεκα· θαὶ γὰξ θαὶ ἀιιαρνῦ θεζηλ· Ὥζπεξ ὁ Παηὴξ ἐγείξεη ηνὺο λεθξνὺο θαὶ δσνπνηε῔, νὓησ θαὶ ὁ ΤἯὸο νὑο ζέιεη δσνπνηε῔. Σί νὔλ ηὸ ζέιεκα ηνῦ Παηξόο; ἆξ' ν὎ρ ἵλα κὴ ἀπόιεηαη ἐμ α὎η῵λ κεδὲ εἷο; Σνῦην δὴ θαὶ α὎ηὸο ζέιεηο. Ο὎ ηνίλπλ ἕηεξνλ κὲλ ἐθε῔λν, ἕηεξνλ δὲ ηνῦην. Οὓησ θαὶ ἀιιαρνῦ θαίλεηαη ηὸ πξὸο

ηὸλ Παηέξα ἴζνλ ἔηη βεβαηόηεξνλ παξηζη῵λ ηῶ ιέγεηλ· ἖γὼ θαὶ ὁ Παηὴξ ἐιεπζόκεζα, θαὶ κνλὴλ παξ' α὎ηῶ πνηήζνκελ. Ὃ νὔλ ιέγεη, ηνῦηό ἐζηηλ· Ο὎θ ἄιιν ηη πξάμσλ ἤιζνλ, ἠ ηνῦην ὅπεξ θαὶ ὁ Παηὴξ βνύιεηαη· ν὎θ ἴδηόλ ηη ἐκὸλ παξὰ ηὸ ηνῦ Παηξὸο ἔρσλ ζέιεκα· πάληα γὰξ ηὰ ηνῦ Παηξὸο ἐκά ἐζηη, θαὶ ηὰ ἐκὰ ἐθείλνπ. ΕἮ ηνίλπλ θνηλὰ ηὰ ηνῦ Παηξὸο θαὶ ηνῦ ΤἯνῦ, εἮθόησο θεζίλ· Ο὎ρ ἵλα ηὸ ἐκὸλ ζέιεκα πνη῵. Ἀιι' νὓησ κὲλ ἐληαῦζα ν὎θ εἶπελ, ἀιιὰ πξὸο ηῶ ηέιεη ηνῦην ηεξε῔. Σὰ γὰξ ὏ςειὰ, ὅπεξ ἔθελ, ηέσο ἐγθξύπηεη, θαὶ ζπζθηάδεη, θαὶ βνύιεηαη δε῔μαη ὅηη εἮ εἶπελ, ὅηη Σὸ ζέιεκα ηὸ ἐκὸλ ηνῦηό ἐζηη, θαηεθξόλεζαλ ἄλ. Λέγεη ηνίλπλ, ὅηη Καὶ ἐγὼ ἐθείλῳ ζπκπξάηησ ηῶ ζειήκαηη, βνπιόκελνο α὎ηνὺο κ᾵ιινλ πι῅μαη, ὡζαλεὶ ἔιεγε· Σί λνκίδεηε; ὅηη ἐκὲ παξνξγίδεηε ἀπηζηνῦληεο; Σὸλ Παηέξα κὲλ νὔλ ηὸλ ἐκὸλ παξνμύλεηε· Σνῦην γάξ ἐζηη ηὸ ζέιεκα ηνῦ πέκςαληόο κε, ἵλα π᾵λ ὃ δέδσθέ κνη, κὴ ἀπνιέζσ ἐμ α὎ηνῦ. ∆είθλπζηλ ἐληαῦζα ν὎θ α὎ηὸλ δεόκελνλ η῅ο α὎η῵λ ζεξαπείαο, ν὎δὲ δη' νἮθείαλ ρξείαλ παξαγελόκελνλ, ἀιιὰ δηὰ ηὴλ ἐθείλσλ ζσηεξίαλ, ν὎ δηὰ ηὴλ παξ' α὎η῵λ ηηκήλ. Ὅπεξ θαὶ ἐλ ηῆ πξνηέξᾳ δεκεγνξίᾳ θεζὶλ, ὅηη ∆όμαλ παξὰ ἀλζξώπσλ ν὎ ιακβάλσ· θαὶ πάιηλ· Σαῦηα ιέγσ, ἵλα ὏κε῔ο ζσζ῅ηε. Ἄλσ γὰξ θαὶ θάησ ηνῦην ζπνπδάδεη δε῔μαη, ὅηη δηὰ ηὴλ ἐθείλσλ ζσηεξίαλ παξεγέλεην. Λέγεη δὲ θαὶ ηῶ Παηξὶ δόμαλ παξαζθεπάδεηλ, ὥζηε ἀλύπνπηνο δόμαη. Καὶ ὅηη δηὰ ηνῦην νὓησο εἶπε, δηὰ η῵λ ἑμ῅ο ηνῦην ζαθέζηεξνλ ἀπεθάιπςελ. ὇ γὰξ δεη῵λ, θεζὶ, ηὸ ζέιεκα ηὸ ἑαπηνῦ, ηὴλ δόμαλ ηὴλ Ἦδίαλ δεηε῔· ὁ δὲ δεη῵λ ηὴλ δόμαλ ηνῦ πέκςαληνο α὎ηὸλ, ἀιεζήο ἐζηη, θαὶ ν὎θ ἔζηηλ ἀδηθία ἐλ α὎ηῶ. Σνῦην δέ ἐζηη ηὸ ζέιεκα ηνῦ Παηξὸο, ἵλα π᾵ο ὁ ζεσξ῵λ ηὸλ ΤἯὸλ, θαὶ πηζηεύσλ εἮο α὎ηὸλ, ἔρῃ δσὴλ αἮώληνλ, θαὶ ἀλαζηήζσ α὎ηὸλ ἐλ ηῆ ἐζράηῃ ἟κέξᾳ. Σί δήπνηε ζπλερ῵ο ἄλσ θαὶ θάησ ζηξέθεη ηὴλ ἀλάζηαζηλ; Ἵλα κὴ ην῔ο παξνῦζη πξάγκαζη θξίλσζη κόλνλ ηὴλ ηνῦ Θενῦ πξόλνηαλ· ἵλα θἂλ ἐληαῦζα κὴ ἀπνιαύσζη, κὴ δηὰ ηνῦην ὏πηηώηεξνη γέλσληαη, ἀιιὰ ηὰ κέιινληα ἐιπίδσζη, θαὶ ἵλα κὴ δηὰ ηὸ κὴ θνιάδεζζαη πξὸο ηὸ παξὸλ, α὎ηνῦ θαηαθξνλ῵ζηλ, ἀιι' ἑηέξαλ πξνζδνθ῵ζη δσήλ. δʹ. Ἀιι' εἮ θαὶ ἐθε῔λνη ν὎δὲλ ἐθέξδαλαλ, ἟κε῔ο θεξδ᾵λαη ζπνπδάζσκελ ἐθ ηνῦ ζπλερ῵ο πεξὶ ἀλαζηάζεσο δηαιέγεζζαη. Κἂλ πιενλεθη῅ζαη βνπιεζ῵κελ, θἂλ ἁξπάζαη, θἂλ ἄηνπόλ ηη πξ᾵μαη, ε὎ζέσο ηὴλ ἟κέξαλ ἐθείλελ εἮο λνῦλ ιακβάλσκελ, θαὶ ηὸ δηθαζηήξηνλ ὏πνγξάθσκελ· θαὶ παληὸο ραιηλνῦ ζθνδξόηεξνλ θαζέμεη ηὴλ ὁξκὴλ ηὴλ ἄηνπνλ ὁ ινγηζκὸο νὕηνο. Καὶ ιέγσκελ πξὸο ἄιινπο ηε ἀεὶ θαὶ πξὸο ἑαπηνύο· ἀλάζηαζίο ἐζηη, θαὶ δηθαζηήξηνλ ἟κ᾵ο κέλεη θνβεξόλ. Κἂλ ἴδσκέλ ηηλα γαπξνύκελνλ, θαὶ ἐπὶ ην῔ο παξνῦζηλ ἀγαζν῔ο θιεγκαίλνληα, ηὸ α὎ηὸ ἐπηιέγσκελ, ἐκθαίλνληεο ὅηη πάληα ἐληαῦζα κέλεη· θἂλ ἕηεξνλ ἀιγνῦληα ἴδσκελ θαὶ ἀπνδπζπεηνῦληα, θαὶ πξὸο ἐθε῔λνλ ηὸ α὎ηὸ θζεγγώκεζα, δεινῦληεο ὅηη ηέινο ἕμεη ηὰ ιππεξά. 59.256 Κἂλ ῥᾳζπκνῦληα θαὶ δηαθερπκέλνλ, ηὸ α὎ηὸ πάιηλ ἐπᾴδσκελ, δεινῦληεο ὅηη ἀλάγθε, η῅ο ῥᾳζπκίαο ε὎ζύλαο δηδόλαη. Ἱθαλὸλ ηνῦην ηὸ ῥ῅κα παληὸο θαξκάθνπ κ᾵ιινλ ηὴλ ἟κεηέξαλ ζεξαπεῦζαη ςπρήλ. Καὶ γάξ ἐζηηλ ἀλάζηαζηο, θαὶ ἀλάζηαζηο ἐπὶ ζύξαηο, ν὎ καθξὰλ ν὎δὲ πόῤῥσ. Ἔηη γὰξ κηθξὸλ, θεζὶ Παῦινο, ὁ ἐξρόκελνο ἣμεη, θαὶ ν὎ ρξνληε῔· θαὶ πάιηλ, Πάληαο ἟κ᾵ο θαλεξσζ῅λαη δε῔ ἔκπξνζζελ ηνῦ βήκαηνο ηνῦ Υξηζηνῦ· ηνπηέζηη, θαὶ πνλεξνὺο θαὶ ἀγαζνὺο, ἵλα θἀθε῔λνη ἐπὶ πάλησλ αἮζρύλσληαη, θαὶ νὕηνη πάιηλ ἐπὶ πάλησλ ιακπξόηεξνη γέλσληαη. Καζάπεξ γὰξ νἯ ἐληαῦζα δηθάδνληεο θαὶ πνλεξνὺο θνιάδνπζη, θαὶ ἀγαζνὺο ηηκ῵ζη δεκνζίᾳ· νὓησ δὴ θαὶ ἐθε῔ γίλεηαη· ὥζηε ην῔ο κὲλ ηὴλ αἮζρύλελ κείδσ, ην῔ο δὲ ηὴλ ιακπξόηεηα γελέζζαη πεξηθαλεζηέξαλ. Σαῦηα ηνίλπλ θαζ' ἑθάζηελ ὏πνγξάθσκελ ἑαπην῔ο ηὴλ ἟κέξαλ. Σαῦηα ἂλ ἀεὶ ζηξέθσκελ, ν὎δὲλ ἟κ᾵ο η῵λ παξόλησλ θαὶ ἐπηθήξσλ θαηαζρε῔λ δπλήζεηαη πξαγκάησλ. Σὰ γὰξ βιεπόκελα, πξόζθαηξα· ηὰ δὲ κὴ βιεπόκελα, αἮώληα. ΢πλερ῵ο ηνίλπλ θαὶ πξὸο ἑαπηνὺο θζεγγώκεζα, θαὶ πξὸο ἀιιήινπο· Ἀλάζηαζίο ἐζηη, θαὶ θξίζηο, θαὶ ε὎ζῦλαη η῵λ πεπξαγκέλσλ. Καὶ ὅζνη λνκίδνπζηλ εἯκαξκέλελ εἶλαη, ηνῦην

ιεγέησζαλ, θαὶ ε὎ζέσο ἀπαιιαγήζνληαη η῅ο ζεπεδόλνο ηνῦ λνζήκαηνο. ΕἮ γὰξ ἀλάζηαζίο ἐζηη θαὶ θξίζηο, ν὎θ ἔζηηλ εἯκαξκέλε, θἂλ κπξία θηινλεηθ῵ζη θαὶ ἀπνπλίγσληαη. Ἀιιὰ γὰξ αἮζρύλνκαη Υξηζηηαλνὺο πεξὶ ἀλαζηάζεσο δηδάζθσλ. ὇ γὰξ δεόκελνο καζε῔λ ὅηη ἔζηηλ ἀλάζηαζηο, θαὶ κὴ ζθόδξα πεπεηθὼο ἑαπηὸλ, ὅηη ν὎θ ἀλάγθῃ, θαὶ ἁπι῵ο, θαὶ ὡο ἔηπρε, ηὰ πξάγκαηα θέξεηαη, ν὎θ ἂλ εἴε Υξηζηηαλόο. ∆ηὰ ηνῦην, παξαθαι῵ θαὶ δένκαη, πάλησλ η῵λ πνλεξ῵λ ἑαπηνὺο ἐθθαζάξσκελ, θαὶ πάληα πξάμσκελ, ὥζηε ζπγγλώκεο ηπρε῔λ θαὶ ἀπνινγίαο θαηὰ ηὴλ ἟κέξαλ ἐθείλελ. Ἀιι' ἴζσο ἐξε῔ ηηο· Καὶ πόηε ζπληέιεηα; πόηε δὲ ἀλάζηαζηο ἔζηαη; Ἦδνὺ πόζνο γέγνλε ρξόλνο, θαὶ ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ ζπλέβε; Ἀιι' ἔζηαη, πηζηεύζαηε. Καὶ γὰξ νἯ πξὸ ηνῦ θαηαθιπζκνῦ ηνηαῦηα ἔιεγνλ, θαὶ θαηεγέισλ ηνῦ Ν῵ε· ἀιι' ἤιζελ ὁ θαηαθιπζκὸο, θαὶ παξέζπξε ηνύηνπο κὲλ ἅπαληαο ἀπηζηνῦληαο, ἐθε῔λνλ δὲ δηέζσζε κόλνλ ηὸλ πηζηεύζαληα. Καὶ νἯ ἐπὶ ηνῦ Λὼη ν὎ πξνζεδόθσλ ηὴλ ζεήιαηνλ πιεγὴλ ἐθείλελ, ἕσο νἯ πξεζη῅ξεο ἐθε῔λνη, θαὶ θεξαπλνὶ, θαηελερζέληεο ἅπαληαο ἞θάληζαλ. Καὶ νὒηε ἐπὶ ηνύησλ, νὒηε ἐπὶ η῵λ θαηὰ ηὸλ Ν῵ε ἐγέλεην πξννίκηνλ η῵λ κειιόλησλ ζπκβήζεζζαη· ἀιιὰ ηξπθώλησλ, κεζπόλησλ, ἐκπαξνηλνύλησλ ἁπάλησλ, νὓησο ἐθε῔λα γέγνλε ηὰ ἀθόξεηα. Οὓησ θαὶ ἟ ἀλάζηαζηο ἔζηαη, ν὎ κεηὰ πξννηκίσλ ηηλ῵λ, ἀιι' ἐλ κέζαηο ὄλησλ ἟κ῵λ ε὎εκεξίαηο. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ὁ Παῦιόο θεζηλ· Ὅηαλ δὲ ιέγσζηλ, εἮξήλε θαὶ ἀζθάιεηα, ηόηε αἮθλίδηνο α὎ην῔ο ἐθίζηαηαη ὄιεζξνο, ὥζπεξ ἟ ὠδὶλ ηῆ ἐλ γαζηξὶ ἐρνύζῃ, θαὶ ν὎ κὴ ἐθθύγσζη. Σνῦην δὲ νὓησο ᾠθνλόκεζελ ὁ Θεὸο, ἵλα δηὰ παληὸο ὦκελ ἐλαγώληνη, θαὶ ἐλ α὎ηῆ ηῆ ἀζθαιείᾳ κὴ ζαῤῥ῵κελ. Σί ιέγεηο; ν὎ πξνζδνθᾶο ηὴλ ἀλάζηαζηλ ἔζεζζαη θαὶ θξίζηλ; δαίκνλεο ὁκνινγνῦζη ηαῦηα, θαὶ ζὺ ν὎ρ ὁκνινγε῔ο; Ἤιζεο γὰξ, θεζὶλ, ὧδε πξὸ θαηξνῦ βαζαλίζαη ἟κ᾵ο. ΟἯ δὲ βάζαλνλ ἔζεζζαη ιέγνληεο, θαὶ θξίζηλ ἴζαζη, θαὶ ε὎ζύλαο, θαὶ ηηκσξίαο. Μὴ ηνίλπλ παξνμύλσκελ ηὸλ Θεὸλ πξὸο ηὸ θαῦια ηνικᾶλ, θαὶ ἀπηζηνῦληεο ηῶ η῅ο ἀλαζηάζεσο ιόγῳ. Ὥζπεξ γὰξ ἐλ ην῔ο ἄιινηο ἤξμελ ἟κ῵λ ὁ Υξηζηὸο, νὓησ θαὶ ἐλ ηνύηῳ. Καὶ γὰξ πξσηόηνθνο δηὰ ηνῦην ιέγεηαη ἐθ η῵λ λεθξ῵λ. 59.257 ΕἮ δὲ κὴ ἀλάζηαζηο ἤλ, π῵ο ἔκειιε πξσηόηνθνο ἔζεζζαη, κεδελὸο α὎ηῶ η῵λ λεθξ῵λ ἑπνκέλνπ; ΕἮ κὴ ἀλάζηαζηο ἤλ, πνῦ ηνῦ Θενῦ ηὸ δίθαηνλ ζσζήζεηαη, ηνζνύησλ κὲλ πνλεξ῵λ ε὎εκεξνύλησλ, ηνζνύησλ δὲ ἀγαζ῵λ ζιηβνκέλσλ, θαὶ ἐλ ηῆ ζιίςεη ηὸλ βίνλ θαηαιπόλησλ; Πνῦ γὰξ ηὰ θαη' ἀμίαλ ἕθαζηνο ἀπνιήςεηαη ηνύησλ, εἴ γε ἀλάζηαζηο κὴ ἔζηηλ; Ο὎δεὶο η῵λ ὀξζ῵ο βεβησθόησλ ηῆ ἀλαζηάζεη δηαπηζηε῔, ἀιιὰ θαζ' ἑθάζηελ εὒρνληαη ηὴλ ἟κέξαλ, ηὴλ ῥ῅ζηλ ἐθείλελ ηὴλ ἁγίαλ ιέγνληεο· ἖ιζέησ ἟ βαζηιεία ζνπ. Σίλεο νὔλ εἮζηλ νἯ ηῆ ἀλαζηάζεη δηαπηζηνῦληεο; ΟἯ βεβήινπο ἔρνληεο ηὰο ὁδνὺο θαὶ ἀθάζαξηνλ ηὸλ βίνλ, θαζάπεξ ὁ Πξνθήηεο θεζί· Βεβεινῦληαη αἯ ὁδνὶ α὎ηνῦ ἐλ παληὶ θαηξῶ· ἀληαλαηξε῔ηαη ηὰ θξίκαηά ζνπ ἀπὸ 59.258 πξνζώπνπ α὎ηνῦ. Ο὎ γὰξ ἔζηηλ, ν὎θ ἔζηηλ ἄλζξσπνλ βίνλ ἔρεηλ θαζαξὸλ, ἀλαζηάζεη δηαπηζηνῦληα· ὡο νἵ γε κεδὲλ ζπλεηδόηεο ἑαπην῔ο πνλεξὸλ, θαὶ ιέγνπζη, θαὶ βνύινληαη, θαὶ πηζηεύνπζηλ ὥζηε ηὴλ ἀληαπόδνζηλ ιαβε῔λ. Μὴ ηνίλπλ α὎ηὸλ παξνμύλσκελ, ἀιι' ἀθνύσκελ α὎ηνῦ ιέγνληνο, ὅηη Φνβήζεηε ηὸλ δπλάκελνλ θαὶ ςπρὴλ θαὶ ζ῵κα ἀπνιέζαη ἐλ γεέλλῃ· ἵλα δηὰ ηνῦ θόβνπ γελώκεζα βειηίνπο, θαὶ η῅ο ἀπσιείαο ηαύηεο ἀπαιιαγέληεο, θαηαμησζ῵κελ η῅ο βαζηιείαο η῵λ ν὎ξαλ῵λ· ἥο γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ζὺλ ηῶ πξνζθπλεηῶ θαὶ παλαγίῳ θαὶ δσνπνηῶ α὎ηνῦ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο ἀηειεπηήηνπο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.257 ΟΜΘΛΘΑ Μ ʹ. ἖γόγγπδνλ νὔλ νἯ Ἰνπδα῔νη πεξὶ α὎ηνῦ, ὅηη εἶπελ, ἖γώ εἮκη ὁ ἄξηνο ὁ ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ θαηα βάο· θαὶ ἔιεγνλ· Ο὎ρ νὕηόο ἐζηηλ ὁ πἯὸο Ἰσζὴθ, νὕ ἟κε῔ο νἴδακελ ηὸλ παηέξα θαὶ ηὴλ κεηέξα; Π῵ο νὔλ ιέγεη ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ θαηαβεβεθέλαη; αʹ. Ὧλ ὁ ζεὸο ἟ θνηιία, θαὶ ἟ δόμα ἐλ ηῆ αἮζρύλῃ α὎η῵λ, γξάθσλ Φηιηππεζίνηο ὁ Παῦινο πεξί ηηλσλ ἔιεγελ. Ὅηη δὲ θαὶ Ἰνπδα῔νη ηνηνῦηνη, δ῅ινλ κὲλ θαὶ ἀπὸ η῵λ ἔκπξνζζελ, δ῅ινλ δὲ

θαὶ ἀθ' ὧλ ηῶ Υξηζηῶ πξνζειζόληεο δηειέγνλην. Ὅηε κὲλ γὰξ ἄξηνλ ἔδσθελ α὎ην῔ο, θαὶ ηὴλ γαζηέξα ἐλέπιεζε, θαὶ πξνθήηελ ἔιεγνλ εἶλαη, θαὶ βαζηιέα πνη῅ζαη ἐδήηνπλ· ὅηε δὲ α὎ηνὺο ἐδίδαζθε πεξὶ η῅ο πλεπκαηηθ῅ο ηξνθ῅ο, πεξὶ δσ῅ο αἮσλίνπ, ὅηε ἀπήγαγελ α὎ηνὺο η῵λ αἮζζεη῵λ, ὅηε πεξὶ ἀλαζηάζεσο δηειέγεην, θαὶ ὏ςεινηέξαλ ἐπνίεη ηὴλ γλώκελ· ὅηε κάιηζηα ζαπκάδεηλ α὎ηὸλ ἐρξ῅λ, ηόηε γνγγύδνπζη θαὶ ἀπνπεδ῵ζη. Καὶ κὴλ, εἮ νὕηόο ἐζηηλ ὁ πξνθήηεο, θαζὼο ἔθζεζαλ εἮπόληεο· Οὕηόο ἐζηη πεξὶ νὕ θεζηλ ὁ Μσυζ῅ο, ὅηη Πξνθήηελ ὏κ῔λ ἀλαζηήζεη Κύξηνο ὁ Θεὸο ἐθ η῵λ ἀδειθ῵λ ὏κ῵λ ὡο ἐκέ· α὎ηνῦ ἀθνύζεζζε· ἐρξ῅λ α὎ηνὺο ηνύηνπ ἀθνύεηλ ιέγνληνο, ὅηη ἖θ ηνῦ ν὎ξαλνῦ θαηαβέβεθα. Ἀιιὰ ν὎θ ἢθνπνλ, ἀιι' ἐγόγγπδνλ. Ἔηη γὰξ α὎ηὸλ ᾐδνῦλην δηὰ ηὸ λεαξὸλ εἶλαη ηὸ η῵λ ἄξησλ ζεκε῔νλ. ∆ηὰ ηνῦην θαλεξ῵ο κὲλ ν὎θ ἀληέιεγνλ, ηῶ δὲ γνγγύδεηλ ἐλέθαηλνλ ὡο ἞γαλάθηνπλ, ὅηη κὴ ἔδσθελ α὎ην῔ο ηξάπεδαλ ἣλπεξ ἐβνύινλην. Καὶ γνγγύδνληεο ἔιεγνλ· Ο὎θ ἔζηηλ νὕηνο ὁ πἯὸο Ἰσζήθ; Ὅζελ δ῅ινλ, ὅηη ν὎δὲ ηὴλ ζαπκαζηὴλ α὎ηνῦ θαὶ παξάδνμνλ ν὎δέπσ ᾔδεηζαλ γέλλεζηλ. ∆ηὰ ηνῦην γνῦλ πἯὸλ Ἰσζὴθ ἔηη ιέγνπζηλ α὎ηόλ. Καὶ ν὎θ ἐπηηηκᾶ, ν὎δὲ ιέγεη α὎ην῔ο· Ο὎θ εἮκὶ πἯὸο Ἰσζήθ· ν὎ρ ὅηη πἯὸο Ἰσζὴθ ἤλ, ἀιι' ἐπεηδὴ ν὎δέπσ ἞δύλαλην ηὸλ ζαπκαζηὸλ ἐθε῔λνλ ἀθνῦζαη ηόθνλ. ΕἮ δὲ ηὸλ θαηὰ ζάξθα ν὎θ ἞δύλαλην ζαθ῵ο ἀθνῦζαη, πνιιῶ κ᾵ιινλ ηὸλ ἄῤῥεηνλ ηὸλ ἄλσ. ΕἮ ηὸ ηαπεηλὸλ ν὎θ ἀπεθάιπςε, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐθε῔λα ν὎θ ἂλ ἐλερείξεζε. Καίηνη ηνῦην α὎ηνὺο ζθόδξα ἐζθαλδάιηδε, ηὸ ἐμ ε὎ηεινῦο εἶλαη παηξὸο, θαὶ ηνῦ ηπρόληνο· ἀιι' ὅκσο ν὎θ ἀπεθάιπςελ, ἵλα κὴ, ἕηεξνλ ζθάλδαινλ ἀλαηξ῵λ, ἕηεξνλ πνηήζῃ. Σί νὔλ α὎ηὸο, γνγγπδόλησλ α὎η῵λ, ἀπνθξίλεηαη; Ο὎δεὶο δύλαηαη ἐιζε῔λ πξόο κε, ἐὰλ κὴ ὁ Παηὴξ ὁ πέκςαο κε ἑιθύζῃ α὎ηόλ. Σνύηῳ ἐπηπεδ῵ζη Μαληρα῔νη ιέγνληεο, ὅηη ν὎δὲλ ἐθ' ἟κ῔λ θε῔ηαη· ὅπεξ κάιηζηα βεβαην῔ θπξίνπο ὄληαο η῅ο γλώκεο. ΕἮ γάξ ηηο ἔξρεηαη πξὸο α὎ηὸλ, θεζὶ, ηί δε῔ η῅ο ἕιμεσο; Ὃ θαὶ α὎ηὸ ν὎ ηὸ ἐθ' ἟κ῔λ ἀλαηξε῔, ἀιιὰ κ᾵ιινλ ἐκθαί 59.258 λεη ἟κ᾵ο βνεζείαο δενκέλνπο, ὅηη δείθλπζηλ ἐληαῦζα, ν὎ ηὸλ ηπρόληα ἐξρόκελνλ, ἀιιὰ ηὸλ πνιι῅ο ἀπνιαύνληα ζπκκαρίαο. Εἶηα δείθλπζη θαὶ ηὸλ ηξόπνλ θαζ' ὃλ ἕιθεη. Ἵλα γὰξ κὴ πάιηλ αἮζζεηόλ ηη πεξὶ ηὸλ Θεὸλ ὏πνπηεύζσζηλ, ἐπήγαγελ· Ο὎ρ ὅηη ηὸλ Θεόλ ηηο ἑώξαθελ, εἮ κὴ ὁ ὢλ παξὰ ηνῦ Θενῦ, νὕηνο ἑώξαθε ηὸλ Παηέξα. Π῵ο νὔλ ἕιθεη, θεζί; Σνῦην ὁ πξνθήηεο ἄλσζελ ἔδεημε, πξναλαθσλ῵λ θαὶ ιέγσλ· Ἔζνληαη πάληεο δηδαθηνὶ Θενῦ. Εἶδεο η῅ο πίζηεσο ηὸ ἀμίσκα; Καὶ π῵ο ν὎ παξὰ ἀλζξώπσλ ν὎δὲ δη' ἀλζξώπνπ, ἀιιὰ δη' α὎ηνῦ ηνῦ Θενῦ πξνε῔πελ ὅηη κέιινπζη καλζάλεηλ; ∆ηὰ δὴ ηνῦην θαὶ ηὸλ ιόγνλ πνη῵λ ἀμηόπηζηνλ, ἐπὶ ηνὺο πξνθήηαο α὎ηνὺο παξέπεκςελ. Καὶ εἮ εἴξεηαη, θεζὶλ, ὅηη Ἔζνληαη πάληεο δηδαθηνὶ Θενῦ, π῵ο ηηλεο ν὎ πηζηεύνπζηλ; Ὅηη ηὸ εἮξεκέλνλ πεξὶ η῵λ πιεηόλσλ εἮξεκέλνλ ἐζηίλ. Ἄιισο δὲ θαὶ ρσξὶο ηνύηνπ, ν὎ρ ἁπι῵ο πάληαο ηὸ πξνθεηηθὸλ, ἀιιὰ πάληαο δειν῔ ηνὺο βνπινκέλνπο. ∆ηδάζθαινο γὰξ πξνθάζεηαη π᾵ζηλ ἕηνηκνο ὢλ ηὰ α὎ηνῦ παξαζρε῔λ, εἮο πάληαο ἐθρέσλ ηὴλ δηδαζθαιίαλ ηὴλ ἑαπηνῦ. Καὶ ἐγὼ ἀλαζηήζσ α὎ηὸλ ἐλ ηῆ ἐζράηῃ ἟κέξᾳ. Ο὎ κηθξὸλ ἐληαῦζα ηνῦ ΤἯνῦ ηὸ ἀμίσκα, εἴ γε ὁ Παηὴξ πξνζάγεη, θαὶ νὕηνο ἀλίζηεζηλ· ν὎ρὶ δηαηξνύκελνο πξὸο ηὸλ Παηέξα ηὰ ἔξγα· π῵ο γάξ; ἀιιὰ δεηθλὺο ηὸ Ἦζόηηκνλ η῅ο δπλάκεσο. Ὥζπεξ νὔλ ἐθε῔ ιέγσλ, Καὶ ὁ πέκςαο κε Παηὴξ καξηπξε῔ πεξὶ ἐκνῦ· εἶηα ἵλα ηηλὲο κὴ θσλὴλ πεξηεξγάδσληαη παξέπεκςελ α὎ηνὺο ηα῔ο Γξαθα῔ο· νὓησ θαὶ ἐληαῦζα, κὴ ηὸ α὎ηὸ ὏πνπηεύζσζη, παξαπέκπεη α὎ηνὺο ην῔ο πξνθήηαηο, ηνύηνπο ζπλερ῵ο ἄλσ θαὶ θάησ ζηξέθσλ, δεηθλὺο ἑαπηὸλ ν὎θ ἐλαληίνλ ὄληα ηῶ Παηξί. Σί δὲ νἯ πξὸ ηνύηνπ, θεζίλ; ν὎ρὶ δηδαθηνὶ ἤζαλ ἄξα Θενῦ; ηί νὔλ ἐληαῦζα ηὸ ἐμαίξεηνλ; Ὅηη ηόηε κὲλ δη' ἀλζξώπσλ ἐκάλζαλνλ ηὰ ηνῦ Θενῦ· λῦλ δὲ δηὰ ηνῦ κνλνγελνῦο ΤἯνῦ ηνῦ Θενῦ, θαὶ δηὰ ηνῦ Πλεύκαηνο ηνῦ ἁγίνπ. Εἶηα ἐπάγεη· Ο὎ρ ὅηη ηὸλ Παηέξα ηηο ἑώξαθελ, εἮ κὴ ὁ ὢλ ἐθ ηνῦ Θενῦ· ν὎ θαηὰ ηὸλ η῅ο αἮηίαο ιόγνλ ἐληαῦζα ηνῦην ιέγσλ, ἀιιὰ θαηὰ ηὸλ ηξόπνλ η῅ο ν὎ζίαο. ἖πεὶ εἮ ηνῦην ἔιεγε, πάληεο παξὰ ηνῦ Θενῦ ἐζκέλ· πνῦ νὔλ ηὸ ἐμαίξεηνλ ηνῦ ΤἯνῦ θαὶ θερσξηζκέλνλ;

Σίλνο δὲ ἕλεθελ ηξαλόηεξνλ α὎ηὸ ν὎ ηέζεηθε, θεζί; ∆ηὰ ηὴλ ἐθείλσλ ἀζζέλεηαλ. ΕἮ γὰξ εἮπόληνο, ἖θ ηνῦ ν὎ξαλνῦ θαηαβέβεθα, νὓησο ἐζθαλδαιίζζεζαλ· ηί ν὎θ ἂλ ἔπαζνλ, εἮ θαὶ ηνῦην πξνζέζεθελ; Ἄξηνλ δὲ δσ῅ο ἑαπηὸλ θαιε῔, ὅηη ηὴλ δσὴλ ἟κ῵λ ζπγθξνηε῔ θαὶ ηαύηελ θαὶ ηὴλ κέιινπζαλ· δηὸ θαὶ 59.259 ἐπήγαγελ· Ὃο ἂλ θάγῃ ἐθ ηνῦ ἄξηνπ ηνύηνπ, δήζεηαη εἮο ηὸλ αἮ῵λα. Ἄξηνλ δὲ ἢηνη ηὰ δόγκαηα ιέγεη ἐληαῦζα ηὰ ζσηήξηα, θαὶ ηὴλ πίζηηλ ηὴλ εἮο α὎ηὸλ, ἠ ηὸ ζ῵κα ηὸ ἑαπηνῦ. Ἀκθόηεξα γὰξ λεπξν῔ ηὴλ ςπρήλ. Καίηνη γε ἀιιαρνῦ εἮπόληνο· ἖άλ ηίο κνπ ηὸλ ιόγνλ ἀθνύζῃ, ν὎ κὴ γεύζεηαη ζαλάηνπ, θαὶ ἐζθαλδαιίζζεζαλ· ἐληαῦζα δὲ ν὎δέλ ηη ηνηνῦηνλ ἔπαζνλ, ηάρα δηὰ ηὸ ἔηη δπζσπε῔ζζαη α὎ηὸλ ἀπὸ η῵λ γεγελεκέλσλ ἄξησλ. βʹ. Ὅξα δὲ θαὶ πόζελ πνηε῔ηαη ηὴλ πξὸο ηὸ κάλλα δηαθνξάλ. Ἀπὸ ηνῦ νἷνλ ηὸ ηέινο ἀθνῦζαη ἑθαηέξαο η῅ο ηξνθ῅ο. ∆εηθλὺο γὰξ, ὅηη ν὎ μέλελ ηηλὰ ἐθείλε παξε῔ρε ηὴλ ρξείαλ, ἐπήγαγελ· ΟἯ παηέξεο ὏κ῵λ ἔθαγνλ ἐλ ηῆ ἐξήκῳ ηὸ κάλλα, θαὶ ἀπέζαλνλ. Εἶηα θαηαζθεπάδεη ηὸ κάιηζηα πε῔ζνλ α὎ηνὺο, ὅηη πνιιῶ η῵λ παηέξσλ α὎η῵λ κεηδόλσλ α὎ηνὶ ἞μίσληαη, ηνὺο πεξὶ Μσυζέα αἮληηηόκελνο ζαπκαζηνὺο ἄλδξαο ἐθείλνπο. ∆ηὰ ηνῦην ἐπεηδὴ εἶπελ, ὅηη ἀπέζαλνλ νἯ ηὸ κάλλα θαγόληεο, ἐπήγαγελ· ὇ ηξώγσλ ἐθ ηνῦ ἄξηνπ ηνύηνπ, δήζεηαη εἮο ηὸλ αἮ῵λα. Καὶ ηὸ ἖λ ηῆ ἐξήκῳ δὲ ν὎ρ ἁπι῵ο ηέζεηθελ, ἀιι' αἮληηηόκελνο ὅηη ν὎δὲ ἐμεηάζε ἐπὶ ρξόλνλ πνιὺλ, ν὎δὲ ζπλεηζ῅ιζελ εἮο ηὴλ η῅ο ἐπαγγειίαο γ῅λ. Οὕηνο δὲ ὁ ἄξηνο ν὎ ηνηνῦηνο. Καὶ ὁ ἄξηνο δὲ, ὃλ ἐγὼ δώζσ, ἟ ζάξμ κνπ ἐζηὶλ, ἡλ ἐγὼ δώζσ ὏πὲξ η῅ο ηνῦ θόζκνπ δσ῅ο. ΕἮθόησο δεηήζεηελ ἄλ ηηο ἐληαῦζα δηαπνξ῵λ, πν῔νο η῵λ ιόγσλ ηνύησλ θαηξὸο ἤλ, νἮθνδνκνύλησλ κὲλ ν὎δὲλ ν὎δὲ ρξεζηκεπόλησλ, κ᾵ιινλ δὲ ην῔ο νἮθνδνκεζε῔ζη θαὶ ιπκαηλνκέλσλ. ἖θ ηνύηνπ, θεζὶ, πνιινὶ η῵λ καζεη῵λ α὎ηνῦ ἀπ῅ιζνλ εἮο ηὰ ὀπίζσ, ιέγνληεο· ΢θιεξόο ἐζηηλ ὁ ιόγνο νὕηνο, ηίο δύλαηαη α὎ηνῦ ἀθνύεηλ; ἖λ῅λ γὰξ ηαῦηα κόλνηο παξαδνζ῅λαη ην῔ο καζεηα῔ο, θαζάπεξ ὁ Μαηζα῔νο ἔιεγελ, ὅηη Ἰδίᾳ δηειέγεην α὎ην῔ο. Σί πνηε νὔλ πξὸο ηνῦην ἐξνῦκελ; Ὅηη θαὶ λῦλ η῵λ ηνηνύησλ ῥεκάησλ πνιὺ θαὶ ηὸ ρξήζηκνλ θαὶ ηὸ ἀλαγθα῔νλ. ἖πεηδὴ γὰξ ἐπέθεηλην ηξνθὴλ αἮηνῦληεο κὲλ, ἀιιὰ ηὴλ ζσκαηηθὴλ, θαὶ η῅ο ἐπὶ η῵λ πξνγόλσλ παξαζρεζείζεο ἀλακηκλήζθνληεο α὎ηὸλ ηξνθ῅ο, ηὸ κάλλα κέγα ἔιεγνλ, δεηθλὺο ὅηη πάληα ἐθε῔λα ηύπνο ἤλ θαὶ ζθηὰ, ἟ δὲ πξαγκάησλ ἀιήζεηα ἟ παξνῦζά ἐζηη, κέκλεηαη ηξνθ῅ο πλεπκαηηθ῅ο. Ἀιι' ἔδεη, θεζὶλ, εἮπε῔λ, ὅηη νἯ παηέξεο ὏κ῵λ ἔθαγνλ ἐλ ηῆ ἐξήκῳ ηὸ κάλλα· ἐγὼ δὲ ἄξηνλ παξέζρνλ ὏κ῔λ. Ἀιιὰ πνιὺ ηὸ κέζνλ ἤλ. ἖δόθεη γὰξ ηνῦην θαὶ ἔιαηηνλ ἐθείλνπ, ηῶ ἐθε῔λν κὲλ ἄλσζελ θέξεζζαη, ηνῦην δὲ θάησ γεγελ῅ζζαη ηὸ ζαῦκα η῵λ ἄξησλ. ἖πεὶ νὔλ ἐδήηνπλ ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ θεξνκέλελ ηξνθὴλ, δηὰ ηνῦην ζπλερ῵ο ἔιεγελ, ἖θ ηνῦ ν὎ξαλνῦ θαηαβέβεθα. ΕἮ δὲ ἐμεηάδνη ηηο, ηί δήπνηε θαὶ ηὸλ πεξὶ κπζηεξίσλ ἐλέβαιε ιόγνλ; ἐθε῔λν ἂλ εἴπνηκελ πξὸο α὎ηὸλ, ὅηη θαὶ ηνύησλ ζθόδξα η῵λ ιόγσλ ὁ θαηξὸο ἤλ. Σὸ γὰξ ἀζαθὲο η῵λ εἮξεκέλσλ ἀεὶ ηὸλ ἀθξναηὴλ δηαλίζηεζη θαὶ πξνζεθηηθώηεξνλ ἐξγάδεηαη. Ο὎ ηνίλπλ ζθαλδαιίδεζζαη ἔδεη, ἀιι' ἐξσηᾶλ κ᾵ιινλ θαὶ ππλζάλεζζαη. Νῦλ δὲ ἀλαρσξνῦζηλ. ΕἮ γὰξ πξνθήηελ α὎ηὸλ εἶλαη ἐλόκηδνλ, ἐρξ῅λ πηζηεῦζαη ην῔ο ιεγνκέλνηο. Ὥζηε η῅ο ἐθείλσλ ἀλνίαο ηὸ ζθάλδαινλ ἤλ, ν὎ η῅ο ἀπνξίαο η῵λ ιεγνκέλσλ. ΢ὺ δὲ ὅξα π῵ο θαηὰ κηθξὸλ ηνὺο καζεηὰο ζπλέδεζελ ἑαπηῶ· νὕηνη γάξ εἮζηλ νἯ ιέγνληεο, Ῥήκαηα δσ῅ο ἔρεηο· πνῦ ἀπειεπζόκεζα; Πιὴλ ἑαπηὸλ ἐληαῦζα εἮζάγεη δηδόληα, ν὎ ηὸλ Παηέξα, ὇ ἄξηνο, ιέγσλ, ὃλ ἐγὼ δώζσ, ζάξμ κνπ ἐζηίλ. Ἀιι' ν὎ρ νἯ ὄρινη νὓησο, ἀιι' ἀπελαληίαο· ΢θιεξόο ἐζηηλ ὁ ιόγνο νὕηνο. ∆ηὸ θαὶ ἀλαρσξνῦζη. Καίηνη ν὎δὲ 59.260 μέλε ηηο ἤλ ἟ δηδαζθαιία, θαὶ παξειιαγκέλε. ὇ γὰξ Ἰσάλλεο ἄλσζελ ηνῦην ᾐλίμαην, ἀκλὸλ α὎ηὸλ πξνζεηπώλ. Ἀιι' ν὎δὲ νὓησο ᾔδεζαλ, θεζίλ. Οἶδα θἀγώ· ἀιι' ν὎δὲ νἯ καζεηαὶ ἞πίζηαλην. ΕἮ γὰξ πεξὶ ἀλαζηάζεσο ν὎δέπσ ηη ᾔδεζαλ ζαθὲο, δηὰ ηνῦην δὲ θαὶ ἞γλόεζαλ ηί πνηέ ἐζηη ηὸ, Λύζαηε ηὸλ λαὸλ ηνῦηνλ, θαὶ ἐλ ηξηζὶλ ἟κέξαηο ἐγεξ῵ α὎ηόλ· πνιιῶ κ᾵ιινλ πεξὶ η῵λ εἮξεκέλσλ· ηαῦηα γὰξ ἐθείλσλ ἀζαθέζηεξα ἤλ. Ὅηη κὲλ γὰξ πξνθ῅ηαη ἀλέζηεζαλ, ᾔδεζαλ, εἮ θαὶ κὴ νὓησ ζαθ῵ο

εἮξήθαζηλ αἯ Γξαθαί· ὅηη δὲ ζάξθα ηηο ἔθαγελ, ν὎δέπνηε ν὎δεὶο εἶπελ ἐθείλσλ. Ἀιι' ὅκσο ἐπείζνλην θαὶ ἞θνινύζνπλ, θαὶ ὡκνιόγνπλ ῥήκαηα δσ῅ο αἮσλίνπ α὎ηὸλ ἔρεηλ Σνῦην γὰξ καζεηνῦ, ηὸ κὴ πεξηεξγάδεζζαη ηὰ ηνῦ δηδαζθάινπ, ἀιι' ἀθνύεηλ θαὶ πείζεζζαη, θαὶ ηὸλ πξνζήθνληα θαηξὸλ ἀλακέλεηλ η῅ο ιύζεσο. Σί νὔλ, θεζὶλ, ὅηη ην὎λαληίνλ ζπλέβε, θαὶ ἀπ῅ιζνλ εἮο ηὰ ὀπίζσ; Σνῦην παξὰ ηὴλ ἐθείλσλ ἄλνηαλ. Ὅηαλ γὰξ ἟ δήηεζηο ηνῦ π῵ο εἮζέιζῃ, ζπλέξρεηαη θαὶ ἀπηζηία. Οὓησ θαὶ Νηθόδεκνο ἐζνξπβε῔ην ιέγσλ· Π῵ο δύλαηαη ἄλζξσπνο εἮζειζε῔λ εἮο ηὴλ θνηιίαλ η῅ο κεηξὸο α὎ηνῦ; νὓησ θαὶ νὕηνη ηαξάηηνληαη ιέγνληεο, Π῵ο δύλαηαη δνῦλαη ἟κ῔λ θαγε῔λ νὕηνο ηὴλ ζάξθα α὎ηνῦ; ΕἮ γὰξ ηὸ π῵ο δεηε῔ο, δηαηί ηνῦην ἐπὶ η῵λ ἄξησλ ν὎θ εἶπεο, π῵ο ηνὺο πέληε εἮο ηνζνύηνπο ἐμέηεηλελ; Ὅηη ηνῦ θνξεζζ῅λαη κόλνλ ἤζαλ ηόηε, ν὎ ηνῦ ηὸ ζαῦκα Ἦδε῔λ. Ἀιι' ἟ πε῔ξα ηόηε, θεζὶλ, ἐπαίδεπζελ. Ο὎θνῦλ ἐμ ἐθείλεο ἔδεη θαὶ ηαῦηα γελέζζαη ε὎παξάδεθηα. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην πξνιαβὼλ ἐζαπκαηνύξγεζε ηὸ παξάδνμνλ ἐθε῔λν, ἵλα δη' ἐθείλνπ δηδαρζέληεο, κεθέηη δηαπηζη῵ζη ην῔ο κεηὰ ηαῦηα ιεγνκέλνηο. ἖θε῔λνη κὲλ νὔλ ν὎δὲλ ἐθαξπώζαλην ηόηε ἐθ η῵λ εἮξεκέλσλ· ἟κε῔ο δὲ η῅ο ε὎εξγεζίαο δη' α὎η῵λ η῵λ ἔξγσλ ἀπνιειαύθακελ. ∆ηὸ θαὶ ἀλαγθα῔νλ καζε῔λ ηὸ ζαῦκα η῵λ κπζηεξίσλ, ηί πνηέ ἐζηη, θαὶ δηαηί ἐδόζε, θαὶ ηίο ἟ ὠθέιεηα ηνῦ πξάγκαηνο. Ἓλ ζ῵κα γηλόκεζα, θαὶ κέιε, θεζὶλ, ἐθ η῅ο ζαξθὸο α὎ηνῦ, θαὶ ἐθ η῵λ ὀζηέσλ α὎ηνῦ. ΟἯ δὲ κεκπεκέλνη παξαθνινπζείησζαλ ην῔ο ιεγνκέλνηο. γʹ. Ἵλ' νὔλ κὴ κόλνλ θαηὰ ηὴλ ἀγάπελ ηνῦην γελώκεζα, ἀιιὰ θαὶ θαη' α὎ηὸ ηὸ πξ᾵γκα, εἮο ἐθείλελ ἀλαθεξαζζ῵κελ ηὴλ ζάξθα. ∆ηὰ η῅ο ηξνθ῅ο γὰξ ηνῦην γίλεηαη ἥο ἐραξίζαην, βνπιόκελνο ἟κ῔λ δε῔μαη ηὸλ πόζνλ, ὃλ ἔρεη πεξὶ ἟κ᾵ο. ∆ηὰ ηνῦην ἀλέκημελ ἑαπηὸλ ἟κ῔λ, θαὶ ἀλέθπξε ηὸ ζ῵κα α὎ηνῦ εἮο ἟κ᾵ο, ἵλα ἕλ ηη ὏πάξμσκελ, θαζάπεξ ζ῵κα θεθαιῆ ζπλεκκέλνλ. Σ῵λ γὰξ ζθόδξα πνζνύλησλ ἐζηὶ ηνῦην δε῔γκα. Σνῦην γνῦλ θαὶ ὁ Ἰὼβ αἮληηηόκελνο, ἔιεγε πεξὶ η῵λ ἑαπηνῦ νἮθεη῵λ, νἷο ἤλ νὓησ κεζ' ὏πεξβνι῅ο πνζεηλὸο, ὡο πξνζθύλαη ηα῔ο ζαξμὶλ α὎ηνῦ ἐπηζπκε῔λ. ἖θε῔λνη γὰξ ηὸλ πνιὺλ α὎η῵λ ἐλδεηθλύκελνη πόζνλ ὃλ εἶρνλ, Σίο ἂλ δῴε ἟κ῔λ η῵λ ζαξθ῵λ α὎ηνῦ, ἔιεγνλ, ἐκπιεζζ῅λαη; ∆ηὸ δὴ θαὶ ὁ Υξηζηὸο α὎ηὸ πεπνίεθελ, εἮο θηιίαλ ἟κ᾵ο ἐλάγσλ κείδνλα, θαὶ ηὸλ α὎ηνῦ πόζνλ ἐπηδεηθλὺο ηὸλ πεξὶ ἟κ᾵ο, ν὎θ Ἦδε῔λ α὎ηὸλ κόλνλ παξέζρε ην῔ο ἐπηζπκνῦζηλ· ἀιιὰ θαὶ ἅςαζζαη, θαὶ θαγε῔λ, θαὶ ἐκπ῅μαη ηνὺο ὀδόληαο ηῆ ζαξθὶ, θαὶ ζπκπιαθ῅λαη, θαὶ ηὸλ πόζνλ ἐκπι῅ζαη πάληα. Ὡο ιένληεο ηνίλπλ πῦξ πλένληεο, νὓησο ἀπὸ η῅ο ηξαπέδεο ἀλαρσξ῵κελ ἐθείλεο, θνβεξνὶ ηῶ δηαβόιῳ γηλόκελνη, θαὶ ηὴλ θεθαιὴλ ηὴλ ἟κεηέξαλ ἐλλννῦληεο, θαὶ ηὴλ ἀγάπελ ἡλ πεξὶ ἟κ᾵ο ἐπε 59.261 δείμαην. ΟἯ κὲλ νὔλ γελλήζαληεο, πνιιάθηο ἑηέξνηο ηξέθεηλ δηδόαζη ηὰ ηερζέληα· ἐγὼ δὲ ν὎ρ νὓησ, θεζὶλ, ἀιιὰ ηα῔ο ζαξμὶ ηξέθσ ηα῔ο ἐκα῔ο, ἐκαπηὸλ ὏κ῔λ παξαηίζεκη, πάληαο ὏κ᾵ο ε὎γελε῔ο εἶλαη βνπιόκελνο, θαὶ ρξεζηὰο ὏κ῔λ πεξὶ η῵λ κειιόλησλ ὏πνηείλσλ ἐιπίδαο. ὇ γὰξ ἐληαῦζα ὏κ῔λ ἐθδνὺο ἑαπηὸλ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐλ ηῶ κέιινληη. Ἀδειθὸο ἞ζέιεζα ὏κέηεξνο γελέζζαη· ἐθνηλώλεζα ζαξθὸο θαὶ αἵκαηνο δη' ὏κ᾵ο, πάιηλ α὎ηὴλ ὏κ῔λ ηὴλ ζάξθα θαὶ ηὸ αἷκα, δη' ὧλ ζπγγελὴο ἐγελόκελ, ἐθδίδσκη. Σνῦην ηὸ αἷκα ηὴλ εἮθόλα ἟κ῔λ ἀλζεξὰλ ἐξγάδεηαη ηὴλ βαζηιηθὴλ, ηνῦην θάιινο ἀκήραλνλ ηίθηεη, ηνῦην ἀπνκαξαλζ῅λαη η῅ο ςπρ῅ο ηὴλ ε὎γέλεηαλ ν὎θ ἀθίεζηλ, ἄξδνλ α὎ηὴλ ζπλερ῵ο θαὶ ηξέθνλ. Σὸ κὲλ γὰξ ἀπὸ η῵λ ζηηίσλ ἟κ῔λ αἷκα γηλόκελνλ, ν὎θ ε὎ζέσο ηνῦην γίλεηαη, ἀιι' ἕηεξόλ ηη· ηνῦην δὲ ν὎ρ νὓησο, ἀιι' ε὎ζέσο ηὴλ ςπρὴλ ἀξδεύεη, θαὶ κεγάιελ ηηλὰ δύλακηλ ἐκπνηε῔. Σνῦην ηὸ αἷκα ἀμίσο ιακβαλόκελνλ ἐιαύλεη κὲλ δαίκνλαο θαὶ πόῤῥσζελ ἟κ῵λ πνηε῔, θαιε῔ δὲ ἀγγέινπο πξὸο ἟κ᾵ο, θαὶ ηὸλ ∆εζπόηελ η῵λ ἀγγέισλ. Ὅπνπ γὰξ ἂλ ἴδσζη ηὸ αἷκα ηὸ ∆εζπνηηθὸλ, θεύγνπζη κὲλ δαίκνλεο, ζπληξέρνπζη δὲ ἄγγεινη. Σνῦην ηὸ αἷκα ἐθρπζὲλ π᾵ζαλ ηὴλ νἮθνπκέλελ ἐμέπιπλε. Πνιιὰ πεξὶ ηνῦ αἵκαηνο ηνύηνπ θαὶ ὁ καθάξηνο Παῦινο ἐλ ηῆ πξὸο ἗βξαίνπο ἐθηινζόθεζε. Σνῦην ηὸ αἷκα ηὰ ἄδπηα θαὶ ηὰ ἅγηα η῵λ ἁγίσλ ἐθάζεξελ. ΕἮ δὲ ὁ ηύπνο α὎ηνῦ ηνζαύηελ ἔζρελ Ἦζρὺλ, ἔλ ηε ηῶ λαῶ η῵λ

἗βξαίσλ, ἔλ ηε ΑἮγύπηῳ κέζῃ, ηα῔ο θιηα῔ο ἐπηρξηόκελνλ· πνιιῶ κ᾵ιινλ ἟ ἀιήζεηα. Σνῦην ηὸ αἷκα, ηὸ ρξπζνῦλ ζπζηαζηήξηνλ ἟γίαζε· ηνύηνπ ρσξὶο ν὎θ ἐηόικα ὁ ἀξρηεξεὺο εἮο ηὰ ἄδπηα εἮζηέλαη· ηνῦην ηὸ αἷκα Ἧεξέαο ἐρεηξνηόλεη· ηνῦην ἀπέινπελ ἁκαξηίαο ἐλ ην῔ο ηύπνηο. ΕἮ δὲ ἐλ ην῔ο ηύπνηο ηνζαύηελ ἔζρελ Ἦζρὺλ, εἮ ηὴλ ζθηὰλ νὓησο ὁ ζάλαηνο ἔθξημε, ηὴλ ἀιήζεηαλ α὎ηὴλ, εἮπέ κνη, π῵ο ν὎θ ἂλ ἐθνβήζε; Σνῦην ἟ ζσηεξία η῵λ ἟κεηέξσλ ςπρ῵λ, ηνύηῳ ινύεηαη ἟ ςπρὴ, ηνύηῳ θαιισπίδεηαη, ηνύηῳ ππξνῦηαη, ηνῦην ππξὸο ιακπξόηεξνλ ἐξγάδεηαη ηὸλ λνῦλ ηὸλ ἟κέηεξνλ, ηνῦην ρξπζίνπ θαηδξνηέξαλ ηὴλ ςπρὴλ πνηε῔, ηνῦην ἐμερύζε ηὸ αἷκα, θαὶ ηὸλ ν὎ξαλὸλ ἐπνίεζε βαηόλ. δʹ. Φξηθηὰ ὄλησο ηὰ κπζηήξηα η῅ο ἖θθιεζίαο, θξηθηὸλ ὄλησο ηὸ ζπζηαζηήξηνλ. Ἀλέβαηλελ ἐθ ηνῦ παξαδείζνπ πεγὴ, πνηακνὺο αἮζζεηνὺο πξνρένπζα· ἀπὸ η῅ο ηξαπέδεο ηαύηεο ἄλεηζη πεγὴ, πνηακνὺο ἀθηε῔ζα πλεπκαηηθνύο. Παξὰ ηαύηελ ηὴλ πεγὴλ πεθπηεπκέλαη εἮζὶλ, ν὎θ Ἦηέαη ἄθαξπνη, ἀιιὰ δέλδξα πξὸο α὎ηὸλ θζάλνληα ηὸλ ν὎ξαλὸλ, θαξπὸλ ἔρνληα ὥξηκνλ ἀεὶ θαὶ ἀκάξαληνλ. Εἴ ηηο θαπζνῦηαη, παξὰ ηαύηελ ἟θέησ ηὴλ πεγὴλ, θαὶ θαηαςπρέησ ηὸ θαῦζνο. Καὶ γὰξ α὎ρκνὺο ιύεη, θαὶ ηὰ δηαθα῅ πάληα παξαςύρεη, ν὎ ηὰ ἐμ ἟ιίνπ δηαθαηόκελα, ἀιιὰ ηὰ ἀπὸ η῵λ βει῵λ η῵λ πεππξσκέλσλ. Καὶ γὰξ ηὴλ ἀξρὴλ ἄλσζελ ἔρεη, θαὶ ηὴλ ῥίδαλ ἐθε῔ζελ, ὅζελ θαὶ ἄξδεηαη. Πνιινὶ ηαύηεο νἯ ῥύαθεο η῅ο πεγ῅ο, νὑο 59.262 ἀθίεζηλ ὁ Παξάθιεηνο· θαὶ κεζίηεο ὁ ΤἯὸο γίλεηαη, ν὎ δίθειιαλ ἔρσλ θαὶ ὁδνπνη῵λ, ἀιιὰ ηὴλ δηάζεζηλ ἀλνίγσλ ηὴλ παξ' ἟κ῔λ. Αὓηε ἟ πεγὴ θσηόο ἐζηη πεγὴ, ἀλαβιύδνπζα ἀιεζείαο ἀθη῔λαο. Σαύηῃ θαὶ αἯ ἄλσ παξεζηήθαζη δπλάκεηο, πξὸο ηὸ θάιινο ἐλνξ῵ζαη η῵λ ῥείζξσλ, ἐπεηδὴ θαὶ ζαθέζηεξνλ ἐθε῔λαη η῵λ πξνθεηκέλσλ ζεσξνῦζη ηὴλ δύλακηλ, θαὶ ηὰο καξκαξπγὰο ηὰο ἀπξνζίηνπο. Ὥζπεξ γὰξ ρξπζνῦ ηεθνκέλνπ, ἄλ ηε ηὴλ ρε῔ξά ηηο ἐκβάιῃ, εἮ νἷόλ ηε ἤλ, ἄλ ηε ηὴλ γι῵ηηαλ, ρξπζ῅λ ε὎ζέσο α὎ηὴλ ἐπνίεζελ ἄλ· νὓησ δὴ θαὶ πνιιῶ πιένλ ἐληαῦζα ηὴλ ςπρὴλ ἐξγάδεηαη ηὰ πξνθείκελα. Ἀλαδε῔ κὲλ γὰξ ππξὸο ζθνδξόηεξνλ ὁ πνηακὸο, ἀιι' ν὎ θαίεη, ἀιιὰ βαπηίδεη κόλνλ ὅπεξ ἂλ ιάβῃ. Σνῦην ηὸ αἷκα ἄλσζελ πξνεηππνῦην ἀεὶ, ἐλ ζπζηαζηεξίνηο, ἐλ δηθαίσλ ζθαγα῔ο· ηνῦην ἟ ηηκὴ η῅ο νἮθνπκέλεο, ηνύηῳ ἞γόξαζε ηὴλ ἖θθιεζίαλ ὁ Υξηζηὸο, ηνύηῳ θαηεθόζκεζελ α὎ηὴλ ἅπαζαλ. Καζάπεξ γὰξ ἄλζξσπνο νἮθέηαο ὠλνύκελνο ρξπζίνλ δίδσζη, θαὶ θαιισπίζαη πάιηλ α὎ηνὺο βνπιόκελνο, ρξπζῶ ηνῦην πνηε῔· νὓησ θαὶ ὁ Υξηζηὸο, θαὶ ἞γόξαζελ ἟κ᾵ο αἵκαηη, θαὶ ἐθόζκεζελ αἵκαηη. ΟἯ ηνύηνπ κεηέρνληεο ηνῦ αἵκαηνο, κεηὰ ἀγγέισλ, θαὶ ἀξραγγέισλ, θαὶ η῵λ ἄλσ δπλάκεσλ ἑζηήθαζηλ, α὎ηὴλ πεξηθείκελνη ηνῦ Υξηζηνῦ ηὴλ βαζηιηθὴλ ζηνιὴλ, ηὰ ὅπια ἔρνληεο ηὰ πλεπκαηηθά. Ἀιι' ν὎δὲλ εἶπνλ ν὎δέπσ κέγα· α὎ηὸλ γάξ εἮζηλ ἐλδεδπκέλνη ηὸλ βαζηιέα. Ἀιι' ὥζπεξ ἐζηὶ κέγα θαὶ ζαπκαζηὸλ, νὓησο ἂλ κὲλ κεηὰ θαζαξόηεηνο πξνζέιζῃο, εἮο ζσηεξίαλ πξνζ῅ιζεο· ἂλ δὲ κεηὰ πνλεξνῦ ζπλεηδόηνο, εἮο θόιαζηλ θαὶ ηηκσξίαλ. ὇ γὰξ ἐζζίσλ, θεζὶ, θαὶ πίλσλ ἀλαμίσο ηνῦ Κπξίνπ, θξ῔κα ἑαπηῶ ἐζζίεη θαὶ πίλεη. ΕἮ ηνίλπλ νἯ ῥππνῦληεο ηὴλ πνξθύξαλ ηὴλ βαζηιηθὴλ θνιάδνληαη ὁκνίσο, ὥζπεξ νἯ δηαῤῥεγλύληεο· ηί ἀπεηθὸο θαὶ ηνὺο ἀθαζάξηῳ δηαλνίᾳ δερνκέλνπο ηὸ ζ῵κα, ηὴλ α὎ηὴλ ὏πνκε῔λαη ηηκσξίαλ ην῔ο α὎ηὸ δηαῤῥήμαζη δηὰ η῵λ ἣισλ; Ὅξα γνῦλ π῵ο θνβεξὰλ ἔδεημελ ὁ Παῦινο ηὴλ θόιαζηλ, εἮπώλ· Ἀζεηήζαο ηηο λόκνλ Μσυζέσο, ρσξὶο νἮθηηξκ῵λ ἐπὶ δπζὶλ ἠ ηξηζὶ κάξηπζηλ ἀπνζλήζθεη· πόζῳ, δνθε῔ηε, ρείξνλνο ἀμησζήζεηαη ηηκσξίαο, ὁ ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦ Θενῦ θαηαπαηήζαο, θαὶ ηὸ αἷκα η῅ο δηαζήθεο θνηλὸλ ἟γεζάκελνο ἐλ ᾧ ἟γηάζζε; Πξνζέρσκελ ηνίλπλ ἑαπην῔ο, ἀγαπεηνὶ, ηνηνύησλ ἀπνιαύνληεο ἀγαζ῵λ· θαὶ ὅηαλ βνπιεζ῵κελ αἮζρξόλ ηη εἮπε῔λ, ἠ ζπλαξπαδνκέλνπο ἑαπηνὺο ἴδσκελ ὏πὸ ὀξγ῅ο, ἠ ἑηέξνπ ηηλὸο ηνηνύηνπ πάζνπο, ινγηζώκεζα ηίλσλ θαηεμηώζεκελ, ὅζνπ Πλεύκαηνο ἀπειαύζακελ· θαὶ ἔζηαη ζσθξνληζκὸο ἟κ῔λ η῵λ ἀιόγσλ παζ῵λ νὕηνο ὁ ινγηζκόο. Μέρξη γὰξ ηίλνο ην῔ο παξνῦζη πξνζειώκεζα; κέρξη ηίλνο ν὎ δηεγεηξόκεζα; κέρξη ηίλνο ν὎ θξνληίδνκελ η῅ο ἑαπη῵λ ζσηεξίαο; ἖λλνήζσκελ ηίλσλ ἟κ᾵ο θαηεμίσζελ ὁ

Θεὸο, ε὎ραξηζηήζσκελ, δνμάζσκελ, κὴ δηὰ πίζηεσο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ δηὰ η῵λ ἔξγσλ α὎η῵λ· ἵλα θαὶ η῵λ κειιόλησλ ἀγαζ῵λ ἐπηηύρσκελ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.261 ΟΜΘΛΘΑ ΜΖʹ. Εἶπελ νὔλ α὎ην῔ο ὁ Ἰεζνῦο· «Ἀκὴλ, ἀκὴλ ιέγσ ὏κ῔λ, ἐὰλ κὴ θάγεηε ηὴλ ζάξθα ηνῦ ΤἯνῦ ηνῦ ἀλζξώπνπ, θαὶ πίεηε α὎ηνῦ ηὸ αἷκα, ν὎θ ἔρεηε δσὴλ αἮώληνλ ἐλ ἑαπην῔ο. ὇ δὲ ηξώ γσλ κνπ ηὴλ ζάξθα, θαὶ πίλσλ κνπ ηὸ αἷκα, ἔρεη δσὴλ ἐλ ἑαπηῶ.» αʹ. Ὅηαλ πεξὶ πλεπκαηηθ῵λ δηαιεγώκεζα, κεδὲλ 59.262 ἔζησ βησηηθὸλ ἐλ ηα῔ο ἟κεηέξαηο ςπρα῔ο, κεδὲλ γήτλνλ· ἀιιὰ πάληα ἀλαρσξείησ, πάληα ἐμνξηδέζζσ ηὰ ηνηαῦηα, θαὶ ὅινη γηλώκεζα η῅ο η῵λ ζείσλ ινγίσλ 59.263 ἀθξνάζεσο κόλεο. ΕἮ γὰξ βαζηιέσο ἐπηβαίλνληνο πόιεη, ἅπαο ἀπειαύλεηαη ζόξπβνο· πνιιῶ κ᾵ιινλ ηνῦ Πλεύκαηνο ἟κ῔λ δηαιεγνκέλνπ, κεηὰ πνιι῅ο κὲλ ἟ζπρίαο, κεηὰ πνιι῅ο δὲ η῅ο θξίθεο ἀθνύεηλ ἟κ᾵ο δε῔. Καὶ γὰξ θξίθεο ἄμηα ηὰ ιεγόκελα ζήκεξνλ. Καὶ π῵ο, ἄθνπε. Ἀκὴλ γὰξ, θεζὶ, ιέγσ ὏κ῔λ, ἐὰλ κή ηίο κνπ θάγῃ ηὴλ ζάξθα, θαὶ πίῃ κνπ ηὸ αἷκα, ν὎θ ἔρεη δσὴλ ἐλ ἑαπηῶ. ἖πεηδὴ ἔκπξνζζελ ἔιεγνλ, ὅηη ἀδύλαηνλ ηνῦηό ἐζηη, δείθλπζηλ α὎ηὸο ν὎ κόλνλ ν὎θ ἀδύλαηνλ, ἀιιὰ θαὶ ζθόδξα ἀλαγθα῔νλ. ∆ηὸ θαὶ ἐπάγεη· ὇ ηξώγσλ κνπ ηὴλ ζάξθα, θαὶ πίλσλ κνπ ηὸ αἷκα, ἔρεη δσὴλ αἮώληνλ, θἀγὼ ἀλαζηήζσ α὎ηὸλ ἐλ ηῆ ἐζράηῃ ἟κέξᾳ. ἖πεηδὴ γὰξ ἔιεγελ, ὅηη ὇ ηξώγσλ ἐθ ηνῦ ἄξηνπ ηνύηνπ ν὎θ ἀπνζαλε῔ηαη εἮο ηὸλ αἮ῵λα· εἮθὸο δὲ ἤλ α὎ην῔ο πξνζζη῅λαη ηνῦην, θαζὼο θαὶ πξόηεξνλ ἔιεγνλ, Ἀβξαὰκ ἀπέζαλε, θαὶ νἯ πξνθ῅ηαη ἀπέζαλνλ, θαὶ π῵ο ζὺ ιέγεηο, ν὎ κὴ γεύζεηαη ζαλάηνπ; ηὴλ ἀλάζηαζηλ ἔζεθε, ιύσλ ηὸ δεηνύκελνλ, θαὶ δει῵λ ὅηη ν὎θ ἀπνζαλε῔ηαη εἮο ηέινο. ΢πλερ῵ο δὲ ζηξέθεη ηὸλ πεξὶ η῵λ κπζηεξίσλ ιόγνλ, δεηθλὺο ηνῦ πξάγκαηνο ηὸ ἀλαγθα῔νλ, θαὶ ὅηη α὎ηὸ πάλησο γελέζζαη δε῔. ἧ γὰξ ζάξμ κνπ ἀιεζήο ἐζηη βξ῵ζηο, θαὶ ηὸ αἷκά κνπ ἀιεζήο ἐζηη πόζηο. Σί ἐζηηλ ὃ ιέγεη; Ἠ ηνῦην βνύιεηαη εἮπε῔λ, ὅηη ἀιεζὴο βξ῵ζηο αὓηε ἐζηὶλ ἟ ςπρὴλ ζώδνπζα· ἠ πηζηώζαζζαη α὎ηνὺο πεξὶ η῵λ εἮξεκέλσλ, ὥζηε κὴ λνκίδεηλ αἴληγκα εἶλαη ηὸ εἮξεκέλνλ θαὶ παξαβνιὴλ, ἀιι' εἮδέλαη ὅηη πάλησο δε῔ θαγε῔λ ηὸ ζ῵κα. Εἶηά θεζηλ· ὇ ηξώγσλ κνπ ηὴλ ζάξθα, ἐλ ἐκνὶ κέλεη. Σνῦην δὲ ἔιεγε δει῵λ, ὅηη ἐλ α὎ηῶ ἀλαθηξλ᾵ηαη. Σὸ δὲ ἑμ῅ο δνθε῔ κὲλ ἀζπλάξηεηνλ εἶλαί ηη, ἂλ κὴ ηὸλ λνῦλ ἐμεηάζσκελ. Πνία γὰξ, θεζὶλ, ἀθνινπζία, κεηὰ ηὸ εἮπε῔λ, ὇ ηξώγσλ κνπ ηὴλ ζάξθα ἐλ ἐκνὶ κέλεη, ἐπαγαγε῔λ, Καζὼο ἀπέζηεηιέ κε ὁ δ῵λ Παηὴξ, θἀγὼ δ῵ δηὰ ηὸλ Παηέξα; Ἔρεη δὲ πνιιὴλ ηὴλ ἁξκνλίαλ ηὸ ιεγόκελνλ. ἖πεηδὴ γὰξ ἄλσ θαὶ θάησ ἔιεγε δσὴλ αἮώληνλ, θαηαζθεπάδσλ α὎ηὸ ἐπήγαγε ηὸ, ἖λ ἐκνὶ κέλεη. ΕἮ γὰξ ἐλ ἐκνὶ κέλεη, δ῵ δὲ ἐγὼ, δ῅ινλ ὅηη θἀθε῔λνο δήζεηαη. Εἶηά θεζη· Καζὼο ἀπέζηεηιέ κε ὁ δ῵λ Παηήξ. Σνῦην δέ ἐζηη ζπγθξηηηθὸλ θαὶ ὁκνησκαηηθόλ. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηη· Ζ῵ ἐγὼ νὓησο, ὡο ὁ Παηήξ. Καὶ ἵλα κὴ ἀγέλλεηνλ λνκίζῃο, πξνζέζεθελ ε὎ζὺο ηὸ, ∆ηὰ ηὸλ Παηέξα, ν὎ ηνῦην δεηθλὺο, ὅηη ἐλεξγείαο ηηλὸο ρξείαλ ἔρεη πξὸο ηὸ δῆλ. Ἀλσηέξσ γὰξ ηνῦην ἀλαηξ῵λ ἔιεγελ· Ὥζπεξ γὰξ ὁ Παηὴξ ἔρεη δσὴλ ἐλ ἑαπηῶ, νὓησο ἔδσθε θαὶ ηῶ ΤἯῶ ἔρεηλ δσὴλ ἐλ ἑαπηῶ. ΕἮ δὲ δε῔ηαη ἐλεξγείαο, ε὏ξεζήζεηαη ἠ ὁ Παηὴξ κὴ δεδσθὼο νὓησ, θαὶ ςεπδὴο ὁ ιόγνο· ἠ εἮ νὓησο ἔδσθελ, ν὎δελὸο α὎ηὸο ινηπὸλ δεεζήζεηαη ἑηέξνπ ηνῦ ζπγθξνηνῦληνο. Σί νὔλ ἐζηη, ∆ηὰ ηὸλ Παηέξα; Σὴλ αἮηίαλ ἐληαῦζα αἮλίηηεηαη κόλνλ. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηη· Καζώο ἐζηη δ῵λ ὁ Παηὴξ, νὓησ θἀγὼ δ῵. Καὶ ὁ ηξώγσλ κε, θἀθε῔λνο δήζεη δη' ἐκέ. Ζσὴλ δὲ ἐληαῦζα ιέγεη, ν὎ ηὴλ ἁπι῵ο, ἀιιὰ ηὴλ ε὎δόθηκνλ. Καὶ ὅηη ν὎ πεξὶ η῅ο ἁπι῵ο δσ῅ο εἶπελ, ἀιιὰ πεξὶ η῅ο ἐλδόμνπ θαὶ ἀπνῤῥήηνπ ἐθείλεο, δ῅ινλ ἐθε῔ζελ. Καὶ γὰξ πάληεο, θαὶ νἯ ἄπηζηνη δ῵ζη θαὶ νἯ ἀκύεηνη, κὴ θαγόληεο ἀπὸ η῅ο ζαξθὸο ἐθείλεο. ὇ξᾶο ὅηη ν὎ πεξὶ ηαύηεο ὁ ιόγνο ἐζηὶ η῅ο δσ῅ο, ἀιιὰ πεξὶ ἐθείλεο; Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· ὇ ηξώγσλ κνπ ηὴλ ζάξθα, ν὎θ ἀπνιε῔ηαη ηειεπηήζαο, ν὎δὲ θνιαζζήζεηαη. Ἀιι' ν὎δὲ πεξὶ η῅ο ἀλαζηάζεσο η῅ο θνηλ῅ο θεζη· θαὶ γὰξ ὁκνίσο πάληεο ἀλίζηαληαη· ἀιιὰ πεξὶ η῅ο ἐμαηξέηνπ, η῅ο

ἐλδόμνπ, θαὶ κηζζὸλ ἐρνύζεο. 59.264 Οὕηόο ἐζηηλ ὁ ἄξηνο ὁ ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ θαηαβάο· ν὎ θαζὼο ἔθαγνλ νἯ παηέξεο ὏κ῵λ ηὸ κάλλα, θαὶ ἀπέζαλνλ. ὇ ηξώγσλ ηνῦηνλ ηὸλ ἄξηνλ, δήζεη εἮο ηὸλ αἮ῵λα. ΢πλερ῵ο ηὸ α὎ηὸ πεξηζηξέθεη, ὥζηε α὎ηὸ ἐληππ῵ζαη ηῆ η῵λ ἀθνπόλησλ δηαλνίᾳ (ἐζράηε γάξ ηηο ἤλ δηδαζθαιία ἟ πεξὶ ηνύησλ), θαὶ ηὸ πεξὶ ἀλαζηάζεσο δόγκα πηζη῵ζαη, θαὶ ηὸ πεξὶ δσ῅ο αἮσλίνπ. ∆ηὸ θαὶ ηὴλ ἀλάζηαζηλ πξνζηίζεζηλ, ὁκνῦ κὲλ ἐπεηδὴ εἶπε, δσ῅ο αἮσλίνπ, ὁκνῦ δὲ δεηθλὺο ὅηη ν὎ λῦλ ἐζηὶλ αὓηε, ἀιιὰ κεηὰ ηὴλ ἀλάζηαζηλ. Καὶ πόζελ ηαῦηα δ῅ια, θεζίλ; Ἀπὸ η῵λ Γξαθ῵λ. Παληαρνῦ γὰξ α὎ηνὺο ἐθε῔ παξαπέκπεη, παξ' α὎η῵λ θειεύσλ ηαῦηα καζε῔λ. ΕἮπὼλ δὲ, Ζσὴλ δηδνὺο ηῶ θόζκῳ, θαὶ εἮο δ῅ινλ α὎ηνὺο ἐλάγεη, ὥζηε θἂλ ἀιγήζαληαο ἐπὶ ηῶ ἄιινπο ἀπνιαύεηλ η῅ο δσξε᾵ο, κὴ κε῔λαη ἔμσ. ΢πλερ῵ο δὲ ἀλακηκλήζθεη ηνῦ κάλλα, θαὶ ηὸ δηάθνξνλ παξηζηὰο, θαὶ α὎ηνὺο εἮο πίζηηλ ἐλάγσλ. ΕἮ γὰξ δπλαηὸλ ἐγέλεην ηεζζαξάθνληα ἔηεζηλ ἀκεηνῦ ρσξὶο θαὶ ζίηνπ θαὶ η῅ο ἄιιεο ἀθνινπζίαο δηαθξαη῅ζαη ηὴλ ἐθείλσλ δσήλ· πνιιῶ κ᾵ιινλ λῦλ, ἅηε ἐπὶ κείδνζη παξαγελόκελνο, δπλήζεηαη ηνῦην. Ἄιισο δὲ, θαὶ εἮ ἐθε῔λα ηύπνη ηηλὲο ἤζαλ, θαὶ ρσξὶο Ἧδξώησλ θαὶ πόλσλ ζπλέιεγνλ ηὸ θεξόκελνλ· πνιιῶ κ᾵ιινλ λῦλ ηνῦην ἔζηαη, ἔλζα πνιιὴ ἟ δηαθνξὰ, θαὶ ηὸ κεδέπνηε ηειεπηᾶλ, θαὶ ηὸ δσ῅ο ἀπνιαύεηλ η῅ο ἀιεζνῦο. Και῵ο δὲ δσ῅ο πνιιάθηο κέκλεηαη, ἐπεηδὴ ηνῦην πνζεηλὸλ ἀλζξώπνηο, θαὶ ν὎δὲλ νὓησο ἟δὺ, ὡο ηὸ κὴ ἀπνζαλε῔λ. ἖πεὶ θαὶ ἐλ ηῆ Παιαηᾶ ηνῦην ἤλ ἟ ὏πόζρεζηο, κ῅θνο βίνπ, θαὶ πνιιαὶ ἟κέξαη· ἀιιὰ λῦλ ν὎θ ἔζηη κ῅θνο ἁπι῵ο, ἀιιὰ δσὴ ηέινο ν὎θ ἔρνπζα. Ἅκα δὲ θαὶ δε῔μαη βνύιεηαη, ὅηη ηὴλ ἐθ η῅ο ἁκαξηίαο γελνκέλελ θόιαζηλ ἀλαθαιε῔ηαη λῦλ, ηὴλ ς῅θνλ ιύσλ ἐθείλελ ηὴλ ζαλαηνῦζαλ· θαὶ δσὴλ ν὎ρ ἁπι῵ο, ἀιι' αἮώληνλ εἮζάγσλ, ἀπελαληίαο ην῔ο πξνηέξνηο. Σαῦηα εἶπελ ἐλ ζπλαγσγῆ δηδάζθσλ ἐλ Καπεξλανὺκ, ἔλζα αἯ πιε῔ζηαη γεγέλεληαη δπλάκεηο, ὥζηε ἐρξ῅λ α὎ηὸλ ἀθνπζζ῅λαη κάιηζηα. βʹ. Σίλνο δὲ ἕλεθελ ἐλ ζπλαγσγῆ ἐδίδαζθε, θαὶ ἐλ Ἧεξῶ; ὇κνῦ κὲλ ηὸ πι῅ζνο α὎η῵λ ζεξεῦζαη ζέισλ, ὁκνῦ δὲ δε῔μαη βνπιόκελνο, ὅηη ν὎θ ἐλαληίνο ἐζηὶ ηῶ Παηξί. Πνιινὶ δὲ ἐθ η῵λ καζεη῵λ ἀθνύζαληεο ἔιεγνλ· ΢θιεξόο ἐζηηλ ὁ ιόγνο νὕηνο. Σί ἐζηη, ΢θιεξόο ἐζηη; Σξαρὺο, ἐπίπνλνο, κόρζνλ ἔρσλ. Καὶ κὴλ ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ ἔιεγελ· ν὎δὲ γὰξ πεξὶ πνιηηείαο δηειέγεην, ἀιιὰ πεξὶ δνγκάησλ, ἄλσ θαὶ θάησ ζηξέθσλ ηὴλ πίζηηλ ηὴλ εἮο ἑαπηόλ. Σί νὔλ ἐζηη, ΢θιεξόο ἐζηηλ ὁ ιόγνο; Ὅηη δσὴλ ἐπαγγέιιεηαη θαὶ ἀλάζηαζηλ; ὅηη ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ ἔθε θαηαβεβεθέλαη; ἀιι' ὅηη ζσζ῅λαη ἀδύλαηνλ ηὸλ κὴ θαγόληα α὎ηνῦ ηὴλ ζάξθα; Σαῦηα νὔλ, εἮπέ κνη, ζθιεξά; Καὶ ηίο ἂλ ηαῦηα εἴπνη; Σί νὔλ ἐζηὶ, ΢θιεξόο; ∆πζπαξάδεθηνο, ὏πεξβαίλσλ α὎η῵λ ηὴλ ἀζζέλεηαλ, πνιὺλ ἔρσλ ηὸλ θόβνλ. ἖λόκηδνλ γὰξ κείδνλα η῅ο νἮθείαο θζέγγεζζαη θαὶ ὏πὲξ α὎ηόλ. ∆ηὸ θαὶ ἔιεγνλ· Σίο δύλαηαη α὎ηνῦ ἀθνύεηλ; ὏πὲξ ἑαπη῵λ ἀπνινγνύκελνη ηάρα, ἐπεηδὴ ἔκειινλ ἀπνπεδᾶλ. ΕἮδὼο δὲ ὁ Ἰεζνῦο ἐλ ἑαπηῶ, ὅηη γνγγύδνπζηλ νἯ καζεηαὶ πεξὶ ηνύηνπ (θαὶ γὰξ ηνῦην η῅ο α὎ηνῦ ζεόηεηνο, ηὸ ηὰ ἀπόῤῥεηα θέξεηλ εἮο κέζνλ), εἶηα ιέγεη· Σνῦην ὏κ᾵ο ζθαλδαιίδεη; Ἂλ νὔλ ἴδεηε ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦ ἀλζξώπνπ ἀλαβαίλνληα, ὅπνπ ἤλ ηὸ πξόηεξνλ. Σνῦην θαὶ ἐπὶ ηνῦ Ναζαλαὴι ἐπνίεζε, ιέγσλ, Ὅηη εἶπόλ ζνη ὅηη, Εἶδόλ ζε ὏πνθάησ η῅ο ζπθ῅ο, πηζηεύεηο; κείδνλα ηνύησλ ὄςεη· θαὶ ἐπὶ Νηθνδήκνπ, ὅηη Ο὎δεὶο ἀλαβέβεθελ εἮο ηὸλ ν὎ξαλὸλ, εἮ κὴ ὁ ΤἯὸο ηνῦ ἀλζξώπνπ, ὁ ὢλ ἐλ ηῶ ν὎ξαλῶ. Σί νὔλ; ἀπνξίαο ἀπνξίαηο ζπλάπηεη; Ο὎ρί· κὴ γέλνηην· ἀιιὰ ηῶ κεγέζεη η῵λ δνγκάησλ θαὶ ηῶ πιήζεη α὎ηνὺο ἐπαγαγέζζαη βνύιεηαη. ὇ κὲλ γὰξ εἮπὼλ ἁπι῵ο, ὅηη ἖θ ηνῦ ν὎ξαλνῦ θαηαβέβεθα, θαὶ κεδὲλ πιένλ πξνζζεὶο, κ᾵ιινλ ἂλ ἐζθαλδάιηζελ. ὁ δὲ 59.265 εἮπὼλ, ὅηη Σὸ ζ῵κά κνπ δσὴ ηνῦ θόζκνπ, θαὶ ὁ εἮπὼλ, ὅηη Καζὼο ἀπέζηεηιέ κε ὁ δ῵λ Παηὴξ, θἀγὼ δ῵ δηὰ ηὸλ Παηέξα· θαὶ ὁ εἮπὼλ, ὅηη ἖θ ηνῦ ν὎ξαλνῦ θαηαβέβεθα, ηὴλ ἀπνξίαλ ιύεη. ὇ κὲλ γὰξ ἕλ ηη κέγα πεξὶ ἑαπηνῦ θζεγγόκελνο, θἂλ ὓπνπηνο γέλνηην, ὡο πιάηησλ· ὁ δὲ ηνζαῦηα ζπλείξσλ ἐθεμ῅ο, π᾵ζαλ ἀλαηξε῔ ηὴλ ὏πνςίαλ. Πάληα δὲ πνηε῔ θαὶ ιέγεη, ὥζηε α὎ηνὺο ἀπαγαγε῔λ ηνῦ λνκίδεηλ α὎ηνῦ παηέξα ηὸλ Ἰσζήθ. Ο὎ ηνίλπλ ηὸ ζθάλδαινλ ἐπηηε῔λαη ζέισλ, ηνῦην

ἔιεγελ, ἀιιὰ ιῦζαη κ᾵ιινλ. ὇ κὲλ γὰξ ἀπὸ ηνῦ Ἰσζὴθ α὎ηὸλ εἶλαη λνκίδσλ, ν὎θ ἂλ παξεδέμαην ηὰ ιεγόκελα· ὁ δὲ πεηζζεὶο, ὅηη ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ θαηαβέβεθε, θαὶ ἐθε῔ ἀλαβήζεηαη, ε὎θνιώηεξνλ ἂλ πξνζέζρε ην῔ο ιεγνκέλνηο. Μεηὰ δὲ ηνύησλ θαὶ ἑηέξαλ ιύζηλ ἐπάγεη, ιέγσλ· Σὸ Πλεῦκά ἐζηη ηὸ δσνπνηνῦλ, ἟ ζὰξμ ν὎θ ὠθειε῔ ν὎δέλ. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηη· Πλεπκαηηθ῵ο δε῔ ηὰ πεξὶ ἐκνῦ ἀθνύεηλ· ὁ γὰξ ζαξθηθ῵ο ἀθνύζαο, ν὎δὲλ ἀπώλαην, νὒηε ρξεζηόλ ηη ἀπέιαπζε. ΢αξθηθὸλ δὲ ἤλ ηὸ ἀκθηζβεηε῔λ π῵ο ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ θαηαβέβεθε, θαὶ ηὸ λνκίδεηλ, ὅηη πἯόο ἐζηηλ Ἰσζὴθ, θαὶ ηὸ, Π῵ο δύλαηαη ἟κ῔λ ηὴλ ζάξθα δνῦλαη θαγε῔λ; Σαῦηα πάληα ζαξθηθά· ἅπεξ ἔδεη κπζηηθ῵ο λνε῔λ θαὶ πλεπκαηηθ῵ο. Καὶ πόζελ, θεζὶλ, ἞δύλαλην λν῅ζαη ηί πνηέ ἐζηηλ ηὸ ζάξθα θαγε῔λ ἐθε῔λνη; Ο὎θνῦλ ἔδεη ηὸλ πξνζήθνληα ἀλακε῔λαη θαηξὸλ, θαὶ ππλζάλεζζαη, θαὶ κὴ ἀπαγνξεύεηλ. Σὰ ῥήκαηα, ἃ ἐγὼ ιειάιεθα ὏κ῔λ, πλεῦκά ἐζηη, θαὶ δσή· ηνπηέζηηλ, ζε῔α θαὶ πλεπκαηηθά ἐζηηλ, ν὎δὲλ ἔρνληα ζαξθηθὸλ, ν὎δὲ ἀθνινπζίαλ θπζηθήλ· ἃ θαὶ ἀπήιιαθηαη πάζεο κὲλ ηνηαύηεο ἀλάγθεο, θαὶ ὏πέξθεηηαη θαὶ η῵λ λόκσλ η῵λ ἐληαῦζα θεηκέλσλ· ἕηεξνλ δὲ ἔρεη λνῦλ ἐμειιαγκέλνλ. Ὥζπεξ νὔλ ἐληαῦζα ηὸ πλεῦκα εἶπελ ἀληὶ ηνῦ πλεπκαηηθὰ, νὓησ ζάξθα εἮπὼλ, ν὎ ζαξθηθὰ εἶπελ, ἀιιὰ ηὸ ζαξθηθ῵ο ἀθνῦζαη, ἅκα θαὶ α὎ηνὺο αἮληηηόκελνο, ὅηη ἀεὶ ζαξθηθ῵λ ἐπεζύκνπλ, δένλ πλεπκαηηθ῵λ ἐθίεζζαη. ἖ὰλ γὰξ α὎ηὸ ζαξθηθ῵ο ηηο ἐθιάβνη, ν὎δὲλ ἀπώλαην. Σί νὔλ; ν὎θ ἔζηη ἟ ζὰξμ α὎ηνῦ ζάξμ; Καὶ ζθόδξα κὲλ νὔλ. Καὶ π῵ο εἶπελ, ἧ ζὰξμ ν὎θ ὠθειε῔ ν὎δέλ; Ο὎ πεξὶ η῅ο ἑαπηνῦ ζαξθὸο ιέγσλ· κὴ γέλνηην· ἀιιὰ πεξὶ η῵λ ζαξθηθ῵ο ἐθιακβαλόλησλ ηὰ ιεγόκελα. Σί δέ ἐζηη ηὸ ζαξθηθ῵ο λν῅ζαη; Σὸ ἁπι῵ο εἮο ηὰ πξνθείκελα ὁξᾶλ, θαὶ κὴ πιένλ ηη θαληάδεζζαη. Σνῦην γάξ ἐζηη ζαξθηθ῵ο. Υξὴ δὲ κὴ νὓησ θξίλεηλ ην῔ο ὁξσκέλνηο, ἀιιὰ πάληα ηὰ κπζηήξηα ην῔ο ἔλδνλ ὀθζαικν῔ο θαηνπηεύεηλ. Σνῦην γάξ ἐζηη πλεπκαηηθ῵ο. Ἄξα ὁ κὴ ηξώγσλ α὎ηνῦ ηὴλ ζάξθα, θαὶ πίλσλ α὎ηνῦ ηὸ αἷκα. ν὎θ ἔρεη δσὴλ ἐλ ἑαπηῶ· π῵ο νὔλ ν὎δὲλ ὠθειε῔ ἟ ζὰξμ, ἥο ἄλεπ δῆλ ν὎θ ἔλη; ὇ξᾶο ὅηη ηὸ, ἧ ζὰξμ ν὎θ ὠθειε῔ ν὎δὲλ, ν὎ πεξὶ η῅ο ζαξθὸο α὎ηνῦ εἴξεηαη, ἀιιὰ πεξὶ η῅ο ζαξθηθ῅ο ἀθξνάζεσο; Ἀιι' εἮζί ηηλεο ἐμ ὏κ῵λ, νἳ ν὎ πηζηεύνπζη. Πάιηλ θαηὰ ηὸ ζύλεζεο α὎ηνῦ ην῔ο ιόγνηο ἀμίσκα πεξηηίζεζη, ηά ηε κέιινληα πξνιέγσλ, θαὶ δεηθλὺο ὡο ν὎ η῅ο ἐθείλσλ δόμεο ἐθηέκελνο ηαῦηα ἔιεγελ, ἀιι' α὎η῵λ θεδόκελνο. ΕἮπὼλ δὲ, Σηλὲο, ηνὺο καζεηὰο ὏πεμήγαγε. Παξὰ γὰξ ηὴλ ἀξρὴλ ἔιεγε· Καὶ ἑσξάθαηέ κε, θαὶ ν὎ πηζηεύεηέ κνη· ἐληαῦζα δὲ, ΕἮζί ηηλεο ἐμ ὏κ῵λ, νἳ ν὎ πηζηεύνπζηλ. Ἢδεη γὰξ ἐμ ἀξρ῅ο, ηίλεο εἮζὶλ νἯ κὴ πηζηεύνληεο, θαὶ ηίο ἐζηηλ ὁ παξαδώζσλ α὎ηόλ. Καὶ ἔιεγε, ∆ηὰ ηνῦην εἴξεθα, Ο὎δεὶο δύλαηαη ἐιζε῔λ πξόο κε, ἐὰλ κὴ ᾖ δεδνκέλνλ α὎ηῶ ἄλσζελ ἐθ ηνῦ Παηξόο κνπ. Σὸ ἑθνύζηνλ ἐληαῦζα η῅ο νἮθνλνκίαο ὁ ε὎αγγειηζηὴο ἟κ῔λ αἮλίηηεηαη, θαὶ ηὸ ἀλεμίθαθνλ. Καὶ ηὸ ἖μ ἀξρ῅ο δὲ ν὎ρ ἁπι῵ο ἐληαῦζα θε῔ηαη, ἀιι' ἵλα κάζῃο α὎ηνῦ ηὴλ 59.266 ἄλσζελ πξόγλσζηλ, θαὶ ὅηη πξὸ η῵λ ῥεκάησλ ηνύησλ, θαὶ ν὎ κεηὰ ηὸ γνγγύζαη, ν὎δὲ κεηὰ ηὸ ζθαλδαιηζζ῅λαη ηὸλ πξνδόηελ ᾔδεη, ἀιιὰ θαὶ πξὸ ηνύηνπ, ὅπεξ ἤλ ζεόηεηνο. Εἶηα θαὶ ἐπήγαγελ, ἖ὰλ κὴ ᾖ δεδνκέλνλ α὎ηῶ ἄλσζελ ἐθ ηνῦ Παηξόο κνπ, πείζσλ α὎ηνὺο Παηέξα α὎ηνῦ λνκίδεηλ ηὸλ Θεὸλ, ἀιιὰ κὴ ηὸλ Ἰσζὴθ, θαὶ δεηθλὺο ὅηη ν὎θ ἔζηη ηὸ ηπρὸλ ηὸ πηζηεῦζαη εἮο α὎ηόλ. Μνλνλνπρὶ γὰξ ηνῦηό θεζηλ, Ο὎ ζνξπβνῦζηλ, ν὎δὲ ηαξάηηνπζηλ, ν὎δὲ μελίδνπζί κε νἯ κὴ πηζηεύνληεο· νἶδα ηνῦην ἄλσζελ πξὶλ ἠ γελέζζαη· νἶδα ηίζηλ ἔδσθελ ὁ Παηήξ. γʹ. Ὅηαλ δὲ ἀθνύζῃο, ὅηη ∆έδσθε, κὴ ἀπνθιήξσζηλ ἁπι῵ο λόκηδε, ἀιι' ἐθε῔λν πίζηεπε, ὅηη ὁ παξαζρὼλ ἑαπηὸλ ἄμηνλ ηνῦ ιαβε῔λ, α὎ηὸο ἔιαβελ. ἖θ ηνύηνπ πνιινὶ η῵λ καζεη῵λ α὎ηνῦ ἀπ῅ιζνλ εἮο ηὰ ὀπίζσ, θαὶ ν὎θ ἔηη κεη' α὎ηνῦ πεξηεπάηνπλ. Και῵ο θαὶ ὁ ε὎αγγειηζηὴο ν὎θ εἶπελ, ἀλερώξεζαλ, ἀιιὰ, Ἀπ῅ιζνλ εἮο ηὰ ὀπίζσ, δει῵λ ὅηη η῅ο θαηὰ ἀξεηὴλ ἐπηδόζεσο ὏πεηέκνλην, θαὶ ὅηη ἡλ εἶρνλ πάιαη πίζηηλ ἀπώιεζαλ, ἀπνζρίζαληεο ἑαπηνύο. Ἀιι' ν὎ρ νἯ δώδεθα ηνῦην ἔπαζνλ. ∆ηὸ θαί θεζη πξὸο α὎ηνύο· Μὴ θαὶ ὏κε῔ο ζέιεηε ὏πάγεηλ; δεηθλὺο πάιηλ ὅηη ν὎ δε῔ηαη η῅ο δηαθνλίαο α὎η῵λ θαὶ

η῅ο ζεξαπείαο, ν὎δὲ δηὰ ηνῦην α὎ηνὺο πεξη῅γελ ἐπηδεηθλύκελνο. Π῵ο γὰξ ὁ θαὶ ηνύηνηο ηαῦηα ιέγσλ; ∆ηαηί νὔλ α὎ηνὺο κὴ ἐπῄλεζε; δηαηί κὴ ἐζαύκαζελ; ὇κνῦ κὲλ ηὸ ηνῦ δηδαζθάινπ πξέπνλ ἀμίσκα ηεξ῵λ, ὁκνῦ δὲ δεηθλὺο, ὅηη δηὰ ηνύηνπ κ᾵ιινλ ἐθέιθεζζαη ἔδεη ηνῦ ηξόπνπ. ΕἮ κὲλ γὰξ ἐπῄλεζε, λνκίδνληεο α὎ηῶ ράξηλ δηδόλαη, θἂλ ἔπαζόλ ηη ἀλζξώπηλνλ· ηῶ δὲ δεηθλύλαη κὴ δεόκελνλ α὎ηὸλ η῅ο ἀθνινπζήζεσο α὎η῵λ, θαηε῔ρε κ᾵ιινλ. Καὶ ὅξα π῵ο α὎ηὸ ζπλεη῵ο εἴξεθελ. Ο὎ γὰξ εἶπελ, Ἀπέιζεηε· ηνῦην γὰξ ἀπσζνπκέλνπ ἤλ· ἀιι' ἐξσηᾶ ιέγσλ, Μὴ θαὶ ὏κε῔ο ζέιεηε ὏πάγεηλ; Ὅπεξ π᾵ζαλ ἤλ ἀθαηξνῦληνο βίαλ θαὶ ἀλάγθελ, θαὶ ν὎ βνπινκέλνπ αἮδν῔ ηηλη πξνζεξη῅ζζαη, ἀιιὰ κεηὰ ηνῦ ράξηλ εἮδέλαη. Σῶ δὲ κήηε ἐθείλσλ θαηεγνξ῅ζαη θαλεξ῵ο, ἀιι' ἞ξέκα θαζάςαζζαη, ἔδεημελ ὅπσο δε῔ θηινζνθε῔λ ἐλ ην῔ο ηνηνύηνηο. ἧκε῔ο δὲ ηἀλαληία πάζρνκελ· εἮθόησο, ἐπεηδὴ η῅ο νἮθείαο ἐρόκελνη δόμεο, ἅπαληα πξάηηνκελ. ∆ηὸ θαὶ ἐιαηηνῦζζαη λνκίδνκελ ηὰ ἟κέηεξα δηὰ η῅ο ἀλαρσξήζεσο η῵λ ζεξαπεπόλησλ. Οὓησο δὲ νὒηε ἐθνιάθεπζελ, νὒηε δηεθξνύζαην, ἀιι' ἞ξώηεζελ. Ο὎θ ἄξα θαηαθξνλνῦληνο ἤλ, ἀιιὰ κὴ βνπινκέλνπ βίᾳ θαὶ ἀλάγθῃ θαηέρεζζαη. Σὸ γὰξ νὓησ κέλεηλ ἴζνλ ἐζηὶ ηνῦ ἀπειζε῔λ. Σί νὔλ ὁ Πέηξνο; Πξὸο ηίλα ἀπειεπζόκεζα; Ῥήκαηα δσ῅ο αἮσλίνπ ἔρεηο. Καὶ ἟κε῔ο πεπηζηεύθακελ θαὶ ἐγλώθακελ, ὅηη ζὺ εἶ ὁ Υξηζηὸο ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ ηνῦ δ῵ληνο. ὇ξᾶο ὅηη ν὎ ηὰ ῥήκαηα ἤλ ηὰ ζθαλδαιίδνληα, ἀιι' ἟ ἀπξνζεμία θαὶ ἟ ῥᾳζπκία θαὶ ἀγλσκνζύλε η῵λ ἀθνπόλησλ; Καὶ γὰξ θαὶ εἮ κὴ εἶπελ, ἐζθαλδαιίζζεζαλ ἂλ, θαὶ ν὎θ ἂλ ἐπαύζαλην, ηξνθῆ πξνζέρνληεο ἀεὶ ζσκαηηθῆ, θαὶ ηῆ γῆ πξνζεισκέλνη. Ἄιισο δὲ, θαὶ νὕηνη κεη' ἐθείλσλ ἢθνπνλ· ἀιι' ὅκσο ηἀλαληία ἐθείλσλ ἀπεθήλαλην, ιέγνληεο· Πξὸο ηίλα ἀπειεπζόκεζα; Πνιι῅ο ηὸ ῥ῅κα θηινζηνξγίαο ἐκθαληηθόλ. ∆είθλπζη γὰξ ὅηη παληὸο α὎ην῔ο ἐζηηλ ὁ ∆ηδάζθαινο ηηκηώηεξνο, θαὶ παηέξσλ, θαὶ κεηέξσλ, θαὶ η῵λ ὄλησλ ἁπάλησλ, θαὶ ἀπνζηάληαο α὎ηνῦ ν὎θ ἔλη ινηπὸλ πνῦ θαηαθπγε῔λ. Εἶηα, ἵλα κὴ δνθῆ ηὸ, Πξὸο ηίλα ἀπειεπζόκεζα; δηὰ ηνῦην εἮξεθέλαη α὎ηὸλ, ὡο ν὎θ ὄλησλ η῵λ ὏πνδεμακέλσλ α὎ηνὺο, ε὎ζέσο ἐπήγαγε· Ῥήκαηα δσ῅ο αἮσλίνπ ἔρεηο. ΟἯ κὲλ γὰξ ζαξθηθ῵ο θαὶ κεηὰ ινγηζκ῵λ ἀλζξσπίλσλ ἢθνπνλ, νὕηνη δὲ πλεπκαηηθ῵ο, 59.267 θαὶ ηῆ πίζηεη ηὸ π᾵λ ἐπηηξέπνληεο. ∆ηὸ θαὶ ὁ Υξηζηὸο ἔιεγε· Πλεῦκά ἐζηη ηὰ ῥήκαηα, ἃ ιειάιεθα ὏κ῔λ· ηνπηέζηη, κὴ ὏πνιάβῃο ηῆ η῵λ πξαγκάησλ ἀθνινπζίᾳ, θαὶ ηῆ η῵λ γηλνκέλσλ ἀλάγθῃ η῵λ ῥεκάησλ η῵λ ἐκ῵λ ηὴλ δηδαζθαιίαλ ὏πνθε῔ζζαη. Ο὎ ηνηαῦηα ηὰ πλεπκαηηθά· ν὎θ ἀλέρεηαη δνπιεύεηλ λόκνηο ην῔ο ἐπὶ γ῅ο. Σνῦην θαὶ Παῦινο δειν῔, ιέγσλ· Μὴ εἴπῃο ἐλ ηῆ θαξδίᾳ ζνπ, Σίο ἀλαβήζεηαη εἮο ηὸλ ν὎ξαλόλ; ηνπηέζηη, Υξηζηὸλ θαηαγαγε῔λ· ἠ ηίο θαηαβήζεηαη εἮο ηὴλ ἄβπζζνλ; ηνπηέζηη, Υξηζηὸλ ἐθ λεθξ῵λ ἀλαγαγε῔λ. Ῥήκαηα δσ῅ο αἮσλίνπ ἔρεηο. Ἢδε ηὴλ ἀλάζηαζηλ νὕηνη παξεδέμαλην θαὶ ηὴλ ἐθε῔ ι῅μηλ ἅπαζαλ. Ὅξα δὲ ηὸλ θηιάδειθνλ, ηὸλ θηιόζηνξγνλ, π῵ο ὏πὲξ παληὸο ἀπνινγε῔ηαη ηνῦ ρνξνῦ· ν὎ γὰξ εἶπελ Ἔγλσθα, ἀιι' ἖γλώθακελ· κ᾵ιινλ δὲ ζθόπεη π῵ο ἐπ' α὎η῵λ ἔξρεηαη η῵λ ῥεκάησλ ηνῦ δηδαζθάινπ, ν὎ ηὰ α὎ηὰ ην῔ο Ἰνπδαίνηο θζεγγόκελνο. ΟἯ κὲλ γὰξ ἔιεγνλ· Οὕηόο ἐζηηλ ὁ πἯὸο Ἰσζήθ· νὕηνο δὲ, ὅηη ΢ὺ εἶ ὁ Υξηζηὸο ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ ηνῦ δ῵ληνο· θαὶ, ὅηη Ῥήκαηα δσ῅ο αἮσλίνπ ἔρεηο· ηάρα πνιιάθηο ἀθνύζαο α὎ηνῦ ιέγνληνο, ὅηη ὇ πηζηεύσλ εἮο ἐκὲ ἔρεη δσὴλ αἮώληνλ. Ἔδεημε γὰξ ὅηη πάληα θαηέρεη ηὰ εἮξεκέλα, α὎η῵λ ἀλακλήζαο η῵λ ῥεκάησλ. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; Ο὎θ ἐπῄλεζε ηὸλ Πέηξνλ, ν὎δὲ ἐζαύκαζε, θαίηνη ἀιιαρνῦ ηνῦην πνηήζαο· ἀιιὰ ηί θεζηλ; Ο὎ρὶ ἐγὼ ὏κ᾵ο ηνὺο δώδεθα ἐμειεμάκελ, θαὶ εἷο ἐμ ὏κ῵λ δηάβνιόο ἐζηηλ; ἖πεηδὴ γὰξ εἶπε, Καὶ ἟κε῔ο πεπηζηεύθακελ, ἐμαηξε῔ ηνῦ ρνξνῦ ηὸλ Ἰνύδαλ. ἖θε῔ κὲλ γὰξ ν὎δὲλ πεξὶ η῵λ καζεη῵λ α὎ηὸο εἶπε, ἀιιὰ ηνῦ Υξηζηνῦ εἮπόληνο· ὖκε῔ο δὲ ηίλα κε ιέγεηε; θεζί· ΢ὺ εἶ ὁ Υξηζηὸο ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ ηνῦ δ῵ληνο. ἖ληαῦζα δὲ ἐπεηδὴ εἶπε, Καὶ ἟κε῔ο πεπηζηεύθακελ, εἮθόησο ν὎θ ἀθίεζη ηὸλ Ἰνύδαλ εἮο ηὸλ ἐθείλσλ ρνξόλ. Σνῦην δὲ ἐπνίεη, πόῤῥσζελ θαὶ ἄλσζελ ηνῦ πξνδόηνπ ηὴλ θαθίαλ ἀλαθξνπόκελνο, εἮδὼο κὲλ ὅηη ν὎δὲλ ὀλήζεη, ηὸ δὲ ἑαπηνῦ πξάηησλ. δʹ. Καὶ ζέα ηὴλ

ζνθίαλ· νὒηε α὎ηὸλ θαλεξὸλ ἐπνίεζελ, νὒηε ιαζε῔λ εἴαζελ ἐθε῔λν κὲλ, ἵλα κὴ ἀλαηζρπλζῆ θαὶ θηινλεηθόηεξνο γέλεηαη· ηνῦην δὲ, ἵλα κὴ λνκίδσλ ιαλζάλεηλ , ἀδε῵ο ἐξγάζεηαη ηὸ ηόικεκα. ∆ηὸ θαὶ πξντὼλ θαλεξσηέξνπο ἐπάγεη ηνὺο ἐιέγρνπο. Πξόηεξνλ κὲλ γὰξ θαὶ α὎ηὸλ κεηὰ η῵λ ἄιισλ ἞ξίζκεζελ, εἮπὼλ, ὅηη ΕἮζί ηηλεο ἐμ ὏κ῵λ, νἳ ν὎ πηζηεύνπζηλ (ὅηη δὲ θαὶ ηὸλ πξνδόηελ ἞ξίζκεζελ, ἐδήισζελ εἮπὼλ ὁ ε὎αγγειηζηήο· Ἢδεη γὰξ ἐμ ἀξρ῅ο ηίλεο εἮζὶλ νἯ κὴ πηζηεύνληεο, θαὶ ηίο ἐζηηλ ὁ παξαδώζσλ α὎ηόλ)· ἐπεηδὴ δὲ ἐλέκεηλε, ζθνδξόηεξνλ ἐπάγεη ηὸλ ἔιεγρνλ, Εἷο ἐμ ὏κ῵λ δηάβνιόο ἐζηηλ, θαὶ θνηλὸλ π᾵ζη ηὸλ θόβνλ θαζίζηεζηλ, ἐθε῔λνλ ζπζθηάζαη βνπιόκελνο. Ἄμηνλ δὲ ἐληαῦζα δηαπνξ῅ζαη, ηί δήπνηε λῦλ κὲλ ν὎δὲλ ιέγνπζηλ νἯ καζεηαὶ, ὓζηεξνλ δὲ δεδνίθαζη θαὶ δηαπνξνῦληαη πξὸο ἀιιήινπο ὁξ῵ληεο θαὶ ππλζαλόκελνη, Μή ηη ἐγώ εἮκη, Κύξηε; Καὶ ηῶ Ἰσάλλῃ ὁ Πέηξνο ἐλλεύεη καζε῔λ ηὸλ πξνδόηελ, θαὶ ππζέζζαη ηνῦ ∆ηδαζθάινπ ηίο ἐζηηλ. Σί πνηε νὔλ ἐζηη ηὸ αἴηηνλ; Οὒπσ ἤλ ὁ Πέηξνο ἀθνύζαο, Ὕπαγε ὀπίζσ κνπ, ζαηαλ᾵. ∆ηὰ ηνῦην ν὎δέ ηη δένο εἶρελ· ἐπεηδὴ δὲ ἐπεηηκήζε, θαὶ ἀπὸ πνιι῅ο δηαζέζεσο εἮπὼλ, ν὎θ ε὎δνθίκεζελ, ἀιιὰ θαὶ ζαηαλ᾵ο ἢθνπζελ· ἀθνύσλ ὅηη Εἷο ἐμ ὏κ῵λ παξαδώζεη κε, εἮθόησο ινηπὸλ ἔδεηζε. Ἄιισο δὲ, ν὎δὲ λῦλ θεζηλ, Εἷο ἐμ ὏κ῵λ παξαδώζεη κε, ἀιι', Εἷο ἐμ ὏κ῵λ δηάβνιόο ἐζηη. ∆ηόπεξ ν὎δὲ ᾔδεζαλ ηὸ ιεγόκελνλ, ἀιιὰ πνλεξίαο ᾤνλην ζθώπηεζζαη κόλνλ. Σί δήπνηε δὲ ηὸ Ο὎ρὶ ἐγὼ ὏κ᾵ο, εἶπελ, ηνὺο δώδεθα ἐμειεμάκελ, θαὶ 59.268 εἷο ἐμ ὏κ῵λ δηάβνιόο ἐζηη; Κνιαθείαο ἀπειιαγκέλελ α὎ηνῦ ηὴλ δηδαζθαιίαλ δεηθλύο. ἖πεηδὴ γὰξ πάλησλ α὎ηὸλ ἐγθαηαιεηςάλησλ α὎ηνὶ παξέκεηλαλ κόλνη, θαὶ δηὰ ηνῦ Πέηξνπ ὡκνιόγνπλ εἶλαη Υξηζηὸλ, ἵλα κὴ λνκίζσζηλ ὅηη δηὰ ηνῦην ἔκειιελ α὎ηνὺο θνιαθεύεηλ, ἀπάγεη ηαύηεο η῅ο ὏πνςίαο. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· Ο὎δέλ κε δπζσπε῔ πξὸο ηὸ ηνὺο θαθνὺο κὴ ἐιέγρεηλ· κὴ λνκίζεηε ὅηη ἐπεηδὴ ἐπεκείλαηε, θνιαθεῦζαη ὏κ᾵ο αἯξήζνκαη· ἠ ἐπεηδὴ ἞θνινπζήζαηε, ν὎θ ἐιέγρσ ηνὺο πνλεξνύο. Ὃ γὰξ πνιὺ ηνύηνπ κε῔δόλ ἐζηηλ εἮο ηὸ δπζσπ῅ζαη ηὸλ δηδάζθαινλ, ν὎δὲ ηνῦηό κε δπζσπε῔. ὇ κὲλ γὰξ παξακέλσλ, η῅ο α὎ηνῦ θηινζηνξγίαο παξέρεηαη ηεθκήξηνλ· ὁ δὲ ἐθιεγεὶο παξὰ ηνῦ δηδαζθάινπ, πεξηάπηεη δόμαλ ἀλνίαο, ἐθξηπηνύκελνο παξὰ ην῔ο ἀλνήηνηο. Ἀιι' ὅκσο ν὎δὲ ηνῦηό κε ἀπάγεη η῵λ ἐιέγρσλ. Σνῦην γνῦλ θαὶ λῦλ ἐγθαινῦζη ηῶ Υξηζηῶ Ἕιιελεο ςπρξ῵ο θαὶ ἀλνήησο. Ο὎ γὰξ ἀλάγθῃ θαὶ βίᾳ πνηε῔λ ἀγαζνὺο εἴσζελ ὁ Θεὸο, ν὎δὲ ἟ ἐθινγὴ α὎ηνῦ θαὶ ἟ αἵξεζηο βηαζηηθὴ η῵λ θαινπκέλσλ ἐζηὶλ, ἀιιὰ πξνηξεπηηθή. Καὶ ἵλα κάζῃο. ὅηη ν὎ βηάδεηαη ἟ θι῅ζηο, ζθόπεη πόζνπο ζπλέβε η῵λ θιεζέλησλ ἀπνιέζζαη. Ὅζελ θαλεξὸλ, ὅηη θαὶ ἐλ ηῆ γλώκῃ θε῔ηαη ηῆ ἟κεηέξᾳ, ηὸ ζσζ῅λαη θαὶ ἀπνιέζζαη. εʹ. Σαῦηα νὔλ ἀθνύνληεο, παηδεπώκεζα λήθεηλ ἀεὶ θαὶ ἐγξεγνξέλαη. ΕἮ γὰξ ὁ εἮο ηὸλ ἅγηνλ ἐθε῔λνλ ρνξὸλ ηει῵λ, ὁ ηνζαύηεο ἀπνιειαπθὼο δσξε᾵ο, ὁ ζεκε῔α πεπνηεθώο (θαὶ γὰξ θαὶ α὎ηὸο κεηὰ η῵λ ἄιισλ ἤλ η῵λ πεκθζέλησλ λεθξνὺο ἐγε῔ξαη θαὶ ιεπξνὺο θαζαξίζαη), ἐπεηδὴ ἑάισ λνζήκαηη δεηλῶ ηῶ η῅ο θηιαξγπξίαο θαθῶ, θαὶ ηὸλ ∆εζπόηελ ηὸλ ἑαπηνῦ πξνὒδσθελ, ν὎δὲλ α὎ηὸλ ὠθέιεζαλ, νὒηε αἯ ε὎εξγεζίαη, ν὎ρ αἯ δσξεαὶ, ν὎ ηὸ κεη' α὎ηνῦ εἶλαη, ν὎ ζεξαπεία, ν὎ ηὸ ηνὺο πόδαο λίςαη, ν὎ ηὸ η῅ο ηξαπέδεο θνηλσλ῅ζαη, ν὎ ηὸ γισζζόθνκνλ θαηέρεηλ, ἀιιὰ θαὶ ἐθόδηα α὎ηῶ ηαῦηα θνιάζεσο γέγνλε· θνβεζ῵κελ θαὶ ἟κε῔ο, κή πνηε ηὸλ Ἰνύδαλ κηκεζώκεζα δηὰ η῅ο θηιαξγπξίαο. Ο὎ πξνδίδσο ηὸλ Υξηζηόλ; Ἀιι' ὅηαλ πεξηίδῃο πέλεηα ιηκῶ ηεθόκελνλ, ἠ ὏πὸ ςύρνπο δηαθζεηξόκελνλ, ηὴλ α὎ηὴλ θαὶ α὎ηὸο ἐθέιθῃ θαηαδίθελ. Καὶ ὅηαλ ἀλαμίσο κεηέρσκελ η῵λ κπζηεξίσλ, ὁκνίσο ἀπνιιύκεζα ην῔ο ρξηζηνθηόλνηο. Ὅηαλ ἁξπάδσκελ, ὅηαλ ἄγρσκελ ηνὺο θαηαδεεζηέξνπο, κεγίζηελ ἐπηζπαζόκεζα ηὴλ ηηκσξίαλ· θαὶ κάια εἮθόησο. Μέρξη γὰξ ηίλνο ὁ ἔξσο ἟κ᾵ο νὓησ θαηέρεη η῵λ παξόλησλ πξαγκάησλ η῵λ πεξηηη῵λ θαὶ ἀλνλήησλ; ὇ γὰξ πινῦηνο ἐλ ην῔ο πεξηηην῔ο, ἐλ νἷο ν὎δὲλ ὄθεινο γίλεηαη. Μέρξη ηίλνο πξνζειώκεζα ην῔ο καηαίνηο; κέρξη ηίλνο ν὎ δηαπνβιέπνκελ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο, ν὎ λήθνκελ, ν὎ ιακβάλνκελ θόξνλ

η῵λ γεΐλσλ ηνύησλ θαὶ παξαῤῥεόλησλ; ν὎ παηδεπόκεζα δηὰ η῅ο πείξαο α὎η῵λ ηὴλ ε὎ηέιεηαλ; ἖λλνήζσκελ ηνὺο πξὸ ἟κ῵λ πινπηήζαληαο. Ο὎ρὶ ὄλαξ πάληα ἐθε῔λα; ν὎ρὶ ζθηὰ θαὶ ἄλζνο, ν὎ ῥεῦκα παξαῤῥένλ; ν὎ρὶ δηήγεκα θαὶ κῦζνο; ὇ δε῔λα πεπινύηεθε· θαὶ πνῦ λῦλ ὁ πινῦηνο; Ἀπώιεην θαὶ δηέθζαξηαη· ἀιιὰ ηὰ δη' α὎ηὸλ ἁκαξηήκαηα δηακέλεη, θαὶ ἟ δηὰ ηὰ ἁκαξηήκαηα θόιαζηο. Μ᾵ιινλ δὲ, εἮ κὴ θόιαζηο ἤλ, κεδὲ βαζηιεία πξνὒθεηην, ηὸ ὁκόθπινλ θαὶ ηὸ ὁκνγελὲο αἮδεζζ῅λαη ἐρξ῅λ, ηὸ ὁκνηνπαζὲο δπζσπεζ῅λαη. Νῦλ δὲ θύλαο κὲλ ηξέθνκελ· πνιινὶ δὲ θαὶ ὀλάγξνπο θαὶ ἄξθηνπο, θαὶ δηάθνξα ζεξία· ἄλζξσπνλ δὲ πεξηνξ῵κελ ιηκῶ ηεθόκελνλ, θαὶ ηηκηώηεξνλ ἟κ῔λ ηὸ ἀιιόηξηνλ ηνῦ ζπγγελνῦο, θαὶ ἀηηκόηεξνλ ἟κ῔λ ηὸ νἮθε῔νλ ηνῦ κὴ ὄληνο ν὎δὲ πξνζήθνληνο. Ἀιι' νἮθνδνκε῔ζζαη ιακπξὰο νἮθίαο θαὶ πνιινὺο ἔρεηλ νἮθέηαο, θαὶ εἮο ρξπζνῦλ ὄξνθνλ θαηαθεηκέλνπο ὁξᾶλ θαιόλ; Πεξηηηὸλ κὲλ νὔλ θαὶ ἀλόλεηνλ. Ἔζηηλ ἄιια νἮθνδνκήκαηα, ιακπξόηεξα πνιιῶ θαὶ ζεκλόηεξα 59.269 ηνύησλ· ἐπὶ ην῔ο ηνηνύηνηο ε὎θξαίλεηλ ηνὺο ὀθζαικνὺο ἀλαγθα῔νλ· ὁ γὰξ θσιύζσλ ν὎δείο. Βνύιεη θάιιηζηνλ ὄξνθνλ Ἦδε῔λ; ἗ζπέξαο θαηαιαβνύζεο, ἴδε θαηεζηεξηζκέλνλ ηὸλ ν὎ξαλόλ. Ἀιι' ν὎θ ἔζηηλ ἔκνο ὄξνθνο, θεζί. Καὶ κὴλ νὕηνο κ᾵ιινλ ζὸο, ἠ ἐθε῔λνο. Καὶ γὰξ δηὰ ζὲ γέγνλε, θαὶ θνηλόο ζνη κεηὰ η῵λ ἀδειθ῵λ ἐζηηλ· νὕηνο δὲ ν὎ ζὸο, ἀιιὰ η῵λ κεηὰ ηὴλ ηειεπηὴλ θιεξνλνκνύλησλ. Καὶ ὁ κὲλ ηὰ κέγηζηα ὠθει῅ζαη δπλήζεηαη, δηὰ ηνῦ θάιινπο πξὸο ηὸλ ∆εκηνπξγὸλ παξαπέκπσλ· νὕηνο δὲ ηὰ κέγηζηά ζε θαηαβιάςεη, θαηήγνξόο ζνπ κέγηζηνο ἐλ ηῆ ἟κέξᾳ η῅ο θξίζεσο γηλόκελνο, ὅηαλ α὎ηὸο κὲλ ρξπζῶ πεξηβεβιεκέλνο ᾖ, ὁ δὲ Υξηζηὸο κεδὲ ἀλαγθα῔νλ ἔρσλ Ἧκάηηνλ. Μὴ δὴ ηνζαύηελ ἄλνηαλ ὏πνκέλσκελ· κεδὲ δηώθσκελ ηὰ θεύγνληα, θαὶ θεύγσκελ ηὰ κέλνληα· κεδὲ πξνδ῵κελ ἟κ῵λ ηὴλ 59.270 ζσηεξίαλ, ἀιι' ἀληερώκεζα η῅ο κειινύζεο ἐιπίδνο· νἯ κὲλ γεγεξαθόηεο, ἅηε εἮδόηεο θαλεξ῵ο, ὅηη ὀιίγνο ἟κ῔λ ὏πνιείπεηαη η῅ο δσ῅ο ρξόλνο· νἯ δὲ λένη, ἅηε πεπεηζκέλνη ζαθ῵ο, ὅηη ν὎ πνιὺ ηὸ ιεηπόκελνλ. Ὡο γὰξ θιέπηεο ἐλ λπθηὶ, νὓησο ἟ ἟κέξα ἐθείλε ἔξρεηαη. Σαῦη' νὔλ εἮδόηεο, θαὶ γπλα῔θεο ἄλδξαο παξαθαι῵κελ, θαὶ ἄλδξεο γπλα῔θαο λνπζεη῵κελ, θαὶ λεσηέξνπο θαὶ παξζέλνπο δηδάζθσκελ, θαὶ πάληεο ἀιιήινπο παηδεύσκελ, η῵λ κὲλ παξόλησλ ὏πεξνξᾶλ, η῵λ δὲ κειιόλησλ ἐθίεζζαη, ἵλα θαὶ ηπρε῔λ α὎η῵λ δπλεζ῵κελ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.269 ΟΜΘΛΘΑ ΜΗʹ. Καὶ πεξηεπάηεη ὁ Ἰεζνῦο κεηὰ ηαῦηα ἐλ ηῆ Γαιη ιαίᾳ· ν὎ γὰξ ἢζειελ ἐλ ηῆ Ἰνπδαίᾳ πεξηπαηε῔λ, ὅηη ἐδήηνπλ α὎ηὸλ νἯ Ἰνπδα῔νη ἀπνθηε῔λαη. Ἤλ δὲ ἐγγὺο ἟ ἑνξηὴ η῵λ Ἰνπδαίσλ, ἟ ΢θελνπεγία. αʹ. Ο὎δὲλ θζόλνπ ρε῔ξνλ θαὶ βαζθαλίαο· νὓησο ὁ ζάλαηνο εἮο ηὸλ θόζκνλ εἮζ῅ιζελ. ἖πεηδὴ γὰξ εἶδελ ὁ δηάβνινο ηὸλ ἄλζξσπνλ ηηκώκελνλ, ν὎θ ἐλεγθὼλ ηὴλ ε὎εκεξίαλ, πάληα ἔπξαηηελ ὥζηε α὎ηὸλ ἀλειε῔λ. Καὶ παληαρνῦ η῅ο ῥίδεο ηαύηεο ηνῦηνλ ἴδνη ηηο ἂλ ηὸλ θαξπὸλ γηλόκελνλ. Οὓησ θαὶ Ἄβει ἐζθάγε, νὓησ θαὶ ὁ ∆απῒδ ἔκειιελ, νὓησ θαὶ ἄιινη πνιινὶ η῵λ δηθαίσλ· ἐληεῦζελ θαὶ Ἰνπδα῔νη ρξηζηνθηόλνη γεγόλαζη. Καὶ ηνῦην δει῵λ ὁ ε὎αγγειηζηὴο ἔιεγε· Μεηὰ ηαῦηα πεξηεπάηεη ὁ Ἰεζνῦο ἐλ ηῆ Γαιηιαίᾳ· ν὎ γὰξ εἶρελ ἐμνπζίαλ ἐλ ηῆ Ἰνπδαίᾳ πεξηπαηε῔λ, ὅηη ἐδήηνπλ α὎ηὸλ νἯ Ἰνπδα῔νη ἀπνθηε῔λαη. Σί ιέγεηο, ὦ καθάξηε Ἰσάλλε; Ο὎θ εἶρελ ἐμνπζίαλ ὁ δπλεζεὶο πάληα ὅζα ἞ζέιεζελ; ὁ εἮπὼλ, Σίλα δεηε῔ηε, θαὶ ῥίςαο α὎ηνὺο εἮο ηὰ ὀπίζσ; ὁ παξὼλ θαὶ κὴ ὁξώκελνο, νὕηνο ν὎θ εἶρελ ἐμνπζίαλ; Π῵ο δὲ θαὶ ὓζηεξνλ εἮο κέζνλ α὎η῵λ παξειζὼλ, ἐλ κέζῳ ηῶ Ἧεξῶ, ἐλ κέζῃ ηῆ ἑνξηῆ, ζπλόδνπ νὒζεο, θαὶ η῵λ θνλώλησλ παξόλησλ, δηειέγεην ηαῦηα, ἃ κ᾵ιινλ α὎ηνὺο παξώμπλε; Σνῦην γνῦλ θαὶ ἐζαύκαδνλ

ιέγνληεο, Ο὎ρ νὕηόο ἐζηηλ ὃλ δεηνῦζηλ ἀπνθηε῔λαη; Καὶ ἴδε παῤῥεζίᾳ ιαιε῔, θαὶ ν὎δὲλ α὎ηῶ ιέγνπζη. Σίλα δή ἐζηη ηαῦηα ηὰ αἮλίγκαηα; Ἄπαγε· ν὎ρ ἵλα αἮλίγκαηα ιέγεηλ λνκηζζῆ, νὓησο εἶπελ, ἀιι' ἵλα δειώζῃ ὅηη θαὶ ηὰ η῅ο ζεόηεηνο ἐπεδείθλπην, θαὶ ηὰ η῅ο ἀλζξσπόηεηνο. Ὅηαλ κὲλ γὰξ ιέγῃ, ὅηη ἖μνπζίαλ ν὎θ εἶρελ, ὡο πεξὶ ἀλζξώπνπ δηαιέγεηαη, πνιιὰ θαὶ ἀλζξσπίλσο πνηνῦληνο· ὅηαλ δὲ ιέγῃ, ὅηη ἐλ κέζνηο α὎ην῔ο εἮζηήθεη, θαὶ ν὎ θαηε῔ρνλ α὎ηὸλ, η῅ο ζεόηεηνο ηὴλ δύλακηλ ἐλδείθλπηαη δεινλόηη. Καὶ γὰξ ἔθεπγελ ὡο ἄλζξσπνο, θαὶ ἐθαίλεην ὡο Θεόο· ἀκθόηεξα ἀιεζεύσλ. Σό ηε γὰξ ἐλ κέζνηο ὄληα ην῔ο ἐπηβνπιεύνπζη κὴ θαηέρεζζαη, ηὸ ἀθαηαγώληζηνλ α὎ηνῦ θαὶ ἄκαρνλ ἐδήινπ· ηό ηε ὏πνζηέιιεζζαη, ηὴλ νἮθνλνκίαλ ἐβεβαίνπ θαὶ ἐπηζηνῦην, ἵλα κήηε Παῦινο ὁ ΢ακνζαηεὺο ἔρῃ ηη ιέγεηλ, κήηε Μαξθίσλ, θαὶ νἯ ηὰ ἐθείλσλ λνζνῦληεο. ∆ηὰ ηνύηνπ ηνίλπλ πάλησλ ἐκθξάηηεη ηὰ ζηόκαηα. Μεηὰ ηαῦηα ἤλ ἟ ἑνξηὴ η῵λ Ἰνπδαίσλ, ἟ ΢θελνπεγία. Σὸ, Μεηὰ ηαῦηα, ν὎δὲλ ἄιιν δειν῔, ἠ ὅηη πνιὺλ κεηαμὺ ρξόλνλ ἐπηηεκὼλ ὏πεξεπήδεζε. Καὶ ηνῦην δ῅ινλ ἐθε῔ζελ· ὅηε γὰξ εἮο ηὸ ὄξνο ἐθάζεην, θεζὶλ, ἤλ ἟ ἑνξηὴ 59.270 ηνῦ Πάζρα· ἐληαῦζα δὲ η῅ο ΢θελνπεγίαο κέκλεηαη, θαὶ ἐλ ην῔ο πέληε κεζὶλ ν὎δὲλ ἕηεξνλ ἟κ῔λ δηεγήζαην, νὒηε ἐδίδαμελ ἟κ᾵ο ἄιιν ηη, ἠ ηὸ θαηὰ ηνὺο ἄξηνπο ζεκε῔νλ, θαὶ ηὴλ πξὸο ηνὺο θαγόληαο γελνκέλελ δεκεγνξίαλ· θαίηνη α὎ηὸο ν὎ δηειίκπαλε ζεκε῔α πνη῵λ θαὶ δηαιεγόκελνο, ν὎θ ἐλ ἟κέξᾳ, ν὎θ ἐλ ἑζπέξᾳ, πνιιάθηο δὲ θαὶ λπθηόο. Σν῔ο γνῦλ καζεηα῔ο νὓησο ἐπέζηε, ὡο πάληεο θαζὶλ νἯ ε὎αγγειηζηαί. Σί δή πνηε νὔλ παξέιηπνλ ἐθε῔λν; Ὅηη ν὎θ ἐλ῅λ ἅπαληα θαηαιέγεηλ. Ἄιισο δὲ, θαὶ ηαῦηα ιέγεηλ ἐζπνπδάθαζηλ, ὏πὲξ ὧλ ἠ κέκςηο ἠ ἀληηινγία ηηο παξὰ η῵λ Ἰνπδαίσλ ἔκειιε παξαθνινπζε῔λ. ἖θείλνηο κὲλ γὰξ πνιιὰ ὅκνηα ἤλ. Καὶ γὰξ ὅηη λνζνῦληαο ἐζεξάπεπζε, θαὶ λεθξνὺο ἢγεηξε, θαὶ ὅηη ἐζαπκάζζε, πνιιάθηο ἀλέγξαςαλ· ἔλζα δὲ μέλνλ ἔρνπζη ιέγεηλ ηη, ἠ κέκςηλ ηηλὰ δνθνῦζαλ θαη' α὎ηνῦ θύεζζαη δηεγε῔ζζαη, ηαῦηα ηηζέαζηλ· νἷνλ δὴ θαὶ ηὸ λῦλ ἐζηηλ, ὅηη νἯ ἀδειθνὶ α὎ηνῦ ἞πίζηνπλ α὎ηῶ· θαὶ γὰξ ν὎ ηὴλ ηπρνῦζαλ ἔρεη δηαβνιὴλ ηὸ πξ᾵γκα. Καὶ ἄμηνλ ζαπκάζαη ηὸ θηιάιεζεο α὎η῵λ ἤζνο, π῵ο ν὎θ αἮζρύλνληαη ιέγνληεο ηαῦηα, ἃ δνθε῔ ηῶ δηδαζθάιῳ θέξεηλ αἮζρύλελ, ἀιιὰ θαὶ ηαῦηα κάιηζηα η῵λ ἄιισλ ἐζπνπδάθαζηλ ἀπαγγέιιεηλ. Καὶ λῦλ γνῦλ πνιιὰ παξαδξακὼλ θαὶ ζεκε῔α θαὶ ζαύκαηα θαὶ δεκεγνξίαο, ἐπὶ ηνῦην ε὎ζέσο ἐπεπήδεζελ. Εἶπνλ γὰξ, θεζὶ, πξὸο α὎ηὸλ νἯ ἀδειθνὶ α὎ηνῦ· Μεηάβεζη ἐληεῦζελ εἮο ηὴλ Ἰνπδαίαλ, ἵλα θαὶ νἯ καζεηαί ζνπ ζεσξήζσζη ηὰ ἔξγα ἃ πνηε῔ο. Ο὎δεὶο γὰξ ἐλ θξππηῶ ηη πνηε῔, θαὶ δεηε῔ α὎ηὸο ἐλ παῤῥεζίᾳ εἶλαη. Φαλέξσζνλ ζεαπηὸλ ηῶ θόζκῳ. Ο὎δὲ γὰξ νἯ ἀδειθνὶ α὎ηνῦ ἐπίζηεπνλ εἮο α὎ηόλ. Καὶ πνία, θεζὶλ, ἀπηζηία ἐληαῦζα; Παξαθαινῦζη γὰξ α὎ηὸλ ζαπκαηνπξγ῅ζαη. Πνιιὴ ζθόδξα. Ἀπηζηίαο γὰξ θαὶ ηὰ ῥήκαηα θαὶ ἟ ζξαζύηεο, θαὶ ἟ ἄθαηξνο παῤῥεζία. Ὤνλην γὰξ ἀπὸ η῅ο ζπγγελείαο ἐμε῔λαη α὎ην῔ο κεηὰ παῤῥεζίαο δηαιέγεζζαη. Καὶ δνθε῔ κὲλ ἟ ἀμίσζηο δ῅ζελ θίισλ εἶλαη· πνιι῅ο δὲ πηθξίαο ἤλ ηὰ ιεγόκελα· ἐληαῦζα γὰξ α὎ηῶ θαὶ δεηιίαλ θαὶ θηινδνμίαλ ὀλεηδίδνπζη. Σὸ κὲλ νὔλ εἮπε῔λ, Ο὎δείο ηη ἐλ θξππηῶ πνηε῔, δεηιίαλ ἐγθαινύλησλ ἐζηὶλ, ἅκα θαὶ ὏πνπηεπόλησλ ηὰ γηλόκελα ὏π' α὎ηνῦ· ηὸ δὲ ἐπαγαγε῔λ, ὅηη Ζεηε῔ ἐλ παῤῥεζίᾳ εἶλαη, θηινδνμίαο. βʹ. ΢ὺ δέ κνη ζθόπεη ηνῦ Υξηζηνῦ ηὴλ δύλακηλ. Ἀπὸ γὰξ ηνύησλ η῵λ ηαῦηα ιεγόλησλ ηὰ ῥήκαηα, ὁ πξ῵ηνο η῵λ Ἱεξνζνιύκσλ ἐπίζθνπνο γέγνλελ, ὁ καθάξηνο Ἰάθσβνο, πεξὶ νὕ θαὶ Παῦιόο θεζηλ· Ἕηεξνλ δὲ η῵λ ἀπνζηόισλ ν὎θ εἶδνλ, εἮ κὴ Ἰάθσβνλ ηὸλ ἀδειθὸλ ηνῦ Κπξίνπ. Λέγεηαη δὲ θαὶ ὁ Ἰνύδαο ζαπ 59.271 καζηόο ηε γεγνλέλαη. Καίηνη γε νὕηνη θαὶ ἐλ Καλᾶ παξ῅ζαλ, ηνῦ νἴλνπ γελνκέλνπ· ἀιι' ν὎δὲλ ἀπώλαλην ηέσο. Πόζελ νὔλ α὎ην῔ο ἟ ηνζαύηε ἀπηζηία; Ἀπὸ πνλεξ᾵ο γλώκεο θαὶ θζόλνπ· ηὸ γὰξ ζπγγελὲο ὏πεξέρνλ εἴσζέ πσο δηαθζνλε῔ζζαη παξὰ η῵λ ν὎ ηνηνύησλ. Σίλαο δὲ ἐληαῦζα ιέγνπζη ηνὺο καζεηάο; Σὸλ ὄρινλ ηὸλ παξεπόκελνλ, ν὎ ηνὺο δώδεθα. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; Ὅξα π῵ο πξνζελ῵ο ἀπεθξίλαην. Ο὎ γὰξ εἶπελ· ὖκε῔ο δὲ ηίλεο ἐζηὲ ηαῦηα ζπκβνπιεύνληεο θαὶ

δηδάζθνληεο; ἀιιὰ ηί; ὇ θαηξὸο ὁ ἐκὸο νὒπσ πάξεζηηλ. ἖ληαῦζά κνη δνθε῔ θαὶ ἕηεξόλ ηη αἮλίηηεζζαη. Ἴζσο γὰξ α὎ηὸλ θαὶ πξνδνῦλαη ἐβνπιεύνλην, βαζθαίλνληεο, ην῔ο Ἰνπδαίνηο. ∆ηὸ θαὶ ηνῦην ἐκθαίλσλ θεζὶλ, ὇ θαηξὸο ὁ ἐκὸο νὒπσ πάξεζηη· ηνπηέζηηλ, ὁ ηνῦ ζηαπξνῦ θαὶ ηνῦ ζαλάηνπ. Σί νὔλ πξὸ θαηξνῦ θαηεπείγεηε ἀλειε῔λ; ὇ δὲ θαηξὸο ὁ ὏κέηεξνο πάληνηε ἕηνηκόο ἐζηηλ. Ὡζεὶ ἔιεγελ· ὖκε῔ο θἂλ ἀεὶ ζπλ῅ηε ην῔ο Ἰνπδαίνηο, ν὎θ ἀλαηξήζνπζηλ ὏κ᾵ο ηὰ α὎ηὰ δεινῦληαο α὎ην῔ο· ἐκὲ δὲ ε὎ζέσο βνπιήζνληαη ἀλειε῔λ. Ὥζηε ὏κ῔λ κὲλ ἀεὶ θαὶ θαηξὸο ζπλε῔λαη κὴ θηλδπλεύνπζηλ· ἐκνὶ δὲ ηόηε θαηξὸο, ὅηαλ ὁ ηνῦ ζηαπξνῦ θαηξὸο ἐπηζηῆ, ὅηαλ δέῃ ἀπνζαλε῔λ. Καὶ γὰξ ὅηη ηνῦην ιέγεη, δ῅ινλ δηὰ η῅ο ἐπαγσγ῅ο· Ο὎ δύλαηαη ὁ θόζκνο κηζε῔λ ὏κ᾵ο. Π῵ο γὰξ ηνὺο ηὰ α὎ηὰ βνπινκέλνπο, θαὶ ὏πὲξ η῵λ α὎η῵λ ηξέρνληαο; ἖κὲ δὲ κηζε῔, ὅηη ἐιέγρσ α὎ηὸλ, ὅηη πνλεξά εἮζηλ α὎ηνῦ ηὰ ἔξγα, ηνπηέζηηλ, ὅηη Καζάπηνκαη θαὶ ἐιέγρσ, δηὰ ηνῦην κηζνῦκαη. Ἀπὸ ηνύησλ παηδεπώκεζα θξαηε῔λ ὀξγ῅ο, θαὶ κὴ ἀλαμηνπαζε῔λ, θἂλ ε὎ηειε῔ο ὦζηλ νἯ ζπκβνπιεύνληεο. ΕἮ γὰξ ηνὺο ν὎ πηζηεύνληαο ὁ Υξηζηὸο ζπκβνπιεύνληαο ἢλεγθε πξάσο, θαὶ ζπκβνπιεύνληαο ηὰ κὴ δένληα, θαὶ ζπκβνπιεύνληαο ηὰ ν὎θ ἀπὸ πξναηξέζεσο ἀγαζ῅ο, ηίλνο ἟κε῔ο ηεπμόκεζα ζπγγλώκεο, γ῅ θαὶ ζπνδὸο ὄληεο, θαὶ πξὸο ηνὺο ζπκβνπιεύνληαο, δπζρεξαίλνληεο, θἂλ ὀιίγνλ ε὎ηειέζηεξνη νἯ ηνῦην πνηνῦληεο ὦζηλ, ἀλάμηνλ ἑαπη῵λ ἟γνύκελνη ηνῦην; ΢θόπεη γνῦλ π῵ο κεηὰ πξαόηεηνο πάζεο ἀπνθξνύεηαη ηὴλ θαηεγνξίαλ. ΕἮπόλησλ γὰξ ἐθείλσλ, Φαλέξσζνλ ζεαπηὸλ ηῶ θόζκῳ, α὎ηόο θεζηλ· Ο὎ δύλαηαη ὁ θόζκνο ὏κ᾵ο κηζε῔λ, ἐκὲ δὲ ὁ θόζκνο κηζε῔· ἀλαηξ῵λ α὎η῵λ ηὴλ θαηεγνξίαλ. Σνζνῦηνλ γὰξ ἀπέρσ, θεζὶ, δεηε῔λ ηὴλ παξὰ ἀλζξώπσλ δόμαλ, ὅηη ν὎ δηαιηκπάλσ ἐιέγρσλ α὎ηνύο· θαὶ ηαῦηα εἮδὼο κ῔ζνο ἐθ ηνύηνπ ηηθηόκελνλ, θαὶ ζάλαηνλ θαηαζθεπαδόκελνλ. Καὶ πνῦ ἢιεγμε, θεζί; Πόηε γὰξ ἐπαύζαην ηνῦην πνη῵λ; ν὎ρὶ ἔιεγε· Μὴ δνθε῔ηε, ὅηη ἐγὼ θαηεγνξήζσ ὏κ῵λ πξὸο ηὸλ Παηέξα· ἔζηηλ ὁ θαηεγνξ῵λ ὏κ῵λ Μσυζ῅ο· θαὶ, ἖γὼ ἔγλσθα ὏κ᾵ο, ὅηη ηὴλ ἀγάπελ ηνῦ Θενῦ ν὎θ ἔρεηε· θαὶ, Π῵ο δύλαζζε πηζηεύεηλ, δόμαλ παξὰ ἀλζξώπσλ ιακβάλνληεο, θαὶ ηὴλ παξὰ ηνῦ κόλνπ Θενῦ ν὎ δεηνῦληεο; Εἶδεο π῵ο ἔδεημε δηὰ πάλησλ, ὅηη ηὸ πξὸο α὎ηὸλ κ῔ζνο ἐπνίεη ὁ ἔιεγρνο ὁ πεπαῤῥεζηαζκέλνο, ν὎ρ ἟ ηνῦ ζαββάηνπ ιύζηο; Σί δήπνηε δὲ α὎ηνὺο πέκπεη εἮο ηὴλ ἑνξηὴλ, ιέγσλ· Ἀλάβεηε εἮο ηὴλ ἑνξηὴλ, ἐγὼ ν὎θ ἀλαβαίλσ ἄξηη; ∆εηθλὺο ὅηη ηαῦηα εἶπελ, ν὎ρὶ δεόκελνο α὎η῵λ, ν὎δὲ θνιαθεύεζζαη ζέισλ, ἀιιὰ ζπγρσξ῵λ ηὰ Ἰνπδατθὰ πνηε῔λ. Π῵ο νὔλ, θεζὶλ, ἀλέβε, εἮπὼλ, Ο὎θ ἀλαβαίλσ; Ο὎θ εἶπελ θαζάπαμ, Ο὎θ ἀλαβαίλσ· ἀιιὰ, Νῦλ, εἶπελ, ηνπηέζηη, κεζ' ὏κ῵λ· Ὅηη ὁ θαηξὸο ὁ ἐκὸο νὒπσ πεπιήξσηαη. Καὶ κὴλ ηῶ κέιινληη Πάζρα ζηαπξνῦζζαη ἔκειιε. Π῵ο νὔλ ν὎θ ἀλέβε θαὶ α὎ηόο; ΕἮ γὰξ ἐπεηδὴ ὁ θαηξὸο νὒπσ παξ῅λ, δηὰ ηνῦην ν὎θ ἀλέβε, ἐρξ῅λ κεδὲ 59.272 ὅισο ἀλαβ῅λαη. Ἀιι' ν὎ δηὰ ηνῦην ἀλέβαηλελ, ἵλα πάζῃ, ἀιι' ἵλα α὎ηνὺο παηδεύζῃ. Σίλνο δὲ ἕλεθελ ιάζξᾳ; Καὶ γὰξ ἐδύλαην θαλεξ῵ο ἀλειζὼλ ἐλ ηῶ κέζῳ ηε εἶλαη, θαὶ θαηέρεηλ α὎η῵λ ηὴλ ὁξκὴλ ηὴλ ἄηαθηνλ, ὃ πνιιάθηο ἐπνίεζελ. Ἀιι' ν὎θ ἐβνύιεην ζπλερ῵ο ηνῦην πνηε῔λ. ΕἮ γὰξ ἀλ῅ιζε θαλεξ῵ο, θαὶ πάιηλ α὎ηνὺο ἐπήξσζε, κεηδόλσο ἂλ ηὴλ ἑαπηνῦ ζεόηεηα δηαιάκπεηλ ἐπνίεη, ὃ ηέσο ν὎θ ἔδεη, θαὶ κ᾵ιινλ α὎ηὴλ ἐμεθάιππηελ. ἖πεηδὴ δὲ ἐλόκηδνλ ἐθε῔λνη δεηιίαο εἶλαη ηὸ κέλεηλ, δείθλπζηλ α὎ηὸο ην὎λαληίνλ, θαὶ ζάξζνπο ὂλ θαὶ νἮθνλνκίαο· θαὶ ὅηη ηὸλ θαηξὸλ πξνεηδὼο θαζ' ὃλ πείζεηαη, ὅηε ινηπὸλ ἐπηζηῆ, ηόηε κάιηζηα βνπιήζεηαη εἮο ηὰ Ἱεξνζόιπκα ἀλαβ῅λαη. ἖κνὶ δὲ δνθε῔ θαὶ ηῶ κὲλ εἮπε῔λ, Ἀλάβεηε ὏κε῔ο, ηνῦην ιέγεηλ· κὴ λνκίζεηε, ὅηη ἀλαγθάδσ ὏κ᾵ο ζὺλ ἐκνὶ κέλεηλ κὴ βνπινκέλνπο· ηῶ δὲ ἐπαγαγε῔λ, Οὒπσ πεπιήξσηαη ὁ θαηξόο κνπ, δ῅ινλ πνηε῔λ, ὅηη ἔδεη θαὶ ζεκε῔α γελέζζαη, θαὶ δεκεγνξίαο ιερζ῅λαη, ὥζηε θαὶ ὄρινπο πηζηεῦζαη πιείνλαο, θαὶ ηνὺο καζεηὰο ζηεῤῥνηέξνπο γελέζζαη, ηὴλ παῤῥεζίαλ ὁξ῵ληαο ηνῦ δηδαζθάινπ, θαὶ ἅπεξ ἔπαζε. γʹ. Μάζσκελ ηνίλπλ α὎ηνῦ ἀπὸ η῵λ εἮξεκέλσλ ηὴλ ἐπηείθεηαλ, ηὴλ πξαόηεηα· Μάζεηε ἀπ' ἐκνῦ, ὅηη πξ᾵όο εἮκη θαὶ ηαπεηλὸο ηῆ θαξδίᾳ· θαὶ π᾵ζαλ πηθξίαλ ἐθβάισκελ. Κἂλ

ἐπαίξεηαί ηηο θαζ' ἟κ῵λ, ἟κε῔ο ηαπεηλνὶ γηλώκεζα· θἂλ ζξαζύλεηαί ηηο, ζεξαπεύζσκελ· θἂλ δάθλῃ θαὶ θαηεζζίῃ ζθώπησλ θαὶ θσκῳδ῵λ, ἟κε῔ο κὴ ληθώκεζα, κὴ ἀκπλόκελνη ἑαπην῔ο ἀλέισκελ ἑαπηνύο. Καὶ γὰξ ζεξίνλ ἐζηὶλ ὁ ζπκὸο, ζεξίνλ ὀμὺ θαὶ ζεξκόλ. ἖πᾴδσκελ ηνίλπλ ἑαπην῔ο ηὰο ἀπὸ η῅ο ζείαο Γξαθ῅ο ἐπῳδὰο, θαὶ ιέγσκελ, ὅηη Γ῅ εἶ θαὶ ζπνδόο· θαὶ, Σί ὏πεξεθαλεύεηαη γ῅ θαὶ ζπνδόο; θαὶ, ὅηη ἧ ῥνπὴ ηνῦ ζπκνῦ α὎ηνῦ, πη῵ζηο α὎ηῶ· θαὶ, ὅηη Ἀλὴξ ζπκώδεο, ν὎θ ε὎ζρήκσλ. Ο὎δὲλ γὰξ αἮζρξόηεξνλ ὄςεσο ζπκνπκέλεο, ν὎δὲλ δπζεηδέζηεξνλ. ΕἮ δὲ ὄςεσο, πνιιῶ κ᾵ιινλ ςπρ῅ο. Καζάπεξ γὰξ ἀλαθπθσκέλνπ βνξβόξνπ δπζσδία εἴσζε γίλεζζαη· νὓησ ςπρ῅ο ηαξαηηνκέλεο ὏πὸ ζπκνῦ, πνιιὴ ἔζηαη ἟ ἀζρεκνζύλε θαὶ ἀεδία. Ἀιι' ν὎ θέξσ, θεζὶ, ηὴλ παξὰ η῵λ ἐρζξ῵λ ὓβξηλ. Σίλνο ἕλεθελ; εἮπέ. Ἂλ κὲλ γὰξ ἀιεζὴο ᾖ, θαὶ πξὸ ἐθείλνπ ὀθείιεηο θαηαλύηηεζζαη, θαὶ ράξηλ ἔρεηλ α὎ηῶ η῵λ ἐιέγρσλ· ἂλ δὲ ςεπδὴο, θαηαθξόλεζνλ. Εἶπε πέλεηα; Καηαγέιαζνλ. Εἶπε δπζγελ῅ ἠ ἀλόεηνλ; ΢ηέλαμνλ ὏πὲξ ἐθείλνπ ινηπόλ. ὇ γὰξ εἮπὼλ ηῶ ἀδειθῶ α὎ηνῦ, Μσξὲ, ἔλνρνο ἔζηαη εἮο ηὴλ γέελλαλ ηνῦ ππξόο. Ὅηαλ νὔλ ὏βξίζῃ, ἐλλόεζνλ ηὴλ θόιαζηλ ἡλ θνιάδεηαη, θαὶ ν὎ κόλνλ ν὎ρ ἕμεηο ὀξγὴλ, ἀιιὰ θαὶ δάθξπα ἀθήζεηο. Ο὎δὲ γὰξ πξὸο ηὸλ ππξέηηνληά ηηο παξνμύλεηαη, νὒηε πξὸο ηὸλ θιεγκαίλνληα, ἀιι' ἐιεε῔ πάληαο ηνὺο ηνηνύηνπο θαὶ δαθξύεη. Σνηνῦηνλ γάξ ἐζηη ςπρὴ ὀξγηδνκέλε. Ἀιιὰ, θἂλ ἀκύλαζζαη βνύιῃ, ζίγεζνλ, θαὶ θαηξίαλ ἔδσθαο α὎ηῶ ηὴλ πιεγήλ. Ἂλ δὲ ινηδνξίαλ ινηδνξίᾳ ζπλάςῃο, ηὸ πῦξ ἀλ῅ςαο. Ἀιι' ἀζζέλεηαλ θαηαγηλώζθνπζηλ νἯ παξόληεο, θεζὶλ, ἂλ ζηγήζσκελ. Ο὎θ ἀζζέλεηαλ θαηαγλώζνληαη, ἀιι' ἐπὶ θηινζνθίᾳ ζαπκάζνληαη. Ἂλ δὲ ὏βξηζζεὶο δερζῆο, ὓβξηζαο· δερζεὶο δὲ, ἀλαγθάδεηο ἀιεζ῅ λνκίδεζζαη ηὰ ιεγόκελα. ∆ηαηί, εἮπέ κνη, ὁ πινύζηνο γειᾶ ἀθνύσλ πέλεο; ἆξ' ν὎ρ ὅηη κὴ ζύλνηδελ ἑαπηῶ πελίαλ; Οὓησ θαὶ ὏κε῔ο, ἂλ κ᾵ιινλ γειάζσκελ ἐπὶ ηα῔ο ὓβξεζη, κεγίζηελ ἀπόδεημηλ παξέμνκελ ηνῦ κὴ 59.273 ζπλεηδέλαη ην῔ο ιεγνκέλνηο. Ἄιισο δὲ, κέρξη πόηε ηὰο η῵λ ἀλζξώπσλ δεδνίθακελ ε὎ζύλαο; κέρξη πόηε ηνῦ θνηλνῦ θαηαθξνλνῦκελ ∆εζπόηνπ, θαὶ ηῆ ζαξθὶ πξνζειώκεζα; Ὅπνπ γὰξ ἐλ ὏κ῔λ ἔξηο θαὶ δ῅ινο θαὶ δηρνζηαζίαη, ν὎ρὶ ζαξθηθνί ἐζηε; Γελώκεζα ηνίλπλ πλεπκαηηθνὶ, θαὶ ραιηλώζσκελ ηὸ δεηλὸλ ηνῦην ζεξίνλ. ὆ξγ῅ο θαὶ καλίαο κέζνλ ν὎δέλ· ἀιιὰ πξόζθαηξόο ἐζηη δαίκσλ, κ᾵ιινλ δὲ θαὶ δαηκνλ῵ληνο ραιεπώηεξνλ. ὇ κὲλ γὰξ δαηκνλ῵λ, θαὶ ζπγγλώκεο ἀπνιαύζεηελ ἄλ· ὁ δὲ ὀξγηδόκελνο, κπξίσλ ἔζηαη θνιάζεσλ ἄμηνο, ἑθὼλ ἑαπηὸλ ἐπὶ βάξαζξα η῅ο ἀπσιείαο θέξσλ, θαὶ πξὸ η῅ο κειινύζεο γεέλλεο ἐληεῦζελ ἢδε ηὴλ δίθελ ηηλλύσλ, ζόξπβόλ ηηλα ἄπαπζηνλ 59.274 θαὶ δάιελ ἀζίγεηνλ δηὰ πάζεο κὲλ λπθηὸο, δηὰ πάζεο δὲ ἟κέξαο ἐπεηζάγσλ ην῔ο η῅ο ςπρ῅ο ινγηζκν῔ο. Ἵλ' νὔλ θαὶ η῅ο ἐλ ηῶ παξόληη θνιάζεσο, θαὶ η῅ο ἐλ ηῶ κέιινληη ηηκσξίαο ἑαπηνὺο ἀπαιιάμσκελ, ἐθβαιόληεο ηνπηὶ ηὸ πάζνο, πξαόηεηα π᾵ζαλ ἐπηδεημώκεζα θαὶ ἐπηείθεηαλ, ἵλα θαὶ ἐληαῦζα ἀλάπαπζηλ εὓξσκελ ηῆ ςπρῆ ἟κ῵λ, θαὶ ἐλ ηῆ βαζηιείᾳ η῵λ ν὎ξαλ῵λ· ἥο γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.273 ΟΜΘΛΘΑ ΜΘʹ. Σαῦηα εἮπὼλ α὎ην῔ο, ἔκεηλελ ἐλ ηῆ Γαιηιαίᾳ· ὡο δὲ ἀλέβεζαλ νἯ ἀδειθνὶ α὎ηνῦ, ηόηε θαὶ α὎ ηὸο ἀλέβε εἮο ηὴλ ἑνξηὴλ, ν὎ θαλεξ῵ο, ἀιι' ὡο ἐλ θξππηῶ. αʹ. Σὰ ἀλζξσπίλσο ὏πὸ ηνῦ Υξηζηνῦ νἮθνλνκνύκελα, ν὎ δηὰ ηνῦην κόλνλ νἮθνλνκε῔ηαη, ἵλα ηὴλ ζάξθσζηλ βεβαηώζεηαη, ἀιι' ἵλα θαὶ ἟κ᾵ο παηδεύζῃ πξὸο ἀξεηήλ. ΕἮ γὰξ πάληα ὡο Θεὸο ἔπξαηηε, πόζελ ἐδπλάκεζα ἟κε῔ο εἮδέλαη, πεξηπίπηνληεο ἀβνπιήηνηο, ηί ρξὴ πνηε῔λ; νἷόλ ηη ιέγσ· ἐλ ηνύηῳ ηε α὎ηῶ ὢλ ηῶ

ρσξίῳ θνλώλησλ η῵λ Ἰνπδαίσλ εἮο κέζνλ ε὎ζέσο παξειζὼλ θαηέζηεηιε ηὴλ ὁξκήλ. ΕἮ ηνίλπλ ηνῦην ἐπνίεη δηελεθ῵ο, ἟κε῔ο ν὎ δπλάκελνη ηνῦην πνηε῔λ, πεξηπίπηνληεο δὲ, πόζελ ἂλ ἔγλσκελ π῵ο δε῔ ηῶ πξάγκαηη ρξ῅ζζαη; θαὶ πόηεξνλ ε὎ζέσο ἀπνζαλε῔λ, ἢ ηη θαὶ νἮθνλνκ῅ζαη δένλ, ὥζηε πξνρσξ῅ζαη ηὸλ ιόγνλ; ἖πεὶ νὔλ ν὎θ ἂλ ἐκάζνκελ ἟κε῔ο, νἯ κὴ δπλάκελνη, παξειζόληεο εἮο κέζνλ ηί δε῔ πνηε῔λ, δηὰ ηνῦην θαὶ ηαῦηα παξ' α὎ηνῦ παηδεπόκεζα. Σαῦηα γὰξ, θεζὶλ, εἮπὼλ ὁ Ἰεζνῦο, ἔκεηλελ ἐλ ηῆ Γαιηιαίᾳ. Ὡο δὲ ἀλέβεζαλ νἯ ἀδειθνὶ α὎ηνῦ, ηόηε ἀλέβε θαὶ α὎ηὸο, ν὎ θαλεξ῵ο, ἀιι' ὡο ἐλ θξππηῶ. Σὸ εἮπε῔λ, ὅηη Ἀλέβεζαλ νἯ ἀδειθνὶ α὎ηνῦ, ἐκθαίλνληόο ἐζηηλ, ὅηη ν὎θ ἐβνύιεην κεη' ἐθείλσλ ἀλειζε῔λ. ∆ηὸ θαὶ κέλεη ἐλ ᾧπεξ ἤλ, νὒηε δ῅ινλ θαηέζηεζελ ἑαπηὸλ, ἐθείλσλ πσο θαηεπεηγόλησλ ηνῦην πνη῅ζαη. Σί δήπνηε δὲ ἐλ παῤῥεζίᾳ δηαιεγόκελνο ἀεὶ, ὡο ἐλ θξππηῶ λῦλ ηνῦην πνηε῔; Ο὎θ εἶπελ, Κξύθα, ἀιι' Ὡο ἐλ θξππηῶ. Οὓησ γὰξ ἐρξ῅λ, ὅπεξ εἶπνλ, παηδεύσλ ἟κ᾵ο ηὰ πξάγκαηα νἮθνλνκε῔λ. Καὶ ρσξὶο ηνύηνπ δὲ ν὎θ ἤλ ἴζνλ δεόλησλ α὎η῵λ θαὶ ζθαδαδόλησλ ἐκπεζε῔λ, θαὶ κεηὰ ηαῦηα η῅ο ἑνξη῅ο δηαιπζείζεο. ΟἯ νὔλ Ἰνπδα῔νη ἐδήηνπλ α὎ηὸλ, θαὶ ἔιεγνλ, Πνῦ ἔζηηλ ἐθε῔λνο; Καιά γε α὎η῵λ ηὰ ἐλ ηα῔ο ἑνξηα῔ο θαηνξζώκαηα· ἐπὶ θόλνλ ὁξκ῵ζη, θαὶ ἐλ ηῆ ἑνξηῆ βνπιεύνληαη α὎ηὸλ ζπιιαβε῔λ. Οὓησ γνῦλ θαὶ ἀιιαρνῦ ιέγνπζη· Σί δνθε῔ηε ὅηη ν὎ κὴ ἔιζῃ ἐλ ηῆ ἑνξηῆ; Καὶ ἐληαῦζα, Πνῦ ἐζηηλ ἐθε῔λνο; ὖπὸ ηνῦ πνιινῦ κίζνπο θαὶ η῅ο ἀπερζείαο ν὎δὲ ὀλνκαζηὶ α὎ηὸλ θαιε῔λ ἐβνύινλην. Πνιιὴ ἟ εἮο ηὴλ ἑνξηὴλ αἮδὼο, κεγάιε ἟ ε὎ιάβεηα· ἀπ' α὎η῅ο η῅ο ἑνξη῅ο α὎ηὸλ ζεξεῦζαη ἐβνύινλην. Καὶ γνγγπζκὸο ἤλ πεξὶ α὎ηνῦ πνιὺο ἐλ ην῔ο ὄρινηο. ἖κνὶ δὲ δνθε῔ θαὶ ἀπὸ ηνῦ ηόπνπ παξνμύλεζζαη α὎ηνὺο, ἔλζα ηὸ ζεκε῔νλ ἐγέλεην, θαὶ ὁκνῦ ἀγξηαίλεηλ, θαὶ δεδνηθέλαη, ν὎ρ νὓησο ὏πὲξ ηνῦ παξειζόληνο ὀξγηδνκέλνπο, ὡο θνβνπκέλνπο, κὴ πάιηλ ἐξγάζεηαί ηη ηνηνῦηνλ. ἖μέβαηλε 59.274 δὲ π᾵λ ην὎λαληίνλ, θαὶ ἄθνληεο θαλεξὸλ α὎ηὸλ ἐπνίνπλ. Καὶ νἯ κὲλ ἔιεγνλ, ὅηη Ἀγαζόο ἐζηηλ, νἯ δὲ, Οὐθ, ἀιιὰ πιαλᾶ ηὸλ ὄρινλ. ἖θείλελ κὲλ νὔλ νἶκαη ηὴλ δόμαλ η῵λ πνιι῵λ εἶλαη· ηαύηελ δὲ, η῵λ ἀξρόλησλ θαὶ η῵λ Ἧεξέσλ. Σὸ γὰξ δηαβάιιεηλ η῅ο ἐθείλσλ βαζθαλίαο θαὶ πνλεξίαο ἐζηί. Πιαλᾶ, θεζὶ, ηὸλ ὄρινλ. Σί πνη῵λ, εἮπέ κνη; ἆξα θαληάδσλ θαὶ ν὎θ ἐξγαδόκελνο ηὰ ζεκε῔α; Καὶ κὴλ ην὎λαληίνλ ἟ πε῔ξα καξηπξε῔. Ο὎δεὶο κέληνη παῤῥεζίᾳ ἐιάιεη πεξὶ α὎ηνῦ δηὰ ηὸλ θόβνλ η῵λ Ἰνπδαίσλ. ὇ξᾶο παληαρνῦ ηὸ κὲλ ἀξρηθὸλ δηεθζαξκέλνλ, ηνὺο δὲ ἀξρνκέλνπο ὏γηαίλνληαο κὲλ ηῆ θξίζεη, ν὎θ ἔρνληαο δὲ ἀλδξείαλ πξνζήθνπζαλ, ἥο κάιηζηα ηῶ πιήζεη δε῔; Ἢδε δὲ η῅ο ἑνξη῅ο κεζνύζεο, ἀλέβε ὁ Ἰεζνῦο, θαὶ ἐδίδαζθε. Σῆ ἀλαβνιῆ πξνζεθηηθσηέξνπο α὎ηνὺο ἐπνίεζελ. ΟἯ γὰξ ηα῔ο ἟κέξαηο δεηήζαληεο α὎ηὸλ ηα῔ο πξώηαηο θαὶ ιέγνληεο, Πνῦ ἔζηηλ ἐθε῔λνο; ἄθλσ παξόληα Ἦδόληεο, ὅξα π῵ο ἐπέζηεζαλ, θαὶ ἔκειινλ ἐπηθε῔ζζαη ιέγνληη, νἵ ηε ἀγαζὸλ ιέγνληεο, νἵ ηε κὴ ηνηνῦηνλ· ἀιι' ἐθε῔λνη κὲλ, ὥζηε θεξδάλαη ηη θαὶ ζαπκάζαη· νὕηνη δὲ, ὥζηε ἐπηιαβέζζαη, θαὶ θαηαζρε῔λ. Σὸ κὲλ νὔλ, Πιαλᾶ ηὸλ ὄρινλ, ἀπὸ η῅ο δηδαζθαιίαο η῵λ δνγκάησλ ἔιεγνλ, ν὎ λννῦληεο ηὰ ιεγόκελα· ηὸ δὲ, Ἀγαζὸο, ἀπὸ η῵λ ζεκείσλ. Υαιάζαο ηνίλπλ α὎η῵λ ηὸλ ζπκὸλ νὓησο ἐπέζηε, ὥζηε κεηὰ ζρνι῅ο ἀθνῦζαη η῵λ ιεγνκέλσλ, κεθέηη η῅ο ὀξγ῅ο ἐκθξαηηνύζεο ηὰ ὦηα. Σί κὲλ νὔλ ἐδίδαμελ, ν὎θ εἶπελ· ὅηη δὲ ζαπκαζη῵ο, ηνῦην κόλνλ ιέγεη, θαὶ ὅηη εἷιελ α὎ηνὺο θαὶ κεηέβαιε· ηνζαύηε η῵λ ιεγνκέλσλ ἤλ ἟ δύλακηο. ΟἯ δὲ εἮπόληεο, ὅηη Πιαλᾶ ηὸλ ὄρινλ, κεηαβαιιόκελνη ἐζαύκαδνλ· δηὸ θαὶ ἔιεγνλ· Π῵ο νὕηνο νἶδε γξάκκαηα, κὴ κεκαζεθώο· ὇ξᾶο π῵ο δείθλπζη θαὶ ἐληαῦζα πνλεξίαο γέκνλ ηὸ ζαῦκα α὎η῵λ; Ο὎ γὰξ εἶπελ, ὅηη ηὴλ δηδαζθαιίαλ ἐζαύκαδνλ· ἠ ὅηη ἐδέρνλην ηὰ ιεγόκελα· ἀιι' ἁπι῵ο, ἖ζαύκαδνλ· ηνπηέζηηλ, εἮο ἐθπιεμίαλ ἐλέπηπηνλ θαὶ δηεπόξνπλ ιέγνληεο, Πόζελ ηνύησ ηαῦηα; δένλ ἀπὸ η῅ο ἀπνξίαο ηαύηεο ζπληδε῔λ, ὅηη ν὎δὲλ ἀλζξώπηλνλ ἤλ ἐλ α὎ηῶ. Ἀιι' ἐπεηδὴ ηνῦην α὎ηνὶ ν὎θ ἢζεινλ ὁκνινγ῅ζαη, ἀιιὰ κέρξη ηνῦ ζαπκάδεηλ ἵζηαλην κόλνλ, ἄθνπζνλ ηί θεζηλ α὎ηόο· ἧ ἐκὴ δηδαρὴ ν὎θ ἔζηηλ ἐκή. Πάιηλ πξὸο ηὴλ ὏πόλνηαλ α὎η῵λ ἀπνθξίλεηαη, ἐπὶ ηὸλ Παηέξα α὎ηνὺο

ἄγσλ, θἀθε῔ζελ ἐπηζηνκίζαη βνπιόκελνο. ἖άλ ηηο ζέιῃ ηὸ ζέιεκα α὎ηνῦ πνηε῔λ, γλώζεηαη πεξὶ η῅ο δηδαζθαιίαο, πόηεξνλ ἐθ ηνῦ Θενῦ ἐζηηλ, ἠ ἐγὼ ἀπ' ἐκαπηνῦ ιαι῵. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνῦηό ἐζηη· ηὴλ πνλεξίαλ ἐμ ἑαπη῵λ ἐθβάιεηε, θαὶ ηὴλ ὀξγὴλ, θαὶ ηὸλ θζόλνλ, θαὶ ηὸ κ῔ζνο ηὸ εἮθ῅ πξὸο ἐκὲ γεγελεκέλνλ, θαὶ ν὎δὲλ ηὸ θσιύνλ ὏κ᾵ο γλσξίζαη, ὅηη Θενῦ ὄλησο 59.275 ἐζηὶ ηὰ ῥήκαηα ηὰ ἐκά. Νῦλ κὲλ γὰξ ὏κ῔λ ηαῦηα ἐπηζθνηε῔, θαὶ ηὴλ ὀξζὴλ δηαθζείξεη θξίζηλ ιάκπνπζαλ· ἂλ δὲ ηαῦηα ἐμέιεηε, ν὎θ ἔηη ηνῦην πείζεζζε. Ἀιι' νὓησ κὲλ ν὎θ εἶπελ· ἔπιεμε γὰξ ἂλ α὎ηνὺο ζθνδξ῵ο· πάληα δὲ ηαῦηα ᾐλίμαην δηὰ ηνῦ εἮπε῔λ, ὇ πνη῵λ ηὸ ζέιεκα α὎ηνῦ, γλώζεηαη πεξὶ η῅ο δηδαρ῅ο, πόηεξνλ ἐθ ηνῦ Θενῦ ἐζηηλ, ἠ ἐγὼ ἀπ' ἐκαπηνῦ ιαι῵· ηνπηέζηηλ, Ἠ ἐγὼ ἀιιόηξηόλ ηη θαὶ μέλνλ θαὶ ἐλαληίνλ θζέγγνκαη. Σὸ γὰξ, Ἀπ' ἐκαπηνῦ, ἀεὶ ἐπὶ ηνῦην θε῔ηαη, ὅηη ν὎δὲλ ἔμσ η῵λ α὎ηῶ δνθνύλησλ ιέγσ, ἀιιὰ πάληα ἃ ὁ Παηὴξ βνύιεηαη, ηαῦηα θἀγώ. ἖άλ ηηο ηὸ ζέιεκα α὎ηνῦ πνηῆ, γλώζεηαη πεξὶ η῅ο δηδαρ῅ο. Σί ἐζηηλ, ἖άλ ηηο ηὸ ζέιεκα α὎ηνῦ πνηῆ; ἖άλ ηηο ἐξαζηὴο ᾖ ηνῦ βίνπ ηνῦ θαη' ἀξεηὴλ, εἴζεηαη η῵λ ιεγνκέλσλ ηὴλ δύλακηλ· ἐάλ ηηο ζέιῃ πξνζέρεηλ ηα῔ο πξνθεηείαηο, πόηεξνλ θαη' α὎ηὰο ιαι῵, ἠ νὒ. βʹ. Π῵ο δὲ α὎ηνῦ θαὶ ν὎θ α὎ηνῦ; Ο὎ γὰξ εἶπελ, ἟ δηδαζθαιία αὓηε ν὎θ ἔζηηλ ἐκή· ἀιιὰ πξόηεξνλ εἮπὼλ, ὅηη ἖κή ἐζηη, θαὶ νἮθεησζάκελνο α὎ηὴλ, ηόηε ἐπήγαγελ, Ο὎θ ἔζηηλ ἐκή. Π῵ο νὔλ ηὸ α὎ηὸ δύλαηαη εἶλαη, θαὶ α὎ηνῦ, θαὶ ν὎θ α὎ηνῦ; Α὎ηνῦ κὲλ, ὅηη ὡο κὴ δηδαζθόκελνο ἔιεγελ· ν὎θ α὎ηνῦ δὲ, ὅηη ηνῦ Παηξὸο ἤλ ἟ δηδαζθαιία. Π῵ο νὔλ ιέγεη, Πάληα ηὰ ηνῦ Παηξὸο ἐκά ἐζηη, θαὶ ηὰ ἐκὰ α὎ηνῦ; ΕἮ γὰξ ἐπεηδὴ ηνῦ Παηξόο ἐζηη, δηὰ ηνῦην ν὎θ ἔζηη ζὴ, ςεῦδνο ἐθε῔λν· δηὰ ηνῦην γὰξ ὤθεηιελ εἶλαη ζή. Ἀιιὰ ηὸ, Ο὎θ ἐκὴ, ζθόδξα α὎ηνῦ θαὶ ηνῦ Παηξὸο κίαλ εἶλαη δειν῔ ηὴλ δηδαρήλ· ὡζαλεὶ ἔιεγελ· ν὎δὲλ ἔρεη παξειιαγκέλνλ, ὡο ἑηέξνπ νὔζα. ΕἮ γὰξ θαὶ ἟ ὏πόζηαζηο ἄιιε, ἀιι' νὓησ θαὶ ιέγσ θαὶ πξάηησ, ὡο κὴ λνκίδεζζαη ἕηεξόλ ηη παξὰ ηὸλ Παηέξα, ἀιιὰ ηὸ α὎ηὸ ὅπεξ ὁ Παηὴξ εἶπελ ἠ ἔπξαμελ. Εἶηα θαὶ ἄιινλ ἐπάγεη ζπιινγηζκὸλ ἀλαληίῤῥεηνλ, ἀλζξώπηλόλ ηη παξάγσλ εἮο κέζνλ, θαὶ ἀπὸ η῵λ ἐλ ζπλεζείᾳ παηδεύσλ. Σί δὲ ηνῦηό ἐζηηλ; ὇ ἀθ' ἑαπηνῦ ιαι῵λ, ηὴλ δόμαλ ηὴλ Ἦδίαλ δεηε῔. Σνπηέζηηλ, ὁ βνπιόκελνο Ἦδίαλ ηηλὰ ζη῅ζαη δηδαζθαιίαλ, δη' ν὎δὲλ ἕηεξνλ βνύιεηαη, ἀιι' ἠ δόμαλ ἐθ ηνύηνπ θαξπνῦζζαη. ΕἮ δὲ ἐγὼ ν὎ βνύινκαη θαξπώζαζζαη δόμαλ, ηίλνο ἕλεθελ Ἦδίαλ ηηλὰ βνύινκαη ζη῅ζαη δηδαζθαιίαλ; ὇ ἀθ' ἑαπηνῦ ιαι῵λ· ηνπηέζηηλ, ὁ ἴδηόλ ηη θαὶ παξειιαγκέλνλ, δηὰ ηνῦην ιαιε῔, ἵλα ηὴλ δόμαλ α὎ηνῦ ζηήζῃ. ΕἮ δὲ ἐγὼ ηὴλ δόμαλ ηνῦ πέκςαληόο κε δεη῵, ηίλνο ἕλεθελ ἂλ ἑινίκελ ἕηεξα δηδάζθεηλ; ὇ξᾶο ὅηη αἮηία ηηο ἤλ, δη' ἡλ θαὶ ἐθε῔ ἔιεγε κεδὲλ ἀθ' ἑαπηνῦ πνηε῔λ; Σίο δὲ αὓηε; Ἵλα πηζηεύζσζηλ, ὅηη ν὎ δόμεο ἐθίεηαη η῅ο η῵λ πνιι῵λ. ∆ηὰ ηνῦην ὅηαλ κὲλ ηαπεηλὰ ιέγῃ, ἖γὼ ηὴλ δόμαλ ηνῦ Παηξὸο δεη῵, θεζί· παληαρνῦ πε῔ζαη βνπιόκελνο α὎ηνὺο, ὅηη ν὎ δόμεο ἐξᾶ. Σνῦ κὲλ νὔλ ηαπεηλὰ θζέγγεζζαη πνιιαί εἮζηλ αἮηίαη· νἷνλ ηὸ κὴ ἀγέλλεηνλ λνκηζζ῅λαη, ηὸ κὴ ἀληίζενλ, ηὸ ζάξθα πεξηβεβι῅ζζαη, ηὸ ἀζζελὲο η῵λ ἀθνπόλησλ, ηὸ δηδάζθεηλ ηνὺο ἀλζξώπνπο κεηξηάδεηλ, θαὶ κεδὲλ πεξὶ ἑαπη῵λ ιέγεηλ κέγα. Σνῦ δὲ ὏ςειὰ θζέγγεζζαη κίαλ εὓξνη ηηο ἂλ αἮηίαλ, η῅ο θύζεσο ηὸ κέγεζνο. ΕἮ γὰξ, ἐπεηδὴ εἶπελ, Πξὸ ηνῦ Ἀβξαὰκ ἐγώ εἮκη, ἐζθαλδαιίζζεζαλ, ηί ν὎θ ἂλ ἔπαζνλ ἀεὶ ῥεκάησλ ὏ςει῵λ ἀθνύνληεο; Ο὎ Μσυζ῅ο δέδσθελ ὏κ῔λ ηὸλ λόκνλ, θαὶ ν὎δεὶο ἐμ ὏κ῵λ πνηε῔ ηὸλ λόκνλ; Σί κε δεηε῔ηε ἀπνθηε῔λαη; Καὶ πνίαλ ἀθνινπζίαλ ἔρεη ηνῦην, θεζὶλ, ἠ ηί θνηλὸλ πξὸο ηὰ πξόηεξνλ εἮξεκέλα; ∆ύν ἐγθιήκαηα ἐπήγαγνλ, ἓλ, ὅηη ηὸ ζάββαηνλ ιύεη· ἄιιν, ὅηη Παηέξα ἔιεγε ηὸλ Θεὸλ, ἴζνλ ἑαπηὸλ πνη῵λ ηῶ Θεῶ. Ὅηη γὰξ ν὎ η῅ο ἐθείλσλ ὏πνλνίαο ἤλ, ἀιιὰ η῅ο α὎ηνῦ γλώκεο· θαὶ ὅηη ν὎ρ ὡο νἯ πνιινὶ, ἀιι' ἐμαηξέησο θαὶ Ἦδηαδόλησο ἔιεγε, δ῅ινλ ἐθε῔ζελ. 59.276 Πνιινὶ πνιιάθηο παηέξα εἶπνλ ηὸλ Θεὸλ ἑαπη῵λ· νἷνλ, ὅηη Θεὸο εἷο ἔθηηζελ ἟κ᾵ο, θαὶ παηὴξ εἷο πάλησλ ἟κ῵λ· ἀιι' ν὎ παξὰ ηνῦην ἴζνο ἤλ ὁ ιαὸο ηῶ Θεῶ· ὅζελ ν὎δὲ ἐζθαλδαιίδνλην ἀθνύνληεο. Ὥζπεξ νὔλ ὅηε, Ο὎θ ἔζηηλ ἐθ Θενῦ, ἔιεγνλ, θαὶ ἐζεξάπεπζελ α὎ηνὺο πνιιάθηο, θαὶ ὏πὲξ η῅ο ηνῦ ζαββάηνπ ιύζεσο ἀπεινγήζαην·

νὓησ θαὶ ηνῦην, εἮ η῅ο ἐθείλσλ ὏πνςίαο ἤλ, θαὶ κὴ η῅ο α὎ηνῦ γλώκεο, δηώξζσζελ ἂλ θαὶ εἶπελ· ηί κε λνκίδεηε ἴζνλ ηῶ Θεῶ; Ο὎θ εἮκὶ ἴζνο. Ἀιι' ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ εἶπελ, ἀιιὰ θαὶ ην὎λαληίνλ, θαὶ ἀπέδεημελ ὅηη ἴζνο ἐζηὶ δηὰ η῵λ ἑμ῅ο. Σὸ γὰξ, Ὥζπεξ ὁ Παηὴξ ἐγείξεη ηνὺο λεθξνὺο θαὶ δσνπνηε῔, νὓησ θαὶ ὁ ΤἯόο· θαὶ, Ἵλα πάληεο ηηκ῵ζη ηὸλ ΤἯὸλ, θαζὼο ηηκ῵ζη ηὸλ Παηέξα, θαὶ Σὰ ἔξγα, ἃ ἂλ ἐθε῔λνο πνηε῔, ηαῦηα θαὶ ὁ ΤἯὸο ὁκνίσο πνηε῔· ηαῦηα πάληα η῅ο Ἦζόηεηόο ἐζηη ζπζηαηηθά. Καὶ πεξὶ ηνῦ λόκνπ δὲ ιέγεη· Μὴ λνκίζεηε, ὅηη ἤιζνλ θαηαιῦζαη ηὸλ λόκνλ, ἠ ηνὺο πξνθήηαο. Οὓησο νἶδε θαὶ ηὰο ἐλ δηαλνίᾳ πνλεξὰο ὏πνλνίαο ἐμειε῔λ. ἖ληαῦζα δὲ ηὴλ ηνῦ ἴζνπ ὏πόλνηαλ ν὎ κόλνλ ν὎θ ἀλαηξε῔, ἀιιὰ θαὶ βεβαην῔. ∆ηὸ θαὶ ἀιιαρνῦ εἮπόλησλ α὎η῵λ, ὅηη Πνηε῔ο ζεαπηὸλ Θεὸλ, ν὎θ ἀλε῔ιε ηὴλ ὏πόλνηαλ, ἀιιὰ θαὶ ἐβεβαίσζελ εἮπώλ· Ἵλα δὲ εἮδ῅ηε, ὅηη ἐμνπζίαλ ἔρεη ὁ ΤἯὸο ηνῦ ἀλζξώπνπ ἀθηέλαη ἁκαξηίαο ἐπὶ η῅ο γ῅ο, ιέγεη ηῶ παξαιπηηθῶ· Ἆξνλ ηὸλ θξάββαηόλ ζνπ, θαὶ πεξηπάηεη. ἖θε῔λν κὲλ νὔλ ηὸ πξόηεξνλ ἐπέηεηλε, ηὸ ἴζνλ ἑαπηὸλ πνηε῔λ ηῶ Θεῶ, δεηθλὺο ὅηη ν὎θ ἔζηηλ ἀληίζενο, ἀιιὰ θαὶ ηὰ α὎ηὰ ιέγεη, θαὶ ηὰ α὎ηὰ ἐθείλῳ δηδάζθεη· ινηπὸλ πξὸο ηὴλ ηνῦ ζαββάηνπ ιύζηλ ἵζηαηαη ιέγσλ· Ο὎ Μσυζ῅ο δέδσθελ ὏κ῔λ ηὸλ λόκνλ, θαὶ ν὎δεὶο ἐμ ὏κ῵λ ηεξε῔ ηὸλ λόκνλ; Ὡζαλεὶ ἔιεγελ· Εἶπελ ὁ λόκνο, Ο὎ θνλεύζεηο· ὏κε῔ο δὲ θνλεύεηε, θαὶ ἐκνὶ ἐγθαιε῔ηε ὡο παξαβαίλνληη ηὸλ λόκνλ; ∆ηαηί δὲ εἶπελ, Ο὎δείο; Ὅηη πάληεο ἐδήηνπλ α὎ηὸλ ἀπνθηε῔λαη. ἖γὼ κὲλ νὔλ εἮ θαὶ ἔιπζα ηὸλ λόκνλ, θεζὶλ, ἀιιὰ ἄλζξσπνλ ζώζαο· ὏κε῔ο δὲ παξαβαίλεηε ἐπὶ θαθῶ. Σὸ ἐκὸλ εἮ θαὶ παξάβαζηο ἤλ, ἀιι' ἐπὶ ζσηεξίᾳ, θαὶ ν὎θ ἐρξ῅λ ὏θ' ἟κ῵λ η῵λ ηὰ κεγάια παξαβαηλόλησλ ἐκὲ θξίλεζζαη. Σὸ γὰξ ὏κέηεξνλ, ἀλαηξνπὴ ηνῦ λόκνπ παληόο. Εἶηα θαὶ ἐπαγσλίδεηαη, θαίηνη πνιιὰ θαὶ πάιαη δηαιερζείο· ἀιιὰ ηόηε κὲλ ὏ςειόηεξνλ θαὶ θαηὰ ηὴλ ἀμίαλ ηὴλ α὎ηνῦ, λῦλ δὲ ηαπεηλόηεξνλ. Σί δήπνηε; Ὅηη ν὎θ ἐβνύιεην ζπλερ῵ο παξαθλίδεηλ α὎ηνύο. Νῦλ γὰξ ηὰ η῅ο ὀξγ῅ο ἐπηηέηαην, θαὶ εἮο θόλνλ πξνῄεζαλ. ∆ηὸ κέλεη, δύν ηνύηνηο θαηαζηέιισλ α὎ηνύο· ηῶ ηε ἐιέγμαη α὎η῵λ ηὸ ηόικεκα θαὶ εἮπε῔λ, Σί κε δεηε῔ηε ἀπνθηε῔λαη; θαὶ ηῶ κεη' ἐπηεηθείαο εἮπε῔λ, Ἄλζξσπνλ, ὃο ηὴλ ἀιήζεηαλ ιειάιεθα, θαὶ ηῶ δε῔μαη ὅηη θνλ῵ληεο ν὎θ εἮζὶλ ἄμηνη θξίλεηλ ἕηεξνλ. ΢ὺ δὲ ὅξα θαὶ η῅ο ἐξσηήζεσο ηὸ ηαπεηλὸλ η῅ο ηνῦ Υξηζηνῦ, θαὶ η῅ο ἀπνθξίζεσο ἐθείλσλ ηὸ ζξαζύ. ∆αηκόληνλ ἔρεηο· ηίο ζε δεηε῔ ἀπνθηε῔λαη; ὆ξγ῅ο ηὸ ῥ῅κα, θαὶ ζπκνῦ, θαὶ ςπρ῅ο ἀλαηζρπληνύζεο ἐπὶ ηῶ παξαδόμσο ἐιειέγρζαη, θαὶ πξνθαηαπιεηηνκέλεο α὎η῵λ, ὡο ᾤνλην. Καζάπεξ γὰξ ιῃζηαί ηηλεο ᾄδνληεο ἐπὶ ηα῔ο ἐπηβνπια῔ο εἶηα βνπιόκελνη ἀθύιαθηνλ ἐξγάζαζζαη ηὸλ ἐπηβνπιεπόκελνλ, δηὰ η῅ο ζησπ῅ο ηνῦην πνηνῦζηλ· νὓησ θαὶ νὕηνη. Α὎ηὸο δὲ ἀθεὶο ἐιέγμαη ηνῦην, ὥζηε κὴ ἀλαηζρπληνηέξνπο πνη῅ζαη, πάιηλ η῅ο ἀπνινγίαο ἅπηεηαη η῅ο ὏πὲξ ηνῦ ζαββάηνπ, ἀπὸ ηνῦ λόκνπ ζπιινγηδόκελνο α὎ηνύο. γʹ. Καὶ ὅξα π῵ο ζπλεη῵ο. Ο὎δὲλ ζαπκαζηὸλ, θεζὶλ, 59.277 εἮ ἐκνῦ παξαθνύεηε, ὅπνπ γε ηνῦ λόκνπ, νὕ δνθε῔ηε ἀθνύεηλ, θαὶ ὃλ λνκίδεηε παξὰ Μσυζέσο δεδόζζαη, παξαθνύεηε. Ο὎δὲλ νὔλ θαηλὸλ, εἮ ην῔ο ἐκν῔ο ν὎ πξνζέρεηε ιόγνηο. ἖πεηδὴ γὰξ ἔιεγνλ, ὅηη Μσυζε῔ ιειάιεθελ ὁ Θεὸο, ηνῦηνλ δὲ ν὎δὲ νἴδακελ πόζελ ἔζηη, δείθλπζηλ ὅηη θαὶ εἮο ἐθε῔λνλ ὓβξηδνλ· θαὶ γὰξ ηὸλ λόκνλ ἐθε῔λνο ἔδσθε, θαὶ ν὎θ ἢθνπζαλ. Ἓλ ἔξγνλ ἐπνίεζα, θαὶ πάληεο ζαπκάδεηε. ΢θόπεη π῵ο ἔλζα ἂλ ἀπνινγήζαζζαη δέῃ, θαὶ ὡο ἔγθιεκα δέρεζζαη ηὸ γεγνλὸο, ν὎ κέκλεηαη ηνῦ Παηξὸο, ἀιιὰ ηὸ α὎ηνῦ πξόζσπνλ εἮζάγεη. Ἓλ ἔξγνλ ἐπνίεζα. Θέιεη δε῔μαη, ὅηη ηὸ κὴ πνη῅ζαη, ιῦζαη ηὸλ λόκνλ ἤλ· θαὶ ὅηη ἐζηὶ πνιιὰ ηνῦ λόκνπ θπξηώηεξα· θαὶ ὅηη ἐληνιὴλ ἞λέζρεην δέμαζζαη Μσυζ῅ο θαηὰ ηνῦ λόκνπ, θαὶ ηνῦ λόκνπ θπξησηέξαλ. Σνῦ γὰξ ζαββάηνπ ἟ πεξηηνκὴ θπξησηέξα· θαίηνη ν὎θ ἔζηη ηνῦ λόκνπ, ἀιιὰ η῵λ παηέξσλ. ἖γὼ δὲ θαὶ η῅ο πεξηηνκ῅ο ηὸ θπξηώηεξνλ ἐπνίεζα θαὶ θξε῔ηηνλ. Εἶηα ν὎ κέκλεηαη ἐληνι῅ο λνκηθ῅ο· νἷνλ, ὅηη νἯ Ἧεξε῔ο ηὸ ζάββαηνλ βεβεινῦζη, θαζάπεξ ἢδε εἶπελ, ἀιι' ἐθ κείδνλνο πεξηνπζίαο. Σὸ δὲ, Θαπκάδεηε, ηνῦηό ἐζηη, ζνξπβε῔ζζε, ηαξάηηεζζε. ΕἮ γὰξ ἔδεη εἶλαη βέβαηνλ ηὸλ λόκνλ, ν὎θ ἂλ ἟ πεξηηνκὴ α὎ηνῦ θπξησηέξα ἤλ. Καὶ ν὎θ εἶπελ,

ὅηη κε῔δνλ ἐπνίεζα η῅ο πεξηηνκ῅ο· ἀιι' ἐθ πεξηνπζίαο ἐιέγρεη ηῶ εἮπε῔λ· ΕἮ πεξηηνκὴλ ιακβάλεη ἄλζξσπνο. ὇ξᾶο ὅηη ηόηε κάιηζηα ἵζηαηαη ὁ λόκνο, ὅηαλ α὎ηὸλ ιύῃ; ὁξᾶο ὅηη ἟ ηνῦ ζαββάηνπ ιύζηο ηήξεζίο ἐζηη ηνῦ λόκνπ; ὡο εἮ κὴ ἐιύζε ηὸ ζάββαηνλ, ἀλάγθε ηὸλ λόκνλ ἤλ ιπζ῅λαη· ὥζηε θαὶ ἐγὼ ἔζηεζα α὎ηόλ. Καὶ ν὎θ εἶπελ, ἖κνὶ ρνι᾵ηε, ὅηη κε῔δνλ πεξηηνκ῅ο εἮξγαζάκελ· ἀιιὰ ηὸ γεγνλὸο κόλνλ εἮπὼλ, α὎ην῔ο ηὴλ θξίζηλ ἐπέηξεςελ, εἮ κὴ πεξηηνκ῅ο ἀλαγθαηόηεξνλ ὁιόθιεξνο ὏γίεηα. Ἵλα ζεκε῔νλ ιάβῃ ὁ ἄλζξσπνο ν὎δὲλ πξὸο ὏γείαλ ζπληεινῦλ, ιύεηαη λόκνο, θεζίλ· ἵλα λόζνπ ηνζαύηεο ἀπαιιαγῆ, δπζρεξαίλεηε, θαὶ ἀγαλαθηε῔ηε; Μὴ θξίλεηε θαη' ὄςηλ. Σί ἐζηη, Καη' ὄςηλ; Μὴ ἐπεηδὴ Μσυζ῅ο κείδνλα παξ' ὏κ῔λ ἔρεη ηὴλ δόμαλ, ἀπὸ ηνῦ η῵λ πξνζώπσλ ἀμηώκαηνο θέξεηε ηὴλ ς῅θνλ· ἀιι' ἀπὸ η῅ο η῵λ πξαγκάησλ θύζεσο· ηνῦην γάξ ἐζηη ηὸ δηθαίσο θξ῔λαη. ∆ηαηί γὰξ ν὎δεὶο ἐλεθάιεζε Μσυζε῔; δηαηί ν὎δεὶο ἞πείζεζε θειεύνληη ηὸ ζάββαηνλ ιύεζζαη ὏πὸ ἐληνι῅ο ἔμσζελ ἐπεηζελερζείζεο ηῶ λόκῳ; Ἀιι' ἐθε῔λνο κὲλ ηνῦ νἮθείνπ λόκνπ ἀλέρεηαη ἐληνιὴλ εἶλαη θπξησηέξαλ, ἐληνιὴλ, ηὴλ 59.278 ν὎θ ὏πὸ ηνῦ λόκνπ εἮζελερζε῔ζαλ, ἀιι' ἔμσζελ· ὅπεξ ἐζηὶ κάιηζηα ζαπκαζηόλ· ὏κε῔ο δὲ νἯ ν὎ λνκνζέηαη, πέξα ηνῦ κέηξνπ ἐθδηθε῔ηε ηὸλ λόκνλ, θαὶ ἀκύλεηε α὎ηῶ. Ἀιιὰ ἀμηνπηζηόηεξνο ὏κ῵λ ἐζηηλ ὁ Μσυζ῅ο, ὁ θειεύσλ ιύεζζαη ηὸλ λόκνλ παξὰ ἐληνι῅ο ν὎ λνκίκεο. Σῶ γνῦλ εἮπε῔λ, Ὅινλ ἄλζξσπνλ, δείθλπζη θαὶ κεξηθὴλ ὏γείαλ νὔζαλ ηὴλ πεξηηνκήλ. Καὶ ηίο ἟ ὏γεία η῅ο πεξηηνκ῅ο; Φπρὴ, θεζὶ, π᾵ζα, ἣηηο ἐὰλ κὴ πεξηηκεζῆ, ἐμνινζξεπζήζεηαη. ἖γὼ δὲ ν὎θ ἀπὸ κέξνπο θεθαθσκέλνλ, ἀιι' ὅινλ δηεθζαξκέλνλ ἀλέζηεζα. Μὴ θξίλεηε, ηνίλπλ θαη' ὄςηλ. Σνῦην πεηζώκεζα κὴ ην῔ο ηόηε εἮξ῅ζζαη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἟κ῔λ, ὥζηε κεδελὶ πξάγκαηη δηαθζείξεηλ ηὸ δίθαηνλ, ἀιιὰ πάληα ὏πὲξ ηνύηνπ πνηε῔λ· εἴηε πέλεο, εἴηε πινύζηνο ᾖ ηηο, κὴ ην῔ο πξνζώπνηο πξνζέρεηλ, ἀιιὰ ηὰ πξάγκαηα ἐμεηάδεηλ. Ο὎θ ἐιεήζεηο, θεζὶ, πέλεηα ἐλ θξίζεη. Σί δή ἐζηη ηὸ ιεγόκελνλ; Μὴ θαηαθιαζζῆο, κεδὲ ἐπηθακθζῆο, θεζὶλ, ἐὰλ πέλεο ὁ ἀδηθ῵λ ηύρῃ. ΕἮ δὲ πέλεηη ραξίδεζζαη ν὎ ρξὴ, πνιιῶ κ᾵ιινλ πινπηνῦληη. Σαῦηα δὲ ιέγσ, ν὎ πξὸο ηνὺο δηθάδνληαο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ πξὸο πάληαο ἀλζξώπνπο, ὥζηε κεδακνῦ δηαθζείξεηλ ηὸ δίθαηνλ, ἀιιὰ παληαρνῦ ἀθέξαηνλ θπιάηηεηλ. Ἀγαπᾶ, θεζὶ, δηθαηνζύλελ ὁ Κύξηνο. ὇ δὲ ἀγαπ῵λ ηὴλ ἀδηθίαλ, κηζε῔ ηὴλ ἑαπηνῦ ςπρήλ. Μὴ δὴ κηζήζσκελ ηὰο ἑαπη῵λ ςπρὰο, κεδὲ ἀγαπήζσκελ ἀδηθίαλ. Πάλησο γὰξ α὎η῅ο ηὸ θέξδνο λῦλ κηθξὸλ θαὶ ν὎δέλ· ἀιι' εἮο ηὸ κέιινλ κεγάια δεκην῔· κ᾵ιινλ δὲ ν὎δὲ ἐληαῦζα α὎η῅ο ἀπνιαπζόκεζα. Ὅηαλ γὰξ κεηὰ ζπλεηδόηνο πνλεξνῦ ηξπθ῵κελ, ἆξα ν὎ρὶ θόιαζηο θαὶ ηηκσξία ηνῦην; Ἀγαπήζσκελ ηνίλπλ ηὸ δίθαηνλ, θαὶ κεδακνῦ παξαβιάςσκελ ηνῦηνλ ηὸλ λόκνλ. Σί γὰξ δπλεζόκεζα ἐθ ηνῦ παξόληνο θαξπώζαζζαη βίνπ, ἂλ κὴ ιαβόληεο ἀξεηὴλ ἀπέιζσκελ; Σί δὲ ἐθε῔ ἟κ῵λ πξνζηήζεηαη; θηιία θαὶ ζπγγέλεηα θαὶ ἟ ηνῦ δε῔λνο ράξηο; Καὶ ηί ιέγσ ἟ ηνῦ δε῔λνο ράξηο; Κἂλ γὰξ ηὸλ Ν῵ε, θἂλ ηὸλ Ἰὼβ, θἂλ ηὸλ ∆αληὴι ἔρσκελ παηέξα, ν὎δὲλ ἟κ᾵ο ὠθειήζεη ηνῦην, ὅηαλ ἀπὸ η῵λ νἮθείσλ ἔξγσλ ὦκελ πξνδεδνκέλνη. Ἀιι' ἑλὸο ἟κ῔λ δε῔ κόλνπ, ἀξεη῅ο η῅ο θαηὰ ςπρήλ. Αὓηε ἟κ᾵ο δηαζ῵ζαη δπλήζεηαη, θαὶ ἀπαιιάμαη ηνῦ αἮσλίνπ ππξόο. Αὓηε παξαπέκςεη εἮο ηὴλ βαζηιείαλ η῵λ ν὎ξαλ῵λ· ἥο γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.277 ΟΜΘΛΘΑ Νʹ. Ἔιεγνλ νὔλ ηηλεο ἐθ η῵λ Ἱεξνζνιπκηη῵λ· «Ο὎ρ νὕηόο ἐζηηλ ὃλ δεηνῦζηλ ἀπνθηε῔λαη; Καὶ ἴδε παῤῥεζίᾳ ιαιε῔, θαὶ ν὎δὲλ α὎ηῶ ιέγνπζη. Μή

ηη ἀιεζ῵ο ἔγλσζαλ νἯ ἄξρνληεο, ὅηη νὕηόο ἐζηηλ ἀιεζ῵ο ὁ Υξηζηόο; Ἀιιὰ ηνῦηνλ νἴδα κελ πόζελ ἐζηίλ.» αʹ. Ο὎δὲλ ἁπι῵ο ἐλ ηα῔ο ζείαηο Γξαθα῔ο θε῔ηαη· Πλεύκαηη γὰξ εἮξεκέλαη εἮζὶλ ἁγίῳ. ∆ηὸ πάληα κεηὰ ἀθξηβείαο ἐμεηάδσκελ. Καὶ γὰξ ἀπὸ κη᾵ο ιέμεσο ἔλεζηηλ ὁιόθιεξνλ ε὏ξε῔λ λνῦλ, νἷνλ δὴ θαὶ λῦλ ἟κ῔λ ἐζηη πξνθείκελνλ. Πνιινὶ γὰξ ἐθ η῵λ Ἱεξνζνιπκηη῵λ ἔιεγνλ· Ο὎ρ νὕηόο ἐζηηλ ὃλ δεηνῦζηλ ἀπνθηε῔λαη; Καὶ ἴδε παῤῥεζίᾳ ιαιε῔, θαὶ ν὎δὲλ α὎ηῶ ιέγνπζη. Σί δήπνηε πξόζθεηηαη, Σ῵λ Ἱεξνζνιπκηη῵λ; ∆είθλπζηλ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, ὅηη νἯ κάιηζηα η῵λ κεγάισλ ἀπνιειαπθόηεο ζεκείσλ, νὕηνη πάλησλ ἤζαλ 59.278 ἐιεεηλόηεξνη, νἳ η῅ο ζεόηεηνο α὎ηνῦ ζεκε῔νλ ἑσξαθόηεο κέγηζηνλ, ηὸ π᾵λ ηῆ θξίζεη η῵λ ἀξρόλησλ ἐπέηξεπνλ η῵λ δηεθζαξκέλσλ. Ἠ γὰξ ν὎ κέγα ζεκε῔νλ, καηλνκέλνπο, θαὶ θνλ῵ληαο, θαὶ πεξηηόληαο, θαὶ δεηνῦληαο ἀλειε῔λ, θαὶ θαηέρνληαο ἐλ ρεξζὶλ, ἟ζπράδεηλ ἐμαίθλεο; ηίο γὰξ ἂλ ηνῦην ἐπνίεζε; ηίο ὁιόθιεξνλ καλίαλ νὓησο ἔζβεζελ; Ἀιι' ὅκσο κεηὰ ηνζαῦηα ζεκε῔α, ὅξα ηὴλ ἄλνηαλ θαὶ ηὴλ καλίαλ. Ο὎ρ νὕηόο ἐζηηλ ὃλ δεηνῦζηλ ἀπνθηε῔λαη; Ὅξα π῵ο ἑαπη῵λ θαηεγνξνῦζη. Ὃλ δεηνῦζη, θεζὶλ, ἀπνθηε῔λαη, θαὶ ν὎δὲλ α὎ηῶ ιέγνπζη. Καὶ ν὎ρ ἁπι῵ο ν὎δὲλ α὎ηῶ ιέγνπζηλ, ἀιιὰ θαὶ παῤῥεζηαδνκέλῳ· ὁ γὰξ παῤῥεζίᾳ ιαι῵λ, θαὶ κεη' ἐιεπζεξίαο ἁπάζεο, κ᾵ιινλ ἂλ α὎ηνὺο παξώμπλελ· ἀιι' ν὎δὲλ ἐπνίνπλ. Μήπνηε ἀιεζ῵ο ἔγλσζαλ, ὅηη νὕηόο ἐζηηλ ὁ Υξηζηόο; ὖκ῔λ δὲ ηί δνθε῔; πνίαλ πεξὶ α὎ηνῦ θέξεηε 59.279 ς῅θνλ; Σὴλ ἐλαληίαλ, θεζί. ∆ηὰ ηνῦην ἔιεγνλ· Ἀιιὰ ηνῦηνλ νἴδακελ πόζελ ἐζηίλ. Ὢ η῅ο πνλεξίαο! ὢ η῅ο ἐλαληηνινγίαο! ν὎δὲ ηα῔ο η῵λ ἀξρόλησλ ἕπνληαη ςήθνηο, ἀιι' ἑηέξαλ ἐθθέξνπζη δηεθζαξκέλελ, θαὶ η῅ο νἮθείαο ἀλνίαο ἀμίαλ. Οἴδακελ α὎ηὸλ, θεζὶ, πόζελ ἐζηίλ· ὁ δὲ Υξηζηὸο ὅηαλ ἔξρεηαη, ν὎δεὶο γηλώζθεη πόζελ ἐζηί. Καὶ κὴλ νἯ ἄξρνληεο ὏κ῵λ ἐξσηώκελνη ἔιεγνλ, ὅηη ἐλ Βεζιεὲκ γελλ᾵ηαη. Καὶ πάιηλ ἄιινη ηηλὲο, ἧκε῔ο νἴδακελ ὅηη Μσυζῆ ιειάιεθελ ὁ Θεόο· ηνῦηνλ δὲ ν὎θ νἴδακελ πόζελ ἐζηίλ. Ὅξα κεζπόλησλ ῥήκαηα. Καὶ πάιηλ· Μὴ ἐθ η῅ο Γαιηιαίαο ἔξρεηαη ὁ Υξηζηόο; ν὎θ ἀπὸ Βεζιεὲκ η῅ο θώκεο; Εἶδεο καηλνκέλσλ ς῅θνλ; Οἴδακελ, θαὶ ν὎θ νἴδακελ· ἀπὸ Βεζιεὲκ ἔξρεηαη ὁ Υξηζηόο· ὇ δὲ Υξηζηὸο ὅηαλ ἔξρεηαη, ν὎δεὶο γηλώζθεη πόζελ ἐζηί. Σί ηαύηεο η῅ο κάρεο ζαθέζηεξνλ; Πξὸο γὰξ ἓλ κόλνλ ἑώξσλ, ηὸ κὴ πεηζζ῅λαη. Σί νὔλ πξὸο ηαῦηα ὁ Υξηζηόο; Καὶ ἐκὲ νἴδαηε, θαὶ νἴδαηε πόζελ εἮκί· θαὶ ἀπ' ἐκαπηνῦ ν὎θ ἐιήιπζα, ἀιι' ἔζηηλ ἀιεζὴο ὁ πέκςαο κε, ὃλ ὏κε῔ο ν὎θ νἴδαηε. Καὶ πάιηλ· ΕἮ ἐκὲ ᾔδεηηε, θαὶ ηὸλ Παηέξα κνπ ᾔδεηηε ἄλ. Π῵ο νὔλ θεζηλ α὎ηνὺο θαὶ εἮδέλαη α὎ηὸλ, θαὶ πόζελ ἐζηί· θαὶ πάιηλ, κήηε α὎ηὸλ εἮδέλαη α὎ηνὺο, κήηε ηὸλ Παηέξα; Ο὎θ ἐλαληηνινγ῵λ· ἄπαγε, ἀιιὰ θαὶ ζθόδξα ἑαπηῶ ἀθνινπζ῵λ. ἗ηέξαλ δὲ ιέγεη γλ῵ζηλ, ὅηαλ ιέγῃ, Ο὎θ νἴδαηε, ὥζπεξ ὅηαλ ιέγῃ· ΤἯνὶ ἦιεὶ, πἯνὶ ινηκνὶ, θαὶ ν὎θ εἮδόηεο ηὸλ Κύξηνλ· θαὶ πάιηλ, Ἰζξαὴι δέ κε ν὎θ ἔγλσ. Ὡο θαὶ Παῦιόο θεζη, Θεὸλ ὁκνινγνῦζηλ εἮδέλαη, ην῔ο δὲ ἔξγνηο ἀξλνῦληαη. Ἔζηηλ ἄξα κὴ εἮδέλαη εἮδόηα. Σνῦην νὔλ θεζηλ· ΕἮ ἐκὲ νἴδαηε, νἴδαηε ὅηη ηνῦ Θενῦ ΤἯόο εἮκη. Σὸ γὰξ, Πόζελ εἮκὶ, ν὎ ηὸλ ηόπνλ ἐληαῦζά θεζη· θαὶ δ῅ινλ ἐθ η῅ο ἐπαγσγ῅ο· Καὶ ἀπ' ἐκαπηνῦ ν὎θ ἐιήιπζα, ἀιι' ἔζηηλ ἀιεζὴο ὁ πέκςαο κε, ὃλ ὏κε῔ο ν὎θ νἴδαηε· ἄγλνηαλ ἐληαῦζα ιέγσλ, ηὴλ δηὰ η῵λ ἔξγσλ· θαζὼο Παῦιόο θεζη· Θεὸλ ὁκνινγνῦζηλ εἮδέλαη, ην῔ο δὲ ἔξγνηο ἀξλνῦληαη. Ο὎δὲ γὰξ ἀγλνίαο ἤλ ηὸ ἁκάξηεκα, ἀιιὰ θαθίαο θαὶ πνλεξ᾵ο γλώκεο. Καὶ ηνῦην εἮδόηεο, ἀγλνε῔λ βνύινληαη. Πιὴλ πνία ἀθνινπζία ηαῦηα; π῵ο γὰξ ἐιέγρσλ α὎ηνὺο, ηὰ α὎η῵λ θζέγγεηαη; ΕἮπόλησλ γὰξ ἐθείλσλ, Σνῦηνλ δὲ νἴδακελ πόζελ ἐζηὶλ, ἐπήγαγε, Καὶ ἐκὲ νἴδαηε. Σί γὰξ εἶπνλ ἐθε῔λνη, ὅηη Ο὎θ νἴδακελ; Καὶ α὎ηνὶ κὲλ νὔλ ηνῦην ἔιεγνλ, ὅηη Οἴδακελ. Ἀιι' ἐθε῔λνη κὲλ ηὸ, Οἴδακελ πόζελ ἐζηὶ, ιέγνληεο, ν὎δὲλ ἄιιν ἐλέθαηλνλ, ἀιι' ἠ ὅηη ἐθ η῅ο γ῅ο ἐζηη, θαὶ ὅηη ηνῦ ηέθηνλόο ἐζηηλ πἯόο· α὎ηὸο δὲ α὎ηνὺο ἀλ῅γελ εἮο ηὸλ ν὎ξαλὸλ, ιέγσλ· Οἴδαηε πόζελ εἮκί· ηνπηέζηηλ, ν὎θ ἐληεῦζελ ὅζελ ὏πνπηεύεηε, ἀιι' ὅζελ ὁ πέκςαο κε. Σὸ γὰξ εἮπε῔λ, ὅηη

Ἀπ' ἐκαπηνῦ ν὎θ ἐιήιπζα, ηνῦην αἮλίηηεηαη, ὅηη ᾔδεζαλ ὅηη παξὰ ηνῦ Παηξὸο ἀπέζηαιην, εἮ θαὶ κὴ ἐμεθάιππηνλ. ∆ηπιῆ γνῦλ α὎ηνὺο ἐιέγρεη. Καὶ πξ῵ηνλ κὲλ ἃ θαη' Ἦδίαλ ἐιάινπλ, ηαῦηα εἮο κέζνλ ἢγαγε θξάδσλ, ὥζηε α὎ηνὺο ἐληξέςαη· ἔπεηηα θαὶ ηὰ θαηὰ δηάλνηαλ ἐμεθάιππηελ· ὡζαλεὶ ἔιεγελ· Ο὎θ εἮκὶ η῵λ ἀπεῤῥηκκέλσλ, ν὎δὲ η῵λ ἁπι῵ο ἐιζόλησλ. Ἀιι' ἔζηηλ ἀιεζὴο ὁ πέκςαο κε, ὃλ ὏κε῔ο ν὎θ νἴδαηε. Σί ἐζηηλ, Ἀιεζὴο ὁ πέκςαο κε; ΕἮ ἀιεζήο ἐζηηλ, ἐπ' ἀιεζείᾳ ἔπεκςελ· εἮ ἀιεζήο ἐζηη, θαὶ ηὸλ ἀπεζηαικέλνλ εἮθὸο ἀιεζ῅ εἶλαη. βʹ. Καὶ ἑηέξσο δὲ ηνῦην θαηαζθεπάδεη, ἀπὸ η῵λ νἮθείσλ α὎ηνὺο ρεηξνύκελνο ιόγσλ. ἖πεηδὴ γὰξ ἔιεγνλ, ὇ Υξηζηὸο ὅηαλ ἔξρεηαη, ν὎δεὶο γηλώζθεη πόζελ 59.280 ἐζηὶ, δείθλπζη θαὶ ἐληεῦζελ ἑαπηὸλ εἶλαη ηὸλ Υξηζηόλ. Καὶ γὰξ ἐθε῔λνη ηὸ, Ο὎δεὶο γηλώζθεη, πξὸο ἀληηδηαζηνιὴλ ηνπηθνῦ ηηλνο ἔιεγνλ δηνξηζκνῦ· θαὶ ἐληεῦζελ δείθλπζηλ ἑαπηὸλ ὄληα ηὸλ Υξηζηὸλ, ὅηη παξὰ ηνῦ Παηξὸο ἤιζε· θαὶ παληαρνῦ ηὴλ γλ῵ζηλ ἑαπηῶ καξηπξε῔ κόλῳ ηνῦ Παηξὸο, ιέγσλ· Ο὎ρ ὅηη ηὸλ Παηέξα ηηο ἑώξαθελ, εἮ κὴ ὁ ὢλ παξὰ ηνῦ Παηξόο. Καὶ παξώμπλελ α὎ηνὺο ηὰ ιεγόκελα. Σὸ γὰξ εἮπε῔λ, ὅηη Ο὎θ νἴδαηε α὎ηὸλ, θαὶ ηὸ ἐιέγμαη ὅηη εἮδόηεο πξνζπνηνῦληαη ἀγλνε῔λ, Ἧθαλὸλ δαθε῔λ θαὶ θαζάςαζζαη. ἖δήηνπλ νὔλ α὎ηὸλ πηάζαη, θαὶ ν὎δεὶο ἐπέβαιελ ἐπ' α὎ηὸλ ηὴλ ρε῔ξα, ὅηη νὒπσ ἐιειύζεη ἟ ὥξα α὎ηνῦ. ὇ξᾶο α὎ηνὺο ἀνξάησο θαηερνκέλνπο, θαὶ ηὸλ ζπκὸλ α὎η῵λ ραιηλνύκελνλ; ∆ηὰ ηί δὲ κὴ εἶπελ, ὅηη θαηε῔ρελ α὎ηνὺο ἀνξάησο, ἀιι' Ὅηη νὒπσ ἐιειύζεη ἟ ὥξα α὎ηνῦ; Ἀλζξσπηλώηεξνλ ἞βνπιήζε θζέγμαζζαη θαὶ ηαπεηλόηεξνλ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, ὥζηε α὎ηὸλ θαὶ ἄλζξσπνλ ὏πνπηεπζ῅λαη. ἖πεηδὴ γὰξ παληαρνῦ ὏ςειὰ ιέγεη, ηνύηνπ ἕλεθελ ηαῦηα παξαζπείξεη. Ὅηαλ δὲ ιέγῃ, ὅηη Παξ' α὎ηνῦ εἮκη· ν὎ρ ὡο πξνθήηεο καλζάλσλ ιέγεη, ἀιι' ὡο ὁξ῵λ α὎ηὸλ, θαὶ κεη' α὎ηνῦ ὤλ. Οἶδα γὰξ α὎ηὸλ, θεζὶλ, ὅηη ἐγὼ παξ' α὎ηνῦ εἮκη. ὇ξᾶο π῵ο ἄλσ θαὶ θάησ θαηαζθεπάδεη ηὸ, Ἀπ' ἐκαπηνῦ ν὎θ ἐιήιπζα, θαὶ, ὇ πέκςαο κε ἀιεζήο ἐζηη, πξὸο ἐθε῔λν καρόκελνο, ηὸ κὴ λνκηζζ῅λαη ἀιιόηξηνλ ηνῦ Θενῦ; Καὶ ζθόπεη πόζνλ η῅ο ηαπεηλόηεηνο η῵λ ῥεκάησλ ηὸ θέξδνο. Μεηὰ γὰξ ηαῦηα πνιινὶ, θεζὶλ, ἔιεγνλ· ὇ Υξηζηὸο ὅηαλ ἔιζῃ, κὴ πιείνλα ζεκε῔α πνηήζεη ὧλ νὕηνο ἐπνίεζε; Πόζα ζεκε῔α; Καὶ κὴλ ηξία ἤλ ζεκε῔α, ηὸ ηνῦ νἴλνπ, θαὶ ηὸ ηνῦ παξαιπηηθνῦ, θαὶ ηὸ ηνῦ πἯνῦ ηνῦ βαζηιηθνῦ· θαὶ ν὎δὲλ δηεγήζαην πιένλ ὁ ε὎αγγειηζηήο. Ὅζελ δ῅ινλ, ὃ πνιιάθηο εἶπνλ, ὅηη ηὰ πνιιὰ παξαηξέρνπζη, θαὶ ὏πὲξ ηνύησλ ἟κ῔λ δηαιέγνληαη, ὏πὲξ ὧλ νἯ ἄξρνληεο ἐθαθνύξγνπλ. ἖δήηνπλ νὔλ α὎ηὸλ πηάζαη θαὶ ἀλειε῔λ. Σίλεο; Ο὎ ηὸ πι῅ζνο ηὸ η῅ο ἀξρ῅ο ν὎θ ἐθηέκελνλ, ν὎δὲ βαζθαλίᾳ ἁι῵λαη δπλάκελνλ· ἀιι' νἯ Ἧεξε῔ο. ΟἯ γὰξ ηνῦ πιήζνπο ἔιεγνλ· ὇ Υξηζηὸο ὅηαλ ἔιζῃ, κὴ πιείνλα ζεκε῔α πνηήζεη; Πιὴλ ἀιι' ν὎δὲ αὓηε ἤλ ὏γηὴο ἟ πίζηηο, ἀιι' ὡο πιήζνπο ρπδαίνπ. Σὸ γὰξ ιέγεηλ, Ὅηαλ ἔιζῃ, ν὎ ζθόδξα πεπεηζκέλσλ ἤλ ηνῦηνλ εἶλαη ηὸλ Υξηζηόλ. Ἠ ηνῦην νὔλ ἔζηηλ εἮπε῔λ, ἠ ὅηη θαηὰ ζπλδξνκὴλ εἴξεηαη παξὰ η῵λ ὄρισλ· ὡο γὰξ η῵λ ἀξρόλησλ ἄλσ θαὶ θάησ ζπνπδαδόλησλ δε῔μαη ν὎θ ὄληα α὎ηὸλ ηὸλ Υξηζηὸλ, ζ῵κελ κεδὲ εἶλαη α὎ηὸλ ηὸλ Υξηζηόλ· κὴ ηνύηνπ βειηίσλ ἔζηαη ἐθε῔λνο; Ὅπεξ ἀεὶ ιέγσ, ὅηη νἯ παρύηεξνη, ν὎θ ἀπὸ δηδαζθαιίαο, ν὎δὲ ἀπὸ δεκεγνξίαο, ἀιι' ἀπὸ ζεκείσλ ἐλάγνληαη. Ἢθνπζαλ νἯ Φαξηζα῔νη ηνῦ ὄρινπ γνγγύδνληνο, θαὶ ἔπεκςαλ ὏πεξέηαο, ἵλα πηάζσζηλ α὎ηόλ. ὇ξᾶο ὅηη ηνῦ ζαββάηνπ ἟ ιύζηο πξόζρεκα ἤλ; Ὃ δὲ κάιηζηα α὎ηνὺο ἔδαθλε, ηνῦην ἤλ. ἖ληαῦζα γὰξ ν὎δὲλ ἔρνληεο ἐγθαιε῔λ, νὒηε ην῔ο εἮξεκέλνηο, νὒηε ην῔ο πεπξαγκέλνηο, δηὰ ηὸλ ὄρινλ ἐβνύινλην πηάζαη α὎ηόλ. Καὶ α὎ηνὶ κὲλ ν὎θ ἐηόικσλ, ηὸλ θίλδπλνλ ὏θνξώκελνη, ηνὺο δὲ δηαθόλνπο ἀπέζηειινλ ἐθδόηνπο. Ὢ η῅ο ηπξαλλίδνο θαὶ η῅ο καλίαο! κ᾵ιινλ δὲ ὢ η῅ο ἀλνίαο! Α὎ηνὶ πνιιάθηο ἐπηρεηξήζαληεο, θαὶ ν὎θ Ἦζρύζαληεο, ην῔ο ὏πεξέηαηο ηὸ πξ᾵γκα ἐπέηξεςαλ, ἁπι῵ο ηὸλ ζπκὸλ α὎η῵λ δηαλαπαύνληεο· θαίηνη πνιιὰ δηειέρζε θαὶ ἐλ ηῆ θνιπκβήζξᾳ, θαὶ ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ ἐπνίεζαλ, ἀιι' ἐδήηεζαλ κὲλ, ν὎θ ἐπερείξεζαλ δέ. ἖ληαῦζα δὲ ν὎θ ἔηη θέξνπζη, ηνῦ ὄρινπ κέιινληνο α὎ηῶ πξνζηξέρεηλ. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; Ἔηη κηθξὸλ ρξόλνλ κεζ' ὏κ῵λ εἮκη. ∆πλάκελνο θαὶ ἐπηθάκςαη θαὶ θνβ῅ζαη

ηνὺο 59.281 ἀθνύνληαο, ῥήκαηα θζέγγεηαη ηαπεηλνθξνζύλεο γέκνληα, ὡζαλεὶ ἔιεγελ· Σί ζπνπδάδεηέ κε ἀλειε῔λ θαὶ δη῵μαη; Μηθξὸλ ἀλακείλαηε ρξόλνλ, θαὶ ν὎δὲ ζπνπδαδόλησλ κε θαηέρεηλ ἀλέμνκαη. Εἶηα ἵλα κή ηηο ζάλαηνλ θνηλὸλ λνκίζῃ, ηὸ Ἔηη κηθξὸλ ρξόλνλ κεζ' ὏κ῵λ εἮκη (θαὶ γὰξ ηνῦην ἐλόκηζαλ)· ἵλ' νὔλ ηνῦην κή ηηο λνκίζῃ, θαὶ ὅηη ν὎δὲλ ἐλήξγεη κεηὰ ηειεπηὴλ, ἐπήγαγε· Καὶ ὅπνπ εἮκὶ ἐγὼ, ὏κε῔ο ν὎ δύλαζζε ἐιζε῔λ. ΕἮ δὲ ἔκειιελ ἐλαπνκέλεηλ ηῶ ζαλάηῳ, ἞δύλαλην ἀπειζε῔λ· ἐθε῔ γὰξ πάληεο ἄπηκελ. Σὸ κὲλ νὔλ ἀθειέζηεξνλ πι῅ζνο, ἐπέθακπηε ηὰ ιεγόκελα· ηὸ δὲ ζξαζύηεξνλ, ἐθόβεη· ηὸ δὲ θηινκαζέζηεξνλ, ζπεύδεηλ ἐπνίεη πξὸο ηὴλ ἀθξόαζηλ, ὡο ὀιίγνπ ινηπὸλ ὏πνιεηπνκέλνπ ρξόλνπ, θαὶ ν὎θ ἐλὸλ ἀεὶ ηαύηεο ἀπνιαῦζαη η῅ο δηδαζθαιίαο. Καὶ ν὎θ εἶπελ ἁπι῵ο, ἖ληαῦζά εἮκη, ἀιιὰ, Μεζ' ὏κ῵λ εἮκη· ηνπηέζηη, Κἂλ δηώθεηε, θἂλ ἐιαύλεηε, κηθξὸλ ρξόλνλ ν὎ παύζνκαη ηὰ ὏πὲξ ὏κ῵λ νἮθνλνκ῵λ, θαὶ ηὰ πξὸο ζσηεξίαλ ιέγσλ θαὶ παξαηλ῵λ ὏κ῔λ. Καὶ ὏πάγσ πξὸο ηὸλ πέκςαληά κε. Φνβ῅ζαη ηνῦην Ἧθαλὸλ ἤλ, θαὶ εἮο ἀγσλίαλ ἐκβαιε῔λ. Καὶ γὰξ ὅηη ἐλ ρξείᾳ α὎ηνῦ θαηαζηήζνληαη δειν῔. Ζεηήζεηε γάξ κε, θεζὶλ, ν὎ κόλνλ ν὎θ ἐπηιήζεζζε, ἀιιὰ θαὶ Ζεηήζεηέ κε, θαὶ ν὎ρ ε὏ξήζεηε. Καὶ πνῦ ἐδήηεζαλ α὎ηὸλ νἯ Ἰνπδα῔νη; Λέγεη ὁ Λνπθ᾵ο, ὅηη ἐθόπηνλην γπλα῔θεο ἐπ' α὎ηῶ. ΕἮθὸο δὲ θαὶ ἄιινπο πνιινὺο, θαὶ ε὎ζέσο, θαὶ η῅ο πόιεσο ἁιηζθνκέλεο, κεκλ῅ζζαη ηνῦ Υξηζηνῦ θαὶ η῵λ ζαπκάησλ α὎ηνῦ, θαὶ ηὴλ παξνπζίαλ δεηε῔λ ηὴλ α὎ηνῦ. Σαῦηα δὴ πάληα ἐπήγαγε, βνπιόκελνο α὎ηνὺο ἐθειθύζαζζαη. Καὶ γὰξ ηὸ κηθξὸλ ρξόλνλ εἶλαη ηὸλ ιεηπόκελνλ, θαὶ ηὸ κεηὰ ηὴλ ἀλαρώξεζηλ πνζεηλὸλ ἔζεζζαη, θαὶ ηὸ κὴ δύλαζζαη ινηπὸλ α὎ηὸλ ε὏ξε῔λ, Ἧθαλὰ πάληα πε῔ζαη πξνζειζε῔λ. ΕἮ κὲλ γὰξ κὴ ἔκειιε πνζεηλὴ εἶλαη ἟ παξνπζία, ν὎δὲλ κέγα α὎ην῔ο ἐδόθεη ιέγεηλ. Πάιηλ δὲ εἮ ἔκειιε πνζεηλὴ εἶλαη, δπλαηὸλ δὲ ἤλ ε὏ξε῔λ, ν὎δ' ἂλ νὓησο α὎ηνὺο ἐζνξύβεζε. δʹ. Πάιηλ, εἮ πνιὺλ ἔκειιε ρξόλνλ παξε῔λαη, θαὶ νὓησο ὓπηηνη ἂλ ἐγέλνλην Νῦλ δὲ πάληνζελ α὎ηνὺο ζπλειαύλεη θαὶ θνβε῔. Σὸ δὲ, ὖπάγσ πξὸο ηὸλ πέκςαληά κε, δεηθλύληνο ἐζηὶλ ν὎δεκίαλ α὎ηῶ γελεζνκέλελ βιάβελ ἀπὸ η῅ο ἐπηβνπι῅ο η῅ο α὎η῵λ, θαὶ ηὸ πάζνο ἑθνύζηνλ. ∆ύν ηνίλπλ πξνε῔πε πξνῤῥήζεηο, ὅηη κεηὰ κηθξὸλ ἀπειεύζεηαη ρξόλνλ, θαὶ ὅηη ν὎ρ ἣμνπζη πξὸο α὎ηόλ· ὅπεξ ν὎θ ἤλ ἀλζξσπίλεο δηαλνίαο, ηὴλ ἑαπηνῦ ηειεπηὴλ πξνεηπε῔λ. Ὅξα γνῦλ θαὶ ηὸλ ∆απῒδ ιέγνληα Γλώξηζόλ κνη, Κύξηε, ηὸ πέξαο κνπ, θαὶ ηὸλ ἀξηζκὸλ η῵λ ἟κεξ῵λ κνπ ηίο ἐζηηλ, ἵλα γλ῵ ηί ὏ζηεξ῵ ἐγώ. Καὶ ὅισο ν὎δείο ἐζηηλ ὁ καζὼλ ηνῦην. ἖θ δὲ ηνῦ ἑλὸο θαὶ ηὸ ἕηεξνλ πηζηνῦηαη. ἖γὼ δὲ νἶκαη, θαὶ πξὸο ηνὺο ὏πεξέηαο ηνῦην αἮλίηηεζζαη, θαὶ πξὸο α὎ηνὺο ηὸλ ιόγνλ ἀπνηείλεηλ, ᾧ κάιηζηα α὎ηνὺο ἐπεζπάζαην, δείμαο ἑαπηὸλ εἮδόηα η῅ο ἀθίμεσο ηὴλ αἮηίαλ, ὡζαλεὶ ἔιεγε· πεξηκείλαηε κηθξὸλ, θαὶ ἀπειεύζνκαη. Ἔιεγνλ νὔλ νἯ Ἰνπδα῔νη πξὸο ἑαπηνύο· Πνῦ νὕηνο κέιιεη πνξεύεζζαη; Καὶ κὴλ ηνὺο ἐπηζπκνῦληαο ἀπαιιαγ῅λαη, ηνὺο πάληα πξάηηνληαο ὥζηε κὴ βιέπεηλ α὎ηὸλ, ν὎θ ἐρξ῅λ ηνῦην δεηε῔λ, ἀιι' εἮπε῔λ, ὅηη Καὶ ἀζκελίδνκελ, θαὶ πόηε γὰξ ηνῦην ἔζηαη; Ἀιι' ἔπαζόλ ηη πξὸο ηὰ ιερζέληα, θαὶ δεηνῦζη πξὸο ἑαπηνὺο ἀλνήησο ὏πνπηεύνληεο, πνῦ κέιιεη πνξεύεζζαη. Μὴ εἮο ηὴλ δηαζπνξὰλ η῵λ ἗ιιήλσλ; Σί ἐζηηλ, ΕἮο δηαζπνξὰλ η῵λ ἗ιιήλσλ; Οὓησ ηὰ ἔζλε ἐθάινπλ νἯ Ἰνπδα῔νη, δηὰ ηὸ παληαρνῦ δηεζπάξζαη, θαὶ ἀδε῵ο ἀιιήινηο ἐπηκίγλπζζαη. Σνῦην δὲ θαὶ α὎ηνὶ ινηπὸλ ηὸ ὄλεηδνο ὏πέκεηλαλ· δηαζπνξὰ γὰξ ἤζαλ θαὶ α὎ηνί. Σὸ γὰξ παιαηὸλ ἅπαλ ηὸ ἔζλνο εἮο ἓλ ζπλείιεθην, θαὶ ν὎θ ἤλ ἀιιαρνῦ Ἰνπδα῔νλ 59.282 ε὏ξε῔λ, ἀιι' ἠ ἐλ Παιαηζηίλῃ κόλῃ. Πξὸο δὲ ηνῦην δηαζπνξὰλ ηνὺο Ἕιιελαο ἐθάινπλ, ὀλεηδίδνληεο θαὶ κεγαιαπρνῦληεο ἐθ' ἑαπην῔ο. Σί νὔλ ἐζηηλ, Ὅπνπ ἐγὼ ὏πάγσ, ὏κε῔ο ν὎ δύλαζζε ἐιζε῔λ; ἖θείλνηο δὲ πάληεο ἐπεκίγλπλην ηόηε, θαὶ παληαρνῦ η῅ο νἮθνπκέλεο ἤζαλ Ἰνπδα῔νη. Ο὎θ ἂλ νὔλ, εἮ ηνὺο Ἕιιελαο ἐδήινπ, εἶπελ, Ὅπνπ ν὎ δύλαζζε ἐιζε῔λ. ΕἮπόληεο δὲ, Μὴ εἮο ηὴλ δηαζπνξὰλ η῵λ ἗ιιήλσλ κέιιεη πνξεύεζζαη; ν὎θ εἶπνλ, Καὶ ιπκαίλεζζαη α὎ηνὺο, ἀιιὰ, ∆ηδάζθεηλ. Οὓησο ἢδε θαζπθ῅θαλ η῅ο ὀξγ῅ο, θαὶ ην῔ο ιερζε῔ζηλ ἐπίζηεπζαλ. Ο὎θ ἂλ δὲ, εἮ κὴ ἐπίζηεπζαλ, ἐδήηεζαλ πξὸο ἑαπηνὺο ηίο ἐζηηλ

ὁ ιόγνο. Ἀιιὰ ηαῦηα κὲλ εἴξεην πξὸο ἐθείλνπο· δένο δὲ, κὴ θαὶ πξὸο ἟κ᾵ο θαηξὸλ ἔρῃ ηὰ ιεγόκελα, ὅηη Ὅπνπ ἐζηὶλ, ν὎ δπλάκεζα ἀπειζε῔λ, δηὰ ηὸλ βίνλ ἟κ῵λ ηὸλ ἁκαξηεκάησλ γέκνληα. Πεξὶ κὲλ γὰξ η῵λ καζεη῵λ θεζη, Θέισ ἵλα ὅπνπ εἮκὶ ἐγὼ, θἀθε῔λνη ὦζη κεη' ἐκνῦ· πεξὶ δὲ ἟κ῵λ δέδνηθα κὴ ην὎λαληίνλ ιερζῆ, ὅηη Ὅπνπ εἮκὶ ἐγὼ, ν὎ δύλαζζε ἐιζε῔λ. Ὅηαλ γὰξ ἐλαληία η῵λ πξνζηαγκάησλ πξάηησκελ, π῵ο δπλεζόκεζα ἀπειζε῔λ ἐθε῔; Καὶ γὰξ θαὶ θαηὰ ηὸλ παξόληα βίνλ, εἴ ηηο η῵λ ζηξαηεπνκέλσλ ἀλάμηα πξάηηνη ηνῦ βαζηιέσο, ν὎ δπλήζεηαη ηὸλ βαζηιέα Ἦδε῔λ, ἀιιὰ, η῅ο ἀξρ῅ο παξαιπζείζεο, ηὴλ ἐζράηελ ὏πνζηήζεηαη θόιαζηλ. Ὅηαλ νὔλ ἁξπάδσκελ, πιενλεθη῵κελ· ὅηαλ ἀδηθ῵κελ, πιήηησκελ· ὅηαλ κὴ ἐιεεκνζύλελ ἐξγαζώκεζα, ν὎ δπλεζόκεζα ἀπειζε῔λ ἐθε῔ζε, ἀιιὰ θαὶ πεηζόκεζα ὃ γέγνλε ηα῔ο παξζέλνηο. Ὅπνπ γὰξ ἤλ, ν὎θ ἐδπλήζεζαλ εἮζειζε῔λ, ἀιι' ἀλερώξεζαλ, ζβεζζεηζ῵λ α὎η῵λ η῵λ ιακπάδσλ· ηνπηέζηη, ηνῦ ραξίζκαηνο α὎ηὰο θαηαιηπόληνο. Σὴλ γὰξ θιόγα ἐθείλελ ἡλ ε὎ζέσο ἐδεμάκεζα ηῆ ηνῦ Πλεύκαηνο ράξηηη, ἂλ κὲλ βνπιώκεζα, ζθνδξνηέξαλ ἐξγαζόκεζα α὎ηήλ· ἂλ δὲ κὴ βνπιώκεζα, ηαρέσο α὎ηὴλ ἀπνιέζνκελ. ΢βεζζείζεο δὲ ἐθείλεο, ν὎δὲλ ἕηεξνλ, ἀιι' ἠ ζθόηνο ἐλ ηα῔ο ἟κεηέξαηο ἔζηαη ςπρα῔ο. Ὥζπεξ γὰξ θαηνκέλεο η῅ο ιακπάδνο πνιὺ ηὸ θ῵ο· νὓησ δηαιπζείζεο ν὎δὲλ ἕηεξνλ, ἀιι' ἠ γλόθνο ἔζηαη. ∆ηό θεζη, Σὸ πλεῦκα κὴ ζβέλλπηε. ΢βέλλπηαη δὲ, ὅηαλ ἔιαηνλ κὴ ἔρῃ, ὅηαλ ἀλέκνπ ζθνδξνηέξα ηηο ἐκβνιὴ γέλεηαη, ὅηαλ ζπλέρεηαη θαὶ ζηελνρσξ῅ηαη (θαὶ γὰξ νὓησ ζβέλλπηαη πῦξ)· ζπλέρεηαη δὲ ὏πὸ θξνληίδσλ βησηηθ῵λ, θαὶ ζβέλλπηαη ὏πὸ ἐπηζπκίαο πνλεξ᾵ο. Ο὎δὲλ δὲ α὎ηὴλ πξὸο ην῔ο εἮξεκέλνηο νὓησ ζβέλλπζηλ, ὡο ἀπαλζξσπία, θαὶ ὠκόηεο, θαὶ ἁξπαγή. Ὅηαλ γὰξ ηῶ ἔιαηνλ κὴ ἔρεηλ, θαὶ ὓδσξ ἐπεκβάισκελ ςπρξόλ· ηνῦην γάξ ἐζηηλ ἟ πιενλεμία, ἀπνςύρνπζα δηὰ η῅ο ἀζπκίαο η῵λ ἀδηθνπκέλσλ ηὰο ςπράο· πόζελ δπλήζεηαη ἀλαθζ῅λαη ινηπόλ; Ἀπειεπζόκεζα ηνίλπλ ηέθξαλ ηε θαὶ θόληλ θέξνληεο, θαὶ πνιὺλ ἔρνληεο ηὸλ θαπλὸλ θαηεγνξνῦληα ἟κ῵λ, ὅηη ιακπάδαο ἔρνληεο ἀπεζβέζακελ. Ἔλζα γὰξ ἂλ ᾖ θαπλὸο, ἀλάγθε πῦξ εἶλαη ηὸ ζβεζζέλ. Ἀιιὰ κὴ γέλνηηό ηηλα ηαύηελ ἀθνῦζαη ηὴλ θσλὴλ ηὴλ, Ο὎θ νἶδα ὏κ᾵ο. Πόζελ δὲ ηαύηελ ἔζηηλ ἀθνῦζαη ηὴλ θσλὴλ, ἠ ὅηαλ πέλεηα Ἦδόληεο, ὡο ν὎θ Ἦδόληεο α὎ηὸλ δηαθεώκεζα; Ὅηαλ ἟κε῔ο ἀγλν῵κελ ηὸλ πεηλ῵ληα Υξηζηὸλ, ἀγλνήζεη ἟κ᾵ο θαὶ α὎ηὸο ἐιένπ δενκέλνπο· θαὶ δηθαίσο. ὇ γὰξ πεξηηδὼλ ηὸλ ζιηβόκελνλ, θαὶ κὴ δνὺο ἐθ η῵λ α὎ηνῦ, π῵ο δεηήζεη ιαβε῔λ ἐθ η῵λ ν὎θ α὎ηνῦ; ∆ηὸ, παξαθαι῵, πάληα πνη῵κελ, θαὶ πξαγκαηεπώκεζα, ὥζηε κὴ ἐθιηπε῔λ ἟κ᾵ο ηὸ ἔιαηνλ, ἀιιὰ θνζκ῅ζαη ηὰο ιακπάδαο, θαὶ ζπλεηζειζε῔λ ηῶ λπκθίῳ εἮο ηὸλ λπκθ῵λα· νὕ γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.283 ΟΜΘΛΘΑ ΝΑʹ. ἖λ δὲ ηῆ ἐζράηῃ ἟κέξᾳ, ηῆ κεγάιῃ η῅ο ἑνξη῅ο, εἯζηήθεη ὁ Ἰεζνῦο, θαὶ ἔθξαδε ιέγσλ· ἖άλ ηηο δηςᾶ, ἐξρέζζσ πξόο κε, θαὶ πηλέησ. ὇ πηζηεύσλ εἮο ἐκέ, θαζὼο εἶπελ ἟ Γξαθὴ, πνηακνὶ ἐθ η῅ο θνηιίαο α὎ηνῦ ῥεύζνπζηλ ὓδαηνο δ῵ληνο.
αʹ. Σνὺο πξνζηόληαο ηῶ ζείῳ θεξύγκαηη, θαὶ ηῆ πίζηεη πξνζέρνληαο, ηὸλ η῵λ δηςώλησλ ἔξσηα ἐπηδείθλπζζαη ρξὴ, θαὶ ηνζαύηελ ἀλάπηεηλ ἐπηζπκίαλ ἐλ ἑαπην῔ο. Οὓησ γὰξ δπλήζνληαη θαὶ ηὰ ιεγόκελα κεηὰ πνιι῅ο θαηαζρε῔λ η῅ο θπιαθ῅ο. Καὶ γὰξ νἯ δης῵ληεο, ἐπεηδὰλ θύιηθα ιάβσζη, κεηὰ πνιι῅ο α὎ηὴλ ἕιθνπζη η῅ο πξνζπκίαο, θαὶ ηόηε δηαλαπαύνληαη. Οὓησ ηνίλπλ θαὶ νἯ η῵λ ζείσλ ἀθνύνληεο ινγίσλ, εἮ δης῵ληεο πξνζιάβνηελ, ν὎δέπνηε θακνῦληαη ἕσο ἂλ ἐθπίσζηλ. Ὅηη γὰξ ἀεὶ ρξὴ δηςᾶλ θαὶ πεηλῆλ· Μαθάξηνη, θεζὶλ, νἯ πεηλ῵ληεο θαὶ δης῵ληεο ηὴλ δηθαηνζύλελ. Καὶ ἐληαῦζά

θεζηλ ὁ Υξηζηόο· Εἴ ηηο δηςᾶ, ἐξρέζζσ πξόο κε, θαὶ πηλέησ. Ὃ δὲ ιέγεη ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· Ο὎δέλα ἀλάγθῃ θαὶ βίᾳ ἐθέιθνκαη· ἀιι' εἴ ηηο ἔρεη πξνζπκίαλ πνιιὴλ, εἴ ηηο ἐθθαίεηαη ηῶ πόζῳ, ηνῦηνλ ἐγὼ θαι῵. Σίλνο δὲ ἕλεθελ ἐπεζεκήλαην ὁ ε὎αγγειηζηὴο, ὅηη ἖λ ηῆ ἐζράηῃ ἟κέξᾳ ηῆ κεγάιῃ; Καὶ γὰξ ἟ πξώηε θαὶ ἟ ηειεπηαία κεγάιε ἤλ· ηὰο γὰξ κεηαμὺ κ᾵ιινλ εἮο ηξπθὴλ ἀλήιηζθνλ. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ἖λ ηῆ ἐζράηῃ ιέγεη; Ὅηη ἐλ α὎ηῆ πάληεο ἤζαλ ζπγθεθξνηεκέλνη. Σῆ κὲλ γὰξ πξώηῃ ν὎ παξεγέλεην, θαὶ ηὴλ αἮηίαλ εἶπε πξὸο ηνὺο ἀδειθνύο. Ἀιι' ν὎δὲ ἐλ ηῆ δεπηέξᾳ θαὶ ηξίηῃ ηη ηνηνῦηνλ ιέγεη, ὥζηε κὴ ἐθιπζ῅λαη ηὰ ιεγόκελα, κειιόλησλ α὎η῵λ εἮο ηξπθὴλ Ἦέλαη. Σῆ δὲ ἐζράηῃ, ὅηε ἀλερώξνπλ νἴθαδε, ἐθόδηα α὎ην῔ο δίδσζη πξὸο ζσηεξίαλ, θαὶ θξάδεη· ηνῦην κὲλ, ηὴλ παῤῥεζίαλ α὎ηνῦ ἐκθαίλσλ· ηνῦην δὲ, δηὰ ηὸλ πνιὺλ ὄρινλ, θαὶ δει῵λ ὅηη πεξὶ ηνῦ λνεηνῦ δηειέγεην πόκαηνο, ἐπάγεη· ὇ πηζηεύσλ εἮο ἐκὲ, θαζὼο εἶπελ ἟ Γξαθὴ, πνηακνὶ ἐθ η῅ο θνηιίαο α὎ηνῦ ῥεύζνπζηλ ὓδαηνο δ῵ληνο. Κνηιίαλ ἐληαῦζα ηὴλ θαξδίαλ θεζὶ, θαζάπεξ θαὶ ἀιιαρνῦ θεζη· Καὶ ηὸλ λόκνλ ζνπ ἐλ κέζῳ η῅ο θνηιίαο κνπ. Καὶ πνῦ εἶπελ ἟ Γξαθὴ, ὅηη Πνηακνὶ ἐθ η῅ο θνηιίαο α὎ηνῦ ῥεύζνπζηλ ὓδαηνο δ῵ληνο; Ο὎δακνῦ. Σί νὔλ ἐζηηλ, ὇ πηζηεύσλ εἮο ἐκὲ, θαζὼο εἶπελ ἟ Γξαθή; ἖ληαῦζα ὏πνζηίμαη δε῔, ἵλα ᾖ ηὸ Πνηακνὶ ἐθ η῅ο θνηιίαο α὎ηνῦ ῥεύζνπζη, η῅ο α὎ηνῦ ἀπνθάζεσο. ἖πεηδὴ γὰξ ἔιεγνλ πνιινὶ, Οὕηόο ἐζηηλ ὁ Υξηζηόο· θαὶ, ὇ Υξηζηὸο ὅηαλ ἔιζῃ, κὴ πιείνλα ζεκε῔α πνηήζεη; δείθλπζηλ, ὅηη δησξζσκέλελ δε῔ ηὴλ γλ῵ζηλ ἔρεηλ, θαὶ ν὎θ ἀπὸ η῵λ ζεκείσλ νὓησο, ὡο ἀπὸ η῵λ Γξαθ῵λ πηζηεύεζζαη. Πνιινὶ γνῦλ α὎ηὸλ θαὶ ζαπκαηνπξγνῦληα Ἦδόληεο, ν὎ρ ὡο Υξηζηὸλ ἐδέρνλην· ἔκειινλ δὲ ιέγεηλ, ὅηη Ο὎ρὶ αἯ Γξαθαὶ ιέγνπζηλ, ὅηη ὁ Υξηζηὸο ἀπὸ ηνῦ ζπέξκαηνο ηνῦ ∆απῒδ ἔξρεηαη; Καὶ ηαῦηα ἄλσ θαὶ θάησ ἔζηξεθε, δε῔μαη βνπιόκελνο, ὅηη ν὎ θεύγεη ηὴλ δηὰ ηνύησλ ἀπόδεημηλ, πάιηλ α὎ηνὺο εἮο ηὰο Γξαθὰο παξαπέκπεη. Καὶ γὰξ ἄλσ ἔιεγελ, ἖ξεπλ᾵ηε ηὰο Γξαθάο· θαὶ πάιηλ, Ἔζηη γεγξακκέλνλ ἐλ ην῔ο πξνθήηαηο, Καὶ ἔζνληαη πάληεο δηδαθηνὶ Θενῦ· θαὶ, Μσυζ῅ο ὏κ῵λ θαηεγνξε῔· θαὶ ἐληαῦζα, Καζὼο εἶπελ ἟ Γξαθὴ, πνηακνὶ ἐθ η῅ο θνηιίαο α὎ηνῦ ῥεύζνπζη, ηὸ δαςηιὲο θαὶ ἄθζνλνλ η῅ο ράξηηνο αἮληηηόκελνο. Ὅπεξ ἀιιαρνῦ θεζη· Πεγὴ ὓδαηνο ἁιινκέλνπ εἮο δσὴλ αἮώληνλ· ηνπηέζηη, πνιιὴλ ἕμεη ράξηλ. Ἀιιαρνῦ κὲλ νὔλ, Ζσὴλ αἮώληνλ, ιέγεη· ἐληαῦζα δὲ, 59.284 Ὕδσξ δ῵λ. Ζ῵λ δὲ ιέγεη ηὸ ἐλεξγνῦλ ἀεί. ἧ γὰξ ηνῦ Πλεύκαηνο ράξηο, ἐπεηδὰλ εἮο δηάλνηαλ εἮζέιζῃ θαὶ Ἧδξπλζῆ, πάζεο πεγ῅ο κ᾵ιινλ ἀλαβιύδεη, θαὶ ν὎ δηαιηκπάλεη, ν὎δὲ θελνῦηαη, ν὎δ' ἵζηαηαη. ὇κνῦ ηνίλπλ θαὶ ηὸ ἀλειιηπὲο η῅ο ρνξεγίαο δει῵λ, θαὶ ηὸ ἄθαηνλ η῅ο ἐλεξγείαο, πεγὴλ θαὶ πνηακνὺο ἐθάιεζελ, ν὎ρ ἕλα πνηακὸλ, ἀιιὰ ἀθάηνπο· θαὶ ἐθε῔ δὲ, ηὴλ πιεκκύξαλ δηὰ ηνῦ ἅιιεζζαη παξέζηεζε. Καὶ ἴδνη ηηο ἂλ ηὸ ιεγόκελνλ ζαθ῵ο, εἮ ηὴλ ζνθίαλ ηνῦ ΢ηεθάλνπ, εἮ ηὴλ Πέηξνπ γι῵ηηαλ, θαὶ ηὴλ Παύινπ ῥύκελ ἐλλνήζεηε, π῵ο ν὎δὲλ α὎ηνὺο ἔθεξελ, ν὎δὲλ ὏θίζηαην· ν὎ δήκσλ ζπκὸο, ν὎ ηπξάλλσλ ἐπαλαζηάζεηο, ν὎ δαηκόλσλ ἐπηβνπιαὶ, ν὎ ζάλαηνη θαζεκεξηλνί· ἀιι' ὥζπεξ πνηακνὶ πνιιῶ ηῶ ῥνίδῳ θεξόκελνη, νὓησ πάληα παξαζύξνληεο ἀπῄεζαλ. Σαῦηα δὲ ἔιεγε πεξὶ ηνῦ Πλεύκαηνο, θεζὶλ, νὕ ἔκειινλ ιακβάλεηλ νἯ πηζηεύνληεο. Οὒπσ γὰξ ἤλ Πλεῦκα ἅγηνλ. Π῵ο νὔλ νἯ πξνθ῅ηαη πξνεθήηεπζαλ, θαὶ ηὰ κπξία εἮξγάζαλην ζαύκαηα; ΟἯ ἀπόζηνινη κὲλ γὰξ ν὎ Πλεύκαηη ἐμέβαινλ, ἀιιὰ ηῆ παξ' α὎ηνῦ ἐμνπζίᾳ, ὡο α὎ηόο θεζηλ. ΕἮ ἐγὼ ἐλ Βεειδεβνὺι ἐθβάιισ ηὰ δαηκόληα, νἯ πἯνὶ ὏κ῵λ ἐλ ηίλη ἐθβάιινπζη; Σνῦην δὲ ἔιεγε, δει῵λ ὅηη ν὎ πάληεο Πλεύκαηη ἐμέβαινλ πξὸ ηνῦ ζηαπξνῦ, ἀιιὰ ηῆ παξ' α὎ηνῦ ἐμνπζίᾳ. Ὅηε γνῦλ α὎ηνὺο ἔκειιε πέκπεηλ, ηόηε ἔιεγε, Λάβεηε Πλεῦκα ἅγηνλ· θαὶ πάιηλ, Ἤιζελ ἐπ' α὎ηνὺο Πλεῦκα ἅγηνλ, θαὶ ηόηε ηὰ ζεκε῔α ἐπνίνπλ. βʹ. Ὅηε δὲ ἔπεκπελ α὎ηνὺο, ν὎θ εἶπελ, Ἔδσθελ α὎ην῔ο Πλεῦκα ἅγηνλ· ἀιι' Ἔδσθελ α὎ην῔ο ἐμνπζίαλ, ιέγσλ· Λεπξνὺο θαζαξίδεηε, δαηκόληα ἐθβάιιεηε, λεθξνὺο ἐγείξεηε· δσξεὰλ ἐιάβεηε, δσξεὰλ δόηε. ἖πὶ δὲ η῵λ πξνθεη῵λ παξὰ πάλησλ ὡκνιόγεηαη, ὅηη Πλεύκαηνο ἁγίνπ δόζηο ἤλ, ἀιι' ἤλ αὓηε ἟ ράξηο ζπζηαιε῔ζα θαὶ ἀπνζη᾵ζα, θαὶ ἀπὸ

η῅ο γ῅ο ἀπνιηπνῦζα ἀπὸ η῅ο ἟κέξαο ἐθείλεο, ἀθ' ἥο ἐῤῥήζε, Ἀθίεηαη ὁ νἶθνο ὏κ῵λ ἔξεκνο. Καὶ πξὸ ἐθείλεο δὲ ἀξρὴλ ἐιάκβαλελ αὓηε ἟ ζπάληο. Ο὎θ ἔηη γὰξ πξνθήηεο παξ' α὎ην῔ο ἤλ, ν὎δὲ ἐπώπηεπελ α὎η῵λ ηὰ ἅγηα ἟ ράξηο. ἖πεὶ νὔλ ἀλέζηαιην κὲλ ηὸ Πλεῦκα ηὸ ἅγηνλ, ἔκειιε δὲ ινηπὸλ ἐθρε῔ζζαη δαςηι῵ο· ηαύηεο δὲ η῅ο δηαλνκ῅ο ἀξρὴ κεηὰ ηὸλ ζηαπξὸλ ἐγίλεην, ν὎ κόλνλ δαςηιείαο, ἀιιὰ θαὶ κεηδόλσλ ραξηζκάησλ (θαὶ γὰξ ζαπκαζηνηέξα ἤλ ἟ δσξεὰ, ὡο ὅηαλ ιέγῃ· Ο὎θ νἴδαηε πνίνπ πλεύκαηόο ἐζηε· θαὶ πάιηλ, Ο὎ γὰξ ἐιάβεηε πλεῦκα δνπιείαο, ἀιι' ἐιάβεηε πλεῦκα πἯνζεζίαο. Καὶ γὰξ νἯ παιαηνὶ θαὶ α὎ηνὶ κὲλ πλεῦκα εἶρνλ, ἄιινηο δὲ ν὎ παξε῔ρνλ· νἯ δὲ ἀπόζηνινη κπξηάδαο ἐλέπιεζαλ)· ἐπεηδὴ νὔλ ηαύηελ ἔκειινλ ιακβάλεηλ ηὴλ ράξηλ, νὒπσ δὲ ἤλ δνζε῔ζα, δηὰ ηνῦηό θεζηλ· Οὒπσ γὰξ ἤλ Πλεῦκα ἅγηνλ. ἖πεὶ νὔλ πεξὶ ηαύηεο ιέγσλ η῅ο ράξηηνο ὁ ε὎αγγειηζηὴο ἔιεγελ· Οὒπσ γὰξ ἤλ Πλεῦκα ἅγηνλ, ηνπηέζηη, δνζὲλ, ἐπεὶ Ἰεζνῦο ν὎δέπσ ἐδνμάζζε, δόμαλ θαι῵λ ηὸλ ζηαπξόλ. ἖πεηδὴ γὰξ ἐρζξνὶ ἤκελ θαὶ ἟καξηεθόηεο θαὶ ὏ζηεξνύκελνη η῅ο δσξε᾵ο ηνῦ Θενῦ, θαὶ ζενζηπγε῔ο· ἟ δὲ ράξηο θαηαιιαγ῅ο ἤλ ἀπόδεημηο· δ῵ξνλ δὲ ν὎ ην῔ο ἐρζξν῔ο, ν὎δὲ ην῔ο κηζνπκέλνηο, ἀιιὰ ην῔ο θίινηο δίδνηαη, θαὶ ην῔ο ε὎εξεζηεθόζηλ· ἔδεη πξόηεξνλ πξνζελερζ῅λαη ηὴλ ὏πὲξ ἟κ῵λ ζπζίαλ, θαὶ ηὴλ ἔρζξαλ ἐλ ηῆ ζαξθὶ θαηαιπζ῅λαη, θαὶ γελέζζαη ηνῦ Θενῦ θίινπο, θαὶ ηόηε ιαβε῔λ ηὴλ δσξεάλ. ΕἮ γὰξ ἐπὶ η῅ο ἐπαγγειίαο ηνῦην γέγνλε η῅ο πξὸο Ἀβξαὰκ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐπὶ η῅ο 59.285 ράξηηνο. Καὶ ηνῦην δει῵λ ὁ Παῦινο ἔιεγελ· ΕἮ γὰξ ἐθ λόκνπ θιεξνλόκνη, θεθέλσηαη ἟ πίζηηο· ὁ γὰξ λόκνο ὀξγὴλ θαηεξγάδεηαη. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· ἖πεγγείιαην ὁ Θεὸο ηῶ Ἀβξαὰκ θαὶ ηῶ ζπέξκαηη α὎ηνῦ δώζεηλ ηὴλ γ῅λ· ἀιι' ἀλάμηνη ἤζαλ η῅ο ἐπαγγειίαο νἯ ἔθγνλνη, θαὶ ἐμ νἮθείσλ ν὎θ ἞δύλαλην ε὎αξεζη῅ζαη πόλσλ. ∆ηὰ ηνῦην εἮζ῅ιζελ ἟ πίζηηο, πξ᾵γκα εὒθνινλ, ἵλα ηὴλ ράξηλ ἐπηζπάζεηαη, θαὶ κὴ δηαπέζσζηλ αἯ ἐπαγγειίαη. Καὶ ιέγεη· ∆ηὰ ηνῦην ἐθ πίζηεσο, ἵλα θαηὰ ράξηλ, εἮο ηὸ εἶλαη βεβαίαλ ηὴλ ἐπαγγειίαλ. ∆ηὰ ηνῦην Καηὰ ράξηλ, ἐπεηδὴ ἐμ Ἧδξώησλ ν὎θ ἴζρπζαλ. Σίλνο δὲ ἕλεθελ εἮπὼλ, θαηὰ ηὰο Γξαθὰο, ν὎θ ἐπάγεη θαὶ ηὴλ καξηπξίαλ; Ὅηη δηεθζαξκέλε α὎η῵λ ἟ γλώκε ἤλ. ΟἯ κὲλ γὰξ ἔιεγνλ· Οὕηόο ἐζηηλ ὁ πξνθήηεο· ἄιινη δὲ ἔιεγνλ, ὅηη Πιαλᾶ ηὸλ ὄρινλ· ἄιινη δὲ ἔιεγνλ, Ο὎θ ἐθ η῅ο Γαιηιαίαο ἔξρεηαη ὁ Υξηζηὸο, ἀιιὰ ἀπὸ Βεζιεὲκ η῅ο θώκεο· ἄιινη δὲ ἔιεγνλ, ὇ Υξηζηὸο ὅηαλ ἔξρεηαη, ν὎δεὶο γηλώζθεη πόζελ ἐζηί· θαὶ δηάθνξνο ἤλ ἟ γλώκε, ἅηε ἐλ πιήζεη ηεηαξαγκέλῳ. Ο὎δὲ γὰξ ἀθξηβ῵ο πξνζε῔ρνλ ην῔ο ιεγνκέλνηο, ν὎δὲ ηνῦ καζε῔λ ἕλεθελ. ∆ηὰ δὴ ηνῦην ηνύηνηο κὲλ ν὎δὲλ ἀπνθξίλεηαη, θαίηνη ιέγνπζη· Μὴ ἐθ η῅ο Γαιηιαίαο ὁ Υξηζηὸο ἔξρεηαη; ηὸλ δὲ Ναζαλαὴι ζθνδξόηεξνλ εἮπόληα θαὶ πιεθηηθώηεξνλ, ἖θ Ναδαξὲη δύλαηαί ηη ἀγαζὸλ εἶλαη; ἐπῄλεζελ ὡο ἀιεζ῵ο Ἰζξαειίηελ. Οὕηνη κὲλ γὰξ θαὶ νἯ πξὸο ηὸλ Νηθόδεκνλ εἮπόληεο, ἖ξεύλεζνλ θαὶ ἴδε, ὅηη ἐθ η῅ο Γαιηιαίαο πξνθήηεο ν὎θ ἐγήγεξηαη, ν὎ καζε῔λ δεηνῦληεο ἔιεγνλ, ἀιι' ἁπι῵ο ἀλαηξέςαη ηὴλ πεξὶ ηνῦ Υξηζηνῦ δόμαλ. ἖θε῔λνο δὲ ἀιεζείαο ὢλ ἐξαζηὴο, θαὶ ηὰ παιαηὰ ἀθξηβ῵ο πάληα ἐπηζηάκελνο, ηνῦην ἔιεγελ· α὎ηνὶ δὲ πξὸο ἓλ κόλνλ ἑώξσλ, ηὸ ἀλαηξέςαη ὅηη ὁ Υξηζηόο ἐζηη. ∆ηόπεξ α὎ην῔ο ν὎δὲλ ἀπεθάιππηελ. ΟἯ γὰξ θαὶ ἑαπην῔ο ἐλαληία ιέγνληεο, θαὶ πνηὲ κὲλ, Ο὎δεὶο γηλώζθεη πόζελ ἔξρεηαη, πνηὲ δὲ, Ἀπὸ Βεζιεὲκ, εὒδεινλ ὅηη θαὶ καζόληεο ἞λαληηώζεζαλ. Ἔζησ γὰξ, ηὸλ ηόπνλ ἞γλόνπλ, ὅηη ἀπὸ Βεζιεὲκ, δηὰ ηὴλ ἀλαζηξνθὴλ ηὴλ ἐλ Ναδαξὲη (θαίηνη ν὎δὲ ηνῦην ζπγγλώκελ εἶρελ· ν὎ γὰξ ἐθε῔ ἐηέρζε)· ἆξα θαὶ ηὸ γέλνο ἞γλόνπλ, ὅηη ἐμ νἴθνπ θαὶ παηξη᾵ο ∆απΐδ; Π῵ο νὔλ ἔιεγνλ, Ο὎θ ἀπὸ ηνῦ ζπέξκαηνο ∆απῒδ ἔξρεηαη ὁ Υξηζηόο; Ἀιιὰ θαὶ ηνῦην ἐθείλῳ ζπζθηάζαη ἐβνύινλην, θαθνύξγσο ἅπαληα θζεγγόκελνη. Σίλνο δὲ ἕλεθελ ν὎ρὶ πξνζειζόληεο εἶπνλ· ἖πεηδὴ ηὰ κὲλ ἄιια πάληα ζαπκάδνκελ, θειεύεηο δέ ζνη πείζεζζαη θαηὰ ηὰο Γξαθὰο, εἮπὲ, π῵ο αἯ κὲλ Γξαθαὶ ιέγνπζηλ, ὅηη ἀπὸ Βεζιεὲκ δε῔ ηὸλ Υξηζηὸλ ἐιζε῔λ, ζὺ δὲ ἀπὸ η῅ο Γαιηιαίαο ἀθ῔μαη; Ἀιι' ν὎δὲλ ηνύησλ εἶπνλ, ἀιιὰ πάληα πνλεξ῵ο θζέγγνληαη. Ὅηη γὰξ ν὎ δεηνῦληεο, ν὎δὲ καζε῔λ βνπιόκελνη, ε὎ζέσο ἐπήγαγελ ὁ

ε὎αγγειηζηὴο, ὅηη Σηλὲο ἢζεινλ πηάζαη α὎ηὸλ, θαὶ ν὎δεὶο ἐπέβαιελ ἐπ' α὎ηὸλ ηὴλ ρε῔ξα α὎ηνῦ· εἮ γὰξ θαὶ κεδὲλ ἕηεξνλ, ηνῦην γνῦλ Ἧθαλὸλ ἤλ εἮο θαηάλπμηλ α὎ηνὺο ἀγαγε῔λ· ἀιι' ν὎ θαηελύγεζαλ, θαζώο θεζηλ ὁ πξνθήηεο· ∆ηεζρίζζεζαλ, θαὶ ν὎ θαηελύγεζαλ. γʹ. Σνηνῦηνλ γὰξ ἟ πνλεξία· ν὎δελὶ βνύιεηαη εἴθεηλ, πξὸο ἓλ βιέπεη κόλνλ, ὥζηε ηὸλ ἐπηβνπιεπόκελνλ ἀλειε῔λ. Ἀιιὰ ηί θεζηλ ἟ Γξαθή; ὇ ὀξύζζσλ βόζξνλ ηῶ πιεζίνλ, εἮο α὎ηὸλ ἐκπεζε῔ηαη· ὅπεξ θαὶ ηόηε γέγνλελ. Α὎ηνὶ κὲλ γὰξ ἐβνύινλην α὎ηὸλ ἀλειε῔λ, ὡο δὴ ζβελλύληεο ηὸ θήξπγκα· γέγνλε δὲ ην὎λαληίνλ. Σὸ κὲλ γὰξ θήξπγκα ἀλζε῔ ηῆ ηνῦ Υξηζηνῦ ράξηηη· ηὰ δὲ ἐθείλσλ πάληα ἐζβέζζε θαὶ ἀπ 59.286 όισιε, θαὶ παηξίδνο θαὶ ἐιεπζεξίαο, θαὶ ἀδείαο, θαὶ ιαηξείαο ἐμέπεζνλ, θαὶ πάζεο ἀπεζηεξήζεζαλ ε὎εκεξίαο, θαὶ γεγόλαζη δνῦινη θαὶ αἮρκάισηνη. Σαῦη' νὔλ εἮδόηεο, κεδέπνηε ἐπηβνπιεύσκελ ἑηέξνηο, καζόληεο ὅηη θαζ' ἑαπη῵λ ἀθνλ῵κελ ηὸ μίθνο, θαὶ βαζπηέξαλ ἑαπην῔ο δηδόακελ ηὴλ πιεγήλ. Ἀιι' ἐιύπεζέ ηηο, θαὶ βνύιεη α὎ηὸλ ἀκύλαζζαη; Μὴ ἀκύλῃ· νὓησ γὰξ ἀκύλαζζαη δπλήζῃ. ἖ὰλ δὲ ἀκύλῃ, ν὎θ ἞κύλσ. Καὶ κὴ λνκίζῃο αἴληγκα εἶλαη ηὸ εἮξεκέλνλ, ἀιι' ἀιεζ῅ ιόγνλ. Π῵ο θαὶ ηίλη ηξόπῳ; Ὅηη ζὺ κὴ ἀκπλόκελνο, ηὸλ Θεὸλ α὎ηῶ θαζηζηᾶο ἐρζξόλ· ἀκπλόκελνο δὲ, ν὎θέηη. ἖κνὶ γὰξ ἐθδίθεζηο, ἐγὼ ἀληαπνδώζσ, ιέγεη Κύξηνο. ΕἮ γὰξ νἮθέηαο ἔρνκελ, θἂλ πξὸο ἀιιήινπο δηελερζέληεο, κὴ η῅ο δίθεο θαὶ η῅ο θνιάζεσο ἟κ῔λ παξαρσξήζσζηλ, ἀιι' ἑαπην῔ο ἐπηηξέςσζη, θἂλ κπξηάθηο πξνζέιζσζηλ, ν὎ κόλνλ ν὎θ ἀκπλόκεζα, ἀιιὰ θαὶ ἀγαλαθηνῦκελ, ∆ξαπέηα, ιέγνληεο, θαὶ, καζηηγία, ηὸ π᾵λ ἟κ῔λ ἐπηηξέςαη ἐρξ῅λ· ἐπεηδὴ δὲ ζαπηῶ πξνιαβὼλ ἢκπλεο, κεδὲλ ἐλόριεη ινηπόλ· πνιιῶ κ᾵ιινλ ὁ Θεὸο, ὁ παξαγγείιαο α὎ηῶ παξαρσξε῔λ ἁπάλησλ, ηνῦην ἐξε῔. Π῵ο γὰξ ν὎θ ἄηνπνλ, ὅηαλ παξὰ κὲλ παίδσλ η῵λ ἟κεηέξσλ ηνζαύηελ ἀπαηη῵κελ θηινζνθίαλ θαὶ ὏παθνήλ· ηῶ δὲ ∆εζπόηῃ κὴ παξαρσξ῵κελ ὧλ βνπιόκεζα ηνὺο νἮθέηαο ἟κ῔λ παξαρσξε῔λ; Σαῦηα δὲ ιέγσ, δηὰ ηὸ πξόζπκνλ ὏κ῵λ πεξὶ ηὴλ ἀιιήισλ θόιαζηλ· ἐπεὶ ηόλ γε ἀιεζ῵ο θηινζνθνῦληα ν὎δὲ ηνῦην ρξὴ πνηε῔λ, ἀιιὰ ζπγγηλώζθεηλ θαὶ ἀθηέλαη ηὰ ἁκαξηήκαηα, εἮ θαὶ κὴ ἐθε῔λν ἤλ ηὸ κέγα ἔπαζινλ, ηὸ ἄθεζηλ ἀληὶ ηνύησλ ιακβάλεηλ. ΕἮ γὰξ, εἮπέ κνη, θαηαγηλώζθεηο ηνῦ ἟καξηεθόηνο, ηίλνο ἕλεθελ θαὶ α὎ηὸο ἁκαξηάλεηο, θαὶ ην῔ο α὎ην῔ο πεξηπίπηεηο; Ὕβξηζε; Μὴ ἀλζπβξίζῃο· ἐπεὶ ζαπηὸλ ὓβξηζαο. Ἔπιεμε; Μὴ ἀληηπιήμῃο· ἐπεὶ ηὸ δηάθνξνλ ν὎δακνῦ. ἖ιύπεζε; Μὴ ἀληηιππήζῃο· ἐπεὶ ηὸ θέξδνο ν὎δὲλ, ἀιιὰ γέγνλαο ἐθείλσλ πάιηλ ἴζνο. Οὓησο α὎ηὸλ ἐληξέςαη δπλήζῃ, ἂλ κεηὰ πξαόηεηνο ἐλέγθῃο ἐπηεηθ῵ο· νὓησο α὎ηὸλ θαηαηδέζαη, νὓησο α὎ηὸλ ἐγθόςαη η῅ο ὀξγ῅ο. Ο὎δεὶο θαθῶ θαθὸλ Ἦ᾵ηαη, ἀιι' ἀγαζῶ ηὸ θαθόλ. Σαῦηα παξ' Ἕιιεζί ηηλεο θηινζνθνῦζηλ. ΑἮζρπλζ῵κελ ηνίλπλ, εἮ παξ' Ἕιιεζη ην῔ο ἀλνήηνηο ηνζαύηεο νὒζεο η῅ο θηινζνθίαο, ἟κε῔ο ἐιάηηνπο θαηλνίκεζα. Πνιινὶ ἞δηθήζεζαλ, θαὶ ἢλεγθαλ· πνιινὶ ἐζπθνθαληήζεζαλ, θαὶ ν὎θ ἞κύλαλην· ἐπεβνπιεύζεζαλ, θαὶ ε὎εξγέηεζαλ. ∆ένο δὲ ν὎ κηθξὸλ, κὴ κείδνπο ἟κ῵λ ηηλεο παξ' α὎ην῔ο θαηὰ ηὸλ βίνλ ε὏ξεζ῵ζη, θαὶ ζθνδξνηέξαλ ἟κ῔λ ηὴλ θόιαζηλ ἐξγάζσληαη. Ὅηαλ γὰξ νἯ Πλεύκαηνο κεηεζρεθόηεο, νἯ βαζηιείαλ πξνζδνθ῵ληεο, νἯ ὏πὲξ η῵λ ν὎ξαλ῵λ θηινζνθνῦληεο, νἯ κὴ δεδνηθόηεο γέελλαλ, νἯ θειεπόκελνη ἄγγεινη γίλεζζαη, νἯ κπζηεξίσλ ἀπνιαύνληεο, κεδὲ εἮο ηὴλ α὎ηὴλ ἐθείλνηο θζάζσκελ ἀξεηὴλ, πνίαλ ἕμνκελ ζπγγλώκελ; ΕἮ γὰξ Ἰνπδαίνπο ὏πεξβαίλεηλ ρξὴ (἖ὰλ γὰξ κὴ πεξηζζεύζῃ ὏κ῵λ ἟ δηθαηνζύλε, θεζὶ, πιένλ η῵λ γξακκαηέσλ θαὶ Φαξηζαίσλ, ν὎ κὴ εἮζέιζεηε εἮο ηὴλ βαζηιείαλ η῵λ ν὎ξαλ῵λ), πνιιῶ κ᾵ιινλ Ἕιιελαο· εἮ Φαξηζαίνπο, πνιιῶ κ᾵ιινλ ηνὺο ἀπίζηνπο. ΕἮ γὰξ κὴ ὏πεξβάλησλ ἟κ῵λ ηὴλ ἐθείλσλ πνιηηείαλ, ἀπνθέθιεηζηαη ηὰ η῅ο βαζηιείαο· ὅηαλ θαὶ ἗ιιήλσλ θαηλώκεζα ρείξνπο, π῵ο ἕμνκελ ηαύηεο ἐπηηπρε῔λ; Π᾵ζαλ ηνίλπλ πηθξίαλ, θαὶ ὀξγὴλ, θαὶ ζπκὸλ ἐθβάισκελ. Σὰ α὎ηὰ ιέγεηλ, ἐκνὶ κὲλ ν὎θ ὀθλεξὸλ, ὏κ῔λ δὲ ἀζθαιέο. Καὶ γὰξ θαὶ Ἦαηξνὶ ηῶ α὎ηῶ πνιιάθηο ρξ῵ληαη θαξκάθῳ. Καὶ ἟κε῔ο ν὎ παπζόκεζα ηὰ α὎ηὰ ἐλερνῦληεο, ἀλακηκλήζθνληεο, δηδάζθνληεο, παξαθαινῦληεο. Καὶ γὰξ πνιὺο 59.287 η῵λ βησηηθ῵λ

πξαγκάησλ ὁ ὄρινο, θαὶ ιήζελ ἟κ῔λ ἐκπνη῵λ, θαὶ δηδαζθαιίαο δε῔ ἟κ῔λ ζπλερνῦο. Ἵλ' νὔλ κὴ κάηελ κεδὲ εἮθ῅ ἐληαῦζα ζπιιεγώκεζα, ηὴλ δηὰ η῵λ ἔξγσλ ἐπίδεημηλ παξαζρώκεζα, ἵλα θαὶ η῵λ κει 59.288 ιόλησλ ἐπηηύρσκελ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.287 ΟΜΘΛΘΑ ΝΒʹ. Ἤιζνλ νὔλ νἯ ὏πεξέηαη πξὸο ηνὺο ἀξρηεξε῔ο θαὶ Φαξηζαίνπο, θαὶ εἶπνλ α὎ην῔ο ἐθε῔λνη· «∆ηαηί ν὎θ ἞γάγεηε α὎ηόλ;» Ἀπεθξίζεζαλ νὔλ νἯ ὏πε ξέηαη· «Ο὎δέπνηε νὓησο ἐιάιεζελ ἄλζξσπνο ὡο νὕηνο ἄλζξσπνο.» αʹ. Ο὎δὲλ η῅ο ἀιεζείαο ζαθέζηεξνλ, ν὎δὲλ ἁπινύζηεξνλ, ἐὰλ κὴ θαθνπξγ῵κελ ἟κε῔ο· ὥζπεξ νὔλ θαθνπξγνύλησλ ν὎δὲλ δπζθνιώηεξνλ. Ἰδνὺ γὰξ νἯ κὲλ Φαξηζα῔νη θαὶ νἯ γξακκαηε῔ο, νἯ δ῅ζελ δνθνῦληεο εἶλαη ζνθώηεξνη, ζπλόληεο ἀεὶ ηῶ Υξηζηῶ, ἐπηβνπι῅ο ἕλεθελ, θαὶ ζαύκαηα ὁξ῵ληεο, θαὶ Γξαθὰο ἀλαγηλώζθνληεο, ν὎δὲλ ἀπώλαλην, ἀιιὰ θαὶ ἐβιάβεζαλ· νἯ δὲ ὏πεξέηαη, ν὎δὲλ ηνύησλ ἔρνληεο εἮπε῔λ, ἀπὸ κη᾵ο κόλεο δεκεγνξίαο ἐρεηξώζεζαλ, θαὶ ἀπειζόληεο ὥζηε α὎ηὸλ δ῅ζαη, ἐπαλ῅ιζνλ δεζέληεο ηῶ ζαύκαηη. Ο὎ ηὴλ ζύλεζηλ δὲ α὎η῵λ ζαπκάζαη κόλνλ ἔζηηλ, ὅηη ζεκείσλ ν὎θ ἐδεήζεζαλ, ἀιι' ἀπὸ η῅ο δηδαζθαιίαο κόλεο ἑάισζαλ (ν὎ γὰξ εἶπνλ, ὅηη Ο὎δέπνηε ἐζαπκαηνύξγεζελ ἄλζξσπνο νὓησο· ἀιιὰ ηί; Ο὎δέπνηε ἐιάιεζελ νὓησο ἄλζξσπνο)· ν὎ ηνίλπλ ηὴλ ζύλεζηλ α὎η῵λ κόλνλ ἔζηη ζαπκάζαη, ἀιιὰ θαὶ ηὴλ παῤῥεζίαλ, ὅηη πξὸο ηνὺο ἀπνζηείιαληαο ηαῦηα ἔιεγνλ, πξὸο ηνὺο Φαξηζαίνπο, πξὸο ηνὺο πνιεκνῦληαο, θαὶ πάληα ὏πὲξ ηνύηνπ πξάηηνληαο. Ἤιζνλ γὰξ, θεζὶλ, νἯ ὏πεξέηαη, θαὶ ιέγνπζηλ α὎ην῔ο νἯ Φαξηζα῔νη· ∆ηαηί ν὎θ ἞γάγεηε α὎ηόλ; Σὸ δὲ ἐιζε῔λ, πνιιῶ κε῔δνλ ἤλ ηνῦ κε῔λαη. Σόηε κὲλ γὰξ ἀπειιάγεζαλ ἂλ η῅ο ηνύησλ ἐπαρζείαο· λπλὶ δὲ θήξπθεο γίλνληαη η῅ο ηνῦ Υξηζηνῦ ζνθίαο, θαὶ κεηδόλσο ἐλδείθλπληαη ηὴλ παῤῥεζίαλ· θαὶ ν὎ ιέγνπζηλ, Ο὎θ ἞δπλήζεκελ δηὰ ηὸλ ὄρινλ, ὅηη ὡο πξνθήηῃ πξνζε῔ρνλ· ἀιιὰ ηί; Ο὎δέπνηε ἐιάιεζελ νὓησο ἄλζξσπνο. Καίηνη γε ἞δύλαλην ἐθείλελ εἮπε῔λ ηὴλ ἀπνινγίαλ· ἀιι' ἐκθαίλνπζηλ ἑαπη῵λ ηὴλ ὀξζὴλ γλώκελ. Σνῦην γὰξ ν὎ρὶ ζαπκαδόλησλ ἐθε῔λνλ κόλνλ ἤλ, ἀιιὰ θαὶ ηνύησλ θαηεγνξνύλησλ, ὅηη ἔπεκςαλ δήζνληαο α὎ηὸλ α὎ηνὺο, νὕ ἀθνύεηλ ἐρξ῅λ. Καίηνη γε ν὎δὲ καθξ᾵ο ἢθνπζαλ δεκεγνξίαο, ἀιιὰ βξαρείαο. Ὅηαλ γὰξ ἟ δηάλνηα ἀδέθαζηνο ᾖ, ν὎δὲ καθξ῵λ ιόγσλ δε῔. Σνηνῦηνλ γὰξ ἟ ἀιήζεηα. Σί νὔλ νἯ Φαξηζα῔νη; ∆ένλ θαηαλπγ῅λαη, ηὸ ἐλαληίνλ πνηνῦζηλ, ἀληεγθαινῦζηλ α὎ην῔ο, Μὴ θαὶ ὏κε῔ο πεπιάλεζζε; ιέγνληεο. Ἔηη α὎ηνὺο θνιαθεύνπζη, θαὶ ν὎ θαηαθνξηθ῵ο θέρξεληαη ηῶ ιόγῳ, δεδνηθόηεο κὴ ηέιενλ ἀπνζρηζζ῵ζηλ· ἀιιὰ ηὸλ ζπκὸλ ἐκθαίλνπζη, θαὶ κεηὰ θεηδνῦο θζέγγνληαη. ∆ένλ γὰξ ἐξση῅ζαη, ηί ἐιάιεζε, θαὶ ζαπκάζαη ηὰ ιερζέληα, ηνῦην κὲλ ν὎ πνηνῦζηλ· ᾔδεηζαλ γὰξ ὅηη ἁι῵λαη εἶρνλ· ἀπὸ δὲ ηεθκεξίνπ ζθόδξα ἀλνήηνπ α὎ηνὺο ζπιινγίδνληαη. ∆ηαηί γὰξ ν὎δεὶο, θεζὶ, η῵λ ἀξρόλησλ ἐπίζηεπζελ εἮο α὎ηόλ; Σνῦην νὔλ ηῶ Υξηζηῶ ἐγθαιε῔ο, εἮπέ κνη, θαὶ ν὎ρὶ ην῔ο ἀπηζηήζαζηλ; Ἀιι' ὁ ὄρινο, θεζὶλ, ὁ κὴ γηλώζθσλ ηὸλ λόκνλ, ἐπηθαηάξαηνί εἮζηλ. Αὓηε γὰξ ὏κ῵λ ἟ κείδσλ θαηεγνξία, ὅηη ὁ κὲλ ὄρινο ἐπίζηεπζελ, ὏κε῔ο δὲ ἞πηζηήζαηε. Καὶ κὴλ ηὰ η῵λ γηλσζθόλησλ ηὸλ λόκνλ ἐπνίνπλ ἐθε῔λνη· π῵ο νὔλ ἐπάξαηνί εἮζηλ; ὖκε῔ο γὰξ ἐπάξαηνη, νἯ κὴ ηεξνῦληεο ηὸλ λόκνλ· ν὎θ ἐθε῔λνη, νἯ ηῶ λόκῳ πεηζόκελνη. ἖ρξ῅λ δὲ ν὎θ ἀπὸ η῵λ ἀπηζηνύλησλ δηαβάιιεηλ ηὸλ ἀπηζηνύκελνλ. Ο὎ γὰξ ὀξζὸο ηξόπνο νὕηνο. ἖πεὶ θαὶ ὏κε῔ο ἞πηζηήζαηε ηῶ Θεῶ, θαζὼο Παῦιόο θεζη· Σί γὰξ, εἮ ἞πίζηεζάλ ηηλεο; Μὴ ἟ ἀπηζηία α὎η῵λ ηὴλ 59.288 πίζηηλ ηνῦ Θενῦ θαηαξγήζεη; Μὴ γέλνηην. Καὶ γὰξ νἯ πξνθ῅ηαη α὎ην῔ο ἀεὶ ἐλεθάινπλ ιέγνληεο· Ἀθνύζαηε, ἄξρνληεο ΢νδόκσλ· θαὶ, ΟἯ ἄξρνληέο ζνπ ἀπεηζνῦζη· θαὶ πάιηλ, Ο὎ρ ὏κ῵λ ἐζηη γλ῵λαη ηὸ θξ῔κα; Καὶ

παληαρνῦ ζθνδξόηεξνλ ἐπηηίζεληαη α὎ην῔ο. Σί νὔλ; Καὶ ηῶ Θεῶ ηίο ἐγθαιέζεη δηὰ ηνῦην; Ἄπαγε. ἖θείλσλ γὰξ ηνῦην ηὸ ἔγθιεκα. Πν῔νλ δ' ἂλ ἄιιν ηηο πνηήζεηε ζεκε῔νλ ηνῦ κὴ γηλώζθεηλ ὏κ᾵ο ηὸλ λόκνλ, ἠ ηὸ κὴ πείζεζζαη; ἖πεηδὴ δὲ εἶπνλ, ὅηη Μὴ η῵λ ἀξρόλησλ ηηο ἐπίζηεπζελ εἮο α὎ηόλ; θαὶ ὅηη ΟἯ κὴ γηλώζθνληεο ηὸλ λόκνλ, ἀθνινύζσο α὎η῵λ θαζάπηεηαη ὁ Νηθόδεκνο, νὓησο ιέγσλ· Μὴ ὁ λόκνο ἟κ῵λ θξίλεη ηὸλ ἄλζξσπνλ, ἐὰλ κὴ ἀθνύζῃ παξ' α὎ηνῦ πξόηεξνλ; ∆είθλπζη γὰξ α὎ηνὺο κήηε γηλώζθνληαο ηὸλ λόκνλ, κήηε πνηνῦληαο ηὸλ λόκνλ. ΕἮ γὰξ ἐθε῔λνο κὲλ ν὎δέλα θειεύεη ἀπνθηηλλύλαη ἄλζξσπνλ κὴ πξόηεξνλ ἀθνύζαληαο, νὕηνη δὲ πξὶλ ἀθνῦζαη ἐπὶ ηνῦην ὥξκεζαλ, παξαβάηαη εἮζὶ ηνῦ λόκνπ. Καὶ ἐπεηδὴ εἶπνλ, Καὶ ν὎δεὶο η῵λ ἀξρόλησλ ἐπίζηεπζελ εἮο α὎ηὸλ, δηὰ ηνῦην ἐπηζεκαίλεηαη ὁ ε὎αγγειηζηὴο, ὅηη εἷο ἤλ ἐμ α὎η῵λ, δεηθλὺο ὅηη θαὶ ἄξρνληεο ἐπίζηεπζαλ εἮο α὎ηόλ. Παῤῥεζίαλ κὲλ γὰξ ν὎δέπσ ηὴλ πξνζήθνπζαλ ἐπεδείθλπλην· πιὴλ ᾠθεηνῦλην ηῶ Υξηζηῶ. Ὅξα δὲ π῵ο θαὶ κεηὰ θεηδνῦο ηὸλ ἔιεγρνλ ἐπάγεη. Ο὎ γὰξ εἶπελ, ὖκε῔ο δὲ βνύιεζζε α὎ηὸλ ἀπνθηε῔λαη, θαὶ ἁπι῵ο θαηαδηθάδεηε ηὸλ ἄλζξσπνλ ὡο πιάλνλ. Ἀιι' ν὎ρ νὓησο εἶπελ, ἀιιὰ πξνζελέζηεξνλ, ηὴλ ἄθαηνλ α὎η῵λ ὁξκὴλ ἐγθόπησλ, θαὶ ηὸ ἄζθεπηνλ θαὶ θνληθόλ. ∆ηὰ ηνῦην ἐπὶ ηὸλ λόκνλ ηξέπεη ηὸλ ιόγνλ, ιέγσλ· ἖ὰλ κὴ ἀθνύζῃ ἀθξηβ῵ο, θαὶ γλῶ ηί πνηε῔. Ὥζηε ν὎δὲ ἀθξνάζεσο δε῔ ςηι῅ο, ἀιιὰ θαὶ ἀθξηβνῦο. Σνῦην γάξ ἐζηη, Καὶ γλῶ ηί πνηε῔, ηί βνύιεηαη, θαὶ δηαηί, θαὶ ἐπὶ ηίλη, πόηεξνλ ἐπ' ἀλαηξνπῆ η῅ο πνιηηείαο θαὶ ὡο ἐρζξόο. Ἀπνξεζέληεο ηνίλπλ ἐπεηδὴ εἶπνλ, Ο὎δεὶο η῵λ ἀξρόλησλ ἐπίζηεπζελ εἮο α὎ηὸλ, νὒηε ζθνδξ῵ο, νὒηε κεηὰ θεηδνῦο α὎ηῶ πξνζελέρζεζαλ. βʹ. Πνίαλ γὰξ ἀθνινπζίαλ ἔρεη, εἮπέ κνη, εἮπόληνο ἐθείλνπ, ὅηη ὇ λόκνο ἟κ῵λ ν὎ θξίλεη ν὎δέλα, εἮπε῔λ, Μὴ θαὶ ζὺ ἐθ η῅ο Γαιηιαίαο εἶ; ∆ένλ γὰξ δε῔μαη, ὅηη ν὎θ ἀθξίησο ἔπεκςαλ α὎ηὸλ θαιέζνληεο, ἠ ὅηη ν὎ ρξὴ κεηαδνῦλαη ιόγνπ, ἀγξνηθόηεξνλ θαὶ ζπκηθώηεξνλ θέρξεληαη ηῆ ἀληηῤῥήζεη· ἖ξώηεζνλ θαὶ ἴδε, ὅηη ἐθ η῅ο Γαιηιαίαο πξνθήηεο ν὎θ ἐγήγεξηαη. Σί γὰξ εἶπελ ὁ ἄλζξσπνο; ὅηη πξνθήηεο ἐζηίλ; Εἶπελ ὅηη ἄθξηηνλ ἀλαηξεζ῅λαη ν὎ δε῔. ΟἯ δὲ ὏βξηζηηθ῵ο, ὡο ν὎θ εἮδόηη πεξὶ η῵λ Γξαθ῵λ ν὎δὲλ, ηαῦηα ἐπήγαγνλ· ὡζαλεὶ εἴπνη ηηο· Ὕπαγε, κάζε· ηνῦην γάξ ἐζηηλ, ἖ξώηεζνλ θαὶ ἴδε. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; ἖πεηδὴ ἄλσ θαὶ θάησ ηὴλ Γαιηιαίαλ ἔζηξεθνλ θαὶ ηὸλ πξνθήηελ, ἀπαιιάηησλ πάληαο ηαύηεο η῅ο ἀιινηξίαο ὏πνςίαο, θαὶ δεηθλὺο, ὅηη ν὎ρ εἷο η῵λ πξνθεη῵λ ἐζηηλ, ἀιιὰ ηνῦ θόζκνπ ∆εζπόηεο, θεζίλ· ἖γὼ θ῵ο εἮκη ηνῦ θόζκνπ. Ο὎ Γαιηιαίαο, ν὎ Παιαηζηίλεο, ν὎δὲ η῅ο Ἰνπδαίαο. Σί νὔλ νἯ Ἰνπδα῔νη; ΢ὺ πεξὶ ζεαπηνῦ καξηπξε῔ο, ἟ καξηπξία ζνπ ν὎θ ἔζηηλ ἀιεζήο. Ὢ η῅ο ἀλνίαο! ηα῔ο Γξαθα῔ο παξέπεκςελ ἄλσ θαὶ θάησ, θαὶ ιέγνπζηλ, ὅηη ΢ὺ πεξὶ ἑαπηνῦ καξηπξε῔ο. Σί δὲ ἐκαξηύξεζελ; ἖γώ εἮκη ηὸ θ῵ο ηνῦ θόζκνπ. Μέγα 59.289 ηὸ ιερζὲλ, θαὶ ὄλησο κέγα· ἀιι' ν὎ ζθόδξα α὎ηνὺο ἔπιεμελ, ἐπεηδὴ νὒηε ἐμηζν῔ λῦλ ἑαπηὸλ ηῶ Παηξὶ, νὒηε ΤἯὸο ἐθείλνπ εἶπελ εἶλαη, νὒηε Θεὸο, ἀιιὰ θ῵ο ηέσο. ἖βνύινλην κὲλ νὔλ ἀλαηξέςαη θαὶ ηνῦην· θαίηνη πνιὺ ηνῦην κε῔δνλ ηνῦ εἮπε῔λ, ὇ ἀθνινπζ῵λ ἐκνὶ ν὎ κὴ πεξηπαηήζεη ἐλ ηῆ ζθνηίᾳ, θ῵ο θαὶ ζθνηίαλ λνεη῵ο ιέγσλ· ηνπηέζηηλ, ν὎ κέλεη ἐλ ηῆ πιάλῃ. ἖ληαῦζα θαὶ ηὸλ Νηθόδεκνλ ἐθέιθεηαη θαὶ ἐλάγεη ὡο ζθόδξα παῤῥεζηαζάκελνλ, θαὶ ηνὺο ὏πεξέηαο ἐπαηλε῔ ηνῦην πεπνηεθόηαο. Σὸ γὰξ θξάμαη, ηνῦηό ἐζηη βνπινκέλνπ θαηαζθεπάζαη, ὥζηε θἀθείλνπο ἀθνῦζαη· ἅκα δὲ θαὶ α὎ηνὺο αἮλίηηεηαη θξπθῆ ηνὺο δόινπο πιέθνληαο, θαὶ ἐλ ηῶ ζθόηῳ θαὶ ηῆ πιάλῃ· ἀιιὰ ηνῦ θσηὸο ν὎ πεξηέζνληαη. Καὶ ηὸλ Νηθόδεκνλ ὏πνκηκλήζθεη η῵λ ῥεκάησλ ἐθείλσλ, ἅπεξ ἔιεγε πξώελ· Π᾵ο ὁ θαῦια πξάζζσλ, κηζε῔ ηὸ θ῵ο, θαὶ ν὎θ ἔξρεηαη πξὸο ηὸ θ῵ο, ἵλα κὴ θαλεξσζῆ α὎ηνῦ ηὰ ἔξγα. ἖πεηδὴ γὰξ ἔιεγνλ, ὅηη ν὎δεὶο η῵λ ἀξρόλησλ ἐπίζηεπζελ εἮο α὎ηὸλ, δηὰ ηνῦηό θεζηλ, ὇ ηὰ θαῦια πξάζζσλ, ν὎θ ἔξρεηαη πξὸο ηὸ θ῵ο, δεηθλὺο ὅηη ν὎ η῅ο ηνῦ θσηὸο ἀζζελείαο ηὸ κὴ ἐιζε῔λ, ἀιιὰ η῅ο ἐθείλσλ δηεζηξακκέλεο γλώκεο. Ἀπεθξίζεζαλ θαὶ εἶπνλ α὎ηῶ· ΢ὺ πεξὶ ζεαπηνῦ καξηπξε῔ο; Σί νὔλ α὎ηόο; Κἂλ ἐγὼ καξηπξ῵ πεξὶ ἐκαπηνῦ, ἟ καξηπξία κνπ ἀιεζήο ἐζηηλ· ὅηη νἶδα

πόζελ ἔξρνκαη, θαὶ πνῦ ὏πάγσ· ὏κε῔ο δὲ ν὎θ νἴδαηε πόζελ ἔξρνκαη. Ὅπεξ θζάζαο εἶπε, ηνῦην νὕηνη πξνβάιινληαη ὡο πξνεγνπκέλσο ιερζέλ. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; Ἀλαηξέπσλ α὎ηὸ θαὶ δεηθλὺο, ὅηη ἐθε῔λα ὡο πξὸο α὎ηνὺο θαὶ ηὴλ ὏πόλνηαλ α὎η῵λ δηειέγεην, ἄλζξσπνλ α὎ηὸλ ὏πνπηεπόλησλ ςηιὸλ θεζί· Καὶ ἐὰλ ἐγὼ καξηπξ῵ πεξὶ ἐκαπηνῦ, ἀιεζήο ἐζηηλ καξηπξία κνπ, ὅηη νἶδα πόζελ ἔξρνκαη. Σί ἐζηη ηνῦην; ἖θ ηνῦ Θενῦ εἮκη, θαὶ Θεὸο, θαὶ ΤἯὸο Θενῦ. ὇ δὲ Θεὸο α὎ηὸο ἑαπηῶ ἀμηόπηζηνο κάξηπο· ὖκε῔ο δὲ ν὎θ νἴδαηε. ἖ζεινθαθε῔ηε, θεζὶ, θαὶ εἮδόηεο πξνζπνηε῔ζζε κὴ εἮδέλαη· ἀιι' ἀπὸ ἀλζξσπίλεο δηαλνίαο ἅπαληα θζέγγεζζε, ν὎δὲλ πιένλ βνπιόκελνη ηνῦ θαηλνκέλνπ λνε῔λ. ὖκε῔ο θαηὰ ηὴλ ζάξθα θξίλεηε. Ὥζπεξ ηὸ θαηὰ ζάξθα δῆλ, ηνπηέζηη, ηὸ θαύισο δῆλ· νὓησ ηὸ θαηὰ ζάξθα θξίλεηλ, ἀδίθσο θξίλεηλ ἐζηίλ. ἖γὼ ν὎ θξίλσ ν὎δέλα· θαὶ ἐὰλ θξίλσ, ἟ ἐκὴ θξίζηο δηθαία ἐζηίλ. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· Ἀδίθσο θξίλεηε. Καὶ εἮ ἀδίθσο θξίλνκελ, θεζὶ, δηαηί κὴ ἐγθαιε῔ο; δηαηί κὴ θνιάδεηο; δηαηί κὴ θαηαθξίλεηο; Ὅηη ν὎θ ἐπὶ ηνῦην ἤιζνλ, θεζί. Σνῦην γάξ ἐζηη ηὸ, ἖γὼ ν὎ θξίλσ ν὎δέλα· θαὶ ἐὰλ θξίλσ δὲ ἐγὼ, ἟ θξίζηο κνπ ἀιεζήο ἐζηη. ἖πεὶ εἮ ἐβνπιήζελ θξ῔λαη, ὏κε῔ο ἂλ η῵λ θαηαδεδηθαζκέλσλ ἤηε. Καὶ ηαῦηα ν὎ρὶ θξίλσλ ιέγσ, θεζίλ. Ο὎ δηὰ ηνῦην δὲ εἶπνλ, Ο὎ρὶ θξίλσλ ιέγσ, ὡο ν὎ ζαῤῥ῵λ, ὅηη εἮ ἔθξηλνλ, εἷινλ ἂλ ὏κ᾵ο (θαὶ γὰξ εἮ ἔθξηλνλ, δηθαίσο ἂλ ὏κ᾵ο θαηεδίθαζα)· ἀιιὰ λῦλ θαηξὸο θξίζεσο ν὎θ ἔζηη. Καὶ πεξὶ η῅ο κειινύζεο κὲλ θξίζεσο ᾐλίμαην εἮπὼλ, Ὅηη κόλνο ν὎θ εἮκὶ, ἀιι' ἐγὼ θαὶ ὁ πέκςαο κε Παηήξ. ἖ληαῦζα δὲ ᾐλίμαην, ὅηη ν὎θ α὎ηὸο κόλνο α὎ηνὺο θαηαδηθάδεη, ἀιιὰ θαὶ ὁ Παηήξ. Εἶηα α὎ηὸ ζπλεζθίαζελ, εἮο ηὴλ 59.290 α὎ηνῦ καξηπξίαλ ἐλάγσλ· Καὶ ἐλ ηῶ λόκῳ δὲ ηῶ ὏κεηέξῳ γέγξαπηαη, ὅηη δύν ἀλζξώπσλ ἟ καξηπξία ἀιεζήο ἐζηη. γʹ. Σί νὔλ ἂλ εἴπνηελ ἐληαῦζα νἯ αἯξεηηθνί; Σί πιένλ ἔρε η῵λ ἀλζξώπσλ, εἮ ἁπι῵ο νὓησο ἐθιάβνηκελ ηὸ ιερζέλ; ἖πὶ κὲλ γὰξ η῵λ ἀλζξώπσλ δηὰ ηνῦην ὥξηζηαη ηνῦην, ἐπεηδὴ θαζ' ἑαπηὸλ ν὎θ ἔζηηλ ἀμηόπηζηόο ηηο· ἐπὶ δὲ Θενῦ, π῵ο ἂλ ἔρνη ηνῦην ιόγνλ; Π῵ο νὔλ εἴξεηαη ηὸ ∆ύν; ἆξα ἐπεηδὴ δύν, ἠ ἐπεηδὴ ἄλζξσπνη δηὰ ηνῦην δύν; ΕἮ γὰξ ἐπεηδὴ δύν εἮζὶ, ηίλνο ἕλεθελ ν὎ θαηέθπγελ ἐπὶ ηὸλ Ἰσάλλελ, ν὎δὲ εἶπελ, Μαξηπξ῵ ἐγὼ πεξὶ ἐκαπηνῦ, θαὶ καξηπξε῔ πεξὶ ἐκνῦ ὁ Ἰσάλλεο; ηίλνο ἕλεθελ ἐπὶ ηὸλ ἄγγεινλ; ηίλνο ἕλεθελ ἐπὶ ηνὺο πξνθήηαο; θαὶ γὰξ κπξίαο ἂλ εὕξελ ἄιιαο καξηπξίαο. Ἀιι' ν὎ ηνῦην βνύιεηαη δε῔μαη κόλνλ, ὅηη δύν, ἀιι' ὅηη θαὶ η῅ο α὎η῅ο ν὎ζίαο. Λέγνπζηλ α὎ηῶ· Σίο ἐζηηλ ὁ Παηήξ ζνπ; Εἶηά θεζηλ· Οὒηε ἐκὲ νἴδαηε, νὒηε ηὸλ Παηέξα κνπ. ἖πεηδὴ γὰξ εἮδόηεο ὡο ν὎θ εἮδόηεο ἔιεγνλ θαὶ ὡο πεηξάδνληεο α὎ηὸλ, ν὎δὲ ἀπνθξίζεσο α὎ηνὺο ἀμην῔. ∆ηὰ ηνῦην ιέγεη ινηπὸλ ηξαλόηεξνλ ἅπαληα θαὶ κεηὰ πιείνλνο παῤῥεζίαο, ἀπό ηε η῵λ ζεκείσλ θαὶ η῅ο δηδαζθαιίαο η῵λ ἀθνινπζνύλησλ ηὴλ καξηπξίαλ ιαβὼλ, ηῶ ἐγγὺο εἶλαη ηὸλ ζηαπξόλ. Οἶδα γὰξ, θεζὶ, πόζελ ἔξρνκαη. Σνῦην ν὎ ζθόδξα ἂλ α὎η῵λ θαζήςαην· ηὸ δὲ ἐπαγαγε῔λ, Καὶ ὅπνπ ἐγὼ ὏πάγσ, κ᾵ιινλ α὎ηνὺο ἐθόβεζελ ἂλ, ὡο ν὎ κέιινληνο α὎ηνῦ κέλεηλ ἐλ ηῶ ζαλάηῳ. ∆ηαηί δὲ ν὎θ εἶπελ, ὅηη Οἶδα, ὅηη Θεόο εἮκη, ἀιι' ὅηη Οἶδα πόζελ ἔξρνκαη; Ἀεὶ ηὰ ηαπεηλὰ ἀλακίγλπζη ην῔ο ὏ςειν῔ο, θαὶ α὎ηὰ δὲ ηαῦηα πεξηζηέιιεη. ΕἮπὼλ γὰξ, ὅηη ἖γὼ καξηπξ῵ πεξὶ ἐκαπηνῦ, θαὶ ηνῦην δείμαο, ἤιζελ ἐπὶ ηὸ ηαπεηλόηεξνλ, ὡζαλεὶ ἔιεγελ· Οἶδα παξὰ ηίλνο ἀπέζηαικαη, θαὶ πξὸο ηίλα ἀπέξρνκαη. Οὓησ γὰξ ν὎δὲλ ἂλ ἔζρνλ ἀληεηπε῔λ, ἀθνύζαληεο ὅηη παξ' ἐθείλνπ ἀπέζηαιηαη, θαὶ πξὸο ἐθε῔λνλ ἄπεηζηλ. Ο὎ γὰξ ἂλ εἶπνλ, θεζὶ, ηὶ ςεῦδνο, ἐθε῔ζέλ ηε ἣθσλ, θαὶ ἐθε῔ ἀπηὼλ, πξὸο ηὸλ ἀιεζ῅ Θεόλ. ὖκε῔ο δὲ ν὎θ ἴζηε ηὸλ Θεόλ· δηὰ ηνῦην θαηὰ ηὴλ ζάξθα θξίλεηε. ΟἯ γὰξ ηνζνύησλ ἀθνύζαληεο ηεθκεξίσλ ηε θαὶ ἐιέγρσλ, ἔηη ιέγεηε, Ο὎θ ἔζηηλ ἀιεζήο· θαὶ Μσυζέα ἀμηόπηζηνλ ἟γε῔ζζε, θαὶ ὏πὲξ ὧλ πεξὶ ἄιισλ, θαὶ ὏πὲξ ὧλ πεξὶ ἑαπηνῦ ιέγεη· ηὸλ δὲ Υξηζηὸλ ν὎θέηη. Σνῦην θαηὰ ζάξθα θξίλεηλ ἐζηίλ. ἖γὼ δὲ ν὎ θξίλσ ν὎δέλα. Καὶ κήλ θεζηλ, ὅηη ὇ Παηὴξ ν὎ θξίλεη ν὎δέλα. Π῵ο νὔλ ἐληαῦζά θεζη, Καὶ ἐὰλ θξίλσ δὲ, ἟ θξίζηο ἟ ἐκὴ δηθαία ἐζηὶλ, ὅηη ν὎θ εἮκὶ κόλνο; Πάιηλ πξὸο ηὴλ ὏πόιεςηλ ηὴλ ἐθείλσλ θζέγγεηαη· ηνπηέζηηλ, ἧ θξίζηο ἟ ἐκὴ ηνῦ Παηξόο ἐζηηλ· ν὎θ

ἂλ ἄιισο ἔθξηλελ ὁ Παηὴξ θξίλσλ, εἮ κὴ ὡο ἐγώ· θαὶ ν὎θ ἂλ ἄιισο ἐγὼ, εἮ κὴ ὡο ὁ Παηήξ. Σίλνο δὲ ἕλεθελ θαὶ ηνῦ Παηξὸο ἐκλεκόλεπζελ; Ο὎ γὰξ ἐλόκηδνλ ἀμηόπηζηνλ εἶλαη ηὸλ ΤἯὸλ, εἮ κὴ ηνῦ Παηξὸο ηὴλ καξηπξίαλ πξνζέιαβελ· ἄιισο δὲ, ν὎δὲ ἕζηεθε ηὸ ιερζέλ. ἖πὶ κὲλ γὰξ η῵λ ἀλζξώπσλ, ὅηαλ δύν ἀιινηξίῳ πξάγκαηη καξηπξ῵ζη, ηόηε ἟ καξηπξία ἐζηὶλ ἀιεζήο· ηνῦην γάξ ἐζηη δύν καξηπξε῔λ· εἮ δὲ κέιινη ηηο ἑαπηῶ καξηπξε῔λ, ν὎θ ἔηη δύν εἮζίλ. ὇ξᾶο ὅηη δη' ν὎δὲλ ἕηεξνλ ηνῦην εἴξεθελ, ἠ ἵλα δείμῃ ὁκννύζηνλ ἑαπηὸλ, θαὶ δη' ἑαπηνῦ πάιηλ δείμῃ ν὎ δεόκελνλ α὎ηὸλ ἄιιεο καξηπξίαο· θαὶ δείμῃ ν὎δὲλ ἔιαηηνλ ἔρνληα ηνῦ Παηξόο; Ὅξα γνῦλ ηὴλ α὎ζεληίαλ. ἖γώ εἮκη ὁ καξηπξ῵λ πεξὶ ἐκαπηνῦ, θαὶ καξηπξε῔ πεξὶ ἐκνῦ ὁ πέκςαο κε Παηήξ. Ο὎θ ἂλ δὲ εἮ ἐιάηηνλνο ν὎ζίαο ἤλ, ηνῦην ἂλ ἔζεθελ. Νπλὶ δὲ, ἵλα κὴ λνκίζῃο ὅηη ἀξηζκνῦ ἕλεθελ παξείιεπηαη, ζέα ηὴλ ἐμνπζίαλ ν὎δὲλ 59.291 ἔρνπζαλ παξειιαγκέλνλ. Μαξηπξε῔ ἄλζξσπνο, ὅηαλ ἀθ' ἑαπηνῦ ἀμηόπηζηνο ᾖ, ν὎ρ ὅηαλ καξηπξίαο δέεηαη, θαὶ ηνῦην ἐλ ἀιινηξίῳ πξάγκαηη· ἐλ δὲ Ἦδίῳ ὅηαλ καξηπξίαο δέεηαη η῅ο παξ' ἑηέξνπ, ν὎θ ἔηη ἐζηὶλ ἀμηόπηζηνο. ἖ληαῦζα δὲ π᾵λ ην὎λαληίνλ. Καὶ γὰξ ἐλ Ἦδίῳ πξάγκαηη καξηπξ῵λ, θαὶ παξ' ἑηέξνπ ιέγσλ καξηπξε῔ζζαη, ἀμηόπηζηνλ ἑαπηὸλ εἶλαί θεζη, παληαρόζελ δεηθλὺο ἑαπηνῦ ηὴλ α὎ζεληίαλ. ∆ηαηί γὰξ εἮπὼλ, Ο὎θ εἮκὶ κόλνο, ἀιι' ἐγὼ θαὶ ὁ πέκςαο κε Παηὴξ, θαὶ ηὸ, ∆ύν ἀλζξώπσλ ἟ καξηπξία ἐζηὶλ ἀιεζὴο, ν὎θ ἀπεζηώπεζελ, ἀιι' ἐπήγαγελ, ἖γώ εἮκη ὁ καξηπξ῵λ πεξὶ ἐκαπηνῦ; ∆῅ινλ ὅηη ηὴλ α὎ζεληίαλ δει῵λ. Καὶ πξ῵ηνλ κὲλ ἑαπηὸλ ηέζεηθελ· ἖γώ εἮκη ὁ καξηπξ῵λ πεξὶ ἐκαπηνῦ. ∆είθλπζηλ ἐληαῦζα ηό ηε ὁκόηηκνλ, θαὶ ὅηη ν὎δὲλ ὠθεινῦληαη, ηὸλ Θεὸλ ιέγνληεο εἮδέλαη Παηέξα, α὎ηὸλ ν὎θ εἮδόηεο. Καὶ ηνῦην αἴηηνλ εἶλαί θεζη, ηὸ α὎ηὸλ κὴ ζέιεηλ εἮδέλαη. Λέγεη νὔλ, ὅηη ν὎ δπλαηὸλ εἮδέλαη ηὸλ Παηέξα α὎ηνῦ ρσξὶο, ἵλα θἂλ νὓησο α὎ηνὺο ἐπηζπάζεηαη εἮο ηὴλ α὎ηνῦ γλ῵ζηλ. ἖πεηδὴ γὰξ ἀθηέληεο α὎ηὸλ, ἀεὶ ηὸλ Παηέξα ἐδήηνπλ καζε῔λ, ιέγεη· Ο὎ δύλαζζε εἮδέλαη ηὸλ Παηέξα ρσξὶο ἐκνῦ. Ὥζηε νἯ ηὸλ ΤἯὸλ βιαζθεκνῦληεο, ν὎θ α὎ηὸλ βιαζθεκνῦζη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηὸλ γεγελλεθόηα. δʹ. Σαῦηα θύγσκελ ἟κε῔ο, θαὶ δνμάζσκελ ηὸλ ΤἯόλ. Καίηνη εἮ κὴ θύζεσο ἤλ η῅ο α὎η῅ο, ν὎θ ἂλ νὓησο εἶπελ. ΕἮ γὰξ ἐδίδαζθε κόλνλ, ἑηεξννύζηνο δὲ ἤλ, ἐλ῅λ θαὶ α὎ηὸλ ἀγλννῦληα εἮδέλαη ηὸλ Παηέξα· θαὶ πάιηλ ν὎θ ἤλ α὎ηὸλ εἮδόηα πάλησο, εἮδέλαη ηὸλ Παηέξα. Ο὎δὲ γὰξ ὁ ἄλζξσπνλ εἮδὼο, νἶδελ ἄγγεινλ. Ναὶ, θεζί· θαὶ γὰξ ὁ ηὴλ θηίζηλ εἮδὼο, νἶδε ηὸλ Θεόλ. Ο὎δακ῵ο. Πνιινὶ γάξ εἮζηλ νἯ ηὴλ θηίζηλ εἮδόηεο· κ᾵ιινλ δὲ πάληεο ἄλζξσπνη (ὁξ῵ζη γὰξ α὎ηὴλ), θαὶ ηὸλ Θεὸλ ν὎θ ἴζαζη. ∆νμάδσκελ ηνίλπλ ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦ Θενῦ, κὴ ηῆ δόμῃ ηαύηῃ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηῆ δηὰ η῵λ ἔξγσλ. Αὓηε γὰξ ἐθείλεο ἐθηὸο ν὎δέλ ἐζηηλ. Ἴδε ζὺ, θεζὶλ, Ἰνπδα῔νο ἐπνλνκάδῃ, θαὶ ἐπαλαπαύζῃ ηῶ λόκῳ, θαὶ θαπρ᾵ζαη ἐλ Θεῶ. ὇ νὔλ δηδάζθσλ ηὸλ ἕηεξνλ, ζεαπηὸλ ν὎ δηδάζθεηο; ὁ ἐλ λόκῳ θαπ 59.292 ρώκελνο, δηὰ η῅ο παξαβάζεσο ηνῦ λόκνπ ηὸλ Θεὸλ ἀηηκάδεηο; Ὅξα κή πνηε θαὶ ἟κε῔ο ἐπὶ ηῆ ὀξζόηεηη η῅ο πίζηεσο θαπρώκελνη, δηὰ ηνῦ κὴ ζπκβαίλνληα ηῆ πίζηεη ηὸλ βίνλ ἐπηδείθλπζζαη, ηὸλ Θεὸλ ἀηηκάδσκελ, πνηνῦληεο α὎ηὸλ βιαζθεκε῔ζζαη. Καὶ γὰξ δηδάζθαινλ η῅ο νἮθνπκέλεο, θαὶ δύκελ, θαὶ θ῵ο, θαὶ ἅιαο εἶλαη βνύιεηαη ηὸλ Υξηζηηαλόλ. Σί δέ ἐζηη ηὸ θ῵ο; βίνο ιάκπσλ, κεδὲλ ἔρσλ ἐζθνηηζκέλνλ. Σὸ θ῵ο ν὎ρ ἑαπηῶ ρξήζηκνλ, ν὎δὲ ηὸ ἅιαο, ν὎δὲ ἟ δύκε, ἀιι' εἮο ἑηέξνπο ἐπηδείθλπηαη ηὴλ ὠθέιεηαλ. Οὓησο ν὎ ηὴλ ἑαπη῵λ ὠθέιεηαλ ἀπαηηνύκεζα κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηὴλ ἑηέξσλ. Σὸ γὰξ ἅιαο ἐὰλ κὴ ἁιίδῃ, ν὎θ ἔζηηλ ἅιαο. Καὶ ἕηεξνλ δέ ηη ἐλδείθλπηαη, ὅηη ἐὰλ α὎ηνὶ θαηνξζώζσκελ, ἔζνληαη πάλησο θαὶ ἕηεξνη· ἕσο δ' ἂλ α὎ηνὶ κὴ θαηνξζώζσκελ, ν὎δὲ ἑηέξνπο ὀλ῅ζαη δπλεζόκεζα. Μεδὲλ κσξὸλ, κεδὲλ ραῦλνλ παξ' ἟κ῔λ. Σνηαῦηα γὰξ ηὰ θνζκηθὰ πξάγκαηα· ηνηαῦηαη αἯ βησηηθαὶ θξνληίδεο. ∆ηὰ ηνῦην αἯ παξζέλνη κσξαὶ ἐθιήζεζαλ, ὅηη πεξὶ ηὰ κσξὰ, ηὰ θνζκηθὰ πξάγκαηα, ἞ζρόιελην· ἐληαῦζα κὲλ ζπλάγνπζαη, ἔλζα δὲ ἐρξ῅λ κὴ ἀπνηηζέκελαη. ∆ένο νὔλ κὴ θαὶ ἟κε῔ο ηὸ α὎ηὸ πάζσκελ· δένο κὴ θαὶ ἟κε῔ο ῥππαξὰ ἀπέιζσκελ ἐλδεδπκέλνη Ἧκάηηα ἔλζα πάληεο ἔρνπζη ιακπξὰ θαὶ πεξηθαλ῅. Ο὎δὲλ γὰξ ἁκαξηίαο

ῥππαξώηεξνλ, ν὎δὲλ ἀθαζαξηόηεξνλ. ∆ηὸ ηὴλ θύζηλ α὎η῅ο ὁ Πξνθήηεο ἑξκελεύσλ ἐβόα· Πξνζώδεζαλ θαὶ ἐζάπεζαλ νἯ κώισπέο κνπ. Καὶ εἮ βνύιεη καζε῔λ η῅ο ἁκαξηίαο ηὸ δπζ῵δεο, ἐλλόεζνλ α὎ηὴλ κεηὰ ηὸ γελέζζαη, ὅηαλ η῅ο ἐπηζπκίαο ἀπαιιαγῆο, ὅηαλ κὴ ἔηη ἐλνριῆ ηὸ πῦξ, θαὶ ηόηε ὄςεη ηίο ἐζηηλ ἟ ἁκαξηία. ἖λλόεζνλ ηὸλ ζπκὸλ, ὅηαλ ἐλ γαιήλῃ ᾖο· ἐλλόεζνλ ηὴλ πιενλεμίαλ, ὅηαλ ἔμσ γέλῃ ηνῦ πάζνπο. Ο὎δὲλ αἮζρξόηεξνλ, ν὎δὲλ κηαξώηεξνλ ἁξπαγ῅ο θαὶ πιενλεμίαο. Σαῦηα ζπλερ῵ο ιέγνκελ, ν὎θ ἐλνριε῔λ ὏κ῔λ βνπιόκελνη, ἀιιὰ θεξδαλαί ηη κέγα θαὶ ζαπκαζηόλ. ὇ γὰξ ἐθ ηνῦ ἅπαμ κὴ θαηνξζώζαο, ἴζσο ἐθ ηνῦ δεύηεξνλ ἀθνῦζαη πνηήζεη ηνῦην· θαὶ ὁ δεύηεξνλ παξαδξακὼλ, ἐθ ηνῦ ηξίηνπ δηνξζώζεηαη. Γέλνηην δὲ πάληαο ἟κ᾵ο πάλησλ ἀπαιιαγέληαο η῵λ πνλεξ῵λ, ηὴλ ε὎σδίαλ ηνῦ Υξηζηνῦ ἔρεηλ, ὅηη α὎ηῶ ἟ δόμα, ζὺλ ηῶ Παηξὶ, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.291 ΟΜΘΛΘΑ ΝΓʹ. Σαῦηα ηὰ ῥήκαηα ἐιάιεζελ ὁ Ἰεζνῦο ἐλ ηῶ γα δνθπιαθίῳ, δηδάζθσλ ἐλ ηῶ Ἧεξῶ· θαὶ ν὎δεὶο ἐπίαζελ α὎ηόλ· νὒπσ γὰξ ἐιειύζεη ἟ ὥξα α὎ ηνῦ. αʹ. Ὢ η῅ο ἀλνίαο η῅ο Ἰνπδατθ῅ο! Πξὸ ηνῦ Πάζρα δεηνῦληεο α὎ηὸλ, εἶηα ἐλ κέζῳ ιαβόληεο, θαὶ πνιιάθηο ἐπηρεηξήζαληεο θαηαζρε῔λ, θαὶ δη' ἑαπη῵λ, θαὶ δη' ἑηέξσλ, θαὶ ν὎ δπλεζέληεο, νὒηε νὓησο α὎ηνῦ ηὴλ δύλακηλ ἐμεπιάγεζαλ, ἀιι' ἐπεηίζελην ηῆ θαθίᾳ, θαὶ ν὎θ ἀθίζηαλην. Ὅηη γὰξ ἐπερείξνπλ ἀεὶ, θεζί· Σαῦηα ἐιάιεζελ ἐλ ηῶ γαδνθπιαθίῳ, δηδάζθσλ ἐλ ηῶ Ἧεξῶ, θαὶ ν὎δεὶο ἐπίαζελ α὎ηόλ. ἖λ ηῶ Ἧεξῶ ἐιάιεη, θαὶ ἐλ ηάμεη δηδαζθάινπ, ὃ κ᾵ιινλ Ἧθαλὸλ ἤλ α὎ηνὺο δηεγε῔ξαη· θαὶ ηαῦηα ἐιάιεη, ἐθ' νἷο ἐδάθλνλην θαὶ ἐλεθάινπλ, ὅηη ἴζνλ ἑαπηὸλ πνηε῔ ηῶ Παηξί. Καὶ γὰξ ηὸ ∆ύν ἀλζξώπσλ ἟ καξηπξία ἀιεζήο ἐζηη, ηνῦην ἐκθαίλεη. Ἀιι' ὅκσο, Σαῦηα, θεζὶλ, ἐιάιεη ἐλ ηῶ Ἧεξῶ, θαὶ ἐλ ηάμεη δηδαζθάινπ, θαὶ ν὎δεὶο α὎ηὸλ ἐπίαζελ, ὅηη νὒπσ ἐιειύζεη ἟ ὥξα α὎ηνῦ· ηνπηέζηηλ, ὅηη ν὎δέπσ θαηξὸο ἤλ ἐπηηήδεηνο θαζ' ὃλ ἞ζέιεζε ζηαπξσζ῅λαη. Ὥζηε θαὶ ηόηε ν὎ η῅ο ἐθείλσλ δπλάκεσο γέγνλελ ἔξγνλ, ἀιιὰ η῅ο νἮθνλνκίαο η῅ο α὎ηνῦ. Α὎ηνὶ γὰξ θαὶ πάιαη ἐβνύινλην, ν὎θ ἴζρπνλ 59.292 δέ· ν὎ ηνίλπλ ν὎δὲ ηόηε ἴζρπζαλ ἂλ, εἮ κὴ α὎ηὸο ζπλερώξεζελ. Εἶπελ νὔλ α὎ην῔ο πάιηλ ὁ Ἰεζνῦο· ἖γὼ ὏πάγσ, θαὶ δεηήζεηέ κε. Σί δήπνηε ιέγεη ηνῦην ζπλερ῵ο; Καηαζείσλ α὎η῵λ ηὰο ςπρὰο θαὶ θνβ῵λ. Ὅξα γὰξ ὅζνλ ηνῦην ἐλεπνίεη ηὸλ θόβνλ. Καὶ γὰξ ἀλειε῔λ α὎ηὸλ βνπιόκελνη ἵλα ἀπαιιαγ῵ζη, δεηνῦζηλ ὅπνπ ὏πάγεη· νὓησ κεγάια ἀπὸ ηνῦ πξάγκαηνο ἐθαληάδνλην. Καὶ ἕηεξνλ δὲ δηδάμαη α὎ηνὺο ἐβνύιεην, ὅηη ν὎ η῅ο ἐθείλσλ βίαο ηὸ πξ᾵γκά ἐζηηλ, ἀιιὰ ἄλσζελ α὎ηὸ πξνδηεηύπσζε, θαὶ ηὴλ ἀλάζηαζηλ ἢδε δηὰ ηνύησλ πξνέγξαςε η῵λ ιόγσλ. Ἔιεγνλ νὔλ· Μήηη ἀπνθηελε῔ ἑαπηόλ; Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; Ἀλαηξ῵λ α὎η῵λ ηὴλ ὏πνςίαλ, θαὶ δεηθλὺο ὅηη ηὸ πξ᾵γκα ἁκάξηεκά ἐζηη, θεζί· ὖκε῔ο ἐθ η῵λ θάησ ἐζηέ. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· Ο὎δὲλ ζαπκαζηὸλ ὏κ᾵ο ηνηαῦηα ἐλλνε῔λ, ἀλζξώπνπο ζαξθηθνὺο, θαὶ ν὎δὲλ ινγηδνκέλνπο πλεπκαηηθόλ· ἀιι' ν὎θ ἐγὼ πξάμσ ηη ηνηνῦηνλ. Ἄλσζελ γάξ εἮκη· ὏κε῔ο ἐθ ηνῦ θόζκνπ ηνύηνπ ἐζηέ. Καὶ πάιηλ ἐληαῦζα ηὰο θνζκηθὰο ἐλλνίαο θαὶ ζαξθηθάο θεζηλ· ὅζελ δ῅ινλ, ὅηη θαὶ ηὸ, ἖γὼ ν὎θ εἮκὶ ἐθ ηνῦ θόζκνπ ηνύηνπ, ν὎ ηὸ ζάξθα κὴ ἀλεηιεθέλαη ἐζηὶλ, ἀιιὰ ηὸ πόῤῥσ εἶλαη η῅ο ἐθείλσλ πνλεξίαο. Καὶ γὰξ 59.293 ηνὺο καζεηάο θεζη κὴ εἶλαη ἐθ ηνῦ θόζκνπ· ἀιι' ὅκσο ζάξθα εἶρνλ ἐθε῔λνη. Ὥζπεξ νὔλ ὁ Παῦινο ιέγσλ, Ο὎θ ἐζηὲ ἐλ ζαξθὶ, ν὎ρὶ ἀζσκάηνπο α὎ηνὺο εἶλαί θεζηλ· νὓησ ιέγσλ ηνὺο καζεηὰο ν὎θ εἶλαη ἐθ ηνῦ θόζκνπ ν὎δὲλ ἕηεξνλ, ἠ θηινζνθίαλ, α὎ην῔ο καξηπξε῔. Εἶπνλ νὔλ ὏κ῔λ, ὅηη ἐὰλ κὴ πηζηεύζεηε ὅηη ἐγώ εἮκη, ἐλ ηα῔ο ἁκαξηίαηο ὏κ῵λ ἀπνζαλε῔ζζε. ΕἮ γὰξ δηὰ ηνῦην ἤιζελ, ἵλα ἄξῃ ηὴλ ἁκαξηίαλ ηνῦ θόζκνπ, θαὶ ἑηέξσο α὎ηὴλ ἀπνδύζαζζαη ν὎θ ἔλη, εἮ κὴ δηὰ ινπηξνῦ, ἀλάγθε ηὸλ κὴ πηζηεύνληα ἔρεηλ ηὸλ

παιαηὸλ ἄλζξσπνλ. ὇ γὰξ κὴ βνπιόκελνο α὎ηὸλ ζαλαη῵ζαη δηὰ η῅ο πίζηεσο θαὶ ζάςαη, ἐλαπνζαλε῔ηαη α὎ηῶ, θαὶ ἀπειεύζεηαη ἐθε῔ δώζσλ ε὎ζύλαο η῵λ πξόηεξνλ ἟καξηεκέλσλ. ∆ηὰ ηνῦην ἔιεγελ· ὇ δὲ κὴ πηζηεύσλ ἢδε θέθξηηαη· ν὎ ηῶ κὴ πηζηεύεηλ κόλνλ, ἀιι' ὅηη θαὶ ηὰ πξόηεξα ἁκαξηήκαηα ἔρσλ ἀπέξρεηαη, Ἔιεγνλ νὔλ· ΢ὺ ηίο εἶ; Ὢ η῅ο ἀλνίαο! κεηὰ ρξόλνλ ηνζνῦηνλ, θαὶ ζεκε῔α, θαὶ δηδαζθαιίαλ, ἐξση῵ζη, ΢ὺ ηίο εἶ; Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; Σὴλ ἀξρὴλ ὅ ηη θαὶ ιαι῵ ὏κ῔λ. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηη· Σνῦ ὅισο ἀθνύεηλ η῵λ ιόγσλ η῵λ παξ' ἐκνῦ ἀλάμηνί ἐζηε, κήηη γε θαὶ καζε῔λ, ὅζηηο ἐγώ εἮκη. ὖκε῔ο γὰξ πάληα πεηξάδνληεο θζέγγεζζε, θαὶ ν὎δελὶ η῵λ παξ' ἐκνῦ πξνζέρνληεο. Καὶ ηαῦηα πάληα ἞δπλάκελ ἐιέγμαη λῦλ· ηνῦην γάξ ἐζηη, Πνιιὰ ἔρσ θαὶ ιέγεηλ θαὶ θξίλεηλ· ν὎θ ἐιέγμαη δὲ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ θνιάζαη· ἀιι' ὁ πέκςαο κε, ηνπηέζηηλ, ὁ Παηὴξ, ν὎ βνύιεηαη ηνῦην. Ο὎ γὰξ ἤιζνλ θξ῔λαη ηὸλ θόζκνλ, ἀιιὰ ζ῵ζαη ηὸλ θόζκνλ. Ο὎ γὰξ ἀπέζηεηιελ ὁ Θεὸο ηὸλ ΤἯὸλ α὎ηνῦ, ἵλα θξίλῃ ηὸλ θόζκνλ, θεζὶλ, ἀιι' ἵλα ζώζῃ ηὸλ θόζκνλ. ΕἮ ηνίλπλ εἮο ηνῦηό κε ἀπέζηεηιελ, ἀιεζὴο δέ ἐζηηλ, εἮθόησο ν὎δέλα ἐγὼ θξίλσ λῦλ. Ἀιιὰ ηαῦηα ιαι῵ ηὰ πξὸο ζσηεξίαλ, ν὎ ηὰ πξὸο ἔιεγρνλ. Λέγεη δὲ ηαῦηα, ἵλα κὴ λνκίζσζηλ ὅηη ηνζαῦηα ἀθνύσλ, παξὰ ἀζζέλεηαλ ν὎θ ἐπεμέξρεηαη, ἠ ὅηη ν὎θ νἶδελ α὎η῵λ ηὰο δηαλνίαο θαὶ ηὰο ριεπαζίαο. Ο὎θ ἔγλσζαλ δὲ ὅηη ηὸλ Παηέξα α὎ην῔ο ιέγεη. Ὢ η῅ο ἀλνίαο! ν὎ δηέιηπελ α὎ην῔ο πεξὶ α὎ηνῦ δηαιεγόκελνο, θαὶ ν὎θ ἐγίλσζθνλ. Εἶηα ἐπεηδὴ πνιιὰ ζεκε῔α πνηήζαο θαὶ δηδάμαο, ν὎θ ἐπεζπάζαην, πεξὶ ηνῦ ζηαπξνῦ ινηπὸλ δηαιέγεηαη, ιέγσλ· Ὅηαλ ὏ςώζεηε ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦ ἀλζξώπνπ, ηόηε γλώζεζζε ὅηη ἐγώ εἮκη, θαὶ ἀπ' ἐκαπηνῦ ν὎ ιαι῵, θαὶ ὅηη κεη' ἐκνῦ ἐζηηλ ὁ πέκςαο κε, θαὶ ν὎θ ἀθ῅θέ κε κόλνλ ὁ Παηήξ. ∆είθλπζηλ ὅηη δηθαίσο ἔιεγε, Σὴλ ἀξρὴλ ὅ ηη θαὶ ιαι῵ ὏κ῔λ. βʹ. Οὓησο ν὎ πξνζε῔ρνλ ην῔ο ιεγνκέλνηο. Ὅηαλ ὏ςώζεηε ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦ ἀλζξώπνπ. Ο὎ρ ὏κε῔ο ηόηε κάιηζηα πξνζδνθ᾵ηε ἀπαιιαγήζεζζαί κνπ θαὶ ἀλαηξήζεηλ; ἖γὼ δὲ ιέγσ, ὅηη Σόηε κάιηζηα εἴζεζζε ὅηη ἐγώ εἮκη, η῵λ ηε ζεκείσλ ἕλεθελ, θαὶ η῅ο ἀλαζηάζεσο θαὶ η῅ο ἁιώζεσο. Πάληα γὰξ ηαῦηα Ἧθαλὰ ἤλ ἐκθ῅λαη α὎ηνῦ ηὴλ Ἦζρύλ. Καὶ ν὎θ εἶπε, Σόηε γλώζεζζε ηίο εἮκη. Ὅηαλ γὰξ ἴδεηε, θεζὶλ, ὅηη ν὎δὲλ ἀπὸ ηνῦ ζαλάηνπ πείζνκαη, Σόηε γλώζεζζε ὅηη ἐγώ εἮκη· ηνπηέζηηλ, ὁ Υξηζηὸο ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ, θαὶ ὁ πάληα θέξσλ θαὶ ἄγσλ, θαὶ ν὎θ ἐλαληίνο ἐθείλῳ. ∆ηὰ ηνῦην γνῦλ ἐπήγαγε, Καὶ ἀπ' ἐκαπηνῦ ν὎ ιαι῵ ν὎δέλ. Ἀκθόηεξα γὰξ εἴζεζζε, θαὶ ηὴλ Ἦζρὺλ ηὴλ ἐκὴλ, θαὶ ηὴλ ὁκόλνηαλ ηὴλ πξὸο ηὸλ Παηέξα. Σὸ γὰξ, Ἀπ' ἐκαπηνῦ ν὎ ιαι῵ ν὎δὲλ, ηὸ ἀπαξάιιαθηνλ η῅ο ν὎ζίαο δειν῔, θαὶ ηὸ ν὎δὲλ ἐθηὸο η῵λ παηξηθ῵λ λνεκάησλ θζέγγεζζαη. Ὅηαλ γὰξ ἐθπέζεηε η῅ο ιαηξείαο, ὅηαλ κὴ ζπγρσξεζῆ ὏κ῔λ κεδὲ α὎ηὸλ ζεξαπεύεηλ, ὡο πξὸ ηνύηνπ, ηόηε εἴζεζζε ὅηη ἀκύλσλ 59.294 ἐκνὶ ηαῦηα πνηε῔, θαὶ παξνμπλόκελνο ὏πὲξ η῵λ κὴ ἀθνπζάλησλ κνπ· ὡζαλεὶ ἔιεγελ· Ο὎θ ἂλ εἴ γε ἀληίζεόο ηηο ἢκελ θαὶ ἀιιόηξηνο, ηνζαύηελ ἂλ ὀξγὴλ θαζ' ὏κ῵λ ἐθίλεζε. Σνῦην θαὶ ἧζαΐαο θεζί· ∆ώζεη ηνὺο πνλεξνὺο ἀληὶ η῅ο ηαθ῅ο α὎ηνῦ· θαὶ ὁ ∆απῒδ, Σόηε ιαιήζεη πξὸο α὎ηνὺο ἐλ ὀξγῆ α὎ηνῦ· θαὶ α὎ηὸο, Ἰδνὺ ἀθίεηαη ὁ νἶθνο ὏κ῵λ ἔξεκνο. Καὶ αἯ παξαβνιαὶ ηὸ α὎ηὸ δεινῦζηλ, ὅηαλ ιέγῃ· Σί πνηήζεη ην῔ο γεσξγν῔ο ἐθείλνηο ὁ θύξηνο ηνῦ ἀκπει῵λνο ἐθείλνπ; Καθνὺο θαθ῵ο ἀπνιέζεη α὎ηνύο. ὇ξᾶο ὅηη παληαρνῦ δηὰ ηὸ κεδέπσ πηζηεύεζζαη νὓησ θζέγγεηαη; ἖πεὶ εἮ α὎ηνὺο ἀπνιε῔, ὥζπεξ νὔλ θαὶ ἀπνιε῔ (Φέξεηε γὰξ, θεζὶλ, α὎ηνὺο ὧδε ηνὺο κὴ ζέινληάο κε βαζηιεῦζαη, θαὶ θαηαζθάμαηε)· ηίλνο ἕλεθελ ν὎θ α὎ηνῦ θεζηλ ἔξγνλ, ἀιιὰ ηνῦ Παηξὸο ηὸ γηλόκελνλ; Πξὸο ηὴλ ἐθείλσλ ἀζζέλεηαλ δηαιεγόκελνο· ὁκνῦ δὲ θαὶ ηηκ῵λ ηὸλ γεγελλεθόηα. ∆ηὰ ηνῦην ν὎θ εἶπελ, Ἀθίσ ηὸλ νἶθνλ ὏κ῵λ ἔξεκνλ, ἀιι' Ἀθίεηαη· ηνῦην κὲλ γὰξ ἀπξνζώπσο ηέζεηθε. ∆ηὰ δὲ ηνῦ εἮπε῔λ, Πνζάθηο ἞ζέιεζα ἐπηζπλαγαγε῔λ ηὰ ηέθλα ὏κ῵λ, θαὶ ν὎θ ἞ζειήζαηε; εἶηα ἐπαγαγε῔λ, ὅηη Ἀθίεηαη, δείθλπζηλ ὅηη α὎ηὸο ηὴλ ἐξήκσζηλ εἮξγάδεην. ἖πεηδὴ γὰξ, θεζὶλ, ε὎εξγεηνύκελνη θαὶ ζεξαπεπόκελνη ν὎θ ἞ζειήζαηε γλ῵λαη, θνιαδόκελνη εἴζεζζε ὅζηηο ἐγώ. Καὶ κεη' ἐκνῦ ἐζηηλ ὁ Παηήξ. Ἵλα γὰξ, κὴ λνκίζσζη ηὸ, ὇ πέκςαο

κε, ἐιαηηώζεσο εἶλαη, ιέγεη, Μεη' ἐκνῦ ἐζηη. Σὸ κὲλ γὰξ, η῅ο νἮθνλνκίαο· ηὸ δὲ, η῅ο ζεόηεηνο. Καὶ ν὎θ ἀθ῅θέ κε κόλνλ, ὅηη ἐγὼ ηὰ ἀξεζηὰ α὎ηῶ πνη῵ πάληνηε. Πάιηλ ἐπὶ ηὸ ηαπεηλόηεξνλ ηὸλ ιόγνλ θαηήγαγε, πξὸο ἐθε῔λν ζπλερ῵ο Ἧζηάκελνο ὅπεξ ἔιεγνλ, ὅηη ν὎θ ἔζηηλ ἐμ α὎ηνῦ, θαὶ ὅηη ηὸ ζάββαηνλ ν὎ ηεξε῔, πξὸο ηνῦηό θεζη· Σὰ ἀξεζηὰ α὎ηῶ πνη῵ πάληνηε· δεηθλὺο, ὅηη θαὶ ηὸ ιύεζζαη ηὸ ζάββαηνλ, ἀξεζηὸλ α὎ηῶ. Οὓησ γνῦλ θαὶ ἐπὶ ηνῦ ζηαπξνῦ θεζη· ∆νθε῔ηε ὅηη ν὎ δύλακαη παξαθαιέζαη ηὸλ Παηέξα κνπ; Καίηνη γε εἮπὼλ κόλνλ· Σίλα δεηε῔ηε; ἔῤῥηςελ ὏πηίνπο. Σί νὔλ ν὎ ιέγεη. ∆νθε῔ηε ὅηη ν὎ δύλακαη ὏κ᾵ο ἀπνιέζαη, ἔξγῳ ηνῦην ἐπηδεημάκελνο; Πξὸο ηὴλ ἀζζέλεηαλ α὎η῵λ θαηαβαίλεη. Πνιιὴλ γὰξ ἐπνηε῔ην ζπνπδὴλ, ὥζηε δε῔μαη ὅηη ν὎δὲλ ἐλαληίνλ πνηε῔ ηῶ Παηξί. Οὓησ δὴ θαὶ ἐληαῦζα ἀλζξσπηλώηεξνλ θζέγγεηαη. Ὥζπεξ δὲ ηὸ, Ο὎θ ἀθ῅θέ κε κόλνλ, εἴξεηαη· νὓησ θαὶ ηὸ, ὅηη ἖γὼ ηὰ ἀξεζηὰ α὎ηῶ πνη῵ πάληνηε. Σαῦηα α὎ηνῦ ιαιήζαληνο, πνιινὶ ἐπίζηεπζαλ εἮο α὎ηόλ. Ὅηε εἮο ηὸ ηαπεηλὸλ ηὸλ ιόγνλ θαηήγαγε, ηόηε πνιινὶ ἐπίζηεπζαλ. Ἔηη νὔλ ἐξσηᾶο, ηίλνο ἕλεθελ ηαπεηλ῵ο θζέγγεηαη; Καίηνη γε ζαθ῵ο ὁ ε὎αγγειηζηὴο ᾐλίμαην ηνῦην, εἮπὼλ, ὅηη Σαῦηα α὎ηνῦ ιαιήζαληνο, πνιινὶ ἐπίζηεπζαλ εἮο α὎ηόλ· κνλνλνπρὶ βν῵λ δηὰ ηνύησλ η῵λ πξαγκάησλ· Μὴ ζνξπβνῦ, ὦ ἀθξναηὰ, ἐάλ ηη ηαπεηλὸλ ἀθνύζῃο. ΟἯ γὰξ κεηὰ ηνζαύηελ δηδαζθαιίαλ κεδέπσ πεπεηζκέλνη ὅηη παξὰ ηνῦ Παηξόο ἐζηηλ, εἮθόησο ηαπεηλόηεξα ἢθνπνλ ἵλα πεηζζ῵ζη. Καὶ ηνῦην νὔλ ἀπνινγία ἐζηὶλ ὏πὲξ η῵λ κειιόλησλ ηαπεηλ῵ο εἮξήζεζζαη. ἖πίζηεπζαλ κὲλ νὔλ, ν὎ρ ὡο ἐρξ῅λ δὲ, ἀιι' ἁπι῵ο θαὶ ὡο ἔηπρελ, ἟ζζέληεο θαὶ ἀλαπαπζάκελνη ἐπὶ ηῆ η῵λ ιόγσλ ηαπεηλόηεηη. Ὅηη γὰξ ν὎ ηειείαλ πίζηηλ εἶρνλ, δείθλπζηλ ὁ ε὎αγγειηζηὴο ἐθ η῵λ κεηὰ ηαῦηα ιόγσλ, ἐλ νἷο α὎ηὸλ πάιηλ ὏βξίδνπζη. Καὶ ὅηη νὕηνη α὎ηνί εἮζηλ ἐθε῔λνη, ἐδήισζελ εἮπώλ· Ἔιεγελ νὔλ ὁ Ἰεζνῦο πξὸο ηνὺο πεπηζηεπθόηαο α὎ηῶ Ἰνπδαίνπο· ἖ὰλ ὏κε῔ο κείλεηε ἐλ ηῶ ιόγῳ ηῶ ἐκῶ· δεηθλὺο ὅηη ν὎δέπσ παξεδέμαλην ηὴλ δηδαζθαιίαλ, ἀιιὰ κόλνλ πξνζε῔ρνλ ην῔ο ιεγνκέλνηο. ∆ηὸ θαὶ 59.295 πιεθηηθώηεξνλ εἶπελ. ἖θε῔ κὲλ γὰξ ἁπι῵ο εἶπελ, Ζεηήζεηέ κε· λῦλ δὲ κε῔δνλ πξνζέζεθελ, ὅηη ἖λ ηα῔ο ἁκαξηίαηο ὏κ῵λ ἀπνζαλε῔ζζε. Καὶ ηὸ π῵ο δείθλπζηλ, ὅηη ν὎ δύλαζζε ἐιζόληεο ἐθε῔, παξαθαιέζαη κε ινηπόλ. Σαῦηα ἃ ιαι῵ εἮο ηὸλ θόζκνλ. ∆ηὰ ηνύησλ ἐδήισζε ινηπὸλ ἐμεξρόκελνλ α὎ηὸλ εἮο ηὰ ἔζλε. ἖πεηδὴ δὲ ν὎θ ἔγλσζαλ ινηπὸλ ὅηη ηὸλ Παηέξα α὎ην῔ο ιέγεη ἔκπξνζζελ, πάιηλ θζέγγεηαη πεξὶ α὎ηνῦ· θαὶ ηὴλ αἮηίαλ η῅ο ηαπεηλόηεηνο η῵λ ῥεκάησλ ηέζεηθελ ὁ ε὎αγγειηζηήο. γʹ. Ἂλ νὓησ ηνίλπλ ζέισκελ ηὰο Γξαθὰο ἐξεπλᾶλ κεηὰ ἀθξηβείαο θαὶ κὴ ἁπι῵ο, δπλεζόκεζα η῅ο ζσηεξίαο η῅ο ἟κεηέξαο ἐπηηπρε῔λ· ἂλ δηὰ παληὸο α὎ηα῔ο ἐλδηαηξίβσκελ, θαὶ δνγκάησλ ὀξζόηεηα, θαὶ βίνλ εἮζόκεζα ἞θξηβσκέλνλ. Κἂλ ζθόδξα ζθιεξόο ηηο εἴε, θαὶ ἀπελὴο, θαὶ ραῦλνο, θἂλ κεδὲλ θεξδαίλῃ ἐλ ην῔ο ἄιινηο ρξόλνηο, ηὸλ ρξόλνλ γνῦλ θαξπώζεηαη ηνῦηνλ, θαὶ ιήςεηαί ηηλα ὠθέιεηαλ, εἮ θαὶ κὴ ηνζαύηελ, ὡο αἴζζεζηλ ἔρεηλ, ἀιι' ὅκσο ιήςεηαη. ΕἮ γὰξ κπξεςε῔όλ ηηο παξηὼλ θαὶ πξνζθαζήκελνο ἐξγαζηεξίνηο ηνηνύηνηο, θαὶ ἄθσλ ἀλαρξώλλπηαη ἐθ η῅ο ε὎σδίαο· πνιιῶ κ᾵ιινλ εἮο ἐθθιεζίαλ ἀπηώλ. Ὥζπεξ γὰξ ἐμ ἀξγίαο ἀξγία ηίθηεηαη· νὓησ θαὶ ἐθ η῅ο ἐλεξγείαο πξνζπκία γελλ᾵ηαη. Κἂλ κπξίσλ ᾖο γέκσλ θαθ῵λ, θἂλ ἀθάζαξηνο, κὴ θύγῃο ηὴλ ἐληαῦζα δηαηξηβήλ. Σί νὔλ, θεζὶλ, ὅηη ἀθνύσλ ν὎ πνη῵; Ο὎ κηθξὸλ ηὸ θέξδνο ηαιαλίδεηλ ἑαπηόλ· ν὎θ ἄρξεζηνο νὕηνο ὁ θόβνο· ν὎θ ἄθαηξνλ ηνῦην ηὸ δένο. ἖ὰλ ζηελάμῃο κόλνλ, ὅηη ἀθνύσλ ν὎ πνη῵, πάλησο θαὶ ἐπὶ ηὸ πνηε῔λ ἣμεηο πνηέ. Ο὎ γὰξ ἔλεζηη ηῶ Θεῶ δηαιεγόκελνλ, θαὶ ἀθνύνληα Θενῦ δηαιεγνκέλνπ, κὴ θεξδαίλεηλ. Ε὎ζέσο γνῦλ ζπζηειιόκεζα, θαὶ ηὰο ρε῔ξαο ληπηόκεζα, ὅηαλ βηβιίνλ βνπιώκεζα ιαβε῔λ. ὇ξᾶο θαὶ πξὸ η῅ο ἀλαγλώζεσο πόζε ε὎ιάβεηα; Ἂλ δὴ θαὶ κεηὰ ἀθξηβείαο ἐπέιζσκελ, πνιιὴλ θαξπσζόκεζα ηὴλ ὠθέιεηαλ. Ο὎ γὰξ ἂλ, εἮ κὴ ἐλ ε὎ιαβείᾳ θαζίζηε ηὴλ ςπρὴλ, ηὰο ρε῔ξαο ἂλ ἀπεληςάκεζα· θαὶ γπλὴ, θἂλ ἀθαηαθάιππηνο ᾖ, πεξηηίζεηαη ε὎ζέσο ηὸ θάξνο, η῅ο ἔλδνζελ ε὎ιαβείαο ηὸ δε῔γκα ἐλδεηθλπκέλε· θαὶ ἀλὴξ, ἐὰλ θαηαθεθαιπκκέλνο ᾖ,

γπκλν῔ ηὴλ θεθαιήλ. ὇ξᾶο π῵ο θήξπμ γίλεηαη η῅ο ἔλδνλ ε὎ιαβείαο ηὸ ἔμσζελ ζρ῅κα; Εἶηα θαὶ εἮο ἀθξόαζηλ θαζίζαο, ἐζηέλαμε πνιιάθηο θαὶ θαηέγλσ 59.296 ηνῦ βίνπ ηνῦ παξόληνο. Πξνζέρσκελ ηνίλπλ ηα῔ο Γξαθα῔ο, ἀγαπεηνί· θαὶ εἮ κεδὲλ ἕηεξνλ, ηὰ γνῦλ ε὎αγγέιηα πεξηζπνύδαζηα ἟κ῔λ γηλέζζσ, θαὶ ηαῦηα κεηαρεηξηδώκεζα. Ε὎ζέσο γὰξ, ἀλαπηύμαο ηὸ βηβιίνλ, ηνῦ Υξηζηνῦ ηὸ ὄλνκα ὄςεη ἐγθείκελνλ, θαὶ ἀθνύζῃ ε὎ζέσο ιέγνληνο· Σνῦ δὲ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ ἟ γέλλεζηο ἤλ νὓησ. Μλεζηεπζείζεο γὰξ η῅ο κεηξὸο α὎ηνῦ Μαξίαο ηῶ Ἰσζὴθ, ε὏ξέζε ἐλ γαζηξὶ ἔρνπζα ἐθ Πλεύκαηνο ἁγίνπ. ὇ δὲ ηαῦηα ἀθνύσλ, ἐπηζπκήζεη παξζελίαο ε὎ζέσο, ζαπκάδεηαη ηὸλ ηόθνλ, ἀπαιιαγήζεηαη η῅ο γ῅ο. Ο὎ κηθξὰ θαὶ ηαῦηα, ὅηαλ ἴδῃο θαὶ Πλεύκαηνο θαηαμηνπκέλελ ηὴλ παξζέλνλ, θαὶ ἄγγεινλ α὎ηῆ δηαιεγόκελνλ. Καὶ ηαῦηα κὲλ ἐμ ἐπηπνι῅ο· εἮ δὲ ἐπηκείλῃο κέρξη ηέινπο ἐπηὼλ, πάληα ε὎ζέσο δηαπηύζεηο ηὰ βησηηθὰ, πάλησλ θαηαγειάζῃ η῵λ ἐληαῦζα· θἂλ πινύζηνο ᾖο, ν὎δὲλ ἟γήζῃ ηὸλ πινῦηνλ, ἀθνύζαο ὅηη ηέθηνλνο νὔζα ἐθείλε θαὶ ηαπεηλ῅ο νἮθίαο, κήηεξ ηνῦ ∆εζπόηνπ ζνπ γέγνλε· θἂλ πέλεο ᾖο, ν὎θ ἐπαηζρπλζήζῃ ηὴλ πελίαλ, καζὼλ ὅηη ηὴλ ε὎ηειεζηάηελ νἮθίαλ ν὎θ ἐπῃζρύλζε ὁ ηνῦ θόζκνπ ∆εκηνπξγόο. Σαῦηα ἐλλν῵λ, ν὎ρ ἁξπάζεηο, ν὎ πιενλεθηήζεηο, ν὎ ιήςῃ ηὰ η῵λ ἑηέξσλ ζύ· ἀιι' ἐξαζηὴο ἔζῃ κ᾵ιινλ πελίαο, θαὶ ὏πεξόςεη ηὸλ πινῦηνλ. Ἂλ δὲ ηνῦην γέλεηαη, πάληα ἐμνξηε῔ο ηὰ θαθά. Πάιηλ ὅηαλ ἴδῃο α὎ηὸλ ἐπὶ θάηλεο θείκελνλ, ν὎ ζπνπδάζεηο ηῶ παηδίῳ ζνπ πεξηζε῔λαη θόζκνλ ρξπζνῦλ, ν὎δὲ ηῆ γπλαηθὶ ἀξγπξέλδεηνλ πνη῅ζαη θιίλελ. Σαῦηα δὲ κὴ ζπνπδάδσλ, ν὎δὲ ηὰο ἐθ ηνύησλ ἐξγάζῃ πιενλεμίαο θαὶ ἁξπαγάο. Πνιιὰ θαὶ ἕηεξα ἔζηη θεξδ᾵λαη, ἅπεξ ν὎θ ἔλεζηη λῦλ θαηὰ κέξνο ιέγεηλ· εἴζνληαη δὲ νἯ πε῔ξαλ εἮιεθόηεο. ∆ηὸ παξαθαι῵ θαὶ θη᾵ζζαη βηβιία, θαὶ κεηὰ η῵λ βηβιίσλ ηὰ λνήκαηα θαηέρεηλ, θαὶ ηα῔ο δηαλνίαηο ἐγγξάθεηλ. ΟἯ κὲλ γὰξ Ἰνπδα῔νη, ἐπεηδὴ ν὎ πξνζε῔ρνλ, η῵λ ρεηξ῵λ ἐθειεύνλην ηὰ βηβιία ἐμαξηᾶλ· ἟κε῔ο δὲ νὒηε ἐλ ρεξζὶλ, ἀιι' ἐλ νἮθίᾳ ηίζεκελ, δένλ ἐληππνῦλ ηῆ θαξδίᾳ. Οὓησ γὰξ ηὸλ παξόληα ἐθθαζαίξνληεο βίνλ, ηεπμόκεζα η῵λ κειιόλησλ ἀγαζ῵λ· ὧλ γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.295 ΟΜΘΛΘΑ Ν∆ʹ. Ἔιεγελ νὔλ ὁ Ἰεζνῦο πξὸο ηνὺο πεπηζηεπθόηαο α὎ηῶ Ἰνπδαίνπο· «἖ὰλ ὏κε῔ο κείλεηε ἐλ ηῶ ιόγῳ ηῶ ἐκῶ, ἀιεζ῵ο καζεηαί κνύ ἐζηε, θαὶ γλώζεζζε ηὴλ ἀιήζεηαλ, θαὶ ἟ ἀιήζεηα ἐιεπζεξώζεη ὏κ᾵ο.»
αʹ. Πνιι῅ο ὏πνκνλ῅ο δε῔ηαη ηὰ ἟κέηεξα, ἀγαπεηνί. ἧ δὲ ὏πνκνλὴ γίλεηαη, ὅηαλ θαηὰ βάζνπο ἐῤῥηδσκέλα ηὰ δόγκαηα ᾖ. Καζάπεξ γὰξ ηὴλ δξῦλ ηὴλ εἮο ηνὺο θάησ θόιπνπο ἀθηε῔ζαλ ηὰο ῥίδαο θαὶ πεξηζθηγγνκέλελ κεηὰ ἀθξηβείαο, ν὎δεὶο ἄλεκνο πξνζπεζὼλ ἀλαζπάζαη δπλήζεηαη· νὓησ δὴ θαὶ ηὴλ ςπρὴλ ηὴλ θαζεισκέλελ ηῶ ηνῦ Θενῦ θόβῳ, ν὎δεὶο πεξηηξέςαη δπλήζεηαη· ηνῦ γὰξ ἐῤῥηδ῵ζζαη, ηὸ θαζει῵ζζαη πιένλ ἐζηί. Σνῦην γνῦλ ὁ Πξνθήηεο εὒρεηαη, ιέγσλ· Καζήισζνλ ἐθ ηνῦ θόβνπ ζνπ ηὰο ζάξθαο κνπ. Οὓησ θαὶ ζὺ θαζήισζνλ θαὶ ζύλαςνλ, ὡζαλεὶ ἣιῳ πξνζπεπεξνλεκέλῳ. Ὥζπεξ γὰξ νὕηνη δπζάισηνη, νὓησο νἯ ἐλαληίνη ε὎άισηνη γίλνληαη θαὶ θαηαῤῥηπηνῦληαη ῥᾳδίσο· ὅπεξ θαὶ ηόηε ἔπαζρνλ νἯ Ἰνπδα῔νη. Ἀθνύζαληεο γὰξ θαὶ πηζηεύζαληεο, πάιηλ ἐμεηξάπεζαλ. 59.296 Βνπιόκελνο νὔλ ἐκβαζῦλαη ηὴλ πίζηηλ α὎η῵λ ὁ Υξηζηὸο, ὥζηε κὴ ἐπηπνιαίαλ εἶλαη, δηαζθάπηεη ηὴλ ςπρὴλ πιεθηηθσηέξνηο ιόγνηο. Σ῵λ γὰξ πηζηεπόλησλ ἤλ θαὶ ἐιέγρσλ ἀλέρεζζαη· νἯ δὲ ε὎ζέσο ἞γξίαηλνλ. Π῵ο δὲ ηνῦην πνηε῔; Πξ῵ηνλ παξαγγέιιεη· ἖ὰλ ὏κε῔ο κείλεηε ἐλ ηῶ ιόγῳ ηῶ ἐκῶ, ὄλησο καζεηαί κνύ ἐζηε, θαὶ ἟ ἀιήζεηα ἐιεπζεξώζεη ὏κ᾵ο·

κνλνλνπρὶ ιέγσλ, Μέιισ βαζε῔αλ δηδόλαη ηνκὴλ, ἀιιὰ κὴ ζαιεύεζζε. Μ᾵ιινλ δὲ θαὶ δηὰ ηνύησλ α὎η῵λ ηὸλ ηύθνλ α὎η῵λ η῅ο δηαλνίαο θαηέζηεηιε. Σίλνο ἐιεπζεξώζεη, εἮπέ κνη; Ἁκαξηεκάησλ. Σί νὔλ νἯ ἀιαδόλεο ἐθε῔λνη; ΢πέξκα Ἀβξαάκ ἐζκελ, θαὶ ν὎δελὶ δεδνπιεύθακελ πώπνηε. Καηέπεζελ ε὎ζέσο α὎η῵λ ἟ δηάλνηα· ηνῦην δὲ γέγνλελ, ἀπὸ ηνῦ πξὸο ηὰ θνζκηθὰ ἐπην῅ζζαη. ἖ὰλ κείλεηε ἐλ ηῶ ιόγῳ ηῶ ἐκῶ, δεινῦληνο ἤλ ηὰ ἐλ ηῆ θαξδίᾳ α὎η῵λ, θαὶ εἮδόηνο ὅηη ἐπίζηεπζαλ κὲλ, ν὎θ ἔκεηλαλ δέ. Καὶ κέγα ἐπαγγέιιεηαη, ηὸ καζεηὰο α὎ηνῦ ἐθείλνπο γελέζζαη. ἖πεηδὴ γάξ ηηλεο ἀλερώξεζαλ πξώελ, αἮληηηόκελνο α὎ηνύο θεζηλ, ἖ὰλ κείλεηε· ἐπεὶ θἀθε῔λνη ἢθνπζαλ θαὶ ἐπίζηεπζαλ, θαὶ ἀλερώξεζαλ, ἐπεηδὴ ν὎θ ἔκεηλαλ. Πνιινὶ γὰξ η῵λ 59.297 καζεη῵λ α὎ηνῦ ἀπ῅ιζνλ εἮο ηὰ ὀπίζσ, θαὶ ν὎θ ἔηη κεη' α὎ηνῦ παῤῥεζίᾳ πεξηεπάηνπλ. Γλώζεζζε ηὴλ ἀιήζεηαλ· ηνπηέζηηλ, ἖κέ· ἖γὼ γάξ εἮκη ἟ ἀιήζεηα. Σὰ κὲλ Ἰνπδατθὰ πάληα ηύπνο ἤλ· ηὴλ δὲ ἀιήζεηαλ παξ' ἐκνῦ εἴζεζζε, θαὶ ἐιεπζεξώζεη ὏κ᾵ο η῵λ ἁκαξηεκάησλ. Ὥζπεξ γὰξ ἐθείλνηο ἔιεγελ· ἖λ ηα῔ο ἁκαξηίαηο ὏κ῵λ ἀπνζαλε῔ζζε· νὓησ θαὶ ηνύηνηο ἔιεγελ, ἖ιεπζεξώζεη ὏κ᾵ο. Καὶ ν὎θ εἶπελ, Ἀπαιιάμσ ὏κ᾵ο δνπιείαο· ἀιιὰ ηνῦην α὎ην῔ο εἴαζε ζπληδε῔λ. Σί νὔλ ἐθε῔λνη; ΢πέξκα Ἀβξαάκ ἐζκελ, θαὶ ν὎δελὶ δεδνπιεύθακελ πώπνηε. Καίηνη εἮ ἐρξ῅λ ἀγαλαθη῅ζαη, ἐπὶ ηῶ πξνηέξῳ εἮθὸο ἤλ, ηῶ εἮξεθέλαη, Γλώζεζζε ηὴλ ἀιήζεηαλ, θαὶ εἮπε῔λ· Σί νὔλ; λῦλ ηὴλ ἀιήζεηαλ ν὎θ ἴζκελ; ὁ λόκνο νὔλ ςεῦδνο θαὶ ἟ γλ῵ζηο ἟ ἟κεηέξα; Ἀιι' ν὎δελὸο ηνύησλ α὎ην῔ο ἔκειελ, ἀιι' ἐπὶ θνζκηθν῔ο πξάγκαζηλ ἀιγνῦζη, θαὶ ηαῦηα δνπιείαλ ὏πνπηεύζαληεο. ΕἮζὶ γὰξ, εἮζὶ θαὶ λῦλ πνιινὶ νἳ ἐπὶ κὲλ ην῔ο ἀδηαθόξνηο αἮζρύλνληαη, θαὶ ἐπὶ ηῆ δνπιείᾳ ηαύηῃ· ἐπὶ δὲ η῅ο δνπιείαο η῅ο ἁκαξηίαο ν὎θέηη, θαὶ ἕινηλην ἂλ κπξηάθηο ἐθείλελ θιεζ῅λαη δνῦινη ηὴλ δνπιείαλ, ἠ ηαύηελ ἅπαμ. Σνηνῦηνί ηηλεο ἤζαλ θἀθε῔λνη, θαὶ ν὎δὲ ᾔδεζαλ ἄιιελ δνπιείαλ, θαί θαζη· ∆νύινπο ἐθάιεζαο ηνὺο ἀπὸ ηνῦ γέλνπο ηνῦ Ἀβξαὰκ, ηνὺο ε὎γελε῔ο; νὑο ν὎θ ἐρξ῅λ δηὰ ηνῦην θαιέζαη δνύινπο. Ο὎δέπνηε γὰξ, θεζὶλ, ἐδνπιεύζακελ. Σνηαῦηα γὰξ η῵λ Ἰνπδαίσλ ηὰ α὎ρήκαηα· ΢πέξκα Ἀβξαάκ ἐζκελ, Ἰζξαει῔ηαί ἐζκελ. Ο὎δακνῦ η῵λ νἮθείσλ θαηνξζσκάησλ κέκλεληαη. ∆ηὰ ηνῦην πξὸο α὎ηνὺο ἀλέθξαγελ Ἰσάλλεο, ιέγσλ· Μὴ δόμεηε ιέγεηλ, ὅηη παηέξα ἔρνκελ ηὸλ Ἀβξαάκ. ∆ηαηί δὲ κὴ ἢιεγμελ α὎ηνὺο ὁ Υξηζηόο; θαὶ γὰξ πνιιάθηο ἐδνύιεπζαλ, θαὶ ΑἮγππηίνηο, θαὶ Βαβπισλίνηο, θαὶ ἑηέξνηο πνιιν῔ο. Ὅηη ν὎ πξὸο θηινηηκίαλ α὎ηῶ ηὰ ιεγόκελα ἤλ, ἀιιὰ πξὸο ζσηεξίαλ, θαὶ πξὸο ε὎εξγεζίαλ, θαὶ πξὸο ηνῦην ἞πείγεην. ἖πεὶ εἶπελ ἂλ ηὰ ηεηξαθόζηα ἔηε· εἶπελ ἂλ ηὰ ἑβδνκήθνληα· εἶπελ ἂλ ηὰ ἐπὶ η῵λ θξηη῵λ, ηὰ πνηὲ κὲλ εἴθνζη, πνηὲ δὲ δύν, πνηὲ δὲ ἑπηά· εἶπελ ἂλ, π῵ο ν὎δέπνηε δηέιηπνλ δνπιεύνληεο. Ἀιι' ν὎ ηνῦην ἐζπνύδαδε δε῔μαη, δνύινπο ἀλζξώπσλ γελνκέλνπο, ἀιιὰ η῅ο ἁκαξηίαο, ἣπεξ ἐζηὶ θαὶ ραιεπσηάηε δνπιεία, ἥο Θεὸο κόλνο ἀπαιιάμαη δύλαηαη. Σὸ γὰξ ἀθε῔λαη ἁκαξηίαο, ν὎δελὸο ἑηέξνπ ἐζηί· θαὶ ηνῦην θαὶ α὎ηνὶ ὡκνιόγνπλ. ἖πεὶ νὔλ ηνῦην ὡκνιόγνπλ Θενῦ ἔξγνλ εἶλαη, εἮο ηνῦην α὎ηνὺο ἐλάγεη, θαί θεζη· Π᾵ο ὁ πνη῵λ ηὴλ ἁκαξηίαλ, δνῦιόο ἐζηη η῅ο ἁκαξηίαο, δεηθλὺο ὅηη πεξὶ ηαύηεο ιέγεη η῅ο ἐιεπζεξίαο, η῅ο ἀπὸ ηαύηεο η῅ο δνπιείαο. ὇ δὲ δνῦινο ν὎ κέλεη ἐλ ηῆ νἮθίᾳ· ὁ δὲ πἯὸο κέλεη εἮο ηὸλ αἮ῵λα. ἦξέκα θαὶ ἐληεῦζελ ηὰ ηνῦ λόκνπ θαηαβάιιεη, αἮληηηόκελνο ηνὺο πξνηέξνπο ρξόλνπο. Ἵλα γὰξ κὴ ἀλαηξέρσζη θαὶ ιέγσζη· Θπζίαο ἔρνκελ ἃο ἐπέηαμε Μσυζ῅ο· ἐθε῔λαη ἟κ᾵ο ἀπαιιάμαη δύλαληαη· δηὰ ηνῦην ηαῦηα ἐπήγαγελ. ἖πεὶ πνίαλ ἀθνινπζίαλ εἶρε ηὰ εἮξεκέλα; Πάληεο γὰξ ἣκαξηνλ θαὶ ὏ζηεξνῦληαη η῅ο δόμεο ηνῦ Θενῦ, δηθαηνύκελνη δσξεὰλ ηῆ α὎ηνῦ ράξηηη, θαὶ νἯ Ἧεξε῔ο α὎ηνί. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ Παῦιόο θεζη πεξὶ ηνῦ Ἧεξέσο· ὅηη ὆θείιεη, θεζὶ, πξνζθέξεηλ ὏πὲξ ἑαπηνῦ, θαζὼο ὏πὲξ ηνῦ ιανῦ, ἐπεὶ θαὶ α὎ηὸο πεξίθεηηαη ἀζζέλεηαλ. Καὶ ηνῦην δεινῦηαη δηὰ ηνῦ εἮπε῔λ, ὇ δνῦινο ν὎ κέλεη ἐλ ηῆ νἮθίᾳ. ἖ληαῦζα 59.298 δὲ θαὶ ηὸ ὁκόηηκνλ α὎ηνῦ δείθλπζη ηὸ πξὸο ηὸλ Παηέξα, θαὶ ηὸ δηάθνξνλ δνύινπ θαὶ ἐιεπζέξνπ· ἟ γὰξ παξαβνιὴ ηνῦην βνύιεηαη, ηνπηέζηηλ, ν὎θ ἔρεη ἐμνπζίαλ ὁ δνῦινο· ηνῦην γάξ ἐζηη ηὸ,

Ο὎ κέλεη. βʹ. ∆ηαηί δὲ πεξὶ ἁκαξηεκάησλ δηαιεγόκελνο, νἮθίαο ἐκλεκόλεπζε; ∆εηθλὺο ὅηη ὥζπεξ ἐπὶ νἮθίαο ὁ δεζπόηεο, νὓησ πάλησλ α὎ηὸο ἐμνπζηάδεη. Σὸ δὲ, Ο὎ κέλεη, ηνῦηό ἐζηηλ· Ο὎θ ἔρεη ἐμνπζίαλ ραξίδεζζαη, ἅηε κὴ ὢλ νἮθνδεζπόηεο· ὁ δὲ πἯὸο νἮθνδεζπόηεο ἐζηί. Σνῦην γάξ ἐζηη, Μέλεη εἮο ηὸλ αἮ῵λα, ἀπὸ κεηαθνξ᾵ο η῵λ ἀλζξσπίλσλ, ἵλα κὴ ιέγσζη, ΢ὺ ηίο εἶ; ἖κά ἐζηη πάληα· ΤἯὸο γάξ εἮκη, θαὶ ἐλ ηῆ νἮθίᾳ κέλσ ηνῦ Παηξόο· νἮθίαλ ηὴλ ἐμνπζίαλ θαι῵λ. Καὶ γὰξ θαὶ ἀιιαρνῦ νἮθίαλ θαιε῔ ηνῦ Παηξὸο ηὴλ ἀξρήλ· ἖λ ηῆ νἮθίᾳ ηνῦ Παηξόο κνπ κνλαὶ πνιιαί εἮζηλ. ἖πεηδὴ γὰξ πεξὶ ἐιεπζεξίαο θαὶ δνπιείαο ὁ ιόγνο, εἮθόησο ηαύηῃ θέρξεηαη ηῆ κεηαθνξᾶ, ιέγσλ ὅηη ν὎θ εἶρνλ ἐμνπζίαλ ἐθε῔λνη ἀθηέλαη. ἖ὰλ νὔλ ὁ ΤἯὸο ὏κ᾵ο ἐιεπζεξώζῃ. Εἶδεο ηὸ ὁκννύζηνλ ηὸ πξὸο ηὸλ Παηέξα, θαὶ π῵ο δείθλπζη ηὴλ α὎ηὴλ ἔρνληα α὎ηὸλ ἐμνπζίαλ ἐθείλῳ; ἖ὰλ ὁ ΤἯὸο ὏κ᾵ο ἐιεπζεξώζῃ, ν὎δεὶο ἀληηιέγεη ινηπὸλ, ἀιιὰ βεβαίαλ ἔρεηε ηὴλ ἐιεπζεξίαλ. Θεὸο γὰξ ὁ δηθαη῵λ· ηίο ὁ θαηαθξίλσλ; ἖ληαῦζα δείθλπζη θαὶ ἁκαξηίαο ἑαπηὸλ θαζαξὸλ, θαὶ ηὴλ κέρξη πξνζεγνξίαο ἐιεπζεξίαλ αἮλίηηεηαη· ηαύηελ γὰξ θαὶ ἄλζξσπνη δηδόαζηλ, ἐθείλελ δὲ κόλνο ὁ Θεόο. Καὶ δηὰ ηνύηνπ πείζεη α὎ηνὺο κὴ αἮζρύλεζζαη ἐπὶ ηῆ δνπιείᾳ ηαύηῃ, ἀιι' ἐπὶ ηῆ η῅ο ἁκαξηίαο. Καὶ βνπιόκελνο δε῔μαη, ὅηη εἮ θαὶ δνῦινη ν὎θ ἤζαλ, δηὰ ηνῦ ἐθείλελ ἀπνθξνύζαζζαη κ᾵ιινλ γεγόλαζη δνῦινη, ἐπήγαγελ ε὎ζέσο, Ὄλησο ἐιεύζεξνη ἔζεζζε. ∆ηὰ δὲ η῅ο ἐπαγσγ῅ο θαὶ ἐκθαίλεη, ὅηη αὓηε ἟ ἐιεπζεξία ν὎θ ἀιεζήο. Εἶηα ἵλα κὴ ιέγσζηλ, ὅηη ἁκαξηίαλ ν὎θ ἔρνκελ (εἮθὸο γὰξ ηνῦην ἤλ εἮπε῔λ), ὅξα π῵ο α὎ηνὺο εἮο ηὴλ θαηεγνξίαλ ἐλέβαιε ηαύηελ. Ἀθεὶο γὰξ πάληα α὎η῵λ ἐιέγμαη ηὸλ βίνλ, ηνῦην ηὸ κεηὰ ρε῔ξαο, ὃ ἔηη πξάηηεηλ ἐβνύινλην, ἄγεη εἮο κέζνλ, θαί θεζηλ· Οἶδα ὅηη ζπέξκα Ἀβξαάκ ἐζηε· ἀιιὰ δεηε῔ηέ κε ἀπνθηε῔λαη. ἦξέκα θαὶ θαηὰ κηθξὸλ ἐθβάιιεη η῅ο ζπγγελείαο α὎ηνὺο ἐθείλεο, παηδεύσλ κὴ κέγα θξνλε῔λ ἐπὶ ηνύηῳ. Ὥζπεξ γὰξ ἐιεπζεξία θαὶ δνπιεία ἀπὸ η῵λ ἔξγσλ, νὓησ θαὶ ζπγγέλεηα. Καὶ ν὎θ εἶπελ ε὎ζέσο, Ο὎θ ἐζηὲ ηνῦ Ἀβξαὰκ, νἯ ἀλδξνθόλνη ηνῦ δηθαίνπ· ἀιιὰ θαὶ ζπληξέρεη ηέσο, θαί θεζηλ· Οἶδα ὅηη ζπέξκα Ἀβξαάκ ἐζηε· ἀιιὰ ν὎ ηνῦηό ἐζηη ηὸ δεηνύκελνλ, θαὶ ινηπὸλ θαηαθνξηθσηέξᾳ θέρξεηαη ηῆ δεκεγνξίᾳ ηαύηῃ. Καὶ γὰξ ἔζηηλ ὡο ηὰ πνιιὰ παξαηεξ῅ζαη, ὅηη κέιισλ κέγα ἐξγάδεζζαί ηη, κεηὰ ηὸ ἐξγάζαζζαη, πιείνλη θέρξεηαη ηῆ παῤῥεζία, ὡο η῅ο καξηπξίαο η῅ο ἀπὸ η῵λ ἔξγσλ ἐπηζηνκηδνύζεο α὎ηνύο. Ἀιιὰ δεηε῔ηέ κε ἀπνθηε῔λαη. Σί νὔλ, εἮ δηθαίσο, θεζίλ; Ἀιι' ν὎δὲ ηνῦην· δηὸ θαὶ ηὴλ αἮηίαλ ηίζεζηλ, ὅηη ὇ ιόγνο ὁ ἐκὸο ν὎ ρσξε῔ ἐλ ὏κ῔λ. Π῵ο νὔλ θεζηλ, ὅηη ἐπίζηεπνλ εἮο α὎ηόλ; Ἀιι' ὅπεξ ἔθελ, κεηεηίζελην πάιηλ. ∆ηὸ θαὶ ζθόδξα α὎η῵λ θαζήςαην. ΕἮ γὰξ ηὴλ ζπγγέλεηαλ α὎ρε῔ηε ἐθείλνπ, θαὶ ηὸλ βίνλ ἐπηδείμαζζαη ρξή. Καὶ ν὎θ εἶπελ, Ο὎ ρσξε῔ηε ηὸλ ιόγνλ, ἀιι', Ο὎ ρσξε῔ ὁ ἐκὸο ιόγνο ἐλ ὏κ῔λ, ηὸ ὏ςειὸλ α὎ηνῦ η῵λ δνγκάησλ ἐπηδεηθλύκελνο. Καίηνη ν὎δὲ ὏πὲξ ηνύηνπ ἀλαηξε῔λ ἐρξ῅λ, ἀιιὰ κ᾵ιινλ ηηκᾶλ θαὶ ζεξαπεύεηλ, ὥζηε καζε῔λ. Σί νὔλ, θεζὶλ, ἂλ ἀπὸ ζαπηνῦ ηαῦηα ιαιῆο; ∆ηὰ ηνῦην ἐπ 59.299 ήγαγελ· Ἃ ἐγὼ ἑώξαθα παξὰ ηῶ Παηξί κνπ, ηαῦηα ιαι῵· θαὶ ὏κε῔ο ἃ ἞θνύζαηε παξὰ ηνῦ παηξὸο ὏κ῵λ, πνηε῔ηε. Ὥζπεξ, θεζὶλ, ἐγὼ θαὶ ἀπὸ η῵λ ῥεκάησλ, θαὶ ἀπὸ η῅ο ἀιεζείαο ἐκθαίλσ ηὸλ Παηέξα, νὓησ θαὶ ὏κε῔ο ἀπὸ η῵λ πξαγκάησλ. Ο὎ γὰξ ηὴλ α὎ηὴλ ν὎ζίαλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηὴλ α὎ηὴλ ἀιήζεηαλ ἔρσ ηῶ Παηξί. Λέγνπζηλ α὎ηῶ· ἧκε῔ο παηέξα ἔρνκελ ηὸλ Ἀβξαάκ. Λέγεη α὎ην῔ο ὁ Ἰεζνῦο· ΕἮ παηέξα ἔρεηε ηὸλ Ἀβξαὰκ, ηὰ ἔξγα α὎ηνῦ ἐπνηε῔ηε. Νῦλ δὲ δεηε῔ηέ κε ἀπνθηε῔λαη. ΢πλερ῵ο ἐληαῦζα ηὴλ θνληθὴλ α὎η῵λ ζηξέθεη πξναίξεζηλ, θαὶ ηνῦ Ἀβξαὰκ κέκλεηαη. Πνηε῔ δὲ ηνῦην, θαὶ ηαύηεο α὎ηνὺο ἀπαγαγε῔λ βνπιόκελνο η῅ο ζπγγελείαο, θαὶ ηὸ πεξηηηὸλ θαύρεκα ἐμειε῔λ, θαὶ πε῔ζαη κεθέηη ἐλ ἐθείλῳ ηὰο ἐιπίδαο η῅ο ζσηεξίαο ἔρεηλ, κεδὲ ἐλ ηῆ θαηὰ θύζηλ ζπγγελείᾳ, ἀιι' ἐλ ηῆ θαηὰ πξναίξεζηλ. Σνῦην γὰξ ἤλ ηὸ θσιύνλ α὎ηνὺο πξνζειζε῔λ ηῶ Υξηζηῶ, ηὸ λνκίδεηλ ἀξθε῔λ α὎ην῔ο ηὴλ ζπγγέλεηαλ ἐθείλελ εἮο ζσηεξίαλ. Πνίαλ δὲ ἀιήζεηαλ ιέγεη; Ὅηη ἴζνο ἐζηὶ ηῶ Παηξί. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην ἐδήηνπλ α὎ηὸλ νἯ Ἰνπδα῔νη ἀπνθηε῔λαη, θαί θεζη· Ζεηε῔ηέ κε ἀπνθηε῔λαη, ὅηη ηὴλ ἀιήζεηαλ ὏κ῔λ ιειάιεθα, ἡλ ἢθνπζα παξὰ

ηνῦ Παηξόο κνπ. ∆εηθλὺο, ὅηη ν὎θ ἐλαληία ηῶ Παηξὶ ηαῦηά ἐζηη, πάιηλ ἐπ' α὎ηὸλ θαηαθεύγεη. Λέγνπζηλ α὎ηῶ· ἧκε῔ο ἐθ πνξλείαο ν὎ γεγελλήκεζα· ἕλα Παηέξα ἔρνκελ, ηὸλ Θεόλ. Σί ιέγεηο; ὏κε῔ο Παηέξα ηὸλ Θεὸλ ἔρεηε, θαὶ ηῶ Υξηζηῶ ἐγθαιε῔ηε ηνῦην ιέγνληη; ὇ξᾶο ὅηη ἐμαηξέησο ἔιεγελ α὎ηνῦ Παηέξα εἶλαη ηὸλ Θεόλ; γʹ. ἖πεηδὴ ηνίλπλ η῅ο ζπγγελείαο α὎ηνὺο ἐμέβαιε ηνῦ Ἀβξαὰκ, ν὎δὲλ ἔρνληεο εἮπε῔λ, ἕηεξόλ ηη κε῔δνλ ηνικ῵ζηλ εἮο ηὸλ Θεὸλ ἀλαηξέρνληεο. Ἀιιὰ θαὶ ηαύηεο α὎ηνὺο ἐθβάιιεη η῅ο ηηκ῅ο, ιέγσλ· ΕἮ ὁ Θεὸο παηὴξ ὏κ῵λ ἤλ, ἞γαπ᾵ηε ἂλ ἐκὲ, ὅηη ἐγὼ ἐθ ηνῦ Θενῦ ἐμ῅ιζνλ θαὶ ἣθσ· θαὶ ἀπ' ἐκαπηνῦ ν὎θ ἐιήιπζα, ἀιι' ἐθε῔λόο κε ἀπέζηεηιε. ∆ηαηί ν὎θ νἴδαηε ηὴλ ιαιηὰλ ηὴλ ἐκήλ; Ὅηη ν὎ δύλαζζε ἀθνύεηλ ηὸλ ιόγνλ ηὸλ ἐκόλ. ὖκε῔ο ἐθ ηνῦ παηξὸο ὏κ῵λ ηνῦ δηαβόινπ ἐζηὲ, θαὶ ηὰο ἐπηζπκίαο ηνῦ παηξὸο ὏κ῵λ ζέιεηε πνηε῔λ. ἖θε῔λνο ἀλζξσπνθηόλνο ἤλ ἀπ' ἀξρ῅ο, θαὶ ἐλ ηῆ ἀιεζείᾳ ν὎ρ ἕζηεθελ. Ὅηαλ ιαιῆ ηὸ ςεῦδνο, ἐθ η῵λ Ἦδίσλ ιαιε῔. ἖μέβαιελ α὎ηνὺο η῅ο ζπγγελείαο ηνῦ Ἀβξαάκ· θαὶ ἐπεηδὴ κείδνλα ἐηόικεζαλ, ηόηε ινηπὸλ ἐπάγεη ηὴλ πιεγὴλ, ιέγσλ, ὅηη ν὎ κόλνλ ηνῦ Ἀβξαὰκ ν὎θ εἮζὶλ, ἀιι' ὅηη θαὶ ηνῦ δηαβόινπ εἮζὶλ, ἀληίῤῥνπνλ η῅ο ἀλαηζρπληίαο δηδνὺο ηὴλ ηνκήλ· θαὶ ν὎δὲ ἀκάξηπξνλ α὎ηὴλ ἀθίεζηλ, ἀιι' ἐιέγρνηο α὎ηὴλ θαηαζθεπάδεη. Σὸ γὰξ θνλεύεηλ, θεζὶ, η῅ο ἐθείλνπ θαθίαο ἐζηί. Καὶ ν὎θ εἶπελ ἁπι῵ο, ηὰ ἔξγα, ἀιιὰ, Σὰο ἐπηζπκίαο α὎ηνῦ πνηε῔ηε, δεηθλὺο ὅηη ζθνδξ῵ο θἀθε῔λνο θαὶ νὕηνη θόλσλ ἔρνληαη, θαὶ ὅηη θζόλνο ἤλ ἟ αἮηία. Ο὎δὲ γὰξ ἔρσλ ηη ηῶ Ἀδὰκ ἐγθαιε῔λ, ἀιι' ἠ βαζθαίλσλ κόλνλ, ἀλε῔ιε. Σνῦην νὔλ θαὶ ἐληαῦζα αἮλίηηεηαη. Καὶ ἐλ ηῆ ἀιεζείᾳ ν὎ρ ἕζηεθε· ηνπηέζηηλ, ἐλ ηῶ ὀξζῶ βίῳ. ἖πεηδὴ γὰξ ζπλερ῵ο α὎ηνῦ θαηεγόξνπλ, ὅηη ἐθ ηνῦ Θενῦ ν὎θ ἔζηη, ιέγεη ὅηη θαὶ ηνῦην ἐθε῔ζέλ ἐζηηλ. ἖θε῔λνο γὰξ ἔηεθε ηὸ ςεῦδνο πξ῵ηνο, ιέγσλ· Ἥ ἂλ ἟κέξᾳ θάγεηε, δηαλνηρζήζνληαη ὏κ῵λ νἯ ὀθζαικνί. Καὶ α὎ηὸο α὎ηῶ πξ῵ηνο ἐρξήζαην. Ἄλζξσπνη κὲλ γὰξ ν὎ρ ὡο Ἦδίῳ α὎ηῶ ρξ῵ληαη, ἀιι' ὡο ἀιινηξίῳ· νὕηνο δὲ ὡο Ἦδίῳ. ἖γὼ δὲ ὅηη ἀιήζεηαλ ιέγσ, ν὎ πηζηεύεηέ κνη. Πνία αὓηε ἀθνινπζία; Ο὎δὲλ ἐγθαινῦληεο, ἀλειε῔λ κε ζέιεηε. ἖πεηδὴ γὰξ ἐρζξνί ἐζηε η῅ο ἀιεζείαο, δηὰ ηνῦηό κε δηώθεηε. 59.300 ἖πεὶ εἮ κὴ δηὰ ηνῦην, εἴπαηε ηὸ ἔγθιεκα. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην ἐπήγαγε· Σίο ἐμ ὏κ῵λ ἐιέγμεη κε πεξὶ ἁκαξηίαο; Εἶηα ἐθε῔λνη· ἧκε῔ο ἐθ πνξλείαο ν὎ γεγελλήκεζα. Καὶ κὴλ ἐθ πνξλείαο ἐγελλήζεζαλ πνιινί· θαὶ γὰξ ν὎ πξνζεθνύζαο ἐπηκημίαο ἐπνηνῦλην· ἀιι' ν὎δὲ ηνῦην ἐιέγρεη, ἀιιὰ πξὸο ἐθε῔λν ἵζηαηαη. ἖πεηδὴ γὰξ ἔδεημελ ν὎θ ὄληαο ἐθ ηνῦ Θενῦ, ἀιι' ἐθ ηνῦ δηαβόινπ, ἐθ ηνύησλ ἁπάλησλ (θαὶ γὰξ ηὸ θνλεύεηλ δηαβνιηθὸλ, θαὶ ηὸ ςεύδεζζαη δηαβνιηθόλ· ἅπεξ ἀκθόηεξα ὏κε῔ο πνηε῔ηε) δείθλπζηλ ὅηη ηὸ ἀγαπᾶλ, ηνῦην ζεκε῔νλ ηὸ ἐθ ηνῦ Θενῦ εἶλαη. ∆ηαηί ν὎θ νἴδαηε ηὴλ ιαιηὰλ ηὴλ ἐκήλ; ἖πεηδὴ γὰξ ἀεὶ ἞πόξνπλ ιέγνληεο· Σί ἐζηηλ ὅηη ιέγεη, Ὅπνπ ἐγὼ ὏πάγσ, ὏κε῔ο ν὎ δύλαζζε ἐιζε῔λ; δηὰ ηνῦηό θεζηλ· Ο὎θ νἴδαηε ηὴλ ἐκὴλ ιαιηὰλ, ὅηη ηὸλ ιόγνλ ηνῦ Θενῦ ν὎θ ἔρεηε. Σνῦην δὲ ὏κ῔λ γίλεηαη δηὰ ηὸ ρακαίδεινλ η῅ο δηαλνίαο, θαὶ δηὰ ηὸ πνιὺ κείδνλα εἶλαη ηὰ ἐκά. Σί νὔλ, εἮ κὴ δύλαηλην ζπληδε῔λ; ἖ληαῦζα ηὸ κὴ δύλαζζαη, ηὸ κὴ βνύιεζζαί ἐζηηλ, ὅηη ηαπεηλνὺο ἑαπηνὺο εἶλαη ἐπαηδεύζαηε, ὅηη ν὎δὲλ κέγα θαληάδεζζε. ἖πεηδὴ γὰξ ἔιεγνλ δηώθεηλ α὎ηὸλ ὡο ὏πὲξ ηνῦ Θενῦ δεινῦληεο, δηὰ ηνῦην παληαρνῦ πεηξ᾵ηαη δε῔μαη, ὅηη ηὸ δηώθεηλ α὎ηὸλ, ηνῦην κηζνύλησλ ἐζηὶ ηὸλ Θεόλ· ην὎λαληίνλ δὲ ηὸ ἀγαπᾶλ εἮδόησλ ηὸλ Θεὸλ, θεζίλ. Ἕλα Παηέξα ἔρνκελ, ηὸλ Θεόλ. Ἀπὸηνύησλ ζεκλύλνληαη, ἀπὸ ηηκ῅ο, ν὎θ ἀπὸ θαηνξζσκάησλ. Ο὎θ ἄξα ηνῦ ἀιιόηξηόλ κε εἶλαη, ηὸ κὴ πηζηεύεηλ ὏κ᾵ο ηεθκήξηνλ· ἀιιὰ ηνῦ ὏κ᾵ο κὴ εἮδέλαη ηὸλ Θεὸλ, ἟ ἀπηζηία ζεκε῔νλ. Σὸ δὲ αἴηηνλ, ἐθ ηνῦ ζέιεηλ ςεύδεζζαη θαὶ ηὰ ηνῦ δηαβόινπ πνηε῔λ. Σνῦην δὲ πνηε῔ ςπρ῅ο ε὎ηέιεηα, θαζάπεξ ὁ Ἀπόζηνιόο θεζηλ· Ὅπνπ γὰξ ἐλ ὏κ῔λ ἔξηο θαὶ δ῅ινο, ν὎ρὶ ζαξθηθνί ἐζηε; ∆ηαηί δὲ ν὎ δύλαζζε; Ὅηη ηὰο ἐπηζπκίαο ηνῦ παηξὸο ὏κ῵λ ζέιεηε πνηε῔λ, ζπνπδάδεηε, θηινλεηθε῔ηε. ὇ξᾶο ὅηη ηὸ, Ο὎ δύλαζζε, ηὸ κὴ ζέιεηλ ιέγεη; Ὅηη Ἀβξαὰκ ηνῦην ν὎θ ἐπνίεζελ. Ἀιιὰ ηίλα ἐζηὶλα὎ηνῦ ηὰ ἔξγα; Σὸ ἣκεξνλ, ηὸ ἐπηεηθὲο, ηὸ πεηζήληνλ. ὖκε῔ο δὲ ἐμ ἐλαληίαο ἵζηαζζε, ἀπελε῔ο ὄληεο θαὶ ὠκνί. Πόζελ δὲ α὎ην῔ο ἐπ῅ιζελ ἐπὶ

ηὸλ Θεὸλ θαηαθπγε῔λ; Ἀλαμίνπο α὎ηνὺο ἔδεημε ηνῦ Ἀβξαάκ. Βνπιόκελνη νὔλ ηνῦην δηαθπγε῔λ, ἐπὶ ηὸ κε῔δνλ ἀλέβεζαλ. ἖πεηδὴ γὰξ ὠλείδηζε θόλνλ, ὥζπεξ ἀπνινγίαλ ηηλὰ πνηνύκελνη ὅηη ηὸλ Θεὸλ ἐθδηθνῦζη, ηνῦην ιέγνπζη. ∆είθλπζηλ νὔλ ὅηη ηνῦην α὎ηὸ ἐλαληηνπκέλσλ ἐζηὶ ηῶ Θεῶ. Σὸ δὲ, ἖μ῅ιζνλ, δείθλπζηλ α὎ηὸλ ἐθε῔ζελ ὄληα. ἖μ῅ιζνλ δὲ ιέγεη, ηὴλ πξὸο ἟κ᾵ο ἄθημηλ αἮληηηόκελνο. ἖πεηδὴ δὲ εἮθὸο ἤλ α὎ηνὺο εἮπε῔λ, ὅηη Ξέλα ηηλὰ ιέγεηο θαὶ θαηλὰ, παξὰ ηνῦ Θενῦ θεζηλ ἣθεηλ. ΕἮθόησο νὔλ ν὎θ ἀθνύεηε α὎η῵λ, θεζὶλ, ἐθ ηνῦ δηαβόινπ ὄληεο. Σίλνο γὰξ ἕλεθελ ἀλαηξε῔ηε; ηί ἔρνληεο ἐγθαιέζαη; ΕἮ κὴ ηνῦηό ἐζηη, δηαηί ν὎ πηζηεύεηέ κνη; Οὓησο νὔλ α὎ηνὺο ὄληαο ἐθ ηνῦ δηαβόινπ ἀπὸ ηνῦ ςεύδνπο θαὶ ηνῦ θόλνπ δείμαο, ἔδεημε θαὶ ἀιινηξίνπο ὄληαο ηνῦ Ἀβξαὰκ θαὶ ηνῦ Θενῦ, ἀπό ηε ηνῦ κηζε῔λ ηὸλ ν὎δὲλ ἞δηθεθόηα, ἀπό ηε ηνῦ κὴ ἀθνύεηλ ηὸλ ιόγνλ α὎ηνῦ. Καὶ δείθλπζηλ ἄλσ θαὶ θάησ, ὅηη νὒηε ἀληίζενο ἤλ, νὒηε δηὰ ηνῦην ν὎θ ἐπίζηεπνλ, ἀιι' ὅηη ἀιιόηξηνη ἤζαλ ηνῦ Θενῦ. ὇ γὰξ ἁκαξηίαλ κὴ πεπνηεθὼο, ὁ ιέγσλ ἑαπηὸλ ἣθεηλ ἀπὸ ηνῦ Θενῦ, θαὶ ἐθε῔ζελ ἀπεζηάιζαη, ὁ ηὴλ ἀιήζεηαλ ιαι῵λ, θαὶ νὓησ ηὴλ ἀιήζεηαλ ιαι῵λ, ὡο πάληαο πξὸο ἔιεγρνλ πξνζθαιε῔ζζαη, εἶηα κὴ πηζηεπόκελνο, εὒδεινλ ὅηη δηὰ ηὸ ζαξθηθνὺο ἐθείλνπο εἶλαη ν὎ πηζηεύεηαη. Οἶδε γὰξ, νἶδε ηαπεηλὴλ ςπρὴλ πνηε῔λ ἁκαξηήκαηα. ∆ηὰ ηνῦηό θεζηλ, ἖πεὶ λσζξνὶ γεγόλαηε ηα῔ο ἀθνα῔ο ὏κ῵λ. Ὅηαλ γὰξ η῵λ ἐλ ηῆ γῆ θαηαθξνλε῔λ κὴ δύλεηαί ηηο, π῵ο ὏πὲξ η῵λ ἐλ ν὎ξαλν῔ο θηινζνθήζεη πνηέ; 59.301 δʹ. ∆ηὰ ηνῦην, παξαθαι῵, πάληα πξάηησκελ, ὥζηε ηὸλ βίνλ ἟κ῵λ θαηνξζσζ῅λαη, ὥζηε θαζαξζ῅λαη ηὴλ δηάλνηαλ, ὥζηε κεδὲλ ἟κ῔λ ῥππαξὸλ γελέζζαη θώιπκα. Φσηίζαηε γὰξ ἑαπην῔ο θ῵ο γλώζεσο, θαὶ κὴ ζπείξεηε ἐπ' ἀθάλζαηο. ὇ γὰξ κὴ εἮδὼο ὅηη ηὸ πιενλεθηε῔λ θαθὸλ, πόηε εἴζεηαη ηὸ κε῔δνλ; ὁ κὴ ἀπερόκελνο ηνύησλ, πόηε ἐθείλσλ ἀλζέμεηαη; Καιὸλ ηὸ ἁξπάδεηλ, ἀιι' ν὎ρὶ ηὰ ἀπνιιύκελα, ἀιιὰ ηὴλ βαζηιείαλ η῵λ ν὎ξαλ῵λ. Βηαζηαὶ γὰξ, θεζὶλ, ἁξπάδνπζηλ α὎ηήλ. Ο὎θ ἄξα κεηὰ ῥᾳζπκίαο ἔζηηλ ἐπηηπρε῔λ α὎η῅ο, ἀιιὰ κεηὰ ζπνπδ῅ο. Σί δέ ἐζηη, Βηαζηαί; Βίαο ρξεία πνιι῅ο (ζηελὴ γὰξ ἟ ὁδὸο), θαὶ λεαληθ῅ο δε῔ ςπρ῅ο θαὶ γελλαίαο. ΟἯ ἁξπάδνληεο πάληαο βνύινληαη πξνιαβε῔λ· πξὸο ν὎δὲλ ὁξ῵ζηλ, ν὎ πξὸο θαηάγλσζηλ, ν὎ πξὸο θαηεγνξίαλ, ν὎ πξὸο ηηκσξίαλ· ἀιι' ἑλὸο γίλνληαη κόλνπ, ηνῦ ιαβε῔λ ἅπεξ βνύινληαη ἁξπάζαη, θαὶ πάληαο ηνὺο ἔκπξνζζελ παξαηξέρνπζηλ. Ἁξπάζσκελ ηνίλπλ ηὴλ βαζηιείαλ η῵λ ν὎ξαλ῵λ. Ο὎ γὰξ ἔζηηλ ἐληαῦζα ἔγθιεκα ηὸ ἁξπάζαη, ἀιι' ἔπαηλνο· ἔγθιεκα δὲ, ηὸ κὴ ἁξπάζαη. ἖ληαῦζα ν὎ η῅ο ἑηέξνπ δεκίαο ὁ ἟κέηεξνο γίλεηαη πινῦηνο. ΢πνπδάζσκελ νὔλ α὎ηὴλ ἁξπάζαη· θἂλ ἐλνριῆ ζπκὸο, θἂλ ἐλνριῆ ἐπηζπκία, βηαζώκεζα ηὴλ θύζηλ· ἟κεξώηεξνη γελώκεζα· θάκσκελ ὀιίγνλ, ἵλα ἀλαπαπζώκεζα δηελεθ῵ο. Μὴ ἁξπάζῃο ρξπζὸλ, ἀιιὰ ἅξπαζνλ πινῦηνλ, ηὸλ βόξβνξνλ δεηθλύληα ηὸλ ρξπζόλ. ΕἮπὲ γάξ κνη· εἮ πξνύθεηην κόιπβδνο θαὶ ρξπζὸο, ηί ἂλ ἣξπαζαο; 59.302 ν὎θ εὒδεινλ ὅηη ηὸλ ρξπζόλ; Εἶηα ἔλζα κὲλ ὁ ἁξπάδσλ θνιάδεηαη, ηὸ κε῔δνλ ηηκᾶο· ἔλζα δὲ ὁ ἁξπάδσλ ηηκ᾵ηαη, πξνδίδσο ηὸ κε῔δνλ; ΕἮ γὰξ ἀκθνηέξσζελ θόιαζηο ἤλ, ν὎θ ἂλ ἐπὶ ηνῦην κ᾵ιινλ ἤιζεο; ἖ληαῦζα δὲ ν὎δὲλ ηνηνῦηόλ ἐζηηλ, ἀιιὰ θαὶ καθαξηζκόο. Καὶ π῵ο ἔζηηλ ἁξπάζαη, θεζί; Ῥίςνλ ηὰ ὄληα ἐλ ρεξζίλ. Ἕσο γὰξ ἂλ α὎ηὰ θαηέρῃο, ἐθε῔λα ἁξπάζαη ν὎ δπλήζῃ. ἖λλόεζνλ γάξ κνη ἄλδξα ἀξγπξίνπ ηὰο ρε῔ξαο πεπιεξσκέλαο ἔρνληα· κὴ δπλήζεηαη, ἕσο ἂλ θαηέρῃ ηνῦην, ἁξπάζαη ρξπζίνλ, ἐὰλ κὴ ῥίςῃ α὎ηὸ θαὶ εὒιπηνο γέλεηαη; Σὸλ γὰξ ἁξπάδνληα εὒδσλνλ εἶλαη δε῔, ὥζηε κὴ θαηαζρεζ῅λαη. Καὶ γὰξ θαὶ λῦλ εἮζηλ ἐλαληίαη δπλάκεηο θαηαηξέρνπζαη ἟κ῵λ, ἵλα ἀθέισληαη. Ἀιιὰ θεύγσκελ α὎ηὰο, θεύγσκελ, κεδεκίαλ ἐπηζπξόκελνη ιαβὴλ ἔμσζελ. ∆ηαηέκσκελ ηὰ ζρνηλία, γπκλνὶ γελώκεζα η῵λ βησηηθ῵λ. Σίο ρξεία η῵λ ζεξηθ῵λ Ἧκαηίσλ; κέρξη πόηε ηὸλ γέισηα ηνῦηνλ ἀλειίηηνκελ; κέρξη πόηε ηὸ ρξπζίνλ θαηνξύηηνκελ; ἖βνπιόκελ παύζαζζαη ηαῦηα ιέγσλ ἀεί· ἀιι' ὏κε῔ο ν὎θ ἐ᾵ηε, ἀεί κνη παξέρνληεο ἀθνξκὰο θαὶ ὏πνζέζεηο. Ἀιιὰ λῦλ γνῦλ ἀπνζη῵κελ, ἵλα θαὶ ἑηέξνπο δηὰ ηνῦ βίνπ παηδεύζαληεο, ηύρσκελ η῵λ ἐπεγγεικέλσλ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ

Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.301 ΟΜΘΛΘΑ ΝΕʹ. Ἀπεθξίζεζαλ νὔλ νἯ Ἰνπδα῔νη θαὶ εἶπνλ α὎ηῶ· «Ο὎ θαι῵ο ιέγνκελ ἟κε῔ο, ὅηη ΢ακαξείηεο εἶ ζὺ, θαὶ δαηκόληνλ ἔρεηο;» Ἀπεθξίζε ὁ Ἰεζνῦο· «἖γὼ δαηκόληνλ ν὎θ ἔρσ, ἀιιὰ ηηκ῵ ηὸλ Παηέξα.» αʹ. Ἀλαίζρπληνλ ἟ θαθία θαὶ Ἦηακὸλ, θαὶ ὅηαλ θαηαδύεζζαη δέῃ, ηόηε κ᾵ιινλ ἀγξηνῦηαη· ὅπεξ θαὶ ἐπὶ η῵λ Ἰνπδαίσλ γέγνλε. ∆ένλ γὰξ ἐπὶ ην῔ο ῥεζε῔ζη θαηαλπγ῅λαη, ζαπκάζαληαο ηὴλ παῤῥεζίαλ θαὶ ηὴλ η῵λ εἮξεκέλσλ ἀθνινπζίαλ· νἯ δὲ θαὶ ὏βξίδνπζη, ΢ακαξείηελ θαινῦληεο θαὶ δαηκνλ῵ληα ιέγνληεο, θαί θαζηλ· Ο὎ρὶ θαι῵ο ἐιέγνκελ, ὅηη ΢ακαξείηεο εἶ ζὺ, θαὶ δαηκόληνλ ἔρεηο; Ὅηαλ γὰξ ὏ςειόλ ηη εἴπῃ, καλία ηνῦην δνθε῔ παξὰ ην῔ο ιίαλ ἀλαηζζήηνηο εἶλαη. Καίηνη γε ν὎δακνῦ ὁ ε὎αγγειηζηὴο εἶπελ ἔκπξνζζελ, ὅηη ΢ακαξείηελ ἐθάιεζαλ· ἀιι' εἮθὸο ἐθ η῅ο ῥήζεσο ηαύηεο πνιιάθηο παξ' α὎η῵λ εἮξ῅ζζαη ηνῦην. ∆αηκόληνλ ἔρεηο, θεζί. Καίηνη ηίο ὁ δαηκόληνλ ἔρσλ; ὁ ηηκ῵λ ηὸλ Θεὸλ, ἠ ὁ ηὸλ ηηκ῵ληα ὏βξίδσλ; Σί νὔλ ὁ Υξηζηὸο, ἟ πξαόηεο, ἟ ἐπηείθεηα; ἖γὼ δαηκόληνλ ν὎θ ἔρσ, ἀιιὰ ηηκ῵ ηὸλ Παηέξα ηὸλ πέκςαληά κε. Ἔλζα κὲλ δηδάμαη α὎ηνὺο ἐρξ῅λ θαὶ ηὸλ πνιὺλ α὎η῵λ θαηαζπάζαη ηύθνλ, θαὶ παηδεῦζαη κὴ κέγα θξνλε῔λ ἐπὶ ηῶ Ἀβξαὰκ, ζθνδξὸο ἤλ· ἔλζα δὲ ὏βξηδόκελνλ α὎ηὸλ ἔδεη ἐλεγθε῔λ, πνιιῆ πξαόηεηη θέρξεηαη. Ὅηε κὲλ γὰξ ἔιεγνλ, ὅηη Παηέξα ηὸλ Θεὸλ ἔρνκελ θαὶ ηὸλ Ἀβξαὰκ, ζθόδξα α὎η῵λ θαζήςαην· ὅηε δὲ α὎ηὸλ δαηκνλ῵ληα ἐθάινπλ, ὏θεηκέλσο ηῶ ιόγῳ θέρξεηαη, παηδεύσλ ἟κ᾵ο, ηὰ κὲλ εἮο ηὸλ Θεὸλ ἐθδηθε῔λ, ηὰ δὲ εἮο ἟κ᾵ο παξνξᾶλ. ἖γὼ ν὎ δεη῵ ηὴλ δόμαλ ηὴλ ἐκήλ. Σαῦηα εἶπνλ, θεζὶ, δεηθλὺο ὅηη ν὎ πξνζ῅θελ ὏κ῔λ ηὸλ Θεὸλ θαιε῔λ παηέξα, ἀλδξνθόλνηο νὔζηλ. Ὥζηε ηῆ ηηκῆ ηῆ πξὸο ἐθε῔λνλ ηαῦηα ἐθζεγμάκελ, θαὶ δη' ἐθε῔λνλ ηαῦηα ἀθνύσ, θαὶ δη' α὎ηὸλ ἀηηκάδεηέ κε. Ἀιι' ν὎δέλ κνη κέιεη η῅ο ὓβξεσο ηαύηεο· ἐθείλῳ γὰξ ε὎ζύλαο ὀθείιεηε η῵λ ιερζέλησλ, δη' ὃλ ηαῦηα ἀθνύσ λῦλ. ἖γὼ 59.302 ν὎ δεη῵ ηὴλ δόμαλ ηὴλ ἐκήλ. ∆ηὰ ηνῦην ἀθεὶο ηὸ θνιάδεηλ ὏κ᾵ο, ἐπὶ παξαίλεζηλ ηξέπνκαη, θαὶ ζπκβνπιεύσ ηαῦηα πνηε῔λ, ἐμ ὧλ ν὎ κόλνλ ηὴλ θόιαζηλ δηαθεύμεζζε, ἀιιὰ θαὶ η῅ο αἮσλίνπ δσ῅ο ἐπηηεύμεζζε. Ἀκὴλ, ἀκὴλ ιέγσ ὏κ῔λ, ἐάλ ηίο κνπ ηὸλ ιόγνλ ηεξήζῃ, ν὎ κὴ ζεσξήζεη ζάλαηνλ εἮο ηὸλ αἮ῵λα. ἖ληαῦζα ν὎ ηὴλ πίζηηλ κόλνλ θεζὶλ, ἀιιὰ θαὶ ηὸλ βίνλ ηὸλ θαζαξόλ. Καὶ ἄλσ κὲλ ἔιεγε, Ζσὴλ αἮώληνλ ἕμεη· ἐληαῦζα δὲ, θεζὶ, Θάλαηνλ ν὎ κὴ ζεσξήζεη· ἅκα δὲ θαὶ αἮλίηηεηαη, ὅηη ν὎δὲλ δύλαληαη α὎ηῶ πνη῅ζαη. ΕἮ γὰξ ὁ ηὸλ ιόγνλ α὎ηνῦ ηεξ῵λ ν὎θ ἀπνζαλε῔ηαη, πνιιῶ κ᾵ιινλ α὎ηόο. Σνῦην γνῦλ ζπλεηδόηεο θαὶ α὎ηνὶ, ιέγνπζη· Νῦλ ἐγλώθακελ ὅηη δαηκόληνλ ἔρεηο. Ἀβξαὰκ ἀπέζαλε, θαὶ νἯ πξνθ῅ηαη ἀπέζαλνλ· ηνπηέζηηλ, νἯ ηὸλ ιόγνλ ἀθνύζαληεο ηνῦ Θενῦ ἀπέζαλνλ· θαὶ νἯ ηὸλ ζὸλ ἀθνύζαληεο ν὎θ ἀπνζαλνῦληαη; Μὴ ζὺ κείδσλ εἶ ηνῦ παηξὸο ἟κ῵λ Ἀβξαάκ; Ὢ η῅ο θελνδνμίαο! πάιηλ ἐπὶ ηὴλ ζπγγέλεηαλ α὎ηνῦ θαηαθεύγνπζη. Καίηνη ἀθόινπζνλ ἤλ εἮπε῔λ· Μὴ ζὺ κείδσλ εἶ ηνῦ Θενῦ; ἠ νἯ ἀθνύζαληέο ζνπ, ηνῦ Ἀβξαάκ; Ἀιι' ν὎ ιέγνπζη ηνῦην, ἐπεηδὴ θαὶ ηνῦ Ἀβξαὰκ ἐιάηηνλα α὎ηὸλ εἶλαη ἐλόκηδνλ. Σὸ κὲλ νὔλ πξ῵ηνλ ἔδεημελ ἀλδξνθόλνπο, θαὶ ηαύηῃ α὎ηνὺο ἀπήγαγε η῅ο ζπγγελείαο· ὡο δὲ ἐλέκεηλαλ, ἑηέξσο α὎ηὸ κεζνδεύεη πάιηλ, δεηθλὺο ὅηη ἀλόλεηα πνλνῦζη, θαὶ πεξὶ κὲλ ηνῦ ζαλάηνπ ν὎δὲλ α὎ην῔ο δηειέρζε, ν὎δὲ ἀπεθάιπςελ, ν὎δὲ εἶπε, πν῔νλ ιέγεη ζάλαηνλ· ηέσο δὲ πείζεη, ὅηη ηνῦ Ἀβξαὰκ θξείηησλ ἐζηὶλ, ἵλα θαὶ ηνύηῳ δπζσπήζῃ. Μάιηζηα κὲλ γὰξ εἮ θαὶ ὁ ηπρὼλ, θεζὶλ, ἢκελ, ν὎θ ἔδεη ἀπνζαλε῔λ ν὎δὲλ ἀδηθήζαληα· ὅηαλ δὲ θαὶ ηὴλ ἀιήζεηαλ ιέγσ, θαὶ κεδεκίαλ ἁκαξηίαλ ἔρσ, θαὶ παξὰ ηνῦ Θενῦ ἀπεζηαικέλνο ὦ, θαὶ Ἀβξαὰκ ὦ θξείηησλ, π῵ο ν὎ καίλεζζε θαὶ ἀλόλεηα πνλε῔ηε, ἐπηρεηξνῦληεο ἀλειε῔λ; Σί νὔλ ἐθε῔λνη; Νῦλ ἐγλώθακελ ὅηη δαηκόληνλ ἔρεηο. Ἀιι' ν὎ρ ἟ ΢ακαξε῔ηηο νὓησο· ν὎ γὰξ

εἶπελ α὎ηῶ· ∆αηκόληνλ ἔρεηο· ἀιιὰ ηνζνῦηνλ κόλνλ, Μὴ ζὺ κεί 59.303 δσλ εἶ ηνῦ παηξὸο ἟κ῵λ Ἰαθώβ; Οὕηνη κὲλ γὰξ ἤζαλ ὏βξηζηαὶ ἀιάζηνξεο· ἐθείλε δὲ καζε῔λ ἐβνύιεην. ∆ηὸ θαὶ ἞πόξεζε, θαὶ κεηὰ η῅ο πξνζεθνύζεο ζπκκεηξίαο ἀπεθξίλαην, θαὶ Κύξηνλ α὎ηὸλ θαιε῔. Σὸλ γὰξ πνιιῶ κείδνλα ἐπαγγειιόκελνλ, θαὶ ἀμηόπηζηνλ ὄληα, ν὎ρ ὏βξίδεζζαη ἔδεη, ἀιιὰ θαὶ ζαπκάδεζζαη· νὕηνη δὲ δαηκνλ῵ληα α὎ηὸλ ιέγνπζηλ. ἖θε῔λα κὲλ γὰξ ηὰ η῅ο ΢ακαξείηηδνο ἀπνξνύζεο ἤλ· ηαῦηα δὲ, ἀπηζηνύλησλ θαὶ δηεζηξακκέλσλ. Μὴ ζὺ κείδσλ εἶ ηνῦ παηξὸο ἟κ῵λ Ἀβξαάκ; Ὥζηε ηνῦην κείδνλα εἶλαη πνηε῔ ηνῦ Ἀβξαάκ. Ὅηαλ νὔλ ὏ςσζέληα ἴδεηε, ὁκνινγήζεηε ὅηη κείδσλ ἐζηί. ∆ηὰ ηνῦην ἔιεγελ, Ὅηαλ ὏ςώζεηέ κε, ηόηε γλώζεζζε ὅηη ἐγώ εἮκη. Καὶ ζέα ζύλεζηλ. Πξ῵ηνλ α὎ηνὺο ἀπνζρίζαο η῅ο ζπγγελείαο, δείθλπζηλ ἑαπηὸλ ἐθείλνπ κείδνλα ὄληα, ἵλα ἐθ πνιι῅ο η῅ο ὏πεξνρ῅ο κείδσλ ζεσξεζῆ θαὶ η῵λ πξνθεη῵λ. ἖πεηδὴ γὰξ ἀεὶ πξνθήηελ ἔιεγνλ α὎ηὸλ, δηὰ ηαῦηα ἔιεγελ· ὇ ιόγνο ὁ ἐκὸο ν὎ ρσξε῔ ἐλ ὏κ῔λ. ἖θε῔ κὲλ νὔλ ἔιεγελ, ὅηη ἐγείξεη ηνὺο λεθξνύο· ἐληαῦζα δὲ, Ο὎ κὴ ζεσξήζεη ζάλαηνλ ὁ πηζηεύσλ· ὃ πνιιῶ κε῔δνλ ἤλ ηνῦ κὴ ζπγρσξ῅ζαη θξαηεζ῅λαη ζαλάηῳ· δηὸ κ᾵ιινλ ἞γξηαίλνλην. Σί νὔλ ἐθε῔λνη; Σίλα ζεαπηὸλ πνηε῔ο; Καὶ ηνῦην ὏βξηζηηθ῵ο· ΢ὺ, θεζὶ, ραξίδῃ ζαπηῶ. Πξὸο ηνῦην νὔλ ὁ Υξηζηόο· ἖ὰλ ἐγὼ δνμάδσ ἐκαπηὸλ, θεζὶλ, ἟ δόμα κνπ ν὎δέλ ἐζηη. βʹ. Σί ιέγνπζηλ ἐληαῦζα νἯ αἯξεηηθνί; Ἢθνπζε, Μὴ ζὺ κείδσλ εἶ ηνῦ παηξὸο ἟κ῵λ Ἀβξαάκ; θαὶ ν὎θ ἐζάῤῥεζελ εἮπε῔λ α὎ην῔ο, ὅηη λαὶ, ἀιιὰ ζπλεζθηαζκέλσο α὎ηὸ πνηε῔. Σί νὔλ; ν὎δέλ ἐζηηλ ἟ δόμα α὎ηνῦ; Πξὸο ἐθείλνπο ν὎δέλ ἐζηηλ. Ὥζπεξ γὰξ ιέγεη, ἧ καξηπξία κνπ ν὎θ ἔζηηλ ἀιεζὴο, πξὸο ηὴλ ἐθείλσλ ὏πόλνηαλ· νὓησ θαὶ ἐληαῦζά θεζηλ· Ἔζηηλ ὁ δνμάδσλ κε. Καὶ δηαηί κὴ εἶπελ, ὇ Παηὴξ ὁ πέκςαο κε; ὡο ἄλσ ἔιεγελ, ἀιι' Ὃλ ὏κε῔ο ιέγεηε ὅηη Θεὸο ὏κ῵λ ἐζηη, θαὶ ν὎θ νἴδαηε α὎ηόλ, ἖βνύιεην γὰξ δε῔μαη, ὅηη ν὎ κόλνλ Παηέξα α὎ηὸλ ν὎θ ἴζαζηλ, ἀιι' ν὎δὲ Θεόλ. ἖γὼ δὲ νἶδα α὎ηόλ. Ὥζηε ν὎ ηὸ ιέγεηλ, ἖γὼ νἶδα α὎ηὸλ, θόκπνο ἐζηίλ· ἀιιὰ ηὸ εἮπε῔λ κὴ εἮδέλαη, ςεῦδνο· ὏κε῔ο δὲ ιέγνληεο εἮδέλαη α὎ηὸλ, ςεύδεζζε. Ὥζπεξ νὔλ ὏κε῔ο εἮδέλαη ιέγνληεο ςεύδεζζε· νὓησο ἐγὼ, ἐὰλ εἴπσ κὴ εἮδέλαη. ἖ὰλ ἐγὼ δνμάδσ ἐκαπηόλ. ἖πεηδὴ ἔιεγνλ, Σίλα ζεαπηὸλ πνηε῔ο; θεζίλ· ἖ὰλ ἐγὼ πνη῵, ἟ δόμα κνπ ν὎δέλ ἐζηηλ. Ὥζπεξ νὔλ ἐγὼ α὎ηὸλ νἶδα ἀθξηβ῵ο, νὓησο α὎ηὸλ ἀγλνε῔ηε ὏κε῔ο. Καζάπεξ νὔλ ἐπὶ ηνῦ Ἀβξαὰκ ν὎ ηὸ π᾵λ ἀλε῔ιελ, ἀιιά θεζηλ, Οἶδα ὅηη ζπέξκα Ἀβξαάκ ἐζηε, ὥζηε κείδνλα πνη῅ζαη ηὴλ θαηεγνξίαλ· νὓησο ἐληαῦζα ν὎ ηὸ π᾵λ ἀλε῔ιελ, ἀιιὰ ηί; Ὃλ ὏κε῔ο ιέγεηε. ∆νὺο ηὴλ δηὰ η῵λ ῥεκάησλ θαύρεζηλ, κε῔δνλ ἐπνίεζε ηὸ ἔγθιεκα. Π῵ο δὲ ν὎θ νἴδαηε α὎ηόλ· Ὅηη ηὸλ πάληα ὏πὲξ α὎ηνῦ θαὶ ιέγνληα θαὶ πνηνῦληα, ὥζηε α὎ηὸλ δνμαζζ῅λαη, ὏βξίδεηε, θαίηνη παξ' ἐθείλνπ ἀπνζηαιέληα. Ἀιιὰ ηνῦην ἀκάξηπξνλ· ἀιιὰ ηὸ ἑμ῅ο θαηαζθεπαζηηθόλ. Καὶ ηὸλ ιόγνλ α὎ηνῦ ηεξ῵. ἖ληαῦζα δὲ εἴ γέ ηη εἶρνλ, ἞δύλαλην ἐιέγμαη· κεγίζηε γὰξ ἤλ ἀπόδεημηο ηὸ παξ' ἐθείλνπ ἀπεζηάιζαη. Ἀβξαὰκ ὁ παηὴξ ὏κ῵λ 59.304 ἞γαιιηάζαην, ἵλα ἴδῃ ηὴλ ἟κέξαλ ηὴλ ἐκὴλ, θαὶ εἶδε, θαὶ ἐράξε. Πάιηλ δείθλπζηλ α὎ηνὺο ὄληαο ἀιινηξίνπο ἐθείλνπ, εἴ γε ἐθ' νἷο ἐθε῔λνο ἔραηξελ, νὕηνη ἀιγνῦζη. Σὴλ δὲ ἟κέξαλ ἐληαῦζά κνη δνθε῔ ιέγεηλ ηὴλ ηνῦ ζηαπξνῦ, ἡλ ἐλ ηῆ ηνῦ θξηνῦ πξνζθνξᾶ θαὶ ηῆ ηνῦ Ἰζαὰθ πξνδηεηύπσζε. Σί νὔλ ἐθε῔λνη; Σεζζαξάθνληα ἔηε νὒπσ ἔρεηο θαὶ Ἀβξαὰκ ἑώξαθαο; Ὡο ἐγγὺο η῵λ ηεζζαξάθνληα ἐη῵λ ινηπὸλ εἶλαη ηὸλ Υξηζηόλ. Λέγεη α὎ην῔ο· Πξὶλ Ἀβξαὰκ γελέζζαη, ἐγώ εἮκη. Καὶ ἔιαβνλ ιίζνπο, ἵλα βάισζηλ ἐπ' α὎ηόλ. ὇ξᾶο π῵ο ηὸ κείδνλα εἶλαη ηνῦ Ἀβξαὰκ θαηεζθεύαζελ; ὇ γὰξ ραξεὶο, ἵλα ἴδῃ ηὴλ ἟κέξαλ, θαὶ πεξηζπνύδαζηνλ α὎ηὸ ζέκελνο, εὒδεινλ ὅηη ηὴλ ἐπὶ ε὎εξγεζίᾳ γελνκέλελ, θαὶ ὡο κείδνλνο. ἖πεηδὴ γὰξ ἔιεγνλ· ὇ ηνῦ ηέθηνλνο πἯὸο, θαὶ ν὎δὲλ πιένλ ἐθαληάδνλην, θαηὰ κηθξὸλ α὎ηνὺο ἐλάγεη πξὸο ὏ςειὴλ δηάλνηαλ. Ὅηε κὲλ νὔλ ἢθνπζαλ, ὅηη Ο὎θ νἴδαηε ηὸλ Θεὸλ, ν὎θ ἢιγεζαλ· ὅηε δὲ ἢθνπζαλ, Πξὶλ Ἀβξαὰκ γελέζζαη, ἐγώ εἮκη, ὡο η῅ο ε὎γελείαο α὎η῵λ ηαπεηλνπκέλεο, ἞γξίαηλνλ θαὶ ἐιίζαδνλ. Εἶδε ηὴλ ἟κέξαλ ηὴλ ἐκὴλ, θαὶ ἐράξε. ∆είθλπζηλ ὅηη ν὎θ ἄθσλ ἐπὶ ηὸ πάζνο ἔξρεηαη, εἴ γε ἐπαηλε῔ ηὸλ

἟ζζέληα ἐπὶ ηῶ ζηαπξῶ. Σνῦην γὰξ ζσηεξία η῅ο νἮθνπκέλεο ἤλ. ΟἯ δὲ ιίζνπο ἔβαιινλ· νὓησ πξὸο θόλνπο ἕηνηκνη ἤζαλ. θαὶ δη' ἑαπη῵λ ηαῦηα ἔπξαηηνλ, κεδὲλ ἐμεηάδνληεο. ∆ηαηί δὲ κὴ εἶπε, Πξὸ ηνῦ Ἀβξαὰκ γελέζζαη, ἐγὼ ἢκελ· ἀιι' ἖γώ εἮκη; Ὥζπεξ ὁ Παηὴξ α὎ηνῦ ηαύηῃ θέρξεηαη ηῆ ιέμεη ηῆ, ΕἮκί· νὓησ θαὶ α὎ηόο. Σνῦ δηελεθ῵ο γὰξ εἶλαη ζεκαληηθὴ αὓηε, παληὸο ἀπειιαγκέλε ρξόλνπ· δηὰ ηνῦην θαὶ βιάζθεκνλ α὎ην῔ο εἶλαη δνθε῔ ηὸ ῥ῅κα. ΕἮ δὲ ηὴλ πξὸο Ἀβξαὰκ ζύγθξηζηλ ν὎θ ἢλεγθαλ, θαίηνη γε κηθξὰλ νὔζαλ· εἮ ζπλερ῵ο ἑαπηὸλ ἐμίζνπ ηῶ Παηξὶ, ἆξα ἂλ δηέιηπνλ α὎ηὸλ βάιινληεο; Εἶηα θεύγεη πάιηλ ἀλζξσπίλσο, θαὶ θξύπηεηαη, Ἧθαλὴλ δηδαζθαιίαλ α὎ην῔ο παξαζέκελνο· θαὶ ηὰ α὎ηνῦ πιεξώζαο, ἐμ῅ιζελ ἐθ ηνῦ Ἧεξνῦ, θαὶ ἀλερώξεζελ ἐπὶ ηὴλ ἴαζηλ ηνῦ ηπθινῦ, δηὰ η῵λ ἔξγσλ πηζηνύκελνο, ὅηη πξὸ ηνῦ Ἀβξαάκ ἐζηηλ. Ἀιι' ἴζσο ἐξε῔ ηηο· Σίλνο ἕλεθελ ν὎θ ἐμέιπζελ α὎η῵λ ηὴλ δύλακηλ; νὓησ γὰξ ἂλ ἐπίζηεπζαλ. Παξαιειπκέλνλ ἐζεξάπεπζε, θαὶ ν὎θ ἐπίζηεπζαλ· ἄιια κπξία εἮξγάζαην, θαὶ ἐλ α὎ηῶ δὲ πάζεη ἔῤῥηςελ α὎ηνὺο ὏πηίνπο, θαὶ ἐζθόησζελ α὎η῵λ ηὰο ὄςεηο, θαὶ ν὎θ ἐπίζηεπζαλ· θαὶ π῵ο ἂλ ἐπίζηεπζαλ, εἮ ηὴλ δύλακηλ α὎η῵λ ἐμέιπζε; Φπρ῅ο γὰξ ἀπεγλσθπίαο ρε῔ξνλ ν὎δέλ· θἂλ ζεκε῔α ἴδῃ, θἂλ ηέξαηα, κέλεη ηὴλ α὎ηὴλ ἀλαηζρπληίαλ ἔρνπζα. Καὶ γὰξ ὁ Φαξαὼ κπξίαο δερόκελνο πιεγὰο, ὅηε ἐθνιάδεην κόλνλ, ἐζσθξνλίδεην, θαὶ κέρξη η῅ο ἐζράηεο ἟κέξαο ηνηνῦηνο ἔκεηλε, δηώθσλ νὑο ἀπέιπζε. ∆ηὰ ηνῦην ἄλσ θαὶ θάησ ὁ Παῦιόο θεζη· Μὴ ζθιεξπλζῆ ηηο ἐμ ὏κ῵λ ἀπάηῃ η῅ο ἁκαξηίαο. Καζάπεξ γὰξ νἯ ζηῦινη ηνῦ ζώκαηνο λεθξνῦληαη ινηπὸλ, θαὶ ν὎δεκίαλ αἴζζεζηλ ἔρνπζηλ· νὓησ θαὶ ςπρὴ, ὅηαλ πνιιν῔ο θαηαζρεζῆ πάζεζη, λεθξνῦηαη πξὸο ηὴλ ἀξεηήλ. Κἂλ εἮηηνῦλ πξνζελέγθῃο, ν὎ ιακβάλεη ηνῦ πξάγκαηνο αἴζζεζηλ· ἀιιὰ θἂλ θόιαζηλ, θἂλ ὁηηνῦλ ἀπεηιήζῃο, ἀλάιγεηνο κέλεη. 59.305 γʹ. ∆ηὸ δὴ δένκαη, ἕσο ἐιπίδαο ἔρνκελ ζσηεξίαο, ἕσο δπλάκεζα ἐπηηξέςαη, πάληα πνηε῔λ. ΟἯ γὰξ ἀπειγεθόηεο, θαζάπεξ η῵λ θπβεξλεη῵λ νἯ ἀπνγλόληεο ηῆ πλενύζῃ ηὸ ζθάθνο παξαδηδόληεο, ν὎δὲλ παξ' ἑαπη῵λ εἮζθέξνπζηλ· νὓησ θαὶ νὕηνη πεηξ῵ληαη ινηπόλ. Ὅ ηε γὰξ βάζθαλνο εἮο ἓλ ὁξᾶ κόλνλ, ηὴλ ἐπηζπκίαλ πιεξ῵ζαη ηὴλ ἑαπηνῦ· θἂλ θνιάδεζζαη κέιιῃ, θἂλ ἀλαηξε῔ζζαη, ηνῦ πάζνπο γίλεηαη κόλνπ· θαὶ ὁ ἀθόιαζηνο θαὶ ὁ θηινρξήκαηνο. ΕἮ δὲ η῵λ παζ῵λ ηνζαύηε ἟ ηπξαλλὶο, πνιιῶ κ᾵ιινλ η῅ο ἀξεη῅ο. ΕἮ δη' ἐθε῔λα ζαλάηνπ θαηαθξνλνῦκελ, πνιιῶ κ᾵ιινλ δηὰ ηαύηελ. ΕἮ ἐθε῔λνη η῅ο ςπρ῅ο θαηαθξνλνῦζη η῅ο ἑαπη῵λ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ὏πὲξ η῅ο ζσηεξίαο η῅ο ἟κεηέξαο ηνῦην πνηε῔λ ρξή. Σίο γὰξ ἟κ῔λ ἔζηαη ιόγνο, ὅηαλ η῵λ ἀπνιιπκέλσλ νὓησ ζπνπδαδόλησλ ὏πὲξ η῅ο ἑαπη῵λ ἀπσιείαο, ἟κε῔ο ὏πὲξ η῅ο ἑαπη῵λ ζσηεξίαο κεδὲ ηνζαύηελ ἐπηδεημώκεζα ζπνπδὴλ, ἀιι' ἀεὶ θζόλῳ ηεθόκελνη δηακέλσκελ; Ο὎δὲλ γὰξ βαζθαλίαο ρε῔ξνλ· ἵλα ἕηεξνλ ἀπνιέζῃ, θαὶ ἑαπηὸλ πξνζαπνιιύεη. Βαζθάλνπ ὀθζαικὸο ἐθηήθεηαη ιύπῃ, ζαλάηῳ ζπδῆ δηελεθε῔, πάληαο ἐρζξνὺο ἟γε῔ηαη, ηνὺο ν὎δὲλ ἞δηθεθόηαο. Ἀιγε῔ ὅηη ὁ Θεὸο ηηκ᾵ηαη, ραίξεη ἐθ' νἷο ὁ δηάβνινο ραίξεη. ὇ δε῔λα ηεηίκεηαη παξὰ ἀλζξώπνηο; Ἀιι' ν὎θ ἔζηηλ αὓηε ηηκὴ, κὴ βαζθάλῃο. Ἀιιὰ παξὰ Θεῶ ηεηίκεηαη; Ζήισζνλ θαὶ γέλνπ ὅκνηνο. Ἀιι' ν὎ βνύιεη; Σί ηνίλπλ θαὶ ζαπηὸλ πξνζαπνιιύεηο; ηί θαὶ ὃ ἔρεηο, ῥίπηεηο; Ο὎ δύλαζαη γελέζζαη ἴζνο ἐθείλῳ, ν὎δὲ ιαβε῔λ ηη θαιόλ; ηί θαὶ θαθὸλ πξνζιακβάλεηο; 59.306 δένλ ζπλήδεζζαη, ἵλα θἂλ θνηλσλ῅ζαη η῵λ πόλσλ κὴ δπλεζῆο, ἐθ ηνῦ ζπλήδεζζαη θεξδάλῃο. Ἀξθε῔ γὰξ πνιιαρνῦ θαὶ πξναίξεζηο κέγα πνη῅ζαη ἀγαζόλ. ὇ γνῦλ Ἰεδεθηήι θεζη δηὰ ηνῦην ηνὺο Μσαβίηαο θνιάδεζζαη, δηὰ ηὸ ἐπηραίξεηλ ην῔ο Ἰζξαειίηαηο· θαὶ ἄιινπο ηηλὰο ζώδεζζαη, ὅηη ἔζηελνλ ἐπὶ ην῔ο ἑηέξσλ θαθν῔ο. ΕἮ δὲ ην῔ο ζηελάδνπζηλ ἐπὶ ην῔ο ἑηέξσλ θαθν῔ο ἐζηί ηηο παξακπζία, πνιιῶ κ᾵ιινλ ην῔ο ἟δνκέλνηο ἐπὶ ηα῔ο ἑηέξσλ ηηκα῔ο. ἖λεθάιεη ην῔ο Μσαβίηαηο, ὅηη ἐπέραηξνλ ην῔ο Ἰζξαειίηαηο· θαίηνη γε ὁ Θεὸο ἐθόιαδελ· ἀιι' ν὎δὲ ὅηαλ α὎ηὸο θνιάδῃ, ἐθήδεζζαη ἟κ᾵ο βνύιεηαη ην῔ο θνιαδνκέλνηο· ν὎δὲ γὰξ α὎ηὸο βνύιεηαη α὎ηνὺο θνιάζαη. ΕἮ δὲ ζπλαιγε῔λ ρξὴ θνιαδνκέλνηο, πνιιῶ κ᾵ιινλ ηηκσκέλνηο κὴ θζνλε῔λ. Οὓησ γνῦλ νἯ πεξὶ Κνξὲ θαὶ

∆αζὰλ ἀπώινλην, ηνὺο κὲλ θζνλνπκέλνπο ιακπξνηέξνπο πνηήζαληεο, ἑαπηνὺο δὲ θνιάζεη παξαδόληεο. Θεξίνλ γάξ ἐζηηλ Ἦνβόινλ ὁ θζόλνο, ζεξίνλ ἀθάζαξηνλ, θαὶ θαθία πξναηξέζεσο, ζπγγλώκελ ν὎θ ἔρνπζα, πνλεξία ἀπνινγίαο ἀπεζηεξεκέλε, πάλησλ αἮηία θαὶ κήηεξ η῵λ θαθ῵λ. ∆ηὸ πξόῤῥηδνλ α὎ηὴλ ἀλέισκελ, ἵλα θαὶ η῵λ παξόλησλ θαθ῵λ ἀπαιιαγ῵κελ, θαὶ η῵λ κειιόλησλ ἐπηηύρσκελ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.305 ΟΜΘΛΘΑ Ν ʹ. Καὶ παξάγσλ ὁ Ἰεζνῦο εἶδελ ἄλζξσπνλ ηπθιὸλ ἐθ γελεη῅ο. Καὶ ἞ξώηεζαλ α὎ηὸλ νἯ καζεηαὶ α὎ηνῦ, ιέγνληεο· «Ῥαββὶ, ηίο ἣκαξηελ, νὕηνο, ἠ νἯ γνλε῔ο α὎ηνῦ, ἵλα ηπθιὸο γελλεζῆ;» αʹ. Καὶ παξάγσλ ὁ Ἰεζνῦο εἶδελ ἄλζξσπνλ ηπθιὸλ ἐθ γελεη῅ο. ΢θόδξα θηιάλζξσπνο ὢλ, θαὶ η῅ο ἟κεηέξαο ζσηεξίαο θεδόκελνο, θαὶ η῵λ ἀγλσκόλσλ ηὰ ζηόκαηα ἐκθξάμαη ζέισλ, ν὎δὲλ η῵λ εἮο α὎ηὸλ ἟θόλησλ παξαιηκπάλεη, θἂλ κεδεὶο ὁ πξνζέρσλ ᾖ. Σνῦην γνῦλ θαὶ ὁ Πξνθήηεο εἮδὼο ἔιεγελ· Ὅπσο ἂλ δηθαησζῆο ἐλ ην῔ο ιόγνηο ζνπ, θαὶ ληθήζῃο ἐλ ηῶ θξίλεζζαί ζε. ∆ηὰ δὴ ηνῦην θαὶ ἐληαῦζα, ἐπεηδὴ ηὸ η῵λ ιόγσλ ὏ςειὸλ ν὎θ ἐδέμαλην, ἀιιὰ θαὶ δαηκνλ῵ληα ἐθάιεζαλ, θαὶ ἀλειε῔λ ἐπερείξνπλ, ἐμειζὼλ ἐθ ηνῦ Ἧεξνῦ, ζεξαπεύεη ηπθιὸλ, ηῆ ηε ἀπνπζίᾳ ηὸλ ζπκὸλ παξακπζνύκελνο, θαὶ δηὰ η῅ο ἐξγαζίαο ηνῦ ζεκείνπ ηὸ ζθιεξὸλ α὎η῵λ θαὶ ἀπελὲο θαηακαιάζζσλ, θαὶ ηὰ εἮξεκέλα πηζηνύκελνο· θαὶ πνηε῔ ζεκε῔νλ, ν὎ ηὸ ηπρὸλ, ἀιιὰ ηόηε πξ῵ηνλ ζπκβάλ. Ἀπὸ γὰξ ηνῦ αἮ῵λνο, θεζὶλ, ν὎θ ἞θνύζζε, ὅηη ἢλνημέ ηηο ὀθζαικνὺο ηπθινῦ γεγελλεκέλνπ. Σπθινῦ κὲλ γὰξ ἴζσο ἢλνημέ ηηο· γεγελλεκέλνπ δὲ, ν὎θ ἔηη. Καὶ ὅηη ἐμειζὼλ ἐθ ηνῦ Ἧεξνῦ, ἐπὶ ηὸ ἔξγνλ ἤιζελ ἐπίηεδεο, δ῅ινλ ἐθε῔ζελ· α὎ηὸο γὰξ εἶδε ηὸλ ηπθιὸλ, ν὎ρ ὁ ηπθιὸο α὎ηῶ πξνζ῅ιζε· θαὶ νὓησ ζπνπδαίσο ἀλέβιεςελ, ὡο θαὶ ην῔ο καζεηα῔ο αἴζζεζηλ παξαζρε῔λ. Ἀπὸ ηνύηνπ γνῦλ θαὶ ἐπὶ ηὴλ ἐξώηεζηλ ἤιζνλ. ὇ξ῵ληεο γὰξ α὎ηὸλ ζπνπδαίσο πξνζέρνληα, ἐππλζάλνλην ιέγνληεο· Σίο ἣκαξηελ, νὕηνο, ἠ νἯ γνλε῔ο α὎ηνῦ; ἖ζθαικέλε ἟ ἐξώηεζηο. Π῵ο γὰξ ἂλ ἣκαξηε, πξὶλ ἠ γελλεζ῅λαη; π῵ο δὲ, η῵λ γνλέσλ ἁκαξηόλησλ, α὎ηὸο ἂλ ἐθνιάζζε; Πόζελ νὔλ ἤιζνλ ἐπὶ ηὴλ ἐξώηεζηλ ηαύηελ; Πξὸ ηνύηνπ ηὸλ παξαιειπκέλνλ ζεξαπεύσλ, ἔιεγελ· Ἰδνὺ ὏γηὴο γέγνλαο· κεθέηη ἁκάξηαλε. Οὕηνη ηνίλπλ ἐλλνήζαληεο, ὅηη ἐθε῔λνο δη' ἁκαξηίαο παξειύζε, ιέγνπζηλ· Ἔζησ, ἐθε῔λνο δη' ἁκαξηήκαηα παξειύζε· πεξὶ ηνύηνπ δὲ ηί ἂλ εἴπνηο; νὕηνο ἣκαξηελ; Ἀιι' 59.306.30 ν὎θ ἔζηηλ εἮπε῔λ· ἐθ γελεη῅ο γάξ ἐζηη ηπθιόο. Ἀιι' νἯ γνλε῔ο α὎ηνῦ; Ἀιι' ν὎δὲ ηνῦην. Πα῔ο γὰξ ὏πὲξ παηξὸο ν὎ δίδσζη δίθελ. Ὥζπεξ νὔλ παηδίνλ θαθνύκελνλ ὁξ῵ληεο ιέγνκελ· Σί ἄλ ηηο εἴπνη πεξὶ ηνύηνπ; ηί ἐπνίεζε ηὸ παηδίνλ; ν὎θ ἐξση῵ληεο, ἀιιὰ δηαπνξνῦληεο· νὓησ δὴ θαὶ νἯ καζεηαὶ ν὎ ηνζνῦηνλ ἐξση῵ληεο ηνῦην ἔιεγνλ, ἀιι' ἀπνξνῦληεο. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; Οὒηε νὕηνο ἣκαξηελ, νὒηε νἯ γνλε῔ο α὎ηνῦ. Σνῦην δὲ ν὎ρ ἁκαξηεκάησλ ἀπαιιάηησλ α὎ηνύο θεζηλ (ν὎ γὰξ ἁπι῵ο εἶπελ, Οὒηε νὕηνο ἣκαξηελ, νὒηε νἯ γνλε῔ο α὎ηνῦ· ἀιι' ἐπήγαγελ· Ἵλα ηπθιὸο γελλεζῆ), ἀιι' ἵλα δνμαζζῆ ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ. Ἣκαξηε κὲλ γὰξ θαὶ νὕηνο, θαὶ νἯ γνλε῔ο α὎ηνῦ· ἀιι' ν὎θ ἐληεῦζελ, θεζὶλ, ἟ πήξσζηο. Σαῦηα δὲ ἔιεγελ, ν὎ ηνῦην ἐκθαίλσλ, ὅηη νὕηνο κὲλ ν὎ρ νὓησο, ἄιινη δέ ηηλεο ἐθ ηνύησλ ἐηπθιώζεζαλ η῵λ αἮηη῵λ, δηὰ ηὰο η῵λ γνλέσλ ἁκαξηίαο. Ο὎δὲ γὰξ ἔλη, ἁκαξηάλνληνο ἑηέξνπ, θνιάδεζζαη ἕηεξνλ. ἖πεὶ εἮ ηνῦην δώζνκελ, θἀθε῔λν δώζνκελ, ὅηη πξὸ γελέζεσο ἣκαξηελ. Ὥζπεξ νὔλ εἮπὼλ, ὅηη Οὒηε νὕηνο ἣκαξηελ, ν὎ ηνῦην ιέγεη, ὅηη ἔλη ἐθ γελεη῅ο ἁκαξηε῔λ θαὶ θνιαζζ῅λαη· νὓησο εἮπὼλ, Οὒηε νἯ γνλε῔ο α὎ηνῦ, ν὎ ηνῦην εἶπελ, ὅηη ἔλη δηὰ γνλέαο θνιαζζ῅λαη. Καὶ γὰξ δηὰ ηνῦ Ἰεδεθηὴι ηαύηελ ἀλαηξε῔ ηὴλ ὏πόλνηαλ· Ζ῵ ἐγὼ, ιέγεη Κύξηνο, εἮ ἔζηαη ἟

παξαβνιὴ αὓηε ἟ ιεγνκέλε· ΟἯ παηέξεο ἔθαγνλ ὄκθαθα, θαὶ νἯ ὀδόληεο η῵λ ηέθλσλ ὠκνδίαζαλ. Καὶ ὁ Μσυζ῅ο δέ θεζηλ· Ο὎θ ἀπνζαλε῔ηαη παηὴξ ὏πὲξ ηέθλνπ. Καὶ πεξί ηηλνο βαζηιέσο θεζὶλ, ὅηη δηὰ ηνῦην ηνῦην ν὎θ ἐπνίεζε, θπιάηησλ ηὸλ Μσυζέσο λόκνλ. ΕἮ δὲ ιέγεη ηηο, Π῵ο νὔλ εἴξεηαη, ὇ ἀπνδηδνὺο ἁκαξηίαο γνλέσλ ἐπὶ ηέθλα ἐπὶ ηξίηελ θαὶ ηεηάξηελ γελεάλ; ἐθε῔λν ἂλ εἴπνηκελ, ὅηη ν὎θ ἔζηη θαζνιηθὴ ἟ ἀπόθαζηο, ἀιι' ἐπί ηηλσλ εἴξεηαη η῵λ ἐμ ΑἮγύπηνπ ἐμειζόλησλ. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· ἖πεηδὴ νἯ ἐμ ΑἮγύπηνπ ἐμειζόληεο, κεηὰ ηὰ ζεκε῔α 59.307 θαὶ ηὰ ζαύκαηα η῵λ πξνγόλσλ, γεγόλαζη ρείξνπο η῵λ ν὎δὲλ ηνύησλ ζεαζακέλσλ, ηὰ α὎ηὰ πείζνληαη, θεζὶλ, ἅπεξ ἔπαζνλ ἐθε῔λνη, ἐπεηδὴ ηὰ α὎ηὰ ηεηνικήθαζη. Καὶ ὅηη πεξὶ ἐθείλσλ εἴξεηαη, ηῶ ηόπῳ ηηο ἐπηζηήζαο ἀθξηβέζηεξνλ εἴζεηαη. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ηπθιὸο ἐγελλήζε; Ἵλα θαλεξσζῆ ἟ δόμα ηνῦ Θενῦ, θεζίλ. Ἰδνὺ πάιηλ ἄπνξνλ ἄιιν, εἮ ρσξὶο η῅ο ηνύηνπ θνιάζεσο ν὎θ ἐλ῅λ θαλ῅λαη ηνῦ Θενῦ ηὴλ δόμαλ. Μάιηζηα κὲλ ν὎ ηνῦην εἴξεηαη, ὅηη ν὎θ ἐλ῅λ· ἐλ῅λ γάξ· ἀιιὰ θαὶ ἐλ ηνύηῳ ἵλα θαλεξσζῆ. Σί νὔλ, θεζίλ; ἞δηθήζε δηὰ ηὴλ ηνῦ Θενῦ δόμαλ; Πνίαλ ἀδηθίαλ; εἮπέ κνη· εἮ γὰξ κεδὲ ὅισο παξαγαγε῔λ α὎ηὸλ ἐβνύιεην. ἖γὼ δὲ θαὶ ε὎εξγεη῅ζζαη α὎ηόλ θεκη ἀπὸ η῅ο πεξώζεσο. Σνὺο γὰξ ἔλδνλ ἀλέβιεςελ ὀθζαικνύο. Σί γὰξ ὄθειόο ἐζηη ην῔ο Ἰνπδαίνηο η῵λ ὀκκάησλ; Μείδνλα γὰξ θόιαζηλ ἔζρνλ, πεξσζέληεο ἐλ ηῶ βιέπεηλ. Σί δὲ ηνύηῳ βιάβνο ἀπὸ η῅ο πεξώζεσο; ∆ηὰ γὰξ ηαύηεο ἀλέβιεςελ. Ὥζπεξ νὔλ ηὰ θαθὰ ν὎θ ἔζηη θαθὰ ηὰ θαηὰ ηὸλ παξόληα βίνλ· νὓησο ν὎δὲ ηὰ ἀγαζὰ ἀγαζά· ἀιι' ἁκαξηία κόλε θαθὸλ, πήξσζηο δὲ ν὎ θαθόλ. ὇ δὲ ἐθ ηνῦ κὴ ὄληνο εἮο ηὸ εἶλαη παξαγαγὼλ, ἐμνπζίαλ εἶρε θαὶ νὓησο α὎ηὸλ ἀθε῔λαη. Φαζὶ δέ ηηλεο. ὅηη ηνῦην ν὎δὲ αἮηηνινγηθόλ ἐζηη ηὸ ἐπίῤῥεκα, ἀιιὰ η῅ο ἐθβάζεσο· νἷνλ ὡο ὅηαλ ιέγῃ, ΕἮο θξίκα ἐγὼ ἤιζνλ εἮο ηὸλ θόζκνλ ηνῦηνλ, ἵλα νἯ κὴ βιέπνληεο βιέςσζη, θαὶ νἯ βιέπνληεο ηπθινὶ γέλσληαη. Καὶ κὴλ ν὎ δηὰ ηνῦην ἤιζελ, ἵλα νἯ βιέπνληεο ηπθινὶ γέλσληαη. Καὶ πάιηλ ὁ Παῦινο· Σὸ γὰξ γλσζηὸλ ηνῦ Θενῦ θαλεξόλ ἐζηηλ ἐλ α὎ην῔ο εἮο ηὸ εἶλαη α὎ηνὺο ἀλαπνινγήηνπο. Καίηνη ν὎ δηὰ ηνῦην α὎ην῔ο ἔδεημελ, ἵλα ἀπνζηεξεζ῵ζηλ ἀπνινγίαο, ἀιι' ἵλα ηύρσζη, ἀπνινγίαο. Καὶ πάιηλ ἀιιαρνῦ· Νόκνο δὲ παξεηζ῅ιζελ, ἵλα πιενλάζῃ ηὸ παξάπησκα. Καίηνη ν὎ δηὰ ηνῦην παξεηζ῅ιζελ, ἀιι' ἵλα θσιπζῆ ἟ ἁκαξηία. βʹ. ὇ξᾶο παληαρνῦ ηὸ ἐπίῤῥεκα η῅ο ἐθβάζεσο ὄλ; Καζάπεξ γάξ ηηο νἮθνδόκνο ἄξηζηνο, η῅ο νἮθίαο ηὸ κὲλ εἮξγάζαην, ηὸ δὲ ἀθ῅θελ ἀηέιεζηνλ, ὥζηε ην῔ο ἀπηζηνῦζη δηὰ ηνῦ ιεηςάλνπ θαὶ πεξὶ ηνῦ παληὸο ἀπνινγήζαζζαη· νὓησ θαὶ ὁ Θεὸο, θαζάπεξ νἮθίαλ ηηλὰ ζεζαζξσκέλελ, ηὸ ζ῵κα ηὸ ἟κέηεξνλ ζπγθνιιᾶ θαὶ ἀλαπιεξν῔, ηήλ ηε ρε῔ξα ηὴλ μεξὰλ ζεξαπεύσλ, ηὰ παξαιειπκέλα κέιε ζθίγγσλ, ηνὺο ρσινὺο δηνξζνύκελνο, ηνὺο ιεπξνὺο θαζαίξσλ, ηνὺο λνζνῦληαο ἐγείξσλ, ηνὺο ηὰ ζθέιε πεπεξσκέλνπο ἀξηίνπο πνη῵λ, ηνὺο λεθξνὺο ἀπὸ ζαλάηνπ θαι῵λ, κεκπθόηαο ὀθζαικνὺο δηαλνίγσλ, ν὎θ ὄληαο ἐπηηηζείο· ἅπεξ ἅπαληα η῅ο θαηὰ θύζηλ ἀζζελείαο ὄληα πεξώκαηα, εἶηα δηνξζνύκελνο, ἐδείθλπ α὎ηνῦ ηὴλ δύλακηλ. ΕἮπὼλ δὲ, Ἵλα θαλεξσζῆ ἟ δόμα ηνῦ Θενῦ, πεξὶ ἑαπηνῦ θεζηλ, ν὎ πεξὶ ηνῦ Παηξόο. ἖θείλνπ γὰξ ἟ δόμα ἤλ θαλεξά. ἖πεηδὴ γὰξ ἢθνπνλ, ὅηη ηὸλ ἄλζξσπνλ ὁ Θεὸο ἐπνίεζε ιαβὼλ ρνῦλ ἀπὸ η῅ο γ῅ο, δηὰ ηνῦην νὓησ θαὶ α὎ηὸο ἔπιαζε. Σὸ κὲλ γὰξ εἮπε῔λ, ὅηη ἖γώ εἮκη ὁ ιαβὼλ ρνῦλ ἀπὸ η῅ο γ῅ο, θαὶ πιάζαο ηὸλ ἄλζξσπνλ, πξόζαληεο ἐδόθεη εἶλαη ην῔ο ἀθνύνπζη· δηὰ δὲ ηνῦ ἔξγνπ ηνῦην δεηθλύκελνλ, ν὎θ ἔηη ινηπὸλ πξνζίζηαην. ∆ηὸ δὴ θαὶ α὎ηὸο ρνῦλ ιαβὼλ, θαὶ θύξσλ ηῶ πηύζκαηη, νὓησ ηὴλ θεθξπκκέλελ α὎ηνῦ δόμαλ ἐθαλέξσζελ. Ο὎ κηθξὰ γὰξ δόμα, ηὸ δεκηνπξγὸλ α὎ηὸλ λνκηζζ῅λαη η῅ο θηίζεσο. Ἀπὸ γὰξ ηνύηνπ θαὶ ηὰ ἄιια ζπλεηζήξρεην, ἀπὸ ηνῦ κέξνπο θαὶ ηὸ ὅινλ ἐπηζηνῦην. ἧ γὰξ πεξὶ ηνῦ κείδνλνο πίζηηο θαὶ ηὸ ἔιαηηνλ ἐβεβαίνπ. Σ῅ο θηίζεσο γὰξ ἁπάζεο ηηκηώηεξνλ ἄλζξσπνο, θαὶ η῵λ ἐλ ἟κ῔λ κει῵λ ηηκηώηεξνο ὀθζαικόο. 59.308 ∆ηὰ ηνῦην ν὎ρ ἁπι῵ο, ἀιι' ἐθείλῳ ηῶ ηξόπῳ ηὰ ὄκκαηα ἐδεκηνύξγεζελ. ΕἮ γὰξ θαὶ κηθξὸλ ηῶ κεγέζεη ηὸ κέινο, ἀιι' ὅινπ ηνῦ ζώκαηόο ἐζηηλ ἀλαγθαηόηεξνλ. Καὶ ηνῦην

Παῦινο δει῵λ ἔιεγελ· ἖ὰλ εἴπῃ ἟ ἀθνὴ, ὅηη Ο὎θ εἮκὶ ὀθζαικὸο, ν὎θ εἮκὶ ἐθ ηνῦ ζώκαηνο; ν὎ δηὰ ηνῦην ν὎θ ἔζηηλ ἐθ ηνῦ ζώκαηνο; Πάληα κὲλ γὰξ ηὰ ἐλ ἟κ῔λ η῅ο ηνῦ Θενῦ ζνθίαο ἐζηὶλ ἀπόδεημηο· πνιιῶ δὲ κ᾵ιινλ ὀθζαικόο. Σνῦην γνῦλ ηὸ π᾵λ δηαθπβεξλᾶ ζ῵κα, ηνῦην ηῶ παληὶ ζώκαηη ηὸ θάιινο ἐξγάδεηαη, ηνῦην θνζκε῔ ηὴλ ὄςηλ, ηνῦην ιύρλνο ἐζηὶλ ἁπάλησλ η῵λ κει῵λ. Ὅπεξ γὰξ ἣιηνο θαηὰ ηὴλ νἮθνπκέλελ, ηνῦην ὀθζαικὸο ἐλ ηῶ ζώκαηη. Ἂλ ζβέζῃο ηὸλ ἣιηνλ, πάληα ἀπώιεζαο θαὶ ζπλεηάξαμαο· ἂλ ζβέζῃο ηνὺο ὀθζαικνὺο, θαὶ πόδεο ἄρξεζηνη, θαὶ ρε῔ξεο θαὶ ςπρή. Οἴρεηαη γὰξ ἟ γλ῵ζηο, πεξσζέλησλ ηνύησλ· δηὰ γὰξ ηνύησλ ηὸλ Θεὸλ ἐγλώθακελ. Σὰ γὰξ ἀόξαηα α὎ηνῦ, ἀπὸ θηίζεσο θόζκνπ, ην῔ο πνηήκαζη λννύκελα θαζνξ᾵ηαη. Ο὎θ ἄξα ηῶ ζώκαηη ιύρλνο ὁ ὀθζαικὸο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ πξὸ ηνῦ ζώκαηνο ηῆ ςπρῆ. ∆ηόπεξ ὥζπεξ ἔλ ηηλη βαζηιηθῶ ρσξίῳ ἵδξπηαη, ηὴλ ἄλσ ι῅μηλ ιαρὼλ, θαὶ η῵λ ἄιισλ αἮζζήζεσλ πξνθαζήκελνο. Σνῦηνλ νὔλ δηαπιάηηεη. Εἶηα, ἵλα κὴ λνκίζῃο ὅηη ὓιεο δε῔ηαη ὅηαλ πνηῆ, θαὶ ἵλα κάζῃο ὅηη ν὎δὲ παξὰ ηὴλ ἀξρὴλ πεινῦ ρξείαλ εἶρελ (ὁ γὰξ ν὎θ νὒζαο ν὎ζίαο ηὰο κείδνπο παξαγαγὼλ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ηαύηελ ρσξὶο ὓιεο ἐπνίεζελ)· ἵλα νὔλ κάζῃο ὅηη ν὎ ρξείαο ἕλεθελ ηνῦην πνηε῔, ἀιιὰ δηδάζθσλ ἑαπηὸλ εἶλαη δεκηνπξγὸλ ηὸλ ἐλ ἀξρῆ, ρξίζαο ηὸλ πειόλ θεζηλ· Ἄπειζε, λίςαη· ἵλα εἮδῆο ὅηη ν὎ πεινῦ δένκαη πξὸο ηὸ πνη῅ζαη ὀθζαικνὺο, ἀιι' ἵλα θαλεξσζῆ ἐλ α὎ηῶ ἟ δόμα ἟ ἐκή. Ὅηη γὰξ πεξὶ ἑαπηνῦ θεζηλ, εἮπὼλ, Ἵλα θαλεξσζῆ ἟ δόμα ηνῦ Θενῦ, ἐπήγαγελ· ἖κὲ δε῔ ἐξγάδεζζαη ηὰ ἔξγα ηνῦ πέκςαληόο κε· ηνπηέζηηλ, ἖κὲ δε῔ θαλεξ῵ζαη ἐκαπηὸλ, θαὶ πνη῅ζαη ηὰ δπλάκελά κε δε῔μαη ηὰ α὎ηὰ ηῶ Παηξὶ πνηνῦληα, ν὎ ηνηαῦηα, ἀιιὰ ηὰ α὎ηὰ, ὃ κείδνλόο ἐζηηλ ἀπαξαιιαμίαο, θαὶ ὅπεξ ἐπὶ η῵λ ν὎δὲ θαηὰ κηθξὸλ δηεζηεθόησλ ιέγεηαη. Σίο νὔλ ἀληηβιέςεη ινηπὸλ, ὁξ῵λ α὎ηὸλ ηὰ α὎ηὰ δπλάκελνλ ηῶ Παηξί; Ο὎ γὰξ ἔπιαζε κόλνλ ὀθζαικνὺο, ν὎δὲ ἀλέῳμελ, ἀιιὰ θαὶ ηὸ ὁξᾶλ ἐραξίζαην· ὅπεξ ηεθκήξηόλ ἐζηη ηνῦ θαὶ ςπρὴλ ἐκθπζ῅ζαη. ἖θείλεο γὰξ κὴ ἐλεξγνύζεο, ὀθζαικὸο θἂλ ἀπεξηηζκέλνο ᾖ, ν὎θ ἂλ ἴδνη πνηὲ ν὎δέλ. Ὥζηε θαὶ ηὴλ ἀπὸ η῅ο ςπρ῅ο ἐλέξγεηαλ ἐραξίζαην, θαὶ ηὸ κέινο ἔδσθε πάληα ἔρνλ, θαὶ ἀξηεξίαο, θαὶ λεῦξα, θαὶ θιέβαο, θαὶ αἷκα, θαὶ ηὰ ἄιια πάληα, ἐμ ὧλ ζύγθεηηαη ἟κ῔λ ηὸ ζ῵κα. ἖κὲ δε῔ ἐξγάδεζζαη ἕσο ἟κέξα ἐζηί. Σί ηαῦηα βνύιεηαη ηὰ ῥήκαηα; πνίαλ δὲ ἀθνινπζίαλ ἔρεη; Πνιιήλ. Ὃ γὰξ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· Ἕσο ἟κέξαἐζηὶλ, ἕσο ἔμεζηη ην῔ο ἀλζξώπνηο πηζηεύεηλ εἮο ἐκὲ, ἕσο ὁ βίνο νὕηνο ἐλέζηεθε, δε῔ κε ἐξγάδεζζαη. Ἔξρεηαη λὺμ, ηνπηέζηηλ, ὁ κέιισλ θαηξόο· ὅηε ν὎δεὶο δύλαηαη ἐξγάδεζζαη. Ο὎θ εἶπελ, Ὅηε ἐγὼ ν὎ δύλακαη ἐξγάδεζζαη· ἀιι' Ὅηε ν὎δεὶο δύλαηαη ἐξγάδεζζαη, ηνπηέζηηλ, ὅηε ν὎θ ἔηη πίζηηο ἐζηὶλ, νὒηε πόλνη, νὒηε κεηάλνηα. Ὅηη γὰξ ἔξγνλ ηὴλ πίζηηλ ιέγεη, ιέγνπζηλ α὎ηῶ· Σί πνηήζνκελ, ἵλα ἐξγαζώκεζα ηὰ ἔξγα ηνῦ Θενῦ; Λέγεη· Σνῦηό ἐζηη ηὸ ἔξγνλ ηνῦ Θενῦ, ἵλα πηζηεύζεηε εἮο ὃλ ἀπέζηεηιελ ἐθε῔λνο. Π῵ο νὔλ ηνῦην ηὸ ἔξγνλ ν὎δεὶο δύλαηαη ἐξγάδεζζαη ηόηε; Ὅηη νὒηε πίζηηο ἐζηὶλ, ἀιιὰ θαὶ ἑθόληεο θαὶ ἄθνληεο ὏παθνύζνληαη. Ἵλα γὰξ κή ηηο εἴπῃ, ὅηη θηινηηκνύκελνο ηνῦην πνηε῔, δείθλπζηλ ὅηη θεηδόκελνο α὎η῵λ πάληα ἐξγάδεηαη, ἐληαῦζα κόλνλ ἐμνπζίαλ ἐρόλησλ πηζηεύεηλ, 59.309 θαὶ κεθέηη δπλακέλσλ ἐθε῔ θαξπνῦζζαί ηη. ∆ηὰ ηνῦην ν὎δὲ πξνζειζόληνο ηνῦ ηπθινῦ ἐπνίεζελ ὅπεξ ἐπνίεζελ. Ὅηη κὲλ γὰξ ἄμηνο ἤλ ζεξαπεπζ῅λαη, θαὶ εἮ ἔβιεπελ, ἐπίζηεπζελ ἂλ θαὶ πξνζ῅ιζελ, θαὶ εἮ παξά ηηλνο ἢθνπζε παξόληα, ν὎δ' ἂλ νὓησο ἞κέιεζελ, ἐθη῵λ ἑμ῅ο δ῅ινλ, ἐθ η῅ο ἀλδξείαο, ἐθ η῅ο πίζηεσο α὎η῅ο. Καὶ γὰξ ἤλ εἮθὸο α὎ηὸλ ἐλλν῅ζαη θαὶ εἮπε῔λ· Σί πνηε ηνῦηό ἐζηη; πειὸλ ἐπνίεζε, θαὶ ἐπέρξηζέ κνπ ηνὺο ὀθζαικνὺο θαὶ εἶπέ κνη, Ὕπαγε, λίςαη. Ο὎θ ἞δύλαην ζεξαπεῦζαη, θαὶ ηόηε πέκςαη εἮο ηὸ ΢ηισάκ; Πνιιάθηο ἐληςάκελ ἐθε῔ κεηὰ ἑηέξσλ πνιι῵λ, θαὶ ν὎δελὸο ἀπήιαπζα ρξεζηνῦ. Εἴ ηηλα δύλακηλ εἶρε, παξὼλ ἂλ ἐζεξάπεπζελ· ὅπεξ θαὶ ὁ Νεεκὰλ πξὸο ηὸλ ἗ιηζζα῔νλ ἔιεγε. Καὶ γὰξ ἐθε῔λνο θειεπζζεὶο ἀπειζε῔λ ινύζαζζαη εἮο ηὸλ Ἰνξδάλελ, ἞πίζηεη, θαὶ ηαῦηα θήκεο ηνζαύηεο νὒζεο πεξὶ ηνῦ ἗ιηζζαίνπ. Ἀιι' ν὎ρ ὁ ηπθιὸο ἞πίζηεζελ, ν὎δὲ ἀληε῔πελ,

ν὎δὲ ἐινγίζαην πξὸο ἑαπηὸλ, Σί πνηε ηνῦηό ἐζηη; πειὸλ ἐρξ῅λ ἐπηζε῔λαη; ηνῦην πεξ῵ζαη κ᾵ιιόλ ἐζηη· ηίο νὓησο ἀλέβιεςέ πνηε; Ἀιι' ν὎δὲλ ηνύησλ ἐινγίζαην. Εἶδεο πίζηηλ ζηεῤῥὰλ θαὶ πξνζπκίαλ; Ἔξρεηαη λύμ. ∆είθλπζηλ ἐθ ηνύηνπ, ὅηη θαὶ κεηὰ ηὸλ ζηαπξὸλ κέιιεη πξνλνε῔λ η῵λ ἀζεβ῵λ, θαὶ ἐπάγεζζαη πνιινύο. Ἔηη γὰξ ἟κέξα ἐζηί. Μεηὰ δὲ ηνῦην ηέιενλ α὎ηνὺο ἀπνζρίδεη. Καὶ ηνῦην δει῵λ ἔιεγελ· Ὅηαλ ὦ ἐλ ηῶ θόζκῳ, θ῵ο εἮκη ηνῦ θόζκνπ· ὃ θαὶ ἑηέξνηο ἔιεγε· Πηζηεύεηε, ἕσο ηὸ θ῵ο κεζ' ὏κ῵λ ἐζηη. γʹ. Σί δήπνηε ὁ Παῦινο λύθηα κὲλ ηὸλ παξόληα βίνλ ἐθάιεζελ, ἐθε῔λνλ δὲ ἟κέξαλ; Ο὎θ ἐλαληηνύκελνο ηῶ Υξηζηῶ, ἀιιὰ ηὰ α὎ηὰ ιέγσλ, εἮ θαὶ κὴ ην῔ο ῥήκαζηλ, ἀιιὰ ηα῔ο ἐλλνίαηο. Καὶ γὰξ, θεζὶλ, ἧ λὺμ πξνέθνςελ, ἟ δὲ ἟κέξα ἢγγηθε. Νύθηα γὰξ ηὸλ παξόληα θαιε῔ θαηξὸλ, δηὰ ηνὺο ἐλ ζθόηῳ θαζεκέλνπο, ἠ δηὰ ηὸ παξαιαβε῔λ α὎ηὴλ ηῆ ἟κέξᾳ ἐθείλῃ· ὁ δὲ Υξηζηὸο λύθηα ηὸ κέιινλ θαιε῔, δηὰ ηὸ η῵λ ἁκαξηεκάησλ ἀλελέξγεηνλ. ὇ δὲ Παῦινο λύθηα ηὸλ παξόληα βίνλ θαιε῔, δηὰ ηὸ ἐλ ζθόηῳ εἶλαη ηνὺο ἐλ θαθίᾳ δηαηξίβνληαο θαὶ ἀπηζηίᾳ. Πηζην῔ο ηνίλπλ δηαιεγόκελνο ἔιεγελ· ἧ λὺμ πξνέθνςελ, ἟ δὲ ἟κέξα ἢγγηθελ, ὡο κειιόλησλ ἀπνιαύζεζζαη ηνῦ θσηὸο ἐθείλνπ· θαὶ λύθηα ηὸλ παιαηὸλ βίνλ θαιε῔. Ἀπνζώκεζα γὰξ, θεζὶ, ηὰ ἔξγα ηνῦ ζθόηνπο. ὇ξᾶο ὅηη ἐθείλνηο εἶλαη λύθηα θεζί; ∆ηὸ ιέγεη· Ὡο ἐλ ἟κέξᾳ ε὎ζρεκόλσο πεξηπαηήζσκελ, ἵλα ηνῦ θσηὸο ἀπνιαύζσκελ ἐθείλνπ. ΕἮ γὰξ ηνῦην νὓησ θαιὸλ ηὸ θ῵ο, ἐλλόεζνλ ἟ιίθνλ ἔζηαη ἐθε῔λν. Ὅζνλ γὰξ ηνῦ ιπρληαίνπ θσηὸο ηὸ ἟ιηαθὸλ θξε῔ηηνλ, ηνζνῦηνλ, θαὶ πνιιῶ πιένλ ἐθε῔λν βέιηηνλ ηνύηνπ. Καὶ ηνῦην δει῵λ ἔιεγελ, ὅηη ὇ ἣιηνο ζθνηηζζήζεηαη, ηνπηέζηη, δηὰ ηὴλ πεξηνπζίαλ ἐθείλεο η῅ο καξκαξπγ῅ο, νὒηε νὕηνο θαλε῔ηαη. ΕἮ δὲ λῦλ ὏πὲξ ηνῦ θσηεηλὰο ἔρεηλ νἮθίαο, θαὶ ε὎αεξε῔ο, κπξία δαπαλ῵κελ ρξήκαηα, νἮθνδνκνῦληεο, ηαιαηπσξνύκελνη· ἐλλόεζνλ π῵ο ρξὴ θαὶ ηὰ ζώκαηα α὎ηὰ δαπαλᾶλ, ὏πὲξ ηνῦ ιακπξὰο ἟κ῔λ νἮθίαο ἐλ ν὎ξαλν῔ο νἮθνδνκεζ῅λαη, ἔλζα ηὸ θ῵ο ἐθε῔λν ηὸ ἀπόῤῥεηνλ. ἖ληαῦζα κὲλ γὰξ θαὶ κάραη θαὶ θηινλεηθίαη πεξὶ ὅξσλ θαὶ ηνίρσλ· ἐθε῔ δὲ ν὎δὲλ ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· ν὎ θζόλνο, ν὎ βαζθαλία· ν὎δὲ θηινλεηθήζεη ηηο ἟κ῔λ πεξὶ ὁξνζεζίσλ. Καὶ ηαύηελ κὲλ ἀπνιηπε῔λ ἀλάγθε πάλησο, ἐθείλε δὲ 59.310 ζπκπαξακέλεη δηελεθ῵ο· θαὶ ηαύηελ κὲλ ἀλάγθε ζαζξνῦζζαη ηῶ ρξόλῳ, θαὶ κπξίαηο ὏πνθε῔ζζαη βιάβαηο, ἐθείλελ δὲ κέλεηλ ἀγήξσ δηελεθ῵ο· θαὶ ηαύηελ κὲλ ὁ πέλεο ν὎ δύλαηαη νἮθνδνκε῔λ, ἐθείλελ δὲ ἔζηη θαὶ δηὰ δύν ὀβνι῵λ νἮθνδνκ῅ζαη, θαζάπεξ ἟ ρήξα. ∆ηὰ ηαῦηα ἀπνπλίγνκαη, ὅηη, ηνζνύησλ ἟κ῔λ πξνθεηκέλσλ ἀγαζ῵λ, ῥᾳζπκνῦκελ, ὀιηγσξνῦκελ, θαὶ ὅπσο κὲλ ἐληαῦζα ιακπξὰο ζρνίεκελ νἮθίαο, ἅπαληα πξάηηνκελ· ὅπσο δὲ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο θἂλ κηθξὸλ θηεζώκεζα θαηαγώγηνλ, ν὎ κεξηκλ῵κελ, ν὎ θξνληίδνκελ. ΕἮπὲ γάξ κνη· πνῦ ἐβνύινπ νἮθίαλ ἔρεηλ ἐληαῦζα; ἆξα ἠ ἐλ ἐξεκίᾳ, ἠ ἐλ κηᾶ η῵λ πόιεσλ η῵λ κηθξ῵λ; Ο὎θ ἔγσγε νἶκαη· ἀιι' ἐλ ηα῔ο βαζηιηθσηάηαηο θαὶ κεγάιαηο, ἔλζα πιείσλ ἟ ἐκπνξία, ἔλζα κείδσλ ἟ πεξηθάλεηα. ἖γὼ δέ ζε εἮο πόιηλ ἄγσ ηνηαύηελ, ἥο ηερλίηεο θαὶ δεκηνπξγὸο ὁ Θεόο. ἖θε῔ παξαθαι῵ θηίδεηλ ηε θαὶ νἮθνδνκε῔λ, δη' ἐιαηηόλσλ ρξεκάησλ, δη' ἐιάηηνλνο πόλνπ. ἖θείλελ ηὴλ νἮθίαλ η῵λ πελήησλ νἮθνδνκνῦζηλ αἯ ρε῔ξεο, θαὶ ηνῦην κάιηζηά ἐζηηλ νἮθνδνκή· ὡο ηά γε λῦλ γηλόκελα, ἐζράηεο ἀλνίαο. Καὶ γὰξ εἴ ηηο ζε εἮο Πεξζηθὴλ ἢγαγε γ῅λ, ὀςόκελνλ ηὰ ἐθε῔, θαὶ ἐπαλήμνληα· εἶηα ἐθέιεπζελ νἮθίαο δείκαζζαη· ἆξα ν὎θ ἂλ α὎ηνῦ θαηέγλσο ἄλνηαλ ηὴλ ἐζράηελ, ὡο ἀθαίξσο δαπαλᾶλ θειεύνληνο; Π῵ο νὔλ ἐπὶ η῅ο γ῅ο ηὸ α὎ηὸ ηνῦην πνηε῔ο, ἡλ κηθξὸλ ὓζηεξνλ ἀπνιείςῃ; Ἀιιὰ ην῔ο παηδίνηο θαηαιείςσ, θεζίλ. Ἀιιὰ θαὶ ἐθε῔λνη κηθξὸλ ὓζηεξνλ θαηαιείςνπζη κεηὰ ζέ· πνιιάθηο δὲ θαὶ πξὸ ζνῦ· θαὶ νἯ κεη' ἐθείλνπο πάιηλ. Καὶ γίλεηαί ζνη θαὶ ἐληαῦζα ηὸ πξ᾵γκα ἀζπκίαο ὏πόζεζηο, ὅηαλ ηνὺο θιεξνλόκνπο θαηέρνληαο κὴ ἴδῃο. ἖θε῔ δὲ ν὎δὲλ ηνηνῦηόλ ἐζηηλ ὏πνπηεῦζαη· ἀιι' ἀθίλεηνο ἟ θη῅ζηο κέλεη, θαὶ ζνὶ, θαὶ ην῔ο παηδίνηο θαὶ ην῔ο ἐγγόλνηο, ἂλ ηὴλ α὎ηὴλ ἀξεηὴλ κηκήζσληαη. ἖θείλεο η῅ο νἮθνδνκ῅ο ὁ Υξηζηὸο ἐθάπηεηαη· ἐθείλελ νἮθνδνκνῦληα, ν὎θ ἀλάγθε ἐπηκειεηὰο ἐθηζηᾶλ, ν὎δὲ θξνληίδεηλ, ν὎δὲ κεξηκλᾶλ. Ὅηαλ γὰξ ὁ Θεὸο

ηὸ ἔξγνλ ἀλαδέμεηαη, ηίο ρξεία θξνληίδνο; ἖θε῔λνο πάληα ζπλάγεη, θαὶ ἀλίζηεζη ηὴλ νἮθίαλ. Καὶ ν὎ ηνῦην κόλνλ ἐζηὶ ηὸ ζαπκαζηὸλ, ἀιι' ὅηη νὓησο α὎ηὴλ νἮθνδνκε῔, ὥο ζνη ἀξεζηόλ ἐζηηλ· κ᾵ιινλ δὲ θαὶ ὏πὲξ ηὸ ἀξεζηὸλ, θαὶ ὏πὲξ ὃ βνύιεη. Σερλίηεο γάξ ἐζηηλ ἄξηζηνο, θαὶ ζθόδξα ζνπ θήδεηαη η῵λ ζπκθεξόλησλ. Κἂλ πέλεο ᾖο, θαὶ βνπιεζῆο νἮθνδνκ῅ζαη ηὴλ νἮθίαλ ηαύηελ, ν὎ θέξεη ζνη θζόλνλ, ν὎δὲ ηίθηεη ζνη βαζθαλίαλ· Ο὎δεὶο γὰξ α὎ηὴλ ὁξᾶ η῵λ ἐπηζηακέλσλ θζνλε῔λ, ἀιι' νἯ ἐπηζηάκελνη ραίξεηλ ἄγγεινη ην῔ο ἀγαζν῔ο ην῔ο ζν῔ο· ν὎δεὶο α὎ηὴλ παξνξίζαη δπλήζεηαη· ν὎δεὶο γὰξ α὎ηὴλ παξνηθε῔ η῵λ ηὰ ηνηαῦηα λνζνύλησλ. Γείηνλαο ἔρεηο ἐθε῔, ηνὺο ἁγίνπο, ηνὺο πεξὶ Παῦινλ θαὶ Πέηξνλ, ηνὺο πξνθήηαο ἅπαληαο, ηνὺο κάξηπξαο, ηὸλ δ῅κνλ η῵λ ἀγγέισλ, η῵λ ἀξραγγέισλ. ∆ηὰ δὴ ηαῦηα πάληα, ηὰ ὄληα εἮο ηνὺο πέλεηαο θελώζσκελ, ἵλα ἐθείλσλ ἐπηηύρσκελ η῵λ ζθελ῵λ· ὧλ γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.311 ΟΜΘΛΘΑ ΝΖʹ. Σαῦηα εἮπὼλ ὁ Ἰεζνῦο, ἔπηπζε ρακαὶ, θαὶ ἐπνίεζε πειὸλ ἐθ ηνῦ πηύζκαηνο, θαὶ ἐπέρξηζε ηὸλ πε ιὸλ ἐπὶ ηνὺο ὀθζαικνὺο ηνῦ ηπθινῦ, θαὶ εἶ πελ· Ὕπαγε, λίςαη εἮο ηὴλ θνιπκβήζξαλ ηνῦ ΢ηισάκ. αʹ. Σνὺο κέιινληάο ηη παξὰ η῵λ ἀλαγηλσζθνκέλσλ θαξπνῦζζαη, ν὎δὲ ηὸ κηθξὸλ η῵λ ιεγνκέλσλ παξαηξέρεηλ δε῔. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην ἐξεπλᾶλ ηὰο Γξαθὰο ἐθειεύζζεκελ, ἐπεηδὴ δνθε῔ ηὰ πνιιὰ, θαίηνη γε α὎ηόζελ ὄληα εὒθνια, πνιιὴλ ἐλ ηῶ βάζεη δηάλνηαλ ἔρεηλ ἀπνθεθξπκκέλελ. Ὅξα γὰξ νἷόλ ἐζηη θαὶ ηὸ παξόλ. Σαῦηα γὰξ εἮπὼλ, θεζὶλ, ἔπηπζε ρακαί. Πν῔α ηαῦηα; Ἵλα θαλεξσζῆ ἟ δόμα ηνῦ Θενῦ, θαὶ ὅηη ∆ε῔ κε ἐξγάδεζζαη ηὰ ἔξγα ηνῦ πέκςαληόο κε. Ο὎ γὰξ ἁπι῵ο ἀλέκλεζελ ἟κ᾵ο η῵λ εἮξεκέλσλ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, θαὶ ἐπήγαγελ, ὅηη Ἔπηπζελ· ἀιιὰ δει῵λ ὅηη ηὸλ ιόγνλ δηὰ η῵λ ἔξγσλ ἐπηζηώζαην. Καὶ δηαηί κὴ ὓδαηη θέρξεηαη, ἀιιὰ πηύζκαηη εἮο ηὸλ πειόλ; Ἔκειιελ α὎ηὸλ πέκπεηλ εἮο ηὸλ ΢ηισάκ. Ἵλ' νὔλ κεδὲλ ἐπηγξαθῆ ηῆ πεγῆ, ἀιιὰ κάζῃο ὅηη ἟ ἐθ ηνῦ ζηόκαηνο ἐμειζνῦζα δύλακηο α὎ηὴ θαὶ δηέπιαζε θαὶ ἀλέῳμε ηνὺο ὀθζαικνὺο, ἔπηπζε ρακαί. Σνῦην γνῦλ θαὶ ὁ ε὎αγγειηζηὴο ἐπηζεκελάκελνο ἔιεγε, Καὶ ἐπνίεζε πειὸλ ἀπὸ ηνῦ πηύζκαηνο. Εἶηα, ἵλα κὴ δόμῃ η῅ο γ῅ο εἶλαη ηὸ θαηόξζσκα, ἐθέιεπζε λίςαζζαη. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ν὎θ ε὎ζέσο ηνῦην ἐπνίεζελ, ἀιι' ἐπὶ ηὸλ ΢ηισὰκ ἔπεκςελ; Ἵλα κάζῃο ηνῦ ηπθινῦ ηὴλ πίζηηλ· θαὶ ἵλα ἐπηζηνκηζζῆ η῵λ Ἰνπδαίσλ ἟ ἀγλσκνζύλε. ΕἮθὸο γὰξ ἤλ ἅπαληαο ὁξᾶλ α὎ηὸλ ἀπηόληα, ηὸλ πειὸλ ἔρνληα ἐπὶ ηνὺο ὀθζαικνὺο θερξηζκέλνλ. Σῶ γὰξ παξαδόμῳ πάληαο ἂλ ἐπέζηξεςε πξὸο ἑαπηὸλ, ηνύο ηε εἮδόηαο α὎ηὸλ, ηνύο ηε ἀγλννῦληαο, θαὶ κεηὰ ἀθξηβείαο ἂλ α὎ηῶ πξνζέζρνλ. ἖πεηδὴ γὰξ ν὎θ εὒθνινλ ηπθιὸλ ἀλαβιέςαληα γλσξίζαη, πνιινὺο πνηε῔ γελέζζαη πξόηεξνλ κάξηπξαο δηὰ καθξ᾵ο η῅ο ὁδνῦ, θαὶ ἀθξηβε῔ο ζεαηὰο ηῶ παξαδόμῳ η῅ο ζέαο, ἵλα πξνζεθηηθώηεξνη γελόκελνη κεθέηη δύλσληαη ιέγεηλ, Οὕηόο ἐζηηλ, ν὎θ ἔζηηλ νὕηνο. Πξὸο δὲ ηνύηνηο θἀθε῔λν βνύιεηαη θαηαζθεπάδεηλ, ὅηη ν὎θ ἀιιόηξηόο ἐζηη ηνῦ λόκνπ θαὶ η῅ο Παιαη᾵ο, πέκπσλ εἮο ηὸλ ΢ηισάκ. Ο὎δὲ γὰξ ἐθε῔λν ινηπὸλ ὏πνπηεῦζαη ἤλ, κὴ ὁ ΢ηισὰκ ιάβῃ ηὴλ δόμαλ. Καὶ γὰξ πνιινὶ πνιιάθηο ἐθε῔ ηνὺο ὀθζαικνὺο ἀπνληςάκελνη, ν὎δελὸο ἀπήιαπζαλ ηνηνύηνπ. Κἀθε῔ γὰξ ἟ δύλακηο ἤλ ηνῦ Υξηζηνῦ, ἟ πάληα ἐξγαδνκέλε. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ηὴλ ἑξκελείαλ ἟κ῔λ πξνζηίζεζηλ ὁ ε὎αγγειηζηήο. ΕἮπὼλ γὰξ, ΕἮο ηὸλ ΢ηισὰκ, πξνζέζεθελ, Ὅ ἐζηηλ, ἀπεζηαικέλνο· ἵλα κάζῃο ὅηη θἀθε῔ ὁ Υξηζηὸο α὎ηὸλ ἐζεξάπεπζε, θαζάπεξ ὁ Παῦιόο θεζηλ· Ἔπηλνλ γὰξ ἐθ πλεπκαηηθ῅ο ἀθνινπζνύζεο πέηξαο· ἟ δὲ πέηξα ἤλ ὁ Υξηζηόο. Ὥζπεξ νὔλ πέηξα ἤλ ὁ Υξηζηὸο πλεπκαηηθὴ, νὓησ θαὶ ΢ηισὰκ ἤλ πλεπκαηηθόο. ἖κνὶ δὲ δνθε῔ θαὶ ηὸ ἀζξόνλ η῅ο ηνῦ ὓδαηνο παξνπζίαο αἮλίηηεζζαη κπζηήξηνλ ἟κ῔λ ἀπόῤῥεηνλ. Πν῔νλ δὴ

ηνῦην; Σὸ ἀπξνζδόθεηνλ η῅ο ἐπηθαλείαο θαὶ παξ' ἐιπίδα π᾵ζαλ. Ἀιι' ὅξα ηνῦ ηπθινῦ ηὴλ γλώκελ πξὸο πάληα ὏παθνύνπζαλ. Ο὎δὲ γὰξ εἶπελ, ΕἮ ὅισο ὁ πειόο ἐζηηλ, ἠ ηὸ πηύζκα ηὸ παξέρνλ ηνὺο ὀθζαικνὺο, ηί κνη ρξεία ηνῦ ΢ηισάκ; εἮ δὲ ρξεία ηνῦ ΢ηισὰκ, ηίο ρξεία ηνῦ πεινῦ; ηίλνο ἕλεθελ ἔρξηζελ; ηίλνο ἕλεθελ λίςαζζαη ἐθέιεπζελ; Ἀιι' ν὎δὲλ ηνύησλ ἐινγίζαην· ἀιιὰ πξὸο ἓλ παξεζθεύαζην κόλνλ, ἅπαληα πείζεζζαη ηῶ θειεύνληη, θαὶ ν὎δὲλ α὎ηὸλ η῵λ γηλνκέλσλ ἐζθαλδάιηδελ. ΕἮ δὲ ιέγνη ηηο· Π῵ο νὔλ ἀλέβιε 59.312 ςελ ἀπνζέκελνο ηὸλ πειόλ; ν὎δὲλ ἄιιν ἀθνύζεηαη παξ' ἟κ῵λ ἠ ὅηη ηὸλ ηξόπνλ ν὎θ ἴζκελ. Καὶ ηί ζαπκαζηὸλ, εἮ ἟κε῔ο ν὎θ ἴζκελ; Ο὎δὲ γὰξ ὁ ε὎αγγειηζηὴο ἞πίζηαην, ν὎δὲ α὎ηὸο ὁ ηεζεξαπεπκέλνο· ἀιιὰ ηὸ κὲλ γεγελεκέλνλ νἶδε, ηὸλ δὲ ηξόπνλ θαηαιαβε῔λ ν὎ δύλαηαη. Σνῦην δὲ θαὶ ἐξσηώκελνο ἔιεγελ, ὅηη Πειὸλ ἐπέζεθελ ἐπὶ ηνὺο ὀθζαικνύο κνπ, θαὶ ἐληςάκελ, θαὶ βιέπσ. Π῵ο δὲ ηνῦην γέγνλελ, ν὎θ ἔρεη ιέγεηλ, θἂλ κπξηάθηο ἐξσηήζσζηλ. ΟἯ νὔλ γείηνλεο, θεζὶ, θαὶ νἯ ζεσξνῦληεο α὎ηὸλ ὅηη πξνζαίηεο ἤλ, ἔιεγνλ· Ο὎ρ νὕηόο ἐζηηλ ὁ θαζήκελνο θαὶ πξνζαηη῵λ; Ἄιινη ἔιεγνλ· Οὕηόο ἐζηη. Σὸ γὰξ παξάδνμνλ ηνῦ γεγελεκέλνπ, θαὶ εἮο ἀπηζηίαλ α὎ηνὺο ἤγε· θαίηνη γε ηνζνύησλ νἮθνλνκεζέλησλ ὥζηε κὴ ἀπηζη῅ζαη. ΟἯ δὲ ἔιεγνλ· Ο὎ρ νὕηόο ἐζηηλ ὁ θαζήκελνο θαὶ πξνζαηη῵λ; Βαβαὶ η῅ο ηνῦ Θενῦ θηιαλζξσπίαο! πνῦ θαηέβαηλε, ηνὺο πξνζαηηνῦληαο κεηὰ πνιι῅ο η῅ο ε὎λνίαο ζεξαπεύσλ, θἀληεῦζελ ηνὺο Ἰνπδαίνπο ἐπηζηνκίδσλ! Ὅηη ν὎ ηνὺο ιακπξνὺο, ν὎δὲ ηνὺο πεξηθαλε῔ο, ν὎δὲ ηνὺο ἄξρνληαο, ἀιιὰ θαὶ ηνὺο ἀζήκνπο η῅ο α὎η῅ο ἞μίνπ πξνλνίαο. Καὶ γὰξ ἐπὶ ζσηεξίᾳ πάλησλ ἀθ῔θην. Ὃ δὲ ἐπὶ ηνῦ παξαιπηηθνῦ γέγνλε, ηνῦην θαὶ ἐπὶ ηνύηνπ γίλεηαη. Οὒηε γὰξ ἐθε῔λνο ᾔδεη ηίο ἐζηηλ ὁ ζεξαπεύζαο α὎ηὸλ, νὒηε νὕηνο. ἖γίλεην δὲ ηνῦην δηὰ ηὴλ ἀλαρώξεζηλ ηνῦ Υξηζηνῦ. Ἀλερώξεη δὲ ἀεὶ ζεξαπεύσλ ὁ Ἰεζνῦο, ὥζηε π᾵ζαλ ὏πνςίαλ πεξηαηξεζ῅λαη η῵λ ζεκείσλ. ΟἯ γὰξ κὴ εἮδόηεο α὎ηὸλ ὅζηηο ἐζηὶ, π῵ο ἂλ ἐραξίζαλην α὎ηῶ θαὶ ζπγθαηεζθεύαζαλ ηὰ γεγελεκέλα; Ο὎δὲ γὰξ η῵λ πεξηηόλησλ ἤλ νὕηνο, ἀιιὰ η῵λ θαζεκέλσλ παξὰ ηὰο ζύξαο ηνῦ Ἧεξνῦ. Ἀκθηζβεηνύλησλ δὲ πάλησλ πεξὶ α὎ηνῦ, ηί θεζηλ ἐθε῔λνο; ἖γώ εἮκη. Ο὎θ ᾐζρύλζε ηὴλ πξνηέξαλ πήξσζηλ, ν὎δὲ ἔδεηζε ηνῦ δήκνπ ηὸλ ζπκὸλ, ν὎δὲ παξῃηήζαην δε῔μαη ἑαπηὸλ, ἵλα θεξύμῃ ηὸλ ε὎εξγέηελ. Λέγνπζηλ α὎ηῶ· Π῵ο ἀλεῴρζεζάλ ζνπ νἯ ὀθζαικνί; Λέγεη α὎ην῔ο· Ἄλζξσπνο ιεγόκελνο Ἰεζνῦο. Σί ιέγεηο; ἄλζξσπνο ηνηαῦηα ἐξγάδεηαη; Ἀιι' ν὎δὲλ κέγα ηέσο ᾔδεη πεξὶ α὎ηνῦ. Ἄλζξσπνο ιεγόκελνο Ἰεζνῦο ἐπνίεζε πειὸλ θαὶ ἐπέρξηζελ. βʹ. Ὅξα π῵ο ἀιεζήο ἐζηηλ. Ο὎θ εἶπελ, πόζελ ἐπνίεζε· ὃ γὰξ ν὎θ νἶδελ, ν὎ ιέγεη. Ο὎δὲ γὰξ εἶδελ ὅηη ρακαὶ ἔπηπζελ· ὅηη δὲ ἐπέρξηζε, δηὰ η῅ο αἮζζήζεσο ἐκάλζαλε θαὶ η῅ο ἀθ῅ο. Καὶ εἶπέ κνη, Ὕπαγε, λίςαη εἮο ηὴλ θνιπκβήζξαλ ηνῦ ΢ηισάκ. Καὶ ηνῦην ἟ ἀθνὴ ἐκαξηύξεζε. Καὶ πόζελ ἐπεγίλσζθελ α὎ηνῦ ηὴλ θσλήλ; Ἀπὸ η῅ο δηαιέμεσο η῅ο πξὸο ηνὺο καζεηάο. Καὶ ηαῦηα ιέγσλ ἅπαληα, θαὶ ηὴλ δηὰ η῵λ ἔξγσλ καξηπξίαλ ιαβὼλ, ηὸλ ηξόπνλ εἮπε῔λ ν὎ δύλαηαη. ΕἮ δὲ ἐπὶ η῵λ αἮζζεη῵λ θαὶ ςειαθσκέλσλ πίζηεσο δε῔, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐπὶ η῵λ ἀνξάησλ. Λέγνπζηλ α὎ηῶ· Πνῦ ἔζηηλ ἐθε῔λνο; Λέγεη· Ο὎θ νἶδα. Ἔιεγνλ δὲ ηνῦην, ηὸ, Πνῦ ἔζηηλ ἐθε῔λνο; θνλ῵ληεο ἢδε θαη' α὎ηνῦ Θέα δὲ ηνῦ Υξηζηνῦ ηὸ ἀθόκπαζηνλ, π῵ο ν὎ παξ῅λ ην῔ο ζεξαπεπνκέλνηο. Ο὎ γὰξ δόμαλ θαξπώζαζζαη ἐβνύιεην, ν὎δὲ ὀριαγσγε῔λ, ν὎δὲ ἐπηδείθλπζζαη. Ὅξα π῵ο ἅπαληα θηιαιήζσο ἀπνθξίλεηαη ὁ ηπθιόο. ἖βνύινλην κὲλ νὔλ ηὸλ Υξηζηὸλ ε὏ξε῔λ, ὥζηε α὎ηὸλ ἀγαγε῔λ πξὸο ηνὺο Ἧεξε῔ο· ἐπεηδὴ δὲ ν὎θ ἐπέηπρνλ, ἄγνπζη ηὸλ ηπθιὸλ πξὸο ηνὺο Φαξηζαίνπο, ὡο ζθνδξόηεξνλ ἐξσηήζνληαο. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην θαὶ ὁ ε὎αγγειηζηὴο ἐπηζεκαίλεηαη ὅηη ζάββαηνλ ἤλ, 59.313 ἵλα ηὴλ πνλεξὰλ α὎η῵λ γλώκελ ἐλδείμεηαη, θαὶ ηὴλ αἮηίαλ, δη' ἡλ ἐδήηνπλ, ὡο ιαβὴλ δ῅ζελ ε὏ξίζθνληεο, θαὶ δπλάκελνη ηὸ ζαῦκα δηαβαιε῔λ, δηὰ η῅ο δνθνύζεο εἶλαη ηνῦ λόκνπ παξαβάζεσο. Καὶ ηνῦην δ῅ινλ ἐθ ηνῦ ε὎ζέσο Ἦδόληαο α὎ηὸλ κεδὲλ ἄιιν εἮπε῔λ, ἀιι' ἠ, Π῵ο ἀλέῳμέ ζνπ ηνὺο ὀθζαικνύο; Καὶ ὅξα π῵ο ιέγνπζηλ. Ο὎ γὰξ εἶπνλ, Π῵ο ἀλέβιεςαο; ἀιιὰ, Π῵ο ἀλέῳμέ ζνπ ηνὺο ὀθζαικνύο;

δηδόληεο α὎ηῶ πξόθαζηλ ηνῦ δηαβαιε῔λ α὎ηὸλ ἐπ' ἐξγαζίᾳ. ὇ δὲ ὡο πξὸο ἀθεθνόηαο ζπληνκώηεξνλ θζέγγεηαη. Οὒηε γὰξ ηὸ ὄλνκα εἮπὼλ, νὒηε, ὅηη Εἶπέ κνη, Ὕπαγε, λίςαη, ε὎ζέσο θεζί· Πειὸλ ἐπέζεθελ ἐπὶ ηνὺο ὀθζαικνύο κνπ, θαὶ ἐληςάκελ, θαὶ βιέπσ. Ὡο πνιι῅ο ἢδε γεγελεκέλεο δηαβνι῅ο, θἀθείλσλ εἮξεθόησλ, Ἴδε ὁ Ἰεζνῦο νἷο ἐξγάδεηαη ἐλ ζαββάηῳ, πειὸλ ρξίεη. ΢ὺ δέ κνη ζθόπεη, π῵ο ν὎ ηαξάηηεηαη ὁ ηπθιόο. Ὅηε κὲλ γὰξ ἐπ' ἐθείλσλ ἔιεγελ ἀθηλδύλσο ἐξσηώκελνο, ν὎ρ νὓησ κέγα ἤλ ηὸ ηὴλ ἀιήζεηαλ εἮπε῔λ· ηὸ δὲ ζαπκαζηόλ ἐζηη λῦλ, ὅηη θαὶ ἐλ πιείνλη θόβῳ θαηαζηὰο, νὒηε ἀξλε῔ηαη, νὒηε ἐλαληία ιέγεη ην῔ο πξνηέξνηο. Σί νὔλ νἯ Φαξηζα῔νη; κ᾵ιινλ δὲ θαὶ νἯ ἄιινη; Ἢγαγνλ κὲλ α὎ηὸλ ὡο ἀξλεζόκελνλ· ην὎λαληίνλ δὲ ἔπαζνλ ὅπεξ ν὎θ ἐβνύινλην, θαὶ ἀθξηβέζηεξνλ ἔκαζνλ. Καὶ ηνῦην παληαρνῦ η῵λ ζεκείσλ ὏πνκέλνπζη· κ᾵ιινλ δὲ ἐλ ην῔ο ἑμ῅ο ηνῦην ζαθέζηεξνλ ἀπνδείμνκελ. Σί νὔλ νἯ Φαξηζα῔νη; Ἔιεγόλ ηηλεο, ν὎ πάληεο, ἀιι' νἯ Ἦηακώηεξνη· Οὕηνο ὁ ἄλζξσπνο ν὎θ ἔζηηλ ἀπὸ ηνῦ Θενῦ, ὅηη ηὸ ζάββαηνλ ν὎ ηεξε῔· ἄιινη ἔιεγνλ, Π῵ο δύλαηαη ἄλζξσπνο ἁκαξησιὸο ηνηαῦηα ζεκε῔α πνηε῔λ; ὇ξᾶο ὅηη ἀπὸ η῵λ ζεκείσλ ἀλήγνλην; ΟἯ γὰξ πξὸ ηνύηνπ πέκςαληεο, ὥζηε ἀγαγε῔λ α὎ηὸλ, ἄθνπζνλ ηί ιέγνπζη λῦλ, εἮ θαὶ κὴ πάληεο. Καὶ γὰξ ἄξρνληεο ὄληεο ὏πὸ η῅ο θηινδνμίαο εἮο ἀπηζηίαλ ἔπηπηνλ. Ὅκσο δὲ θαὶ η῵λ ἀξρόλησλ νἯ πνιινὶ ἐπίζηεπζαλ εἮο α὎ηόλ· ν὎ρ ὡκνιόγνπλ δέ. ὇ κὲλ νὔλ πνιὺο ιαὸο ε὎θαηαθξόλεηνο ἤλ, ἅηε κεδὲ κέγα ζπληει῵λ εἮο ηὴλ ζπλαγσγὴλ α὎η῵λ· νἯ δὲ ἄξρνληεο κ᾵ιινλ πεξίβιεπηνη ὄληεο, δπζθνιώηεξνλ ἐπαῤῥεζηάδνλην. Σνὺο κὲλ γὰξ θηιαξρία θαηε῔ρε, ηνὺο δὲ δεηιία θαὶ ὁ παξὰ η῵λ πνιι῵λ θόβνο. ∆ηὸ θαὶ ἔιεγε· Π῵ο δύλαζζε πηζηεύεηλ, δόμαλ παξὰ ἀλζξώπσλ ιακβάλνληεο; Καὶ α὎ηνὶ κὲλ θνλεύεηλ δεηνῦληεο ἀδίθσο, ηνῦ Θενῦ ἔιεγνλ εἶλαη· ηὸλ δὲ ηπθινὺο ζεξαπεύνληα ν὎ δύλαζζαη εἶλαη ἐθ ηνῦ Θενῦ, δηὰ ηὸ ζάββαηνλ κὴ ηεξε῔λ. Πξὸο ηαῦηα ἀληέζεθαλ νὕηνη, ὅηη ἁκαξησιὸο ηνηαῦηα ζεκε῔α ν὎ δύλαηαη πνηε῔λ. ἖θε῔λνη κὲλ νὔλ θαθνύξγσο ηὸ γεγνλὸο ζηγ῵ληεο, ηὴλ δνθνῦζαλ εἶλαη παξάβαζηλ εἮο κέζνλ ἔθεξνλ. Ο὎ γὰξ ἔιεγνλ, ὅηη ἐλ ηῶ ζαββάηῳ ζεξαπεύεη, ἀιι' ὅηη Σὸ ζάββαηνλ ν὎ ηεξε῔· νὕηνη δὲ πάιηλ ἀζζελ῵ο. ∆ένλ γὰξ ἐπηδε῔μαη π῵ο ηὸ ζάββαηνλ ν὎ ιύεηαη, ἀπὸ η῵λ ζεκείσλ Ἦζρπξίδνληαη κόλνλ· θαὶ εἮθόησο. Ἔηη γὰξ ἄλζξσπνλ α὎ηὸλ ἐλόκηδνλ εἶλαη. ἖πεὶ εἮ κὴ ηνῦην ἤλ, θαὶ ἑηέξσο εἶρνλ ἀπνινγήζαζζαη, ὅηη ηνῦ ζαββάηνπ θύξηνο ἤλ, θαὶ α὎ηὸο α὎ηὸ πεπνίεθελ· ἀιι' ν὎δέπσ ηαύηελ εἶρνλ ηὴλ γλώκελ. Ο὎δεὶο κέληνη α὎η῵λ ἐηόικα ἅπεξ ἐβνύιεην θαλεξ῵ο εἮπε῔λ, ν὎δὲ ἐλ ἀπνθάζεη, ἀιι' ἐλ ἀκθηζβεηήζεη, νἯ κὲλ δηὰ ηὸ ἀπαῤῥεζίαζηνλ, νἯ δὲ δηὰ θηιαξρίαλ. ΢ρίζκα νὔλ ἤλ ἐλ α὎ην῔ο. Σνῦην ηὸ ζρίζκα πξ῵ηνλ ἢξμαην ἐλ ηῶ ιαῶ· εἶηα ὓζηεξνλ θαὶ ἐλ ην῔ο ἄξρνπζη. Καὶ νἯ κὲλ ἔιεγνλ, ὅηη Ἀγαζόο ἐζηηλ, ἄιινη δὲ, Ο὎ρὶ, ἀιι' ἀπαηᾶ ηὸλ ὄρινλ. ὇ξᾶο π῵ο ἀζπλεηώηεξνη η῵λ πνιι῵λ νἯ ἄξρνληεο ζρηζζέληεο ὓζηεξνλ; Ἀιιὰ κεηὰ ηὸ ζρηζζ῅λαη πάιηλ, 59.314 ν὎δὲλ ἐπεδείμαλην γελλα῔νλ, ὁξ῵ληεο ηνὺο Φαξηζαίνπο ἐπηθεηκέλνπο. Ὡο εἴ γε ηέιενλ ἀπεζρίζζεζαλ, ηαρέσο ἂλ ηὴλ ἀιήζεηαλ ἐπέγλσζαλ. Ἔζηη γὰξ ζρηζζ῅λαη θαι῵ο. ∆ηὸ θαὶ α὎ηὸο ἔιεγελ· Ο὎θ ἤιζνλ βαιε῔λ εἮξήλελ ἐπὶ ηὴλ γ῅λ, ἀιιὰ κάραηξαλ. Ἔζηη γὰξ θαὶ θαθὴ ὁκόλνηα, ἔζηη θαὶ θαιὴ δηαθσλία. Καὶ γὰξ νἯ ηὸλ πύξγνλ νἮθνδνκνῦληεο, ὡκνλόεζαλ ἐπὶ θαθῶ ηῶ ἑαπη῵λ· θαὶ νἯ α὎ηνὶ νὕηνη πάιηλ, ἄθνληεο κὲλ, ἐπὶ ζπκθέξνληη δὲ ὅκσο ἐζρίζζεζαλ. Καὶ νἯ πεξὶ Κνξὲ δὲ θαθ῵ο ὡκνλόεζαλ, δηὰ ηνῦην θαι῵ο ἐζρίζζεζαλ θαὶ Ἰνύδαο ὡκνλόεζε κεηὰ η῵λ Ἰνπδαίσλ θαθ῵ο. Ἔζηηλ νὔλ ζρηζζ῅λαη θαι῵ο, θαὶ ἔζηηλ ὁκνλν῅ζαη θαθ῵ο. ∆ηὰ ηνῦηό θεζηλ· ἖ὰλ ὁ ὀθζαικόο ζνπ ζθαλδαιίδῃ ζε, ἔθθνςνλ α὎ηόλ· ἐὰλ ὁ πνῦο ζνπ, ἔθηεκε α὎ηόλ. ΕἮ δὲ ἀπὸ κέινπο ἀπνζρίδεζζαη ρξὴ θαθ῵ο ζπλεκκέλνπ, ν὎ πνιιῶ κ᾵ιινλ ἀπὸ θίισλ θαθ῵ο ἟λσκέλσλ ἟κ῔λ; Ὥζηε ν὎ παληαρνῦ ὁκόλνηα θαιὸλ, ὥζπεξ νὔλ ν὎δὲ παληαρνῦ ἟ δηάζηαζηο θαθόλ. γʹ. Σαῦηα ιέγσ, ἵλα θεύγσκελ πνλεξνὺο, θαὶ δηώθσκελ ἀγαζνύο. ΕἮ γὰξ ἐλ ην῔ο κέιεζη ηὸ ζεζεπὸο θαὶ ἀληάησο ἔρνλ ἐθθόπηνκελ, θνβνύκελνη κὴ θαὶ ηὸ ινηπὸλ ηὴλ α὎ηὴλ ιύκελ ὏πνδέμεηαη ζ῵κα· θαὶ πνηνῦκελ

ηνῦην, ν὎θ ἐθείλνπ θαηαθξνλνῦληεο, ἀιιὰ ηὸ ινηπὸλ δηαθπιάμαη βνπιόκελνη· πόζῳ κ᾵ιινλ ἐπὶ η῵λ ζπλόλησλ ἟κ῔λ ἐπὶ θαθίᾳ ηνῦην πξάηηεηλ ἀλαγθα῔νλ; ΕἮ κὲλ γὰξ δπλάκεζα θἀθείλνπο δηνξζ῵ζαη, θαὶ α὎ηνὶ κὴ παξαβιαβ῅λαη, πάληα πνηε῔λ ρξή· εἮ δὲ θἀθε῔λνη κέλνηελ ἀδηόξζσηνη, θαὶ ἟κ᾵ο παξαβιάπηνηελ, ἐθθόπηεηλ α὎ηνὺο θαὶ ῥίπηεηλ ἀλαγθα῔νλ. Πνιιάθηο γὰξ νὓησ θεξδαλνῦζη κ᾵ιινλ. ∆ηὸ θαὶ Παῦινο νὓησ παξῄλεη ιέγσλ· Καὶ ἐμαξε῔ηε ηὸλ πνλεξὸλ ἐμ ὏κ῵λ α὎η῵λ· θαὶ, Ἵλα ἐμαξζῆ ἐθ κέζνπ ὏κ῵λ ὁ ηὸ ἔξγνλ ηνῦην πνηήζαο. ∆εηλὸλ γὰξ, δεηλὸλ ζπλνπζία πνλεξ῵λ. Ο὎ρ νὓησ ηαρέσο ινηκὸο ἅπηεηαη, θαὶ ςώξα δηαθζείξεη ηνὺο ἀλαρξσλλπκέλνπο, ηνὺο ηῶ λνζήκαηη θαηερνκέλνπο, ὡο ἟ η῵λ πνλεξ῵λ θαθία ἀλδξ῵λ. Φζείξνπζη γὰξ ἢζε ρξεζηὰ ὁκηιίαη θαθαί. Καὶ ὁ πξνθήηεο πάιηλ, ἖μέιζεηε ἐθ κέζνπ α὎η῵λ, θαὶ ἀθνξίζζεηε. Μεδεὶο ηνίλπλ θαῦινλ ἐρέησ θίινλ. ΕἮ γὰξ πἯνὺο θαύινπο ἔρνληεο ἐθθεξύηηνκελ, θαὶ ν὎θ αἮδνύκεζα ηὴλ θύζηλ, ν὎δὲ ηνὺο ηαύηεο λόκνπο, ν὎δὲ ηὴλ ἐμ α὎η῅ο ἀλάγθελ· πνιιῶ κ᾵ιινλ ηνὺο ζπλήζεηο θαὶ γλσξίκνπο θεύγεηλ δε῔, πνλεξνὺο ὄληαο. Κἂλ γὰξ κεδεκίαλ παξ' α὎η῵λ δεμώκεζα βιάβελ, ηὴλ γνῦλ πνλεξὰλ δόμαλ δηαθπγε῔λ ν὎θ Ἦζρύζνκελ. ΟἯ γὰξ ἔμσζελ ν὎ ηὸλ βίνλ ἐξεπλ῵ζηλ, ἀιι' ἀπὸ η῵λ ζπλόλησλ ἟κ᾵ο θξίλνπζη. Σαῦηα θαὶ γπλαημὶ θαὶ παξζέλνηο παξεγγπ῵. Πξνλννύκελνη γὰξ, θεζὶ, θαιὰ, ν὎ κόλνλ ἐλώπηνλ Κπξίνπ, ἀιιὰ θαὶ ἐλώπηνλ ἀλζξώπσλ. Πάληα ηνίλπλ πξάηησκελ, ὥζηε κὴ ζθαλδαιηζζ῅λαη ηὸλ πιεζίνλ. Βίνο γὰξ θἂλ ζθόδξα ὀξζὸο ᾖ, ζθάλδαινλ ἑηέξνηο παξέρσλ, ηὸ π᾵λ ἀπώιεζε. Καὶ π῵ο ἔλη ηὸλ ὀξζὸλ βίνλ ζθαλδαιίζαη; Ὅηαλ ἟ ζπλνπζία η῵λ ν὎θ ὀξζ῵λ πνλεξὰλ α὎ηῶ πεξηζῆ δόμαλ. ἖πεηδὰλ γὰξ ζαῤῥνῦληεο ἑαπην῔ο ζπλ῵κελ ην῔ο πνλεξν῔ο, θἂλ α὎ηνὶ κὴ βιαβ῵κελ, ἑηέξνπο ἐζθαλδαιίζακελ. Σαῦηα θαὶ ἀλδξάζη θαὶ γπλαημὶ ιέγσ θαὶ παξζέλνηο, θαηαιηκπάλσλ α὎η῵λ ηῶ ζπλεηδόηη κεηὰ ἀθξηβείαο εἮδέλαη πόζα ἐληεῦζελ ηίθηεηαη θαθά. ἖γὼ κὲλ γὰξ ν὎δὲλ ὏πνπηεύσ πνλεξὸλ, ν὎δὲ ἄιινο ηηο ἴζσο η῵λ ηειεηνηέξσλ· ὁ δὲ ἀθειέζηεξνο ἀδειθὸο ἐπὶ ηῆ ζῆ παξαβιάπηεηαη ηειεηόηεηη. ∆ε῔ δὲ θαὶ η῅ο ἀζζελείαο η῅ο ἐθείλνπ πξνλνε῔λ. Κἂλ νὕηνο κὴ βιαβῆ, ἀιι' ὁ Ἕιιελ παξαβιάπηεηαη. ὇ δὲ Παῦινο ἐθέιεπζελ ἀπξνζθόπνπο εἶλαη, θαὶ Ἰνπδαίνηο θαὶ Ἕιιεζη, θαὶ ηῆ ἖θθιεζίᾳ ηνῦ Θενῦ. ἖γὼ πνλεξὸλ ν὎δὲλ ὏πνπηεύσ πεξὶ 59.315 η῅ο παξζέλνπ (ἀγαπ῵ γὰξ ηὴλ παξζελίαλ· ἧ δὲ ἀγάπε ν὎ ινγίδεηαη ηὸ θαθόλ)· ἐγὼ ζθόδξα ἐξαζηήο εἮκη η῅ο πνιηηείαο ηαύηεο, θαὶ ν὎δὲ ινγίζαζζαί ηη δύλακαη ἄηνπνλ. Π῵ο ηνὺο ἔμσ πείζνκελ; δε῔ γὰξ θἀθείλσλ πνηε῔ζζαη πξόλνηαλ. Οὓησ ηνίλπλ ηὰ θαζ' ἑαπηνὺο νἮθνλνκ῵κελ, ἵλα κεδὲ η῵λ ἀπίζησλ ηηο ἔρῃ θαζ' ἟κ῵λ δηθαίαλ ε὏ξε῔λ ιαβήλ. Ὥζπεξ γὰξ νἯ βίνλ ὀξζὸλ ἐπηδεηθλύκελνη δνμάδνπζη ηὸλ Θεὸλ νὓησο νἯ ηὸλ ἐλαληίνλ, βιαζθεκεζ῅λαη παξαζθεπάδνπζηλ. Ἀιιὰ 59.316 κὴ γέλνηηό ηηλαο ηνηνύηνπο εἶλαη παξ' ἟κ῔λ, ἀιι' νὓησ ιάκςαη ηὰ ἔξγα ἟κ῵λ, ὥζηε δνμαζζ῅λαη ηὸλ Παηέξα ἟κ῵λ ηὸλ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο, θαὶ η῅ο παξ' α὎ηνῦ δόμεο ἟κ᾵ο ἀπνιαῦζαη· ἥο γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.315.10 ΟΜΘΛΘΑ ΝΗʹ. Λέγνπζη ηῶ ηπθιῶ πάιηλ· ΢ὺ ηί ιέγεηο πεξὶ α὎ ηνῦ, ὅηη ἢλνημέ ζνπ ηνὺο ὀθζαικνύο; ὇ δὲ εἶπελ, Ὅηη πξνθήηεο ἐζηίλ. Ο὎θ ἐπίζηεπζαλ νὔλ νἯ Ἰνπδα῔νη.
αʹ. Σὰο Γξαθὰο ν὎ρ ἁπι῵ο ν὎δὲ παξέξγσο ἐπηέλαη ρξὴ, ἀιιὰ κεηὰ ἀθξηβείαο ἁπάζεο, ὥζηε κὴ ζπκπνδίδεζζαη. Καὶ γὰξ θαὶ λῦλ εἮθόησο ἄλ ηηο ἐληαῦζα δηαπνξήζεηε, π῵ο εἮπόληεο, Οὕηνο ν὎θ ἔζηηλ ἐθ ηνῦ Θενῦ, ὅηη ηὸ ζάββαηνλ ν὎ ηεξε῔, ιέγνπζηλ α὎ηῶ· ΢ὺ ηί ιέγεηο πεξὶ α὎ηνῦ, ὅηη ἢλνημέ ζνπ ηνὺο ὀθζαικνύο; Καὶ ν὎θ εἶπνλ, ΢ὺ ηί ιέγεηο πεξὶ α὎ηνῦ, ὅηη παξέιπζε ηὸ ζάββαηνλ; ἀιιὰ ηὸ η῅ο ἀπνινγίαο λῦλ ἀληὶ η῅ο θαηεγνξίαο ηηζέαζη. Σί νὔλ ἔζηηλ εἮπε῔λ; Ο὎θ εἮζὶλ α὎ηνὶ νἯ ιέγνληεο,

Οὕηνο ν὎θ ἔζηηλ ἐθ ηνῦ Θενῦ· ἀιι' νἯ ζρηζζέληεο ἀπ' α὎η῵λ· νἳ θαὶ εἶπνλ, Ἄλζξσπνο ἁκαξησιὸο ν὎ δύλαηαη ηνηαῦηα ζεκε῔α πνηε῔λ. Βνπιόκελνη γὰξ α὎ηνὺο ἐπηζηνκίζαη πιένλ, ἵλα κὴ δόμσζηλ α὎ηνὶ ζπλεγνξε῔λ ηῶ Υξηζηῶ, ηὸλ ιαβόληα η῅ο δπλάκεσο α὎ηνῦ πε῔ξαλ εἮο κέζνλ ἄγνπζη θαὶ ἐξση῵ζηλ. Ὅξα ηνίλπλ ηνῦ πέλεηνο ηὴλ ζνθίαλ. Ἁπάλησλ γὰξ ηνύησλ ζπλεησηέξσο θζέγγεηαη. Καὶ πξ῵ηνλ κέλ θεζηλ, ὅηη Πξνθήηεο ἐζηὶ, θαὶ ν὎ θαηέπηεμελ α὎η῵λ η῵λ δηεζηξακκέλσλ Ἰνπδαίσλ ηὴλ θξίζηλ, η῵λ ἀληηιεγόλησλ, θαὶ ιεγόλησλ· Π῵ο δύλαηαη νὕηνο εἶλαη παξὰ ηνῦ Θενῦ, ηὸ ζάββαηνλ ν὎ ηεξ῵λ; ἀιι' ἔιεγελ, ὅηη Πξνθήηεο ἐζηί. Καὶ ν὎θ ἐπίζηεπζαλ ὅηη ηπθιὸο ἤλ θαὶ ἀλέβιεςελ, ἕσο νὕ ἐθώλεζαλ ηνὺο γνλε῔ο α὎ηνῦ. Καὶ ζθόπεη πόζνηο ηξόπνηο ἐπηρεηξνῦζη ηὸ ζαῦκα ζπζθηάζαη θαὶ ἀλειε῔λ. Ἀιι' α὎ηὴ η῅ο ἀιεζείαο ἟ θύζηο, δη' ὧλ δνθε῔ παξὰ η῵λ ἀλζξώπσλ ἐπηβνπιεύεζζαη, δηὰ ηνύησλ Ἦζρπξνηέξα γίλεηαη· δηὰ ηνύησλ ιάκπεη, δη' ὧλ ζπζθηάδεηαη. ΕἮ γὰξ κὴ ηαῦηα ἐγέλεην, θἂλ ὏πσπηεύζε παξὰ ην῔ο πνιιν῔ο ηὸ ζαῦκα· λπλὶ δὲ ὡο ζπνπδάδνληεο γπκλ῵ζαη ηὴλ ἀιήζεηαλ, νὓησο ἅπαληα πξάηηνπζη, θαὶ ν὎θ ἂλ ἑηέξσο ἐπνίεζαλ, εἴ γε ὏πὲξ ηνῦ Υξηζηνῦ πάληα ἐπνίνπλ. Καὶ γὰξ ἐπερείξεζαλ δηὰ ηνύηνπ ηνῦ ηξόπνπ θαηαβαιε῔λ α὎ηὸλ, ιέγνληεο, Π῵ο ἀλέῳμέ ζνπ ηνὺο ὀθζαικνύο; ηνπηέζηη, κὴ γνεηείᾳ ηηλί; Καὶ γὰξ ἀιιαρνῦ κεδὲλ ἔρνληεο ἐπηζθ῅ςαη, ηῶ ηξόπῳ η῅ο ζεξαπείαο ἐπεξεάδεηλ ἐπηρεηξνῦζη ιέγνληεο· Ο὎θ ἐθβάιιεη ηὰ δαηκόληα, εἮ κὴ ἐλ Βεειδεβνύι. Καὶ ἐληαῦζα πάιηλ, ν὎δὲλ ἔρνληεο εἮπε῔λ, ἐπὶ ηὸλ θαηξὸλ θαηαθεύγνπζη ιέγνληεο, ὅηη Λύεη ηὸ ζάββαηνλ· θαὶ πάιηλ, ὅηη Ἁκαξησιόο ἐζηη. Καὶ κὴλ θζνλνῦληαο ὏κ᾵ο θαὶ ἑηνίκνπο ὄληαο ἐπηιαβέζζαη η῵λ α὎ηῶ πεπξαγκέλσλ, κεηὰ πάζεο ἞ξώηεζελ ἀθξηβείαο, ιέγσλ, Σίο ἐμ ὏κ῵λ ἐιέγρεη κε πεξὶ ἁκαξηίαο· Καὶ ν὎δεὶο ἐθζέγμαην, ν὎δὲ εἶπελ, ὅηη Βια 59.316 ζθεκε῔ο, ἀλακάξηεηνλ ιέγσλ ζεαπηόλ. Καίηνη γε εἮ εἶρνλ εἮπε῔λ, ν὎θ ἂλ ἐζίγεζαλ. ΟἯ γὰξ δηὰ ηὸ ἀθνῦζαη, ὅηη πξὸ ηνῦ Ἀβξαάκ ἐζηη, ιηζάζαληεο α὎ηὸλ θαὶ εἮπόληεο ὅηη ν὎θ ἔζηηλ ἐθ ηνῦ Θενῦ, θαὶ ἑαπηνὺο κὲλ ἐθ ηνῦ Θενῦ α὎ρνῦληεο εἶλαη, ἀλδξνθόλνπο ὄληαο, ηὸλ δὲ ηνηαῦηα ζεκε῔α πξάηηνληα, ἐπεηδὴ ἐζεξάπεπζελ, ν὎θ εἶλαη ἐθ ηνῦ Θενῦ δηὰ ηὸ κὴ ηεξε῔λ ηὸ ζάββαηνλ ιέγνληεο· εἮ ζθηὰλ γνῦλ εἶρνλ ἐγθιήκαηνο, ν὎θ ἂλ παξέδξακνλ. ΕἮ δὲ δηὰ ηνῦην ἁκαξησιὸλ θαινῦζη, δηόηη ηὸ ζάββαηνλ ἐδόθεη ιύεηλ, θαὶ ηνῦην ἕσινλ ἐθάλε ηὸ ἔγθιεκα, η῵λ κεη' α὎η῵λ ηεηαγκέλσλ, ςπρξόηεηα πνιιὴλ θαὶ κηθξνςπρίαλ θαηαγλόλησλ α὎η῵λ. Πάληνζελ ηνίλπλ ζπκπνδηζζέληεο, ἐθ' ἕηεξνλ ἔξρνληαη ινηπὸλ ἀλαηζρπληόηεξνλ θαὶ Ἦηακώηεξνλ. Πν῔νλ δὴ ηνῦην; Ο὎θ ἐπίζηεπζαλ, θεζὶλ, ὅηη ἤλ ηπθιὸο θαὶ ἀλέβιεςε. Π῵ο νὔλ ἐλεθάιεζαλ ὅηη ηὸ ζάββαηνλ ν὎ ηεξε῔, ἠ δεινλόηη ὡο πηζηεύζαληεο; π῵ο δὲ ν὎ πξνζείρεηε ηῶ πνιιῶ ιαῶ; ην῔ο γείηνζη ην῔ο εἮδόζηλ α὎ηόλ; Ἀιι' ὅπεξ ἔθελ, παληαρνῦ ηὸ ςεῦδνο ἑαπηῶ κὲλ πεξηπίπηεη, δη' ὧλ ἐπεξεάδεηλ ηῆ ἀιεζείᾳ δνθε῔, ηὴλ δὲ ἀιήζεηαλ ιακπξνηέξαλ ἐκθαίλεη, ὃ δὴ θαὶ λῦλ γέγνλελ. Ἵλα γὰξ κή ηηο ιέγνη, ὅηη ν὎δὲλ ἀθξηβὲο εἶπνλ νἯ γείηνλεο θαὶ νἯ ζεσξνῦληεο α὎ηὸλ, ἀιιὰ παξσκνίαδνλ, ἄγνπζηλ εἮο κέζνλ ηνὺο γνλε῔ο, δη' ὧλ ἐπνίνπλ ἄθνληεο ηὸ γεγελεκέλνλ ἀιεζὲο δεηθλύληεο. Καὶ γὰξ νὕηνη κάιηζηα πάλησλ ηὸ ηέθλνλ ἞πίζηαλην ηὸ ἑαπη῵λ. ἖πεηδὴ γὰξ α὎ηὸλ θαηαπιήμαζζαη ν὎θ ἴζρπζαλ, ἀιι' ἑώξσλ κεηὰ πάζεο παῤῥεζίαο ηὸλ ε὎εξγέηελ θεξύηηνληα, ἀπὸ η῵λ γνλέσλ πξνζεδόθσλ ηηηξώζθεηλ ηὸ ζαῦκα. Καὶ ὅξα η῅ο ἐξσηήζεσο ηὴλ θαθίαλ. Σί γάξ θεζηλ; ΢ηήζαληεο α὎ηνὺο εἮο ηὸ κέζνλ, ὥζηε εἮο ἀγσλίαλ ἐκβαιε῔λ, κεηὰ πνιι῅ο η῅ο ζθνδξόηεηνο θαὶ ηνῦ ζπκνῦ πξνζάγνπζη ηὴλ πεῦζηλ· Οὕηόο ἐζηηλ ὁ πἯὸο ὏κ῵λ; Καὶ ν὎θ εἶπαλ, ὇ πνηὲ ηπθιόο· ἀιιὰ π῵ο; Ὃλ ὏κε῔ο ιέγεηε ὅηη ηπθιὸο ἐγελλήζε, ὡζαλεὶ θαθνπξγνύλησλ α὎η῵λ, θαὶ ηὰ ηνῦ Υξηζηνῦ ζπγθξνηνύλησλ. Ὦ κηαξνὶ, θαὶ πακκίαξνη! θαὶ ηίο ἂλ ἕινηην παηὴξ ηνηαῦηα θαηαςεύζαζζαη παηδόο; Μνλνλνπρὶ γὰξ ιέγνπζηλ, Ὃλ ὏κε῔ο ἐπνηήζαηε ηπθιόλ· ν὎ κόλνλ δὲ, ἀιιὰ θαὶ δηεδώθαηε παληαρνῦ ηὸλ ιόγνλ. Π῵ο νὔλ βιέπεη λῦλ; Ὢ η῅ο ἀλνίαο! ὖκ῵λ, θεζὶλ, ἐζηὶ ηὸ ζθεπώξεκα θαὶ ἟ θαηαζθεπή. ∆ύν γὰξ ηνύηνηο α὎ηνὺο εἮο ἄξλεζηλ ἄγεηλ ἐπηρεηξνῦζη, ηῶ ηε εἮπε῔λ,

Ὃλ ὏κε῔ο ιέγεηε, θαὶ ηῶ εἮπε῔λ. Π῵ο νὔλ βιέπεη ἄξηη; βʹ. Σξη῵λ ηνίλπλ ἐξσηήζεσλ γελνκέλσλ, εἮ πἯὸο α὎η῵λ ἤλ, εἮ ηπθιὸο ἤλ, θαὶ π῵ο ἀλέβιεςε, ηὰο δύν κόλαο ὁκνινγνῦζη, ηὴλ δὲ ηξίηελ ν὎ πξνζηηζέαζη. Καὶ ηνῦην δὲ ὏πὲξ η῅ο ἀιεζείαο γέγνλελ, ὥζηε κεδέλα ἄιινλ, 59.317 ἀιιὰ ηὸλ ηεζεξαπεπκέλνλ, ηὸλ θαὶ ἀμηόπηζηνλ ὄληα, ηαῦηα ὁκνινγε῔λ. Π῵ο γὰξ ἂλ ἐραξίζαλην νἯ γνλε῔ο, νἯ θαὶ ὧλ ᾔδεζάλ ηηλα ζηγήζαληεο δηὰ ηὸλ θόβνλ η῵λ Ἰνπδαίσλ; Σί γάξ θαζηλ; Ὅηη νὕηόο ἐζηηλ ὁ πἯὸο ἟κ῵λ, ἟κε῔ο νἴδακελ, θαὶ ὅηη ηπθιὸο ἐγελλήζε· π῵ο δὲ λῦλ βιέπεη, ἠ ηίο ἀλέῳμελ α὎ηνῦ ηνὺο ὀθζαικνὺο, ἟κε῔ο ν὎θ νἴδακελ· α὎ηὸο ἟ιηθίαλ ἔρεη, α὎ηὸο πεξὶ ἑαπηνῦ ιόγνλ ιαιήζεη. Ἀμηόπηζηνλ α὎ηὸλ πνηήζαληεο, νὓησ παξῃηήζαλην· Ο὎θ ἔζηη παηδίνλ, θεζὶλ, ν὎δὲ ἀηειὴο, ἀιι' Ἧθαλὸλ ἑαπηῶ καξηπξ῅ζαη. Σαῦηα δὲ εἶπνλ δηὰ ηὸλ θόβνλ η῵λ Ἰνπδαίσλ. Ὅξα π῵ο πάιηλ ηὴλ δόμαλ α὎η῵λ ὁ ε὎αγγειηζηὴο θαὶ ηὴλ γλώκελ εἮο κέζνλ ἄγεη. Σαῦηα ιέγσ, δηὰ ηὸ ῥ῅κα ἐθε῔λν, ὃ ἔκπξνζζελ ἔιεγνλ, εἮπόληεο, ὅηη Ἴζνλ ἑαπηὸλ πνηε῔ ηῶ Θεῶ· ὅηη εἮ θαὶ ἐθε῔λν η῅ο γλώκεο ἤλ η῵λ Ἰνπδαίσλ, ἀιιὰ κὴ η῅ο θξίζεσο ηνῦ Υξηζηνῦ, πξνζέζεθελ ἂλ θαὶ εἶπελ, ὅηη γλώκε ἤλ Ἰνπδατθή. ἖πεὶ νὔλ παξέπεκςαλ α὎ηνὺο πξὸο ηὸλ ηεζεξαπεπκέλνλ, πάιηλ ἐθώλεζαλ ἐθ δεπηέξνπ. Καὶ θαλεξ῵ο κὲλ θαὶ ἀλαηζρύλησο ν὎ ιέγνπζηλ· Ἄξλεζαη ὅηη ὁ Υξηζηὸο ἐζεξάπεπζε· πξνζρήκαηη δὲ ε὎ιαβείαο ηνῦην θαηαζθεπάζαη βνύινληαη. ∆ὸο γὰξ, θεζὶ, δόμαλ ηῶ Θεῶ. Σν῔ο κὲλ γὰξ γνλεῦζηλ εἮπε῔λ, Ἀξλήζαζζε ὅηη πἯὸο ὏κ῵λ ἐζηη, θαὶ ὅηη ηπθιὸλ ἐγελλήζαηε, ζθόδξα ἐδόθεη θαηαγέιαζηνλ εἶλαη· α὎ηῶ δὲ πάιηλ εἮπε῔λ ηνῦην, θαλεξὰ ἤλ ἀλαηζρπληία. ∆ηὰ ηνῦην κὲλ ν὎ ιέγνπζηλ, ἑηέξσο δὲ α὎ηὸ κεζνδεύνπζη, ∆ὸο δόμαλ ηῶ Θεῶ, ιέγνληεο· ηνπηέζηηλ, ὇κνιόγεζνλ ὅηη νὕηνο ν὎δὲλ εἮξγάζαην. ἧκε῔ο νἴδακελ ὅηη νὕηνο ἄλζξσπνο ἁκαξησιόο ἐζηη. Π῵ο νὔλ α὎ηὸλ ν὎θ ἞ιέγμαηε ιέγνληα· Σίο ἐμ ὏κ῵λ ἐιέγρεη κε πεξὶ ἁκαξηίαο; πόζελ δὲ ἴζηε ὅηη ἁκαξησιόο ἐζηη; ΕἮπόλησλ δὲ α὎η῵λ, ∆ὸο δόμαλ ηῶ Θεῶ, θαὶ ηνύηνπ κεδὲλ εἮπόληνο, ἀπαληήζαο ὁ Υξηζηὸο, ἐπῄλεζε θαὶ ν὎θ ἐλεθάιεζελ, ν὎δὲ εἶπε, ∆ηαηί ν὎θ ἔδσθαο δόμαλ ηῶ Θεῶ; ἀιιὰ ηί; Πηζηεύεηο εἮο ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦ Θενῦ; ἵλα κάζῃο, ὅηη ηνῦηό ἐζηη δνῦλαη δόμαλ ηῶ Θεῶ. ΕἮ δὲ ν὎θ ἤλ Ἦζόηηκνο ηῶ Παηξὶ, αὓηε δόμα ν὎θ ἂλ ἤλ. Ἀιι' ἐπεηδὴ ὁ ηηκ῵λ ηὸλ ΤἯὸλ α὎ηόο ἐζηηλ ὁ ηηκ῵λ ηὸλ Παηέξα, εἮθόησο ν὎θ ἐπηηηκ᾵ηαη ὁ ηπθιόο. Ὅηε κὲλ νὔλ πξνζεδόθσλ ηνὺο γνλε῔ο ἀλαλεύεηλ θαὶ ἀξλε῔ζζαη, ν὎δὲλ α὎ηῶ ἔιεγνλ· ἐπεηδὴ δὲ εἶδνλ ν὎δὲλ πιένλ α὎ην῔ο γεγελεκέλνλ ἐθ ηνύηνπ, ἐπὶ ηνῦηνλ ἔξρνληαη πάιηλ, ιέγνληεο, ὅηη Ἁκαξησιόο ἐζηηλ νὕηνο. Ἀπεθξίζε ἐθε῔λνο θαὶ εἶπελ· ΕἮ ἁκαξησιόο ἐζηηλ, ν὎θ νἶδα· ἓλ νἶδα, ὅηη ηπθιὸο ὢλ, ἄξηη βιέπσ. Ἆξα κὴ ἐθνβήζε ὁ ηπθιόο; Μὴ γέλνηην. Καὶ π῵ο ὁ εἮπὼλ, ὅηη Πξνθήηεο ἐζηὶ, ιέγεη, ΕἮ ἁκαξησιόο ἐζηηλ, ν὎θ νἶδα; Ο὎ρ νὓησο ἔρσλ, ν὎δὲ ηνῦην πεπεηθὼο ἑαπηὸλ, ἀιιὰ βνπιόκελνο ἀπὸ η῅ο ηνῦ πξάγκαηνο καξηπξίαο, ἀιι' ν὎θ ἀπὸ η῅ο α὎ηνῦ θσλ῅ο ἀπαιιάμαη η῵λ ἐγθιεκάησλ α὎ηὸλ, θαὶ ἀμηόπηζηνλ πνη῅ζαη ηὴλ ἀπνινγίαλ, η῅ο ἀπὸ η῅ο ε὎εξγεζίαο καξηπξίαο θαηαςεθηδνκέλεο α὎η῵λ. ΕἮ γὰξ κεηὰ πιείνλαο ιόγνπο εἮπόληνο α὎ηνῦ, ὅηη ΕἮ κὴ νὕηνο ἤλ ζενζεβὴο, ν὎θ ἞δύλαην ηνηαῦηα ζεκε῔α πνηε῔λ, νὓησο ἞γαλάθηνπλ ὡο εἮπε῔λ, ἖λ ἁκαξηίαηο ζὺ ἐγελλήζεο ὅινο, θαὶ ζὺ δηδάζθεηο ἟κ᾵ο; εἮ ἐμ ἀξρ῅ο ηνῦην εἶπελ, ηί ν὎θ ἂλ ἔπξαμαλ; ηί δὲ ν὎θ εἶπαλ; ΕἮ ἁκαξησιόο ἐζηηλ, ν὎θ νἶδα; ὡζαλεὶ ἔιεγελ· Ο὎δὲλ ὏πὲξ ηνῦηνλ ιέγσ λῦλ, ν὎δὲ ἀπνθαίλν 59.318 καη ηέσο· ἐθε῔λν κέληνη νἶδα ζαθ῵ο θαὶ δηηζρπξηζαίκελ ἂλ, ὅηη ἁκαξησιὸο ὢλ, ν὎θ ἂλ ηνηαῦηα ἐπνίεζε. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ἀλύπνπηνλ ἐπνίεζελ ἑαπηὸλ, θαὶ ηὴλ καξηπξίαλ ἀδέθαζηνλ, ὡο ν὎θ ἔηη ραξηδόκελνο, ἀιι' ἀπὸ ηνῦ πξάγκαηνο καξηπξ῵λ. ἖πεὶ νὔλ ν὎θ ἴζρπζαλ ἀλαηξέςαη ν὎δὲ ἀλειε῔λ ηὸ γεγνλὸο, πάιηλ ἐπὶ ηὸ πξόηεξνλ ἔξρνληαη, ηὸλ ηξόπνλ η῅ο ζεξαπείαο πεξηεξγαδόκελνη, θαζάπεξ ηηλὲο ζήξαλ ἀζθαι῵ο πξνθεηκέλελ πάληνζελ δηεξεπλώκελνη, θαὶ λῦλ κὲλ ὧδε, λῦλ δὲ ἐθε῔ πεξηηξέρνληεο. Καὶ ἐπὶ ηνὺο πξνηέξνπο ἔξρνληαη ιόγνπο, ἵλα πάιηλ ζαζξνὺο α὎ηνὺο πνηήζσζη ηῶ ζπλερ῵ο ἐξσηᾶλ, θαὶ ιέγνπζη· Σί ἐπνίεζέ ζνη; π῵ο ἀλέῳμέ ζνπ ηνὺο ὀθζαικνύο; Σί νὔλ ἐθε῔λνο; Νηθήζαο

α὎ηνὺο θαὶ θαηαβαιὼλ, ν὎θ ἔηη ινηπὸλ ὏θεηκέλσο δηαιέγεηαη. Ἕσο κὲλ γὰξ ηὸ πξ᾵γκα ἐμεηάζεσο ἐδε῔ην θαὶ ἐιέγρσλ, παξείρεην ηὴλ ἀπόδεημηλ ὏πεζηαικέλσο θζεγγόκελνο· ἐπεηδὴ δὲ εἷιε θαὶ ἐλίθεζε λίθελ ιακπξὰλ, ζαῤῥ῵λ ἐπεκβαίλεη α὎ην῔ο ινηπόλ. Καὶ ηί θεζηλ; Εἶπνλ ὏κ῔λ ἅπαμ, θαὶ ν὎θ ἞θνύζαηε· ηί πάιηλ ζέιεηε ἀθνύεηλ; Εἶδεο παῤῥεζίαλ ἐπαίηνπ πξὸο ἄλδξαο γξακκαηε῔ο θαὶ Φαξηζαίνπο; Οὓησο Ἦζρπξὸλ ἟ ἀιήζεηα, νὓησο ἀζζελὲο ηὸ ςεῦδνο. ἖θείλε κὲλ γὰξ, θἂλ η῵λ ηπρόλησλ ἐπηιάβεηαη, ιακπξνὺο α὎ηνὺο ἀπνθαίλεη· ηνῦην δὲ, θἂλ κεηὰ η῵λ Ἦζρπξ῵λ ᾖ, ἀζζελε῔ο α὎ηνὺο δείθλπζηλ. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηη· Ο὎ πξνζέρεηε ην῔ο ιεγνκέλνηο· δηὰ ηνῦην ν὎θ ἔηη ἐξ῵, ν὎δὲ ἀπνθξηλνῦκαη ζπλερ῵ο ὏κ῔λ, ἐξση῵ζηλ εἮθ῅, θαὶ ν὎ρ ὏πὲξ ηνῦ καζε῔λ βνπινκέλνηο ἀθνῦζαη, ἀιι' ὏πὲξ ηνῦ ην῔ο ιεγνκέλνηο ἐπεξεάζαη. Μὴ θαὶ ὏κε῔ο ζέιεηε καζεηαὶ α὎ηνῦ γελέζζαη; Σέσο ἑαπηὸλ εἮο ηὸλ η῵λ καζεη῵λ ἐγθαηέηαμε ρνξόλ. Σὸ γὰξ Μὴ θαὶ ὏κε῔ο, δεηθλύληνο ἑαπηόλ ἐζηη καζεηὴλ ὄληα. Εἶηα α὎ηνὺο ἐθσκῴδεζε θαὶ δηέπιεμελ Ἧθαλ῵ο. γʹ. ἖πεηδὴ γὰξ ᾔδεη, ὅηη ζθόδξα α὎ηνὺο ηνῦην ἔπιεηηε, θαζάςαζζαη κεζ' ὏πεξβνι῅ο α὎η῵λ βνπιόκελνο, ηνῦην εἴξεθελ· ὅπεξ ἤλ ςπρ῅ο πεπαῤῥεζηαζκέλεο θαὶ ἀλεπηεξσκέλεο θαὶ ὏πεξνξώζεο α὎η῵λ η῅ο καλίαο, θαὶ δεηθλπνύζεο α὎ηνῦ κέγα ηὸ ἀμίσκα, ἐθ' ᾧ ζθόδξα ἐζάῤῥεη, θαὶ δεινύζεο ὡο ἐθε῔λνη ζαπκαζηὸλ ὄληα α὎ηὸλ ὓβξηδνλ, α὎ηὸο δὲ ν὎ρ ὏βξίδεην, ἀιι' ὅπεξ ὡο ὓβξηλ πξνζέθεξνλ, ηνῦην ὡο ηηκὴλ ἣξπαζε. ΢ὺ εἶ καζεηὴο ἐθείλνπ, θεζίλ· ἟κε῔ο δὲ ηνῦ Μσυζέσο ἐζκὲλ καζεηαί. Ἀιι' ν὎θ ἂλ ἔρνη ιόγνλ ηνῦην. ὖκε῔ο γὰξ νὒηε Μσυζέσο, νὒηε ηνύηνπ. ΕἮ γὰξ ἤηε Μσυζέσο, θαὶ ηνύηνπ ἂλ ἐγέλεζζε. ∆ηὰ ηνῦην ἄλσζελ ἔιεγελ α὎ην῔ο ὁ Υξηζηόο· ΕἮ ἐπηζηεύεηε Μσυζῆ, ἐπηζηεύεηε ἂλ ἐκνί· πεξὶ γὰξ ἐκνῦ ἐθε῔λνο ἔγξαςελ· ἐπεηδὴ εἮο ηνύηνπο ἀεὶ ηνὺο ιόγνπο θαηέθεπγνλ. ἧκε῔ο νἴδακελ, ὅηη Μσυζε῔ ιειάιεθελ ὁ Θεόο. Σίλνο εἮπόληνο; ηίλνο ἀπαγγείιαληνο; Σ῵λ πξνγόλσλ, θεζὶ, η῵λ ἟κεηέξσλ. Εἶηα, η῵λ πξνγόλσλ, θεζὶ, η῵λ ὏κεηέξσλ ν὎θ ἔζηηλ ἀμηνπηζηόηεξνο ὁ δηὰ η῵λ ζεκείσλ ηνῦην δηαβεβαηνύκελνο, ὅηη ηε ἀπὸ Θενῦ ἣθεη, θαὶ ὅηη ηὰ ἄλσζελ θζέγγεηαη; Καὶ ν὎θ εἶπαλ· ἧκε῔ο ἞θνύζακελ, ὅηη Μσυζε῔ ιειάιεθελ ὁ Θεὸο, ἀιι' ὅηη Οἴδακελ. Σὰ ἐμ ἀθν῅ο ὏κε῔ο, ὦ Ἰνπδα῔νη, ὡο εἮδόηεο δηηζρπξίδεζζε· ηὰ δὲ ἀπὸ η῅ο ὄςεσο, ἀθν῅ο ἐιάηηνλα εἶλαη λνκίδεηε; Καὶ κὴλ ἐθε῔λα κὲλ ν὎θ εἴδεηε, ἀιι' ἞θνύζαηε· ηαῦηα δὲ ν὎θ ἞θνύζαηε, ἀιι' εἴδεηε. Σί νὔλ ὁ ηπθιόο; ἖λ ηνύηῳ γάξ ἐζηη ηὸ ζαπκαζηὸλ, ὅηη ὏κε῔ο ν὎θ νἴδαηε πόζελ ἐζηὶ, θαὶ ηνηαῦηα ζεκε῔α πνηε῔· ὅηη ἄλζξσπνο ν὎ η῵λ ἐπηζήκσλ παξ' ὏κ῔λ ὢλ, ν὎δὲ η῵λ πεξηθαλ῵λ, ν὎δὲ η῵λ δεδνμαζκέ 59.319 λσλ, ηνηαῦηα δύλαηαη· ὡο εἶλαη πάληνζελ δ῅ινλ, ὅηη Θεόο ἐζηηλ, ν὎δεκη᾵ο ἀλζξσπίλεο δεόκελνο βνεζείαο. Οἴδακελ δὲ ὅηη Θεὸο ἁκαξησι῵λ ν὎θ ἀθνύεη. ἖πεηδὴ γὰξ πξνιαβόληεο εἶπνλ, Π῵ο δύλαηαη ἄλζξσπνο ἁκαξησιὸο ηνηαῦηα ζεκε῔α πνηε῔λ; ινηπὸλ θαὶ ηὴλ ἐθείλσλ παξαιακβάλεη θξίζηλ, η῵λ νἮθείσλ α὎ηνὺο ὏πνκηκλήζθσλ ῥεκάησλ. ἧ δόμα, θεζὶλ, αὓηε θαὶ ἐκνῦ θαὶ ὏κ῵λ θνηλή· ηαύηῃ ηνίλπλ ἐκκείλαηε. Καὶ ζέα κνη ηὴλ ζύλεζηλ· Παληαρνῦ ηὸ ζεκε῔νλ πεξηζηξέθεη, ἐπεηδὴ ηνῦην ἑιε῔λ ν὎θ εἶρνλ, θαὶ ἀπ' α὎ηνῦ ζπιινγίδεηαη. ὇ξᾶο ὅηη θαὶ ὃ ἐμ ἀξρ῅ο ἔιεγελ, ὅηη ΕἮ ἁκαξησιόο ἐζηηλ, ν὎θ νἶδα, ν὎ρὶ ἀκθηβάιισλ· κὴ γέλνηην· ἀιι' εἮδὼο ὅηη ν὎ρ ἁκαξησιόο ἐζηηλ; Νῦλ γνῦλ ὅηε θαηξὸλ ἔζρελ, ὅξα π῵ο ἀπεινγήζαην. Οἴδακελ δὲ ὅηη ἁκαξησι῵λ ὁ Θεὸο ν὎θ ἀθνύεη, ἀιι' ἐάλ ηηο ζενζεβὴο ᾖ, θαὶ ηὸ ζέιεκα α὎ηνῦ πνηῆ. ἖ληαῦζα γὰξ ν὎ρὶ κόλνλ ἁκαξηεκάησλ α὎ηὸλ ἀπήιιαμελ, ἀιιὰ θαὶ ζθόδξα ἀξέζθνληα ηῶ Θεῶ δείθλπζη, θαὶ ηὰ ἐθείλνπ πάληα πξάηηνληα. ἖πεηδὴ γὰξ ἐθε῔λνη ζενζεβε῔ο ἔιεγνλ ἑαπηνὺο, πξνζέζεθε, Καὶ ηὸ ζέιεκα α὎ηνῦ πνηῆ. Ο὎θ ἀξθε῔ γὰξ ηνῦην, θεζὶλ, ηὸ ἐπηγηλώζθεηλ ηὸλ Θεὸλ, ἀιιὰ θαὶ ηὸ ζέιεκα α὎ηνῦ πνηε῔λ. Εἶηα ἐπαίξεη ηὸ γεγνλὸο, ιέγσλ, Ἀπὸ ηνῦ αἮ῵λνο ν὎θ ἞θνύζζε, ὅηη ἢλνημέ ηηο ὀθζαικνὺο ηπθινῦ γεγελλεκέλνπ. ΕἮ ηνίλπλ ὁκνινγε῔ηε, ὅηη ἁκαξησι῵λ ν὎θ ἀθνύεη, νὕηνο δὲ ζαῦκα ἐπνίεζε, θαὶ ζαῦκα ηνηνῦηνλ, νἷνλ ν὎δεὶο ἄλζξσπνο ἐπνίεζελ, εὒδεινλ ὅηη πάληα ἐλίθεζελ ἀξεηῆ, θαὶ κείδσλ α὎ηνῦ ἐζηηλ ἠ θαηὰ

ἄλζξσπνλ ἟ δύλακηο. Σί νὔλ ἐθε῔λνη; ἖λ ἁκαξηίαηο ζὺ ἐγελλήζεο ὅινο, θαὶ ζὺ δηδάζθεηο ἟κ᾵ο· Ἕσο κὲλ γὰξ α὎ηὸλ πξνζεδόθσλ ἀξλε῔ζζαη, θαὶ ἀμηόπηζηνλ εἶλαη ἐλόκηδνλ, θαὶ ἅπαμ θαὶ δεύηεξνλ θαινῦληεο α὎ηόλ. ΕἮ δὲ κὴ ἐλνκίδεηε ἀμηόπηζηνλ, εἴπνηκ' ἂλ πξὸο α὎ηνὺο, Σίλνο ἕλεθελ ἐθαιε῔ηε θαὶ δεύηεξνλ ἞ξση᾵ηε; ἖πεηδὴ δὲ ηὴλ ἀιήζεηαλ ἐθζέγμαην, ν὎δὲλ αἮδεζζεὶο, ὅηε κάιηζηα α὎ηὸλ ζαπκάζαη ἐρξ῅λ, ηόηε α὎ηὸλ θαηαδηθάδνπζη. Σί δέ ἐζηηλ, ἖λ ἁκαξηίαηο ἐγελλήζεο ὅινο; ἖ληαῦζα α὎ηνῦ θαὶ ηὴλ ηύθισζηλ ὀλεηδίδνπζηλ ἀθεηδ῵ο· ὡζαλεὶ ἔιεγνλ, ἖θ πξώηεο ἟ιηθίαο ἐλ ἁκαξηίαηο εἶ ζὺ, παξαδεινῦληεο ὅηη δηὰ ηνῦην γέγνλε ηπθιὸο, ὅπεξ ιόγνλ ν὎θ εἶρελ. ἖λ ηνύηῳ γνῦλ α὎ηὸλ παξακπζνύκελνο ὁ Υξηζηὸο ἔιεγελ· ΕἮο θξ῔κα ἐγὼ ἤιζνλ εἮο ηὸλ θόζκνλ, ἵλα νἯ κὴ βιέπνληεο βιέςσζη, θαὶ νἯ βιέπνληεο ηπθινὶ γέλσληαη. ἖λ ἁκαξηίαηο ζὺ ἐγελλήζεο ὅινο, θαὶ ζὺ δηδάζθεηο ἟κ᾵ο; Σί γὰξ εἶπελ ὁ ἄλζξσπνο; κὴ γὰξ νἮθείαλ γλώκελ ἐμέζεην; ν὎ρὶ θνηλὴλ θξίζηλ ἐμήηαζε, ιέγσλ· Οἴδακελ ὅηη ἁκαξησι῵λ ὁ Θεὸο ν὎θ ἀθνύεη; ν὎ρὶ ηὰ παξ' ὏κ῵λ ιερζέληα εἮο κέζνλ ἢγαγε; Καὶ ἐμέβαινλ α὎ηὸλ ἔμσ. Εἶδεο ηὸλ θήξπθα η῅ο ἀιεζείαο, π῵ο ἟ πελία η῅ο θηινζνθίαο ν὎θ ἐγέλεην θώιπκα; ὇ξᾶο ὅζα ἢθνπζελ ἐθ πξννηκίσλ, θαὶ ὅζα ἔπαζελ; θαὶ δηὰ ιόγσλ θαὶ δηὰ ἔξγσλ π῵ο ἐκαξηύξεζε; δʹ. Σαῦηα δὲ ἀλαγέγξαπηαη, ἵλα θαὶ ἟κε῔ο κηκώκεζα. ΕἮ γὰξ ὁ ἐπαίηεο, ὁ ηπθιὸο, ὁ κεδὲ ἑσξαθὼο α὎ηὸλ, ηνζαύηελ ε὎ζέσο παῤῥεζίαλ ἐπεδείμαην πξὸ η῅ο ηνῦ Υξηζηνῦ παξαθιήζεσο, πξὸο ὁιόθιεξνλ δ῅κνλ ζηὰο, θνλ῵ληα θαὶ δαηκνλ῵ληα θαὶ καηλόκελνλ, θαὶ ἀπὸ η῅ο ἐθείλνπ θσλ῅ο βνπιόκελνλ θαηαδηθάζαη ηὸλ Υξηζηὸλ, θαὶ ν὎θ εἶμελ, ν὎δὲ ὏περώξεζελ, ἀιιὰ κεηὰ παῤῥε 59.320 ζίαο ἁπάζεο α὎ηνὺο ἐπεζηόκηζελ, θαὶ εἵιεην βιεζ῅λαη ἔμσ κ᾵ιινλ, ἠ πξνδνῦλαη ηὴλ ἀιήζεηαλ· πόζῳ κ᾵ιινλ ἟κ᾵ο ηνὺο ἐπὶ ηνζνῦηνλ ρξόλνλ ἐλ πίζηεη δήζαληαο, ηνὺο κπξία ζαύκαηα δηὰ η῅ο πίζηεσο ἑσξαθόηαο, ηνὺο κείδνλα ε὎εξγεηεζέληαο ἐθείλνπ, θαὶ ηνὺο ἔλδνζελ ὀθζαικνὺο ἀλαβιέςαληαο, θαὶ ηὰ ἀπόῤῥεηα ζεαζακέλνπο κπζηήξηα, θαὶ εἮο ηνζαύηελ θιεζέληαο ηηκὴλ, ἅπαζαλ παῤῥεζίαλ ὏πὲξ α὎ηνῦ ἐπηδείθλπζζαη ρξὴ πξὸο ηνὺο ἐγθαιε῔λ ἐπηρεηξνῦληαο θαὶ ιέγνληάο ηη θαηὰ Υξηζηηαλ῵λ θαὶ ἐπηζηνκίδεηλ, ἀιιὰ κὴ ζπγγηλώζθεηλ ἁπι῵ο! ∆πλεζόκεζα δὲ ηνῦην πνηε῔λ, ἐὰλ θαὶ παῤῥεζίαλ ἔρσκελ, θαὶ ηα῔ο Γξαθα῔ο πξνζέρσκελ, θαὶ κὴ παξέξγσο α὎ηὰο ἀθνύσκελ. ΕἮ γάξ ηηο ἀθξηβ῵ο ἐληαῦζα εἮζέξρνηην, θἂλ νἴθνη κὴ ἀλαγηλώζθῃ, πξνζέρῃ δὲ ην῔ο ἐληαῦζα ιεγνκέλνηο, ἀξθε῔ θαὶ ἐληαπηὸο εἷο εἮο ἐκπεηξίαλ α὎ηὸλ θαηαζη῅ζαη πνιιήλ. Ο὎ γὰξ λῦλ κὲλ ηαύηαο, αὒξηνλ δὲ ἑηέξαο ἀλαγηλώζθνκελ Γξαθάο· ἀιι' ἀεὶ ηὰο α὎ηὰο θαὶ δηαπαληόο. Ἀιι' ὅκσο νὓησο ἀζιίσο νἯ πνιινὶ δηάθεηληαη, ὡο κεηὰ ηνζαύηελ ἀλάγλσζηλ κεδὲ ηὰ ὀλόκαηα εἮδέλαη η῵λ βηβιίσλ· θαὶ ν὎θ αἮζρύλνληαη, ν὎δὲ θξίηηνπζηλ, νὓησ παξέξγσο εἮο ἀθξναηήξηνλ ζε῔νλ εἮζεξρόκελνη. Ἀιι' ἂλ κὲλ θηζαξῳδὸο, ἠ ὀξρεζηὴο, ἠ ἄιινο η῵λ ἐπὶ η῅ο ζθελ῅ο θαιέζῃ ηὴλ πόιηλ, κεηὰ ζπνπδ῅ο ἅπαληεο ηξέρνπζη, θαὶ ράξηλ α὎ηῶ η῅ο θιήζεσο ἴζαζη, θαὶ ἟κέξαο ὁινθιήξνπ ηὸ ἣκηζπ κέξνο ἀλαιίζθνπζηλ, ἐθείλῳ κόλῳ πξνζέρνληεο· ηνῦ δὲ Θενῦ δηὰ πξνθεη῵λ θαὶ ἀπνζηόισλ ἟κ῔λ δηαιεγνκέλνπ, ραζκώκεζα, θλώκεζα, Ἦιηγγη῵κελ. Καὶ ἐλ κὲλ ηῶ ζέξεη πνιὺο ὁ α὎ρκὸο εἶλαη δνθε῔, θαὶ ηὴλ ἀγνξὰλ θαηαιακβάλνκελ· θαὶ ἐλ ρεηκ῵λη πάιηλ, ὁ ὏εηὸο θώιπκα θαὶ ὁ πειὸο, θαὶ νἴθνη θαζήκεζα. Καὶ ἐλ κὲλ ηα῔ο Ἧππνδξνκίαηο, ν὎θ ὀξόθνπ ἐπηθεηκέλνπ ηνῦ ηὸλ ὏εηὸλ ζηέγνληνο, νἯ πιείνπο πνιι῵λ ὄκβξσλ θαηαθεξνκέλσλ, θαὶ ἀλέκνπ ηὸ ὓδσξ εἮο ηὰο ὄςεηο ῥηπίδνληνο, ἑζηήθαζη καηλόκελνη, θαὶ ςύρνπο, θαὶ ὏εηνῦ, θαὶ πεινῦ, θαὶ κήθνπο ὁδνῦ θαηαθξνλνῦληεο, θαὶ ν὎δὲλ α὎ηνὺο νὒηε νἴθνη θαηέρεη, νὒηε ἐθε῔ θσιύεη δηαβ῅λαη· ἐληαῦζα δὲ θαὶ ὀξόθσλ ἐπηθεηκέλσλ, θαὶ ζέξκεο νὒζεο ζαπκαζη῅ο, ἀλαδύνληαη θαὶ ν὎ ζπληξέρνπζη· θαὶ ηαῦηα ἐπὶ θέξδεη η῅ο νἮθείαο ςπρ῅ο. Πνῦ ηαῦηα ἀλεθηὰ, εἮπέ κνη; ∆ηὰ ηνῦην ἐλ ἐθείλνηο πάλησλ ὄληεο ἐκπεηξόηεξνη, ἐλ ην῔ο ἀλαγθαίνηο παίδσλ ἐζκὲλ ἀκαζέζηεξνη. Κἂλ κέλ ηίο [ζε] ἟λίνρνλ θαὶ ὀξρεζηὴλ θαιέζῃ, ὏βξίζζαη θῂο, θαὶ πάληα πνηε῔ο, ὥζηε ζε ηὸ ὄλεηδνο

ἀπνηξίςαζζαη· ἂλ δὲ ἐπὶ ηὴλ ζεσξίαλ ζε ἑιθύζῃ ηνῦ πξάγκαηνο, ν὎θ ἀπνπεδᾶο· θαὶ ἥο ηὸ ὄλνκα θεύγεηο ηέρλεο, ηαύηελ κεηαδηώθεηο ζρεδὸλ ἅπαζαλ. Ἔλζα δὲ θαὶ ηὸ πξ᾵γκα θαὶ ηὸ ὄλνκα ἔρεηλ ὀθείιεηο, θαὶ εἶλαη θαὶ θαιε῔ζζαη Υξηζηηαλὸο, ν὎δὲ ηί πνηέ ἐζηη ηὸ πξ᾵γκα νἶδαο. Σί ηαύηεο η῅ο ἀλνίαο γέλνηη' ἂλ ρε῔ξνλ; Σαῦηα ἐβνπιόκελ ζπλερ῵ο ιέγεηλ πξὸο ὏κ᾵ο· δέδνηθα δὲ, κὴ κάηελ ἀπερζάλσκαη θαὶ θέξδνπο ρσξίο. ὇ξ῵ γὰξ κεκελόηαο ν὎ λένπο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ γέξνληαο· ἐθ' ὧλ κάιηζηα αἮζρύλνκαη, ὅηαλ ἴδσ ἄλδξα ἀπὸ η῅ο πνιη᾵ο αἮδέζηκνλ, θαηαηζρύλνληα ηὴλ πνιηὰλ, θαὶ παηδίνλ ἐπηζπξόκελνλ. Σί γὰξ ηνῦ γέισηνο ηνύηνπ ρε῔ξνλ; ηί ηνῦ ἔξγνπ ηνύηνπ αἮζρξόηεξνλ; ὁ πα῔ο παξὰ ηνῦ παηξὸο δηδάζθεηαη ἀζρεκνλε῔λ. εʹ. ∆άθλεη ηὰ ῥήκαηα; Σνῦην θἀγὼ βνύινκαη, ἀλαζρέζζαη ὏κ᾵ο η῅ο δηὰ η῵λ ῥεκάησλ ἀιγεδόλνο, ἵλα η῅ο δηὰ η῵λ πξαγκάησλ ἀζρεκνζύλεο ἀπαιιαγ῅ηε. 59.321 Καὶ γὰξ εἮζί ηηλεο, νἯ πνιιῶ ςπρξόηεξνη ηνύησλ ὄληεο, νἳ ν὎δὲ αἮζρύλνληαη ἐπὶ ην῔ο ιεγνκέλνηο, ἀιιὰ θαὶ καθξὸλ εἴξνπζηλ ὏πὲξ ηνῦ πξάγκαηνο ιόγνλ. Κἂλ κὲλ ἐξσηήζῃο, ηίο ἐζηηλ ὁ Ἀκὼο, ἠ ὁ Ἀβδηνῦ, ἠπν῔νο η῵λ πξνθεη῵λ ὁ ἀξηζκὸο, ἠ η῵λ ἀπνζηόισλ, ν὎δὲ ράλαη δύλαληαη. ὖπὲξ δὲ ἵππσλ θαὶ ἟ληόρσλ, ζνθηζη῵λ θαὶ ῥεηόξσλ δεηλόηεξνλ ἀπνινγίαλ ζπληηζέαζη· θαὶ κεηὰ ηαῦηα ἅπαληα ιέγνπζη, Καὶ ηί ηὸ βιάβνο; θαὶ ηίο ἟ δεκία; ∆ηὰ γὰξ ηνῦην ζηέλσ, ὅηη ν὎δὲ δεκίαλ ἴζηε ηὸ πξ᾵γκα, ν὎δὲ αἴζζεζηλ ιακβάλεηε η῵λ θαθ῵λ. Ἔδσθέ ζνη βίνπ πξνζεζκίαλ ὁ Θεὸο εἮο ηὸ ζεξαπεύεηλ α὎ηόλ· ζὺ δὲ κάηελ ἀλαιίζθσλ α὎ηὸλ θαὶ εἮθ῅ θαὶ ἐλ ν὎δελὶ ρξεζίκῳ, ἐμεηάδεηο ἔηη, ηίο ἟ δεκία; Κἂλ κὲλ ἀξγύξηνλ ὀιίγνλ δαπαλήζῃο ἁπι῵ο, δεκίαλ ηὸ πξ᾵γκα θαιε῔ο· ηὰο δὲ ἟κέξαο ζνπ δαπαλ῵λ ὁινθιήξνπο εἮο ζαηαληθὰο πνκπὰο, ν὎δὲλ ἟γῆ πνηε῔λ ἄηνπνλ; ∆ένλ εἮο ιηηὰο θαὶ ε὎ρὰο δαπαλᾶλ ζνπ ηὴλ δσὴλ ἅπαζαλ, ζὺ δὲ εἮο θξαπγὰο θαὶ ζνξύβνπο θαὶ αἮζρξὰ ῥήκαηα, θαὶ κάρελ θαὶ ηέξςηλ ἄθαηξνλ, θαὶ ἔξγα ἀπὸ καγγαλείαο γηλόκελα ηὸλ βίνλ ζνπ θαηαλαιίζθεηο εἮθ῅ θαὶ ἐπὶ θαθῶ ηῶ ζῶ· θαὶ κεηὰ ηαῦηα πάληα ἐξσηᾶο, ηίο ἟ δεκία; ν὎θ εἮδὼο ὅηη παληὸο κ᾵ιινλ ἀθεηδε῔λ ρξὴ, ἠ ρξόλνπ. Υξπζίνλ ἂλ ἀλαιώζῃο, δπλήζῃ πάιηλ ἀλαθηήζαζζαη· ρξόλνλ δὲ ἂλ ἀπνιέζῃο, δπζθόισο α὎ηὸλ ἀλαιήςῃ. ὆ιίγνο γὰξ ἟κ῔λ ηεηακίεπηαη θαηὰ ηὸλ παξόληα βίνλ. Ἂλ νὔλ εἮο δένλ α὎ηῶ κὴ ρξεζώκεζα, ηί ἐξνῦκελ ἀπειζόληεο ἐθε῔; ΕἮπὲ γάξ κνη· εἴ ηηλά ζνπ η῵λ πἯ῵λ ἐθέιεπζαο ηέρλελ καζε῔λ, εἶηα ἐθε῔λνο νἴθνη δηὰ παληὸο ἔκελελ, ἠ θαὶ ἀιιαρνῦ πνπ δηέηξηβελ, ν὎θ ἂλ α὎ηὸλ παξῃηήζαην ὁ δηδάζθαινο; ν὎θ ἂλ εἶπε πξὸο ζέ· ΢πγγξαθὴλ πξόο κε πεπνίεθαο, θαὶ ρξόλνλ ὥξηζαο. ΕἮ κὴ κέιιεη ηνίλπλ ηὸλ ρξόλνλ ηνῦηνλ παξ' ἟κ῔λ, ἀιι' ἑηέξσζη ἀλαιίζθεηλ ὁ πα῔ο, π῵ο ζνη παξαζηεζόκεζα καζεηήλ; Σαῦηα θαὶ ἟κ᾵ο εἮπε῔λ ἀλάγθε. ἖ξε῔ δὲ θαὶ ὁ Θεὸο ἟κ῔λ· Υξόλνλ ὏κ῔λ δέδσθα, θεζὶ, πξὸο ηὸ 59.322 καζε῔λ ηὴλ ηέρλελ ηαύηελ ηὴλ η῅ο ε὎ιαβείαο· ηίλνο ἕλεθελ εἮθ῅ θαὶ κάηελ ηὸλ ρξόλνλ ἀλειώζαηε ηνῦηνλ; ηί δὲ πξὸο ηὸλ δηδάζθαινλ ζπλερ῵ο ν὎θ ἐβαδίδεηε, ν὎δὲ πξνζείρεηε ην῔ο ιεγνκέλνηο; Ὅηη γὰξ ηέρλε ἐζηὶλ ἟ ε὎ιάβεηα, ἄθνπζνλ ηί θεζηλ ὁ πξνθήηεο· ∆εῦηε, ηέθλα, ἀθνύζαηέ κνπ, θόβνλ Κπξίνπ δηδάμσ ὏κ᾵ο· θαὶ πάιηλ· Μαθάξηνο ἄλζξσπνο, ὃλ ἂλ παηδεύζῃο, Κύξηε, θαὶ ἐθ ηνῦ λόκνπ ζνπ δηδάμῃο α὎ηόλ. Ὅηαλ νὔλ ηνῦηνλ ἀλαιώζῃο εἮθ῅, πνίαλ ἕμεηο ἀπνινγίαλ; Καὶ ηίλνο ἕλεθελ, θεζὶλ, ὀιίγνλ ἟κ῔λ ἐηακηεύζαην ρξόλνλ; Ὢ η῅ο ἀλαηζζεζίαο θαὶ η῅ο ἀγλσκνζύλεο! ὏πὲξ νὕ κάιηζηα ε὎ραξηζηε῔λ ἔδεη, ὅηη ζνη ηνὺο πόλνπο ἐπέηεκε, θαὶ ηνὺο Ἧδξ῵ηαο ἐλέθνςε, θαὶ ηὴλ ἀλάπαπζηλ καθξὰλ ἐπνίεζε θαὶ ἀζάλαηνλ, ὏πὲξ ηνύησλ ἐγθαιε῔ο θαὶ δπζρεξαίλεηο; Ἀιιὰ γὰξ ν὎θ νἶδα π῵ο ἐληαῦζα ηὸλ ιόγνλ ἐμεγάγνκελ θαὶ καθξὸλ εἮξγαζάκεζα. ∆ηόπεξ ἀλαγθα῔νλ α὎ηὸλ ζπζηε῔ιαη πάιηλ. Καὶ γὰξ θαὶ ηνῦην η῅ο ἟κεηέξαο ηαιαηπσξίαο, ὅηη ἐληαῦζα κὲλ, ἂλ καθξὸο γέλεηαη ὁ ιόγνο, πάληεο ἀθεδη῵κελ· ἐθε῔ δὲ ἐθ κέζεο ἟κέξαο ἀξρόκελνη, ὏πὸ ιακπάζη θαὶ ιύρλνηο ἀλαρσξνῦζηλ. Ἀιι' ἵλα κὴ ἀεὶ ἐγθαι῵κελ, παξαθαινῦκελ ὏κ᾵ο ινηπὸλ θαὶ δεόκεζα· δόηε ηαύηελ ηὴλ ράξηλ θαὶ ἟κ῔λ θαὶ ἑαπην῔ο, θαὶ πάλησλ ἀπαιιαγέληεο η῵λ ἄιισλ, ηνύηνηο ἑαπηνὺο πξνζειώζσκελ. Κεξδαλνῦκελ γὰξ θαὶ ἟κε῔ο ἐμ ὏κ῵λ ηὴλ ραξὰλ θαὶ

ηὴλ ε὎θξνζύλελ, θαὶ ηὸ ζεκλύλεζζαη ἐθ' ὏κ῔λ, θαὶ ηὴλ ἐπὶ ηνύηνηο ιαβε῔λ ἀκνηβήλ· ηὸλ δὲ κηζζὸλ ἅπαληα ὏κε῔ο θαξπώζεζζε, ὅηη καληθ῵ο νὓησ πξνζεισκέλνη ηῆ ὀξρήζηξᾳ πξὸ ηνύηνπ, δηὰ ηὸλ ηνῦ Θενῦ θόβνλ θαὶ ηὴλ ἟κεηέξαλ παξάθιεζηλ, ἀπεῤῥήμαηε ηνῦ λνζήκαηνο ἑαπηνὺο ἐθείλνπ, θαὶ ηὰ δεζκὰ δηειύζαηε, θαὶ πξὸο ηὸλ Θεὸλ ἐδξάκεηε. Ο὎θ ἐθε῔ δὲ κόλνλ ιήςεζζε ηὸλ κηζζὸλ, ἀιιὰ θαὶ ἐληαῦζα εἮιηθξηλ῅ θαξπώζεζζε ηὴλ ἟δνλήλ. Σνηνῦηνλ γὰξ ἟ ἀξεηή· κεηὰ η῵λ ἐθε῔ ζηεθάλσλ θαὶ ἐληαῦζα ἟δὺλ θαζίζηεζηλ ἟κ῔λ ηὸλ βίνλ. Πεηζώκεζα ηνίλπλ ην῔ο εἮξεκέλνηο, ἵλα θαὶ η῵λ ἐληαῦζα θαὶ η῵λ ἐθε῔ζε ἐπηηύρσκελ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.321 ΟΜΘΛΘΑ ΝΘʹ. Καὶ ἐμέβαινλ α὎ηὸλ ἔμσ· θαὶ ἢθνπζελ ὁ Ἰεζνῦο, ὅηη ἐμέβαινλ α὎ηὸλ ἔμσ· θαὶ ε὏ξὼλ α὎ηὸλ, εἶ πελ α὎ηῶ· «΢ὺ πηζηεύεηο εἮο ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦ Θενῦ;» Ἀπεθξίζε ἐθε῔λνο θαὶ εἶπε· «Καὶ ηίο ἐζηη, Κύξηε, ἵλα πηζηεύζσ εἮο α὎ηόλ;» θαὶ ηὰ ινηπά.
αʹ. ΟἯ δηὰ ηὴλ ἀιήζεηαλ θαὶ ηὴλ εἮο Υξηζηὸλ ὁκνινγίαλ πάζρνληέο ηη δεηλὸλ θαὶ ὏βξηδόκελνη, νὕηνη κάιηζηά εἮζηλ νἯ ηηκώκελνη. Ὥζπεξ γὰξ ὁ ρξήκαηα ἀπνιιὺο δη' α὎ηὸλ, νὕηνο κάιηζηά ἐζηηλ ὁ ε὏ξίζθσλ· θαὶ ὁ ηὴλ ςπρὴλ α὎ηνῦ κηζ῵λ, α὎ηὸο κάιηζηά ἐζηηλ ὁ θηι῵λ· νὓησ θαὶ ὁ ὏βξηδόκελνο, νὕηνο κάιηζηά ἐζηηλ ὁ ηηκώκελνο· ὅπεξ θαὶ ἐπὶ ηνῦ ηπθινῦ γεγέλεηαη. ἖μέβαινλ νὔλ α὎ηὸλ ἐθ ηνῦ Ἧεξνῦ νἯ Ἰνπδα῔νη, θαὶ εὕξελ α὎ηὸλ ὁ ∆εζπόηεο ηνῦ Ἧεξνῦ. Ἀπειιάγε ηνῦ ζπλεδξίνπ ηνῦ ινηκηθνῦ, θαὶ πεξηέηπρε ηῆ ζσηεξίῳ πεγῆ· ἞ηηκάζζε παξὰ η῵λ ηὸλ Υξηζηὸλ ἀηηκαζάλησλ, θαὶ ἐηηκήζε παξὰ ηνῦ η῵λ ἀγγέισλ ∆εζπόηνπ. Σνηαῦηα ηὰ η῅ο ἀιεζείαο ἔπαζια. Οὓησ θαὶ ἟κε῔ο, ἂλ ἐληαῦζα ἀθ῵κελ ηὰ ρξήκαηα, ε὏ξίζθνκελ ἐθε῔ παῤῥεζίαλ· ἂλ ἐληαῦζα δ῵κελ ην῔ο ζιηβνκέλνηο, ἀλαπαπζόκεζα ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο· ἂλ ὏βξηζζ῵κελ δηὰ ηὸλ Θεὸλ, ηηκώκεζα θαὶ ἐληαῦζα, θαὶ ἐθε῔. Ὡο δὲ ἐμέβαινλ α὎ηὸλ ἐθ ηνῦ Ἧεξνῦ, εὕξελ α὎ηὸλ ὁ Ἰεζνῦο. ∆είθλπζηλ ὁ ε὎αγγειηζηὴο ὅηη ἐπὶ ηνύηῳ ἤιζελ, ὥζηε α὎ηῶ ζπληπρε῔λ. Καὶ ὅξα ηίζηλ α὎ηὸλ ἀκείβεηαη· ηῶ θεθαιαίῳ η῵λ ἀγαζ῵λ. Καὶ γὰξ ἑαπηὸλ ἐγλώξηζελ α὎ηῶ πξόηεξνλ ἀγλννῦληη, θαὶ εἮο ηὸλ η῵λ νἮθείσλ 59.322 καζεη῵λ ἐγθαηέιεμε ρνξόλ. ΢ὺ δὲ ζθόπεη, π῵ο ηὴλ ἀθξίβεηαλ ὁ ε὎αγγειηζηὴο ἐμεγε῔ηαη. ΕἮπόληνο γὰξ α὎ηνῦ, ΢ὺ πηζηεύεηο εἮο ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦ Θενῦ; ιέγεη· Κύξηε, θαὶ ηίο ἐζηηλ; Ο὎δέπσ γὰξ α὎ηὸλ ᾔδεη, θαίηνη ηεζεξαπεπκέλνο. Σπθιὸο γὰξ ἤλ, πξὶλ ἠ πξὸο ηὸλ ε὎εξγέηελ ἐιζε῔λ, θαὶ κεηὰ ηὴλ ἴαζηλ ὏πὸ η῵λ θπλ῵λ ἐθείλσλ πεξηείιθεην. Καζάπεξ νὔλ ηηο ἀγσλνζέηεο, ἀζιεηὴλ πνιιὰ θακόληα θαὶ ζηεθαλσζέληα δέρεηαη. Καὶ ηί θεζηλ, Πηζηεύεηο εἮο ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦ Θενῦ; Σί ηνῦην; Μεηὰ ηνζαύηελ ἀληίῤῥεζηλ ηὴλ πξὸο ηνὺο Ἰνπδαίνπο, κεηὰ ηνζαῦηα ῥήκαηα, ἐξσηᾶ, ΕἮ πηζηεύεηο; ν὎θ ἀγλν῵λ, ἀιιὰ βνπιόκελνο ἑαπηὸλ γλσξίζαη, θαὶ δεηθλὺο, ὅηη πνιινῦ ηηκ᾵ηαη ηὴλ α὎ηνῦ πίζηηλ. Ὕβξηζέ κε δ῅κνο ηνζνῦηνο, θεζὶλ, ἀιι' ν὎δεὶο ἐκνὶ ιόγνο ἐθείλσλ· ἑλόο κνη κέιεη, ηνῦ ζὲ πηζηεῦζαη. Κξε῔ηηνλ γὰξ εἷο πνη῵λ ηὸ ζέιεκα ηνῦ Κπξίνπ, ἠ κπξίνη παξάλνκνη. ΢ὺ πηζηεύεηο εἮο ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦ Θενῦ; Ὡο θαὶ παξὼλ, θαὶ ἀπνδερόκελνο ηὰ εἮξεκέλα, νὓησο α὎ηὸλ ἐξσηᾶ· θαὶ πξόηεξνλ α὎ηὸλ εἮο πόζνλ ἑαπηνῦ θαηέζηεζελ. Ο὎ γὰξ εἶπελ, Ε὎ζέσο πίζηεπζνλ, ἀιιὰ θαη' ἐξώηεζηλ. Σί νὔλ ἐθε῔λνο; Καὶ ηίο ἐζηη, Κύξηε, ἵλα πηζηεύζσ εἮο α὎ηόλ; Πνζνύζεο θαὶ ζθόδξα ἐπηδεηνύζεο ςπρ῅ο ηὸ ῥήκα. ὖπὲξ νὕ ηνζαῦηα δηειέρζε, ηνῦηνλ ἀγλνε῔, ἵλα κάζῃο α὎ηνῦ ηὸ θηιάιεζεο. Οὒπσ γὰξ ἤλ α὎ηὸλ ἑσξαθώο. Λέγεη α὎ηῶ· Καὶ ἑώξαθαο α὎ηὸλ, θαὶ ὁ ιαι῵λ κεηὰ ζνῦ, ἐθε῔λόο ἐζηηλ. Ο὎θ εἶπελ, ἖γώ εἮκη· 59.323 ἀιιὰ κέζνο ἔηη θαὶ ὏πεζηαικέλνο· Καὶ ἑώξαθαο α὎ηόλ. Σνῦην ἔηη ἄδεινλ ἤλ· δηὸ ηὸ ζαθέζηεξνλ ἐπήγαγελ· ὇ ιαι῵λ κεηὰ ζνῦ,

ἐθε῔λόο ἐζηη. Λέγεη· Πηζηεύσ, Κύξηε· θαὶ πξνζεθύλεζελ α὎ηῶ ε὎ζέσο. Καὶ ν὎θ εἶπελ, ἖γώ εἮκη ὁ ηεζεξαπεπθώο ζε, ὁ εἮπώλ ζνη, Ὕπαγε, λίςαη εἮο ηὸλ ΢ηισάκ· ἀιιὰ πάληα ἐθε῔λα ζηγήζαο, θεζί· Πηζηεύεηο εἮο ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦ Θενῦ; Εἶηα ηὴλ πνιιὴλ δηάζεζηλ ἐκθαίλσλ πξνζεθύλεζελ ε὎ζέσο· ὅπεξ ὀιίγνη η῵λ ηεζεξαπεπκέλσλ ἐπνίεζαλ, νἷνλ νἯ ιεπξνὶ, θαὶ εἴ ηηο ἄιινο· δηὰ ηνύηνπ ἐκθαίλσλ α὎ηνῦ ηὴλ ζείαλ δύλακηλ. Ἵλα γὰξ κή ηηο λνκίζῃ ῥ῅κα κόλνλ εἶλαη ηὸ ιερζὲλ, θαὶ ηὸ ἔξγνλ πξνζέζεθε. Πξνζθπλήζαληνο δὲ α὎ηνῦ, θεζὶλ ὁ Υξηζηόο· ΕἮο θξ῔κα ἐγὼ ἤιζνλ εἮο ηὸλ θόζκνλ, ἵλα νἯ κὴ βιέπνληεο βιέπσζη, θαὶ νἯ βιέπνληεο ηπθινὶ γέλσληαη. Σνῦην θαὶ Παῦιόο θεζη· Σί νὔλ ἐξνῦκελ; Ὅηη ἔζλε ηὰ κὴ δηώθνληα δηθαηνζύλελ, θαηέιαβε δηθαηνζύλελ, δηθαηνζύλελ δὲ ηὴλ ἐθ πίζηεσο Ἰεζνῦ· Ἰζξαὴι δὲ δηώθσλ λόκνλ δηθαηνζύλεο, εἮο λόκνλ δηθαηνζύλεο ν὎θ ἔθζαζελ. ΕἮπὼλ δὲ, ΕἮο θξ῔κα ἐγὼ ἤιζνλ εἮο ηὸλ θόζκνλ ηνῦηνλ, θἀθε῔λνλ ζθνδξόηεξνλ πεξὶ ηὴλ πίζηηλ εἮξγάζαην, θαὶ δηαλέζηεζε ηνὺο ἀθνινπζνῦληαο α὎ηῶ· θαὶ γὰξ ἞θνινύζνπλ α὎ηῶ Φαξηζα῔νη. Σὸ δὲ, ΕἮο θξ῔κα, εἮο κείδνλα θόιαζηλ ἔιεγε· δεηθλὺο ὅηη νἯ θαηαδηθάζαληεο α὎ηὸλ, α὎ηνί εἮζηλ νἯ θαηαδεδηθαζκέλνη· νἯ θαὶ ὡο ἁκαξησιὸλ θαηαθξίλαληεο, α὎ηνί εἮζηλ νἯ θαηαθεθξηκέλνη. ἖ληαῦζα δὲ δύν ιέγεη ἀλαβιέςεηο θαὶ δύν ηπθιόηεηαο, ηήλ ηε αἮζζεηὴλ, ηήλ ηε λνεηήλ. Λέγνπζηλ α὎ηῶ ἐθ η῵λ ἀθνινπζνύλησλ α὎ηῶ· Μὴ θαὶ ἟κε῔ο ηπθινί ἐζκελ; Ὥζπεξ ἀιιαρνῦ ἔιεγνλ· Ο὎δελὶ δεδνπιεύθακελ πώπνηε· ἖θ πνξλείαο ν὎ γεγελλήκεζα· νὓησ θαὶ λῦλ πξὸο ηὰ αἮζζεηὰ θερήλαζη κόλνλ, θαὶ ηαύηελ ἐπαηζρύλνληαη ηὴλ πήξσζηλ. Εἶηα δεηθλὺο ὅηη βέιηηνλ ηπθινὺο α὎ηνὺο εἶλαη ἠ βιέπνληαο, θεζίλ· ΕἮ ηπθινὶ ἤηε, ν὎θ ἂλ εἴρεηε ἁκαξηίαλ. ἖πεηδὴ αἮζρύλεο ηὸ πξ᾵γκα ἐλόκηδνλ εἶλαη, ηὴλ ζπκθνξὰλ, πεξηέηξεςελ α὎ηὸ εἮο ηὴλ α὎η῵λ θεθαιὴλ, εἮπὼλ, ὅηη Σνῦην ἀλεθηνηέξαλ ὏κ῔λ ἔθεξε ηὴλ θόιαζηλ, παληαρνῦ πεξηθόπησλ ηὰ ἀλζξώπηλα θξνλήκαηα, θαὶ εἮο ἔλλνηαλ ἄγσλ κεγάιελ θαὶ ζαπκαζηήλ. Νῦλ δὲ θαὶ ιέγεηε, ὅηη Βιέπνκελ. Ὥζπεξ ἐθε῔ θεζηλ, Ὃλ ὏κε῔ο ἐιέγεηε, ὅηη Θεὸο ὏κ῵λ ἤλ, νὓησ δὴ θαὶ ἐληαῦζα· Νῦλ δὲ ιέγεηε ὅηη βιέπεηε· ν὎ γὰξ βιέπεηε. ἖ληαῦζα ὅπεξ ἐλόκηδνλ ἐγθώκηνλ εἶλαη κέγα, ηνῦην δείθλπζηλ α὎ην῔ο θόιαζηλ θέξνλ. Καὶ ὏πὲξ η῅ο πξνηέξαο δὲ πεξώζεσο παξεκπζήζαην ηὸλ ἐθ γελεη῅ο ηπθιόλ· εἶηα πεξὶ η῅ο ηπθιόηεηνο α὎η῵λ δηαιέγεηαη. Ἵλα γὰξ κὴ ιέγσζηλ, Ο὎ παξὰ ηὴλ ἟κεηέξαλ πήξσζηλ ν὎ πξνζεξρόκεζα, ἀιι' ὡο πιάλνλ θεύγνληεο ἀπνζηξεθόκεζα, ὏πὲξ ηνύηνπ πάληα πνηε῔ηαη ηὸλ ιόγνλ. βʹ. Ο὎ρ ἁπι῵ο δὲ ὁ ε὎αγγειηζηὴο ἐκλεκόλεπζελ, ὅηη ἢθνπζαλ ἐθ η῵λ Φαξηζαίσλ ηαῦηα νἯ κεη' α὎ηνῦ ὄληεο, θαὶ εἶπαλ· Μὴ θαὶ ἟κε῔ο ηπθινί ἐζκελ; ἀιι' ἵλα ζε ἀλακλήζῃ, ὅηη νὕηνη ἐθε῔λνη ἤζαλ νἯ πξόηεξνλ ἀπνζηάληεο, εἶηα ιηζάζαληεο. Ἤζαλ γάξ ηηλεο ἐπηπνιαίσο ἀθνινπζνῦληεο, θαὶ ῥᾳδίσο εἮο ην὎λαληίνλ κεηαβαιιόκελνη. Πόζελ νὔλ θαηαζθεπάδεη, ὅηη ν὎θ ἔζηη πιάλνο, ἀιιὰ πνηκήλ; Θεὶο ηὰ γλσξίζκαηα ἑθαηέξνπ, θαὶ ηνῦ πνηκέλνο, θαὶ ηνῦ πιάλνπ θαὶ ιπκε῵λνο, θαὶ ἀπ' α὎η῵λ παξέρσλ α὎ην῔ο ἐμεηάδεηλ ηὴλ η῵λ πξαγκάησλ ἀιήζεηαλ. Καὶ πξόηεξνλ ηίο ὁ πιάλνο θαὶ ὁ θιέπηεο δείθλπζηλ, ἀπὸ Γξαθ῵λ α὎ηὸλ νὓησ θαι῵λ θαὶ ιέγσλ· Ἀκὴλ, ἀκὴλ ιέγσ ὏κ῔λ, ὁ κὴ εἮζεξρόκελνο δηὰ η῅ο ζύξαο εἮο ηὴλ α὎ιὴλ η῵λ πξνβάησλ, ἀιιὰ ἀλαβαίλσλ ἀιιαρόζελ, ἐθε῔λνο θιέπηεο ἐζηὶ θαὶ ιῃζηήο. Ὅξα ηὰ δείγκαηα ηνῦ ιῃζηνῦ· πξ῵ηνλ, ὅηη ν὎ παῤῥεζίᾳ εἮζέξρεηαη· δεύηεξνλ, ὅηη ν὎ θαηὰ 59.324 ηὰο Γξαθάο· ηνῦην γάξ ἐζηη ηὸ, Μὴ δηὰ η῅ο ζύξαο. ἖ληαῦζα δὲ θαὶ ηνὺο πξὸ α὎ηνῦ αἮλίηηεηαη, θαὶ ηνὺο κεη' α὎ηὸλ ἐζνκέλνπο· ηόλ ηε Ἀληίρξηζηνλ θαὶ ηνὺο ςεπδνρξίζηνπο· ηόλ ηε Ἰνύδαλ θαὶ Θεπδ᾵λ, θαὶ εἴ ηηλεο ἕηεξνη ηνηνῦηνη γεγόλαζηλ. ΕἮθόησο δὲ ζύξαλ ηὰο Γξαθὰο ἐθάιεζελ. Αὕηαη γὰξ ἟κ᾵ο πξνζάγνπζη ηῶ Θεῶ, θαὶ ηὴλ ζενγλσζίαλ ἀλνίγνπζηλ· αὕηαη πξόβαηα πνηνῦζηλ, αὕηαη θπιάηηνπζη, θαὶ ηνὺο ιύθνπο ν὎θ ἀθη᾵ζηλ ἐπεηζειζε῔λ. Καζάπεξ γάξ ηηο ζύξα ἀζθαιὴο, νὓησο ἀπνθιείεη ην῔ο αἯξεηηθν῔ο ηὴλ εἴζνδνλ, ἐλ ἀζθαιείᾳ θαζηζη῵ζα ἟κ᾵ο πεξὶ ὧλ ἂλ βνπιώκεζα πάλησλ, θαὶ ν὎θ ἐ῵ζα πιαλ᾵ζζαη. Κἂλ κὴ παξαιύζσκελ α὎ηὴλ, ν὎θ ἐζόκεζα

ε὎ρείξσηνη ην῔ο ἐρζξν῔ο. ∆ηὰ ηαύηεο θαὶ ηνὺο πνηκέλαο θαὶ ηνὺο ν὎ πνηκέλαο εἮζόκεζα ἅπαληαο. Σί δέ ἐζηηλ, ΕἮο ηὴλ α὎ιήλ; Πξὸο ηὰ πξόβαηα θαὶ ηὴλ ἐθείλσλ πξόλνηαλ. ὇ γὰξ κὴ ηα῔ο Γξαθα῔ο ρξώκελνο, ἀιιὰ ἀλαβαίλσλ ἀιιαρόζελ· ηνπηέζηηλ, ἑηέξαλ ἑαπηῶ θαὶ κὴ λελνκηζκέλελ ηέκλσλ ὁδόλ· νὕηνο θιέπηεο ἐζηίλ. ὇ξᾶο θἀληεῦζελ ηῶ Παηξὶ ζπκθσλνῦληα, ηῶ ηὰο Γξαθὰο εἮο κέζνλ πξνθέξεηλ; ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ην῔ο Ἰνπδαίνηο ἔιεγελ, ἖ξεπλ᾵ηε ηὰο Γξαθάο· θαὶ Μσυζέα παξήγαγελ εἮο κέζνλ, θαὶ κάξηπξα α὎ηὸλ ἐθάιεη, θαὶ ηνὺο πξνθήηαο πάληαο. Πάληεο γὰξ, θεζὶλ, νἯ ἀθνύζαληεο η῵λ πξνθεη῵λ, ἣμνπζη πξόο κε· θαὶ, ΕἮ ἐπηζηεύεηε Μσυζε῔, ἐπηζηεύεηε ἂλ ἐκνί. ἖ληαῦζα δὲ ηὸ α὎ηὸ κεηαθνξηθ῵ο ἔζεθελ. ΕἮπὼλ δὲ, Ἀλαβαίλσλ ἀιιαρόζελ, θαὶ ηνὺο γξακκαηέαο ᾐλίμαην, ὅηη ἐδίδαζθνλ ἐληάικαηα, δηδαζθαιίαο ἀλζξώπσλ, θαὶ ηὸλ λόκνλ παξέβαηλνλ, ὅπεξ νὔλ θαὶ α὎ηὸο ὀλεηδίδσλ ἔιεγελ· Ο὎δεὶο ἐμ ὏κ῵λ πνηε῔ ηὸλ λόκνλ. Καὶ θαι῵ο εἶπελ, Ἀλαβαίλσλ, ν὎θ, ΕἮζηὼλ, ὅπεξ ἐζηὶ θιέπηνπ ζξηγθὸλ ὏πεξπεδ῅ζαη βνπινκέλνπ, θαὶ ἐπηθηλδύλσο πάληα πξάηηνληνο. Εἶδεο π῵ο ὏πέγξαςε ηὸλ ιῃζηήλ; ΢θόπεη θαὶ ηνῦ πνηκέλνο ηὸ γλώξηζκα. Σί νὔλ ηνῦηό ἐζηηλ; ὇ εἮζεξρόκελνο δηὰ η῅ο ζύξαο, νὕηόο ἐζηηλ ὁ πνηκὴλ η῵λ πξνβάησλ. Σνύηῳ ὁ ζπξσξὸο ἀλνίγεη, θαὶ ηὴλ θσλὴλ α὎ηνῦ ἀθνύεη ηὰ πξόβαηα, θαὶ ηὰ ἴδηα θαιε῔ θαη' ὄλνκα, θαὶ ὅηαλ ἐμαγάγῃ α὎ηὰ, πνξεύεηαη ἔκπξνζζελ α὎η῵λ. Ἔζεθε θαὶ ηνῦ πνηκέλνο θαὶ ηνῦ ιπκε῵λνο ηὰ δείγκαηα. Ἴδσκελ πάιηλ π῵ο α὎ην῔ο ἐθήξκνζε ηὰ ἑμ῅ο· Σνύηῳ, θεζὶλ, ὁ ζπξσξὸο ἀλνίγεη. ἖πέκεηλε ηῆ κεηαθνξᾶ, ὥζηε ἐκθαληηθώηεξνλ πνη῅ζαη ηὸλ ιόγνλ. ΕἮ δὲ θαὶ θαηὰ ιέμηλ ἐζέινηο ηὴλ παξαβνιὴλ ἐμεηάδεηλ, ν὎δὲλ θσιύεη ζπξσξὸλ ἐληαῦζα λνε῔λ ηὸλ Μσυζέα. ἖θε῔λνο γὰξ ὁ ηὰ ιόγηα ηνῦ Θενῦ ἐκπηζηεπζείο· νὕ Καὶ ηὴλ θσλὴλ α὎ηνῦ ἀθνύεη ηὰ πξόβαηα, θαὶ ηὰ ἴδηα θαιε῔ θαη' ὄλνκα. ἖πεηδὴ γὰξ ἄλσ θαὶ θάησ ἔιεγνλ α὎ηὸλ ἀπαηε῵λα εἶλαη, θαὶ ηνῦην ἐθ η῅ο ἀπηζηίαο η῅ο ἑαπη῵λ ἐβεβαίνπλ ιέγνληεο· Σίο η῵λ ἀξρόλησλ ἐπίζηεπζελ εἮο α὎ηόλ; δείθλπζηλ, ὅηη ν὎θ α὎ηὸλ ἐθ η῅ο ἐθείλσλ ἀπηζηίαο ιπκε῵λα θαὶ πιάλνλ δε῔ θαιε῔λ· ἀιι' α὎ηνὺο ἐθ ηνῦ κὴ πξνζέρεηλ α὎ηῶ, θαὶ η῅ο η῵λ πξνβάησλ ἀθνινύζσο ἐθβιεζ῅λαη ηάμεσο. ΕἮ γὰξ πνηκέλνο ἐζηὶ ηὸ δηὰ η῅ο λελνκηζκέλεο εἮζηέλαη ζύξαο, α὎ηὸο δὲ εἮζ῅ιζε δηὰ ηαύηεο· νἯ κὲλ ἀθνινπζήζαληεο ἅπαληεο δύλαηλη' ἂλ εἶλαη πξόβαηα· νἯ δὲ ἀπνῤῥαγέληεο ν὎ ηὸλ πνηκέλα δηέβαινλ, ἀιιὰ η῅ο η῵λ πξνβάησλ ζπγγελείαο ἐμέβαινλ ἑαπηνύο. ΕἮ δὲ ιέγεη πξντὼλ ηὴλ ζύξαλ ἑαπηὸλ εἶλαη, πάιηλ ν὎ ρξὴ ζνξπβε῔ζζαη. Καὶ γὰξ θαὶ πνηκέλα ἑαπηὸλ ιέγεη, θαὶ πξόβαηνλ, θαὶ δηαθόξσο ηὰο νἮθνλνκίαο θεξύηηεη ηὰο ἑαπηνῦ. Ὅηαλ γὰξ πξνζάγῃ ἟κ᾵ο ηῶ Παηξὶ, ζύξαλ ἑαπηὸλ θαιε῔· ὅηαλ δὲ ἐπηκει῅ηαη, πνηκέλα. Ἵλα γὰξ κὴ ηνῦην ἔξγνλ εἶλαη λνκίζῃο α὎ηνῦ κόλνλ ηὸ πξνζαγαγε῔λ, ιέγεη θαὶ πνηκέλα ἑαπηόλ. Καὶ ηὰ πξόβαηα η῅ο θσλ῅ο α὎ηνῦ ἀθνύεη, θαὶ θαιε῔ ηὰ ἴδηα πξόβαηα, θαὶ ἐμάγεη α὎ηὰ, θαὶ α὎ηὸο ἔκπξνζζελ α὎η῵λ πνξεύεηαη. Καὶ κὴλ ην὎λαληίνλ νἯ πνηκέλεο πνηνῦζηλ, ὄπηζζελ α὎η῵λ 59.325 ἀθνινπζνῦληεο. Ἀιι' α὎ηὸο, δεηθλὺο ὅηη ἅπαληαο ὁδεγήζεη πξὸο ηὴλ ἀιήζεηαλ, ἀπελαληίαο ἐθείλνηο πνηε῔· ὥζπεξ νὔλ θαὶ ὅηε ηὰ πξόβαηα ἔπεκπε, [ν὎θ ἔμσ η῵λ ιύθσλ, ἀιι' ἐλ κέζῳ η῵λ ιύθσλ ἔπεκπε.] Πνιὺ γὰξ παξαδνμνηέξα αὓηε ἟ πνηκαληηθὴ η῅ο παξ' ἟κ῔λ. γʹ. ∆νθε῔ δέ κνη θαὶ πεξὶ ηνῦ ηπθινῦ αἮλίηηεζζαη. Καὶ γὰξ ἐθε῔λνλ ἐμήγαγε θαιέζαο ἐθ κέζνπ η῵λ Ἰνπδαίσλ, θαὶ ἢθνπζε α὎ηνῦ η῅ο θσλ῅ο, θαὶ ἐπέγλσ. Ἀιινηξίῳ δὲ ν὎ κὴ ἀθνινπζήζνπζηλ, ὅηη ν὎θ νἴδαζη η῵λ ἀιινηξίσλ ηὴλ θσλήλ. Ἢηνη ηνὺο πεξὶ Θεπδ᾵λ ιέγεη ἐληαῦζα θαὶ Ἰνύδαλ (θαὶ γὰξ Ἅπαληεο, ὅζνη ἐπίζηεπζαλ α὎ην῔ο, δηεζθνξπίζζεζαλ, θεζίλ)· ἠ ηνὺο κεηὰ ηαῦηα κέιινληαο ἀπαηᾶλ ςεπδνρξίζηνπο. Ἵλα γὰξ κὴ ιέγσζηλ ἕλα ἐθείλσλ ηνῦηνλ εἶλαη, δηὰ πνιι῵λ ἑαπηὸλ ἀπ' ἐθείλσλ δηαηξε῔. Καὶ πξ῵ηνλ κὲλ ηίζεζη δηαθνξὰλ, ηὴλ ἀπὸ η῵λ Γξαθ῵λ δηδαζθαιίαλ· α὎ηὸο κὲλ γὰξ δηὰ ηνύησλ α὎ηνὺο πξνζήγεην, ἐθε῔λνη δὲ ν὎θ ἐληεῦζελ α὎ηνὺο ἐθείιθνλην. ∆επηέξαλ ηὴλ η῵λ πξνβάησλ ὏παθνήλ· α὎ηῶ κὲλ γὰξ ν὎ δ῵ληη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηειεπηήζαληη πάληεο ἐπίζηεπζαλ· ἐθείλνπο δὲ ε὎ζέσο

εἴαζαλ. Καὶ ηξίηελ δὲ κεηὰ ηνύησλ ἔζηηλ εἮπε῔λ ν὎ κηθξάλ. ἖θε῔λνη κὲλ γὰξ ὡο ηύξαλλνη, θαὶ ἐπὶ ἀπνζηαζίᾳ πάληα ἐπνίνπλ· α὎ηὸο δὲ νὓησ πόῤῥσ ἑαπηὸλ ηνηαύηεο θαηέζηεζελ ὏πνςίαο, ὡο θαὶ ζειόλησλ α὎ηὸλ πνη῅ζαη βαζηιέα θπγε῔λ, θαὶ ἐπεξσηώλησλ, εἮ ἔμεζηη δνῦλαη θ῅λζνλ Καίζαξη, θειεῦζαη θαηαζε῔λαη, θαὶ α὎ηὸλ ἐπηδνῦλαη ηὸ δίδξαρκα. Πξὸο ηνύηνηο α὎ηὸο κὲλ ὏πὲξ η῅ο ζσηεξίαο η῵λ πξνβάησλ ἤιζελ, ἵλα δσὴλ ἔρσζη, θαὶ πεξηζζὸλ ἔρσζη, θεζίλ· ἐθε῔λνη δὲ θαὶ η῅ο παξνύζεο α὎ηνὺο δσ῅ο ἀπεζηέξεζαλ. Καὶ νἯ κὲλ πξνὒδσθαλ ηνὺο ἐκπηζηεπζέληαο, θαὶ ἔθπγνλ· α὎ηὸο δὲ νὓησο ἔζηε γελλαίσο, ὡο θαὶ ηὴλ ςπρὴλ ἐπηδνῦλαη. Καὶ νἯ κὲλ ἄθνληεο θαὶ ἀλαγθαδόκελνη θαὶ θεύγνληεο ἔπαζνλ ἃ ἔπαζνλ· νὕηνο δὲ ἑθὼλ θαὶ πξναηξνύκελνο ὏πέκεηλελ ἅπαληα. Σαύηελ ηὴλ παξνηκίαλ εἶπελ α὎ην῔ο ὁ Ἰεζνῦο· ἐθε῔λνη δὲ ν὎θ ἔγλσζαλ ηίλα ἤλ ἃ ἐιάιεη α὎ην῔ο. Καὶ ηίλνο ἕλεθελ ἀζαθ῵ο εἶπελ α὎ην῔ο; Πξνζεθηηθσηέξνπο α὎ηνὺο πνη῅ζαη βνπιόκελνο. ἖πεὶ νὔλ ηνῦην θαηεζθεύαζε, ιύεη ινηπὸλ ηὴλ ἀζάθεηαλ, νὓησ ιέγσλ· ἖γώ εἮκη ἟ ζύξα· δη' ἐκνῦ ἐάλ ηηο εἮζέιζῃ, εἮζειεύζεηαη, θαὶ ἐμειεύζεηαη, θαὶ λνκὴλ ε὏ξήζεη· νἷνλ, ἐλ ἀζθαιείᾳ ἔζηαη θαὶ ἀδείᾳ (λνκὴλ δὲ ηὴλ ηξνθὴλ ἐληαῦζα ιέγεη θαὶ βνζθὴλ η῵λ πξνβάησλ, θαὶ ἐμνπζίαλ θαὶ θπξηόηεηα), ηνπηέζηηλ, Ἔλδνλ κελε῔, θαὶ ν὎δεὶο α὎ηὸλ ἐμσζήζεηαη· ὅπεξ νὔλ ἐπὶ η῵λ ἀπνζηόισλ γέγνλελ, νἳ κεηὰ ἀδείαο εἮζῄεζαλ θαὶ ἐμῄεζαλ, ὡο πάζεο θύξηνη γεγελεκέλνη η῅ο νἮθνπκέλεο, θαὶ ν὎δεὶο α὎ηνὺο ἐθβαιε῔λ ἴζρπζε. Πάληεο ὅζνη ἤιζνλ, θιέπηαη εἮζὶ θαὶ ιῃζηαί· ἀιι' ν὎θ ἢθνπζαλ α὎η῵λ ηὰ πξόβαηα. Ο὎ πεξὶ η῵λ πξνθεη῵λ θεζηλ ἐληαῦζα, θαζὼο νἯ αἯξεηηθνί θαζηλ (ἐθείλσλ γὰξ ἢθνπζαλ, θαὶ δη' ἐθείλσλ ἐπίζηεπζαλ, ὅζνη θαὶ ἐπίζηεπζαλ ηῶ Υξηζηῶ), ἀιιὰ πεξὶ Θεπδ᾵ θαὶ Ἰνύδα ιέγεη, θαὶ η῵λ ἄιισλ ζηαζηαζη῵λ. Ἄιισο δὲ θαὶ ηὸ, Ο὎θ ἢθνπζαλ ηὰ πξόβαηα, ἐπαηλ῵λ εἶπελ· ν὎δακνῦ δὲ θαίλεηαη ἐπαηλ῵λ ηνὺο παξαθνύζαληαο η῵λ πξνθεη῵λ, ἀιιὰ ην὎λαληίνλ θαθίδσλ θαὶ δηαβάιισλ ζθνδξ῵ο. Ὅζελ δ῅ινλ, ὅηη ηὸ, Ο὎θ ἢθνπζαλ, λῦλ πεξὶ η῵λ ζηαζηαζη῵λ ἐθείλσλ εἴξεηαη. ὇ θιέπηεο ν὎ κὴ ἔξρεηαη, εἮ κὴ ἵλα θιέςῃ θαὶ ζύζῃ θαὶ ἀπνιέζῃ· ὅπεξ ηόηε γέγνλε, πάλησλ ζθαγέλησλ θαὶ ἀπνινκέλσλ. ἖γὼ δὲ ἤιζνλ, ἵλα δσὴλ ἔρσζη, θαὶ πεξηζζὸλ ἔρσζη. Καὶ ηί δσ῅ο πεξηζζόηεξνλ, εἮπέ κνη; Βαζηιεία ν὎ξαλ῵λ. Ἀιι' νὒπσ ιέγεη ηνῦην, ἀιιὰ ηὸ η῅ο δσ῅ο ὄλνκα πεξηζηξέθεη, ὅπεξ ἤλ α὎ην῔ο γλώξηκνλ. ἖γώ εἮκη ὁ πνηκὴλ ὁ θαιόο. ἖ληαῦζα ινηπὸλ πεξὶ ηνῦ πάζνπο δηαιέγεηαη, δεηθλὺο ὅηη ὏πὲξ η῅ο ηνῦ θόζκνπ ζσηεξίαο ηνῦην γίλεηαη, θαὶ ν὎θ ἄθσλ 59.326 ἐπὶ ηνῦην ἔξρεηαη. Εἶηα ιέγεη ηὸ δε῔γκα ηνῦ πνηκέλνο πάιηλ θαὶ ηνῦ κηζζσηνῦ. ὇ κὲλ γὰξ πνηκὴλ ηὴλ ςπρὴλ ἑαπηνῦ ηίζεζηλ· ὁ κηζζσηὸο δὲ θαὶ ν὎θ ὢλ πνηκὴλ, νὕ ν὎θ εἮζὶ ηὰ πξόβαηα ἴδηα, ζεσξε῔ ηὸλ ιύθνλ ἐξρόκελνλ, θαὶ ἀθίεζη ηὰ πξόβαηα, θαὶ θεύγεη, θαὶ ἔξρεηαη ὁ ιύθνο, θαὶ ἁξπάδεη α὎ηά. ἖ληαῦζα δείθλπζηλ ἑαπηὸλ νὓησ θξαηνῦληα ὡο ηὸλ Παηέξα, εἴ γε πνηκὴλ α὎ηόο ἐζηη, θαὶ ἴδηα α὎ηνῦ ἐζηη ηὰ πξόβαηα. ὇ξᾶο π῵ο ἐλ ηα῔ο παξαβνια῔ο ὏ςειόηεξνλ θζέγγεηαη, ἔλζα ζπλεζθίαζηαη ὁ ιόγνο, θαὶ ν὎ δίδσζη ιαβὴλ θαλεξὰλ ην῔ο ἀθξνσκέλνηο; Σί νὔλ ὁ κηζζσηὸο νὕηνο πνηε῔; Θεσξε῔ ηὸλ ιύθνλ ἐξρόκελνλ, θαὶ ἀθίεζη ηὰ πξόβαηα, θαὶ ἔξρεηαη ὁ ιύθνο, θαὶ ἁξπάδεη α὎ηά. Σνῦην ἐθε῔λνη πεπνηήθαζηλ· α὎ηὸο δὲ ην὎λαληίνλ. Καὶ γὰξ, ἟λίθα ζπλειήθζε, θεζίλ· Ἄθεηε ηνύηνπο ὏πάγεηλ, ἵλα πιεξσζῆ ὁ ιόγνο, ὅηη ν὎δεὶο ἐμ α὎η῵λ ἀπώιεην. Ἔζηη δὲ ἐληαῦζα θαὶ λνεηὸλ ὏πνπηεῦζαη ιύθνλ. Καὶ γὰξ ν὎δὲ ἐθε῔λνλ εἴαζελ ἀπειζόληα ἁξπάζαη ηὰ πξόβαηα. Ο὎ ιύθνο δέ ἐζηηλ νὕηνο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ιέσλ. ὇ γὰξ ἐρζξὸο ἟κ῵λ δηάβνινο, θεζὶλ, ὡο ιέσλ πεξηέξρεηαη ὠξπόκελνο. Οὕηνο θαὶ ὄθηο θαὶ δξάθσλ ἐζηί· Παηε῔ηε γὰξ ἐπάλσ ὄθεσλ θαὶ ζθνξπίσλ. δʹ. ∆ηὸ, παξαθαι῵, κέλσκελ ὏πὸ ηῶ πνηκέλη λεκόκελνη· κελνῦκελ δὲ, ἐὰλ η῅ο θσλ῅ο α὎ηνῦ ἀθνύσκελ, ἐὰλ α὎ηῶ πεηζώκεζα, ἐὰλ κὴ ἀιινηξίῳ ἑπώκεζα. Καὶ πνία α὎ηνῦ ἐζηηλ ἟ θσλή; Μαθάξηνη νἯ πησρνὶ ηῶ πλεύκαηη· καθάξηνη νἯ θαζαξνὶ ηῆ θαξδίᾳ· καθάξηνη νἯ ἐιεήκνλεο. Ἂλ ηαῦηα πξάηησκελ, ὏πὸ ηῶ πνηκέλη κελνῦκελ, θαὶ ὁ ιύθνο ἔλδνλ γελέζζαη ν὎ δπλήζεηαη· ἀιιὰ θἂλ ἐπέιζῃ, ἐπὶ θαθῶ ηῶ ἑαπηνῦ ηνῦην

ἐξγάζεηαη. Πνηκέλα γὰξ ἔρνκελ νὓησ θηινῦληα ἟κ᾵ο, ὡο θαὶ ηὴλ ςπρὴλ ὏πὲξ ἟κ῵λ ἐπηδνῦλαη. Ὅηαλ νὔλ θαὶ δπλαηὸο ᾖ θαὶ θηιῆ, ηί ηὸ θσιύνλ ἟κ᾵ο ζσζ῅λαη; Ο὎δὲλ, εἮ κὴ ἟κε῔ο α὎ηνὶ ἀπνζηαίεκελ. Π῵ο δὲ ἀπνζηεζόκεζα; Ἄθνπζνλ α὎ηνῦ ιέγνληνο· Ο὎ δύλαζζε δπζὶ θπξίνηο δνπιεύεηλ, Θεῶ θαὶ κακσλᾶ. Ἂλ ηνίλπλ ηνύηῳ δνπιεύσκελ, ν὎ρ ὏πνζηεζόκεζα ηὴλ ἐθείλνπ ηπξαλλίδα. Καὶ γὰξ ηπξαλλίδνο ἁπάζεο πηθξόηεξνλ ἟ η῵λ ρξεκάησλ ἐπηζπκία. ἧδνλὴλ κὲλ γὰξ ν὎δεκίαλ ἔρεη· θξνληίδαο δὲ θαὶ θζόλνπο, θαὶ ἐπηβνπιὰο, θαὶ κ῔ζνο, θαὶ ζπθνθαληίαο, θαὶ ἀξεη῅ο κπξία θσιύκαηα, ῥᾳζπκίαλ, ἀζέιγεηαλ, πιενλεμίαλ, κέζελ· ἃ θαὶ ηνὺο ἐιεπζέξνπο δνύινπο πνηε῔ θαὶ ἀξγπξσλήησλ ρείξνπο, θαὶ δνύινπο, ν὎θ ἀλζξώπσλ, ἀιιὰ θαὶ ηνῦ ραιεπσηέξνπ η῵λ παζ῵λ θαὶ η῵λ λνζεκάησλ η῅ο ςπρ῅ο. ὇ ηνηνῦηνο πνιιὰ η῵λ θαὶ Θεῶ θαὶ ἀλζξώπνηο κὴ ἀξεζθόλησλ ηνικᾶ, δεδνηθὼο κή ηηο α὎ηνῦ ηὴλ δεζπνηείαλ ἀθέιεηαη ηαύηελ. Ὢ πηθξ᾵ο δνπιείαο θαὶ δηαβνιηθ῅ο δπλαζηείαο! ηνῦην γὰξ κάιηζηα πάλησλ ἐζηὶ ηὸ ραιεπώηαηνλ, ὅηη ἐλ ηνζνύηνηο θαηερόκελνη θαθν῔ο ἟δόκεζα, θαὶ ηὴλ ἅιπζηλ ἀζπαδόκεζα, θαὶ δεζκσηήξηνλ νἮθνῦληεο ζθόηνπο πεπιεξσκέλνλ εἮο θ῵ο ἐμειζε῔λ ν὎ βνπιόκεζα, ἀιι' ἐπηζθίγγνκελ ἑαπην῔ο ηὰ θαθὰ, θαὶ ἐλεδόκεζα ηῶ λνζήκαηη. Ὅζελ ν὎δὲ ἀπαιιαγ῅λαη δπλάκεζα, ἀιιὰ η῵λ ηὰ κέηαιια ἐξγαδνκέλσλ ραιεπώηεξνλ δηαθείκεζα, ηνὺο κὲλ πόλνπο θαὶ ηὴλ ηαιαηπσξίαλ ὏πνκέλνληεο, η῵λ δὲ θαξπ῵λ ν὎θ ἀπνιαύνληεο. Καὶ ηὸ δὴ ρε῔ξνλ πάλησλ, ὅηη θἂλ ἀπαιιάμαη βνπιεζῆ ηηο η῅ο πηθξ᾵ο ηαύηεο αἮρκαισζίαο ἟κ᾵ο, ν὎θ ἀλερόκεζα, ἀιιὰ θαὶ δπζρεξαίλνκελ θαὶ ἀγαλαθηνῦκελ, ν὎δὲλ ἄκεηλνλ η῵λ καηλνκέλσλ δηαθείκελνη ηαύηῃ, ἀιιὰ θαὶ πνιιῶ πάλησλ ἐθείλσλ ἀζιηώηεξνλ, θαὶ ηνζνῦηνλ, ὅζνλ ν὎δὲ ἀπαιιαγ῅λαη η῅ο καλίαο ἐζέινκελ. Μὴ γὰξ δηὰ ηνῦην παξήρζεο εἮο ηὸλ θόζκνλ, ὦ ἄλζξσπε, ηνῦηνλ; κὴ γὰξ δηὰ ηνῦην γέγνλαο ἄλζξσπνο, ἵλα ηὰ κέηαιια ηαῦηα ἐξγάδῃ, θαὶ ζπιιέγῃο ρξπζίνλ; Ο὎ δηὰ ηαῦηα ἔπιαζέ 59.327 ζε θαη' εἮθόλα· ἀιι' ἵλα α὎ηῶ ἀξέζῃο, ἵλα η῵λ κειιόλησλ ἐπηηύρῃο, ἵλα κεη' ἀγγέισλ ρνξεύζῃο. Σί ηνίλπλ ἐθβάιιεηο ζεαπηὸλ η῅ο ηνηαύηεο ζπγγελείαο, θαὶ πξὸο ηὴλ ἐζράηελ ἀηηκίαλ θαὶ δπζγέλεηαλ ἐμσζε῔ο; ὇ ηὰο α὎ηὰο ζνὶ ιύζαο ὠδ῔λαο, ὠδ῔λαο δὲ ιέγσ ηὰο πλεπκαηηθὰο, ιηκῶ δηαθζείξεηαη· ζὺ δὲ ὏πὸ πιεζκνλ῅ο δηαῤῥήγλπζαη. ὇ ἀδειθὸο γπκλὸο ηὸ ζ῵κα πεξηάγεη, ζὺ δὲ θαὶ ην῔ο Ἧκαηίνηο Ἧκάηηα θαηαζθεπάδεηο, ἐπηηεηρίδσλ ην῔ο ζθώιεμη ηὴλ ηνηαύηελ πεξηβνιήλ. Καὶ πόζῳ βέιηηνλ ἤλ ηὰ ζώκαηα πεξηβάιιεηλ ηὰ η῵λ πελήησλ! Οὓησ γὰξ θαὶ ἀλάισηα ἔκελε, θαὶ θξνληίδνο ἁπάζεο ἀπήιιαηηε, θαὶ ηὴλ κέιινπζάλ ζνη δσὴλ ἐθόκηδελ. ΕἮ γὰξ κὴ βνύιεη ηαῦηα γελέζζαη ζεηόβξσηα, δὸο ην῔ο πησρν῔ο· ἐθε῔λνη γάξ εἮζηλ νἯ ηὰ Ἧκάηηα ηαῦηα εἮδόηεο ηηλάζζεηλ θαι῵ο. Καὶ γὰξ ηνῦ θηβσηίνπ ηὸ ζ῵κα ηνῦ Υξηζηνῦ ηηκηώηεξόλ ηε θαὶ ἀζθαιέζηεξνλ. Ο὎δὲ γὰξ κόλνλ θπιάζζεη ηὰ Ἧκάηηα, ν὎δὲ ἀλάισηα δηαηεξε῔ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ιακπξόηεξα ἐξγάδεηαη. Σὸ θηβώηηνλ πνιιάθηο κεηὰ η῵λ Ἧκαηίσλ ιεθζὲλ ἐζράηῃ ζε πεξηέβαιε δεκίᾳ· ηαύηελ δὲ ν὎δὲ ζάλαηνο ιπκήλαζζαη δύλαηαη ηὴλ θπιαθήλ. Ο὎δὲ γὰξ ζπξ῵λ ἐληαῦζα ἟κ῔λ δε῔ θαὶ κνρι῵λ· ν὎θ νἮθεη῵λ ἀγξππλνύλησλ, ν὎θ ἄιιεο ηηλὸο ηνηαύηεο ἀζθαιείαο. Καὶ γὰξ πάζεο ἐπηβνπι῅ο ἀπήιιαθηαη, θαὶ ἀπόθεηηαη θπιαηηόκελα· ὥζπεξ εἮθὸο, ηὰ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο θείκελα. Πάζῃ γὰξ θαθίᾳ ἐθε῔λνο ὁ ηόπνο ἄβαηνο. Σαῦηα νὒηε ἟κε῔ο ἀεὶ ιέγνληεο δηαιηκπάλνκελ, νὒηε ὏κε῔ο ἀθνύνληεο πείζεζζε. Σὸ δὲ αἴηηνλ, ςπρ῅ο ἐζκελ ε὎ηεινῦο, θαὶ πξὸο ηὴλ γ῅λ θερελπίαο, θαὶ ρακαὶ ζπξνκέλεο. Μ᾵ιινλ δὲ κὴ γέλνηην πάλησλ ὏κ῵λ θαηαγλ῵λαη θαθίαλ, ὡο πάληαο ἀλίαηα λνζε῔λ. ΕἮ γὰξ θαὶ νἯ ηῶ πινύηῳ κεζύνληεο, ἐκθξάηηνπζη ηὴλ ἀθνὴλ πξὸο ηὰ ιεγόκελα, ἀιι' νἯ πελίᾳ ζπδ῵ληεο δπλήζνληαη δηαβιέςαη πξὸο ηὰ ιεγόκελα. Καὶ ηί ηαῦηα πξὸο ηνὺο πέλεηαο, θεζίλ; ν὎ γὰξ ρξπζὸο α὎ην῔ο ἐζηηλ, ν὎δὲ Ἧκάηηα ηνζαῦηα, θεζίλ. Ἀιιὰ ἄξ 59.328 ηνο ἐζηὶλ α὎ην῔ο θαὶ ὓδσξ ςπρξόλ· ἀιι' ὀβνινὶ δύν, θαὶ πόδεο, ὥζηε ἐπηζθέςαζζαη ηνὺο ἀῤῥσζηνῦληαο· ἀιιὰ γι῵ζζα θαὶ ιόγνο, ὥζηε παξαθαιέζαη ηὸλ βεβιεκέλνλ· ἀιι' νἮθία θαὶ ζηέγε, ὥζηε ὁκνδίαηηνλ πνη῅ζαη ηὸλ μέλνλ. Ο὎ γὰξ δὴ ηάιαληα ρξπζνῦ

ηόζα θαὶ ηόζα ἀπαηηνῦκελ παξὰ η῵λ πελήησλ· ἀιιὰ ηαῦηα κὲλ παξὰ η῵λ πινπηνύλησλ. ΕἮ δέ ηηο πέλεο εἴε, θαὶ ἐπὶ ηὰο η῵λ ἄιισλ ἔξρεηαη ζύξαο, ν὎δὲ ὀβνιὸλ ιαβε῔λ ὁ ∆εζπόηεο ἟κ῵λ ἐπαηζρύλεηαη· ἀιιὰ θαὶ κείδνλα ἐξε῔ η῵λ πνιιὰ βεβιεθόησλ εἮιεθέλαη παξ' α὎ηνῦ. Πόζνη η῵λ λῦλ ἑζηεθόησλ εὒμαλην θαη' ἐθε῔λνλ γελέζζαη ηὸλ θαηξὸλ, θαζ' ὃλ κεηὰ ζαξθὸο ὁ Υξηζηὸο πεξηεπόιεη ηὴλ γ῅λ, ὥζηε θαὶ ὁκνδίαηηνη α὎ηῶ γελέζζαη, θαὶ ζύζζηηνη; Ἰδνὺ λῦλ ἔμεζηη ηνῦην γελέζζαη, θαὶ θαιε῔λ α὎ηὸλ κ᾵ιινλ ἐπὶ ἄξηζηνλ θαὶ ἑζηηαζ῅λαη κεη' α὎ηνῦ, θαὶ ἐπὶ κείδνλη θέξδεη. Σ῵λ κὲλ γὰξ ηόηε α὎ηῶ ζπλεζηηαζέλησλ πνιινὶ θαὶ ἀπώινλην, νἷνο θαὶ ὁ Ἰνύδαο ἤλ, θαὶ ἕηεξνη δὲ ηνηνῦηνη· η῵λ δὲ θαινύλησλ α὎ηὸλ ἕθαζηνο λῦλ εἮο ηὴλ νἮθίαλ ηὴλ ἑαπηνῦ, θαὶ κεηαδηδόλησλ α὎ηῶ ηξαπέδεο θαὶ ζηέγεο, ε὎ινγίαο ἀπνιαύζεηαη κεγάιεο. ∆εῦηε γὰξ, θεζὶλ, νἯ ε὎ινγεκέλνη ηνῦ Παηξόο κνπ, θιεξνλνκήζαηε ηὴλ ἟ηνηκαζκέλελ ὏κ῔λ βαζηιείαλ ἀπὸ θαηαβνι῅ο θόζκνπ. ἖πείλαζα γὰξ, θαὶ ἐδώθαηέ κνη θαγε῔λ· ἐδίςεζα, θαὶ ἐπνηίζαηέ κε· μέλνο ἢκελ, θαὶ ζπλεγάγεηέ κε· ἞ζζέλεζα, θαὶ ἐπεζθέςαζζέ κε· ἐλ θπιαθῆ ἢκελ, θαὶ ἢιζεηε πξόο κε. Ἵλ' νὔλ ηνύησλ ἀθνύζσκελ η῵λ ῥεκάησλ, ἐλδύζσκελ ηὸλ γπκλὸλ, ζπλαγάγσκελ ηὸλ μέλνλ, ζξέςσκελ ηὸλ πεηλ῵ληα, πνηίζσκελ ηὸλ δης῵ληα, ἐπηζθεςώκεζα ηὸλ ἀῤῥσζηνῦληα, ἴδσκελ ηὸλ ἐλ θπιαθῆ, ἵλα παῤῥεζίαο ἀπνιαύζσκελ, θαὶ ἁκαξηεκάησλ ζπγρώξεζηλ ιάβσκελ, θαὶ η῵λ ἀγαζ῵λ κεηάζρσκελ ἐθείλσλ, η῵λ θαὶ ιόγνλ ὏πεξβαηλόλησλ θαὶ λνῦλ· ὧλ γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα θαὶ ηὸ θξάηνο εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.327 ΟΜΘΛΘΑ Ξʹ. ἖γώ εἮκη ὁ πνηκὴλ ὁ θαιὸο, θαὶ γηλώζθσ ηὰ ἐκὰ, θαὶ γηλώζθνκαη ὏πὸ η῵λ ἐκ῵λ. Καζὼο γηλώ ζθεη κε ὁ Παηὴξ, θἀγὼ γηλώζθσ ηὸλ Παηέξα, θαὶ ηὴλ ςπρήλ κνπ ηίζεκη ὏πὲξ η῵λ πξνβάησλ.
αʹ. Μέγα, ἀγαπεηνὶ, κέγα ἖θθιεζίαο πξνζηαζία, θαὶ πνιι῅ο δεόκελνλ θηινζνθίαο, θαὶ ἀλδξείαο ηνζαύηεο, ὅζεο ὁ Υξηζηὸο εἶπελ, ὥζηε ηὴλ ςπρὴλ ὏πὲξ η῵λ πξνβάησλ ζε῔λαη, ὥζηε κεδέπνηε ἐγθαηαιηπε῔λ α὎ηὰ ἔξεκα θαὶ γπκλὰ, ὥζηε πξὸο ηὸλ ιύθνλ ἵζηαζζαη γελλαίσο. Σνύηῳ γὰξ ὁ πνηκὴλ ηνῦ κηζζσηνῦ δηέζηεθελ. ὇ κὲλ γὰξ ηὴλ Ἦδίαλ ζσηεξίαλ παληαρνῦ ζθνπε῔, η῵λ πξνβάησλ ἀκει῵λ· νὕηνο δὲ παληαρνῦ ηὴλ η῵λ πξνβάησλ ἐπηδεηε῔, ηὴλ ἑαπηνῦ παξαηξέρσλ. ΕἮπὼλ ηνίλπλ ηνῦ πνηκέλνο ηὰ δείγκαηα, δύν ηίζεζη ηνὺο ιπκε῵λαο· ἕλα ηὸλ θιέπηελ ηὸλ ζύνληα θαὶ ἁξπάδνληα· ἕηεξνλ δὲ ηὸλ ηνύησλ κὲλ ν὎δὲλ πνηνῦληα, γηλνκέλσλ δὲ ηνύησλ ν὎θ ἐπηζηξεθόκελνλ, ν὎δὲ θσιύνληα· δη' ἐθείλσλ κὲλ ηνὺο πεξὶ Θεπδ᾵λ αἮληηηόκελνο, δηὰ ηνύησλ δὲ ηνὺο Ἰνπδαίσλ δηδαζθάινπο ἐθπνκπεύσλ, ν὎ θεδνκέλνπο ν὎δὲ θξνληίδνληαο η῵λ ἐκπεπηζηεπκέλσλ α὎ην῔ο πξνβάησλ. Ὅπεξ νὔλ θαὶ ὁ Ἰεδεθηὴι ἄλσζελ ἐγθαι῵λ α὎ην῔ο ἔιεγελ· Ὢ νἯ πνηκέλεο Ἰζξαήι· κὴ βόζθνπζηλ ἑαπηνὺο 59.328 νἯ πνηκέλεο; ν὎ρὶ ηὰ πξόβαηα βόζθνπζηλ νἯ πνηκέλεο; Ἀιι' ἐθε῔λνη ην὎λαληίνλ ἐπνίνπλ, ὅπεξ κέγηζηόλ ἐζηηλ εἶδνο θαθίαο, θαὶ η῵λ ἄιισλ αἴηηνλ πάλησλ. ∆ηὰ ηνῦην γάξ θεζηλ· νὒηε ηὸ πεπιαλεκέλνλ ἐπέζηξεθνλ, ν὎δὲ ηὸ ἀπνισιὸο ἐδήηνπλ, ν὎δὲ ηὸ ζπληεηξηκκέλνλ ἐδέζκνπλ, ν὎δὲ ηὸ ἀῤῥσζηνῦλ ἐζεξάπεπνλ, ἐπεηδὴ ἑαπηνὺο, θαὶ ν὎ ηὰ πξόβαηα, ἔβνζθνλ. Ὅπεξ θαὶ ὁ Παῦινο ἑηέξῳ ῥήκαηη πάιηλ ἐδήινπ ιέγσλ· ΟἯ γὰξ πάληεο ηὰ ἑαπη῵λ δεηνῦζηλ, ν὎ ηὰ Υξηζηνῦ Ἰεζνῦ· θαὶ πάιηλ, Μεδεὶο ηὸ ἑαπηνῦ δεηείησ, ἀιιὰ ηὸ ηνῦ πιεζίνλ ἕθαζηνο. Ἀιι' ἀκθνηέξσλ ἑαπηὸλ δηίζηεζηλ ὁ Υξηζηόο· ἐθείλσλ κὲλ η῵λ ἐπὶ ιύκῃ παξαγελνκέλσλ, ηῶ εἮπε῔λ, ∆ηὰ ηνῦην ἤιζνλ, ἵλα δσὴλ ἔρσζη, θαὶ πεξηζζὸλ ἔρσζη· ηνύησλ δὲ η῵λ πεξηνξώλησλ ὏πὸ η῵λ ιύθσλ ἁξπαδόκελα ηὰ πξόβαηα, ηῶ κὴ θαηαιηπε῔λ, ἀιιὰ θαὶ ηὴλ ςπρὴλ α὎ηνῦ ζε῔λαη ὏πὲξ α὎η῵λ, ὥζηε κὴ ηὰ πξόβαηα ἀπνζαλε῔λ. ἖πεηδὴ γὰξ α὎ηὸλ ἐβνπιεύνλην ἀλειε῔λ,

νὒηε η῅ο δηδαζθαιίαο κεηέζεην, νὒηε ηνὺο πηζηεύνληαο πξνὒδσθελ, ἀιι' ἔζηε, θαὶ εἵιεην ἀπνζαλε῔λ. ∆ηὰ ηνῦην ἄλσ θαὶ θάησ ἔιεγελ· ἖γώ εἮκη ὁ πνηκὴλ ὁ θαιόο. Εἶηα ἐπεηδὴ ἀκάξηπξα ἐδόθεη ηὰ ιεγόκελα εἶλαη (ηὸ κὲλ γὰξ, Σὴλ ςπρήλ κνπ ηίζεκη, ν὎ κεηὰ πνιὺ ηὴλ ἀπόδεημηλ ἔιαβε· ηὸ δὲ, Ἵλα δσὴλ ἔρσζη, θαὶ πεξηζζὸλ ἔρσζη, κεηὰ ηὴλ ἐληεῦζελ ἔκειιελ ἀπνδεκίαλ ζπκβήζεζζαη, θαηὰ ηὸλ αἮ῵λα ηὸλ κέιινληα), ηί πνηε῔; Θάηεξνλ ἀπὸ ζαηέξνπ. 59.329 πηζηνῦηαη, ἀπὸ ηνῦ δνῦλαη ηὴλ ςπρὴλ, ὅηη θαὶ ηὴλ δσὴλ δίδσζηλ. Ὅπεξ θαὶ ὁ Παῦινο ἔιεγελ, ὅηη ΕἮ ἐρζξνὶ ὄληεο θαηειιάγεκελ ηῶ Θεῶ δηὰ ηνῦ ζαλάηνπ ηνῦ ΤἯνῦ α὎ηνῦ, πνιιῶ κ᾵ιινλ θαηαιιαγέληεο ζσζεζόκεζα. Καὶ πάιηλ ἀιιαρνῦ· Ὅο γε ηνῦ Ἦδίνπ ΤἯνῦ ν὎θ ἐθείζαην, ἀιι' ὏πὲξ ἟κ῵λ πάλησλ παξέδσθελ α὎ηὸλ, π῵ο ν὎ρὶ ζὺλ α὎ηῶ ηὰ πάληα ἟κ῔λ ραξηε῔ηαη; Ἀιιὰ ηίλνο ἕλεθελ ν὎θ ἐγθαινῦζηλ α὎ηῶ λῦλ, ἃ θαὶ πξόηεξνλ, ιέγνληεο· ΢ὺ πεξὶ ζεαπηνῦ καξηπξε῔ο, ἟ καξηπξία ζνπ ν὎θ ἔζηηλ ἀιεζήο; Ὅηη πνιιάθηο ἐπεζηόκηζελ α὎ηνὺο, θαὶ πιείσλ ἟ παῤῥεζία πξὸο α὎ηνὺο ἀπὸ η῵λ ζεκείσλ ἐγέλεην. Εἶηα, ἐπεηδὴ εἶπελ ἀλσηέξσ, Καὶ ηὰ πξόβαηα η῅ο θσλ῅ο α὎ηνῦ ἀθνύεη, θαὶ ἀθνινπζε῔ α὎ηῶ, ἵλα κή ηηο εἴπῃ· Σί νὔλ πξὸο ηνὺο κὴ πηζηεύζαληαο; ἄθνπζνλ ηί ἐπήγαγε· Καὶ γηλώζθσ ηὰ ἐκὰ, θαὶ γηλώζθνκαη ὏πὸ η῵λ ἐκ῵λ. Ὅπεξ θαὶ ὁ Παῦινο δει῵λ, ἔιεγελ· Ο὎θ ἀπώζαην ὁ Θεὸο ηὸλ ιαὸλ α὎ηνῦ ὃλ πξνέγλσ· θαὶ ὁ Μσυζ῅ο, Ἔγλσ Κύξηνο ηνὺο ὄληαο α὎ηνῦ· ἐθείλνπο ιέγσ, θεζὶλ, νὑο πξνέγλσλ. Εἶηα, ἵλα κὴ η῅ο γλώζεσο ἴζνλ ηὸ κέηξνλ λνκίζῃο, ἄθνπζνλ π῵ο δηνξζνῦηαη α὎ηὸ ηῆ ἐπαγσγῆ· Γηλώζθσ ηὰ ἐκὰ, θεζὶ, θαὶ γηλώζθνκαη ὏πὸ η῵λ ἐκ῵λ. Ἀιι' ν὎θ ἴζε ἟ γλ῵ζηο· ἀιιὰ πνῦ ἴζε; ἖πὶ ηνῦ Παηξὸο θαὶ ἐκνῦ. ἖θε῔ γὰξ, Καζὼο γηλώζθεη κε ὁ Παηὴξ, θἀγὼ γηλώζθσ ηὸλ Παηέξα. ἖πεὶ εἮ κὴ ηνῦην ἐβνύιεην θαηαζθεπάζαη, ηίλνο ἕλεθελ α὎ηὸ ἐπήγαγελ; ἖πεηδὴ γὰξ πνιιαρνῦ ἑαπηὸλ ηίζεζηλ ἐλ ηάμεη η῵λ πνιι῵λ, ἵλα κή ηηο λνκίζῃ ὅηη ὡο ἄλζξσπνο νὓησο ἐγίλσζθελ, ἐπήγαγε· Καζὼο γηλώζθεη κε ὁ Παηὴξ, θἀγὼ γηλώζθσ ηὸλ Παηέξα. Οὓησο ἀθξηβ῵ο α὎ηὸλ ἐπίζηακαη, ὡο α὎ηὸο ἐκέ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ἔιεγελ· Ο὎δεὶο γηλώζθεη ηὸλ ΤἯὸλ, εἮ κὴ ὁ Παηὴξ, θαὶ ηὸλ Παηέξα, εἮ κὴ ὁ ΤἯὸο, θερσξηζκέλελ ηηλὰ γλ῵ζηλ ιέγσλ, θαὶ ηνηαύηελ, νἵαλ ν὎δεὶο ἕηεξνο δύλαηαη ζρε῔λ. ἖γὼ ηίζεκη ηὴλ ςπρήλ κνπ. ΢πλερ῵ο ηνῦην ιέγεη, δει῵λ ὅηη ν὎θ ἔζηη πιάλνο. ἖πεὶ θαὶ ὁ Ἀπόζηνινο, ὅηε α὎ηὸλ ἐβνύιεην δε῔μαη γλήζηνλ ὄληα δηδάζθαινλ, θαὶ πξὸο ηνὺο ςεπδαπνζηόινπο ἀληηπαξεμήγαγε ηὸλ ιόγνλ, ἀπὸ η῵λ θηλδύλσλ θαὶ η῵λ ζαλάησλ ἑαπηὸλ ζπλίζηεζη ιέγσλ· ἖λ πιεγα῔ο ὏πεξβαιιόλησο, ἐλ ζαλάηνηο πνιιάθηο. Σὸ κὲλ γὰξ ιέγεηλ, ὅηη Φ῵ο εἮκη, θαὶ, Ζσή εἮκη, ἐδόθεη εἶλαη ηύθνπ παξὰ ην῔ο ἀλνήηνηο· ηὸ δὲ ιέγεηλ, Ἀπνζαλε῔λ βνύινκαη, ν὎δεκίαλ βαζθαλίαλ εἶρελ, ν὎δὲ θζόλνλ. ∆ηὰ ηνῦην ν὎δὲ ιέγνπζηλ α὎ηῶ· ΢ὺ καξηπξε῔ο πεξὶ ζεαπηνῦ· ἟ καξηπξία ζνπ ν὎θ ἔζηηλ ἀιεζήο. Πνιιὴλ γὰξ ἐδείθλπ ηὸ ῥ῅κα θεδεκνλίαλ, εἴ γε ὏πὲξ η῵λ ιηζαδόλησλ ἐβνύιεην ἑαπηὸλ ἐθδνῦλαη. βʹ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ε὎θαίξσο ηὸλ πεξὶ η῵λ ἐζλ῵λ εἮζάγεη ιόγνλ. Καὶ γὰξ θαὶ ἄιια πξόβαηα ἔρσ, θεζὶλ, ἃ ν὎θ ἔζηηλ ἐθ η῅ο α὎ι῅ο ηαύηεο· θἀθε῔λά κε δε῔ ἀγαγε῔λ. Ἰδνὺ πάιηλ ηὸ, ∆ε῔, ῥ῅κα θείκελνλ, ν὎θ ἀλάγθεο ἐζηὶλ, ἀιιὰ ηνῦ πάλησο ἐζνκέλνπ δεισηηθόλ· ὡζαλεὶ ἔιεγε· Σί ζαπκάδεηε, εἮ νὕηνί κνη κέιινπζηλ ἕπεζζαη, θαὶ ηὰ πξόβαηα η῅ο θσλ῅ο κνπ ἀθνύεηλ; Ὅηαλ γὰξ θαὶ ἄιια ἴδεηέ κνη ἀθνινπζνῦληα, θαὶ η῅ο θσλ῅ο κνπ ἀθνύνληα, ηόηε ἐθπιαγήζεζζε κεηδόλσο. ΕἮ δὲ ιέγεη, Ἃ ν὎θ ἔζηηλ ἐθ η῅ο α὎ι῅ο ηαύηεο, κὴ ζνξπβεζῆο. ἧ γὰξ δηαθνξὰ πεξὶ ηὸλ λόκνλ κόλνλ, θαζάπεξ θαὶ ὁ Παῦιόο θεζηλ· Οὒηε πεξηηνκή ηη Ἦζρύεη, νὒηε ἀθξνβπζηία. Κἀθε῔λά κε δε῔ ἀγαγε῔λ. ∆είθλπζηλ ἀκθνηέξνπο ἐζθνξπηζκέλνπο θαὶ κεκηγκέλνπο θαὶ πνηκέλαο ν὎θ ἔρνληαο, θἀθείλνπο θαὶ ηνύηνπο, νὒπσ ηνῦ θαινῦ παξαγελν 59.330 κέλνπ πνηκέλνο. Εἶηα θαὶ ηὴλ κέιινπζαλ α὎η῵λ πξναλαθσλε῔ ζπλάθεηαλ, ὅηη Ἔζνληαη κία πνίκλε. Ὅπεξ θαὶ α὎ηὸ πάιηλ ὁ Παῦινο ἐδήισζελ εἮπώλ· Ἵλα ηνὺο δύν θηίζῃ ἐλ ἑαπηῶ εἮο ἕλα θαηλὸλ ἄλζξσπνλ. ∆ηὰ ηνῦηό κε ἀγαπᾶ ὁ Παηὴξ, ὅηη ἐγὼ ηὴλ ςπρήλ κνπ ηίζεκη, ἵλα πάιηλ ιάβσ α὎ηήλ. Καὶ ηί ηνῦ ῥήκαηνο ηνύηνπ ηαπεηλόηεξνλ γέλνηη' ἂλ, εἴ γε δη' ἟κ᾵ο ὁ

∆εζπόηεο ἀγαπ᾵ζζαη κέιιεη ὁ ἟κέηεξνο, ἐπεηδὴ ὏πὲξ ἟κ῵λ ἀπνζλήζθεη; Σί νὔλ, εἮπέ κνη; ηὸλ ἔκπξνζζελ ρξόλνλ ν὎θ ἞γαπ᾵ην, ἀιιὰ λῦλ η῅ο ἀγάπεο ἢξμαην ὁ Παηὴξ, θαὶ ἟κε῔ο γεγόλακελ η῅ο ἀγάπεο α὎ηῶ αἴηηνη; ὇ξᾶο π῵ο θέρξεηαη ηῆ ζπγθαηαβάζεη; Σί νὔλ ἐληαῦζα θαηαζθεπάζαη βνύιεηαη; ἖πεηδὴ ἀιιόηξηνλ α὎ηὸλ ἔιεγνλ ηνῦ Παηξὸο θαὶ πιάλνλ, θαὶ ἐπὶ ιύκῃ ἣθεηλ α὎ηὸλ θαὶ ἀπσιείᾳ, ιέγεη· Καὶ εἮ κεδὲλ ἄιιν, ηνῦην γνῦλ κε ἔπεηζελ ἀγαπᾶλ ὏κ᾵ο, ηὸ νὓησ ὏κ᾵ο ἀγαπ᾵ζζαη παξὰ ηνῦ Παηξὸο ὡο ἐκέ· θαὶ δηὰ ηνῦην ἀγαπ᾵ζζαη παξ' α὎ηνῦ, ἐπεηδὴ ὏πὲξ ὏κ῵λ ἀπνζλήζθσ. Καὶ κεηὰ ηνύηνπ δὲ θαὶ ἐθε῔λν θαηαζθεπάζαη βνύιεηαη, ὅηη ηε ν὎θ ἄθσλ ἐπὶ ηὸ πξ᾵γκα ἔξρεηαη (εἮ γὰξ ἄθσλ, π῵ο ἀγάπεο ἤλ πνηεηηθὸλ ηὸ γηλόκελνλ;), θαὶ ὅηη θαὶ ηῶ Παηξὶ κεζ' ὏πεξβνι῅ο ηνῦην δνθε῔. ΕἮ δὲ ὡο ἄλζξσπνο ηνῦην δηαιέγεηαη, κὴ ζαπκάζῃο· πνιιάθηο γὰξ ηὴλ ὏πὲξ ηνύησλ εἮξήθακελ αἮηίαλ, θαὶ πάιηλ ηὰ α὎ηὰ ιέγεηλ πεξηηηὸλ θαὶ ἐπαρζέο. ἖γὼ ηίζεκη ηὴλ ςπρήλ κνπ, ἵλα πάιηλ ιάβσ α὎ηήλ· θαὶ ν὎δεὶο αἴξεη α὎ηὴλ ἀπ' ἐκνῦ. ἖γὼ ηίζεκη α὎ηὴλ ἀπ' ἐκαπηνῦ. ἖μνπζίαλ ἔρσ ζε῔λαη ηὴλ ςπρήλ κνπ, θαὶ ἐμνπζίαλ ἔρσ ιαβε῔λ α὎ηήλ. ἖πεηδὴ γὰξ πνιιάθηο ἐβνπιεύνλην α὎ηὸλ ἀλειε῔λ, ιέγεη, ὅηη Μὴ βνπινκέλνπ ἐκνῦ, ἀλόλεηνο ὏κ῔λ ἐζηηλ ὁ πόλνο· θαὶ ἐθ ηνῦ πξνηέξνπ ηὸ δεύηεξνλ θαηαζθεπάδεη, ἀπὸ ηνῦ ζαλάηνπ ηὴλ ἀλάζηαζηλ. Σνῦην γάξ ἐζηη ηὸ ζαπκαζηὸλ θαὶ παξάδνμνλ. Καὶ γὰξ ἀκθόηεξα θαηλ῵ο γέγνλε, θαὶ ὏πὲξ ηὴλ θνηλὴλ ζπλήζεηαλ. Πξνζέρσκελ δὲ κεηὰ ἀθξηβείαο ηῶ ιεγνκέλῳ· ἖μνπζίαλ ἔρσ ζε῔λαη, θεζὶ, ηὴλ ςπρήλ κνπ. Καὶ ηίο ν὎θ ἔρεη ἐμνπζίαλ ζε῔λαη ηὴλ ςπρὴλ ηὴλ ἑαπηνῦ; ἗θάζηῳ γὰξ βνπινκέλῳ δπλαηὸλ ἑαπηὸλ ἀλειε῔λ. Ἀιι' ν὎ρ νὓησ θεζίλ· ἀιιὰ π῵ο; Οὓησο ἐμνπζίαλ ἔρσ ζε῔λαη, ὡο κεδέλα δπλεζ῅λαη ἄθνληνο ἐκνῦ ηνῦην πνη῅ζαη· ὅπεξ ἐπὶ ἀλζξώπσλ ν὎θ ἔλη. ἧκε῔ο γὰξ ν὎θ ἔρνκελ ἐμνπζίαλ ἄιισο ζε῔λαη, ἀιι' ἀλαηξνῦληεο ἑαπηνύο. ΕἮ δὲ ἐκπίπηνηκελ εἮο ἐπηβνπιεύνληάο ηηλαο θαὶ θπξίνπο ἀλειε῔λ, ν὎θ ἔηη ἔρνκελ ἐμνπζίαλ ηνῦ ζε῔λαη θαὶ κὴ, ἀιιὰ θαὶ ἀθόλησλ ἟κ῵λ ἐθε῔λνη α὎ηὴλ ἀλαηξνῦζηλ. ἖π' α὎ηνῦ δὲ ν὎ρ νὓησο, ἀιιὰ θαὶ ἑηέξσλ ἐπηβνπιεπόλησλ θύξηνο ἤλ α὎ηὸο κὴ ζε῔λαη α὎ηήλ. ΕἮπὼλ νὔλ, ὅηη Ο὎δεὶο α὎ηὴλ αἴξεη ἀπ' ἐκνῦ, ηόηε ἐπήγαγελ· ἖μνπζίαλ ἔρσ ζε῔λαη ηὴλ ςπρήλ κνπ· ηνπηέζηηλ, ἖γὼ κόλνο εἮκὶ θύξηνο ηνῦ ζε῔λαη α὎ηήλ· ὅπεξ ἐθ' ὏κ῵λ ν὎θ ἔζηη. Καὶ γὰξ θαὶ ἄιινη πνιινὶ θύξηνί εἮζη ηνῦ ιαβε῔λ α὎ηὴλ ἀθ' ἟κ῵λ. Ἀιιὰ ηνῦην παξὰ ηὴλ ἀξρὴλ ν὎θ εἶπελ· ν὎δὲ γὰξ ἔκειιελ ὁ ιόγνο ἀμηόπηζηνο εἶλαη· ἀιι' ὅηε ηὴλ ἀπὸ η῵λ πξαγκάησλ ἔιαβε καξηπξίαλ, θαὶ πνιιάθηο ἐπηβνπιεύζαληεο ν὎θ ἴζρπζαλ α὎ηὸλ θαηαζρε῔λ (θαὶ γὰξ ἐμ῅ιζελ ἐθ η῵λ ρεηξ῵λ α὎η῵λ κπξηάθηο)· ηόηε ινηπόλ θεζηλ, Ο὎δεὶο α὎ηὴλ αἴξεη ἀπ' ἐκνῦ. ΕἮ δὲ ηνῦην ἀιεζὲο, θἀθε῔λν ἕπεηαη, ηὸ ἑθόληα ἐπὶ ηνῦην ἔξρεζζαη. Σνύηνπ δὲ ὄληνο ἀιεζνῦο, θἀθε῔λν ζπλέζηεθε, ηὸ ἟λίθα ἂλ βνπιεζῆ ιαβε῔λ α὎ηὴλ, δπλεζ῅λαη πάιηλ. ΕἮ γὰξ ηὸ ἀπνζαλε῔λ κε῔δνλ ἠ θαηὰ ἄλζξσπνλ ἤλ, κεδὲ πεξὶ ἐθείλνπ ινηπὸλ ἀκθίβαιιε. Σὸ γὰξ α὎ηὸλ κόλνλ εἶλαη θύξηνλ ηνῦ ηὴλ ςπρὴλ ἀθε῔λαη, δείθλπζη θαὶ ηνῦ ιαβε῔λ α὎ηὴλ θύξηνλ ὄληα ἀπὸ η῅ο α὎η῅ο 59.331 ἐμνπζίαο. ὇ξᾶο π῵ο ἀπὸ ηνῦ πξνηέξνπ ηὸ δεύηεξνλ θαηεζθεύαζε, θαὶ ἀπὸ ηνῦ ζαλάηνπ θαὶ ηὴλ ἀλάζηαζηλ ἔδεημελ ἀλακθηζβήηεηνλ; Σαύηελ ηὴλ ἐληνιὴλ ἔιαβνλ παξὰ ηνῦ Παηξόο. Πνίαλ δὴ ηαύηελ; Σὸ ἀπνζαλε῔λ ὏πὲξ ηνῦ θόζκνπ. Ἆξ' νὔλ ἀλέκεηλελ ἀθνῦζαη πξόηεξνλ, θαὶ ηόηε εἵιεην, θαὶ ἐδέεζελ α὎ηὸ καζε῔λ; Καὶ ηίο ἂλ ηνῦην λνῦλ ἔρσλ εἴπνη; Ἀιι' ὥζπεξ ἀλσηέξσ εἮπὼλ, ∆ηὰ ηνῦηό κε ὁ Παηὴξ ἀγαπᾶ, ηὴλ ἑθνύζηνλ ἐδήισζελ ὁξκὴλ, θαὶ ηὴλ η῅ο ἐλαληηόηεηνο ἀλε῔ιελ ὏πόλνηαλ· νὓησ θαὶ ἐληαῦζα ἐληνιὴλ εἮιεθέλαη παξὰ ηνῦ Παηξὸο εἮπὼλ, ν὎δὲλ ἄιιν ἐκθαίλεη, ἠ ὅηη ἖θείλῳ δνθε῔ ηνῦην, ὃ ἐγὼ πνη῵· ἵλ' ὅηαλ α὎ηὸλ ἀλέισζη, κὴ λνκίζσζηλ ὡο ἐγθαηαιειεηκκέλνλ θαὶ πξνδηδόκελνλ ὏πὸ ηνῦ Παηξὸο ἀλῃξεθέλαη, κεδὲ ὀλεηδίζσζηλ ἅπεξ ὠλείδηζαλ· Ἄιινπο ἔζσζελ, ἑαπηὸλ ν὎ δύλαηαη ζ῵ζαη· θαὶ, ΕἮ ΤἯὸο εἶ ηνῦ Θενῦ, θαηάβεζη ἀπὸ ηνῦ ζηαπξνῦ. Καὶ κὴλ δηὰ ηνῦην ν὎ θαηαβαίλεη, ἐπεηδὴ ΤἯόο ἐζηη ηνῦ Θενῦ. γʹ. Εἶηα ἵλα κὴ ἀθνύσλ, ὅηη ἖ληνιὴλ ἔιαβνλ παξὰ ηνῦ Παηξὸο, ἀιιόηξηνλ α὎ηνῦ ηὸ θαηόξζσκα εἶλαη λνκίζῃο, πξνιαβὼλ

ἔιεγελ· ὇ πνηκὴλ ὁ θαιὸο ηὴλ ςπρὴλ α὎ηνῦ ηίζεζηλ ὏πὲξ η῵λ πξνβάησλ· δηὰ ηνύησλ δεηθλὺο α὎ηνῦ ὄληα ηὰ πξόβαηα, θαὶ ὅηη α὎ηνῦ ηὸ θαηόξζσκα ἤλ π᾵λ ηὸ γεγελεκέλνλ, θαὶ ν὎ δεόκελνλ α὎ηὸλ ἐληνι῅ο. ΕἮ γὰξ ἐληνι῅ο ἐδε῔ην, π῵ο ἔιεγελ· Ἀπ' ἐκαπηνῦ ηίζεκη; ὇ γὰξ ἀθ' ἑαπηνῦ ηηζεὶο ν὎ δέεηαη ἐληνι῅ο. Καὶ ηὴλ αἮηίαλ δὲ ηίζεζη, δη' ἡλ ηνῦην πνηε῔. Πνία δὲ αὓηε ἐζηί; Σὸ πνηκέλα α὎ηὸλ εἶλαη, θαὶ θαιὸλ πνηκέλα. ὇ δὲ θαιὸο πνηκὴλ ν὎ δε῔ηαη ἑηέξνπ ηνῦ πξὸο ηνῦην α὎ηὸλ δηαλαζηήζνληνο. ΕἮ δὲ ἐπ' ἀλζξώπσλ ηνῦην, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐπὶ Θενῦ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ὁ Παῦινο ἔιεγελ, ὅηη ἗απηὸλ ἐθέλσζελ. Ο὎δὲλ νὔλ ἄιιν ἟ ἐληνιὴ ἐληαῦζα βνύιεηαη θεηκέλε, ἀιι' ἠ ηὴλ πξὸο ηὸλ Παηέξα ὁκόλνηαλ δε῔μαη. ΕἮ δὲ νὓησ ηαπεηλ῵ο εἴξεηαη θαὶ ἀλζξσπίλσο, η῅ο η῵λ ἀθνπόλησλ ἐζηὶλ ἀζζελείαο ἟ αἮηία. ΢ρίζκα νὔλ ἐγέλεην ἐλ ην῔ο Ἰνπδαίνηο. Καὶ νἯ κὲλ ἔιεγνλ, ὅηη δαηκόληνλ ἔρεη θαὶ καίλεηαη. Σί α὎ηνῦ ἀθνύεηε; ΟἯ δὲ, ὅηη Σὰ ῥήκαηα ηαῦηα ν὎θ ἔζηη δαηκνληδνκέλνπ. Μὴ δαηκόληνλ δύλαηαη ὀθζαικνὺο ηπθι῵λ ἀλν῔μαη; ἖πεηδὴ γὰξ κείδνλα ἠ θαηὰ ἄλζξσπνλ ηὰ ιεγόκελα, θαὶ ν὎ η῅ο θνηλ῅ο ζπλεζείαο, δαηκνλ῵ληα α὎ηὸλ ἔιεγνλ, ηέηαξηνλ ἢδε ηνύηῳ α὎ηὸλ πξνζεηπόληεο (θαὶ γὰξ ἔκπξνζζελ ἔιεγνλ· ∆αηκόληνλ ἔρεηο, ηίο ζε δεηε῔ ἀπνθηε῔λαη; θαὶ πάιηλ· Ο὎ θαι῵ο ἐιέγνκελ, ὅηη ΢ακαξείηεο εἶ ζὺ, θαὶ δαηκόληνλ ἔρεηο; θαὶ ἐληαῦζα· ∆αηκόληνλ ἔρεη θαὶ καίλεηαη· ηί α὎ηνῦ ἀθνύεηε;)· κ᾵ιινλ δὲ ν὎ ηέηαξηνλ, ἀιιὰ θαὶ πνιιάθηο α὎ηὸλ ἀθεθνέλαη. Σὸ γὰξ ιέγεηλ, Ο὎ θαι῵ο ἐιέγνκελ ὅηη δαηκόληνλ ἔρεηο; ν὎ ηνῦ δεύηεξνλ θαὶ ηξίηνλ, ἀιιὰ ηνῦ πνιιάθηο εἮξεθέλαη ηνῦην, ζεκε῔όλ ἐζηη. ΟἯ δὲ ἔιεγνλ, θεζίλ· Σαῦηα ηὰ ῥήκαηα ν὎θ ἔζηη δαηκνληδνκέλνπ. Μὴ δαηκόληνλ δύλαηαη ὀθζαικνὺο ηπθι῵λ ἀλν῔μαη; ἖πεηδὴ γὰξ ἀπὸ ῥεκάησλ ν὎θ ἞δύλαλην ἐπηζηνκίδεηλ, ηὴλ ἀπόδεημηλ ινηπὸλ ἀπὸ η῵λ ἔξγσλ ἐπνηνῦλην. Μάιηζηα κὲλ γὰξ ν὎δὲ ηὰ ῥήκαηα δαηκνλ῵ληόο ἐζηηλ· εἮ δὲ ν὎ πείζεζζε ἀπὸ η῵λ ῥεκάησλ, ἀπὸ η῵λ ἔξγσλ δπζσπήζεηε. ΕἮ δὲ κὴ δαηκνλ῵ληόο ἐζηη, κείδνλα δὲ ἠ θαηὰ ἄλζξσπνλ, εὒδεινλ ὅηη ζείαο ηηλὸο ηαῦηά ἐζηη δπλάκεσο. Εἶδεο ζπιινγηζκόλ; Ὅηη γὰξ κείδνλα ἠ θαηὰ ἄλζξσπνλ ἤλ, δ῅ινλ ἐθ ηνῦ ιέγεηλ, ὅηη ∆αηκόληνλ ἔρεη· ὅηη δὲ δαηκόληνλ ν὎θ εἶρελ, ἐδήισζελ ἀθ' ὧλ ἐπνίεζε. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; Ο὎δὲλ πξὸο 59.332 ηαῦηα ἀπνθξίλεηαη. Πξόηεξνλ κὲλ γὰξ ἀπεθξίλαην, ἖γὼ δαηκόληνλ ν὎θ ἔρσ· λπλὶ δὲ ν὎ ηνῦην. ἖πεηδὴ γὰξ ηὴλ δηὰ η῵λ πξαγκάησλ παξέζρελ ἀπόδεημηλ, ἐζίγα ινηπόλ. Ο὎δὲ γὰξ ἀπνθξίζεσο ἤζαλ ἄμηνη νἯ δαηκνλ῵ληα α὎ηὸλ θαινῦληεο ὏πὲξ ηνύησλ, ὏πὲξ ὧλ ζαπκάδεηλ, θαὶ Θεὸλ ἟γε῔ζζαη α὎ηὸλ ἐρξ῅λ. Σί δὲ θαὶ ἔδεη η῵λ παξ' α὎ηνῦ ινηπὸλ ἐιέγρσλ, α὎η῵λ θαη' ἀιιήισλ Ἧζηακέλσλ θαὶ δηειεγρόλησλ ἀιιήινπο; ∆ηὰ ηνῦην ἐζίγα θαὶ πξάσο πάληα ἔθεξελ. Ο὎ δηὰ ηνῦην δὲ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἟κ᾵ο παηδεύσλ ἐπηείθεηαλ θαὶ καθξνζπκίαλ π᾵ζαλ. δʹ. Σνῦηνλ ηνίλπλ δειώζσκελ. Ο὎δὲ γὰξ ἐζίγεζε κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ πάιηλ ἐπέζηε, θαὶ ἐξσηεζεὶο ἀπνθξίλεηαη, θαὶ ηὰ η῅ο πξνλνίαο α὎ηνῦ ἐπηδείθλπηαη· θαὶ δαηκνλ῵λ θιεζεὶο θαὶ καηλόκελνο, παξὰ ἀλζξώπσλ κπξία ε὎εξγεηεκέλσλ, θαὶ ν὎ρ ἅπαμ ν὎δὲ δὶο, ἀιιὰ θαὶ πνιιάθηο, ν὎ κόλνλ ν὎θ ἞κύλαην, ἀιιὰ θαὶ ε὎εξγεη῵λ α὎ηνὺο ν὎ δηέιηπε. Καὶ ηί ιέγσ ε὎εξγεη῵λ; ὖπὲξ α὎η῵λ θαὶ ηὴλ ςπρὴλ α὎ηνῦ ἔζεθε, θαὶ ζηαπξνύκελνο ὏πὲξ α὎η῵λ ηῶ Παηξὶ δηαιέγεηαη. Σαῦη' νὔλ θαὶ ἟κε῔ο κηκεζώκεζα. Σνῦην γάξ ἐζηη Υξηζηνῦ εἶλαη καζεηὴλ, ηὸ πξ᾵νλ εἶλαη θαὶ ἐπηεηθ῅. Πόζελ δὲ γέλνηη' ἂλ ἟κ῔λ αὓηε ἟ πξαόηεο; Ἂλ ηὰο ἁκαξηίαο ἟κ῵λ ινγηδώκεζα ζπλερ῵ο, ἂλ πελζ῵κελ, ἂλ δαθξύσκελ. Ο὎δὲ γὰξ ἀλέρεηαη ςπρὴ ηνζαύηῃ ζπλνηθνῦζα ὀδύλῃ παξνμύλεζζαη θαὶ ὀξγίδεζζαη. Ἔλζα γὰξ ἂλ ᾖ πέλζνο, ὀξγὴλ εἶλαη ἀκήραλνλ· ἔλζα ιύπε, π᾵ζα ἐθπνδὼλ ὀξγή· ἔλζα ζπληξηβὴ δηαλνίαο, ν὎δεὶο παξνμπζκόο. ὖπὸ γὰξ πέλζνπο καζηηδνκέλε ἟ δηάλνηα ν὎δὲ ζρνιὴλ ἔρεη δηεγεξζ῅λαη· ἀιιὰ ζηελάδεη πηθξὸλ, θαὶ θιαύζεηαη πηθξόηεξνλ. Καὶ νἶδα κὲλ, ὅηη πνιινὶ γει῵ζη ηαῦηα ἀθνύνληεο· ἀιι' ἐγὼ ηνὺο γει῵ληαο ζξελ῵λ ν὎ παύζνκαη. Πέλζνπο γὰξ ὁ παξὼλ θαηξὸο θαὶ ζξήλσλ θαὶ ὀδπξκ῵λ. Πνιιὰ γὰξ θαὶ ἐλ ῥήκαζη θαὶ ἐλ πξάγκαζηλ ἁκαξηάλνκελ. Σνὺο δὲ ηνηαῦηα πιεκκεινῦληαο γέελλα ἐθδέρεηαη, θαὶ

πνηακὸο δέσλ ηῶ ῥνζίῳ ηνῦ ππξὸο, θαὶ βαζηιείαο ἔθπησζηο, ηὸ πάλησλ ραιεπώηαηνλ. Σνύησλ νὔλ ἞πεηιεκέλσλ, εἮπέ κνη, γειᾶο ζὺ θαὶ ηξπθᾶο; θαὶ ηνῦ ∆εζπόηνπ ζνπ παξνμπλνκέλνπ θαὶ ἀπεηινῦληνο, ἕζηεθαο ἀλαπεπησθώο; θαὶ ν὎ δέδνηθαο κὴ ηνύηῳ ζαπηῶ ιακπξὰλ ἀλάςῃο ηὴλ θάκηλνλ; Ο὎θ ἀθνύεηο ηί θαζ' ἑθάζηελ ἟κέξαλ βνᾶ; Πεηλ῵ληά κε εἴδεηε, θαὶ ν὎θ ἐζξέςαηε· δης῵ληα, θαὶ ν὎θ ἐπνηίζαηε. Πνξεύεζζε εἮο ηὸ πῦξ ηὸ ἟ηνηκαζκέλνλ ηῶ δηαβόιῳ θαὶ ην῔ο ἀγγέινηο α὎ηνῦ· θαὶ ηαῦηα ἀπεηιε῔ θαζ' ἑθάζηελ ἟κέξαλ. Ἀιι' ἔζξεςα, θεζὶλ, α὎ηόλ. Πόηε θαὶ πόζαο ἟κέξαο; δέθα θαὶ εἴθνζη; Ἀιι' ν὎ ηνζνῦηνλ βνύιεηαη ρξόλνλ κόλνλ, ἀιι' ὅζνλ ἐπὶ η῅ο γ῅ο δηαηξίβεηο. ἖πεὶ θαὶ αἯ παξζέλνη εἶρνλ ἔιαηνλ, ἀιι' ν὎θ ἀξθνῦλ πξὸο ζσηεξίαλ α὎ηα῔ο. Καὶ γὰξ θαὶ αὕηαη ἀλ῅ςαλ ηὰο ιακπάδαο, ἀιι' ἀπεθιείζζεζαλ ηνῦ λπκθ῵λνο· θαὶ κάια εἮθόησο. Ἔθζεζαλ γὰξ ζβεζζε῔ζαη πξὸ η῅ο ηνῦ λπκθίνπ παξνπζίαο. ∆ηὰ ηνῦην πνιινῦ ἟κ῔λ δε῔ ηνῦ ἐιαίνπ, θαὶ δαςηινῦο η῅ο θηιαλζξσπίαο. Ἄθνπζνλ γνῦλ ηί θεζηλ ὁ πξνθήηεο· ἖ιέεζόλ κε, ὁ Θεὸο, θαηὰ ηὸ κέγα ἔιεόο ζνπ. Ο὎θνῦλ θαὶ ἟κ᾵ο ηνὺο πιεζίνλ νὓησο ἐιεε῔λ δε῔, θαηὰ ηὸ κέγα ἔιενο ηὸ παξ' ἟κ῔λ. Οἷνη γὰξ ἂλ γελώκεζα πεξὶ ηνὺο ὁκνδνύινπο, ηνηνύηνπ ηεπμόκεζα ηνῦ ∆εζπόηνπ. Πν῔νλ δὲ ἔιενο κέγα; Ὅηαλ κὴ ἐθ ηνῦ πεξηζζεύκαηνο δ῵κελ, ἀιι' ἐθ ηνῦ ὏ζηεξήκαηνο. ΕἮ δὲ κεδὲ ἐθ ηνῦ πεξηζζεύκαηνο, ηίο ἟κ῔λ ἔζηαη ἐιπίο; πόζελ η῵λ θαθ῵λ ἐθείλσλ ἀπαιιαγή; πνῦ δπλεζόκεζα θπγε῔λ θαὶ ζσηεξίαλ ε὏ξε῔λ; ΕἮ γὰξ αἯ παξζέλνη κεηὰ ηνζνύηνπο θαὶ ηειηθνύηνπο Ἧδξ῵ηαο ν὎δεκίαλ ν὎δακόζελ ἔζρνλ παξακπζίαλ· ηίο 59.333 ἟κ῵λ πξνζηήζεηαη, ὅηαλ ἀθνύζσκελ ἐθε῔λα ηὰ θνβεξὰ ῥήκαηα α὎ηνῦ ηνῦ δηθάδνληνο, ιέγνληνο θαὶ ὀλεηδίδνληνο ἟κ᾵ο, ὅηη Πεηλ῵ληά κε ν὎θ ἐζξέςαηε; ἖θ' ὅζνλ γὰξ ν὎θ ἐπνηήζαηε ἑλὶ, θεζὶ, η῵λ ἐιαρίζησλ ηνύησλ, ν὎δὲ ἐκνὶ ἐπνηήζαηε· ν὎ πεξὶ η῵λ καζεη῵λ ιέγσλ ηαῦηα κόλνλ, ν὎δὲ πεξὶ η῵λ ἀλῃξεκέλσλ ηὸλ η῵λ κνλαρ῵λ βίνλ, ἀιιὰ πεξὶ παληὸο ἀλζξώπνπ πηζηνῦ. ὇ γὰξ ηνηνῦηνο, θἂλ δνῦινο ᾖ, θἂλ η῵λ ἐλ ἀγνξᾶ πξνζαηηνύλησλ, πηζηεύῃ δὲ εἮο ηὸλ Θεὸλ, δίθαηνλ πάζεο α὎ηὸλ ἀπνιαύεηλ ε὎λνίαο. Κἂλ πεξηίδσκελ ηὸλ ηνηνῦηνλ γπκλὸλ ἠ πεηλ῵ληα, ηαῦηα ἀθνπζόκεζα ηὰ ῥήκαηα· θαὶ κάια εἮθόησο. Σί γὰξ βαξὺ, ἠ ηί ἐπαρζὲο ᾔηεζε παξ' ἟κ῵λ; ηί δὲ ν὎ η῵λ ζθόδξα ε὎θνισηάησλ θαὶ ῥᾴζησλ; Ο὎δὲ γὰξ εἶπελ· Ἀζζελ῵λ ἢκελ, θαὶ ν὎θ ἀλεζηήζαηέ κε· ἀιι', Ο὎θ ἐπεζθέςαζζέ κε. Ο὎θ εἶπελ· ἖λ θπιαθῆ ἢκελ, θαὶ ν὎θ ἐμεβάιεηέ κε· ἀιι', Ο὎θ ἢιζεηε πξόο κε. Ὅζῳ ηνίλπλ θνῦθα ηὰ ἐπηηάγκαηα, ηνζνύηῳ κείδσλ ἟ θόιαζηο ην῔ο παξαθνύνπζη. Σί γὰξ θνπθόηεξνλ, εἮπέ κνη, ηνῦ βαδίζαη θαὶ εἮο δεζκσηήξηνλ εἮζειζε῔λ; ηί δὲ ἣδηνλ; Ὅηαλ γὰξ ἴδῃο ηνὺο κὲλ δεδεκέλνπο, ηνὺο δὲ α὎ρκ῵ληαο, ηνὺο δὲ θνκ῵ληαο, θαὶ ῥάθηα πεξηθεηκέλνπο, ηνὺο δὲ ὏πὸ ιηκνῦ θζεηξνκέλνπο, θαὶ ὡο θύλαο ην῔ο πνζὶ πξνζηξέρνληαο· ἑηέξνπο ηὰο πιεπξὰο δησξπγκέλνπο, ἄιινπο ἐθ η῅ο ἀγνξ᾵ο λῦλ ἐπαληόληαο δεδεκέλνπο, θαὶ κεζ' ἟κέξαλ κὲλ ἐπαηηνῦληαο, θαὶ ν὎δὲ ηὴλ ἀλαγθαίαλ ζπιιέγνληαο ηξνθὴλ, ἐλ ἑζπέξᾳ δὲ παξὰ η῵λ ἐθεζηώησλ ηὴλ πνλεξὰλ ἐθείλελ θαὶ ὠκὴλ ἀπαηηνπκέλνπο ιεηηνπξγίαλ· θἂλ ιίζνο ηηο ᾖο, πάλησο ἔζῃ θηιαλζξσπόηεξνο· θἂλ ηὸλ ὏γξὸλ θαὶ δηαιειπκέλνλ δ῵λ βίνλ, πάλησο ἔζῃ θηινζνθώηεξνο, ηὰ ἀλζξώπηλα πξάγκαηα ἐπὶ ηα῔ο ἀιινηξίαηο ἐπηζθνπ῵λ ζπκθνξα῔ο. Καὶ γὰξ η῅ο θνβεξ᾵ο ἐθείλεο ἟κέξαο ἔλλνηαλ ιήςῃ πάλησο, θαὶ η῵λ πνηθίισλ θνιάζεσλ. Σαῦηα δὲ ζηξέθσλ θαὶ ινγηδόκελνο, θαὶ ζπκὸλ, θαὶ ἟δνλὴλ, θαὶ ηὸλ η῵λ βησηηθ῵λ πξαγκάησλ ἔξσηα ἐθβαιε῔ο πάλησο, θαὶ παληὸο ιηκέλνο γαιελνηάηνπ γαιελνηέξαλ ἐξγάζῃ ηὴλ ςπρήλ· θαὶ πεξὶ ηνῦ δηθαζηεξίνπ θηινζνθήζεηο ἐθείλνπ, ἐλλν῵λ ὅηη εἮ παξὰ ἀλζξώπνηο ηνζαύηε πξόλνηα, θαὶ ηάμηο, θαὶ θόβνο, θαὶ ἀπεηιαὶ, πνιιῶ κ᾵ιινλ παξὰ Θεῶ. Ο὎ γὰξ ἔζηηλ ἐμνπζία, εἮ κὴ παξὰ Θενῦ. ὇ ηνίλπλ ην῔ο ἄξρνπζη ηαῦηα δνὺο δηαηάζζεηλ, πνιιῶ κ᾵ιινλ α὎ηὸο α὎ηὰ ἐξγάζεηαη. εʹ. Καὶ γὰξ εἮ κὴ νὕηνο ἤλ ὁ θόβνο, πάληα ἂλ ἀπνιώιεη· ὅπνπ γε ηνζνύησλ θνιάζεσλ ἐπηθεηκέλσλ, πνιινὶ νἯ πξὸο ηὴλ θαθίαλ α὎ηνκνινῦληέο εἮζη. Σαῦηα [θαὶ] θηινζνθ῵λ, θαὶ πξὸο ηὴλ ἐιεεκνζύλελ ἔζῃ

πξνζπκόηεξνο, θαὶ πνιιὴλ θαξπώζῃ ηὴλ ἟δνλὴλ, θαὶ πνιιῶ κείδνλα η῵λ ἀπὸ ζεάηξνπ θαηαβαηλόλησλ. ΟἯ κὲλ γὰξ ἐθε῔ζελ ἀλαζηάληεο, θιέγνληαη ὏πὸ η῅ο ἐπηζπκίαο θαηόκελνη. Ὅηαλ γὰξ ἴδσζη ηὰο ἀλεπηεξσκέλαο ἐθείλαο ἐπὶ η῅ο ζθελ῅ο γπλα῔θαο, θαὶ κπξία ιάβσζηλ ἐθε῔ζελ ηξαύκαηα, ζαιάζζεο θπκαηλνύζεο ν὎δὲλ ἄκεηλνλ δηαθείζνληαη, ηνῦ ηύπνπ η῵λ ὄςεσλ, η῵λ ζρεκάησλ, η῵λ ῥεκάησλ, η῅ο βαδίζεσο, η῵λ ἄιισλ πάλησλ πξὸ η῵λ ὀθζαικ῵λ Ἧζηακέλσλ, θαὶ ηὴλ ςπρὴλ α὎ην῔ο πνιηνξθνύλησλ. ΟἯ δὲ ἐληεῦζελ ἐμειζόληεο, ν὎δὲλ ὏πνζηήζνληαη ηνηνῦηνλ, ἀιιὰ πνιιὴλ θαξπώζνληαη ηὴλ γαιήλελ θαὶ ηὴλ ἀηαξαμίαλ. ἧ γὰξ θαηάλπμηο ἟ ἐθ η῅ο ὄςεσο η῵λ δεδεκέλσλ ἐγγελνκέλε, ἅπαλ ἐθε῔λν ζβέλλπζη ηὸ πῦξ. Κἂλ ἀπαληήζῃ γπλὴ πνξλεπνκέλε θαὶ ἀθόιαζηνο ἐμειζόληη η῵λ δεζκση῵λ, ν὎δὲλ α὎ηὸλ ἐξγάζεηαη ραιεπόλ. Ὡο γὰξ ἄπιαζηνο ινηπὸλ γελόκελνο, νὓησο ν὎ρ ἁιώζεηαη ην῔ο δηθηύνηο η῅ο ὄςεσο ἐθείλεο, ἀληὶ η῅ο ὄςεσο η῅ο ἀθνιάζηνπ, ηνῦ θόβνπ η῅ο θξίζεσο πξὸ ὀθζαικ῵λ α὎ηῶ ηόηε θεηκέλνπ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ὁ π᾵λ εἶδνο ηξπθ῅ο ἐπειζὼλ ἔιεγελ· Ἀγα 59.334 ζὸλ πνξεπζ῅λαη εἮο νἶθνλ πέλζνπο, ἠ πνξεπζ῅λαη εἮο νἶθνλ γέισηνο. Καὶ ἐληαῦζα κὲλ ηνζαύηελ ἐπηδείμεη ηὴλ θηινζνθίαλ, ἐθε῔ δὲ ἀθνύζῃ ηὰ κπξίσλ καθαξηζκ῵λ ἄμηα ῥήκαηα. Μὴ ηνίλπλ ἀκει῵κελ η῅ο ηνηαύηεο πξάμεσο θαὶ πξαγκαηείαο. Κἂλ γὰξ κὴ δπλεζ῵κελ ηξνθὴλ εἮζελεγθε῔λ, κεδὲ ἀξγύξηνλ βνεζ῅ζαη δόληεο, ἀιιὰ παξαθαιέζαη ιόγῳ, θαὶ ηὴλ θεηκέλελ ἀλαζη῅ζαη ςπρὴλ δπλεζόκεζα, θαὶ ἕηεξα ἐπηθνπξ῅ζαη πνιιὰ, θαὶ ην῔ο ἐκβαινῦζη δηαιεγόκελνη, θαὶ ηνὺο ἐθεζη῵ηαο ἟κεξσηέξνπο πνηνῦληεο, θαὶ ἠ κηθξὸλ ἠ κέγα πάλησο ἐξγαζόκεζα θέξδνο. ΕἮ δὲ ιέγεηο ὅηη ν὎θ ε὎δαίκνλέο εἮζηλ ἐθε῔, ν὎δὲ εὒρξεζηνη, ν὎δὲ ἐπηεηθε῔ο ἄλδξεο, ἀιι' ἀλδξνθόλνη θαὶ ηπκβσξύρνη, θαὶ βαιαληηνηόκνη, θαὶ κνηρνὶ, θαὶ ἀθόιαζηνη, θαὶ πνιι῵λ γέκνληεο θαθ῵λ, πάιηλ ἀλαγθαίαλ κνη θαὶ ἐληεῦζελ δεηθλύεηο η῅ο ἐθε῔ δηαηξηβ῅ο ηὴλ πξόθαζηλ. Ο὎ γὰξ δὴ ηνὺο κὲλ ἀγαζνὺο ἐιεε῔λ, ηνὺο δὲ πνλεξνὺο θνιάδεηλ ἐθειεύζζεκελ· ἀιιὰ πεξὶ πάληαο ἐλδείθλπζζαη ηὴλ θηιαλζξσπίαλ ηαύηελ. Γίλεζζε γὰξ, θεζὶλ, ὅκνηνη ηνῦ Παηξὸο ὏κ῵λ ηνῦ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο, ὅηη ἀλαηέιιεη ηὸλ ἣιηνλ α὎ηνῦ ἐπὶ πνλεξνὺο θαὶ ἀγαζνὺο, θαὶ βξέρεη ἐπὶ δηθαίνπο θαὶ ἀδίθνπο. Μὴ ηνίλπλ θαηεγόξεη η῵λ ἀιινηξίσλ πηθξ῵ο, κεδὲ ἔζν ζθνδξὸο δηθαζηὴο, ἀιι' ἣκεξνο θαὶ θηιάλζξσπνο. Καὶ γὰξ θαὶ ἟κε῔ο, εἮ θαὶ κὴ κνηρνὶ, κεδὲ ηπκβσξύρνη, κεδὲ βαιαληηνηόκνη γεγόλακελ, ἀιι' ἔρνκελ ἕηεξα πιεκκειήκαηα κπξίαο ἄμηα θνιάζεσο. Καὶ γὰξ θαὶ ηὸλ ἀδειθὸλ κσξὸλ ἐθαιέζακελ πνιιάθηο, ὅπεξ ηὴλ γέελλαλ ἟κ῔λ πξνμελε῔· θαὶ γπλα῔θαο ἀθνιάζηνηο εἴδνκελ ὀθζαικν῔ο, ὅπεξ κνηρείαλ ἀπεξηηζκέλελ ζπλίζηεζη· θαὶ ηὸ πάλησλ ραιεπώηεξνλ, η῵λ κπζηεξίσλ ν὎ κεηέρνκελ ἀμίσο, ὅπεξ ἐλόρνπο ἟κ᾵ο πνηε῔ ηνῦ ζώκαηνο θαὶ ηνῦ αἵκαηνο ηνῦ Υξηζηνῦ. Μὴ ηνίλπλ πηθξνὶ γελώκεζα η῵λ ἄιισλ ἐμεηαζηαὶ, ἀιιὰ ηὰ ἟κ῵λ α὎η῵λ ἐλλν῵κελ, θαὶ νὓησ παπζόκεζα η῅ο ἀπαλζξσπίαο ηαύηεο θαὶ η῅ο ὠκόηεηνο. Υσξὶο δὲ ηνύησλ θἀθε῔λν ἔζηηλ εἮπε῔λ, ὅηη θαὶ ἐπηεηθε῔ο ἄλδξαο πνιινὺο ε὏ξήζνκελ α὎ηόζη, θαὶ η῅ο πόιεσο πνιιάθηο ἀληαμίνπο πάζεο. ἖πεὶ θαὶ ηὸ δεζκσηήξηνλ ἐθε῔λν, ἔλζα ὁ Ἰσζὴθ ἤλ, πνιινὺο εἶρε πνλεξνύο· ἀιι' ὅκσο πάλησλ ἐπεκειε῔ην ὁ δίθαηνο ἐθε῔λνο, θαὶ ἤλ θαὶ α὎ηὸο κεηὰ η῵λ ἄιισλ, θξππηόκελνο ὅζηηο ἤλ. Καὶ γὰξ η῅ο ΑἮγύπηνπ πάζεο ἀληάμηνο ἤλ, θαὶ ηὸ δεζκσηήξηνλ ὅκσο ᾤθεη, θαὶ ν὎δεὶο ᾔδεη η῵λ ἔλδνλ ὄλησλ. Καὶ λῦλ ηνίλπλ πνιινὺο εἶλαη εἮθὸο ρξεζηνὺο θαὶ ἐπηεηθε῔ο, εἮ θαὶ κὴ π᾵ζηλ εἶελ θαηάδεινη· θαὶ ἟ πεξὶ ηνὺο ηνηνύηνπο ἐπηκέιεηα, η῅ο πεξὶ πάληαο ζπνπδ῅ο δίδσζί ζνη ηὴλ ἀκνηβήλ. Ἂλ δὲ θαὶ κεδεὶο ᾖ ηνηνῦηνο, θαὶ ἐληαῦζα πνιιὴ ἟ ἀληίδνζηο. ἖πεὶ θαὶ ὁ ∆εζπόηεο ὁ ζὸο ν὎ρὶ δηθαίνηο δηειέγεην κόλνλ, ηνὺο δὲ ἀθαζάξηνπο ἔθεπγελ· ἀιιὰ θαὶ ηὴλ Υαλαλαίαλ κεηὰ πνιι῅ο ἐδέμαην η῅ο ε὎λνίαο, θαὶ ηὴλ ΢ακαξε῔ηηλ ηὴλ ἐλαγ῅ θαὶ ἀθάζαξηνλ, θαὶ ἑηέξαλ δὲ πόξλελ πάιηλ, ὏πὲξ ἥο θαὶ ὠλείδηδνλ νἯ Ἰνπδα῔νη, θαὶ ἐδέμαην θαὶ ἐζεξάπεπζε, θαὶ ηνὺο πόδαο βξερνκέλνπο ὏πὸ η῵λ δαθξύσλ η῅ο ἐλαγνῦο ἞λείρεην, παηδεύσλ ἟κ᾵ο ζπγθαηηέλαη ην῔ο ἐλ ἁκαξηίαηο νὔζη. Σνῦην γὰξ κάιηζηα

θηιαλζξσπία. Σί θῄο; ιῃζηαὶ θαὶ ηπκβσξύρνη ηὸ δεζκσηήξηνλ νἮθνῦζη; Σὴλ δὲ πόιηλ, εἮπέ κνη, δίθαηνη πάληεο εἮζὶλ νἯ θαηνηθνῦληεο; ἀιι' ν὎ρὶ πνιινὶ θαὶ ηνύησλ ρείξνπο κεηὰ πιείνλνο ιῃζηεύνληεο ἀλαηζρπληίαο; ΟἯ κὲλ γὰξ εἮ θαὶ κεδὲλ ἕηεξνλ, ηὴλ γνῦλ ἐξεκίαλ θαὶ ηὸ ζθόηνο πξνβάιινληαη, θαὶ ηὸ ιαλζάλνληεο ηαῦηα πνηε῔λ· νἯ δὲ ηὸ πξνζσπε῔νλ ῥίςαληεο, γπκλῆ ηῆ θεθαιῆ ηὰ θαθὰ κεηέξρνληαη, βίαηνη θαὶ ἅξπαγεο ὄληεο θαὶ πιενλέθηαη. Καὶ γὰξ δύζθνινλ ε὏ξε῔λ ἄλζξσπνλ ἀδηθίαο θαζαξόλ. ʹ. ΕἮ δὲ κὴ ρξπζίνλ ἁξπάδνκελ, κεδὲ πιέζξα γ῅ο 59.335 ηόζα θαὶ ηόζα· ἀιι' ὅκσο ἀπάηῃ ηηλὶ θαὶ θινπῆ ηὸ α὎ηὸ ἐπ' ἐιάηηνζη, θαὶ νἷο δπλάκεζα θαηεξγαδόκεζα. Ὅηαλ γὰξ ἐλ ην῔ο ζπκβνιαίνηο, θαὶ ἟λίθα δ' ἂλ ἀγνξάζαη δέῃ ηη ἠ θαὶ ἀπνδόζζαη, θηινλεηθ῵κελ θαὶ βηαδώκεζα ἔιαηηνλ η῅ο ἀμίαο θαηαβαιε῔λ, θαὶ πάληα ὏πὲξ ηνύηνπ πνη῵κελ, ν὎ ιῃζηεία ηὸ πξ᾵γκά ἐζηηλ; ν὎ θινπὴ θαὶ πιενλεμία; Μὴ γάξ κνη εἴπῃο, ὅηη ν὎θ νἮθίαλ, ν὎θ ἀλδξάπνδα παξεζπάζσ. ἧ γὰξ ἀδηθία ν὎ ηῶ κέηξῳ η῵λ ἀθαηξνπκέλσλ, ἀιιὰ ηῆ πξναηξέζεη η῵λ θιεπηόλησλ θξίλεηαη. Σὸ γὰξ ἄδηθνλ θαὶ ηὸ δίθαηνλ ἐλ κεγάινηο θαὶ ἐλ κηθξν῔ο ηὴλ α὎ηὴλ ἔρεη δύλακηλ· θαὶ βαιαληηνηόκνπο ὁκνίσο ἐγὼ θαι῵, θἂλ βαιάληηόλ ηηο δηαηεκὼλ ρξπζίνλ ιάβῃ, θἂλ ὠλνύκελνο παξά ηηλνο η῵λ ἀγνξαίσλ η῅ο ἀμίαο παξαζπάζῃ ηη ηηκ῅ο· θαὶ ηνηρσξύρνο δὲ ν὎ρ ὁ ην῔ρνλ δηειὼλ κόλνλ θαὶ ὏θειόκελόο ηη η῵λ ἔλδνλ, ἀιιὰ θαὶ ὁ δίθελ δηαθζείξαο θαὶ ἀθειόκελόο ηη ηνῦ πιεζίνλ. Μὴ ηνίλπλ ηὰ ἟κέηεξα παξαηξέρνληεο, η῵λ ἀιινηξίσλ γελώκεζα δηθαζηαί· κεδὲ ὅπνπ θηιαλζξσπίαο θαηξὸο, ἐμεηάδσκελ πνλεξίαλ· ἀιι' ἐλλνήζαληεο π῵ο θαὶ ἟κε῔ο δηεθείκεζα πάιαη, γελώκεζά πνηε ἣκεξνη θαὶ θηιάλζξσπνη. Π῵ο νὔλ δηεθείκεζα; Ἄθνπζνλ Παύινπ ιέγνληνο, Ἤκελ γάξ πνηε θαὶ ἟κε῔ο ἀπεηζε῔ο, ἀλόεηνη, πιαλώκελνη, δνπιεύνληεο ἐπηζπκίαηο θαὶ ἟δνλα῔ο πνηθίιαηο, ζηπγεηνὶ, κηζνῦληεο ἀιιήινπο· θαὶ πάιηλ, Ἤκελ γὰξ θύζεη ηέθλα ὀξγ῅ο. Ἀιι' ὁ Θεὸο ὥζπεξ ἐλ δεζκσηεξίῳ θαηερνκέλνπο Ἦδὼλ, θαὶ ἁιύζεζη ραιεπα῔ο δεδεκέλνπο, πνιὺ η῵λ ἀπὸ ζηδήξνπ ραιεπσηέξαηο, ν὎θ ἐπῃζρύλζε, ἀιι' ἤιζε θαὶ ἐπέζηε ηῶ δεζκσηεξίῳ, θαὶ ηνὺο κπξίσλ ἀμίνπο θνιάζεσλ ἐμήγαγέ ηε ἐθε῔ζελ, θαὶ εἮο βαζηιείαλ ἢγαγε, θαὶ ηνῦ ν὎ξαλνῦ ιακπξνηέξνπο ἐπνίεζελ, ἵλα θαὶ ἟κε῔ο ηὰ α὎ηὰ πνη῵κελ θαηὰ δύλακηλ ηὴλ ἟κεηέξαλ. Καὶ γὰξ ὅηαλ ιέγῃ ην῔ο καζεηα῔ο· ΕἮ νὔλ ἐγὼ ἔληςα ηνὺο πόδαο ὁ Κύξηνο θαὶ ὁ ∆ηδάζθαινο, θαὶ ὏κε῔ο ὀθείιεηε ἀιιήισλ λίπηεηλ ηνὺο πόδαο· ὏πόδεηγκα γὰξ ἔδσθα ὏κ῔λ, ἵλα θαζὼο ἐγὼ ἐπνίεζα, θαὶ ὏κε῔ο πνη῅ηε· ν὎θ ἐπὶ ηῶ λίπηεηλ ηνὺο πόδαο ηνῦηνλ γξάθεη ηὸλ λόκνλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἐλ ην῔ο ἄιινηο ἅπαζηλ, νἷο πεξὶ ἟κ᾵ο ἐπεδείμαην. Ἀλδξνθόλνο ἐζηὶλ ὁ ηὸ δεζκσηήξηνλ νἮθ῵λ; Ἀιι' ἟κε῔ο ηὸ θαιὸλ πνηνῦληεο κὴ ἐθθαθ῵κελ. Σπκβσξύρνο ἐζηὶ θαὶ κνηρόο; Ἀιιὰ κὴ ηὴλ θαθίαλ, ἀιιὰ ηὴλ ζπκθνξὰλ ἐιε῵κελ. Πνιιάθηο δὲ, ὅπεξ ἔθελ, ε὏ξεζήζεηαη ἐθε῔ θαὶ εἷο κπξίσλ ἀληάμηνο ἀλδξ῵λ. Κἂλ ζπλερ῵ο ἀπίῃο πξὸο ηνὺο δεδεκέλνπο, ν὎θ ἀπνηεύμῃ η῅ο ηνηαύηεο ζήξαο. Ὥζπεξ γὰξ ὁ Ἀβξαὰκ θαὶ ηνὺο ηπρόληαο μελνδνρ῵λ, 59.336 ἐπέηπρέ πνηε θαὶ ἀγγέισλ· νὓησ θαὶ ἟κε῔ο ἐπηηεπμόκεζα θαὶ κεγάισλ ἀλδξ῵λ, ἂλ ἔξγνλ ηὸ πξ᾵γκα πνηεζώκεζα. ΕἮ δὲ ρξὴ θαὶ ζαπκαζηόλ ηη εἮπε῔λ, ν὎ρ νὓησο ἐπαίλσλ ἄμηνο ὁ κέγαλ ὏πνδερόκελνο, ὡο ὁ ηὸλ νἮθηξὸλ θαὶ ηαιαίπσξνλ. ἖θε῔λνο κὲλ γὰξ ν὎ κηθξὰλ ἀθνξκὴλ ἔρεη ηὸλ ἑαπηνῦ βίνλ πξὸο ηὸ παζε῔λ εὔ· ὁ δὲ ἀπεῤῥηκκέλνο θαὶ ὏πὸ πάλησλ πξνδεδνκέλνο, ἕλα ιηκέλα κόλνλ ἔρεη, ηὸλ ἔιενλ ηνῦ πνηνῦληνο α὎ηὸλ εὔ· ὥζηε θηιαλζξσπία θαζαξὰ ηνῦην κάιηζηά ἐζηη. Καὶ ὁ κὲλ ηὸλ ζαπκαζηὸλ θαὶ πεξηθαλ῅ ζεξαπεύσλ, πνιιάθηο θαὶ πξὸο ἀλζξώπσλ ἐπίδεημηλ ηνῦην ἐπνίεζελ· ὁ δὲ ηὸλ ἀπεῤῥηκκέλνλ θαὶ ἀπεγλσζκέλνλ, δηὰ κόλελ ηὴλ ἐληνιὴλ ηνῦ Θενῦ ηνῦην ἐξγάδεηαη. ∆ηὸ θἂλ δνρὴλ πνη῵κελ, ρσινὺο θαὶ ἀλαπήξνπο ὏πνδέρεζζαη θειεπόκεζα· θἂλ ἐιεεκνζύλελ ἐξγαδώκεζα, ἐιαρίζηνπο θαὶ ε὎ηειε῔ο ἐιεε῔λ ἐπεηάγεκελ. ἖θ' ὅζνλ γὰξ ἐπνηήζαηε, θεζὶλ, ἑλὶ ηνύησλ η῵λ ἐιαρίζησλ, ἐκνὶ ἐπνηήζαηε. ΕἮδόηεο ηνίλπλ ηὸλ ἐθε῔ θείκελνλ ζεζαπξὸλ, εἮζίσκελ ζπλερ῵ο θαὶ πξαγκαηεπώκεζα, θαὶ ηὰο πεξὶ ηὰ ζέαηξα ζπνπδὰο ἐθε῔ ηξέςσκελ. Κἂλ κεδὲλ ἔρῃο εἮζελεγθε῔λ, εἮζάγαγε ηὴλ ἀπὸ

η῵λ ιόγσλ παξάθιεζηλ. Ο὎ γὰξ δὴ κόλνλ ηὸλ ηξέθνληα, ἀιιὰ θαὶ ηὸλ εἮζηόληα ὁ Θεὸο ἀκείβεηαη. Ὅηαλ γὰξ εἮζειζὼλ ηξέκνπζαλ θαὶ δεδνηθπ῔αλ ηὴλ ςπρὴλ δηαλαζηήζῃο, παξαθαι῵λ, βνεζ῵λ, ὏πηζρλνύκελνο ἀκύλεηλ, θηινζνθε῔λ παξαζθεπάδσλ, ν὎ κηθξὸλ θαὶ ἐληεῦζελ ιήςῃ ηὸλ κηζζόλ. Ἔμσ κὲλ γὰξ ζνῦ ηνηαῦηα δηαιεγνκέλνπ, πνιινὶ θαὶ γειάζνληαη ὏πὸ η῅ο πνιι῅ο ηξπθ῅ο δηαθερπκέλνη· νἯ δὲ ἐλ ζπκθνξα῔ο ὄληεο, θαηεζηαικέλεο α὎ην῔ο η῅ο δηαλνίαο, κεηὰ πνιι῅ο η῅ο ἐπηεηθείαο θαὶ πξνζέμνπζη ην῔ο ιεγνκέλνηο, θαὶ ἐπαηλέζνληαη, θαὶ ἔζνληαη βειηίνπο. ἖πεὶ θαὶ Παύινπ δεκεγνξνῦληνο, Ἰνπδα῔νη κὲλ πνιιάθηο θαηεγέισλ· νἯ δὲ δεζκ῵ηαη κεηὰ πνιι῅ο ἐπεθξν῵λην η῅ο ἟ζπρίαο. Ο὎δὲλ γὰξ νὓησο εἮο θηινζνθίαλ ἐπηηεδείαλ θαηαζθεπάδεη ηὴλ ςπρὴλ ὡο ζπκθνξὰ, θαὶ πεηξαζκὸο, θαὶ ζιίςηο ἐπηθεηκέλε. Σαῦη' νὔλ ἐλλνήζαληεο ἅπαληα, ὅζα κὲλ ηνὺο ἔλδνλ ἀγαζὰ, ὅζα δὲ ἟κ᾵ο α὎ηνὺο ἐξγαζόκεζα, ζπλερ῵ο α὎ην῔ο ἀλακηγλύκελνη, θαὶ ηὰο ἐλ ἀγνξᾶ δηαηξηβὰο, θαὶ ηὰο ἀθαίξνπο ἀζρνιίαο ἐθε῔ θαηαλαιώζσκελ, ἵλα θἀθείλνπο θεξδάλσκελ, θαὶ ἟κ᾵ο α὎ηνὺο ε὎θξάλσκελ, θαὶ ηὸλ Θεὸλ δνμαζζ῅λαη παξαζθεπάζαληεο, η῵λ αἮσλίσλ ἐπηηύρσκελ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα ζὺλ ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.335 ΟΜΘΛΘΑ ΞΑʹ. ἖γέλεην δὲ ηὰ ἐγθαίληα ἐλ Ἱεξνζνιύκνηο, θαὶ ρεηκὼλ ἤλ. Καὶ πεξηεπάηεη ὁ Ἰεζνῦο ἐλ ηῶ Ἧεξῶ, ἐλ ηῆ ζηνᾶ ΢νινκ῵ληνο. ἖θύθισζαλ νὔλ α὎ ηὸλ νἯ Ἰνπδα῔νη, θαὶ ἔιεγνλ α὎ηῶ· «Ἕσο πόηε ηὴλ ςπρὴλ ἟κ῵λ αἴξεηο;»
αʹ. Π᾵ζα κὲλ ἀξεηὴ θαιὸλ, κάιηζηα δὲ ἐπηείθεηα θαὶ πξαόηεο. Σνῦην ἀλζξώπνπο δείθλπζηλ ἟κ᾵ο, ηνῦην η῵λ ζεξίσλ δηίζηεζη, ηνῦην ην῔ο ἀγγέινηο ἁκηιι᾵ζζαη παξαζθεπάδεη. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ὁ Υξηζηὸο ζπλερ῵ο πεξὶ ηαύηεο πνιινὺο ιόγνπο ἀλαιίζθεη η῅ο ἀξεη῅ο, πξάνπο εἶλαη θαὶ ἐπηεηθε῔ο θειεύσλ. Ο὎ ιόγνπο δὲ ἀλαιίζθεη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ δηὰ πξαγκάησλ ηνῦην παηδεύεη· λῦλ κὲλ ῥαπηδόκελνο θαὶ θέξσλ, λῦλ δὲ ινηδνξνύκελνο θαὶ ἐπηβνπιεπόκελνο, θαὶ πάιηλ ἐπὶ ην῔ο ἐπηβνπιεύνπζη ἐθηζηάκελνο. ΟἯ γὰξ θαὶ δαηκνλ῵ληα θαιέζαληεο, θαὶ ΢ακαξείηελ, θαὶ πνιιάθηο ζειήζαληεο ἀλειε῔λ, θαὶ ιηζάζαληεο, νὕηνη θπθιώζαληεο α὎ηὸλ ἞ξώησλ, 59.336 ΕἮ ζὺ εἶ ὁ Υξηζηόο; Καὶ ν὎δὲ νὓησο α὎ηνὺο δηεθξνύεην κεηὰ ηνζαύηαο θαὶ ηνηαύηαο ἐπηβνπιὰο, ἀιιὰ κεηὰ πνιι῅ο ἀπεθξίλαην η῅ο ἐπηεηθείαο· κ᾵ιινλ δὲ ἄλσζελ ἀλαγθα῔νλ ἐμεηάζαη ηὸλ ιόγνλ ἅπαληα. ἖γέλεην γὰξ, θεζὶ, ηὰ ἐγθαίληα ἐλ Ἱεξνζνιύκνηο, θαὶ ρεηκὼλ ἤλ. Μεγάιε ηηο ἤλ αὓηε ἟ ἑνξηὴ θαὶ δεκνηειήο. Σὴλ γὰξ ἟κέξαλ θαζ' ἡλ ὁ λαὸο ᾠθνδνκήζε, ἐπαλειζόλησλ α὎η῵λ ἀπὸ η῅ο καθξ᾵ο αἮρκαισζίαο, η῅ο ἐλ ηῆ Πεξζίδη, ηαύηελ ἤγνλ κεηὰ πνιι῅ο η῅ο ζπνπδ῅ο. ἖λ ηαύηῃ παξ῅λ θαὶ ὁ Υξηζηὸο ηῆ ἑνξηῆ. Λνηπὸλ γὰξ ηῆ Ἰνπδαίᾳ ζπλερ῵ο ἐπερσξίαδελ, ἐπεηδὴ ηὸ πάζνο ἤλ ἐπὶ ζύξαηο. ἖θύθισζαλ νὔλ α὎ηὸλ νἯ Ἰνπδα῔νη θαὶ ἔιεγνλ· Ἕσο πόηε ηὴλ ςπρὴλ ἟κ῵λ αἴξεηο; ΕἮ ζὺ εἶ ὁ Υξηζηὸο, εἮπὲ ἟κ῔λ παῤῥεζίᾳ. Καὶ ν὎θ εἶπε, Σί δεηε῔ηε πξόο κε; δαηκνλ῵ληα ἐθαιέζαηε πνιιάθηο θαὶ καηλόκελνλ, θαὶ ΢ακαξείηελ, θαὶ ἀληίζενλ εἶλαη ἐλνκίζαηε θαὶ πιάλνλ· θαὶ πξώελ 59.337 ἐιέγεηε, ΢ὺ καξηπξε῔ο πεξὶ ζεαπηνῦ· ἟ καξηπξία ζνπ ν὎θ ἔζηηλ ἀιεζήο· π῵ο νὔλ ἐμεηάδεηε θαὶ παξ' ἐκνῦ βνύιεζζε καζε῔λ, νὕ ηὴλ καξηπξίαλ ἐθβάιιεηε; Ἀιι' ν὎δὲλ ηνύησλ εἶπε, θαίηνη γε εἮδὼο ηὴλ γλώκελ κεζ' ἥο ἐμήηαδνλ πνλεξὰλ νὔζαλ. Σὸ κὲλ γὰξ θπθι῵ζαη α὎ηὸλ θαὶ εἮπε῔λ, Ἕσο πόηε ηὴλ ςπρὴλ ἟κ῵λ αἴξεηο; ἐδόθεη πόζνπ ηηλὸο εἶλαη θαὶ θηινκαζείαο· ἟ δὲ δηάλνηα, κεζ' ἥο ἞ξώησλ, δηεθζαξκέλε ηηο ἤλ θαὶ ὓπνπινο. ἖πεὶ γὰξ ηὰ κὲλ ἔξγα ν὎θ ἀλεδέμαλην ζπθνθαληίαλ ηε θαὶ ἐπήξεηαλ, ην῔ο δὲ ιόγνηο ἐπηζθήπηεηλ εἶρνλ,

ἑηέξσο ἐμεηάδνληεο ἠ ὡο εἴξεηαη, ἀεὶ πεύζεηο πξνζ῅γνλ, ἐπηζηνκίδεηλ α὎ηὸλ ἀπὸ η῵λ ιόγσλ βνπιόκελνη, θαὶ ην῔ο ἔξγνηο ν὎δὲλ ἐγθαιε῔λ δπλάκελνη, ιαβήλ ηηλα ἀπὸ η῵λ ῥεκάησλ ἐπεζύκνπλ ε὏ξε῔λ. ∆ηὰ ηνῦην ἔιεγνλ, ΕἮπὲ ἟κ῔λ· θαίηνη πνιιάθηο εἶπε. Καὶ γὰξ ηῆ ΢ακαξείηηδη ἔιεγελ· ἖γώ εἮκη ὁ ιαι῵λ ζνη· θαὶ ηῶ ηπθιῶ, Καὶ ἑώξαθαο α὎ηὸλ, θαὶ ὁ ιαι῵λ κεηὰ ζνῦ, ἐθε῔λόο ἐζηηλ. Κἀθείλνηο δὲ εἶπελ, εἮ θαὶ κὴ νὓησο, ἀιιὰ δη' ἑηέξσλ ῥεκάησλ. Καίηνη γε εἮ λνῦλ εἶρνλ, θαὶ ὀξζ῵ο ἐμεηάδεηλ ἞βνύινλην, δηὰ ιόγσλ α὎ηὸλ ὁκνινγ῅ζαη ινηπὸλ ἐθείλσλ ἤλ· δηὰ γὰξ η῵λ ἔξγσλ α὎ηὸο ἐπεδείμαην ηνῦην πνιιάθηο. Νπλὶ δὲ ζθόπεη ηὸ δηεζηξακκέλνλ α὎η῵λ θαὶ θηιόλεηθνλ. Ὅηαλ κὲλ γὰξ δεκεγνξῆ θαὶ δηὰ ιόγσλ παηδεύῃ, ιέγνπζη Σί ζεκε῔νλ δεηθλύεηο; Ὅηαλ δὲ δηὰ η῵λ ἔξγσλ παξέρεηαη ηὰο ἀπνδείμεηο, ιέγνπζηλ α὎ηῶ, ΕἮ ζὺ εἶ ὁ Υξηζηὸο, εἮπὲ ἟κ῔λ παῤῥεζίᾳ, η῵λ ἔξγσλ βνώλησλ, ῥήκαηα δεηνῦληεο· θαὶ η῵λ ῥεκάησλ δηδαζθόλησλ, ἐπὶ ηὰ ἔξγα θαηαθεύγνπζη, πξὸο ηὸ ἐλαληίνλ ἀεὶ Ἧζηάκελνη. Ὅηη γὰξ ν὎ ηνῦ καζε῔λ ἕλεθελ ἐδήηνπλ, ηὸ ηέινο ἔδεημελ. Ὃλ γὰξ νὓησο ἀμηόπηζηνλ εἶλαη ἐλόκηδνλ, ὡο θαὶ πεξὶ ἑαπηνῦ καξηπξνῦληα δέμαζζαη, κηθξά ηηλα θζεγμάκελνλ, ε὎ζέσο ἐιίζαζαλ, ὥζηε θαὶ ηὸ θπθι῵ζαη θαὶ ηὸ ἐπηθε῔ζζαη κεηὰ πνλεξίαο ἐγίλεην. Καὶ ὁ ηξόπνο δὲ η῅ο ἐξσηήζεσο πνιι῅ο ἔγεκελ ἀπερζείαο. ΕἮπὲ γὰξ ἟κ῔λ παῤῥεζίᾳ, εἮ ζὺ εἶ ὁ Υξηζηόο. Καίηνη γε κεηὰ παῤῥεζίαο ἅπαληα ἔιεγελ ἐλ ηα῔ο ἑνξηα῔ο ἐπηρσξηάδσλ ἀεὶ, θαὶ ν὎δὲλ θξύθα ἐιάιεη· ἀιιὰ δηὰ ηνῦην θνιαθείαο πξνβάιινληαη ῥήκαηα, ιέγνληεο, Ἕσο πόηε ηὴλ ςπρὴλ ἟κ῵λ αἴξεηο; ἵλα α὎ηὸλ ἐθθαιεζάκελνη, πάιηλ ηηλὰ ιαβὴλ εὓξσζηλ. Ὅηη γὰξ παληαρνῦ δηὰ ηνῦην ἞ξώησλ, ν὎ρ ἵλα κάζσζηλ, ἀιι' ἵλα ην῔ο ιεγνκέλνηο ἐπηζθήςσζηλ, ν὎θ ἐληεῦζελ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἀιιαρόζελ πνιιαρόζελ δ῅ιόλ ἐζηη. Καὶ γὰξ ὅηε πξνζ῅ιζνλ ἐξση῵ληεο, εἮ Ἔμεζηη δνῦλαη θ῅λζνλ Καίζαξη, ἠ νὒ· θαὶ ὅηε πεξὶ ἀθέζεσο γπλαηθὸο δηειέγνλην· θαὶ ὅηε πεξὶ ἐθείλεο ἐππλζάλνλην, ἡλ ἔθαζαλ ἑπηὰ ἄλδξαο ἐζρεθέλαη, ἑάισζαλ, ν὎θ ἀπὸ θηινκαζείαο, ἀιι' ἀπὸ γλώκεο ζθαη᾵ο πεύζεηο α὎ηῶ πξνζάγνληεο. Ἀιι' ἐθε῔ κὲλ α὎ηνὺο ἐιέγρεη ιέγσλ· Σί κε πεηξάδεηε, ὏πνθξηηαί; δεηθλὺο ὅηη νἶδελ α὎η῵λ ηὰ ἀπόῤῥεηα· ἐληαῦζα δὲ ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ θζέγγεηαη, παηδεύσλ ἟κ᾵ο κὴ πάληνηε ἐιέγρεηλ ηνὺο ἐπηβνπιεύνληαο, ἀιι' ἐπηεηθείᾳ θαὶ πξαόηεηη πνιιὰ θέξεηλ. ἖πεὶ νὔλ ἀλνίαο ἤλ, η῵λ ἔξγσλ α὎ηὸλ ἀλαθεξπηηόλησλ, ηὴλ ἀπὸ η῵λ ιόγσλ δεηε῔λ καξηπξίαλ, ἄθνπζνλ π῵ο α὎ην῔ο ἀπνθξίλεηαη· ὁκνῦ κὲλ α὎ηνὺο αἮληηηόκελνο ὅηη πεξηζζ῵ο ηαῦηα ἐδήηνπλ, θαὶ ν὎ρ ὏πὲξ ηνῦ καζε῔λ· ὁκνῦ δὲ δει῵λ, ὅηη θαὶ η῅ο δηὰ η῵λ ῥεκάησλ ζαθεζηέξαλ ἀθ῅θε θσλὴλ, ηὴλ δηὰ η῵λ ἔξγσλ. Πνιιάθηο γὰξ, θεζὶλ, εἶπνλ ὏κ῔λ, θαὶ ν὎ πηζηεύεηέ κνη· ηὰ ἔξγα ἃ ἐγὼ πνη῵ ἐλ ηῶ ὀλόκαηη ηνῦ Παηξόο κνπ, ἐθε῔λά ἐζηη ηὰ καξηπξνῦληα πεξὶ ἐκνῦ. Ὅπεξ θαὶ νἯ ἀλεθηόηεξνη α὎η῵λ ζπλερ῵ο πξὸο ἀιιήινπο ἔιεγνλ· Ο὎ γὰξ 59.338 δύλαηαη ἄλζξσπνο ἁκαξησιὸο ηνηαῦηα ζεκε῔α πνηε῔λ· θαὶ πάιηλ. Ο὎ δύλαηαη δαηκόληνλ ὀθζαικνὺο ηπθι῵λ ἀλνίγεηλ· θαὶ, Ο὎δεὶο δύλαηαη ζεκε῔α ηνηαῦηα πνηε῔λ, ἐὰλ κὴ ᾖ κεη' α὎ηνῦ ὁ Θεόο. Καὶ ζεσξνῦληεο ηὰ ζεκε῔α ἃ ἐπνίεη, ἔιεγνλ· Μή ηη νὕηόο ἐζηηλ ὁ Υξηζηόο; Ἄιινη δὲ ἔιεγνλ, Ὅηαλ ἔιζῃ ὁ Υξηζηὸο, κὴ πιείνλα ζεκε῔α πνηήζεη ὧλ ἐπνίεζελ νὕηνο; Καὶ α὎ηνὶ δὲ νὕηνη ἐληεῦζελ ἐβνύινλην πηζηεῦζαη α὎ηῶ ιέγνληεο· Σί ζεκε῔νλ δεηθλύεηο ἟κ῔λ, ἵλα ἴδσκελ θαὶ πηζηεύζσκελ ζνη; βʹ. ἖πεὶ νὔλ πξνζεπνηνῦλην ηόηε ἀπὸ ςηινῦ πείζεζζαη ῥήκαηνο, νἯ ηνζνύηνηο κὴ πεηζζέληεο ἔξγνηο, ἐιέγρεη ηὴλ πνλεξίαλ α὎η῵λ ιέγσλ, ὅηη ΕἮ ην῔ο ἔξγνηο ν὎ πηζηεύεηε, π῵ο ην῔ο ῥήκαζη πηζηεύζεηε; Ὥζηε πεξηηηὴ ἟ ἐξώηεζηο. Ἀιι' εἶπνλ ὏κ῔λ, θεζὶ, θαὶ ν὎ πηζηεύεηέ κνη, ὅηη ν὎θ ἐζηὲ ἐθ η῵λ πξνβάησλ η῵λ ἐκ῵λ. ἖γὼ κὲλ γὰξ ηὰ παξ' ἐκαπηνῦ πάληα ἐπιήξσζα, ἃ ηὸλ πνηκέλα πνη῅ζαη ἐρξ῅λ· εἮ δὲ κὴ ἀθνινπζε῔ηέ κνη, ν὎θ ἐπεηδὴ ν὎θ εἮκὶ πνηκὴλ, ἀιι' ἐπεηδὴ ὏κε῔ο ν὎θ ἐζηὲ πξόβαηα ηὰ ἐκά. Σὰ γὰξ πξόβαηα ηὰ ἐκὰ, θεζὶ, η῅ο θσλ῅ο κνπ ἀθνύεη, θαὶ ἀθνινπζε῔ κνη· θαὶ δσὴλ αἮώληνλ δίδσκη α὎ην῔ο, θαὶ ν὎ κὴ ἀπόισληαη εἮο ηὸλ αἮ῵λα· θαὶ ν὎δεὶο δύλαηαη ηαῦηα ἁξπάζαη ἐθ η῅ο ρεηξόο κνπ. Ὅηη ὁ Παηὴξ, ὃο ἔδσθέ κνη, κείδσλ πάλησλ ἐζηί·

θαὶ ν὎δεὶο δύλαηαη ἁξπάδεηλ α὎ηὰ ἐθ η῅ο ρεηξὸο ηνῦ Παηξόο κνπ. ἖γὼ θαὶ ὁ Παηὴξ ἕλ ἐζκελ. ΢θόπεη π῵ο ἐλ ηῶ ἀπαγνξεύεηλ πξνηξέπεη εἮο ηὴλ ἀθνινύζεζηλ α὎ηνύο. ὖκε῔ο ν὎θ ἀθνύεηέ κνπ, θεζίλ· ν὎δὲ γάξ ἐζηε πξόβαηα· νἯ δὲ ἀθνινπζνῦληεο, νὕηνη η῅ο πνίκλεο εἮζί. Σαῦηα δὲ ἔιεγελ, ἵλα θηινλεηθήζσζη γελέζζαη πξόβαηα. Εἶηα εἮπὼλ ὧλ ηεύμνληαη, παξαθλίδεη ηνύηνπο, ὥζηε α὎ηνὺο δηεγε῔ξαη θαὶ εἮο ἐπηζπκίαλ ἐκβαιε῔λ. Σί νὔλ; εἮ δηὰ ηὴλ δύλακηλ ηνῦ Παηξὸο ν὎δεὶο ἁξπάδεη, ζὺ δὲ ν὎θ Ἦζρύεηο, ἀιι' ἀζζελὴο εἶ πξὸο ηὴλ θπιαθήλ; Ο὎δακ῵ο. Καὶ ἵλα κάζῃο ὅηη ηὸ, ὇ Παηὴξ, ὃο ἔδσθέ κνη, δη' ἐθείλνπο εἴξεηαη, ἵλα κὴ πάιηλ α὎ηὸλ ἀληίζενλ εἴπσζηλ· εἮπὼλ, ὅηη Ο὎δεὶο ἁξπάδεη α὎ηὰ ἐθ η῅ο ρεηξόο κνπ, πξντὼλ ἔδεημε ηὴλ α὎ηνῦ ρε῔ξα θαὶ ηνῦ Παηξὸο κίαλ νὔζαλ. ΕἮ γὰξ κὴ ηνῦην, ἀθόινπζνλ ἤλ εἮπε῔λ, ὅηη ὇ Παηὴξ, ὃο ἔδσθέ κνη, κείδσλ πάλησλ ἐζηὶ, θαὶ ν὎δεὶο δύλαηαη ἁξπάδεηλ α὎ηὰ ἐθ η῅ο ρεηξόο κνπ. Ἀιι' ν὎θ εἶπελ νὓησο, ἀιι' ἖θ η῅ο ρεηξὸο ηνῦ Παηξόο κνπ. Εἶηα, ἵλα κὴ λνκίζῃο, ὅηη α὎ηὸο κέλ ἐζηηλ ἀζζελὴο, δηὰ δὲ ηὴλ ηνῦ Παηξὸο δύλακηλ ἐλ ἀζθαιείᾳ ηὰ πξόβαηά ἐζηηλ, ἐπήγαγελ· ἖γὼ θαὶ ὁ Παηὴξ ἕλ ἐζκελ· ὡζαλεὶ ἔιεγελ, Ο὎ δηὰ ηνῦην εἶπνλ, ὅηη δηὰ ηὸλ Παηέξα ν὎δεὶο α὎ηὰ ἁξπάδεη, ὡο α὎ηὸο ἀζζελ῵λ ηεξ῅ζαη ηὰ πξόβαηα. ἖γὼ γὰξ θαὶ ὁ Παηὴξ ἕλ ἐζκελ· θαηὰ ηὴλ δύλακηλ ἐληαῦζα ιέγσλ· θαὶ γὰξ πεξὶ ηαύηεο ἤλ ὁ ιόγνο ἅπαο α὎ηῶ. ΕἮ δὲ ἟ δύλακηο ἟ α὎ηὴ, εὒδεινλ ὅηη θαὶ ἟ ν὎ζία. ἖πεηδὴ γὰξ κπξία ἐπνίνπλ νἯ Ἰνπδα῔νη, ἐπηβνπιεύνληεο, ἀπνζπλαγώγνπο πνηνῦληεο, ιέγεη, ὅηη πάληα α὎ην῔ο εἮθ῅ θαὶ κάηελ κεκεράλεηαη. ἖λ γὰξ ηῆ ρεηξὶ ηνῦ Παηξόο κνύ ἐζηη ηὰ πξόβαηα, ὥζπεξ ὁ πξνθήηεο ιέγεη· ἖λ ηῆ ρεηξί κνπ ἐδσγξάθεζά ζνπ ηὰ ηείρε. Εἶηα δεηθλὺο κίαλ νὔζαλ ηὴλ ρε῔ξα, πνηὲ κὲλ α὎ηνῦ, πνηὲ δὲ ηνῦ Παηξὸο εἶλαί θεζηλ α὎ηήλ. Υε῔ξα δὲ ὅηαλ ἀθνύζῃο, κεδὲλ αἮζζεηὸλ λνκίζῃο, ἀιιὰ ηὴλ δύλακηλ, ηὴλ ἐμνπζίαλ. ΕἮ δὲ δηὰ ηνῦην ν὎δεὶο ἣξπαδελ, ὅηη α὎ηὸλ ἐλεδπλάκνπ, πεξηηηὸλ ἤλ ηὸ ἑμ῅ο εἮπε῔λ, ἖γὼ θαὶ ὁ Παηὴξ ἕλ ἐζκελ. ΕἮ γὰξ ἐιάηησλ ἤλ, πνιι῅ο ηνῦην ηόικεο ηὸ ῥ῅κα. Ο὎δὲλ γὰξ ἕηεξνλ ἠ ηὸ η῅ο δπλάκεσο Ἦζνζηάζηνλ δείθλπζηλ· ὅπεξ νὔλ θαὶ Ἰνπδα῔νη ζπλεηδόηεο, ιίζνηο 59.339 α὎ηὸλ ἔβαι[ι]νλ. Ἀιι' ν὎δὲ νὓησ θαζε῔ιε ηὴλ δόμαλ ηαύηελ θαὶ ηὴλ ὏πόλνηαλ. Καὶ κὴλ εἮ θαθ῵ο ὏πώπηεπζαλ ἐθε῔λνη, ἔδεη δηνξζ῵ζαη θαὶ εἮπε῔λ· Σίλνο ἕλεθελ ηαῦηα πνηε῔ηε; ν὎θ ἴζελ καξηπξ῵λ ἐκνὶ θαὶ ηῶ Παηξὶ δύλακηλ ηαῦηα εἶπνλ ἐγώ. Νῦλ δὲ π᾵λ ην὎λαληίνλ πνηε῔, θαὶ ἵζηεζη ηὴλ ὏πόλνηαλ, θαὶ ζπγθξνηε῔· θαὶ ηαῦηα ἀγξηνπκέλσλ ἐθείλσλ. Ο὎ γὰξ ἀπνινγε῔ηαη ὏πὲξ η῵λ εἮξεκέλσλ ὡο θαθ῵ο ιερζέλησλ, ἀιιὰ θαὶ ἐθείλνηο ἐπηηηκᾶ, ὡο κὴ ηὴλ πξνζήθνπζαλ δόμαλ ἔρνπζη πεξὶ α὎ηνῦ. ἖πεηδὴ γὰξ ἔιεγνλ, ὅηη Πεξὶ θαινῦ ἔξγνπ ν὎ ιηζάδνκέλ ζε, ἀιιὰ πεξὶ βιαζθεκίαο, θαὶ ὅηη ἄλζξσπνο ὢλ πνηε῔ο ζεαπηὸλ Θεὸλ, ἄθνπζνλ ηί θεζηλ· ΕἮ ἐθείλνπο εἶπελ ἟ Γξαθὴ ζενὺο, πξὸο νὑο ὁ ιόγνο ηνῦ Θενῦ ἐγέλεην, π῵ο ὏κε῔ο ιέγεηε ὅηη βιαζθεκ῵, ὅηη εἶπνλ, ΤἯὸο Θενῦ εἮκη; Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· ΕἮ νἯ ράξηηη ηνῦην ιαβόληεο, ν὎θ ἐγθαινῦληαη ζενὺο ἑαπηνὺο θαινῦληεο· ὁ ηῆ θύζεη ηνῦην ἔρσλ, π῵ο ἂλ εἴε δίθαηνο ἐπηηηκ᾵ζζαη; Ἀιι' νὓησ κὲλ ν὎θ εἶπελ, ὓζηεξνλ δὲ α὎ηὸ θαηεζθεύαζε, πξόηεξνλ ραιάζαο θαὶ θαζπθεὶο ηῶ ιόγῳ, θαὶ εἮπώλ· Ὃλ ὁ Παηὴξ ἟γίαζε θαὶ ἀπέζηεηιε· θαὶ παξακπζεζάκελνο α὎η῵λ ηὸλ ζπκὸλ, ηόηε ἐπάγεη ζαθ῅ ηὴλ ἀπόθαζηλ. Σέσο κὲλ γὰξ ὥζηε δερζ῅λαη ηὸλ ιόγνλ, ηαπεηλόηεξνλ δηειέρζε· ὓζηεξνλ δὲ ἐπὶ ηὸ κε῔δνλ α὎ηὸλ ἀλήγαγελ, νὓησο εἮπώλ· ΕἮ κὴ πνη῵ ηὰ ἔξγα ηνῦ Παηξόο κνπ, κὴ πηζηεύεηέ κνη· εἮ δὲ πνη῵, θἂλ ἐκνὶ ν὎ πηζηεύεηε, ην῔ο ἔξγνηο κνπ πηζηεύζαηε. ὇ξᾶο π῵ο ηνῦην ὅπεξ εἶπνλ θαηαζθεπάδεη, ὅηη εἮο ν὎δέλ ἐζηηλ ἐιάηησλ α὎ηνῦ, ἀιιὰ παληαρνῦ ἴζνο; ἖πεηδὴ γὰξ ηὴλ ν὎ζίαλ α὎ηνῦ Ἦδε῔λ ἀκήραλνλ ἤλ, ἀπὸ η῅ο η῵λ ἔξγσλ Ἦζόηεηόο ηε θαὶ ηαπηόηεηνο ηὴλ ἀπόδεημηλ η῅ο θαηὰ ηὴλ δύλακηλ ἀπαξαιιαμίαο παξέρεηαη. γʹ. Καὶ ηί πηζηεύζνκελ, εἮπέ; Ὅηη ἐγὼ ἐλ ηῶ Παηξὶ, θαὶ ὁ Παηὴξ ἐλ ἐκνί. Ο὎δὲλ γὰξ ἄιιν ἐγὼ, ἠ ὅπεξ ὁ Παηὴξ, κέλσλ ΤἯόο· ν὎δὲλ ἄιιν ἐθε῔λνο, ἠ ὅπεξ ἐγὼ, κέλσλ Παηήξ. Κἂλ ἐκὲ γλῶ ηηο, ηὸλ Παηέξα ἔγλσ, θαὶ ηὸλ ΤἯὸλ ἔκαζελ. ΕἮ δὲ ἐιάηηνλα ἤλ ηὰ η῅ο δπλάκεσο, θαὶ ηὰ η῅ο γλώζεσο δηέςεπζην. Ο὎δὲ γὰξ ἔζηηλ ἄιιελ δη' ἄιιεο νὒηε ν὎ζίαλ νὒηε

δύλακηλ καζε῔λ. ἦζέιεζαλ νὔλ α὎ηὸλ πηάζαη, θαὶ ἐμ῅ιζελ ἐθ η῅ο ρεηξὸο α὎η῵λ, θαὶ ἀπ῅ιζελ πέξαλ ηνῦ Ἰνξδάλνπ, ὅπνπ ἤλ Ἰσάλλεο βαπηίδσλ ηὸ πξόηεξνλ, θαὶ πνιινὶ ἤιζνλ πξὸο α὎ηὸλ, θαὶ ἔιεγνλ· ὅηη Ἰσάλλεο ἐπνίεζε ζεκε῔νλ ν὎δέλ· πάληα δὲ ὅζα εἶπελ Ἰσάλλεο πεξὶ α὎ηνῦ, ἐζηὶλ ἀιεζ῅. Ὅηαλ γάξ ηη κέγα θαὶ ὏ςειὸλ θζέγμεηαη, ἀλαρσξε῔ ηαρέσο, ἐλδηδνὺο α὎η῵λ ηῶ ζπκῶ ὥζηε ισθ῅ζαη θαὶ ι῅μαη ηὸ πάζνο δηὰ η῅ο ἀπνπζίαο α὎ηνῦ· ὃ δὴ θαὶ ηόηε ἐπνίεζε. Σίλνο δὲ ἕλεθελ ηὸλ ηόπνλ ὁ ε὎αγγειηζηὴο ιέγεη; Ἵλα κάζῃο ὅηη δηὰ ηνῦην ἀπ῅ιζελ ἐθε῔, ἀλακηκλήζθσλ α὎ηνὺο η῵λ ἐθε῔ γελνκέλσλ ηε θαὶ ιερζέλησλ παξὰ Ἰσάλλνπ, θαὶ η῅ο καξηπξίαο η῅ο ἐθείλνπ. ἖ιζόληεο γνῦλ ἐθε῔, ε὎ζέσο ἀλεκλήζζεζαλ ηνῦ Ἰσάλλνπ· δηὰ ηνῦην θαὶ ιέγνπζηλ, ὅηη Ἰσάλλεο κὲλ ν὎δὲλ ζεκε῔νλ ἐπνίεζελ· ἐπεὶ πνία ἀθνινπζία ηνῦην ἤλ πξνζζε῔λαη; ἀιι' ἐπεηδὴ ὁ ηόπνο α὎ηνὺο εἮο κλήκελ ἢγαγε ηνῦ Βαπηηζηνῦ, θαὶ εἮο ηὴλ η῅ο καξηπξίαο α὎ηνῦ κλήκελ ἤιζνλ. Ὅξα δὲ π῵ο ζπιινγηζκνὺο πιέθνπζηλ ἀλακθηζβεηήηνπο. Ἰσάλλεο κὲλ ζεκε῔νλ ν὎δὲλ ἐπνίεζελ· νὕηνο δὲ πνηε῔, θεζίλ, Ο὎θνῦλ θἀληεῦζελ ἟ ὏πεξνρὴ δείθλπηαη. ΕἮ ηνίλπλ, ἐθείλνπ ζεκε῔νλ ν὎δὲλ πνηήζαληνο, ἐπηζηεύζακελ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ηνύηῳ. Εἶηα, ἐπεηδὴ α὎ηὸο ἤλ ὁ καξηπξήζαο, ἵλα κὴ ηὸ ζεκε῔νλ α὎ηὸλ κὴ πεπνηεθέλαη δόμῃ 59.340 ἀλάμηνλ η῅ο καξηπξίαο ἀπνθαίλεηλ, ἐπήγαγνλ· ΕἮ θαὶ ζεκε῔νλ ν὎δὲλ ἐπνίεζελ, ἀιι' ὅκσο πάληα ἞ιήζεπζε ηὰ πεξὶ α὎ηνῦ, ν὎θ ἔηη ηνῦηνλ ἐμ ἐθείλνπ, ἀιι' ἐθε῔λνλ ἀθ' ὧλ νὕηνο ἐπνίεζελ ἀμηόπηζηνλ ἀπνθαίλνληεο. Πνιινὶ ηνίλπλ ἐπίζηεπζαλ εἮο α὎ηόλ. Πνιιὰ γὰξ ἤλ α὎ηνὺο ηὰ ἐθειθόκελα. Καὶ γὰξ ἐκέκλελην η῵λ ῥεκάησλ ὧλ ἔιεγελ, Ἦζρπξόηεξνλ ἑαπηνῦ θαι῵λ α὎ηὸλ, θαὶ θ῵ο, θαὶ δσὴλ, θαὶ ἀιήζεηαλ, θαὶ ηὰ ινηπὰ ἅπαληα, θαὶ η῅ο θσλ῅ο η῅ο ἄλσζελ ἐλερζείζεο, θαὶ ηνῦ Πλεύκαηνο ηνῦ ἐλ πεξηζηεξ᾵ο εἴδεη θαλέληνο ηόηε θαὶ δείμαληνο α὎ηὸλ ἅπαζη· θαὶ κεηὰ ηνύησλ, ηὴλ ἀπὸ η῵λ ζαπκάησλ ἀπόδεημηλ, εἮο ἡλ ὁξ῵ληεο ἐβεβαηνῦλην ινηπόλ. ΕἮ γὰξ Ἰσάλλῃ, θεζὶ, πηζηεύεηλ ἐρξ῅λ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ηνύηῳ. ΕἮ ρσξὶο ζεκείσλ ἐθείλῳ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ηνύηῳ, κεηὰ η῅ο ἐθείλνπ καξηπξίαο θαὶ ηὴλ ἀπὸ η῵λ ζεκείσλ ἀπόδεημηλ ἔρνληη. ὇ξᾶο ὅζνλ α὎ηνὺο ὤλεζελ ἟ πεξὶ ηὸλ ηόπνλ δηαηξηβὴ, θαὶ ἟ η῵λ πνλεξ῵λ ἀλζξώπσλ ἀπαιιαγή; ∆ηὰ ηνῦην α὎ηνὺο ζπλερ῵ο ἐμάγεη θαὶ ἀπάγεη η῅ο ἐθείλσλ ζπλνπζίαο· ὅπεξ νὔλ θαὶ ἐπὶ η῅ο Παιαη᾵ο πνηήζαο θαίλεηαη, πόῤῥσ η῵λ ΑἮγππηίσλ ἐπὶ η῅ο ἐξήκνπ ηνὺο Ἰνπδαίνπο δηαπιάηησλ θαὶ ῥπζκίδσλ ἐλ ἅπαζηλ. Ὃ θαὶ ἟κ῔λ παξαηλε῔ πνηε῔λ, ἀγνξὰο κὲλ θεύγεηλ θειεύσλ θαὶ ζνξύβνπο θαὶ ηαξαρὰο, ἐλ δὲ ηῶ ηακηείῳ πξνζεύρεζζαη κεηὰ η῅ο ἟ζπρίαο. Καὶ γὰξ πιν῔νλ ηαξαρ῅ο ἀπειιαγκέλνλ, ἐμ ν὎ξίαο πιε῔· θαὶ ςπρὴ πξαγκάησλ νὔζα ἐθηὸο, ἐλ ιηκέλη θάζεηαη. ∆ηὸ θαὶ ηὰο γπλα῔θαο θηινζνθσηέξαο η῵λ ἀλδξ῵λ ἐρξ῅λ εἶλαη, νἮθνπξίᾳ πξνζεισκέλαο ηὰ πιείνλα. Οὓησ γνῦλ θαὶ ὁ Ἰαθὼβ ἄπιαζηνο ἐγέλεην, ἐπεηδὴ νἮθίαλ ᾤθεη, θαὶ η῵λ ἐλ κέζῳ ζνξύβσλ ἐιεύζεξνο ἤλ. Ο὎δὲ γὰξ ἁπι῵ο α὎ηὸ ηέζεηθελ ἟ Γξαθὴ εἮπνῦζα, ΟἮθ῵λ νἮθίαλ. Ἀιιὰ θαὶ ἐλ νἮθίᾳ πνιὺο, θεζὶλ, ὁ ζόξπβνο. ἖πεηδὴ ζὺ βνύιεη, θαὶ πεξηηζηᾶο ζαπηῆ θξνληίδσλ ὄρινλ. ὇ κὲλ γὰξ ἀλὴξ ἐλ κέζαηο ζηξεθόκελνο ηα῔ο ἀγνξα῔ο θαὶ δηθαζηεξίνηο, ὥζπεξ ὏πό ηηλσλ θπκάησλ η῵λ ἔμσζελ πεξηαληιε῔ηαη ζνξύβσλ· ἟ δὲ γπλὴ θαζάπεξ ἔλ ηηλη δηδαζθαιείῳ θηινζνθίαο ηῆ νἮθίᾳ θαζεκέλε, θαὶ ηὸλ λνῦλ ζπλάγνπζα εἮο ἑαπηὴλ, θαὶ ε὎ρα῔ο πξνζέρεηλ θαὶ ἀλαγλώζεζη θαὶ ηῆ ἄιιῃ δπλήζεηαη θηινζνθίᾳ. Καὶ θαζάπεξ νἯ ηὰο ἐξήκνπο νἮθνῦληεο, ν὎δέλα ἔρνπζη ηὸλ ἐλνρινῦληα· νὓησ θαὶ αὓηε δηαπαληὸο ἔλδνλ νὔζα, δηελεθ῵ο δύλαηαη ἀπνιαύεηλ γαιήλεο. ΕἮ δέ πνηε θαὶ ἐμειζε῔λ ἀλάγθε γέλνηη' ἂλ, ν὎δὲ ηόηε ἐθε῔ ζνξύβσλ ὏πόζεζηο. Ἠ γὰξ κέρξη η῅ο ἐληαῦζα παξνπζίαο, ἠ ἟λίθα ἂλ ηὸ ζ῵κα ινπηξῶ ζεξαπεπζ῅λαη δέῃ, ἀλαγθα῔αη ηα῔ο γπλαημὶλ αἯ ἔμνδνη· ηὸλ δὲ πιείνλα ρξόλνλ ἔλδνλ θάζεηαη, θαὶ δπλαηὸλ α὎ηήλ ηε θηινζνθε῔λ, θαὶ ηὸλ ἄλδξα δερνκέλελ, ηεηαξαγκέλνλ θαηαζηέιιεηλ, ῥπζκίδεηλ, πεξηθόπηεηλ α὎ηνῦ ηὰ πεξηηηὰ θαὶ ἄγξηα η῵λ ινγηζκ῵λ, θαὶ νὓησ πάιηλ ἐθπέκπεηλ, ὅζα κὲλ ἀπὸ η῅ο ἀγνξ᾵ο ἐθειθύζαην θαθὰ, ἀπνζέκελνλ, ὅζα δὲ ἀπὸ η῅ο νἮθίαο ἔκαζε

θαιὰ κεζ' ἑαπηνῦ θέξνληα. Ο὎δὲλ γὰξ, ν὎δὲλ Ἦζρπξόηεξνλ γπλαηθὸο ε὎ιαβνῦο θαὶ ζπλεη῅ο, πξὸο ηὸ ῥπζκίδεηλ ἄλδξα, θαὶ δηαπιάηηεηλ α὎ηνῦ ηὴλ ςπρὴλ ἐλ νἷο ἂλ ζέιῃ. Οὒηε γὰξ θίισλ, νὒηε δηδαζθάισλ, νὒηε ἀξρόλησλ νὓησο ἀλέμεηαη, ὡο η῅ο ζπλνίθνπ παξαηλνύζεο, θαὶ ζπκβνπιεπνύζεο. Ἔρεη γάξ ηηλα θαὶ ἟δνλὴλ ἟ παξαίλεζηο, δηὰ ηὸ ζθόδξα θηιε῔ζζαη ηὴλ ζπκβνπιεύνπζαλ. Καὶ πνιινὺο ἂλ ἔρνηκη ιέγεηλ ἄλδξαο ζθιεξνὺο θαὶ ἀπεηζε῔ο θαηακαιαγέληαο νὓησο. Αὓηε γὰξ θαὶ ηξαπέδεο α὎ηῶ θαὶ ε὎λ῅ο, θαὶ παηδνπνηίαο. θαὶ ῥεη῵λ θαὶ ἀπνῤῥήησλ, θαὶ εἮζόδσλ θαὶ ἐμόδσλ, θαὶ πνιιῶ πιεηόλσλ θνηλσλνῦζα ἑηέξσλ, θαὶ ἐλ ἅπαζηλ α὎ηῶ δεδεκέλε, θαὶ νὓησο α὎ηῶ ζπλεκ 59.341 κέλε, ὡο εἮθὸο ζ῵κα θεθαιῆ ζπλ῅θζαη, ἂλ ηύρῃ ζπλεηή ηηο νὔζα θαὶ ἐκκειὴο, ἅπαληαο ὏πεξβήζεηαη θαὶ ληθήζεη εἮο ηὴλ ηνῦ ζπλνηθνῦληνο ἐπηκέιεηαλ. δʹ. ∆ηὰ ηνῦην παξαηλ῵, ἔξγνλ ηνῦην ηίζεζζαη, θαὶ ηὰ δένληα ζπκβνπιεύεηλ. Ὥζπεξ γὰξ πξὸο ἀξεηὴλ, νὓησ θαὶ πξὸο θαθίαλ πνιιὴλ ἔρεη ηὴλ Ἦζρύλ. Αὓηε ηὸλ Ἀβεζζαιὼκ ἀπώιεζελ, αὓηε ηὸλ Ἀκλὼλ, αὓηε ηὸλ Ἰὼβ ἔκειιελ· αὓηε ηὸλ Νάβαι ἐμήξπαζε η῅ο ζθαγ῅ο, αὓηε ὁιόθιεξνλ ἔζλνο δηέζσζε. Καὶ γὰξ ∆εββώξα θαὶ Ἰνπδὶζ ἀλδξ῵λ ζηξαηεγ῵λ θαηνξζώκαηα ἐπεδείμαλην· θαὶ ἄιιαη δὲ κπξίαη γπλα῔θεο. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ Παῦιόο θεζη· Σί γὰξ νἶδαο, γύλαη, εἮ ηὸλ ἄλδξα ζώζεηο; Καὶ ἐπὶ η῵λ ρξόλσλ δὲ ἐθείλσλ ηὴλ Πεξζίδα θαὶ ηὴλ Μαξηὰκ θαὶ ηὴλ Πξίζθηιιαλ ἀπνζηνιηθ῵λ ἁςακέλαο ζθακκάησλ εἴδνκελ. Ἅζπεξ ἀλαγθα῔νλ θαὶ ὏κ᾵ο δεινῦλ, θαὶ κὴ ῥήκαζη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ πξάγκαζη ῥπζκίδεηλ ηὸλ ζπλνηθνῦληα. Π῵ο δὲ α὎ηὸλ παηδεύζνκελ δηὰ η῵λ πξαγκάησλ; Ὅηαλ ζὲ κὴ πνλεξὰλ νὔζαλ ἴδῃ, κεδὲ πνιπηει῅ θαὶ θηιόθνζκνλ, κεδὲ πξνζόδνπο ρξεκάησλ ἀπαηηνῦζαλ πεξηηηὰο, ἀιι' ἀξθνπκέλελ ην῔ο νὔζη· ηόηε γὰξ, ηόηε θαὶ ζπκβνπιεπνύζεο ἀλέμεηαη. ἖ὰλ δὲ θηινζνθῆο κὲλ ην῔ο ῥήκαζηλ, ἐλ δὲ ην῔ο πξάγκαζη ηἀλαληία πνηῆο, θαηαγλώζεηαί ζνπ θιπαξίαλ πνιιήλ. Ὅηαλ δὲ κεηὰ η῵λ ῥεκάησλ θαὶ ηὴλ ἀπὸ η῵λ ἔξγσλ παξέρῃο α὎ηῶ δηδαζθαιίαλ, ηόηε θαὶ ἀπνδέμεηαί ζε θαὶ πεηζζήζεηαη κ᾵ιινλ· νἷνλ ὅηαλ ρξπζίνλ κὴ δεηῆο, κεδὲ καξγαξίηαο, κεδὲ Ἧκαηηζκ῵λ πνιπηέιεηαλ· ἀιι' ἀληὶ ηνύησλ θνζκηόηεηα, ζσθξνζύλελ, εὒλνηαλ, θαὶ παξὰ ζαπη῅ο ηαῦηα εἮζαγάγῃο, θαὶ παξ' ἐθείλνπ ηαῦηα ἀπαηηῆο. ΕἮ γὰξ ρξή ηη εἮο ἀξέζθεηαλ πνηε῔λ ἀλδξὸο, ςπρὴλ δε῔, ν὎ ζ῵κα θνζκε῔λ θαὶ δηαθζείξεηλ. Ο὎δὲ γὰξ νὓησ ρξπζίνλ πεξηθείκελνλ πνηήζεη ἐπέξαζηνλ θαὶ πνζεηλὴλ ἐθείλῳ, ὡο ζσθξνζύλε θαὶ εὒλνηα πεξὶ α὎ηὸλ, θαὶ ηὸ ὏πεξαπνζαλε῔λ ηνῦ ζπλνηθνῦληνο. Σαῦηα κ᾵ιινλ ρεηξνῦηαη ηνὺο ἄλδξαο. ἖θε῔λνο κὲλ γὰξ ὁ θόζκνο θαὶ πξνζίζηαηαη α὎ηῶ, εἮο ζηελὸλ ηὰ ρξήκαηα α὎ηῶ θαζηζηὰο, θαὶ δαπάλελ θαὶ θξνληίδα πνιιὴλ παξέρσλ· ηὰ δὲ εἮξεκέλα πξνζειώζεη ηῆ γπλαηθὶ ηὸλ ἄλδξα. Εὒλνηα γὰξ θαὶ θηιία θαὶ πόζνο νὒηε θξνληίδαο παξέρεη, νὒηε δαπάλελ ἐξγάδεηαη, ἀιιὰ ην὎λαληίνλ ἅπαλ. Κἀθε῔λνο κὲλ ὁ θόζκνο ὏πὸ η῅ο ζπλεζείαο πξνζθνξὴο γίλεηαη· ὁ δὲ η῅ο ςπρ῅ο θαζ' ἑθάζηελ ἀλζε῔ ηὴλ ἟κέξαλ, θαὶ κείδνλα ἀλάπηεη ηὴλ θιόγα. Ὥζηε εἮ βνύιεη ἀλδξὶ ἀξέζθεηλ, θόζκεη ηὴλ ςπρὴλ ζσθξνζύλῃ, ε὎ιαβείᾳ, πξνζηαζίᾳ νἮθίαο. Σαῦηα θαὶ κ᾵ιινλ ρεηξνῦηαη, θαὶ ν὎δέπνηε παύεηαη. Ο὎ γ῅ξαο θαηαιύεη ηὸλ θόζκνλ ηνῦηνλ, ν὎ λόζνο ἀπόιιπζη. Σὸλ κὲλ γὰξ ηνῦ ζώκαηνο θόζκνλ ρξόλνο πνιὺο ἐμέιπζε, θαὶ λόζνο 59.342 ἀλάισζε, θαὶ ἕηεξα πιείνλα· ηὰ δὲ η῅ο ςπρ῅ο πάλησλ ἐζηὶλ ἀλώηεξα ηνύησλ. Κἀθε῔λνο κὲλ ὁ θόζκνο θαὶ θζόλνλ ἔρεη θαὶ δεινηππίαλ ἀλάπηεη· νὕηνο δὲ θαζαξόο ἐζηη λνζήκαηνο, θαὶ πάζεο ἀπήιιαθηαη θελνδνμίαο. Οὓησ θαὶ ηὰ θαηὰ ηὴλ νἮθίαλ ε὎θνιώηεξα ἔζηαη, θαὶ ἟ πξόζνδνο κεη' ε὎καξείαο, ὅηαλ ηὸ ρξπζίνλ κὴ ηῶ ζώκαηη ηῶ ζῶ πεξηθείκελνλ ᾖ, κεδὲ ηὰο ρε῔ξαο δεζκνῦλ, ἀιι' εἮο ἀλαγθαίαο παξαρσξῆ ρξείαο· νἷνλ, εἮο δηαηξνθὴλ νἮθεη῵λ, θαὶ παίδσλ ἐπηκέιεηαλ ἀλαγθαίαλ, θαὶ ἑηέξαο ρξεηώδεηο πξνθάζεηο. Ἂλ δὲ κὴ ηαῦηα ᾖ, πεξηθέεηαη δὲ α὎ηὰ ηῆ ὄςεη, θαὶ ἟ θαξδία ζηελνρσξ῅ηαη, ηί ηὸ θέξδνο; πν῔νλ ηὸ ὄθεινο; Ο὎θ ἀθίεζη ηὸ ηαύηεο ζαῦκα ὀθζ῅λαη ἐθείλε ιππνπκέλε. Ἴζηε γὰξ, ἴζηε ὅηη, θἂλ α὎ηὴλ παζ῵λ ε὎πξεπεζηάηελ ἴδῃ ηηο γπλα῔θα, ν὎ δύλαηαη ηέξπεζζαη ἐλ ὀδπλσκέλῃ ηῆ ςπρῆ· ηὸλ γὰξ κέιινληα

ηέξπεζζαη, ραίξεηλ δε῔ πξόηεξνλ θαὶ ἀγάιιεζζαη. Σνῦ ρξπζίνπ δὲ παληὸο ζεζσξεπκέλνπ εἮο ηὸλ θόζκνλ ηνῦ ζώκαηνο ηνῦ γπλαηθείνπ, θαὶ ζηελνρσξίαο νὒζεο θαηὰ ηὴλ νἮθίαλ, ν὎δεκία ηέξςηο ἐζηὶ ηῶ ζπλνηθνῦληη. Ὥζηε εἮ βνπιόκεζα ἀξέζθεηλ ην῔ο ἀλδξάζηλ, ἐλ ἟δνλῆ α὎ηνὺο θαηαζηήζνκελ· ἐλ ἟δνλῆ δὲ θαηαζηήζνκελ, ἂλ πεξηέισκελ ηὸλ θόζκνλ θαὶ ηνὺο θαιισπηζκνύο. Σαῦηα γὰξ ἅπαληα παξ' α὎ηὸλ η῅ο λπκθαγσγίαο ηὸλ θαηξὸλ ἔρεηλ ηηλὰ ηέξςηλ δνθε῔· ὓζηεξνλ δὲ ηῶ ρξόλῳ καξαίλεηαη. ΕἮ γὰξ ηὸλ ν὎ξαλὸλ νὓησ θαιὸλ ὄληα, θαὶ ηὸλ ἣιηνλ νὓησ ιακπξὸλ, νὕ ζ῵κα ν὎δὲλ ἂλ ἔρνηο ἴζνλ εἮπε῔λ, ν὎ρ ὁκνίσο ζαπκάδνκελ δηὰ ηὴλ ζπλήζεηαλ· π῵ο ζ῵κα θεθαιισπηζκέλνλ ζαπκάζνκελ; Σαῦηα ιέγσ, βνπιόκελνο ὏κ᾵ο θνζκε῔ζζαη ηὸλ θόζκνλ ηὸλ ὏γη῅, ὃλ ὁ Παῦινο ἐπέηαμε· Μὴ ρξπζῶ ἠ καξγαξίηαηο, ἠ Ἧκαηηζκῶ πνιπηειε῔, ἀιι' ὃ πξέπεη γπλαημὶλ ἐπαγγειινκέλαηο ζενζέβεηαλ δη' ἔξγσλ ἀγαζ῵λ. Ἀιιὰ ην῔ο ἔμσ ἀξέζθεηλ βνύιεη, θαὶ ἐπαηλε῔ζζαη παξ' α὎η῵λ; Μάιηζηα κὲλ νὔλ ν὎ ζώθξνλνο γπλαηθὸο ὁ πόζνο νὕηνο. Πιὴλ εἮ βνύιεη, θαὶ ηνύηνπο νὓησο ἐξαζηὰο ἕμεηο ζθνδξνὺο θαὶ η῅ο ζσθξνζύλεο ἐπαηλέηαο. ἖θείλελ κὲλ γὰξ ν὎δεὶο ἐπαηλέζεηαη ἐπηεηθὴο θαὶ κέηξηνο, ἀιιὰ ἀθόιαζηνη θαὶ ιάγλνη· κ᾵ιινλ δὲ, ν὎δὲ νὕηνη ἐπαηλέζνληαη, ἀιιὰ θαὶ θαθ῵ο ἐξνῦζηλ, ἀλαπηεξνύκελνη ηὰο ὄςεηο ὏πὸ η῅ο πεξὶ ηὴλ γπλα῔θα ἀζσηίαο· ηαύηελ δὲ θἀθε῔λνη θαὶ νὕηνη, θαὶ πάληεο ἀπνδέμνληαη, ἅηε κεδὲλ θαθὸλ παξ' α὎η῅ο ιακβάλνληεο, ἀιιὰ θαὶ δηδαζθαιίαλ θηινζνθίαο· θαὶ πνιὺο κὲλ ἔζηαη παξὰ ἀλζξώπσλ ὁ ἔπαηλνο, πνιὺο δὲ παξὰ ηῶ Θεῶ ὁ κηζζόο. Σνῦηνλ ηνίλπλ δειώζσκελ ηὸλ θόζκνλ, ἵλα θαὶ ἐληαῦζα κεηὰ ἀδείαο δήζσκελ, θαὶ η῵λ κειιόλησλ ἐπηηύρσκελ ἀγαζ῵λ· ὧλ γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.341.50 ΟΜΘΛΘΑ ΞΒʹ. Ἤλ δέ ηηο ἀζζελ῵λ Λάδαξνο ἀπὸ Βεζαλίαο, ἐθ η῅ο θώκεο Μαξίαο θαὶ Μάξζαο η῅ο ἀδειθ῅ο α὎η῅ο. Ἤλ δὲ Μαξία ἟ ἀιείςαζα ηὸλ Κύξηνλ κύξῳ.
αʹ. Πνιινὶ η῵λ ἀλζξώπσλ ὅηαλ ἴδσζί ηηλαο η῵λ ἀξεζθόλησλ Θεῶ πάζρνληάο ηη δεηλὸλ, νἷνλ ἠ ἀῤῥσζηίᾳ πεξηπεζόληαο, ἠ πελίᾳ, ἠ ἄιιῳ ηηλὶ ηνηνύηῳ, ζθαλδαιίδνληαη· ν὎θ εἮδόηεο, ὅηη η῵λ κάιηζηα ηῶ Θεῶ θίισλ ηὸ ηαῦηα πάζρεηλ ἐζηίλ· ἐπεὶ θαὶ ὁ Λάδαξνο η῵λ θίισλ ἤλ ηνῦ Υξηζηνῦ, θαὶ ἞ζζέλεη· Σνῦην γνῦλ θαὶ νἯ πέκςαληεο ἔιεγνλ· Ἴδε ὃλ θηιε῔ο ἀζζελε῔. Ἀιι' ἴδσκελ ἄλσζελ ηὴλ πεξηθνπήλ. Ἤλ ηηο, θεζὶλ, ἀζζελ῵λ Λάδαξνο ἀπὸ Βεζαλίαο. Ο὎ρ ἁπι῵ο ν὎δὲ ὡο ἔηπρελ εἶπε πόζελ ἤλ ὁ Λάδαξνο, ἀιιὰ δηά ηηλα αἮηίαλ ἡλ κεηὰ ηαῦηα ἐξε῔. Σέσο δὲ ηνῦ πξνθεηκέλνπ 59.342 ἐρώκεζα. Καὶ ηὰο ἀδειθὰο δὲ α὎ηνῦ ἟κ᾵ο δηδάζθεη ρξεζίκσο· θαὶ ἔηη ὃ πιένλ εἶρε Μαξία, ἐπάγσλ θαὶ ιέγσλ· Ἤλ δὲ Μαξία ἟ ἀιείςαζα ηὸλ Κύξηνλ κύξῳ. ἖ληαῦζά ηηλεο δηαπνξνῦληεο, Π῵ο, θεζὶλ, ἞λέζρεην ὁ Υξηζηὸο γπλαηθὸο ηνηαῦηα πνηνύζεο; Πξ῵ηνλ κὲλ νὔλ ἐθε῔λν ἀλαγθα῔νλ καζε῔λ, ὅηη ν὎ρ αὓηε ἐζηὶλ ἟ πόξλε ἟ ἐλ ηῶ Μαηζαίῳ, ν὎δὲ ἟ ἐλ ηῶ Λνπθᾶ· ἄιιε γὰξ αὓηε. ἖θε῔λαη κὲλ γὰξ πόξλαη δή ηηλεο ἤζαλ θαὶ πνιι῵λ γέκνπζαη θαθ῵λ· αὓηε δὲ θαὶ ζεκλὴ θαὶ ζπνπδαία. Καὶ γὰξ πεξὶ ηὴλ ὏πνδνρὴλ ἐζπνύδαδε ηνῦ Υξηζηνῦ. ∆είθλπζη δὲ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, ὅηη θαὶ αἯ ἀδειθαὶ ἐθίινπλ α὎ηὸλ, θαὶ ὅκσο ζπλερώξεζε ηὸλ Λάδαξνλ ἀπνζαλε῔λ. Σίλνο δὲ ἕλεθελ ν὎θ ἐάζαζαη ηὸλ 59.343 ἀδειθὸλ θάκλνληα, ὅπεξ ἐπνίεζελ ὁ ἑθαηόληαξρνο θαὶ ὁ ἄξρσλ ὁ βαζηιηθὸο, ἀπ῅ιζνλ πξὸο α὎ηὸλ, ἀιιὰ πέκπνπζη; ΢θόδξα ἐζάῤῥνπλ ηῶ Υξηζηῶ, θαὶ πνιιὴλ πξὸο α὎ηὸλ εἶρνλ νἮθείσζηλ. Ἄιισο δὲ, θαὶ γπλα῔θεο ἤζαλ ἀζζελε῔ο, θαὶ ηῶ πέλζεη θαηείρνλην· ἐπεὶ ὅηη ν὎ θαηαθξνλνῦζαη ηνῦην ἐπνίνπλ, ὓζηεξνλ ἐδήισζαλ. Ὅηη κὲλ νὔλ ν὎θ ἤλ αὓηε ἐθείλε, δ῅ινλ. Ἀιιὰ θαὶ ἐθείλελ ηίλνο ἕλεθελ ἐδέμαην ὁ Υξηζηὸο, θεζίλ; Ἵλα ιύζῃ ηὴλ θαθίαλ· ἵλα δείμῃ ηὴλ

θηιαλζξσπίαλ· ἵλα κάζῃο, ὅηη ν὎θ ἔζηη λόζεκα ληθ῵λ α὎ηνῦ ηὴλ ἀγαζόηεηα. Μὴ ηνίλπλ ηνῦην κόλνλ ἴδῃο, ὅηη ἐδέμαην, ἀιιὰ θἀθε῔λν ζθόπεη, π῵ο κεηέβαιε. Καὶ ηίλνο ἕλεθελ ἀλακηκλήζθεη η῅ο Ἧζηνξίαο ηαύηεο ἟κ᾵ο ὁ ε὎αγγειηζηήο; κ᾵ιινλ δὲ ηί δηδάμαη βνύιεηαη ηῶ ιέγεηλ, ἦγάπα δὲ ὁ Ἰεζνῦο ηὴλ Μάξζαλ, θαὶ ηὴλ ἀδειθὴλ α὎η῅ο, θαὶ ηὸλ Λάδαξνλ; Μεδέπνηε ἀγαλαθηε῔λ κεδὲ δπζρεξαίλεηλ, εἴ ηηο ἀζζέλεηα γέλνηην πεξὶ ηνὺο ζπνπδαίνπο ἄλδξαο θαὶ ηῶ Θεῶ θίινπο. Ἴδε ὃλ θηιε῔ο, ἀζζελε῔. ΕἮο νἶθηνλ ἐπηζπάζαζζαη ἐβνύινλην ηὸλ Υξηζηόλ. Ἔηη γὰξ ὡο ἀλζξώπῳ πξνζε῔ρνλ· θαὶ δ῅ινλ ἐμ ὧλ ιέγνπζηλ· ΕἮ ἤο ὧδε, ν὎θ ἂλ ἀπέζαλε· θαὶ ἐθ ηνῦ κὴ εἮπε῔λ, Ἴδε Λάδαξνο ἀζζελε῔, ἀιι', Ἴδε ὃλ θηιε῔ο, ἀζζελε῔. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; Αὓηε ἟ ἀζζέλεηα ν὎θ ἔζηη πξὸο ζάλαηνλ, ἀιι' ὏πὲξ η῅ο δόμεο ηνῦ Θενῦ, ἵλα δνμαζζῆ δη' α὎η῅ο ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ. Ὅξα π῵ο πάιηλ κίαλ ηὴλ δόμαλ θεζὶλ α὎ηνῦ θαὶ ηνῦ Παηξόο. ΕἮπὼλ γὰξ, Θενῦ, ἐπήγαγελ, Ἵλα δνμαζζῆ ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ. Αὓηε ἟ ἀζζέλεηα ν὎θ ἔζηη πξὸο ζάλαηνλ. ἖πεηδὴ γὰξ ἔκειιελ ἐθε῔ ἟κέξαο δύν κέλεηλ, ηέσο α὎ηνὺο ἀπνπέκπεηαη ηνῦην ἀπαγγέιινληαο. ἖θ' ᾧ θαὶ ζαπκάζαη ἔζηη ηὰο ἀδειθὰο α὎ηνῦ, π῵ο ἀθνύζαζαη, ὅηη Ο὎θ ἔζηη πξὸο ζάλαηνλ, θαὶ Ἦδνῦζαη α὎ηὸλ ἀπνζαλόληα, ν὎θ ἐζθαλδαιίζζεζαλ, ἀπελαληίαο ηνῦ πξάγκαηνο γελνκέλνπ· ἀιιὰ πξνζ῅ιζνλ θαὶ νὓησ, θαὶ ν὎θ ἐλόκηζαλ α὎ηὸλ δηαςεύζαζζαη. Σὸ δὲ, Ἵλα, ἐληαῦζα ν὎θ αἮηηνινγίαο, ἀιι' ἐθβάζεώο ἐζηη. ΢πλέβε κὲλ γὰξ ἑηέξσζελ ἟ ἀῤῥσζηία· ἐρξήζαην δὲ α὎ηῆ εἮο δόμαλ Θενῦ. Καὶ ηαῦηα εἮπὼλ, ἔκεηλελ ἟κέξαο δύν. Σίλνο ἕλεθελ ἔκεηλελ; Ἵλα ἀπνπλεύζῃ, θαὶ ηαθῆ, ἵλα κεδεὶο ἔρῃ ιέγεηλ, ὅηη νὒπσ ηειεπηήζαληα α὎ηὸλ ἀλέζηεζελ· ὅηη θάξνο ἤλ, ὅηη ἔθιπζηο ἤλ, ὅηη θαηαγσγὴ ἤλ, θαὶ ν὎ ζάλαηνο. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ρξόλνλ ηνζνῦηνλ κέλεη, ὡο θαὶ θζνξὰλ γελέζζαη, θαὶ εἮπε῔λ, Ἢδε ὄδεη. Εἶηα ιέγεη ην῔ο καζεηα῔ο· Ἄγσκελ εἮο ηὴλ Ἰνπδαίαλ. Σί δήπνηε ν὎δακνῦ πξνεηπὼλ ἀιιαρνῦ, ἐληαῦζα πξνιέγεη; ἖δεδνίθεηζαλ ζθόδξα· θαὶ ἐπεὶ ηαύηῃ δηέθεηλην, πξνιέγεη, ἵλα κὴ ηὸ ἀζξόνλ ηαξάμῃ α὎ηνύο. Σί δὲ νἯ καζεηαί; Νῦλ ἐδήηνπλ ζε Ἰνπδα῔νη ιηζάζαη, θαὶ πάιηλ ὏πάγεηο ἐθε῔; ἖δεδνίθεηζαλ κὲλ νὔλ θαὶ ὏πὲξ α὎ηνῦ· ηὸ δὲ πιένλ, κ᾵ιινλ ὏πὲξ ἑαπη῵λ· νὒπσ γὰξ ἤζαλ ἀπεξηηζκέλνη. ∆ηὸ θαὶ ηῶ δέεη θαηαζεηόκελνο ιέγεη Θσκ᾵ο· Ἄγσκελ, ἵλα θαὶ ἟κε῔ο ἀπνζάλσκελ. Ἀζζελέζηεξνο γὰξ η῵λ ἄιισλ ἤλ θαὶ ἀπηζηόηεξνο. Ἀιι' ὅξα π῵ο α὎ηνὺο δη' ὧλ θεζη παξαζαῤῥύλεη ὁ Ἰεζνῦο. Ο὎ρὶ δώδεθα ὧξαί εἮζη η῅ο ἟κέξαο; Ἠ ηνῦην ηνίλπλ θεζὶλ, ὅηη ὁ κεδὲλ ἑαπηῶ ζπλεηδὼο πνλεξὸλ, ν὎δὲλ πείζεηαη δεηλόλ· ὁ δὲ ηὰ θαῦια πξάζζσλ πείζεηαη (ὥζηε ἟κ᾵ο ν὎ ρξὴ δεδνηθέλαη· ν὎δὲλ γὰξ ἄμηνλ ζαλάηνπ ἐπξάμακελ)· ἠ ὅηη ὁ ηὸ θ῵ο ηνῦ θόζκνπ ηνύηνπ βιέπσλ, ἐλ ἀζθαιείᾳ ἐζηίλ. ΕἮ δὲ ὁ ηὸ θ῵ο ηνῦ θόζκνπ ηνύηνπ βιέπσλ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ὁ κεη' ἐκνῦ, ἐὰλ κὴ ἀπνζηήζῃ ἑαπηὸλ 59.344 ἐκνῦ. Σνύηνηο παξαζαῤῥύλαο, ἐπάγεη θαὶ ηὴλ αἮηίαλ ἀλαγθαίαλ η῅ο ἀθίμεσο η῅ο ἐθε῔ζε· θαὶ δεηθλὺο, ὅηη ν὎θ εἮο ηὰ Ἱεξνζόιπκα κέιινπζηλ ἀπηέλαη, ἀιι' εἮο Βεζαλίαλ, Λάδαξνο ὁ θίινο, θεζὶ, θεθνίκεηαη, θαὶ πνξεύνκαη ἵλα ἐμππλίζσ α὎ηόλ· ηνπηέζηηλ, Ο὎θ ἐπὶ ην῔ο α὎ην῔ο ἄπεηκη πάιηλ δηαιεμόκελνο θαὶ ὁκόζε ρσξήζσλ ην῔ο Ἰνπδαίνηο, ἀιιὰ ηὸλ θίινλ ἐμππλίζσλ ηὸλ ἟κέηεξνλ. Λέγνπζηλ νἯ καζεηαί· Κύξηε, εἮ θεθνίκεηαη, ζσζήζεηαη. Σνῦην δὲ ν὎ρ ἁπι῵ο εἶπνλ, ἀιι' ἐγθόςαη βνπιόκελνη ηὴλ ἐθε῔ παξνπζίαλ. Λέγεηο, θεζὶλ, ὅηη θαζεύδεη; ν὎θνῦλ ν὎ θαηεπείγεη ηὸ ἀπειζε῔λ. Καίηνη α὎ηὸο δηὰ ηνῦην εἶπελ, ὅηη ὇ θίινο ἟κ῵λ, ἵλα δείμῃ ἀλαγθαίαλ ηὴλ παξνπζίαλ. βʹ. ἖πεὶ νὔλ ὀθλεξόηεξνλ δηέθεηλην. ηόηε ιέγεη, Ἀπέζαλε. Σὸ κὲλ νὔλ πξόηεξνλ, ηὸ ἀθόκπαζηνλ παξαζη῅ζαη βνπιόκελνο, ἔιεγελ· ἐπεηδὴ δὲ ν὎ ζπλ῅θαλ, ἐπάγεη· Ἀπέζαλε, θαὶ ραίξσ δη' ὏κ᾵ο. Σί δήπνηε, ∆η' ὏κ᾵ο; Ὅηη πξνε῔πνλ ν὎θ ὢλ ἐθε῔, θαὶ ὅηη ἐπεηδὰλ ἀλαζηήζσ, ν὎δεκία ἔζηαη ὏πνςία. ὇ξᾶο π῵ο ἔηη ἀηειέζηεξνλ δηέθεηλην νἯ καζεηαὶ, θαὶ ν὎θ ᾔδεζαλ α὎ηνῦ ηὴλ δύλακηλ ὡο ἐρξ῅λ; Σνῦην δὲ ἐπνίνπλ νἯ κεηαμὺ θόβνη, ηαξάηηνληεο α὎η῵λ ηὰο ςπρὰο θαὶ ζνξπβνῦληεο. Καὶ ὅηε κὲλ ἔιεγε, Κεθνίκεηαη, ιέγεη· Πνξεύνκαη ἵλα ἐμππλίζσ α὎ηόλ· ὅηε δὲ εἶπελ, Ἀπέζαλελ, ν὎θέηη πξνζέζεθε, Πνξεύνκαη ἵλα ἀλαζηήζσ α὎ηόλ. Ο὎ γὰξ ἞βνύιεην ην῔ο ῥήκαζη

πξνιέγεηλ, ἃ δηὰ η῵λ ἔξγσλ ἔκειιε βεβαηνῦζζαη, ηὸ ἀθελόδνμνλ παληαρνῦ δηδάζθσλ ἟κ᾵ο, θαὶ ηὸ κὴ δε῔λ ἁπι῵ο ὏πηζρλε῔ζζαη. ΕἮ δὲ ἐπὶ ηνῦ ἑθαηνληάξρνπ ηνῦην ἐπνίεζε παξαθιεζεὶο (εἶπε γὰξ, ἖γὼ ἐιζὼλ ζεξαπεύζσ α὎ηὸλ), ἵλα δείμῃ ηὴλ ἐθείλνπ πίζηηλ, ηνῦην εἶπελ. ΕἮ δὲ ιέγνη ηηο, Πόζελ ὓπλνλ ὏πέιαβνλ νἯ καζεηαὶ, θαὶ ν὎δὲ ἀπὸ ηνύηνπ ζπλέγλσζαλ ζάλαηνλ εἶλαη, ιέγσ δὲ ηνῦ εἮπε῔λ, Πνξεύνκαη ἵλα ἐμππλίζσ α὎ηόλ; (θαὶ γὰξ ἀλνίαο ἤλ εἴ γε πξνζεδόθσλ ζηάδηα πέληε θαὶ δέθα α὎ηὸλ πνξεύεζζαη, ὥζηε ἐμππλίζαη·) ἐθε῔λν ἂλ εἴπνηκελ, ὅηη ἐλόκηδνλ ηνῦην αἴληγκα εἶλαη, νἷα πνιιὰ δηειέγεην. Πάληεο κὲλ νὔλ ἐδεδνίθεηζαλ ηὴλ η῵λ Ἰνπδαίσλ ἔθνδνλ, ὏πὲξ δὲ ηνὺο ἄιινπο ὁ Θσκ᾵ο· δηὸ θαὶ ἔιεγελ· Ἄγσκελ, ἵλα θαὶ ἟κε῔ο ἀπνζάλσκελ κεη' α὎ηνῦ. Καί ηηλεο κέλ θαζηλ, ὅηη ἐπεζύκεη θαὶ α὎ηὸο ἀπνζαλε῔λ· ν὎θ ἔζηη δέ· δεηιίαο γὰξ κ᾵ιινλ ηὸ ῥ῅κα. Ἀιι' ν὎θ ἐπεηηκήζε. ∆ηεβάζηαδε γὰξ α὎ηνῦ ηὴλ ἀζζέλεηαλ ἔηη· ὓζηεξνλ κέληνη πάλησλ Ἦζρπξόηεξνο γέγνλε θαὶ ἄιεπηνο. Σὸ γνῦλ ζαπκαζηὸλ ηνῦηό ἐζηηλ, ὅηη ηὸλ νὓησο ἀζζελ῅ πξὸ ηνῦ ζηαπξνῦ κεηὰ ηὸλ ζηαπξὸλ θαὶ ηὸ πηζηεῦζαη ηῆ ἀλαζηάζεη ζεξκόηεξνλ πάλησλ α὎ηὸλ ὁξ῵κελ· ηνζαύηε ἟ ηνῦ Υξηζηνῦ δύλακηο. ὇ γὰξ κεηὰ ηνῦ Υξηζηνῦ εἮο Βεζαλίαλ κὴ ηνικ῵λ ἀπειζε῔λ, νὕηνο ηὸλ Υξηζηὸλ ν὎ρ ὁξ῵λ, ζρεδὸλ ηὴλ νἮθνπκέλελ δηέδξακε, θαὶ ἐλ κέζνηο δήκνηο ἐζηξέθεην θνλ῵ζη θαὶ βνπινκέλνηο α὎ηὸλ ἀλειε῔λ. ΕἮ δὲ ἀπὸ δεθαπέληε ζηαδίσλ ἤλ ἟ Βεζαλία, ὅπεξ ἐζηὶ κίιηα δύν, π῵ο ηεηαξηα῔νο ὁ Λάδαξνο; Ἔκεηλε δύν, θαὶ πξὸ η῵λ δύν ἤιζέ ηηο ἀπαγγέιισλ θαζ' ἡλ θαὶ ἐηειεύηεζελ· εἶηα θαη' α὎ηὴλ ηὴλ ηεηάξηελ ἟κέξαλ παξεγέλεην. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ θιεζ῅λαη ἀλέκεηλε, θαὶ ν὎ρὶ α὎ηεπάγγειηνο ἤιζελ, ἵλα κή ηηο ὏πνπηεύζῃ ηὸ γεγνλόο. Καὶ ν὎δὲ α὎ηαὶ παξεγέλνλην αἯ θηινύκελαη, ἀιιὰ ἄιινη πέκπνληαη. Ἤλ δὲ ἟ Βεζαλία ὡο ἀπὸ ζηαδίσλ δεθαπέληε. ἖ληεῦζελ δεινῦηαη ὅηη πνιινὺο ἀπὸ Ἱεξνζνιύκσλ εἮθὸο παξε῔λαη. Ε὎ζέσο γνῦλ ἐπήγαγελ, ὅηη Ἰνπδαίσλ ἤζαλ πνιινὶ παξακπζνύκελνη. Πόζελ παξεκπζνῦλην α὎ 59.345 ηὰο θηινπκέλαο ὏πὸ ηνῦ Υξηζηνῦ; θαίηνη ζπλέζελην, ἐάλ ηηο ὁκνινγήζῃ Υξηζηὸλ, ἵλα ἀπνζπλάγσγνο γέλεηαη; Ἠ δηὰ ηὴλ ἀλάγθελ η῅ο ζπκθνξ᾵ο, ἠ ὡο ε὎γελεζηέξαο αἮδνύκελνη, ἠ νἯ κὴ πνλεξνὶ, νὕηνη παξ῅ζαλ· πνιινὶ γνῦλ θαὶ ἐμ α὎η῵λ ἐπίζηεπζαλ. Σαῦηα δὲ ιέγεη ὁ ε὎αγγειηζηὴο, πηζηνύκελνο ὅηη ηέζλεθε Λάδαξνο. Σί δήπνηε δὲ ν὎ παξαιακβάλεη ηὴλ ἀδειθὴλ εἮο ἀπάληεζηλ ἐξρνκέλε ηνῦ Υξηζηνῦ; Βνύιεηαη θαη' Ἦδίαλ α὎ηῶ ζπληπρε῔λ, θαὶ ηὸ γεγνλὸο ἀπαγγε῔ιαη. ἖πεηδὴ δὲ α὎ηὴλ εἮο ἐιπίδαο ρξεζηὰο ἢγαγε, ηόηε ἄπεηζη θαὶ θαιε῔ ηὴλ Μαξίαλ, θαὶ ἀπήληεζελ α὎ηῶ, ηνῦ πέλζνπο ἀθκάδνληνο ἔηη. ὇ξᾶο π῵ο δένλ ηὸ θίιηξνλ ἤλ; Αὓηε ἐζηὶ πεξὶ ἥο ἔιεγε· Μαξία δὲ ηὴλ ἀγαζὴλ κεξίδα ἐμειέμαην. Π῵ο νὔλ αὓηε ζεξκνηέξα ἐθαίλεην, θεζίλ; Ο὎ ζεξκνηέξα αὓηε· ν὎ γὰξ ἢθνπζελ ἐθείλε· ἐπεὶ αὓηε ἀζζελεζηέξα ἤλ. ἧ γὰξ ἀθνύζαζα ηνζαῦηα, αὓηε θεζὶ πάιηλ, Ἢδε ὄδεη· ηεηαξηα῔νο γάξ ἐζηηλ. ἖θείλε δὲ, θαίηνη κεδὲλ ἀθνύζαζα, ηνηνῦηνλ ν὎δὲλ ἐθζέγμαην, ἀιι' ε὎ζὺο πηζηεύζαζα ιέγεη· Κύξηε, εἮ ἤο ὧδε, ὁ ἀδειθόο κνπ ν὎θ ἂλ ἀπέζαλελ. γʹ. ὇ξ᾵ηε ὅζε θηινζνθία γπλαηθ῵λ, εἮ θαὶ ἀζζελὴο α὎η῵λ ἟ γλώκε; Ἰδνῦζαη γὰξ ηὸλ Υξηζηὸλ, ν὎θ ε὎ζέσο εἮο ζξήλνπο, ν὎δὲ εἮο θσθπηνὺο, ν὎δὲ ὀινιπγκνὺο ἐθπίπηνπζηλ· ὅπεξ πάζρνκελ ἟κε῔ο, ἐπεηδάλ ηηλαο γλσξίκνπο ἐπεηζηόληαο ἴδσκελ ηῶ πέλζεη· ἀιι' ε὎ζέσο ηὸλ δηδάζθαινλ ζαπκάδνπζηλ. ἖πίζηεπνλ κὲλ νὔλ θαὶ ἀκθόηεξαη εἮο ηὸλ Υξηζηὸλ, ἀιι' ν὎ρ ὡο πξνζ῅θελ. Οὒπσ γὰξ ἀθξηβ῵ο ἞πίζηαλην, νὒηε ὅηη Θεὸο ἤλ, νὒηε ὅηη νἮθείᾳ δπλάκεη θαὶ α὎ζεληίᾳ ηαῦηα πνηε῔· ἅπεξ ἀκθόηεξα α὎ηὰο ἐδίδαμελ. Ὅηη δὲ ν὎θ ᾔδεζαλ, δ῅ινλ θαὶ ἐθ ηνῦ εἮπε῔λ, ΕἮ ἤο ὧδε, ν὎θ ἂλ ἀπέζαλελ ὁ ἀδειθὸο ἟κ῵λ· θαὶ ἐθ ηνῦ ἐπαγαγε῔λ, Ὅζα ἂλ αἮηήζῃ ηὸλ Θεὸλ, δώζεη ζνη, ὡο πεξὶ ἐλαξέηνπ ηηλὸο θαὶ ε὎δνθίκνπ δηαιεγόκελαη. Ὅξα δὲ θαὶ ηί θεζηλ ὁ Υξηζηόο· Ἀλαζηήζεηαη ὁ ἀδειθόο ζνπ. ἖θε῔λν ηέσο ἀλαηξέπεη ηὸ, Ὅζα ἂλ αἮηήζῃ. Ο὎ γὰξ εἶπελ, ΑἮη῵· ἀιιὰ ηί; Ἀλαζηήζεηαη ὁ ἀδειθόο ζνπ. Σὸ κὲλ νὔλ εἮπε῔λ, Ὦ γύλαη, ἔηη θάησ βιέπεηο; ν὎ δένκαη βνεζείαο ἑηέξαο, ἀπ' ἐκαπηνῦ πάληα πνη῵, ζθόδξα ἤλ θνξηηθὰ, θαὶ πξνζέζηε ἂλ ηῆ γπλαηθί· λῦλ δὲ εἮπὼλ, Ἀλαζηήζεηαη, κέζνλ

ἐπνίεζελ ἀλαγθαίσο ηὸλ ιόγνλ, θαὶ δηὰ η῵λ ἑμ῅ο δὲ ηαῦηα ἅπεξ εἶπνλ ᾐλίμαην. ΕἮπνύζεο γὰξ, Οἶδα ὅηη ἀλαζηήζεηαη ἐλ ηῆ ἐζράηῃ ἟κέξᾳ, ζαθέζηεξνλ δεηθλὺο α὎ηνῦ ηὴλ α὎ζεληίαλ, ιέγεη, ἖γώ εἮκη ἟ ἀλάζηαζηο θαὶ ἟ δσή· δει῵λ, ὅηη ν὎ δε῔ηαη ἑηέξνπ βνεζνῦληνο, εἴ γε α὎ηόο ἐζηηλ ἟ δσή. ΕἮ δὲ δε῔ηαη ἑηέξνπ, π῵ο ἂλ εἴε α὎ηὸο ἟ ἀλάζηαζηο θαὶ ἟ δσή; Ἀιι' νὓησ θαλεξ῵ο ν὎θ εἶπελ, ᾐλίμαην δὲ α὎ηό. Πάιηλ δὲ ἐθείλεο εἮπνύζεο, Ὅζα ἂλ αἮηήζῃ, α὎ηὸο πάιηλ ιέγεη· ὇ πηζηεύσλ εἮο ἐκὲ, θἂλ ἀπνζάλῃ, δήζεηαη· δεηθλὺο, ὅηη α὎ηόο ἐζηηλ ὁ ρνξεγὸο η῵λ ἀγαζ῵λ, θαὶ παξ' α὎ηνῦ δε῔ αἮηε῔λ. Καὶ π᾵ο ὁ δ῵λ θαὶ πηζηεύσλ εἮο ἐκὲ, ν὎ κὴ ἀπνζάλῃ εἮο ηὸλ αἮ῵λα. Ὅξα π῵ο α὎η῅ο ἀλάγεη ηὸλ λνῦλ. Ο὎ γὰξ ηνῦην ἤλ ηὸ δεηνύ 59.346 κελνλ κόλνλ, ηὸ Λάδαξνλ ἀλαζη῅ζαη, ἀιι' ἔδεη θαὶ ηαύηελ θαὶ ηνὺο παξόληαο κεη' α὎η῅ο ηὴλ ἀλάζηαζηλ καζε῔λ. ∆ηὰ ηνῦην πξὸ η῅ο ἀλαζηάζεσο θηινζνθε῔ δηὰ η῵λ ῥεκάησλ. ΕἮ δὲ ἟ ἀλάζηαζηο α὎ηόο ἐζηη, θαὶ ἟ δσὴ, ν὎ ηόπῳ πεξηθιείεηαη, ἀιιὰ παληαρνῦ παξὼλ νἶδελ Ἦ᾵ζζαη. ΕἮ κὲλ νὔλ εἶπαλ ὡο ὁ ἑθαηνληάξρεο, ΕἮπὲ ιόγῳ, θαὶ Ἦαζήζεηαη ὁ πα῔ο κνπ, ηνῦην ἂλ ἐπνίεζελ· ἐπεηδὴ δὲ ἐθάιεζαλ α὎ηὸλ πξὸο ἑαπηὰο, θαὶ παξαγελέζζαη ἞μίσζαλ, ηνύηνπ ἕλεθελ ζπγθάηεηζηλ, ὥζηε α὎ηὰο ἀλαζη῅ζαη ἀπὸ η῅ο ηαπεηλόηεηνο η῅ο πεξὶ α὎ηὸλ, θαὶ παξαγίλεηαη θαηὰ ηὸλ ηόπνλ. Ὅκσο θαὶ ζπγθαηηὼλ δείθλπζη θαὶ νὓησο, ὅηη θαὶ ἀπὼλ δύλαηαη ζεξαπεύεηλ· δηὰ ηνῦην δὴ θαὶ βξαδύλεη. Ο὎ γὰξ ἂλ ἐθάλε ἟ ράξηο ε὎ζέσο δνζε῔ζα, εἮ κὴ θαὶ ἟ δπζσδία πξνερώξεζε. Καὶ πόζελ ᾔδεη ἟ γπλὴ ηὴλ κέιινπζαλ ἀλάζηαζηλ; Ἢθνπζε πνιιὰ ηνῦ Υξηζηνῦ πεξὶ ἀλαζηάζεσο ιέγνληνο, ἀιι' ὅκσο ἐθείλε ἄξηη ἐπεζύκεη Ἦδε῔λ· θαὶ ὅξα π῵ο θάησ ζηξέθεηαη ἔηη. Ἀθνύζαζα γὰξ, ὅηη ἖γώ εἮκη ἟ ἀλάζηαζηο θαὶ ἟ δσὴ, ν὎δὲ νὓησο εἶπελ, Ἀλάζηεζνλ α὎ηόλ· ἀιιὰ ηί; Πηζηεύσ ὅηη ζὺ εἶ ὁ Υξηζηὸο ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ. Σί νὔλ ὁ Υξηζηὸο πξὸο α὎ηήλ; Π᾵ο ὁ πηζηεύσλ εἮο ἐκὲ, θἂλ ἀπνζάλῃ, δήζεηαη (ηνῦηνλ ηὸλ ζάλαηνλ ιέγσλ)· θαὶ π᾵ο ὁ δ῵λ θαὶ πηζηεύσλ εἮο ἐκὲ, ν὎ κὴ ἀπνζάλῃ· ηὸλ ζάλαηνλ ἐθε῔λνλ δει῵λ. ἖πεὶ νὔλ ἐγώ εἮκη ἟ ἀλάζηαζηο, κὴ ζνξπβεζῆο εἮ θαὶ ηέζλεθελ ἢδε, ἀιιὰ πίζηεπε. Ο὎ γάξ ἐζηη ηνῦην ζάλαηνο. Σέσο α὎ηὴλ ἐπὶ ηῶ ζπκβεβεθόηη παξεκπζήζαην, θαὶ ἐιπίδαο ὏πέθελε, θαὶ ηῶ εἮπε῔λ, ὅηη Ἀλαζηήζεηαη, θαὶ ηῶ εἮπε῔λ, ἖γώ εἮκη ἟ ἀλάζηαζηο· θαὶ ὅηη ἀλαζηὰο, θἂλ πάιηλ ἀπνζάλῃ, ν὎δὲλ πείζεηαη. Ὥζηε ν὎ ρξὴ θξίηηεηλ ηνῦηνλ ηὸλ ζάλαηνλ. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ, ὅηη Οὒηε νὕηνο ηέζλεθελ, νὒηε ὏κε῔ο ηεζλήμεζζε. Πηζηεύεηο ηνῦην; Λέγεη ἐθείλε· Πηζηεύσ ὅηη ζὺ εἶ ὁ Υξηζηὸο ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ, ὁ εἮο ηὸλ θόζκνλ ἐξρόκελνο. ∆νθε῔ κνη κὴ ζπληέλαη ηὸ γύλαηνλ ηὸ ιερζέλ. Ἀιι' ὅηη κὲλ κέγα ηη ἤλ, ζπλε῔δελ· ν὎ κὴλ θαηελόεζε ηὸ π᾵λ. ∆ηὰ ηνῦην ἕηεξνλ ἐξσηεζε῔ζα, ἕηεξνλ ἀπνθξίλεηαη. Σέσο κέληνη ἐθε῔λν ἐθέξδαλε, ηὸ θαηαιῦζαη ηὸ πέλζνο. Σνηαύηε γὰξ η῵λ ηνῦ Υξηζηνῦ ιόγσλ ἟ δύλακηο. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ἐθείλε πξνέθζαζε, θαὶ αὓηε ἞θνινύζεζελ. ἧ γὰξ εἮο ηὸλ δηδάζθαινλ εὒλνηα ηνῦ παξόληνο ν὎ ζθόδξα αἮζζάλεζζαη ζπλερώξεη. Ὥζηε κεηὰ η῅ο ράξηηνο, θαὶ ἟ γλώκε η῵λ γπλαηθ῵λ θηιόζνθνο ἤλ. δʹ. Ἀιιὰ λῦλ κεηὰ η῵λ ἄιισλ θαθ῵λ θαὶ ηνῦην η῵λ γπλαηθ῵λ ηὸ λόζεκα θξαηε῔. ἖πίδεημηλ γὰξ ἐλ ην῔ο ζξήλνηο πνηνῦληαη θαὶ ην῔ο θσθπην῔ο, γπκλνῦζαη βξαρίνλαο, ζπαξάηηνπζαη ηξίραο, ραξάδξαο πνηνῦζαη θαηὰ η῵λ παξεη῵λ. Καὶ ηνῦην πνηνῦζηλ, αἯ κὲλ ὏πὸ πέλζνπο, αἯ δὲ ὏πὸ ἐπηδείμεσο θαὶ θηινηηκίαο, αἯ δὲ ὏πὸ ἀζσηίαο· θαὶ ηνὺο βξαρίνλαο γπκλνῦζηλ, ἐλ ὄςεζη θαὶ ηαῦηα ἀλδξ῵λ. Σί πνηε῔ο, ὦ γύλαη; γπκλν῔ο ζεαπηὴλ ἀζρεκόλσο, εἮπέ κνη, ἐπὶ κέζεο η῅ο ἀγνξ᾵ο, ηνῦ Υξηζηνῦ κέινο νὔζα, ἀλδξ῵λ παξόλησλ θαηὰ ηὴλ ἀγνξάλ; θαὶ ηξίραο ηίιιεηο, θαὶ δηαζρίδεηο ἐζζ῅ηα, θαὶ κέγα θσθύεηο, θαὶ ρνξὸλ πεξηηζηᾶο, θαὶ καηλάδσλ γπλαηθ῵λ εἮθόλα δηαζώδεηο, θαὶ ν὎ρ ἟γῆ ηῶ Θεῶ πξνζθξνύεηλ; Πόζεο ηαῦηα καλίαο; ἆξ' ν὎ γειάζνληαη Ἕιιελεο; ἆξ' ν὎ κύζνπο ηὰ ἟κέηεξα εἶλαη λνκίζνπζηλ; ἖ξνῦζη γάξ· Ο὎θ ἔζηηλ ἀλάζηαζηο, ἀιιὰ ριεύε ηὰ η῵λ Υξηζηηαλ῵λ, ἀπάηε θαὶ ζπζθεπή. Καζά 59.347 πεξ γὰξ ν὎δελὸο ὄληνο κεηὰ ηαῦηα, νὓησ θσθύνπζηλ αἯ παξ' α὎ην῔ο γπλα῔θεο· ν὎ πξνζέρνπζη ην῔ο ῥήκαζη ην῔ο ἐλ ην῔ο βηβιίνηο α὎η῵λ θεραξαγκέλνηο. Πιάζκαηα

ἐθε῔λα πάληα, θαὶ δεινῦζηλ α὎ηαί. ΕἮ γὰξ ἐπίζηεπνλ, ὅηη ὁ ηεηειεπηεθὼο ν὎ ηεηειεύηεθελ, ἀιι' ἐπὶ βειηίνλα δσὴλ κεηέζηε, ν὎θ ἂλ α὎ηὸλ ὡο ν὎θ ἔηη ὄληα ἐζξήλεζαλ, ν὎θ ἂλ νὓησ θαηεθόπηνλην, ν὎θ ἂλ ηνηαύηαο ἀθ῅θαλ θσλὰο ἀπηζηίαο γεκνύζαο· Ο὎θ ἔηη ζε ὄςνκαη, ν὎θ ἔηη ζε ἀπνιήςνκαη. Μῦζνο ἅπαληα ηὰ παξ' α὎ην῔ο. ΕἮ δὲ ηὸ θεθάιαηνλ η῵λ ἀγαζ῵λ νὓησ δηαπηζηε῔ηαη, πνιιῶ κ᾵ιινλ θαὶ ηὰ ἄιια ηὰ παξ' α὎ην῔ο ζεκλά. Ο὎ρ νὓησο Ἕιιελεο γπλαηθίδνληαη· πνιινὶ παξ' α὎ην῔ο ἐθηινζόθεζαλ. Καὶ ἀθνύζαζα Ἕιιελ γπλὴ πεξὶ παηδὸο ἐλ πνιέκῳ πεζόληνο, ε὎ζέσο ἢξεην· Σὰ δὲ η῅ο πόιεσο π῵ο δηάθεηηαη πξάγκαηα; θαὶ ἄιινο θηιόζνθνο ἐζηεθαλσκέλνο, ἐπεηδὴ ἢθνπζελ ὅηη ὏πὲξ η῅ο παηξίδνο ὁ πα῔ο ἔπεζελ, ἀθειόκελνο ηὸλ ζηέθαλνλ, θαὶ ἐξόκελνο ὁπόηεξνο ην῔λ δπν῔λ, ἐπεηδὴ ἔκαζε ηὸλ πεζόληα, ηὸλ ζηέθαλνλ ε὎ζὺο πάιηλ ἐπέζεθε. Πνιινὶ δὲ θαὶ πἯε῔ο θαὶ ζπγαηέξαο ἐπέδσθαλ εἮο ζθαγὴλ, δαίκνλαο ηηκ῵ληεο. ΑἯ δὲ Λαθσληθαὶ γπλα῔θεο θαὶ παξαηλνῦζη ην῔ο παηζὶλ, ἠ ηὴλ ἀζπίδα δηαζ῵ζαη ἐθ ηνῦ πνιέκνπ, ἠ ἐπ' α὎η῅ο ἐλερζ῅λαη λεθξόλ. ∆ηὰ ηαῦηα αἮζρύλνκαη ὅηη Ἕιιελεο ηνηαῦηα θηινζνθνῦζηλ, ἟κε῔ο δὲ ἀζρεκνλνῦκελ. ΟἯ πεξὶ ἀλαζηάζεσο ν὎δὲλ εἮδόηεο, ηὰ η῵λ εἮδόησλ πξάηηνπζηλ· νἯ δὲ εἮδόηεο, ηὰ η῵λ ἀγλννύλησλ. Πνιινὶ θαὶ ὃ δηὰ Θεὸλ ν὎ πνηνῦζη, ηνῦην δη' ἀλζξώπσλ αἮδ῵ πξάηηνπζη πνιιάθηο. ΑἯ γὰξ ε὎πνξώηεξαη η῵λ γπλαηθ῵λ ηξίραο ν὎ ηίιινπζηλ, ν὎ βξαρίνλαο γπκλνῦζηλ· ὃ θαὶ α὎ηὸ θαηεγνξίαο ἐζράηεο, ν὎θ ἐπεηδὴ ν὎ γπκλνῦζηλ, ἀιι' ἐπεηδὴ ν὎ δη' ε὎ιάβεηαλ α὎ηὸ πξάηηνπζηλ, ἀιιὰ δηὰ ηὸ κὴ δόμαη θαηαηζρύλεηλ ἑαπηάο. Εἶηα αἮδὼο κὲλ πέλζνπο θξαηε῔, ὁ δὲ ηνῦ Θενῦ θόβνο ν὎ θξαηε῔; θαὶ π῵ο ν὎θ ἐζράηεο ηαῦηα θαηεγνξίαο ἄμηα; ἖ρξ῅λ νὔλ ὃ πνηνῦζηλ αἯ πινπηνῦζαη δηὰ ηὸλ πινῦηνλ, ηὰο πελνκέλαο δηὰ ηὸλ ηνῦ Θενῦ θόβνλ πνηε῔λ. Νῦλ δὲ πάληα ἀπελαληίαο, θἀθε῔λαη δηὰ θελνδνμίαλ θηινζνθνῦζη, θαὶ αὕηαη δηὰ κηθξνςπρίαλ ἀζρεκνλνῦζη. Σί ηαύηεο η῅ο ἀλσκαιίαο ρε῔ξνλ; Πάληα δη' ἀλζξώπνπο, πάληα δηὰ ηὰ ἐληαῦζα πξάηηνκελ. Καὶ ῥήκαηα παξαθξνζύλεο γέκνληα θζέγγνληαη θαὶ πνιινῦ γέισηνο. Καὶ ὁ κὲλ Κύξηόο θεζη· Μαθάξηνη νἯ πελζνῦληεο, ηνὺο ηὰ ἁκαξηήκαηα πελζνῦληαο ιέγσλ· θαὶ ν὎δεὶο ἐθε῔λν πελζε῔ ηὸ πέλζνο, ν὎δὲ θξνληίδεη η῅ο ςπρ῅ο ἀπνισιπίαο· ηνῦην δὲ ν὎θ ἐθειεύζζεκελ πξάηηεηλ, θαὶ πξάηηνκελ. Σί νὔλ; θεζί· θαὶ ἄλζξσπνλ ὄληα ἔλη κὴ δαθξύεηλ; Ο὎δὲ ἐγὼ ηνῦην θσιύσ, ἀιιὰ θσιύσ ηὸ θόπηεζζαη, ηὸ ἀκέηξσο ηνῦην πνηε῔λ. Ο὎θ εἮκὶ ζεξηώδεο, ν὎δὲ ἀπελήο· νἶδα ὅηη ἟ θύζηο ἐιέγρεηαη, θαὶ ἐπηδεηε῔ ηὴλ ζπλήζεηαλ θαὶ ηὴλ ὁκηιίαλ ηὴλ θαζεκεξηλήλ. Ο὎θ ἔλεζηη κὴ ιππε῔ζζαη. Σνῦην θαὶ ὁ Υξηζηὸο ἔδεημελ· ἐδάθξπζε γὰξ ἐπὶ ηνῦ Λαδάξνπ. Σνῦην θαὶ ζὺ πνίεζνλ· δάθξπζνλ, ἀιι' ἞ξέκα, ἀιιὰ κεηὰ ε὎ζρεκνζύλεο, ἀιιὰ κεηὰ ηνῦ θόβνπ ηνῦ Θενῦ. Ἂλ δαθξύζῃο νὓησο, ν὎ρ ὡο ηῆ ἀλαζηάζεη δηαπηζη῵λ ηνῦην πνηε῔ο, ἀιι' ὡο ν὎ θέξσλ ηὸλ ρσξηζκόλ. εʹ. ἖πεὶ θαὶ ηνὺο ἀπνδεκνῦληαο θαὶ ἀλαρσξνῦληαο δαθξύνκελ· ἀιι' ν὎ πνηνῦκελ ηνῦην ὡο ἀπνγηλώζθνληεο. Οὓησ θαὶ ζὺ δάθξπζνλ, ὡο ἀπνδεκνῦληα πξνπέκπσλ. Σαῦηα ν὎ λνκνζεη῵λ ιέγσ, ἀιιὰ ζπγθαηηώλ. 59.348 ΕἮ κὲλ γὰξ ἁκαξησιὸο ὁ ηεζλεθὼο, θαὶ πνιιὰ ηῶ Θεῶ πξνζθεθξνπθὼο, δε῔ δαθξύεηλ· κ᾵ιινλ δὲ ν὎δὲ δαθξύεηλ κόλνλ (ηνῦην γὰξ ν὎δὲλ ὄθεινο ἐθείλῳ), ἀιιὰ πνηε῔λ ηὰ δπλάκελα ηηλὰ παξακπζίαλ α὎ηῶ πεξηπνη῅ζαη, ἐιεεκνζύλαο θαὶ πξνζθνξάο. ∆ε῔ δὲ θαὶ ἐπὶ ηνύηῳ ραίξεηλ, ὅηη ἐλεθόπε ηὰ η῅ο θαθίαο α὎ηῶ. ΕἮ δὲ δίθαηνο, ἀγάιιεζζαη πιένλ ὅηη ἐλ ἀζθαιείᾳ ηὰ ἐθείλνπ θε῔ηαη, θαὶ ἀπήιιαθηαη η῅ο ηνῦ κέιινληνο ἀδειίαο· ἂλ κὲλ λένο, ὅηη ηαρέσο ἀπειιάγε η῵λ ἐλ ηῶ κέζῳ θαθ῵λ· ἂλ δὲ πξεζβύηεο, ὅηη ὃ δνθε῔ πνζεηλὸλ εἶλαη, ηνῦην κεηὰ θόξνπ ιαβὼλ ἀπ῅ιζε. ΢ὺ δὲ ηαῦηα ἀθεὶο ινγίδεζζαη, ηὰο ζεξαπαηλίδαο θαηαθόπηεζζαη παξνξκᾶο, ὡο δ῅ζελ ηηκ῵ζα ηὸλ ἀπειζόληα, ὅπεξ ἐζράηεο ἐζηὶλ ἀηηκίαο. ἧ γὰξ ηηκὴ ηῶ ηεηειεπηεθόηη, ν὎ ζξ῅λνη θαὶ νἮκσγαὶ, ἀιι' ὓκλνη θαὶ ςαικῳδίαη, θαὶ βίνο ἄξηζηνο. ἖θε῔λνο κὲλ γὰξ ἀπειζὼλ, κεη' ἀγγέισλ ἀπειεύζεηαη, θἂλ κεδεὶο παξαηύρῃ ηῶ ιεηςάλῳ· ὁ δὲ δηεθζαξκέλνο, θἂλ ηὴλ πόιηλ ἔρῃ πξνπέκπνπζαλ, ν὎δὲλ θαξπώζεηαη. Βνύιεη ηηκ῅ζαη ηὸλ ἀπειζόληα; ἗ηέξσο

ηίκεζνλ, ἐιεεκνζύλαο πνη῵λ, ε὎εξγεζίαο, ιεηηνπξγίαο. Σί ηὸ ὄθεινο ἀπὸ η῵λ πνιι῵λ ὀδπξκ῵λ; ἖γὼ δὲ θαὶ ἕηεξνλ ἢθνπζα ραιεπόλ· ὅηη δὴ πνιιαὶ θαὶ ἐξαζηὰο ἐπηζπ῵ληαη δηὰ η῵λ ζξήλσλ, ηῆ ζεξκόηεηη η῵λ θνπεη῵λ θηιαλδξίαο δόμαλ ἑαπηα῔ο θαηαζθεπάδνπζαη. Ὢ δηαβνιηθ῅ο ἐπηλνίαο! ὢ ζαηαληθ῅ο ἐθεπξέζεσο! κέρξη πόηε γ῅ θαὶ ζπνδὸο ἟κε῔ο, κέρξη πόηε αἷκα θαὶ ζάξθεο; Ἀλαβιέςσκελ εἮο ηνὺο ν὎ξαλνὺο, ιάβσκελ ἔλλνηαλ η῵λ πλεπκαηηθ῵λ. Π῵ο Ἕιιεζηλ ἐπηηηκ῅ζαη δπλεζόκεζα; π῵ο παξακπζήζαζζαη ηνηαῦηα πνηνῦληεο; π῵ο α὎ην῔ο πεξὶ ἀλαζηάζεσο δηαιεμόκεζα; π῵ο πεξὶ η῅ο ἄιιεο θηινζνθίαο; π῵ο α὎ηνὶ βησζόκεζα κεη' ἀδείαο; ν὎θ νἶδαο, ὅηη ἀπὸ ιύπεο ἐθβαίλεη ζάλαηνο; ΢θνηίδνπζα γὰξ ηὸ δηνξαηηθὸλ η῅ο ςπρ῅ο, ν὎ κόλνλ ν὎δὲλ ἀθίεζηλ Ἦδε῔λ η῵λ δεόλησλ, ἀιιὰ θαὶ πνιὺ ηὸ βιάβνο ἐξγάδεηαη. ἖θείλσο κὲλ νὔλ θαὶ ηῶ Θεῶ πξνζθξνύνκελ, θαὶ νὒηε ἑαπηνὺο, νὒηε ηὸλ ἀπειζόληα ὠθεινῦκελ· νὓησ δὲ θαὶ ηῶ Θεῶ ε὎αξεζηνῦκελ, θαὶ παξὰ ἀλζξώπνηο ε὎δνθηκνῦκελ. ἖ὰλ γὰξ κὴ θαηαπέζσκελ θαὶ α὎ηνὶ, ηαρέσο ἀλαηξε῔ ηὸ ιείςαλνλ η῅ο ἀζπκίαο· ἐὰλ δὲ ἀγαλαθη῵κελ, ἀθίεζηλ ἟κ᾵ο ἐθδόηνπο ηῆ ιύπε γελέζζαη. ἖ὰλ ε὎ραξηζη῵κελ, ν὎θ ἀζπκήζνκελ. Καὶ π῵ο δύλαηαη, θεζὶ, κὴ ιππε῔ζζαη ὁ πἯὸλ ἠ ζπγαηέξα ἠ γπλα῔θα ἀπνβαιώλ; Ο὎ ιέγσ, κὴ ιππε῔ζζαη, ἀιιὰ κὴ ἀκέηξσο ηνῦην πνηε῔λ. ἖ὰλ γὰξ ἐλλνήζσκελ ὅηη ὁ Θεὸο ἀθείιεην, ὅηη ζλεηὸλ ἔζρνκελ ἄλδξα θαὶ πἯὸλ, ηαρέσο ιεςόκεζα παξακπζίαλ. Σὸ γὰξ ἀγαλαθηε῔λ, κε῔δόλ ηη η῅ο θύζεσο ἐπηδεηνύλησλ ἐζηίλ. Ἄλζξσπνο ἐγελλήζεο, θαὶ ζλεηόο· ηί νὔλ ἀιγε῔ο, ὅηη ηὸ θαηὰ θύζηλ ἐγέλεην; Μὴ ἀιγε῔ο ὅηη ἐζζίσλ ηξέθῃ; κὴ δεηε῔ο ρσξὶο ηνύηνπ δῆλ; Οὓησ πνίεη θαὶ ἐπὶ ηνῦ ζαλάηνπ, θαὶ κὴ δήηεη ηέσο ἀζαλαζίαλ ζλεηὸο γελόκελνο. Ἅπαμ ηνῦην ὡξίζζε. Μὴ ηνίλπλ ἄιγεη, κεδὲ θαηαθόπηνπ, ἀιιὰ ζηέξγε ηὰ θνηλῆ π᾵ζη λνκνζεηεζέληα· ἄιγεη δὲ ὏πὲξ η῵λ ἁκαξηεκάησλ. Σνῦην γὰξ πέλζνο θαιὸλ, ηνῦην θηινζνθία κεγίζηε. Ο὎θνῦλ ηνῦην πελζ῵κελ δηελεθ῵ο, ἵλα η῅ο ἐθε῔ ραξ᾵ο ἐπηηύρσκελ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.349 ΟΜΘΛΘΑ ΞΘʹ. Οὒπσ δὲ ἐιειύζεη ὁ Ἰεζνῦο εἮο ηὴλ θώκελ, ἀιι' ἤλ ἐλ ηῶ ηόπῳ, ὅπνπ ἀπήληεζελ α὎ηῶ ἟ Μάξζα. ΟἯ δὲ Ἰνπδα῔νη νἯ ὄληεο κεη' α὎η῅ο, θαὶ ηὰ ἑμ῅ο.
αʹ. Μέγα ἀγαζὸλ θηινζνθία· θηινζνθίαλ δὲ ιέγσ ηὴλ παξ' ἟κ῔λ. Σὰ γὰξ η῵λ ἔμσζελ, ῥήκαηα θαὶ κῦζνη κόλνλ εἮζί· θαὶ ν὎δὲ α὎ηνὶ νἯ κῦζνη θηιόζνθόλ ηη ἔρνληεο. ∆όμεο γὰξ ἕλεθελ ἅπαληα γίλνληαη ηὰ παξ' ἐθείλνηο. Μέγα ηνίλπλ ἀγαζὸλ ἟ θηινζνθία, θαὶ ηὰο ἀκνηβὰο ἐληεῦζελ ἟κ῔λ ἀπνδίδσζηλ. Ὅ ηε γὰξ ρξεκάησλ θαηαθξνλ῵λ, ἐληεῦζελ ἢδε θαξπνῦηαη ηὸ ὄθεινο, θξνληίδσλ ἀπαιιαηηόκελνο πεξηηη῵λ θαὶ ἀλνλήησλ· ὅ ηε δόμαλ θαηαπαη῵λ, ἐληεῦζελ ἢδε ιακβάλεη ηὸλ κηζζὸλ, ν὎δελὸο δνῦινο ὢλ, ἀιιὰ ηὴλ ὄλησο ἐιεπζεξίαλ ἐιεύζεξνο. ὇ η῵λ ν὎ξαλίσλ ἐπηζπκ῵λ, ἐληεῦζελ ιακβάλεη ηὴλ ἀληίδνζηλ, ν὎δὲλ ηὰ παξόληα εἶλαη λνκίδσλ πξάγκαηα, θαὶ ιύπεο ἁπάζεο θξαη῵λ ῥᾳδίσο. Ἰδνὺ γνῦλ θαὶ ἟ γπλὴ αὓηε θηινζνθνῦζα ηὸλ κηζζὸλ ἐληεῦζελ ἀπέιαβε. Καὶ γὰξ πάλησλ παξαθαζεκέλσλ πελζνύζῃ θαὶ θνπηνκέλῃ, ν὎ πεξηέκελελ ἐιζε῔λ πξὸο α὎ηὴλ ηὸλ δηδάζθαινλ, νὒηε ηὴλ ἀμίαλ ἐηήξεζελ, νὒηε ὏πὸ ηνῦ πέλζνπο θαηεζρέζε. Καὶ γὰξ κεηὰ η῅ο ἄιιεο ηαιαηπσξίαο αἯ πελζνῦζαη θαὶ ηνῦην ηὸ λόζεκα ἔρνπζη, θηινηηκε῔ζζαη ἐπὶ η῵λ παξόλησλ βνπιόκελαη. Ἀιι' ν὎δὲλ ηνύησλ αὓηε ἔπαζελ, ἀιι' ἅκα ἢθνπζε, θαὶ ἔξρεηαη ηαρὺ πξὸο α὎ηόλ. ὇ δὲ Ἰεζνῦο νὒπσ ἐιειύζεη εἮο ηὴλ θώκελ. ΢ρνιαηόηεξνλ γὰξ ἐβάδηδελ, ἵλα κὴ δόμῃ ἐπηῤῥίπηεηλ ἑαπηὸλ ηῶ ζεκείῳ, ἀιιὰ ἀμηνύκελνο παξ' ἐθείλσλ. Ἠ ηνῦην γνῦλ βνπιόκελνο αἮλίμαζζαη ὁ ε὎αγγειηζηὴο ηὸ, ἖γείξεηαη ηαρὺ,

εἶπελ· ἠ δείθλπζηλ ὅηη νὓησο ἔδξακελ, ὡο πξνθζάζαη α὎ηὸλ ἐξρόκελνλ. Ἔξρεηαη δὲ ν὎ κόλε, ἀιιὰ θαὶ ηνὺο ἐλ ηῆ νἮθίᾳ ἐπηζπξνκέλε Ἰνπδαίνπο. ΢θόδξα ζπλεη῵ο δηὰ ηνῦην θαὶ ιάζξα ἐθώλεζελ α὎ηὴλ ἟ ἀδειθὴ, ὥζηε κὴ δηαηαξάμαη ηνὺο ζπλειζόληαο· θαὶ ν὎δὲ ηὴλ αἮηίαλ εἶπελ· ἤ γὰξ ἂλ πνιινὶ θαὶ ἀλερώξεζαλ. Νῦλ δὲ ὡο θιαῦζαη ἀπεξρνκέλῃ πάληεο ἞θνινύζνπλ· ηάρα δὲ θαὶ δηὰ ηνύησλ πάιηλ, ὅηη ηέζλεθε Λάδαξνο πηζηνῦηαη. Καὶ ἔπεζελ ἐπὶ ηνὺο πόδαο α὎ηνῦ. Θεξκνηέξα αὓηε η῅ο ἀδειθ῅ο. Ο὎ ηὸλ ὄρινλ ᾐδέζζε, ν὎ ηὴλ ὏πνςίαλ ἡλ εἶρνλ πεξὶ α὎ηνῦ· (ἤζαλ γὰξ πνιινὶ θαὶ η῵λ ἐρζξ῵λ, νἵ γε θαὶ ἔιεγνλ· Ο὎θ ἞δύλαην νὕηνο, ὁ ἀλνίμαο ηνὺο ὀθζαικνὺο ηνῦ ηπθινῦ, πνη῅ζαη ἵλα θαὶ νὕηνο κὴ ἀπνζάλῃ;) ἀιιὰ πάληα ἐμέβαιε ηὰ ἀλζξώπηλα, παξόληνο ηνῦ ∆ηδαζθάινπ, θαὶ ἑλὸο ἐγέλεην κόλνπ, η῅ο εἮο ηὸλ ∆ηδάζθαινλ ηηκ῅ο. Καὶ ηί θεζη; Κύξηε, εἮ ἤο ὧδε, ν὎θ ἂλ ἀπέζαλελ ὁ ἀδειθόο κνπ. Σί δὲ ὁ Υξηζηόο; Ο὎δὲλ α὎ηῆ δηαιέγεηαη ηέσο, ν὎δὲ ιέγεη ηαῦηα, ἃ θαὶ πξὸο ηὴλ ἀδειθὴλ α὎η῅ο (ὄρινο γὰξ παξ῅λ πνιὺο, θαὶ ν὎θ ἤλ η῵λ ῥεκάησλ θαηξὸο ἐθείλσλ)· ἀιιὰ κόλνλ κεηξηάδεη ηε θαὶ ζπγθαηαβαίλεη, θαὶ ηὴλ ἀλζξσπίλελ θύζηλ πηζηνύκελνο δαθξύεη ἞ξέκα, θαὶ ηὸ ζεκε῔νλ πξὸο ηὸ παξὸλ ἀλαβάιιεηαη. ἖πεηδὴ γὰξ ηὸ ζαῦκα κέγα ἤλ, θαὶ ηνζνῦηνλ νἷνλ ὀιηγάθηο ἐπνίεζε, θαὶ ἔκειινλ πνιινὶ πηζηεύεηλ δη' α὎ηνῦ, ἵλα κὴ ηὸ ἄλεπ α὎η῵λ πνη῅ζαη πξνζηῆ ην῔ο ὄρινηο, θαὶ κεδὲλ θεξδάλσζηλ ὏πὸ ηνῦ κεγέζνπο, πνιινὺο ἐπηζπ᾵ηαη κάξηπξαο ηῆ ζπγθαηαβάζεη, ἵλα 59.350 κὴ ηὴλ ζήξαλ ἀπνιέζῃ, θαὶ δείθλπζηλ ὅπεξ ἤλ ἀλζξσπίλεο θύζεσο· δαθξύεη γὰξ θαὶ ζπγρε῔ηαη. Οἶδε γὰξ πάζνο ἀλαῤῥηπίδεηλ πέλζνο. Εἶηα ἐπηηηκήζαο ηῶ πάζεη (ηὸ γὰξ, ἖λεβξηκήζαην ηῶ πλεύκαηη, ηνῦηό ἐζηηλ) ἐπέζρε ηὴλ ζύγρπζηλ, θαὶ νὓησο ἐξσηᾶ, Πνῦ ηεζείθαηε α὎ηόλ; ὥζηε κὴ κεηὰ ὀινθπξκνῦ γελέζζαη ηὴλ ἐξώηεζηλ. Σί δήπνηε δὲ ἐξσηᾶ; Ο὎ βνπιόκελνο ἑαπηὸλ ἐπηῤῥίπηεηλ, ἀιιὰ πάληα παξ' ἐθείλσλ καλζάλεηλ θαὶ παξαθαινύκελνο πνηε῔λ, ὥζηε πάζεο ὏πνςίαο ἀπαιιάμαη ηὸ ζεκε῔νλ. Λέγνπζηλ α὎ηῶ· Ἔξρνπ θαὶ ἴδε. ἖δάθξπζελ ὁ Ἰεζνῦο. ὇ξᾶο ὅην὎δὲλ νὒπσ ἀλαζηάζεσο ζεκε῔νλ ἐπεδέδεηθην, ν὎δὲ νὓησο ἄπεηζηλ ὡο ἀλαζηήζσλ, ἀιι' ὡο δαθξύζσλ; Ὅηη γὰξ νὓησο ἀπηέλαη ἐδόθεη, ὡο ζξελήζσλ, ἀιι' ν὎ρ ὡο ἀλαζηήζσλ, δεινῦζηλ Ἰνπδα῔νη, νἳ δὴ θαὶ ἔιεγνλ· Ἴδε π῵ο ἐθίιεη α὎ηόλ. Σηλὲο δὲ ἐμ α὎η῵λ εἶπνλ· Ο὎θ ἞δύλαην νὕηνο ὁ πνηήζαο ἀλνηγ῅λαη ηνὺο ὀθζαικνὺο ηνῦ ηπθινῦ, πνη῅ζαη ἵλα θαὶ νὕηνο κὴ ἀπνζάλῃ; Ο὎δὲ ἐλ ηα῔ο ζπκθνξα῔ο η῅ο πνλεξίαο θαζπθίεζαλ. Καίηνη ὃ κέιιεη πνηε῔λ, πνιὺ ζαπκαζηόηεξνλ. Σνῦ γὰξ ζη῅ζαη ηὸλ ζάλαηνλ ἐπηόληα, παξαγελόκελνλ θαὶ θξαηήζαληα ἀπειάζαη, πνιιῶ κε῔δόλ ἐζηηλ. ἖μ ὧλ νὔλ ἔδεη ζαπκάδεηλ α὎ηνῦ ηὴλ δύλακηλ, ἐθ ηνύησλ α὎ηὸλ δηαβάιινπζη. Σέσο ὁκνινγνῦζηλ ὅηη ἀλέῳμε ηνῦ ηπθινῦ ηνὺο ὀθζαικνύο· θαὶ δένλ ὏πὲξ ἐθείλνπ ζαπκάδεηλ, ἀπὸ ηνύηνπ θαὶ ἐθε῔λν ἐλδηαβάιινπζηλ ὡο ν὎δὲ γεγνλόο. Ο὎θ ἐληεῦζελ δὲ κόλνλ δείθλπληαη πάληεο δηεθζαξκέλνη· ἀιιὰ θαὶ ἐθ ηνῦ κήπσ ἐιζόληνο, κεδὲ ἐπηδεημακέλνπ, πξνιακβάλεηλ α὎ηνὺο ηα῔ο θαηεγνξίαηο, ν὎θ ἀλακείλαληαο ηνῦ πξάγκαηνο ηὸ ηέινο. Εἶδεο π῵ο δηεθζαξκέλε α὎η῵λ ἟ θξίζηο ἤλ; βʹ. Ἔξρεηαη ηνίλπλ εἮο ηὸ κλ῅κα, θαὶ πάιηλ ἐπηηηκᾶ ηῶ πάζεη. Σί δήπνηε δὲ πεξηζπνπδάζησο ὁ ε὎αγγειηζηὴο ἄλσ θαὶ θάησ θεζὶλ, ὅηη ἐδάθξπζε, θαὶ ὅηη ἐλεβξίκεζελ; Ἵλα κάζῃο ὅηη ἀιεζ῵ο ηὴλ θύζηλ ηὴλ ἟κεηέξαλ πεξηεβάιεην. ἖πεηδὴ γὰξ κεγάια πεξὶ α὎ηνῦ δ῅ιόο ἐζηη ιέγσλ η῵λ ἄιισλ κ᾵ιινλ νὕηνο, θαὶ ἐλ ην῔ο ζσκαηηθν῔ο πνιὺ ηαπεηλόηεξνλ ἐληαῦζα θζέγγεηαη. Ο὎δὲλ γνῦλ πεξὶ ηνῦ ζαλάηνπ ηνηνῦηνλ εἶπελ, νἷνλ νἯ ινηπνὶ, ὅηη πεξίιππνο γέγνλελ, ὅηη ἐλαγώληνο· ἀιιὰ π᾵λ ην὎λαληίνλ, ὅηη θαὶ ὏πηίνπο ἔῤῥηςε. Σὸ γνῦλ ἐιιεηθζὲλ ἐθε῔ ἀλεπιήξσζελ ἐληαῦζα δηὰ ηνῦ πέλζνπο. Πεξὶ γὰξ ηνῦ ζαλάηνπ δηαιεγόκελνο, ιέγεη· ἖μνπζίαλ ἔρσ ζε῔λαη ηὴλ ςπρήλ κνπ· θαὶ ν὎δὲλ ηαπεηλὸλ ἐθε῔ θζέγγεηαη. ∆ηὰ ηνῦην δὲ θαὶ ἐλ ηῶ πάζεη πνιὺ ηὸ ἀλζξώπηλνλ α὎ηῶ πξνζάπηνπζηλ, ἀπὸ ηνύηνπ δεινῦληεο ὅηη ἀιήζεηα ηὰ η῅ο νἮθνλνκίαο. Καὶ ὁ κὲλ Μαηζα῔νο ἀπὸ η῅ο ἀγσλίαο θαὶ ηνῦ ζνξύβνπ θαὶ ἀπὸ ηνῦ Ἧδξ῵ηνο· νὕηνο δὲ ἀπὸ ηνῦ πέλζνπο πηζηνῦηαη. Ο὎θ ἂλ δὲ, εἮ κὴ

η῅ο θύζεσο ἤλ η῅ο ἟κεηέξαο, ὏πὸ ηνῦ πέλζνπο ἐθξαηήζε θαὶ ἅπαμ θαὶ δεύηεξνλ. Σί δὲ ὁ Ἰεζνῦο; Σ῵λ κὲλ ἐγθιεκάησλ ἕλεθελ ν὎δὲλ α὎ην῔ο ἀπνινγε῔ηαη· ηί γὰξ ἔδεη δηὰ ῥεκάησλ ἐπηζηνκίδεηλ κέιινληαο α὎ηίθα δηὰ η῵λ ἔξγσλ ηνῦην πάζρεηλ, ὅπεξ ἀλεπαρζέζηεξνλ ἤλ, θαὶ κ᾵ιινλ θαηαηζρῦλαη α὎ηνὺο Ἧθαλόλ· Φεζὶ δὲ, Ἄξαηε ηὸλ ιίζνλ. Σί δήπνηε δὲ ν὎ρὶ ἀπὼλ ἐθάιεζε θαὶ παξέζηεζελ α὎ηόλ; κ᾵ιινλ δὲ δηαηί ν὎ρὶ ηνῦ ιίζνπ ἐπηθεηκέλνπ ἐπνίεζελ ἀλαζη῅λαη; Καὶ γὰξ ὁ δπλάκελνο ζ῵κα 59.351 θηλ῅ζαη λεθξὸλ ηῆ θσλῆ, θαὶ ἐςπρσκέλνλ πάιηλ δε῔μαη, πνιιῶ κ᾵ιινλ ιίζνλ θηλ῅ζαη ἴζρπζελ ἂλ ηῆ α὎ηῆ θσλῆ· ὁ ηὸλ δεδεκέλνλ θεηξίαηο θαὶ ηαύηαηο ζπκπεπνδηζκέλνλ δηὰ η῅ο θσλ῅ο βαδίδεηλ παξαζθεπάζαο, πνιιῶ κ᾵ιινλ ιίζνλ ἐθίλεζελ ἄλ. Σί ιέγσ; Καὶ ἀπὼλ ηνῦην ἔπξαμελ ἄλ. Σί δήπνηε νὔλ ν὎θ ἐπνίεζελ; Ἵλα α὎ηνὺο κάξηπξαο πνηήζῃ ηνῦ ζαύκαηνο· ἵλα κὴ ηνῦην ιέγσζηλ, ὃ θαὶ ἐπὶ ηνῦ ηπθινῦ, ὅηη Οὕηόο ἐζηηλ, ν὎θ ἔζηηλ νὕηνο. ΑἯ γὰξ ρε῔ξεο, θαὶ ηὸ παξαγελέζζαη εἮο ηὸ κλεκε῔νλ, ἐκαξηύξνπλ ὅηη α὎ηόο ἐζηηλ. Ὥζηε εἮ κὴ παξεγέλνλην, θαὶ θάληαζκα ἂλ ἐλόκηζαλ, ἠ ἕηεξνλ ἀλζ' ἑηέξνπ ὁξᾶλ. Νῦλ δὲ ηὸ παξαγελέζζαη εἮο ηὸλ ηόπνλ, θαὶ ηὸλ ιίζνλ ἆξαη, θαὶ ηὸ ἐζπαξγαλσκέλνλ ηὸλ ηεζλεθόηα ἐπηηξαπ῅λαη ιῦζαη η῵λ δεζκ῵λ, θαὶ ηὸ ηνὺο θίινπο ηνὺο ἐμελεγθόληαο ηνῦ ηάθνπ, ὡο α὎ηόο ἐζηηλ, ἀπὸ η῵λ ζπαξγάλσλ ἐπηγηλώζθεηλ, θαὶ ηὸ ηὰο ἀδειθὰο κὴ ἀπνιεηθζ῅λαη, θαὶ ηὸ ηαύηελ εἮπε῔λ· Ἢδε ὄδεη· ηεηαξηα῔νο γάξ ἐζηη· πάληα ἢδε ηαῦηα Ἧθαλὰ ἐπηζηνκίζαη ἀγλσκνλνῦληαο κάξηπξαο γελνκέλνπο ηνῦ ζεκείνπ. ∆ηὰ ηνῦην α὎ηνὺο θειεύεη ηὸλ ιίζνλ ἆξαη ἀπὸ ηνῦ ηάθνπ, δεηθλὺο ὅηη α὎ηὸλ ἐγείξεη· δηὰ ηνῦην θαὶ ἐξσηᾶ· Πνῦ ηεζείθαηε α὎ηόλ; ἵλα νἯ εἮπόληεο, Ἔξρνπ θαὶ ἴδε, θαὶ ἀγαγόληεο α὎ηὸλ, κὴ ἔρσζη ιέγεηλ ὅηη ἕηεξνλ ἢγεηξελ· ἵλα θαὶ ἟ θσλὴ, θαὶ αἯ ρε῔ξεο καξηπξ῵ζηλ (἟ κὲλ θσλὴ, ιέγνπζα, Ἔξρνπ θαὶ ἴδε· αἯ δὲ ρε῔ξεο, ηὸλ ιίζνλ ἄξαζαη, ηὰ ζπάξγαλα ιύζαζαη)· θαὶ ἟ ὄςηο θαὶ ἟ ἀθνή (ἐθείλε, η῅ο θσλ῅ο ἀθνύζαζα· αὓηε, Ἦδνῦζα ἐμειζόληα)· θαὶ ἟ ὄζθξεζηο δὲ, η῅ο δπζσδίαο ἀληηιακβαλνκέλε· θεζὶ γάξ· Ἢδε ὄδεη· ηεηαξηα῔νο γάξ ἐζηηλ. ΕἮθόησο ἄξα ἔιεγνλ, ὅηη ν὎δὲλ ν὎ ζπλίεη ηὸ γύλαηνλ ὧλ εἶπελ ὁ Υξηζηὸο, ὅηη Κἂλ ἀπνζάλῃ, δήζεηαη. Ὅξα γνῦλ ἐληαῦζα ηί θεζηλ, ὡο ἀδπλάηνπ ηνῦ πξάγκαηνο ὄληνο ινηπὸλ δηὰ ρξόλνλ. Καὶ γὰξ ἤλ μέλνλ, ηὸ ηεηαξηα῔νλ θαὶ δηεθζνξόηα ἀλαζη῅ζαη λεθξόλ. Καὶ ην῔ο κὲλ καζεηα῔ο εἶπελ· Ἵλα δνμαζζῆ ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ, πεξὶ ἑαπηνῦ δει῵λ· ηῆ γπλαηθὶ δὲ, Ὄςεη ηὴλ δόμαλ ηνῦ Θενῦ, πεξὶ ηνῦ Παηξὸο ιέγσλ. ὇ξᾶο ὅηη ἟ ἀζζέλεηα η῵λ ἀθνπόλησλ, η῅ο δηαθνξ᾵ο η῵λ ιεγνκέλσλ αἮηία ἐζηίλ; Ἀλακηκλήζθεη δὲ ὧλ δηειέρζε πξὸο α὎ηὴλ, ζρεδὸλ ἐπηηηκ῵λ ὡο ἂλ ἀκλεκνλνύζῃ. Ἠ θαὶ ἐπεὶ ν὎θ ἞βνύιεην ηέσο ἐθπι῅μαη ηνὺο παξόληαο, ἞ξέκα θεζίλ· Ο὎θ εἶπόλ ζνη, ὅηη ἐὰλ πηζηεύζῃο, ὄςεη ηὴλ δόμαλ ηνῦ Θενῦ; γʹ. Μέγα ἄξα πίζηηο ἀγαζὸλ, κέγα, θαὶ πνιι῵λ ἀγαζ῵λ αἴηηνλ· ὥζηε ηὰ ηνῦ Θενῦ δύλαζζαη ηνὺο ἀλζξώπνπο πνηε῔λ ἐλ ηῶ ὀλόκαηη ηῶ ἐθείλνπ. ἖ὰλ γὰξ πηζηεύζεηε, θεζὶλ, ἐξε῔ηε ηῶ ὄξεη ηνύηῳ, Μεηάβεζη, θαὶ κεηαβήζεηαη· θαὶ πάιηλ, ὇ πηζηεύσλ εἮο ἐκὲ, ηὰ ἔξγα, ἃ ἐγὼ πνη῵, πνηήζεη, θαὶ κείδνλα ηνύησλ πνηήζεη. Πν῔α, θεζὶ, κείδνλα; Ἃ νἯ καζεηαὶ θαίλνληαη κεηὰ ηαῦηα πνηνῦληεο. Καὶ γὰξ ἟ ζθηὰ Πέηξνπ λεθξὸλ ἢγεηξελ. Οὓησο ἐθεξύηηεην θαὶ ἟ ηνῦ Υξηζηνῦ κ᾵ιινλ δύλακηο. Καὶ γὰξ ν὎ρ νὓησ ζαπκαζηὸλ δ῵ληα α὎ηὸλ ζαπκαηνπξγε῔λ, ὡο ζαλόληνο α὎ηνῦ ἑηέξνπο ἐλ ηῶ ὀλόκαηη ἐθείλνπ κείδνλα α὎ηνῦ δπλεζ῅λαη. Ἀλακθηζβήηεηνο γὰξ ἤλ ηνῦην η῅ο ἀλαζηάζεσο ἀπόδεημηο· ν὎θ ἂλ, ν὎δὲ εἮ π᾵ζηλ ὤθζε, νὓ 59.352 ησο ἐπηζηεύζε. ἖θε῔λνη κὲλ γὰξ εἶρνλ ἂλ θαὶ εἮπε῔λ, ὅηη θάληαζκα ἤλ· ὁ δὲ ὁξ῵λ ἀπὸ ηνῦ ὀλόκαηνο α὎ηνῦ κόλνπ πνιιῶ κείδνλα γηλόκελα ζεκε῔α, ἠ ὅηε α὎ηὸο ζπλαλεζηξέθεην κεηὰ ἀλζξώπσλ, ν὎θ ἂλ ἞πίζηεζελ, εἮ κὴ ζθόδξα ἀλαίζζεηνο ἤλ. Μέγα ηνίλπλ ἀγαζὸλ πίζηηο, ὅηαλ ἀπὸ ζεξκ῅ο γίλεηαη δηαλνίαο, ἀπὸ θίιηξνπ πνιινῦ θαὶ δενύζεο ςπρ῅ο. Αὓηε θηινζόθνπο ἟κ᾵ο δείθλπζηλ, αὓηε ηὴλ ε὎ηέιεηαλ ηὴλ ἀλζξσπίλελ ἀπνθξύπηεη, θαὶ ηνὺο ινγηζκνὺο ἀθε῔ζα θάησ, πεξὶ η῵λ ἐλ ν὎ξαλν῔ο θηινζνθε῔ πξαγκάησλ· κ᾵ιινλ δὲ, ὅπεξ ἟ η῵λ ἀλζξώπσλ ζνθία ε὏ξε῔λ ν὎ δύλαηαη, ἐθ πεξηνπζίαο ηνῦην

αὓηε θαηαιακβάλεη θαὶ θαηνξζν῔. ἖ρώκεζα ηνίλπλ ηαύηεο, θαὶ κὴ ινγηζκν῔ο ηὰ θαζ' ἑαπηνὺο ἐπηηξέπσκελ. ∆ηαηί γὰξ Ἕιιελεο, εἮπέ κνη, ν὎δὲλ ε὏ξε῔λ ἞δπλήζεζαλ; ν὎ρὶ ζνθίαλ π᾵ζαλ ηὴλ ἔμσζελ ἔγλσζαλ; πόζελ νὔλ ἁιηέσλ θαὶ ζθελνπνη῵λ θαὶ η῵λ ἀζπλέησλ πεξηγελέζζαη ν὎θ ἴζρπζαλ; ἆξ' ν὎ρ ὅηη ἐθε῔λνη κὲλ ινγηζκν῔ο, νὕηνη δὲ πίζηεη ηὸ π᾵λ ἐπέηξεςαλ; ∆ηὰ ηνῦην Πιάησλνο θαὶ Ππζαγόξνπ, θαὶ πάλησλ ἁπι῵ο η῵λ πιαλεζέλησλ νὕηνη πεξηεγέλνλην· θαὶ ηνὺο ἀζηξνινγίᾳ, θαὶ καζεκαηηθῆ, θαὶ γεσκεηξίᾳ, θαὶ ἀξηζκεηηθῆ θαηαηξηβέληαο, θαὶ π᾵ζαλ παίδεπζηλ ἐθκαζόληαο ὏πεξέβεζαλ, θαὶ ηνζνῦηνλ ἐγέλνλην βειηίνπο, ὅζνλ νἯ ἀιεζ῵ο θηιόζνθνη θαὶ ὄλησο η῵λ θύζεη κσξ῵λ θαὶ παξαπαηόλησλ. Ὅξα γάξ· Ἀζάλαηνλ εἶπνλ ηὴλ ςπρὴλ νὕηνη· κ᾵ιινλ δὲ ν὎θ εἶπαλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἔπεηζαλ. ἖θε῔λνη δὲ πξόηεξνλ κὲλ ν὎δὲ ᾔδεζαλ ὅ ηί πνηέ ἐζηη ςπρή· ἐπεηδὴ δὲ εὕξνλ, θαὶ δηέζηεζαλ ἀπὸ ηνῦ ζώκαηνο α὎ηὴλ, πάιηλ ηὸ α὎ηὸ ἔπαζνλ, νἯ κὲλ ἀζώκαηνλ εἮπόληεο εἶλαη α὎ηὴλ, νἯ δὲ ζ῵κα, θαὶ α὎ηῶ ηῶ ζώκαηη ζπλδηαιύεζζαη. Πεξὶ ν὎ξαλνῦ πάιηλ νἯ κὲλ εἶπνλ, ὅηη ἔκςπρνο θαὶ ζεόο· νἯ δὲ ἁιηε῔ο, ὅηη ἔξγνλ Θενῦ θαὶ ηέρλεκα, θαὶ ἐδίδαμαλ θαὶ ἔπεηζαλ. Ἀιιὰ ηὸ κὲλ Ἕιιελαο ινγηζκν῔ο θερξ῅ζζαη ζαπκαζηὸλ ν὎δέλ· ηὸ δὲ ηνὺο δνθνῦληαο εἶλαη πηζηνὺο, ηνύηνπο ε὏ξίζθεζζαη ςπρηθνὺο, ηνῦηό ἐζηη ηὸ ζξήλσλ ἄμηνλ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ νὕηνη ἐπιαλήζεζαλ, ὅηη νἯ κὲλ νὓησο ἔιεγνλ εἮδέλαη Θεὸλ ὡο α὎ηὸο ἑαπηὸλ νἶδελ, ὅπεξ ν὎δεὶο ν὎δὲ ἐθείλσλ ἐηόικεζελ εἮπε῔λ· νἯ δὲ ἔιεγνλ κὴ δύλαζζαη ηὸλ Θεὸλ ἀπαζ῵ο γελλᾶλ, κεδὲ ζπγρσξνῦληεο α὎ηῶ πιένλ ηη η῵λ ἀλζξώπσλ ἔρεηλ· νἯ δὲ ιέγνληεο ὅηη νὒηε δὴ βίνο ὀξζὸο ν὎δὲλ ὠθειε῔, νὒηε πνιηηεία ἀθξηβήο. Ἀιι' ν὎ θαηξὸο ηαῦηα ἐιέγρεηλ λῦλ. δʹ. Ὅηη κὲλ γὰξ ν὎δὲλ ὠθειε῔ πίζηηο ὀξζὴ, βίνπ ὄληνο δηεθζαξκέλνπ, θαὶ ὁ Υξηζηὸο θαὶ ὁ Παῦινο δεινῦζη, ηὸ πιε῔νλ ηνύηνπ ηνῦ κέξνπο θξνληίζαληεο· ὁ κὲλ Υξηζηὸο, ὅηαλ δηδάζθῃ· Ο὎ π᾵ο ὁ ιέγσλ κνη, Κύξηε, Κύξηε, εἮζειεύζεηαη εἮο ηὴλ βαζηιείαλ η῵λ ν὎ξαλ῵λ· θαὶ πάιηλ, Πνιινὶ ἐξνῦζί κνη ἐλ ἐθείλῃ ηῆ ἟κέξᾳ· Κύξηε, ν὎ ηῶ ζῶ ὀλόκαηη πξνεθεηεύζακελ; Καὶ ηόηε ὁκνινγήζσ α὎ην῔ο, ὅηη Ο὎δέπνηε ἔγλσλ ὏κ᾵ο· ἀπνρσξε῔ηε ἀπ' ἐκνῦ, νἯ ἐξγαδόκελνη ηὴλ ἀλνκίαλ. ΟἯ γὰξ κὴ πξνζέρνληεο ἑαπην῔ο, ε὎θόισο εἮο πνλεξίαλ ἐμνιηζζαίλνπζη, θἂλ πίζηηλ ἔρσζηλ ὀξζήλ. ὇ δὲ Παῦινο, ὅηαλ ἗βξαίνηο ἐπηζηέιισλ νὓησ ιέγῃ θαὶ παξαηλῆ· ΕἮξήλελ κεηὰ πάλησλ δηώθεηε, θαὶ ηὸλ ἁγηαζκὸλ, νὕ ρσξὶο ν὎δεὶο ὄςεηαη ηὸλ Κύξηνλ· ἁγηαζκὸλ θαι῵λ ηὴλ ζσ 59.353 θξνζύλελ, ὥζηε ἕθαζηνλ ἀξθε῔ζζαη ηῆ Ἦδίᾳ γπλαηθὶ ρξὴ, θαὶ κὴ πεξηπίπηεηλ ἑηέξᾳ. Σὸλ γὰξ κὴ ἀξθνύκελνλ, ἀκήραλνλ ζσζ῅λαη· ἀιι' ἀλάγθε πάλησο ἀπνιέζζαη, θἂλ κπξία ἔρῃ θαηνξζώκαηα. Μεηὰ γὰξ πνξλείαο ἀδύλαηνλ εἮζειζε῔λ εἮο ηὴλ βαζηιείαλ η῵λ ν὎ξαλ῵λ· κ᾵ιινλ δὲ ν὎ πνξλεία ηνῦην ινηπὸλ, ἀιιὰ κνηρεία. Ὥζπεξ γὰξ ἟ δεδεκέλε ἀλδξὶ, ἂλ ἑηέξῳ ζπλέιζῃ, ινηπὸλ κεκνίρεπηαη· νὓησο ὁ δεδεκέλνο γπλαηθὶ, ἂλ ἑηέξαλ ἔρῃ, ἐκνίρεπζελ. ὇ δὲ ηνηνῦηνο ν὎ θιεξνλνκήζεη βαζηιείαλ, ἀιι' εἮο γέελλαλ ἐκπεζε῔ηαη. Ἄθνπζνλ ἃ πεξὶ ηνύησλ θεζὶλ ὁ Υξηζηόο· ὇ ζθώιεμ α὎η῵λ ν὎ ηειεπηήζεη, θαὶ ηὸ πῦξ ν὎ ζβεζζήζεηαη. Ο὎δεκίαλ γὰξ ἔρεη ζπγγλώκελ ὁ κεηὰ γπλα῔θα θαὶ παξακπζίαλ ηνζαύηελ ἐμπβξίδσλ εἮο ἑηέξαλ· ηνῦην γὰξ ἀθξαζία ινηπόλ. ΕἮ δὲ θαὶ α὎η῅ο ἀπέρνληαη νἯ πνιινὶ, ὅηαλ λεζηείαο θαηξὸο ᾖ, ὅηαλ πξνζεπρ῅ο· ὁ κεδὲ ηαύηῃ ἀξθνύκελνο, ἀιιὰ θαὶ ἑηέξᾳ κηγλύκελνο, πόζνλ νὕηνο ζσξεύεη πῦξ ἑαπηῶ; ΕἮ ηὸλ ἀπνιύζαληα ηὴλ ἑαπηνῦ θαὶ ἐθβαιόληα, ἑηέξᾳ κίγλπζζαη ν὎θ ἔλη· κνηρεία γὰξ ηνῦηό ἐζηηλ· ὁ ἔλδνλ α὎η῅ο ἑηέξαλ ἐπεηζάγσλ, πόζνλ ἐξγάδεηαη θαθόλ; Μεδεὶο ηνίλπλ ηνῦην ηὸ λόζεκα ζπγρσξείησ κέλεηλ ἐλ ηῆ ςπρῆ, ἀιιὰ πξόῤῥηδνλ ἀλαζπάησ. Ο὎ρ νὓησο ἀδηθε῔ ηὴλ γπλα῔θα, ὡο ἑαπηόλ. Οὓησ γὰξ ηὸ ἁκάξηεκα ηνῦην ραιεπὸλ θαὶ ἀζύγγλσζηνλ, ὅηη, ἂλ κὲλ εἮδσινιάηξνπ ρσξηζζῆ, κὴ βνπινκέλνπ ἐθείλνπ, θνιάδεη ηὴλ γπλα῔θα ὁ Θεόο· πόξλνπ δὲ ἐὰλ ρσξηζζῆ, ν὎θέηη ὇ξᾶο ὅζνλ ἐζηὶ ηνῦην θαθόλ; ἖ὰλ γάξ ηηο, θεζὶ, πηζηὴ ἄλδξα ἔρῃ ἄπηζηνλ, θαὶ α὎ηὸο ε὎δνθῆ νἮθε῔λ κεη' α὎η῅ο, κὴ ἀθηέησ α὎ηόλ. Πεξὶ δὲ πόξλεο ν὎ρ νὓησο· ἀιιὰ ηί; ἖άλ ηηο ἀπνιύζῃ ηὴλ γπλα῔θα α὎ηνῦ παξεθηὸο

ιόγνπ πνξλείαο, πνηε῔ α὎ηὴλ κνηρεπζ῅λαη. ΕἮ γὰξ ἟ ζπλνπζία ζ῵κα ἓλ πνηε῔, ηὸλ ζπγγηλόκελνλ πόξλῃ ἀλάγθε ἓλ ζ῵κα γίλεζζαη. Π῵ο νὔλ δέμεηαη ἟ θνζκία ηνῦηνλ, Υξηζηνῦ κέινο νὔζα; ἠ π῵ο ἑαπηῆ ζπλάςεη ηὸ κέινο η῅ο πόξλεο; Καὶ ὅξα ηὴλ ὏πεξβνιήλ· ἧ κὲλ ηῶ ἀπίζηῳ ζπλνηθνῦζα, ν὎θ ἔζηηλ ἀθάζαξηνο (ἧγίαζηαη γὰξ, θεζὶλ ὁ ἀλὴξ ὁ ἄπηζηνο ἐλ ηῆ γπλαηθί)· ἐπὶ δὲ η῅ο πόξλεο ν὎ρ νὓησο· ἀιιὰ ηί; Ἄξαο νὔλ 59.354 ηὰ κέιε ηνῦ Υξηζηνῦ, πνηήζσ κέιε πόξλεο; ἖θε῔ κὲλ γὰξ ὁ ἁγηαζκὸο κέλεη θἀθείλνπ ζπλνηθνῦληνο, θαὶ ν὎θ ἐμίζηαηαη· ἐληαῦζα δὲ ἀλαρσξε῔. ∆εηλὸλ γὰξ ἟ πνξλεία, δεηλὸλ, θαὶ ἀζάλαηνλ πξνμελνῦζα θόιαζηλ. Καὶ ἐληαῦζα δὲ κπξία ἐπηζπ᾵ηαη θαθά. Βίνλ γὰξ ηαιαίπσξνλ θαὶ κνρζεξὸλ ἀλαγθάδεηαη δῆλ ὁ ηνηνῦηνο, θαὶ η῵λ θνιαδνκέλσλ ν὎δὲλ ἄκεηλνλ δηάθεηηαη, εἮο ηὴλ ἀιινηξίαλ νἮθίαλ ὏πεηζηὼλ κεηὰ δένπο θαὶ ηξόκνπ πνιινῦ, θαὶ πάληαο ὁκνῦ ὏πνπηεύσλ, θαὶ νἮθέηαο, θαὶ ἐιεπζέξνπο. ∆ηὸ, παξαθαι῵, ζπνπδάζαηε ἀπειιάρζαη ηνῦ λνζήκαηνο ηνύηνπ. ΕἮ δὲ κὴ πείζεζζε, η῵λ πξνζύξσλ κὴ ἐπηβαίλεηε η῵λ Ἧεξ῵λ. Καὶ γὰξ ηὰ ςώξαο ἐκπεπιεζκέλα πξόβαηα, θαὶ λόζνπ γέκνληα, ν὎ δε῔ κεηὰ η῵λ ὏γηαηλόλησλ ἀγειάδεζζαη, ἀιι' ἀπειαύλεηλ η῅ο πνίκλεο, ἕσο ἂλ ηὴλ λόζνλ ἀπνζ῵ληαη. Μέιε γὰξ Υξηζηνῦ γεγόλακελ· κὴ δὴ κέιε πόξλεο γελώκεζα. Ο὎θ ἔζηη ηὰ ἐληαῦζα πνξλε῔νλ, ἀιι' ἐθθιεζία. Σὰ δὲ κέιε η῅ο πόξλεο ἂλ ἔρῃο, κὴ ζηῆο ἐλ ἐθθιεζίᾳ, ἵλα κὴ ἐμπβξίζῃο ηὸλ ηόπνλ. ΕἮ γὰξ κὴ γέελλα ἤλ, εἮ γὰξ κὴ θόιαζηο ἤλ, κεηὰ ηὰο ζπλζήθαο ἐθείλαο θαὶ ηὰο γακειίνπο ιακπάδαο, κεηὰ ηὴλ ε὎λὴλ ηὴλ δηθαίαλ, κεηὰ ηὴλ παηδνπνηίαλ, κεηὰ ηὴλ θνηλσλίαλ, π῵ο ἀλέμῃ πξνζθνιι᾵ζζαη ἑηέξᾳ; π῵ο ν὎θ αἮζρύλῃ ν὎δὲ ἐξπζξηᾶο; Ο὎θ νἶδαο ὅηη νἯ κεηὰ ηὴλ ηειεπηὴλ η῅ο ἑαπη῵λ ἑηέξαλ ἐπεηζαγόκελνη, παξὰ πνιι῵λ θαηαγηλώζθνληαη, θαίηνη ν὎ θόιαζηλ ἔρεη ηὸ πξ᾵γκα; ΢ὺ δὲ θαὶ δώζεο ἑηέξαλ ἐπεηζάγεηο. Καὶ πόζεο ν὎ρὶ ηαῦηα ιαγλείαο, Μάζε ηί πεξὶ η῵λ ηνηνύησλ εἴξεηαη· ὇ ζθώιεμ, θεζὶλ, α὎η῵λ ν὎ ηειεπηήζεη, θαὶ ηὸ πῦξ ν὎ ζβεζζήζεηαη. Φξίμνλ ηὴλ ἀπεηιὴλ, θνβήζεηη ηὴλ θόιαζηλ. Ο὎θ ἔζηηλ ἐληαῦζα ηνζαύηε ἟ ἟δνλὴ, ὅζε ἐθε῔ ηηκσξία. Ἀιιὰ κὴ γέλνηηό ηηλα ὏πεύζπλνλ γελέζζαη η῅ο θνιάζεσο ἐθείλεο· ἀιιὰ ηὴλ ἁγησζύλελ ἀζθνῦληαο Ἦδε῔λ ηὸλ Υξηζηὸλ, θαὶ η῵λ ἐπεγγεικέλσλ ηπρε῔λ ἀγαζ῵λ· ὧλ γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἀπνιαῦζαη, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.353 ΟΜΘΛΘΑ Ξ∆ʹ. ὇ δὲ Ἰεζνῦο ἤξε ηνὺο ὀθζαικνὺο ἄλσ, θαὶ εἶπε· Πάηεξ, ε὎ραξηζη῵ ζνη, ὅηη ἢθνπζάο κνπ. ἖γὼ δὲ ᾔδεηλ ὅηη πάληνηέ κνπ ἀθνύεηο· ἀιιὰ δηὰ ηὸλ ὄρινλ ηὸλ πεξηεζη῵ηα εἶπνλ, θαὶ ηὰ ἑμ῅ο.
αʹ. Ὃ πνιιάθηο εἶπνλ, ηνῦην θαὶ λῦλ ἐξ῵, ὅηη ὁ Υξηζηὸο ν὎ρ νὓησ πξὸο ηὴλ ἀμίαλ ὁξᾶ ηὴλ ἑαπηνῦ, ὡο πξὸο ηὴλ ζσηεξίαλ ηὴλ ἟κεηέξαλ· ν὎δ' ὅπσο ηη κέγα θζέγμεηαη, ἀιι' ὅπσο δπλάκελνλ ἟κ᾵ο ἐπηζπάζαζζαη. ∆ηὰ ηνῦην ηὰ κὲλ ὏ςειὰ θαὶ κεγάια, ὀιίγα, θαὶ α὎ηὰ δὲ θεθξπκκέλα· ηὰ δὲ ηαπεηλὰ θαὶ ε὎ηει῅, πνιιὰ πεξηῤῥε῔ ην῔ο α὎ηνῦ ιόγνηο. ἖πεηδὴ γὰξ ηνύηνηο ἐλήγνλην κ᾵ιινλ, ηνύηνηο θαὶ ἐλδηαηξίβεη, θαὶ νὒηε α὎ηὰ δηόινπ θζέγγεηαη, ὥζηε κὴ ηνὺο κεηὰ ηαῦηα βιαβ῅λαη, νὒηε α὎ηὰ ἀπνζησπᾶ, ὥζηε κὴ ηνὺο ηόηε ζθαλδαιηζζ῅λαη. ΟἯ κὲλ γὰξ η῅ο ηαπεηλόηεηνο ἐμειζόληεο, θαὶ ἐμ ἑλὸο ὏ςεινῦ δόγκαηνο ηὸ π᾵λ δπλήζνληαη θαηηδε῔λ· νἯ δὲ ἀεὶ ηαπεηλνὶ ὄληεο, εἮ κὴ πνιιάθηο ηαῦηα ἢθνπνλ ν὎δ' ἂλ ὅισο πξνζ῅ιζνλ. Ἀκέιεη γνῦλ ν὎δὲ κεηὰ ηνζαῦηα κέλνπζηλ, ἀιιὰ θαὶ ιηζάδνπζη θαὶ δηώθνπζη, θαὶ ἀλαηξε῔λ ἐπηρεηξνῦζη, θαὶ βιάζθεκνλ ἀπνθαινῦζη· θαὶ ὅηαλ κὲλ ἴζνλ ἑαπ 59.354 ηὸλ πνηῆ ηῶ Θεῶ, νὓησ ιέγνπζηλ· Οὕηνο βιαζθεκε῔· ὅηαλ δὲ εἴπῃ, Ἀθέσληαί ζνπ αἯ ἁκαξηίαη, ἔηη θαὶ δαηκνλ῵ληα θαινῦζηλ· ὥζπεξ θαὶ ὅηαλ ζαλάηνπ θξείηηνλα εἶλαη ηὸλ ἀθνύνληα α὎ηνῦ η῵λ ῥεκάησλ, ἠ θαὶ ὅηαλ ιέγῃ, ἖γὼ ἐλ ηῶ Παηξὶ, θαὶ ὁ Παηὴξ ἐλ ἐκνὶ,

ἐγθαηαιηκπάλνπζηλ α὎ηόλ· θαὶ ζθαλδαιίδνληαη πάιηλ, ὅηαλ ιέγῃ ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ θαηαβεβεθέλαη. ΕἮ γνῦλ ηαῦηα ν὎θ ἔθεξνλ ζπαληάθηο ιεγόκελα, ζρνιῆ γ' ἂλ, εἮ δηὰ πάλησλ ὏ςειὸο ἤλ ὁ ιόγνο θαὶ νὓησο ὏θαίλεην, πξνζέζρνλ ἂλ α὎ηῶ. Ὅηαλ γνῦλ ιέγῃ, Καζὼο ἐλεηείιαηό κνη ὁ Παηὴξ, νὓησ ιαι῵· θαὶ, ὅηη Ἀπ' ἐκαπηνῦ ν὎θ ἐιήιπζα, ηόηε πηζηεύνπζη. Καὶ ὅηη ηόηε, δ῅ινλ ἀπὸ ηνῦ ηὸλ ε὎αγγειηζηὴλ ηνῦην ἐπηζεκήλαζζαη θαὶ εἮπε῔λ, ὅηη Σαῦηα α὎ηνῦ ιαινῦληνο πνιινὶ ἐπίζηεπζαλ εἮο α὎ηόλ. ΕἮ ηνίλπλ ηὸ κὲλ ηαπεηλὰ θζέγγεζζαη πξὸο πίζηηλ ἐθε῔ιθε, ηὸ δὲ ὏ςειὰ, ἀπεζόβεη, π῵ο ν὎θ ἐζράηεο ἀλνίαο κὴ ινγίδεζζαη η῵λ ηαπεηλ῵λ ηὴλ αἮηίαλ π᾵ζαλ ὅηη δηὰ ηνὺο ἀθξναηὰο εἴξεηαη; ἖πεὶ θαὶ ἀιιαρνῦ κέγα ηη εἮπε῔λ βνπιεζεὶο, ἐζίγεζε, ηὴλ αἮηίαλ ηαύηελ πξνζζεὶο θαὶ εἮπώλ· Ἵλα δὲ κὴ ζθαλδαιίζσκελ α὎ηνὺο, βάιε 59.355 ἄγθηζηξνλ εἮο ηὴλ ζάιαζζαλ· ὃ δὴ πνηε῔ θαὶ ἐληαῦζα. Μεηὰ γὰξ ηὸ εἮπε῔λ· ἖γὼ ᾔδεηλ ὅηη πάληνηέ κνπ ἀθνύεηο, ἐπήγαγελ· Ἀιιὰ δηὰ ηὸλ ὄρινλ [ηὸλ] πεξηεζη῵ηα εἶπνλ, ἵλα πηζηεύζσζη. Μὴ ἟κέηεξα ηὰ ῥήκαηα; κὴ ζηνραζκὸο ἀλζξώπηλνο; Ὅηαλ νὔλ ηηο ἀπὸ η῵λ γεγξακκέλσλ κὴ ἀλέρεηαη πείζεζζαη, ὅηη ἐζθαλδαιίδνλην ἐπὶ ην῔ο ὏ςειν῔ο, ἀθνύσλ ηνῦ Υξηζηνῦ ιέγνληνο δηὰ ηνῦην ηαπεηλὰ θζέγγεζζαη, ἵλα κὴ ζθαλδαιηζζ῵ζη, π῵ο ινηπὸλ η῅ο θύζεσο εἶλαη ηὰ ε὎ηει῅ ὏πνπηεύζεη ῥήκαηα, ἀιιὰ κὴ ζπγθαηαβάζεσο; Οὓησ θαὶ ἀιιαρνῦ, θσλ῅ο ἐλερζείζεο ἄλσζελ, ἔιεγελ· Ο὎ δη' ἐκὲ ἟ θσλὴ αὓηε γέγνλελ, ἀιιὰ δη' ὏κ᾵ο. Καίηνη ηῶ κὲλ ὏ςειῶ ἔμεζηη πνιιὰ πεξὶ ἑαπηνῦ ιέγεηλ ηαπεηλά· ηῶ δὲ ηαπεηλῶ ν὎ ζέκηο πεξὶ ἑαπηνῦ κέγα ηη θαὶ ὏ςειὸλ θζέγμαζζαη. ἖θε῔λν κὲλ γὰξ ἀπὸ ζπγθαηαβάζεσο γίλεηαη, θαὶ ηὴλ η῵λ δηδαζθνκέλσλ ἀζζέλεηαλ αἮηίαλ ἔρεη· κ᾵ιινλ δὲ ηὸ ἐλάγεηλ εἮο ηαπεηλνθξνζύλελ ὁξᾶλ, θαὶ ηὸ ζάξθα πεξηθε῔ζζαη, θαὶ ηὸ παηδεύεηλ ηνὺο ἀθνύνληαο κεδὲλ πεξὶ ἑαπη῵λ κέγα ιαιε῔λ, θαὶ ηὸ λνκίδεζζαη ἀληίζενλ, θαὶ ηὸ ἀπηζηε῔ζζαη ἣθεηλ παξὰ ηνῦ Θενῦ, θαὶ ηὸ ὏πνπηεύεζζαη ιύεηλ ηὸλ λόκνλ, θαὶ ηὸ βαζθαίλεηλ ηνὺο ἀθνύνληαο, θαὶ πξὸο α὎ηὸλ ἀπερζ῵ο δηαθε῔ζζαη· δηόηη ἔιεγελ ἑαπηὸλ ἴζνλ ηῶ Θεῶ· ηὸ δὲ ηαπεηλὸλ ὄληα ηηλὰ, ὏ςειόλ ηη πεξὶ ἑαπηνῦ ιέγεηλ, ν὎δεκίαλ ἔρεη αἮηίαλ νὒηε εὒινγνλ νὒηε ἄινγνλ· ἀιι' ἠ ἀπόλνηα ἂλ εἴε κόλνλ θαὶ ἀλαίδεηα, θαὶ ηόικα ἀζύγγλσζηνο. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ηαπεηλὰ θζέγγεηαη, η῅ο ἀπνῤῥήηνπ θαὶ κεγάιεο ν὎ζίαο ἐθείλεο ὤλ; Σ῵λ ηε εἮξεκέλσλ ἕλεθελ, θαὶ ὥζηε κὴ λνκηζζ῅λαη ἀγέλλεηνο. Καὶ γὰξ Παῦινο ηνηνῦηόλ ηη θαίλεηαη θνβεζείο. ∆ηὸ θαὶ ἔιεγε· Υσξὶο ηνῦ ὏πνηάμαληνο α὎ηῶ ηὰ πάληα. Ἀζεβὲο γὰξ ηνῦην θαὶ ινγίζαζζαη. Εἴ γε ἐιάηησλ ηνῦ γεγελλεθόηνο ὢλ θαὶ ἑηέξαο ν὎ζίαο, ἴζνο ἐλνκίδεην, ν὎θ ἂλ νὔλ πάληα ἐπνίεζελ, ὥζηε κὴ λνκηζζ῅λαη ηνῦην; Νῦλ δὲ α὎ηὸο ην὎λαληίνλ πνηε῔, ιέγσλ· ΕἮ κὴ πνη῵ ηὰ ἔξγα ηνῦ πέκςαληόο κε, κὴ πηζηεύεηέ κνη. Καὶ ηὸ ιέγεηλ δὲ, ὅηη ἖γὼ ἐλ ηῶ Παηξὶ θαὶ ὁ Παηὴξ ἐλ ἐκνὶ, ηὴλ Ἦζόηεηα ἟κ῔λ αἮλίηηεηαη. ἖ρξ῅λ δὲ κεηὰ πνιι῅ο α὎ηὸ ζθνδξόηεηνο θαζειε῔λ, εἴ γε θαηαδεέζηεξνο ἤλ, θαὶ κεδακνῦ ὅισο εἮπε῔λ, ὅηη ἖γὼ ἐλ ηῶ Παηξὶ, θαὶ ὁ Παηὴξ ἐλ ἐκνὶ, ἠ, ὅηη Ἕλ ἐζκελ, ἠ, ὅηη ὇ ἑσξαθὼο ἐκὲ, ἑώξαθε ηὸλ Παηέξα. Καὶ γὰξ πεξὶ δπλάκεσο ὅηε ιόγνο ἤλ α὎ηῶ, ἔιεγελ· ἖γὼ θαὶ ὁ Παηὴξ ἕλ ἐζκελ. Καὶ πεξὶ ἐμνπζίαο ὅηε ιόγνο ἤλ, πάιηλ ἔιεγελ· Ὥζπεξ γὰξ ὁ Παηὴξ ἐγείξεη ηνὺο λεθξνὺο θαὶ δσνπνηε῔, νὓησ θαὶ ὁ ΤἯὸο νὑο ζέιεη δσνπνηε῔· ὅπεξ ν὎ δπλαηὸλ ἤλ ἑηέξαο ὄληα ν὎ζίαο πνηε῔λ. ΕἮ δὲ θαὶ δπλαηὸλ ἤλ, ν὎θ ἐρξ῅λ ηνῦην εἮπε῔λ, ἵλα κὴ ὏πνπηεύζσζη κίαλ θαὶ ηὴλ α὎ηὴλ ν὎ζίαλ εἶλαη. ΕἮ γὰξ ἵλα κὴ ὏πνπηεύζσζη ὅηη ἀληίζεόο ἐζηη, θαὶ ηὰ κὴ πξνζήθνληα α὎ηῶ θζέγγεηαη πνιιάθηο, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἔδεη ηόηε. Νῦλ δὲ ηὸ ιέγεηλ, Ἵλα ηηκ῵ζη ηὸλ ΤἯὸλ, θαζὼο ηηκ῵ζη ηὸλ Παηέξα· θαὶ ηὸ ιέγεηλ, Σὰ ἔξγα ἃ ἐθε῔λνο ἐξγάδεηαη, θἀγὼ ὁκνίσο πνη῵· θαὶ ηὸ ιέγεηλ ἑαπηὸλ ἀλάζηαζηλ εἶλαη θαὶ δσὴλ, θαὶ θ῵ο ηνῦ θόζκνπ, ἐμηζνῦληόο ἐζηη ηῶ γεγελλεθόηη ἑαπηὸλ, θαὶ ηὴλ ὏πνςίαλ Ἧζη῵ληνο, ἡλ εἶρνλ ἐθε῔λνη. Εἶδεο π῵ο ὅηη κὲλ ηὸλ λόκνλ ν὎ ιύεη, ηνζαῦηα ιέγεη 59.356 θαὶ ἀπνινγε῔ηαη· ηὴλ δὲ δόμαλ η῅ο Ἦζόηεηνο η῅ο πξὸο ηὸλ Παηέξα ν὎ κόλνλ ν὎ θαζαηξε῔, ἀιιὰ θαὶ ἵζηεζηλ; Οὓησ θαὶ εἮπόλησλ, ὅηη Βιαζθεκε῔ο, ὅηη πνηε῔ο ζεαπηὸλ Θεὸλ, ἀπὸ η῅ο η῵λ ἔξγσλ Ἦζόηεηνο

α὎ηὸ ἔζηεζε. βʹ. Καὶ ηί ιέγσ ὅηη ὁ ΤἯὸο ηνῦην ἐπνίεζελ, ὅπνπ γε θαὶ ὁ Παηὴξ ὁ κὴ ζάξθα ιαβὼλ ηὸ α὎ηὸ ηνῦην πνηε῔. Καὶ γὰξ θαὶ α὎ηὸο ἞λέζρεην πνιιὰ πεξὶ α὎ηνῦ ηαπεηλὰ ιερζ῅λαη δηὰ ηὴλ ζσηεξίαλ η῵λ ἀθνπόλησλ. Σὸ γὰξ, Ἀδὰκ, πνῦ εἶ; θαὶ ηὸ, Ἵλα γλ῵, εἮ ἄξαθαηὰ ηὴλ θξαπγὴλ α὎η῵λ ζπληεινῦληαη· θαὶ ηὸ, Νῦλ ἔγλσλ ὅηη θνβῆ ηὸλ Θεὸλ ζύ· θαὶ ηὸ, ἖ὰλ ἄξα ἀθνύζσζη· θαὶ ηὸ, ἖ὰλ ἄξα ζπλ῵ζη· θαὶ, Σίο δώζεη ηὴλ θαξδίαλ ηνῦ ιανῦ ηνύηνπ νὓησο εἶλαη; θαὶ ηὸ ιέγεζζαη, Ο὎θ ἔζηηλ ὅκνηόο ζνη ἐλ ζεν῔ο, Κύξηε· θαὶ πνιιὰ ἕηεξα ηνηαῦηα ἐλ ηῆ Παιαηᾶ εἴ ηηο ἐθιέγνη, ἀλάμηα η῅ο ηνῦ Θενῦ ἀμίαο ὄληα ε὏ξήζεη. Καὶ ἐπὶ ηνῦ Ἀραὰβ δὲ εἴξεηαη· Σίο ἀπαηήζεη κνη ηὸλ Ἀραάβ; Καὶ ηὸ ἀεὶ η῵λ ἗ιιεληθ῵λ ζε῵λ θαηὰ ζύγθξηζηλ ἑαπηὸλ πξνηηζέλαη, πάληα ἀλάμηα ηνῦ Θενῦ· ἀιι' ἑηέξσο ἄμηα γίλεηαη. Καὶ γὰξ νὓησ θηιάλζξσπόο ἐζηηλ, ὡο δηὰ ηὴλ ἟κεηέξαλ ζσηεξίαλ θαὶ η῵λ ηῆ ἀμίᾳ α὎ηνῦ πξεπόλησλ ῥεκάησλ ὏πεξηδε῔λ. Καὶ γὰξ θαὶ α὎ηὸ ηὸ ἄλζξσπνλ γελέζζαη, ἀλάμηνλ, θαὶ ηὸ δνύινπ κνξθὴλ ιαβε῔λ, θαὶ ηαπεηλὰ θζέγγεζζαη ῥήκαηα, θαὶ ηαπεηλὰ πεξηβεβι῅ζζαη, ἀλάμηνλ κὲλ, εἴ ηηο πξὸο ηὴλ ἀμίαλ ἐθείλελ ἴδνη· ἄμηνλ δὲ, εἴ ηηο ηὸλ ἄθαηνλ η῅ο α὎ηνῦ θηιαλζξσπίαο πινῦηνλ ινγίζαηην. Ἔζηη δὲ θαὶ ἑηέξα η῅ο ηαπεηλόηεηνο η῵λ ῥεκάησλ αἮηία. Πνία αὓηε; Ὅηη ηὸλ κὲλ Παηέξα θαὶ ᾔδεζαλ θαὶ ὡκνιόγνπλ, α὎ηὸλ δὲ ν὎θ ᾔδεζαλ. ∆ηὰ ηνῦην ζπλερ῵ο ἐπ' α὎ηὸλ θαηαθεύγεη ὡο ὡκνινγεκέλνλ, ἅηε α὎ηὸο ν὎θ ὢλ ν὎δέπσ ἀμηόπηζηνο. Ο὎ παξὰ ηὴλ νἮθείαλ ε὎ηέιεηαλ, ἀιιὰ παξὰ ηὴλ ἄλνηαλ η῵λ ἀθνπόλησλ θαὶ ηὴλ ἀζζέλεηαλ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ εὒρεηαη θαὶ ιέγεη· Πάηεξ, ε὎ραξηζη῵ ζνη, ὅηη ἢθνπζάο κνπ. ΕἮ γὰξ νὑο ζέιεη δσνπνηε῔, θαὶ θαζὼο ὁ Παηὴξ, νὓησ δσνπνηε῔, ηίλνο ἕλεθελ παξαθαιε῔; Ἀιι' ὥξα ινηπὸλ εἮο α὎ηὸ ἐκβ῅λαη ηὸ ρσξίνλ. Ἤξαλ νὔλ ηὸλ ιίζνλ, νὕ ἤλ ὁ ηεζλεθὼο θείκελνο. ὇ δὲ Ἰεζνῦο ἤξε ηνὺο ὀθζαικνὺο ἄλσ, θαὶ εἶπε· Πάηεξ, ε὎ραξηζη῵ ζνη, ὅηη ἢθνπζάο κνπ. ἖γὼ δὲ ᾔδεηλ ὅηη πάληνηέ κνπ ἀθνύεηο· ἀιιὰ δηὰ ηὸλ ὄρινλ ηὸλ πεξηεζη῵ηα εἶπνλ, ἵλα πηζηεύζσζηλ ὅηη ζύ κε ἀπέζηεηιαο. ἖ξσηήζσκελ νὔλ ηὸλ κὲλ αἯξεηηθόλ· Ἀπὸ η῅ο ε὎ρ῅ο ῥνπὴλ ἔιαβε, θαὶ ηὸλ λεθξὸλ ἀλέζηεζε; π῵ο νὔλ ηὰ ἄιια ρσξὶο ε὎ρ῅ο ἐπνίεη ιέγσλ· ΢νὶ ιέγσ, ηὸ δαηκόληνλ, ἔμειζε ἀπ' α὎ηνῦ; θαὶ, Θέισ, θαζαξίζζεηη; θαὶ, Ἆξνλ ηὸλ θξάββαηόλ ζνπ; θαὶ, Ἀθέσληαί ζνη αἯ ἁκαξηίαη ζνπ; θαὶ ηῆ ζαιάζζῃ, ΢ηώπα, πεθίκσζν; ηί δὲ ὅισο ἔρεη η῵λ ἀπνζηόισλ πιένλ, εἴ γε θαὶ α὎ηὸο ἐπὶ ε὎ρ῅ο πνηε῔; Μ᾵ιινλ δὲ νὒηε ἐθε῔λνη κεηὰ ε὎ρ῅ο πάληα ἐπνίνπλ, ἀιιὰ θαὶ ρσξὶο ε὎ρ῅ο πνιιάθηο ηὸ ὄλνκα ηνῦ Ἰεζνῦ θαινῦληεο. ΕἮ δὲ ηὸ ὄλνκα α὎ηνῦ ηνζαύηελ εἶρελ Ἦζρὺλ, π῵ο ἂλ α὎ηὸο ε὎ρ῅ο ἐδεήζε; ΕἮ δὲ ε὎ρ῅ο ἐδε῔ην, ν὎θ ἂλ ηὸ ὄλνκα α὎ηνῦ ἴζρπζελ. Ὅηε δὲ ὅισο ἐπνίεη ηὸλ ἄλζξσπνλ, πνίαο ε὎ρ῅ο ἐδεήζε; ν὎ρὶ ὁκνηηκία ἐθε῔ πνιιή; Πνηήζσκελ γὰξ, θεζὶλ, ἄλζξσπνλ. Σί δὲ ἀζζελέζηεξνλ, εἮ ε὎ρ῅ο ἐδε῔ην; Ἴδσκελ δὲ θαὶ ηίο ἟ ε὎ρή. Πάηεξ, ε὎ραξηζη῵ ζνη, ὅηη ἢθνπζάο κνπ. Σίο ηνίλπλ νὓησο εὒμαηό πνηε; 59.357 Πξὶλ ἠ γάξ ηη εἮπε῔λ, Ε὎ραξηζη῵ ζνη, ιέγεη, δεηθλὺο ὅηη ν὎ δε῔ηαη ε὎ρ῅ο· ἖γὼ δὲ ᾔδεηλ ὅηη πάληνηέ κνπ ἀθνύεηο. Σνῦην εἶπελ, ν὎ρ ὡο α὎ηνῦ ἀδπλαηνῦληνο, ἀιι' ὡο κη᾵ο γλώκεο νὒζεο. Σίλνο δὲ ἕλεθελ θαὶ ε὎ρ῅ο ζρ῅κα ἀλέιαβε; Μὴ ἐκνῦ, ἀιι' α὎ηνῦ ἄθνπζνλ ιέγνληνο· ∆ηὰ ηὸλ πεξηεζη῵ηα ὄρινλ, ἵλα πηζηεύζσζηλ ὅηη ζύ κε ἀπέζηεηιαο. Ο὎θ εἶπελ, Ἵλα πηζηεύζσζηλ ὅηη ἐιάηησλ εἮκί· ὅηη ρξείαλ ἔρσ ῥνπ῅ο η῅ο ἄλσζελ· ὅηη ρσξὶο ε὎ρ῅ο ν὎ δύλακαη πνη῅ζαη· ἀιι', Ὅηη ζύ κε ἀπέζηεηιαο. Σαῦηα γὰξ πάληα ε὎ρὴ δειν῔, ἂλ ἁπι῵ο α὎ηὴλ ἐθιάβσκελ. Ο὎θ εἶπελ, Ἀπέζηεηιάο κε ηὸλ ἀζζελνῦληα, ηὸλ ηὴλ δνπιείαλ ἐπεγλσθόηα, ηὸλ ἀθ' ἑαπηνῦ ν὎δὲλ πνηνῦληα· ἀιιὰ ηαῦηα πάληα ἀθεὶο, ἵλα κεδὲλ ηνύησλ ὏πνπηεύζῃο, ηίζεζη ηὴλ ἀιεζ῅ η῅ο ε὎ρ῅ο αἮηίαλ, ἵλα κὴ ἀληίζεόλ κε λνκίζσζηλ· ἵλα κὴ ιέγσζηλ, Ο὎θ ἔζηηλ ἐθ ηνῦ Θενῦ· ἵλα δείμσ θαηὰ γλώκελ ζὴλ ηὸ ἔξγνλ γηλόκελνλ· κνλνλνπρὶ ιέγσλ, ὅηη ΕἮ ἢκελ ἀληίζενο, ν὎θ ἂλ πξνερώξεζε ηὸ γηλόκελνλ. Σὸ δὲ, Ἢθνπζάο κνπ, θαὶ ἐπὶ θίισλ ιέγεηαη, θαὶ ἐπὶ ὁκνηίκσλ. ἖γὼ δὲ ᾔδεηλ ὅηη πάληνηέ κνπ ἀθνύεηο· ηνπηέζηη, Πξὸο ηὸ γελέζζαη κνπ ηὸ ζέιεκα ν὎ δένκαη ε὎ρ῅ο, ἀιι' ὥζηε πε῔ζαη ὅηη ζνὶ θαὶ ἐκνὶ κία βνύιεζηο. Σί νὔλ εὒρῃ; ∆ηὰ ηνὺο ἀζζελε῔ο

θαὶ παρπηέξνπο. Καὶ ηαῦηα εἮπὼλ, ἔθξαμε θσλῆ κεγάιῃ. ∆ηαηί γὰξ ν὎θ εἶπελ, ἖λ ηῶ ὀλόκαηη ηνῦ Παηξόο κνπ δεῦξν ἔμσ; δηαηί κὴ εἶπελ, Ἀλάζηεζνλ α὎ηὸλ, Πάηεξ; ἀιιὰ ηαῦηα πάληα ἀθεὶο θαὶ ε὎ρνκέλνπ ζρ῅κα ἀλαιαβὼλ, δηὰ η῵λ πξαγκάησλ ηὴλ α὎ζεληίαλ ἐλδείθλπηαη; Ὅηη θαὶ ηνῦην η῅ο α὎ηνῦ ζνθίαο, δηὰ κὲλ ῥεκάησλ ζπγθαηάβαζηλ, δηὰ δὲ η῵λ ἔξγσλ ἐμνπζίαλ ἐπηδείθλπζζαη. ἖πεηδὴ γὰξ ν὎δὲλ ἄιιν εἶρνλ ἐγθαιε῔λ α὎ηῶ, ἀιι' ἠ ὅηη ν὎θ ἔζηηλ ἐθ ηνῦ Θενῦ, θαὶ νὓησ ηνὺο πνιινὺο ἞πάησλ· ηνύηνπ ἕλεθελ κεζ' ὏πεξβνι῅ο δείθλπζη ηνῦηό ηε α὎ηὸ δη' ὧλ θεζη, θαὶ θαζ' ὃλ ηξόπνλ ἟ ἀζζέλεηα ἐθείλσλ ἀπῄηεη. ἖λ῅λ κὲλ γὰξ θαὶ ἄιισο δε῔μαη ηὴλ ζπκθσλίαλ κεηὰ η῅ο νἮθείαο ἀμίαο· ἀιι' ν὎θ ἐδύλαην ἀλαβ῅λαη ηνζνῦηνλ ὁ ὄρινο. Καί θεζη· Λάδαξε, δεῦξν ἔμσ. Σνῦηό ἐζηηλ ὃ ἔιεγελ· Ἔξρεηαη ὥξα ὅηε νἯ λεθξνὶ ἀθνύζνπζη η῅ο θσλ῅ο ηνῦ ΤἯνῦ ηνῦ Θενῦ, θαὶ νἯ ἀθνύζαληεο δήζνληαη. Ἵλα γὰξ κὴ λνκίζῃο, ὅηη παξ' ἑηέξνπ ἔιαβε ηὴλ ἐλέξγεηαλ, ἄλσζέλ ζε ηνῦην ἐδίδαμε, θαὶ δηὰ η῵λ ἔξγσλ ἐπέδεημε. Καὶ ν὎θ εἶπελ, Ἀλάζηεζη· ἀιιὰ, ∆εῦξν ἔμσ, ὡο δ῵ληη δηαιεγόκελνο ηῶ ηεηειεπηεθόηη. γʹ. Σί ηαύηεο η῅ο ἐμνπζίαο γέλνηη' ἂλ ἴζνλ; ΕἮ δὲ κὴ Ἦδίᾳ δπλάκεη ηνῦην πνηε῔, ηί πιένλ ἕμεη η῵λ ἀπνζηόισλ η῵λ ιεγόλησλ Σί ἟κ῔λ πξνζέρεηε, ὡο Ἦδίᾳ δπλάκεη ἠ ε὎ζεβείᾳ πεπνηεθόζη ηνῦ πεξηπαηε῔λ α὎ηόλ; ΕἮ γὰξ ν὎ πνη῵λ Ἦδίᾳ δπλάκεη, ν὎ πξνζεηίζεη ηνῦην, ὅπεξ νἯ ἀπόζηνινη πεξὶ ἑαπη῵λ ἔιεγνλ, ἔζνληαί πσο ἐθε῔λνη κ᾵ιινλ θηινζνθνῦληεο, ηῶ δηαθξνύεζζαη ηὴλ δόμαλ. Καὶ ἀιιαρνῦ· Ἄλδξεο, ηί ηαῦηα πνηε῔ηε; Καὶ ἟κε῔ο ὁκνηνπαζε῔ο ἐζκελ ὏κ῔λ ἄλζξσπνη. Εἶηα νἯ κὲλ ἀπόζηνινη, ἐπεηδὴ ν὎δὲλ νἴθνζελ ἔπξαηηνλ, ηαῦηα ἔιεγνλ ὥζηε πε῔ζαη ηνῦην· α὎ηὸο δὲ ηνηαύηελ πεξὶ ἑαπηνῦ δόμαλ ἔρσλ, ν὎θ ἂλ ηὴλ ὏πόλνηαλ ἀλε῔ιελ, εἴ γε κὴ νἮθείᾳ α὎ζεληείᾳ ἐπνίεη; θαὶ ηίο ἂλ ηνῦην εἴπνη; Καὶ κὴλ ηὸ ἐλαληίνλ πνηε῔ ὁ Υξηζηὸο, ιέγσλ· ∆ηὰ ηὸλ πεξηεζη῵ηα ὄρινλ εἶπνλ, ἵλα πηζηεύζσζηλ. Ὥζηε εἮ ἐπίζηεπνλ, ν὎θ ἤλ ρξεία 59.358 η῅ο ε὎ρ῅ο. ΕἮ δὲ κὴ ἤλ ἀλάμηνλ α὎ηνῦ ηὸ εὒρεζζαη, δηαηί ἐθείλνηο ηὴλ αἮηίαλ ινγίδεηαη; δηαηί δὲ κὴ εἶπελ, ὅηη Ἵλα πηζηεύζσζηλ ὅηη ν὎θ εἮκί ζνπ ἴζνο; ἐρξ῅λ γὰξ δηὰ ηὴλ ὏πόλνηαλ πξὸο ηνῦην ἐιζε῔λ. Ἀιι' ὅηε κὲλ ὏πσπηεύεην ιύεηλ ηὸλ λόκνλ, ηὴλ ιέμηλ α὎ηὴλ ηέζεηθε, κεδὲ εἮξεθόησλ ηη ἐθείλσλ· Μὴ λνκίζεηε ὅηη ἤιζνλ ιῦζαη ηὸλ λόκνλ· ἐληαῦζα δὲ ἵζηεζη ηὴλ ὏πόλνηαλ. Ὅισο δὲ, ηί ἔδεη πεξηόδνπ ηνζαύηεο θαὶ αἮληγκάησλ; Ἢξθεη γὰξ εἮπε῔λ, Ο὎θ εἮκὶ ἴζνο, θαὶ ἀπαιιαγ῅λαη, Σί νὔλ; Ο὎θ εἶπελ, θεζὶλ, ὅηη Ο὎ πνη῵ ηὸ ζέιεκα ηὸ ἐκόλ; Ἀιιὰ θαὶ ηνῦην ζπλεζθηαζκέλσο θαὶ πξὸο ηὴλ ἐθείλσλ ἀζζέλεηαλ, θαὶ ἀπὸ η῅ο α὎η῅ο αἮηίαο, ἀθ' ἥο θαὶ ἟ ε὎ρὴ γέγνλελ. Σί δέ ἐζηηλ, ὅηη Ἢθνπζάο κνπ; Σνπηέζηηλ, ὅηη Ο὎δὲλ ἐλαληίνλ ἐκνῦ πξὸο ζέ. Ὥζπεξ νὔλ ηὸ, ὅηη Ἢθνπζάο κνπ, ν὎ ηνῦηό ἐζηη δεινῦληνο, ὅηη α὎ηὸο ν὎θ ἴζρπζελ· (εἮ γὰξ ηνῦην ἤλ, ν὎θ ἀδπλακία κόλνλ ἔζηαη, ἀιιὰ θαὶ ἄγλνηα, εἴ γε πξὸ ηνῦ εὒμαζζαη ν὎θ ᾔδεη, ὅηη κέιιεη ἐπηλεύεηλ ὁ Θεόο· εἮ δὲ ν὎θ ᾔδεη, π῵ο ἔιεγελ, ὅηη Πνξεύνκαη ἵλα ἐμππλίζσ α὎ηόλ· θαὶ ν὎θ εἶπελ, Πνξεύνκαη ἵλα εὒμσκαη ηῶ Παηξὶ, ἵλα ἐμππλίζῃ α὎ηόλ;) ὥζπεξ νὔλ ηνῦην ν὎θ ἀζζελείαο, ἀιι' ὁκνγλσκνζύλεο· νὓησ θαὶ ηὸ, Πάληνηέ κνπ ἀθνύεηο. Ἠ ηνῦην νὔλ ἔζηηλ εἮπε῔λ, ἠ ὅηη πξὸο ηὴλ ὏πόλνηαλ ηὴλ ἐθείλσλ εἴξεηαη. ΕἮ δὲ νὒηε ἞γλόεη, νὒηε ἞ζζέλεη, εὒδεινλ ὅηη δηὰ ηνῦην ηὰ ηαπεηλὰ θζέγγεηαη ῥήκαηα, ἵλα θἂλ ἐθ η῅ο ὏πεξβνι῅ο πεηζζῆο θαὶ ἀλαγθαζζῆο ὁκνινγ῅ζαη, ὅηη ν὎ η῅ο ἀμίαο α὎ηνῦ ἐζηηλ, ἀιιὰ η῅ο ζπγθαηαβάζεσο. Σί νὔλ νἯ η῅ο ἀιεζείαο ἐρζξνί; Ο὎ πξὸο ηὴλ ἀζζέλεηαλ η῵λ ἀθνπόλησλ εἴξεθε, θεζὶ, ηὸ Ἢθνπζάο κνπ, ἀιι' ἵλα δείμῃ ηὴλ ὏πεξνρήλ. Καὶ κὴλ ηνῦην ν὎θ ἤλ δε῔μαη ηὴλ ὏πεξνρὴλ, ἀιιὰ ζθόδξα ηαπεηλ῵ζαη ἑαπηὸλ, θαὶ ἀπνθ῅λαη ν὎δὲλ ἀλζξώπνπ πιένλ ἔρνληα. Σὸ γὰξ εὒρεζζαη, ν὎ θαηὰ Θεὸλ, ν὎δὲ θαηὰ ζύλζξνλνλ. ὇ξᾶο ὅηη ν὎δακόζελ ἑηέξσζελ ἐπὶ ηνῦην ἤιζελ, ἀιιὰ δηὰ ηὴλ ἀπηζηίαλ ἐθείλσλ; Ὅξα γνῦλ θαὶ ηὸ ἔξγνλ καξηπξνῦλ α὎ηῶ ηὴλ α὎ζεληίαλ. ἖θάιεζε, θαὶ ἐμ῅ιζελ ὁ ηεζλεθὼο ζπλεηιεκκέλνο. Εἶηα ἵλα κὴ δόμῃ θαληαζία εἶλαη ηὸ πξ᾵γκα (ηνῦ γὰξ ἀλαζη῅λαη ηὸ ἐμειζε῔λ δεδεκέλνλ ν὎θ ἔιαηηνλ ἐδόθεη εἶλαη παξάδνμνλ), ἖θέιεπζελ α὎ηὸλ ιῦζαη, ἵλα θαὶ ἁςάκελνη, θαὶ πιεζίνλ γελόκελνη, ἴδσζηλ ὅηη ὄλησο

ἐθε῔λόο ἐζηη. Καί θεζηλ· Ἄθεηε α὎ηὸλ ὏πάγεηλ. Εἶδεο ηὸ ἀθόκπαζηνλ; Ο὎θ ἐπάγεηαη α὎ηὸλ, ν὎δὲ θειεύεη κεη' α὎ηνῦ πεξηηέλαη, ὥζηε κὴ δόμαη ηηζὶλ ἐπηδείθλπζζαη· νὓησο ᾔδεη κεηξηάδεηλ. Γελνκέλνπ δὲ ηνῦ ζεκείνπ, νἯ κὲλ ἐζαύκαδνλ· νἯ δὲ πξνζειζόληεο ἀπήγγειινλ ην῔ο Φαξηζαίνηο. Σί νὔλ ἐθε῔λνη; ∆ένλ ἐθπιήηηεζζαη θαὶ ζαπκάδεηλ, βνπιεύνληαη α὎ηὸλ ἀλειε῔λ, ηὸλ ἀλαζηήζαληα λεθξόλ. Ὢ η῅ο ἀλνίαο! ηὸλ ἐλ ην῔ο ἄιισλ ζώκαζη ζαλάηνπ πεξηγελόκελνλ, ζαλάηῳ παξαδώζεηλ ἐλόκηδνλ. Καὶ ιέγνπζη· Σί πνηνῦκελ, ὅηη ὁ ἄλζξσπνο νὕηνο πνιιὰ ζεκε῔α πνηε῔; Ἄλζξσπνλ α὎ηὸλ ἔηη θαινῦζηλ, νἯ ηνζαύηελ ιαβόληεο ἀπόδεημηλ η῅ο α὎ηνῦ ζεόηεηνο. Σί πνηνῦκελ; Πηζηεῦζαη ἔδεη θαὶ ζεξαπεῦζαη, θαὶ πξνζθπλ῅ζαη, θαὶ κεθέηη λνκίδεηλ ἄλζξσπνλ. ἖ὰλ ἀθ῵κελ α὎ηὸλ νὓησο, ἔξρνληαη νἯ Ῥσκα῔νη, θαὶ ἀξνῦζηλ ἟κ῵λ θαὶ ηὸ ἔζλνο θαὶ ηὴλ πόιηλ. Σί ἐζηηλ ὃ βνπιεύνληαη πνηε῔λ; Σὸλ ιαὸλ ἐπηζε῔ζαη βνύινληαη ινηπὸλ, ὡο κέιινληεο θηλδπλεύεηλ ἐπὶ ὏πνςίᾳ ηπξαλλίδνο. ἖ὰλ γὰξ ὀριαγσγνῦληα, θεζὶ, κάζσζηλ α὎ηὸλ νἯ 59.359 Ῥσκα῔νη, ὏πνπηεύζνπζηλ ἟κ᾵ο, θαὶ ἐιεύζνληαη, θαὶ θαζεινῦζηλ ἟κ῵λ ηὴλ πόιηλ. Σίλνο ἕλεθελ; εἮπέ κνη· κὴ γὰξ ἀπνζηαζίαλ ἐδίδαζθελ; ν὎θ ἐπέηξεςε θόξνλ δνῦλαη Καίζαξη; ν὎ρὶ βαζηιέα α὎ηὸλ πνη῅ζαη ἞ζειήζαηε, θαὶ ἔθπγελ; ν὎ρὶ ηὸλ ε὎ηει῅ θαὶ ἀπέξηηηνλ ἐπεδείθλπην βίνλ, κήηε νἮθίαλ ἔρσλ, κήηε ἄιιν η῵λ ηνηνύησλ ν὎δέλ; Σαῦηα κὲλ νὔλ ἔιεγνλ, ν὎ πξνζδνθ῵ληεο, ἀιιὰ βαζθαίλνληεο. ἖μέβε δὲ θαὶ κὴ πξνζδνθώλησλ α὎η῵λ, θαὶ ηὸ ἔζλνο θαὶ ηὴλ πόιηλ ἔιαβνλ, ἐπεηδὴ ἀλε῔ινλ α὎ηόλ. Καὶ γὰξ πόῤῥσ πάζεο ὏πνςίαο ἤλ ηὰ γηλόκελα. ὇ γὰξ Ἦώκελνο λνζνῦληαο, θαὶ ἄξηζηνλ δηδάζθσλ βίνλ, θαὶ ἄξρνπζη πείζεζζαη ἐπηηάηησλ, ν὎ρὶ ηπξαλλίδα ζπλίζηε, ἀιιὰ θαηέιπελ. Ἀιι' ἀπὸ η῵λ πξνηέξσλ ζηνραδόκεζα, θεζίλ. Ἀιι' ἐθε῔λνη ἀπνζηαζίαλ ἐδίδαζθνλ· νὕηνο δὲ ην὎λαληίνλ. ὇ξᾶο ὅηη ὏πόθξηζηο ἤλ ηὰ ιεγόκελα; Σί γὰξ ἐπεδείμαην ηνηνῦηνλ; δνξπθόξνπο ζνβνῦληαο ἐπήγεην; ὀρήκαηα ἐπεζύξεην; ν὎ρὶ ηὰο ἐξεκίαο ἐδίσθελ; Ἀιι' ἵλα κὴ δόμσζηλ ἀπὸ πάζνπο ηνῦ ἑαπη῵λ ιέγεηλ, ηὴλ πόιηλ θαζὶ θηλδπλεύεηλ π᾵ζαλ, θαὶ ηὸ θνηλὸλ ἐπηβνπιεύεζζαη, θαὶ πεξὶ η῵λ ἐζράησλ α὎ην῔ο εἶλαη ηὸλ θόβνλ. Ο὎ ηαῦηα η῅ο αἮρκαισζίαο ὏κ῔λ αἴηηα γέγνλελ, ἀιιὰ ηὰ ἐλαληία, θαὶ ηαύηεο θαὶ η῅ο εἮο Βαβπι῵λα, θαὶ η῅ο ἐπὶ Ἀληηόρνπ η῅ο κεηὰ ηαῦηα· ν὎ ηὸ εἶλαη παξ' ὏κ῔λ ζεξαπεύνληαο, ἀιιὰ ηὸ εἶλαη ἐλ ὏κ῔λ ἀδηθνῦληαο, θαὶ ηὸλ Θεὸλ παξνξγίδνληαο, ηνῦην ὏κ᾵ο ἐθδόηνπο ἐπνίεζελ. Ἀιιὰ ηνηνῦηνλ ὁ θζόλνο· ν὎δὲλ η῵λ δεόλησλ ὁξᾶλ ἀθηεὶο, ἅπαμ πεξώζαο ηὴλ ςπρήλ. Ο὎ρὶ πξάνπο ἐδίδαζθελ εἶλαη; ν὎ρὶ ῥαπηδνκέλνπο ηὴλ δεμηὰλ, ζηξέθεηλ θαὶ ηὴλ ἑηέξαλ; ν὎ θέξεηλ ἀδηθνπκέλνπο; ν὎ κείδνλα ἐπηδείθλπζζαη πξνζπκίαλ πξὸο ηὸ θαθ῵ο παζε῔λ, ἠ ἕηεξνη ἔρνπζη πξὸο ηὸ θαθ῵ο πνη῅ζαη; Σαῦη' νὔλ, εἮπέ κνη, ηπξαλλίδα ζπληζη῵ληνο, ἀιι' ν὎ ηπξαλλίδα θαζαηξνῦληνο; δʹ. Ἀιι' ὅπεξ ἔθελ, δεηλὸλ ἟ βαζθαλία θαὶ ὏πνθξίζεσο γέκνλ. Σνῦην ηὴλ νἮθνπκέλελ κπξίσλ ἐλέπιεζε θαθ῵λ· ἀπὸ ηνῦ λνζήκαηνο ηνύηνπ ηὰ δηθαζηήξηα θξηλνκέλσλ πεπιήξσηαη· ἀπὸ ηνύηνπ δόμεο θαὶ ρξεκάησλ ἔξσο· ἀπὸ ηνύηνπ θηιαξρία θαὶ ὏πεξνςία· ἐληεῦζελ ὁδνὶ ιῃζηὰο κηαξνὺο, θαὶ ζάιαηηα πεηξαηὰο ἔρεη· ἐληεῦζελ νἯ θαηὰ ηὴλ νἮθνπκέλελ θόλνη, ἐληεῦζελ ηὸ γέλνο ἟κ῵λ δηέζπαζηαη. Ὅπεξ ἂλ ἴδῃο θαθὸλ, ἀπὸ ηαύηεο ὂλ ὄςεη· ηνῦην θαὶ εἮο ηὰο ἖θθιεζίαο εἮζεθώκαζε· ηνῦην ἄλσζελ ηὰ κπξία εἮξγάζαην δεηλά· ηνῦην ηὴλ θηιαξγπξίαλ ἔηεθελ· αὓηε ἟ λόζνο ηὰ ἄλσ θάησ ἐπνίεζε, θαὶ ηὸ δίθαηνλ δηέθζεηξε (∆῵ξα γὰξ, θεζὶλ, ἐθηπθιν῔ ὀθζαικνὺο ζνθ῵λ, θαὶ ὡο θ῔κνο ζηόκαηη, ἀπνζηξέθεη ἐιέγρνπο)· ηνῦην δνύινπο ἀλη' ἐιεπζέξσλ πνηε῔· πεξὶ ηνύηνπ θαζ' ἑθάζηελ δηαιεγόκεζα ηὴλ ἟κέξαλ, θαὶ πιένλ ν὎δὲλ γίλεηαη. Θεξίσλ γηλόκεζα ρείξνπο, ὀξθαλνὺο ἁξπάδνκελ, ρήξαο γπκλνῦκελ, πέλεηαο ἀδηθνῦκελ, ν὎αὶ ἐπὶ ν὎αὶ ζπλάπηνκελ. Οἴκνη! ὅηη ἀπόισιε ε὎ιαβὴο ἀπὸ η῅ο γ῅ο. Καὶ ἟κ῵λ ἐζηη ηὸ ζξελε῔λ ινηπόλ· κ᾵ιινλ δὲ ηνῦην δε῔ θαζ' ἑθάζηελ ιέγεηλ ηὴλ ἟κέξαλ. Ο὎δὲλ ἐλ ε὎ρα῔ο ἀλύνκελ, ν὎δὲλ ἐλ ζπκβνπια῔ο θαὶ παξαη 59.360 λέζεζη· ιείπεηαη ἄξα ηὸ δαθξύεηλ. Σνῦην θαὶ ὁ Υξηζηὸο ἐπνίεζε· πνιιὰ ην῔ο ἐλ Ἱεξνζνιύκνηο παξαηλέζαο, ὡο ν὎δὲλ

ἐθέξδαλνλ ἐθε῔λνη, ἐδάθξπζελ α὎η῵λ ηὴλ πώξσζηλ. Σνῦην θαὶ νἯ πξνθ῅ηαη πνηνῦζη· ηνῦην θαὶ ἟κε῔ο πξάηησκελ λῦλ. Θξήλνπ ινηπὸλ ὁ θαηξὸο, θαὶ δαθξύσλ, θαὶ νἮκσγ῅ο. Εὒθαηξνλ εἮπε῔λ θαὶ ἟κ᾵ο λῦλ, Καιέζαηε ηὰο ζξελνύζαο, θαὶ πξὸο ηὰο ζνθὰο ἀπνζηείιαηε, θαὶ θζεγμάζζσζαλ. Σάρα νὓησ δπλεζόκεζα ἐθβαιε῔λ ηὸ λόζεκα η῵λ ηὰο νἮθίαο νἮθνδνκνύλησλ ηὰο ιακπξὰο, η῵λ ἀγξνὺο πεξηβαιινκέλσλ ἐμ ἁξπαγ῅ο. Θξελε῔λ εὒθαηξνλ· ἀιιὰ ζπιιάβεζζέ κνη θαὶ ὏κε῔ο η῵λ ζξήλσλ, νἯ γεγπκλσκέλνη ηε θαὶ ἞δηθεκέλνη· ην῔ο ὏κ῵λ ζξήλνηο θαηαγάγεηέ κνπ ηὰ δάθξπα. Ἀιιὰ ζξελνῦληεο, κὴ ἑαπηνὺο, ἀιι' ἐθείλνπο ζξελήζσκελ· ν὎ρ ὏κ᾵ο ἞δίθεζαλ, ἀιι' ἑαπηνὺο ἀπώιεζαλ. ὖκε῔ο κὲλ γὰξ ἔρεηε ηὴλ βαζηιείαλ η῵λ ν὎ξαλ῵λ ἀληὶ η῅ο ἀδηθίαο· ἐθε῔λνη δὲ, ηὴλ γέελλαλ ἀληὶ θέξδνπο. ∆ηὰ ηνῦην βέιηηνλ ἀδηθε῔ζζαη θαὶ κὴ ἀδηθε῔λ. Θξελήζσκελ α὎ηνὺο ζξ῅λνλ, κὴ ηὸλ ἀλζξώπηλνλ, ἀιιὰ ηὸλ ἀπὸ η῵λ ζείσλ Γξαθ῵λ, ὃλ θαὶ νἯ πξνθ῅ηαη ἐζξήλεζαλ. Θξελήζσκελ κεηὰ ἧζαΐνπ πηθξὸλ, θαὶ εἴπσκελ· Ο὎αὶ νἯ ζπλάπηνληεο νἮθίαλ πξὸο νἮθίαλ, θαὶ ἀγξὸλ ἐγγίδνληεο, ἵλα ηνῦ πιεζίνλ ἀθέισληαί ηη· κὴ νἮθήζεηε κόλνη ἐπὶ η῅ο γ῅ο; ΟἮθίαη κεγάιαη θαὶ θαιαὶ, θαὶ ν὎θ ἔζνληαη νἯ ἐλνηθνῦληεο ἐλ α὎ηα῔ο. Θξελήζσκελ κεηὰ ηνῦ Νανὺκ, θαὶ εἴπσκελ κεη' ἐθείλνπ· Ο὎αὶ ὁ νἮθνδνκ῵λ εἮο ὓςνο ηὴλ νἮθίαλ α὎ηνῦ! κ᾵ιινλ δὲ ζξελήζσκελ α὎ηνὺο, θαζάπεξ θαὶ ὁ Υξηζηὸο ηνὺο ηόηε, ιέγσλ· Ο὎αὶ ὏κ῔λ ην῔ο πινπζίνηο! ὅηη ἀπέρεηε ηὸλ κηζζὸλ ὏κ῵λ, θαὶ ηὴλ παξάθιεζηλ ὏κ῵λ. Οὓησ, παξαθαι῵, ζξελνῦληεο θαὶ ἟κε῔ο κὴ παπζώκεζα· εἮ δὲ κὴ ἄζρεκνλ, θαὶ θνςώκεζα ὏πὲξ η῅ο η῵λ ἀδειθ῵λ ῥᾳζπκίαο. Μὴ θιαίσκελ ηὸλ ἢδε ηεζλεθόηα, ἀιιὰ θιαίσκελ ηὸλ ἅξπαγα, ηὸλ πιενλέθηελ, ηὸλ θηιάξγπξνλ, ηὸλ ἄπιεζηνλ. ∆ηαηί λεθξνὺο ζξελνῦκελ, ἐθ' ὧλ ν὎δὲλ ἔζηηλ ἀλύζαη ινηπόλ; Θξελήζσκελ ηνύηνπο, ἐθ' ὧλ ἐζηη θαὶ κεηαβνιή. Ἀιι' ἟κ῵λ ζξελνύλησλ, ηάρα α὎ηνὶ γει῵ζηλ. Ἀιιὰ θαὶ ηνῦην ζξήλσλ ἄμηνλ, ὅηη γει῵ζηλ, ἐθ' νἷο ἔδεη πελζε῔λ. ΕἮ κὲλ γὰξ ἔπαζρόλ ηη ἀπὸ η῵λ ὀδπξκ῵λ η῵λ ἟κεηέξσλ, ἐρξ῅λ παύζαζζαη ὀδπξνκέλνπο ὡο κέιινληαο δηνξζνῦζζαη· ἐπεηδὴ δὲ ἀλαηζζήησο δηάθεηληαη, κέλσκελ ἟κε῔ο θιαίνληεο, κὴ ηνὺο πινπηνῦληαο ἁπι῵ο, ἀιιὰ ηνὺο θηιαξγύξνπο, ηνὺο πιενλέθηαο, ηνὺο ἅξπαγαο. Ο὎ θαθὸλ ὁ πινῦηνο (ἔζηη γὰξ α὎ηῶ θαὶ εἮο δένλ ρξήζαζζαη, ὅηαλ εἮο ηνὺο δενκέλνπο ἀλαιίζθσκελ)· ἀιιὰ θαθὸλ ἟ πιενλεμία, ηὰο ἀζαλάηνπο πξνμελνῦζα θνιάζεηο. Θξελήζσκελ ηνίλπλ. Ἴζσο γάξ ηηο ἔζηαη δηόξζσζηο· ἠ θἂλ νἯ ἐκπεζόληεο κὴ ἀπαιιαγ῵ζηλ, ἕηεξνη γνῦλ ν὎ πεξηπεζνῦληαη ηῶ δεηλῶ, ἀιιὰ θπιάμνληαη. Γέλνηην δὲ θἀθείλνπο ἐιεπζεξσζ῅λαη ηνῦ λνζήκαηνο, θαὶ ἟κ῵λ κεδέλα πεξηπεζε῔λ πνηε, ἵλα θνηλῆ πάληεο η῵λ ἐπεγγεικέλσλ ηύρσκελ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

ΟΜΘΛΘΑ ΞΕʹ. Εἷο δέ ηηο ἐμ α὎η῵λ Κατάθαο, ἀξρηεξεὺο ὢλ ηνῦ ἐληαπηνῦ ἐθείλνπ, εἶπελ α὎ην῔ο· ὖκε῔ο ν὎θ νἴδαηε ν὎δὲλ, ν὎δὲ δηαινγίδεζζε ὅηη ζπκθέξεη ὏κ῔λ, ἵλα εἷο ἄλζξσπνο ἀπνζάλῃ ὏πὲξ ηνῦ ιανῦ, θαὶ ηὰ ἑμ῅ο.
αʹ. ἖λεπάγεζαλ ἔζλε ἐλ δηαθζνξᾶ ᾗ ἐπνίεζαλ· ἐλ παγίδη ηαύηῃ ᾗ ἔθξπςαλ, ζπλειήθζε ὁ πνῦο α὎η῵λ. Σνῦην ἐπὶ Ἰνπδαίσλ γέγνλελ. Α὎ηνὶ κὲλ γὰξ ἔιεγνλ ἀλειε῔λ ηὸλ Ἰεζνῦλ, ἵλα κὴ ἔιζσζηλ νἯ Ῥσκα῔νη, θαὶ ἄξσζηλ α὎η῵λ θαὶ ηὸ ἔζλνο θαὶ ηὴλ πόιηλ. ἖πεηδὴ δὲ ἀλε῔ινλ, ηαῦηα ἔπαζνλ· θαὶ ἅπεξ ὡο δηα 59.361 θεπμόκελνη ἔπξαμαλ, ηαῦηα ἐπεηδὴ ἔπξαμαλ, ν὎ δηέθπγνλ. Ἀιι' ὁ κὲλ ἀλαηξεζεὶο, ἔζηηλ ἐλ ν὎ξαλν῔ο· νἯ δὲ ἀλειόληεο, ηὴλ γέελλαλ θιεξνλνκνῦζη· θαίηνη ν὎ ηαῦηα ἐζθέςαλην· ἀιιὰ ηί; ἖βνύινλην, θεζὶλ, ἀλειε῔λ α὎ηὸλ ἀπὸ η῅ο ἟κέξαο ἐθείλεο. Εἶπνλ γὰξ, ὅηη ἖ιεύζνληαη νἯ Ῥσκα῔νη, θαὶ ἀξνῦζηλ ἟κ῵λ ηὸ ἔζλνο. Εἷο δέ ηηο ἐμ α὎η῵λ Κατάθαο,

ἀξρηεξεὺο ὢλ ηνῦ ἐληαπηνῦ ἐθείλνπ, εἶπελ, ἀλαηζρπληόηεξνο ὢλ η῵λ ινηπ῵λ· ὖκε῔ο ν὎θ νἴδαηε ν὎δέλ. Ἅπεξ ἐθε῔λνη ἀκθέβαιινλ, θαὶ ἐλ ηάμεη βνπι῅ο πξνεηίζεζαλ, (ἔιεγνλ γάξ· Σί πνηνῦκελ;) ηνῦην νὕηνο ἀλαηζρύλησο θαὶ γπκλῆ ηῆ θεθαιῆ, θαὶ κεηὰ Ἦηακόηεηνο ἀλεβόεζε. Σί γάξ θεζηλ; ὖκε῔ο ν὎θ νἴδαηε ν὎δὲλ, ν὎δὲ δηαινγίδεζζε ὅηη ζπκθέξεη, ἵλα εἷο ἄλζξσπνο ἀπνζάλῃ, θαὶ κὴ ὅινλ ηὸ ἔζλνο ἀπόιεηαη. Σνῦην δὲ ν὎θ εἶπελ ἀθ' ἑαπηνῦ, ἀιιὰ πξνεθήηεπζελ ἀξρηεξεὺο ὤλ. ὇ξᾶο πόζε η῅ο ἀξρηεξαηηθ῅ο ἐμνπζίαο ἟ δύλακηο; ἖πεηδὴ γὰξ ὅισο ἞μίσην η῅ο ἀξρηεξσζύλεο, θαίηνη ἀλάμηνο ὢλ ηνῦ πξάγκαηνο, πξνεθήηεπζελ, ν὎θ εἮδὼο ἅπεξ ἔιεγε· θαὶ ηῶ ζηόκαηη κόλνλ ἐθέρξεην ἟ ράξηο, η῅ο δὲ κηαξ᾵ο θαξδίαο ν὎ρ ἣςαην. Πνιινὶ γνῦλ θαὶ ἄιινη ηὰ κέιινληα εἶπνλ, ἀλάμηνη ὄληεο, ὁ Ναβνπρνδνλόζνξ, ὁ Φαξαὼ, ὁ Βαιαάκ· θαὶ πάλησλ ἟ αἮηία δήιε. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· ὖκε῔ο θάζεζζε, ἔηη ὀθλεξόηεξνλ ηῶ πξάγκαηη πξνζέρεηε, θαὶ ν὎θ ἴζηε ἑλὸο ἀλδξὸο ζσηεξίαο ὏πὲξ ηνῦ θνηλνῦ θαηαθξνλ῅ζαη. Ὅξα πόζε ηνῦ Πλεύκαηνο ἟ δύλακηο· ἀπὸ δηαλνίαο πνλεξ᾵ο ἴζρπζε ῥήκαηα πξνελεγθε῔λ πξνθεηείαο γέκνληα ζαπκαζη῅ο. Σέθλα δὲ Θενῦ ηὰ ἔζλε θαιε῔ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, ἀπὸ ηνῦ κέιινληνο ἔζεζζαη· ὥζπεξ νὔλ θαὶ α὎ηόο θεζη· Καὶ ἄιια πξόβαηα ἔρσ, θαὶ α὎ηὸο ἀπὸ ηνῦ κέιινληνο α὎ηὰ θαι῵λ. Σί δέ ἐζηηλ, Ἀξρηεξεὺο ὢλ ηνῦ ἐληαπηνῦ ἐθείλνπ; Μεηὰ η῵λ ἄιισλ θαὶ ηνῦην δηέθζαξην. Ο὎θέηη γὰξ ηὸλ ρξόλνλ ἅπαληα η῅ο δσ῅ο Ἧεξάηεπνλ, ἀιι' ἐληαπηὸλ, ἐμ νὕ γεγόλαζηλ ὠλεηαὶ αἯ ἀξραί. Πιὴλ ἀιιὰ θαὶ νὓησ παξ῅λ ἔηη ηὸ Πλεῦκα. ἖πεηδὴ δὲ ηὰο ρε῔ξαο ἤξαλ θαηὰ ηνῦ Υξηζηνῦ, ηὸ ηεληθαῦηα α὎ηνὺο ἐγθαηέιηπε, θαὶ κεη῅ιζελ ἐπὶ ηνὺο ἀπνζηόινπο. Καὶ ηνῦην ηὸ θαηαπέηαζκα ἐδήινπ ζρηδόκελνλ, θαὶ ἟ ηνῦ Υξηζηνῦ θσλὴ ἟ ιέγνπζα· Ἰδνὺ ἀθίεηαη ὁ νἶθνο ὏κ῵λ ἔξεκνο. Καὶ Ἰώζεπνο δὲ κεηὰ βξαρὺλ γελόκελνο ρξόλνλ, ἔθε ηηλὰο ἀγγέινπο ηνὺο ἔηη παξακέλνληαο, εἮ κὴ βνπιεζε῔ελ ἐθε῔λνη κεηαζη῅λαη, θαηαιηπε῔λ α὎ηνύο. Ἕσο κὲλ γὰξ ὁ ἀκπειὼλ εἯζηήθεη, πάληα ἐγίλεην· ἐπεηδὴ δὲ ηὸλ θιεξνλόκνλ ἀπέθηεηλαλ, ν὎θ ἔηη, ἀιι' ἀπώινλην· θαὶ θαζάπεξ Ἧκάηηνλ ιακπξὸλ ἀπὸ παηδὸο ἀρξήζηνπ, η῵λ Ἰνπδαίσλ, ιαβὼλ ὁ Θεὸο, ην῔ο ε὎γλώκνζη δνύινηο ἔδσθε ην῔ο ἐμ ἐζλ῵λ, ἐθείλνπο ἐξήκνπο ἀθεὶο θαὶ γπκλνύο. Ο὎ κηθξὸλ δὲ ηνῦην ἤλ, ηὸ θαὶ ηὸλ ἐρζξὸλ πξνθεηεῦζαη ηαῦηα. Σνῦην θαὶ ηνὺο ἄιινπο ἐπηζπάζαζζαη ἞δύλαην. Καηὰ κὲλ γὰξ ηὴλ α὎ηνῦ πξναίξεζηλ, ἐλαληίσο ἐμέβε. ἖πεηδὴ γὰξ ἀπέζαλε, δηὰ ηνῦην η῅ο κειινύζεο θνιάζεσο ἀπειιάγεζαλ νἯ πηζηνί. Σί ἐζηηλ, Ἵλα ζπλαγάγῃ ηνὺο ἐγγὺο, θαὶ ηνὺο καθξάλ; Ἓλ ζ῵κα ἐπνίεζελ. ὇ ἐλ Ῥώκῃ θαζήκελνο ηνὺο Ἰλδνὺο κέινο εἶλαη λνκίδεη 59.362 ἑαπηνῦ. Σί ηαύηεο η῅ο ζπλαγσγ῅ο ἴζνλ; Καὶ πάλησλ θεθαιὴ ὁ Υξηζηόο· Ἀπ' ἐθείλεο η῅ο ἟κέξαο ἐβνπιεύζαλην νἯ Ἰνπδα῔νη, ἵλα ἀπνθηείλσζηλ α὎ηόλ. Καὶ κὴλ πξόηεξνλ ἐδήηνπλ. Λέγεη γάξ· ∆ηὰ ηνῦην ἐδήηνπλ νἯ Ἰνπδα῔νη α὎ηὸλ ἀπνθηε῔λαη· θαὶ, Σί κε δεηε῔ηε ἀπνθηε῔λαη; Ἀιιὰ ηόηε κὲλ ἐδήηνπλ, λῦλ δὲ θαὶ ἐθύξσζαλ ηὴλ γλώκελ, θαὶ ὡο ἔξγῳ ηῶ πξάγκαηη θέρξεληαη. Ἰεζνῦο δὲ ν὎θ ἔηη παῤῥεζίᾳ πεξηεπάηεη ἐλ ηῆ Ἰνπδαίᾳ. Πάιηλ ἀλζξσπίλσο ἑαπηὸλ ζώδεη, θαὶ ζπλερ῵ο ηνῦην πνηε῔. βʹ. Σὴλ δὲ αἮηίαλ εἶπνλ, δη' ἡλ πνιιάθηο ἀπ῅ιζε θαὶ ἀλερώξεζε. Καὶ λῦλ ἐγγὺο η῅ο ἐξήκνπ δηαηξίβεη ἐλ ἖θξαηὰ, θαὶ ἐθε῔ ἔκελε κεηὰ η῵λ καζεη῵λ α὎ηνῦ. Π῵ο νἴεη ζνξπβε῔ζζαη ηνὺο καζεηὰο, ὁξ῵ληαο α὎ηὸλ ἀλζξσπίλσο ζσδόκελνλ; Ο὎δεὶο ινηπὸλ ἞θνινύζεζε. Σ῅ο γὰξ ἑνξη῅ο νὒζεο ἐγγὺο, πάληεο ἐπὶ ηὰ Ἱεξνζόιπκα ἔηξερνλ· α὎ηνὶ δὲ, ὅηε πάληεο ἔραηξνλ θαὶ ἐπαλεγύξηδνλ, ηόηε θξύπηνληαη, ηόηε ἐλ θηλδύλνηο εἮζίλ· ἀιι' ὅκσο παξέκελνλ. Καὶ γὰξ ἐλ ηῆ Γαιηιαίᾳ, ηνῦ Πάζρα ὄληνο θαὶ η῅ο ΢θελνπεγίαο, ἐθξύπηνλην· θαὶ πάιηλ κεηὰ ηαῦηα, η῅ο ἑνξη῅ο νὒζεο, ηῶ θεύγεηλ θαὶ ηῶ θξύπηεζζαη κόλνη η῵λ ἄιισλ κεηὰ ηνῦ ∆ηδαζθάινπ, ηὴλ εὒλνηαλ ἐπηδεηθλύκελνη. ἖ληεῦζέλ θεζηλ ὁ Λνπθ᾵ο α὎ηὸλ εἮξεθέλαη, ἖γὼ παξέκεηλα ὏κ῔λ ἐλ ην῔ο πεηξαζκν῔ο. Σαῦηα δὲ ἔιεγε, δεηθλὺο ὅηη παξὰ η῅ο α὎ηνῦ ῥνπ῅ο ἐλδπλακνῦληαη. Πνιινὶ δὲ ἐθ η῅ο ρώξαο ἀλέβεζαλ ἁγλίζαη ἑαπηνύο. Καὶ ἔδσθαλ παξαγγειίαο νἯ ἀξρηεξε῔ο θαὶ νἯ Φαξηζα῔νη, ἵλα πηάζσζηλ α὎ηόλ. Θαπκαζηὸο ἁγληζκὸο, κεηὰ

κηαηθόλνπ πξναηξέζεσο, κεηὰ ἀλδξνθόλνπ δηαλνίαο, κεηὰ ᾑκαγκέλσλ ρεηξ῵λ. Καὶ ἔιεγνλ· ∆νθε῔ηε ὅηη ν὎ κὴ ἔιζῃ ἐλ ηῆ ἑνξηῆ; ∆ηὰ ηνῦ Πάζρα ἐπεβνύιεπνλ, θαὶ ηὸλ θαηξὸλ η῅ο ἑνξη῅ο ἐπνηνῦλην θαηξὸλ ζθαγ῅ο· ηνπηέζηηλ, ἖ληαῦζα α὎ηὸλ ἐκπεζε῔λ δε῔, ηνῦ θαηξνῦ θαινῦληνο α὎ηόλ. Ὢ η῅ο ἀζεβείαο! ὅηε πιείνλνο ἔδεη η῅ο ε὎ιαβείαο, θαὶ ηνὺο ἐπὶ ην῔ο ἐζράηνηο εἮιεκκέλνπο ἀθηέλαη, ηόηε ηὸλ ν὎δὲλ ἞δηθεθόηα ζεξεῦζαη ἐπηρεηξνῦζη. Καίηνη θαὶ ἢδε ηνῦην πνηήζαληεο, ν὎ κόλνλ ν὎δὲλ ὤλεζαλ, ἀιιὰ θαὶ θαηαγέιαζηνη γεγόλαζη. ∆ηὰ ηνῦην ζπλερ῵ο ἐκπίπησλ δηαθεύγεη, θαὶ βνπιεπνκέλνπο α὎ηὸλ ἀλειε῔λ θαηέρεη θαὶ ἀπνξε῔λ πνηε῔, ηῆ η῅ο δπλάκεσο ἀπνδείμεη θαηαλύμαη βνπιόκελνο· θαὶ ἵλα ὅηαλ ιάβσζηλ α὎ηὸλ, κάζσζηλ ὅηη ν὎ η῅ο νἮθείαο Ἦζρύνο ἤλ, ἀιιὰ η῅ο ἐθείλνπ ζπγρσξήζεσο ηὸ γηλόκελνλ. Ο὎δὲ γὰξ ηόηε ἴζρπζαλ α὎ηὸλ ζπιιαβε῔λ, θαὶ ηαῦηα πιεζίνλ νὒζεο η῅ο Βεζαλίαο· θαὶ ὅηε δὲ ζπλέιαβνλ, ἔῤῥηςελ α὎ηνὺο ὏πηίνπο. Πξὸ ἓμ δὲ ἟κεξ῵λ ηνῦ Πάζρα ἤιζελ εἮο Βεζαλίαλ, ὅπνπ ἤλ Λάδαξνο· θαὶ εἯζηη᾵ην παξ' α὎ην῔ο, θαὶ Μάξζα δηαθνλε῔, θαὶ Λάδαξνο ἐζζίεη. Σνῦην δὲ η῅ο εἮιηθξηλνῦο ἀλαζηάζεσο ζεκε῔νλ ἤλ, ηὸ κεηὰ ἟κέξαο πνιιὰο θαὶ δῆλ θαὶ ἐζζίεηλ. Ὅζελ δ῅ινλ, ὅηη ἐλ ηῆ νἮθίᾳ α὎η῅ο ηὸ ἄξηζηνλ ἤλ· ἅηε γὰξ θίινη θαὶ θηινύκελνη, δέρνληαη ηὸλ Ἰεζνῦλ. Σηλὲο δέ θαζηλ ὅηη ἐλ ἀιινηξίᾳ νἮθίᾳ ηνῦην ἐγέλεην. ἧ δὲ Μαξία ν὎ δηεθόλεη· καζήηξηα γὰξ ἤλ. Πάιηλ ἐληαῦζα αὓηε πλεπκαηηθώηεξνλ. Ο὎ δηεθόλεη γὰξ ὡο θεθιεκέλε, ν὎δὲ θνηλὴλ πνηε῔ηαη ηὴλ ὏πεξεζίαλ· ἀιι' εἮο α὎ηὸλ κόλνλ πεξηίζηεζη ηὴλ ηηκήλ· θαὶ ν὎ρ ὡο ἀλζξώπῳ πξόζεηζηλ, ἀιι' ὡο Θεῶ. Σὸ γὰξ κύξνλ δηὰ ηνῦην ἐμέρεε, θαὶ ηα῔ο ζξημὶ η῅ο θεθαι῅ο ἀπέκαμελ, ἅηηλα ν὎θ ἤλ ὏πόιεςηλ ἐρνύζεο πεξὶ α὎ηνῦ ηνηαύηελ, νἵαλ νἯ πνιινί. 59.363 Ἀιι' ἐπεηίκεζελ ὁ Ἰνύδαο, πξνζρήκαηη δ῅ζελ ε὎ιαβείαο. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; Ἔξγνλ θαιὸλ ἐπνίεζελ εἮο ηὸλ ἐληαθηαζκόλ κνπ. Σί δήπνηε δὲ ν὎θ ἢιεγμε ηὸλ καζεηὴλ ἐπὶ η῅ο γπλαηθὸο, ν὎δὲ εἶπε ηνῦην ὅπεξ ὁ ε὎αγγειηζηὴο εἶπελ, ὅηη δηὰ ηὴλ νἮθείαλ θινπὴλ ἐπεηίκα ηῆ γπλαηθί; Σῆ πνιιῆ καθξνζπκίᾳ ἐληξέςαη α὎ηὸλ ἐβνύιεην. Ὅηη γὰξ ᾔδεη ὅηη πξνδόηεο ἤλ, ἄλσζελ α὎ηὸλ ἢιεγμε πνιιάθηο, εἮπώλ· Ο὎ πάληεο πηζηεύνπζη· θαὶ, Εἷο ἐμ ὏κ῵λ δηάβνιόο ἐζηηλ. ἖δήισζε κὲλ νὔλ, ὅηη νἶδελ α὎ηὸλ πξνδόηελ, ν὎θ ἢιεγμε δὲ θαλεξ῵ο, ἀιιὰ ζπλερώξεζελ, ἀλαθαιέζαζζαη α὎ηὸλ ζέισλ. Π῵ο νὔλ ἄιινο θεζὶλ, ὅηη πάληεο νἯ καζεηαὶ ηνῦην ἐθζέγμαλην; Καὶ πάληεο, θἀθε῔λνο· ἀιι' νἯ ινηπνὶ ν὎ ηῆ α὎ηῆ πξναηξέζεη. ΕἮ δέ ηηο ἐμεηάδνη, ηί δήπνηε θιέπηῃ ὄληη ηὸ γισζζόθνκνλ ἐλερείξηζε η῵λ πησρ῵λ, θαὶ νἮθνλνκε῔λ ἐπνίεζε θηιάξγπξνλ ὄληα; ἐθε῔λν ἂλ εἴπνηκελ, ὅηη ηὸλ κὲλ ἀπόῤῥεηνλ ιόγνλ ὁ Θεὸο νἶδελ· εἮ δέ ηη ρξὴ ἟κ᾵ο ζηνραδνκέλνπο εἮπε῔λ, ἵλα π᾵ζαλ ἐθθόςῃ πξόθαζηλ. Ο὎ γὰξ εἶρελ εἮπε῔λ, ὅηη δηὰ ρξεκάησλ ἔξσηα ηνῦην ἐπνίεζε (θαὶ γὰξ Ἧθαλὴλ εἶρελ ἐθ ηνῦ γισζζνθόκνπ η῅ο ἐπηζπκίαο ηὴλ παξακπζίαλ)· ἀιιὰ δηὰ πνλεξίαλ πνιιὴλ, ἡλ ἐβνύιεην θαηέρεηλ ὁ Υξηζηὸο, πνιιῆ ζπγθαηαβάζεη πξὸο α὎ηὸλ θερξεκέλνο. ∆ηὸ ν὎δὲ ἐλεθάιεη α὎ηῶ θιέπηνληη, θαίηνη γε εἮδὼο, ἐκθξάηησλ ηὴλ πνλεξὰλ ἐπηζπκίαλ, θαὶ π᾵ζαλ ἐμαίξσλ ἀπνινγίαλ. Ἄθεηε α὎ηὴλ, θεζίλ· εἮο γὰξ ηὴλ ἟κέξαλ ηνῦ ἐληαθηαζκνῦ κνπ ηνῦην ἐπνίεζε. Πάιηλ ηὸλ πξνδόηελ ἀλέκλεζελ, ἐληαθηαζκὸλ εἮπώλ. Ἀιι' ν὎ θαζηθλε῔ηαη α὎ηνῦ ὁ ἔιεγρνο, ν὎δὲ καιάζζεη ηὸ ῥ῅κα, θαίηνη Ἧθαλὸλ α὎ηὸλ εἮο νἶθηνλ ἐκβαιε῔λ· ὡζαλεὶ ἔιεγελ· ἖παρζήο εἮκη θαὶ θνξηηθόο· ἀιιὰ ἀλάκεηλνλ κηθξὸλ, θαὶ ἀπειεύζνκαη. Καὶ γὰξ ηνῦην θαηεζθεύαδελ ἐλ ηῶ ιέγεηλ· ἖κὲ δὲ ν὎ πάληνηε ἔρεηε. Ἀιι' ν὎δὲλ ηνύησλ ηὸλ ζεξηώδε θαὶ καηλόκελνλ ἐπέθακςε, θαίηνη γε θαὶ ηνύησλ πνιιῶ πιείνλα θαὶ εἶπε θαὶ ἐπνίεζε, θαὶ ηνὺο πόδαο α὎ηνῦ ἔληςε θαη' α὎ηὴλ ηὴλ λύθηα, θαὶ ηξαπέδεο α὎ηῶ κεηέδσθε θαὶ ἁι῵λ· ὃ θαὶ ηὰο ιῃζηξηθὰο νἶδε θαηέρεηλ ςπρὰο (θαὶ ῥήκαηα ἕηεξα ἐθζέγμαην, Ἧθαλὰ θαὶ ιίζνλ καιάμαη)· θαὶ ηαῦηα ν὎ πξὸ πνιινῦ ηνῦ ρξόλνπ, ἀιι' ἐλ α὎ηῆ ηῆ ἟κέξᾳ, ἵλα κεδὲ ὁ ρξόλνο εἮο ιήζελ ἐκβάιῃ. Ἀιιὰ πξὸο ἅπαληα ἔζηε. γʹ. ∆εηλὸλ γὰξ ἟ θηιαξγπξία, δεηλόλ· θαὶ ὀθζαικνὺο θαὶ ὦηα πεξν῔, θαὶ ζεξίνπ ραιεπσηέξνπο πνηε῔, ν὎ ζπλεηδὸο,

ν὎ θηιίαλ, ν὎ θνηλσλίαλ, ν὎ ηὴλ η῅ο νἮθείαο ςπρ῅ο ζσηεξίαλ ἐλλν῅ζαη ζπγρσξνῦζα, ἀιιὰ θαζάπαμ πάλησλ ἀπνζηήζαζα, δνύινπο α὎η῅ο πνηε῔ ηνὺο ἁιόληαο, θαζάπεξ ηηο ηπξαλλὶο ραιεπή. Καὶ ηὸ δεηλὸλ η῅ο νὓησ πηθξ᾵ο δνπιείαο, ὅηη θαὶ ράξηλ α὎ην῔ο ἔρεηλ ἀλαπείζεη· θαὶ ὅζῳπεξ ἂλ α὎ηῆ κ᾵ιινλ δνπιεύζσζη, ηνζνύηῳ ηὰ η῅ο ἟δνλ῅ο αὒμεηαη. Καὶ ηαύηῃ κάιηζηα ἀλίαηνλ ηὸ λόζεκα γίλεηαη, ηαύηῃ δπζάισηνλ ηὸ ζεξίνλ. Σνῦην ηὸλ Γηεδ῅ ιεπξὸλ ἀληὶ καζεηνῦ θαὶ πξνθήηνπ πεπνίεθε· ηνῦην ηνὺο πεξὶ Ἀλαλίαλ ἀπώιεζε· ηνῦην ηὸλ Ἰνύδαλ πξνδόηελ εἮξγάζαην· ηνῦην ηνὺο Ἰνπδαίσλ ἄξρνληαο δηέθζεηξε, ιακβάλνληαο δ῵ξα θαὶ θνηλσλνὺο θιεπη῵λ γελνκέλνπο. Σνῦην κπξίνπο πνιέκνπο εἮζήγαγελ· αἯκάησλ κὲλ ηὰο ὁδνὺο, ζξήλσλ δὲ 59.364 θαὶ νἮκσγ῵λ ηὰο πόιεηο πιεξ῵ζαλ. Σνῦην θαὶ δε῔πλα ἐπνίεζε γελέζζαη ἀθάζαξηα θαὶ ηξαπέδαο ἐλαγε῔ο, θαὶ ἐδέζκαηα παξαλνκίαο ἐλέπιεζε. ∆ηὰ ηνῦην α὎ηὸ εἮδσινιαηξείαλ ἐθάιεζελ ὁ Παῦινο. Ἀιι' ν὎δὲ νὓησο ἐθόβεζε. ∆ηαηί δὲ εἮδσινιαηξείαλ θεζίλ; Ἔρνπζη πνιινὶ ρξήκαηα, θαὶ ρξήζαζζαη α὎ην῔ο ν὎ ηνικ῵ζηλ, ἀιιὰ ἀθηεξνῦζηλ, εἮο ἐγγόλνπο θαὶ ἐμ ἐγγόλσλ παξαπέκπνληεο ἀλέπαθα, θαζάπεξ ηηλ῵λ ἀλαζεκάησλ ν὎ ηνικ῵ληεο ἅςαζζαη. ἖ὰλ δέ πνηε θαὶ ἀλαγθαζζ῵ζηλ, ὥζπεξ ἀζέκηηόλ ηη πξάμαληεο, νὓησ δηάθεηληαη. Καὶ ἄιισο δὲ, ὥζπεξ ηὸ μόαλνλ πεξηέπεη ὁ Ἕιιελ· νὓησ ζὺ ηὸ ρξπζίνλ ζύξαηο πηζηεύεηο θαὶ κνριν῔ο, ἀληὶ λανῦ ηὸ θηβώηηνλ θαηαζθεπάδσλ θαὶ ἐλαπνηηζέκελνο ζθεύεζηλ ἀξγπξν῔ο. Ἀιι' ν὎ πξνζθπλε῔ο, θαζάπεξ ἐθε῔λνο ηὸ μόαλνλ; Ἀιιὰ π᾵ζαλ ἐπηδείθλπζαη πεξὶ α὎ηὸ ζεξαπείαλ. Πάιηλ ἐθε῔λνο ἟δέσο ἂλ ηνὺο ὀθζαικνὺο θαὶ ηὴλ ςπρὴλ πξόνηην, ἠ ηὸ μόαλνλ. Σνῦην θαὶ νἯ ηὸ ρξπζίνλ θηινῦληεο. Ἀιι' ν὎ πξνζθπλ῵ ηὸ ρξπζίνλ, θεζίλ. Ο὎δὲ ἐθε῔λνο ηὸ εἴδσινλ, θεζὶ, πξνζθπλε῔, ἀιιὰ ηὸλ ἐλνηθνῦληα δαίκνλα. Οὓησ θαὶ ζὺ, θἂλ κὴ ηὸ ρξπζίνλ πξνζθπλῆο, ἀιιὰ ηὸλ ἀπὸ η῅ο ὄςεσο ηνῦ ρξπζίνπ θαὶ η῅ο ἐπηζπκίαο ἐπηπεδ῵ληά ζνπ ηῆ ςπρῆ δαίκνλα. ∆αίκνλνο γὰξ ραιεπώηεξνλ η῅ο θηιαξγπξίαο ἟ ἐπηζπκία, θαὶ ηαύηῃ πνιινὶ κ᾵ιινλ πείζνληαη, ἠ ἕηεξνη ην῔ο εἮδώινηο. ἖θε῔λνη κὲλ γὰξ πνιιὰ παξαθνύνπζηλ, ἐληαῦζα δὲ πάληα εἴθνπζη, θαὶ ὅπεξ ἂλ εἴπῃ πνη῅ζαη, πείζνληαη. Σί ιέγεη; Πνιέκηνο ἔζν, θεζὶλ, ἐρζξὸο ἁπάλησλ· ἀγλόεη ηὴλ θύζηλ, θαηαθξόλεη Θενῦ, θαηάζπζόλ κνη ζαπηόλ· θαὶ πάληα πείζνληαη. Καὶ ην῔ο κὲλ μνάλνηο βνῦο θαὶ πξόβαηα ζύνπζηλ· ἟ δὲ θηιαξγπξία ιέγεη· Θῦζόλ κνη ηὴλ ζαπηνῦ ςπρὴλ, θαὶ πείζεη. ὇ξᾶο νἵνπο ἔρεη βσκνύο; νἷα δέρεηαη ζύκαηα; Βαζηιείαλ Θενῦ ν὎ θιεξνλνκήζνπζηλ νἯ πιενλέθηαη· θαὶ ν὎δὲ νὓησ δεδνίθαζη. Καίηνη γε πάλησλ ἟ ἐπηζπκία αὓηε ἀζζελεζηέξα. Ο὎ γὰξ ἔκθπηνο, ν὎δὲ θπζηθή· ἤ γὰξ ἂλ παξὰ ηὴλ ἀξρὴλ ἐλεηέζε· λῦλ δὲ ρξπζίνλ ν὎θ ἤλ ἄλσζελ, ν὎δὲ ἢξα ηηο ρξπζίνπ. Ἀιι' εἮ βνύιεζζε, ιέγσ πόζελ εἮζ῅ιζε ηὸ θαθόλ. Ἕθαζηνο ηὸλ πξὸ α὎ηνῦ δεινῦληεο ἐπέηεηλνλ ηὸ λόζεκα, θαὶ ηὸλ ν὎ βνπιόκελνλ ὁ πξνιαβὼλ ἐξεζίδεη. Ὅηαλ γὰξ ἴδσζηλ νἮθίαο ιακπξὰο, θαὶ πι῅ζνο ἀγξ῵λ, θαὶ ἀλδξαπόδσλ ἀγέιαο, θαὶ ἀξγπξ᾵ ζθεύε, θαὶ πνιὺλ Ἧκαηίσλ θνξπηὸλ, πάληα πξάηηνπζηλ, ὥζηε ὏πεξβαιέζζαη· ὥζηε νἯ πξ῵ηνη η῵λ δεπηέξσλ αἴηηνη γίλνληαη, θἀθε῔λνη η῵λ κεη' α὎ηνύο. ΕἮ δὲ ἐβνύινλην ζσθξνλε῔λ, ν὎θ ἂλ ην῔ο ἄιινηο ἐγίλνλην δηδάζθαινη, κ᾵ιινλ δὲ ν὎δὲ ηνύηνηο ἔζηηλ ἀπνινγία. ΕἮζὶ γὰξ θαὶ ἕηεξνη ρξεκάησλ θαηαθξνλνῦληεο. Καὶ ηίο, θεζὶ, θαηαθξνλε῔; Σὸ γὰξ δεηλὸλ, ὅηη ὏πὸ πνιι῅ο θαθίαο εἮο ἀδύλαηνλ δνθε῔ πεξηεζηάλαη, θαὶ ν὎δὲ πηζηεύεηαί ηηο θαηνξζ῵λ. Εἴπσ ηνίλπλ πνιινὺο ηνὺο ἐλ ηα῔ο πόιεζη, θαὶ ηνὺο ἐλ ην῔ο ὄξεζη. Καὶ ηί ηὸ θέξδνο; ν὎δὲ γὰξ ἀπὸ ηνύησλ ἔζεζζε βειηίνπο. Ἄιισο δὲ, ν὎ πεξὶ ηνύησλ ἟κ῔λ ὁ ιόγνο λῦλ, ὥζηε θελ῵ζαη ηὰ ὄληα· ἐβνπιόκελ δέ· πιὴλ ἀιι' ἐπεηδὴ κε῔δνλ ὏κ῵λ ηὸ θνξηίνλ, ν὎θ ἀλαγθάδσ· ἀιι' ὥζηε κὴ η῵λ ἀιινηξίσλ ἐθίεζζαη παξαηλ῵, ὥζηε ἐθ η῵λ ὄλησλ κεηαδηδόλαη. Πνιινὺο δὲ ηνηνύηνπο ε὏ξήζνκελ ην῔ο νἮθείνηο ἀξθνπκέλνπο, η῵λ ἑαπη῵λ ἐπηκεινπκέλνπο, θαὶ ἀπὸ δηθαίσλ δ῵ληαο πόλσλ. ∆ηαηί κὴ ηνύηνπο δεινῦκελ θαὶ κηκνύκεζα; ἖λλνήζσκελ ηνὺο πξὸ ἟κ῵λ· ν὎ρὶ ηὰ θηήκαηα α὎η῵λ ἕζηεθε, κόλνλ ηὰ ὀλόκαηα α὎η῵λ δηαζώδνληα; ηνῦ δε῔λνο ηὸ βαια 59.365 λε῔νλ, θαὶ ηνῦ δε῔λνο ηὸ πξνάζηεηνλ,

θαὶ ηὸ θαηάιπκα; ν὎ρὶ ε὎ζέσο ζεαζάκελνη ζηέλνκελ, ἐλλννῦληεο πόζνλ πόλνλ ὏πέκεηλε, πόζαο ἁξπαγὰο ἣξπαζε, θαὶ ν὎δακνῦ θαίλεηαη, ἀιι' ἐληξπθ῵ζηλ ἕηεξνη ην῔ο ἐθείλνπ, νὑο ν὎δὲ πξνζεδόθεζε, ηάρα δὲ θαὶ ἐρζξνὶ, ἐθείλνπ ηὴλ ἐζράηελ δηδόληνο δίθελ. Σαῦηα θαὶ ἟κ᾵ο κέλεη. Πάλησο γὰξ ἀπνζαλνύκεζα, πάλησο ηὸ α὎ηὸ ηέινο ὏πνζηεζόκεζα. Πόζελ ὀξγὴλ, εἮπέ κνη, πόζελ δαπάλελ, πόζαο ἀπερζείαο ὏πέζηεζαλ! Καὶ ηί ηὸ θέξδνο; Κόιαζηο ἀζάλαηνο, θαὶ ηὸ κεδεκη᾵ο ηπρε῔λ παξακπζίαο· θαὶ ηὸ κὴ δ῵ληαο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἀπειζόληαο θαηεγνξε῔ζζαη παξὰ πάλησλ. Σί δέ; η῵λ πνι 59.366 ι῵λ ηὰο εἮθόλαο ὅηαλ ἴδσκελ ἀλαθεηκέλαο ἐλ ηα῔ο νἮθίαηο, ν὎ρὶ κ᾵ιινλ ζξελνῦκελ; Ἀιεζ῵ο θαι῵ο εἶπελ ὁ Πξνθήηεο· Πιὴλ κάηελ ηαξάζζεηαη π᾵ο ἄλζξσπνο δ῵λ. Σαξαρὴ γὰξ ὄλησο ἟ πεξὶ ηὰ ηνηαῦηα ζπνπδή· ηαξαρὴ θαὶ ζόξπβνο πεξηηηόο. Ἀιι' ν὎θ ἐλ ηα῔ο κνλα῔ο ηα῔ο αἮσλίνηο ηνῦηό ἐζηηλ, ν὎δὲ ἐλ ηα῔ο ζθελα῔ο ἐθείλαηο. ἖ληαῦζα κὲλ γὰξ ἕηεξνο ἐκόρζεζε, θαὶ ἕηεξνο ἀπνιαύεη· ἐθε῔ δὲ η῵λ ἑαπηνῦ κόρζσλ ἕθαζηνο ἔζηαη θύξηνο, θαὶ πνιππιαζίνλα ιήςεηαη ηὴλ ἀκνηβήλ. Πξὸο ἐθείλελ ηνίλπλ ἐπεηγώκεζα ηὴλ θη῅ζηλ· ἐθε῔ θαηαζθεπάδσκελ ἑαπην῔ο νἮθίαο, ἵλα ἀλαπαπζώκεζα ἐλ Υξηζηῶ Ἰεζνῦ ηῶ Κπξίῳ ἟κ῵λ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο. Ἀκήλ.

59.365 ΟΜΘΛΘΑ Ξ ʹ. Ἔγλσ νὔλ ὄρινο πνιὺο ἐθ η῵λ Ἰνπδαίσλ ὅηη ἐθε῔ ἐζηη· θαὶ ἤιζνλ, ν὎ δηὰ ηὸλ Ἰεζνῦλ κό λνλ, ἀιι' ἵλα θαὶ ηὸλ Λάδαξνλ ἴδσζηλ, ὃλ ἢγεη ξελ ἐθ λεθξ῵λ.
αʹ. Ὥζπεξ ὁ πινῦηνο ηνὺο ν὎ πξνζέρνληαο ἐθηξαρειίδεηλ εἴσζελ, νὓησ θαὶ ἟ ἀξρή. ἖θε῔λνο κὲλ γὰξ εἮο πιενλεμίαλ, αὓηε δὲ εἮο ἀπόλνηαλ ἄγεη. Ὅξα γνῦλ ηὸ ἀξρόκελνλ πι῅ζνο η῵λ Ἰνπδαίσλ ὏γηα῔λνλ, ηνὺο δὲ ἄξρνληαο δηεθζαξκέλνπο. Ὅηη γὰξ νὕηνη α὎ηῶ ἐπίζηεπνλ, ιέγνπζη κὲλ ζπλερ῵ο νἯ ε὎αγγειηζηαὶ, ὅηη Πνιινὶ ἐθ ηνῦ ὄρινπ ἐπίζηεπζαλ α὎ηῶ. ἖θ δὲ η῵λ ἀξρόλησλ ἞πίζηνπλ. Καὶ α὎ηνὶ ιέγνπζηλ, ν὎ρὶ ὁ ὄρινο, Μή ηηο η῵λ ἀξρόλησλ ἐπίζηεπζελ εἮο α὎ηόλ; Ἀιιὰ ηί θεζη; Σὸ πι῅ζνο, νἯ κὴ εἮδόηεο ηὸλ Θεὸλ, ἐπηθαηάξαηνί εἮζη. Σνὺο πηζηεύνληαο ἐπηθαηαξάηνπο ἔιεγνλ, ἑαπηνὺο δὲ ἀλαηξνῦληαο, ζπλεηνύο. Καὶ ἐληαῦζα δὲ ηὸ ζαῦκα ζεαζάκελνη, ἐπίζηεπνλ νἯ πνιινί· νἯ δὲ ἄξρνληεο ν὎θ ἞ξθνῦλην κόλνλ ην῔ο νἮθείνηο θαθν῔ο, ἀιιὰ θαὶ ηὸλ Λάδαξνλ ἀλειε῔λ ἐπερείξνπλ. Ἔζησ, ηὸλ Υξηζηὸλ, ὅηη ηὸ ζάββαηνλ ἔιπελ, ὅηη ἴζνλ ἑαπηὸλ ἐπνίεη ηῶ Παηξὶ, θαὶ δηὰ ηνὺο Ῥσκαίνπο νὓο θαηε· ηῶ Λαδάξῳ ηί ἔρνληεο ἐγθαιε῔λ, ἐπερείξνπλ α὎ηὸλ ἀλαηξε῔λ; Μὴ ἆξα ηὸ θαι῵ο παζε῔λ, ἔγθιεκα; ὇ξᾶο π῵ο α὎η῵λ θνληθὴ ἟ πξναίξεζηο; Καίηνη πνιιὰ ζεκε῔α εἮξγάζαην· ἀιι' ν὎δὲλ α὎ηνὺο νὓησ ἐμεζεξίσζελ, ν὎ρ ὁ παξαιειπκέλνο, ν὎ρ ὁ ηπθιόο. Σνῦην γὰξ θαὶ ηῆ θύζεη ζαπκαζηόηεξνλ ἤλ, θαὶ κεηὰ πνιιὰ ἐγεγόλεη, θαὶ ἤλ παξάδνμνλ λεθξὸλ ηεηξαήκεξνλ Ἦδε῔λ πεξηπαηνῦληα θαὶ θζεγγόκελνλ. Καιά γε (ν὎ γάξ;) η῅ο ἑνξη῅ο ηὰ θαηνξζώκαηα, θόλνηο ἀλακηγλύλαη ηὴλ παλήγπξηλ. Ἄιισο δὲ, ἐθε῔ κὲλ ἐδόθνπλ ἐγθαιε῔λ ηὸ ζάββαηνλ, θαὶ ηαύηῃ ἀπάγεηλ ηνὺο ὄρινπο· ἐληαῦζα δὲ, ἐπεηδὴ κεδὲλ εἶρνλ κέκςαζζαη, θαηὰ ηνῦ ζεξαπεπνκέλνπ πνηνῦληαη ηὴλ ἐπηρείξεζηλ. ἖ληαῦζα γὰξ ν὎δ' ὅηη ἐλαληηνῦηαη ηῶ Παηξὶ εἶρνλ εἮπε῔λ. ἧ γὰξ ε὎ρὴ α὎ηνὺο ἐπεζηόκηδελ. ἖πεὶ νὔλ θαὶ ὃ ἀεὶ ἐλεθάινπλ ἀλῄξεην, θαὶ ηὸ ζεκε῔νλ ιακπξὸλ ἤλ, ἐπὶ ηὸλ θόλνλ ὁξκ῵ζηλ. Ὥζηε θαὶ ἐπὶ ηνῦ ηπθινῦ ηνῦην ἂλ ἐπνίεζαλ, εἮ κὴ εἶρνλ ἐγθαιε῔λ ηὸ ζάββαηνλ. Ἄιισο δὲ, ἐθε῔λνο 59.366 κὲλ ἄζεκνο ἤλ, θαὶ ἐμέβαινλ α὎ηὸλ ἐθ ηνῦ Ἧεξνῦ νὕηνο δὲ ἐπίζεκνο· θαὶ δ῅ινλ ἐθ ηνῦ πνιινὺο ἐιζε῔λ εἮο παξακπζίαλ η῵λ ἀδειθ῵λ· θαὶ πάλησλ ὁξώλησλ ηὸ ζαῦκα ἐγέλεην, θαὶ κεηὰ πνιι῅ο η῅ο παξαδνμνπνηίαο. ∆ηὰ ηνῦην, πάληεο ἔηξερνλ ὀςόκελνη. Σνῦην νὔλ α὎ηνὺο ἔδαθλε, ηὸ η῅ο ἑνξη῅ο ἑζηώζεο πάληαο ἀθέληαο ἐπὶ ηὴλ Βεζαλίαλ ἔξρεζζαη. ἖περείξεζαλ νὔλ α὎ηὸλ ἀλειε῔λ, θαὶ ν὎δὲ

ἐδόθνπλ ηνικᾶλ· νὓησο ἤζαλ θνληθνί. Καὶ δηὰ ηνῦην ἀξρόκελνο ὁ λόκνο, ἀπὸ ηνύηνπ ἄξρεηαη· Ο὎ θνλεύζεηο· θαὶ ὁ πξνθήηεο ηνῦην ἐγθαιε῔· ΑἯ ρε῔ξεο α὎η῵λ αἵκαηνο πιήξεηο. Π῵ο νὔλ παῤῥεζίᾳ κὴ πεξηπαη῵λ ἐλ ηῆ Ἰνπδαίᾳ, θαὶ εἮο ηὴλ ἔξεκνλ ἀλαρσξ῵λ, πάιηλ εἮζέξρεηαη κεηὰ παῤῥεζίαο; ΢βέζαο ηὸλ ζπκὸλ ηῆ ἀλαρσξήζεη, πεπαπκέλνηο α὎ην῔ο ἐθίζηαηαη. Ἄιισο δὲ, ηὸ πι῅ζνο ηὸ πξνάγνλ θαὶ ηὸ ἑπόκελνλ Ἧθαλὸλ ἤλ εἮο ἀγσλίαλ α὎ηνὺο ἐκβαιε῔λ. Ο὎δὲλ γὰξ νὓησο ἐπεζπάζαην α὎ηνὺο ζεκε῔νλ, ὡο ηὸ ηνῦ Λαδάξνπ. Καὶ ἄιινο δὲ ε὎αγγειηζηήο θεζηλ, ὅηη ὖπέζηξσζαλ ην῔ο πνζὶλ α὎ηνῦ ηὰ Ἧκάηηα· θαὶ, ὅηη Π᾵ζα ἟ πόιηο ἐζείζζε· κεηὰ ηνζαύηεο εἮζῄεη ηηκ῅ο. ἖πνίεη δὲ ηνῦην, πξνθεηείαλ ηὴλ κὲλ ηππ῵λ, ηὴλ δὲ πιεξ῵λ· θαὶ ηὸ α὎ηὸ η῅ο κὲλ ἐγέλεην ἀξρὴ, η῅ο δὲ ηέινο. Σὸ κὲλ γὰξ, Υα῔ξε ὅηη ὁ βαζηιεύο ζνπ ἔξρεηαί ζνη πξ᾵νο, πξνθεηείαλ πιεξνῦληνο ἤλ· ηὸ δὲ [ἐπὶ] ὄλνλ θαζίζαη, κέιινλ πξ᾵γκα πξνδηαηππνῦληνο, ὅηη ηὸ ἀθάζαξηνλ η῵λ ἐζλ῵λ γέλνο ἔκειιελ ὏πνρείξηνλ ἔρεηλ. Π῵ο δὲ νἯ ἄιινη θαζὶλ, ὅηη καζεηὰο ἔπεκςε θαὶ εἶπελ· Λύζαηε ηὴλ ὄλνλ θαὶ ηὸλ π῵ινλ· νὕηνο δὲ ν὎δὲλ ηνηνῦηόλ θεζηλ, ἀιι' ὅηη ὀλάξηνλ ε὏ξὼλ ἐπεθάζηζελ; Ὅηη ἀκθόηεξα γελέζζαη εἮθὸο ἤλ, θαὶ κεηὰ ηὸ ιπζ῅λαη ηὴλ ὄλνλ ἀγόλησλ η῵λ καζεη῵λ, ε὏ξόληα α὎ηὸλ ἐπηθαζίζαη. Σὰ δὲ βαΐα η῵λ θνηλίθσλ θαὶ η῵λ ἐιαη῵λ ἔιαβνλ, θαὶ ηὰ Ἧκάηηα ὏πεζηόξεζαλ, δεηθλύληεο ὅηη ινηπὸλ κείδνλα ἠ πεξὶ πξνθήηνπ δόμαλ εἶρνλ πεξὶ α὎ηνῦ, θαὶ ἔιεγνλ· Ὡζαλλὰ, ε὎ινγεκέλνο ὁ ἐξρόκελνο ἐλ ὀλόκαηη Κπξίνπ. ὇ξᾶο ὅηη ηνῦην κάιηζηα α὎ηνὺο ἀπέπληγε, ηὸ πεηζζ῅λαη πάληαο ὅηη ν὎θ ἔζηηλ ἀληίζενο; Καὶ ηνῦην κάιηζηα δηῄξεη ηὸλ δ῅κνλ, ηὸ ιέγεηλ α὎ηὸλ παξὰ ηνῦ Παηξὸο ἣθεηλ; Σί δέ ἐζηη, Υα῔ξε ζθόδξα, ζύγαηεξ ΢ηώλ; ἖πεηδὴ πάληεο α὎η῵λ νἯ βαζηιε῔ο ὡο ἐπὶ ηὸ πνιὺ ἄδηθνί ηηλεο ἤζαλ θαὶ πιενλέθηαη, θαὶ παξέδσθαλ α὎ηνὺο ην῔ο ἐρζξν῔ο, θαὶ ηὸ πι῅ζνο δηέζηξεθνλ, θαὶ ὏πεπζύλνπο ἐπνίνπλ ην῔ο πνιεκίνηο· Θάῤῥεη, θεζίλ· νὕηνο ν὎ ηνηνῦηνο, ἀιιὰ πξ᾵νο θαὶ ἐπηεηθήο· θαὶ δείθλπηαη ἀπὸ η῅ο ὄλνπ. Ο὎ γὰξ ζηξαηόπεδνλ ἐπηζπξόκελνο εἮζ῅ιζελ, ἀιι' ὄλνλ ἔρσλ κόλνλ. Σνῦην δὲ ν὎θ ᾔδεζαλ, θεζὶλ, νἯ κα 59.367 ζεηαὶ α὎ηνῦ, ὅηη ἤλ ἐπ' α὎ηῶ γεγξακκέλνλ. ὇ξᾶο ὅηη ηὰ πιείνλα ἞γλόνπλ, ἐπεηδὴ α὎ηὸο ν὎θ ἀπεθάιππηελ α὎ην῔ο; Καὶ γὰξ ὅηε εἶπελ· Λύζαηε ηὸλ λαὸλ ηνῦηνλ, θαὶ ἐλ ηξηζὶλ ἟κέξαηο ἐγεξ῵ α὎ηὸλ, ν὎δὲ ηόηε ᾔδεζαλ νἯ καζεηαί. Καὶ ἄιινο δὲ ε὎αγγειηζηὴο ιέγεη, ὅηη ἤλ θεθξπκκέλνο ὁ ιόγνο ἀπ' α὎η῵λ, θαὶ ν὎θ ᾔδεζαλ ὅηη δε῔ α὎ηὸλ ἀλαζη῅λαη ἐθ η῵λ λεθξ῵λ. Ἀιιὰ ηνῦην κὲλ εἮθόησο ἐθξύπηεην. ∆ηὸ θαὶ ἄιινο ιέγεη ε὎αγγειηζηὴο, ὅηη θαζ' ἕθαζηνλ ἀθνύνληεο ἢιγνπλ, θαὶ ἤζαλ ἐλ θαηεθείᾳ· ηνῦην δὲ, ἐθ ηνῦ κὴ εἮδέλαη ηὸλ πεξὶ η῅ο ἀλαζηάζεσο ιόγνλ. Ἀιιὰ ηνῦην κὲλ εἮθόησο ἐθξύπηεην, ἅηε κε῔δνλ ἠ θαη' α὎ηνύο· ηὸ κέληνη η῅ο ὄλνπ δηαηί α὎ην῔ο ν὎θ ἀπεθαιύθζε; Ὅηη θαὶ ηνῦην κέγα ἤλ. βʹ. Ὅξα δὲ θηινζνθίαλ ε὎αγγειηζηνῦ, π῵ο ν὎θ ἐπαηζρύλεηαη ηὴλ πξνηέξαλ α὎η῵λ ἄγλνηαλ ἐθπνκπεύεηλ. Ὅηη κὲλ νὔλ γέγξαπηαη, ᾔδεζαλ· ὅηη δὲ ἐπ' α὎ηῶ γέγξαπηαη, ν὎θ ᾔδεζαλ. Καὶ γὰξ ἂλ ἐζθαλδάιηζελ α὎ηνὺο, εἴ γε βαζηιεὺο ὢλ ηνηαῦηα κέιινη πάζρεηλ, θαὶ νὓησο ἐθδίδνζζαη. Καὶ ἄιισο δὲ, ν὎θ ἂλ ε὎ζέσο ἐρώξεζαλ ηὴλ γλ῵ζηλ η῅ο βαζηιείαο, ἡλ ἔιεγε. Καὶ γὰξ ἄιινο ε὎αγγειηζηήο θεζηλ, ὅηη πεξὶ βαζηιείαο ἐδόθνπλ ηαύηεο ιέγεζζαη. ἖καξηύξεη δὲ ὁ ὄρινο, ὅηη ἀλέζηεζε ηὸλ Λάδαξνλ. Ο὎ γὰξ ἂλ ηνζνῦηνη κεηέζελην ἐμαίθλεο, θεζὶλ, εἮ κὴ ἐπίζηεπζαλ ηῶ ζεκείῳ. ΟἯ δὲ Φαξηζα῔νη εἶπνλ πξὸο α὎ηνύο· Θεσξε῔ηε, ὅηη ν὎θ ὠθειε῔ηε ν὎δέλ; Ἴδε ὁ θόζκνο ὀπίζσ α὎ηνῦ ὏πάγεη. ∆νθε῔ δέ κνη ηνῦην εἶλαη η῵λ ὏γηαηλόλησλ κὲλ, ν὎ ηνικώλησλ δὲ παῤῥεζηάζαζζαη, εἶηα ἀπὸ η῅ο ἐθβάζεσο θαηερόλησλ α὎ηνὺο ὡο ἀλήλπηα ἐπηρεηξνῦληαο. Κόζκνλ δὲ ἐληαῦζα πάιηλ ηὸλ ὄρινλ θαζίλ. Οἶδε γὰξ ἟ Γξαθὴ θόζκνλ θαὶ ηὴλ θηίζηλ ιέγεηλ, θαὶ ηνὺο ἐλ πνλεξίᾳ δ῵ληαο. Καὶ ηὸ κέλ θεζηλ, ὅηαλ ιέγῃ, ὇ ἐθθέξσλ θαηὰ ἀξηζκὸλ ηὸλ θόζκνλ α὎ηνῦ· ηὸ δὲ, ὅηαλ ιέγῃ, ὇ θόζκνο ὏κ᾵ο ν὎ κηζε῔, ἐκὲ δὲ κηζε῔. Καὶ ρξὴ ηαῦηα ἀθξηβ῵ο εἮδέλαη, ἵλα κὴ παξὰ ηὴλ ζεκαζίαλ η῵λ ὀλνκάησλ ιαβὴλ παξέρσκελ ην῔ο αἯξεηηθν῔ο. Ἤζαλ δέ ηηλεο η῵λ ἗ιιήλσλ ἀλαβάληεο πξνζθπλ῅ζαη εἮο ηὴλ ἑνξηήλ. ἖γγὺο ὄληεο ινηπὸλ ηνῦ

πξνζήιπηνη γίλεζζαη, ἤζαλ εἮο ηὴλ ἑνξηήλ. Σ῅ο θήκεο νὔλ δηαδνζείζεο, ιέγνπζη· Θέινκελ ηὸλ Ἰεζνῦλ Ἦδε῔λ. ὇ δὲ Φίιηππνο παξαρσξε῔ ηῶ Ἀλδξέᾳ, ἅηε πξὸ α὎ηνῦ ὄληη, θαὶ ηὸ πξ᾵γκα α὎ηῶ θνηλνῦηαη. Ἀιι' ν὎δὲ νὕηνο ἁπι῵ο α὎ζεληε῔· ἢθνπζε γὰξ, ὅηη ΕἮο ὁδὸλ ἐζλ῵λ κὴ ἀπέιζεηε. ∆ηὰ ηνῦην κεηὰ ηνῦ καζεηνῦ θνηλσζάκελνο, ηῶ δηδαζθάιῳ ἀλαθέξεη· ἀκθόηεξνη γὰξ εἶπνλ α὎ηῶ. ὇ δὲ ηί θεζηλ; Ἤιζελ ἟ ὥξα, ἵλα δνμαζζῆ ὁ ΤἯὸο ηνῦ ἀλζξώπνπ. ἖ὰλ κὴ ὁ θόθθνο ηνῦ ζίηνπ πεζὼλ εἮο ηὴλ γ῅λ ἀπνζάλῃ, α὎ηὸο κόλνο κέλεη. Σί ἐζηηλ, Ἤιζελ ἟ ὥξα; Ἔιεγελ, ΕἮο ὁδὸλ ἐζλ῵λ κὴ ἀπέιζεηε, π᾵ζαλ ἐγθόπησλ ἀγλσκνζύλεο πξόθαζηλ ἀπὸ Ἰνπδαίσλ, θαὶ θαηε῔ρελ α὎ηνύο. ἖πεὶ νὔλ ἐπέκελνλ νὕηνη ἀπεηζνῦληεο, ἐθε῔λνη δὲ ἐβνύινλην πξνζειζε῔λ, Καηξὸο ινηπὸλ, θεζὶλ, ἐπὶ ηὸ πάζνο ἐιζε῔λ, πάλησλ πεπιεξσκέλσλ. ΕἮ γὰξ κέιινηκελ ηνύηνηο κὲλ θαὶ ἀπεηζνῦζη πξνζεδξεύεηλ, ἐθείλνπο δὲ θαὶ βνπινκέλνπο κὴ πξνζίεζζαη, ἀλάμηα η῅ο ἟κεηέξαο ἔζηαη ηαῦηα θεδεκνλίαο. ἖πεὶ νὔλ ἔκειιελ ἀθήζεηλ ηνὺο καζεηὰο ἐπὶ ηὰ ἔζλε ινηπὸλ Ἦέλαη κεηὰ ηὸλ ζηαπξὸλ, ὁξᾶ δὲ α὎ηνὺο πξνπεδ῵ληαο, θεζί· Καηξὸο ἐπὶ ηὸλ ζηαπξὸλ ἐιζε῔λ. Ο὎ πξόηεξνλ γὰξ α὎ηνὺο εἴαζελ, ἵλα ᾖ εἮο καξηύξηνλ α὎ην῔ο. Ἕσο γὰξ δηὰ η῵λ ἔξγσλ α὎ηὸλ δηεθξνύζαλην, 59.368 ἕσο α὎ηὸλ ἐζηαύξσζαλ, ν὎θ εἶπε, Πνξεπζέληεο καζεηεύζαηε πάληα ηὰ ἔζλε, ἀιι', ΕἮο ὁδὸλ ἐζλ῵λ κὴ ἀπέιζεηε· θαὶ, Ο὎θ ἀπεζηάιελ, εἮ κὴ εἮο ηὰ πξόβαηα ηὰ ἀπνισιόηα νἴθνπ Ἰζξαήι· θαὶ, Ο὎θ ἔζηη θαιὸλ ιαβε῔λ ηὸλ ἄξηνλ η῵λ ηέθλσλ, θαὶ δνῦλαη ην῔ο θπλαξίνηο. ἖πεηδὴ δὲ ἐκίζεζαλ α὎ηὸλ, θαὶ νὓησο ἐκίζεζαλ ὡο ἀλειε῔λ, πεξηηηὸλ ἥλ πξνζεδξεύεηλ δηαθξνπνκέλσλ ἐθείλσλ. Καὶ γὰξ παξῃηήζαλην α὎ηὸλ ιέγνληεο· Ο὎θ ἔρνκελ βαζηιέα, εἮ κὴ Καίζαξα. Σόηε δὴ ινηπὸλ α὎ηνὺο ἀθ῅θελ, ἐπεηδὴ α὎ηνὶ ἀθ῅θαλ. ∆ηὰ ηνῦην ιέγεη· Πνζάθηο ἞ζέιεζα ἐπηζπλαγαγε῔λ ηὰ ηέθλα ὏κ῵λ, θαὶ ν὎θ ἞ζειήζαηε! Σί ἐζηηλ· ὇ θόθθνο ηνῦ ζίηνπ, ἐὰλ κὴ πεζὼλ ἀπνζάλῃ; Πεξὶ ηνῦ ζηαπξνῦ ιέγεη. Ἵλα γὰξ κὴ ζνξπβ῵ληαη ἐλλννῦληεο ὅηη, ὅηε θαὶ Ἕιιελεο πξνζ῅ιζνλ, ηόηε ἀλῃξέζε, ιέγεη· Α὎ηὸ κὲλ νὔλ ηνῦην κάιηζηα α὎ηνὺο πνηε῔ πξνζειζε῔λ, θαὶ α὎μήζεη ηὸ θήξπγκα ηὸ ἐκόλ. Εἶηα, ἐπεηδὴ ἀπὸ ιόγσλ ν὎ρ νὓησο ἔπεηζελ, ἀπὸ η῅ο η῵λ πξαγκάησλ πείξαο α὎ηὸ κεζνδεύεη ιέγσλ· ἖πεὶ θαὶ ἐλ ηῶ ζίηῳ ηνῦην γίλεηαη· κ᾵ιινλ θέξεη θαξπὸλ, ὅηαλ ἀπνζάλῃ. ΕἮ δὲ ἐλ ην῔ο ζπέξκαζη ηνῦην, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐλ ἐκνί. Ἀιι' ν὎θ ᾔδεζαλ νἯ καζεηαὶ ηὰ ιεγόκελα. ∆ηὸ ζπλερ῵ο α὎ηὸ ηίζεζηλ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, ἀπνινγνύκελνο ὏πὲξ η῅ο κεηὰ ηαῦηα θπγ῅ο. Σνῦηνλ θαὶ πεξὶ η῅ο ἀλαζηάζεσο δηαιεγόκελνο ὁ Παῦινο ηὸλ ιόγνλ ἐθίλεζε. γʹ. Πνίαλ νὔλ ἕμνπζηλ ἀπνινγίαλ νἯ ηῆ ἀλαζηάζεη δηαπηζηνῦληεο, ἐλ ην῔ο ζπέξκαζη ηνῦ πξάγκαηνο θαζ' ἑθάζηελ κειεησκέλνπ ηὴλ ἟κέξαλ, θαὶ ἐλ θπην῔ο, θαὶ ἐπὶ η῅ο γελέζεσο η῅ο ἟κεηέξαο; Πξόηεξνλ γὰξ δε῔ θζαξ῅λαη ηὸ ζπέξκα, θαὶ ηόηε γελέζζαη γέλεζηλ. Ὅισο δὲ ὅηαλ ὁ Θεόο ηη πνηῆ, ινγηζκ῵λ ν὎θ ἔζηη ρξεία. Π῵ο γὰξ ἐμ ν὎θ ὄλησλ ἟κ᾵ο ἐπνίεζε; Σαῦηα πξὸο Υξηζηηαλνὺο ιέγσ, ηνὺο ιέγνληαο πείζεζζαη Γξαθα῔ο. ἖γὼ δὲ θαὶ ἕηεξνλ ἐξ῵ ἀπὸ ινγηζκ῵λ ἀλζξσπίλσλ. Σ῵λ ἀλζξώπσλ νἯ κὲλ ἐλ θαθίᾳ δηάγνπζηλ, νἯ δὲ ἐλ ἀξεηῆ. Ἀιιὰ η῵λ ἐλ θαθίᾳ δηαηξηβόλησλ πνιινὶ εἮο ἔζραηνλ γ῅ξαο ἤιζνλ ε὎παζνῦληεο· η῵λ δὲ ἐλ ἀξεηῆ, ηὰ ἐλαληία ὏πνκείλαληεο. Πόηε νὔλ ηὰ θαη' ἀμίαλ ἀπνιήςεηαη ἕθαζηνο; ἐλ πνίῳ θαηξῶ; Ναὶ, θεζίλ· ἀιιὰ ζσκάησλ ν὎θ ἔζηηλ ἀλάζηαζηο. Ο὎θ ἀθνύνπζη ηνῦ Παύινπ ιέγνληνο· ∆ε῔ ηὸ θζαξηὸλ ηνῦην ἐλδύζαζζαη ἀθζαξζίαλ; Ο὎ πεξὶ ςπρ῅ο (ν὎δὲ γὰξ θζείξεηαη ἟ ςπρή)· θαὶ ἀλάζηαζηο δὲ ηνῦ πεπησθόηνο ιέγεηαη· ἔπεζε δὲ ηὸ ζ῵κα. ∆ηαηί δὲ ν὎ βνύιεη ἀλάζηαζηλ εἶλαη ζώκαηνο; Πόηεξνλ ν὎ δπλαηὸλ ηῶ Θεῶ; Ἀιιὰ ηνῦην κὲλ ἐζράηεο ἀλνίαο ιέγεηλ. Ἀιι' ν὎ πξέπεη; ∆ηαηί ν὎ πξέπεη ηὸ θζαξηὸλ θαὶ πόλνπ θαὶ ζαλάηνπ θνηλσλ῅ζαλ, θνηλσλ῅ζαη θαὶ η῵λ ζηεθάλσλ; ΕἮ γὰξ κὴ ἔπξεπελ, ν὎δ' ἂλ παξὰ ηὴλ ἀξρὴλ ἐγέλεην, ν὎θ ἂλ ζάξθα α὎ηὸο ἀλέιαβελ. Ὅηη δὲ θαὶ ἀλέιαβε, θαὶ α὎ηὴλ ἀλέζηεζελ, ἄθνπζνλ ηί θεζη· Βάιε ηνὺο δαθηύινπο, θαὶ ἴδε, ὅηη πλεῦκα ὀζη᾵ θαὶ λεῦξα ν὎θ ἔρεη. ∆ηαηί δὲ ηὸλ Λάδαξνλ ἀλέζηεζελ, εἮ βέιηηνλ ἤλ ρσξὶο ζώκαηνο ἀλαζη῅λαη; ηί ἐλ ηάμεη ζεκείνπ θαὶ

ε὎εξγεζίαο α὎ηὸ πνηε῔; ηί δὲ ὅισο ἔδσθε ηξνθάο; Μὴ ηνίλπλ ἀπαη᾵ζζε παξὰ η῵λ αἯξεηηθ῵λ, ἀγαπεηνί. Καὶ γὰξ ἀλάζηαζίο ἐζηη, θαὶ θξίζηο ἐζηί. Σαῦηα δὲ ἀλαηξνῦζηλ, ὅζνη κὴ βνύινληαη δνῦλαη ιόγνλ η῵λ πεπξαγκέλσλ. Καὶ γὰξ δε῔ ηὴλ ἀλάζηαζηλ ηνηαύηελ εἶλαη, νἵα γέγνλελ ἟ ηνῦ Υξηζηνῦ. Ἀπαξρὴ γὰξ ἐθε῔λνο, θαὶ πξσηόηνθνο ἀπὸ η῵λ λεθξ῵λ. ΕἮ δὲ ἀλάζηαζηο ηνῦηό ἐζηη, ςπρ῅ο θαζαξκὸο, θαὶ ἁκαξηη῵λ ἀπαιιαγὴ, ὁ δὲ Υξηζηὸο ν὎ρ ἣκαξηε, π῵ο ἀλέζηε; π῵ο ἟κε῔ο η῅ο θαηάξαο ἀπειιάγεκελ, εἴ γε θαὶ α὎ηὸο ἣκαξηε; π῵ο δὲ ιέγεη· Ἔξρεηαη ὁ ἄξρσλ ηνῦ θόζκνπ ηνύηνπ, θαὶ ἐλ ἐκνὶ ν὎θ ἔρεη ν὎δέλ; Σαῦηα 59.369 γὰξ ηὸ ἀλακάξηεηνλ δεινῦληόο ἐζηηλ. Ο὎θνῦλ θαη' α὎ηνὺο ἠ ν὎θ ἀλέζηε, ἠ ἵλα ἀλαζηῆ, ἣκαξηε πξὸ η῅ο ἀλαζηάζεσο. Ἀιιὰ θαὶ ἀλέζηε, θαὶ ἁκαξηίαλ ν὎θ ἐπνίεζελ. Ο὎θνῦλ ἀλέζηε ζώκαηη· θαὶ ηὰ δόγκαηα ηαῦηα ηὰ πνλεξὰ ν὎δὲλ ἕηεξόλ ἐζηηλ, ἀιι' ἠ θελνδνμίαο ἔθγνλα. Φεύγσκελ ηνίλπλ ηνῦην ηὸ λόζεκα. Φζείξνπζη γὰξ, θεζὶλ, ἢζε ρξεζηὰ ὁκηιίαη θαθαί. Ο὎θ ἔζηη ηαῦηα ἀπνζηόισλ δηδάγκαηα· Μαξθίσλ ἐζηὶ θαὶ Ο὎αιελη῔λνο ὁ ηαῦηα θαηλνηνκήζαο. Φεύγσκελ ηνίλπλ, ἀγαπεηνί. Ο὎δὲλ γὰξ ὄθεινο βίνπ θαζαξνῦ, δνγκάησλ δηεθζαξκέλσλ· ὥζπεξ νὔλ ν὎δὲ ην὎λαληίνλ, δνγκάησλ ὏γη῵λ, ἐὰλ βίνο ᾗ δηεθζαξκέλνο. Σαῦηα Ἕιιελεο ἔηεθνλ, ηαῦηα ἐθε῔λνη εὒμεζαλ, ἀπὸ η῵λ ἔμσζελ θηινζόθσλ ιαβόληεο, θαὶ ηὴλ ὓιελ ἀγέλλεηνλ ιέγνληεο, θαὶ πνιιὰ ηνηαῦηα. Ὥζπεξ νὔλ εἶπαλ, ὅηη ν὎θ ἂλ εἴε δεκηνπξγὸο, κὴ ὏πνθεηκέλεο ὓιεο ἀγελλήηνπ· νὓησ θαὶ ηὴλ ἀλάζηαζηλ ἞ζέηεζαλ. Ἀιιὰ κὴ πξνζέρσκελ, εἮδόηεο Θενῦ δύλακηλ παλαξθ῅· κὴ πξνζέρσκελ. ὖκ῔λ ιέγσ ηαῦηα. ἧκε῔ο γὰξ ηὴλ πξὸο α὎ηνὺο ν὎ παξαηηεζόκεζα κάρελ. Ἀιι' ὁ ἄνπινο θαὶ γπκλὸο, θἂλ εἮο ἀζζελε῔ο ἐκπέζῃ, θἂλ Ἦζρπξόηεξνο ᾖ, ῥᾳδίσο ἁιώζεηαη. ΕἮ κὲλ γὰξ Γξαθα῔ο πξνζείρεηε, θαὶ θαζ' ἑθάζηελ ἑαπηνὺο ἞θνλ᾵ηε ηὴλ ἟κέξαλ, ν὎θ ἂλ παξῄλεζα ηὴλ πξὸο ἐθείλνπο θεύγεηλ κάρελ, ἀιιὰ θαὶ ζπκπιέθεζζαη ζπλεβνύιεπζα ἄλ. Καὶ γὰξ Ἦζρπξὰ ἟ ἀιήζεηα. ἖πεηδὴ δὲ ρξ῅ζζαη α὎ηα῔ο ν὎θ ἴζηε, δέδνηθα ηὴλ ζπκπινθὴλ, κὴ ιαβόληεο ὏κ᾵ο ἀόπινπο θαηαβάισζηλ. Ο὎δὲλ γὰξ, ν὎δὲλ ἀζζελέζηεξνλ ἐθείλσλ η῵λ η῅ο ηνῦ Πλεύκαηνο βνεζείαο ἞ξεκσκέλσλ. ΕἮ δὲ ηῆ ἔμσζελ θέρξεληαη ζνθίᾳ, ζαπκάδεηλ ν὎ ρξὴ, ἀιιὰ θαηαγειᾶλ, ὅηη ην῔ο κσξν῔ο θέρξεληαη δηδαζθάινηο. Οὒηε γὰξ πεξὶ Θενῦ, νὒηε πεξὶ θηίζεώο ηη ὏γηὲο ε὏ξε῔λ 59.370 ἞δπλήζεζαλ ἐθε῔λνη· ἀιι' ἅπεξ ἟ παξ' ἟κ῔λ ρήξα ἐπίζηαηαη, ηαῦηα Ππζαγόξαο ν὎δέπσ ᾔδεη· ἀιι' ἔιεγνλ ὅηη ζάκλνο ἐζηὶ θαὶ Ἦρζὺο, θαὶ θύσλ γίλεηαη ἟ ςπρή. Σνύηνηο νὔλ, εἮπέ κνη, πξνζέρεηλ δε῔; θαὶ π῵ο ἂλ ἔρνη ιόγνλ; Μεγάινη εἮζὶλ ἐλ ηῆ θώκῃ ἐθε῔λνη, θαινὺο βνζηξύρνπο ηξέθνπζη, θαὶ ηξίβσλαο ἀλαβέβιεληαη· κέρξη ηνύησλ α὎ην῔ο ἟ θηινζνθία. Ἂλ δὲ ηὰ ἔλδνζελ ἴδῃο, ηέθξα θαὶ θόληο, θαὶ ὏γηὲο ν὎δὲλ, ἀιιὰ Σάθνο ἀλεῳγκέλνο ὁ ιάξπγμ α὎η῵λ, πάληα ἀθαζαξζίαο ἔρσλ γέκνληα θαὶ Ἦρ῵ξνο, θαὶ ηὰ δόγκαηα πάληα ζθσιήθσλ. ὇ γνῦλ πξ῵ηνο α὎η῵λ ηὸ ὓδσξ ἔθεζελ εἶλαη ζεὸλ, θαὶ ὁ κεη' ἐθε῔λνλ ηὸ πῦξ, ἄιινο ηὸλ ἀέξα, θαὶ πάληεο εἮο ηὰ ζώκαηα θαηελέρζεζαλ. Σνύηνπο νὔλ, εἮπέ κνη, ζαπκάδεηλ ρξὴ, ηνὺο ν὎δὲ ἔλλνηαλ ἀζσκάηνπ ιαβόληαο Θενῦ, εἮ δήπνηε θαὶ ὓζηεξνλ ἔιαβνλ, κεηὰ ηὸ ζπγγελέζζαη ἐλ ΑἮγύπηῳ ην῔ο ἟κεηέξνηο; Ἀιι' ἵλα κὴ πνιὺλ ὏κ῔λ ἐπάγσκελ ζόξπβνλ, ἐληαῦζα ηὸλ ιόγνλ θαηαιύζσκελ. Ἂλ γὰξ ἀξμώκεζα ηὰ ἐθείλσλ πξνηηζέλαη δόγκαηα, θαὶ ηί κὲλ πεξὶ Θενῦ, ηί δὲ πεξὶ ὓιεο, ηί δὲ πεξὶ ςπρ῅ο, ηί δὲ πεξὶ ζσκάησλ εἶπνλ, πνιὺο ἕςεηαη γέισο. Καὶ ν὎δὲ η῅ο παξ' ἟κ῵λ θαηεγνξίαο δεήζνληαη· α὎ηνὶ γὰξ ἀιιήινπο ἔβαινλ. ὇ γνῦλ θαζ' ἟κ῵λ γξάςαο ηὸλ πεξὶ η῅ο ὓιεο ιόγνλ, ἑαπηὸλ ἀλε῔ιε. ∆ηόπεξ ἵλα κὴ καηαίσο ὏κ᾵ο ἀπνζρνιήζσκελ, θαὶ ιαβύξηλζνλ ιόγσλ ἀλειίζζσκελ, ηαῦηα ἀθέληεο, ἐθε῔λν ἐξνῦκελ, η῅ο ἀθξνάζεσο η῵λ ζείσλ ἔρεζζαη Γξαθ῵λ, θαὶ κὴ ινγνκαρε῔λ εἮο ν὎δὲλ δένλ· ὃ θαὶ Παῦινο παξαηλε῔ Σηκνζέῳ, θαίηνη γε πνιι῅ο ζνθίαο ἐκπεπιεζκέλῳ, θαὶ ηὴλ ἀπὸ η῵λ ζεκείσλ ἔρνληη δύλακηλ. Πεηζώκεζα ηνίλπλ ἐθείλῳ, θαὶ ηὰο θιπαξίαο ἀθέληεο, η῵λ ἔξγσλ ἐρώκεζα, θηιαδειθίαο ιέγσ θαὶ θηινμελίαο· θαὶ πνιὺλ πνηεζώκεζα η῅ο ἐιεεκνζύλεο ιόγνλ, ἵλα η῵λ ἐπεγγεικέλσλ

ηύρσκελ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.369 ΟΜΘΛΘΑ ΞΖʹ. ὇ θηι῵λ ηὴλ ςπρὴλ α὎ηνῦ, ἀπνιέζεη α὎ηήλ· θαὶ ὁ κηζ῵λ ηὴλ ςπρὴλ α὎ηνῦ ἐλ ηῶ θόζκῳ ηνύηῳ, εἮο δσὴλ αἮώληνλ θπιάμεη α὎ηήλ. ἖ὰλ ἐκνί ηηο δηαθνλῆ, ἐκνὶ ἀθνινπζείησ.
αʹ. Γιπθὺο ὁ παξὼλ βίνο, θαὶ πνιι῅ο γέκσλ ἟δνλ῅ο· ἀιι' ν὎ρ ἅπαζηλ, ἀιιὰ ην῔ο πξνζεισκέλνηο α὎ηῶ. ΕἮ δέ ηηο εἮο ηὸλ ν὎ξαλὸλ δηαβιέςεηε, θαὶ ηὰ ἐθε῔ ἴδνη θαιὰ, ηαρέσο α὎ηνῦ θαηαθξνλήζεη, θαὶ ν὎δέλα πνηήζεηαη ιόγνλ. ἖πεὶ θαὶ θάιινο ζσκάησλ, ἕσο ἂλ ἕηεξνλ κὴ θαίλεηαη ιακπξόηεξνλ, ζαπκάδεηαη· ἐπεηδὰλ δὲ θαλῆ ηὸ θξε῔ηηνλ, θαηαθξνλε῔ηαη ηὸ πξόηεξνλ. Ἂλ ηνίλπλ ζειήζσκελ θαὶ ἟κε῔ο εἮο ἐθε῔λν ηὸ θάιινο Ἦδε῔λ, θαὶ ηὴλ ε὎πξέπεηαλ η῅ο ἐθε῔ βαζηιείαο θαηνπηεῦζαη, ηαρέσο ἑαπηνὺο η῵λ δεζκ῵λ ἀπνιύζνκελ η῵λ παξόλησλ. ∆εζκὸο γάξ ηίο ἐζηηλ ἟ πξὸο ηὰ παξόληα ζπκπάζεηα. Καὶ εἮο ηνῦην ἟κ᾵ο ἐλάγσλ ὁ Υξηζηὸο, ἄθνπζνλ ηί θεζηλ· ὇ θηι῵λ ηὴλ ςπρὴλ α὎ηνῦ, ἀπνιέζεη α὎ηήλ· θαὶ ὁ κηζ῵λ ηὴλ ςπρὴλ α὎ηνῦ ἐλ ηῶ θόζκῳ ηνύηῳ, εἮο δσὴλ αἮώληνλ θπιάμεη α὎ηήλ. ὇ ἐκνὶ δηαθνλ῵λ, ἐκνὶ ἀθνινπζείησ· θαὶ ὅπνπ εἮκὶ ἐγὼ, ἐθε῔ θαὶ ὁ δηάθνλνο ὁ ἐκόο. ΑἮλίγκαηη ἐνηθέλαη δνθε῔ ηὰ ιεγόκελα. Ἀιι' ν὎θ ἔζηηλ, ἀιιὰ πνιι῅ο ἐκπέπιεζηαη ζνθίαο. Καὶ π῵ο ὇ θηι῵λ ηὴλ ςπρὴλ α὎ηνῦ, ἀπνιέζεη α὎ηήλ; ὇ ηὰο ἐπηζπκίαο α὎η῅ο πνη῵λ ηὰο ἀηόπνπο· ὁ ραξηδόκελνο α὎ηῆ παξὰ ηὸ δένλ. ∆ηὰ ηνῦην παξαηλε῔ ηηο ιέγσλ· Μὴ πνξεύνπ ἐλ ηα῔ο ἐπηζπκίαηο η῅ο ςπρ῅ο ζνπ. Οὓησ γὰξ α὎ηὴλ ἀπνιε῔ο (η῅ο γὰξ ὁδνῦ η῅ο ἐπὶ ηὴλ ἀξεηὴλ 59.370 ἀγνύζεο ἀπάγεη)· ὥζπεξ νὔλ ηὸ ἐλαληίνλ, ὇ κηζ῵λ α὎ηὴλ ἐλ ηῶ θόζκῳ ηνύηῳ, ζώζεη α὎ηήλ. Σί δέ ἐζηηλ, ὇ κηζ῵λ α὎ηήλ; ὇ κὴ εἴθσλ α὎ηῆ, ηὰ βιάπηνληα θειεπνύζῃ. Καὶ ν὎θ εἶπελ, ὇ κὴ εἴθσλ α὎ηῆ, ἀιι', ὇ κηζ῵λ α὎ηήλ. Καζάπεξ γὰξ η῵λ κηζνπκέλσλ ν὎δὲ θσλὴλ ἀθνῦζαη ἀλερόκεζα, ν὎δὲ ὄςηλ Ἦδε῔λ ἟δέσο· νὓησ θαὶ ηὴλ ςπρὴλ, ὅηαλ ἐλαληία ἐπηηάηηῃ η῵λ ηῶ Θεῶ δνθνύλησλ, κεηὰ ζθνδξόηεηνο ἀπνζηξέθεζζαη ρξή. ἖πεηδὴ γὰξ πεξὶ ζαλάηνπ κέιιεη ινηπὸλ α὎ην῔ο δηαιέγεζζαη, ζαλάηνπ ηνῦ ἑαπηνῦ, θαὶ πξνε῔δε θαηεθνῦληαο θαὶ θαηαπίπηνληαο, ὏πεξβνιὴλ ἐπνηήζαην ιέγσλ· Σί ιέγσ, ἐὰλ κὴ ηὸλ ἐκὸλ ζάλαηνλ γελλαίσο ἐλέγθεηε; Ἂλ γὰξ ὏κε῔ο α὎ηνὶ κὴ ἀπνζάλεηε, ὏κ῔λ ἔζηαη θέξδνο ν὎δέλ. Καὶ ὅξα π῵ο παξακπζε῔ηαη ηὸλ ιόγνλ. ΢θόδξα ἤλ θνξηηθὸλ θαὶ ἐπαρζὲο ηὸ ἀθνῦζαη ὅηη δε῔ ἀπνζαλε῔λ θηινςπρνῦληα ηὸλ ἄλζξσπνλ. Καὶ ηί ιέγσ ηὸ παιαηόλ; ὅπνπ γε θαὶ λῦλ πνιινὺο ε὏ξήζνκελ ἟δέσο πάληα καζε῔λ ὏πνκέλνληαο, ὏πὲξ ηνῦ ηὸλ παξόληα θαξπώζαζζαη βίνλ, θαὶ ηαῦηα πεξὶ η῵λ κειιόλησλ πεπηζηεπκέλνπο· νἯ ἐπεηδὰλ ἴδσζηλ νἮθνδνκήκαηα, θαὶ ηερλήκαηα, θαὶ κεραλήκαηα, δαθξύνπζηλ ἐπηιέγνληεο· Πόζα ἄλζξσπνο κεραλ᾵ηαη, θαὶ γίλεηαη θόληο! Οὓησ πνιιὴ η῅ο παξνύζεο δσ῅ο ἟ ἐπηζπκία. Σαῦηα ηνίλπλ δηαιύσλ ὁ Υξηζηὸο ηὰ δεζκὰ, θεζίλ· ὇ κηζ῵λ ηὴλ ςπρὴλ α὎ηνῦ ἐλ ηῶ θόζκῳ ηνύησ, εἮο δσὴλ αἮώ 59.371 ληνλ θπιάμεη α὎ηήλ. Ὅηη γὰξ ἐθείλνηο παξαηλ῵λ ἔιεγε, θαὶ ηὸλ θόβνλ α὎η῵λ ὏πεθιύσλ, ἄθνπζνλ η῵λ ἑμ῅ο· ὇ ἐκνὶ δηαθνλ῵λ, ἐκνὶ ἀθνινπζείησ· πεξὶ ηνῦ ζαλάηνπ ιέγσλ, θαὶ ηὴλ δηὰ η῵λ ἔξγσλ ἀθνινύζεζηλ ἀπαηη῵λ. ∆ε῔ γὰξ πάλησο ηὸλ δηαθνλνῦληα ηῶ δηαθνλνπκέλῳ ἕπεζζαη. Καὶ ζθόπεη πόηε α὎ην῔ο ηαῦηα δηαιέγεηαη· ν὎ρ ὅηε ἐδηώθνλην, ἀιι' ὅηε ἐζάῤῥεζαλ, ὅηε ἐλόκηζαλ ἐλ ἀζθαιείᾳ εἶλαη, δηὰ ηὴλ η῵λ πνιι῵λ ηηκὴλ θαὶ ζεξαπείαλ· ὅηε θαὶ δηαλαζη῅λαη ἞δύλαλην θαὶ ἀθνῦζαη· Καὶ ἀξάησ ηὸλ ζηαπξὸλ α὎ηνῦ θαὶ ἀθνινπζείησ κνη· ηνπηέζηηλ, Ἀεὶ παξαηεηαγκέλνο ἔζν, θεζὶλ, πξὸο θηλδύλνπο, πξὸο ζάλαηνλ, πξὸο ἀπνδεκίαλ ηὴλ ἐληεῦζελ. Εἶηα ἐπεηδὴ ηὰ θνξηηθὰ εἶπε, θαὶ ηὸ ἔπαζινλ ηίζεζη. Πν῔νλ δὲ ηνῦην ἤλ; Σὸ α὎ηῶ ἀθνινπζε῔λ, θαὶ εἶλαη ἔλζα ἐζηί· δεηθλὺο ὅηη ἀλάζηαζηο ηὸλ ζάλαηνλ δηαδέμεηαη. Ὅπνπ γάξ εἮκη,

θεζὶλ, ἐγὼ, ἐθε῔ θαὶ ὁ δηάθνλνο ὁ ἐκόο. Πνῦ δὲ ὁ Υξηζηόο; ἖λ ν὎ξαλν῔ο. Καὶ πξὸ η῅ο ἀλαζηάζεσο ηνίλπλ ἐθε῔ κεηαζη῵κελ ηῆ ςπρῆ θαὶ ηῶ λῶ. ἖άλ ηηο ἐκνὶ δηαθνλῆ, ἀγαπήζεη α὎ηὸλ ὁ Παηήξ. ∆ηαηί ν὎θ εἶπελ, ἖γώ; ἖πεηδὴ ν὎δέπσ ηὴλ πξνζήθνπζαλ πεξὶ α὎ηνῦ δόμαλ εἶρνλ, ἀιιὰ κείδνλα πεξὶ ηνῦ Παηξόο. ΟἯ γὰξ κεδὲ ὅηη ἀλαζη῅λαη α὎ηὸλ ἐρξ῅λ εἮδόηεο, π῵ο κεγάια πεξὶ α὎ηνῦ ἐθαληάζζεζαλ [ἄλ]; ∆ηὸ θαὶ ην῔ο πἯν῔ο Ζεβεδαίνπ θεζίλ· Ο὎θ ἔζηηλ ἐκὸλ δνῦλαη, ἀιι' νἷο ἟ηνίκαζηαη παξὰ ηνῦ Παηξόο κνπ· θαίηνη γε α὎ηόο ἐζηηλ ὁ θξίλσλ. ἖ληαῦζα δὲ θαὶ ηὸ γλήζηνλ παξίζηεζηλ. Ὡο γὰξ γλεζίνπ παηδὸο δηαθόλνπο, νὓησο ὁ Παηὴξ ἀπνδέμεηαη. Νῦλ ἟ ςπρή κνπ ηεηάξαθηαη. Καὶ ηί εἴπσ; Πάηεξ, ζ῵ζόλ κε ἐθ η῅ο ὥξαο ηαύηεο. Καὶ κὴλ ηνῦην ν὎θ ἔηη πξνηξεπνκέλνπ ἐπὶ ηὸλ ζάλαηνλ ἐιζε῔λ. Μάιηζηα κὲλ νὔλ πξνηξεπνκέλνπ. Ἵλα γὰξ κὴ ιέγσζηλ, ὅηη Α὎ηὸο ἔμσ η῵λ ὠδίλσλ ὢλ η῵λ ἀλζξσπίλσλ, ε὎θόισο πεξὶ ζαλάηνπ θηινζνθε῔, θαὶ ἟κ῔λ ἐμ ἀθηλδύλνπ παξαηλε῔, δείθλπζηλ ὅηη θαίηνη ἀγσλη῵λ α὎ηὸλ, ὅκσο δηὰ ηὸ ρξήζηκνλ ν὎ παξαηηε῔ηαη. Σαῦηα δὲ η῅ο νἮθνλνκίαο ἐζηὶλ, ν὎ η῅ο ζεόηεηνο. ∆ηὰ ηνῦηό θεζη· Νῦλ ἟ ςπρή κνπ ηεηάξαθηαη· (ἐπεὶ εἮ κὴ ηνῦηό ἐζηη, πνίαλ ἀθνινπζίαλ ἔρεη ηὸ ιερζὲλ, θαὶ ηὸ εἮπε῔λ· Πάηεξ, ζ῵ζόλ κε ἐθ η῅ο ὥξαο ηαύηεο;) θαὶ νὓησ ηεηάξαθηαη, ὡο θαὶ ἀπαιιαγὴλ δεηε῔λ, εἴ γε ἐλ῅λ δηαθπγε῔λ. βʹ. Σαῦηα η῅ο ἀλζξσπίλεο θύζεσο ηὰ ἀζζελήκαηα. Ἀιι' ν὎θ ἔρσ ηί εἴπσ, θεζὶλ, ἀπαιιαγὴλ αἮηνύκελνο. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην ἤιζνλ εἮο ηὴλ ὥξαλ ηαύηελ· ὡζαλεὶ ἔιεγε· Κἂλ ζνξπβώκεζα, θἂλ ηαξαηηώκεζα, κὴ θεύγσκελ ζάλαηνλ· ἐπεὶ θἀγὼ λῦλ ηαξαηηόκελνο, ν὎ ιέγσ ὥζηε θπγε῔λ· δε῔ γὰξ θέξεηλ ηὸ ἐπηόλ. Ο὎ ιέγσ, Ἀπάιιαμόλ κε ἐθ η῅ο ὥξαο ηαύηεο· ἀιιὰ ηί; Πάηεξ, δόμαζόλ ζνπ ηὸ ὄλνκα. Καίηνη η῅ο ηαξαρ῅ο ηνῦην ἀλαγθαδνύζεο ιέγεηλ, ηὸ ἐλαληίνλ ιέγσ, ∆όμαζόλ ζνπ ηὸ ὄλνκα· ηνπηέζηηλ, Ἄγαγε ινηπὸλ ἐπὶ ηὸλ ζηαπξόλ· ὃ πνιὺ ηὸ ἀλζξώπηλνλ ἐπηδείθλπηαη, θαὶ ηὴλ θύζηλ κὴ βνπινκέλελ ἀπνζαλε῔λ, ἀιιὰ η῅ο παξνύζεο ἀληερνκέλελ δσ῅ο· δεηθλὺο, ὅηη ν὎θ ἔμσ η῵λ ἀλζξσπίλσλ παζ῵λ ἤλ. Ὥζπεξ γὰξ ηὸ πεηλῆλ ν὎θ ἔγθιεκα, ν὎δὲ ηὸ θαζεύδεηλ· νὓησο ν὎δὲ ηὸ η῅ο παξνύζεο δσ῅ο ἐθίεζζαη. ὇ δὲ Υξηζηὸο ζ῵κα θαζαξὸλ ἁκαξηεκάησλ εἶρελ, ν὎ρὶ θπζηθ῵λ ἀλαγθ῵λ ἀπειιαγκέλνλ· ἐπεὶ ν὎δ' ἂλ ζ῵κα ἤλ. ∆ηὰ δὴ ηνύησλ θαὶ ἕηεξόλ ηη ἐπαίδεπζε. Πν῔νλ δὴ ηνῦην; Ἵλα, εἴ πνηε ἐλ ἀγ῵λη θαηαζηαίεκελ θαὶ δεηιίᾳ, κεδὲ νὓησο ἀπνπεδήζσκελ η῵λ πξνθεηκέλσλ. Πάηεξ, δόμαζόλ ζνπ ηὸ ὄλνκα. ∆είθλπζηλ, 59.372 ὅηη ὏πὲξ ἀιεζείαο ἀπνζλήζθεη, δόμαλ εἮο ηὸλ Θεὸλ ηὸ πξ᾵γκα θαι῵λ. Καὶ ηνῦην ζπλέβαηλε κεηὰ ηὸλ ζηαπξόλ. Ἔκειιελ ἐπηζηξέθεηλ ἟ νἮθνπκέλε, θαὶ γλσξίδεηλ ηὸ ὄλνκα ηνῦ Θενῦ θαὶ ζεξαπεύεηλ α὎ηόλ· θαίηνη ν὎ ηὸ ηνῦ Παηξὸο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηὸ ηνῦ ΤἯνῦ· ἀιι', ὅκσο ηνῦην ζηγᾶ. Ἤιζελ νὔλ θσλὴ ἐθ η῵λ ν὎ξαλ῵λ· Καὶ ἐδόμαζα, θαὶ πάιηλ δνμάζσ. Πνῦ ἐδόμαζελ; ἖λ ην῔ο πξὸ ηνύησλ γελνκέλνηο. Καὶ πάιηλ δνμάζσ κεηὰ ηὸλ ζηαπξόλ. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; Ο὎ δη' ἐκὲ ἟ θσλὴ αὓηε γέγνλελ, ἀιιὰ δη' ὏κ᾵ο. ἖θε῔λνη δὲ βξνληὴλ ἐλόκηζαλ εἶλαη, ἠ ἄγγεινλ α὎ηῶ ιειαιεθέλαη. Καὶ πόζελ ηνῦην ἐλόκηζαλ; κὴ γὰξ ν὎ρὶ ηξαλὴ θαὶ εὒζεκνο ἤλ ἟ θσλή; Ἀιιὰ ηαρέσο α὎η῵λ ἀπέπηε, ἅηε παρπηέξσλ ὄλησλ θαὶ ζαξθηθ῵λ θαὶ ῥᾳζύκσλ. Καὶ νἯ κὲλ ηὸλ ἤρνλ θαηε῔ρνλ· νἯ δὲ, ὅηη κὲλ ἔλαξζξνο ἤλ ἟ θσλὴ, ᾔδεζαλ· ηί δὲ ἐζήκαηλελ, ν὎θ ἔηη. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; Ο὎ δη' ἐκὲ ἟ θσλὴ αὓηε γέγνλελ, ἀιιὰ δη' ὏κ᾵ο. ∆ηὰ ηί ηνῦην εἶπελ; Πξὸο ἐθε῔λν ἐληζηάκελνο ὃ ἔιεγνλ ἀεὶ, ὅηη ν὎θ ἔζηηλ ἐθ ηνῦ Θενῦ. ὇ γὰξ ὏πὸ ηνῦ Θενῦ δνμαδόκελνο, π῵ο ν὎θ ἔζηηλ ἐθ ηνῦ Θενῦ, νὕ ηὸ ὄλνκα δη' α὎ηὸλ δνμάδεηαη; ∆ηὰ γὰξ ηνῦην θαὶ ἟ θσλὴ ἞λέρζε. ∆ηὸ θαὶ α὎ηόο θεζηλ, Ο὎ δη' ἐκὲ ἟ θσλὴ αὓηε γέγνλελ, ἀιιὰ δη' ὏κ᾵ο· ν὎ρ ἵλα ἐγὼ κάζσ ηη ἀγλν῵λ παξ' α὎η῅ο (πάληα γὰξ νἶδα ηὰ ηνῦ Παηξὸο), ἀιιὰ δη' ὏κ᾵ο. ἖πεηδὴ γὰξ ἔιεγνλ, ὅηη ἄγγεινο ἐιάιεζελ α὎ηῶ, ἠ βξνληὴ γέγνλε, θαὶ ν὎ πξνζε῔ρνλ, θεζὶλ, ὅηη ∆η' ὏κ᾵ο ἐγέλεην, ἵλα θἂλ νὓησο ἐλάγεζζε πξὸο ηὸ ἐξση῅ζαη ηί ηὸ ιερζέλ. ΟἯ δὲ ἐπηνεκέλνη, ν὎δὲ νὓησο ἐπύζνλην, ἀθνύζαληεο ὅηη α὎ην῔ο ἀλήθεη ηὸ πξ᾵γκα. Σῶ γὰξ ν὎θ εἮδόηη πξὸο ὃ ἐιέγεην, εἮθόησο ν὎θ ἐδόθεη εὒζεκνο εἶλαη ἟ θσλή. ∆η' ὏κ᾵ο ἟ θσλὴ γέγνλελ.

὇ξᾶο ὅηη ηὰ ηαπεηλὰ δη' α὎ηνὺο γίλεηαη, ν὎ρ ὡο ηνῦ ΤἯνῦ δενκέλνπ βνεζείαο; Νῦλ θξίζηο ἐζηὶ ηνῦ θόζκνπ ηνύηνπ. Νῦλ δὲ ὁ ἄξρσλ ηνῦ θόζκνπ ηνύηνπ θάησ βιεζήζεηαη. Σνῦην πνίαλ ἀθνινπζίαλ ἔρεη πξὸο ηὸ, ἖δόμαζα, θαὶ δνμάζσ; Πνιιὴλ θαὶ ζθόδξα ζπλᾴδνπζαλ. ἖πεηδὴ γὰξ εἶπε, ∆νμάζσ, δείθλπζη θαὶ ηὸλ ηξόπνλ η῅ο δόμεο. Σίο δὲ ὁ ηξόπνο ἐζηίλ; ἖θε῔λνο Βιεζήζεηαη θάησ, θεζί. Σί δέ ἐζηη, Κξίζηο ἐζηὶ ηνῦ θόζκνπ ηνύηνπ; Ὡζαλεὶ ἔιεγε, ∆ηθαζηήξηνλ ἔζηαη θαὶ ἐθδίθεζηο. Π῵ο θαὶ ηίλη ηξόπῳ; Ἀλε῔ιε ηὸλ πξ῵ηνλ ἄλζξσπνλ, ὏πεύζπλνλ ιαβὼλ ηῆ ἁκαξηίᾳ (∆ηὰ γὰξ η῅ο ἁκαξηίαο εἮζ῅ιζελ ὁ ζάλαηνο)· ἐλ ἐκνὶ ηνῦην ν὎ρ εὕξε. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ἐλεπήδεζε, θαὶ ζαλάηῳ παξέδσθε; ηίλνο ἕλεθελ εἮο ηὴλ Ἰνύδα ςπρὴλ ἐλέβαιελ ὥζηε κε ἀλειε῔λ; Μὴ γάξ κνη εἴπῃο λῦλ, ὅηη ὁ Θεὸο ᾠθνλόκεζε· ηνῦην γὰξ ν὎ ηνῦ δηαβόινπ, ἀιιὰ η῅ο α὎ηνῦ ζνθίαο· ηέσο ἐθείλνπ ἟ γλώκε ἐμεηαδέζζσ ηνῦ Πνλεξνῦ. Π῵ο νὔλ θξίλεηαη ὁ θόζκνο ἐλ ἐκνί; Ὡζαλεὶ δηθαζηεξίνπ θαζεδνκέλνπ, ιερζήζεηαη πξὸο α὎ηὸλ, Ἔζησ, πάληαο ἀλε῔ιεο, δηὰ ηὸ ἁκαξηίαο ὏πεπζύλνπο ε὏ξε῔λ· ηὸλ Υξηζηὸλ δηαηί ἀλε῔ιεο; ν὎θ εὒδεινλ ὅηη ἀδίθσο; Ο὎θνῦλ δη' α὎ηνῦ ἐθδηθεζήζεηαη ὁ θόζκνο ἅπαο. Ἵλα δὲ θαὶ ζαθέζηεξνλ ᾖ, θαὶ ἐπὶ παξαδείγκαηνο α὎ηὸ πνηήζσ θαλεξόλ· Ἔζησ ηηο βίαηνο ηύξαλλνο, πάληαο ηνὺο ἐκπίπηνληαο κπξίνηο πεξηβάιισλ θαθν῔ο. Οὕηνο ἐὰλ ζπκβαιὼλ βαζηιε῔, ἠ πἯῶ βαζηιέσο, ἀλέιῃ α὎ηὸλ ἀδίθσο, ὁ ἐθείλνπ ζάλαηνο θαὶ ηνὺο ἄιινπο ἐθδηθ῅ζαη δπλήζεηαη. Ἔζησ ηηο ὀθεηιέηαο ἀπαηη῵λ, θαὶ ηππηέησ, θαὶ εἮο δεζκσηήξηνλ ἐκβαιιέησ· εἶηα ἐθ η῅ο α὎η῅ο ἀπνλνίαο θαὶ ηὸλ ν὎δὲλ ὀθείινληα ὏πὸ ηὴλ α὎ηὴλ εἯξθηὴλ ἀγέησ. Οὕηνο θαὶ ὧλ εἮο ηνὺο ἄιινπο 59.373 ἐπνίεζε, δώζεη δίθελ· ἀλαηξήζεη γὰξ α὎ηὸλ ἐθε῔λνο. γʹ. Οὓησ θαὶ ἐπὶ ΤἯνῦ γέγνλελ. Ὧλ γὰξ εἮο ὏κ᾵ο ἐπνίεζελ ὁ δηάβνινο, δη' ὧλ εἮο ηὸλ Υξηζηὸλ ἐηόικεζελ, ἀπαηηεζήζεηαη δίθελ. Καὶ ὅηη ηνῦην αἮλίηηεηαη, ἄθνπζνλ ηί θεζη· Νῦλ ὁ ἄξρσλ ηνῦ θόζκνπ ηνύηνπ βιεζήζεηαη θάησ, δηὰ ηνῦ ζαλάηνπ ηνῦ ἐκνῦ. Καὶ ἐγὼ δὲ ἐὰλ ὏ςσζ῵, πάληαο ἑιθύζσ πξὸο ἐκαπηόλ· ηνπηέζηη, θαὶ ηνὺο ἐμ ἐζλ῵λ. Καὶ ἵλα κή ηηο εἴπῃ, Π῵ο βιεζήζεηαη θάησ, εἮ θαὶ ζνῦ πεξηγίλεηαη; ιέγεη, Ο὎ πεξηγίλεηαη· π῵ο γὰξ ηνῦ θαὶ ηνὺο ἄιινπο ἕιθνληνο; Καὶ ν὎ ιέγεη ηὴλ ἀλάζηαζηλ, ἀιι' ὃ η῅ο ἀλαζηάζεσο πιένλ ἐζηὶ, Πάληαο ἑιθύζσ πξὸο ἐκαπηόλ. ΕἮ κὲλ γὰξ εἶπελ, ὅηη Ἀλαζηήζνκαη, νὒπσ δ῅ινλ ὅηη θαὶ πηζηεύζνπζη· ηῶ δὲ εἮπε῔λ, ὅηη Πηζηεύζνπζηλ, ἀκθόηεξα ζπλαπνδέδεηθηαη, ὅηη θαὶ ἀλαζηήζεηαη. ΕἮ γὰξ λεθξὸο ἔκεηλε, θαὶ ςηιὸο ἄλζξσπνο ἤλ, ν὎δεὶο ἂλ ἐπίζηεπζε. Πάληαο ἑιθύζσ πξὸο ἐκαπηόλ. Π῵ο νὔλ θεζηλ, ὅηη ὁ Παηὴξ ἕιθεη; ὅηη ΤἯνῦ ἕιθνληνο, Παηὴξ ἕιθεη. ἗ιθύζσ δὲ, θεζὶλ, ἅηε ὏πὸ ηπξάλλνπ θαηερνκέλνπο, θαὶ ἀθ' ἑαπη῵λ κόλνλ ν὎ δπλακέλνπο πξνζειζε῔λ, θαὶ ηὰο ἐθείλνπ ρε῔ξαο ν὎ δηαθπγε῔λ, ἅηε ἀληερνκέλνπ. Ἀιιαρνῦ δὲ ηνῦην ἁξπαγὴλ θαιε῔. Ο὎δεὶο δύλαηαη ηὰ ζθεύε ηνῦ Ἦζρπξνῦ δηαξπάζαη, ἐὰλ κὴ πξ῵ηνλ δήζῃ ηὸλ Ἦζρπξὸλ, θαὶ ηόηε ηὰ ζθεύε α὎ηνῦ δηαξπάζῃ. Σαῦηα δὲ ηὸ βίαηνλ α὎ηνῦ παξηζη῵λ ἔιεγελ. Ὅπεξ νὔλ ἐθε῔ ἁξπαγὴλ, ἐληαῦζα ἕιμηλ ἐθάιεζε. Σαῦη' νὔλ εἮδόηεο, 59.374 δηαλαζη῵κελ, δνμάζσκελ ηὸλ Θεὸλ, κὴ δηὰ πίζηεσο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ δηὰ βίνπ· ἐπεὶ ν὎θ ἂλ εἴε δόμα, ἀιιὰ βιαζθεκία. Ο὎ γὰξ νὓησ βιαζθεκε῔ηαη Θεὸο, Ἕιιελνο ὄληνο κηαξνῦ, ὡο Υξηζηηαλνῦ δηεθζαξκέλνπ. ∆ηὸ δὴ δένκαη πάληα πνηε῔λ, ὥζηε δνμάδεζζαη ηὸλ Θεόλ. Ο὎αὶ γὰξ, θεζὶ, ηῶ δνύιῳ ἐθείλῳ, δη' νὕ ηὸ ὄλνκα ηνῦ Θενῦ βιαζθεκε῔ηαη (ὅηαλ δὲ Ο὎αὶ ᾖ, π᾵ζα ε὎ζέσο θόιαζηο θαὶ ηηκσξία ἕπεηαη)· καθάξηνο δὲ, δη' νὕ ηὸ ὄλνκα δνμάδεηαη. Μὴ ηνίλπλ ὡο ἐλ ηῶ ζθόηεη ὦκελ· ἀιιὰ πάληα θεύγσκελ ηὰ ἁκαξηήκαηα, κάιηζηα δὲ ηὰ εἮο θνηλὴλ δηαβαίλνληα βιάβελ, ἐπεηδὴ κάιηζηα ἐλ ηνύηνηο ὁ Θεὸο βιαζθεκε῔ηαη Σίλα γὰξ ἕμνκελ ζπγγλώκελ, ὅηαλ ἑηέξνηο δνῦλαη πξνζηαηηόκελνη, ηὰ ἑηέξσλ ἁξπάδσκελ; ηίο ἟κ῔λ ἔζηαη ἐιπὶο ζσηεξίαο; ΕἮ κὴ πεηλ῵ληα ἔζξεςαο, θνιάδῃ· εἮ δὲ θαὶ ἀπέδπζαο ἐλδεδπκέλνλ, πνίαο ηεύμῃ ζπγγλώκεο; Σαῦηα ζπλερ῵ο ιέγνληεο ν὎ παπζόκεζα. Ἴζσο γὰξ νἯ ηήκεξνλ κὴ ἀθνύζαληεο, αὒξηνλ ἀθνύζνληαη· νἯ δὲ ηὴλ αὒξηνλ κὴ πξνζέρνληεο, ηὴλ κεη' ἐθείλελ πεηζζήζνληαη. ΕἮ δέ ηηλεο θαὶ ἀπεηζ῵ο εἶελ

δηαθείκελνη, ἀιι' ἟κ῔λ ἀλεύζπλνλ ἔζηαη ηὸ δηθαζηήξηνλ. Σὸ γὰξ ἟κ῵λ ἐπιεξώζακελ. Γέλνηην δὲ κήηε ἟κ᾵ο αἮζρπλζ῅λαη ἐπὶ ην῔ο ιεγνκέλνηο, κήηε ὏κ᾵ο ἐγθαιύςαζζαη, ἀιιὰ πάληαο δπλεζ῅λαη κεηὰ παῤῥεζίαο ζη῅λαη ἐπὶ ηνῦ βήκαηνο ηνῦ Υξηζηνῦ, ἵλα θαὶ α὎ηνὶ δπλεζ῵κελ θαπρήζαζζαη ἐθ' ἟κ῔λ, θαὶ η῵λ ἟κεηέξσλ θαθ῵λ παξακπζίαλ ηηλὰ ιαβε῔λ, ηὴλ ὏κεηέξαλ ε὎δνθίκεζηλ, ἐλ Υξηζηῶ Ἰεζνῦ ηῶ Κπξίῳ ἟κ῵λ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη εἮο ηνὺο αἮ῵λαο. Ἀκήλ. 59.373.30 ΟΜΘΛΘΑ ΞΗʹ. Ἀπεθξίζε α὎ηῶ ὁ ὄρινο· ἧκε῔ο ἞θνύζακελ ἐθ ηνῦ λόκνπ, ὅηη ὁ Υξηζηὸο κέλεη εἮο ηὸλ αἮ῵λα· θαὶ π῵ο ιέγεηο ζὺ, ὅηη δε῔ ὏ςσζ῅λαη ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦ ἀλζξώπνπ; Σίο ἐζηηλ ὁ ΤἯὸο ηνῦ ἀλζξώπνπ; αʹ. Ε὎θώξαηνλ ἟ πιάλε θαὶ ἀζζελὲο, θἂλ κπξίνηο ἔμσζελ ἀιείθεηαη ρξώκαζη. Καὶ θαζάπεξ νἯ ηὰ ζαζξὰ η῵λ ηνίρσλ θνλη῵ληεο, ν὎θ Ἦζρύνπζη δηὰ η῅ο ἀινηθ῅ο δηνξζνῦλ· νὓησ θαὶ νἯ ςεπδόκελνη ῥᾳδίσο ἐιέγρνληαη· ὃ δὴ θαὶ ἐληαῦζα πεπόλζαζηλ νἯ Ἰνπδα῔νη. Σνῦ γὰξ Υξηζηνῦ πξὸο α὎ηνὺο εἮπόληνο· Ὅηαλ ὏ςσζ῵ ἀπὸ η῅ο γ῅ο, πάληαο ἑιθύζσ πξὸο ἐκαπηόλ. ἧκε῔ο ἞θνύζακελ, θεζὶλ, ἀπὸ ηνῦ λόκνπ, ὅηη ὁ Υξηζηὸο κέλεη εἮο ηὸλ αἮ῵λα· θαὶ π῵ο ζὺ ιέγεηο, ὅηη ὏ςσζ῅λαη δε῔ ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦ ἀλζξώπνπ; Σίο ἐζηηλ νὕηνο ὁ ΤἯὸο ηνῦ ἀλζξώπνπ; Ἄξα ᾔδεζαλ ὅηη ὁ Υξηζηὸο ἀζάλαηόο ηίο ἐζηη, θαὶ δσὴλ ἔρεη πέξαο ν὎θ ἔρνπζαλ. Ο὎θνῦλ θἀθε῔λνη ᾔδεζαλ ὅπεξ ἔιεγε. Καὶ γὰξ πνιιαρνῦ η῵λ Γξαθ῵λ ὁκνῦ θαὶ ηὸ πάζνο θαὶ ἟ ἀλάζηαζηο θε῔ηαη. Καὶ γὰξ ἧζαΐαο ἅκα ηαῦηα ηίζεζηλ, Ὡο πξόβαηνλ ἐπὶ ζθαγὴλ ἢρζε, ιέγσλ, θαὶ ηὰ ἑμ῅ο ἅπαληα. Καὶ ὁ ∆απῒδ ἐλ ηῶ δεπηέξῳ ςαικῶ, θαὶ ἀιιαρνῦ πνιιαρνῦ ζπλάπηεη ηαῦηα ἀκθόηεξα. Καὶ ὁ παηξηάξρεο δὲ εἮπὼλ, Ἀλαπεζὼλ ἐθνηκήζε ὡο ιέσλ, ἐπήγαγε· Καὶ ὡο ζθύκλνο ιένληνο, ηίο ἐγεξε῔ α὎ηόλ; ὇κνῦ θαὶ ηὸ πάζνο θαὶ ηὴλ ἀλάζηαζηλ ἐλδείθλπηαη. Ἀιι' νὕηνη λνκίδνληεο ἐπηζηνκίδεηλ α὎ηὸλ θαὶ δεηθλύλαη ν὎θ ὄληα Υξηζηὸλ ἐθ ηνύηνπ, ὁκνινγνῦζηλ ὅηη ὁ Υξηζηὸο εἮο ηὸλ αἮ῵λα κέλεη. Καὶ ὅξα π῵ο θαθνύξγσο. Ο὎ γὰξ εἶπνλ, ὅηη ἧκε῔ο ἞θνύζακελ ὅηη ὁ Υξηζηὸο ν὎δὲλ πάζρεη, ν὎δὲ ζηαπξνῦηαη, ἀιι', Ὅηη κέλεη εἮο ηὸλ αἮ῵λα· θαίηνη ν὎δὲ ηνῦην ηὸ εἮξεκέλνλ ἐλαληίνλ ἤλ. Σῆ γὰξ ἀζαλαζίᾳ ηὸ πάζνο ν὎θ ἐγέλεην θώιπκα. ἖ληεῦζελ ἔζηηλ Ἦδε῔λ, 59.374 ὅηη πνιιὰ η῵λ ἀκθηβόισλ ζπλίεζαλ, θαὶ ἑθόληεο ἐθαθνύξγνπλ. ἖πεηδὴ γὰξ ἔθζε πεξὶ ζαλάηνπ δηαιερζεὶο ἀλσηέξσ, ἀθνύζαληεο ηὸ ὏ςσζ῅λαη ἐληαῦζα, ηνῦην ὏πώπηεπζαλ. Εἶηα ιέγνπζη· Σίο ἐζηηλ νὕηνο ὁ ΤἯὸο ηνῦ ἀλζξώπνπ; Καὶ ηνῦην θαθνύξγσο. Μὴ γὰξ δὴ λνκίζῃο, θεζὶλ, ὅηη πεξὶ ζνῦ ηνῦην ιέγνκελ, θαὶ εἴπῃο ὅηη δη' ἀπέρζεηαλ ἐλαληηνύκεζα. Ἰδνὺ γὰξ ν὎θ νἴδακελ πεξὶ ηίλνο ιέγεηο, θαὶ ὅκσο ἀπνθαηλόκεζα. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; ἖πηζηνκίδσλ α὎ηνὺο, θαὶ δεηθλὺο, ὅηη ηὸ πάζνο ν὎δὲλ θώιπκα πξὸο ηὸ κέλεηλ α὎ηὸλ εἮο ηὸλ αἮ῵λα, Ἔηη, θεζὶ, κηθξὸλ ρξόλνλ ηὸ θ῵ο κεζ' ὏κ῵λ ἐζηη· δει῵λ, ὅηη ὁ ζάλαηνο α὎ηνῦ κεηάζηαζίο ἐζηη. Καὶ γὰξ ηὸ θ῵ο ηὸ ἟ιηαθὸλ ν὎θ ἀλαηξε῔ηαη, ἀιιὰ κηθξὸλ ὏πνρσξ῅ζαλ πάιηλ θαίλεηαη. Πεξηπαηε῔ηε, ἕσο ηὸ θ῵ο ἔρεηε. Πν῔νλ ἐληαῦζα ιέγεη θαηξόλ; ἆξα ηὴλ παξνῦζαλ δσὴλ ἅπαζαλ, ἠ ηὸλ πξὸ ηνῦ ζηαπξνῦ ρξόλνλ; Ἔγσγε νἶκαη ἀκθνηέξνπο. ∆ηὰ γὰξ ηὴλ ἄθαηνλ α὎ηνῦ θηιαλζξσπίαλ πνιινὶ θαὶ κεηὰ ηὸλ ζηαπξὸλ ἐπίζηεπζαλ. Λέγεη δὲ ηαῦηα θαηεπείγσλ α὎ηνὺο εἮο ηὴλ πίζηηλ, ὅπεξ θαὶ ἀλσηέξσ πεπνίεθελ, νὓησ ιέγσλ, Ἔηη κηθξὸλ ρξόλνλ κεζ' ὏κ῵λ εἮκη. ὇ πεξηπαη῵λ ἐλ ηῆ ζθνηίᾳ, ν὎θ νἶδε πνῦ ὏πάγεη. Πόζα γνῦλ νἯ Ἰνπδα῔νη λῦλ πξάηηνπζηλ, θαὶ ν὎θ ἴζαζη ηί πξάηηνπζηλ! ἀιι' ὡο ἐλ ζθόηῳ, νὓησ βαδίδνληεο, δνθνῦζη κὲλ ηὴλ ὀξζὴλ ὁδεύεηλ ὁδὸλ, ηὴλ δὲ ἐλαληίαλ βαδίδνπζη, ζάββαηα ηεξνῦληεο, θαὶ λόκνλ θπιάηηνληεο, θαὶ βξσκάησλ παξαηεξήζεηο· θαὶ ν὎θ ἴζαζη πνῦ πεξηπαηνῦζη. ∆ηὰ ηνῦην ἔιεγε· Πεξηπαηε῔ηε εἮο ηὸ θ῵ο, ἵλα πἯνὶ θσηὸο γέλεζζε· ηνπηέζηηλ, ἐκνὶ πἯνί. Καίηνη ἐλ πξν 59.375 νηκίνηο θεζὶλ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, ὅηη Ο὎θ ἐμ αἯκάησλ, ν὎δὲ ἐθ ζειήκαηνο ζαξθὸο, ἀιι' ἐθ Θενῦ ἐγελλήζεζαλ, ηνπηέζηη, ηνῦ Παηξόο· ἐληαῦζα δὲ α὎ηὸο ιέγεηαη ηνύηνπο γελλᾶλ, ἵλα κάζῃο, ὅηη κία ἐλέξγεηα Παηξὸο θαὶ ΤἯνῦ. Σαῦηα εἮπὼλ ὁ Ἰεζνῦο, θαὶ ἀπειζὼλ ἀπ' α὎η῵λ, ἐθξύβε. Νῦλ ηί θξύπηεηαη; Ο὎δὲ γὰξ ιίζνπο ἤξαλ θαη' α὎ηνῦ, ν὎δὲ ἐβιαζθήκεζάλ ηη ηνηνῦηνλ νἶνλ

ἔκπξνζζελ. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ἐθξύβε; Σὰο θαξδίαο ἐκβαηεύσλ ᾔδεη ηὸλ ζπκὸλ α὎ην῔ο ἀγξηαίλνληα, εἮ θαὶ κεδὲλ ἐθζέγγνλην· ᾔδεη δένληα θαὶ θνλ῵ληα, θαὶ ν὎ πεξηέκελελ ὥζηε εἮο ἔξγνλ ἐμειζε῔λ, ἀιιὰ θξύπηεηαη, παξακπζνύκελνο α὎η῵λ ηὸλ θζόλνλ. Ὅξα γνῦλ π῵ο α὎ηὸλ ᾐλίμαην ὁ ε὎αγγειηζηήο. Ε὎ζέσο γνῦλ ἐπήγαγε· Σνζαῦηα δὲ α὎ηνῦ ζεκε῔α πεπνηεθόηνο, ν὎θ ἐπίζηεπνλ εἮο α὎ηόλ. Πν῔α ηνζαῦηα; Ὅζα παξέιηπελ ὁ ε὎αγγειηζηήο. Καὶ ἐθ η῵λ κεηὰ ηαῦηα δὲ ηνῦην δ῅ινλ. Καὶ γὰξ ὏πνρσξήζαο θαὶ ἐλδνὺο, θαὶ ἐπαλειζὼλ πάιηλ ὏θεηκέλσο α὎ην῔ο δηαιέγεηαη, νὓησ ιέγσλ· ὇ πηζηεύσλ εἮο ἐκὲ, ν὎ πηζηεύεη εἮο ἐκὲ, ἀιι' εἮο ηὸλ πέκςαληά κε. Ὅξα γὰξ ηί πνηε῔· Ἄξρεηαη ἀπὸ ηαπεηλ῵λ θαὶ ζπλεζηαικέλσλ, θαὶ θαηαθεύγεη εἮο ηὸλ Παηέξα· εἶηα πάιηλ ἀλάγεη ηὸλ ιόγνλ. Καὶ ὅηαλ ἴδῃ ἐθζεξηνπκέλνπο, ὏πνρσξε῔, θαὶ πάιηλ ἐθίζηαηαη, θαὶ ἀπὸ ηαπεηλ῵λ πξννηκηάδεηαη πάιηλ. Καὶ πνῦ ηνῦην ἐπνίεζε; Πνῦ γὰξ ν὎θ ἐπνίεζελ; Ὅξα γνῦλ ἐλ ἀξρῆ ηί θεζη· Καζὼο ἀθνύσ, θξίλσ· εἶηα ὏ςειόηεξνλ, Ὥζπεξ γὰξ ὁ Παηὴξ ἐγείξεη ηνὺο λεθξνὺο θαὶ δσνπνηε῔, νὓησ θαὶ ὁ ΤἯὸο νὑο ζέιεη δσνπνηε῔· πάιηλ, ἖γὼ ν὎ θξίλσ ὏κ᾵ο, ἄιινο ἐζηὶλ ὁ θξίλσλ. Εἶηα ἀλαρσξε῔ πάιηλ· εἶηα ἐπηζηὰο ηῆ Γαιηιαία, ἖ξγάδεζζε, θεζὶ, κὴ ηὴλ βξ῵ζηλ ηὴλ ἀπνιιπκέλελ. Καὶ εἮπὼλ πεξὶ α὎ηνῦ κεγάια, ὅηη ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ θαηαβέβεθελ, ὅηη δσὴλ αἮώληνλ δίδσζη, πάιηλ ἀλαρσξε῔. Καὶ ηῆ ΢θελνπεγίᾳ πάιηλ ἐπηζηὰο, ηὸ α὎ηὸ ηνῦην πνηε῔. βʹ. Καὶ δηελεθ῵ο ἴδνη ηηο ἂλ νὓησ πνηθίιινληα ηὴλ δηδαζθαιίαλ, παξνπζίᾳ, ἀπνπζίᾳ, ηαπεηλν῔ο, ὏ςειν῔ο ιόγνηο. Ὃ θαὶ ἐληαῦζα πεπνίεθε. Σνζαῦηα δὲ α὎ηνῦ ζεκε῔α πεπνηεθόηνο, ν὎θ ἐπίζηεπνλ εἮο α὎ηὸλ, θεζὶλ, ἵλα πιεξσζῆ ὁ ιόγνο ἧζαΐνπ ὃλ εἶπε· Κύξηε, ηίο ἐπίζηεπζε ηῆ ἀθνῆ ἟κ῵λ; θαὶ ὁ βξαρίσλ Κπξίνπ ηίλη ἀπεθαιύθζε; Καὶ πάιηλ, Ο὎θ ἞δύλαλην, θεζὶ, πηζηεύεηλ, ὅηη εἶπελ ἧζαΐαο· Ἀθνῆ ἀθνύζεηε, θαὶ ν὎ κὴ ζπλ῅ηε. Σαῦηα δὲ εἶπελ, ὅηε εἶδε ηὴλ δόμαλ α὎ηνῦ θαὶ ἐιάιεζε πεξὶ α὎ηνῦ. Ἰδνὺ πάιηλ ηὸ, Ὅηη, θαὶ Εἶπελ, ν὎ρὶ αἮηηνινγίαο, ἀιι' ἐθβάζεσο. Ο὎δὲ γὰξ ἐπεηδὴ εἶπελ ἧζαΐαο, ν὎θ ἐπίζηεπνλ· ἀιι' ἐπεηδὴ ν὎θ ἔκειινλ πηζηεύεηλ, δηὰ ηνῦην εἶπελ ἧζαΐαο. Σί νὔλ ν὎ρ νὓησο ὁ ε὎αγγειηζηὴο ιέγεη, ἀιιὰ ηὴλ ἀπηζηίαλ ἀπὸ η῅ο πξνθεηείαο, ν὎ ηὴλ πξνθεηείαλ ἀπὸ η῅ο ἀπηζηίαο εἶλαί θεζη· θαὶ πξντὼλ, ζθνδξόηεξνλ ηνῦην α὎ηὸ ηίζεζηλ, νὓησ ιέγσλ· ∆ηὰ ηνῦην ν὎θ ἞δύλαλην πηζηεύεηλ, ὅηη εἶπελ ἧζαΐαο; ἖ληεῦζελ παξαζη῅ζαη δηὰ πνιι῵λ βνύιεηαη ηὸ η῅ο Γξαθ῅ο ἀςεπδέο· θαὶ ὅηη ἅπεξ πξνεθήηεπζελ, ν὎ρ ἑηέξσο ἐμέβε, ἀιι' ὡο εἶπελ. Ἵλα γὰξ κή ηηο ιέγῃ. Καὶ ηίλνο ἕλεθελ ἤιζελ ὁ Υξηζηόο; ν὎θ ᾔδεη ὅηη ν὎θ ἔκειινλ α὎ηῶ πξνζέρεηλ; θαὶ ηνὺο πξνθήηαο εἮζάγεη ηνῦην εἮδόηαο. Ἤιζε δὲ, ἵλα πξόθαζηλ κὴ ἔρσζη πεξὶ η῅ο ἁκαξηίαο α὎η῵λ. Ἃ γὰξ πξνε῔πελ ὁ πξνθήηεο, ὡο πάλησο ἐζόκελα πξνε῔πελ. ΕἮ γὰξ κὴ πάλησο ἔκειιελ ἔζεζζαη, ν὎θ ἂλ πξνε῔πε· πάλησο δὲ ἔκειιελ ἔζεζζαη, ἐπεηδὴ ἀληάησο εἶρνλ ἐθε῔λνη. ΕἮ δὲ θε῔ηαη ηὸ, Ο὎θ ἞δύλαλην, ἀληὶ ηνῦ, Ο὎θ ἢζε 59.376 ινλ, θε῔ηαη. Καὶ κὴ ζαπκάζῃο. Καὶ γὰξ θαὶ ἀιιαρνῦ θεζηλ. ὇ δπλάκελνο ρσξε῔λ, ρσξείησ. Οὓησο νἶδε πνιιαρνῦ δύλακηλ ηὴλ πξναίξεζηλ ιέγεηλ. Καὶ πάιηλ· Ο὎ δύλαηαη ὁ θόζκνο κηζε῔λ ὏κ᾵ο· ἐκὲ δὲ κηζε῔. Σνῦην δὲ θαὶ ἐλ ηῆ θνηλῆ ζπλεζείᾳ θπιαηηόκελνλ ἴδνη ηηο ἄλ· ὡο ὅηαλ ιέγῃ ηηο· Ο὎ δύλακαη ἀγαπ῅ζαη ηὸλ δε῔λα· ηὸ ζθνδξὸλ η῅ο βνπιήζεσο, δύλακηλ ιέγσλ. Καὶ πάιηλ· Ο὎ δύλαηαη ὁ δε῔λα γελέζζαη ρξεζηόο. Καὶ ὁ πξνθήηεο δὲ ηί θεζηλ; ΕἮ ἀιιάμεηαη ΑἮζίνς ηὸ δέξκα α὎ηνῦ, θαὶ πάξδαιηο ηὰ πνηθίικαηα α὎η῅ο, θαὶ ὁ ιαὸο νὕηνο δπλήζεηαη εὔ πνη῅ζαη κεκαζεθὼο θαθά. Ο὎ ηνῦηό θεζηλ, ὅηη ἀδύλαηνο α὎ην῔ο ἟ η῅ο ἀξεη῅ο ἐξγαζία· ἀιι' ὅηη ν὎ βνύινληαη, δηὰ ηνῦην ν὎ δύλαληαη. Καὶ ὃ ιέγεη ὁ ε὎αγγειηζηὴο, ηνῦηό θεζηλ, ὅηη ἀδύλαηνλ ἤλ ςεύζαζζαη ηὸλ πξνθήηελ. Ο὎ κὴλ δηὰ ηνῦην ἀδύλαηνλ ἤλ α὎ηνὺο πηζηεῦζαη. ἖λ῅λ γὰξ, θαὶ πηζηεπζάλησλ α὎η῵λ, ἀςεπδ῅ κέλεηλ. Ο὎ γὰξ ἂλ ηαῦηα πξνε῔πελ, εἮ πηζηεύεηλ ἔκειινλ. Σί νὔλ, θεζὶλ, ν὎ρ νὓησο εἶπελ, Ὅηη Ἦδηώκαηά ηηλα ἟ Γξαθὴ ηνηαῦηα ἔρεη, θαὶ δε῔ ην῔ο λόκνηο α὎η῅ο παξαρσξε῔λ. Σαῦηα δὲ εἶπελ, ὅηε εἶδε ηὴλ δόμαλ α὎ηνῦ. Σίλνο; Σνῦ Παηξόο. Π῵ο νὔλ ὁ Ἰσάλλεο πεξὶ ηνῦ ΤἯνῦ ιέγεη, ὁ δὲ Παῦινο πεξὶ ηνῦ Πλεύκαηνο; Ο὎ρ ὡο

ζπλαιείθνληεο ηὰο ὏πνζηάζεηο, ἀιιὰ κίαλ ἀμίαλ δεινῦληεο εἶλαη, θεζί. Καὶ γὰξ ηὰ ηνῦ Παηξὸο ηνῦ ΤἯνῦ, θαὶ ηὰ ηνῦ ΤἯνῦ ηνῦ Παηξόο ἐζηη. Καίηνη πνιιὰ δη' ἀγγέισλ εἶπε, θαὶ ν὎δεὶο ιέγεη, θαζὼο εἶπελ ὁ ἄγγεινο· ἀιιὰ ηί; ὇ Θεὸο εἶπελ. Σὰ κὲλ γὰξ ὏πὸ ηνῦ Θενῦ δη' ἀγγέισλ εἮξεκέλα, ηνῦ Θενῦ ἂλ εἴε· ν὎θ ἔηη δὲ θαὶ ηὰ ηνῦ Θενῦ, η῵λ ἀγγέισλ. ἖ληαῦζα δὲ ηνῦ Πλεύκαηόο θεζηλ εἶλαη ηὰ ῥήκαηα. Καὶ ἐιάιεζε πεξὶ α὎ηνῦ. Σί ἐιάιεζελ; Εἶδνλ ηὸλ Κύξηνλ θαζήκελνλ ἐπὶ ζξόλνπ ὏ςεινῦ, θαὶ ηὰ ἑμ῅ο. ∆όμαλ νὔλ ἐληαῦζά θεζη, ηὴλ ὄςηλ ἐθείλελ, ηὸλ θαπλὸλ, ηὸ ἀθνῦζαη κπζηεξίσλ ἀπνῤῥήησλ, ηὸ Ἦδε῔λ ηὰ ΢εξαθὶκ, ηὴλ ἀζηξαπὴλ ηὴλ ἀπὸ ηνῦ ζξόλνπ πεδ῵ζαλ, ᾗ ἀληηβιέςαη αἯ δπλάκεηο ν὎θ εἶρνλ ἐθε῔λαη. Καὶ ἐιάιεζε πεξὶ α὎ηνῦ. Σί ἐιάιεζελ; Ὅηη ἢθνπζε θσλὴλ ιέγνπζαλ· Σίλα ἀπνζηείισ, θαὶ ηίο πνξεύζεηαη; Καὶ εἶπνλ· Ἰδνὺ ἐγώ εἮκη, ἀπόζηεηιόλ κε. Καὶ εἶπελ· Ἀθνῆ ἀθνύζεηε, θαὶ ν὎ κὴ ζπλ῅ηε, θαὶ βιέπνληεο βιέςεηε, θαὶ ν὎ κὴ ἴδεηε. ἖ηύθισζε γὰξ α὎η῵λ ηνὺο ὀθζαικνὺο, θαὶ πεπώξσθελ α὎η῵λ ηὴλ θαξδίαλ, κή πνηε ἴδσζη ην῔ο ὀθζαικν῔ο, θαὶ ηῆ θαξδίᾳ ζπλ῵ζηλ. Ἰδνὺ πάιηλ ἕηεξνλ δήηεκα· ἀιι' ν὎θ ἔζηηλ, ἐὰλ ὀξζ῵ο πξνζέρσκελ. Ὥζπεξ γὰξ ὁ ἣιηνο η῵λ ἀζζελ῵λ πιήηηεη ηὰο ὄςεηο ν὎ παξὰ ηὴλ νἮθείαλ θύζηλ, νὓησ θαὶ ἐπὶ η῵λ κὴ πξνζερόλησλ ην῔ο ηνῦ Θενῦ ιόγνηο γίλεηαη. Οὓησ θαὶ ἐπὶ ηνῦ Φαξαὼ ηὴλ θαξδίαλ ζθιεξῦλαη ιέγεηαη, νὓησ θαὶ ἐπὶ η῵λ θηινλεηθνύλησλ ηη ην῔ο ηνῦ Θενῦ ιόγνηο γίλεηαη. Ἰδίσκα δὲ θαὶ ηνῦην η῅ο Γξαθ῅ο, ὡο θαὶ ηὸ, Παξέδσθελ εἮο ἀδόθηκνλ λνῦλ, θαὶ ηὸ, Ἀπέλεηκε ην῔ο ἔζλεζη, ηνπηέζηη, ΢πλερώξεζελ, ἀθ῅θελ. Ο὎ρὶ γὰξ ἐλεξγνῦληα α὎ηὸλ ἐληαῦζα εἮζάγεη, ἀιι' ἐθ η῅ο ἑηέξσλ πνλεξίαο ηαῦηα γηλόκελα δείθλπζηλ. Ὅηαλ γὰξ ἐγθαηαιεηθζ῵κελ ὏πὸ ηνῦ Θενῦ, παξαδηδόκεζα ηῶ δηαβόιῳ· ηῶ δηαβόιῳ δὲ παξαδνζέληεο, κπξία πάζρνκελ δεηλά. Φνβ῵λ ηνίλπλ ηὸλ ἀθξναηὴλ, θεζὶλ, ἖ζθιήξπλε, θαὶ Παξέδσθελ. Ὅηη γὰξ α὎ηὸο ν὎ κόλνλ ν὎ παξαδίδσζηλ, ἀιι' ν὎δὲ ἐγθαηαιηκπάλεη, ἐὰλ κὴ βνπιεζ῵κελ, ἄθνπζνλ ηί 59.377 θεζηλ· Ο὎ρὶ αἯ ἁκαξηίαη ὏κ῵λ δηηζη῵ζηλ ἀλακέζνλ ἐκνῦ θαὶ ὏κ῵λ; θαὶ πάιηλ· ΟἯ καθξύλνληεο ἑαπηνὺο ἀπὸ ζνῦ, ἀπνινῦληαη. ὇ δὲ Ὠζεέ θεζηλ· ἖πειάζνπ λόκνπ Θενῦ ζνπ, ἐπηιήζνκαί ζνπ θἀγώ· θαὶ α὎ηὸο δὲ ἐλ ην῔ο Ε὎αγγειίνηο· Πνζάθηο ἞ζέιεζα ἐπηζπλαγαγε῔λ ηὰ ηέθλα ὏κ῵λ, θαὶ ν὎θ ἞ζειήζαηε! θαὶ ὁ ἧζαΐαο δὲ πάιηλ· Ἤιζνλ, θαὶ ν὎θ ἤλ ἄλζξσπνο· ἐθάιεζα, θαὶ ν὎θ ἤλ ὁ ὏παθνπζόκελνο. Σαῦηα δὲ ιέγεη, δεηθλὺο ἟κ᾵ο ἀξρνκέλνπο η῅ο ἐγθαηαιείςεσο, θαὶ αἮηίνπο γηλνκέλνπο η῅ο ἀπσιείαο. ὇ γὰξ Θεὸο ν὎ κόλνλ ν὎ θαηαιηπε῔λ ν὎δὲ θνιάζαη βνύιεηαη, ἀιιὰ θαὶ ὅηε θνιάδεη, κὴ ζέισλ α὎ηὸ πνηε῔. Ο὎ βνύινκαη γὰξ, θεζὶ, ηὸλ ζάλαηνλ ηνῦ ἁκαξησινῦ, ὡο ηὸ ἐπηζηξέςαη θαὶ δῆλ α὎ηόλ. ὇ δὲ Υξηζηὸο θαὶ ἐπὶ ηῆ θαηαζηξνθῆ Ἱεξνπζαιὴκ δαθξύεη· ὃ θαὶ ἟κε῔ο ἐπὶ θίισλ πνηνῦκελ. γʹ. Σαῦη' νὔλ εἮδόηεο, πάληα πξάηησκελ ὥζηε κὴ ἀθίζηαζζαη ηνῦ Θενῦ, ἀιι' ἐρώκεζα η῅ο θαηὰ ςπρὴλ 59.378 ἐπηκειείαο θαὶ η῅ο πξὸο ἀιιήινπο ἀγάπεο, θαὶ κὴ ζπαξάηησκελ ἟κ῵λ ηὰ κέιε (ηνῦην γὰξ καηλνκέλσλ θαὶ ἐμεζηεθόησλ ἐζηίλ)· ἀιι' ὅζῳ ἂλ θαθ῵ο δηαθεηκέλνπο ἴδσκελ, ζεξαπεύζσκελ κ᾵ιινλ. Καὶ γὰξ θαὶ ἐλ ην῔ο ζώκαζη πνιινὺο πνιιάθηο ὁξ῵κελ δπζηξάπεια ἔρνληαο θαὶ ἀλίαηα λνζήκαηα, θαὶ ν὎ παπόκεζα ἐπηηηζέληεο θάξκαθα. Σί γὰξ πνδαιγίαο ρε῔ξνλ; ηί δὲ ρεηξάγξαο; ἆξ' νὔλ πεξηθόπησκελ ηὰ θ῵ια; Ο὎δακ῵ο· ἀιιὰ πάληα πνηνῦκελ ὥζηε παξακπζίαο ηηλὸο ἀπνιαῦζαη, ἐπεηδὴ ιῦζαη ηὸ θαθὸλ ν὎ δπλάκεζα. Σνῦην θαὶ ἐπὶ η῵λ ἀδειθ῵λ πνη῵κελ· θαὶ, ἂλ ἀλίαηα λνζ῵ζη, κέλσκελ ζεξαπεύνληεο, θαὶ βαζηάδσκελ ἀιιήισλ ηὰ βάξε. Οὓησ γὰξ πιεξώζνκελ θαὶ ηὸλ λόκνλ ηνῦ Υξηζηνῦ, θαὶ ηεπμόκεζα η῵λ ἐπεγγεικέλσλ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.377 ΟΜΘΛΘΑ ΞΘʹ. Ὅκσο κέληνη θαὶ ἐθ η῵λ ἀξρόλησλ πνιινὶ ἐπί ζηεπζαλ εἮο α὎ηόλ· ἀιιὰ δηὰ ηνὺο Φαξηζαίνπο ν὎ρ ὡκνιόγνπλ, ἵλα κὴ

ἀπνζπλάγσγνη γέλσληαη. ἦγάπεζαλ γὰξ ηὴλ δόμαλ η῵λ ἀλζξώπσλ κ᾵ι ινλ ἢπεξ ηὴλ δόμαλ ηνῦ Θενῦ.
αʹ. Πάληα κὲλ θεύγεηλ ὁκνίσο ἟κ῔λ ἀλαγθα῔νλ ηὰ ηὴλ ςπρὴλ δηαθζείξνληα πάζε· πνιιῶ δὲ πιένλ ἐθε῔λα ηὰ πνιιὰ θαὶ ἐμ ἑαπη῵λ ηίθηνληα ἁκαξηήκαηα· νἷόλ ηη ιέγσ, ἟ θηιαξγπξία. Ἔζηη κὲλ νὔλ θαζ' ἑαπηὸ δεηλὸλ ηὸ λόζεκα· πνιιῶ δὲ γίλεηαη ραιεπώηεξνλ, ὅηη ῥίδα θαὶ κήηεξ ἐζηὶ πάλησλ η῵λ θαθ῵λ. Σνηνῦηνλ θαὶ ἟ θελνδνμία. Ἰδνὺ γνῦλ θαὶ νὕηνη η῅ο πίζηεσο δηὰ ηὸλ η῅ο δόμεο ἀπεῤῥάγεζαλ ἔξσηα. Πνιινὶ γὰξ, θεζὶλ, θαὶ ἐθ η῵λ ἀξρόλησλ ἐπίζηεπζαλ εἮο α὎ηόλ· δηὰ δὲ ηνὺο Ἰνπδαίνπο ν὎ρ ὡκνιόγνπλ, ἵλα κὴ ἀπνζπλάγσγνη γέλσληαη. Ὅπεξ νὔλ θαὶ α὎ην῔ο ἄλσζελ ἔιεγε· Π῵ο δύλαζζε πηζηεύεηλ, δόμαλ παξ' ἀιιήισλ ιακβάλνληεο, θαὶ ηὴλ δόμαλ ηὴλ παξὰ ηνῦ κόλνπ Θενῦ ν὎ δεηνῦληεο; Ο὎θ ἄξα ἄξρνληεο ἤζαλ, ἀιιὰ δνῦινη δνπιείαλ ηὴλ ἐζράηελ. Πιὴλ ἀιιὰ θαὶ νὕηνο ὓζηεξνλ ἐιύζε ὁ θόβνο. Ο὎δακνῦ γὰξ ἐπὶ η῵λ ἀπνζηόισλ ὁξ῵κελ ηνύηῳ θαηερνκέλνπο ηῶ πάζεη. Καὶ γὰξ ἄξρνληεο ἐπ' ἐθείλσλ ἐπίζηεπζαλ θαὶ Ἧεξε῔ο. ἧ γὰξ ηνῦ Πλεύκαηνο ράξηο ἐιζνῦζα, πάληαο α὎ηνὺο ἀδάκαληνο ἐπνίεζε ζηεῤῥνηέξνπο. ἖πεὶ νὔλ ηνῦην ἤλ ηὸ θσιύνλ α὎ηνὺο πηζηεῦζαη ηόηε, ἄθνπζνλ ηί θεζηλ· ὇ πηζηεύσλ εἮο ἐκὲ, ν὎ πηζηεύεη εἮο ἐκὲ, ἀιι' εἮο ηὸλ πέκςαληά κε· ὡζαλεὶ ἔιεγε· Σί δεδνίθαηε πηζηεῦζαη εἮο ἐκέ; εἮο ηὸλ Θεὸλ ἟ πίζηηο δηαβαίλεη δη' ἐκνῦ, ὥζπεξ νὔλ θαὶ ἟ ἀπηζηία. Ὅξα π῵ο δηὰ πάλησλ ηὸ ἀπαξάιιαθηνλ δείθλπζη η῅ο ν὎ζίαο. Καὶ ν὎θ εἶπελ, ὇ πηζηεύσλ ἐκνὶ, ἵλα κή ηηο εἴπῃ, ὅηη η῵λ ῥεκάησλ ἕλεθελ ἔιεγελ, ὃ θαὶ ἐπ' ἀλζξώπσλ δπλαηὸλ ἤλ εἮπε῔λ. ὇ γὰξ ην῔ο ἀπνζηόινηο πηζηεύσλ, ν὎θ α὎ην῔ο πηζηεύεη, ἀιιὰ ηῶ Θεῶ. Ἀιι' ἵλα κάζῃο, ὅηη πεξὶ η῅ο εἮο ηὴλ ν὎ζίαλ πίζηεσο α὎ηνῦ θεζηλ, ν὎θ εἶπελ, ὇ πηζηεύσλ κνπ ην῔ο ῥήκαζηλ, ἀιι', ὇ πηζηεύσλ εἮο ἐκέ. Καὶ δηαηί κεδακνῦ, θεζὶλ, εἶπελ ἀληηζηξόθσο· ὇ πηζηεύσλ εἮο ηὸλ Παηέξα, ν὎θ εἮο ηὸλ Παηέξα πηζηεύεη, ἀιι' εἮο ἐκέ; Ὅηη εἶπνλ ἂλ, 59.378.20 Ἰδνὺ ἟κε῔ο πηζηεύνκελ εἮο ηὸλ Παηέξα, θαὶ εἮο ζὲ ν὎ πηζηεύνκελ. Καὶ γὰξ ἀζζελέζηεξνλ ἔηη δηέθεηλην. Σν῔ο γνῦλ καζεηα῔ο δηαιεγόκελνο νὓησο εἶπελ· Πηζηεύεηε εἮο ηὸλ Θεὸλ, θαὶ εἮο ἐκὲ πηζηεύεηε. Σνύηνπο δὲ ἀζζελεζηέξνπο ὁξ῵λ ηνῦ ηνηαῦηα ἀθνῦζαη ῥήκαηα, ἄιισο ἐλάγεη. ∆είθλπζηλ νὔλ ὅηη ν὎θ ἔζηη πηζηεῦζαη ηῶ Παηξὶ, κὴ πηζηεύζαληαο εἮο α὎ηόλ. Καὶ ἵλα κὴ λνκίζῃο, ὅηη ὡο ἐπ' ἀλζξώπνπ εἴξεηαη, ἐπάγεη· ὇ ζεσξ῵λ ἐκὲ, ζεσξε῔ ηὸλ πέκςαληά κε. Σί νὔλ; ζ῵κά ἐζηηλ ὁ Θεόο; Ο὎δακ῵ο. Θεσξίαλ γὰξ ηὴλ ηνῦ λνῦ θεζηλ ἐληαῦζα, θαὶ ἐληεῦζελ ηὸ ὁκννύζηνλ δει῵λ. Καὶ ηί ἐζηηλ, ὇ πηζηεύσλ εἮο ἐκέ; Ὡο ἂλ εἴπνη ηηο· ὇ ηὸ ηνῦ πνηακνῦ ἀλαηξνύκελνο ὓδσξ, ν὎ ηὸ ηνῦ πνηακνῦ, ἀιιὰ ηὸ η῅ο πεγ῅ο ιακβάλεη. Μ᾵ιινλ δὲ θαὶ αὓηε ἔηη ἀζζελεζηέξα ἟ εἮθὼλ πξὸο ηὸ πξνθείκελνλ. ἖γὼ θ῵ο εἮο ηὸλ θόζκνλ ἐιήιπζα. ἖πεηδὴ γὰξ ὁ Παηὴξ ηνύηῳ θαιε῔ηαη παληαρνῦ ἐλ ηῆ Παιαηᾶ θαὶ ἐλ ηῆ Καηλῆ, θαὶ α὎ηῶ θέρξεηαη ηῶ ὀλόκαηη. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ Παῦινο ἀπαύγαζκα α὎ηὸλ θαιε῔, ἐληεῦζελ καζώλ. Καὶ πνιιὴλ δείθλπζηλ ἐληαῦζα ηὴλ πξὸο ηὸλ Παηέξα ζπγγέλεηαλ, θαὶ ν὎δὲλ ηὸ κέζνλ, εἴ γε ηὴλ εἮο α὎ηὸλ πίζηηλ κὴ εἮο α὎ηὸλ, ἀιι' εἮο ἐθε῔λνλ δηαβαίλεηλ θεζίλ. Φ῵ο δὲ ἑαπηὸλ ἐθάιεζε, δηὰ ηὸ η῅ο πιάλεο ἀπαιιάηηεηλ, θαὶ ηὸ λνεηὸλ ιύεηλ ζθόηνο. ἖άλ ηίο κνπ κὴ ἀθνύζῃ, ἐγὼ ν὎ θξίλσ α὎ηόλ. Ο὎ γὰξ ἤιζνλ ἵλα θξίλσ ηὸλ θόζκνλ, ἀιι' ἵλα ζώζσ ηὸλ θόζκνλ. Ἵλα γὰξ κὴ λνκίζσζηλ ὅηη δη' ἀζζέλεηαλ ηνὺο θαηαθξνλνῦληαο παξέδξακε, δηὰ ηνῦην εἶπε ηὸ, Ο὎θ ἤιζνλ ἵλα θξίλσ ηὸλ θόζκνλ. βʹ. Εἶηα, ἵλα κὴ ῥᾳζπκόηεξνη ηαύηῃ γέλσληαη, καζόληεο ὅηη ὁ πηζηεύσλ ζώδεηαη, ὁ δὲ ἀπηζη῵λ θνιάδεηαη, ὅξα π῵ο α὎ην῔ο θαὶ θνβεξὸλ ἐπέζηεζε δηθαζηήξηνλ, ἐπάγσλ θαὶ ιέγσλ· ὇ ἐκὲ ἀζεη῵λ, θαὶ κὴ ιακβάλσλ ηὰ ῥήκαηά κνπ, ἔρεη ηὸλ θξίλνληα α὎ηόλ. ΕἮ ὁ Παηὴξ ν὎δέλα θξίλεη, θαὶ ζὺ ν὎θ ἤιζεο ἵλα θξίλῃο ηὸλ θόζκνλ, ηίο α὎ηὸλ θξίλεη; ὇ ιόγνο ὃλ ἐιάιεζα, ἐθε῔λνο θξηλε῔ α὎ηόλ. ἖πεηδὴ γὰξ

ἔιεγνλ, ὅηη ν὎θ ἔζηηλ ἐθ ηνῦ Θενῦ, νὓησο εἶπε· δεηθλὺο, ὅηη ν὎ ηόηε δπλήζνληαη ηαῦηα ιέγεηλ, ἀιιὰ, Σὰ ῥήκαηα, ἃ ἐιάιεζα λῦλ, ἐλ ηάμεη ζηήζεηαη θαηεγόξνπ, ἐιέγρνληα α὎ηνὺο θαὶ π᾵ζαλ δηαθόπηνληα ἀπνινγίαλ. Καὶ ὁ ιόγνο ὃλ ἐιάιεζα. Πν῔νο ιό 59.379 γνο; Ὅηη ἀπ' ἐκαπηνῦ ν὎θ ἐιήιπζα, ὅηη ὁ πέκςαο κε Παηὴξ, ἐθε῔λόο κνη ἔδσθελ ἐληνιὴλ, ηί εἴπσ θαὶ ηί ιαιήζσ· θαὶ ὅζα ηνηαῦηα ἕηεξα. Ἄξα ηαῦηα δη' α὎ηνὺο νὓησο ἐιέγεην, ἵλα κεδεκίαλ ἔρσζηλ ἀπνινγίαο πξόθαζηλ. ἖πεὶ εἮ κὴ ηνῦην ἤλ, ηη ἧζαΐνπ πιένλ ἕμεη; Καὶ γὰξ ἐθε῔λνο ηὸ α὎ηὸ ηνῦηό θεζη· Κύξηνο δίδσζί κνη γι῵ζζαλ παηδείαο, ηνῦ γλ῵λαη ἟λίθα δε῔ εἮπε῔λ ιόγνλ. Σί δὲ Ἱεξεκίνπ; θαὶ γὰξ ἐθε῔λνο ὅηε ἐπέκπεην ἐλεπλε῔ην. Σί δὲ Ἰεδεθηήι; θαὶ γὰξ θαὶ νὕηνο ηὴλ θεθαιίδα θαηαθαγὼλ, νὓησο ἐθζέγγεην. Ἄιισο δὲ, ε὏ξεζήζνληαη νἯ κέιινληεο ἀθνύεηλ ὅπεξ ἔιεγελ, αἴηηνη η῅ο γλώζεσο ὄληεο α὎ηῶ. ΕἮ γὰξ ὅηε ἐπέκπεην, ἐληνιὴλ ηόηε ἔιαβε, ηί εἴπῃ, ινηπὸλ ἐξε῔ο, ὅηη θαὶ πξὶλ ἠ πεκθζ῅λαη ν὎θ ᾔδεη. Καὶ ηί ηνύησλ ἀζεβέζηεξνλ η῵λ ῥεκάησλ, εἮ νὓησο α὎ηά ηηο δέρνηην, θαὶ κὴ θαηακαλζάλνη η῅ο ηαπεηλόηεηνο α὎η῵λ ηὴλ αἮηίαλ; Ἀιι' ὁ κὲλ Παῦιόο θεζη θαὶ α὎ηὸο εἮδέλαη θαὶ ηνὺο καζεηεπνκέλνπο, Σί ηὸ ζέιεκα ηνῦ Θενῦ ηὸ ἀγαζὸλ θαὶ ε὎άξεζηνλ θαὶ ηέιεηνλ· ὁ δὲ ΤἯὸο ν὎θ ἞πίζηαην ἕσο ἐληνιὴλ ἔιαβε; θαὶ π῵ο ἂλ ἔρνη ιόγνλ ηνῦην; ὇ξᾶο ὅηη δηὰ ηνῦην εἮο ὏πεξβνιὴλ ηαπεηλόηεηνο ηὰ ιεγόκελα ἄγεη, ἵλα θἀθείλνπο ἐπηζπάζεηαη, θαὶ ηνὺο κεηὰ ηαῦηα ἐπηζηνκίζῃ; ∆ηὰ γνῦλ ηνῦην ἀλζξώπηλα θζέγγεηαη ῥήκαηα, ἵλα θἂλ νὓησο ἀλαγθάζῃ θπγε῔λ ηὸ ε὎ηειὲο η῵λ ιερζέλησλ, ζπλεηδόηαο ὅηη ν὎ η῅ο θύζεώο ἐζηη ηὰ ιεγόκελα, ἀιιὰ η῅ο η῵λ ἀθνπόλησλ ἀζζελείαο. Καὶ νἶδα ὅηη ἟ ἐληνιὴ α὎ηνῦ δσὴ αἮώληόο ἐζηηλ. Ἃ νὔλ ιαι῵, θαζὼο ἐλεηείιαηό κνη ὁ Παηήξ κνπ, νὓησ ιαι῵. ὇ξᾶο ηὸ ηαπεηλὸλ η῵λ εἮξεκέλσλ; ὇ γὰξ ἐληνιὴλ ιαβὼλ, ν὎θ ἔζηηλ ἑαπηνῦ θύξηνο. Καίηνη γε α὎ηόο θεζηλ· Ὥζπεξ γὰξ ὁ Παηὴξ ἐγείξεη ηνὺο λεθξνὺο θαὶ δσνπνηε῔, νὓησ θαὶ ὁ ΤἯὸο νὑο ζέιεη δσνπνηε῔. Εἶηα ἐγε῔ξαη κὲλ νὑο ζέιεη ἐμνπζίαλ ἔρεη, εἮπε῔λ δὲ ὃ βνύιεηαη ν὎θ ἔρεη; Ὃ νὔλ ζέιεη εἮπε῔λ δηὰ ηνῦ εἮξεκέλνπ, ηνῦηό ἐζηηλ· ὅηη ν὎θ ἔρεη θύζηλ ηὸ πξ᾵γκα ἕηεξα κὲλ ἐθε῔λνλ ιέγεηλ, ἕηεξα δὲ ἐκὲ θζέγγεζζαη. Καὶ νἶδα ὅηη ἟ ἐληνιὴ α὎ηνῦ δσὴ αἮώληόο ἐζηη. Πξὸο ἐθείλνπο ηνὺο πιάλνλ α὎ηὸλ ιέγνληαο, θαὶ ἐπὶ ιύκῃ παξαγεγνλέλαη, ηνῦην εἶπελ. Ὅηαλ δὲ ιέγῃ, ἖γὼ ν὎ θξίλσ, κὴ εἶλαη η῅ο ἀπσιείαο η῵λ ηνηνύησλ ἑαπηὸλ δείθλπζηλ αἴηηνλ. ∆ηὰ γὰξ ηνύησλ κνλνλνπρὶ δηακαξηύξεηαη, κέιισλ ἀθίζηαζζαη α὎η῵λ θαὶ κεθέηη ζπγγίλεζζαη, ὅηη Ο὎δὲλ ἐγὼ ὡο ἴδηνλ θζεγγόκελνο δηειέρζελ ὏κ῔λ, ἀιιὰ πάληα ὡο παξὰ ηνῦ Παηξόο. Καὶ δηὰ ηνῦην εἮο ηὰ ηαπεηλὰ ηὸλ ιόγνλ πξὸο α὎ηνὺο θαηέθιεηζελ, ἵλα εἴπῃ, ὅηη Ἕσο ηέινπο ηαύηελ πξὸο α὎ηνὺο ὏ζηέξαλ ἀθ῅θα θσλήλ. Πνίαλ δὴ ηαύηελ; Καζὼο εἴξεθέ κνη ὁ Παηὴξ, νὓησ ιαι῵. ΕἮ δὲ ἀληίζενο ἢκελ, ην὎λαληίνλ ἂλ εἶπνλ· ὅηη ν὎δὲλ η῵λ ηῶ Θεῶ δνθνύλησλ ιέγσ, ὥζηε εἮο ἐκαπηὸλ πεξηζη῅ζαη ηὴλ δόμαλ. Νπλὶ δὲ ηνζνῦηνλ εἮο α὎ηὸλ πάληα ἀλήγαγνλ, ὡο κεδὲλ ἐκὸλ θ῅ζαη. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ν὎ πηζηεύεηέ κνη ιέγνληη, ὅηη ἐληνιὴλ ἔιαβνλ, θαὶ νὓησ ζθνδξ῵ο ἀλαηξνῦληη ηὴλ πνλεξὰλ ὏κ῵λ ὏πόλνηαλ ηὴλ η῅ο ἀληηζηάζεσο; Ὥζπεξ γὰξ ηνὺο ἐληνιὴλ δερνκέλνπο ἀδύλαηνλ ἄιιν ηη πνηε῔λ ἠ ιέγεηλ, ἠ ὅζα νἯ πέκςαληεο βνύινληαη, ἕσο ἂλ ἐληνιὴλ πιεξ῵ζη θαὶ κὴ παξαραξάηησζηλ· νὓησο ν὎δὲ ἐκὲ ἄιιν ηη πξ᾵μαη ἠ εἮπε῔λ δπλαηὸλ, ἀιι' ἠ ἅπεξ ὁ Παηὴξ βνύιεηαη. Ἃ γὰξ ἐγὼ πνη῵, ἐθε῔λνο πνηε῔, ὅηη κεη' ἐκνῦ ἐζηη, θαὶ ν὎θ ἀθ῅θέ κε κόλνλ ὁ Παηήξ. ὇ξᾶο π῵ο παληαρνῦ δείθλπζη ζπλεκκέλνλ ηῶ γεγελλεθόηη, θαὶ ν὎δὲλ 59.380 κέζνλ ὄλ; Καὶ γὰξ ὅηαλ ιέγῃ, Ἀπ' ἐκαπηνῦ ν὎θ ἐιήιπζα, ν὎ ηὴλ ἐμνπζίαλ ἀθαηξνύκελνο ιέγεη, ἀιιὰ ηὸ ἀιιόηξηνλ θαὶ ἐλαληίνλ ἀλαηξ῵λ. ΕἮ γὰξ ἄλζξσπνη θύξηνη ἑαπη῵λ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ὁ κνλνγελὴο ΤἯόο. Καὶ ὅηη ηνῦηό ἐζηηλ ἀιεζὲο, ἄθνπζνλ ηί θεζηλ ὁ Παῦινο· ἖θέλσζελ ἑαπηὸλ, θαὶ παξέδσθελ ὏πὲξ ἟κ῵λ. Ἀιι' ὅπεξ ἔθελ, δεηλὸλ ἟ θελνδνμία, δεηλόλ. Αὓηε γὰξ θαὶ ἐθείλνπο κὴ πηζηεύεηλ, θαὶ ἑηέξνπο θαθ῵ο πηζηεύεηλ παξεζθεύαζε, θαὶ ἃ δη' ἐθείλνπο ἐιέγεην θηιαλζξσπίαο ἕλεθελ, ηαῦηα εἮο ἀζέβεηαλ ἐθιαβε῔λ. γʹ.

Φεύγσκελ ηνίλπλ ηὸ ζεξίνλ ηνῦην δηὰ πάλησλ. Πνηθίινλ γάξ ἐζηη θαὶ παληνδαπὸλ, θαὶ παληαρνῦ δηαζπείξεη ηὸλ νἮθε῔νλ Ἦὸλ, θαὶ ἐλ ρξήκαζη, θαὶ ἐλ ηξπθῆ, θαὶ ἐλ θάιιεη ζσκάησλ. ∆ηὰ ηνῦην παληαρνῦ ηὴλ ρξείαλ ὏πεξβαίλνκελ· δηὰ ηνῦην ἟ πεξὶ ηὰ Ἧκάηηα πιενλεμία, ὁ πνιὺο η῵λ νἮθεη῵λ ἐζκόο· δηὰ ηνῦην παληαρνῦ κὲλ ἟ ρξεία θαηαπεθξόλεηαη, θαὶ ἐλ νἮθίαηο, θαὶ ἐλ Ἧκαηίνηο, θαὶ ἐλ ηξαπέδῃ· ἟ δὲ πιενλεμία θξαηε῔. Βνύιεη δόμεο ἀπνιαύεηλ; Ἔξγαζαη ἐιεεκνζύλελ· ηόηε ζε ἐπαηλέζνληαη νἯ ἄγγεινη· ηόηε ζε ὁ Θεὸο ἀπνδέμεηαη. Νῦλ κὲλ γὰξ ηὸ ζαῦκα κέρξη η῵λ ρξπζνρόσλ ἕζηεθε θαὶ η῵λ ὏θαλη῵λ· ζὺ δὲ ἀζηεθάλσηνο ἀλαρσξε῔ο, θαηάξαο ὁξ῵ζα ζεαπηὴλ δερνκέλελ πνιιάθηο. Ἂλ δὲ ηαῦηα κὴ ηῶ ζώκαηη πεξηζῆο, ἀιι' εἮο ηὰο γαζηέξαο η῵λ πελνκέλσλ θελώζῃο, πνιὺο ὁ θξόηνο παληαρόζελ ἔζηαη, πνιὺο ὁ ἔπαηλνο. Σόηε α὎ηὰ ἕμεηο, ὅηαλ ἑηέξνηο δῶο· ἕσο δ' ἂλ κόλε θαηέρῃο, ν὎θ ἔρεηο. Θεζαπξὸο γὰξ ἄπηζηνο ἟ νἮθία· ζεζαπξὸο δὲ βέβαηνο αἯ η῵λ πελήησλ ρε῔ξεο. Σί ηὸ ζ῵κα θνζκε῔ο, η῅ο ςπρ῅ο ἞κειεκέλεο, ἀθαζαξζίᾳ θαηερνκέλεο; ηί κὴ ηνζαύηελ ἀπνλέκεηο ηῆ ςπρῆ πξόλνηαλ, ὅζελ ηῶ ζώκαηη; Καίηνη γε πιείνλα ἔδεη· ἀιι' ὅκσο, ἀγαπεηνὶ, θἂλ ηὴλ ἴζελ α὎ηῆ παξέρεηλ ἔδεη πξόλνηαλ. ΕἮπὲ γάξ κνη· εἴ ηίο ζε ἢξεην, ηί βνύιεη, ηὸ ζ῵κά ζνπ εἶλαη ιακπξὸλ θαὶ ε὎εθηνῦλ, θαὶ ὥξᾳ ληθᾶλ, θαὶ Ἧκάηηα θνξε῔λ ε὎ηει῅· ἠ ηνῦην κὲλ ἀλάπεξνλ ἔρεηλ θαὶ λόζσλ ἐκπεπιεζκέλνλ, θαὶ ρξπζνθνξε῔λ θαὶ θαιισπίδεζζαη; ν὎ πνιιῶ κ᾵ιινλ εἵινπ ἐλ ηῆ θύζεη ηνῦ ζώκαηνο ἔρεηλ ηὴλ ε὎κνξθίαλ, ἠ ηῆ πεξηβνιῆ η῵λ Ἧκαηίσλ; εἶηα ἐπὶ κὲλ ηνῦ ζώκαηνο ηνῦην αἯξήζῃ, ἐπὶ δὲ η῅ο ςπρ῅ο ην὎λαληίνλ, θαὶ αἮζρξὰλ α὎ηὴλ ἔρνπζα θαὶ δπζεηδ῅ θαὶ κέιαηλαλ· νἴεη ηη θαξπνῦζζαη ἀπὸ η῵λ ρξπζίσλ; Καὶ πόζεο ηαῦηα ἀλνίαο; ΢ηξέςνλ ηὸλ θόζκνλ ηνῦηνλ ἔλδνλ, θαὶ ηὰ πεξηδέξαηα ηαῦηα ηῆ ςπρῆ πεξίζεο. Σὰ κὲλ γὰξ ζώκαηη πεξηθείκελα νὒηε εἮο ὏γίεηαλ, νὒηε εἮο ε὎κνξθίαλ α὎ηνῦ ηνῦην ὀλίλεζηλ· νὒηε γὰξ ηὸ κέιαλ ιεπθὸλ ἐξγάζεηαη, νὒηε ηὸ αἮζρξὸλ θαιὸλ ἠ ε὎εηδέο· ηῆ δὲ ςπρῆ ἂλ πεξηζῆο, ηαρέσο α὎ηὴλ ἀληὶ κειαίλεο ιεπθὴλ ἐξγάζῃ, ἀληὶ αἮζρξ᾵ο θαὶ δπζεηδνῦο θαιὴλ θαὶ ε὎εηδ῅. Καὶ ν὎θ ἐκὸο ὁ ιόγνο, ἀιι' α὎ηνῦ ηνῦ Κπξίνπ νὓησ ιέγνληνο· ἖ὰλ ὦζηλ αἯ ἁκαξηίαη ὏κ῵λ ὡο θνηληθνῦλ, ὡο ρηόλα ιεπθαλ῵· θαὶ, ∆όηε ἐιεεκνζύλελ, θαὶ πάληα ὏κ῔λ ἔζηαη θαζαξά. Ο὎ ζαπηὴλ δὲ κόλελ, ἀιιὰ θαὶ ηὸλ ἄλδξα νὓησ δηαθεηκέλε θαιὸλ πνηήζεηο. Ἂλ γὰξ ἴδσζη ηὸλ θόζκνλ ηνῦηνλ ἀπνζεκέλαο, ν὎ πνιιὴλ ἕμνπζη δαπάλεο ἀλάγθελ· ν὎θ ἔρνληεο δὲ, πιενλεμίαο ἀπνζηήζνληαη πάζεο, θαὶ εἮο ἐιεεκνζύλελ ἔζνληαη ε὎θνιώηεξνη, θαὶ ὏κε῔ο δὲ α὎ην῔ο δπλήζεζζε κεηὰ παῤῥεζίαο ζπκβνπιεύεηλ ηὰ δένληα. Νῦλ κὲλ γὰξ π᾵ζαλ παξῄξεζζε ηὴλ ηνηαύηελ ἐμνπζίαλ. Πνίῳ γὰξ ζηόκαηη ηαῦηα δηαιέμεζζε; πνίνηο δὲ ὀθζαικν῔ο 59.381 ἀληηβιέςεηε ἐιεεκνζύλελ ἀπαηηνῦζαη ηνὺο ἄλδξαο, ὅηαλ ηὰ πιείνλα εἮο ηὴλ ηνῦ ζώκαηνο πεξηβνιὴλ ἀλαιίζθεηε; Σόηε δπλήζῃ κεηὰ παῤῥεζίαο δηαιέγεζζαη ηῶ ἀλδξὶ πεξὶ ἐιεεκνζύλεο, ὅηαλ ηὸλ θόζκνλ η῵λ ρξπζίσλ ἀπνζῆ. Κἂλ κεδὲλ ἀλύζῃο, ηὸ ζαπη῅ο ἐπιήξσζαο ἅπαλ· κ᾵ιινλ δὲ ἀκήραλνλ κὴ θαὶ ἐθε῔λνλ θεξδ᾵λαη, δηὰ η῵λ πξαγκάησλ α὎η῵λ δηαιεγνκέλε. 59.382 Σί γὰξ νἶδαο, γύλαη, εἮ ηὸλ ἄλδξα ζώζεηο; Ὥζπεξ νὔλ λῦλ θαὶ ὏πὲξ ἑαπη῅ο θαὶ ὏πὲξ ἐθείλνπ δώζεηο ηὸλ ιόγνλ, νὓησο, ἐὰλ ηὴλ θαληαζίαλ ηαύηελ ἀπνδύζῃ π᾵ζαλ, δηπινῦλ ηὸλ ζηέθαλνλ ἕμεηο, κεηὰ ηνῦ ἀλδξὸο ζηεθαλεθνξνῦζα θαὶ πνκπεύνπζα θαηὰ ηνὺο ἀθεξάηνπο αἮ῵λαο ἐθείλνπο, θαὶ η῵λ αἮσλίσλ ἀπνιαύνπζα ἀγαζ῵λ· ὧλ γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.381.10 ΟΜΘΛΘΑ Οʹ. Πξὸ δὲ η῅ο ἑνξη῅ο ηνῦ Πάζρα, εἮδὼο ὁ Ἰεζνῦο ὅηη ἤιζελ α὎ηνῦ ἟ ὥξα, ἵλα κεηαβῆ ἐθ ηνῦ θό ζκνπ ηνύηνπ πξὸο ηὸλ Παηέξα, ἀγαπήζαο ηνὺο Ἦδίνπο ηνὺο ἐλ ηῶ θόζκῳ, εἮο ηέινο ἞γάπεζελ α὎ηνύο. αʹ. Μηκεηαί κνπ γίλεζζε, θεζὶλ ὁ Παῦινο, θαζὼο θἀγὼ Υξηζηνῦ. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην θαὶ ζάξθα ἐθ ηνῦ θπξάκαηνο ἔιαβε ηνῦ ἟κεηέξνπ, ἵλα δη' α὎η῅ο ἟κ᾵ο παηδεύζῃ ηὴλ ἀξεηήλ. ἖λ γὰξ ὁκνηώκαηη ζαξθὸο, θεζὶλ, ἁκαξηίαο, θαὶ πεξὶ ἁκαξηίαο θαηέθξηλε ηὴλ ἁκαξηίαλ ἐλ ηῆ ζαξθί· θαὶ α὎ηὸο ὁ Υξηζηὸο, Μάζεηε ἀπ' ἐκνῦ ὅηη πξ᾵όο

εἮκη θαὶ ηαπεηλὸο ηῆ θαξδίᾳ. Καὶ ηαῦηα ν὎ δηὰ ῥεκάησλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ δηὰ η῵λ πξαγκάησλ ἐδίδαζθε. Καὶ γὰξ θαὶ ΢ακαξείηελ θαὶ δαηκνλ῵ληα α὎ηὸλ ἐθάινπλ, θαὶ πιάλνλ, θαὶ ιίζνπο ἞θίεζαλ θαη' α὎ηνῦ· θαὶ λῦλ κὲλ ὏πεξέηαο ἀπέζηειινλ νἯ Φαξηζα῔νη ὥζηε α὎ηὸλ ζπιιαβε῔λ, λῦλ δὲ ἄιινπο θαζίεζαλ ἐπηβνπιεύνληαο· θαὶ α὎ηνὶ δὲ πνιιάθηο ὏βξίδνληεο δηεηέινπλ, θαὶ ηαῦηα ν὎δὲλ ἔρνληεο ἐγθαιε῔λ, ἀιιὰ θαὶ ε὎εξγεηνύκελνη δηελεθ῵ο· θαὶ ὅκσο κεηὰ ηνζαῦηα ν὎θ ἀθίζηαηαη α὎ηνὺο εὔ πνη῵λ θαὶ δηὰ ῥεκάησλ θαὶ δηὰ πξαγκάησλ. Καὶ νἮθέηνπ δέ ηηλνο ῥαπίζαληνο α὎ηὸλ, θεζίλ· ΕἮ κὲλ θαθ῵ο ἐιάιεζα, καξηύξεζνλ πεξὶ ηνῦ θαθνῦ· εἮ δὲ θαι῵ο, ηί κε δέξεηο; Ἀιι' ἐθε῔λα κὲλ πξὸο ηνὺο ἐρζξνὺο θαὶ ηνὺο ἐπηβνπιεύνληαο· ἴδσκελ δὲ θαὶ πξὸο ηνὺο καζεηὰο ηί πνηε῔ λῦλ· κ᾵ιινλ δὲ θαὶ ἃ λῦλ ἐπηδείθλπηαη πξὸο ηὸλ ἐπίβνπινλ. Ὃλ γὰξ κάιηζηα πάλησλ ἐρξ῅λ κηζε῔λ, ὅηη καζεηὴο ὢλ, θαὶ ηξαπεδ῵λ θαὶ ἁι῵λ θνηλσλήζαο, θαὶ ζαύκαηα Ἦδὼλ, θαὶ ηνζνύησλ ἀμησζεὶο, πάλησλ ἐπνίεζε ραιεπώηεξα, ιίζνηο κὲλ ν὎ βάιισλ ν὎δὲ ὏βξίζαο, ἀιιὰ πξνδνὺο α὎ηὸλ θαὶ παξαδνὺο, ηνῦηνλ ὅξα π῵ο θηινθξόλσο δέρεηαη, λίπησλ α὎ηνῦ ηνὺο πόδαο. Καὶ γὰξ ηαύηῃ α὎ηὸλ θαηαζρε῔λ ἐβνύιεην η῅ο πνλεξίαο ἐθείλεο. Καίηνη γε ἐλ῅λ, εἴπεξ ἢζειε, θαὶ μεξ᾵λαη α὎ηὸλ ὡο ηὴλ ζπθ῅λ, θαὶ δηαηεκε῔λ ὥζπεξ ηὰο πέηξαο ἔῤῥεμε, θαὶ δηαζρίζαη ὥζπεξ ηὸ θαηαπέηαζκα· ἀιι' ν὎θ ἐβνύιεην ἀλάγθῃ, ἀιιὰ πξναηξέζεη η῅ο ἐπηβνπι῅ο α὎ηὸλ ἀπαγαγε῔λ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ λίπηεη ηνὺο πόδαο. Καὶ ν὎δὲ ηνῦην ᾐδέζζε ὁ ηαιαίπσξνο ἐθε῔λνο θαὶ ἄζιηνο. Πξὸ δὲ η῅ο ἑνξη῅ο ηνῦ Πάζρα, θεζὶλ, εἮδὼο ὁ Ἰεζνῦο ὅηη ἤιζελ α὎ηνῦ ἟ ὥξα. Ο὎ ηόηε εἮδώο· ἀιι' ὅηη ἐπνίεζελ ὅπεξ ἐπνίεζελ, πάιαη εἮδὼο, θεζίλ. Ἵλα κεηαβῆ. Μεγαινθξόλσο. ὁ ε὎αγγειηζηὴο κεηάβαζηλ α὎ηνῦ ηὸλ ζάλαηνλ θαιε῔ Ἀγαπήζαο ηνὺο Ἦδίνπο, εἮο ηέινο ἞γάπεζελ α὎ηνύο. Εἶδεο π῵ο κέιισλ ἐγθαηαιηκπάλεηλ α὎ηνὺο, ζθνδξνηέξαλ ηὴλ ἀγάπελ ἐπηδείθλπηαη; Σὸ γὰξ, Ἀγαπήζαο, εἮο ηέινο ἞γάπεζελ α὎ηνὺο, ηνῦην δειν῔· Ο὎δὲλ ἐλέιηπελ ὧλ ηὸλ ζθόδξα ἀγαπ῵ληα εἮθὸο ἤλ πνη῅ζαη. Σί δήπνηε δὲ ν὎θ ἐμ ἀξρ῅ο ηνῦην ἐπνίεζε; Σὰ κείδνλα ὓζηεξνλ ἐξγάδεηαη, ὥζηε α὎η῵λ ἐπηηε῔ 59.382 λαη ηὴλ νἮθείσζηλ, θαὶ πνιιὴλ α὎ην῔ο πξναπνζέζζαη παξάθιεζηλ πξὸο ηὰ κέιινληα ἐπηέλαη δεηλά. Ἰδίνπο δὲ α὎ηνὺο ιέγεη θαηὰ ηὸλ η῅ο νἮθεηώζεσο ιόγνλ· ἐπεὶ θαὶ ἄιινπο Ἦδίνπο ιέγεη, θαηὰ ηὸλ η῅ο δεκηνπξγίαο, ὡο ὅηαλ ιέγῃ· ΟἯ ἴδηνη α὎ηὸλ ν὎ παξέιαβνλ. Σί δέ ἐζηη, Σνὺο ἐλ ηῶ θόζκῳ; ἖πεηδὴ ἤζαλ α὎ηνῦ ἴδηνη θαὶ νἯ ηεηειεπηεθόηεο, νἯ πεξὶ ηὸλ Ἀβξαὰκ, θαὶ Ἰζαὰθ, θαὶ Ἰαθὼβ, θαὶ νἯ θαη' ἐθείλνπο· ἀιι' ν὎θ ἐλ ηῶ θόζκῳ ἤζαλ ἐθε῔λνη. ὇ξᾶο ὅηη Παιαη᾵ο θαὶ Καηλ῅ο α὎ηόο ἐζηηλ ὁ Θεόο; Σί δέ ἐζηηλ, ΕἮο ηέινο ἞γάπεζελ α὎ηνύο; Ἀληὶ ηνῦ, ἔκελελ ἀγαπ῵λ δηελεθ῵ο, θαὶ ηεθκήξηνλ η῅ο πνιι῅ο ἀγάπεο ηνῦην ιέγεη· θαίηνη γε ἀιιαρνῦ ἕηεξνλ εἶπε, ηὸ, ηὴλ ςπρὴλ ζε῔λαη ὏πὲξ η῵λ θίισλ α὎ηνῦ. Ἀιι' νὒπσ ἐθε῔λν ἐγεγόλεη. Σίλνο δὲ ἕλεθελ ηνῦην λῦλ ἐπνίεζελ; Ὅηη πνιιῶ ζαπκαζηόηεξνλ ἤλ, ὅηε ιακπξόηεξνο παξὰ π᾵ζηλ ἐθάλε· θαὶ παξακπζίαλ δὲ ν὎ κηθξὰλ θαηέιηπε κέιισλ ἀλαρσξε῔λ. ἖πεηδὴ γὰξ ἔκειινλ ὀδπλ᾵ζζαη ζθνδξ῵ο, ἀληίῤῥνπνλ α὎ην῔ο δηὰ ηνύησλ παξάθιεζηλ ἐπεηζάγεη. Καὶ δείπλνπ γελνκέλνπ, ηνῦ δηαβόινπ βεβιεθόηνο εἮο ηὴλ θαξδίαλ Ἰνύδα, ἵλα παξαδῶ α὎ηόλ. Σνῦην ἐθπιεηηόκελνο εἶπελ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, δει῵λ, ὅηη ηνῦηνλ ηὸλ ἢδε πξνδνῦλαη ἑιόκελνλ α὎ηὸλ ἔληςε. ∆είθλπζη δὲ α὎ηνῦ πνιιὴλ ηὴλ πνλεξίαλ, ὅηη ν὎δὲ η῵λ ἁι῵λ α὎ηὸλ ἟ θνηλσλία θαηέζρελ, ὃ κάιηζηα νἶδελ ἐπέρεηλ πνλεξίαλ, ν὎ ηὸ κέρξη η῅ο ἐζράηεο ἟κέξαο παξακε῔λαη ηὸλ δηδάζθαινλ α὎ηνῦ δηαβαζηάδνληα. ΕἮδὼο δὲ ὁ Ἰεζνῦο, ὅηη πάληα α὎ηῶ εἮο ρε῔ξα δέδσθελ ὁ Παηὴξ, θαὶ ὅηη ἀπὸ Θενῦ ἐμ῅ιζε, θαὶ πξὸο ηὸλ Θεὸλ ὏πάγεη. ἖ληαῦζα θαὶ ζαπκάδσλ ιέγεη, ὅηη ὇ ηνζνῦηνο, θαὶ ηειηθνῦηνο, ὁ παξὰ Θενῦ ἐιζὼλ, θαὶ πξὸο α὎ηὸλ ἀπηὼλ, ὁ πάλησλ θξαη῵λ, ηνῦην εἮξγάζαην, θαὶ ν὎δὲ νὓησο ἀπεμίσζε θαηαδέμαζζαη πξ᾵γκα ηνζνῦηνλ. Παξάδνζηλ δὲ, ὡο ἐκνὶ δνθε῔, ηὴλ η῵λ πηζη῵λ ζσηεξίαλ ἐληαῦζα θαιε῔. Καὶ γὰξ ὅηαλ ιέγῃ, Πάληα κνη παξεδόζε παξὰ ηνῦ Παηξόο κνπ, ηαύηελ ιέγεη ηὴλ παξάδνζηλ· ὡο θαὶ ἀιιαρνῦ

θεζηλ, ΢νὶ ἤζαλ, θαὶ ἐκνὶ α὎ηνὺο δέδσθαο· θαὶ πάιηλ, Ο὎δεὶο δύλαηαη ἐιζε῔λ πξόο κε, ἐὰλ κὴ ὁ Παηὴξ ἑιθύζῃ α὎ηόλ· θαὶ ὅηη, ἖ὰλ κὴ ᾖ δεδνκέλνλ α὎ηῶ ἐθ ηνῦ ν὎ξαλνῦ. Ἠ ηνῦην νὔλ θεζηλ, ἠ ὅηη ν὎δὲλ ἐιαηηνῦζζαη ἔκειιελ ἀπὸ ηνύηνπ, ἀπὸ Θενῦ ἐμειζὼλ, θαὶ πξὸο ηὸλ Θεὸλ ὏πάγσλ, θαὶ πάληα ἔρσλ. Ὅηαλ δὲ ἀθνύζῃο παξάδνζηλ, κεδὲλ ἀλζξώπηλνλ ὏πνιάβῃο· ηὴλ γὰξ εἮο ηὸλ Παηέξα ἐλδείθλπηαη ηηκὴλ θαὶ ὁκόλνηαλ. Ὥζπεξ γὰξ ὁ Παηὴξ α὎ηῶ παξαδίδσζηλ, νὓησ θαὶ α὎ηὸο ηῶ Παηξί. Καὶ δειν῔ Παῦινο ιέγσλ· Ὅηαλ παξαδῶ ηὴλ βαζηιείαλ ηῶ Θεῶ θαὶ Παηξί. Ἀλζξσπηλώηεξνλ δὲ α὎ηὸ ἐληαῦζα εἶπε, ηὴλ πνιιὴλ πεξὶ α὎ηνὺο ἐπηκέιεηαλ δεηθλύκελνο, θαὶ ηὴλ ἄθαηνλ πεξὶ α὎ηνὺο ἐκθαίλσλ ἀγάπελ, ὅηη ὡο νἮθείσλ ἐπεκειε῔ην ινηπὸλ, δηδάζθσλ α὎ηνὺο ηὴλ κε 59.383 ηέξα η῵λ ἀγαζ῵λ ηὴλ ηαπεηλνθξνζύλελ, ἡλ θαὶ ἀξρὴλ θαὶ ηέινο ἔθεζελ εἶλαη η῅ο ἀξεη῅ο. Ο὎ρ ἁπι῵ο δὲ πξόζθεηηαη ηὸ, Ἀπὸ Θενῦ ἐμ῅ιζε θαὶ πξὸο ηὸλ Θεὸλ ὏πάγεη· ἀιι' ἵλα κάζσκελ ὅηη ἄμηα ἐπνίεη ηνῦ ἐθε῔ζελ ἐιζόληνο θαὶ ἐθε῔ ἀπηόληνο, ἅπαληα θαηαπαη῵λ ηῦθνλ. Καὶ ἀλαζηὰο ἀπὸ ηνῦ δείπλνπ, θαὶ ζεὶο ηὰ Ἧκάηηα. βʹ. Ὅξα π῵ο ν὎ ηῶ λίςαη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἑηέξσο ηὸ ηαπεηλὸλ ἐλδείθλπηαη. Ο὎ γὰξ πξὶλ ἠ θαηαθιηζ῅λαη, ἀιιὰ κεηὰ ηὸ ἀλαπεζε῔λ πάληαο, ηόηε ἀλέζηε. Ἔπεηηα ν὎δὲ ἁπι῵ο λίπηεη, ἀιιὰ ηὰ Ἧκάηηα ἀπνηηζέκελνο. Καὶ ν὎δὲ κέρξη ηνύησλ ἔζηε, ἀιιὰ θαὶ ιέληηνλ δηεδώζαην. Καὶ ν὎δὲ ηνύηῳ ἞ξθέζζε, ἀιιὰ θαὶ α὎ηὸο ἐγέκηζε, θαὶ ν὎ρ ἑηέξῳ πιεξ῵ζαη ἐθέιεπζελ, ἀιιὰ πάληα α὎ηὸο ἐξγάδεηαη ηαῦηα, δηὰ πάλησλ δεηθλὺο ὅηη ν὎θ ἀθνζηνπκέλνπο δε῔ πνηε῔λ ηὰ ηνηαῦηα, ὅηαλ εὔ πνη῵κελ, ἀιιὰ κεηὰ πάζεο πξνζπκίαο. ἖κνὶ δὲ δνθε῔ ηνῦ πξνδόηνπ πξώηνπ λίςαη ηνὺο πόδαο, ἐθ ηνῦ εἮπε῔λ, Ἢξμαην λίπηεηλ ηνὺο πόδαο η῵λ καζεη῵λ, θαὶ ἐπαγαγε῔λ, Ἔξρεηαη πξὸο ΢ίκσλα Πέηξνλ, θαὶ ιέγεη α὎ηῶ ἐθε῔λνο· ΢ύ κνπ λίπηεηο ηνὺο πόδαο; Σα῔ο ρεξζὶ ηαύηαηο, θεζὶλ, αἷο ὀθζαικνὺο ἀλέῳμαο, θαὶ ιεπξνὺο ἐθάζεξαο, θαὶ λεθξνὺο ἀλέζηεζαο; Πνιιὴλ γὰξ ἔκθαζηλ θαὶ ηνῦην ἔρεη· δηόπεξ ν὎δὲ ἐδέεζελ α὎ηῶ ηη πιένλ εἮπε῔λ, ἠ ηὸ ΢ύ. Καὶ γὰξ θαζ' ἑαπηὸ Ἧθαλὸλ ἤλ ηὸ π᾵λ ἐλδείμαζζαη. Ζεηήζεηε δ' ἄλ ηηο εἮθόησο, π῵ο ν὎δεὶο α὎ηὸλ η῵λ ἄιισλ ἐθώιπζελ, ἀιιὰ Πέηξνο κόλνο, ὅπεξ ν὎ κηθξνῦ θίιηξνπ θαὶ αἮδνῦο ἤλ. Σίο νὔλ ἐζηηλ ἟ αἮηία; ἖κνὶ δνθε῔ πξόηεξνλ ηὸλ πξνδόηελ λίςαη, εἶηα πξὸο ηὸλ Πέηξνλ ἐιζε῔λ, θαὶ ηνὺο ἄιινπο ἀπ' ἐθείλνπ παηδεπζ῅λαη ινηπόλ. Ὅηη κὲλ νὔλ ἄιινλ ηηλὰ πξὸ α὎ηνῦ ἔληςε, δ῅ινλ ἐθ ηνῦ εἮπε῔λ. Ὅηε δὲ ἤιζε πξὸο Πέηξνλ. Ἀιι' ν὎θ ἔζηη ζθνδξὸο θαηήγνξνο ὁ ε὎αγγειηζηήο· ηὸ γὰξ, Ἢξμαην, ηνῦηό ἐζηηλ αἮληηηνκέλνπ. ΕἮ δὲ θαὶ ὁ Πέηξνο πξ῵ηνο ἤλ, ἀιι' εἮθὸο ηὸλ πξνδόηελ Ἦηακὸλ ὄληα, θαὶ πξὸ ηνῦ θνξπθαίνπ θαηαθιηζ῅λαη. Καὶ γὰξ θαὶ ἑηέξσζελ ηὸ Ἦηακὸλ α὎ηνῦ δείθλπηαη, ὅηαλ βάπηῃ κεηὰ ηνῦ ∆ηδαζθάινπ, θαὶ ὅηαλ ἐιεγρόκελνο κὴ θαηαλύζζεηαη. Ἀιι' ὁ κὲλ Πέηξνο ἅπαμ ἐπηηηκεζεὶο ἐλ ην῔ο ἔκπξνζζελ, θαὶ ηαῦηα ἀπὸ θηινζηνξγίαο ηὰ ῥήκαηα εἮπὼλ, νὓησ ζπλεζηάιε, ὡο θαὶ ἀγσλη῵λ θαὶ ηξέκσλ ἑηέξνπ δεεζ῅λαη πξὸο ηὴλ ἐξώηεζηλ· νὕηνο δὲ ζπλερ῵ο ἐιεγρόκελνο ν὎θ ᾐζζάλεην. Ὅηε γνῦλ ἤιζε πξὸο ηὸλ Πέηξνλ, Λέγεη α὎ηῶ ἐθε῔λνο· Κύξηε, ζύ κνπ λίπηεηο ηνὺο πόδαο; Λέγεη α὎ηῶ· Ὃ ἐγὼ πνη῵ ζὺ ν὎θ νἶδαο ἄξηη, γλώζῃ δὲ κεηὰ ηαῦηα· ηνπηέζηη, ηὸ θέξδνο ὅζνλ ηὸ ἐθ ηνύηνπ, ηὴλ ὠθέιεηαλ η῅ο δηδαζθαιίαο, θαὶ π῵ο Ἧθαλὸλ εἮο π᾵ζαλ ἀγαγε῔λ ηαπεηλνθξνζύλελ ἟κ᾵ο. Σί νὔλ ὁ Πέηξνο; Ἔηη θσιύεη, θαὶ ιέγεη· Ο὎ κὴ λίςῃο ηνὺο πόδαο κνπ εἮο ηὸλ αἮ῵λα. Σί πνηε῔ο, ὦ Πέηξε; ν὎ κέκλεζαη η῵λ πξνηέξσλ ῥεκάησλ; ν὎θ εἶπαο, Ἵιεώο ζνη, θαὶ ἢθνπζαο, Ὕπαγε ὀπίζσ κνπ, ζαηαλ᾵· θαὶ ν὎δὲ νὓησ ζσθξνλίδῃ, ἀιι' ἔηη ζθνδξὸο εἶ; Ναὶ, θεζί· πνιὺ γὰξ ηὸ γηλόκελνλ θαὶ ἐθπιήμεσο γέκνλ. ἖πεὶ νὔλ ἀπὸ πνιι῅ο ἀγάπεο ηνῦην ἔπξαηηελ ἐθε῔λνο, ἀπὸ η῅ο α὎η῅ο α὎ηὸλ ρεηξνῦηαη πάιηλ θαὶ ὁ Υξηζηὸο, ὥζπεξ νὔλ θαὶ ἐθε῔ ζθνδξ῵ο ἐπηηηκήζαο θαὶ εἮπὼλ, ΢θάλδαιόλ κνη εἶ· νὓησ θαὶ ἐληαῦζα ιέγσλ, ἖ὰλ κὴ λίςσ ζε, ν὎θ ἔρεηο κέξνο κεη' ἐκνῦ. Σί νὔλ ὁ ζεξκὸο θαὶ δηαθαήο; Κύξηε, κὴ ηνὺο πόδαο κνπ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηὰο ρε῔ξαο θαὶ ηὴλ θεθαιήλ. Καὶ ἐλ ηῆ παξαηηήζεη ζθνδξὸο, θαὶ ἐλ ηῆ ζπγρσξήζεη ζθνδξόηεξνο γίλεηαη· ἑθάηεξα δὲ ἐμ ἀγάπεο. ∆ηαηί γὰξ ν὎θ εἶπε, ηίλνο

ἕλεθελ ἐπνίεη ηνῦην· 59.384 ἀιι' ἀπεηιὴλ ἐλέζεηθελ; Ὅηη ἐθε῔λνο κὲλ ν὎θ ἂλ ἐπείζζε. ΕἮ γὰξ εἶπελ, Ἔαζνλ, δηὰ γὰξ ηνύηνπ πείζσ ὏κ᾵ο ηαπεηλνθξνλε῔λ, ὏πέζρεην ἂλ κπξηάθηο ηνῦην, ὏πὲξ ηνῦ κὴ ηὸλ ∆εζπόηελ ηνῦην πνη῅ζαη. Νῦλ δὲ ηί θεζηλ; Ὃ κάιηζηα ἐδεδνίθεη θαὶ ἔηξεκε, ηὸ δηαζρηζζ῅λαη α὎ηνῦ. Α὎ηὸο γάξ ἐζηηλ ὁ ζπλερ῵ο ἐξση῵λ, Πνῦ ὏πάγεηο; ∆ηόπεξ θαὶ ἔιεγελ, ὅηη Καὶ ηὴλ ςπρὴλ, θεζὶ, δώζσ ὏πὲξ ζνῦ. ΕἮ γὰξ ἀθνύζαο, ὅηη Ο὎θ νἶδαο ὃ πνη῵ ἐγὼ, γλώζῃ δὲ κεηὰ ηαῦηα, ν὎δὲ νὓησο ἀπέζηε, πνιιῶ κ᾵ιινλ, εἮ ἔκαζε. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην εἶπε, Γλώζῃ δὲ κεηὰ ηαῦηα, εἮδὼο, ὅηη ἐὰλ λῦλ κάζῃ, ἀληηθείζεηαη ἔηη. Καὶ ν὎θ εἶπε, ∆ίδαμνλ νὔλ κε, ἵλα ἀθ῵· ἀιι' ὃ πνιιῶ ζθνδξόηεξνλ ἤλ, ν὎δὲ καζε῔λ ἞λέζρεην, ἀιι' ἐλίζηαηαη πάιηλ, ιέγσλ· Ο὎ κὴ λίςῃο κνπ ηνὺο πόδαο. ἖πεηδὴ δὲ ἞πείιεζελ, ε὎ζέσο ἐράιαζε ηὸλ ηόλνλ. Σί δέ ἐζηη, Γλώζῃ κεηὰ ηαῦηα; Μεηὰ ηαῦηα, πόηε; Ὅηαλ ηῶ ἐκῶ ὀλόκαηη δαηκόληα ἐθβάιῃο, θεζίλ· ὅηαλ ἴδῃο εἮο ηνὺο ν὎ξαλνὺο ἀλαιακβαλόκελνλ· ὅηαλ παξὰ ηνῦ Πλεύκαηνο κάζῃο, ὅηη ἐθ δεμη῵λ θάζεκαη, ηόηε εἴζῃ ηὸ λῦλ γηλόκελνλ. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; ἖πεηδὴ εἶπελ ὁ Πέηξνο, Μὴ ηνὺο πόδαο κνπ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηὰο ρε῔ξαο θαὶ ηὴλ θεθαιὴλ, ὇ ιεινπκέλνο, θεζὶλ, ν὎ ρξείαλ ἔρεη εἮ κὴ ηνὺο πόδαο λίςαζζαη κόλνλ, ἀιι' ἔζηη θαζαξὸο ὅινο. Καὶ ὏κε῔ο θαζαξνί ἐζηε, ἀιι' ν὎ρὶ πάληεο. Ἢδεη γὰξ ηὸλ παξαδηδόληα α὎ηόλ. Καὶ εἮ θαζαξνί εἮζη, ηίλνο ἕλεθελ λίπηεηο ηνὺο πόδαο; Ὥζηε ἟κ᾵ο κεηξηάδεηλ καζε῔λ. ∆ηὰ ηνῦην ν὎θ ἐθ' ἕηεξνλ κέξνο ἤιζελ, ἀιι' ὃ η῵λ ἄιισλ ἀηηκόηεξνλ εἶλαη δνθε῔. Σί δέ ἐζηηλ, ὇ ιεινπκέλνο; Ἀληὶ ηνῦ, ὇ θαζαξόο. Ἆξ' νὔλ α὎ηνὶθαζαξνὶ ἤζαλ; νἵ γε ν὎δέπσ η῵λ ἁκαξηεκάησλ ἤζαλ ἀπειιαγκέλνη, ν὎δὲ Πλεύκαηνο ἞μησκέλνη, ἅηε η῅ο ἁκαξηίαο ἔηη θξαηνύζεο, η῅ο θαηάξαο ηνῦ ρεηξνγξάθνπ κέλνληνο, ηνῦ Ἧεξείνπ ν὎δέπσ πξνζελερζέληνο; π῵ο νὔλ α὎ηνὺο θαζαξνὺο εἶλαη ιέγεη; Ἀιι' ἵλα κὴ δηὰ ηαῦηα λνκίζῃο α὎ηνὺο θαζαξνὺο ὡο ἁκαξηεκάησλ ἀπειιαγκέλνπο, ἐπήγαγελ· Ἢδε ὏κε῔ο θαζαξνί ἐζηε δηὰ ηὸλ ιόγνλ ὃλ ἐιάιεζα ὏κ῔λ· ηνπηέζηη, Σαύηῃ ηέσο ἐζηὲ θαζαξνί. Ἢδε ηὸ θ῵ο ἐδέμαζζε, ἢδε η῅ο πιάλεο ἀπειιάγεηε η῅ο Ἰνπδατθ῅ο. Καὶ γὰξ ὁ πξνθήηεο θεζί· Λνύζαζζε, θαζαξνὶ γίλεζζε, ἀθέιεηε ηὰο πνλεξίαο ἀπὸ η῵λ ςπρ῵λ ὏κ῵λ. Ὥζηε ὁ ηνηνῦηνο ιέινπηαη θαὶ θαζαξόο ἐζηη. ἖πεὶ νὔλ π᾵ζαλ πνλεξίαλ ἔῤῥηςαλ ἀπὸ η῅ο ςπρ῅ο ἐθε῔λνη, θαὶ κεηὰ εἮιηθξηλνῦο δηαλνίαο ζπλ῅ζαλ α὎ηῶ, δηὰ ηνῦηό θεζη θαηὰ ηὸλ πξνθεηηθὸλ ιόγνλ, ὇ ιεινπκέλνο ἢδε θαζαξόο ἐζηη. Καὶ γὰξ ἐθε῔ ινπηξὸλ ν὎ ηὸ δη' ὓδαηνο ιέγεη ηὸ Ἰνπδατθὸλ, ἀιιὰ ηὸλ η῅ο ζπλεηδήζεσο θαζαξκόλ. γʹ. Γελώκεζα ηνίλπλ θαὶ ἟κε῔ο θαζαξνί· κάζσκελ θαιὸλ πνηε῔λ. Σί δέ ἐζηη ηὸ θαιόλ; Κξίλεηε ὀξθαλῶ, θαὶ δηθαηώζαηε ρήξαλ· θαὶ δεῦηε, θαὶ δηαιερζ῵κελ, ιέγεη Κύξηνο. Πνιὺο νὕηνο ὁ ιόγνο ἐλ ηα῔ο Γξαθα῔ο η῵λ ρεξ῵λ θαὶ η῵λ ὀξθαλ῵λ· ἀιι' ἟κ῔λ ν὎δεὶο ηνύηνπ ιόγνο. Καίηνη γε ἐλλόεζνλ ἟ιίθνλ ηὸ ἔπαζινλ. ἖ὰλ ὦζη, θεζὶλ, αἯ ἁκαξηίαη ὏κ῵λ ὡο θνηληθνῦλ, ὡο ρηόλα ιεπθαλ῵· ἐὰλ δὲ ὦζηλ ὡο θόθθηλνλ, ὡο ἔξηνλ ιεπθαλ῵. Καὶ γὰξ ἀπξνζηάηεπηνλ ἟ ρήξα· δηὰ ηνῦην πνιιὴλ ὏πὲξ α὎η῅ο πνηε῔ 59.385 ηαη ζπνπδήλ. Καὶ γὰξ παξὸλ δεπηέξνηο ὁκηι῅ζαη γάκνηο, δηὰ ηὸλ ηνῦ Θενῦ θόβνλ ηὰ ἀπὸ η῅ο ρεξείαο ὏πνκέλνπζη δεηλά. ὆ξέγσκελ ηνίλπλ α὎ηα῔ο ρε῔ξα ἅπαληεο θαὶ ἄλδξεο θαὶ γπλα῔θεο, ἵλα κή πνηε ὏πνζη῵κελ ηὰ η῅ο ρεξείαο δεηλά. Κἂλ ὏πνζη῵κελ, πνιιὴλ ἀπνζώκεζα θηιαλζξσπίαο ἟κ῔λ ἀθνξκήλ. Ο὎ κηθξὰ δύλακηο η῵λ δαθξύσλ η῅ο ρήξαο ἐζηὶλ, ἀιιὰ θαὶ α὎ηὸλ ηὸλ ν὎ξαλὸλ δηαλν῔μαη δύλαηαη. Μὴ ηνίλπλ α὎ηα῔ο ἐπεκβαίλσκελ, κεδὲ ρείξνλα πνη῵κελ ηὴλ 59.386 ζπκθνξὰλ, ἀιιὰ παληὶ ηξόπῳ βνεζ῵κελ. Ἂλ νὓησ πνη῵κελ, πνιιὴλ ἑαπην῔ο πεξηβαινῦκελ ἀζθάιεηαλ, θαὶ θαηὰ ηὸλ παξόληα θαὶ θαηὰ ηὸλ κέιινληα αἮ῵λα. Ο὎ γὰξ ἐληαῦζα κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἐθε῔ ἟κ῵λ πξνζηήζνληαη, ηὰ πιείνλα η῵λ ἁκαξηεκάησλ ἟κ῵λ δηὰ η῅ο εἮο α὎ηὰο ε὎εξγεζίαο ὏πνηεκλόκελαη, θαὶ κεηὰ παῤῥεζίαο πνηνῦζαη παξαζη῅λαη ηῶ βήκαηη ηνῦ Υξηζηνῦ· νὕ γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.385 ΟΜΘΛΘΑ ΟΑʹ. Καὶ ἔιαβε ηὰ Ἧκάηηα α὎ηνῦ, θαὶ ἀλαπεζὼλ πά ιηλ, εἶπελ α὎ην῔ο· Γηλώζθεηε ηί πεπνίεθα ὏κ῔λ; θαὶ ηὰ ἑμ῅ο.
αʹ. Υαιεπὸλ, ἀγαπεηνὶ, ραιεπὸλ εἮο βάζνο θαθ῵λ ἐιζε῔λ. Λνηπὸλ γὰξ δπζδηόξζσηνο ἟ ςπρὴ γίλεηαη. ∆ηὰ ηνῦην ρξὴ πάληα πξάηηεηλ, ὥζηε κὴ ἁι῵λαη ηὴλ ἀξρήλ. Ε὎θνιώηεξνλ γὰξ κὴ ἐκπεζε῔λ, ἠ ἐκπεζόληα ἀλαθηήζαζζαη ἑαπηόλ. Ὅξα γνῦλ, ἐπεηδὴ ἐλέβαιελ ἑαπηὸλ ὁ Ἰνύδαο, πόζεο ἀπνιαύεη βνεζείαο, θαὶ ν὎δὲ νὓησ δηαλίζηαηαη. Εἶπε πξὸο α὎ηὸλ, ὅηη Εἷο ἐμ ὏κ῵λ δηάβνιόο ἐζηηλ· εἶπελ, ὅηη Ο὎ πάληεο πηζηεύνπζηλ· εἶπελ, ὅηη Ο὎ πεξὶ πάλησλ ιέγσ· θαὶ, ὅηη Οἶδα ἐγὼ νὑο ἐμειεμάκελ, θαὶ ν὎δελὸο ηνύησλ αἮζζάλεηαη. Ὡο δὲ ἔληςε ηνὺο πόδαο, θαὶ ἀλέιαβε ηὰ Ἧκάηηα α὎ηνῦ, θαὶ θαηεθιίζε, θεζί· Γηλώζθεηε ηί πεπνίεθα ὏κ῔λ; Ο὎θέηη πξὸο Πέηξνλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ πξὸο ἅπαληαο δηαιέγεηαη. ὖκε῔ο θσλε῔ηέ κε, ὇ Κύξηνο θαὶ ὁ δηδάζθαινο· θαὶ θαι῵ο ιέγεηε· εἮκὶ γάξ. ὖκε῔ο θσλε῔ηέ κε. Σὴλ θξίζηλ α὎η῵λ πξνζιακβάλεη. Εἶηα ἵλα κὴ η῅ο ἐθείλσλ ράξηηνο εἶλαη δόμῃ ηὰ ῥήκαηα, ἐπάγεη· ΕἮκὶ γάξ. Σῶ κὲλ νὔλ παξ' α὎η῵λ ηὸλ ιόγνλ εἮζαγαγε῔λ, ε὎ζέσο ἀλεπαρζ῅ πνηε῔· ηῶ δὲ παξ' ἐθείλσλ εἮζαρζέληα βεβαη῵ζαη παξ' ἑαπηνῦ, ἀλύπνπηνλ. ΕἮκὶ γὰξ, θεζίλ. ὇ξᾶο ὅηαλ πξὸο ηνὺο καζεηὰο δηαιέγεηαη, π῵ο ἐθθαιύπησλ ηὰ θαζ' ἑαπηὸλ θζέγγεηαη κ᾵ιινλ; Ὥζπεξ νὔλ ιέγεη, Μὴ θαιέζεηε δηδάζθαινλ ἐπὶ η῅ο γ῅ο· εἷο γὰξ ὏κ῵λ ἐζηηλ ὁ θαζεγεηήο· νὓησ ιέγεη, Καὶ κὴ θαιέζεηε παηέξα ἐπὶ η῅ο γ῅ο. Σὸ δὲ, Εἷο θαὶ Εἷο, ν὎ πεξὶ ηνῦ Παηξὸο εἴξεηαη κόλνλ ἀιιὰ θαὶ πεξὶ α὎ηνῦ. ΕἮ γὰξ ἑαπηὸλ ἐθβάιισλ ἔιεγε, π῵ο θεζηλ, Ἵλα πἯνὶ θσηὸο γέλεζζε; Καὶ πάιηλ, εἮ δηδάζθαινλ κόλνλ ἔιεγε ηὸλ Παηέξα, π῵ο ιέγεη, ΕἮκὶ γάξ; θαὶ πάιηλ, Εἷο ἐζηηλ ὏κ῵λ ὁ θαζεγεηὴο, ὁ Υξηζηόο; ΕἮ νὔλ ἐγὼ, θεζὶλ, ὁ Κύξηνο θαὶ ὁ ∆ηδάζθαινο, ἔληςα ὏κ῵λ ηνὺο πόδαο, θαὶ ὏κε῔ο ἀιιήινπο ὀθείιεηε λίπηεηλ. Σνῦην γὰξ ὏πόδεηγκα ἔδσθα ὏κ῔λ, ἵλα θαζὼο ἐγὼ ἐπνίεζα ὏κ῔λ, νὓησ θαὶ ὏κε῔ο πνη῅ηε. Καὶ κὴλ ν὎θ ἔζηη ηὸ α὎ηό. Α὎ηὸο κὲλ γὰξ δηδάζθαινο θαὶ Κύξηνο, ὏κε῔ο δὲ ἀιιήισλ ὁκόδνπινη. Σί νὔλ ἐζηη ηὸ, Οὓησ; Μεηὰ η῅ο α὎η῅ο ζπνπδ῅ο. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην ἀπὸ η῵λ κεηδόλσλ πξαγκάησλ ιακβάλεη ηὰ παξαδείγκαηα, ἵλα θἂλ ηὸ ἔιαηηνλ ἐξγαζώκεζα. Καὶ γὰξ νἯ δηδάζθαινη ην῔ο παηζὶ ηὰ γξάκκαηα κεηὰ πνιινῦ ηνῦ θάιινπο γξάθνπζηλ, ἵλα θἂλ πξὸο ηὸ θαηαδεέζηεξνλ ἔιζσζη η῅ο κηκήζεσο. Πνῦ λῦλ νἯ δηαπηύνληεο ηνὺο ὁκνδνύινπο; πνῦ λῦλ νἯ ηὰο ηηκὰο ἀπαηηνῦληεο; Σνῦ πξνδόηνπ ηνὺο πόδαο ὁ Υξηζηὸο ἔληςε, ηνῦ Ἧεξνζύινπ θαὶ θιέπηνπ, θαὶ παξὰ ηὸλ θαηξὸλ η῅ο πξνδνζίαο, θαὶ ἀληάησο ἔρνληα ηξαπέδεο θνηλσλὸλ 59.386 ἐπνίεζε· θαὶ ζὺ κέγα θξνλε῔ο θαὶ ηὰο ὀθξῦο ἀλαζπᾶο; Σνὺο πόδαο νὔλ ἀιιήισλ λίπησκελ, θεζίλ· ν὎θνῦλ θαὶ η῵λ νἮθεη῵λ. Καὶ ηί κέγα, εἮ θαὶ η῵λ νἮθεη῵λ; ἖ληαῦζα κὲλ γὰξ ὁ δνῦινο θαὶ ὁ ἐιεύζεξνο, ὀλνκάησλ ἐζηὶ δηαθνξά· ἐθε῔ δὲ, πξαγκάησλ ἀιήζεηα. Φύζεη γὰξ α὎ηὸο Κύξηνο ἤλ, θαὶ ἟κε῔ο δνῦινη, θαὶ ν὎δὲ ηνῦην παξῃηήζαην λῦλ πνηε῔λ. Νπλὶ δὲ ἀγαπεηὸλ, εἮ κὴ ην῔ο ἐιεπζέξνηο ὡο δνύινηο ἟κε῔ο ρξεζαίκεζα, ὡο ἀλδξαπόδνηο ἀξγπξσλήηνηο. Καὶ ηί ἐξνῦκελ ηόηε, ηνζαύηεο κὲλ ἀλεμηθαθίαο ὏πνδείγκαηα ιαβόληεο, α὎ηνὶ δὲ ν὎δὲ κηθξὸλ κηκνύκελνη, ἀιι' ἐμ ἐλαληίαο ἑζη῵ηεο, θαὶ πξὸο δηάκεηξνλ ἐπαηξόκελνη, θαὶ ηὴλ ὀθεηιὴλ ν὎θ ἀπνδηδόληεο; ὆θεηιέηαο γὰξ ἟κ᾵ο ἀιιήισλ θαηέζηεζελ ὁ Θεὸο, α὎ηὸο θαηάξμαο ηνύηνπ, θαὶ ὀθεηιέηαο ἐιάηηνλνο κνίξαο. Α὎ηὸο κὲλ γὰξ Κύξηνο ἤλ· ἟κε῔ο δὲ πξὸο ηνὺο ζπλδνύινπο ηνῦην πνηνῦκελ, ἐὰλ πνηήζσκελ. Ὃ δὴ θαὶ α὎ηὸ ᾐλίμαην δηὰ ηνῦ εἮπε῔λ· ΕἮ νὔλ ἐγὼ, ὁ Κύξηνο θαὶ ὁ ∆ηδάζθαινο· θαὶ πάιηλ, Οὓησ θαὶ ὏κε῔ο. Σὸ κὲλ γὰξ ἀθόινπζνλ ἤλ εἮπε῔λ, Πόζῳ κ᾵ιινλ ἟κε῔ο νἯ δνῦινη· ἀιι' ἀθ῅θελ α὎ηὸ ηῶ ζπλεηδόηη η῵λ ἀθξνσκέλσλ. Σί δήπνηε δὲ α὎ηὸ λῦλ πεπνίεθελ; Ἔκειινλ ινηπὸλ ηηκ῅ο ἀπνιαύζεζζαη, νἯ κὲλ πιείνλνο, νἯ δὲ ἐιάηηνλνο. βʹ. Ἵλ' νὔλ κὴ θαη' ἀιιήισλ ἐπαίξσληαη, θαὶ ηαῦηα ιέγσζηλ ἃ θαὶ πξὸ ηνύηνπ, Σίο ἐζηη κείδσλ; κεδὲ ἀγαλαθη῵ζη

πξὸο ἀιιήινπο, πάλησλ α὎η῵λ θαζαηξε῔ ηὰ θξνλήκαηα, ιέγσλ, ὅηη Κἂλ ζθόδξα ᾖο κέγαο, ὀθείιεηο ἐπὶ ηνῦ ἀδειθνῦ κεδὲλ κέγα θξνλε῔λ. Καὶ ν὎θ εἶπε ηὸ κε῔δνλ, ὅηη ΕἮ ἐγὼ ηνῦ πξνδόηνπ ηνὺο πόδαο ἔληςα, ηί κέγα, ἂλ ὏κε῔ο ηνὺο ἀιιήισλ; ἀιιὰ δηὰ η῵λ ἔξγσλ α὎ηὸ δειώζαο, εἴαζελ ἐλ ηῆ θξίζεη η῵λ ζεσκέλσλ ινηπόλ. ∆ηὰ ηνῦην ἔιεγελ, Ὃο ἂλ πνηήζῃ θαὶ δηδάμῃ, νὕηνο κέγαο θιεζήζεηαη. Σνῦην γάξ ἐζηη ηὸ δηδάμαη, ηὸ δηὰ η῵λ ἔξγσλ α὎ηὸ πνηε῔λ. Σίλα γὰξ ν὎θ ἂλ ηνῦην ηῦθνλ θαζέινη; πνίαλ ν὎θ ἂλ θελώζεηελ ἀπόλνηαλ θαὶ ἀιαδνλείαλ; ὇ θαζήκελνο ἐπὶ η῵λ Υεξνπβὶκ, ηνὺο πόδαο ἔληςε ηνῦ πξνδόηνπ· ζὺ δὲ, ἄλζξσπε, γ῅ θαὶ ζπνδὸο ὢλ, θαὶ ηέθξα, θαὶ θόληο, ἐπαίξεηο ζεαπηὸλ θαὶ κέγα θξνλε῔ο; θαὶ πόζεο ν὎θ ἂλ εἴεο ἄμηνο γεέλλεο; ΕἮ νὔλ ὄλησο ἐπηζπκε῔ο κεγάινπ θξνλήκαηνο, δεῦξν, ἐγώ ζνη δείμσ ὁδόλ· ν὎δὲ γὰξ νἶδαο ηί πνηέ ἐζηη. ὇ ηνίλπλ ην῔ο παξνῦζηλ ὡο κεγάινηο πξνζέρσλ, νὕηνο ςπρ῅ο ἐζηηλ ε὎ηεινῦο. Ὥζηε ν὎δὲ ηαπεηλνθξνζύλε γέλνηη' ἂλ, εἮ κὴ κεηὰ κεγαινςπρίαο· ν὎δὲ θύζεκα, εἮ κὴ ἀπὸ κηθξνςπρίαο. Καζάπεξ γὰξ νἯ πα῔δεο νἯ κηθξνὶ πξὸο ηὰ ε὎ηει῅ η῵λ πξαγκάησλ ἐπηόεληαη, πξὸο ζθαίξαο θαὶ ηξνρνὺο θαὶ ἀζηξαγάινπο θερελόηεο, η῵λ δὲ κεγάισλ ν὎δὲ ἔλλνηαλ ιαβε῔λ δύλαληαη· νὓησ δὴ θαὶ ἐληαῦζα ὁ κὲλ θηινζνθ῵λ ν὎δὲλ ἟γήζεηαη ηὰ παξόληα (ν὎θνῦλ ν὎δὲ α὎ηὸο αἯξήζεηαη θαηαζρε῔λ, ν὎δὲ παξ' 59.387 ἑηέξνπ α὎ηὰ ιαβε῔λ) ὁ δὲ κὴ ηνηνῦηνο ἐλαληία πείζεηαη, πξὸο ἀξάρλαο, θαὶ ζθηὰο, θαὶ ὀλείξαηα, θαὶ ηὰ ηνύησλ ἀδξαλέζηεξα πξάγκαηα ἐπηνεκέλνο. Ἀκὴλ, ἀκὴλ ιέγσ ὏κ῔λ, ν὎θ ἔζηη δνῦινο κείδσλ ηνῦ θπξίνπ α὎ηνῦ, ν὎δὲ ἀπόζηνινο κείδσλ ηνῦ πέκςαληνο α὎ηόλ. ΕἮ ηαῦηα νἴδαηε, καθάξηνί ἐζηε ἐὰλ πνη῅ηε α὎ηά. Ο὎ πεξὶ πάλησλ ὏κ῵λ ιέγσ, ἀιι' ἵλα ἟ Γξαθὴ πιεξσζῆ, ὅηη ὇ ηξώγσλ κεη' ἐκνῦ ηὸλ ἄξηνλ, ἐπ῅ξελ ἐπ' ἐκὲ ηὴλ πηέξλαλ α὎ηνῦ. Ὃ ἀλσηέξσ εἶπε, ηνῦην θαὶ ἐληαῦζα ιέγεη ἐληξέπσλ. ΕἮ γὰξ ν὎θ ἔζηη δνῦινο κείδσλ ηνῦ θπξίνπ α὎ηνῦ, ν὎δὲ ἀπόζηνινο κείδσλ ηνῦ πέκςαληνο α὎ηὸλ, παξ' ἐκνῦ δὲ ηαῦηα γέγνλε, πνιιῶ κ᾵ιινλ ρξὴ ηαῦηα παξ' ὏κ῵λ γελέζζαη. Εἶηα ἵλα κή ηηο εἴπῃ, Σί δήπνηε ηαῦηα ιέγεηο; λῦλ γὰξ ν὎θ νἴδακελ· πξνζέζεθε ηνῦην α὎ηό· Ο὎ρ ὡο ἀγλννῦζη ηαῦηα ιέγσ, ἀιι' ἵλα δηὰ η῵λ ἔξγσλ ἐπηδείμεηε ηὰ ιεγόκελα. Σὸ κὲλ γὰξ εἮδέλαη, πάλησλ· ηὸ δὲ πνηε῔λ, ν὎ πάλησλ. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην εἶπε, Μαθάξηνί ἐζηε ἐὰλ πνη῅ηε α὎ηά. ∆ηὰ δὴ ηνῦην α὎ηὸ ζπλερ῵ο θαὶ ἐγὼ ἀεὶ ιέγσ, θαίηνη γε εἮδόησλ ὏κ῵λ, ἵλα εἮο ηὸ ἔξγνλ ὏κ᾵ο ἐκβηβάζσ. ἖πεὶ θαὶ Ἰνπδα῔νη νἴδαζηλ, ἀιι' ν὎θ εἮζὶ καθάξηνη· ν὎ γὰξ πνηνῦζηλ α὎ηά. Ο὎ πεξὶ πάλησλ, θεζὶλ, ὏κ῵λ ιέγσ. Βαβαὶ η῅ο ἀλεμηθαθίαο! ν὎δέπσ ηὸλ πξνδόηελ ἐιέγρεη, ἀιιὰ ζπζθηάδεη ηὸ πξ᾵γκα, ἐληεῦζελ δηδνὺο α὎ηῶ κεηαλνίαο ρώξαλ. Καὶ ἐιέγρεη, θαὶ ν὎θ ἐιέγρεη, νὓησ ιέγσλ· ὇ ηξώγσλ κεη' ἐκνῦ ηὸλ ἄξηνλ, ἐπ῅ξελ ἐπ' ἐκὲ πηέξλαλ. ∆νθε῔ δέ κνη θαὶ ηὸ, Ο὎θ ἔζηη δνῦινο κείδσλ ηνῦ θπξίνπ α὎ηνῦ, θαὶ πξὸο ηνῦην εἮξ῅ζζαη, ἵλα εἴ πνηε παξὰ νἮθεη῵λ, ἠ παξά ηηλσλ ε὎ηειεζηέξσλ πάζνηέλ ηηλεο θαθὸλ, κὴ ζθαλδαιίδσληαη, εἮο ηὸ θαηὰ ηὸλ Ἰνύδαλ ἀθνξ῵ληεο παξάδεηγκα, ὃο κπξίσλ ἀπνιαύζαο ἀγαζ῵λ, ην῔ο ἐλαληίνηο ἞κείβεην ηὸλ ε὎εξγέηελ. ∆ηὸ θαὶ ἐπήγαγελ· ὇ ηξώγσλ κεη' ἐκνῦ ἄξηνλ· θαὶ πάληα ηὰ ἄιια παξεὶο, ηνῦην, ὃ κάιηζηα Ἧθαλὸλ ἤλ α὎ηὸλ θαηαζρε῔λ θαὶ ἐληξέςαη, ηέζεηθελ. ὇ παξ' ἐκνῦ ηξεθόκελνο, ὁ παξ' ἐκνῦ ηξαπέδεο θνηλσλ῵λ, θεζί. Σαῦηα δὲ ἔιεγε, παηδεύσλ α὎ηνὺο ηνὺο θαθ῵ο πνηνῦληαο ε὎εξγεηε῔λ, θἂλ κέλσζηλ ἀληάησο ἔρνληεο. ΕἮπὼλ δὲ, Ο὎ πεξὶ πάλησλ ὏κ῵λ ιέγσ, ἵλα κὴ εἮο πνιινὺο πεξηζηήζῃ ηὸ δένο, ἀπνζρίδεη ινηπὸλ α὎ηὸλ, νὓησ ιέγσλ· ὇ ηξώγσλ κεη' ἐκνῦ ηὸλ ἄξηνλ. Σὸ γὰξ, Ο὎ πεξὶ πάλησλ, ν὎ πάλησο εἮο ἕλα πεξηίζηε ηὸλ ιόγνλ· δηὸ ἐπήγαγελ· ὇ ηξώγσλ κεη' ἐκνῦ ηὸλ ἄξηνλ, δεηθλὺο ἐθείλῳ ηῶ ηαιαηπώξῳ, ὅηη ν὎θ ἀγλν῵λ ζπιιακβάλεηαη, ἀιιὰ θαὶ ζθόδξα εἮδώο· ὃ θαὶ α὎ηὸ κάιηζηα πάλησλ Ἧθαλὸλ ἤλ α὎ηὸλ θαηαζρε῔λ. Καὶ ν὎θ εἶπε, Παξαδίδσζηλ ἐκὲ, ἀιι', Ἤξελ ἐπ' ἐκὲ πηεξληζκόλ· ηὸ δνιεξὸλ θαὶ ὓπνπινλ θαὶ ιαζξα῔νλ η῅ο ἐπηβνπι῅ο παξαζη῅ζαη βνπιόκελνο. γʹ. Σαῦηα δὲ γέγξαπηαη, ἵλα κὴ κλεζηθαθ῵κελ ην῔ο ἀδηθνῦζηλ, ἀιι' ἐιέγρσκελ α὎ηνὺο θαὶ ζξελ῵κελ. Θξήλσλ γὰξ ἄμηνη, ν὎ρ νἯ

πάζρνληεο, ἀιι' νἯ πνηνῦληεο θαθ῵ο. ἗απηνὺο κὲλ γὰξ κέγηζηα ἀδηθνῦζηλ ὅ ηε πιενλέθηεο, ὅ ηε ζπθνθάληεο, ὅ ηε ἕηεξόλ ηη θαθὸλ ἐξγαδόκελνο· ἟κ᾵ο δὲ ὠθεινῦζη ηὰ κέγηζηα ἐὰλ κὴ ἑαπηνὺο ἐθδηθ῵κελ. Οἷόλ ηη ιέγσ· Ἣξπαζελ ὁ δε῔λα; ε὎ραξίζηεζαο ὏πὲξ η῅ο ἀδηθίαο ζὺ, θαὶ ἐδόμαζαο ηὸλ Θεόλ; Μπξίνπο δηὰ η῅ο ε὎ραξηζηίαο ἐθείλεο ἐθαξπώζσ κηζζνύο· ὥζπεξ νὔλ ἐθε῔λνο ἄθαηνλ ἑαπηῶ ζπλήγαγε πῦξ. ΕἮ δὲ ιέγνη ηηο· Σί γὰξ, εἮ κὴ ἞δπλάκελ ἀκύλαζζαη ηὸλ ἀδηθήζαληα; ἀζζελέζηεξνο ὤλ; ἐθε῔λν ἂλ εἴπνηκη, ὅηη ἦδύλαζν πξ᾵μαη ηὸ δπζρεξ᾵λαη, ηὸ ἀπνδπζπεη῅ζαη· ηαῦηα γὰξ ἐλ ἐμνπζίᾳ ἟κ῵λ, ηὸ θαηεύμαζζαη ηνῦ ιειππεθόηνο, ηὸ 59.388 θαηαξάζαζζαη α὎ηῶ κπξία, ηὸ πξὸο πάληαο δηαβαιε῔λ. ὇ ηνίλπλ ηαῦηα κὴ πνηήζαο, θαὶ ηνῦ κὴ ἀκύλαζζαη κηζζὸλ ιήςεηαη. ∆῅ινλ γὰξ ὅηη θαὶ ἐθείλνπ θύξηνο ὢλ, ν὎θ ἂλ ἐπνίεζελ. ὇ γὰξ ἞δηθεκέλνο, ηῶ παξαηπρόληη θέρξεηαη ὅπιῳ, ὅηαλ κηθξόςπρνο ὢλ, θαηάξαηο, ινηδνξίαηο, ἐπηβνπια῔ο ἀκύλεηαη ηὸλ ἞δηθεθόηα. Σαῦηα ηνίλπλ θαὶ ζὺ κὴ πνηήζῃο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ εὔμαη πεξὶ α὎ηνῦ· θαὶ γὰξ ἂλ ηαῦηα κὴ πνηήζῃο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ εὒμῃ ὏πὲξ α὎ηνῦ, ηῶ Θεῶ γέγνλαο ὅκνηνο. Εὒρεζζε γὰξ, θεζὶλ, ὏πὲξ η῵λ ἐπεξεαδόλησλ ὏κ᾵ο, ὅπσο γέλεζζε ὅκνηνη ηῶ Παηξὶ ὏κ῵λ ηῶ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο. ὇ξᾶο π῵ο κέγηζηα θεξδαίλνκελ ἀπὸ η῅ο η῵λ ἑηέξσλ ἐπεξείαο; Ο὎δὲλ νὓησ ηὸλ Θεὸλ ε὎θξαίλεη, ὡο ηὸ κὴ ἀπνδηδόλαη θαθὸλ ἀληὶ θαθνῦ. Καὶ ηί ιέγσ, κὴ ἀπνδηδόλαη θαθὸλ ἀληὶ θαθνῦ; Σἀλαληία κὲλ νὔλ ἀπνδηδόλαη ἐπεηάγεκελ, ε὎εξγεζίαο ε὎ράο. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ὁ Υξηζηὸο ηὸλ κέιινληα α὎ηὸλ πξνδηδόλαη ην῔ο ἐλαληίνηο π᾵ζηλ ἞κείςαην· νἷνλ, ηνὺο πόδαο ἔληπηελ, ἢιεγρε ιάζξα, θεηδνκέλσο ἔπιεηηελ, ἐζεξάπεπζε, ηξαπέδεο θαὶ θηιήκαηνο κεηεδίδνπ· θαὶ ν὎δὲ ηνύηνηο ἐγέλεην βειηίσλ, θαὶ ὅκσο παξέκελελ α὎ηὸο ηὰ ἑαπηνῦ πνη῵λ. Ἀιιὰ θέξε θαὶ ἀπὸ η῵λ δνύισλ ζε παηδεύζσκελ, θαὶ ἐθ πεξηνπζίαο η῵λ ἐλ ηῆ Παιαηᾶ, ἵλα εἮδῆο ν὎δεκίαλ ἔρνληαο ἟κ᾵ο ἀπνινγίαο ἀθνξκὴλ, ὅηαλ κλεζηθαθ῵κελ. Βνύιεζζε νὔλ εἴπσ Μσυζέα, ἠ ἔηη ηὸλ ιόγνλ ἀλσηέξσ ἀγάγσκελ; Ὅζῳ γὰξ ἂλ ἀξραηόηεξα δεηρζῆ ηὰ παξαδείγκαηα, ηνζνύηῳ κ᾵ιινλ ἟κε῔ο ληθώκεζα. Σί δήπνηε δέ; Ὅηη ηόηε δπζθνισηέξα ἤλ ἟ ἀξεηή. Ο὎δὲ γὰξ ὏πνζήθαο ἐγγξάθνπο εἶρνλ ἐθε῔λνη ηόηε, ν὎ βίσλ παξαδείγκαηα· ἀιιὰ γπκλὴ θαζ' ἑαπηὴλ ἟ θύζηο ἞γσλίδεην, θαὶ ἀλεξκάηηζηνο παληαρνῦ λήρεζζαη ἞λαγθάδεην. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ηὸλ Ν῵ε ἐπαηλ῵λ, ν὎ρ ἁπι῵ο ηέιεηνλ ἐθάιεζελ, ἀιιὰ πξνζέζεθελ, ἖λ ηῆ γελεᾶ α὎ηνῦ, δει῵λ, ὅηη ἐλ ἐθείλῳ ηῶ ρξόλῳ, ὅηε πνιιὰ ηὰ θσιύκαηα ἤλ· ἐπεὶ κεη' α὎ηὸλ ἔιακςαλ ἕηεξνη, θαὶ ὅκσο ν὎δὲλ ἔιαηηνλ α὎η῵λ ἕμεη. ἖λ γὰξ ην῔ο ρξόλνηο α὎ηνῦ ηέιεηνο ἤλ. Σίο νὔλ πξὸ Μσυζέσο καθξόζπκνο; ὇ καθάξηνο θαὶ γελλα῔νο Ἰσζὴθ, ὃο ηῆ ζσθξνζύλῃ ιάκςαο, ν὎θ ἔιαηηνλ ἔιακςε ηῆ καθξνζπκίᾳ. ἖πξάζε γὰξ ν὎δὲλ ἞δηθεθὼο, ἀιιὰ ζεξαπεύσλ, δνπιεύσλ, ηὰ νἮθεη῵λ πάληα ἐπηδεηθλύκελνο. Καηήλεγθαλ γνῦλ α὎ηῶ ςόγνλ πνλεξὸλ, θαὶ ν὎θ ἞κύλαην, θαίηνη ηὸλ παηέξα ἔρσλ κεζ' ἑαπηνῦ· ἀιιὰ θαὶ ἀπ῅ιζε θνκίδσλ α὎ην῔ο εἮο ηὴλ ἔξεκνλ ηξνθήλ· θαὶ ν὎ρ ε὏ξὼλ α὎ηνὺο, ν὎ πεξηεθάθεζελ, ν὎δὲ ὏πέζηξεςε (θαίηνη γε εἶρε πξόθαζηλ, εἴ γε ἐβνύιεην), ἀιιὰ πξὸο ηὰ ζεξία θαὶ ηνὺο ὠκνὺο ἐθείλνπο ἔκελελ ἀδειθνῦ γλεζίνπ θπιάηησλ πξναίξεζηλ. Πάιηλ ηὸ δεζκσηήξηνλ νἮθήζαο, θαὶ ηὴλ αἮηίαλ ἐξσηεζεὶο, ν὎δὲλ εἶπε πεξὶ α὎η῵λ πνλεξὸλ, ἀιι' ὅηη Ο὎δὲλ ἐπνίεζα, θαὶ, Κινπῆ ἐθιάπελ ἐθ γ῅ο ἗βξαίσλ. Καὶ κεηὰ ηαῦηα πάιηλ γελόκελνο θύξηνο, θαὶ ἔζξεςε, θαὶ ἀπήιιαμε κπξίσλ δεηλ῵λ. Ἂλ γὰξ λήθσκελ, ν὎θ Ἦζρύεη ηνῦ πιεζίνλ ἟ θαθία η῅ο ἀξεη῅ο ἟κ᾵ο ἐθβαιε῔λ η῅ο ἑαπη῵λ. Ἀιι' ν὎θ ἐθε῔λνη ηνηνῦηνη· ἀιιὰ θαὶ ἀπέδπζαλ, θαὶ ἀλειε῔λ ἐπερείξεζαλ θαὶ ὀλεηδίδνπζη ηὸ ἐλύπληνλ, θαίηνη θαὶ ηξνθὴλ παξ' α὎ηνῦ θνκηζάκελνη, θαὶ δσ῅ο θαὶ ἐιεπζεξίαο α὎ηὸλ ἐθβαιε῔λ ἐπερείξνπλ. Καὶ νἯ κὲλ ἢζζηνλ, ηὸλ δὲ ἀδειθὸλ πεξηεώξσλ ἐλ ιάθθῳ γπκλὸλ ἐῤῥηκκέλνλ. Σί ηαύηεο η῅ο ζεξησδίαο 59.389 γέλνηη' ἂλ ρε῔ξνλ; πόζσλ ἀλδξνθόλσλ ν὎θ ἤζαλ ρείξνπο; Καὶ κεηὰ ηαῦηα δὲ α὎ηὸλ ἀλειθύζαληεο, κπξίνηο ζαλάηνηο παξέδσθαλ, ἀλζξώπνηο βαξβάξνηο θαὶ ἀγξίνηο α὎ηὸλ ἀπνδόκελνη πξὸο βαξβάξνπο

κέιινπζηλ ἀπηέλαη. Ἀιι' α὎ηὸο γελόκελνο βαζηιεὺο, ν὎ κόλνλ ηὴλ ηηκσξίαλ α὎ην῔ο ἀθ῅θελ, ἀιιὰ θαὶ η῅ο ἁκαξηίαο α὎ηνὺο, ηό γε εἮο α὎ηὸλ ἥθνλ, ἀπήιιαμελ, νἮθνλνκίαλ Θενῦ ηὰ γεγελεκέλα θαι῵λ, ν὎ πνλεξίαλ ἐθείλσλ. Καὶ ἅπεξ δὲ ἐπνίεζελ εἮο α὎ηνὺο, ν὎ κλεζηθαθ῵λ, ἀιι' ὏πὲξ ηνῦ ἀδειθνῦ ηαῦηα πάληα ὏πεθξίλαην. Μεηὰ γνῦλ ηαῦηα ἐπεηδὴ εἶδελ ἀληερνκέλνπο α὎ηνῦ, ἔῤῥηςε ηὸ πξνζσπε῔νλ ε὎ζέσο θαὶ ὠιόιπμε θαὶ πεξηεπηύμαην ὡο ηὰ κέγηζηα ε὎εξγεηεκέλνο, ὁ πάιαη παξ' α὎η῵λ ἀλῃξεκέλνο· θαὶ πάληαο α὎ηνὺο εἮο Αἴγππηνλ θαη 59.390 ήγαγε, θαὶ κπξίαηο ε὎εξγεζίαηο ἞κείςαην. Σίλα νὔλ ἕμνκελ ἀπνινγίαλ κεηὰ λόκνλ θαὶ ράξηλ θαὶ ηνζαύηεο θηινζνθίαο ἐπίδνζηλ, κεδὲ ηὸλ πξὸ η῅ο ράξηηνο θαὶ ηνῦ λόκνπ δειώζαληεο; ηίο ἟κ᾵ο ἐμαηξήζεηαη η῅ο θνιάζεσο; Ο὎ γὰξ ἔζηη, ν὎θ ἔζηη ηη κλεζηθαθίαο ραιεπώηεξνλ. Καὶ ηνῦην ἐδήισζελ ὁ ηὰ κπξία ηάιαληα ὀθείισλ· εἶηα ν὎θ ἀπαηηεζεὶο θαὶ πάιηλ ἀπαηηεζείο· ν὎θ ἀπαηηεζεὶο κὲλ, δηὰ ηὴλ ηνῦ Θενῦ θηιαλζξσπίαλ· ἀπαηηεζεὶο δὲ δηὰ ηὴλ νἮθείαλ πνλεξίαλ, θαὶ ηὸ κλεζηθαθ῅ζαη ηῶ ζπλδνύιῳ. Ἅπεξ πάληα καζόληεο, ἀθ῵κελ ην῔ο πιεζίνλ ηὰ ἁκαξηήκαηα, θαὶ ην῔ο ἐλαληίνηο α὎ηνὺο ἀκεηβώκεζα, ἵλα θαὶ η῅ο παξὰ ηνῦ Θενῦ ηύρσκελ θηιαλζξσπίαο, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα θαὶ ηὸ θξάηνο εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.389 ΟΜΘΛΘΑ ΟΒʹ. Ἀκὴλ, ἀκὴλ ιέγσ ὏κ῔λ, ὁ ιακβάλσλ ἐάλ ηηλα πέκςσ, ἐκὲ ιακβάλεη, θαὶ ὁ ἐκὲ ιακβάλσλ, ιακβάλεη ηὸλ πέκςαληά κε.
αʹ. Μεγάιε η῅ο πεξὶ ηνὺο δνύινπο ηνῦ Θενῦ ζεξαπείαο ἟ ἀληαπόδνζηο, θαὶ ηνὺο θαξπνὺο ἐληεῦζελ ἟κ῔λ ἀπνδίδσζηλ. ὇ δερόκελνο γὰξ, θεζὶλ, ὏κ᾵ο, ἐκὲ δέρεηαη· ὁ δὲ ιακβάλσλ ἐκὲ, ιακβάλεη ηὸλ πέκςαληά κε. Σνῦ δὲ ηὸλ Υξηζηὸλ δέμαζζαη, θαὶ ηὸλ ηνύηνπ Παηέξα, ηί γέλνηη' ἂλ ἴζνλ; Καὶ πνία αὓηε ἀθνινπζία πξὸο ηὰ ἔκπξνζζελ εἮξεκέλα; ηί δὲ θνηλὸλ ἔρεη πξὸο ὃ εἶπελ, ἖ὰλ πνη῅ηε ηαῦηα, καθάξηνί ἐζηε, ηὸ ἐπαγαγε῔λ, ὇ δερόκελνο ὏κ᾵ο; Μεγάιε θαὶ ζθόδξα ζπλᾴδνπζα· θαὶ ζθόπεη π῵ο. ἖πεηδὴ γὰξ ἔκειινλ ἐμηέλαη, θαὶ πνιιὰ πάζρεηλ δεηλὰ, δύν ηξόπνηο α὎ηνὺο παξακπζε῔ηαη· ἑλὶ κὲλ, ηῶ παξ' ἑαπηνῦ· ἑηέξῳ δὲ, ηῶ παξ' ἑηέξσλ. ἖ὰλ γὰξ θηινζνθ῅ηε, θεζὶλ, ἐκὲ δηὰ παληὸο ἔρνληεο ἐλ κλήκῃ, θαὶ ἅπεξ ἔπαζνλ, θαὶ ἅπεξ ἐπνίεζα πεξηθέξνληεο ἅπαληα, ῥᾳδίσο νἴζεηε ηὰ δεηλά. Ο὎ ηνύηῳ δὲ κόλῳ ηῶ ηξόπῳ, ἀιιὰ θαὶ ηῶ παξὰ πάλησλ πνιι῅ο ἀπνιαύεηλ ζεξαπείαο. Καὶ ηὸ κὲλ πξόηεξνλ ἐδήισζελ, εἮπώλ· ἖ὰλ πνη῅ηε ηαῦηα, καθάξηνί ἐζηε· ηὸ δὲ ἕηεξνλ, ὇ δερόκελνο ὏κ᾵ο, ἐκὲ δέρεηαη, ιέγσλ. Σὰο γὰξ πάλησλ ἀλέῳμελ α὎ην῔ο νἮθίαο, ὥζηε θαὶ ἐθ η῅ο η῵λ ηξόπσλ θηινζνθίαο, θαὶ ἐθ η῅ο η῵λ ζεξαπεπόλησλ πξνζπκίαο δηπι῅λ ἔρεηλ παξάθιεζηλ. Εἶηα, ἐπεηδὴ ηαῦηα α὎ην῔ο δηεηάμαην ὡο κέιινπζη ηὴλ νἮθνπκέλελ δηαηξέρεηλ ἅπαζαλ, ἐλλν῵λ ὅηη ἑθαηέξσλ ηνύησλ ὁ πξνδόηεο ἀπεζηέξεηαη, θαὶ ν὎δελὸο α὎η῵λ ἀπνιαύζεηαη, νὒηε η῅ο ἐλ ην῔ο πόλνηο ὏πνκνλ῅ο, νὒηε η῅ο η῵λ ὏πνδερνκέλσλ ζεξαπείαο, ἐηαξάρζε πάιηλ. Ὅπεξ θαὶ ὁ ε὎αγγειηζηὴο ἐπηζεκαηλόκελνο, θαὶ δει῵λ ὅηη δη' ἐθε῔λνλ ηαξάζζεηαη, ἐπάγεη· Σαῦηα εἮπὼλ ὁ Ἰεζνῦο, ἐηαξάρζε ηῶ πλεύκαηη, θαὶ ἐκαξηύξεζε, θαὶ εἶπελ· Εἷο ἐμ ὏κ῵λ παξαδώζεη κε. Πάιηλ εἮο πάληαο πεξηίζηεζη ηὸλ θόβνλ ηῶ κὴ ὀλνκαζηὶ εἮπε῔λ· νἯ δὲ ἀπνξνῦληαη, θαίηνη ἑαπην῔ο κεδὲλ ζπλεηδόηεο πνλεξόλ· η῵λ νἮθείσλ γὰξ ινγηζκ῵λ ηὴλ ἀπόθαζηλ ηνῦ Υξηζηνῦ πηζηνηέξαλ ἟γνῦλην. ∆ηὸ θαὶ ἔβιεπνλ εἮο ἀιιήινπο. Σῶ κὲλ νὔλ εἮο ἕλα πεξηζη῅ζαη ηὸ π᾵λ, ὏πεηέκλεην ηὸλ θόβνλ· ηῶ δὲ πξνζζε῔λαη, Εἷο ἐμ ὏κ῵λ, ζπλεηάξαζζελ ἅπαληαο. Σί νὔλ; ΟἯ κὲλ ἄιινη βιέπνπζηλ εἮο ἀιιήινπο· ὁ δὲ παληαρνῦ ζεξκὸο Πέηξνο ηῶ Ἰσάλλῃ λεύεη. ἖πεηδὴ γὰξ θαὶ πξόηεξνλ ἐπεηηκήζε, θαὶ βνπινκέλνπ λίςαη ἐθώιπζε, θαὶ παληαρνῦ ε὏ξίζθεηαη ἀπὸ 59.390 πόζνπ κὲλ ὁξκ῵λ,

ἐγθαινύκελνο δὲ, ηνύηνπ ράξηλ δεδνηθὼο, νὒηε ἟ζύραζελ, νὒηε ἐθζέγμαην, ἀιιὰ δηὰ κέζνπ ηνῦ Ἰσάλλνπ βνύιεηαη καζε῔λ. ἖θε῔λν δὲ ἄμηνλ δηαπνξ῅ζαη, ηί δήπνηε πάλησλ ἀγσληώλησλ, ηξεκόλησλ, ηνῦ θνξπθαίνπ δεδνηθόηνο, ὁ Ἰσάλλεο ὥζπεξ ἐληξπθ῵λ ἀλάθεηηαη εἮο ηὸλ θόιπνλ ηνῦ Ἰεζνῦ· θαὶ ν὎θ ἀλάθεηηαη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηῶ ζηήζεη· θαὶ ν὎ ηνῦην κόλνλ ἄμηνλ δεηήζεσο, ἀιιὰ θαὶ ηὸ ἑμ῅ο. Σί δὲ ηνῦηό ἐζηηλ; Ὃ πεξὶ ἑαπηνῦ ιέγεη, Ὃλ ἞γάπα ὁ Ἰεζνῦο. ∆ηαηί γὰξ κεδεὶο ἕηεξνο ηνῦην εἶπε πεξὶ α὎ηνῦ, θαίηνη θαὶ νἯ ἄιινη ἞γαπ῵λην; Ἀιι' νὕηνο πιένλ η῵λ ἄιισλ. ΕἮ δὲ κεδεὶο ἄιινο ηνῦην πεξὶ α὎ηνῦ εἶπελ, ἀιι' α὎ηὸο πεξὶ ἑαπηνῦ, ζαπκαζηὸλ ν὎δέλ. Πνηε῔ δὲ α὎ηὸ θαὶ Παῦινο, θαηξνῦ θαινῦληνο, νὓησ ιέγσλ Οἶδα ἄλζξσπνλ πξὸ ἐη῵λ δεθαηεζζάξσλ· θαίηνη γε ν὎ κηθξὰ α὎ηνῦ δη῅ιζελ ἐγθώκηα ἕηεξα. Ἠ κηθξὸλ εἶλαί ζνη δνθε῔ ηὸ ἀθνύζαληα, Ἀθνινύζεη κνη, ε὎ζέσο ἀθέληα ηὰ δίθηπα θαὶ ηὸλ παηέξα, ἀθνινπζ῅ζαη, θαὶ ηὸ κεηὰ Πέηξνπ κόλνλ α὎ηὸλ ιαβε῔λ εἮο ηὸ ὄξνο, θαὶ ἀιιαρνῦ πάιηλ εἮο νἮθίαλ εἮζειζόληα; Α὎ηὸο δὲ ἟ιίθνλ ἐγθώκηνλ ηνῦ Πέηξνπ δη῅ιζε, θαὶ ν὎θ ἀπεθξύςαην, εἮξεθέλαη ηὸλ Υξηζηὸλ ιέγσλ· Πέηξε, θηιε῔ο κε πιένλ ηνύησλ; Καὶ παληαρνῦ δὲ δείθλπζηλ α὎ηὸλ ζεξκὸλ θαὶ γλεζίσο ἔρνληα πξὸο α὎ηόλ. Ὅηε γνῦλ ἔιεγελ, Οὕηνο δὲ ηί; ἐθ πνιινῦ πόζνπ ηνῦην ἔιεγε. ∆ηὰ ηνῦην νὔλ ἄιινο ν὎δεὶο εἶπε πεξὶ α὎ηνῦ· ἀιι' ν὎δὲ α὎ηὸο εἶπελ ἂλ, εἮ κὴ εἮο ηνῦην ἐλέπεζε ηὸ ρσξίνλ. ΕἮ γὰξ εἮπὼλ, ὅηη Πέηξνο ἔλεπζελ Ἰσάλλῃ ἐξση῅ζαη, θαὶ κεδὲλ ἄιιν πξνζέζεθε, πνιιὴλ ἐπνίεη ηὴλ ἀπνξίαλ, θαὶ δεηε῔λ ἞λάγθαδελ ἟κ᾵ο ηὴλ αἮηίαλ· δηὰ ηνῦην ιύσλ α὎ηὸο ηαύηελ, Ἀλέθεηην, θεζὶ, εἮο ηὸλ θόιπνλ ηνῦ Ἰεζνῦ. Ἠ κηθξὸλ νἴεη κεκαζεθέλαη, ἀθνύζαο ὅηη ἀλέθεηην, θαὶ ηνζαύηεο α὎ην῔ο ὁ δηδάζθαινο κεηεδίδνπ παῤῥεζίαο; ΕἮ θαὶ ηνύηνπ ηὴλ αἮηίαλ δεηε῔ο καζε῔λ, ἀγάπεο ηὸ πξ᾵γκα ἤλ· δηὰ ηνῦηό θεζηλ, Ὃλ ἐθίιεη ὁ Ἰεζνῦο ἖γὼ δὲ α὎ηὸλ θαὶ δη' ἄιιν νἶκαη ηνῦην πνηε῔λ, βνπιόκελνλ δε῔μαη ἀιιόηξηνλ ἑαπηὸλ ηνῦ ἐγθιήκαηνο. ∆ηὰ ηνῦην παῤῥεζηάδεηαη θαὶ ζαῤῥε῔. ἖πεὶ δηὰ ηί κὴ ἐλ ἄιιῳ ρσξίῳ ηνῦην εἶπελ, ἀιι' ὅηε ὁ θνξπθα῔νο ἔλεπζελ; Ἵλα γὰξ κὴ λνκίζῃο, ὅηη ὡο κείδνλη ὄληη ἔλεπζελ, ιέγεη, ὅηη δηὰ ηὴλ πνιιὴλ ἀγάπελ ηνῦην ἐγίλεην. Σί δὲ θαὶ ἐπηπίπηεη ηῶ ζηήζεη; Ο὎δὲλ ν὎δέπσ πεξὶ α὎ηνῦ κέγα ὏πώπηεπνλ· ἄιισο δὲ, θαὶ ηὴλ ἀζπκίαλ θαηεπξάυλελ. ΕἮθὸο γὰξ θαὶ ηὴλ ὄςηλ α὎η῵λ εἶλαη θαηεθ῅ ηόηε. ΕἮ γὰξ ηα῔ο 59.391 ςπρα῔ο α὎η῵λ ἐηαξάρζεζαλ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ηα῔ο ὄςεζη. Μεηιηζζόκελνο ηνίλπλ α὎ηνὺο θαὶ ηῶ ιόγῳ θαὶ ηῆ ἐξσηήζεη, πξννδνπνηε῔ θαὶ ζπγρσξε῔ ἀλαπεζε῔λ ἐπὶ ηὸ ζη῅ζνο. ΢θόπεη δὲ α὎ηνῦ θαὶ ηὸ ἀθόκπαζηνλ. Ο὎ γὰξ εἶπε ηὸ ὄλνκα, ἀιι' ὅηη Ὃλ ἞γάπα· θαζάπεξ θαὶ Παῦινο, ὅηε ἔιεγελ· Οἶδα ἄλζξσπνλ πξὸ ἐη῵λ δεθαηεζζάξσλ. Σόηε δὴ πξ῵ηνλ α὎ηὸλ ἐιέγρεη ὁ Ἰεζνῦο, θαὶ ν὎δὲ ηόηε ὀλνκαζηί· ἀιιὰ π῵ο; Ὧ ἐγὼ βάςαο ηὸ ςσκίνλ ἐπηδώζσ. Καὶ ὁ ηξόπνο ἐληξεπηηθόο· ν὎δὲ γὰξ ηὴλ ηξάπεδαλ ᾐδέζζε, ηνῦ α὎ηνῦ ἄξηνπ θνηλσλήζαο. Ἔζησ, ἟ θνηλσλία η῵λ ἁι῵λ ν὎θ ἐλέηξεςε· ηὸ θαὶ παξ' α὎ηνῦ δέμαζζαη ηὸ ςσκίνλ, ηίλα ν὎θ ἂλ ἐπεζπάζαην; Ἀιι' ν὎θ ἐθε῔λνλ. ∆ηὸ θαὶ ὇ ζαηαλ᾵ο ηόηε εἮζ῅ιζελ εἮο α὎ηὸλ, γειάζαο α὎ηὸλ η῅ο ἀλαηζρπληίαο. Ἕσο γὰξ ἤλ ηνῦ ρνξνῦ, ν὎θ ἐηόικα ἐπηπεδ῅ζαη, ἀιι' ἔμσζελ πξνζέβαιιελ· ἐπεηδὴ δὲ δ῅ινλ α὎ηὸλ ἐπνίεζε θαὶ ἀθώξηζελ, ἐπεπήδεζε ινηπὸλ κεηὰ ἀδείαο· ν὎δὲ γὰξ ἔδεη ηνηνῦηνλ ὄληα θαὶ ἀδηόξζσηνλ ἐπὶ πνιὺ κέλνληα θαηέρεηλ ἔλδνλ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ἐμέβαιελ α὎ηὸλ ινηπὸλ, θαὶ ἀπνηκεζέληα ιακβάλεη ηόηε ἐθε῔λνο, θαὶ θαηαιηπὼλ α὎ηνὺο ἐμ῅ιζε λπθηόο. Λέγεη α὎ηῶ ὁ Ἰεζνῦο· ἗ηα῔ξε, ὃ πνηε῔ο, πνίεζνλ ηάρηνλ. Καὶ ν὎δεὶο ἔγλσ η῵λ ἀλαθεηκέλσλ. βʹ. Βαβαὶ, πόζε ἟ ἀλαηζζεζία! π῵ο ν὎θ ἐκαιάρζε, ν὎δὲ ᾐζρύλζε, ἀιιὰ ἀλαηζρπληόηεξνο γελόκελνο ἐμῄεη! Σὸ δὲ, Πνίεζνλ ηάρηνλ, ν὎ πξνζηάηηνληόο ἐζηηλ, ν὎δὲ ζπκβνπιεύνληνο, ἀιι' ὀλεηδίδνληνο θαὶ δεηθλύληνο, ὅηη α὎ηὸο κὲλ ἐβνύιεην δηνξζώζαζζαη· ἐπεηδὴ δὲ ἀδηνξζώησο εἶρελ, ἀθίεζηλ α὎ηόλ. Καὶ ηνῦην ν὎δεὶο, θεζὶλ, ἔγλσ η῵λ ἀλαθεηκέλσλ. Πνιιὴλ ἄλ ηηο ἐληαῦζα ἀπνξίαλ εὓξνη, εἴ γε, ἐξσηεζάλησλ η῵λ καζεη῵λ, ηίο ἐζηη, ιέγεη· Ὧ βάςαο ηὸ ςσκίνλ ἐπηδώζσ, θαὶ ν὎δὲ νὓησ ζπλ῅θαλ· πιὴλ εἮ κὴ ιάζξα εἴξεθελ, ὥζηε κεδέλα ἀθνῦζαη. Καὶ γὰξ ὁ

Ἰσάλλεο δηὰ ηνῦην παξὰ ηὸ ζη῅ζνο ἀλαπεζὼλ, ἐξσηᾶ κνλνλνπρὶ πξὸο ηὸ νὔο, ὥζηε κὴ γελέζζαη θαλεξὸλ ηὸλ πξνδόηελ· θαὶ ὁ Υξηζηὸο νὓησο ἀπεθξίλαην, θαὶ ν὎δὲ ηόηε α὎ηὸλ ἐπνίεζε θαλεξόλ· θαὶ ὁ κὲλ θαίπεξ ἐκθαληηθ῵ο εἮπὼλ, ἗ηα῔ξε, ὃ πνηε῔ο, πνίεζνλ ηάρηνλ· νἯ δὲ ν὎δὲ νὓησ ζπλίεζαλ. Σνῦην δὲ ἔιεγε, δεηθλὺο ὅηη ἀιεζ῅ ηὰ πξὸο ηνὺο Ἰνπδαίνπο εἮξεκέλα ἤλ α὎ηῶ πεξὶ ηνῦ ζαλάηνπ. Καὶ γὰξ πξὸο ἐθείλνπο εἴξεθε ηὸ, ἖μνπζίαλ ἔρσ ζε῔λαη ηὴλ ςπρήλ κνπ, θαὶ ἐμνπζίαλ ἔρσ πάιηλ ιαβε῔λ α὎ηήλ· θαὶ, Ο὎δεὶο αἴξεη α὎ηὴλ ἀπ' ἐκνῦ. Ἕσο γνῦλ θαηε῔ρελ, ν὎δεὶο ἴζρπζελ· ἐπεηδὴ δὲ ἀθ῅θε ινηπὸλ, εὒθνινλ ηόηε ηὸ πξ᾵γκα γίλεηαη. Σαῦη' νὔλ ἅπαληα αἮληηηόκελνο εἶπελ, Ὃ πνηε῔ο, πνίεζνλ ηάρηνλ· θαὶ ν὎δὲ ηόηε α὎ηὸλ δ῅ινλ ἐπνίεζε. Σάρα γὰξ ἂλ α὎ηὸλ θαὶ δηέζπαζαλ, ηάρα ἂλ ὁ Πέηξνο θαὶ ἀλε῔ιελ α὎ηόλ. ∆ηὰ ηνῦην Ο὎δεὶο ἔγλσ η῵λ ἀλαθεηκέλσλ. Ἆξα ν὎δὲ ὁ Ἰσάλλεο; Ο὎δὲ νὕηνο· ν὎ γὰξ ἂλ πξνζεδόθεζελ, ὅηη καζεηὴο ἐπὶ ηνζνῦηνλ ρσξήζεη παξαλνκίαο. ἖πεηδὴ γὰξ πόῤῥσ η῅ο ηνηαύηεο πνλεξίαο ἤζαλ, ν὎δὲ πεξὶ ἑηέξσλ ηνηαῦηα ὏πνπηεύεηλ εἶρνλ. Ὥζπεξ νὔλ ἔκπξνζζελ α὎ην῔ο εἶπελ, ὅηη Ο὎ πεξὶ πάλησλ ιέγσ, θαὶ ν὎δακνῦ ἐμεθάιπςελ· νὓησ θαὶ ἐληαῦζα ἐλόκηζαλ πεξὶ ἑηέξνπ ιέγεζζαη. Ἤλ δὲ λὺμ ὅηε ἐμ῅ιζε, θεζί. ∆ηαηί κνη ηὸλ θαηξὸλ ιέγεηο; Ἵλα κάζῃο ηὴλ Ἦηακόηεηα, ὅηη ν὎δὲ ὁ θαηξὸο α὎ηὸλ ἐπέζρε η῅ο ὁξκ῅ο. Ἀιι' ν὎δὲ ηνῦην α὎ηὸλ θαηάδεινλ ἐπνίεζε. ἖θε῔λνη γνῦλ θόβῳ θαηερόκελνη θαὶ ἀγσλίᾳ πνιιῆ ηόηε ηεζνξύβελην, 59.392 θαὶ ηὴλ κὲλ ἀιεζ῅ η῵λ εἮξεκέλσλ αἮηίαλ ν὎θ ᾔδεζαλ· ὏πώπηεπνλ δὲ, ὅηη Σν῔ο πέλεζηλ ἵλα ηη δῶ, ηαῦηα ἔιεγε. Πνιιὴλ γὰξ ἐπνηε῔ην η῵λ πησρ῵λ ηὴλ ἐπηκέιεηαλ, δηδάζθσλ θαὶ ἟κ᾵ο πνιιὴλ ὏πὲξ ηνύηνπ πνηε῔ζζαη ζπνπδήλ. ἖δόθνπλ δὲ ν὎ρ ἁπι῵ο, ἀιι' ἐπεηδὴ ηὸ γισζζόθνκνλ εἶρε· θαίηνη γε ν὎δεὶο θαίλεηαη πξνζελεγθὼλ α὎ηῶ ρξήκαηα· ἀιι' ὅηη κὲλ ἔηξεθνλ α὎ηὸλ ἐθ η῵λ ὏παξρόλησλ αἯ καζήηξηαη, εἶπε· ηνῦην δὲ ν὎δακνῦ ᾐλίμαην. Π῵ο δὲ, κὴ πήξαλ, κὴ ραιθὸλ, κὴ ῥάβδνλ θειεύσλ ἐπηθέξεζζαη, γισζζόθνκνλ ἐπεθέξεην πξὸο ηὴλ η῵λ πελήησλ δηαθνλίαλ; Ἵλα κάζῃο, ὅηη θαὶ ηὸλ ζθόδξα ἀθηήκνλα θαὶ ἐζηαπξσκέλνλ ηνύηνπ δε῔ ηνῦ κέξνπο πνιιὴλ πνηε῔ζζαη ηὴλ πξόλνηαλ. Πνιιὰ γὰξ πξὸο ηὴλ ἟κεηέξαλ νἮθνλνκ῵λ δηδαζθαιίαλ ἔπξαηηε. Σνῦην νὔλ θαὶ ιέγεηλ ἐλόκηζαλ νἯ καζεηαὶ, ἵλα ην῔ο πέλεζί ηη δῶ. Καὶ ν὎δὲ ηνῦην ἐλέηξεςε, ηὸ κέρξηο ἐζράηεο ἟κέξαο κὴ ζει῅ζαη α὎ηὸλ παξαδεηγκαηίζαη. Σνῦην θαὶ ἟κ᾵ο δε῔ πνηε῔λ, θαὶ κὴ ἐθπνκπεύεηλ ηὰ η῵λ ζπλόλησλ ἁκαξηήκαηα, θἂλ ἀληάησο ἔρσζη. Καὶ γὰξ θαὶ κεηὰ ηαῦηα ἐιζόληη πξνδνῦλαη θίιεκα ἔδσθε. θαὶ θαηεδέμαην πξ᾵γκα ηνζνῦηνλ, θαὶ ἐπὶ ηὸ πνιιῶ ηνικεξόηεξνλ πξνῄεη, ηὸλ ζηαπξὸλ α὎ηὸλ, ηὸλ ζάλαηνλ ηὸλ ἐπνλείδηζηνλ· θαὶ πάιηλ ἐθε῔ ηὴλ α὎ηνῦ θηιαλζξσπίαλ ἐπεδείθλπην. Καὶ δόμαλ ἐληαῦζα ηὸ πξ᾵γκα θαιε῔, δηδάζθσλ ἟κ᾵ο ὅηη ν὎δὲλ νὓησο αἮζρξὸλ θαὶ ἐπνλείδηζηνλ, ὃ κὴ ιακπξόηεξνλ πνηε῔ ηὸλ κεηηόληα, ὅηαλ θαηὰ Θεὸλ γίλεηαη. Μεηὰ γνῦλ ηὸ ἐμειζε῔λ ηὸλ Ἰνύδαλ ἐπὶ ηὸ παξαδνῦλαη, ιέγεη· Νῦλ ἐδνμάζζε ὁ ΤἯὸο ηνῦ ἀλζξώπνπ· ηαύηῃ πεπησθόηαο ηνὺο ινγηζκνὺο η῵λ καζεη῵λ ἀληζη῵λ, θαὶ πείζσλ κὴ κόλνλ κὴ θαηεθε῔λ, ἀιιὰ θαὶ ραίξεηλ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ Πέηξῳ ἐμ ἀξρ῅ο ἐπεηίκεζε. Σὸ γὰξ ἐλ ζαλάηῳ γελόκελνλ πεξηγελέζζαη ζαλάηνπ, δόμα κεγάιε. Καὶ ηνῦηό ἐζηηλ ὃ πεξὶ ἑαπηνῦ ἔιεγελ· Ὅηαλ ὏ςσζ῵, ηόηε γλώζεζζε ὅηη ἐγώ εἮκη· θαὶ πάιηλ, Λύζαηε ηὸλ λαὸλ ηνῦηνλ· θαὶ πάιηλ, ΢εκε῔νλ ν὎ δνζήζεηαη ὏κ῔λ, εἮ κὴ ηὸ ζεκε῔νλ Ἰσλ᾵. Π῵ο γὰξ ν὎ δόμα κεγάιε, ηὸ θαὶ κεηὰ ζάλαηνλ Ἦζρῦζαη η῵λ πξὸ ηνῦ ζαλάηνπ κείδνλα. Ἵλα γὰξ πηζηεπζῆ ἟ ἀλάζηαζηο, κείδνλα εἮξγάζαλην νἯ καζεηαί. ΕἮ δὲ κὴ ἔδε, θαὶ Θεὸο ἤλ, π῵ο ἐλ ὀλόκαηη α὎ηνῦ ηνζαῦηα εἮξγάζαλην νὕηνη; Καὶ ὁ Θεὸο δνμάζεη α὎ηόλ. Σί ἐζηη, Καὶ ὁ Θεὸο δνμάζεη α὎ηὸλ ἐλ ἑαπηῶ; Σνπηέζηη, δη' ἑαπηνῦ, ν὎ δη' ἑηέξνπ. Καὶ ε὎ζέσο δνμάζεη α὎ηόλ· ηνπηέζηηλ, ἅκα ηῶ ζηαπξῶ. Ο὎δὲ γὰξ δηὰ ρξόλνπ πνιινῦ, θεζὶλ, ν὎δὲ ηὸλ καθξὸλ η῅ο ἀλαζηάζεσο ἀλακελε῔ θαηξὸλ, ν὎δὲ ηόηε δείμεη ιακπξὸλ, ἀιι' ε὎ζέσο ἐλ α὎ηῶ ηῶ ζηαπξῶ ηὰ ιακπξὰ θαλε῔ηαη. ὇ γνῦλ ἣιηνο ἐζθνηίζζε, αἯ πέηξαη ἐῤῥάγεζαλ, ηὸ θαηαπέηαζκα ἐζρίζζε, πνιιὰ ζώκαηα η῵λ θεθνηκεκέλσλ ἁγίσλ ἞γέξζε, ὁ ηάθνο

ζήκαληξα εἶρε, θαὶ θύιαθεο παξεθαζέδνλην· θαὶ ἐπηθεηκέλνπ ηῶ ζώκαηη ηνῦ ιίζνπ, ἀλέζηε ηὸ ζ῵κα· ηεζζαξάθνληα ἟κέξαη παξ῅ιζνλ, θαὶ ἟ ηνῦ Πλεύκαηνο ἤιζε ρνξεγία, θαὶ πάληεο α὎ηὸλ ε὎ζέσο ἀλεθήξπηηνλ. Σνῦηό ἐζηη, ∆νμάζεη α὎ηὸλ ἐλ ἑαπηῶ, θαὶ ε὎ζέσο δνμάζεη α὎ηόλ· ν὎ δη' ἀγγέισλ θαὶ ἀξραγγέισλ, ν὎δὲ δη' ἄιιεο ηηλὸο δπλάκεσο, ἀιιὰ δη' ἑαπηνῦ. γʹ. Π῵ο δὲ θαὶ ἐδόμαηε δη' α὎ηνῦ; Πάληα πξάμαο ηὰ πξὸο δόμαλ ηνῦ ΤἯνῦ· θαίηνη πάληα ὁ ΤἯὸο ἐπνίεζελ. ὇ξᾶο ὅηη ηὰ ὏π' α὎ηνῦ γηλόκελα ηῶ Παηξὶ ἀλαηίζεζη· Σεθλία, ἔηη κηθξὸλ κεζ' ὏κ῵λ εἮκη. Ζεηήζεηέ 59.393 κε, θαὶ θαζὼο εἶπνλ ην῔ο Ἰνπδαίνηο, ὅηη Ὅπνπ ὏πάγσ ἐγὼ, ὏κε῔ο ν὎ δύλαζζε ἐιζε῔λ· θαὶ ὏κ῔λ ιέγσ ἄξηη. Ἄξρεηαη ινηπὸλ η῵λ ιππεξ῵λ κεηὰ ηὸ δε῔πλνλ. Ὅηε γὰξ Ἰνύδαο ἐμ῅ιζελ, ν὎θ ἔηη ἑζπέξα ἤλ, ἀιιὰ λύμ. ἖πεηδὴ γὰξ ἔκειινλ κηθξὸλ ὓζηεξνλ ἐπηζηήζεζζαη, ἔδεη πάληα παξαθαηαζέζζαη α὎ην῔ο, ὥζηε ἔρεηλ ἐλ κλήκῃ· κ᾵ιινλ δὲ ηὸ Πλεῦκα πάληα α὎ηνὺο ἀλέκλεζε. Πνιιὰ γὰξ εἮθὸο, ἅηε πξ῵ηνλ ηόηε ἀθνύνληαο, θαὶ ηνηνύηνπο κέιινληαο πεηξαζκνὺο ὏πνκέλεηλ, ἀπνβάιιεηλ α὎ηνύο. ΟἯ γὰξ πξὸο ὓπλνλ θαηαθεξόκελνη, θαζὼο θαὶ ἕηεξόο θεζηλ ε὎αγγειηζηὴο, θαὶ ἀζπκίᾳ ζπλερόκελνη, θαζὼο θαὶ α὎ηὸο ὁ Υξηζηὸο ιέγεη· Ἀιι' ὅηη ηαῦηα ιειάιεθα ὏κ῔λ, ἟ ιύπε πεπιήξσθελ ὏κ῵λ ηὴλ θαξδίαλ· π῵ο ἂλ ηαῦηα πάληα θαηέζρνλ ἀθξηβ῵ο; Σί δήπνηε νὔλ ἐιέγεην; Ο὎ κηθξὸλ α὎ην῔ο ἐγίλεην θέξδνο εἮο ηὴλ Υξηζηνῦ δόμαλ, ηὸ ζαθ῵ο εἮδέλαη κεηὰ ηαῦηα ὏πνκηκλεζθνκέλνπο, ὅηη ηαῦηα πάιαη ἀθεθνόηεο ἤζαλ παξὰ ηνῦ Υξηζηνῦ. Σίλνο δὲ ἕλεθελ πξνθαηαβάιιεη α὎η῵λ ηὴλ ςπρὴλ, ιέγσλ, Ἔηη κηθξὸλ ρξόλνλ κεζ' ὏κ῵λ εἮκη; Σν῔ο κὲλ γὰξ Ἰνπδαίνηο εἮθόησο ἐιέγεην· ἟κ᾵ο δὲ ηίλνο ἕλεθελ ἐπίζεο εἮο ηὴλ α὎ηὴλ ηάμηλ ἄγεηο ἐθείλνηο ην῔ο ἀγλώκνζηλ; Ο὎δακ῵ο. Καὶ ηίλνο ἕλεθελ εἶπε, Καζὼο εἶπνλ ην῔ο Ἰνπδαίνηο; Ἀλέκλεζελ ὅηη ν὎ρὶ λῦλ ἀπὸ η῅ο η῵λ δεηλ῵λ παξνπζίαο ηαῦηα πξνιέγεη· ἀιι' ἄλσζελ α὎ηὰ πξνῄδεη, θαὶ κάξηπξεο α὎ηνὶ νἯ ἀθνύζαληεο, ὅηη θαὶ πξὸο Ἰνπδαίνπο ηαῦηα ἔιεγε. ∆ηὸ θαὶ πξνζέζεθε ηὸ, Σεθλία· ἵλα ἀθνύζαληεο, Καζὼο εἶπνλ ην῔ο Ἰνπδαίνηο, κὴ θαὶ πξὸο α὎ηνὺο ὁκνίσο εἮξ῅ζζαη ηὸ εἮξεκέλνλ λνκίζσζηλ. Ο὎ θαηαβάιισλ ηνίλπλ α὎ηνὺο, ἀιιὰ παξακπζνύκελνο ηαῦηά θεζηλ, ἵλα κὴ ἀπξνζδόθεηα ἐπηζηάληα α὎ην῔ο ηὰ δεηλὰ ἐθηαξάμῃ, Ὅπνπ ἐγὼ ὏πάγσ, ὏κε῔ο ν὎ δύλαζζε ἐιζε῔λ. ∆είθλπζηλ, ὅηη ὁ ζάλαηνο α὎ηνῦ κεηάζηαζίο ἐζηη θαὶ κεηάζεζηο ἀκείλσλ, εἮο ηόπνλ ζώκαηα ν὎ δερόκελνλ θζαξηά. Σαῦηα δὲ ιέγεη, θαὶ ηὸλ εἮο α὎ηὸλ δηεγείξσλ πόζνλ θαὶ ζεξκόηεξνλ πνη῵λ. Ἴζηε γὰξ ὅηη ἐπεηδὰλ ἴδσκελ η῵λ θηιηάησλ ηηλὰο ἀλαρσξνῦληαο, κάιηζηα δηαζεξκαηλόκεζα, θαὶ κ᾵ιινλ ὅηαλ ἴδσκελ εἮο ηόπνλ ἀπηόληαο, εἮο ὃλ ν὎δὲ δπλαηὸλ ἟κ῔λ ἀπειζε῔λ. ἖θείλνπο κὲλ νὔλ θνβ῵λ, ηαῦηα ἔιεγε, ηνύηνηο δὲ ηὸλ πόζνλ ἐμάπησλ. Σνηνῦηόο ἐζηηλ ὁ ηόπνο, ὥζηε κὴ κόλνλ ἐθείλνπο, ἀιιὰ κεδὲ ὏κ᾵ο ηνὺο θηιηάηνπο δύλαζζαη παξαγελέζζαη ἐθε῔. ἖ληαῦζα θαὶ ηὸ ἀμίσκα ηὸ ἑαπηνῦ δείθλπζη. Καὶ ὏κ῔λ ιέγσ ἄξηη. ∆ηὰ ηί, Ἄξηη; ἗ηέξσο ἐθείλνηο, θαὶ ἑηέξσο ὏κ῔λ· ηνπηέζηηλ, ν὎ κεη' ἐθείλσλ. Πνῦ δὲ α὎ηὸλ ἐδήηεζαλ νἯ Ἰνπδα῔νη; πνῦ δὲ νἯ καζεηαί; ΟἯ καζεηαὶ κὲλ, ὅηε ἔθπγνλ· νἯ Ἰνπδα῔νη δὲ, ὅηε ηὰ ἀλήθεζηα ἔπαζρνλ δεηλὰ θαὶ πάληα ὏πεξβαίλνληα ιόγνλ, η῅ο πόιεσο α὎η῅ο ἁινύζεο, θαὶ η῅ο ζεειάηνπ πάληνζελ θαη' α὎η῵λ θεξνκέλεο ὀξγ῅ο. ἖θείλνηο κὲλ νὔλ ηόηε ἔιεγε δηὰ ηὴλ ἀπηζηίαλ, ὏κ῔λ δὲ λῦλ, δηὰ ηὸ κὴ ἀπξνζδόθεηα ἐπειζε῔λ ηὰ δεηλά. ἖ληνιὴλ θαηλὴλ δίδσκη ὏κ῔λ. ἖πεηδὴ γὰξ εἮο ζόξπβνλ α὎ηνὺο ἐκπεζε῔λ εἮθὸο ἤλ ηαῦηα ἀθνύνληαο, ὡο ἐξήκνπο κέιινληαο ἔζεζζαη, παξακπζε῔ηαη α὎ηνὺο, ηὴλ πάλησλ η῵λ ἀγαζ῵λ ῥίδαλ θαὶ ἀζθάιεηαλ πεξηβάιισλ α὎ην῔ο, ηὴλ ἀγάπελ· ὡζαλεὶ ἔιεγελ· Ἀιγε῔ηε ἀπηόληνο ἐκνῦ; ἀιι' ἐὰλ ἀγαπ᾵ηε ἀιιήινπο, ἔζεζζε Ἦζρπξόηεξνη. Π῵ο νὔλ ν὎ ηνῦην εἶπελ; Ὅηη ὃ ηνύηνπ κ᾵ιινλ ὤλεζελ α὎ηνὺο εἶπελ· ἖λ ηνύηῳ γλώζνληαη πάληεο ὅηη ἐκνὶ καζεηαί ἐζηε. ∆ηὰ γὰξ ηνύηνπ ἅκα ἐδήισζελ, ὅηη ν὎ ζβεζζήζεηαη ὁ ρνξὸο, ὁπόηε θαὶ γλώξηζκα α὎ην῔ο ἔδσθε. 59.394 Σνῦην δὲ εἶπελ, ὅηε ὁ πξνδόηεο α὎η῵λ ἀπεζρίζζε. Π῵ο δὲ α὎ηὴλ ἐληνιὴλ ιέγεη θαηλὴλ θαὶ ἐλ ηῆ Παιαηᾶ θεηκέλελ; Α὎ηὸο α὎ηὴλ ἐπνίεζε θαηλὴλ ηῶ ηξόπῳ· ἐπήγαγε γνῦλ· Καζὼο ἞γάπεζα ὏κ᾵ο. Ο὎ γὰξ

πξνυπεξγκέλσλ ὏κ῔λ θαηνξζσκάησλ ὄθιεκα ὏κ῔λ ἀπέδσθα, ἀιι' α὎ηὸο θαη῅ξμα, θεζίλ. Οὓησ θαὶ ὏κ᾵ο ε὎εξγεηε῔λ ηνὺο θηιηάηνπο ρξὴ, θαὶ κὴ ὀθείινληαο α὎ην῔ο. Καὶ ἀθεὶο εἮπε῔λ ηὰ ζαύκαηα, ἃ ἔκειινλ πνηε῔λ, ἀπὸ η῅ο ἀγάπεο α὎ηνὺο ραξαθηεξίδεη. Σί δήπνηε; Ὅηη ηνῦην κάιηζηά ἐζηη ηὸ δεηθλύνλ ἀλζξώπνπο ἁγίνπο. Πάζεο γάξ ἐζηηλ ἀξεη῅ο ὏πόζεζηο. ∆ηὰ ηνύηνπ κάιηζηα θαὶ ζσδόκεζα πάληεο. Σνῦην γάξ ἐζηηλ εἶλαη, θεζὶ, καζεηήλ. Οὓησο ὏κ᾵ο ἅπαληεο ἐπαηλέζνληαη, ὅηαλ ἴδσζηλ ὏κ᾵ο κηκνπκέλνπο ηὴλ ἐκὴλ ἀγάπελ. δʹ. Σί νὔλ; ν὎ πνιιῶ κ᾵ιινλ ηὰ ζαύκαηα δείθλπζη ηνῦην; Ο὎δακ῵ο. Πνιινὶ γὰξ ἐξνῦζη· Κύξηε, ν὎θ ἐλ ηῶ ὀλόκαηί ζνπ δαηκόληα ἐμεβάινκελ; θαὶ πάιηλ ραηξόλησλ α὎η῵λ ὅηη ηὰ δαηκόληα α὎ην῔ο ὏παθνύεη, θεζί· Μὴ ραίξεηε ὅηη ηὰ δαηκόληα ὏κ῔λ ὏παθνύεη, ἀιι' ὅηη ηὰ ὀλόκαηα ὏κ῵λ γέγξαπηαη ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο. Καὶ κὴλ ηνῦην ηὴλ νἮθνπκέλελ ἐπεγάγεην, ἐπεηδὴ ἐθε῔λν πξν῅λ· εἮ δὲ κὴ ἤλ ἐθε῔λν, νὒηε ηνῦην παξέκελελ. Σνῦην γνῦλ ε὎ζέσο α὎ηνὺο ἐπνίεζε θαινὺο θαὶ ἀγαζνὺο, θαὶ ηὸ ηὴλ θαξδίαλ πάλησλ θαὶ ηὴλ ςπρὴλ εἶλαη κίαλ. ΕἮ δὲ δηέζηεζαλ ἀπ' ἀιιήισλ, ἅπαληα ἂλ ἀπνιώιεη. Ο὎θ ἐθείλνηο δὲ ηαῦηα δηειέγεην κόλνηο, ἀιιὰ θαὶ π᾵ζη ην῔ο κέιινπζη πηζηεύεηλ εἮο α὎ηόλ· ἐπεὶ θαὶ λῦλ ν὎δὲλ ἄιιν ἐζηὶλ ηὸ ζθαλδαιίδνλ Ἕιιελαο, ἠ ηὸ κὴ ἀγάπελ εἶλαη. Ἀιιὰ θαὶ ηὸ ζεκε῔α κὴ γίλεζζαη ἐγθαινῦζη, θεζίλ. Ἀιι' ν὎ρ νὓησο. Πνῦ δὲ ηὴλ ἀγάπελ ἐπεδείμαλην νἯ ἀπόζηνινη; ὇ξᾶο Πέηξνλ θαὶ Ἰσάλλελ ἀδηαζπάζησο ἔρνληαο ἀιιήισλ, θαὶ ἐπὶ ηὸ Ἧεξὸλ ἀλαβαίλνληαο; ὁξᾶο Παῦινλ νὓησ πξὸο α὎ηνὺο δηαθείκελνλ· θαὶ ἀπνξε῔ο; ΕἮ γὰξ ηὰ ἄιια ἐθέθηελην, πνιιῶ κ᾵ιινλ εἶρνλ ηὴλ κεηέξα η῵λ ἀγαζ῵λ. Ἀπὸ γὰξ ςπρ῅ο ἐλαξέηνπ ηνῦην ηὸ πξ᾵γκα βιαζηάλεη· ἔλζα δὲ πνλεξία, ηνῦην μεξαίλεηαη ηὸ θπηόλ. Ὅηαλ γὰξ, θεζὶ, πιεζπλζῆ ἟ ἀλνκία, ςπγήζεηαη ἟ ἀγάπε η῵λ πνιι῵λ. Καὶ Ἕιιελαο δὲ ν὎ρ νὓησο ἐπάγεηαη ζεκε῔α, ὡο βίνο· βίνλ δὲ ν὎δὲλ νὓησο εἶλαη πνηε῔, ὡο ἀγάπε. ἖θε῔λα κὲλ γὰξ ηνὺο πνηνῦληαο πνιιάθηο θαὶ πιάλνπο ἐθάιεζαλ· βίνπ δὲ ἐπηιαβέζζαη ν὎θ ἂλ ἔρνηελ θαζαξνῦ. Ὅηε κὲλ νὔλ νὒπσ ηὸ θήξπγκα δηαδνζὲλ ἤλ, εἮθόησο ηὰ ζεκε῔α ἐζαπκάδεην· λῦλ δὲ ἀπὸ βίνπ ρξὴ ζαπκάδεζζαη. Ο὎δὲλ γὰξ νὓησο ἐληξέπεη Ἕιιελαο, ὡο ἀξεηή· ν὎δὲλ ζθαλδαιίδεη, ὡο θαθία· θαὶ εἮθόησο. Ὅηαλ γὰξ ἴδῃ πιενλεθηνῦληα, ἁξπάδνληα, ηὰ ἐλαληία θειεύνληα, θαὶ ην῔ο ὁκνθύινηο ὡο ζεξίνηο θερξεκέλνλ ηὸλ θειεπζζέληα θαὶ ἐρζξνὺο ἀγαπᾶλ, ι῅ξνλ ἐξε῔ ηὰ εἮξεκέλα. Ὅηαλ ἴδῃ ηξέκνληα ζάλαηνλ, π῵ο δέμεηαη ηνὺο πεξὶ ἀζαλαζίαο ιόγνπο; Ὅηαλ ἴδῃ θηιαξρνῦληαο θαὶ ην῔ο ἄιινηο δνπιεύνληαο πάζεζηλ, ἀθξηβέζηεξνλ ἐλ ην῔ο ἑαπηνῦ κελε῔ δόγκαζηλ, ν὎δὲλ κέγα πεξὶ ἟κ῵λ θαληαδόκελνο. ἧκε῔ο γάξ ἐζκελ αἴηηνη, ἟κε῔ο, ηνῦ κέλεηλ α὎ηνὺο ἐπὶ η῅ο πιάλεο. Σ῵λ κὲλ γὰξ δνγκάησλ η῵λ παξ' ἑαπην῔ο πάιαη θαηέγλσζαλ, θαὶ ηὰ ἟κέηεξα δὲ ὁκνίσο ζαπκάδνπζηλ· ἐθ ηνῦ βίνπ δὲ ἟κ῵λ θσιύνληαη. Σὸ κὲλ γὰξ δηὰ ιόγσλ θηινζνθ῅ζαη, εὒθνινλ (πνιινὶ γὰξ θαὶ παξ' α὎η῵λ ηνῦην ἐπνίεζαλ)· ἐπηδεηνῦζη δὲ ηὴλ δηὰ η῵λ ἔξγσλ ἐπίδεημηλ. Ἀιιὰ ηνὺο παιαηνὺο παξ' ἟κ῔λ ἐλλνείησζαλ. Ἀιι' ν὎δακ῵ο πηζηεύνπζηλ, ἀιιὰ ηνὺο λῦλ δ῵ληαο ἐπηδεηνῦζηλ. ∆ε῔μνλ γάξ κνη, θεζὶ, ηὴλ πίζηηλ δηὰ η῵λ ἔξγσλ ζνπ. Ἀιι' ν὎θ ἔζηηλ· 59.395 ἀιιὰ κ᾵ιινλ ὁξ῵ληεο θαὶ ζεξίνπ ζπαξάηηνληαο ἟κ᾵ο ηνὺο πιεζίνλ, ιύκελ ἟κ᾵ο θαινῦζη η῅ο νἮθνπκέλεο. Σαῦηα Ἕιιελαο θαηέρεη, θαὶ ν὎θ ἀθίεζη πξὸο ἟κ᾵ο κεηαζη῅λαη. Ὥζηε ἟κε῔ο θαὶ ηνύησλ δίθελ δώζνκελ, ν὎ρ ὏πὲξ ὧλ θαθ῵ο πξάηηνκελ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ὏πὲξ ὧλ βιαζθεκε῔ηαη ηὸ ὄλνκα ηνῦ Θενῦ. Μέρξη ηίλνο ρξήκαζη, θαὶ ηξπθῆ, θαὶ ην῔ο ἄιινηο ἐζκὲλ πξνδεδνκέλνη πάζεζηλ; Ἀπνζη῵κελ νὔλ ινηπόλ. Ἄθνπζνλ ηί θεζηλ ὁ πξνθήηεο πεξί ηηλσλ ἀλνήησλ· Φάγσκελ θαὶ πίσκελ· αὒξηνλ γὰξ ἀπνζλήζθνκελ. ἖πὶ δὲ 59.396 η῵λ παξόλησλ ν὎δὲ ηνῦην ἔζηηλ εἮπε῔λ· νὓησ πνιινὶ ηὰ η῵λ ἁπάλησλ πεξηβάιινληαη. Οὓησ θαὶ α὎ην῔ο ὀλεηδίδσλ ἔιεγελ ὁ πξνθήηεο· Μὴ νἮθήζεηε κόλνη ἐπὶ η῅ο γ῅ο; ∆ηὸ θαὶ δέδνηθα κή ηη γέλεηαη ραιεπὸλ, θαὶ πνιιὴλ ἐπηζπαζώκεζα ηὴλ παξὰ ηνῦ Θενῦ ηηκσξίαλ. Ὅπεξ ἵλα κὴ γέλεηαη, η῅ο ἀξεη῅ο ἐπηκειώκεζα πάζεο, ἵλα θαὶ η῵λ κειιόλησλ ἐπηηύρσκελ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ

Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, λῦλ θαὶ ἀεὶ θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.395 ΟΜΘΛΘΑ ΟΓʹ. Λέγεη ΢ίκσλ Πέηξνο· Κύξηε, πνῦ ὏πάγεηο; Ἀπεθξίζε α὎ηῶ ὁ Ἰεζνῦο· Ὅπνπ ὏πάγσ ἐγὼ, ν὎ δύλαζαί κνη λῦλ ἀθνινπζ῅ζαη· ὓζηεξνλ δὲ ἀθνινπζήζεηο κνη.
αʹ. Μέγα ἀγάπε θαιόλ· ππξόο ἐζηη ζθνδξόηεξνλ, θαὶ πξὸο α὎ηὸλ ἄλεηζη ηὸλ ν὎ξαλόλ· θαὶ ν὎δέλ ἐζηη θώιπκα, ὅπεξ α὎η῅ο ηὴλ ῥαγδα῔νλ ὁξκὴλ ἐπηζρε῔λ δπλήζεηαη. ὇ γνῦλ ζεξκόηαηνο Πέηξνο, ἀθνύζαο, ὅηη Ὅπνπ ἐγὼ ὏πάγσ, ὏κε῔ο ν὎ δύλαζζε ἐιζε῔λ, ηί ιέγεη; Κύξηε, πνῦ ὏πάγεηο; Σνῦην δὲ εἶπελ, ν὎ρ νὓησ καζε῔λ βνπιόκελνο, ὡο ἀθνινπζ῅ζαη ἐπηζπκ῵λ. Φαλεξ῵ο κὲλ νὔλ εἮπε῔λ, ὅηη Ἔξρνκαη, ν὎θ ἐηόικεζε ηέσο· θεζὶ δὲ, Πνῦ ὏πάγεηο; ὇ Υξηζηὸο δὲ ν὎ πξὸο ηὰ ῥήκαηα, ἀιιὰ πξὸο ηὴλ δηάλνηαλ ἀπεθξίλαην. Ὅηη γὰξ ηνῦην ἢζειε, δη' ὧλ ὁ Υξηζηὸο εἶπε δ῅ινλ. Σί γάξ θεζηλ; Ὅπνπ ἐγὼ ὏πάγσ, ν὎ δύλαζαί κνη λῦλ ἀθνινπζ῅ζαη. ὇ξᾶο ὅηη ηὸ ἀθνινπζ῅ζαη ἐπεπόζεη, θαὶ δηὰ ηνῦην ἐξσηᾶ; Ἀθνύζαο δὲ, ὅηη Ἀθνινπζήζεηο ὓζηεξνλ, ν὎δὲ νὓησ ηὸλ πόζνλ θαηε῔ρε· θαίηνη ρξεζηὰο ἐιπίδαο ιαβὼλ, ἀιι' νὓησο ἐπείγεηαη ὡο εἮπε῔λ, ∆ηαηί ν὎ δύλακαί ζνη λῦλ ἀθνινπζ῅ζαη; Σὴλ ςπρήλ κνπ ὏πὲξ ζνῦ ζήζσ. ἖πεηδὴ γὰξ ἀπεζείζαην ηὸλ θόβνλ η῅ο πξνδνζίαο, θαὶ η῵λ γλεζίσλ ἐθάλε θαὶ α὎ηὸο ὢλ, κεηὰ παῤῥεζίαο δη' ἑαπηνῦ ινηπὸλ ἐξσηᾶ η῵λ ἄιισλ ζηγώλησλ. Σί ιέγεηο, Πέηξε; εἶπελ, ὅηη Ο὎ δύλαζαη· θαὶ ζὺ ιέγεηο, ὅηη ∆ύλακαη; Ο὎θνῦλ εἴζῃ δηὰ η῅ο πείξαο α὎η῅ο, ὅηη ν὎δέλ ζνύ ἐζηηλ ἟ ἀγάπε, κὴ η῅ο ἄλσζελ παξνύζεο ῥνπ῅ο. Ὅζελ δ῅ινλ, ὅηη θαὶ ηὸ πη῵κα ἐθε῔λν, α὎ηνῦ θεδόκελνο ζπλερώξεζελ. ἖βνύιεην κὲλ γὰξ θαὶ δηὰ η῵λ πξώησλ παηδεῦζαη· ἐπεηδὴ δὲ ἐπέκελε ηῆ ζθνδξόηεηη, α὎ηὸο κὲλ ν὎θ ἐλέβαιελ α὎ηὸλ, νὒηε ὦζελ ἐπὶ ηὴλ ἄξλεζηλ, εἴαζε δὲ ἔξεκνλ, ὥζηε καζε῔λ ηὴλ ἑαπηνῦ ἀζζέλεηαλ. Εἶπελ, ὅηη δε῔ παξαδνζ῅λαη, θαὶ ιέγεη· Ἵιεώο ζνη· ν὎ κὴ ἔζηαη ζνη ηνῦην. ἖πεηηκήζε, θαὶ ν὎θ ἐπαηδεύζε· ἀιιὰ πάιηλ, βνπινκέλνπ ηνῦ Υξηζηνῦ λίςαη α὎ηνῦ ηνὺο πόδαο, θεζίλ· Ο὎ κὴ λίςῃο κνπ ηνὺο πόδαο εἮο ηὸλ αἮ῵λα. Ἀθνύζαο πάιηλ, ὅηη Ο὎ δύλαζαί κνη λῦλ ἀθνινπζ῅ζαη, ιέγεη· Κἂλ πάληεο ἀξλήζσληαη, ἐγὼ ν὎θ ἀξλήζνκαη. ἖πεὶ νὔλ εἮθὸο ἤλ α὎ηὸλ θαὶ εἮο ἀπόλνηαλ ἀξζ῅λαη κειεη῵ληα ἀληηιέγεηλ α὎ηῶ, παηδεύεη ινηπὸλ α὎ηὸλ κὴ ἀληηπίπηεηλ. Σνῦην γνῦλ θαὶ ὁ Λνπθ᾵ο αἮληηηόκελνο, α὎ηόλ θεζηλ εἮξεθέλαη, Καὶ ἐγὼ ἐδεήζελ πεξὶ ζνῦ, ἵλα κὴ ἐθιείπῃ ἟ πίζηηο ζνπ· ηνπηέζηηλ, ἵλα κὴ εἮο ηέινο ἀπόιῃ· δηὰ πάλησλ ηαπεηλνθξνζύλελ α὎ηὸλ δηδάζθσλ, θαὶ ηὴλ ἀλζξσπίλελ ἐιέγρσλ θύζηλ ν὎δὲλ α὎ηὴλ θαζ' ἑαπηὴλ νὔζαλ. ἖πεηδὴ γὰξ ἟ πνιιὴ ἀγάπε ἀληηινγηθὸλ α὎ηὸλ ἐπνίεζε, ζσθξνλίδεη ινηπὸλ α὎ηὸλ, ἵλα κὴ θαὶ ἐλ ην῔ο κεηὰ ηαῦηα ηνῦην πάζῃ, ὅηαλ η῅ο νἮθνπκέλεο ηὴλ νἮθνλνκίαλ ἀλαδέμεηαη· ἀιι' 59.396 ἵλα ἀλακηκλεζθόκελνο ὧλ ἔπαζελ ἐπηγηλώζθῃ ἑαπηόλ. Καὶ ὅξα ζθνδξόηεηα πηώκαηνο. Ο὎ γὰξ ἅπαμ θαὶ δὶο ηνῦην ἔπαζελ, ἀιι' νὓησο ἐμέζηε, ὡο ἐλ βξαρε῔ θαηξῶ ηξίηνλ εἮπε῔λ ηὸ ῥ῅κα ηὸ η῅ο ἀξλήζεσο· ἵλα κάζῃ, ὅηη ν὎ρ νὓησο ἞γάπεζελ, ὡο ἞γαπήζε. Ἀιι' ὅκσο ηῶ νὓησ πεζόληη πάιηλ ιέγεη· Ἀγαπᾶο κε πιένλ ηνύησλ; Οὓησο ν὎θ ἀπὸ ςύμεσο, ἀιι' ἐθ ηνῦ γπκλσζ῅λαη η῅ο ἄλσζελ βνεζείαο γέγνλε. Σὴλ κὲλ νὔλ ἀγάπελ ἀπνδέρεηαη ηνῦ Πέηξνπ, ηὴλ δὲ ἐμ α὎η῅ο ηηθηνκέλελ ἀληηινγίαλ πεξηθόπηεη. ΕἮ γὰξ ἀγαπᾶο, ὀθείιεηο ηῶ ἞γαπεκέλῳ πείζεζζαη. Εἶπε θαὶ ζνὶ θαὶ ην῔ο κεηὰ ζνῦ, Ο὎ δύλαζαη· ηί θηινλεηθε῔ο; ν὎θ νἶδαο ηί πνηέ ἐζηηλ ἀπαγόξεπζηο Θενῦ; ἖πεηδὴ δὲ ἐλ ηνύηῳ καζε῔λ ν὎ ζέιεηο ὅηη ν὎ρ νἷόλ ηε κὴ γελέζζαη ὃ ιέγσ, ἐλ ηῆ ἀξλήζεη α὎ηὸ καζήζῃ· θαίηνη πνιύ ζνη ηνῦην ηόηε ἀπηζηόηεξνλ ἐθαίλεην. Σνῦην κὲλ γὰξ ν὎δὲ ᾔδεηο· ἐθείλνπ δὲ ηὴλ γλ῵ζηλ α὎ηὸο εἶρεο ἐλ ηῆ ςπρῆ·

ἀιι' ὅκσο ἐγίλεην ηὸ κεδὲ πξνζδνθεζέλ. Σὴλ ςπρήλ κνπ ὏πὲξ ζνῦ ζήζσ. ἖πεηδὴ γὰξ ἢθνπζελ, ὅηη κείδνλα ηαύηεο ἀγάπελ ν὎δεὶο ἔρεη, ἐπεπήδεζελ ε὎ζέσο, ἀθόξεζηνο ὢλ θαὶ η῵λ ἄθξσλ ἐθηθλε῔ζζαη βνπιόκελνο. Ἀιι' ὁ Υξηζηὸο, δεηθλὺο ὅηη α὎ηνῦ κόλνπ ἐζηὶ ηαῦηα κεηὰ α὎ζεληίαο ἐπαγγέιιεζζαη, θεζί· Πξὶλ ἀιέθηνξα θσλ῅ζαη· ηνπηέζηη, λῦλ. Ο὎δὲ γὰξ ἤλ πνιὺ ηὸ δηάζηεκα· ἀσξὶ γὰξ η῵λ λπθη῵λ δηειέγεην, θαὶ πξώηε θαὶ δεπηέξα ἤλ θπιαθὴ δηειζνῦζα. Μὴ ηαξαζζέζζσ ὏κ῵λ ἟ θαξδία. Σνῦην ιέγεη, ἐπεηδὴ εἮθὸο ἤλ α὎ηνὺο ἀθνύζαληαο ηαξάηηεζζαη. ΕἮ γὰξ ὁ θνξπθα῔νο θαὶ νὓησ δηάππξνο πξὸ θσλ῅ο ἀιέθηνξνο ηξὶο ἀπαξλήζεζζαη ἢθνπζε· κεγάιελ ηηλὰ πξνζδνθᾶλ α὎ηνὺο πεξίζηαζηλ ὏πνζηήζεζζαη εἮθὸο ἤλ, Ἧθαλὴλ θαὶ ηὰο ἀδακαληίλνπο πεξηηξέςαη ςπράο. ἖πεὶ νὔλ ηαῦηα ινγηδνκέλνπο εἮθὸο ἤλ α὎ηνὺο θαὶ ἐθζη῅λαη, ὅξα π῵ο α὎ηνὺο παξακπζε῔ηαη, Μὴ ηαξαζζέζζσ ὏κ῵λ ἟ θαξδία, ιέγσλ· ηνύηῳ πξώηῳ η῅ο ζεόηεηνο α὎ηνῦ ηὴλ δύλακηλ ἐλδεηθλύκελνο, ὅηη ἃ θαηὰ ςπρὴλ εἶρνλ, ηαῦηα νἶδε θαὶ εἮο κέζνλ ἄγεη. Πηζηεύεηε εἮο ηὸλ Θεὸλ, θαὶ εἮο ἐκὲ πηζηεύεηε· ηνπηέζηη, πάληα παξειεύζεηαη ηὰ δεηλά. ἧ γὰξ εἮο ἐκὲ πίζηηο θαὶ ηὸλ γεγελλεθόηα δπλαησηέξα η῵λ ἐπηόλησλ ἐζηὶ, θαὶ ν὎δὲλ ἐάζεη θξαη῅ζαη η῵λ δπζρεξ῵λ. Εἶηα ἐπάγεη· ἖λ ηῆ νἮθίᾳ ηνῦ Παηξόο κνπ κνλαὶ πνιιαί εἮζηλ. Ὥζπεξ ηὸλ Πέηξνλ ἀιύνληα παξακπζε῔ηαη ιέγσλ· Ἀθνινπζήζεηο δὲ ὓζηεξνλ· νὓησ θαὶ ηνύηνηο ηαύηελ ηὴλ ἐιπίδα ὏πνθαίλεη. Ἵλα γὰξ κὴ λνκίζσζηλ ἐθείλῳ κόλῳ ηὴλ ἐπαγγειίαλ δεδόζζαη, θεζίλ· ἖λ ηῆ νἮθίᾳ ηνῦ Παηξόο κνπ κνλαὶ πνιιαί εἮζηλ. ΕἮ δὲ κὴ, εἶπνλ ἂλ ὏κ῔λ, Πνξεύνκαη ἑηνηκάζαη ηόπνλ ὏κ῔λ· ηνπηέζηηλ, ὅηη θαὶ ὏κ᾵ο ἐθε῔λνο ὁ ρ῵ξνο δέμεηαη ὁ θαὶ ηὸλ Πέηξνλ. 59.397 Ἀθζνλία γὰξ ἐθε῔ πνιιὴ θαηαγσγίσλ, θαὶ ν὎θ ἔλη εἮπε῔λ ὅηη ἑηνηκαζίαο δε῔ηαη. ἖πεηδὴ γὰξ εἶπελ, Ο὎ δύλαζζέ κνη λῦλ ἀθνινπζ῅ζαη, ἵλα κὴ λνκίζσζηλ εἮο ηέινο ἐθθεθόθζαη, ἐπήγαγελ· Ἵλα, ὅπνπ ἐγώ εἮκη, θαὶ ὏κε῔ο ἐθε῔ ἤηε. Σνζαύηελ ὏πὲξ ηνῦ πξάγκαηνο ηνύηνπ πεπνίεκαη ηὴλ ζπνπδὴλ, ὅηη ἢδε ἂλ ηνύηνπ ἐγελόκελ, εἮ κὴ πάιαη ὏κ῔λ παξεζθεύαζην. δεηθλὺο ὅηη ζθόδξα α὎ηνὺο ρξὴ ζαῤῥε῔λ θαὶ πεπνηζέλαη. βʹ. Εἶηα ἵλα κὴ δόμῃ ὥζπεξ ςπραγσγ῵λ α὎ηνὺο ιέγεηλ, ἀιιὰ πηζηεύζσζηλ ὅηη νὓησο ἐζηὶλ, ἐπάγεη· Καὶ ὅπνπ ὏πάγσ νἴδαηε, θαὶ ηὴλ ὁδὸλ νἴδαηε. ὇ξᾶο π῵ο δίδσζηλ α὎ην῔ο ἀπόδεημηλ ηνῦ κὴ ἁπι῵ο ηαῦηα εἮξ῅ζζαη; Σνῦην δὲ ιέγεη, ἐπεὶ ζπλε῔δελ α὎η῵λ ηὴλ ςπρὴλ ηνῦην ινηπὸλ δεηνῦζαλ καζε῔λ. ὇ κὲλ γὰξ Πέηξνο ν὎ρ ὏πὲξ ηνῦ καζε῔λ, ἀιι' ὥζηε ἀθνινπζ῅ζαη, ἔιεγελ ὅπεξ ἔιεγελ. ἖πεηδὴ δὲ ἐπεηηκήζε ἐθε῔λνο, θαὶ ὃ ηέσο ἀδύλαηνλ ἐδόθεη εἶλαη, δπλαηὸλ α὎ηὸο ἀπεθήλαην, ἀδύλαηνλ δὲ θαλὲλ, εἮο ἐπηζπκίαλ α὎ηὸλ ἢγαγε ηνῦ γλ῵λαη κεηὰ ἀθξηβείαο α὎ηό· δηὰ ηνῦην ηνύηνηο θεζί· Καὶ ηὴλ ὁδὸλ νἴδαηε. Ὥζπεξ γὰξ εἮπὼλ, Ἀπαξλήζῃ κε, κεδελὸο κεδὲλ πξνθζεγμακέλνπ, θαὶ ηὰ ἐλ ηῆ θαξδίᾳ ἐξεπλ῵λ ἔιεγε, Μὴ ηαξάηηεζζε· νὓησ θαὶ ἐληαῦζα εἮπὼλ, ὅηη Οἴδαηε, ηὴλ ἐπηζπκίαλ ἐδήινπ ηὴλ ἐλ ηῆ δηαλνίᾳ α὎η῵λ, θαὶ α὎ηὸο α὎ην῔ο δίδσζη πξόθαζηλ ηνῦ ἐξση῅ζαη. Σὸ δὲ, Πνῦ ὏πάγεηο; Πέηξνο κὲλ ἀπὸ θηινζηνξγίαο πνιι῅ο, Θσκ᾵ο δὲ ἀπὸ δεηιίαο ιέγεη. Κύξηε, ν὎θ νἴδακελ πνῦ ὏πάγεηο. Σὸλ ηόπνλ ν὎θ ἴζκελ, θεζί· θαὶ ηὴλ ἐθε῔ θέξνπζαλ ὁδὸλ π῵ο εἮζόκεζα; Καὶ ὅξα κεζ' ὅζεο ὏πνζηνι῅ο. Ο὎ γὰξ εἶπελ, ΕἮπὲ ἟κ῔λ ηὸλ ηόπνλ· ἀιι', Ο὎θ νἴδακελ πνῦ ὏πάγεηο. Σνῦην γὰξ πάιαη πάληεο καζε῔λ ὤδηλνλ. ΕἮ γὰξ Ἰνπδα῔νη δηεπόξνπλ ἀθνύνληεο, θαίηνη γε ἀπαιιαγ῅λαη α὎ηνῦ βνπιόκελνη, πνιιῶ κ᾵ιινλ νἯ κεδέπνηε α὎ηνῦ ρσξηζζ῅λαη βνπιόκελνη καζε῔λ ἢζεινλ. ἖δεδνίθεηζαλ κὲλ νὔλ α὎ηὸλ ἐξση῅ζαη, ἐξση῵ζη δὲ ὅκσο, ἀπό ηε ηνῦ πνιινῦ πόζνπ θαὶ η῅ο ἀγσλίαο. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; ἖γώ εἮκη ἟ ὁδὸο θαὶ ἟ ἀιήζεηα θαὶ ἟ δσή. Ο὎δεὶο δύλαηαη ἐιζε῔λ πξὸο ηὸλ Παηέξα, εἮ κὴ δη' ἐκνῦ. Σί νὔλ ν὎θ ε὎ζέσο ἐξσηεζεὶο παξὰ ηνῦ Πέηξνπ, Πνῦ ὏πάγεηο; εἶπελ, ἖γὼ πξὸο ηὸλ Παηέξα πνξεύνκαη· ὏κε῔ο δὲ ν὎ δύλαζζε ἐιζε῔λ λῦλ· ἀιιὰ ηνζνύησλ ἐλέβαιελ ιόγσλ πεξίνδνλ, ἐξσηήζεηο θαὶ ἀπνθξίζεηο ζπληηζείο, Ἰνπδαίνηο κὲλ γὰξ εἮθόησο ηνῦην ν὎θ ἔιεγε· ηνύηνηο δὲ δηαηί; Εἶπε κὲλ θαὶ ηνύηνηο θαὶ Ἰνπδαίνηο, ὅηη ἐθ ηνῦ Θενῦ ἐμ῅ιζε, θαὶ πξὸο ηὸλ Θεὸλ ὏πάγεη· θαὶ λῦλ δὲ α὎ηὸ ιέγεη ζαθέζηεξνλ ἠ πξόηεξνλ. Ἄιισο δὲ,

θαὶ Ἰνπδαίνηο κὲλ ζαθ῵ο νὓησο ν὎θ εἶπελ. ΕἮ γὰξ εἶπελ, ὅηη Ο὎ δύλαζζε πξὸο ηὸλ Παηέξα ἐιζε῔λ, εἮ κὴ δη' ἐκνῦ, ε὎ζέσο ἂλ ηῦθνλ ηὸ πξ᾵γκα ἐλόκηζαλ· λῦλ δὲ ἀπνθξύςαο, εἮο ἀγσλίαλ α὎ηνὺο ἐλέβαιελ. Καὶ ην῔ο καζεηα῔ο δὲ ηίλνο ἕλεθελ νὓησο εἶπε, θεζὶ, θαὶ ηῶ Πέηξῳ; Ἢδεη α὎ηνῦ πνιιὴλ πξνζπκίαλ, θαὶ ὅηη κ᾵ιινλ ἐληεῦζελ ἐπηθείζεηαη ἐλνρι῵λ. Ὥζηε νὔλ α὎ηὸλ ἀπαγαγε῔λ, θξύπηεη. Καηνξζώζαο δὲ ὅπεξ ἐβνύιεην δηὰ η῅ο ἀζαθείαο θαὶ ηνῦ θξύςαη ηὸλ ιόγνλ, πάιηλ α὎ηὸ ἐθθαιύπηεη. ΕἮπὼλ γὰξ, ὅηη Ὅπνπ εἮκὶ, ν὎δεὶο δύλαηαη ἐιζε῔λ, ἐπήγαγελ· ἖λ ηῆ νἮθίᾳ ηνῦ Παηξόο κνπ κνλαὶ πνιιαί εἮζη· θαὶ πάιηλ, Ο὎δεὶο ἔξρεηαη πξὸο ηὸλ Παηέξα, εἮ κὴ δη' ἐκνῦ. Σνῦην νὔλ ν὎θ ἐβνύιεην α὎ην῔ο παξὰ ηὴλ ἀξρὴλ εἮπε῔λ, ὥζηε κὴ εἮο πιείνλα ἀζπκίαλ ἐκβαιε῔λ· ἐπεηδὴ δὲ α὎ηνὺο θαηεπξάυλε, 59.398 ηόηε ιέγεη. Ἀπὸ γὰξ η῅ο ἐπηηηκήζεσο ηνῦ Πέηξνπ ηὸ πνιὺ η῅ο ἀζπκίαο ἐμέβαιελ, εἮο θόβνλ ηε ἐκπεζόληεο κήπνηε ηὰ α὎ηὰ ἀθνύζσζη, θαηεζηέιινλην κ᾵ιινλ. ἖γώ εἮκη ἟ ὁδόο. Σνῦην ἀπόδεημηο ηνῦ, Ο὎δεὶο ἔξρεηαη εἮ κὴ δη' ἐκνῦ· ηὸ δὲ, Καὶ ἀιήζεηα θαὶ ἟ δσὴ, ηνῦ, ὅηη πάλησο ηαῦηα ἔζηαη. Ο὎δὲλ ηνίλπλ παξ' ἐκνῦ ςεῦδνο, εἮ ἀιήζεηα· εἮ δὲ θαὶ δσὴ, νὒηε α὎ηὸο ὁ ζάλαηνο ὏κ᾵ο θσιῦζαη δπλήζεηαη ἐιζε῔λ. Ἄιισο δὲ, εἮ ἖γώ εἮκη ἟ ὁδὸο, ν὎ δεήζεζζε ηνῦ ρεηξαγσγνῦληνο· εἮ δὲ θαὶ ἟ ἀιήζεηα, ν὎ ςεῦδνο ηὰ ιεγόκελα· εἮ δὲ θαὶ δσὴ, θἂλ ἀπνζάλεηε, ηεύμεζζε η῵λ εἮξεκέλσλ. Σὸ κὲλ νὔλ η῅ο ὁδνῦ θαὶ ζπλ῅θαλ θαὶ ὡκνιόγεζαλ· ηὰ δὲ ινηπὰ ἞γλόνπλ· ν὎ κὴλ ἐηόικσλ εἮπε῔λ ἅπεξ ἞γλόνπλ. Ἀιι' ὅκσο πνιιὴλ ἀπὸ η῅ο ὁδνῦ ηὴλ παξακπζίαλ ἔιαβνλ. ΕἮ ηνίλπλ ἐγὼ θύξηόο εἮκη, θεζὶ, ηνῦ πξὸο ηὸλ Παηέξα ἀγαγε῔λ, πάλησο ἣμεηε ἐθε῔. Ο὎δὲ γὰξ ἔζηηλ ἑηέξαλ ἐιζε῔λ ὁδόλ. ΕἮπὼλ δὲ ἔκπξνζζελ, Ο὎δεὶο δύλαηαη ἐιζε῔λ πξόο κε, ἐὰλ κὴ ὁ Παηὴξ ἑιθύζῃ α὎ηόλ· θαὶ πάιηλ, ἖ὰλ ἐγὼ ὏ςσζ῵ ἀπὸ η῅ο γ῅ο, πάληαο ἑιθύζσ πξὸο ἐκαπηόλ· θαὶ λῦλ πάιηλ, Ο὎δεὶο ἔξρεηαη πξὸο ηὸλ Παηέξα, εἮ κὴ δη' ἐκνῦ, δείθλπζηλ ἴζνλ ἑαπηὸλ ηῶ γεγελλεθόηη. Π῵ο δὲ εἮπὼλ, Ὅπνπ ὏πάγσ νἴδαηε, θαὶ ηὴλ ὁδὸλ νἴδαηε, ἐπήγαγελ· ΕἮ ἐκὲ ἐγλώθεηηε, θαὶ ηὸλ Παηέξα κνπ ἐγλώθεηηε ἂλ, θαὶ ἀπάξηη γλώζεζζε α὎ηὸλ, θαὶ ἑσξάθαηε α὎ηόλ; Ο὎ρὶ ἐλαληηνινγ῵λ· ᾔδεζαλ κὲλ γὰξ α὎ηὸλ, ν὎ρ νὓησ δὲ ὡο ἐρξ῅λ. Θεὸλ κὲλ γὰξ ᾔδεζαλ, Παηέξα δὲ ν὎δέπσ ὓζηεξνλ γὰξ ηὸ Πλεῦκα ἐπειζὸλ, π᾵ζαλ ἐλ α὎ην῔ο θαηεζθεύαζε ηὴλ γλ῵ζηλ. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· ΕἮ ᾔδεηηε ηὴλ ἐκὴλ ν὎ζίαλ θαὶ ηὴλ ἀμίαλ, θαὶ ηὴλ ηνῦ Παηξὸο ᾔδεηηε. Καὶ ἀπάξηη γλώζεζζε α὎ηὸλ, θαὶ ἑσξάθαηε α὎ηὸλ (ηὸ κὲλ κέιινληνο, ηὸ δὲ παξόληνο)· ηνπηέζηηλ, δη' ἐκνῦ. Ὄςηλ δὲ ιέγεη ηὴλ θαηὰ δηάλνηαλ γλ῵ζηλ. Σνὺο κὲλ γὰξ ὁξσκέλνπο δπλάκεζα θαὶ ὁξᾶλ θαὶ ἀγλνε῔λ· ηνὺο δὲ γηλσζθνκέλνπο ν὎ δπλάκεζα γηλώζθεηλ θαὶ ἀγλνε῔λ. ∆ηὰ ηνῦηό θεζη· Καὶ ἑσξάθαηε α὎ηόλ· ὥζπεξ θεζὶλ, Ὤθζε θαὶ ἀγγέινηο. Καίηνη γε ν὎θ α὎ηὴ ἟ ν὎ζία ὤθζε· ἀιι' ὅκσο θεζὶλ ὦθζαη, δειαδὴ ὡο ἐθείλνηο Ἦδε῔λ δπλαηόλ. Οὓησ δὲ εἴξεηαη, ἵλα κάζῃο ὅηη ὁ α὎ηὸλ ἑσξαθὼο, ηὸλ γεγελλεθόηα νἶδελ. ἖ζεάζαλην δὲ α὎ηὸλ ν὎ γπκλῆ ηῆ ν὎ζίᾳ, ἀιιὰ ζάξθα πεξηβεβιεκέλνλ. Οἶδε δὲ ἀιιαρνῦ θαὶ ηὴλ ὄςηλ γλ῵ζηλ ιέγεηλ· ὡο ὅηαλ ιέγῃ, Μαθάξηνη νἯ θαζαξνὶ ηῆ θαξδίᾳ ὅηη α὎ηνὶ ηὸλ Θεὸλ ὄςνληαη. Καζαξνὺο δὲ, ν὎ρὶ ηνὺο πνξλείαο ἀπειιαγκέλνπο, ἀιιὰ ηνὺο πάλησλ ἁκαξηεκάησλ θεζί· π᾵ζα γὰξ ἁκαξηία ῥύπνλ ἐληίζεζη ηῆ ςπρῆ. γʹ. Πάληα ηνίλπλ πξάηησκελ, ὥζηε ἀπνζκ῅μαη ηὴλ ῥππαξίαλ. Ἀπνζκήρεη δὲ πξ῵ηνλ ηὸ ινπηξόλ· ὓζηεξνλ δὲ θαὶ ἕηεξαη ὁδνὶ πνιιαὶ θαὶ παληνδαπαί. Φηιάλζξσπνο γὰξ ὢλ ὁ Θεὸο θαὶ κεηὰ ηαῦηα ἔδσθελ ἟κ῔λ ὁδνὺο πνηθίιεο ἀπαιιαγ῅ο· ὧλ πξώηε παζ῵λ ἐζηηλ ἟ δηὰ η῅ο ἐιεεκνζύλεο. ἖ιεεκνζύλαηο γὰξ, θεζὶ, θαὶ πίζηεζηλ ἀπνθαζαίξνληαη ἁκαξηίαη. ἖ιεεκνζύλελ δὲ ν὎ ηὴλ ἐμ ἀδηθίαο ιέγσ· ηνῦην γὰξ ν὎δὲ ἐιεεκνζύλε, ἀιι' ὠκόηεο θαὶ ἀπαλζξσπία. Σί γὰξ ὄθεινο ἐθδῦζαη ἕηεξνλ, θαὶ ἐλδῦζαη ἕηεξνλ; Ἀπὸ γὰξ νἴθηνπ ηνῦ πξάγκαηνο ἄξρεζζαη δε῔· ηνῦην δὲ ἀπαλζξσπία. Κἂλ γὰξ πάληα ηὰ παξ' ἑηέξσλ δ῵κελ, ν὎δὲλ θέξδνο ἟κ῔λ. Καὶ δείθλπζηλ ὁ Ζαθρα῔νο, ὃο ηόηε ἔθεζελ ἐμηιενῦζζαη ηὸλ Θεὸλ, δνὺο η῵λ ἀθαηξεζέλησλ ηεηξαπιαζίνλα. ἧκε῔ο δὲ κπξία ἁξπάδνληεο, θαὶ ὀιίγα δηδόληεο, λνκίδνκελ ἵιεσλ πνηε῔λ ηὸλ 59.399 Θεὸλ, ν὎θ εἮδόηεο ὅηη κ᾵ιινλ

α὎ηὸλ παξνμύλνκελ. ΕἮπὲ γάξ κνη, εἴ γε ὄλνλ λεθξὸλ θαὶ ζεζεπόηα ἀπὸ η῅ο ηξηόδνπ θαὶ η῵λ ἀκθόδσλ ἑιθύζαο ἐπὶ ηὸ ζπζηαζηήξηνλ ἔθεξεο, ἆξα ν὎θ ἂλ ἅπαληέο ζε θαηέιεπζαλ ὡο ἐλαγ῅ θαὶ κπζαξόλ; Σί νὔλ, ἐὰλ ἐιέγμσ, ὅηη ἟ ζπζία ἟ ἐμ ἁξπαγ῅ο κπζαξσηέξα ηνύηνπ, πνίαο ηεπμόκεζα ἀπνινγίαο; Θ῵κελ γάξ ηη θεηκήιηνλ γεγελ῅ζζαη ἐμ ἁξπαγ῅ο· ν὎ρὶ ὄλνπ ηεζλεθόηνο κ᾵ιινλ ὄδσδε; Βνύιεη καζε῔λ πόζε η῅ο ἁκαξηίαο ἟ ζεπεδώλ ἐζηηλ; Ἄθνπζνλ ηνῦ Πξνθήηνπ ιέγνληνο· Πξνζώδεζαλ θαὶ ἐζάπεζαλ νἯ κώισπέο κνπ. ΢ὺ δὲ δηὰ κὲλ ῥεκάησλ ηὸλ Θεὸλ ἀμην῔ο ἐπηιαζέζζαη ὧλ πνηε῔ο θαθ῵λ· α὎ηὸο δὲ δη' ὧλ πνηε῔ο ἁξπάδσλ θαὶ πιενλεθη῵λ, θαὶ παξαζθεπάδεηο κεκλ῅ζζαη δηελεθ῵ο, ἐπηηηζείο ζνπ ηὴλ ἁκαξηίαλ ἐπὶ ηὸ ζπζηαζηήξηνλ. Νῦλ δὲ ν὎ ηνῦην κόλνλ ἐζηὶ ηὸ ἁκάξηεκα, ἀιιὰ θαὶ ηὸ ηνύηνπ ραιεπώηεξνλ, ὅηη ηὰο η῵λ ἁγίσλ κνιύλεηο ςπράο. Σνῦην κὲλ γὰξ ιίζνο ἐζηὶ, θαὶ ἁγηάδεηαη· ἐθε῔λαη δὲ δηὰ παληὸο α὎ηὸλ θέξνπζη ηὸλ Υξηζηόλ· θαὶ ηνικᾶο ἐθε῔ πέκπεηλ ἀπὸ ηνηαύηεο ἀθαζαξζίαο; Ο὎ρὶ, θεζίλ· ν὎θ α὎ηὰ ηὰ ρξήκαηα, ἀιι' ἕηεξα. Γέισο ηαῦηα θαὶ ι῅ξνο. Ο὎θ νἶδαο, ὅηη θἂλ εἮο πνιὺ πι῅ζνο ρξεκάησλ η῅ο ἀδηθίαο ἐκπέζῃ ῥαλὶο, πάληα κνιύλεηαη; Καζάπεξ νὔλ εἮο πεγὴλ θαζαξὰλ θόπξνλ ηηο ἐκβαιὼλ, π᾵ζαλ α὎ηὴλ ἀθάζαξηνλ εἮξγάζαην· νὓησ θαὶ ἐλ πινύηῳ πιενλεμία ηηο εἮζειζνῦζα, πάληα ἀπνπλε῔λ πνηε῔ η῅ο ἐθε῔ζελ δπζσδίαο. Εἶηα ρε῔ξαο κὲλ ληπηόκεζα, εἮο ἐθθιεζίαλ εἮζηόληεο· ηὴλ δὲ θαξδίαλ ν὎θέηη; Μὴ γὰξ αἯ ρε῔ξεο θσλὴλ ἀθη᾵ζηλ; ἧ ςπρὴ πξνθέξεη ηὰ ῥήκαηα εἮο ἐθείλελ ὁ Θεὸο θαζνξᾶ· ν὎δὲλ δε῔ η῅ο ηνῦ ζώκαηνο θαζαξόηεηνο, ἐθείλεο κεκνιπζκέλεο Σί γὰξ ὄθεινο, ἂλ ηὰο ἔμσζελ κὲλ ρε῔ξαο ἀπνζκήμῃο, ηὰο δὲ ἔλδνλ ἀθαζάξηνπο ἔρῃο; Σὸ 59.400 γὰξ δεηλὸλ θαὶ πάληα ἀλαηξέπνλ, ηνῦηό ἐζηη, ὅηη ηὰ κηθξὰ δεδνηθόηεο, η῵λ κεγάισλ θαηαθξνλνῦκελ. Σὸ κὲλ νὔλ ἀλίπηνηο ρεξζὶλ εὒμαζζαη, ἀδηάθνξνλ· ηὸ δὲ ἀλίπηῳ δηαλνίᾳ, ηνῦηό ἐζηη ηὸ πάλησλ ἔζραηνλ η῵λ θαθ῵λ. Ἄθνπζνλ θαὶ Ἰνπδαίνηο ην῔ο πεξὶ ηὰο ηνηαύηαο ἀθαζαξζίαο ἞ζρνιεκέλνηο, ηί εἴξεηαη· Ἀπόπιπλαη ἀπὸ θαθίαο ηὴλ θαξδίαλ ζνπ. Ἕσο πόηε ἔζνληαί ζνη δηαινγηζκνὶ πόλσλ ζνπ; Ἀπνπιύλσκελ θαὶ ἟κε῔ο, κὴ βνξβόξῳ, ἀιι' ὓδαηη θαζαξῶ, ἐιεεκνζύλῃ, θαὶ κὴ πιενλεμίᾳ. Πξ῵ηνλ ἀπαιιάγεζη ηνῦ ἁξπάδεηλ, θαὶ ηόηε ἐπίδεημαη ηὴλ ἐιεεκνζύλελ. ἖θθιίλσκελ ἀπὸ θαθνῦ, θαὶ πνηήζσκελ ἀγαζόλ. ΢η῅ζνλ ηὰο ρε῔ξαο ἀπὸ πιενλεμίαο, θαὶ νὓησο α὎ηὰο ἐπὶ ηὴλ ἐιεεκνζύλελ ἄγε. Ἂλ δὲ ηα῔ο α὎ηα῔ο ἄιινπο ἀπνδύζσκελ, εἮ θαὶ κὴ ην῔ο ἐμ ἐθείλσλ ἀθῃξεκέλνηο ἐλδύσκελ, ν὎δὲ νὓησ δηαθεύγνκελ ηὴλ θόιαζηλ. ἧ γὰξ ὏πόζεζηο ηνῦ Ἧιαζκνῦ πάζεο πιεκκειείαο ὏πόζεζηο γίλεηαη. Σνῦ γὰξ νὓησο ἐιεε῔λ ηὸ κὴ ἐιεε῔λ θξε῔ηηνλ. ἖πεὶ θαὶ ηῶ Κάτλ βέιηηνλ ἤλ κεδὲ ὅισο πξνζελεγθε῔λ. ΕἮ δὲ ὁ ηὰ ἐιάηησ θνκίζαο, ηὸλ Θεὸλ παξώμπλελ· ὁ ηὰ ἀιιόηξηα δηδνὺο, π῵ο ν὎ παξνμπλε῔; ἖γώ ζνη εἶπνλ, θεζὶ, κὴ ἁξπάδεηλ· θαὶ ζύ κε ἐμ α὎η῵λ ηηκᾶο; ηί λνκίδεηο; ὅηη ἣδνκαη ηνύηνηο; Ο὎θνῦλ ἐξε῔ πξὸο ζέ· ὖπέιαβεο ἀλνκίαλ, ὅηη ἔζνκαί ζνη ὅκνηνο. ἖ιέγμσ ζε, θαὶ παξαζηήζσ θαηὰ πξόζσπόλ ζνπ ηὰο ἁκαξηίαο ζνπ. Ἀιιὰ κὴ γέλνηην κεδέλα ηαύηεο ἀθνῦζαη η῅ο θσλ῅ο, ἀιι' ἐιεεκνζύλελ θαζαξὰλ ἐξγαζακέλνπο, θαὶ ιακπξὰο ηὰο ιακπάδαο ἔρνληαο, νὓησο εἮο ηὸλ λπκθ῵λα εἮζειζε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.399 ΟΜΘΛΘΑ Ο∆ʹ. Λέγεη α὎ηῶ Φίιηππνο· Κύξηε, δε῔μνλ ἟κ῔λ ηὸλ Παηέξα, θαὶ ἀξθε῔ ἟κ῔λ. Λέγεη α὎ηῶ ὁ Ἰε ζνῦο Σνζνῦηνλ ρξόλνλ κεζ' ὏κ῵λ εἮκη, θαὶ ν὎θ ἔγλσθάο κε, Φίιηππε; ὇ ἑσξαθὼο ἐκὲ, ἑώξαθε ηὸλ Παηέξα. αʹ. ὇ κὲλ πξνθήηεο ἔιεγελ Ἰνπδαίνηο· Ὄςηο πόξλεο ἐγέλεηό ζνη, ἀπελαηζρύληεζαο πξὸο πάληαο. Ὡο ἔνηθε δὲ, ν὎θ ἐθείλῃ ηῆ πόιεη δίθαηνλ κόλνλ ηαῦηα εἮπε῔λ, ἀιιὰ θαὶ ην῔ο ἀλαηζρύλησο πξὸο ηὴλ ἀιήζεηαλ ἀληηβιέπνπζη. Σνῦ γὰξ

Φηιίππνπ πξὸο ηὸλ Υξηζηὸλ εἮπόληνο, ∆ε῔μνλ ἟κ῔λ ηὸλ Παηέξα ζνπ, θεζί· Σνζνῦηνλ ρξόλνλ κεζ' ὏κ῵λ εἮκη, θαὶ ν὎θ ἔγλσθάο κε, Φίιηππε; Καὶ ὅκσο ηηλέο εἮζη θαὶ κεηὰ ηὰ ῥήκαηα ηαῦηα ἀπνζρίδνληεο ηνῦ γεγελλεθόηνο ηὸλ ΤἯόλ. Καίηνη πνίαλ κείδσ ηαύηεο δεηε῔ο ἐγγύηεηα; Σηλὲο γὰξ ἐθ η῅ο ῥήζεσο ηαύηεο θαὶ εἮο ηὴλ ΢αβειιίνπ λόζνλ ἐλέπεζνλ. Ἀιιὰ θαὶ ηνύηνπο θαὶ ἐθείλνπο ἀθέληεο ἟κε῔ο, ὡο ἐθ δηακέηξνπ παξαλνκνῦληαο, ἴδσκελ η῵λ εἮξεκέλσλ ηὴλ ἀθξίβεηαλ. Σνζνῦηνλ ρξόλνλ κεζ' ὏κ῵λ εἮκη, θαὶ ν὎θ ἔγλσθάο κε, Φίιηππε, θεζί; Σί γάξ; ζὺ εἶ ὁ Παηὴξ ὃλ ἐπηδεη῵; Ο὎ρὶ, θεζί. ∆ηὰ ηνῦην ν὎δὲ εἶπελ, Ο὎θ ἔγλσθαο α὎ηόλ· ἀιι', Ο὎θ ἔγλσθάο κε· ν὎δὲλ ἄιιν ἐκθαίλσλ, ἠ ὅηη ν὎δὲλ ἕηεξόλ ἐζηηλ ὁ ΤἯὸο, ἠ ηνῦην ὅπεξ ἐζηὶλ ὁ Παηὴξ, κέλσλ ἐλ ηῶ εἶλαη ΤἯόο. Πόζελ δὲ ἐπὶ ηνῦην ἤιζελ ὁ Φίιηππνο; Ἔιεγελ· ΕἮ ἐκὲ ἐγλώθεηηε, θαὶ ηὸλ Παηέξα κνπ ἐγλώθεηηε ἄλ· θαὶ ην῔ο Ἰνπδαίνηο πνιιάθηο εἶπελ ηνῦην. ἖πεὶ νὔλ ἞ξώηεζελ α὎ηὸλ ὁ Πέηξνο πνιιάθηο, θαὶ Ἰνπδα῔νη, ηίο ἐζηηλ ὁ Παηὴξ, ἞ξώηεζελ 59.400 α὎ηὸλ θαὶ ὁ Θσκ᾵ο, θαὶ ν὎δεὶο ν὎δὲλ ἔκαζε ζαθὲο, ἀιι' ἔηη ἞γλνε῔ην ηὰ ιεγόκελα, ἵλα κὴ δόμῃ πξνζθνξὴο εἶλαη ὁ Φίιηππνο, θαὶ δηελνριε῔λ α὎ηὸλ κεηὰ ηνὺο Ἰνπδαίνπο ἐξση῵λ θαὶ α὎ηὸο, ∆ε῔μνλ ἟κ῔λ ηὸλ Παηέξα ζνπ, ἐπήγαγε, θαὶ ἀξθε῔ ἟κ῔λ· ν὎δὲλ πιένλ δεηνῦκελ. Καίηνη ὁ Υξηζηὸο ἔιεγελ· ΕἮ ἐκὲ ἐγλώθεηηε, θαὶ ηὸλ Παηέξα κνπ ἐγλώθεηηε ἂλ, θαὶ δη' ἑαπηνῦ ηὸλ Παηέξα ἐδήινπ· ὁ δὲ ἀληέζηξεςε ηὴλ ηάμηλ, θαί θεζη· Σὸλ Παηέξα δε῔μνλ, ὡο α὎ηὸλ εἮδὼο ἀθξηβ῵ο. Ἀιι' ν὎θ ἀλέρεηαη α὎ηνῦ ὁ Υξηζηὸο, ἀιι' ἐπὶ ηὴλ ὁδὸλ α὎ηὸλ ἵζηεζη, δη' α὎ηνῦ ηὸλ Παηέξα καλζάλεηλ πείζσλ· α὎ηὸο δὲ ην῔ο ηνῦ ζώκαηνο ὀθζαικν῔ο ηνύηνηο ἐβνύιεην Ἦδε῔λ, ἴζσο πεξὶ η῵λ πξνθεη῵λ ἀθνύσλ, ὅηη εἶδνλ ηὸλ Θεόλ. Ἀιιὰ ζπγθαηάβαζηο ἤλ ἐθε῔λα, ὦ Φίιηππε. ∆ηὰ ηνῦην ὁ Υξηζηὸο ἔιεγε· Θεὸλ ν὎δεὶο ἑώξαθε πώπνηε· θαὶ πάιηλ, Π᾵ο ὁ ἀθνύζαο παξὰ ηνῦ Θενῦ, θαὶ καζὼλ, ἔξρεηαη πξόο κε. Οὒηε θσλὴλ α὎ηνῦ ἀθεθόαηε, νὒηε εἶδνο α὎ηνῦ ἑσξάθαηε. Καὶ ἐλ ηῆ Παιαηᾶ, Ο὎δεὶο ὄςεηαη ηὸ πξόζσπόλ κνπ, θαὶ δήζεηαη. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; ΢θόδξα ἐπηηηκεηηθ῵ο· Σνζνῦηνλ ρξόλνλ κεζ' ὏κ῵λ εἮκη, θαὶ ν὎θ ἔγλσθάο κε, Φίιηππε; Καὶ ν὎θ εἶπελ, Ο὎θ εἶδέο κε, ἀιι', Ο὎θ ἔγλσθάο κε. Μὴ γάξ ζε βνύινκαη, θεζὶ, καζε῔λ; Σὸλ Παηέξα ζνπ Ἦδε῔λ δεη῵ λῦλ· ζὺ δέ κνη ιέγεηο, Ο὎θ ἔγλσθάο κε; πνίαλ νὔλ ἀθνινπζίαλ ἔρεη ηνῦην; Πνιιὴλ κὲλ νὔλ. ἖πεηδὴ γὰξ ηνῦηό ἐζηηλ, ὅπεξ ἐζηὶλ ὁ Παηὴξ, κέλσλ ΤἯὸο, εἮθόησο ἐλ 59.401 α὎ηῶ δείθλπζη ηὸλ γεγελλεθόηα. Εἶηα δηαηξ῵λ ηὰο ὏πνζηάζεηο, θεζίλ· ὇ ἑσξαθὼο ἐκὲ, ἑώξαθε ηὸλ Παηέξα, ἵλα κή ηηο εἴπῃ, ὅηη α὎ηὸο Παηὴξ, α὎ηὸο ΤἯόο. ΕἮ γὰξ α὎ηὸο ἤλ ὁ Παηὴξ, ν὎θ ἂλ εἶπελ, ὇ ἑσξαθὼο ἐκὲ, ἐθε῔λνλ ἑώξαθε Π῵ο δὲ ν὎θ εἶπελ α὎ηῶ, Ἀδύλαηα αἮηε῔ο, θαὶ ν὎ θαηὰ ἄλζξσπνλ; ἐκνὶ γὰξ κόλῳ ηνῦην δπλαηόλ. ἖πεηδὴ εἶπελ, Ἀξθε῔ ἟κ῔λ, ὡο α὎ηὸλ εἮδὼο, δείθλπζηλ ὅηη ν὎δὲ α὎ηὸλ ἑώξαθελ. Ἤ γὰξ ἂλ θἀθε῔λνλ εἶδελ, εἮ θαὶ α὎ηὸλ ἞δπλήζε. ∆ηόπεξ ἔιεγελ· ὇ ἑσξαθὼο ἐκὲ, ἑώξαθε ηὸλ Παηέξα. Εἴ ηηο ἐκὲ εἶδε, θἀθε῔λνλ ὄςεηαη. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ, ὅηη Οὒηε ἐκὲ, νὒηε ἐθε῔λνλ δπλαηόλ ἐζηηλ Ἦδε῔λ. ὇ γὰξ Φίιηππνο ηὴλ δη' ὄςεσο ἐδήηεη γλ῵ζηλ· θαὶ ἐπεηδὴ α὎ηὸλ κὲλ ἑσξαθέλαη ἐλόκηδελ, ἐβνύιεην δὲ θαὶ ηὸλ Παηέξα νὓησο Ἦδε῔λ, δείθλπζηλ ὅηη ν὎δὲ α὎ηὸλ εἶδελ. ΕἮ δὲ ιέγνη ηηο ὄςηλ ἐληαῦζα ηὴλ γλ῵ζηλ, ν὎δὲ ηνύηῳ ἀληηιέγσ. ὇ γὰξ ἐκὲ γλνὺο, θεζὶλ, ἔγλσ ηὸλ Παηέξα. Ἀιι' ν὎θ εἶπε ηνῦην, ἀιιὰ ηὸ ὁκννύζηνλ παξαζη῅ζαη βνπιόκελνο εἶπελ· ὇ ηὴλ ἐκὴλ ν὎ζίαλ εἮδὼο, νἶδε θαὶ ηὴλ ηνῦ Παηξόο. Καὶ ηί ηνῦην; θεζί. Καὶ γὰξ ὁ ηὴλ θηίζηλ εἮδὼο, νἶδε θαὶ ηὸλ Θεόλ. Καίηνη πάληεο ἴζαζη ηὴλ θηίζηλ θαὶ ἑσξάθαζη· ηὸλ δὲ Θεὸλ ν὎θ ἴζαζη πάληεο. Ἄιισο δὲ, ἴδσκελ ηί ὁ Φίιηππνο δεηε῔ Ἦδε῔λ. Ἆξα ηὴλ ζνθίαλ ηνῦ Παηξόο; ἆξα ηὴλ ἀγαζόηεηα; Ο὎ρί· ἀιιὰ α὎ηὸ ηὸ ηί πνηέ ἐζηηλ ὁ Θεὸο, α὎ηὴλ ηὴλ ν὎ζίαλ. Πξὸο ηνῦην νὔλ ἀπνθξίλεηαη ὁ Υξηζηόο· ὇ ἑσξαθὼο ἐκέ. ὇ δὲ ηὴλ θηίζηλ Ἦδὼλ, ν὎ρὶ θαὶ ηνῦ Θενῦ ηὴλ ν὎ζίαλ εἶδελ. Εἴ ηηο εἶδελ ἐκὲ, ηὸλ Παηέξα κνπ εἶδε. θεζίλ. ΕἮ δὲ ἑηέξαο ν὎ζίαο ἤλ, ν὎θ ἂλ ηνῦην εἶπελ. Ἵλα δὲ θαὶ παρπηέξνπ ἅςσκαη ιόγνπ, ν὎δεὶο ρξπζὸλ ἀγλν῵λ, ἐλ ἀξγύξῳ ηνῦ ρξπζίνπ ηὴλ ν὎ζίαλ Ἦδε῔λ δύλαηαη· ν὎ γὰξ ἄιιε δη' ἄιιεο θαίλεηαη θύζηο. ∆ηὰ ηνῦην

θαὶ θαι῵ο ἐπεηίκεζελ εἮπώλ· Σνζνῦηνλ ρξόλνλ κεζ' ὏κ῵λ εἮκη. Σνζαύηεο ἀπέιαπζαο δηδαζθαιίαο, εἶδεο ζεκε῔α κεηὰ α὎ζεληίαο, θαὶ πάληα ἅπεξ ζεόηεηνο ἤλ ἴδηα, θαὶ ἃ ὁ Παηὴξ κόλνο ἐξγάδεηαη, ἁκαξηήκαηα ιπόκελα, ἀπόῤῥεηα εἮο κέζνλ ἀγόκελα, ζάλαηνλ ἀλαρσξνῦληα, δεκηνπξγίαλ ἀπὸ γ῅ο γηλνκέλελ, Καὶ ν὎θ ἔγλσθάο κε; βʹ. ἖πεηδὴ γὰξ ζάξθα πεξηέθεηην, δηὰ ηνῦην εἶπελ, Ο὎θ ἔγλσθάο κε. Εἶδεο ηὸλ Παηέξα; Μὴ δήηεη πιένλ Ἦδε῔λ· ἐλ ἐθείλῳ γάξ κε ἑώξαθαο. ΕἮ εἶδέο κε, κεδὲλ πεξηεξγάδνπ· θαὶ γὰξ ἐλ ἐκνὶ ἐθε῔λνλ ἔγλσο. Ο὎ πηζηεύεηο ὅηη ἐγὼ ἐλ ηῶ Παηξί; Σνπηέζηηλ, ἖λ ἐθείλῃ ηῆ ν὎ζίᾳ θαίλνκαη. Σὰ ῥήκαηα, ἃ ἐγὼ ιαι῵, ἀπ' ἐκαπηνῦ ν὎ ιαι῵. Εἶδεο ἐγγύηεηνο ὏πεξβνιὴλ, θαὶ κη᾵ο ν὎ζίαο ὏πόδεηγκα; ὇ δὲ Παηὴξ, ὁ ἐλ ἐκνὶ κέλσλ, α὎ηὸο πνηε῔ ηὰ ἔξγα. Π῵ο ἀπὸ ῥεκάησλ ἀξμάκελνο, ἐπὶ ηὰ ἔξγα ἤιζε; Σὸ γὰξ ἀθόινπζνλ ἤλ εἮπε῔λ, Α὎ηὸο ιαιε῔ ηὰ ῥήκαηα· ἀιιὰ δύν ηίζεζηλ ἐληαῦζα, πεξὶ δηδαζθαιίαο θαὶ ζεκείσλ· ἠ ἐπεηδὴ θαὶ ηὰ ῥήκαηα ἔξγα ἤλ. Π῵ο νὔλ α὎ηὸο πνηε῔; Καὶ κὴλ ἀιιαρνῦ θεζηλ· ΕἮ κὴ πνη῵ ηὰ ἔξγα ηνῦ Παηξόο κνπ, κὴ πηζηεύεηέ κνη· π῵ο νὔλ ἐληαῦζα ηὸλ Παηέξα θεζὶ πνηε῔λ; Σὸ α὎ηὸ ηνῦην δει῵λ, ὅηη ν὎δὲλ κέζνλ Παηξὸο θαὶ ΤἯνῦ. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνῦηό ἐζηηλ· Ο὎θ ἂλ ἄιισο ἐπνίεζελ ὁ Παηὴξ, θαὶ ἄιισο ἐγώ· θαὶ κὴλ ἀιιαρνῦ θαὶ α὎ηὸο θαὶ ὁ Παηὴξ ἐξγάδεηαη, ιέγσλ· ὇ Παηήξ κνπ ἕσο ἄξηη ἐξγάδεηαη, θἀγὼ ἐξγάδνκαη· ἐθε῔ κὲλ ηὸ ἀπαξάιιαθηνλ η῵λ ἔξγσλ, ἐληαῦζα δὲ ηὸ ηα὎ηὸλ ἐλδεηθλύκελνο. ΕἮ δὲ ἟ πξόρεηξνο η῵λ ιέμεσλ ἔκθαζηο ηαπεηλόηεηα ἐκθαίλεη, κὴ ζαπκάζῃο. Πξόηεξνλ γὰξ εἮπὼλ, Ο὎ πηζηεύεηο, ηόηε ηνῦην ἐθζέγμαην· δεηθλὺο, ὅηη ὏πὲξ ηνῦ εἮο πίζηηλ 59.402 α὎ηὸλ ἀγαγε῔λ νὓησο ἐζρεκάηηζε ηὰ ῥήκαηα. Σὰο γὰξ θαξδίαο α὎η῵λ ἐλεβάηεπε. Πηζηεύεηε ὅηη ἐγὼ ἐλ ηῶ Παηξὶ, θαὶ ὁ Παηὴξ ἐλ ἐκνί; Ἔδεη κὲλ ὏κ᾵ο ἀθνύνληαο Παηέξα θαὶ ΤἯὸλ, κεδὲλ ἕηεξνλ δεηε῔λ εἮο παξάζηαζηλ η῅ο θαηὰ ηὴλ ν὎ζίαλ ζπγγελείαο. ΕἮ δὲ ὏κ῔λ ν὎θ ἀξθε῔ ηνῦην πξὸο ηὸ δε῔μαη ηὸ ὁκόηηκνλ θαὶ ὁκννύζηνλ, θἂλ ἀπὸ η῵λ ἔξγσλ κάζεηε. Καὶ ηὸ, ὇ ἑσξαθὼο ἐκὲ, ἑώξαθε ηὸλ Παηέξα κνπ, εἮ πεξὶ ἔξγσλ ἐιέγεην, ν὎θ ἂλ ὓζηεξνλ εἶπελ· ΕἮ δὲ κὴ, δηὰ ηὰ ἔξγα πηζηεύεηέ κνη. Εἶηα δεηθλὺο, ὅηη ν὎ ηαῦηα δύλαηαη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἕηεξα πνιιῶ ηνύησλ κείδνλα, κεζ' ὏πεξβνι῅ο α὎ηὰ ηίζεζηλ. Ο὎ γὰξ ιέγεη, ὅηη Καὶ κείδνλα ηνύησλ δύλακαη πνη῅ζαη· ἀιι', ὃ πνιιῶ ζαπκαζηόηεξνλ ἤλ, Καὶ ἑηέξνηο δύλακαη δνῦλαη, θεζὶ, θαὶ κείδνλα πνη῅ζαη ηνύησλ. Ἀκὴλ, ἀκὴλ ιέγσ ὏κ῔λ, ὅηη ὁ πηζηεύσλ εἮο ἐκὲ, ηὰ ἔξγα ἃ ἐγὼ πνη῵ θἀθε῔λνο πνηήζεη, θαὶ κείδνλα ηνύησλ πνηήζεη, ὅηη πξὸο ηὸλ Παηέξα πνξεύνκαη. Σνπηέζηηλ, ὖκ῵λ ἐζηὶ ινηπὸλ ηὸ ζαπκαηνπξγε῔λ· ἐγὼ γὰξ ἀπέξρνκαη. Εἶηα ἐπεηδὴ ἢλπζελ ὅπεξ ὁ ιόγνο ἐβνύιεην, θεζὶλ, ὅηη Ὃ ἂλ αἮηήζεηε ἐλ ηῶ ὀλόκαηί κνπ, ιήςεζζε, θαὶ ἐγὼ ηνῦην πνηήζσ, ἵλα ἐλ ἐκνὶ δνμαζζῆ ὁ Παηήξ. ὇ξᾶο π῵ο πάιηλ α὎ηὸο πνηε῔ ηνῦην; Πνηήζσ γὰξ, θεζὶλ, ἐγώ. Καὶ ν὎θ εἶπελ, Ἀμη῵ ηὸλ Παηέξα· ἀιι', Ἵλα δνμαζζῆ ἐλ ἐκνὶ ὁ Παηήξ. Καὶ κὴλ ἀιιαρνῦ ἔιεγελ· ὇ Θεὸο δνμάζεη α὎ηὸλ ἐλ ἑαπηῶ· ἐληαῦζα δὲ, Α὎ηὸο δνμάζεη ηὸλ Παηέξα. Ὅηαλ γὰξ ὁ ΤἯὸο θαίλεηαη κεγάια δπλάκελνο, δνμαζζήζεηαη ὁ γεγελλεθώο. Σί δέ ἐζηηλ, ἖λ ηῶ ὀλόκαηί κνπ; Ὅπεξ νἯ ἀπόζηνινη ἔιεγνλ, ἖λ ηῶ ὀλόκαηη Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ ἔγεηξαη θαὶ πεξηπάηεη. Πάληα γὰξ ηὰ ζεκε῔α, ἅπεξ ἐπνίεζαλ, α὎ηὸο ἐλήξγεη, Καὶ ρεὶξ Κπξίνπ ἤλ κεη' α὎η῵λ. ἖γὼ πνηήζσ, θεζίλ. ὇ξᾶο α὎ζεληίαλ; ηὰ δη' ἄιισλ α὎ηὸο πνηε῔· ηὰ δὲ δη' α὎ηνῦ ν὎θ Ἦζρύεη, ἀιι' ὏πὸ ηνῦ Παηξὸο ἐλεξγνύκελνο; Καὶ ηίο ἂλ ηαῦηα εἴπνη; Σίλνο δὲ ἕλεθελ δεύηεξνλ α὎ηὸ ηίζεζη; Βεβαη῵λ ηὸλ ἑαπηνῦ ιόγνλ, θαὶ δεηθλὺο ὅηη ηὰ πξόηεξα ζπγθαηαβάζεσο ἤλ. Σὸ δὲ, Πξὸο ηὸλ Παηέξα πνξεύνκαη, ηνῦηό ἐζηηλ· Ο὎θ ἀπνινῦκαη, ἀιι' ἐπὶ η῅ο νἮθείαο ἀμίαο κέλσ, θαὶ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο εἮκη. Πάληα δὲ ηαῦηα παξακπζνύκελνο α὎ηνὺο ἔιεγελ. ἖πεηδὴ γὰξ εἮθὸο ἤλ α὎ηνὺο κεδέπσ ηνὺο πεξὶ η῅ο ἀλαζηάζεσο εἮδόηαο ιόγνπο ἐλλνε῔λ ηη ζθπζξσπὸλ, ἑηέξνηο ἐπαγγέιιεηαη ηνηαῦηα δώζεηλ α὎ηνὺο, παληαρνῦ ζεξαπεύσλ α὎ηνὺο, θαὶ δεηθλὺο ὅηη κέλεη δηελεθ῵ο, θαὶ ν὎ κέλεη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ κείδνλα ἐπηδείμεηαη δύλακηλ. γʹ. Ἀθνινπζήζσκελ ηνίλπλ α὎ηῶ θαὶ ιάβσκελ ηὸλ ζηαπξόλ. ΕἮ γὰξ θαὶ κὴ πάξεζηη δησγκὸο, ἀιι' ἑηέξνπ πάξεζηη

ζαλάηνπ θαηξόο. Νεθξώζαηε γὰξ, θεζὶ, ηὰ κέιε ὏κ῵λ ηὰ ἐπὶ η῅ο γ῅ο. ΢βέζσκελ νὔλ ἐπηζπκίαλ, ἀπνθηείλσκελ ζπκὸλ, ἀλέισκελ θζόλνλ. Σνῦηό ἐζηη ζπζία δ῵ζα. Ο὎θ εἮο ηέθξαλ αὓηε ἟ ζπζία ηειεπηᾶ, ν὎δὲ εἮο θαπλὸλ δηαρε῔ηαη, ν὎δὲ μύισλ δε῔ηαη, θαὶ ππξὸο, θαὶ καραίξαο. Ἔρεη γὰξ πῦξ θαὶ κάραηξαλ, ηὸ Πλεῦκα ηὸ ἅγηνλ. Σαύηῃ ρξεζάκελνο ηῆ καραίξᾳ, πεξίηεκε η῅ο θαξδίαο ηὸ πεξηηηὸλ θαὶ ἀιιόηξηνλ, ἄλνημνλ ηὸ κεκπθὸο η῅ο ἀθν῅ο. Σὰ γὰξ λνζήκαηα θαὶ αἯ πνλεξαὶ ἐπηζπκίαη ἐκθξάηηεηλ εἮώζαζη ηνῦ ιόγνπ ηὴλ εἴζνδνλ. Καὶ γὰξ ρξεκάησλ ἐπηζπκία πξνηεζε῔ζα ν὎θ ἀθίεζηλ ἀθνῦζαη ηὸλ πεξὶ ἐιεεκνζύλεο ιόγνλ, θαὶ βαζθαλία παξαγελνκέλε δηαηεηρίδεη ηὴλ πεξὶ η῅ο ἀγάπεο δηδαζθαιίαλ, θαὶ ἕηεξνλ λόζεκα ἐκπεζὸλ πάιηλ λσζξνηέξαλ α὎ηὴλ θαηαζθεπάδεη πξὸο πάληα. Ἀλέισκελ ηνίλπλ ηὰο πνλεξὰο ἐπηζπκίαο. Καὶ 59.403 γὰξ ἀξθε῔ ζει῅ζαη, θαὶ πάληα ἔζβεζηαη. Μὴ γὰξ δὴ ηνῦην ἴδσκελ, ὅηη ηπξαλληθὸλ ὁ η῵λ ρξεκάησλ ἔξσο, ἀιι' ὅηη η῅ο ἟κεηέξαο ῥᾳζπκίαο ἟ ηπξαλλίο. Πνιινὶ γνῦλ ν὎δ' ὅηη ἔζηηλ ἀξγύξηνλ εἮδέλαη ιέγνπζηλ. Ο὎ γάξ ἐζηη θπζηθὴ ἟ ἐπηζπκία αὓηε. ΑἯ γὰξ θπζηθαὶ ἄλσζελ θαὶ ἐμ ἀξρ῅ο θαηεβιήζεζαλ· ρξπζὸο δὲ θαὶ ἄξγπξνο θαὶ κέρξη πνιινῦ ρξόλνπ ν὎δ' ὅ ηη πνηέ ἐζηη γλώξηκνλ ἤλ. Πόζελ νὔλ ε὎μήζε ἟ ἐπηζπκία αὓηε; Ἀπὸ θελνδνμίαο θαὶ ῥᾳζπκίαο ἐζράηεο. Σ῵λ γὰξ ἐπηζπκη῵λ αἯ κέλ εἮζηλ ἀλαγθα῔αη, αἯ δὲ θπζηθαὶ, αἯ δὲ ν὎δέηεξνλ ηνύησλ. Οἷόλ ηη ιέγσ· ὅζαη κὴ πιεξνύκελαη θζείξνπζη ηὸ δ῵νλ, αὕηαη θπζηθαὶ θαὶ ἀλαγθα῔αη ηπγράλνπζηλ· νἷνλ ἟ η῵λ ζηηίσλ θαὶ πνη῵λ, θαὶ ἟ ηνῦ θαζεύδεηλ ἐπηζπκία· ὁ δὲ η῵λ ζσκάησλ ἔξσο, θπζηθὸο κὲλ ἔζηηλ, ν὎θ ἀλαγθα῔νο δέ. Πνιινὶ γὰξ α὎ηνῦ πεξηγεγόλαζη, θαὶ ν὎θ ἀπώινλην. ἧ δὲ η῵λ ρξεκάησλ ἐπηζπκία νὒηε θπζηθὴ, νὒηε ἀλαγθαία, ἀιιὰ πεξηηηή· θἂλ βνπιώκεζα, ν὎ δερόκεζα α὎η῅ο ηὴλ ἀξρήλ. Ἀκέιεη θαὶ ὁ Υξηζηὸο πεξὶ παξζελίαο δηαιεγόκελόο θεζηλ· ὇ δπλάκελνο ρσξε῔λ, ρσξείησ· πεξὶ δὲ ρξεκάησλ ν὎ρ νὓησο, ἀιιὰ ηί; ἖ὰλ κή ηηο ἀπνηάμεηαη 59.404 α὎ηνῦ π᾵ζη ην῔ο ὏πάξρνπζη, ν὎θ ἔζηη κνπ ἄμηνο. Ὃ κὲλ γὰξ ἤλ εὒθνινλ παξῄλεη· ὃ δὲ ὏πεξβαίλεη ηνὺο πνιινὺο, ἐπηηξέπεη ηῆ πξναηξέζεη. Σί ηνίλπλ πάζεο ἀπνζηεξνῦκελ ἑαπηνὺο ἀπνινγίαο; ὇ κὲλ γὰξ ὏πὸ ηνῦ ηπξαλληθσηέξνπ πάζνπο ἁινὺο, ν὎ πνιιὴλ δώζεη δίθελ· ὁ δὲ ὏πὸ ηνῦ ἀζζελνῦο ρεηξσζεὶο, πάζεο ἀπεζηέξεηαη ἀπνινγίαο. Σί γὰξ ἐξνῦκελ, ὅηαλ ιέγῃ, Πεηλ῵ληά κε εἴδεηε, θαὶ ν὎θ ἐζξέςαηε; πνίαλ ἕμνκελ ἀπνινγίαλ; ηὴλ πελίαλ πξνβαινύκεζα πάλησο; Ἀιι' ν὎θ ἐζκὲλ η῅ο ρήξαο ἐθείλεο πελέζηεξνη, ἣηηο δύν ὀβνινὺο βαινῦζα, πάληαο ὏πεξεθόληηζελ. Ο὎ γὰξ πνζόηεηα εἮζθνξ᾵ο ἀπαηηε῔ ὁ Θεὸο, ἀιιὰ κέηξα γλώκεο· θαὶ ηνῦην δὲ η῅ο α὎ηνῦ θεδεκνλίαο. Θαπκάζαληεο ηνίλπλ α὎ηνῦ ηὴλ θηιαλζξσπίαλ, ηὰ δπλαηὰ ζπλεηζελέγθσκελ· ἵλα θαὶ θαηὰ ηὸλ παξόληα βίνλ θαὶ θαηὰ ηὸλ κέιινληα πνιι῅ο ηπρόληεο η῅ο ηνῦ Θενῦ θηιαλζξσπίαο, δπλεζ῵κελ ἀπνιαῦζαη η῵λ ἐπεγγεικέλσλ ἟κ῔λ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.403 ΟΜΘΛΘΑ ΟΕʹ. ἖ὰλ ἀγαπ᾵ηέ κε, ηὰο ἐληνιὰο ηὰο ἐκὰο ηεξήζα ηε· θαὶ ἐγὼ ἐξσηήζσ ηὸλ Παηέξα, θαὶ ἄιινλ Παξάθιεηνλ δώζεη ὏κ῔λ, ἵλα κέλῃ κεζ' ὏κ῵λ εἮο αἮ῵λα, ηὸ Πλεῦκα η῅ο ἀιεζείαο, ὃ ὁ θόζκνο ν὎ δύλαηαη ιαβε῔λ, ὅηη ν὎ ζεσξε῔ α὎ηὸ, ν὎δὲ γηλώζθεη α὎ηό. αʹ. Ἔξγσλ ἟κ῔λ δε῔ θαὶ πξάμεσλ παληαρνῦ, ν὎ η῅ο δηὰ ῥεκάησλ ἐπηδείμεσο. ΕἮπε῔λ γὰξ θαὶ ὏πνζρέζζαη παληί πνπ ῥᾴδηνλ, πξ᾵μαη δὲ ν὎θέηη ὁκνίσο εὒθνινλ. Σί δήπνηε δὲ ηαῦηα εἶπνλ; Ὅηη πνιινὶ λῦλ εἮζη ιέγνληεο θνβε῔ζζαη ηὸλ Θεὸλ θαὶ ἀγαπᾶλ, ην῔ο δὲ ἔξγνηο ηὰ ἐλαληία ἐπηδείθλπληαη· ὁ δὲ Θεὸο ηὴλ δηὰ η῵λ ἔξγσλ ἀγάπελ ἐπηδεηε῔. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ πξὸο ηνὺο καζεηὰο ἔιεγελ· ἖ὰλ ἀγαπ᾵ηέ κε, ηὰο ἐληνιάο κνπ ηεξήζεηε. ἖πεηδὴ γὰξ εἶπελ, ὅηη Ὃ ἐὰλ αἮηήζεηε, ἐγὼ πνηήζσ, ἵλα κὴ

λνκίζσζηλ ἁπι῵ο ηὴλ αἴηεζηλ Ἦζρύεηλ, ἐπήγαγελ· ἖ὰλ ἀγαπ᾵ηέ κε· ηόηε, θεζὶ, πνηήζσ. ἖πεηδὴ δὲ εἮθὸο ἤλ α὎ηνὺο θαὶ ἀθνύνληαο, ὅηη ἖γὼ πξὸο ηὸλ Παηέξα πνξεύνκαη, ζνξπβε῔ζζαη, θεζίλ· Ο὎ ηνῦηό ἐζηη ηὸ ἀγαπᾶλ ηὸ ζνξπβε῔ζζαη λῦλ, ἀιιὰ ηὸ πείζεζζαη ην῔ο ιεγνκέλνηο. Ἔδσθα ὏κ῔λ ἐληνιὴλ, ἵλα ἀγαπ᾵ηε ἀιιήινπο· ἵλα νὓησ πνη῅ηε ἀιιήινηο, θαζὼο θαὶ ἐγὼ ὏κ῔λ ἐπνίεζα. Σνῦηό ἐζηηλ ἀγάπε, ηὸ πείζεζζαη ηνύηνηο, θαὶ εἴθεηλ ηῶ πνζνπκέλῳ. Καὶ ἐξσηήζσ ηὸλ Παηέξα, θαὶ ἄιινλ Παξάθιεηνλ δώζεη ὏κ῔λ. ΢πγθαηαβάζεσο πάιηλ ὁ ιόγνο. ἖πεηδὴ γὰξ ν὎δέπσ α὎ηὸλ ἐγλσθόηαο εἮθὸο ἤλ ζθόδξα ἐπηδεηε῔λ ηὴλ ζπλνπζίαλ ἐθείλελ, ηὰ ῥήκαηα, ηὴλ θαηὰ ζάξθα α὎ηνῦ παξνπζίαλ, θαὶ κεδεκίαλ δέρεζζαη παξακπζίαλ ἀπόληνο· ηί θεζηλ; ἖ξσηήζσ ηὸλ Παηέξα, θαὶ ἄιινλ Παξάθιεηνλ δώζεη ὏κ῔λ· ηνπηέζηηλ, Ἄιινλ ὡο ἐκέ. ΑἮζρπλζήησζαλ θαὶ νἯ ηὰ ΢αβειιίνπ λνζνῦληεο, θαὶ νἯ πεξὶ ηνῦ Πλεύκαηνο ν὎ ηὴλ πξνζήθνπζαλ δόμαλ ἔρνληεο. Καὶ γὰξ ηὸ ζαῦκα ηνῦ ιόγνπ ηνῦηό ἐζηηλ, ὅηη ηὰο ἐθ δηακέηξνπ ἑζηώζαο αἯξέζεηο κη᾵ πιεγῆ θαηήλεγθε. Σῶ κὲλ γὰξ εἮπε῔λ, Ἄιινλ, δείθλπζηλ α὎ηνῦ η῅ο ὏πνζηάζεσο ηὴλ δηαθνξάλ· ηῶ δὲ εἮπε῔λ, Παξάθιεηνλ, η῅ο ν὎ζίαο ηὴλ ζπγγέλεηαλ. ∆ηαηί δέ θεζηλ, ἖ξσηήζσ ηὸλ Παηέξα; Ὅηη εἮ εἶπελ, ἖γὼ πέκςσ, ν὎θ ἂλ ὁκνίσο ἐπίζηεπζαλ· λῦλ δὲ ηὸ ζπνπδαδόκελνλ ηνῦηό ἐζηηλ, ὥζηε πηζηεπζ῅λαη α὎ηόλ. Ὕζηεξνλ γὰξ α὎ηόο θεζηλ α὎ηὸλ πέκπεηλ, ιέγσλ· Λάβεηε Πλεῦκα ἅγηνλ· ἐληαῦζα δέ 59.404 θεζηλ ἐξσηᾶλ ηὸλ Παηέξα, ὥζηε ἀμηόπηζηνλ πνη῅ζαη α὎ην῔ο ηὸλ ιόγνλ. ἖πεηδὴ ὁ Ἰσάλλεο θεζὶ πεξὶ α὎ηνῦ, ὅηη ἖θ ηνῦ πιεξώκαηνο α὎ηνῦ ἟κε῔ο πάληεο ἐιάβνκελ· ὃ δὲ εἶρε, π῵ο παξ' ἑηέξνπ ιακβάλεη; Καὶ πάιηλ· Α὎ηὸο ὏κ᾵ο βαπηίζεη ἐλ Πλεύκαηη ἁγίῳ θαὶ ππξί. Σί δὲ η῵λ ἀπνζηόισλ πιε῔νλ εἶρελ, εἮ ηὸλ Παηέξα ἀμηνῦλ ἔκειιελ ὥζηε δηδόλαη ἑηέξνηο, ὁπόηε ἐθε῔λνη πνιιάθηο θαὶ ρσξὶο ε὎ρ῅ο θαίλνληαη ηνῦην πνηνῦληεο; π῵ο δὲ, εἮ θαηὰ ἀμίσζηλ παξὰ ηνῦ Παηξὸο πέκπεηαη, α὎ηὸ ἀθ' ἑαπηνῦ ἐθίπηαηαη; π῵ο δὲ παξ' ἑηέξνπ πέκπεηαη ηὸ παληαρνῦ παξὸλ, θαὶ δηαηξνῦλ Ἦδίᾳ ἑθάζηῳ θαζὼο βνύιεηαη, θαὶ ιέγνλ κεηὰ α὎ζεληίαο· Ἀθνξίζαηε δή κνη ηὸλ Παῦινλ θαὶ ηὸλ Βαξλάβαλ; Καίηνη ηῶ Θεῶ ἐιεηηνύξγνπλ νἯ ιεηηνπξγνῦληεο, ἀιι' ὅκσο κεηὰ α὎ζεληίαο εἮο ηὸ ἴδηνλ ἔξγνλ ἐθάιεζελ· ν὎ρ ὅηη ἐπ' ἄιιν ἔξγνλ ἐθάιεη, ἀιι' ἵλα ηὴλ ἐμνπζίαλ δείμῃ. Σί νὔλ, θεζὶλ, ἐζηὶλ, ἖ξσηήζσ ηὸλ Παηέξα; ∆εηθλὺο η῅ο παξνπζίαο ηὸλ θαηξόλ. Ὅηε γὰξ α὎ηνὺο ἐθάζαξε δηὰ η῅ο ζπζίαο, ηόηε ἐπέπηε ηὸ Πλεῦκα ηὸ ἅγηνλ. Καὶ ηί δήπνηε ὄληνο κεη' α὎η῵λ ν὎θ ἐπήξρεην; Ὅηη ν὎δέπσ ἤλ ἟ ζπζία ἀλελεγκέλε. ἖πεηδὴ δὲ ινηπὸλ θαὶ ἟ ἁκαξηία ἐιύζε, θαὶ α὎ηνὶ πξὸο θηλδύλνπο ἐπέκπνλην, θαὶ πξὸο ηνὺο ἀγ῵λαο ἀπεδύνλην, ἔδεη ηὸλ ἀιείθνληα ἐιζε῔λ. Σίλνο δὲ ἕλεθελ ν὎θ ε὎ζέσο κεηὰ ηὴλ ἀλάζηαζηλ ηὸ Πλεῦκα ἔξρεηαη; Ἵλα ἐλ πνιιῆ α὎ηνῦ θαηαζηάληεο ἐπηζπκίᾳ, κεηὰ πνιι῅ο α὎ηὸ δέμσληαη ράξηηνο. Ἕσο κὲλ γὰξ ἤλ κεη' α὎η῵λ ὁ Υξηζηὸο, ν὎θ ἤζαλ ἐλ ζιίςεη· ἐπεηδὴ δὲ ἀπ῅ιζε, γπκλσζέληεο θαὶ ἐλ θόβῳ πνιιῶ θαηαζηάληεο, κεηὰ πνιι῅ο ἔκειινλ α὎ηὸ η῅ο πξνζπκίαο δέρεζζαη. Μεζ' ὏κ῵λ κέλεη. Σνῦην δειν῔, ὅηη ν὎δὲ κεηὰ ηειεπηὴλ ἀθίζηαηαη. Ἵλα δὲ κὴ Παξάθιεηνλ ἀθνύζαληεο, πάιηλ ἐλζάξθσζηλ ἑηέξαλ ὏πνπηεύζσζη, θαὶ ὀθζαικν῔ο πξνζδνθήζσζηλ α὎ηὸ ζεσξε῔λ, δηνξζνύκελόο θεζηλ· Ὃ ὁ θόζκνο ν὎ δύλαηαη ιαβε῔λ, ὅηη ν὎ ζεσξε῔ α὎ηό. Ο὎ γὰξ νὓησο ὏κ῔λ ζπλέζηαη ὥζπεξ ἐγώ· ἀιι' ἐλ α὎ηα῔ο νἮθήζεη ηα῔ο ὏κεηέξαηο ςπρα῔ο· ηνῦην γάξ ἐζηη ηὸ, ἖λ ὏κ῔λ ἔζηαη. Πλεῦκα δὲ ἀιεζείαο α὎ηὸ θαιε῔, δηὰ ηνύηνπ ηνὺο ηύπνπο ηνὺο ἐλ ηῆ Παιαηᾶ δει῵λ. Ἵλα κεζ' ὏κ῵λ ᾖ. 59.405 Σί ἐζηη, Μεζ' ὏κ῵λ ᾖ; Ὅ θεζηλ α὎ηὸο, ὅηη ἖γὼ κεζ' ὏κ῵λ εἮκη. Ἄιισο δὲ, θαὶ, ἕηεξόλ ηη αἮλίηηεηαη, ὅηη Ο὎ πείζεηαη ηαῦηα ἅπεξ ἐγὼ, νὒηε ἀπνθνηηήζεη. Ὃ ὁ θόζκνο ν὎ δύλαηαη ιαβε῔λ, ὅηη ν὎ ζεσξε῔ α὎ηό. Σί γὰξ, εἮπέ κνη, η῵λ ἄιισλ ζεσξεηόλ; Ο὎δέλ. Ἀιι' ἐληαῦζα ηὴλ γλ῵ζίλ θεζηλ. ἖πήγαγε γνῦλ· Ο὎δὲ γηλώζθεη α὎ηό· νἶδε γὰξ θαὶ ἐπὶ η῅ο ἀθξηβνῦο γλώζεσο ζεσξίαλ ιέγεηλ. ἖πεηδὴ γὰξ η῵λ αἮζζήζεσλ ηξαλνηέξα ἐζηὶλ ἟ ὄςηο, δηὰ ηαύηεο ἀεὶ ηὴλ ἀθξηβ῅ παξίζηεζη γλ῵ζηλ. Κόζκνλ δὲ ἐληαῦζα ηνὺο πνλεξνύο θεζη,

θαὶ ηαύηῃ παξακπζνύκελνο α὎ηνὺο ηνῦ δνῦλαη α὎ην῔ο δ῵ξνλ ἐμαίξεηνλ. Ὅξα πόζνηο ἐπ῅ξε ηὸλ πεξὶ α὎ηνῦ ιόγνλ. Εἶπελ, ὅηη Ἄιινο ὡο ἐγώ ἐζηηλ· εἶπελ, ὅηη Ο὎θ ἀθίεζηλ ὏κ᾵ο· εἶπελ, ὅηη Πξὸο ὏κ᾵ο κόλνπο ἔξρεηαη, ὥζπεξ νὔλ θαὶ ἐγώ· εἶπελ, ὅηη ἖λ ὏κ῔λ κέλεη· ἀιι' ν὎δὲ νὓησ ηὴλ ἀζπκίαλ α὎η῵λ ἐμέβαιελ. Α὎ηὸλ γὰξ ἐδήηνπλ ἔηη, θαὶ ηὴλ ζπλήζεηαλ ηὴλ α὎ηνῦ, ηνῦην γνῦλ ζεξαπεύσλ, θεζίλ· Ο὎δὲ ἐγὼ ἀθήζσ ὏κ᾵ο ὀξθαλνύο· ἔξρνκαη πξὸο ὏κ᾵ο. Μὴ δείζεηε, θεζίλ· ν὎ δηὰ ηνῦην εἶπνλ ἄιινλ Παξάθιεηνλ πέκπεηλ, ὡο α὎ηὸο ὏κ῵λ εἮο ηέινο ἀπαληζηάκελνο· ν὎ δηὰ ηνῦην εἶπνλ, ὅηη Παξ' ὏κ῔λ κέλεη, ὡο ν὎θέηη ὀςόκελνο ὏κ᾵ο. Καὶ γὰξ θαὶ α὎ηὸο ἔξρνκαη πξὸο ὏κ᾵ο. Ο὎θ ἀθήζσ ὏κ᾵ο ὀξθαλνύο. ἖πεηδὴ γὰξ ἀξρόκελνο ἔιεγε, Σεθλία, δηὰ ηνῦην θαὶ ἐληαῦζά θεζηλ· Ο὎θ ἀθήζσ ὏κ᾵ο ὀξθαλνύο. βʹ. Παξὰ κὲλ νὔλ ηὴλ ἀξρὴλ ἔιεγελ, ὅηη Ἣμεηε ὅπνπ ἐγὼ ὏πάγσ· θαὶ, ὅηη ἖λ ηῆ νἮθίᾳ ηνῦ Παηξόο κνπ κνλαὶ πνιιαί εἮζηλ· ἐληαῦζα δὲ, ἐπεηδὴ καθξὸο ὁ ρξόλνο ἐθε῔λνο ἤλ, δίδσζη ηὸ Πλεῦκα. Ἀιι' ἐπεηδὴ κὴ εἮδόηεο, ὅ ηη πνηὲ ἤλ ηὸ ιεγόκελνλ, ν὎θ εἶρνλ Ἧθαλὴλ παξάθιεζηλ, Ο὎θ ἀθήζσ ὏κ᾵ο ὀξθαλνὺο, ιέγεη. Σνῦην γὰξ κάιηζηα ἐδήηνπλ. Ἀιι' ἐπεηδὴ ηὸ, Ἔξρνκαη πξὸο ὏κ᾵ο, δεινῦληνο ἤλ παξνπζίαλ, ἵλα κὴ πάιηλ ηὴλ α὎ηὴλ ἐπηδεη῵ζη παξνπζίαλ, νἵαλ θαὶ πξόηεξνλ, ὅξα π῵ο α὎ηὸ ζαθ῵ο κὲλ ν὎θ εἶπελ, ᾐλίμαην δέ. ΕἮπὼλ γὰξ, Ἔηη κηθξὸλ, θαὶ ὁ θόζκνο ν὎ ζεσξε῔ κε, ἐπήγαγελ, ὖκε῔ο δὲ ζεσξε῔ηέ κε· ὡζαλεὶ ἔιεγελ· Ἔξρνκαη κὲλ πξὸο ὏κ᾵ο, ν὎ κὴλ ὁκνίσο ὡο πξόηεξνλ θαζ' ἑθάζηελ ὏κ῔λ ἀεὶ ζπγγηλόκελνο ηὴλ ἟κέξαλ. Καὶ ἵλα κὴ ιέγσζη, Π῵ο νὔλ Ἰνπδαίνηο εἶπαο· Ἀπάξηη ν὎θ ὄςεζζέ κε; ιύεη ηὴλ ἀληίζεζηλ εἮπὼλ, Πξὸο ὏κ᾵ο κόλνπο· ἐπεὶ θαὶ ηὸ Πλεῦκα ηνηνῦηόλ ἐζηηλ. Ὅηη ἐγὼ δ῵, θαὶ ὏κε῔ο δήζεζζε. Ο὎ γὰξ δὴ ὁ ζηαπξὸο δηίζηεζηλ ἟κ᾵ο εἮο ηέινο, ἀιι' ἠ ῥνπὴλ κηθξὰλ ἀπνθξύπηεη κόλνλ. Ζσὴλ δέ κνη δνθε῔ ν὎ρὶ ηὴλ παξνῦζαλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηὴλ κέιινπζαλ ιέγεηλ. ἖λ ἐθείλῃ ηῆ ἟κέξᾳ γλώζεζζε, ὅηη ἐγὼ ἐλ ηῶ Παηξὶ, θαὶ ὏κε῔ο ἐλ ἐκνὶ, θαὶ ἐγὼ ἐλ ὏κ῔λ. ἖πὶ κὲλ νὔλ ηνῦ Παηξὸο, ν὎ζίαο ἐζηίλ· ἐπὶ δὲ α὎η῵λ, ὁκνλνίαο θαὶ βνεζείαο η῅ο παξὰ ηνῦ Θενῦ ηὸ εἮξεκέλνλ. Καὶ π῵ο ἔρεη ιόγνλ, εἮπέ κνη, θεζί; π῵ο κὲλ νὔλ ηὸ ἐλαληίνλ ἔρεη ιόγνλ; πνιὺ γὰξ ηὸ κέζνλ θαὶ ζθόδξα ἄπεηξνλ ηνῦ Υξηζηνῦ θαὶ η῵λ καζεη῵λ. ΕἮ δὲ ηὰ α὎ηὰ θε῔ηαη ῥήκαηα, κὴ ζαπκάζῃο. Οἶδε γὰξ ἟ Γξαθὴ πνιιάθηο ην῔ο α὎ην῔ο ῥήκαζηλ ἐπὶ Θενῦ θαὶ ἀλζξώπσλ θεηκέλνηο ν὎ρ ὁκνίσο θερξ῅ζζαη· ἐπεὶ θαὶ ζενὶ ιεγόκεζα, θαὶ πἯνὶ Θενῦ, θαὶ ν὎ ηὴλ α὎ηὴλ Ἦζρὺλ ἔρεη ηὸ ῥ῅κα ἐθ' ἟κ῵λ θαὶ ηνῦ Θενῦ θείκελνλ. 59.406 Καὶ εἮθὼλ ὁ ΤἯὸο ιέγεηαη, θαὶ δόμα· θαὶ ἟κε῔ο· ἀιιὰ πνιὺ ηὸ κέζνλ. Καὶ πάιηλ, ὖκε῔ο δὲ Υξηζηνῦ, Υξηζηὸο δὲ Θενῦ· ν὎ρ ὁκνίσο δὲ Θενῦ ὁ Υξηζηὸο, θαὶ ἟κε῔ο ηνῦ Υξηζηνῦ. Σί δέ ἐζηηλ ὃ ιέγεη; Ὅηαλ ἀλαζη῵, θεζὶλ, εἴζεζζε ὅηη ν὎θ ἀπέζρηζκαη ηνῦ Παηξὸο, ἀιιὰ ηὴλ α὎ηὴλ ἔρσ δύλακηλ, θαὶ ὅηη κεζ' ὏κ῵λ εἮκη δηελεθ῵ο, η῵λ πξαγκάησλ ἀλαθεξπηηόλησλ ηὴλ πεξὶ ὏κ᾵ο βνήζεηαλ παξ' ἐκνῦ γηλνκέλελ, η῵λ ἐρζξ῵λ θαηεζηαικέλσλ, ὏κ῵λ παῤῥεζηαδνκέλσλ, η῵λ δεηλ῵λ ἐθ κέζνπ γηλνκέλσλ, ηνῦ θεξύγκαηνο θαζ' ἑθάζηελ ἀλζνῦληνο ηὴλ ἟κέξαλ, πάλησλ εἮθόλησλ θαὶ παξαρσξνύλησλ ηῶ ιόγῳ η῅ο ε὎ζεβείαο. Καζὼο ἀπέζηεηιέ κε, θἀγὼ ἀπέζηεηια ὏κ᾵ο. ὇ξᾶο ὅηη ν὎δὲ ἐληαῦζα ηὴλ α὎ηὴλ Ἦζρὺλ ἟ ιέμηο ἔρεη; ΕἮ γὰξ ηνῦην νὓησο ἐθδεμόκεζα, ν὎δὲλ ἔζνληαη δηεζηεθόηεο νἯ ἀπόζηνινη ηνῦ Υξηζηνῦ. ∆ηαηί δέ θεζη, Σόηε γλώζεζζε; Ὅηη ηόηε εἶδνλ α὎ηὸλ ἀλαζηάληα θαὶ ζπλόληα α὎ην῔ο· ηόηε ηὴλ ἀθξηβ῅ πίζηηλ ἔκαζνλ. Μεγάιε γὰξ ἟ ηνῦ Πλεύκαηνο δύλακηο ἤλ, ἟ πάληα α὎ηνὺο παηδεύνπζα. ὇ ἔρσλ κνπ ηὰο ἐληνιὰο, θαὶ ηεξ῵λ α὎ηὰο, ἐθε῔λόο ἐζηηλ ὁ ἀγαπ῵λ κε. Ο὎ γὰξ ἀξθε῔ ηὸ ἔρεηλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ θπιαθ῅ο ἟κ῔λ δε῔ ἀθξηβνῦο. ∆ηαηί δὲ πνιιάθηο α὎ην῔ο ηὸ α὎ηὸ ιέγεη; νἷνλ· ἖ὰλ ἀγαπ᾵ηέ κε, ηὰο ἐληνιάο κνπ ηεξήζεηε· θαὶ, ὇ ἔρσλ ηὰο ἐληνιάο κνπ, θαὶ ηεξ῵λ α὎ηάο· θαὶ, ἖άλ ηίο κνπ ἀθνύζῃ ηὸλ ιόγνλ, θαὶ ηεξήζῃ α὎ηὸλ, ἐθε῔λόο ἐζηηλ ὁ ἀγαπ῵λ κε· ὁ κὴ ἀθνύσλ κνπ ηνὺο ιόγνπο, ν὎θ ἀγαπᾶ κε. Οἶκαη α὎ηὸλ αἮλίηηεζζαη ηὴλ ἀζπκίαλ α὎η῵λ. ἖πεηδὴ γὰξ πνιιὰ πεξὶ ζαλάηνπ α὎ην῔ο ἐθηινζόθεζε, ιέγσλ· ὇ κηζ῵λ ηὴλ ςπρὴλ α὎ηνῦ ἐλ ηῶ θόζκῳ ηνύηῳ, εἮο δσὴλ αἮώληνλ θπιάμεη α὎ηήλ· θαὶ,

἖ὰλ κή ηηο ιάβῃ ηὸλ ζηαπξὸλ α὎ηνῦ, θαὶ ἀθνινπζήζῃ κνη, ν὎θ ἔζηη κνπ ἄμηνο· κέιιεη δὲ θαὶ ἕηεξα πιείνλα ιέγεηλ, ὀλεηδίδσλ α὎ηνύο θεζηλ· Ννκίδεηε ὏κε῔ο ἐμ ἀγάπεο πάζρεηλ ηὸ ιππε῔ζζαη; Σὸ κὴ ιππε῔ζζαη κὲλ νὔλ ἀγάπεο ἤλ. Ὅηη δὲ ηνῦην δη' ὅινπ θαηαζθεπάζαη βνύιεηαη, εἮο α὎ηὸ πξντὼλ ηὸλ ιόγνλ ἀλεθεθαιαίσζελ. ΕἮ γὰξ ἞γαπ᾵ηέ κε, θεζὶλ, ἐράξεηε ἂλ, ὅηη πξὸο ηὸλ Παηέξα κνπ πνξεύνκαη. Νῦλ γὰξ ὏πὸ δεηιίαο ηνῦην πάζρεηε. Σὸ δὲ νὓησ δηαθε῔ζζαη πξὸο ζάλαηνλ, ν὎θ ἔζηη η῵λ ἐκ῵λ ἐληνι῵λ κεκλεκέλνπο πνηε῔λ· ἐρξ῅λ γὰξ ὏κ᾵ο ζηαπξνῦζζαη, εἴ γε ὄλησο ἞γαπ᾵ηέ κε. Καὶ γὰξ ὁ ἐκὸο ιόγνο παξαηλε῔ κὴ θνβε῔ζζαη ἀπὸ η῵λ ἀπνθηεηλόλησλ ηὸ ζ῵κα. Σνὺο ηνηνύηνπο θαὶ ὁ Παηὴξ ἀγαπᾶ, θαὶ ἐγώ. Καὶ ἐκθαλίζσ α὎ην῔ο ἐκαπηόλ. Εἶηα ὁ Ἰνύδαο, Καὶ ηί, θεζὶλ, ὅηη ἟κ῔λ κέιιεηο ἐκθαλίδεηλ ζεαπηόλ; γʹ. ὇ξᾶο ἀπὸ δεηιίαο πεπηιεκέλελ α὎η῵λ ηὴλ ςπρήλ, ΢πλερύζε γὰξ θαὶ ἐηαξάρζε, θαὶ ἐλόκηζελ, ὥζπεξ ηνὺο λεθξνὺο ὁξ῵κελ ὄλαξ, νὓησ θαὶ α὎ηὸλ κέιιεηλ ὁξ᾵ζζαη. Ἵλ' νὔλ κὴ ηνῦην ὏πνπηεύζσζηλ, ἄθνπζνλ ηί θεζηλ· ἖γὼ θαὶ ὁ Παηὴξ ἐιεπζόκεζα πξὸο α὎ηὸλ, θαὶ κνλὴλ παξ' α὎ηῶ πνηήζνκελ· κνλνλνπρὶ ιέγσλ· Ὥζπεξ ὁ Παηὴξ ἐκθαλίδεη ἑαπηὸλ, νὓησ θαὶ ἐγώ. Ο὎ ηαύηῃ δὲ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηῶ εἮπε῔λ, ὅηη Μνλὴλ παξ' α὎ηῶ πνηήζνκελ, ἀλε῔ιε ηὴλ ὏πνςίαλ· ὅπεξ ὀλεηξάησλ ν὎θ ἔζηη. ΢ὺ δέ κνη ζέα ηὸλ καζεηὴλ θαὶ ζνξπβνύκελνλ θαὶ ν὎ ηνικ῵ληα ζαθ῵ο εἮπε῔λ, ὅπεξ εἮπε῔λ ἐπεζύκεη. Ο὎ γὰξ εἶπελ· Ο὎αὶ ἟κ῔λ, ὅηη ἀπνζλήζθεηο, θαὶ ὡο νἯ ηεηειεπηεθόηεο 59.407 κέιιεηο ἟κ῔λ ἐθίζηαζζαη· ἀιι' ν὎θ εἶπελ νὓησο, ἀιιὰ, Σί ἔζηηλ ὅηη ἟κ῔λ κέιιεηο ἐκθαλίδεηλ ζεαπηὸλ, θαὶ ν὎ρὶ ηῶ θόζκῳ; Λέγεη νὔλ, ὅηη ὖκ᾵ο ἀπνδέρνκαη, ὅηη ὏κε῔ο ηὴλ ἐληνιήλ κνπ ηεξε῔ηε. Ἵλα γὰξ κὴ κεηὰ ηαῦηα ὁξ῵ληεο α὎ηὸλ θάληαζκα λνκίζσζη, δηὰ ηνῦην ηαῦηα πξνιέγεη. Καὶ ἵλα κὴ νὓησο, ὡο εἶπνλ, λνκίζσζηλ α὎ην῔ο θαίλεζζαη, ιέγεη θαὶ ηὴλ αἮηίαλ· δηὰ ηὸ ηὰο ἐληνιάο κνπ ηεξε῔λ, ιέγεη ὅηη θαὶ ηὸ Πλεῦκα νὓησ κέιιεη θαίλεζζαη. ΕἮ δὲ ηνζνῦηνλ α὎ηῶ ζπγγελόκελνη ρξόλνλ, νὒπσ θέξνπζηλ ἐθείλελ ηὴλ ν὎ζίαλ, κ᾵ιινλ δὲ ν὎δὲ λννῦζηλ α὎ηήλ· ηί ἂλ ἔπαζνλ, εἮ παξὰ ηὴλ ἀξρὴλ νὓησο α὎ην῔ο ἐθάλε; ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ζπλεζζίεη, ἵλα κὴ θάληαζκα ηὸ πξ᾵γκα λνκηζζῆ ΕἮ γὰξ ἐπὶ η῵λ ὏δάησλ Ἦδόληεο ηνῦην ἐλόκηζαλ, θαίηνη η῅ο α὎η῅ο ὄςεσο θαηλνκέλεο, θαὶ ν὎ πξὸ πνιινῦ δηαζηάληνο, ηί ἂλ ὏πώπηεπζαλ, εἴ γε εἶδνλ α὎ηὸλ ε὎ζέσο ἀλαζηάληα, ὃλ εἶδνλ θαηερόκελνλ θαὶ ἐζπαξγαλσκέλνλ; ∆ηὰ ηνῦην ζπλερ῵ο α὎ην῔ο ιέγεη, ὅηη θαλε῔ηαη, θαὶ δηαηί θαλε῔ηαη θαὶ π῵ο, ἵλα κὴ θάληαζκα λνκίζσζηλ. ὇ κὴ ἀγαπ῵λ κε, ηνὺο ιόγνπο κνπ ν὎ ηεξε῔. Καὶ ὁ ιόγνο, ὃλ ἞θνύζαηε, ν὎θ ἔζηηλ ἐκὸο, ἀιιὰ ηνῦ πέκςαληόο κε. Ὥζηε ν὎θ ἐκὲ κόλνλ, ἀιι' ν὎δὲ ηὸλ Παηέξα ἀγαπᾶ ὁ κὴ ηνύησλ ἀθνύσλ η῵λ ιόγσλ. ΕἮ γὰξ ηνῦην ηεθκήξηνλ ἀγάπεο, ηὸ ἀθνύεηλ η῵λ ἐληνι῵λ, αὕηαη δὲ ηνῦ Παηξόο εἮζηλ, ὁ ἀθνύσλ, ν὎ρὶ ηὸλ ΤἯὸλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηὸλ Παηέξα ἞γάπεζε. Π῵ο δὲ ζὸο, θαὶ ν὎ ζόο; Σνπηέζηηλ, ὅηη Ο὎δὲλ ἔμσ ηνῦ Παηξὸο θζέγγνκαη, ν὎δὲ ἴδηόλ ηη ἄιιν παξὰ ηὸ δνθνῦλ α὎ηῶ. Σαῦηα ἐιάιεζα ὏κ῔λ, παξ' ὏κ῔λ κέλσλ. ἖πεηδὴ ηαῦηα ἀζαθ῅ ἤλ, θαὶ ηὰ κὲλ ν὎δὲ ζπλίεζαλ, ηὰ δὲ πιείνλα θαὶ ἀκθέβαιινλ, ἵλα κὴ ζνξπβ῵ληαη πάιηλ, κεδὲ ιέγσζη, Πνίαο ἐληνιάο; ἀπήιιαμελ α὎ηνὺο η῅ο ἀγσλίαο ἁπάζεο, εἮπώλ· ὇ δὲ Παξάθιεηνο, ὃλ πέκςεη ὁ Παηὴξ ἐλ ηῶ ὀλόκαηί κνπ, ἐθε῔λνο ὏κ᾵ο δηδάμεη. Σάρα ἀζαθ῅ ηὰ εἮξεκέλα λῦλ ὏κ῔λ· ἀιι' ἐζηὶ ηνύησλ ζαθὴο δηδάζθαινο ἐθε῔λνο. Σὸ δὲ, Παξ' ὏κ῔λ κέλεη, αἮληηηνκέλνπ ἐζηὶλ, ὅηη α὎ηὸο ἄπεηζηλ. Εἶηα ἵλα κὴ ιππ῵ληαη, θεζὶλ, ὅηη ἕσο ἂλ παξ' α὎ην῔ο κέλῃ, θαὶ ηὸ Πλεῦκα κὴ ἔξρεηαη, ν὎δὲλ κέγα ν὎δὲ ὏ςειὸλ δπλήζνληαη ζπληδε῔λ. Σαῦηα δὲ ιέγεη παξαζθεπάδσλ α὎ηνὺο γελλαίσο ἐλεγθε῔λ α὎ηνῦ ηὴλ ἀλαρώξεζηλ, ὡο κεγάισλ αἮηίαλ ἐζνκέλελ α὎ην῔ο ἀγαζ῵λ. ΢πλερ῵ο δὲ Παξάθιεηνλ θαιε῔, δηὰ ηὰο ζπλερνύζαο α὎ηνὺο ηόηε ζιίςεηο. ἖πεὶ νὔλ θαὶ ηαῦηα ἀθνύνληεο ἐηαξάηηνλην ἐλλννῦληεο ηὰο ἐπαρζείαο, ηνὺο πνιέκνπο, ηὴλ ἀλαρώξεζηλ ηὴλ α὎ηνῦ, ὅξα π῵ο α὎ηνὺο θαηαζηέιιεη πάιηλ ιέγσλ· ΕἮξήλελ ἀθίεκη ὏κ῔λ· κνλνλνπρὶ ιέγσλ, Σί βιάπηεζζε ἀπὸ η῅ο ηνῦ θόζκνπ ηαξαρ῅ο, ἕσο ἂλ εἮξελεύεηε πξὸο κέ; Ο὎ γὰξ ηνηαύηε αὓηε ἟ εἮξήλε. ἧ κὲλ

γὰξ ἔμσζελ, θαὶ ἐπὶ θαθῶ γίλεηαη πνιιάθηο θαὶ ἀλόλεηνο, θαὶ ηνὺο ἔρνληαο ν὎δὲλ ὠθέιεζελ· ἐγὼ δὲ δίδσκη ηνηαύηελ, ὥζηε κεη' ἀιιήισλ εἮξελεύεηλ, ὅπεξ ὏κ᾵ο Ἦζρπξνηέξνπο πνηε῔. Ἀιι' ἐπεηδὴ πάιηλ εἶπελ, Ἀθίεκη, ὅπεξ ἤλ ἀλαρσξνῦληνο, θαὶ Ἧθαλὸλ ἤλ α὎ηνὺο ζπγρε῔λ, δηὰ ηνῦην πάιηλ θεζί· Μὴ ηαξαζζέζζσ ὏κ῵λ ἟ θαξδία, κεδὲ δεηιηάησ. ὇ξᾶο ὅηη ηὰ κὲλ ὏πὸ θηινζηνξγίαο, ηὰ δὲ ὏πὸ δεηιίαο ἔπαζρνλ; ἦθνύζαηε ὅηη ἐγὼ εἶπνλ ὏κ῔λ, ὅηη ὖπάγσ πξὸο ηὸλ Παηέξα, θαὶ ἔξρνκαη πξὸο ὏κ᾵ο. ΕἮ ἞γαπ᾵ηέ κε, ἐράξεηε ἂλ ὅηη πνξεύνκαη πξὸο ηὸλ Παηέξα, ὅηη ὁ Παηὴξ κείδσλ κνύ ἐζηηλ. Καὶ πνίαλ ηνῦην α὎ην῔ο ραξὰλ θέξεηλ ἔκειιελ; πνίαλ παξακπζίαλ; δʹ. Σί νὔλ ἐζηη ηὸ εἮξεκέλνλ; Ο὎δέπσ ᾔδεζαλ πεξὶ η῅ο ἀλαζηάζεσο, ν὎δὲ νἵαλ ἐρξ῅λ πεξὶ α὎ηνῦ δόμαλ εἶρνλ· 59.408 (π῵ο γὰξ, νἯ κεδὲ ὅηη ἀλαζηήζεηαη εἮδόηεο;) ηὸλ δὲ Παηέξα κέγαλ εἶλαη ἐλόκηδνλ. Λέγεη νὔλ, ὅηη ΕἮ θαὶ πεξὶ ἐκνῦ δεδνίθαηε ὡο ν὎θ ἀξθνῦληνο ἐκαπηνῦ πξνζη῅λαη, ν὎δὲ ζαῤῥε῔ηε ὅηη κεηὰ ηὸλ ζηαπξὸλ πάιηλ ὏κ᾵ο ὄςνκαη· ἀιιὰ ἀθνύζαληεο ὅηη πξὸο ηὸλ Παηέξα ἀπέξρνκαη, ἔδεη ραίξεηλ ινηπὸλ, ὅηη πξὸο ηὸλ κείδνλα ἄπεηκη, θαὶ δπλαηὸλ πάληα ιῦζαη ηὰ δεηλά. ὖκε῔ο ἞θνύζαηε, ὅηη ἐγὼ εἶπνλ ὏κ῔λ. ∆ηαηί ηνῦην ηέζεηθελ; Ὅηη νὓησ ζθόδξα ζαῤῥ῵, θεζὶ, ην῔ο γηλνκέλνηο, ὡο θαὶ πξνεηπε῔λ· νὓησο ν὎ δέδνηθα. Σνῦην γνῦλ θαὶ κεηὰ ηαῦηα Εἶπνλ ὏κ῔λ πξὶλ γελέζζαη, ἵλ', ὅηαλ γέλεηαη, πηζηεύζεηε ὅηη ἐγώ εἮκη· ὡζαλεὶ ἔιεγε, Μὴ ᾔδεηηε, εἮ κὴ ἐγὼ εἶπνλ; ν὎θ ἂλ δὲ εἶπνλ, εἮ κὴ ἐζάῤῥνπλ. Εἶδεο ζπγθαηαβάζεσο ηὸλ ιόγνλ ὄληα; Καὶ γὰξ ὅηαλ ιέγῃ, ∆νθε῔ηε ὅηη ν὎ δύλακαη παξαθαιέζαη ηὸλ Παηέξα, θαὶ παξαζηήζεη κνη δώδεθα ιεγε῵λαο ἀγγέισλ; πξὸο ηὴλ ὏πόλνηαλ η῵λ ἀθνπόλησλ θζέγγεηαη. Ο὎δὲ γὰξ ἂλ ἐθε῔λν εἴπνη ηηο ἂλ, θἂλ ζθόδξα ᾖ κεκελὼο ὅηη ν὎θ ἐδύλαην ἑαπηῶ βνεζ῅ζαη, ἀιι' ἀγγέισλ ἐδε῔ην· ἀιι' ἐπεηδὴ πεξὶ α὎ηνῦ ὡο ἀλζξώπνπ δόμαλ εἶρνλ, δηὰ ηνῦηό θεζη, ∆ώδεθα ιεγε῵λαο ἀγγέισλ. Καίηνη γε ἁπι῵ο α὎ηνὺο ἞ξώηεζε, θαὶ ἔῤῥηςελ εἮο ηὰ ὀπίζσ. ΕἮ δὲ ιέγνη ηηο κείδνλα εἶλαη ηὸλ Παηέξα θαζ' ὃ αἴηηνο ηνῦ ΤἯνῦ, ν὎δὲ ηνῦην ἀληεξνῦκελ. Ἀιι' ν὎ κὴλ ηνῦην ἑηέξαο εἶλαη ηὸλ ΤἯὸλ ν὎ζίαο πνηε῔. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· Ἕσο κὲλ ἂλ ἐληαῦζα ὦ, εἮθὸο λνκίδεηλ ὏κ᾵ο ὅηη θηλδπλεύνκελ· ἐὰλ δὲ ἐθε῔ ἀπέιζσ, ζαῤῥε῔ηε ὅηη ἐλ ἀζθαιείᾳ ἐζκέλ· ἐθείλνπ γὰξ ν὎δεὶο πεξηγελέζζαη δπλήζεηαη. Σαῦηα δὲ πάληα πξὸο ηὴλ ἀζζέλεηαλ η῵λ καζεη῵λ ἐιέγεην. Καὶ α὎ηὸο κὲλ γὰξ ζαῤῥ῵, θαὶ ν὎ θξνληίδσ ηνῦ ζαλάηνπ. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην εἶπε, Σαῦηα εἶπνλ ὏κ῔λ πξὶλ γελέζζαη. ἖πεηδὴ δὲ, θεζὶ, ὏κε῔ο ν὎δέπσ δύλαζζε ηὸλ πεξὶ ηνύησλ δέμαζζαη ιόγνλ, θαὶ ἀπὸ ηνῦ Παηξὸο, ὃλ ὀλνκάδεηε κέγαλ εἶλαη, εἮζάγσ ηὴλ παξάθιεζηλ. Παξακπζεζάκελνο ηνίλπλ α὎ηνὺο, πάιηλ ιέγεη ηὰ ιππεξά· Ο὎θέηη ιαιήζσ κεζ' ὏κ῵λ. ∆ηαηί; Ἔξρεηαη γὰξ ὁ ηνῦ θόζκνπ ηνύηνπ ἄξρσλ, θαὶ ἐλ ἐκνὶ ἔρεη ν὎δέλ. Κόζκνπ δὲ ἄξρνληα ηὸλ δηάβνιόλ θεζη, θαὶ ηνὺο πνλεξνὺο ἀλζξώπνπο νὓησ θαι῵λ. Ο὎ γὰξ ν὎ξαλνῦ ἄξρεη θαὶ γ῅ο, ἐπεὶ ἂλ ἐλέηξεςε πάληα θαὶ θαηέβαιε· ἄξρεη δὲ η῵λ ἑαπηνὺο παξαδηδόλησλ α὎ηῶ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ἄξρνληα ηνῦ ζθόηνπο ηνῦ αἮ῵λνο ηνύηνπ θαιε῔, ζθόηνο ἐληαῦζα πάιηλ ηὰο πνλεξὰο πξάμεηο θαι῵λ. Σί νὔλ; ὁ δηάβνιόο ζε ἀλαηξε῔; Ο὎δακ῵ο· ν὎ γὰξ ἔρεη ἐλ ἐκνὶ ν὎δέλ. Π῵ο νὔλ ζε ἀλαηξνῦζηλ; ἖πεηδὴ βνύινκαη, θαὶ ἵλα γλῶ ὁ θόζκνο, ὅηη ἀγαπ῵ ηὸλ Παηέξα. Ο὎ γὰξ ὏πεύζπλνο ὢλ ζαλάηῳ, θεζὶλ, ν὎δὲ ὀθείισλ α὎ηῶ, δηὰ δὲ ηὴλ ἀγάπελ ηὴλ εἮο ηὸλ Παηέξα ὏πνκέλσ. Σνῦην δέ θεζηλ, ἵλα πάιηλ α὎η῵λ ἀλαζηήζῃ ηὴλ ςπρὴλ, θαὶ κάζσζηλ ὅηη ν὎θ ἄθσλ, ἀιι' ἑθὼλ ἐπὶ ηνῦην ἔξρεηαη, θαὶ ὅηη θαηαθξνλ῵λ ηνῦ δηαβόινπ. Ο὎ γὰξ ἢξθεη ηὸ εἮπε῔λ, ὅηη Μηθξὸλ ρξόλνλ κεζ' ὏κ῵λ εἮκη, ἀιιὰ ζπλερ῵ο α὎ηὸ ζηξέθεη ηνῦην ηὸ ιππεξὸλ, εἮθόησο, ἕσο ἂλ α὎ηὸ παξ' α὎ην῔ο ε὎παξάδεθηνλ πνηήζῃ, παξπθαίλσλ α὎ηῶ ηὰ ρξεζηά. ∆ηὰ ηνῦην πνηὲ κὲλ ιέγεη, ὖπάγσ θαὶ ἔξρνκαη· θαὶ, ὅηη Ὅπνπ εἮκὶ ἐγὼ, ἵλα θαὶ ὏κε῔ο ἤηε; θαὶ, Ο὎ δύλαζζέ κνη λῦλ ἀθνινπζ῅ζαη, ἀθνινπζήζεηε δὲ ὓζηεξνλ· θαὶ, Πξὸο ηὸλ Παηέξα πνξεύνκαη· θαὶ, ὇ Παηὴξ κείδσλ κνύ ἐζηη· θαὶ, Πξὶλ γελέζζαη εἴξεθα ὏κ῔λ· θαὶ, ὅηη Ο὎θ ἀπὸ ἀλάγθεο ηαῦηα πάζρσ, ἀιιὰ δη' ἀγάπελ ηνῦ Παηξόο· ὥζηε ἐλλν῅ζαη α὎ηνὺο, ὅηη ν὎θ ὀιέζξηνλ ηὸ πξ᾵γκα ν὎δὲ βιάβελ ἔρνλ, εἴ γε

ὥζηε ζθόδξα α὎ηὸλ ἀγαπ῵λ, θαὶ ὁ ἀγαπώκελνο 59.409 παξ' α὎ηνῦ νὓησ βνύιεηαη. ∆ηὰ δὴ ηνῦην ηὰ ρξεζηὰ ηαῦηα ἀλακηγλὺο, ζπλερ῵ο ἔιεγε θαὶ ηὰ ιππεξὰ, ἐγγπκλάδσλ α὎η῵λ ηὴλ δηάλνηαλ. Καὶ γὰξ ηὸ, Παξ' ὏κ῔λ κέλεη, θαὶ, ὅηη ΢πκθέξεη ὏κ῔λ ἟ ἀλαρώξεζηο, παξακπζνπκέλνπ ἤλ. ∆ηὰ γάξ ηνη ηνῦην πξνιαβὼλ κπξία εἶπε πεξὶ ηνῦ Πλεύκαηνο, ηὸ, ἖λ ὏κ῔λ ἐζηη, θαὶ, ὇ θόζκνο ν὎ δύλαηαη ιαβε῔λ, θαὶ, Α὎ηὸο ἀλακλήζεη πάληα, θαὶ, Πλεῦκα ἀιεζείαο, θαὶ, Πλεῦκα ἅγηνλ, θαὶ, Παξάθιεηνλ, θαὶ, ὅηη ΢πκθέξεη ὏κ῔λ· ἵλα κὴ ἀζπκ῵ζηλ ὡο ν὎δελὸο ὄληνο ηνῦ πξνζηεζνκέλνπ θαὶ βνεζήζνληνο. ΢πκθέξεηλ δὲ ιέγεη, δει῵λ ὅηη πλεπκαηηθνὺο α὎ηνὺο ἐξγάζεηαη. εʹ. Σνῦην γνῦλ θαὶ ὁξ῵κελ γεγελεκέλνλ. ΟἯ γὰξ ηξέκνληεο θαὶ δεδνηθόηεο, κεηὰ ηὸ ιαβε῔λ ηὸ Πλεῦκα, εἮο κέζνπο ἣιινλην ηνὺο θηλδύλνπο, θαὶ πξὸο ζίδεξνλ, θαὶ πῦξ, θαὶ ζεξία, θαὶ πειάγε, θαὶ πξὸο π᾵ζαλ ἀπεδύζαλην ηηκσξίαλ· θαὶ νἯ ἀγξάκκαηνη θαὶ Ἦδη῵ηαη κεηὰ ηνζαύηεο δηειέγνλην παῤῥεζίαο, ὡο ἐθπιήηηεηλ ηνὺο ἀθξνσκέλνπο. Ἀπὸ γὰξ πειίλσλ ζηδεξνῦο α὎ηνὺο ἐπνίεζε ηὸ Πλεῦκα, θαὶ πηελνὺο εἮξγάζαην, θαὶ πξὸο ν὎δὲλ η῵λ ἀλζξσπίλσλ θαηαπεζε῔λ ἀθ῅θελ. Σνηαύηε γὰξ ἟ ράξηο ἐθείλε· θἂλ ἀζπκίαλ εὓξῃ, δηαιύεη, θἂλ ἐπηζπκίαλ πνλεξὰλ, δαπαλᾶ, θἂλ δεηιίαλ, ἐθβάιιεη, θαὶ ν὎θ ἀθίεζη ινηπὸλ ἄλζξσπνλ εἶλαη ηὸλ κεηαζρόληα α὎ηνῦ, ἀιι' ὥζπεξ εἮο α὎ηὸλ κεηαζηάληα ηὸλ ν὎ξαλὸλ, πάληα ηὰ ἐθε῔ θαληάδεζζαη παξαζθεπάδεη. ∆ηὰ ηνῦην ν὎δείο ηη η῵λ ὏παξρόλησλ α὎ηῶ ἔιεγελ ἴδηνλ εἶλαη· ἀιιὰ πξνζεθαξηέξνπλ ηα῔ο ε὎ρα῔ο ἐλ ἀγαιιηάζεη θαὶ ἀθειόηεηη θαξδίαο. Σνύηνπ γὰξ κάιηζηα δε῔ηαη ηὸ Πλεῦκα ηὸ ἅγηνλ· ὇ γὰξ θαξπὸο ηνῦ Πλεύκαηνο ραξὰ, εἮξήλε, πίζηηο, πξαόηεο. Καὶ κὴλ θαὶ ἀιγνῦζη πνιιάθηο νἯ πλεπκαηηθνὶ, θεζίλ· ἀιι' ἟ ιύπε ραξ᾵ο ἐζηηλ ἟δίσλ. ἖πεὶ θαὶ ὁ Κάτλ ἐιππήζε, ἀιιὰ ηὴλ ηνῦ θόζκνπ ιύπελ· θαὶ ὁ Παῦινο ἐιππήζε, ἀιιὰ ηὴλ θαηὰ Θεόλ. Π᾵λ γὰξ ὅπεξ ἂλ ᾖ πλεπκαηηθὸλ, θέξδνο ἔρεη κέγηζηνλ· ὥζπεξ θαὶ ηὸ θνζκηθὸλ ἅπαλ δεκίαλ ἐζράηελ. ἖πηζπαζώκεζα ηνίλπλ ηὴλ ἄκαρνλ ηνῦ Πλεύκαηνο βνήζεηαλ ηὰο ἐληνιὰο ηεξνῦληεο, θαὶ ν὎δὲλ η῵λ ἀγγέισλ ἐζόκεζα ἐιάηηνπο. Οὒηε γὰξ ἐθε῔λνη, ἐπεηδὴ ἀζώκαηνί εἮζη, ηνηνῦηνί εἮζηλ (εἮ γὰξ ηνῦην ἤλ, ν὎δεὶο ἂλ η῵λ ἀζσκάησλ ἐγέλεην 59.410 πνλεξόο)· ἀιι' ἟ πξναίξεζηο παληαρνῦ πάλησλ αἮηία. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ἐλ ην῔ο ἀζσκάηνηο ἀλζξώπσλ ρείξνπο θαὶ ἀιόγσλ ε὏ξέζεζαλ, θαὶ ἐλ ην῔ο ζώκαηα ἔρνπζηλ, ἀζσκάησλ θξείηηνπο. Πάληεο γνῦλ νἯ δίθαηνη ηὴλ γ῅λ νἮθνῦληεο, θαὶ ζώκαηα ἔρνληεο, θαηώξζσζαλ ἅπεξ θαηώξζσζαλ. Ὡο γὰξ παξεπίδεκνη ὄληεο θαὶ μέλνη, ηὴλ γ῅λ ᾤθεζαλ· ηὸλ δὲ ν὎ξαλὸλ, ὡο πνι῔ηαη. Μὴ ηνίλπλ κεδὲ ζὺ ιέγε, ΢άξθα πεξίθεηκαη, ν὎ δύλακαη πεξηγελέζζαη, ν὎δὲ η῵λ ὏πὲξ ἀξεη῅ο Ἧδξώησλ ιαβέζζαη. Μὴ θαηεγνξήζῃο ηνῦ ∆εκηνπξγνῦ. ΕἮ γὰξ ηὸ ζάξθα θνξε῔λ ἀδύλαηνλ πνηε῔ ηὴλ ἀξεηὴλ, ν὎ρ ἟κ῵λ ηὸ ἔγθιεκα· ὅηη δὲ ν὎ πνηε῔ ἀδύλαηνλ, ἔδεημελ ὁ η῵λ ἁγίσλ ρνξόο. Σὸλ γνῦλ Παῦινλ ν὎θ ἐθώιπζε η῅ο ζαξθὸο ἟ θύζηο γελέζζαη ηνηνῦηνλ, νἷνο ἐγέλεην· ν὎δὲ Πέηξνλ ιαβε῔λ ηὰο θιε῔ο η῵λ ν὎ξαλ῵λ. Καὶ ὁ ἖λὼρ δὲ ζάξθα θνξέζαο, κεηεηέζε, θαὶ ν὎ρ ε὏ξίζθεην. Οὓησ θαὶ ὁ ἦιίαο ἟ξπάγε κεηὰ η῅ο ζαξθὸο, θαὶ ὁ Ἀβξαὰκ κεηὰ ηνῦ Ἰζαὰθ θαὶ ηνῦ ἐγγόλνπ ζάξθα ἔρνληεο ἔιακςαλ· θαὶ ὁ Ἰσζὴθ κεηὰ ηαύηεο ἐπάιαηζε πξὸο ηὸ ἀθόιαζηνλ ἐθε῔λν γύλαηνλ. Καὶ ηί ιέγσ ζάξθα; Κἂλ γὰξ ἅιπζηλ ηῆ ζαξθὶ πεξηζῆο, ν὎δὲλ ἐβιάβε. ΕἮ γὰξ θαὶ ἐγὼ δέδεκαη, θεζὶλ ὁ Παῦινο, Ἀιι' ὁ ιόγνο ηνῦ Θενῦ ν὎ δέδεηαη. Καὶ ηί ιέγσ δεζκὰ θαὶ ἅιπζηλ; Πξόζζεο θαὶ δεζκσηήξηνλ θαὶ θιε῔ζξα, θαὶ ν὎δὲ νὓησ θώιπκα γίλεηαη ηαῦηα ηῆ ἀξεηῆ. Οὓησ γνῦλ ἐκπζηαγώγεζελ ὁ Παῦινο. ∆εζκὸο γὰξ ςπρ῅ο ν὎ ζίδεξνο, ἀιιὰ δεηιία θαὶ ρξεκάησλ ἐπηζπκία, θαὶ ηὰ κπξία πάζε. Σαῦηα δεζκε῔, θἂλ ιειπκέλνλ ᾖ, ηὸ ζ῵κα. Ἀιι' ἀπὸ ηνῦ ζώκαηνο ηαῦηα ηίθηεηαη, θεζί. ΢θ῅ςηο ηαῦηα θαὶ πξόθαζηο ςεπδήο. ΕἮ γὰξ ἀπὸ ηνῦ ζώκαηνο ἐηίθηεην, πάληεο ἂλ α὎ηὰ ὏πέκελνλ. Ὥζπεξ γὰξ θόπνλ θαὶ ὓπλνλ θαὶ ηὸ πεηλῆλ θαὶ δηςῆλ ν὎θ ἔλη δηαθπγε῔λ, ἐπεηδὴ θύζεώο ἐζηηλ· νὓησ θαὶ ηαῦηα, εἮ ηνηαῦηα ἤλ, ν὎δέλα ἂλ ἀθ῅θαλ ἔμσ η῅ο α὎η῵λ εἶλαη ηπξαλλίδνο. ΕἮ δὲ πνιινὶ δηαθεύγνπζηλ, εὒδεινλ ὅηη ῥᾳζπκνύζεο ἐζηὶ ςπρ῅ο ηὰ ηνηαῦηα ἐιαηηώκαηα. Σαύηελ ηνίλπλ

ἐγθόςσκελ, θαὶ κὴ θαηεγνξ῵κελ ηνῦ ζώκαηνο, ἀιι' ὏πνηάμσκελ α὎ηὸ ηῆ ςπρῆ· ἵλα ε὎ήληνλ ἔρνληεο, η῵λ αἮσλίσλ ἐπηηύρσκελ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.409 ΟΜΘΛΘΑ Ο ʹ. ἖γείξεζζε, ἄγσκελ ἐληεῦζελ. ἖γώ εἮκη ἟ ἄκπεινο ἟ ἀιεζηλή· ὏κε῔ο ηὰ θιήκαηα, θαὶ ὁ Παηήξ κνπ ὁ γεσξγόο ἐζηηλ. αʹ. ∆εηιὴλ θαὶ ἄλαλδξνλ ηὴλ ςπρὴλ ἟ ἀκαζία πνηε῔· ὡζπεξνῦλ κεγάιελ θαὶ ὏ςειὴλ ἟ η῵λ ν὎ξαλίσλ δνγκάησλ παίδεπζηο· ν὎δεκη᾵ο γὰξ ἀπνιαύνπζα ἐπηκειείαο, δεηιή ηίο ἐζηηλ, ν὎ θαηὰ θύζηλ, ἀιιὰ θαηὰ πξναίξεζηλ. Ὅηαλ γὰξ ἴδσ ηὸλ ἀλδξε῔νλ πνηὲ κὲλ ηνικεηὴλ, λῦλ δὲ δεηιὸλ, ν὎θέηη θύζεσο εἶλαί θεκη ηὸ πάζνο· ηὰ γὰξ η῅ο θύζεσο ἀκεηάζεηα. Πάιηλ, ὅηαλ ἴδσ ηνὺο λῦλ δεηινὺο ἀζξόνλ ηνικεηὰο γηλνκέλνπο, ηὸ α὎ηὸ πάιηλ ςεθίδνκαη, ηῆ πξναηξέζεη ηὸ π᾵λ ἀλαηηζείο. ἖πεὶ θαὶ νἯ καζεηαὶ ζθόδξα ἤζαλ δεηινὶ πξὶλ ἠ καζε῔λ ἅπεξ ἐρξ῅λ, θαὶ η῅ο ηνῦ Πλεύκαηνο ἀμησζ῅λαη δσξε᾵ο· ὓζηεξνλ κέληνη ιεόλησλ ἐγέλνλην ζξαζύηεξνη. Καὶ Πέηξνο θνξαζίνπ ν὎θ ἐλεγθὼλ ἀπεηιὴλ, θαηὰ θεθαι῅ο ἐθξέκαην θαὶ ἐκαζηηγνῦην, θαὶ κπξία θηλδπλεύσλ ν὎θ ἐζίγα· ἀιι' ὥζπεξ ὄλαξ πάζρσλ ἃ ἔπαζρελ, νὓησο ἐπαῤῥεζηάδεην· ἀιι' ν὎ πξὸ ηνῦ ζηαπξνῦ. ∆ηὰ ηνῦην ὁ Υξηζηὸο ἔιεγελ· ἖γείξεζζε, ἄγσ 59.410 κελ ἐληεῦζελ. Σίλνο ἕλεθελ, εἮπέ κνη; ν὎θ ᾔδεη ηὴλ ὥξαλ θαζ' ἡλ ἔκειιελ ἐπηζηήζεζζαη ὁ Ἰνύδαο; ἀιι' ἐδεδνίθεη κὴ ἐθε῔ ἐιζὼλ θαηάζρῃ α὎ηνὺο, θαὶ πξὶλ ἠ πιεξ῵ζαη ηὴλ ἀξίζηελ δηδαζθαιίαλ, ἐπηζη῵ζηλ νἯ ἐπηβνπιεύνληεο; Ἄπαγε· πόῤῥσ ηαῦηα α὎ηνῦ η῅ο ἀμίαο. ΕἮ ηνίλπλ κὴ ἐδεδνίθεη, ηί δήπνηε ἀπαλίζηεζηλ α὎ηνὺο, θαὶ κεηὰ ηὸ πιεξ῵ζαη, ηόηε εἮο ηὸλ θ῅πνλ ἄγεη ηὸλ ηῶ Ἰνύδᾳ γλώξηκνλ; ΕἮ δὲ θαὶ παξεγέλεην ὁ Ἰνύδαο, ν὎θ ἞δύλαην α὎η῵λ πεξ῵ζαη ηὰο ὄςεηο, ὃ θαὶ κὴ παξόληνο ἐπνίεζε; ηίλνο νὔλ ἕλεθελ ἀθίζηαηαη; Μηθξὸλ ἀλαπλεῦζαη δίδσζη ην῔ο καζεηα῔ο. Καὶ γὰξ εἮθὸο ἤλ α὎ηνὺο, ἅηε ἐλ θαηαδήιῳ ρσξίῳ ὄληαο, ηξέκεηλ θαὶ δεδνηθέλαη, ἀπό ηε ηνῦ θαηξνῦ, ἀπό ηε ηνῦ ηόπνπ. Καὶ γὰξ λὺμ ἤλ βαζπηάηε, θαὶ ἤλ κεδὲ πξνζρε῔λ ην῔ο ιεγνκέλνηο, ἀιι' ἀεὶ πεξηζηξέθεζζαη θαὶ θαληάδεζζαη ηνὺο ἐπηζηεζνκέλνπο· θαὶ κάιηζηα ὁπόηε θαὶ ὁ ιόγνο ὁ ηνῦ ∆ηδαζθάινπ πξνζδνθᾶλ ἐπνίεη ηὰ δεηλά. Ἔηη γὰξ κηθξὸλ, θεζὶλ, θαὶ ν὎θ εἮκὶ κεζ' ὏κ῵λ, θαὶ Ἔξρεηαη ὁ ηνῦ θόζκνπ ηνύηνπ ἄξρσλ. ἖πεὶ νὔλ ηαῦηα θαὶ ηὰ ηνη 59.411 αῦηα ἀθνύνληεο ἐζνξπβνῦλην, ὡο α὎ηίθα κάια ἁισζόκελνη, ἄγεη εἮο ηόπνλ α὎ηνὺο ἕηεξνλ, ἵλα λνκίζαληεο ἐλ ἀζθαιείᾳ εἶλαη, κεηὰ ἀδείαο ινηπὸλ ἀθνύσζη. Καὶ γὰξ ἔκειινλ κεγάισλ ἀθνύζεζζαη δνγκάησλ. ∆ηὰ ηνῦηό θεζηλ· ἖γείξεζζε, ἄγσκελ ἐληεῦζελ. Εἶηα ἐπαγαγώλ θεζηλ· ἖γώ εἮκη ἟ ἄκπεινο, ὏κε῔ο ηὰ θιήκαηα. Σί βνύιεηαη δηὰ η῅ο παξαβνι῅ο αἮλίηηεζζαη; Ὅηη ηὸλ κὴ πξνζέρνληα ην῔ο ιεγνκέλνηο δῆλ ν὎θ ἔλη, θαὶ ὅηη ηὰ κέιινληα ζεκε῔α ἀπὸ η῅ο ηνῦ Υξηζηνῦ γίλεηαη δπλάκεσο. ὇ Παηήξ κνπ ὁ γεσξγόο ἐζηη. Σί νὔλ; ἐλεξγείαο δε῔ηαη ὁ ΤἯόο; Ἄπαγε· ηὸ γὰξ ὏πόδεηγκα ηνῦην ν὎ ηνῦην δειν῔. Ὅξα γνῦλ κεζ' ὅζεο ἀθξηβείαο ἐπέξρεηαη ηὴλ παξαβνιήλ. Ο὎ γὰξ ηὴλ ῥίδαλ ἀπνιαύεηλ η῅ο ἐπηκειείαο ηνῦ γεσξγνῦ, ἀιιὰ ηὰ θιήκαηά θεζηλ. ἧ ῥίδα δὲ δη' ν὎δὲλ παξείιεπηαη ἐληαῦζα, ἀιι' ἵλα κάζσζηλ, ὅηη η῅ο α὎ηνῦ δπλάκεσο ρσξὶο ν὎δὲλ ἐξγάδεζζαη δύλαληαη, θαὶ ὅηη νὓησο α὎ηνὺο ἟λ῵ζζαη δε῔ ηῆ πίζηεη, ὡο ηὸ θι῅κα ηῆ ἀκπέιῳ. Π᾵λ θι῅κα ἐλ ἐκνὶ κὴ θέξνλ θαξπὸλ, αἴξεη α὎ηὸ ὁ Παηήξ. ἖ληαῦζα ηὸλ βίνλ αἮλίηηεηαη, δεηθλὺο, ὅηη ρσξὶο ἔξγσλ ν὎θ ἔζηηλ εἶλαη ἐλ α὎ηῶ. Καὶ π᾵λ ηὸ θαξπὸλ θέξνλ, θαζαίξεη α὎ηὸ, ηνπηέζηη, Πνιι῅ο ἐπηκειείαο ἀπνιαύεηλ πνηε῔. Καίηνη ἟ ῥίδα δε῔ηαη ἐπηκειείαο πξὸ η῵λ θιεκάησλ, πεξηζθαπηνκέλε, γπκλνπκέλε· ἀιι' ν὎δὲλ ἐληαῦζα πεξὶ ηαύηεο θεζὶλ, ἀιιὰ ηὸ π᾵λ πεξὶ θιεκάησλ· δεηθλὺο, ὅηη α὎ηὸο κὲλ ἑαπηῶ ἀξθε῔, νἯ δὲ καζεηαὶ δένληαη πνιι῅ο παξὰ ηνῦ γεσξγνῦ βνεζείαο, θἂλ ζθόδξα ἐλάξεηνη ὦζη. ∆ηὰ ηνῦηό θεζη, Σὸ θαξπὸλ θέξνλ θαζαίξεη α὎ηό. Σὸ κὲλ γὰξ,

ἐπεηδὴ ἄθαξπόλ ἐζηηλ, ν὎δὲ ἐλ ηῆ ἀκπέιῳ εἶλαη δύλαηαη· ηὸ δὲ, ἐπεηδὴ θαξπὸλ θέξεη, γνληκώηεξνλ α὎ηὸ ἐξγάδεηαη. Σνῦην δὲ θαὶ πξὸο ηὰο ζιίςεηο α὎η῵λ εἮξ῅ζζαη ηὰο ηόηε ἐπαγνκέλαο εἴπνη ηηο ἄλ. Σὸ γὰξ, Καζαίξεη α὎ηὸ, πεξηθόπηεη, ἐζηὶλ, ὅπεξ γνληκώηεξνλ πνηε῔ ηὸ θι῅κα. Ὅζελ δείθλπηαη ὅηη νἯ πεηξαζκνὶ κ᾵ιινλ α὎ηνὺο Ἦζρπξνηέξνπο ἐξγάδνληαη. Εἶηα ἵλα κὴ ιέγσζη, Πεξὶ ηίλσλ ηαῦηα ιέγεη; θαὶ πάιηλ εἮο θξνληίδα α὎ηνὺο ἐκβάιῃ, θεζί· Ἢδε ὏κε῔ο θαζαξνί ἐζηε δηὰ ηὸλ ιόγνλ, ὃλ ιειάιεθα ὏κ῔λ. ὇ξᾶο π῵ο ἑαπηὸλ εἮζάγεη ἐπηκεινύκελνλ η῵λ θιεκάησλ; ἖γὼ γὰξ ὏κ᾵ο ἐθάζεξα, θεζί. Καίηνη γε ἀλσηέξσ δείθλπζη ηὸλ Παηέξα ηνῦην πνηνῦληα· ἀιι' ν὎δὲλ κέζνλ Παηξὸο θαὶ ΤἯνῦ. ∆ε῔ δὲ ὏πάξμαη ινηπὸλ ηὰ παξ' ὏κ῵λ. Εἶηα ἵλα δείμῃ, ὅηη ν὎ρὶ η῅ο α὎η῵λ δεόκελνο δηαθνλίαο ηνῦην ἐπνίεζελ, ἀιι' ἵλα πξνθόπησζηλ, ἐπάγεη· Ὥζπεξ ηὸ θι῅κα ν὎ δύλαηαη ἀθ' ἑαπηνῦ θέξεηλ θαξπὸλ, νὓησο ν὎δὲ ὁ ἐλ ἐκνὶ κὴ κέλσλ. Ἵλα γὰξ κὴ ἀπὸ η῅ο δεηιίαο ἀπνζρηζζ῵ζη, ραπλσζε῔ζαλ α὎η῵λ ηῶ θόβῳ ηὴλ ςπρὴλ ἐπηζθίγγεη θαὶ ἑαπηῶ ζπγθνιιᾶ, θαὶ ρξεζηὰο ὏πνηείλεη ινηπὸλ ἐιπίδαο. ἧ κὲλ γὰξ ῥίδα κέλεη· ηὸ δὲ αἴξεζζαη θαὶ ἀθίεζζαη, η῵λ θιεκάησλ ἐζηίλ. Εἶηα ἑθαηέξσζελ παξνξκήζαο, θαὶ ἀπὸ η῵λ ρξεζη῵λ θαὶ ἀπὸ η῵λ ιππεξ῵λ, ηὰ παξ' ἟κ῵λ ἀπαηηε῔ πξ῵ηα. ὇ ἐλ ἐκνὶ κέλσλ, θἀγὼ ἐλ α὎ηῶ. ὇ξᾶο θαὶ ηὸλ ΤἯὸλ ν὎θ ἔιαηηνλ ζπληεινῦληα ηνῦ Παηξὸο πξὸο ηὴλ η῵λ καζεη῵λ ἐπηκέιεηαλ; ὇ κὲλ γὰξ Παηὴξ θαζαίξεη, α὎ηὸο δὲ ἐλ ἑαπηῶ θαηέρεη. Σὸ δὲ ἐλ ηῆ ῥίδῃ κέλεηλ, ηνῦην πνηε῔ θαξπνθνξε῔λ ηὰ θιήκαηα. Σὸ κὲλ γὰξ κὴ θαζαηξόκελνλ, κέλνλ δὲ ἐλ ηῆ ῥίδῃ, θέξεη θαξπὸλ, εἮ θαὶ κὴ ὅζνλ πξνζ῅θε· ηὸ δὲ κὴ κέλνλ, ν὎δ' ὅισο. Ἀιι' ὅκσο θαὶ ηὸ θαζαίξεηλ ηνῦ ΤἯνῦ ἐδείρζε ὂλ, θαὶ ηὸ κέλεηλ ἐλ ηῆ ῥίδῃ, ηνῦ Παηξὸο ηνῦ θαὶ ηὴλ ῥίδαλ γεγελλεθόηνο. βʹ. Εἶδεο π῵ο θνηλὰ πάληα, θαὶ ηὸ θαζ᾵ξαη, θαὶ ηὸ η῅ο δπλάκεσο η῅ο ἀπὸ η῅ο ῥίδεο ἀπνιαύεηλ; Μεγάιε κὲλ νὔλ δεκία θαὶ ηὸ κεδὲλ δύλαζζαη πνηε῔λ· πιὴλ ν὎ κέ 59.412 ρξη ηνύηνπ ἵζηεζη ηὴλ θόιαζηλ, ἀιιὰ πεξαηηέξσ πξνάγεη ηὸλ ιόγνλ. ἖βιήζε γὰξ, θεζὶλ, ἔμσ, ν὎θ ἔηη η῅ο γεσξγηθ῅ο ἀπνιαῦνλ ρεηξόο· Καὶ μεξαίλεηαη· ηνπηέζηηλ, Εἴ ηη εἶρε η῅ο ῥίδεο, ἀπνηίζεηαη· εἴ ηηλα ράξηλ, γπκλνῦηαη ηαύηεο, θαὶ ἐξεκνῦηαη η῅ο ἐθε῔ζελ βνεζείαο θαὶ δσ῅ο. Καὶ ηί ηὸ ηέινο; ΕἮο ηὸ πῦξ βάιιεηαη. Ἀιι' ν὎ ηνηνῦηνο ὁ κέλσλ παξ' α὎ηῶ. Εἶηα δείθλπζη ηί ἐζηη ηὸ κε῔λαη, θαί θεζηλ· ἖ὰλ ηὰ ῥήκαηά κνπ ἐλ ὏κ῔λ κείλῃ. ὇ξᾶο, ὅηη θαὶ πξὸ ηνύηνπ εἮθόησο ἔιεγνλ, ὅηη ηὴλ δηὰ η῵λ ἔξγσλ ἐπίδεημηλ δεηε῔; ΕἮπὼλ γὰξ, ὅηη Ὃ ἐὰλ αἮηήζεηε πνηήζσ, ἐπήγαγελ· ἖ὰλ ἀγαπ᾵ηέ κε, ηὰο ἐληνιὰο ηὰο ἐκὰο ηεξήζεηε· θαὶ ἐληαῦζα, ἖ὰλ κέλεηε ἐλ ἐκνὶ, θαὶ ηὰ ῥήκαηά κνπ ἐλ ὏κ῔λ κείλῃ, ὃ ἐὰλ ζειήζεηε, αἮηήζεζζε, θαὶ γελήζεηαη ὏κ῔λ. Σαῦηα δὲ ἔιεγε, δεηθλὺο ὅηη νἯ κὲλ ἐπηβνπιεύνληεο α὎ηῶ, θαηαθαήζνληαη, α὎ηνὶ δὲ θαξπὸλ νἴζνπζη. Σὸλ θόβνλ ηνίλπλ ηὸλ ἐμ α὎η῵λ εἮο ἐθείλνπο κεηαζεὶο, θαὶ δείμαο ὅηη α὎ηνὶ ἀθαηαγώληζηνη ἔζνληαη, θεζίλ· ἖λ ηνύηῳ ἐδνμάζζε ὁ Παηήξ κνπ, ἵλα ὏κε῔ο κνη γέλεζζε καζεηαὶ, θαὶ θαξπὸλ πνιὺλ θέξεηε. ἖ληεῦζελ ηὸλ ιόγνλ ἀμηόπηζηνλ πνηε῔. ΕἮ γὰξ εἮο δόμαλ ηνῦ Παηξὸο ἀλήθεη ηὸ θαξπνθνξε῔λ, ν὎θ ἀκειήζεη η῅ο δόμεο η῅ο ἑαπηνῦ. Καὶ γελήζεζζε ἐκνὶ καζεηαί. ὇ξᾶο π῵ο ὁ ηὸλ θαξπὸλ θέξσλ, ἐθε῔λόο ἐζηη καζεηήο; Σί δέ ἐζηηλ, ἖λ ηνύηῳ ἐδνμάζζε ὁ Παηήξ; Σνπηέζηη, ραίξεη ὅηαλ ἐλ ἐκνὶ κέλεηε, ὅηαλ θαξπὸλ θέξεηε. Καζὼο ἞γάπεζέ κε ὁ Παηὴξ, θἀγὼ ἞γάπεζα ὏κ᾵ο. ἖ληαῦζα ινηπὸλ ἀλζξσπηλώηεξνλ δηαιέγεηαη· ηὸ γὰξ, ὡο πξὸο ἀλζξώπνπο εἮξεκέλνλ, ηὴλ νἮθείαλ ἔρεη Ἦζρύλ. ὇ γὰξ θαὶ ἀπνζαλε῔λ ἑιόκελνο, θαὶ δνύινπο ὄληαο θαὶ ἐρζξνὺο θαὶ πνιεκίνπο ηνζαύηεο θαηαμηώζαο ηηκ῅ο, θαὶ εἮο ν὎ξαλνὺο ἀλαγαγὼλ, πόζνλ ἐπεδείμαην κέηξνλ ἀγάπεο; ΕἮ ηνίλπλ ἀγαπ῵ ὏κ᾵ο, ζαῤῥε῔ηε· εἮ ηνῦ Παηξόο ἐζηη δόμα ηὸ θαξπνθνξε῔λ, κεδὲλ ὏πνπηεύεηε πνλεξόλ. Εἶηα ἵλα κὴ ὏πηίνπο ἐξγάζεηαη, ὅξα π῵ο ἐπηζθίγγεη πάιηλ. Μείλαηε ἐλ ηῆ ἀγάπῃ ηῆ ἐκῆ· ηνύηνπ γὰξ ὏κε῔ο θύξηνη. Π῵ο δὲ ηνῦην ἔζηαη; ἖ὰλ ηὰο ἐληνιάο κνπ ηεξ῅ηε, θεζὶ, θαζὼο ἐγὼ ηνῦ Παηξὸο ηὰο ἐληνιὰο ηεηήξεθα. Πάιηλ ἀλζξσπίλσο ὁ ιόγνο πξόεηζηλ. Ο὎ γὰξ δήπνπ ὁ λνκνζέηεο ὏πὸ ἐληνιὰο ἔκειιε θείζεζζαη. ὇ξᾶο ὅηη, ὅπεξ ἀεὶ ιέγσ,

ηνῦην θαὶ ἐληαῦζα δείθλπηαη δηὰ ηὴλ η῵λ ἀθξνσκέλσλ ἀζζέλεηαλ; Πξὸο γὰξ ηὴλ ὏πόλνηαλ α὎η῵λ ηὰ πνιιὰ ιέγεη, θαὶ δηὰ πάλησλ δείθλπζηλ ἐλ ἀζθαιείᾳ ὄληαο, θαὶ ηνὺο ἐρζξνὺο α὎η῵λ ἀπνιιπκέλνπο, θαὶ ὅηη π᾵λ ὅπεξ ἔρνπζηλ, ἀπὸ ηνῦ ΤἯνῦ ἔρνπζηλ, θαὶ ὅηη, βίνλ ἂλ ἐπηδείμσληαη θαζαξὸλ, ν὎δεὶο α὎η῵λ πεξηέζηαη πνηέ. ΢θόπεη δὲ α὎ηὸλ α὎ζεληηθώηεξνλ α὎ην῔ο δηαιεγόκελνλ. Ο὎ γὰξ εἶπε, Μείλαηε ἐλ ηῆ ἀγάπῃ ηνῦ Παηξὸο, ἀιι', ἖λ ηῆ ἐκῆ. Εἶηα ἵλα κὴ ιέγσζηλ, ὅηε π᾵ζηλ ἟κ᾵ο ἐμεπνιέκσζαο, ηόηε ἟κ᾵ο ἀθίεο θαὶ ἀλαρσξε῔ο· δείθλπζηλ ὅηη ν὎θ ἀθίεζηλ, ἀιι' νὓησο α὎ην῔ο θεθόιιεηαη, ἐὰλ ζέισζηλ, ὡο ηὸ θι῅κα ἐλ ηῆ ἀκπέιῳ. Καὶ πάιηλ ἵλα κὴ ζαῤῥήζαληεο, ὓπηηνη γέλσληαη, ν὎ θεζὶλ ἀθίλεηνλ εἶλαη ηὸ θαιὸλ, ἐὰλ ῥᾳζπκ῵ζηλ. Εἶηα ἵλα κὴ εἮο ἑαπηὸλ πεξηζηήζῃ ηὸ πξ᾵γκα, θαὶ πεζε῔λ παξαζθεπάζῃ κ᾵ιινλ, θεζίλ· ἖λ ηνύηῳ ἐδνμάζζε ὁ Παηήξ. Παληαρνῦ γὰξ ηὴλ ἑαπηνῦ θαὶ ηὴλ ηνῦ Παηξὸο δείθλπζηλ ἀγάπελ πξὸο α὎ηνύο. Ο὎θ ἄξα ηὰ Ἰνπδαίσλ δόμα, ἀιιὰ ηαῦηα, ἃ ἔκειινλ ιακβάλεηλ. Εἶηα ἵλα κὴ ιέγσζηλ, ἖μεπέζνκελ η῵λ παηξῴσλ, ἐγθαηειείθζεκελ, γπκλνὶ θαὶ ἔξεκνη πάλησλ ἐγελόκεζα· ΕἮο ἐκὲ, θεζὶ, βιέπεηε· ἞γάπεκαη παξὰ ηνῦ Παηξὸο, ἀιι' ὅκσο πάζρσ ηαῦηα ηὰ πξνθεί 59.413 κελα. Ο὎ ηνίλπλ ν὎δὲ ὏κ᾵ο δηὰ ηὸ κὴ ἀγαπᾶλ ἐγθαηαιηκπάλσ λῦλ. ΕἮ γὰξ ἐγὼ ἀλαηξνῦκαη, θαὶ ν὎ πνηνῦκαη ηνῦην ηεθκήξηνλ ηνῦ κὴ ἀγαπ᾵ζζαη παξὰ ηνῦ Παηξὸο, ν὎δὲ ὏κ᾵ο ζνξπβε῔ζζαη ρξή. Ἂλ γὰξ ἐπὶ η῅ο ἀγάπεο κέλεηε η῅ο ἐκ῅ο, ν὎δὲλ ὏κ᾵ο ηαῦηα ηὰ δεηλὰ παξαβιάςαη δπλήζεηαη εἮο ηὸλ η῅ο ἀγάπεο ιόγνλ. γʹ. ἖πεὶ νὔλ κέγα θαὶ ἀθαηαγώληζηνλ ἟ ἀγάπε, θαὶ ν὎θ ἔζηη ῥ῅κα ςηιὸλ, ἐπηδεημώκεζα δηὰ η῵λ ἔξγσλ α὎ηήλ. Α὎ηὸο ἐρζξνὺο ὄληαο θαηήιιαμελ, ἟κε῔ο θίινη γελόκελνη κείλσκελ· α὎ηὸο ἢξμαην, ἟κε῔ο θἂλ ἀθνινπζήζσκελ· α὎ηὸο ν὎θ εἮο νἮθε῔νλ θέξδνο ἀγαπᾶ (ἀλελδεὴο γάξ ἐζηηλ), ἟κε῔ο θἂλ εἮο ηὸ ζπκθέξνλ ἟κ῔λ· α὎ηὸο ἐρζξνὺο ὄληαο ἐθίιεζελ, ἟κε῔ο θἂλ θίινλ ὄληα ἀγαπήζσκελ· ὡο λῦλ γε ηὰ ἐλαληία πνηνῦκελ. Καζ' ἑθάζηελ γὰξ ἟κέξαλ βιαζθεκε῔ηαη δη' ἟κ᾵ο ὁ Θεὸο, δηὰ ηὰο ἁξπαγὰο, δηὰ ηὰο πιενλεμίαο. Καὶ ηάρα ηηο ὏κ῵λ ἴζσο ἐξε῔· Καζ' ἑθάζηελ ἟κέξαλ πεξὶ πιενλεμίαο δηαιέγῃ. Εἴζε θαὶ θαζ' ἑθάζηελ λύθηα ἐλ῅λ ηνῦην εἮπε῔λ! εἴζε θαὶ ἐλ ἀγνξᾶ παξαθνινπζνῦληα, θαὶ ἐπὶ η῅ο ηξαπέδεο! εἴζε θαὶ γπλα῔θαο, θαὶ θίινπο, θαὶ πα῔δαο, θαὶ νἮθέηαο, θαὶ γεσξγνὺο, θαὶ γείηνλαο, θαὶ α὎ηὸ ηὸ ἔδαθνο, θαὶ ηνὺο ηνίρνπο ἤλ δπλαηὸλ ηαύηελ ἀεὶ ῥεγλύλαη ηὴλ θσλὴλ, ἵλα θἂλ κηθξὸλ νὓησο ἐλεδώθακελ! Σὴλ γὰξ νἮθνπκέλελ θαηέιαβελ ἅπαζαλ ηνπηὶ ηὸ λόζεκα, θαὶ ηὰο πάλησλ θαηέρεη ςπρὰο, θαὶ πνιιὴ ηνῦ κακσλ᾵ ἟ ηπξαλλίο. ὖπὸ Υξηζηνῦ ἐιπηξώζεκελ, θαὶ ηῶ ρξπζίῳ δνπιεύνκελ. ἗ηέξνπ ηὴλ δεζπνηείαλ ἀλαθεξύηηνκελ, θαὶ ἑηέξῳ πεηζόκεζα· θαὶ ὅπεξ ἂλ ἐπηηάμῃ, κεηὰ πξνζπκίαο ὏παθνύνκελ, θαὶ γέλνο, θαὶ θηιίαλ, θαὶ θύζηλ, θαὶ λόκνπο, θαὶ πάληα ἞γλνήζακελ δη' ἐθε῔λνλ. Ο὎δεὶο ἀλαβιέπεη εἮο ηὸλ ν὎ξαλὸλ, ν὎δεὶο ἐλλνε῔ ηὰ κέιινληα. Ἀιι' ἔζηαη θαηξὸο, ὅηε ν὎δὲ η῵λ ιόγσλ ηνύησλ ἔζηαη θέξδνο. ἖λ γὰξ ηῶ ᾅδῃ, θεζὶ, ηίο ἐμνκνινγήζεηαί ζνη; Πνζεηλὸλ ηὸ ρξπζίνλ, θαὶ πνιιὴλ παξέρεη ηὴλ ηξπθὴλ ἟κ῔λ, θαὶ ηηκίνπο εἶλαη πνηε῔· ἀιι' ν὎ρ νὓησο, ὡο ὁ ν὎ξαλόο. Σὸλ γὰξ πινπηνῦληα θαὶ ἀπνζηξέθνληαη πνιινὶ θαὶ κηζνῦζη· ηὸλ δὲ ἐλ ἀξεηῆ δ῵ληα αἮδνῦληαη θαὶ ηηκ῵ζηλ. Ἀιιὰ θαηαγει᾵ηαη ὁ πέλεο, θἂλ ἐλάξεηνο ᾖ, θεζίλ. Ἀιι' ν὎ παξὰ ην῔ο ἀλζξώπνηο, ἀιιὰ παξὰ ην῔ο ἀιόγνηο· δηόπεξ ν὎δὲ ἐπηζηξέθεζζαη ρξή. Ο὎δὲ γὰξ, εἮ θαηεκπθ῵λην κὲλ ὄλνη, θαὶ θαηέθξαγνλ θνινηνὶ, νἯ δὲ ζνθνὶ πάληεο ἐπῄλνπλ ἀθέληεο ηνῦην ηὸ ζέαηξνλ, πξὸο ηὰο η῵λ ἀιόγσλ θξαπγὰο εἴδνκελ ἄλ. Καὶ γὰξ ὅκνηνη θνινη῵λ, θαὶ ὄλσλ ρείξνπο 59.414 νἯ ηὰ παξόληα ζαπκάδνληεο. Εἶηα ἂλ κὲλ βαζηιεὺο ἐπίγεηνο ζαπκάδῃ, ν὎δέλα η῵λ πνιι῵λ πνηῆ ιόγνλ, θἂλ πάληεο θαηαγει῵ζηλ· ἂλ δὲ ὁ η῵λ ὅισλ ∆εζπόηεο ζε ἐπαηλῆ, θαλζάξσλ θαὶ θσλώπσλ ε὎θεκίαο ἐπηδεηε῔ο; Σνῦην γὰξ νὕηνη πξὸο ηὸλ Θεὸλ, κ᾵ιινλ δὲ ν὎δὲ ηνῦην, ἀιι' εἴ ηη ηνύησλ ε὎ηειέζηεξνλ. Μέρξη ηίλνο ἐλ βνξβόξῳ ζηξεθόκεζα; κέρξη ηίλνο βι᾵θαο θαὶ γαζηξηκάξγνπο θαζίδνκελ ἟κ῔λ ζεαηάο; ἖θε῔λνη ηνὺο θπβεύνληαο δύλαληαη δνθηκάδεηλ θαι῵ο, ηνὺο κεζύνληαο,

ηνὺο ηῆ γαζηξὶ δ῵ληαο· ἀξεη῅ο δὲ θαὶ θαθίαο ν὎δὲ ὄλαξ θαληάδεζζαη δύλαληαη. Εἶηα ἐὰλ κέλ ηίο ζε ζθώπηῃ, ὅηη ηνὺο ὀρεηνὺο η῵λ ἀκαξ῵λ ν὎θ ἐπίζηαζαη ἕιθεηλ, ν὎δὲλ ἟γήζῃ δεηλὸλ, ἀιιὰ θαὶ θαηαγειάζῃ ηνῦ ηὴλ ἀπεηξίαλ ηαύηελ πξνβαιινκέλνπ· ἀξεηὴλ δὲ ἀζθε῔λ βνπιόκελνο, ηνὺο ν὎δὲλ ηαύηεο εἮδόηαο, δνθηκαζηὰο ηνύησλ θαζίδεηο; ∆ηὰ ηνῦην ν὎δέπνηε θζάλνκελ εἮο ηὴλ ηέρλελ ἐθείλελ. Ο὎ γὰξ ην῔ο ἐκπείξνηο, ἀιιὰ ην῔ο ἀκαζέζηλ ἐπηηξέπνκελ ηὰ ἟κέηεξα. ἖θε῔λνη δὲ ν὎ θαηὰ ηὸλ η῅ο ηέρλεο ιόγνλ, ἀιιὰ θαηὰ ηὴλ νἮθείαλ ἀκαζίαλ δνθηκάδνπζη. ∆ηόπεξ, παξαθαι῵, θαηαθξνλ῵κελ η῵λ πνιι῵λ· κ᾵ιινλ δὲ κεδὲ ἐπαίλσλ ἐπηζπκ῵κελ, κὴ ρξεκάησλ, κὴ πινύηνπ, κεδὲ θαθόλ ηη λνκίδσκελ πελίαλ. Καὶ γὰξ θξνλήζεσο θαὶ θαξηεξίαο, θαὶ πάζεο θηινζνθίαο δηδάζθαινο ἟κ῔λ ἟ πελία. ἖πεὶ θαὶ ὁ Λάδαξνο πελίᾳ ζπλέδε, θαὶ ἐζηεθαλνῦην· θαὶ ὁ Ἰαθὼβ ἄξηνπ κόλνπ ἐπηηπρε῔λ ἐπεζύκεη· θαὶ ὁ Ἰσζὴθ ἐλ ἐζράηῃ πελίᾳ ἐγεγόλεη, θαὶ ν὎ρὶ δνῦινο κόλνλ ἤλ, ἀιιὰ θαὶ δεζκώηεο, θαὶ δηὰ ηνῦην κ᾵ιινλ α὎ηὸλ ζαπκάδνκελ. Καὶ ν὎ρ νὓησο ἐπαηλνῦκελ, ὅηε ηὸλ ζ῔ηνλ δηέλεκελ, ὡο ὅηε ηὸ δεζκσηήξηνλ ᾤθεη· ν὎ρ ὅηε ηὸ δηάδεκα πεξηέθεηην, ἀιι' ὅηε ηὴλ ἅιπζηλ· ν὎ρ ὅηε ἐπὶ ηνῦ ζξόλνπ ἐθαζέδεην, ἀιι' ὅηε ἐπεβνπιεύεην, θαὶ ἐπσιε῔ην. Σαῦηα νὔλ ἅπαληα ἐλλννῦληεο, θαὶ ηνὺο ἀπὸ η῵λ ἀγώλσλ ηνύησλ πιεθνκέλνπο ζηεθάλνπο, κὴ πινῦηνλ, θαὶ ηηκὴλ, θαὶ ηξπθὰο, θαὶ δπλαζηείαλ· ἀιιὰ πελίαλ, θαὶ ἅιπζηλ, θαὶ δεζκὰ, θαὶ θαξηεξίαλ ηὴλ ὏πὲξ ἀξεη῅ο ζαπκάδσκελ. Σὸ κὲλ γὰξ ηέινο ἐθείλσλ, ζνξύβσλ γέκεη θαὶ ηαξαρ῅ο, θαὶ ηῶ παξόληη ζπγθεθιήξσηαη βίῳ· ὁ δὲ ηνύησλ θαξπὸο, ν὎ξαλὸο θαὶ ηὰ ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο ἀγαζὰ, ἃ κήηε ὀθζαικὸο εἶδε, κήηε νὔο ἢθνπζελ· ὧλ γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.413 ΟΜΘΛΘΑ ΟΖʹ. Σαῦηα ιειάιεθα ὏κ῔λ, ἵλα ἟ ραξὰ ἟ ἐκὴ ἐλ ὏κ῔λ κείλῃ, θαὶ ἟ ραξὰ ὏κ῵λ πιεξσζῆ. Αὓηε ἐζηὶλ ἟ ἐληνιὴ ἟ ἐκὴ, ἵλα ἀγαπ᾵ηε ἀιιήινπο, θαζὼο ἐγὼ ἞γάπεζα ὏κ᾵ο. αʹ. Πάληα ηὰ ἀγαζὰ ηόηε ἔρεη ηὸλ κηζζὸλ, ὅηαλ εἮο ηέινο ἔιζῃ ηὸ πξνζ῅θνλ· ἐὰλ δὲ ἐθθνπῆ κεηαμὺ, λαπάγηνλ γίλεηαη. Καὶ θαζάπεξ ηὸ πιν῔νλ ηὸ κπξηαγσγὸλ, ἐὰλ κὴ θζάζῃ θαηαλη῅ζαη πξὸο ηνὺο ιηκέλαο, ἀιι' ἐλ κέζῳ βαπηηζζῆ ηῶ πειάγεη, ν὎δὲλ ἀπώλαην ηνῦ πνιινῦ πινῦ, ἀιιὰ θαὶ κείδνλα εἮξγάζαην ηὴλ ζπκθνξὰλ, ὅζῳ θαὶ πιείνπο ὏πέκεηλε πόλνπο· νὓησ θαὶ αἯ πξὸο ηὸ ηέινο η῵λ πόλσλ ἀλαπεζνῦζαη ςπραὶ θαὶ ἐλ κέζνηο ἐθιπόκελαη ην῔ο ἀγ῵ζη. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ὁ Παῦινο δόμαλ θαὶ ηηκὴλ θαὶ εἮξήλελ ἔιεγε ζπλαληήζεζζαη ην῔ο θαζ' ὏πνκνλὴλ ἔξγσλ ἀγαζ῵λ ηξέρνπζηλ· 59.414 ὅπεξ νὔλ θαὶ ἐπὶ η῵λ καζεη῵λ ὁ Υξηζηὸο θαηαζθεπάδεη λῦλ. ἖πεηδὴ γὰξ ἀπεδέμαην α὎ηνὺο, θαὶ ἔραηξνλ ἐπ' α὎ηῶ· εἶηα ηὸ πάζνο παξεκπεζὸλ, θαὶ ηὰ ζθπζξσπὰ ῥήκαηα δηαθόπηεηλ ἔκειιε ηὴλ ἟δνλὴλ, κεηὰ ηὸ δηαιερζ῅λαη Ἧθαλὰ θαὶ παξακπζήζαζζαη α὎ηνὺο, θεζί· Σαῦηα ιειάιεθα ὏κ῔λ, ἵλα ἟ ραξὰ ἟ ἐκὴ ἐλ ὏κ῔λ κείλῃ, θαὶ ἟ ραξὰ ὏κ῵λ πιεξσζῆ· ηνπηέζηηλ, Ἵλα κὴ ἀπνζρηζζ῅ηέ κνπ, ἵλα κὴ δηαθόςεηε ηὸλ δξόκνλ. ἖ραίξεηε ἐλ ἐκνὶ, θαὶ ζθόδξα ἐραίξεηε, ἀιι' ἐλέπεζελ ἀζπκία. Σαύηελ νὔλ ἐμαηξ῵, ἵλα πξὸο ηὸ ηέινο ἔιζῃ ἟ ραξά· δεηθλὺο, ὅηη ν὎ ιύπεο ἄμηα ηὰ παξόληα, ἀιι' ἟δνλ῅ο. Εἶδνλ ὏κ᾵ο ζθαλδαιηζζέληαο· ν὎ θαηεθξόλεζα, ν὎θ εἶπνλ· ∆ηαηί γὰξ κὴ κέλεηε γελλα῔νη; ἀιι' ἐιάιεζα ὏κ῔λ ηὰ παξάθιεζηλ θέξνληα. Οὓησ βνύινκαη ὏κ᾵ο δηαπαληὸο ἐπὶ η῅ο α὎η῅ο ἀγάπεο ηε 59.415 ξε῔λ. ἦθνύζαηε πεξὶ βαζηιείαο· ἐράξεηε. Ἵλ' νὔλ πιεξσζῆ ἟ ραξὰ ὏κ῵λ, ηαῦηα εἶπνλ ὏κ῔λ. Αὓηε δέ ἐζηηλ ἟ ἐληνιὴ, ἵλα ἀγαπ᾵ηε ἀιιήινπο, θαζὼο ἐγὼ ἞γάπεζα ὏κ᾵ο. ὇ξᾶο ηνῦ Θενῦ ηὴλ ἀγάπελ ζπκπεπιεγκέλελ ηῆ ἟κεηέξᾳ, θαὶ ὥζπεξ ζεηξάλ ηηλα ζπλεκκέλελ; ∆ηὰ ηνῦην πνηὲ κὲλ δύν θεζὶ ηὰο ἐληνιὰο, πνηὲ δὲ κίαλ· ν὎ γὰξ ἔλη η῅ο πξνηέξαο ιαβόκελνλ, κὴ ηὴλ ἄιιελ ἔρεηλ. Πνηὲ κὲλ γάξ θεζηλ· ἖λ ηνύηῳ ὁ λόκνο θαὶ νἯ πξνθ῅ηαη θξέκαληαη·

πνηὲ δὲ, Ὅζα ζέιεηε ἵλα πνη῵ζηλ ὏κ῔λ νἯ ἄλζξσπνη, ηὰ α὎ηὰ θαὶ ὏κε῔ο πνηε῔ηε α὎ην῔ο. Οὕηνο γάξ ἐζηηλ ὁ λόκνο θαὶ νἯ πξνθ῅ηαη. Καὶ, Πιήξσκα λόκνπ ἟ ἀγάπε· ὃ θαὶ ἐληαῦζα ιέγεη. ΕἮ γὰξ ηὸ κε῔λαη ἀπὸ η῅ο ἀγάπεο γίλεηαη, ἟ δὲ ἀγάπε ἀπὸ η῅ο η῵λ ἐληνι῵λ ηεξήζεσο, ἟ δὲ ἐληνιή ἐζηηλ, ἵλα ἀγαπ῵κελ ἀιιήινπο· ηὸ κε῔λαη ἐλ ηῶ Θεῶ, ἀπὸ η῅ο πξὸο ἀιιήινπο ἀγάπεο γίλεηαη. Καὶ ν὎ρ ἁπι῵ο ἀγάπελ θεζὶλ, ἀιιὰ θαὶ ηὸλ ηξόπνλ δειν῔· Καζὼο ἐγὼ ἞γάπεζα ὏κ᾵ο. Πάιηλ δείθλπζηλ, ὅηη ν὎ρὶ κίζνπο ἐζηὶλ αὓηε ἟ ἀλαρώξεζηο, ἀιιὰ ἀγάπεο· ὥζηε κε κ᾵ιινλ ἐρξ῅λ ζαπκάδεζζαη ὏πὲξ ηνύηνπ. ὖπὲξ γὰξ ὏κ῵λ ηὴλ ςπρήλ κνπ ηίζεκη. Ἀιι' ν὎δακνῦ νὓησ θεζὶλ α὎ηό· ἀιιὰ ἀλσηέξσ κὲλ, ηὸλ ἄξηζηνλ ὏πνγξάθσλ πνηκέλα· ἐληαῦζα δὲ, ἐλ ηῶ παξαηλε῔λ α὎ηνὺο θαὶ δεηθλύλαη η῅ο ἀγάπεο ηὸ κέγεζνο, θαὶ ἑαπηὸλ ὅζηηο ἐζηί. Σίλνο δὲ ἕλεθελ παληαρνῦ ηὴλ ἀγάπελ ἐπαίξεη; Ὅηη ηνῦηό ἐζηη ηὸ δε῔γκα η῵λ καζεη῵λ, ηνῦην ηὸ ζπγθξνηνῦλ ηὴλ ἀξεηήλ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ὁ Παῦινο ηνζαῦηα πεξὶ α὎η῅ο θεζηλ, ἅηε καζεηὴο ὢλ γλήζηνο ηνῦ Υξηζηνῦ, θαὶ πε῔ξαλ α὎η῅ο ιαβώλ. ὖκε῔ο θίινη κνπ ἐζηέ. Ο὎θ ἔηη ὏κ᾵ο ιέγσ δνύινπο· ὁ γὰξ δνῦινο ν὎θ νἶδε ηί πνηε῔ ὁ θύξηνο α὎ηνῦ. ὖκε῔ο θίινη κνπ ἐζηέ· πάληα γὰξ ὅζα ἢθνπζα παξὰ ηνῦ Παηξόο κνπ, ἐγλώξηζα ὏κ῔λ. Π῵ο νὔλ ιέγεη, Πνιιὰ ἔρσ ιέγεηλ ὏κ῔λ, ἀιι' ν὎ δύλαζζε βαζηάδεηλ ἄξηη; Ο὎δὲλ ἄιιν δηὰ ηνῦ Πάληα θαὶ ηνῦ ἀθνῦζαη θαηαζθεπάδεη, ἠ ὅηη ν὎δὲλ ἀιιόηξηνλ θζέγγεηαη, ἀιι' ἠ ηὰ ηνῦ Παηξόο. ἖πεηδὴ δὲ ηνῦην κάιηζηα δνθε῔ θηιίαο εἶλαη ηὸ ηὰ ἀπόῤῥεηα ιέγεηλ, θαὶ ηαύηεο ἞μηώζεηε, θεζὶ, η῅ο θνηλσλίαο. Πάληα δὲ ὅηαλ εἴπῃ, ὅζα α὎ηνὺο ἀθνῦζαη ἐρξ῅λ, ιέγεη. Εἶηα θαὶ ἄιιν ηεθκήξηνλ, ν὎ ηὸ ηπρὸλ, θηιίαο ηίζεζη. Πν῔νλ δὴ ηνῦην; Ο὎ρ ὏κε῔ο κε ἐμειέμαζζε, θεζὶλ, ἀιι' ἐγὼ ἐμειεμάκελ ὏κ᾵ο· ηνπηέζηηλ, ἖γὼ ηῆ θηιίᾳ ἐπέδξακνλ ηῆ ὏κεηέξᾳ. Καὶ ν὎δὲ ἐληαῦζα ἔζηε· ἀιιὰ θαὶ, Ἔζεθα, θεζὶλ, ὏κ᾵ο, ηνπηέζηηλ, ἐθύηεπζα, Ἵλα ὏κε῔ο ὏πάγεηε (ἔηη ηῆ κεηαθνξᾶ θέρξεηαη η῅ο ἀκπέινπ)· ηνπηέζηηλ, ἵλα ἐθηαζ῅ηε, Καὶ θαξπὸλ θέξεηε, θαὶ ὁ θαξπὸο ὏κ῵λ κέλῃ. ΕἮ δὲ ὁ θαξπὸο κέλεη, πνιιῶ κ᾵ιινλ ὏κε῔ο. Ο὎ γὰξ ἐθίιεζα κόλνλ ὏κ᾵ο, θεζὶλ, ἀιιὰ θαὶ ηὰ κέγηζηα ε὎εξγέηεζα, παληαρνῦ η῅ο νἮθνπκέλεο ἐθηείλσλ ὏κ῵λ ηὰ θιήκαηα. βʹ. ὇ξᾶο δη' ὅζσλ δείθλπζη ηὴλ ἀγάπελ; ηῶ ηὰ ἀπόῤῥεηα εἮπε῔λ, ηῶ πξώησο ἐπηδξακε῔λ ηῆ θηιίᾳ, ηῶ κεγάια α὎ην῔ο ραξίζαζζαη ηὰ ἀγαζὰ, ηῶ παζε῔λ ὏πὲξ α὎η῵λ ἅπεξ ἔπαζρε ηόηε. Ἀπὸ δὲ ηνύηνπ δείθλπζηλ, ὅηη θαὶ παξακέλεη δηελεθ῵ο α὎ην῔ο κέιινπζη δηδόλαη θαξπόλ. Ἀλάγθε γὰξ η῅ο παξ' α὎ηνῦ βνεζείαο ἀπνιαύνληαο, νὓησ θαὶ θαξπνθνξ῅ζαη. Ἵλα ὃ ἐὰλ αἮηήζεηε ηὸλ Παηέξα ἐλ ηῶ ὀλόκαηί κνπ, δῶ ὏κ῔λ. Καίηνη ηνῦ αἮηνπκέλνπ ἐζηὶ ηὸ πνη῅ζαη· εἮ δὲ ὁ Παηὴξ αἮηε῔ηαη, π῵ο ὁ ΤἯὸο πνηε῔; Ἵλα κάζῃο, ὅηη ν὎θ ἐιάηησλ ὁ ΤἯόο. Σαῦηα ιειάιεθα ὏κ῔λ, ἵλα ἀγαπ᾵ηε ἀιιήινπο, ηνπηέζηηλ, Ο὎θ ὀλεηδίδσλ ηαῦηα ιέγσ, ὅηη ηὴλ ςπρήλ κνπ ηίζεκη, ὅηη πξ῵ηνο ὏κ῔λ 59.416 ἐπέδξακνλ, ἀιι' εἮο θηιίαλ ὏κ᾵ο ἐλάγσλ. Εἶηα ἐπεηδὴ ηὸ δηώθεζζαη παξὰ η῵λ πνιι῵λ θαὶ ὀλεηδίδεζζαη ραιεπὸλ ἤλ θαὶ ἀλήθεζηνλ, θαὶ Ἧθαλὸλ θαὶ ηὴλ ὏ςειὴλ ηαπεηλ῵ζαη ςπρὴλ, δηὰ ηνῦην κπξία πξνεηπὼλ, ηόηε εἮο ηνῦην θαζ῅θελ ὁ Υξηζηόο. Πξνιεάλαο γὰξ α὎η῵λ ηὴλ ςπρὴλ, νὓησο ἐπὶ ηαῦηα ἔξρεηαη, θαὶ α὎ηὰ ἐθ πεξηνπζίαο δεηθλὺο ὏πὲξ α὎η῵λ ὄληα, ὥζπεξ θαὶ ηὰ ἄιια ἀπέδεημε. Καζάπεξ γὰξ εἶπελ, ὅηη ν὎ κ᾵ιινλ ν὎θ ἀιγε῔λ, ἀιιὰ θαὶ ραίξεηλ δε῔, ὅηη ἀπέξρνκαη πξὸο ηὸλ Παηέξα (ν὎ γὰξ ἐγθαηαιηκπάλσλ α὎ηνὺο, ἀιιὰ θαὶ ζθόδξα θηι῵λ, ηνῦην πνηε῔)· νὓησ θαὶ ἐληαῦζα δείθλπζηλ, ὅηη ραίξεηλ, ν὎θ ἀιγε῔λ δε῔. Καὶ ὅξα π῵ο α὎ηὸ θαηαζθεπάδεη. Ο὎ γὰξ εἶπελ, Οἶδα ιππεξὸλ ὂλ ηὸ πξ᾵γκα, ἀιιὰ δη' ἐκὲ θέξεηε, ἐπεηδὴ θαὶ δη' ἐκὲ πάζρεηε. Ο὎δέπσ γὰξ αὓηε ἟ πξόθαζηο, Ἧθαλὴ ἤλ παξακπζήζαζζαη. ∆ηόπεξ α὎ηὴλ ἀθεὶο, ἑηέξαλ πξνηίζεζη. Πνίαλ δὴ ηαύηελ; Ὅηη η῅ο πξνηέξαο ἀξεη῅ο ηνῦην ηεθκήξηνλ. Καὶ ην὎λαληίνλ ἀιγε῔λ ἐρξ῅λ, ν὎ρ ὅηη κηζε῔ζζε λῦλ, ἀιι' εἮ ἐκέιιεηε θηιε῔ζζαη. Σνῦην γὰξ αἮλίηηεηαη ἐθ ηνῦ ιέγεηλ· ΕἮ ἐθ ηνῦ θόζκνπ ἤηε, ὁ θόζκνο ἂλ ηὸ ἴδηνλ ἐθίιεη. Ὥζηε εἮ ἐθηιε῔ζζε, εὒδεινλ ὅηη πνλεξίαο ἐμεθέξεηε δε῔γκα. Εἶηα, ἐπεηδὴ ηνῦην πξνεηπὼλ ν὎θ ἐμεηξγάζαην α὎ηὸ, ἐπεμέξρεηαη πάιηλ ηῶ ιόγῳ· Ο὎θ ἔζηη δνῦινο

κείδσλ ηνῦ θπξίνπ α὎ηνῦ. ΕἮ ἐκὲ ἐδίσμαλ, θαὶ ὏κ᾵ο δηώμνπζηλ. Ἔδεημε δεισηὰο α὎ηνὺο θαηὰ ηνῦην κάιηζηα γηλνκέλνπο. Ἕσο κὲλ γὰξ ἤλ ἐλ ζαξθὶ ὁ Υξηζηὸο, πξὸο ἐθε῔λνλ ηὸλ πόιεκνλ εἶρνλ· ἐπεηδὴ δὲ κεηέζηε, πξὸο α὎ηνὺο πάιηλ ἤιζελ ἟ κάρε. Εἶηα ἐπεηδὴ ὀιίγνη ὄληεο ἐζνξπβνῦλην δήκνπ ηνζνύηνπ κέιινληεο πόιεκνλ θαηαδέρεζζαη, ἀλίζηεζηλ α὎η῵λ ηὴλ ςπρὴλ ιέγσλ, ὅηη Σνῦην κάιηζηα ραξ᾵ο ἔξγνλ ἐζηὶ ηὸ κηζε῔ζζαη παξ' α὎η῵λ· νὓησ γάξ κνη θνηλσλήζεηε η῵λ παζ῵λ. Ο὎ ηνίλπλ ὏κ᾵ο ζνξπβε῔ζζαη ρξή· ν὎ γὰξ ὏κε῔ο ἐκνῦ θξείηηνπο· ὥζπεξ νὔλ θαὶ πξνιαβὼλ εἶπνλ, Ο὎θ ἔζηη δνῦινο κείδσλ ηνῦ θπξίνπ α὎ηνῦ. Εἶηα θαὶ ηξίηε παξακπζία, ὅηη θαὶ ὁ Παηὴξ ὏βξίδεηαη κεη' α὎η῵λ. Σαῦηα γὰξ ἅπαληα πνηήζνπζη, θεζὶ, δηὰ ηὸ ὄλνκά κνπ, ὅηη ν὎θ νἴδαζη ηὸλ πέκςαληά κε· ηνπηέζηη, θἀθε῔λνλ ὏βξίδνπζηλ. Πξὸο ηνύηνηο ζπγγλώκεο α὎ηνὺο ἀπνζηεξ῵λ, θαὶ ηηζεὶο θαὶ ἑηέξαλ παξακπζίαλ, θεζίλ· ΕἮ κὴ ἤιζνλ θαὶ ἐιάιεζα α὎ην῔ο, ἁκαξηίαλ ν὎θ εἶρνλ, δεηθλὺο ὅηη ἀδίθσο θαὶ ηὰ εἮο α὎ηὸλ θαὶ ηὰ εἮο ἐθείλνπο ἐξγάζνληαη. Σί νὔλ ἐπὶ ηνζαῦηα ἟κ᾵ο ἢγαγεο θαθά; ν὎ρὶ πξνῄδεηο ηνὺο πνιέκνπο, θαὶ ηὸ κ῔ζνο; ∆ηὰ ηνῦην πάιηλ θεζίλ· ὇ ἐκὲ κηζ῵λ, θαὶ ηὸλ Παηέξα κνπ κηζε῔, ν὎ κηθξὰλ θαὶ ἐληεῦζελ α὎ην῔ο πξναλαθσλ῵λ θόιαζηλ. ἖πεηδὴ γὰξ ἄλσ θαὶ θάησ πξνεθαζίδνλην, ὅηη δηὰ ηὸλ Παηέξα α὎ηὸλ ἐδίσθνλ, ἀλαηξ῵λ α὎η῵λ ηὴλ ἀπνινγίαλ ηαῦηα εἴξεθελ. Ο὎ γὰξ ἔρνπζη πξόθαζηλ· ηὴλ ἀπὸ η῵λ ιόγσλ δηδαζθαιίαλ παξεζρόκελ, ηὴλ ἀπὸ η῵λ ἔξγσλ πξνζέζεθα θαηὰ ηὸλ Μσυζέσο λόκνλ· ὃο ηῶ ηὰ ηνηαῦηα πνηνῦληη θαὶ ιέγνληη πείζεζζαη ἅπαληαο ἐθέιεπζελ, ὅηαλ θαὶ πξὸο ε὎ζέβεηαλ ἄγῃ, θαὶ ζαύκαηα παξέρῃ κέγηζηα. Ο὎ρ ἁπι῵ο δὲ εἶπε ζεκε῔α, ἀιιὰ ἃ κεδεὶο ἄιινο ἐπνίεζε. Καὶ ηνύησλ α὎ηνὶ κάξηπξεο νὓησ ιέγνληεο· Ο὎δέπνηε νὓησο ἐθάλε ἄλζξσπνο ἐλ ηῶ Ἰζξαήι· θαὶ, Ο὎θ ἞θνύζζε ἐθ ηνῦ αἮ῵λνο, ὅηη ἢλνημέ ηηο ὀθζαικνὺο ηπθινῦ γεγελλεκέλνπ· θαὶ ηὸ θαηὰ ηὸλ Λάδαξνλ ηνηνῦηνλ, θαὶ ηὰ ἄιια πάληα ηνηαῦηα, θαὶ ὁ η῅ο ζαπκαηνπξγίαο ηξόπνο· θαηλὰ θαὶ παξάδνμα ἅπαληα. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ, θεζὶ, θαὶ ζὲ θαὶ 59.417 ἟κ᾵ο δηώθνπζηλ; Ὅηη ἐθ ηνῦ θόζκνπ ν὎θ ἐζηέ. ΕἮ ἐθ ηνῦ θόζκνπ ἤηε, ὁ θόζκνο ἂλ ηὸ ἴδηνλ ἐθίιεη. Πξναλακηκλήζθεη η῵λ ῥεκάησλ α὎ηνὺο, ὧλ θαὶ πξὸο ηνὺο ἀδειθνὺο εἶπε ηνὺο ἑαπηνῦ· ἀιι' ἐθε῔ κὲλ ἞ζηθώηεξνλ, ἵλα κὴ πιήμῃ· ἐληαῦζα δὲ ην὎λαληίνλ, ηὸ π᾵λ ἀπεθάιπςε. Καὶ πόζελ δ῅ινλ ὅηη δηὰ ηνῦην κηζνύκεζα; Ἀπὸ η῵λ εἮο ἐκὲ γηλνκέλσλ. Σίλνο γὰξ, εἮπέ κνη, η῵λ ιερζέλησλ ἠ η῵λ πξαρζέλησλ ἐπηιαβέζζαη ἔρνληεο ν὎θ ἐδέμαληό κε; Εἶηα ἐπεηδὴ ηὸ πξ᾵γκα ἔθπιεθηνλ ἤλ ἟κ῔λ, εἶπε θαὶ ηὴλ αἮηίαλ· ηνπηέζηη, ηὴλ πνλεξίαλ ηὴλ α὎η῵λ. Καὶ ν὎δὲ ἐληαῦζα ἵζηαηαη, ἀιιὰ θαὶ ηὸλ Πξνθήηελ ἐπάγεηαη, δεηθλὺο α὎ηὸλ ἄλσζελ πξναλαθσλνῦληα θαὶ ιέγνληα, ὅηη ἖κίζεζάλ κε δσξεάλ· ὃ θαὶ Παῦινο πνηε῔. Πνιι῵λ γὰξ ζαπκαδόλησλ π῵ο Ἰνπδα῔νη ν὎θ ἐπίζηεπζαλ, πξνθήηαο ἄγεη πξνιέγνληαο ἄλσζελ, θαὶ ηὴλ αἮηίαλ δεινῦληαο, ὅηη ἟ πνλεξία α὎η῵λ θαὶ ἟ ἀπόλνηα η῅ο ἀπηζηίαο αἮηία. Σί νὔλ; εἮ ηὸλ ιόγνλ ζνπ ν὎θ ἐηήξεζαλ, δηὰ ηνῦην ν὎δὲ ηὸλ ἟κέηεξνλ ηεξήζνπζηλ· εἮ ζὲ ἐδίσμαλ, δηὰ ηνῦην θαὶ ἟κ᾵ο δηώμνπζηλ· εἮ ζεκε῔α εἶδνλ, νἷα ν὎δεὶο ἄιινο πεπνίεθελ· εἮ ῥεκάησλ ἢθνπζαλ νἵσλ ν὎δεὶο, θαὶ ν὎δὲλ ἀπώλαλην· εἮ ηὸλ Παηέξα ζνπ κηζνῦζη, θαὶ ζὲ κεη' ἐθείλνπ· ηίλνο, θεζὶλ, ἕλεθελ ἟κ᾵ο ἐλέβαιεο; π῵ο ἟κε῔ο ἀμηόπηζηνη ινηπὸλ ἐζόκεζα; ηίο δὲ πξνζέμεη η῵λ ὁκνθύισλ ἟κ῔λ; γʹ. Ἵλ' νὔλ κὴ ηαῦηα ἐλλννῦληεο ζνξπβ῵ληαη, ὅξα νἵαλ ἐπάγεη παξάθιεζηλ. Ὅηαλ ἔιζῃ ὁ Παξάθιεηνο, ὃλ ἐγὼ πέκςσ, ηὸ Πλεῦκα η῅ο ἀιεζείαο, ὃ παξὰ ηνῦ Παηξὸο ἐθπνξεύεηαη, ἐθε῔λνο καξηπξήζεη πεξὶ ἐκνῦ. Καὶ ὏κε῔ο δὲ καξηπξε῔ηε, ὅηη ἀπ' ἀξρ῅ο κεη' ἐκνῦ ἐζηε. ἖θε῔λνο ἀμηόπηζηνο ἔζηαη· Πλεῦκα γὰξ ἀιεζείαο ἐζηί. ∆ηὰ ηνῦην ν὎ Πλεῦκα ἅγηνλ, ἀιι' ἀιεζείαο α὎ηὸ ἐθάιεζε. Σὸ δὲ, Ὃ παξὰ ηνῦ Παηξὸο ἐθπνξεύεηαη, δειν῔ ὅηη πάληα νἶδελ ἀθξηβ῵ο, θαζάπεξ θαὶ α὎ηόο θεζη πεξὶ ἑαπηνῦ, ὅηη Οἶδα πόζελ ἔξρνκαη, θαὶ πνῦ ὏πάγσ· θαὶ ἐθε῔ πεξὶ ἀιεζείαο δηαιεγόκελνο. Ὃλ ἐγὼ πέκςσ. Ἰδνὺ ν὎θ ἔηη ὁ Παηὴξ κόλνο, ἀιιὰ θαὶ ὁ ΤἯόο ἐζηηλ ὁ πέκπσλ. Καὶ ὏κε῔ο δὲ ἔρεηε ηὸ ἀμηόπηζηνλ, νἯ ζὺλ ἐκνὶ γελόκελνη, νἯ κὴ παξ' ἑηέξσλ ἀθεθνόηεο. Καὶ νἯ ἀπόζηνινη

ἐληεῦζελ δηηζρπξίδνληαη, ιέγνληεο· Οἵηηλεο ζπλεθάγνκελ θαὶ ζπλεπίνκελ α὎ηῶ. Ὅηη δὲ ν὎ πξὸο ράξηλ εἴξεηαη, ἐπηκαξηπξε῔ ηὸ Πλεῦκα ην῔ο ιεγνκέλνηο. Σαῦηα ιειάιεθα ὏κ῔λ, ἵλα κὴ ζθαλδαιηζζ῅ηε· ηνπηέζηηλ, ὅηαλ ἴδεηε πνιινὺο ἀπεηζνῦληαο, θαὶ δεηλὰ πάζρνληαο ὏κ᾵ο. Ἀπνζπλαγώγνπο πνηήζνπζηλ ὏κ᾵ο. Ἢδε γὰξ ζπλέζελην, ἐάλ ηηο ὁκνινγήζῃ ηὸλ Υξηζηὸλ, ἵλα ἀπνζπλάγσγνο γέλεηαη. Ἀιι' ἔξρεηαη ὥξα, ἵλα π᾵ο ὁ ἀπνθηείλαο ὏κ᾵ο δόμῃ ιαηξείαλ πξνζθέξεηλ ηῶ Θεῶ. Οὓησ ηὸλ ὏κέηεξνλ δηώμνπζη θόλνλ, ὡο πξ᾵γκα ε὎ζεβὲο, θαὶ ηῶ Θεῶ ἀξέζθνλ. Εἶηα ηὴλ παξακπζίαλ ἐπάγεη πάιηλ· Καὶ ηαῦηα πνηήζνπζηλ, ὅηη ν὎θ ἔγλσζαλ ηὸλ Παηέξα, ν὎δὲ ἐκέ. Ἀξθε῔ ὏κ῔λ εἮο παξάθιεζηλ ηὸ δη' ἐκὲ θαὶ ηὸλ Παηέξα ηαῦηα πάζρεηλ. ἖ληαῦζα ἀλακηκλήζθεη πάιηλ α὎ηνὺο καθαξηζκνῦ, ὃλ ἀξρόκελνο ἔιεγε· Μαθάξηνί ἐζηε, ὅηαλ ὀλεηδίζσζηλ ὏κ᾵ο, θαὶ δηώμσζη, θαὶ εἴπσζη π᾵λ πνλεξὸλ ῥ῅κα θαζ' ὏κ῵λ ςεπδόκελνη, ἕλεθελ ἐκνῦ. Υαίξεηε θαὶ ἀγαιιη᾵ζζε, ὅηη ὁ κηζζὸο ὏κ῵λ πνιὺο ἐλ ην῔ο ν὎ξαλν῔ο. Σαῦηα ιειάιεθα ὏κ῔λ, ἵλα, ὅηαλ ἔιζῃ ἟ ὥξα, κλεκνλεύεηε ηνύησλ· ὥζηε ἀπὸ ηνύησλ θαὶ ηὰ ινηπὰ πηζηὰ ἟γε῔ζζε. Ο὎ γὰξ ἕμεηε εἮπε῔λ, ὅηη θνιαθεύσλ ὏κ᾵ο ηὰ πξὸο ράξηλ ἔιεγνλ κόλνλ, ν὎ρ ὅηη ἀπάηεο ἤλ ηὰ εἮξεκέλα· ν὎ γὰξ 59.418 ἂλ ὁ κέιισλ ἀπαηᾶλ, θαὶ ηαῦηα πξνε῔πελ ὏κ῔λ ηὰ ἀπνηξέπνληα. ∆ηὰ ηνῦην νὔλ πξνε῔πνλ, ἵλα κὴ ἀπξνζδόθεηα πξνζπεζόληα ὏κ᾵ο δηαηαξάμῃ· θαὶ δη' ἑηέξαλ δὲ αἮηίαλ, ἵλα κὴ ιέγεηε, ὅηη ν὎ πξνῄδεηλ ἐζόκελα ηαῦηα. Μλεκνλεύεηε νὔλ, ὅηη ἐγὼ εἶπνλ ὏κ῔λ. Καὶ γὰξ ἀεὶ πεξηεηίζεζαλ ζρ῅κα ηῆ δηώμεη α὎η῵λ πνλεξὸλ, ὡο ιπκε῵λαο ἐιαύλνληεο. Ἀιι' ν὎θ ἐζνξύβεη ηνὺο καζεηὰο ηνῦην, πξναθνύζαληαο θαὶ εἮδόηαο ὏πὲξ ὧλ ἔπαζρνλ· Ἧθαλὴ γὰξ α὎ηνὺο ἟ αἮηία η῵λ γηλνκέλσλ ἀλαζη῅ζαη. ∆ηὰ ηνῦην α὎ηὴλ παληαρνῦ πεξηζηξέθεη ιέγσλ· Ο὎θ ἔγλσζάλ κε, θαὶ, ὅηη ∆η' ἐκὲ πνηήζνπζη, θαὶ δηὰ ηὸ ὄλνκά κνπ, θαὶ δηὰ ηὸλ Παηέξα, θαὶ, ὅηη ἖γὼ πξ῵ηνο ἔπαζνλ, θαὶ, ὅηη Ο὎θ ἀπὸ δηθαίαο αἮηίαο ηαῦηα ηνικ῵ζη. δʹ. Σαῦηα θαὶ ἟κε῔ο ἐλ ην῔ο πεηξαζκν῔ο ζηξέθσκελ, ὅηαλ παξὰ πνλεξ῵λ ηη πάζρσκελ ἀλζξώπσλ, εἮο ηὸλ ἀξρεγὸλ ἟κ῵λ ὁξ῵ληεο θαὶ ηειεησηὴλ η῅ο πίζηεσο, θαὶ ὅηη παξὰ θαύισλ ἀλζξώπσλ, θαὶ ὅηη δη' ἀξεηὴλ, θαὶ ὅηη δη' α὎ηόλ. Ἂλ γὰξ ηαῦηα ἐλλν῵κελ, ἅπαληα ῥᾶζηα ἔζηαη θαὶ θνξεηά. ΕἮ γὰξ ὏πὲξ ἀγαπεη῵λ ηηο πάζρσλ θαὶ ἐλαβξύλεηαη· δηὰ ηὸλ Θεὸλ ἐάλ ηηο πάζῃ ηη, πνίαλ ιήςεηαη αἴζζεζηλ η῵λ δεηλ῵λ; ΕἮ γὰξ α὎ηὸο πξ᾵γκα ἐπνλείδηζηνλ, ηὸλ ζηαπξὸλ, δόμαλ ἐθάιεη δη' ἟κ᾵ο· πνιιῶ κ᾵ιινλ ἟κ᾵ο νὓησ δηαθε῔ζζαη ρξή. ΕἮ γὰξ παζ῵λ νὓησ δπλάκεζα θαηαθξνλε῔λ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ρξεκάησλ θαὶ πιενλεμίαο. ∆ε῔ ηνίλπλ; ὅηαλ ηη κέιισκελ πάζρεηλ ἀεδὲο, κὴ ηνὺο πόλνπο, ἀιιὰ θαὶ ηνὺο ζηεθάλνπο ἐλλνε῔λ. Ὥζπεξ γὰξ νἯ ἔκπνξνη ν὎ ηὰ πειάγε κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηὰ θέξδε ινγίδνληαη· νὓησ θαὶ ἟κ᾵ο ηὸλ ν὎ξαλὸλ, θαὶ ηὴλ πξὸο ηὸλ Θεὸλ παῤῥεζίαλ ἀλαινγίδεζζαη ρξή. Κἂλ ἟δὺ θαλῆ ηὸ πιενλεθηε῔λ, ἐλλόεζνλ ὅηη ὁ Υξηζηὸο ν὎ βνύιεηαη, θαὶ ἀεδὲο ε὎ζέσο θαλε῔ηαη. Πάιηλ ἂλ ἐπαρζὲο ᾖ ηὸ πέλεζη δηδόλαη, κὴ κέρξη η῅ο δαπάλεο ζηήζῃο ηὸλ ινγηζκὸλ, ἀιι' ε὎ζέσο κεηάγαγε ηὴλ δηάλνηαλ ἐπὶ ηὸλ ἀκεηὸλ ἀπὸ ηνῦ ζπόξνπ. Καὶ ὅηαλ θνξηηθὸλ ᾖ ηὸ θαηαθξνλε῔λ ἔξσηνο γπλαηθὸο ἀιινηξίαο, ινγίδνπ ηὸλ ἀπὸ ηνῦ πόλνπ ζηέθαλνλ, θαὶ ῥᾳδίσο νἴζεηο ηὸλ πόλνλ. ΕἮ γὰξ ἀλζξώπσλ θόβνο ἀπνηξέπεη η῵λ ἀηόπσλ πξαγκάησλ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ὁ ηνῦ Υξηζηνῦ πόζνο. ΢θιεξὰ ἟ ἀξεηή· ἀιιὰ πεξηζ῵κελ α὎η῅ο ηῆ ὄςεη η῅ο η῵λ κειιόλησλ ἐπαγγειίαο ηὸ κέγεζνο. ΟἯ κὲλ γὰξ ἐλάξεηνη, θαὶ ρσξὶο ηνύησλ α὎ηὴλ θαζ' ἑαπηὴλ ὡξαίαλ ὁξ῵ζη. θαὶ δηὰ ηνῦην α὎ηὴλ κεηέξρνληαη, θαὶ δηὰ ηὸ ηῶ Θεῶ δνθνῦλ, ν὎θ ἐπὶ κηζζῶ ἐξγάδνληαη· θαὶ κέγα ἟γνῦληαη ηὸ ζσθξνλε῔λ, ν὎ δηὰ ηὸ κὴ θνιάδεζζαη, ἀιι' ἐπεηδὴ ὁ Θεὸο ἐπέηαμελ. ΕἮ δέ ηηο ἀζζελέζηεξνο, θαὶ ηὰ βξαβε῔α ἐλλνείησ. Οὓησ θαὶ ἐπὶ η῅ο ἐιεεκνζύλεο πνη῵κελ, θαὶ ἐιε῵κελ ηνὺο ὁκνθύινπο, κὴ δὴ πεξηνξ῵κελ ὏πὸ ηνῦ ιηκνῦ θζεηξνκέλνπο. Π῵ο γὰξ ν὎θ ἄηνπνλ, α὎ηνὺο κὲλ ἐπὶ η῅ο ηξαπέδεο θαζέδεζζαη γει῵ληαο θαὶ ηξπθ῵ληαο, ἑηέξσλ δὲ δηὰ ηνῦ ἀκθόδνπ παξηόλησλ ἀθνύνληαο ὀινθπξνκέλσλ, κεδὲ ἐπηζηξέθεζζαη πξὸο ηὴλ ὀινιπγὴλ, ἀιιὰ θαὶ δπζρεξαίλεηλ θαὶ ἀπαηε῵λα θαιε῔λ; Σί ιέγεηο, ἄλζξσπε; δη' ἄξηνλ ἕλα ηηο

ἀπάηελ πιέθεη; Ναὶ, θεζίλ. Ο὎θνῦλ ηαύηῃ κάιηζηα ἐιεείζζσ· ηαύηῃ κάιηζηα η῅ο ἀλάγθεο ἀπαιιαηηέζζσ. ΕἮ δὲ κὴ βνύιεη δνῦλαη, κεδὲ ὏βξίζῃο· εἮ δὲ κὴ βνύιεη ιῦζαη ηὸ λαπάγηνλ, κὴ ὤζῃο εἮο βάξαζξνλ. ἖λλόεζνλ γὰξ ὅηαλ πξνζειζόληα ἀπώζῃ ηὸλ πέλεηα, ηίο ἔζῃ ηὸλ Θεὸλ παξαθαι῵λ. Ὧ γὰξ κέηξῳ κεηξε῔ηε, θεζὶλ, ἀληηκεηξεζήζεηαη ὏κ῔λ. ἖λλόεζνλ π῵ο ζπληξηβεὶο ἐθε῔λνο ἄπεηζη, θάησ θεθπθ῵ο, ὀδπξόκελνο, κεηὰ η῅ο πελίαο θαὶ ηὴλ 59.419 ἀπὸ η῅ο ὓβξεσο πιεγὴλ ιαβώλ. ΕἮ γὰξ ηὸ ἐπαηηε῔λ θαηάξαλ ὏κε῔ο ηίζεζζε, ηὸ αἮηνῦληα κὴ ιαβε῔λ, θαὶ ὏βξηζζέληα ἀπειζε῔λ, ζθόπεη πόζνλ ρεηκ῵λα ἐξγάδεηαη. Μέρξη ηίλνο ην῔ο ζεξίνηο ἐνίθακελ, θαὶ ηὴλ θύζηλ α὎ηὴλ δηὰ ηὴλ πιενλεμίαλ ἀγλννῦκελ; Πνιινὶ ζηελάδνπζηλ ἐπὶ ηνύηνηο· ἀιι' ν὎ βνύινκαη λῦλ, ἀιιὰ δηαπαληὸο ηνῦηνλ ἔρεηλ ηὸλ ἔιενλ. ἖λλόεζόλ κνη ηὴλ ἟κέξαλ ἐθείλελ, ὅηαλ παξαζη῵κελ ηῶ βήκαηη ηνῦ Υξηζηνῦ· ὅηαλ παξαθαι῵κελ ἐιεεζ῅λαη, θαὶ εἮο κέζνλ α὎ηνὺο ἀγαγὼλ ὁ Υξηζηὸο ιέγῃ πξὸο ἟κ᾵ο, ὅηη ∆η' ἄξηνλ ἕλα θαὶ ὀβνιὸλ ἕλα, ηνζνῦηνλ ηα῔ο ςπρα῔ο ηαύηαηο ἐλεηξγάζαζζε θιπδώληνλ· ηί ἐξνῦκελ; ηί δὲ ἀπνινγεζόκεζα; Ὅηη γὰξ θαὶ εἮο κέζνλ α὎ηνὺο ἄμεη, ἄθνπζνλ ηί θεζηλ· ἖θ' ὅζνλ ν὎θ ἐπνηήζαηε ἑλὶ ηνύησλ, ν὎δὲ ἐκνὶ ἐπνηήζαηε. Ο὎δὲ γὰξ ἐθε῔λνη ινηπὸλ ἐξνῦζί ηη πξὸο ἟κ᾵ο, ἀιι' ὁ Θεὸο ὏πὲξ α὎η῵λ ἟κ῵λ θαζάςεηαη. ἖πεὶ θαὶ ηὸλ Λάδαξνλ ὁ πινύζηνο εἶδε· θαὶ ὁ κὲλ Λάδαξνο ν὎δὲλ πξὸο α὎ηὸλ εἶπελ, ὁ δὲ Ἀβξαὰκ ηὸλ ὏πὲξ ἐθείλνπ ιόγνλ ἐπνηήζαην. Οὓησ θαὶ ἐπὶ η῵λ πελήησλ ἔζηαη η῵λ λῦλ παξ' ἟κ῵λ θαηαθξνλνπκέλσλ. Ο὎ γὰξ ρε῔ξαο α὎ηνὺο πξνηείλνληαο ὀςόκεζα ἐιεεηλῶ ζρήκαηη, ἀιι' ἐλ ἀλαπαύζεη ὄληαο· ἟κε῔ο δὲ ηὸ ἐθείλσλ ιεςόκεζα ζρ῅κα· θαὶ εἴζε ηὸ ζρ῅κα κόλνλ, θαὶ κὴ ηὸ πνιιῶ ραιεπώηεξνλ, ηηκσξίαλ! Ο὎δὲ γὰξ ὁ πινύζηνο ςηρίσλ ἐπεζύκεη ρνξηαζζ῅λαη ἐθε῔· ἀιι' ἀπεηεγαλίδεην θαὶ ἐθνιάδεην ραιεπ῵ο, θαὶ ἢθνπζελ, ὅηη Ἀπέιαβεο ηὰ ἀγαζά ζνπ ἐλ ηῆ δσῆ ζνπ, θαὶ Λάδαξνο ηὰ θαθά. Μὴ ηνίλπλ κέγα ηη ηὸλ πινῦηνλ λνκίδσκελ. Οὕηνο γὰξ ἐθόδηνλ ἟κ῔λ ἔζηαη θνιάζεσο, ἐὰλ κὴ πξνζέρσκελ· ὥζπεξ νὔλ ἐὰλ πξνζέρσκελ, θαὶ ἟ πελία πξνζζήθε γίλεηαη θαὶ ηξπθ῅ο θαὶ ἀλαπαύζεσο ἟κ῔λ. Καὶ γὰξ θαὶ ἁκαξηήκαηα ἀπνηηζέκεζα, ἂλ ε὎ραξίζησο ηαύηελ θέξσκελ, θαὶ πνιιὴλ παξὰ ηῶ Θεῶ θηώκεζα ηὴλ παῤῥεζίαλ. εʹ. Μὴ ηνίλπλ ἀεὶ ηὴλ ἄδεηαλ δεη῵κελ, ἵλα ἀδείαο ἀπνιαύζσκελ ἐθε῔· ἀιιὰ ηνὺο ὏πὲξ ἀξεη῅ο δεμώκεζα πόλνπο, θαὶ ηὰ πεξηηηὰ πεξηθόπησκελ, θαὶ κεδὲλ πιένλ ἐπηδεη῵κελ, ἀιι' εἮο ηνὺο δενκέλνπο ηὰ ὄληα πάληα ἀλαιίζθσκελ. Σίλα γὰξ ἕμνκελ ἀπνινγίαλ, ὅηαλ α὎ηὸο κὲλ ἟κ῔λ ηὸλ ν὎ξαλὸλ ἐπαγγέιιεηαη, ἟κε῔ο δὲ κεδὲ ἄξηνλ α὎ηῶ παξέρσκελ; ὅηαλ α὎ηὸο κέλ ζνη ηὸλ ἣιηνλ ἀλαηέιιῃ, θαὶ π᾵ζαλ η῅ο θηίζεσο παξέρῃ ηὴλ δηαθνλίαλ· ζὺ δὲ ν὎δὲ Ἧκάηηνλ α὎ηῶ δίδσο, ν὎δὲ ζηέγεο θνηλσλε῔λ πνηε῔ο; Καὶ ηί ιέγσ ἣιηνλ θαὶ θηίζηλ; Σὸ ζ῵κά ζνη παξέζεθε, ηὸ αἷκα ηὸ ηίκηνλ ἔδσθε· ζὺ δὲ ν὎δὲ πνηεξίνπ κεηαδίδσο; Ἀιι' ἔδσθαο ἅπαμ; Ἀιι' ν὎θ ἔζηη ηνῦην ἔιενο· ἕσο 59.420 γὰξ ἂλ ἔρσλ κὴ ἐπαξθῆο, ν὎δέπσ ηὸ π᾵λ ἐπιήξσζαο. ἖πεὶ θαὶ αἯ παξζέλνη ηὰο ιακπάδαο ἔρνπζαη, εἶρνλ ἔιαηνλ, ἀιι' ν὎ δαςηιέο. ἖ρξ῅λ κὲλ νὔλ, εἮ θαὶ ἀπὸ η῵λ ζαπηνῦ παξε῔ρεο, κεδὲ νὓησο εἶλαη θεηδσιόο· λῦλ δὲ ηὰ ηνῦ ∆εζπόηνπ δηδνὺο, ηίλνο ἕλεθελ κηθξνινγῆ; Εἴπσ βνύιεζζε ηὴλ αἮηίαλ ηαύηεο η῅ο ἀπαλζξσπίαο; Ἀπὸ πιενλεμίαο ζπλάγνπζη ηὰ ὄληα, θαὶ πξὸο ηὴλ ἐιεεκνζύλελ εἮζὶλ ὀθλεξνὶ νὕηνη· ὁ γὰξ νὓησ καζὼλ θεξδαίλεηλ, ἀλαιίζθεηλ ν὎θ νἶδε. Π῵ο γὰξ ἄλ ηηο παξεζθεπαζκέλνο εἮο ἁξπαγὴλ, πξὸο ηὸ ἐλαληίνλ ἑαπηὸλ ῥπζκίζεηελ; ὁ γὰξ ηὰ παξ' ἑηέξσλ ιακβάλσλ, π῵ο δπλήζεηαη ηὰ ἑαπηνῦ πξνέζζαη ἑηέξῳ; Καὶ γὰξ θύσλ κειεηήζαο ζαξθ῵λ ἀπνγεύεζζαη, θπιάηηεηλ ν὎θέηη δύλαηαη ηὴλ ἀγέιελ· δηὰ ηνῦην ηνὺο ηνηνύηνπο θαὶ ἀλαηξνῦζηλ νἯ πνηκέλεο. Ὅπεξ ἵλα κὴ θαὶ ἟κε῔ο πάζρσκελ, ἀπνζρώκεζα η῅ο ηνηαύηεο ζνίλεο. Καὶ γὰξ θαὶ νὕηνη ζαξθ῵λ ἀπνγεύνληαη, νἯ ηὸλ δηὰ ιηκνῦ ζάλαηνλ ἐπεηζάγνληεο. Ο὎ρ ὁξᾶο π῵ο πάληα θνηλὰ ἟κ῔λ ἀλ῅θελ ὁ Θεόο; ΕἮ γὰξ ἐλ ρξήκαζηλ εἴαζε πέλεζζαη, θαὶ α὎ηὸ η῅ο η῵λ πινπηνύλησλ ἕλεθα παξακπζίαο, ἵλα ἔρσζη δηὰ η῅ο εἮο ἐθείλνπο ἐιεεκνζύλεο ἀπνδύεζζαη ηὰ ἁκαξηήκαηα. ΢ὺ δὲ θαὶ ἐλ ηνύηῳ ὠκὸο θαὶ ἀπάλζξσπνο γέγνλαο.

Ὅζελ δ῅ινλ ὅηη εἮ θαὶ ἐλ ην῔ο κείδνζη ηαύηελ ἔιαβεο ηὴλ ἐμνπζίαλ, κπξίνπο ἂλ εἮξγάζσ θόλνπο, θαὶ ηὸ θ῵ο θαὶ ηὴλ δσὴλ ἅπαζαλ ἀπέθιεηζαο. Ὅπεξ ἵλα κὴ γέλεηαη, ἀλάγθῃ ηὴλ ἐλ ἐθείλνηο ἀπιεζηίαλ δηέθνςελ. ΕἮ δὲ ἀιγε῔ηε ηαῦηα ἀθνύνληεο, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐγὼ ηαῦηα γηλόκελα ὁξ῵λ. Μέρξη πόηε ζὺ πινύζηνο, θἀθε῔λνο πέλεο; Μέρξη η῅ο ἑζπέξαο, πεξαηηέξσ δὲ ν὎θ ἔηη. Οὓησ γὰξ βξαρὺο ὁ βίνο, θαὶ πάληα ἐπὶ ζύξαηο ἕζηεθε ινηπὸλ, ὡο ὥξαλ βξαρε῔αλ ηὸ π᾵λ εἶλαη λνκίδεζζαη. Σί ζνη δε῔ ηακηείσλ ἐξεπγνκέλσλ, θαὶ πιήζνπο νἮθεη῵λ θαὶ νἮθνλόκσλ; δηαηί κὴ κπξίνπο ἔρεηο θήξπθαο, η῅ο ἐιεεκνζύλεο; Σὸ κὲλ γὰξ ηακηε῔νλ ν὎δεκίαλ ἀθίεζηλ θσλὴλ, ἀιιὰ θαὶ πνιινὺο ἐπηζπάζεηαη ιῃζηάο· ηὰ δὲ η῵λ πελήησλ ηακηε῔α πξὸο α὎ηὸλ ἀλαβήζεηαη ηὸλ Θεὸλ, θαὶ ἟δὺλ ηὸλ παξόληα ἐξγάζεηαη βίνλ, θαὶ πάληα ιύζεη ηὰ ἁκαξηήκαηα, θαὶ δόμαλ παξὰ Θεῶ, θαὶ ηηκὴλ παξὰ ἀλζξώπνηο νἴζεη. Σί ηνίλπλ θζνλε῔ο ζεαπηῶ ηνζνύησλ ἀγαζ῵λ; Ο὎ γὰξ ἐθείλνπο, ἀιιὰ ζαπηὸλ ε὎πνηήζεηο κεηδόλσο, ἐθείλνπο ε὎εξγεη῵λ. Σν῔ο κὲλ γὰξ ηὰ παξόληα ἐπαλνξζώζεηο, ζαπηῶ δὲ ηὴλ κέιινπζαλ δόμαλ θαὶ παῤῥεζίαλ πξναπνζήζῃ· ἥο γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα θαὶ ηὸ θξάηνο εἮο ηνὺο αἮ῵λαο. Ἀκήλ. 59.419 ΟΜΘΛΘΑ ΟΗʹ. Σαῦηα δὲ ἐμ ἀξρ῅ο ν὎θ εἶπνλ ὏κ῔λ, ὅηη κεζ' ὏κ῵λ ἢκελ. Νῦλ δὲ ὏πάγσ πξὸο ηὸλ πέκςαληά κε, θαὶ ν὎δεὶο ἐμ ὏κ῵λ ἐξσηᾶ κε, Πνῦ ὏πάγεηο; Ἀιι' ὅηη ηαῦηα ιειάιεθα ὏κ῔λ, ἟ ιύπε πεπιήξσθελ ὏κ῵λ ηὴλ θαξδίαλ. αʹ. Μεγάιε η῅ο ἀζπκίαο ἟ ηπξαλλὶο, θαὶ πνιι῅ο ἟κ῔λ η῅ο ἀλδξείαο δε῔, ὥζηε ζη῅λαη πξὸο ηνπηὶ ηὸ πάζνο γελλαίσο, θαὶ ηὸ ρξήζηκνλ ἀπ' α὎ηνῦ θαξπνπκέλνπο, ηὸ πεξηζζὸλ ἐᾶλ· ἔρεη γάξ ηη θαὶ ρξήζηκνλ. Ὅηαλ κὲλ γὰξ ἁκαξηάλσκελ ἟κε῔ο ἠ ἕηεξνη, ηόηε κόλνλ ιππε῔ζζαη θαιόλ· ὅηαλ δὲ ἀλζξσπίλαηο πεξηζηάζεζηλ ἐκπέζσκελ, ἄρξεζηνο ινηπὸλ η῅ο ἀζπκίαο ἟ ρξ῅ζηο. ἖πεὶ νὔλ θαὶ 59.420 ηνὺο καζεηὰο ν὎δέπσ ηειείνπο ὄληαο αὓηε θαηεπάιαηζελ, ὅξα π῵ο α὎ηνὺο δηνξζνῦηαη δηὰ η῅ο ἐπηπιήμεσο. ΟἯ γὰξ κπξία πξὸ ηνύηνπ α὎ηὸλ ἐξση῵ληεο (θαὶ γὰξ ὁ Πέηξνο ἔιεγε, Πνῦ ὏πάγεηο; θαὶ ὁ Θσκ᾵ο δὲ, Ο὎θ νἴδακελ πνῦ ὏πάγεηο, θαὶ π῵ο δπλάκεζα ηὴλ ὁδὸλ εἮδέλαη; θαὶ ὁ Φίιηππνο, ∆ε῔μνλ ἟κ῔λ ηὸλ Παηέξα ζνπ), νὕηνη λῦλ ἀθνύζαληεο ὅηη Ἀπνζπλαγώγνπο πνηήζνπζη, θαὶ ὅηη Μηζήζνπζηλ ὏κ᾵ο, θαὶ, ὅηη ὇ ἀπνθηείλαο ὏κ᾵ο, δόμεη ιαηξείαλ πξνζθέξεηλ ηῶ Θεῶ, νὓησ θαηέπεζνλ, ὡο ἀθαζίᾳ θαηαζρεζ῅λαη ινηπὸλ, θαὶ κεδὲλ α὎ηῶ δηαιέγεζζαη. Ὅπεξ νὔλ α὎ην῔ο ὀλεηδίδσλ ἔιεγε· Σαῦηα ἐμ 59.421 ἀξρ῅ο ν὎θ εἶπνλ ὏κ῔λ, ὅηη κεζ' ὏κ῵λ ἢκελ. Νῦλ δὲ ὏πάγσ πξὸο ηὸλ πέκςαληά κε, θαὶ ν὎δεὶο ἐμ ὏κ῵λ ἐξσηᾶ κε, Πνῦ ὏πάγεηο; Ἀιι' ὅηη ηαῦηα ιειάιεθα ὏κ῔λ, ἟ ιύπε πεπιήξσθελ ὏κ῵λ ηὴλ θαξδίαλ. ∆εηλὸλ γὰξ ἟ ηαύηεο ἀκεηξία, δεηλὸλ, θαὶ ζαλάηνπ θαηαζθεπαζηηθόλ. ∆ηὰ ηνῦην ὁ Παῦινο ἔιεγε· Μή πσο ηῆ πεξηζζνηέξᾳ ιύπῃ θαηαπνζῆ ὁ ηνηνῦηνο. Σαῦηα δὲ ἐμ ἀξρ῅ο ν὎θ εἶπνλ ὏κ῔λ, θεζί. Σίλνο δὲ ἕλεθελ ἐμ ἀξρ῅ο ν὎θ εἶπελ; Ἵλα κή ηηο ιέγῃ, ὅηη ἀπὸ η῵λ πνιιάθηο ζπκβάλησλ ζηνραδόκελνο ἔιεγε. Καὶ ηί δήπνηε πξάγκαηη ἐπηρεηξε῔ ηνζαύηελ ἔρνληη δπζθνιίαλ; Ἢδεηλ κὲλ, θεζὶλ, α὎ηὰ θαὶ ἐμ ἀξρ῅ο, θαὶ ν὎ δηὰ ηὸ κὴ εἮδέλαη ν὎θ ἔιεγνλ· ἀιι' Ὅηη κεζ' ὏κ῵λ ἢκελ. Καὶ ηνῦην ἀλζξσπίλσο πάιηλ· ὡζαλεὶ ἔιεγελ, Ὅηη ἐλ ἀζθαιείᾳ ἤηε, θαὶ ἐμὸλ ἤλ ἐξσηᾶλ ὅηε ἐβνύιεζζε, θαὶ ἐπ' ἐκὲ ὁ πόιεκνο ἅπαο ἀλεῤῥηπίδεην, θαὶ πεξηηηὸλ ἤλ εἮπε῔λ ηαῦηα ἐμ ἀξρ῅ο. Ἆξ' νὔλ ηνῦην ν὎θ εἶπελ; ν὎ρὶ ηνὺο δώδεθα θαιέζαο ἔιεγελ· ἖πὶ ἟γεκόλαο θαὶ βαζηιε῔ο ἀρζήζεζζε, θαὶ καζηηγώζνπζηλ ὏κ᾵ο ἐλ ηα῔ο ζπλαγσγα῔ο; π῵ο νὔλ θεζηλ, ὅηη Ἀπ' ἀξρ῅ο ν὎θ εἶπνλ; Ὅηη κάζηηγαο θαὶ ἀπαγσγὰο πξναλεθώλεζελ, ν὎ κὴλ ὅηη νὓησ δόμεη ὁ ζάλαηνο α὎η῵λ εἶλαη πεξηζπνύδαζηνο, ὡο θαὶ ιαηξείαλ ηὸ πξ᾵γκα λνκίδεζζαη. Σνῦην γὰξ πάλησλ κ᾵ιινλ Ἧθαλὸλ ἤλ α὎ηνὺο θαηαπι῅μαη, εἴ γε ἔκειινλ ὡο ἀζεβε῔ο θαὶ ιπκε῵λεο θξηζήζεζζαη. Πξὸο ηνύηνηο δὲ

θἀθε῔λν ἔζηηλ εἮπε῔λ, ὅηη ἐθε῔ κὲλ ἃ παξὰ η῵λ ἐζλ῵λ ἔκειινλ πάζρεηλ εἶπελ, ἐληαῦζα δὲ θαὶ ηὰ Ἰνπδατθὰ πξνζέζεθε κεηὰ πιείνλνο η῅ο ὏πεξβνι῅ο, θαὶ ὅηη ἐπὶ ζύξαηο ἐζηὶλ ἐδίδαμε. Νῦλ δὲ ὏πάγσ πξὸο ηὸλ πέκςαληά κε, θαὶ ν὎δεὶο ἐμ ὏κ῵λ ιέγεη· Πνῦ ὏πάγεηο; Ἀιι' ὅηη ηαῦηα ιειάιεθα ὏κ῔λ, ἟ ιύπε πεπιήξσθελ ὏κ῵λ ηὴλ θαξδίαλ. Ο὎ κηθξὰ θαὶ αὓηε παξακπζία ηὸ καζε῔λ α὎ηνὺο, ὅηη ᾔδεη η῅ο ἀζπκίαο ηὴλ ὏πεξβνιήλ. ὖπὸ γὰξ η῅ο ἀγσλίαο η῅ο δηὰ ηὴλ ἐξεκίαλ ηὴλ α὎ηνῦ, θαὶ ηνῦ ηὰ κέιινληα ἐθδέρεζζαη α὎ηνὺο δεηλὰ (ν὎δὲ γὰξ ᾔδεζαλ εἮ δπλήζνληαη ἀλδξείσο ἐλεγθε῔λ) ἐμέζηεζαλ. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ν὎ κεηὰ ηαῦηα εἶπελ α὎ην῔ο, ὅηε ηνῦ Πλεύκαηνο θαηεμηώζεζαλ; Ἵλα κάζῃο, ὅηη ζθόδξα ἤζαλ ἐλάξεηνη. ΕἮ γὰξ κεδέπσ Πλεύκαηνο θαηαμησζέληεο ν὎θ ἀπεπήδεζαλ, ηῆ ιύπῃ θαηαρσζζέληεο, ἐλλόεζνλ ηίλεο ἔκειινλ ἔζεζζαη η῅ο ράξηηνο ἀπνιαύζαληεο. ΕἮ γὰξ ηόηε ἀθνύζαληεο ἢλεγθαλ, ηῶ Πλεύκαηη ἂλ ηὸ π᾵λ ἐινγηζάκεζα· λῦλ δὲ ὁιόθιεξνο η῅ο δηαλνίαο α὎η῵λ ἐζηηλ ὁ θαξπὸο, θαὶ ζαθὴο ηνῦ πόζνπ ηνῦ πεξὶ ηὸλ Υξηζηὸλ ἀπόδεημηο, γπκλὴλ ἔηη ηὴλ δηάλνηαλ βαζαλίδνληνο. Ἀιι' ἐγὼ ηὴλ ἀιήζεηαλ ὏κ῔λ ιέγσ. Ὅξα π῵ο παξακπζε῔ηαη α὎ηνὺο πάιηλ. Ο὎ γὰξ ηὰ πξὸο ράξηλ ιέγσ, θεζὶλ, ἀιιὰ, θἂλ κπξηάθηο ιππ῅ζζε, ηὸ ζπκθέξνλ ἀθνῦζαη δε῔. ὖκ῔λ κὲλ γὰξ θαηὰ γλώκελ ἐζηὶλ ἐκὲ παξε῔λαη· ηὸ δὲ ζπκθέξνλ ἕηεξνλ. Κεδνκέλνπ δέ ἐζηη, ηὸ κὴ ἐπὶ ην῔ο ζπκθέξνπζη η῵λ γλσξίκσλ θείδεζζαη θαὶ ἀπάγεηλ ηνῦ ιπζηηεινῦληνο α὎ηνύο. ἖ὰλ γὰξ ἐγὼ κὴ ἀπέιζσ, θεζὶλ, ὁ Παξάθιεηνο ν὎ κὴ ἔιζῃ. Σί ιέγνπζηλ ἐληαῦζα νἯ ηὴλ πξνζήθνπζαλ πεξὶ ηνῦ Πλεύκαηνο ν὎θ ἔρνληεο δόμαλ; ζπκθέξεη ∆εζπόηελ ἀπειζε῔λ, θαὶ δνῦινλ παξαγελέζζαη; ὇ξᾶο π῵ο πνιιὴ ηνῦ Πλεύκαηνο ἟ ἀμία; ἖ὰλ δὲ ἀπέιζσ, πέκςσ α὎ηὸλ πξὸο ὏κ᾵ο. Καὶ ηί ηὸ θέξδνο; ἖θε῔λνο ἐιζὼλ, ἐιέγμεη ηὸλ θόζκνλ· ηνπηέζηηλ, Ο὎θ ἀηηκσξεηὶ ηαῦηα πξάμνπζηλ, ἂλ ἐθε῔λνο ἔιζῃ. Ἱθαλὰ κὲλ γὰξ θαὶ ηὰ ἢδε γεγελεκέλα ἐπηζηνκίζαη α὎ηνύο· ὅηαλ δὲ θαὶ δη' ἐθείλνπ ηαῦηα γίλεηαη, θαὶ δηδάγκαηα ηειεηόηεξα θαὶ ζεκε῔α κείδνλα, πνιιῶ κ᾵ιινλ θαηαθξηζήζνληαη, ὁξ῵ληεο ηνζαῦηα ἐλ ηῶ ὀλόκαηί κνπ γηλόκελα· 59.422 ὅπεξ ζαθεζηέξαλ πνηε῔ η῅ο ἀλαζηάζεσο ηὴλ ἀπόδεημηλ. Νῦλ κὲλ γὰξ δύλαληαη ιέγεηλ, ὅηη ὁ ηνῦ ηέθηνλνο πἯὸο, νὕ ἟κε῔ο νἴδακελ ηὸλ παηέξα θαὶ ηὴλ κεηέξα· ὅηαλ δὲ ἴδσζη ζάλαηνλ ιπόκελνλ θαθίαλ ἐθβαιινκέλελ, ρσιείαλ θύζεσο δηνξζνπκέλελ, δαίκνλαο ἐιαπλνκέλνπο, Πλεύκαηνο ρνξεγίαλ ἄθαηνλ, θαὶ ηαῦηα πάληα ἐκνῦ θαινπκέλνπ γηλόκελα, ηί ἐξνῦζηλ; ἖καξηύξεζε γὰξ πεξὶ ἐκνῦ θαὶ ὁ Παηήξ· καξηπξήζεη δὲ θαὶ ηὸ Πλεῦκα. Καίηνη θαὶ παξὰ ηὴλ ἀξρὴλ ἐκαξηύξεζελ· ἀιιὰ θαὶ λῦλ ηνῦην πνηήζεη. βʹ. Σὸ δὲ, ἖ιέγμεη πεξὶ ἁκαξηίαο, ηνῦη' ἔζηη, Π᾵ζαλ ἀπνινγίαλ α὎η῵λ ἐθθόςεη, θαὶ δείμεη πεπιεκκειεθόηαο ἀζύγγλσζηα. Καὶ πεξὶ δηθαηνζύλεο, ὅηη ἐγὼ πξὸο ηὸλ Παηέξα πνξεύνκαη, θαὶ ν὎θέηη ζεσξε῔ηέ κε· ηνπηέζηηλ, Ὅηη ἄιεπηνλ παξεζρόκελ βίνλ. Καὶ ηνῦην ηεθκήξηνλ, ηὸ πξὸο ηὸλ Παηέξα πνξεύεζζαη. ἖πεηδὴ γὰξ α὎ηῶ ἀεὶ ηνῦην ἐλεθάινπλ, ὅηη ν὎θ ἔζηηλ ἐθ ηνῦ Θενῦ, θαὶ δηὰ ηνῦην ἁκαξησιὸλ α὎ηὸλ ἔιεγνλ θαὶ παξάλνκνλ, θεζὶλ, ὅηη θαὶ ηαύηελ ἀλαηξήζεη ηὴλ πξόθαζηλ. ΕἮ γὰξ ηὸ λνκίδεζζαη ἐκὲ κὴ εἶλαη ἐθ ηνῦ Θενῦ, ηνῦην παξάλνκνλ δείθλπζηλ· ὅηαλ δείμῃ ηὸ Πλεῦκα ἐθε῔ κε ἀπειζόληα, θαὶ ν὎ πξὸο ὥξαλ, ἀιιὰ κέλνληα ἐθε῔ (ηὸ γὰξ, Ο὎θ ἔηη ζεσξε῔ηέ κε, ηνῦηό ἐζηη δεινῦληνο)· ηί ἐξνῦζη ινηπόλ; Ὅξα δηὰ δύν ηνύησλ ἀλαηξνπκέλελ ηὴλ πνλεξὰλ ὏πνςίαλ. Οὒηε γὰξ ηὸ ζεκε῔α πνηε῔λ ἁκαξησινῦ (ν὎ γὰξ δύλαηαη ἁκαξησιὸο ζεκε῔α πνηε῔λ), νὒηε ηὸ παξὰ Θεῶ εἶλαη δηαπαληὸο ἁκαξησινῦ. Ὥζηε ν὎θ ἔηη δύλαζζε ιέγεηλ, ὅηη Οὕηνο ἁκαξησιόο ἐζηηλ, ὅηη ν὎θ ἔζηηλ ἐθ ηνῦ Θενῦ. Πεξὶ δὲ θξίζεσο, ὅηη ὁ ἄξρσλ ηνῦ θόζκνπ ηνύηνπ θέθξηηαη. Πάιηλ ἐληαῦζα ηὸλ πεξὶ δηθαηνζύλεο ἀλαθηλε῔ ιόγνλ, ὅηη θαηεπάιαηζε ηὸλ ἀληίδηθνλ. Ο὎θ ἂλ δὲ ἁκαξησιὸο ὢλ θαηεπάιαηζελ· ὅπεξ ν὎δὲ δίθαηόο ηηο ἀλζξώπσλ πνη῅ζαη ἴζρπζελ. Ὅηη γὰξ θαηαθέθξηηαη δη' ἐκὲ, εἴζνληαη νἯ θαηαπαηνῦληεο α὎ηὸλ ὓζηεξνλ, θαὶ ηὴλ ἀλάζηαζίλ κνπ ζαθ῵ο εἮδόηεο, ὅπεξ θαηαθξίλνληόο ἐζηηλ. Ο὎ γὰξ ἴζρπζέ κε θαηαζρε῔λ. ἖πεὶ νὔλ ἔιεγνλ, ὅηη δαηκόληνλ

ἔρσ, θαὶ ὅηη πιάλνο εἮκὶ, θαὶ ηαῦηα κεηὰ ηαῦηα δεηρζήζεηαη ἕσια ὄληα. Ο὎ γὰξ ἂλ α὎ηὸλ εἷινλ, εἴ γε ἁκαξηίᾳ ὏πεύζπλνο ἢκελ· λπλὶ δὲ θαηαθέθξηηαη θαὶ ἐθβέβιεηαη. Ἔηη πνιιὰ ἔρσ ιέγεηλ ὏κ῔λ, ἀιι' ν὎ δύλαζζε βαζηάδεηλ ἄξηη. Ο὎θνῦλ ζπκθέξεη ἐκὲ ἀπειζε῔λ, εἴ γε ηόηε κέιιεηε βαζηάδεηλ, ὅηαλ ἀπέιζσ. Καὶ ηί γέγνλελ; Με῔δόλ ζνπ ηὸ Πλεῦκά ἐζηηλ, ὅηη λῦλ κὲλ ν὎ βαζηάδνκελ, ἐθε῔λν δὲ ἟κ᾵ο βαζηάδεηλ παξαζθεπάζεη; κείδσλ ἟ ἐθείλνπ ἐλέξγεηα θαὶ ηειεηνηέξα; Ο὎ ηνῦην· θαὶ γὰξ ἐθε῔λνο ηὰ ἐκὰ ἐξε῔. ∆ηὰ ηνῦηό θεζη· Ἀθ' ἑαπηνῦ ιαιήζεη ν὎δὲλ, ἀιι' ὅζα ἂλ ἀθνύζῃ, ιαιήζεη, θαὶ ηὰ ἐξρόκελα ἀλαγγειε῔. ἖θε῔λνο ἐκὲ δνμάζεη, ὅηη ἐθ ηνῦ ἐκνῦ ιήςεηαη θαὶ ἀλαγγειε῔ ὏κ῔λ. Πάληα ὅζα ἔρεη ὁ Παηὴξ, ἐκά ἐζηηλ. ἖πεηδὴ γὰξ εἶπελ, ὅηη ἖θε῔λνο ὏κ᾵ο δηδάμεη θαὶ ἀλακλήζεη, θαὶ ἐλ ηα῔ο ζιίςεζηλ ὏κ᾵ο παξακπζήζεηαη, ὅπεξ α὎ηὸο ν὎θ ἐπνίεζε, θαὶ ὅηη ΢πκθέξεη ἐκὲ ἀπειζε῔λ, θἀθε῔λνλ ἐιζε῔λ, θαὶ, Νῦλ κὲλ ν὎ δύλαζζε βαζηάδεηλ, ηόηε δὲ δπλήζεζζε, θαὶ ὅηη ὇δεγήζεη εἮο π᾵ζαλ ηὴλ ἀιήζεηαλ· ἵλα κὴ ηαῦηα ἀθνύνληεο, κε῔δνλ ηὸ Πλεῦκα λνκίζσζη, θαὶ εἮο ἀζεβείαο ὏πόζεζηλ ἐζράηελ ἐκπέζσζη, δηὰ ηνῦηό θεζηλ, ἖θ ηνῦ ἐκνῦ ιήςεηαη· ηνπηέζηηλ, Ἅπεξ ἂλ εἶπνλ ἐγὼ, ηαῦηα θἀθε῔λνο ἐξε῔. Ὅηαλ δὲ εἴπῃ, Ο὎δὲλ ἀθ' ἑαπηνῦ ιαιήζεη, ν὎δὲλ ἐλαληίνλ, ν὎δὲλ ἴδηνλ παξὰ ηὰ ἐκά θεζηλ. Ὥζπεξ νὔλ πεξὶ ἑαπηνῦ 59.423 ιέγσλ, Ἀπ' ἐκαπηνῦ ν὎ ιαι῵, ηνῦηό θεζηλ, ὅηη ν὎δὲλ ἐθηὸο η῵λ ηνῦ Παηξὸο, ν὎δὲλ ἴδηόλ ηη παξ' ἐθε῔λνλ θαὶ ἀιιόηξηνλ· νὓησ θαὶ ἐπὶ ηνῦ Πλεύκαηνο. Σὸ δὲ, ἖θ ηνῦ ἐκνῦ, ἐμ ὧλ ἐγὼ νἶδα, ἐθ η῅ο ἐκ῅ο γλώζεσο. Μία γὰξ ἐκνῦ θαὶ ηνῦ Πλεύκαηνο γλ῵ζηο. Καὶ ηὰ ἐξρόκελα ἀλαγγειε῔ ὏κ῔λ. ἖π῅ξελ α὎η῵λ ηὴλ δηάλνηαλ· πξὸο ν὎δὲλ γὰξ νὓησ ιίρλνλ ηὸ ἀλζξώπεηνλ γέλνο, ὡο πξὸο ηὸ καλζάλεηλ ηὰ κέιινληα. Σνῦην γνῦλ ζπλερ῵ο ἞ξώησλ α὎ηὸλ, Πνῦ ὏πάγεηο; ηίο ἐζηηλ ἟ ὁδόο; Καὶ ηαύηεο νὔλ ἀπαιιάηησλ α὎ηνὺο η῅ο θξνληίδνο, ιέγεη, ὅηη Πάληα ὏κ῔λ πξνεξε῔, ὥζηε κὴ ἐκπεζε῔λ ἀθπιάθησο. ἖θε῔λνο ἐκὲ δνμάζεη. Π῵ο; ἖λ ηῶ ὀλόκαηη ηῶ ἐκῶ δώζεη ηὰο ἐλεξγείαο. ἖πεηδὴ γὰξ κείδνλα ἔκειινλ πνηε῔λ ζεκε῔α παξαγηλνκέλνπ ηνῦ Πλεύκαηνο, δηὰ ηνῦην πάιηλ ηὴλ Ἦζνηηκίαλ εἮζάγσλ, θεζίλ· ἖θε῔λνο ἐκὲ δνμάζεη. Πνίαλ ιέγεη π᾵ζαλ ἀιήζεηαλ; Καὶ γὰξ θαὶ ηνῦην α὎ηῶ καξηπξε῔, ὅηη α὎ηὸο ἟κ᾵ο ἂλ ὁδεγήζεη εἮο π᾵ζαλ ηὴλ ἀιήζεηαλ. Α὎ηὸο κὲλ γὰξ θαὶ δηὰ ηὸ ζάξθα πεξηθε῔ζζαη, θαὶ δηὰ ηὸ κὴ δόμαη πεξὶ ἑαπηνῦ ιέγεηλ, θαὶ δηὰ ηὸ κεδέπσ α὎ηνὺο ηὴλ ἀλάζηαζηλ εἮδέλαη ζαθ῵ο, θαὶ ἀηειεζηέξνπο εἶλαη, θαὶ δηὰ ηνὺο Ἰνπδαίνπο, ἵλα κὴ ὡο παξαλνκνῦληα δόμσζη θνιάδεηλ, ν὎δὲλ κέγα ἐθζέγγεην ζπλερ῵ο, νὒηε ηνῦ λόκνπ ζαθ῵ο ἀπέζηεζελ. ἖πεηδὴ δὲ α὎η῵λ ἀπεζρίζζεζαλ νἯ καζεηαὶ, θαὶ ἔμσ ινηπὸλ ἤζαλ ἐθε῔λνη, θαὶ πνιινὶ πηζηεύεηλ ἔκειινλ, θαὶ η῵λ ἁκαξηεκάησλ ἀθίεζζαη, θαὶ ἄιινη ἤζαλ νἯ πεξὶ α὎ηνῦ ιέγνληεο, ν὎θ ἔηη α὎ηὸο πεξὶ ἑαπηνῦ κεγάια εἮθόησο ἐθζέγγεην. Ὥζηε ν὎ η῅ο ἀγλνίαο η῅ο ἐκ῅ο, θεζὶ, ηὸ κὴ εἮπε῔λ ἅπεξ εἮπε῔λ ἐρξ῅λ, ἀιιὰ η῅ο η῵λ ἀθνπόλησλ ἀζζελείαο. ∆ηὰ ηνῦην εἮπὼλ, ὇δεγήζεη εἮο π᾵ζαλ ηὴλ ἀιήζεηαλ, ἐπήγαγελ· Ἀθ' ἑαπηνῦ ν὎θ ἐξε῔. Ὅηη γὰξ ν὎ δηδαζθαιίαο ηὸ Πλεῦκα δε῔ηαη, ἄθνπζνλ ηνῦ Παύινπ ιέγνληνο· Οὓησ θαὶ ηὰ ηνῦ Θενῦ ν὎δεὶο νἶδελ, εἮ κὴ ηὸ Πλεῦκα ηνῦ Θενῦ. Ὥζπεξ νὔλ ηὸ πλεῦκα ηνῦ ἀλζξώπνπ ν὎ καλζάλνλ παξ' ἑηέξνπ νἶδελ· νὓησ θαὶ ηὸ Πλεῦκα ηὸ ἅγηνλ ἖θ ηνῦ ἐκνῦ ιήςεηαη· ηνπηέζηη, ΢πλῳδὰ ην῔ο ἐκν῔ο ἐξε῔. Πάληα ὅζα ἔρεη ὁ Παηὴξ, ἐκά ἐζηηλ. ἖πεὶ νὔλ ἐκά ἐζηηλ ἐθε῔λα, ἐθε῔λνο δὲ ἐθ η῵λ ηνῦ Παηξὸο ἐξε῔, ἐθ η῵λ ἐκ῵λ ἐξε῔. ∆ηαηί δὲ ν὎θ ἢξρεην πξὶλ ἠ α὎ηὸλ ἀπειζε῔λ; Ὅηη νὒπσ η῅ο θαηάξαο ἀξζείζεο, νὒπσ η῅ο ἁκαξηίαο ιπζείζεο, ἀιι' ἔηη πάλησλ ὏πεπζύλσλ ὄλησλ ηῆ ηηκσξίᾳ, ν὎θ ἂλ παξεγέλεην. ∆ε῔ νὔλ, θεζὶ, ηὴλ ἔρζξαλ ιπζ῅λαη, θαὶ θαηαιιαγ῅λαη ὏κ᾵ο ηῶ Θεῶ, θαὶ ηόηε δέμαζζαη ηὸ δ῵ξνλ ἐθε῔λν. ∆ηαηί δέ θεζη, Πέκςσ α὎ηόλ; Σνπηέζηη, Πξνπαξαζθεπάζσ ὏κ᾵ο πξὸο ηὴλ ὏πνδνρήλ. Π῵ο γὰξ ηὸ παληαρνῦ ὂλ πέκπεηαη; Ἄιισο δὲ, θαὶ η῵λ ὏πνζηάζεσλ ηὸ δηάθνξνλ δείθλπζη. ∆ηὰ δύν δὲ ηαῦηα νὓησ θζέγγεηαη· θαὶ ἐπεηδὴ νὕηνη δπζαπνζπάζησο εἶρνλ, πείζσλ ηνῦ Πλεύκαηνο ἔρεζζαη, θαὶ ἵλα α὎ηὸ ζεξαπεύζσζηλ. ἦδύλαην κὲλ γὰξ θαὶ α὎ηὸο ηαῦηα ἐξγάδεζζαη· ἀιιὰ δηὰ

ηνῦην ἐθε῔λν ζπγρσξε῔ ζαπκαηνπξγε῔λ, ἵλα κάζσζηλ α὎ηνῦ ηὴλ ἀμίαλ. Ὥζπεξ γὰξ ὁ Παηὴξ ἞δύλαην ηὰ ὄληα παξαγαγε῔λ, ὁ δὲ ΤἯὸο α὎ηὸ πνηε῔, ἵλα κάζσκελ α὎ηνῦ ηὴλ δύλακηλ, νὓησ θαὶ ηνῦην. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ α὎ηὸο ἐζαξθώζε, ηῶ Πλεύκαηη ηεξ῵λ ηὴλ ἐλέξγεηαλ, θαὶ ἐκθξάηησλ ηὰ ζηόκαηα η῵λ ηὴλ ὏πόζεζηλ η῅ο ἀθάηνπ θηιαλζξσπίαο εἮο ἀθνξκὴλ ἀζεβείαο ιακβαλόλησλ Ὅηαλ γὰξ ιέγσζηλ, ὅηη δηὰ ηνῦην ἐζαξθώζε ὁ ΤἯὸο ἐπεηδὴ θαηαδεέζηεξνο ἤλ ηνῦ Παηξὸο, ἐξνῦκελ πξὸο α὎ηνὺο, Σί νὔλ ἂλ εἴπνηηε πεξὶ ηνῦ Πλεύκαηνο; Ο὎ γὰξ 59.424 ἔιαβε ζάξθα, θαὶ ν὎ δήπνπ δηὰ ηνῦην κε῔δνλ ηνῦ ΤἯνῦ α὎ηὸ ἐξε῔ηε, ν὎δὲ ηὸλ ΤἯὸλ α὎ηνῦ θαηαδεέζηεξνλ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ἐπὶ ηνῦ βαπηίζκαηνο ἟ Σξηὰο παξαιακβάλεηαη. Καὶ γὰξ ὁ Παηὴξ ηὸ π᾵λ ἐξγάδεζζαη δύλαηαη, θαὶ ὁ ΤἯὸο, θαὶ ηὸ Πλεῦκα ηὸ ἅγηνλ· ἀιι' ἐπεηδὴ πεξὶ ηνῦ Παηξὸο ν὎δεὶο ἀκθηβάιιεη, ηὸ δὲ ἀκθίβνινλ ἤλ πεξὶ ηνῦ ΤἯνῦ θαὶ ηνῦ Πλεύκαηνο ηνῦ ἁγίνπ, παξείιεπηαη ἐλ ηῆ κπζηαγσγίᾳ, ἵλα ἐλ ηῆ θνηλσλίᾳ η῅ο ρνξεγίαο η῵λ ἀπνῤῥήησλ ἐθείλσλ ἀγαζ῵λ, θαὶ ηὴλ θνηλσλίαλ η῅ο ἀμίαο θαηακαλζάλσκελ. ἖πεὶ ὅηη δύλαηαη ὁ ΤἯὸο θαζ' ἑαπηνῦ ηαῦηα, ἅπεξ ἐπὶ ηνῦ βαπηίζκαηνο κεηὰ ηνῦ Παηξὸο δύλαηαη, θαὶ ηὸ Πλεῦκα ηὸ ἅγηνλ, ἄθνπζνλ ηαῦηα ζαθ῵ο. Σν῔ο γὰξ Ἰνπδαίνηο ἔιεγελ· Ἵλα γὰξ εἮδ῅ηε ὅηη ἐμνπζίαλ ἔρεη ὁ ΤἯὸο ηνῦ ἀλζξώπνπ ἐπὶ η῅ο γ῅ο ἀθηέλαη ἁκαξηίαο· θαὶ πάιηλ, Ἵλα πἯνὶ θσηὸο γέλεζζε, θαὶ, ἖γὼ δσὴλ αἮώληνλ δίδσκη α὎ην῔ο. Εἶηα κεηὰ ηαῦηα, Ἵλα δσὴλ, θεζὶλ, ἔρσζη θαὶ πεξηζζὸλ ἔρσζηλ. Ἴδσκελ δὲ θαὶ ηὸ Πλεῦκα ηὸ α὎ηὸ ηνῦην πνηνῦλ. Πνῦ ἔζηηλ Ἦδε῔λ; ἗θάζηῳ δὲ ἟ θαλέξσζηο ηνῦ Πλεύκαηνο, θεζὶ, δίδνηαη πξὸο ηὸ ζπκθέξνλ. ὇ ηνίλπλ ηαῦηα παξέρσλ, θαὶ ἁκαξηήκαηα πνιιῶ κ᾵ιινλ ἀθίεζη. Καὶ πάιηλ· Σὸ Πλεῦκά ἐζηη ηὸ δσνπνηνῦλ· θαὶ, Ζσνπνηήζεη δηὰ ηνῦ ἐλνηθνῦληνο α὎ηνῦ Πλεύκαηνο ἐλ ὏κ῔λ· θαὶ, Σὸ Πλεῦκα δσὴ δηὰ δηθαηνζύλελ· θαὶ πάιηλ, ΕἮ δὲ Πλεύκαηη ἄγεζζε, ν὎θ ἐζηὲ ὏πὸ λόκνλ. Ο὎ γὰξ ἐιάβεηε πλεῦκα δνπιείαο πάιηλ εἮο θόβνλ, ἀιι' ἐιάβεηε πλεῦκα πἯνζεζίαο. Καὶ ηόηε δὲ πάληα ἅπεξ ἐπνίνπλ, παξαγελνκέλνπ ηνῦ Πλεύκαηνο ἐζαπκαηνύξγνπλ. Καὶ Κνξηλζίνηο δὲ γξάθσλ ἔιεγε Παῦινο· Ἀιι' ἀπεινύζαζζε, ἀιι' ἟γηάζζεηε ἐλ ηῶ ὀλόκαηη ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, θαὶ ἐλ ηῶ Πλεύκαηη ηνῦ Θενῦ ἟κ῵λ. ἖πεὶ νὔλ πεξὶ κὲλ Παηξὸο πνιιὰ ἢθνπζαλ, θαὶ ηὸλ ΤἯὸλ δὲ εἶδνλ πνιιὰ ἐξγαζάκελνλ, πεξὶ δὲ ηνῦ Πλεύκαηνο ν὎δὲλ ν὎δέπσ ζαθ῵ο ᾔδεζαλ, ζαπκαηνπξγε῔, θαὶ ηὴλ ηειείαλ εἮζάγεη γλ῵ζηλ. Ἀιι' ἵλα κὴ κε῔δνλ ἐληεῦζελ ὏πνπηεύεηαη (ὅπεξ ἔθζελ εἮπὼλ), δηὰ ηνῦηό θεζηλ· Ὅζα ἂλ ἀθνύζῃ, ιαιήζεη, θαὶ ηὰ ἐξρόκελα ἀλαγγειε῔. ἖πεὶ εἮ κὴ ηνῦηό ἐζηη, π῵ο ν὎θ ἄηνπνλ, εἮ ηόηε ἔκειιελ ἀθνύεηλ, θαὶ δηὰ ηνὺο καζεηεπνκέλνπο; Ο὎δὲ γὰξ ηόηε ἔκειιε θαζ' ὏κ᾵ο εἮδέλαη, εἮ κὴ δηὰ ηνὺο ἀθνπζνκέλνπο. Καὶ ηί ηνύηνπ παξαλνκώηεξνλ ηνῦ ῥήκαηνο γέλνηη' ἄλ; Ἄιισο δέ· ηί θαὶ ἔκειιελ ἀθνύζεζζαη; ν὎ ηαῦηα πάληα εἶπε δηὰ η῵λ πξνθεη῵λ; Εἴηε γὰξ πεξὶ η῅ο ηνῦ λόκνπ ιύζεσο ἔκειιε δηδάζθεηλ, εἴξεην· εἴηε πεξὶ ηνῦ Υξηζηνῦ θαὶ η῅ο ζεόηεηνο α὎ηνῦ, θαὶ η῅ο νἮθνλνκίαο, θαὶ ηαῦηα εἴξεην. Σί γὰξ θαὶ ηξαλόηεξνλ ἔκειιε κεηὰ ηαῦηα ἐξε῔λ; Καὶ ηὰ ἐξρόκελα ἀλαγγειε῔. ἖ληαῦζα κάιηζηα δείθλπζηλ α὎ηνῦ ηὸ ἀμίσκα, ἐπεηδὴ Θενῦ ηνῦην κάιηζηα ἴδηνλ, ηὸ ιέγεηλ ηὰ κέιινληα. ΕἮ δὲ θαὶ α὎ηὸ καλζάλνη παξ' ἑηέξσλ, ν὎δὲλ πιένλ ἕμεη η῵λ πξνθεη῵λ· ἀιι' ἐληαῦζα ηὴλ ἀπεθξηβσκέλελ πξὸο ηὸλ Θεὸλ γλ῵ζηλ δειν῔, ὅηη ἀδύλαηνλ ἄιιν ηη θζέγμαζζαη α὎ηόλ. Σὸ δὲ, ἖θ ηνῦ ἐκνῦ ιήςεηαη, ἢηνη ἐθ ηνῦ ραξίζκαηνο ηνῦ εἮο ηὴλ ζάξθα ηὴλ ἐκὴλ ἐιζόληνο, ἠ ὅηη ἀπὸ η῅ο γλώζεσο, ἥο θαὶ ἐγὼ ἔρσ, ν὎ρ ὡο δεόκελνο, ν὎δὲ ὡο παξ' ἑηέξνπ καζὼλ, ἀιι' ὡο κη᾵ο νὒζεο θαὶ η῅ο α὎η῅ο. Καὶ δηαηί νὓησο εἶπε, θαὶ κὴ ἑηέξσο; Ὅηη ν὎δέπσ ηὸλ πεξὶ ηνῦ Πλεύκαηνο ᾔδεζαλ ιόγνλ. ∆ηόπεξ ἓλ θαηαζθεπάδεη κόλνλ, ὥζηε πηζηεπζ῅λαη α὎ηὸλ θαὶ δερζ῅λαη παξ' α὎η῵λ, θαὶ κὴ ζθαλδαιηζζ῅λαη. ἖πεηδὴ γὰξ ἔιεγελ, Εἷο ἐζηηλ ὏κ῵λ ὁ δηδάζθαινο ὁ Υξηζηὸο, ἵλα κὴ λνκίζσζη παξαθνύεηλ ἐθείλῳ 59.425 πεηζόκελνη, Μία ἟ ἐκὴ θαὶ ἐθείλνπ δηδαζθαιία ἐζηίλ· ἐμ ὧλ ἔκειινλ ἐγὼ δηδάζθεηλ, ἐθ η῵λ α὎η῵λ θαὶ α὎ηὸο ἐξε῔. Μὴ δὴ λνκίζεηε ἕηεξα εἶλαη ηὰ ἐθείλνπ· θαὶ γὰξ θαὶ ἐθε῔λα ἐκά ἐζηη, θαὶ ηὴλ ἐκὴλ ζπγθξνηε῔ δόμαλ. Ἓλ γὰξ

ζέιεκα Παηξὸο, θαὶ ΤἯνῦ, θαὶ ἁγίνπ Πλεύκαηνο. Οὓησ θαὶ ἟κ᾵ο εἶλαη βνύιεηαη ιέγσλ· Ἵλα ὦζηλ ἓλ, θαζὼο θαὶ ἐγὼ θαὶ ζὺ ἕλ ἐζκελ. δʹ. Ο὎δὲλ γὰξ ὁκνλνίαο ἴζνλ ν὎δὲ ζπκθσλίαο· ὁ γὰξ εἷο, πνιινζηόο ἐζηηλ νὓησο. Ἂλ γὰξ ὁκόςπρνη ὦζη δύν ἠ δέθα, ν὎θ ἔηη εἷο ἐζηηλ ὁ εἷο, ἀιιὰ δεθαπιαζίσλ ἕθαζηνο α὎η῵λ γίλεηαη, θαὶ ε὏ξήζεηο ἐλ ην῔ο δέθα ηὸλ ἕλα, θαὶ ἐλ ηῶ ἑλὶ ηνὺο δέθα. Κἂλ ἐρζξὸλ ἔρσζηλ, ν὎ ηῶ ἑλὶ πξνζβαιὼλ, ὡο ην῔ο δέθα πξνζβαιὼλ, νὓησο ἁιίζθεηαη. Ο὎ γὰξ ὏θ' ἑλὸο βάιιεηαη κόλνλ, ἀιι' ὏πὸ η῵λ δέθα ζηνκάησλ. ἦπόξεζελ ὁ εἷο; Ἀιι' ν὎θ ἔζηηλ ἐλ ἀπνξίᾳ· ηῶ γὰξ κείδνλη κέξεη, ηνπηέζηη, ην῔ο ἐλλέα, ε὎πνξε῔, θαὶ ηὸ ἀπνξνῦλ ζπζθηάδεηαη κέξνο, ηὸ ἔιαηηνλ, δηὰ ηνῦ πιείνλνο ηνῦ ε὎πνξνῦληνο. Ἕθαζηνο ηνύησλ εἴθνζη ρε῔ξαο ἔρεη, θαὶ εἴθνζη ὀθζαικνὺο, θαὶ πόδαο ηνζνύηνπο. Ο὎ γὰξ ην῔ο ἑαπηνῦ κόλνλ ὀθζαικν῔ο ὁξᾶ, ἀιιὰ θαὶ ην῔ο ἑηέξσλ, ν὎ ην῔ο ἑαπηνῦ βαζηάδεη πνζὶλ, ἀιιὰ θαὶ ην῔ο ἑηέξσλ· ν὎ ηα῔ο ἑαπηνῦ ρεξζὶλ ἐξγάδεηαη, ἀιιὰ θαὶ ηα῔ο ἐθείλσλ. Φπρὰο ἔρεη δέθα· ν὎ γὰξ α὎ηὸο ὏πὲξ ἑαπηνῦ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἐθε῔λαη ὏πὲξ α὎ηνῦ κεξηκλ῵ζηλ. ΕἮ δὲ θαὶ ἑθαηὸλ γέλνηλην, ηὸ α὎ηὸ ἔζηαη πάιηλ, θαὶ ἐθηαζήζεηαη ηὰ η῅ο δπλάκεσο. Εἶδεο ἀγάπεο ὏πεξβνιὴλ, π῵ο ἀθαηαγώληζηνλ πνηε῔ ηὸλ ἕλα θαὶ πνιιαπιαζίσ; π῵ο ὁ εἷο θαὶ πνιιαρνῦ δύλαηαη εἶλαη; ὁ α὎ηὸο θαὶ ἐλ Πεξζίδη θαὶ ἐλ Ῥώκῃ; θαὶ ὅπεξ θύζηο ν὎ δύλαηαη, ἟ ἀγάπε δύλαηαη; Σὸ κὲλ γὰξ α὎ηνῦ ἐληαῦζα ἔζηαη, ηὸ δὲ ἐθε῔· κ᾵ιινλ δὲ ὁιόθιεξνο ἐληαῦζα, θαὶ ὁιόθιεξνο ἐθε῔. ἖ὰλ νὔλ ρηιίνπο ἔρῃ θίινπο ἠ δηζρηιίνπο, ἐλλόεζνλ πνῦ πάιηλ ὏πεξβήζεηαη ηὰ η῅ο δπλάκεσο. ὇ξᾶο π῵ο α὎μεηηθὸλ ἟ ἀγάπε; Σὸ γὰξ ζαπκαζηὸλ ηνῦηό ἐζηη, ηὸ ρηιηνζηὸλ πνη῅ζαη ηὸλ ἕλα. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ν὎ θηώκεζα ηὴλ δύλακηλ ηαύηελ, θαὶ ἐλ ἀζθαιείᾳ θαζηζη῵κελ ἑαπηνύο; Σνῦην δπλαζηείαο θαὶ πινύηνπ θξε῔ηηνλ παληόο· ηνῦην ὏γείαο, ηνῦην α὎ηνῦ ηνῦ θσηὸο πιε῔νλ· ηνῦην ε὎ζπκίαο ὏πόζεζηο. Μέρξη ηίλνο εἮο ἕλα θαὶ δύν πεξηηζη῵κελ ηὴλ ἀγάπελ; Μάζε θαὶ ἐμ ἐλαληίαο ηὸ πξ᾵γκα. Ἔζησ ηηο κεδέλα θίινλ ἔρσλ, ὅπεξ ἀλνίαο ἐζηὶλ ἐζράηεο (κσξὸο γὰξ ἐξε῔· Ο὎ρ ὏πάξρεη κνη θίινο)· ὁ ηνηνῦηνο πνίαλ δήζεηαη δσήλ; Κἂλ γὰξ κπξηάθηο ᾖ πινύζηνο, θἂλ ἐλ ἀθζνλίᾳ θαὶ ηξπθῆ, θἂλ κπξία ἀγαζὰ θεθηεκέλνο, πάλησλ ἔξεκνο θαὶ γπκλὸο θαζίζηαηαη. ἖πὶ δὲ η῵λ θίισλ ν὎ρ νὓησο, ἀιιὰ θἂλ πέλεηεο ὦζη, η῵λ πινπζίσλ ε὎πνξώηεξνη ηπγράλνπζη· θαὶ ἅπεξ α὎ηὸο ὏πὲξ α὎ηνῦ ν὎θ εἮπε῔λ ἐπηρεηξε῔, ηαῦηα 59.426 ὁ θίινο ἐξε῔· θαὶ ὅζα ν὎ δύλαηαη ἑαπηῶ ραξίζαζζαη, δη' ἑηέξνπ δπλήζεηαη, θαὶ πνιιῶ πιείνλα, θαὶ πάζεο ἟κ῔λ ἔζηαη ἀπνιαύζεσο θαὶ ἀζθαιείαο ὏πόζεζηο. Ο὎ γὰξ ἔζηη παζε῔λ θαθ῵ο ὏πὸ ηνζνύηνηο δνξπθόξνηο θπιαηηόκελνλ. Ο὎ γὰξ ηνηνῦηνη ηνῦ βαζηιέσο νἯ ζσκαηνθύιαθεο ἀθξηβε῔ο, ὡο νὕηνη. ΟἯ κὲλ γὰξ ἀλάγθῃ θαὶ θόβῳ ηὴλ θπιαθὴλ ἐπηδείθλπληαη, νἯ δὲ ε὎λνίᾳ θαὶ ἀγάπῃ· πνιιῶ δὲ θόβνπ ηπξαλληθσηέξα αὓηε. Κἀθε῔λνο κὲλ ηνὺο θύιαθαο α὎ηνῦ δέδνηθελ, νὕηνο δὲ ηνύηνηο κ᾵ιινλ ἠ ἑαπηῶ ζαῤῥε῔, θαὶ δηὰ ηνύηνπο ν὎δέλα η῵λ ἐπηβνπιεπόλησλ δέδνηθελ. ἖κπνξεπζώκεζα ηνίλπλ ηὴλ ἐκπνξίαλ ηαύηελ, ὁ πέλεο, ἵλα η῅ο πελίαο ἔρῃ παξακπζίαλ· ὁ πινύζηνο, ἵλα ηὸλ πινῦηνλ ἐλ ἀζθαιείᾳ θεθηεκέλνο ᾖ· ὁ ἄξρσλ, ἵλα κεηὰ ἀζθαιείαο ἄξρῃ· ὁ ἀξρόκελνο, ἵλα ε὎κελε῔ο ἔρῃ ηνὺο ἄξρνληαο. Σνῦην ἟κεξόηεηνο ἀθνξκὴ, ηνῦην πξαόηεηνο ὏πόζεζηο. ἖πεὶ θαὶ ἐλ ην῔ο ζεξίνηο ἐθε῔λα κάιηζηά ἐζηη ραιεπὰ θαὶ ἀηίζαζζα, ηὰ κὴ ζπλαγειαδόκελα. ∆ηὰ ηνῦην πόιεηο νἮθνῦκελ, θαὶ ἀγνξὰο ἔρνκελ, ἵλα ἀιιήινηο ζπγγηλώκεζα. Σνῦην θαὶ Παῦινο ἐθέιεπζε ιέγσλ· Μὴ ἐγθαηαιηκπάλνληεο ηὴλ ἐπηζπλαγσγὴλ ἑαπη῵λ. Ο὎δὲλ γὰξ νὓησο ὡο κόλσζηο θαθὸλ, θαὶ ηὸ ἄζπνλδνλ θαὶ ἀπξόζηηνλ. Σί νὔλ νἯ κνλαρνὶ, θεζὶ, θαὶ νἯ ηὰο θνξπθὰο η῵λ ὀξέσλ θαηεηιεθόηεο; Ο὎δὲ ἐθε῔λνη θίισλ εἮζὶ ρσξὶο, ἀιιὰ ηνὺο κὲλ ἐπὶ η῅ο ἀγνξ᾵ο ἔθπγνλ ζνξύβνπο, πνιινὺο δὲ ἔρνπζηλ ὁκνςύρνπο, θαὶ ἀθξηβ῵ο ἀιιήινηο ζπλδεδεκέλνπο· θαὶ ἵλα ηνῦην θαηνξζώζσζηλ, ἀλερώξεζαλ. ἖πεηδὴ γὰξ ἟ η῵λ πξαγκάησλ θηινλεηθία πνιιὰο πνηε῔ ηὰο ἔξηδαο, δηὰ ηνῦην ἐθ κέζνπ γελόκελνη ηὴλ ἀγάπελ γεσξγνῦζη κεηὰ ἀθξηβείαο πνιι῅ο. Σί νὔλ, εἴ ηηο κόλνο εἴε, θεζὶ, θἀθε῔λνο κπξίνπο ἔρεη θίινπο; ἖γὼ

κὲλ γὰξ βνύινκαη, εἮ δπλαηὸλ, θαὶ ζπλδηαηξίβεηλ ἀιιήινηο εἮδέλαη· ηέσο δὲ κελέησ ηὰ η῅ο θηιίαο ἀθίλεηα. Ο὎ γὰξ ὁ ηόπνο πνηε῔ ηνὺο θίινπο. Πνιινὺο γνῦλ ἔρνπζη ηνὺο ζαπκάδνληαο· ν὎θ ἂλ δὲ ἐζαύκαζαλ, εἮ κὴ ἐθίινπλ. Καὶ α὎ηνὶ πάιηλ ὏πὲξ ἁπάζεο εὒρνληαη η῅ο νἮθνπκέλεο, ὅπεξ κέγηζηνλ θηιίαο ἐζηὶ ηεθκήξηνλ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ἐλ ην῔ο κπζηεξίνηο ἀζπαδόκεζα ἀιιήινπο, ἵλα νἯ πνιινὶ γελώκεζα ἕλ· θαὶ ἐπὶ η῵λ ἀκπήησλ θνηλὰο πνηνύκεζα ηὰο ε὎ρὰο, ιηηαλεύνληεο ὏πὲξ λνζνύλησλ, θαὶ η῵λ θαξπ῵λ η῅ο νἮθνπκέλεο, θαὶ γ῅ο θαὶ ζαιάηηεο. ὇ξᾶο π᾵ζαλ η῅ο ἀγάπεο ηὴλ δύλακηλ; ἐλ ηα῔ο ε὎ρα῔ο; ἐλ ην῔ο κπζηεξίνηο; ἐλ ηα῔ο παξαηλέζεζη; Σνῦην πάλησλ αἴηηνλ η῵λ ἀγαζ῵λ. Ἂλ ηαύηεο ἐρώκεζα κεηὰ ἀθξηβείαο, θαὶ ηὰ παξόληα θαι῵ο νἮθνλνκήζνκελ, θαὶ η῅ο βαζηιείαο ἐπηηεπμόκεζα· ἥο γέλνηην πάληαο ἟κ᾵ο ἐπηηπρε῔λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, δη' νὕ θαὶ κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.425 ΟΜΘΛΘΑ ΟΘʹ. Μηθξὸλ, θαὶ ν὎ ζεσξε῔ηέ κε· θαὶ πάιηλ κηθξὸλ, θαὶ ὄςεζζέ κε, ὅηη ὏πάγσ πξὸο ηὸλ Παηέξα. Εἶπνλ νὔλ ἐθ η῵λ καζεη῵λ α὎ηνῦ πξὸο ἀιιήινπο· Σί ἐζηηλ ὃ ιέγεη, Μηθξόλ; θαὶ ηὰ ἑμ῅ο. αʹ. Σὴλ ὀδπλσκέλελ ςπρὴλ θαὶ ὏πὸ ἀζπκίαο θαηερνκέλελ πνιι῅ο ν὎δὲλ νὓησο εἴσζε θαηαβάιιεηλ, ὡο ηὰ ηὴλ ιύπελ ηίθηνληα ῥήκαηα ζηξεθόκελα ζπλερ῵ο. Σί δήπνηε νὔλ ὁ Υξηζηὸο εἮπὼλ, ὖπάγσ, θαὶ, Ο὎θ ἔηη ιαιήζσ κεζ' 59.426.50 ὏κ῵λ, ζπλερ῵ο ηὰ α὎ηὰ ζηξέθεη, ιέγσλ· Μηθξὸλ, θαὶ ν὎θ ἔηη ζεσξε῔ηέ κε· θαὶ, Ὅηη ὏πάγσ πξὸο ηὸλ πέκςαληά κε; Ὅηε γὰξ α὎ηνὺο ἀλεθηήζαην δηὰ η῵λ πεξὶ ηνῦ Πλεύκαηνο ιόγσλ, ηόηε πάιηλ α὎η῵λ θαηαβάιιεη ηὰ θξνλήκαηα. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ηνῦην πνηε῔; Βαζαλίδεη ηὴλ δηάλνηαλ, θαὶ δνθηκσηέξαλ ἐξγάδεηαη, θαὶ ζπλεζίδεη θαι῵ο α὎ηνὺο ἐλ ηῆ η῵λ ιππεξ῵λ ἀθξνάζεη γελλαίσο ἐλεγθε῔λ α὎ηνῦ ηὸλ ρσξηζκόλ. ΟἯ γὰξ ἐλ ην῔ο ῥήκαζη ηνῦην κειεηήζαληεο, ἔκειινλ θαὶ ἐλ ην῔ο πξάγκαζηλ α὎ηὸ ῥᾳδίσο νἴζεηλ ινηπόλ. ΕἮ δέ ηηο ἀθξηβ῵ο ἐμεηάζεηε, θαὶ 59.427 α὎ηὸ ηνῦην παξακπζία ἐζηὶ, ηὸ εἮπε῔λ, ὅηη Πξὸο ηὸλ Παηέξα ἀπέξρνκαη. Σνῦην γὰξ δεινῦληνο ἤλ, ὅηη ν὎θ ἀπνιε῔ηαη, ἀιιὰ κεηάζηαζίο ηίο ἐζηηλ α὎ηνῦ ἟ ηειεπηή. Καὶ ἑηέξαλ παξακπζίαλ α὎ην῔ο ἐλέζεθελ. Ο὎ γὰξ εἶπε, Μηθξὸλ, θαὶ ν὎θ ἔηη ζεσξε῔ηέ κε, κόλνλ· ἀιιὰ θαὶ πξνζέζεθε· Μηθξὸλ, θαὶ ὄςεζζέ κε, δει῵λ ὅηη θαὶ ἐπαλήμεη, θαὶ πξὸο ὀιίγνλ ἔζηαη ὁ ρσξηζκὸο, θαὶ δηελεθὴο ἟ κεη' α὎η῵λ ζπλνπζία. Σνῦην κέληνη ν὎ ζπλε῔δνλ. Ὅζελ θαὶ εἮθόησο ἄλ ηηο ζαπκάζεηε, π῵ο πνιιάθηο ηαῦηα ἀθνύνληεο, ὡο κεδὲλ ἀθεθνόηεο νὓησο ἀκθηβάιινπζη. Πόζελ νὔλ ν὎ ζπλίεζαλ; Ἠ δηὰ ηὴλ ιύπελ, ὡο ἔγσγε νἶκαη (αὓηε γὰξ ἐμέβαιιε η῅ο δηαλνίαο α὎η῵λ ηὰ ιεγόκελα), ἠ δηὰ ηὴλ ἀζάθεηαλ η῵λ ιεγνκέλσλ. ∆ηὸ θαὶ ἔδνμελ α὎ην῔ο δύν ἐλαληία ηηζέλαη, ν὎θ ὄληα ἐλαληία. ΕἮ γὰξ ὀςόκεζά ζε, θεζὶ, πνῦ ὏πάγεηο; εἮ δὲ ὏πάγεηο, π῵ο ὀςόκεζά ζε; ∆ηὰ ηνῦην ιέγνπζηλ, Ο὎θ νἴδακελ ηί ιαιε῔. Ὅηη κὲλ γὰξ ἀπηέλαη ἔκειιελ, ᾔδεζαλ· ἞γλόνπλ δὲ ὅηη κεηὰ κηθξὸλ ἣμεη πξὸο α὎ηνύο. ∆ηὰ δὴ ηνῦην θαὶ ἐπηηηκᾶ α὎ην῔ο, ὅηη ν὎ ζπλε῔δνλ ηὸ ιεγόκελνλ. Βνπιόκελνο γὰξ α὎ην῔ο ἐκπ῅μαη ηὸ πεξὶ ηνῦ ζαλάηνπ δόγκα, ηί θεζηλ; Ἀκὴλ, ἀκὴλ ιέγσ ὏κ῔λ, ὅηη θιαύζεηε θαὶ ζξελήζεηε ὏κε῔ο· ὅπεξ ἤλ ηνῦ ζαλάηνπ θαὶ ηνῦ ζηαπξνῦ· ὇ δὲ θόζκνο ραξήζεηαη. ἖πεηδὴ γὰξ δηὰ ηὸ κὴ βνύιεζζαη ηαρέσο ἐπέηξερνλ ηῶ πηζηεύεηλ, ὅηη ν὎θ ἀπνζαλε῔ηαη, εἶηα ἀθνύζαληεο ὅηη ἀπνζαλε῔ηαη, ἀκθέβαιινλ ν὎θ εἮδόηεο ηί πνηέ ἐζηη ηὸ, Μηθξόλ· θεζί· Κιαύζεηε θαὶ ζξελήζεηε· ἀιι' ἟ ιύπε ὏κ῵λ εἮο ραξὰλ γελήζεηαη. Εἶηα δεηθλὺο, ὅηη κεηὰ ηὴλ ιύπελ ραξὰ γίλεηαη, θαὶ ὅηη ἟ ιύπε ηίθηεη ηὴλ ραξὰλ, θαὶ ὅηη αὓηε κὲλ βξαρε῔α, ἟ δὲ ἟δνλὴ ἀπέξαληνο, ἐπὶ παξάδεηγκα ἤιζε θνζκηθόλ· θαὶ ηί θεζηλ; ἧ γπλὴ ὅηαλ ηίθηῃ, ιύπελ ἔρεη. Καὶ θέρξεηαη παξαβνιῆ, ᾗ θαὶ νἯ πξνθ῅ηαη, ζπλερ῵ο ηῆ ὏πεξβνιῆ η῵λ ὠδίλσλ ηὰο ἀζπκίαο παξαβάιινληεο. Ὃ δὲ ιέγεη,

ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· Ὠδ῔λεο ιήςνληαη ὏κ᾵ο· ἀιι' ἟ ὠδὶο ηνῦ ηόθνπ γίλεηαη ραξ᾵ο αἮηία· ἅκα θαὶ ηὸλ πεξὶ ἀλαζηάζεσο πηζηνύκελνο ιόγνλ, θαὶ δεηθλὺο ὅηη ηὸ ἐληεῦζελ ἀπειζε῔λ ὅκνηόλ ἐζηη ηῶ ἀπὸ κήηξαο ἀπειζε῔λ εἮο ιακπξὸλ θ῵ο· ὡζαλεὶ ἔιεγε· Μὴ ζαπκάζεηε ὅηη δηὰ ιύπεο ηνηαύηεο ἐπὶ ηὰ ζπκθέξνληα ὏κ᾵ο ἄγσ· ἐπεὶ θαὶ ἟ κήηεξ ἐπὶ ηὸ γελέζζαη κήηεξ νὓησο ἔξρεηαη δηὰ ιύπεο. ΑἮλίηηεηαη δὲ ἐληαῦζα θαί ηη κπζηηθόλ· ὅηη ἔιπζελ α὎ηὸο ηνῦ ζαλάηνπ ηὰο ὠδ῔λαο, θαὶ λένλ ἄλζξσπνλ ἀπνγελλεζ῅λαη πεπνίεθε. Καὶ ν὎θ εἶπελ, ὅηη παξειεύζεηαη ἟ ζιίςηο κόλνλ, ἀιι' ν὎δὲ κέκλεηαη α὎η῅ο· ηνζαύηε ἟ δηαδερνκέλε ραξά. Οὓησ θαὶ ην῔ο ἁγίνηο ἔζηαη. Καὶ κὴλ ν὎ δηὰ ηνῦην ραίξεη ἟ γπλὴ, ὅηη ἤιζελ ἄλζξσπνο εἮο ηὸλ θόζκνλ, ἀιι' ὅηη α὎ηῆ παηδίνλ ἐηέρζε. ἖πεὶ εἮ δηὰ ηνῦην ἔραηξελ, ν὎δὲλ ἐθώιπε θαὶ ἐθ' ἑηέξᾳ γπλαηθὶ ηηθηνύζῃ ηὰο κὴ ηηθηνύζαο ραίξεηλ. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ νὓησο εἶπελ; Ὅηη εἮο ηνῦην κόλνλ παξέιαβε ηὸ ὏πόδεηγκα, εἮο ηὸ δε῔μαη πξόζθαηξνλ κὲλ ηὴλ ιύπελ, δηελεθ῅ δὲ ηὴλ ραξάλ· θαὶ εἮο ηὸ κεηάζηαζηλ εἶλαη πξὸο δσὴλ, θαὶ εἮο ηὸ κέγα η῵λ ὠδίλσλ ηὸ θέξδνο. Καὶ ν὎θ εἶπελ, ἖ηέρζε παηδίνλ, ἀιι' ὅηη Ἄλζξσπνο. ἖ληαῦζαγάξ κνη ηὴλ ἀλάζηαζηλ αἮλίηηεηαη ηὴλ α὎ηνῦ, θαὶ ὅηη ν὎θ ἐθείλῳ ηῶ ὠδίλαληη ζαλάηῳ, ἀιιὰ ηῆ βαζηιείᾳ ηίθηεζζαη ἔκειιε. ∆ηὰ ηνῦην ν὎θ εἶπελ, ἖γελλήζε α὎ηῆ παηδίνλ, ἀιι', ἖γελλήζε ἄλζξσπνο εἮο ηὸλ θόζκνλ. Καὶ ὏κε῔ο νὔλ λῦλ κὲλ ιππεζήζεζζε· πάιηλ δὲ ὄςνκαη ὏κ᾵ο, θαὶ ἟ ιύπε ὏κ῵λ εἮο ραξὰλ γελήζεηαη. Εἶηα ὅηη ν὎θ ἔηη ἀπνζαλε῔ηαη δει῵λ, θεζί· Καὶ ν὎δεὶο α὎ηὴλ αἴξεη ἀθ' ὏κ῵λ. ἖λ ἐθείλῃ ηῆ ἟κέξᾳ ἐκὲ ν὎θ 59.428 ἐξσηήζεηε ν὎δέλ. Πάιηλ ν὎δὲλ ἄιιν θαηαζθεπάδεη δηὰ ηνύησλ, ἠ ὅηη ἀπὸ ηνῦ Θενῦ ἐζηη. Σόηε γὰξ εἴζεζζε πάληα ινηπόλ. Σί δέ ἐζηηλ, ἖κὲ ν὎θ ἐξσηήζεηε; Ο὎ δεήζεζζε κεζίηνπ, ἀιι' ἀξθε῔ ηὸ ὄλνκα κόλνλ εἮπόληαο πάληα ιαβε῔λ. Ἀκὴλ, ἀκὴλ ιέγσ ὏κ῔λ, ὅηη, ὅζα ἐὰλ αἮηήζεηε ηὸλ Παηέξα ἐλ ηῶ ὀλόκαηί κνπ. ∆είθλπζη ηνῦ ὀλόκαηνο ηὴλ δύλακηλ, εἴ γε κὴ ὁξώκελνο κεδὲ παξαθαινύκελνο, ἀιι' ὀλνκαδόκελνο κόλνλ, θαὶ παξὰ ηῶ Παηξὶ πνηε῔ ζαπκαζηνύο. Πνῦ δὴ ηνῦην γέγνλελ; Ἔλζα ιέγνπζηλ· Ἔπηδε ἐπὶ ηὰο ἀπεηιὰο α὎η῵λ, θαὶ δὸο ην῔ο δνύινηο ζνπ κεηὰ παῤῥεζίαο ιαιε῔λ ηὸλ ιόγνλ ζνπ, θαὶ πνηε῔λ ἐλ ηῶ ὀλόκαηί ζνπ ζεκε῔α. Καὶ ἐζείζζε ὁ ηόπνο ἔλζα ἤζαλ. Ἕσο ἄξηη ν὎θ ᾐηήζαηε ν὎δέλ. ἖ληεῦζελ δείθλπζηλ. ὅηη ζπκθέξεη πάιηλ α὎ηὸλ ἀπειζε῔λ, εἴ γε ἕσο ηόηε ν὎δὲλ ᾔηεζαλ, ηόηε δὲ ιήςνληαη πάληα ὅζα ἂλ αἮηήζσζη. Μὴ γὰξ, ἐπεηδὴ ινηπὸλ ν὎ ζπλέζνκαη ὏κ῔λ, λνκίζεηε ἐγθαηαιειε῔θζαη· ηὸ ὄλνκά κνπ κείδνλα ὏κ῔λ δώζεη παῤῥεζίαλ. βʹ. ἖πεὶ νὔλ ζπλεζθηαζκέλα ἤλ ηὰ εἮξεκέλα, θεζί· Σαῦηα ἐλ παξνηκίαηο ιειάιεθα ὏κ῔λ, θαὶ ἔξρεηαη ὥξα ὅηε ν὎θ ἔηη ἐλ παξνηκίαηο ιαιήζσ ὏κ῔λ. Ἔζηαη θαηξὸο, ὅηε πάληεο εἴζεζζε ζαθ῵ο. Λέγεη δὲ ηὸλ η῅ο ἀλαζηάζεσο ρξόλνλ. Σόηε παῤῥεζίᾳ πεξὶ ηνῦ Παηξὸο ἀλαγγει῵ ὏κ῔λ. Καὶ γὰξ ἐπὶ ηεζζαξάθνληα ἟κέξαο ζπλ῅λ θαὶ δηειέρζε α὎ην῔ο, ζπλαιηδόκελνο, θαὶ ιέγσλ ηὰ πεξὶ η῅ο βαζηιείαο ηνῦ Θενῦ. Νῦλ κὲλ γὰξ ἐλ θόβῳ ὄληεο, ν὎ πξνζέρεηε ην῔ο ιεγνκέλνηο· ηόηε δὲ ἀλαζηάληα Ἦδόληεο, θαὶ ζπλόληεο, δπλήζεζζε παῤῥεζίᾳ πάληα καλζάλεηλ, ὅηη α὎ηὸο ὁ Παηὴξ ὏κ᾵ο θηιήζεη, η῅ο εἮο ἐκὲ πίζηεσο βεβαίαο γεγελεκέλεο. Καὶ ν὎θ ἐξσηήζσ ηὸλ Παηέξα. Ἀξθε῔ ἟ εἮο ἐκὲ ἀγάπε πξνζη῅λαη ὏κ῵λ. Ὅηη὏κε῔ο ἐκὲ πεθηιήθαηε, θαὶ πεπηζηεύθαηε, ὅηη ἀπὸ ηνῦ Θενῦ ἐμ῅ιζνλ. Ἀπὸ ηνῦ Παηξὸο ἐμ῅ιζνλ, θαὶ ἔξρνκαη εἮο ηὸλ θόζκνλ. Πάιηλ ἀθίεκη ηὸλ θόζκνλ. θαὶ πνξεύνκαη πξὸο ηὸλ Παηέξα. ἖πεηδὴ γὰξ ὁ η῅ο ἀλαζηάζεσο ιόγνο ν὎ρ ὡο ἔηπρελ α὎ηνὺο παξεκπζε῔ην, θαὶ κεηὰ ηνύησλ ηὸ ἀθνύεηλ, ὅηη Παξὰ Θενῦ ἐμ῅ιζνλ θαὶ ἐθε῔ ὏πάγσ, ζπλερ῵ο α὎ηὰ πεξηζηξέθεη. Σὸ κὲλ γὰξ ἞γγπ᾵ην, ὅηη ὀξζ῵ο πηζηεύνπζηλ εἮο α὎ηόλ· ηὸ δὲ, ὅηη κέιινπζηλ ἐλ ἀζθαιείᾳ εἶλαη. Ὅηε κὲλ νὔλ ἔιεγε, Μηθξὸλ, θαὶ ν὎ ζεσξε῔ηέ κε· θαὶ κηθξὸλ, θαὶ ὄςεζζέ κε, εἮθόησο ἞γλόνπλ· λῦλ δὲ ν὎θ ἔηη. Σί δέ ἐζηηλ, ἖κὲ ν὎θ ἐξσηήζεηε; Ο὎θ ἐξε῔ηε, ∆ε῔μνλ ἟κ῔λ ηὸλ Παηέξα ζνπ, θαὶ, Πνῦ ὏πάγεηο; ὅηη π᾵ζαλ εἴζεζζε ηὴλ γλ῵ζηλ, θαὶ δηαθείζεηαη πξὸο ὏κ᾵ο ὁ Παηὴξ, ὥζπεξ θαὶ ἐγώ. Σνῦην κάιηζηα α὎ηνὺο ἀλαπλεῦζαη ἐπνίεζε, ηὸ καζε῔λ ὅηη ηῶ Παηξὶ ἔζνληαη θίινη. ∆ηὸ ιέγνπζη· Νῦλ νἴδακελ ὅηη νἶδαο πάληα. ὇ξᾶο ὅηη

πξὸο ηὸ ὏θνξκνῦλ ηῆ δηαλνίᾳ ἀπεθξίλαην; Καὶ ν὎ ρξείαλ ἔρεηο ἵλα ηίο ζε ἐξσηᾶ· ηνπηέζηη, Πξὶλ ἠ ἀθνῦζαη νἶδαο ηὰ ζθαλδαιίδνληα ἟κ᾵ο, θαὶ ἀλέπαπζαο, ἐπεηδὴ εἶπεο, ὇ Παηὴξ ὏κ᾵ο θηιε῔, ὅηη ἐκὲ πεθηιήθαηε. Μεηὰ ηνζαῦηα θαὶ ηειηθαῦηα, ηόηε ιέγνπζη, Νῦλ νἴδακελ. ὇ξᾶο π῵ο ἀηει῵ο εἶρνλ; Εἶηα ἐπεηδὴ ὥζπεξ ηηλὰ ράξηλ α὎ηῶ παξέρνληεο ιέγνπζη, Νῦλ νἴδακελ, ιέγεη· Πνιι῵λ δε῔ζζε ἑηέξσλ, ὥζηε ἐπὶ ηὸ ηέιεηνλ ἐιζε῔λ· ν὎δὲλ ν὎δέπσ ὏κ῔λ θαηώξζσηαη. Νῦλ νὔλ πξνδώζεηέ κε ην῔ο ἐρζξν῔ο, θαὶ ηνζνῦηνο ὏κ῵λ θξαηήζεη θόβνο, ὥζηε κεδὲ κεη' ἀιιήισλ δπλεζ῅λαη ἀλαρσξ῅ζαη. Ἀιι' ν὎δὲλ ἀπὸ ηνύησλ πείζνκαη δεηλόλ. ὇ξᾶο π῵ο πάιηλ ζπγθαηαβαηηθὸο ὁ 59.429 ιόγνο; Σνῦην γνῦλ α὎ην῔ο θαὶ ἐγθαιε῔, ὅηη ζπγθαηαβάζεσο δένληαη δηελεθ῵ο. ἖πεηδὴ γὰξ ἔιεγνλ, Ἴδε λῦλ παῤῥεζίᾳ ιαιε῔ο, θαὶ παξνηκίαλ ν὎δεκίαλ ιέγεηο, θαὶ δηὰ ηνῦην πηζηεύνκέλ ζνη· δείθλπζηλ ὅηη λῦλ, ὅηε πηζηεύνπζηλ, νὒπσ πηζηεύνπζηλ, ν὎δὲ πξνζίεηαη α὎η῵λ ηὰ ῥήκαηα. Σαῦηα ιέγεη, εἮο ἕηεξνλ α὎ηνὺο παξαπέκπσλ θαηξόλ. Σὸ δὲ, ὇ Παηὴξ κεη' ἐκνῦ ἐζηη, δη' α὎ηνὺο πάιηλ ηέζεηθε· ηνῦην γὰξ ἄλσ θαὶ θάησ ἐβνύιεην καζε῔λ. Εἶηα δεηθλὺο, ὅηη ν὎ ηὴλ ηειείαλ γλ῵ζηλ παξεδίδνπ α὎ην῔ο ηαῦηα ιέγσλ, ἀιι' ὥζηε ηὸλ ινγηζκὸλ α὎ην῔ο κὴ ζηαζηάδεηλ (εἮθὸο γὰξ α὎ηνὺο ινγίδεζζαη ἀλζξώπηλά ηηλα, θαὶ ὅηη ν὎δεκη᾵ο ἀπνιαύζνπζη παξ' α὎ηνῦ βνεζείαο), θεζί· Σαῦηα ιειάιεθα ὏κ῔λ, ἵλα ἐλ ἐκνὶ εἮξήλελ ἔρεηε· ηνπηέζηηλ, Ἵλα κὴ ἐθβάιεηέ κε η῅ο δηαλνίαο ὏κ῵λ, ἀιιὰ παξαδέμεζζε. Μὴ ηνίλπλ εἮο δόγκα ηηο ἑιθέησ ηὰ ιεγόκελα· εἮο γὰξ ἟κεηέξαλ εἴξεηαη παξάθιεζηλ θαὶ ἀγάπελ. Ο὎δὲ γὰξ κέρξη ηνύηνπ, θεζὶ, ηνηαῦηα πάζρνπζη· ζηήζεηαη ὏κ῔λ ηὰ η῵λ δεηλ῵λ· ἀιι' ἕσο ἂλ ἤηε ἐλ ηῶ θόζκῳ, ζιίςηλ ἕμεηε, ν὎ λῦλ ὅηε παξαδίδνκαη, ἀιιὰ θαὶ κεηὰ ηαῦηα. Ἀιιὰ ἀλάζηεηε ηῶ ινγηζκῶ· ν὎δὲλ γὰξ πείζεζζε δεηλόλ. Σνῦ γὰξ ∆ηδαζθάινπ πεξηγελνκέλνπ η῵λ ἐρζξ῵λ, ν὎ ρξὴ ηνὺο καζεηὰο ἀιύεηλ. Καὶ π῵ο λελίθεθαο, εἮπέ κνη, ηὸλ θόζκνλ; Εἶπνλ κὲλ ἢδε ὅηη ηὸλ ἄξρνληα α὎ηνῦ θαηέβαινλ θάησ· εἴζεζζε δὲ θαὶ ὓζηεξνλ, πάλησλ εἮθόλησλ ὏κ῔λ θαὶ παξαρσξνύλησλ. γʹ. Ἔμεζηη δὲ θαὶ ἟κ῔λ ληθᾶλ, ἐὰλ βνπιώκεζα, εἮο ηὸλ ἀξρεγὸλ η῅ο πίζηεσο ἟κ῵λ ἀθνξ῵ληαο, θαὶ ηαύηελ βαδίδνληαο ηὴλ ὁδὸλ, ἡλ α὎ηὸο ἟κ῔λ ἔηεκελ· Οὓησο ν὎δὲ ζάλαηνο ἟κ῵λ πεξηέζηαη. Σί νὔλ; ν὎ ηεζλήμνκελ, θεζίλ; ἀπὸ γὰξ ηνύηνπ δ῅ινλ ὅηη ν὎ πεξηέζηαη. Καὶ κὴλ ηόηε ὁ ἀληαγσληζηὴο ἔζηαη ιακπξὸο, ν὎ρ ὅηαλ κὴ ζπκπιαθῆ ηῶ ἐρζξῶ, ἀιι' ὅηαλ ζπκπιαθεὶο κὴ θαηέρεηαη. Ο὎ ηνίλπλ δηὰ ηὴλ ζπκπινθὴλ ζλεηνὶ, ἀιιὰ δηὰ ηὴλ λίθελ ἀζάλαηνη. Σόηε γὰξ ἂλ ἤκελ ζλεηνὶ, εἮ ἐκέλνκελ παξ' α὎ηῶ δηελεθ῵ο. Ὥζπεξ νὔλ ν὎θ ἂλ εἴπνηκη ηὰ καθξνβηώηαηα η῵λ δώσλ ἀζάλαηα, θαίηνη γε πνιὺλ κέλνληα ρξόλνλ ἔμσ ζαλάηνπ· νὓησο ν὎δὲ ζλεηὸλ, δηὰ ηὸ ιύεζζαη ζαλάηῳ, ηὸλ κέιινληα κεηὰ ηὸλ ζάλαηνλ ἀλίζηαζζαη. ΕἮπὲ γάξ κνη, εἴ ηηο πξὸο ὀιίγνλ ἐξπζξηάζεηε, ηνῦηνλ νὓησ θαιέζσκελ δηελεθ῵ο ἐξπζξόλ; Ο὎δακ῵ο· ν὎ γάξ ἐζηη ηὸ πξ᾵γκα ἕμηο. Εἴ ηηο ὠρξὸο γέλνηην, ηνῦηνλ Ἦθηεξη῵ληα πξνζεξνῦκελ; Ο὎δακ῵ο· πξόζθαηξνλ γὰξ ηὸ πάζνο. Ο὎θνῦλ ν὎δὲ ζλεηὸλ θαιέζεηο ηὸλ ἐλ ὀιίγῳ ρξόλῳ γελόκελνλ ἐλ ζαλάηῳ· ἐπεὶ θαὶ ηνὺο θαζεύδνληαο νὓησο ἐξνῦκελ· ηεζλήθαζη γὰξ, ὡο εἮπε῔λ, θαὶ εἮζὶλ ἀλελέξγεηνη. Ἀιιὰ θζείξεη ηὰ ζώκαηα; Καὶ ηί ηνῦην; ν὎ γὰξ ἵλα ἐλ θζνξᾶ κείλῃ, ἀιι' ἵλα βειηίσ γέλεηαη. Νηθήζσκελ ηνίλπλ ηὸλ θόζκνλ, πξὸο ἀζαλαζίαλ δξάκσκελ, ἀθνινπζήζσκελ ηῶ βαζηιε῔, ζηήζσκελ α὎ηῶ ηξόπαηνλ, θαηαθξνλήζσκελ α὎ηνῦ η῵λ ἟δνλ῵λ. Καὶ ν὎ δε῔ πόλσλ· κεηαζ῵κελ ηὴλ ςπρὴλ πξὸο ηὸλ ν὎ξαλὸλ, θαὶ λελίθεηαη ὁ θόζκνο ἅπαο. Ἂλ κὴ ἐπηζπκήζῃο α὎ηνῦ, λελίθεηαη· ἂλ θαηαγειάζῃο α὎ηὸλ, ἣηηεηαη. Ξέλνη ἐζκὲλ θαὶ παξεπίδεκνη· κεδελὶ ηνίλπλ η῵λ ιππεξ῵λ ἀιγ῵κελ. Ο὎δὲ γὰξ, εἮ παηξίδνο γελόκελνο ιακπξ᾵ο θαὶ πξνγόλσλ πεξηθαλ῵λ, εἮο καθξάλ ηηλα γ῅λ ἀπ῅ιζεο, κεδελὶ γλώξηκνο ὢλ, κεδὲ πα῔δαο ἔρσλ, κεδὲ πινῦηνλ, εἶηά ηηο ὓβξηζελ, ἢιγεζαο ἂλ ὡο νἴθνη ηαῦηα παζώλ. Σὸ γὰξ εἮδέλαη ζαθ῵ο, ὅηη ἐλ μέλῃ θαὶ ἀιινηξίᾳ εἶ, πάληα θέξεηλ ε὎θό 59.430 ισο ἔπεηζε, θαὶ ηὸ θαηαθξνλε῔ζζαη θαὶ ηὸ πεηλῆλ θαὶ δηςῆλ, θαὶ ηὸ ὁηηνῦλ παζε῔λ. Σνῦην ιόγηζαη θαὶ λῦλ, ὅηη μέλνο εἶ θαὶ παξεπίδεκνο, θαὶ κεδέλ ζε η῵λ ἐλ ηῆ μέλῃ ηαύηῃ ζνξπβείησ. Καὶ

γὰξ πόιηλ ἔρεηο, ἥο ηερλίηεο θαὶ δεκηνπξγὸο ὁ Θεόο· ἟ δὲ παξνίθεζηο αὓηε πξὸο βξαρὺ γίλεηαη θαὶ ὀιίγνλ. ὇ βνπιόκελνο ηππηέησ, ὏βξηδέησ, ινηδνξείησ. ἖λ μέλῃ ἐζκὲλ, θαὶ ε὎ηει῵ο δ῵κελ. Σὸ γὰξ δεηλὸλ, ἐπὶ η῅ο παηξίδνο ηνῦην παζε῔λ, ἐπὶ η῵λ πνιηη῵λ· ηόηε ἟ κεγίζηε ἀζρεκνζύλε θαὶ δεκία. ἖ὰλ δὲ ᾖ ηηο ἔλζα κεδέλα γλώξηκνλ ἔρῃ, πάληα ε὎θόισο ὏θίζηαηαη. ἧ γὰξ ὓβξηο ἀπὸ η῅ο γλώκεο η῵λ ὏βξηδόλησλ ραιεπσηέξα γίλεηαη. Οἷνλ, ἐάλ ηηο εἮδὼο ηὸλ ὓπαξρνλ ὄληα ὓπαξρνλ ὏βξίζῃ, ηόηε ἟ ὓβξηο πηθξά· ἐὰλ δὲ Ἦδηώηελ λνκίζαο ὏βξίζῃ, ν὎δὲ ἅςαζζαη δύλαηαη ηνῦ ηαῦηα πάζρνληνο. Οὓησ δὴ θαὶ ἟κε῔ο ινγηζώκεζα. Ο὎δὲ γὰξ ἴζαζηλ ὅπεξ ἐζκὲλ νἯ ὏βξηζηαὶ, νἷνλ ὅηη πνι῔ηαη η῵λ ν὎ξαλ῵λ, θαὶ εἮο ηὴλ ἄλσ ἀπνγεγξακκέλνη παηξίδα, θαὶ η῵λ Υεξνπβίκ ἐζκελ ζπγρνξεπηαί. Μὴ ηνίλπλ ἀιγ῵κελ, κεδὲ ὓβξηλ ἟γώκεζα ηὴλ ὓβξηλ. ΕἮ ἐγλώξηδνλ, ν὎θ ἂλ ὓβξηζαλ. Ἀιιὰ πησρνὺο θαὶ ε὎ηειε῔ο λνκίδνπζη; Μὴ ηνίλπλ κεδὲ ἟κε῔ο ηαύηελ ὓβξηλ λνκίδσκελ. ΕἮπὲ γάξ κνη, εἴ ηηο ὁδνηπνξ῵λ πα῔δαο ηνὺο α὎ηνῦ θζάζαο, ὀιίγνλ δηάζηεκα ἐλ παλδνρείῳ ἐθαζέδεην πεξηκέλσλ α὎ηνύο· εἶηα ὁ παλδνρεὺο, ἠ η῵λ ὁδνηπόξσλ ηηο, ἀγλν῵λ ὅζηηο ἂλ εἴε, δπζρεξάλεηε πξὸο ἐθε῔λνλ θαὶ ινηδνξεζείε· ἆξα ν὎ γειάζεηαη ηὴλ ἄγλνηαλ ἐθείλνπ; ν὎ ηέξςεη κ᾵ιινλ α὎ηὸλ ἟ πιάλε; ν὎θ ἐληξπθήζεη, ὡο ἄιινπ ηηλὸο ὏βξηδνκέλνπ; Οὓησ θαὶ ἟κε῔ο πξάηησκελ. Καὶ γὰξ ἐλ παλδνρείῳ θαζήκεζα πεξηκέλνληεο ηνὺο ἟κεηέξνπο ηνὺο ὁδεύνληαο ηὴλ ὁδὸλ ηαύηελ. Ὅηαλ ὁκνῦ πάληεο γελώκεζα, ηόηε εἴζνληαη ηίλαο ὏βξίδνπζηλ. Οὕηνη ηόηε θάησ λεύνπζη, ηόηε ἐξνῦζηλ· Οὕηόο ἐζηηλ ὃλ ἔζρνκελ ἟κε῔ο νἯ ἄθξνλεο εἮο γέισηα. δʹ. ∆ύν ηνίλπλ ηνύηνηο παξακπζεζώκεζα ἑαπηνὺο, ὅηη ηε ἟κε῔ο ν὎ρ ὏βξηδόκεζα (ν὎ γὰξ ἴζαζηλ νἵηηλέο ἐζκελ), θαὶ ὅηη, θἂλ βνπιώκεζα δίθελ ιαβε῔λ, δώζνπζηλ ὓζηεξνλ ραιεπσηάηελ. Ἀιιὰ κὴ γέλνηηό ηηλα νὓησο ὠκὴλ θαὶ ἀπάλζξσπνλ ἔρεηλ ςπρήλ. Σί νὔλ, ἂλ παξὰ η῵λ ὁκνθύισλ ὏βξηδώκεζα; ηνῦην γάξ ἐζηη ηὸ θνξηηθόλ. Σνῦην κὲλ νὔλ ἐζηη ηὸ θνῦθνλ. Σί δήπνηε; Ὅηη ν὎ρ ὁκνίσο ηνὺο ἀγαπσκέλνπο ὏βξίδνληαο θέξνκελ, θαὶ νὑο ν὎θ ἴζκελ. Σαῦηα γνῦλ, παξαθαινῦληεο ηνὺο ὏βξηζκέλνπο, ιέγνκελ ηὰ ῥήκαηα πνιιάθηο· Ἀδειθόο ἐζηηλ ὁ ὏βξηθὼο, θέξε γελλαίσο· παηήξ ἐζηη, ζε῔όο ἐζηηλ. ΕἮ δὲ ηνῦ ἀδειθνῦ θαὶ παηξὸο ηὸ ὄλνκα δπζσπε῔, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἂλ εἴπσ ηνύησλ γλεζηώηεξνλ. Ο὎ γὰξ ἀδειθνὶ κόλνλ ἀιιήινηο ἐζκὲλ, ἀιιὰ θαὶ κέιε θαὶ ζ῵κα ἕλ. ΕἮ δὲ ηνῦ ἀδειθνῦ ὄλνκα δπζσπε῔, πνιιῶ κ᾵ιινλ ηὸ ηνῦ κέινπο. Ο὎θ ἢθνπζαο η῅ο ἔμσ παξνηκίαο ιεγνύζεο, ὅηη δε῔ ηνὺο θίινπο κεηὰ η῵λ ἐιαηησκάησλ ἔρεηλ; ν὎θ ἢθνπζαο Παύινπ ιέγνληνο, ὅηη Ἀιιήισλ ηὰ βάξε βαζηάδεηε; ν὎ρ ὁξᾶο ηνὺο ἐξ῵ληαο; Ἀλαγθάδνκαη γὰξ, ἐπεηδὴ ἀθ' ὏κ῵λ ηὸ παξάδεηγκα ζρε῔λ ν὎θ ἔρνκελ, ἐπ' ἐθείλελ ηὴλ ὏πόζεζηλ ηὸλ ιόγνλ ἀγαγε῔λ. Πνηε῔ δὲ α὎ηὸ θαὶ ὁ Παῦινο νὓησ ιέγσλ· Εἶηα ηνὺο κὲλ η῅ο ζαξθὸο ἟κ῵λ παηέξαο εἴρνκελ παηδεπηὰο, θαὶ ἐλεηξεπόκεζα. Μ᾵ιινλ δὲ ἐθε῔λν ε὎θαηξόηεξνλ εἮπε῔λ, θεζὶλ, ὅπεξ Ῥσκαίνηο· Ὥζπεξ, θεζὶ, παξεζηήζαηε 59.431 ηὰ κέιε ὏κ῵λ δνῦια ηῆ ἀθαζαξζίᾳ θαὶ ηῆ ἀλνκίᾳ εἮο ηὴλ ἀλνκίαλ· νὓησ παξαζηήζαηε ηὰ κέιε ὏κ῵λ δνῦια ηῆ δηθαηνζύλῃ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ἟κε῔ο ζαῤῥνῦληεο ἑπόκεζα ηνῦ παξαδείγκαηνο. Ο὎ρ ὁξᾶο ηνίλπλ ηνὺο ἐξ῵ληαο, πόζα νὕηνη πνξλ῵λ γπλαηθ῵λ πεξηθαηόκελνη πάζρνπζη δεηλὰ, ῥαπηδόκελνη, ηππηόκελνη, γειώκελνη, ζξππηνκέλεο ἀλερόκελνη πόξλεο, ἀπνζηξεθνκέλεο, κπξία ὏βξηδνύζεο; Ἀιι' ὅκσο θἂλ ἅπαμ ἟δύ ηη θαὶ ἣκεξνλ ἴδσζηλ, πάληα α὎ην῔ο ἐλ ε὎πξαγίᾳ, θαὶ πάληα νἴρεηαη ηὰ πξόηεξα, θαὶ πάληα ἐμ ν὎ξίσλ θέξεηαη, θἂλ πελία, θἂλ λόζνο, θἂλ ὁηηνῦλ ηνύηνηο ἕηεξνλ. Σὸλ γὰξ βίνλ ηὸλ ἑαπη῵λ ηίζεληαη ἄζιηόλ ηε θαὶ καθάξηνλ, ὡο ἂλ ηὴλ ἐξσκέλελ ἔρσζη πξὸο α὎ηνὺο δηαθεηκέλελ. Καὶ ν὎ δόμαλ ἴζαζηλ ἀλζξσπίλελ, ν὎θ ἀηηκίαλ· ἀιιὰ, θἂλ ὏βξίδῃ ηηο, ὏πὸ η῅ο πνιι῅ο ἟δνλ῅ο θαὶ η῅ο παξ' ἐθείλεο ε὎εκεξίαο ἅπαληα θέξνπζη ῥᾳδίσο· ἐθείλε δὲ θἂλ ινηδνξήζεηαη, θἂλ εἮο ηὸ πξόζσπνλ πηύζῃ, ῥόδνηο βάιιεζζαη λνκίδνπζη ηαῦηα πάζρνληεο. Καὶ ηί ζαπκαζηὸλ, εἮ πεξὶ α὎ηὴλ νὓησ δηάθεηληαη; Καὶ γὰξ ηὴλ νἮθίαλ ηὴλ ἐθείλεο παζ῵λ εἶλαη ιακπξνηέξαλ λνκίδνπζη, θἂλ πειίλε ᾖ, θἂλ θαηαπίπηνπζα. Καὶ ηί ιέγσ ηνὺο

ηνίρνπο; Καὶ γὰξ ηνὺο ηόπνπο α὎ηνὺο, ἔλζα δηαηξίβνπζηλ ἐλ ἑζπέξᾳ, ὁξ῵ληεο δηαλίζηαληαη. ἖ληαῦζα δέ κνη δόηε ινηπὸλ ηὸ ἀπνζηνιηθὸλ εἮπε῔λ. Καζάπεξ ἐθε῔λόο θεζηλ· Ὥζπεξ παξεζηήζαηε ηὰ κέιε ὏κ῵λ δνῦια ηῆ ἀθαζαξζίᾳ, νὓησ παξαζηήζαηε ηὰ κέιε ὏κ῵λ ηῆ δηθαηνζύλῃ· ηὸλ α὎ηὸλ ηξόπνλ θἀγὼ ιέγσ· ὡο ἞γαπήζακελ ηαύηαο, ἀγαπήζσκελ ἀιιήινπο, θαὶ ν὎δὲλ δεηλὸλ ἟γεζόκεζα πάζρεηλ. Καὶ ηί ιέγσ ἀιιήινπο· νὓησο ἀγαπήζσκελ ηὸλ Θεόλ. ἖θξίμαηε ἀθνύζαληεο, ὅηη ηνζνῦηνλ ἀπαηη῵ κέηξνλ ἀγάπεο ἐπὶ Θενῦ, ὅζνλ πεξὶ ηὴλ πόξλελ ἐπεδεημάκεζα; Ἀιι' ἐγὼ θξίηησ, ὅηη ν὎δὲ ηνζνῦηνλ ἐπηδεηθλύκεζα. Καὶ, εἮ βνύιεζζε, ἐπεμέιζσκελ ηῶ ιόγῳ, εἮ θαὶ ζθόδξα θνξηηθὸλ ηὸ ιεγόκελνλ. ἧ ἐξσκέλε ην῔ο ἐξ῵ζηλ ν὎δὲλ ὏πηζρλε῔ηαη ρξεζηὸλ, ἀιι' ἀηηκίαλ, θαὶ αἮζρύλελ, θαὶ ὓβξηλ. Σνῦην γὰξ εἶλαη πνηε῔ ηὸ πξνζεδξεύεηλ πόξλῃ γπλαηθὶ, θαηαγέιαζηνλ, αἮζρξὸλ, ἄηηκνλ. ὇ δὲ Θεὸο ν὎ξαλὸλ, θαὶ ηὰ ἐλ ν὎ξαλν῔ο ἐπαγγέιιεηαη ἀγαζὰ, θαὶ πἯνὺο ἟κ᾵ο ἐπνίεζε, θαὶ ἀδειθνὺο ηνῦ Μνλνγελνῦο, θαὶ δ῵ληί ζνη κπξία παξέζρε, θαὶ ηειεπη῵ληη ἀλάζηαζηλ, θαὶ ηνζαῦηα ἐπαγγέιιεηαη δώζεηλ ἀγαζὰ, ὅζα κεδὲ ἐλλν῅ζαη δπλαηὸλ, θαὶ ηηκίνπο θαὶ αἮδεζίκνπο ἟κ᾵ο πνηε῔. Καὶ πάιηλ, ἐθείλε δαπαλᾶλ ἀλαγθάδεη πάληα ηὰ α὎η῵λ εἮο βάξαζξνλ θαὶ ἀπώιεηαλ· ὁ δὲ Θεὸο ζπείξεηλ θειεύεη ηὸλ ν὎ξαλὸλ, θαὶ ἑθαηνληαπιαζίνλα δίδσζη, θαὶ δσὴλ αἮώληνλ. Πάιηλ, ἐθείλε ὡο ἀλδξαπόδῳ θέρξεηαη ηῶ θηινῦληη, ηπξάλλνπ παληὸο ραιεπώηεξνλ ἐπηηάηηνπζα· ὁ δὲ Θεόο θεζηλ, Ο὎θέηη ιέγσ ὏κ᾵ο δνύινπο, ἀιιὰ θίινπο. εʹ. Εἴδεηε ηὴλ ὏πεξβνιὴλ θαὶ η῵λ ἐληαῦζα θαθ῵λ, θαὶ η῵λ ἀγαζ῵λ η῵λ ἐθε῔ζελ; Σί νὔλ ηὰ κεηὰ ηαῦηα; Σαύηεο κὲλ ἕλεθελ θαὶ ἀγξππλνῦζη πνιινὶ, θαὶ ἅπεξ ἂλ ἐπηηάμῃ, κεηὰ πξνζπκίαο ὏παθνύνπζη, θαὶ νἮθίαλ ἀθη᾵ζη, θαὶ παηέξα, θαὶ κεηέξα, θαὶ θίινπο, θαὶ ρξήκαηα, θαὶ πξνζηαζίαλ, θαὶ πάληα ἐλ ἀπνξίᾳ θαὶ ἐξεκίᾳ ηὰ α὎η῵λ· ηνῦ δὲ Θενῦ πνιιάθηο ἕλεθελ, κ᾵ιινλ δὲ ἟κ῵λ α὎η῵λ ἕλεθελ, ν὎δὲ ηξίηελ κν῔ξαλ ἀλαι῵ζαη αἯξνύκεζα η῵λ ὄλησλ, ἀιιὰ πεηλ῵ληα ὁξ῵ληεο πεξηνξ῵κελ, θαὶ 59.432 παξαηξέρνκελ γπκλὸλ, θαὶ ν὎δὲ ιόγνπ κεηαδίδνκελ. ἖θείλεο δὲ θἂλ ζεξαπαηλίδα ἴδσζηλ νἯ ἐξαζηαὶ, θαὶ βάξβαξνλ, ἐλ κέζῃ ηῆ ἀγνξᾶ ἑζη῵ηεο, ὥζπεξ ἐγθαιισπηδόκελνη, θαὶ ἀγαιιόκελνη δηαιέγνληαη, καθξ῵λ ιόγσλ ἀλειίηηνληεο δηαύινπο· θαὶ ν὎δὲλ εἶλαη ηὸλ βίνλ πάληα λνκίδνπζη δη' α὎ηὴλ, ν὎θ ἄξρνληαο, ν὎ βαζηιείαλ (θαὶ ἴζαζηλ ὅζνη ηνῦ λνζήκαηνο εἮιήθαζη πε῔ξαλ)· θαὶ ράξηλ ἔρνπζη πιείνλα ἐπηηαηηνύζῃ, ἠ δνπιεύνπζηλ ἑηέξνηο. Ἆξ' ν὎θ εἮθόησο γέελλα; ἆξ' ν὎θ εἮθόησο κπξίαη θνιάζεηο; Ἀλαλήςσκελ ηνίλπλ, θαὶ παξάζρσκελ ηῆ ηνῦ Θενῦ δηαθνλίᾳ θἂλ ηνζνῦηνλ, θἂλ ηὸ ἣκηζπ κέξνο, νὕ ηῆ πόξλῃ παξέρνπζηλ ἕηεξνη, θἂλ ηὸ ηξίηνλ. Σάρα θξίηηεηε πάιηλ; θαὶ γὰξ θαὶ α὎ηόο. Ἀιι' ν὎θ ἞βνπιόκελ ἐπὶ η῵λ ιόγσλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἐπὶ η῵λ πξαγκάησλ θξίηηεηλ ὏κ᾵ο. Νῦλ δὲ ἐληαῦζα κὲλ ἟κ῔λ ἟ θαξδία ζπζηέιιεηαη, ἐμειζόληεο δὲ πάληα ῥίπηνκελ. Σί νὔλ ηὸ θέξδνο; Ἂλ κὲλ γὰξ ἐθε῔ δέῃ ρξήκαηα ἀλαιίζθεηλ, ν὎δεὶο πελίαλ ὀδύξεηαη, ἀιιὰ θαὶ δαλεηζάκελνο ἔδσθε πνιιάθηο ἁινύο· ἐληαῦζα δὲ, ἐὰλ ἐιεεκνζύλεο κλεζζ῵κελ, πα῔δαο, θαὶ γπλα῔θαο, θαὶ νἮθίαλ, θαὶ πξνζηαζίαλ, θαὶ κπξίαο πξνθάζεηο ἟κ῔λ πξνβάιινληαη. Ἀιι' ἟δνλὴ πνιιὴ, θεζὶλ, ἐθε῔. Σνῦην γάξ ἐζηηλ ὃ ζξελ῵ θαὶ ὀδύξνκαη. Σί νὔλ, ἐὰλ δείμσ κείδνλα ἐληαῦζα ηὴλ ἟δνλήλ; ἖θε῔ κὲλ γὰξ ν὎ κηθξὸλ ὏πνηέκλεηαη η῅ο ἟δνλ῅ο ἟ αἮζρύλε, θαὶ ἟ ὓβξηο, θαὶ ἟ δαπάλε, δεύηεξνλ ὁ πόιεκνο θαὶ ἟ ἀπέρζεηα· ἐληαῦζα δὲ ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ. Σί γὰξ η῅ο ἟δνλ῅ο ηαύηεο ἴζνλ, εἮπέ κνη, θαζ῅ζζαη πξνζδνθ῵ληα ηὸλ ν὎ξαλὸλ θαὶ ηὴλ ἐθε῔ βαζηιείαλ, θαὶ ηὴλ ιακπξόηεηα η῵λ ἁγίσλ, θαὶ ηὴλ δσὴλ ηὴλ ἀηειεύηεηνλ; Ἀιιὰ ηαῦηα ἐλ πξνζδνθίαηο, θεζὶλ, ἐθε῔λα δὲ ἐλ πείξᾳ. Πνίᾳ πείξᾳ; Βνύιεη θαὶ ἐληαῦζα ηὰ ἐλ πείξᾳ εἴπσ; ἖λλόεζνλ πόζεο ἐιεπζεξίαο ἀπνιαύεηο, θαὶ π῵ο ν὎δέλα δέδνηθαο ν὎δὲ ηξέκεηο ἀξεηῆ ζπδ῵λ, ν὎θ ἐρζξὸλ, ν὎θ ἐπίβνπινλ, ν὎ ζπθνθάληελ, ν὎ ηὸλ παξαδνθηκνῦληα, ν὎θ ἀληεξαζηὴλ, ν὎ δειόηππνλ, ν὎ πελίαλ, ν὎ λόζνλ, ν὎θ ἄιιν η῵λ ἀλζξσπίλσλ ν὎δέλ· ἐθε῔ δὲ, θἂλ κπξία θαηὰ γλώκελ γέλεηαη, θαὶ ὥζπεξ ἐθ πεγ῵λ ὁ πινῦηνο ἐπηῤῥέῃ, ὁ η῵λ ἀληεξαζη῵λ πόιεκνο, θαὶ αἯ

ἐπηβνπιαὶ, θαὶ νἯ ιόρνη πάλησλ ἀζιηώηεξνλ πνηήζεη ηνῦ κεη' ἐθείλσλ πιπλνκέλνπ ηὸλ βίνλ. Σ῅ο γὰξ θαηαπηύζηνπ ζξππηνκέλεο ἐθείλεο θαὶ ηξπθώζεο, ἀλάγθε ηὸλ πόιεκνλ ἀλαῤῥηπίδεζζαη εἮο ηὴλ ἐθείλεο ἀξέζθεηαλ. Σνῦην νὔλ κπξίσλ ζαλάησλ ραιεπώηεξνλ θαὶ πάζεο ἀθνξεηόηεξνλ ηηκσξίαο. Ἀιι' ν὎θ ἐληαῦζα ηνηνῦηνλ ν὎δέλ. ὇ γὰξ θαξπὸο, θεζὶ, ηνῦ Πλεύκαηνο, ἀγάπε, ραξὰ, εἮξήλε. Ο὎δακνῦ πόιεκνο, ν὎δὲ ρξεκάησλ ἄθαηξνο δαπάλε, ν὎δὲ ὀλείδε κεηὰ δαπάλεο· θἂλ ὀβνιὸλ δῶο, θἂλ ἄξηνλ, θἂλ πνηήξηνλ ςπρξνῦλ, πνιιήλ ζνη ηὴλ ράξηλ εἴζεηαη, θαὶ ν὎δὲλ ἐπὶ ηό ζε δαθε῔λ, θαὶ ιππ῅ζαη πνηε῔, ἀιιὰ πάληα ὥζηε πνη῅ζαί ζε ἔλδνμνλ, θαὶ πάζεο ἀπαιιάμαη αἮζρύλεο. Σίλα νὔλ ἕμνκελ ἀπνινγίαλ, πνίαλ ζπγγλώκελ, ηαῦηα κὲλ ἀθηέληεο, ην῔ο δὲ ἐλαληίνηο ἑαπηνὺο ἐθδηδόληεο, θαὶ εἮο ηὴλ ηνῦ ππξὸο θάκηλνλ ηὴλ θαηνκέλελ ἑθόληεο ἑαπηνὺο ἐθβάιινληεο; ∆ηὸ παξαθαι῵ ηνὺο ηὰ ηνηαῦηα λνζνῦληαο ἀλαθηήζαζζαη ἑαπηνὺο, θαὶ πξὸο ηὴλ ὏γείαλ ἐπαλαγαγε῔λ, κεδὲ ἀθηέλαη εἮο ἀπόγλσζηλ ἐκπεζε῔λ. ἖πεὶ θαὶ ὁ πἯὸο ἐθε῔λνο πνιιῶ ραιεπώηεξα ηνύησλ ἔπαζελ· ἀιι' ἐπεηδὴ πξὸο ηὸλ νἶθνλ ἐπαλ῅ιζε ηὸλ παηξῶνλ, θαὶ ἐπὶ η῅ο πξνηέξαο ἐγέλεην ηηκ῅ο, θαὶ ηνῦ δηαπαληὸο ε὎δνθηκήζαληνο ἐθάλε ιακπξόηεξνο. Σνῦηνλ γὰξ ἟κε῔ο δειώζσκελ, θαὶ πξὸο 59.433 ηὸλ Παηέξα ἐπαλειζόληεο, ὀςὲ γνῦλ πνηε η῅ο αἮρκαισζίαο ἀπνζη῵κελ ἐθείλεο, θαὶ πξὸο ηὴλ ἐιεπζεξίαλ ἑαπηνὺο κεηαγάγσκελ, ἵλα θαὶ η῅ο βαζηιείαο η῵λ ν὎ξαλ῵λ 59.434 ἀπνιαύζσκελ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.433 ΟΜΘΛΘΑ Πʹ. Σαῦηα ἐιάιεζελ ὁ Ἰεζνῦο, θαὶ ἐπ῅ξε ηνὺο ὀθζαι κνὺο α὎ηνῦ εἮο ηὸλ ν὎ξαλὸλ, θαὶ εἶπε· Πάηεξ, ἐιήιπζελ ἟ ὥξα, δόμαζόλ ζνπ ηὸλ ΤἯὸλ, ἵλα θαὶ ὁ ΤἯόο ζνπ δνμάζῃ ζε. αʹ. ὇ πνηήζαο θαὶ δηδάμαο, θεζὶλ, νὕηνο κέγαο θιεζήζεηαη ἐλ ηῆ βαζηιείᾳ η῵λ ν὎ξαλ῵λ· θαὶ κάια εἮθόησο. Σὸ κὲλ γὰξ δηὰ ῥεκάησλ θηινζνθε῔λ, εὒθνινλ· ἟ δὲ δηὰ η῵λ ἔξγσλ ἐπίδεημηο, γελλαίνπ ηηλὸο θαὶ κεγάινπ. ∆ηὸ θαὶ ὁ Υξηζηὸο πεξὶ ἀλεμηθαθίαο δηαιεγόκελνο, κέζνλ ἑαπηὸλ πξνηίζεζη, θειεύσλ ἐθε῔ζελ ιακβάλεηλ ηὰ ὏πνδείγκαηα. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ κεηὰ ηὴλ παξαίλεζηλ ηαύηελ ἐπὶ ε὎ρὴλ ηξέπεηαη, παηδεύσλ ἟κ᾵ο ἐλ ην῔ο πεηξαζκν῔ο πάληα ἀθέληαο ἐπὶ ηὸλ Θεὸλ θαηαθεύγεηλ. ἖πεηδὴ γὰξ εἶπελ, ἖λ ηῶ θόζκῳ ζιίςηλ ἕμεηε, θαὶ θαηέζεηζελ α὎η῵λ ηὰο ςπρὰο, δηὰ η῅ο ε὎ρ῅ο ἀλίζηεζη πάιηλ. Ὡο γὰξ ἀλζξώπῳ ηέσο πξνζε῔ρνλ. Καὶ δη' ἐθείλνπο ηαῦηα πνηε῔, ὥζπεξ νὔλ θαὶ ἐπὶ Λαδάξνπ, θαὶ ιέγεη ηὴλ αἮηίαλ, ὅηη ∆ηὰ ηὸλ ὄρινλ ηὸλ παξεζη῵ηα εἶπνλ, ἵλα πηζηεύζσζηλ, ὅηη ζύ κε ἀπέζηεηιαο. Ναὶ, θεζίλ· ἀιι' ἐπὶ κὲλ η῵λ Ἰνπδαίσλ εἮθόησο ηαῦηα ἐγίλεην· ἐπὶ δὲ η῵λ καζεη῵λ ηίλνο ἕλεθελ; Καὶ ἐπὶ η῵λ καζεη῵λ εἮθόησο. ΟἯ γὰξ κεηὰ ηνζαῦηα ιέγνληεο, Νῦλ νἴδακελ, ὅηη πάληα νἶδαο, κάιηζηα πάλησλ βεβαησζ῅λαη ἐδένλην. Ἄιισο δὲ, ν὎δὲ ε὎ρὴλ ὁ ε὎αγγειηζηὴο ηὸ πξ᾵γκα θαιε῔· ἀιιὰ ηί θεζηλ; Ἤξε ηνὺο ὀθζαικνὺο α὎ηνῦ εἮο ηὸλ ν὎ξαλὸλ, θαὶ δηάιεμηλ α὎ηὸ πξὸο ηὸλ Παηέξα κ᾵ιινλ εἶλαί θεζηλ. ΕἮ δὲ ἀιιαρνῦ ιέγεη ε὎ρὴλ, θαὶ δείθλπζηλ α὎ηὸλ πνηὲ κὲλ ἐπὶ γόλαηα θακπηόκελνλ, πνηὲ δὲ ηνὺο ὀθζαικνὺο εἮο ηὸλ ν὎ξαλὸλ αἴξνληα, κὴ ζνξπβεζῆο. ∆ηὰ γὰξ ηνύησλ παηδεπόκεζα ηὸ ἐθηελὲο ηὸ ἐλ ηα῔ο δεήζεζηλ, ἵλα θαὶ ἑζη῵ηεο ἀλαβιέπσκελ, κὴ ην῔ο ὀθζαικν῔ο η῅ο ζαξθὸο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ η῅ο δηαλνίαο· θαὶ ἵλα θάκπησκελ ηὰ γόλαηα, ηὴλ ἑαπη῵λ θαξδίαλ ζπληξίβνληεο. Ἤιζε γὰξ ὁ Υξηζηὸο, ν὎ρ ἑαπηὸλ δε῔μαη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἀξεηὴλ παηδεύζσλ ἄθαηνλ. Σὸλ δὲ παηδεύνληα ν὎ δηὰ ῥεκάησλ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ δηὰ πξαγκάησλ παηδεύεηλ ρξή. Ἀθνύζσκελ ηνίλπλ ηί θεζηλ ἐληαῦζα· Πάηεξ, ἐιήιπζελ ἟ ὥξα, δόμαζόλ ζνπ ηὸλ ΤἯὸλ, ἵλα θαὶ ὁ ΤἯόο ζνπ δνμάζῃ ζε. Πάιηλ δείθλπζηλ ἟κ῔λ ὅηη ν὎θ ἄθσλ ἐπὶ ηὸλ

ζηαπξὸλ ἔξρεηαη. Π῵ο γὰξ, ὁ θαὶ ε὎ρόκελνο ηνῦην γελέζζαη, θαὶ δόμαλ ηὸ πξ᾵γκα θαι῵λ, ν὎θ α὎ηνῦ κόλνπ ηνῦ ζηαπξνπκέλνπ, ἀιιὰ θαὶ ηνῦ Παηξόο; ἖πεὶ θαὶ νὓησο ἐγέλεην· ν὎ γὰξ ὁ ΤἯὸο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ὁ Παηὴξ ἐδνμάζζε. Πξὸ κὲλ γὰξ ηνῦ ζηαπξνῦ ν὎δὲ Ἰνπδα῔νη α὎ηὸλ ᾔδεζαλ· Ἰζξαὴι γάξ κε, θεζὶλ, ν὎θ ἔγλσ· κεηὰ δὲ ηὸλ ζηαπξὸλ ἟ νἮθνπκέλε ἅπαζα πξνζέδξακελ. Εἶηα ιέγεη θαὶ ηὸλ ηξόπνλ η῅ο δόμεο, θαὶ π῵ο α὎ηὸλ δνμάζεη. Καζὼο ἔδσθαο α὎ηῶ ἐμνπζίαλ πάζεο ζαξθὸο, ἵλα π᾵λ, ὃ δέδσθαο α὎ηῶ, κὴ ἀπόιεηαη. Σὸ γὰξ ε὎εξγεηε῔λ ἀεὶ, ηῶ Θεῶ δόμα. Σί δέ ἐζηη, Καζὼο ἔδσθαο α὎ηῶ ἐμνπζίαλ πάζεο ζαξθόο; Σέσο δείθλπζηλ, ὅηη ν὎θ εἮο Ἰνπδαίνπο κόλνπο ηὰ ηνῦ θεξύγκαηόο ἐζηη ζπλεζηαικέλα, ἀιιὰ θαὶ εἮο ηὴλ νἮθνπκέλελ ἐθηείλεηαη π᾵ζαλ, θαὶ πξνθαηαβάιιεηαη πξννίκηα η῵λ ἐζλ῵λ. ἖πεηδὴ γὰξ εἶπελ· ΕἮο ὁδὸλ ἐζλ῵λ κὴ ἀπέιζεηε· κέιιεη δὲ κεηὰ ηαῦηα ιέγεηλ, Πν 59.434 ξεπζέληεο καζεηεύζαηε πάληα ηὰ ἔζλε, δείθλπζη θαὶ ηὸλ Παηέξα ηνῦην βνπιόκελνλ. ΢θόδξα γὰξ ηνῦην ἐζθαλδάιηδελ Ἰνπδαίνπο, θαὶ ηνὺο καζεηὰο δέ. Ο὎δὲ γὰξ κεηὰ ηαῦηα ε὎θόισο ἞λείρνλην η῵λ ἐζλ῵λ ἅπηεζζαη, ἕσο ηὴλ ηνῦ Πλεύκαηνο ἔιαβνλ δηδαζθαιίαλ· θαὶ γὰξ ν὎ κηθξὸλ ζθάλδαινλ ἐληεῦζελ Ἰνπδαίνηο ἐγίλεην. Μεηὰ νὔλ ηὴλ ηνζαύηελ ηνῦ Πλεύκαηνο ἐπίδεημηλ, εἮο ηὰ Ἱεξνζόιπκα παξαγελόκελνο ὁ Πέηξνο, κόιηο ἴζρπζελ ηὰ ἐγθιήκαηα δηαθπγε῔λ, εἮπὼλ ηὰ θαηὰ ηὴλ ζηλδόλα. Σί δέ ἐζηηλ, Ἔδσθαο α὎ηῶ ἐμνπζίαλ πάζεο ζαξθόο; Πόηε ἄξα ηὴλ ἐμνπζίαλ ηαύηελ ἔιαβελ, ἐξήζνκαη ηνὺο αἯξεηηθνύο; πξὸ ηνῦ πιάζαη α὎ηνὺο, ἠ κεηὰ ηὸ πιάζαη; Α὎ηὸο κὲλ γάξ θεζη, κεηὰ ηὸ ζηαπξσζ῅λαη θαὶ ἀλαζη῅λαη. Σόηε γνῦλ ιέγεη· ἖δόζε κνη π᾵ζα ἐμνπζία. Πνξεπζέληεο καζεηεύζαηε πάληα ηὰ ἔζλε. Σί νὔλ; ν὎θ εἶρελ ἐμνπζίαλ η῵λ ἔξγσλ η῵λ ἑαπηνῦ· ἀιι' ἐπνίεζε κὲλ α὎ηνὺο, ἐμνπζίαλ δὲ α὎η῵λ ν὎θ εἶρε κεηὰ ηὸ πνη῅ζαη; Καὶ κὴλ θαίλεηαη πάληα α὎ηὸο πνη῵λ, θαὶ ἐλ ην῔ο ἄλσ ρξόλνηο, θαὶ ηνὺο κὲλ θνιάδσλ ὡο ἁκαξηάλνληαο, ηνὺο δὲ δηνξζνύκελνο ἐπηζηξέθνληαο (Ο὎ κὴ θξύςσ γὰξ, θεζὶλ, ἀπὸ ηνῦ παηδόο κνπ Ἀβξαὰκ, ὃ ἐγὼ κέιισ πνηε῔λ)· ηνὺο δὲ θαὶ ηηκ῵λ ὡο θαηνξζνῦληαο. Εἶηα ηόηε κὲλ εἶρε, λῦλ δὲ ἀπώιεζε, θαὶ πάιηλ ἔιαβε; Καὶ πν῔νο ἂλ ηαῦηα δαίκσλ ἐθζέγμαην; ΕἮ δὲ ἟ α὎ηὴ ἐμνπζία θαὶ ηόηε θαὶ λῦλ (Ὥζπεξ ὁ Παηὴξ ἐγείξεη, θεζὶ, ηνὺο λεθξνὺο θαὶ δσνπνηε῔, νὓησ θαὶ ὁ ΤἯὸο νὑο ζέιεη δσνπνηε῔), ηί ἐζηη ηὸ εἮξεκέλνλ; Ἔκειιελ α὎ηνὺο πέκπεηλ εἮο ηὰ ἔζλε· ἵλ' νὔλ κὴ λνκίζσζη θαηλνηνκίαλ εἶλαη δηὰ ηὸ ιέγεηλ, Ο὎θ ἀπεζηάιελ εἮ κὴ εἮο ηὰ πξόβαηα ηὰ ἀπνισιόηα νἴθνπ Ἰζξαὴι, δείθλπζη θαὶ ηῶ Παηξὶ ηνῦην δνθνῦλ. ΕἮ δὲ κεηὰ πνιι῅ο α὎ηὸ η῅ο ε὎ηειείαο θζέγγεηαη, ζαπκαζηὸλ ν὎δέλ· νὓησ γὰξ θἀθείλνπο ᾠθνδόκεη ηόηε, θαὶ ηνὺο κεηὰ ηαῦηα· θαὶ ὅπεξ εἶπνλ, ἀεὶ ηῆ η῅ο ε὎ηειείαο ὏πεξβνιῆ ζθόδξα ἔπεηζελ ὅηη ζπγθαηαβάζεσο ἤλ ηὰ εἮξεκέλα. βʹ. Σί δέ ἐζηη, Πάζεο ζαξθόο; Ο὎ γὰξ δὴ πάληεο ἐπίζηεπζαλ. Καὶ κὴλ, ηὸ α὎ηνῦ κέξνο, πάληεο ἐπίζηεπζαλ· εἮ δὲ κὴ πξνζε῔ρνλ ην῔ο ιεγνκέλνηο, ν὎ ηνῦ δηδάζθνληνο ηὸ ἔγθιεκα, ἀιιὰ η῵λ κὴ δερνκέλσλ. Ἵλα π᾵λ, ὃ δέδσθαο α὎ηῶ, δῶ α὎ην῔ο δσὴλ αἮώληνλ. ΕἮ δὲ θαὶ ἐληαῦζα ἀλζξσπηλώηεξνλ θζέγγεηαη, κὴ ζαπκάζῃο. Σ῵λ ηε γὰξ εἮξεκέλσλ αἮηη῵λ ἕλεθελ ηνῦην πνηε῔, θαὶ θπιαηηόκελνο ἀεὶ ηὸ α὎ηόο ηη πεξὶ ἑαπηνῦ ιέγεηλ κέγα, ἐπεηδὴ ηνῦην πξνζίζηαην ην῔ο ἀθξνσκέλνηο, δηὰ ηὸ κεδὲλ κέγα πεξὶ α὎ηνῦ θαληάδεζζαη ηέσο. ὇ γνῦλ Ἰσάλλεο, ὅηαλ ἐμ νἮθείνπ θζέγγεηαη πξνζώπνπ, ν὎ρ νὓησ πνηε῔, ἀιι' ἐπὶ ηὸ ὏ςειόηεξνλ ἀλάγεη ηὸλ ιόγνλ, νὓησ ιέγσλ· Πάληα δη' α὎ηνῦ ἐγέλεην, θαὶ ρσξὶο α὎ηνῦ ἐγέλεην ν὎δὲ ἕλ· θαὶ ὅηη Ζσὴ ἤλ, θαὶ ὅηη Φ῵ο ἤλ, θαὶ ὅηη ΕἮο ηὰ ἴδηα ἤιζελ· ν὎ρ ὅηη ν὎θ εἶρελ ἐμνπζίαλ, εἮ κὴ ἔιαβελ· ἀιι' ὅηη θαὶ ἑηέξνηο ἔδσθελ ἖μνπζίαλ ηνῦ γελέζζαη ηέθλα Θενῦ. Καὶ ὁ Παῦινο ὁκνίσο ἴζνλ α὎ηὸλ ιέγεη ηῶ Θε῵. 59.435 Α὎ηὸο δὲ ἀλζξσπηλώηεξνλ αἮηε῔ νὓησ ιέγσλ· Ἵλα π᾵λ, ὃ δέδσθαο α὎ηῶ, δῶ α὎ην῔ο δσὴλ αἮώληνλ. Αὓηε δέ ἐζηηλ ἟ αἮώληνο δσὴ, ἵλα γηλώζθσζί ζε ηὸλ κόλνλ ἀιεζηλὸλ Θεὸλ, θαὶ ὃλ ἀπέζηεηιαο Ἰεζνῦλ Υξηζηόλ. Μόλνλ ἀιεζηλὸλ Θεὸλ, πξὸο ἀληηδηαζηνιὴλ η῵λ ν὎θ ὄλησλ ζε῵λ θεζη. Καὶ γὰξ εἮο ηὰ ἔζλε α὎ηνὺο πέκπεηλ ἔκειιελ. ΕἮ δὲ ν὎θ ἀλέμνληαη, ἀιιὰ δηὰ ηνῦην κόλνλ ἐθβάιινπζη ηνῦ εἶλαη ἀιεζηλὸλ

Θεὸλ ηὸλ ΤἯὸλ, νὓησ πξντόληεο θαὶ ηὸ Θεὸλ εἶλαη ἐθβάιινπζη. Καὶ γάξ θεζη· Σὴλ δόμαλ ηὴλ παξὰ ηνῦ κόλνπ Θενῦ ν὎ δεηε῔ηε. Σί νὔλ; ν὎θ ἔζηαη Θεὸο ὁ ΤἯόο; ΕἮ δὲ Θεὸο ὁ ΤἯὸο, θαὶ κόλνπ ηνῦ Παηξὸο ιεγνκέλνπ, εὒδεινλ ὅηη θαὶ ἀιεζηλὸο, θαὶ κόλνπ ἀιεζηλνῦ θαινπκέλνπ. Σί δέ; ὅηαλ ιέγῃ Παῦινο· Ἠ κόλνο ἐγὼ θαὶ Βαξλάβαο; ἆξα ἐθβάιιεη ηὸλ Βαξλάβαλ; Ο὎δακ῵ο· ηὸ γὰξ, Μόλνο, πξὸο ἀληηδηαζηνιὴλ ἑηέξσλ θε῔ηαη. ΕἮ δὲ ν὎θ ἀιεζηλὸο Θεὸο, π῵ο ἀιήζεηα; ἐπηπνιὺ γὰξ ηνῦ ἀιεζηλνῦ ἟ ἀιήζεηα δηαθέξεη. Σὸλ κὴ ἀιεζηλὸλ ἄλζξσπνλ εἶλαη ηί ἐξνῦκελ, εἮπέ κνη; ν὎ρὶ ν὎δὲ ἄλζξσπνλ; Οὓησο, εἮ ἀιεζηλὸο Θεὸο ν὎θ ἔζηηλ ὁ ΤἯὸο, π῵ο ἐζηη Θεόο; π῵ο δὲ ἟κ᾵ο ζενὺο πνηε῔ θαὶ πἯνὺο, κὴ ὢλ ἀιεζήο; Ἀιι' ὏πὲξ ηνύησλ ἀθξηβέζηεξνλ ἟κ῔λ ἐλ ἑηέξνηο εἴξεηαη· δηὸ η῵λ ἑμ῅ο ἐρώκεζα. ἖γώ ζε ἐδόμαζα ἐπὶ η῅ο γ῅ο. Και῵ο εἶπε, ἖πὶ η῅ο γ῅ο· ἐλ γὰξ ηῶ ν὎ξαλῶ δεδόμαζην, ἔλ ηε ηῆ θύζεη ηὴλ δόμαλ ἔρσλ, θαὶ παξὰ η῵λ ἀγγέισλ πξνζθπλνύκελνο. Ο὎ ηνίλπλ πεξὶ ἐθείλεο η῅ο δόμεο θεζὶ, η῅ο ηῆ ν὎ζίᾳ α὎ηνῦ ζπγθεθιεξσκέλεο (ἐθείλελ γὰξ ηὴλ δόμαλ, θἂλ κεδεὶο α὎ηὸλ δνμάζῃ, κέλεη πεπιεξσκέλελ ἔρσλ), ἀιιὰ ηαύηελ θεζὶ ηὴλ ἀπὸ η῅ο η῵λ ἀλζξώπσλ ιαηξείαο γηλνκέλελ. Ο὎θνῦλ θαὶ ηὸ, ∆όμαζόλ κε, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ. Καὶ ἵλα κάζῃο, ὅηη ηνῦηνλ ηὸλ ηξόπνλ η῅ο δόμεο θεζὶλ, ἄθνπζνλ η῵λ ἑμ῅ο· Σὸ ἔξγνλ ἐηειείσζα, ὃ δέδσθάο κνη ἵλα πνηήζσ α὎ηό. Καίηνη γε ἀξρὴλ ἔηη ηὸ πξ᾵γκα εἶρε, κ᾵ιινλ δὲ ν὎δὲ ἀξρήλ. Π῵ο νὔλ ιέγεη, ἖ηειείσζα; Ἠ ὅηη ηὸ ἐκαπηνῦ π᾵λ ἐπνίεζα· ἠ ὅηη ηὸ ἐζόκελνλ ὡο ἢδε γεγελεκέλνλ ιέγεη· ἠ ὃ κάιηζηα πάλησλ ἐζηὶλ εἮπε῔λ, ὅηη ηὸ π᾵λ ἤλ ἢδε γεγελεκέλνλ ηῶ ηὴλ ῥίδαλ η῵λ ἀγαζ῵λ θαηαβεβι῅ζζαη, ᾗ πάλησο ἐμ ἀλάγθεο ἔκειινλ ἕςεζζαη νἯ θαξπνὶ, θαὶ ηὸ ην῔ο κέιινπζη κεηὰ ηαῦηα γίλεζζαη, α὎ηὸλ παξε῔λαη θαὶ ζπλεθάπηεζζαη. ∆ηὰ ηνῦην πάιηλ ζπγθαηαβαηηθ῵ο θεζηλ. Ὃ ἔδσθάο κνη. ΕἮ γὰξ δὴ πεξηέκελελ ἀθνῦζαη θαὶ καζε῔λ, πνιὺ ηαῦηα η῅ο δόμεο α὎ηνῦ ἀπνδένληα ἂλ εἴε. Ὅηη γὰξ ἐμ νἮθείαο ἐπὶ ηνῦην γλώκεο ἤιζε, πνιιαρόζελ δ῅ινλ. Ὡο ὅηαλ ιέγῃ Παῦινο, ὅηη Οὓησο ἞γάπεζελ ἟κ᾵ο, ὥζηε παξαδνῦλαη ἑαπηὸλ ὏πὲξ ἟κ῵λ· θαὶ, ἗απηὸλ ἐθέλσζελ, κνξθὴλ δνύινπ ιαβώλ· θαὶ πάιηλ, Καζὼο ἞γάπεζέ κε ὁ Παηὴξ, θἀγὼ ἞γάπεζα ὏κ᾵ο. ∆όμαζόλ κε ζὺ, Πάηεξ, παξὰ ζεαπηῶ ηῆ δόμῃ, ᾗ εἶρνλ πξὸ ηνῦ ηὸλ θόζκνλ εἶλαη παξὰ ζνί. Καὶ πνῦ ἟ δόμα ἐθείλε; ἔζησ κὲλ γὰξ, παξὰ ἀλζξώπνηο εἮθόησο ἄδνμνο ἤλ δηὰ ηὸ πεξηθείκελνλ ἔλδπκα· π῵ο θαὶ παξὰ Θεῶ δνμαζζ῅λαη δεηε῔; Σί νὔλ ἐληαῦζά θεζη; Πεξὶ η῅ο νἮθνλνκίαο ὁ ιόγνο· ἐπεὶ νὒπσ δεδόμαζην η῅ο ζαξθὸο ἟ θύζηο, ν὎δὲ ἀθζαξζίαο ἀπνιαύζαζα, νὒηε ηνῦ ζξόλνπ θνηλσλήζαζα ηνῦ βαζηιηθνῦ. ∆ηὰ ηνῦην ν὎θ εἶπελ, ἖πὶ η῅ο γ῅ο, ἀιιὰ, Παξὰ ζνί. γʹ. Σαύηεο θαὶ ἟κε῔ο ἀπνιαπζόκεζα η῅ο δόμεο θαηὰ ηὸ ἟κέηεξνλ κέηξνλ, ἐὰλ λήθσκελ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ Παῦιόο θεζηλ· Εἴπεξ ζπκπάζρσκελ, ἵλα θαὶ ζπλδνμαζζ῵κελ. 59.436 Μπξίσλ ἄξα ἄμηνη δαθξύσλ νἯ, ηνζαύηεο πξνθεηκέλεο δόμεο, δηὰ λσζείαλ θαὶ ὓπλνλ ἐπηβνπιεύνληεο ἑαπην῔ο· θαὶ εἮ γέελλα κὴ ἤλ, ἀζιηώηεξνη πάλησλ, νἷο βαζηιεῦζαη παξὸλ θαὶ ζπλδνμαζζ῅λαη ηῶ ΤἯῶ ηνῦ Θενῦ, ηνζνύησλ ἑαπηνὺο ἀπνζηεξνῦληεο ἀγαζ῵λ. ΕἮ γὰξ θαηαθνπ῅λαη ἔδεη, εἮ γὰξ κπξίνπο ἀπνζαλε῔λ ζαλάηνπο, εἮ κπξίαο ἐπηδνῦλαη ςπρὰο, θαὶ ηνζαῦηα ζώκαηα θαζ' ἑθάζηελ ἟κέξαλ· ν὎θ ἔδεη ηνζαῦηα ὏πνζη῅λαη ὏πὲξ ηνζαύηεο δόμεο; Νῦλ δὲ ν὎δὲ ρξεκάησλ θαηαθξνλνῦκελ, ὧλπεξ ὓζηεξνλ θαὶ ἄθνληεο ἀπνζηεζόκεζα· ν὎ θαηαθξνλνῦκελ ρξεκάησλ, η῵λ κπξίνηο ἟κ᾵ο πεξηβαιιόλησλ θαθν῔ο, η῵λ ἐληαῦζα κελόλησλ, η῵λ ν὎ρ ἟κ῵λ. Σὰ γὰξ ν὎ρ ἟κ῵λ δηνηθνῦκελ, θἂλ παηξῶα ἔρσκελ. Ὅηαλ δὲ θαὶ γέελλα πξνζῆ, θαὶ ζθώιεμ ἀηειεύηεηνο, θαὶ ἄζβεζηνλ πῦξ, θαὶ βξπγκὸο ὀδόλησλ· π῵ο νἴζνκελ ηαῦηα; εἮπέ κνη. Μέρξη ηίλνο ν὎ δηαβιέπνκελ, ἀιι' εἮο κάραο θαζεκεξηλὰο, θαὶ θηινλεηθίαο, θαὶ ιόγνπο ἀλνλήηνπο ηὸ π᾵λ δαπαλ῵κελ, ηὴλ γ῅λ ηξέθνληεο, ηὸ ζ῵κα πηαίλνληεο, θαὶ η῅ο ςπρ῅ο ἀκεινῦληεο, η῵λ κὲλ ἀλαγθαίσλ ν὎δέλα πνηνύκελνη ιόγνλ, η῵λ δὲ πεξηηη῵λ θαὶ ἀλνλήησλ πνιιὴλ ηὴλ θξνληίδα; Καὶ ιακπξνὺο κὲλ νἮθνδνκνῦκελ ηάθνπο, θαὶ ὠλνύκεζα πνιπηειε῔ο νἮθίαο, θαὶ παληνδαπ῵λ νἮθεη῵λ ἀγέιαο πεξηζύξνκελ, θαὶ νἮθνλόκνπο δηαθόξνπο ἐπηλννῦκελ,

ἀγξ῵λ, νἮθη῵λ, ρξεκάησλ ἄξρνληαο, θαὶ ἄξρνληαο ἀξρόλησλ θαζηζη῵ληεο· η῅ο δὲ ςπρ῅ο ἞ξεκσκέλεο ν὎δεὶο ἟κ῔λ ιόγνο. Καὶ ηί ηνύησλ ἔζηαη ηὸ πέξαο; ν὎ρὶ κίαλ γαζηέξα πιεξνῦκελ; ν὎ρὶ ἓλ ζ῵κα πεξηβάιινκελ; ηίο ὁ πνιὺο η῵λ πξαγκάησλ ζόξπβνο; ηί δήπνηε, θαὶ δηαηί ηὴλ ςπρὴλ, ἡλ ἐιάρνκελ, θαηαθόπηνκελ, ζπαξάηηνκελ εἮο ηὴλ η῵λ ηνηνύησλ ιεηηνπξγίαλ, ραιεπὴλ ἑαπην῔ο ἐπηλννῦληεο δνπιείαλ; ὇ γὰξ πνιι῵λ δεόκελνο, πνιι῵λ δνῦιόο ἐζηη, θἂλ δνθῆ θξαηε῔λ ηνύησλ. ἖πεὶ θαὶ η῵λ νἮθεη῵λ δνῦιόο ἐζηηλ ὁ δεζπόηεο, θαὶ ζεξαπείαο ἕηεξνλ εἮζθέξεη ηξόπνλ κείδνλα· θαὶ ἄιισο δὲ δνῦινο, ρσξὶο ἐθείλσλ ν὎θ εἮο ἀγνξὰλ ἐκβαιε῔λ ηνικ῵λ. ν὎θ εἮο βαιαλε῔νλ, ν὎θ εἮο ἀγξόλ· νὕηνη δὲ πνιιάθηο ρσξὶο ἐθείλνπ παληαρνῦ πεξηίαζηλ. Ἀιι' ὁ δνθ῵λ εἶλαη θύξηνο, ἂλ κὴ παξ῵ζηλ νἯ δνῦινη, ν὎ ηνικᾶ πξνειζε῔λ νἴθνζελ, ἀιιὰ θἂλ πξνθύςῃ η῅ο νἮθίαο κόλνο, θαηαγέιαζηνλ ἑαπηὸλ εἶλαη λνκίδεη. Σάρα ηηλὲο γει῵ζηλ ἟κ᾵ο ηαῦηα ιέγνληαο· ἀιιὰ δη' α὎ηὸ κὲλ ηνῦην κπξίσλ δαθξύσλ ἄμηνη ἂλ εἶελ. Ὅηη γὰξ δνπιεία ηνῦην, ἟δέσο ἄλ ζε ἐξνίκελ· ἐβνύινπ δε῔ζζαη ηνῦ ηὸλ ςσκὸλ ηῶ ζηόκαηί ζνπ πξνζηηζέληνο, ἠ ηὴλ θύιηθα ην῔ο ρείιεζη πξνζάγνληνο; ν὎ρὶ δαθξύσλ ἐλόκηδεο ἀμίαλ εἶλαη ηὴλ δηαθνλίαλ ηαύηελ; Σί δὲ, εἮ βαζηαδόλησλ ηηλ῵λ ἐδένπ πξὸο ηὸ βαδίδεηλ δηελεθ῵ο, ν὎θ ἂλ ζεαπηὸλ ἐιεεηλὸλ θαὶ ἀζιηώηεξνλ ηαύηῃ πάλησλ ἐλόκηζαο; Ο὎θνῦλ θαὶ λῦλ νὓησ δηαθε῔ζζαη ἔδεη. Ο὎δὲλ γὰξ δηαθέξεη, εἴηε ὏πὸ ἀιόγσλ, εἴηε ὏πὸ ἀλζξώπσλ ηαῦηά ηηο πάζρεη. Σί δὲ, εἮπέ κνη, ν὎ρὶ θαὶ ηαύηῃ δηεζηήθαζηλ ἟κ῵λ νἯ ἄγγεινη, ὅηη ν὎ δένληαη ὅζσλ ἟κε῔ο; Ο὎θνῦλ ὅζῳ κὲλ ἂλ ἐιαηηόλσλ δεόκεζα, ηνζνύηῳ πξὸο ἐθείλνπο ὁδεύνκελ· ὅζῳ δὲ ἂλ πιεηόλσλ, ηνζνύηῳ πξὸο ηὸλ ἐπίθεξνλ ηνῦηνλ θαηαπίπηνκελ βίνλ. Καὶ ἵλα κάζῃο, ὅηη ηαῦηα νὓησο ἔρεη, ἐξώηεζνλ ηνὺο γεγεξαθόηαο πν῔νλ καθαξίδνπζη βίνλ, ηὸλ ὅηε ἐθξαηνῦλην κάηελ, ἠ ηὸλ ὅηε α὎η῵λ θξαηνῦζη λῦλ; ∆ηὰ γὰξ ηνῦην α὎ηνὺο ἐθείλνπο ἐθαιέζακελ, ἐπεηδὴ νἯ ἐλ λεόηεηη κεζύνληεο ν὎δὲ ἴζαζη η῅ο δνπιείαο ηὴλ ὏πεξβνιήλ. Σί δὲ νἯ ππξέηηνληεο, ὅηαλ πνιιὰ δης῵ληεο πνιιὰ πίλσζη θαὶ πνι 59.437 ι῵λ δέσληαη, ἠ ὅηαλ ὏γηάλαληεο ἀπαιιαγ῵ζη η῅ο ἐπηζπκίαο, ἑαπηνὺο καθαξίδνπζηλ; ὇ξᾶο, ὅηη παληαρνῦ ηὸ πνιι῵λ δε῔ζζαη ἐιεεηλὸλ, θαὶ πόῤῥσ θηινζνθίαο, θαὶ δνπιείαο θαὶ ἐπηζπκίαο ἐπίηαζηο; Σί ηνίλπλ ἑθόληεο ἐπηηείλνκελ ἑαπην῔ο ἀζιηόηεηα; ΕἮπὲ γάξ κνη, εἴ γε ἤλ ρσξὶο ζηέγεο θαὶ ηνίρσλ κεδὲλ βιαπηόκελνλ νἮθε῔λ, ν὎θ ἂλ εἵινπ ηνῦην κ᾵ιινλ; ηίλνο νὔλ ἕλεθελ ηὰ ζύκβνια η῅ο ἀζζελείαο ἐπηηείλεηο; Ο὎ δηὰ ηνῦην ηὸλ Ἀδὰκ καθαξίδνκελ, ὅηη ν὎δελὸο ἐδε῔ην, ν὎θ νἮθεκάησλ, ν὎θ ἐλδύκαησλ; Ναὶ, θεζίλ· ἀιιὰ λῦλ ἐλ ρξείᾳ θαζεζηήθακελ. Σί ηνίλπλ ηὴλ ρξείαλ αὒμνκελ; ΕἮ γὰξ πνιινὶ θαὶ η῵λ η῅ο ρξείαο πνιιὰ πεξηθόπηνπζη (δνύινπο ιέγσ, θαὶ νἮθήκαηα, θαὶ ρξήκαηα), ηίλα ἂλ ἔρνηκελ ἀπνινγίαλ, ηὴλ ρξείαλ ὏πεξβαίλνληεο; Ὅζῳ ἂλ πιείνλα πεξηβάιιῃ, ηνζνύηῳ δνπιηθώηεξνο γέγνλαο. Ὅζῳ γὰξ ἂλ πιεηόλσλ δεεζῆο, ηνζνύηῳ ηὴλ ἐιεπζεξίαλ ἐπεηέκνπ. ἧ κὲλ γὰξ ἀθξηβὴο ἐιεπζεξία, ηὸ κεδελὸο ὅισο δε῔ζζαη· ἟ δὲ κεη' ἐθείλελ, ηὸ ὀιίγσλ δε῔ζζαη, ἡλ ἄγγεινη κάιηζηα ἔρνπζη θαὶ νἯ ηνύησλ κηκεηαί. Σὸ δὲ θαὶ ἐλ ζλεηῶ ζώκαηη κέλνληαο θαηνξζ῵ζαη ηνῦην, ἐλλόεζνλ ἟ιίθνλ ἔρεη ηὸλ ἔπαηλνλ. Σνῦην θαὶ ὁ Παῦινο ἔιεγε Κνξηλζίνηο γξάθσλ· 59.438 ἖γὼ δὲ ὏κ῵λ θείδνκαη· θαὶ, Ἵλα κὴ ζιίςηλ ηῆ ζαξθὶ ἔμσζηλ νἯ ηνηνῦηνη. ∆ηὰ ηνῦην ρξήκαηα ιέγεηαη, ἵλα ρξώκεζα εἮο δένλ, ν὎ρ ἵλα θπιάηησκελ θαὶ θαηνξύηησκελ· ηνῦην γὰξ ν὎θ ἔζηη θηήζαζζαη, ἀιιὰ θηεζ῅λαη. ΕἮ γὰξ ηνῦην κέιινηκελ ζθνπε῔λ, ὅπσο α὎ηὰ πνιιὰ πνηήζαηκελ, ν὎ρ ἵλα ἀπνιαύζσκελ εἮο δένλ, ἀλέζηξαπηαη ἟ ηάμηο, θαὶ ἐθε῔λα ἟κ᾵ο θέθηεηαη, ν὎ρ ἟κε῔ο ἐθε῔λα. Ἀπαιιαγ῵κελ ηνίλπλ η῅ο ραιεπ῅ο ηαύηεο δνπιείαο, θαὶ γελώκεζά πνηε ἐιεύζεξνη. Σί κπξίνπο ἑαπην῔ο ἐπηλννῦκελ θαὶ πνηθίινπο δεζκνύο; Ο὎θ ἀξθε῔ ζνη η῅ο θύζεσο ὁ δεζκὸο, θαὶ η῅ο δσ῅ο ἟ ἀλάγθε, θαὶ ὁ η῵λ κπξίσλ πξαγκάησλ ὄρινο· ἀιιὰ θαὶ ἕηεξα ζεαπηῶ πιέθεηο δίθηπα, θαὶ ην῔ο πνζὶ πεξηβάιιεηο; Καὶ πόηε ἐπηιήςῃ ηνῦ ν὎ξαλνῦ, θαὶ πξὸο ηὸ ὓςνο ζη῅λαη ἐθε῔λν δπλήζῃ; Ἀγαπεηὸλ γὰξ, ἀγαπεηὸλ, πάληα ηαῦηα δηαθόςαληα ηὰ ζρνηλία δπλεζ῅λαη

ἐπηιαβέζζαη η῅ο ἄλσ πόιεσο· ηνζαῦηα ἕηεξά ἐζηη ηὰ θσιύκαηα· ἅπεξ ἵλα ληθήζσκελ ἅπαληα, η῅ο ε὎ηειείαο ἐρώκεζα. Οὓησ γὰξ ἐπηιεςόκεζα θαὶ η῅ο αἮσλίνπ δσ῅ο, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.437 ΟΜΘΛΘΑ ΠΑʹ. ἖θαλέξσζά ζνπ ηὸ ὄλνκα ην῔ο ἀλζξώπνηο, νὑο ἔδσθάο κνη ἐθ θόζκνπ. ΢νὶ ἤζαλ, θαὶ ἐκνὶ α὎ηνὺο ἔδσθαο, θαὶ ηὸλ ιόγνλ ζνπ ηεηεξήθαζη.
αʹ. Μεγάιεο βνπι῅ο Ἄγγεινο ιέγεηαη ὁ ΤἯὸο ηνῦ Θενῦ, η῵λ ηε ἄιισλ ἕλεθελ ὧλ ἐδίδαμε, θαὶ πξνεγνπκέλσο ὅηη ηὸλ Παηέξα εἮο ἀλζξώπνπο θαηήγγεηιε· ὅπεξ νὔλ θαὶ λῦλ θεζηλ· ἖θαλέξσζά ζνπ ηὸ ὄλνκα ην῔ο ἀλζξώπνηο. ΕἮπὼλ γὰξ, ὅηη ἖ηειείσζά ζνπ ηὸ ἔξγνλ, ἐπεμεγε῔ηαη πάιηλ α὎ηὸ, ιέγσλ πν῔νλ ἔξγνλ. Καὶ κὴλ δ῅ινλ ἤλ ηὸ ὄλνκα. Καὶ γὰξ ὁ ἧζαΐαο θεζίλ· ὆κε῔ζζε ηὸλ Θεὸλ ηὸλ ἀιεζηλόλ. Ἀιι' ὃ πνιιάθηο εἶπνλ, ηνῦην θαὶ λῦλ ιέγσ, ὅηη εἮ θαὶ δ῅ινλ ἤλ, ἀιι' Ἰνπδαίνηο, θαὶ ν὎δὲ ηνύηνηο π᾵ζη· λπλὶ δὲ πεξὶ η῵λ ἐζλ῵λ θεζη. Καὶ ν὎ ηνῦην κόλνλ δειν῔, ἀιι' ὅηη θαὶ Παηέξα α὎ηὸλ ἔγλσζαλ. Ο὎θ ἔζηη δὲ ὅκνηνλ καζε῔λ, ὅηη δεκηνπξγόο ἐζηη, θαὶ ὅηη ΤἯὸλ ἔρεη. ἖θαλέξσζε δὲ α὎ηνῦ ηὸ ὄλνκα θαὶ δηὰ ιόγσλ, θαὶ δηὰ πξαγκάησλ. Οὑο ἔδσθάο κνη ἐθ ηνῦ θόζκνπ. Ὥζπεξ ἀλσηέξσ θεζίλ· Ο὎δεὶο ἔξρεηαη πξόο κε, ἐὰλ κὴ ᾖ δεδνκέλνλ α὎ηῶ· θαὶ, ἖ὰλ κὴ ἑιθύζῃ α὎ηὸλ ὁ Παηήξ κνπ· νὓησ θαὶ ἐληαῦζα, Οὑο ἔδσθάο κνη. Καὶ κὴλ α὎ηόο θεζηλ ὁδὸλ εἶλαη ἑαπηόλ. Ὅζελ δ῅ινλ, ὅηη δύν ἐληαῦζα θαηαζθεπάδεη δηὰ η῵λ εἮξεκέλσλ, ὅηη ηε ν὎θ ἐλαληίνο ηῶ Παηξὶ, θαὶ ὅηη βνύιεκα α὎ηνῦ ηὸ πηζηεῦζαη α὎ηνὺο ηῶ ΤἯῶ. ΢νὶ ἤζαλ, θαὶ ἐκνὶ α὎ηνὺο δέδσθαο. ἖ληαῦζα βνύιεηαη δηδάμαη ζθόδξα ἀγαπώκελνλ παξὰ ηνῦ Παηξόο. ἖πεὶ ὅηη γε ν὎θ ἐδεήζε ηνῦ ιαβε῔λ α὎ηνὺο, δ῅ινλ ἐθε῔ζελ· α὎ηὸο α὎ηνὺο θαὶ ἐπνίεζελ, α὎ηὸο α὎η῵λ πξνλνε῔ δηελεθ῵ο. Π῵ο νὔλ α὎ηνὺο ἔιαβελ; Ἀιι' ὅπεξ ἔθελ, ηνῦην δειν῔ ηὴλ πξὸο ηὸλ Παηέξα ὁκόλνηαλ. ΕἮ δὲ ἀλζξσπίλσο ηηο βνύινηην α὎ηὸ ἐμεηάδεηλ, θαὶ νὓησο ὡο εἴξεηαη, ν὎θέηη ἔζνληαη ηνῦ Παηξόο. ΕἮ γὰξ ὅηε ὁ Παηὴξ α὎ηνὺο εἶρελ, ν὎θ εἶρελ α὎ηνὺο ὁ ΤἯὸο, εὒδεινλ ὅηη θαὶ ὅηε ἔδσθελ α὎ηνὺο ηῶ ΤἯῶ, α὎ηὸο ἀπέζηε η῅ο δεζπνηείαο· θαὶ ηὸ ἀηνπώηεξνλ πάιηλ. Ε὏ξεζήζνληαη γὰξ, ἟λίθα κὲλ ἤζαλ παξὰ ηῶ Παηξὶ, ἀηειε῔ο ὄληεο· ὅηε δὲ πξὸο ηὸλ ΤἯὸλ ἤιζνλ, ηόηε γηλόκελνη ηέιεηνη. Ἀιιὰ γέισο ηαῦηα θαὶ εἮπε῔λ. Σί νὔλ 59.438 δηὰ ηνύηνπ δειν῔; Ὅηη θαὶ α὎ηῶ δέδνθην ηὸ πηζηεύεηλ α὎ηνὺο ηῶ ΤἯῶ. Καὶ ηὸλ ιόγνλ ζνπ ηεηεξήθαζη, θαὶ λῦλ ἔγλσζαλ ὅηη πάληα, ἃ ἔδσθάο κνη, παξὰ ζνῦ ἤζαλ. Π῵ο ηὸλ ιόγνλ ζνπ ἐηήξεζαλ; Σῶ ἐκνὶ πηζηεῦζαη θαὶ κὴ πξνζέρεηλ ην῔ο Ἰνπδαίνηο. ὇ γὰξ πηζηεύσλ α὎ηῶ, θεζὶλ, ἖ζθξάγηζελ ὅηη ὁ Θεὸο ἀιεζήο ἐζηη. Σηλὲο κὲλ γὰξ ιέγνπζηλ, ὅηη Νῦλ ἔγλσλ ὅηη πάληα, ὅζα δέδσθάο κνη, παξὰ ζνῦ ἐζηηλ· ἀιι' ν὎θ ἂλ ἔρνη ηνῦην ιόγνλ. Π῵ο γὰξ ἔκειιελ ἀγλνε῔λ ὁ ΤἯὸο ηὰ ηνῦ Παηξόο; Ἀιιὰ πεξὶ η῵λ καζεη῵λ εἴξεηαη. ἖μ νὕ γὰξ α὎ηὰ εἶπνλ, θεζὶλ, ἔκαζνλ ὅηη πάληα ὅζα ἔδσθάο κνη, παξὰ ζνῦ ἐζηηλ· ν὎δὲλ ἀιιόηξηνλ, ν὎δὲλ ἴδηνλ ἐκνὶ παξὰ ζνί. Σὸ γὰξ ἴδηνλ ὡο ἐπ' ἀιινηξίῳ ηὰ πνιιὰ ηίζεζηλ. Ἔγλσζαλ νὔλ ὅηη πάληα, ὅζα ἂλ δηδάμσ, ζά ἐζηη θαὶ δηδάγκαηα θαὶ δόγκαηα. Καὶ πόζελ ἔκαζνλ; Ἀπὸ η῵λ ῥεκάησλ η῵λ ἐκ῵λ· νὓησ γὰξ θαὶ ἐδίδαζθνλ. Καὶ ν὎ ηνῦην κόλνλ, ἀιι' ὅηη θαὶ Παξὰ ζνῦ ἐμ῅ιζνλ· ηνῦην γὰξ δηὰ παληὸο ἐζπνύδαζε θαηαζθεπάζαη Ε὎αγγειίνπ. ἖γὼ πεξὶ α὎η῵λ ἐξση῵. Σί ιέγεηο; ὡο ἀγλννῦληα ηὸλ Παηέξα δηδάζθεηο; ὡο πξὸο ἄλζξσπνλ ν὎θ εἮδόηα δηαιέγῃ; Σί νὔλ βνύιεηαη αὓηε ἟ δηαίξεζηο; ὇ξᾶο ὅηη δη' ν὎δὲλ ἕηεξνλ ἟ ε὎ρὴ γίλεηαη, ἀιι' ἵλα κάζσζη ηὴλ ἀγάπελ, ἡλ ἔρεη εἮο α὎ηνύο; ὇ γὰξ κὴ κόλνλ ηὰ παξ' α὎ηνῦ παξαζρὼλ, ἀιιὰ θαὶ ἕηεξνλ ἐπὶ ηνῦην παξαθαι῵λ, πιείνλα δείθλπζη ηὸλ πόζνλ. Σί νὔλ ἐζηη, Πεξὶ ηνύησλ ἐξση῵; Ο὎ρ ὏πὲξ παληὸο ηνῦ θόζκνπ, θεζὶλ, ἀιι' ὏πὲξ ὧλ ἔδσθάο κνη.

΢πλερ῵ο ηίζεζη ηὸ, Ἔδσθαο, ἵλα κάζσζηλ, ὅηη ηῶ Παηξὶ ηνῦην δνθε῔. Εἶηα ἐπεηδὴ ζπλερ῵ο εἶπε, ΢νί εἮζη, θαὶ ζύ κνη α὎ηνὺο ἔδσθαο, ἀλαηξ῵λ ηὴλ πνλεξὰλ ὏πνςίαλ, ἵλα κή ηηο λνκίζῃ πξόζθαηνλ α὎ηνῦ εἶλαη ηὴλ ἀξρὴλ, θαὶ λῦλ α὎ηνὺο εἮιεθέλαη, ηί θεζη; Σὰ ἐκὰ πάληα ζά ἐζηη, θαὶ ηὰ ζὰ ἐκὰ, θαὶ δεδόμαζκαη ἐλ α὎ην῔ο. Εἶδεο Ἦζνηηκίαλ; Ἵλα γὰξ κὴ, ἀθνύσλ, ὅηη Ἔδσθάο κνη, λνκίζῃο α὎ηνὺο ἀιινηξηνῦζζαη η῅ο ηνῦ Παηξὸο ἐμνπζίαο, ἠ πξὸ ηνύηνπ η῅ο ηνῦ ΤἯνῦ, ἀκθόηεξα ἀλε῔ιελ, 59.439 εἮπὼλ ἅπεξ εἶπελ· ὡζαλεὶ ἔιεγε· Μήηε ἀθνύσλ, ὅηη ἖κνὶ α὎ηνὺο ἔδσθαο, λνκίζῃο α὎ηνὺο ἀιινηξίνπο εἶλαη ηνῦ Παηξὰο (ηὰ γὰξ ἐκὰ, α὎ηνῦ ἐζηη)· κήηε ἀθνύσλ, ὅηη ΢νὶ ἤζαλ, λνκίζῃο ἀιινηξίνπο α὎ηνὺο εἶλαη ἐκνῦ· ηὰ γὰξ α὎ηνῦ, ἐκά ἐζηηλ. Ὥζηε ηὸ, Ἔδσθαο, ζπγθαηαβάζεσο κόλεο ἕλεθελ εἴξεηαη. Ἅπεξ γὰξ ὁ Παηὴξ ἔρεη, ηνῦ ΤἯνῦ ἐζηη· θαὶ ἅπεξ ὁ ΤἯὸο ἔρεη, ηνῦ Παηξόο. Σνῦην δὲ ν὎δὲ ἐπὶ ΤἯνῦ θαηὰ ἄλζξσπνλ δύλαηαη ιέγεζζαη, ἀιι' ἐπεηδὴ κείδνλόο ἐζηηλ. Σὸ κὲλ γὰξ ηνῦ ἐιάηηνλνο, ὅηη ηνῦ κείδνλόο ἐζηη, παληί πνπ δ῅ινλ· ηὸ δὲ ἔκπαιηλ, ν὎θέηη. ἖ληαῦζα δὲ ἀληηζηξέθεη, ἟ δὲ ἀληηζηξνθὴ ηὴλ Ἦζόηεηα δειν῔. Σνῦην θαὶ ἀιιαρνῦ δει῵λ ἔιεγε· Πάληα ηὰ ηνῦ Παηξόο κνπ, ἐκά ἐζηη, πεξὶ γλώζεσο δηαιεγόκελνο· ηὸ δὲ, Ἔδσθάο κνη, θαὶ ὅζα ηνηαῦηα, ἵλα δείμῃ, ὅηη ν὎ρ ὡο ἀιιόηξηνο ἐιζὼλ α὎ηνὺο ἐπεζπάζαην, ἀιιὰ ηνὺο Ἦδίνπο ἔιαβελ. Εἶηα θαὶ ηὴλ αἮηίαλ ηίζεζη θαὶ ἀπόδεημηλ, ιέγσλ· Καὶ δεδόμαζκαη ἐλ α὎ην῔ο· ηνπηέζηηλ, Ἠ ὅηη ἐμνπζίαλ α὎η῵λ ἔρσ, ἠ ὅηη δνμάζνπζηλ ἐκὲ, ζνὶ πηζηεύνληεο θαὶ ἐκνὶ, θαὶ δνμάζνπζηλ ὁκνίσο. ΕἮ δὲ ν὎ρ ὁκνίσο δεδόμαζηαη ἐλ α὎ην῔ο, ν὎θέηη α὎ηνῦ ἐζηη ηὰ ἐθείλνπ. Ο὎δεὶο γὰξ ἐλ νἷο ν὎θ ἔρεη ἐμνπζίαλ δνμάδεηαη. βʹ. Π῵ο δὲ δεδόμαζηαη ὁκνίσο; Ἅπαληεο ὁκνίσο ἀπνζλήζθνπζηλ ὏πὲξ α὎ηνῦ, ὡο θαὶ ὏πὲξ ηνῦ Παηξὸο, θαὶ θεξύζζνπζηλ, ὥζπεξ θαὶ ηὸλ Παηέξα· θαὶ ὥζπεξ ἐλ ηῶ ὀλόκαηη α὎ηνῦ ιέγνπζη πάληα γίλεζζαη, νὓησ θαὶ ἐλ ηῶ ὀλόκαηη ηνῦ ΤἯνῦ. Καὶ ν὎θέηη εἮκὶ ἐλ ηῶ θόζκῳ, θαὶ νὕηνη ἐλ ηῶ θόζκῳ εἮζί. Σνπηέζηη, Κἂλ κὴ θαίλσκαη θαηὰ ζάξθα, δηὰ ηνύησλ δνμάδνκαη. Σί δήπνηε δὲ ζπλερ῵ο ιέγεη, ὅηη ἖λ ηῶ θόζκῳ ν὎θ εἮκί· θαὶ ὅηη, ἖πεηδὴ ἀθίεκη α὎ηνὺο, ζνὶ α὎ηνὺο παξαηίζεκαη· θαὶ, Ὅηε ἢκελ ἐλ ηῶ θόζκῳ, ἐγὼ ηεηήξεθα α὎ηνύο; ΕἮ γὰξ ηαῦηα ἁπι῵ο ἐθιάβνη ηηο, πνιιὰ ἕςεηαη ηὰ ἄηνπα. Π῵ο γὰξ ἂλ ἔρνη ιόγνλ, ηὸ κὴ εἶλαη α὎ηὸλ ἐλ ηῶ θόζκῳ, θαὶ ὅηε ἄπεηζηλ, ἑηέξῳ α὎ηνὺο παξαθαηαζέζζαη; Σαῦηα γὰξ ὡο ἀλζξώπνπ ςηινῦ ρσξηδνκέλνπ α὎η῵λ δηελεθ῵ο ἤλ ῥήκαηα. ὇ξᾶο ὅηη ἀλζξσπίλσο ηὰ πιε῔ζηα δηαιέγεηαη, θαὶ πξὸο ηὴλ α὎η῵λ δηάλνηαλ, λνκηδόλησλ ὅηη πιείνλά ηηλα εἶρνλ ἀζθάιεηαλ ἀπὸ η῅ο παξνπζίαο α὎ηνῦ; ∆ηό θεζηλ. Ὅηε ἐγὼ ἢκελ, ἐηήξνπλ α὎ηνύο. Καὶ κὴλ ιέγεη, ὅηη Ἔξρνκαη πξὸο ὏κ᾵ο, θαὶ, Μεζ' ὏κ῵λ εἮκη ἕσο η῅ο ζπληειείαο. Π῵ο λῦλ, ὡο ρσξίδεζζαη κέιισλ, ηαῦηα ιέγεη; Ἀιι' ὅπεξ ἔθελ, πξὸο ηὴλ ἐθείλσλ ὏πόλνηαλ, ἵλα κηθξὸλ ἀλαπλεύζσζηλ, ἀθνύνληεο α὎ηνῦ ηαῦηα ιέγνληνο θαὶ παξαθαηαηηζεκέλνπ ηῶ Παηξί. ἖πεηδὴ γὰξ πνιιὰο παξ' α὎ηνῦ παξαθιήζεηο ἀθνύνληεο ν὎θ ἐπείζζεζαλ, ινηπὸλ ηῶ Παηξὶ δηαιέγεηαη, ηὴλ εἮο α὎ηνὺο ζηνξγὴλ ἐπηδεηθλύκελνο· ὡζαλεὶ ἔιεγελ· ἖πεηδὴ πξὸο ἑαπηόλ κε ζπγθαιε῔ο, θαηάζηεζνλ α὎ηνὺο ἐλ ἀζθαιείᾳ. ἖γὼ γὰξ πξὸο ζὲ ἔξρνκαη. Σί ιέγεηο; θαὶ ν὎ δύλαζαη ηεξε῔λ α὎ηνύο; Ναὶ, δύλακαη. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ηαῦηα ιέγεηο; Ἵλα ἔρσζη ηὴλ ραξὰλ ηὴλ ἐκὴλ πεπιεξσκέλελ· ηνπηέζηηλ, Ἵλα κὴ ζνξπβ῵ληαη ἀηειέζηεξνη ὄληεο. Σαῦηα δὲ εἮπὼλ, ἐδήισζελ ὅηη δηὰ ηὴλ ἐθείλσλ ἀλάπαπζηλ θαὶ ηὴλ ραξὰλ πάληα ηαῦηα νὓησο ἔιεγελ· ἐπεὶ δνθε῔ ἐλαληίνο ὁ ιόγνο εἶλαη. Νῦλ δὲ ν὎θ εἮκὶ ἐλ ηῶ θόζκῳ, θαὶ νὕηνη ἐλ ηῶ θόζκῳ εἮζί. Σνῦην γὰξ ὏πώπηεπνλ 59.440 ἐθε῔λνη· ηέσο νὔλ α὎ην῔ο ζπγθαηαβαίλεη. ΕἮ γὰξ εἶπελ, ὅηη ἖γὼ ηεξ῵ α὎ηνὺο, ν὎θ ἂλ νὓησο ἐπίζηεπζαλ· δηόπεξ θεζί· Πάηεξ ἅγηε, ηήξεζνλ α὎ηνὺο ἐλ ηῶ ὀλόκαηη ζνπ· ηνπηέζηη, ∆ηὰ η῅ο ζ῅ο βνεζείαο. Ὅηε ἢκελ ἐλ ηῶ θόζκῳ, ἐγὼ α὎ηνὺο ἐηήξνπλ ἐλ ηῶ ὀλόκαηί ζνπ Πάιηλ ὡο ἄλζξσπνο δηαιέγεηαη θαὶ ὡο πξνθήηεο· ἐπεὶ ν὎δακνῦ θαίλεηαη ν὎δὲλ ἐλ ηῶ ὀλόκαηη ηνῦ Θενῦ πεπνηεθώο. Οὑο ἔδσθάο κνη, ἐθύιαμα, θαὶ ν὎δεὶο ἐμ α὎η῵λ ἀπώιεην, εἮ κὴ ὁ πἯὸο η῅ο ἀπσιείαο, ἵλα ἟ Γξαθὴ πιεξσζῆ. Καὶ ἀιιαρνῦ θεζη· Π᾵λ ὃ ἔδσθάο κνη, ν὎

κὴ ἀπνιέζσ ἐμ α὎ηνῦ. Καίηνη ν὎θ ἐθε῔λνο ἀπώιεην κόλνο, ἀιιὰ θαὶ πνιινὶ ὓζηεξνλ. Π῵ο νὔλ θεζηλ, Ο὎ κὴ ἀπνιέζσ; Σὸ ἐκὸλ κέξνο, ν὎ κὴ ἀπνιέζσ· ὅπεξ θαὶ ἀιιαρνῦ ζαθέζηεξνλ δει῵λ ἔιεγελ· Ο὎ κὴ ἐθβάισ α὎ηὸλ ἔμσ· ν὎ παξὰ ηὴλ ἐκὴλ αἮηίαλ, ν὎δὲ ἐκνῦ ὠζνῦληνο, ν὎δὲ ἐγθαηαιηκπάλνληνο. ΕἮ δὲ ἀθ' ἑαπη῵λ ἀπνπεδ῵ζη, πξὸο ἀλάγθελ ν὎ρ ἕιθσ Νῦλ δὲ πξὸο ζὲ ἔξρνκαη. ὇ξᾶο ἀλζξσπηλώηεξνλ ζπγθεηκέλελ ηὴλ δηάιεμηλ; Ὥζηε εἴ ηηο βνύινηην ἐιαηηνῦλ ηὸλ ΤἯὸλ ἀπὸ ηνύησλ, ἐιαηηώζεη θαὶ ηὸλ Παηέξα. Ὅξα γνῦλ ἐμ ἀξρ῅ο, ηὸ κὲλ ὡο δηδάζθσλ ἐζηὶ θαὶ ζαθελίδσλ α὎ηῶ, ηὸ δὲ ὡο παξαγγέιισλ· ηὰ κὲλ ὡο δηδάζθσλ, ὡο ὅηαλ ιέγῃ· Ο὎ πεξὶ ηνῦ θόζκνπ ἐξση῵· ηὰ δὲ ὡο παξαγγέιισλ· ἖γὼ ἐηήξεζα α὎ηνὺο ἕσο ἄξηη, Καὶ ν὎δεὶο ἀπώιεην· θαὶ, ΢ὺ ηνίλπλ ηήξεζνλ α὎ηνὺο, θεζί· θαὶ πάιηλ· ΢νὶ ἤζαλ, θαὶ ἐκνὶ α὎ηνὺο ἔδσθαο· θαὶ, Ὅηε ἢκελ ἐλ ηῶ θόζκῳ, ἐηήξνπλ α὎ηνύο. Ἀιιὰ πάλησλ ἟ ιύζηο, ηὸ πξὸο ηὴλ ἀζζέλεηαλ α὎η῵λ εἮξ῅ζζαη ηὰ εἮξεκέλα. ΕἮπὼλ δὲ, ὅηη Ο὎δεὶο ἐμ α὎η῵λ ἀπώιεην, εἮ κὴ ὁ πἯὸο η῅ο ἀπσιείαο, ἐπήγαγελ· Ἵλα ἟ Γξαθὴ πιεξσζῆ. Πνίαλ γξαθήλ θεζη; Σὴλ πνιιὰ πεξὶ α὎ηνῦ πξνιέγνπζαλ. Ο὎ κὴλ δηὰ ηνῦην ἀπώιεην, ἵλα ἟ Γξαθὴ πιεξσζῆ. Καὶ πεξὶ ηνύηνπ πνιιὰ θαὶ ἔκπξνζζελ δηειέρζεκελ, ὅηη Ἦδηάδσλ νὕηνο η῅ο Γξαθ῅ο ἐζηηλ ὁ ηξόπνο, ὡο αἮηηνινγίαλ ηηζεκέλεο ηὰ ἐθ η῅ο ἐθβάζεσο ζπκβαίλνληα. Καὶ δε῔ πάληα κεηὰ ἀθξηβείαο ἐμεηάδεηλ, θαὶ ηὸλ ηξόπνλ ηνῦ ιέγνληνο, θαὶ ηὴλ ὏πόζεζηλ, θαὶ ηνὺο λόκνπο ηνὺο η῅ο Γξαθ῅ο, εἴ γε κὴ κέιινηκελ παξαινγίδεζζαη· Ἀδειθνὶ γὰξ, κὴ παηδία γίλεζζε ηα῔ο θξεζί. γʹ. Σνῦην δὲ ν὎ρ ὏πὲξ η῅ο η῵λ Γξαθ῵λ θαηαλνήζεσο ἀλαγηλώζθεηλ ρξὴ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ὏πὲξ η῅ο πεξὶ ηὸλ βίνλ ζπνπδ῅ο. Καὶ γὰξ νἯ πα῔δεο νἯ κηθξνὶ η῵λ κὲλ κεγάισλ ν὎θ ἐθίεληαη, ηὰ δὲ κεδελὸο ἄμηα ζαπκάδεηλ εἮώζαζη. Καὶ γὰξ ὀρήκαηα, θαὶ ἵππνπο, θαὶ ηὸλ ὀξεσθόκνλ, θαὶ ηνὺο ηξνρνὺο, πάληα ἐμ ὀζηξάθνπ πεπνηεκέλα ραίξνπζη βιέπνληεο· ἂλ δὲ βαζηιέα θαζήκελνλ ἐπ' ὀρήκαηνο ἴδσζη ρξπζνῦ, θαὶ ἟κηόλσλ δεῦγνο ιεπθ῵λ, θαὶ πνιὺλ ηὸλ θόζκνλ, ν὎δὲ ἐπηζηξέθνληαη. Καὶ λύκθαο πάιηλ ἀπὸ κὲλ η῅ο α὎η῅ο ὓιεο ιαβόληεο πεπνηεκέλαο, θαιισπίδνπζη· ηὰο δὲ ὄλησο ἀιεζε῔ο θαὶ ιακπνύζαο, ν὎δὲ ἴζαζη· θαὶ ἐπὶ πνιι῵λ ἑηέξσλ ηὸ α὎ηὸ πάζρνπζη. Σνῦην πνιινὶ θαὶ η῵λ ἀλζξώπσλ ὏πνκέλνπζη λῦλ. Σὰ κὲλ γὰξ η῵λ ν὎ξαλ῵λ ἀθνύνληεο, ν὎δὲ πξνζέρνπζη· πξὸο δὲ ηὰ πήιηλα πάληα ὁκνίσο ην῔ο παηζίλ εἮζηλ ἐπηνεκέλνη, θαὶ ηὸλ ἀπὸ η῅ο γ῅ο πινῦηνλ ηεζήπαζη, θαὶ δόμαλ θαὶ ηξπθὴλ ἐλ ηῶ παξόληη βίῳ ηηκ῵ζη· θαίηνη α὎ηὰ κὲλ ἔζηη παηδηθὰ ὥζπεξ ἐθε῔λα· ἐθε῔λα δὲ δσ῅ο θαὶ δόμεο θαὶ ἀλέζεσο αἴηηα. Ἀιι' ὥζπεξ νἯ πα῔δεο ηνύησλ κὲλ ἀπνζηεξνύκελνη θιαίνπζηλ, ἐθείλσλ δὲ ν὎δὲ γελέζζαη ἐλ ἐπηζπκίᾳ ἴζαζηλ· νὓησ δὴ θαὶ η῵λ ἀλδξ῵λ εἶλαη δνθνύλησλ πνιινί. ∆ηὰ ηνῦηό θεζη· Μὴ παηδία γίλεζζε ηα῔ο θξεζί. Υξεκάησλ ἐξᾶο, εἮπέ κνη, θαὶ ν὎θ ἐξᾶο πινύηνπ ηνῦ κέλνληνο, ἀιιὰ ἀζπξκάησλ παηδηθ῵λ; εἶηα ἂλ κέλ ηηλα ἴδῃο ζαπ 59.441 κάδνληα κνιύβδνπ λόκηζκα, θαὶ θαηαθύπηνληα ὥζηε ἀλειέζζαη, θαὶ θαηαγλώζῃ πνιιὴλ α὎ηνῦ ηὴλ πελίαλ· ζὺ δὲ ηὰ ηνύησλ ε὎ηειέζηεξα ζπλάγσλ, ἐλ ην῔ο πινπηνῦζη ζαπηὸλ ἀξηζκε῔ο; θαὶ π῵ο ἂλ ἔρνη ηνῦην ιόγνλ; Πινύζηνλ γὰξ ἐθε῔λνλ εἶλαη θήζνκελ, ηὸλ ὏πεξνξ῵ληα η῵λ παξόλησλ ἁπάλησλ. Ο὎δεὶο γὰξ, ν὎δεὶο η῵λ κηθξ῵λ ηνύησλ, ἀξγύξνπ θαὶ ρξπζνῦ θαὶ η῅ο ἄιιεο θαληαζίαο αἯξήζεηαη θαηαγειάζαη, ἂλ κὴ η῵λ κεηδόλσλ ηὸλ πόζνλ ἔρῃ, ὥζπεξ νὔλ ν὎δὲ ηνῦ κνιπβδίλνπ λνκίζκαηνο, ἂλ κὴ ρξπζ᾵ λνκίζκαηα θεθηεκέλνο ᾖ. Καὶ ζὺ ηνίλπλ, ὅηαλ ἴδῃο ἄλζξσπνλ πάληα ηὸλ θόζκνλ παξαηξέρνληα, κεδακόζελ ἄιινζελ λόκηδε ηνῦην πνηε῔λ, ἠ ἀπὸ ηνῦ πξὸο κείδνλα βιέπεηλ θόζκνλ. Οὓησ θαὶ γεσξγὸο η῵λ ὀιίγσλ ππξ῵λ θαηαθξνλε῔, ὅηαλ κείδνλα πξνζδνθήζῃ ηὸλ ἀκεηόλ. ΕἮ δὲ ἀδήινπ η῅ο ἐιπίδνο νὒζεο, η῵λ ὄλησλ θαηαθξνλνῦκελ· πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐπὶ η῅ο βεβαίαο πξνζδνθίαο ηνῦην δε῔ πνηε῔λ. ∆ηὸ δὴ δένκαη θαὶ παξαθαι῵, κὴ δεκηνῦλ ἑαπηνὺο, κεδὲ βόξβνξνλ θαηέρνληαο ἀπνζηεξε῔λ ἑαπηνὺο η῵λ ἄλσζελ ζεζαπξ῵λ, κεηὰ θαιάκεο θαὶ ἀρύξνπ ηὸ πιν῔νλ εἮο ηνὺο ιηκέλαο ἄγνληαο. Ὃ βνύιεηαί ηηο ιεγέησ πεξὶ ἟κ῵λ, δπζρεξαηλέησ πξὸο ηὸ ζπλερὲο η῅ο παξαηλέζεσο,

θιπάξνπο θαιείησ, πξνζθνξε῔ο, ἐπαρζε῔ο· ν὎θ ἀπνζηεζόκεζα ζπλερ῵ο ὏πὲξ α὎η῵λ παξαηλνῦληεο, θαὶ ζπλερ῵ο ἐθε῔λν ηὸ ηνῦ πξνθήηνπ π᾵ζηλ ὏πνθσλνῦληεο ὏κ῔λ· Σὰο ἁκαξηίαο ζνπ ἐλ ἐιεεκνζύλαηο ιύηξσζαη, θαὶ ηὰο ἀλνκίαο ζνπ ἐλ νἮθηηξκν῔ο πελήησλ, θαὶ ἄθαςαη α὎ηὰο ἐπὶ ζῶ ηξαρήιῳ. Μὴ ζήκεξνλ κὲλ πνηήζῃο, αὒξηνλ δὲ ἀπνζηῆο. Καὶ γὰξ ηὸ ζ῵κα ηνῦην θαζεκεξηλ῅ο δε῔ηαη ηξνθ῅ο. Οὓησ θαὶ ἟ ςπρὴ, θαὶ πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐθείλε· θἂλ κὴ θαηαβάιῃ, ἀζζελεζηέξα 59.442 γίλεηαη θαὶ αἮζρξνηέξα. Μὴ δὴ πεξηίδσκελ ἀπνιιπκέλελ, ἀγρνκέλελ. Πνιιὰ ιακβάλεη θαζ' ἑθάζηελ ἟κέξαλ ηξαύκαηα, ἐπηζπκνῦζα, ὀξγηδνκέλε, ῥᾳζπκνῦζα, ινηδνξνπκέλε, ἀκπλνκέλε, βαζθαίλνπζα. ∆ε῔ ηνίλπλ α὎ηῆ θαὶ θάξκαθα θαηαζθεπάδεηλ. Ο὎ κηθξὸλ δὲ ηὸ η῅ο ἐιεεκνζύλεο θάξκαθνλ, π᾵ζη ην῔ο ηξαύκαζηλ ἐπηηεζ῅λαη δπλάκελνλ. ∆όηε γὰξ ἐιεεκνζύλελ, θεζὶ, θαὶ πάληα ὏κ῔λ ἔζηαη θαζαξά· ἐιεεκνζύλελ, κὴ πιενλεμίαλ· ηὰ γὰξ ἐθ πιενλεμίαο ν὎ κέλεη, θἂλ ην῔ο δενκέλνηο δῶο. ἖ιεεκνζύλε γὰξ, ἟ πάζεο ἀπειιαγκέλε ἀδηθίαο ἐζηίλ· αὓηε πάληα πνηε῔ θαζαξά. Σνῦην θαὶ λεζηείαο βέιηηνλ θαὶ ρακεπλίαο. Καίηνη γε ἐθε῔λα κνρζεξόηεξα θαὶ ἐπηπνλώηεξα, ἀιι' αὓηε θεξδαιεσηέξα· θσηίδεη ςπρὴλ, ιηπαίλεη, θαιὴλ θαὶ ὡξαίαλ πνηε῔. Ο὎ρ νὓησ ηνὺο ἀζιεηὰο ὁ η῅ο ἐιαίαο θαξπὸο ἀλέρεη, ὡο ηνὺο ἀγσληζηὰο η῅ο ε὎ζεβείαο ηνπηὶ ηὸ ἔιαηνλ ἀλαθη᾵ηαη. Ἀιείθσκελ ηνίλπλ ηὰο ρε῔ξαο, ἵλα πξὸο ηὸλ ἀληίπαινλ ἀληάξσκελ θαι῵ο. ὇ κειεη῵λ ἐιεε῔λ ηὸλ δεόκελνλ, ηαρέσο θαὶ ηνῦ πιενλεθηε῔λ ἀπνζηήζεηαη ὇ δηαηει῵λ ἐλ ηῶ δηδόλαη πέλεζη, ηαρέσο θαὶ ὀξγ῅ο ἀπνζηήζεηαη, θαὶ ν὎δὲ κέγα θξνλήζεη πνηέ. Καζάπεξ γὰξ ηνὺο ηεηξαπκαηηζκέλνπο ζπλερ῵ο ζεξαπεύσλ Ἦαηξὸο, ζπζηέιιεηαη ῥᾳδίσο, ἐλ ηα῔ο ἑηέξσλ ζπκθνξα῔ο ηὴλ ἀλζξσπίλελ θαζνξ῵λ θύζηλ· νὓησ θαὶ ἟κε῔ο ἐὰλ ηα῔ο η῵λ πελήησλ ζπλεηζέιζσκελ ἐπηθνπξίαηο, θηινζνθήζνκελ ε὎θόισο, θαὶ ν὎ ζαπκαζόκεζα πινῦηνλ, ν὎δὲ κέγα ηη ηὰ παξόληα ἟γεζόκεζα, ἀιιὰ θαηαθξνλήζνκελ πάλησλ, θαὶ κεηάξζηνη γελόκελνη πξὸο ηὸλ ν὎ξαλὸλ, ε὎θόισο ἐπηηεπμόκεζα η῵λ αἮσλίσλ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.441 ΟΜΘΛΘΑ ΠΒʹ. ἖γὼ δέδσθα α὎ην῔ο ηὸλ ιόγνλ ζνπ, θαὶ ὁ θόζκνο ἐκίζεζελ α὎ηνὺο, ὅηη ν὎θ εἮζὶλ ἐθ ηνῦ θόζκνπ, θαζὼο ἐγὼ ν὎θ εἮκὶ ἐθ ηνῦ θόζκνπ. αʹ. Ὅηαλ ἐλάξεηνη γελόκελνη δησθώκεζα παξὰ η῵λ πνλεξ῵λ, θαὶ η῅ο ἀξεη῅ο ἐθηέκελνη ριεπαδώκεζα παξ' ἐθείλσλ, κὴ ἀιύσκελ, κεδὲ δπζρεξαίλσκελ. Σνηαύηελ γὰξ ηὸ πξ᾵γκα ηὴλ θύζηλ ἔρεη, θαὶ παληαρνῦ κ῔ζνο εἴσζε ηίθηεηλ ἟ ἀξεηὴ παξὰ ην῔ο πνλεξν῔ο. Φζνλνῦληεο γὰξ ην῔ο ἐπηεηθ῵ο βηνῦλ βνπινκέλνηο, θαὶ νἮόκελνη παξαζθεπάδεηλ ἑαπην῔ο ἀπνινγίαλ, ἐὰλ ηὴλ ἑηέξσλ δόμαλ θαηαβάισζη, κηζνῦζί ηε ὡο ηὰ ἐλαληία κεηηόληαο, θαὶ πάληα πξάηηνπζηλ ὏πὲξ ηνῦ θαηαηζρύλεηλ ηὸλ βίνλ ηὸλ ἐθείλσλ. Ἀιιὰ κὴ ἀιγ῵κελ· ηνῦην γὰξ ἀξεη῅ο ζεκε῔νλ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ὁ Υξηζηόο θεζηλ· ΕἮ ἐθ ηνῦ θόζκνπ ἤηε, ὁ θόζκνο ἂλ ηὸ ἴδηνλ ἐθίιεη· θαὶ ἀιιαρνῦ πάιηλ, Ο὎αὶ ὏κ῔λ, ὅηαλ θαι῵ο ὏κ᾵ο εἴπσζη πάληεο νἯ ἄλζξσπνη. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ἐληαῦζά θεζη· Σὸλ ιόγνλ ζνπ δέδσθα α὎ην῔ο, θαὶ ὁ θόζκνο ἐκίζεζελ α὎ηνύο. Πάιηλ ιέγεη ηὴλ αἮηίαλ, δη' ἡλ ἄμηνί εἮζη πνιι῅ο παξὰ ηνῦ Παηξὸο ἐπηκειείαο ηπρε῔λ. ∆ηὰ γὰξ ζὲ ἐκηζήζεζαλ, θεζὶ, θαὶ ηὸλ ιόγνλ ηὸλ ζόλ· ὥζηε δίθαηνη πάζεο ἂλ εἶελ ἀπνιαῦζαη πξνλνίαο. Ο὎θ ἐξση῵ ἵλα ἄξῃο α὎ηνὺο ἐθ ηνῦ θόζκνπ, ἀιι' ἵλα ηεξήζῃο α὎ηνὺο ἐθ ηνῦ πνλεξνῦ. Πάιηλ ζαθελίδεη ηὸλ ιόγνλ, πάιηλ ηξαλόηεξνλ ἐξγάδεηαη· ὅπεξ ν὎δὲλ ἄιιν ἐζηὶλ ἐλδεηθλπκέλνπ, ἡ ὅηη πνιιὴλ α὎η῵λ πνηε῔ηαη θεδεκνλίαλ, ηῶ κεηὰ ἀθξηβείαο πνηε῔ζζαη ηὴλ 59.442 ὏πὲξ α὎η῵λ παξάθιεζηλ. Καὶ κὴλ α὎ηὸο ἔιεγελ, ὅηη πάληα πνηήζεη ὁ Παηὴξ, ὅζα ἂλ αἮηήζσζη. Π῵ο νὔλ ἐληαῦζα α὎ηὸο ὏πὲξ α὎η῵λ παξαθαιε῔; Ο὎δὲλ ἄιιν, ὅπεξ ἔθελ, ἠ ηὴλ ἀγάπελ ἐλδεηθλύκελνο. ἖θ ηνῦ θόζκνπ ν὎θ εἮζὶ,

θαζὼο ἐγὼ ν὎θ εἮκὶ ἐθ ηνῦ θόζκνπ. Π῵ο νὔλ ἀιιαρνῦ θεζηλ, Οὑο ἔδσθάο κνη ἐθ ηνῦ θόζκνπ, ζνὶ ἤζαλ; ἖θε῔ κὲλ ηὴλ θύζηλ ιέγσλ, ἐληαῦζα δὲ πεξὶ πξάμεσλ πνλεξ῵λ. Καὶ καθξὸλ α὎η῵λ ζπληίζεζηλ ἐγθώκηνλ· πξ῵ηνλ, ὅηη ν὎θ εἮζὶλ ἐθ ηνῦ θόζκνπ· εἶηα, ὅηη α὎ηὸο α὎ηνὺο ἔδσθε, θαὶ ὅηη ηὸλ ιόγνλ α὎ηνῦ ἐηήξεζαλ, θαὶ ὅηη δηὰ ηνῦην κηζνῦληαη. ΕἮ δὲ ιέγεη, Καζὼο ἐγὼ ν὎θ εἮκὶ ἐθ ηνῦ θόζκνπ, κὴ ζνξπβεζῆο. Σὸ γὰξ, Καζὼο, ἐληαῦζα ν὎θ ἔζηηλ ἀπαξαιιάθηνπ ἀθξηβείαο. Ὥζπεξ γὰξ, ὅηαλ ἐπ' α὎ηνῦ θαὶ ηνῦ Παηξὸο ιέγεηαη ηὸ Καζὼο, πνιιὴ ἟ Ἦζόηεο δηὰ ηὴλ η῅ο θύζεσο ζπγγέλεηαλ· νὓησο ὅηαλ ἐθ' ἟κ῵λ θαὶ α὎ηνῦ ιέγεηαη, πνιὺ ηὸ κέζνλ δηὰ ηὸ θαὶ πνιὺ εἶλαη ηὸ κέζνλ θαὶ ἄπεηξνλ ἑθαηέξαο η῅ο θύζεσο. ΕἮ γὰξ Ἁκαξηίαλ ν὎θ ἐπνίεζελ α὎ηὸο, ν὎δὲ δόινο ηηο ε὏ξέζε ἐλ ηῶ ζηόκαηη α὎ηνῦ, π῵ο δύλαηλη' ἂλ νἯ ἀπόζηνινη παξηζνῦζζαη α὎ηῶ; Σί νὔλ ἐζηηλ ὅ θεζηλ, ἖θ ηνῦ θόζκνπ ν὎θ εἮζί; Πξὸο ἕηεξνλ ὁξ῵ζηλ, ν὎δὲλ θνηλόλ ηη πξὸο ηὴλ γ῅λ ἐζηηλ α὎ην῔ο, ἀιιὰ η῵λ ν὎ξαλ῵λ, γεγόλαζη πνι῔ηαη. Καὶ ἐθ ηνύησλ δὲ ηὴλ ἀγάπελ α὎ηνῦ δείθλπζηλ, ὅηαλ πξὸο ηὸλ Παηέξα α὎ηνὺο ἐγθσκηάδῃ, θαὶ παξαηηζ῅ηαη ηῶ γεγελλεθόηη. ΕἮπὼλ δὲ, Σήξεζνλ α὎ 59.443 ηνὺο, ν὎ πεξὶ η῅ο η῵λ θηλδύλσλ ἀπαιιαγ῅ο θεζη κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ πεξὶ η῅ο ἐλ πίζηεη παξακνλ῅ο· δηὸ θαὶ ἐπήγαγελ· Ἁγίαζνλ α὎ηνὺο ἐλ ηῆ ἀιεζείᾳ ζνπ· ἁγίνπο πνίεζνλ δηὰ η῅ο ηνῦ Πλεύκαηνο δόζεσο θαὶ η῵λ ὀξζ῵λ δνγκάησλ. Ὥζπεξ ὅηαλ ιέγῃ, Καζαξνί ἐζηε δηὰ ηὸλ ιόγνλ, ὃλ ιειάιεθα ὏κ῔λ, θαὶ λῦλ ηὸ α὎ηό θεζη· Παίδεπζνλ α὎ηνὺο, δίδαμνλ ηὴλ ἀιήζεηαλ. Καὶ κὴλ ηνῦην ιέγεη ηὸ Πλεῦκα πνηε῔λ. Π῵ο νὔλ α὎ηὸ παξὰ ηνῦ Παηξὸο αἮηε῔ λῦλ; Ἵλα κάζῃο πάιηλ ηὴλ Ἦζνηηκίαλ. Σὰ γὰξ ὀξζὰ δόγκαηα πεξὶ Θενῦ ιεγόκελα ἁγηάδεη ηὴλ ςπρήλ. ΕἮ δὲ ιόγῳ θεζὶλ ἁγηάδεζζαη, κὴ ζαπκάζῃο. Καὶ ὅηη πεξὶ δνγκάησλ θεζὶλ, ἐπήγαγελ· ὇ ιόγνο ὁ ζὸο ἀιήζεηά ἐζηη· ηνπηέζηη, Ο὎δὲλ ςεῦδνο ἐλ α὎ηῶ, πάλησο δὲ ἐθβ῅λαη δε῔ πάληα ηὰ εἮξεκέλα· θαὶ ὅηη ν὎δὲλ ηππηθὸλ δειν῔ πάιηλ, ν὎δὲ ζσκαηηθόλ· θαζὼο θαὶ Παῦιόο θεζη πεξὶ η῅ο ἖θθιεζίαο· ὅηη ἧγίαζελ α὎ηὴλ ἐλ ῥήκαηη. Οἶδε γὰξ θαὶ ῥ῅κα Θενῦ θαζαίξεηλ. ∆νθε῔ δέ κνη θαὶ ἕηεξνλ δεινῦλ ηὸ, Ἁγίαζνλ α὎ηνὺο, νἯνλεὶ ηὸ, Ἀθόξηζνλ α὎ηνὺο ηῶ ιόγῳ θαὶ ηῶ θεξύγκαηη. Καὶ ηνῦην πάιηλ ἐθ η῵λ ἑμ῅ο δ῅ινλ. Καζὼο γὰξ ἐκὲ, θεζὶλ, ἀπέζηεηιαο εἮο ηὸλ θόζκνλ, θἀγὼ ἀπέζηεηια α὎ηνύο· ὃ ιέγεη θαὶ Παῦινο, Θέκελνο ἐλ ἟κ῔λ ηὸλ ιόγνλ η῅ο θαηαιιαγ῅ο. ὖπὲξ νὕ γὰξ ὁ Υξηζηὸο ἀθ῔θηαη, ὏πὲξ ηνύηνπ θαὶ νὕηνη ηὴλ νἮθνπκέλελ θαηέιαβνλ. Σὸ δὲ, Καζὼο, πάιηλ ἐληαῦζα ν὎ρ ὁκνηώζεσο ἐπ' α὎ηνῦ θαὶ η῵λ ἀπνζηόισλ θε῔ηαη· (π῵ο γὰξ ἄιισο ἤλ ἐγρσξνῦλ ἀλζξώπνηο ἀπνζηαι῅λαη; ἔζνο δὲ α὎ηῶ θαὶ ηὸ κέιινλ ὡο γεγνλὸο ιέγεηλ. Καὶ ὏πὲξ α὎η῵λ ἁγηάδσ ἐκαπηὸλ, ἵλα ὦζηλ ἟γηαζκέλνη ἐλ ηῆ ἀιεζείᾳ. Σί ἐζηηλ, Ἁγηάδσ ἐκαπηόλ; Πξνζθέξσ ζνη ζπζίαλ. ΑἯ δὲ ζπζίαη π᾵ζαη ἅγηαη ιέγνληαη· θαὶ θπξίσο ἅγηα ηὰ ηῶ Θεῶ ἀλαθείκελα. ἖πεηδὴ γὰξ ηὸ παιαηὸλ ἐλ ηύπῳ ὁ ἁγηαζκὸο ἤλ ἐλ ηῶ πξνβάηῳ· λπλὶ δὲ ν὎θ ἔζηηλ ἐλ ηύπῳ, ἀιι' α὎ηῆ ηῆ ἀιεζείᾳ· δηό θεζηλ· Ἵλα ὦζηλ ἟γηαζκέλνη ἐλ ηῆ ἀιεζείᾳ ζνπ. Καὶ γὰξ θαὶ α὎ηνύο ζνη ἀλαηίζεκη θαὶ πνη῵ πξνζθνξάλ. Ἢηνη δηὰ ηὸ ηὴλ θεθαιὴλ ηνῦην γίλεζζαί θεζη, ἠ δηὰ ηὸ θαὶ α὎ηνὺο ζύεζζαη. Παξαζηήζαηε γὰξ, θεζὶ, ηὰ κέιε ὏κ῵λ Θπζίαλ δ῵ζαλ, ἁγίαλ· θαὶ, ἖ινγίζζεκελ ὡο πξόβαηα ζθαγ῅ο· θαὶ, Υσξὶο ζαλάηνπ ζπζίαλ α὎ηνὺο ἐξγάδεηαη θαὶ πξνζθνξάλ. Ὅηη γὰξ ηὴλ ζπζίαλ ᾐλίμαην ηὴλ α὎ηνῦ εἮπὼλ, Ἁγηάδσ, δ῅ινλ ἐθ η῵λ ἑμ῅ο. Ο὎ πεξὶ ηνύησλ δὲ ἐξση῵ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ πεξὶ η῵λ πηζηεπόλησλ δηὰ ηνῦ ιόγνπ α὎η῵λ εἮο ἐκέ. ἖πεηδὴ γὰξ ὏πὲξ α὎η῵λ ἀπέζλεζθελ (εἶπε δὲ, ὅηη ὖπὲξ α὎η῵λ ἁγηάδσ ἐκαπηόλ)· ἵλα κή ηηο λνκίζῃ, ὅηη ὏πὲξ η῵λ ἀπνζηόισλ ηνῦην κόλνλ ἐπνίεη, ἐπήγαγελ· Ο὎ πεξὶ ηνύησλ δὲ ἐξση῵ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ πεξὶ η῵λ πηζηεπόλησλ δηὰ ηνῦ ιόγνπ α὎η῵λ εἮο ἐκέ. βʹ. ἖ληεῦζελ πάιηλ ἀλέζηεζελ α὎η῵λ ηὰο ςπρὰο, δείμαο ἐζνκέλνπο πνιινὺο καζεηάο. ἖πεηδὴ γὰξ, ὅπεξ εἶρνλ ἐμαίξεηνλ, θνηλὸλ ἐπνίεζε, πάιηλ α὎ηνὺο παξακπζε῔ηαη, δει῵λ θαὶ η῅ο η῵λ ἄιισλ ζσηεξίαο γηλνκέλνπο α὎ηνὺο αἮηίνπο. ΕἮπὼλ δὲ θαὶ πεξὶ η῅ο ζσηεξίαο α὎η῵λ θαὶ ηνῦ ἁγηαζζ῅λαη ηῆ πίζηεη θαὶ ηῆ ζπζίᾳ, ιέγεη ινηπὸλ πεξὶ ὁκνλνίαο, θαὶ εἮο ηνῦην ινηπὸλ θαηαθιείεη ηὸλ ιόγνλ,

ἐληεῦζελ ἀξμάκελνο, θαὶ εἮο α὎ηὸ θαηαιύζαο. Καὶ γὰξ ἀξρόκελόο θεζηλ, ἖ληνιὴλ θαηλὴλ δίδσκη ὏κ῔λ· θαὶ ἐληαῦζα, Ἵλα ὦζηλ ἓλ, θαζὼο ζὺ, Πάηεξ, ἐλ ἐκνὶ, θαὶ ἐγὼ ἐλ ζνί. Πάιηλ ηὸ, Καζὼο, ν὎θ ἀθξηβνῦο ἐμηζώζεσο ἐπ' α὎η῵λ· ν὎δὲ γὰξ δπλαηὸλ α὎ην῔ο ἤλ ηνζνῦηνλ, 59.444 ἀιι' ὡο ἀλζξώπνηο δπλαηόλ· ὥζπεξ ὅηαλ ιέγῃ, Γίλεζζε νἮθηίξκνλεο, ὡο ὁ Παηὴξ ὏κ῵λ. Σί δέ ἐζηηλ, ἖λ ἟κ῔λ; ἖λ ηῆ πίζηεη ηῆ εἮο ἟κ᾵ο. ἖πεηδὴ γὰξ ν὎δὲλ νὓησο ζθαλδαιίδεη ἅπαληαο, ὡο ηὸ δηεζπάζζαη, ηνῦην θαηαζθεπάδεη ὥζηε γελέζζαη ἕλ. Σί νὔλ; ἢλπζελ α὎ηὸ, θεζί; Καὶ ζθόδξα ἢλπζελ. Ἅπαληεο γὰξ νἯ δηὰ η῵λ ἀπνζηόισλ πηζηεύζαληεο ἕλ εἮζηλ, εἮ θαί ηηλεο ἐμ α὎η῵λ δηεζπάζζεζαλ. Ο὎δὲ γὰξ ηνῦην α὎ηὸλ παξέιαζελ, ἀιιὰ θαὶ α὎ηὸ πξνε῔πε, θαὶ ἔδεημε η῅ο η῵λ ἀλζξώπσλ ῥᾳζπκίαο ὄλ. Ἵλα ὁ θόζκνο πηζηεύζῃ, ὅηη ζύ κε ἀπέζηεηιαο. Ὅπεξ νὔλ θαὶ ἀξρόκελνο ἔιεγελ, ὅηη ἖λ ηνύηῳ γλώζνληαη πάληεο, ὅηη ἐκνί ἐζηε καζεηαὶ, ἐὰλ ἀγαπ᾵ηε ἀιιήινπο. Καὶ π῵ο ἐληεῦζελ πηζηεύεηλ ἔκειινλ; Ὅηη η῅ο εἮξήλεο εἶ Θεὸο, θεζίλ. Ἂλ ηνίλπλ, ἅπεξ ἐμ ὧλ ἔκαζνλ, δηαηεξήζσζηλ, εἴζνληαη ηὸλ δηδάζθαινλ ἀπὸ η῵λ καζεη῵λ νἯ ἀθνύνληεο· ἐὰλ δὲ κάρσληαη, ν὎θ ἐξνῦζηλ εἮξεληθνῦ Θενῦ εἶλαη καζεηάο· κὴ ὄληα δέ κε εἮξεληθὸλ, ν὎θ ὁκνινγήζνπζηλ ἀπεζηάιζαη παξὰ ζνῦ. ὇ξᾶο π῵ο κέρξη ηέινπο ηνῦην θαηαζθεπάδεη ηὸ πξὸο ηὸλ Παηέξα ὁκνλνεηηθόλ; Κἀγὼ ηὴλ δόμαλ, ἡλ ἔδσθάο κνη, ἔδσθα α὎ην῔ο· ηὴλ δηὰ η῵λ ζεκείσλ, ηὴλ δηὰ η῵λ δνγκάησλ, θαὶ ἵλα ὁκόςπρνη ὦζηλ. Αὓηε γὰξ δόμα, ἵλα ὦζηλ ἓλ, θαὶ η῵λ ζεκείσλ κείδσλ. Ὥζπεξ γὰξ θαὶ ηὸλ Θεὸλ ζαπκάδνπζηλ, ὅηη ν὎θ ἔζηη ζηάζηο, ν὎δὲ κάρε παξὰ ηῆ θύζεη ἐθείλῃ, θαὶ κεγίζηε αὓηε δόμα· Οὓησ θαὶ νὕηνη, θεζὶλ, ἐληεῦζελ γελέζζσζαλ ιακπξνί. Καὶ π῵ο ηὸλ Παηέξα, θεζὶλ, αἮηε῔ ηνῦην δνῦλαη α὎ην῔ο, α὎ηὸο α὎ηὸ ιέγσλ δηδόλαη; Εἴηε γὰξ πεξὶ ζεκείσλ, εἴηε πεξὶ ὁκνλνίαο, εἴηε πεξὶ εἮξήλεο ὁ ιόγνο α὎ηῶ, θαίλεηαη α὎ηὸο α὎ην῔ο ηαῦηα παξεζρεθώο. Ὅζελ δ῅ινλ ἤλ, ὅηη παξακπζίαο ἕλεθελ η῅ο α὎η῵λ ἟ αἴηεζηο γίλεηαη. ἖γὼ ἐλ α὎ην῔ο, θαὶ ζὺ ἐλ ἐκνί. Π῵ο ἔδσθε ηὴλ δόμαλ; ἖λ α὎ην῔ο γελόκελνο, θαὶ ηὸλ Παηέξα ἔρσλ κεζ' ἑαπηνῦ, ὥζηε α὎ηνὺο ζπγθξνηε῔λ. Ἀιιαρνῦ δὲ ν὎ρ νὓησ θεζίλ· ν὎ γὰξ δηὰ α὎ηνῦ ηὸλ Παηέξα παξαγίλεζζαη, ἀιι' α὎ηὸλ θαὶ ηὸλ Παηέξα παξαγίλεζζαη θαὶ κνλὴλ παξ' α὎ηῶ πνηε῔λ· ἐθε῔ κὲλ ηὸ ηνῦ ΢αβειιίνπ, ἐληαῦζα δὲ Ἀξείνπ ηὴλ ὏πόλνηαλ ἀλαηξ῵λ. Ἵλα ὦζη ηεηειεησκέλνη εἮο ηὸ ἓλ, ἵλα γηλώζθῃ ὁ θόζκνο ὅηη ζύ κε ἀπέζηεηιαο. ΢πλερ῵ο α὎ηὸ ιέγεη, δεηθλὺο ζεκείνπ κ᾵ιινλ ηὴλ εἮξήλελ δπλακέλελ ἐπηζπάζαζζαη. Ὥζπεξ γὰξ ἟ ἔξηο δηαιπηηθὸλ, νὓησο ἟ ζπκθσλία ζπγθξνηεηηθόλ. Καὶ ἞γάπεζα α὎ηνὺο, θαζὼο ἐκὲ ἞γάπεζαο. Πάιηλ ἐληαῦζα ηὸ, Καζὼο, ὡο ἄλζξσπνλ ἀγαπεζ῅λαη ἐγρσξε῔· θαὶ ηεθκήξηνλ η῅ο ἀγάπεο, ηὸ ἑαπηὸλ ὏πὲξ α὎η῵λ δνῦλαη. ΕἮπὼλ ηνίλπλ, ὅηη ἔζνληαη ἐλ ἀζθαιείᾳ, ὅηη ν὎ πεξηηξαπήζνληαη, ὅηη ἔζνληαη ἅγηνη, ὅηη πνιινὶ πηζηεύζνπζη δη' α὎η῵λ, ὅηη πνιι῅ο ἀπνιαύζνληαη δόμεο, ὅηη ν὎θ α὎ηὸο α὎ηνὺο ἞γάπεζε κόλνο, ἀιιὰ θαὶ ὁ Παηὴξ, ιέγεη ινηπὸλ θαὶ πεξὶ η῵λ κεηὰ ηὴλ ἐληεῦζελ ἀπνδεκίαλ, πεξὶ η῵λ βξαβείσλ θαὶ η῵λ ζηεθάλσλ η῵λ ὏πνθεηκέλσλ α὎ην῔ο. Πάηεξ γὰξ, θεζὶλ, νὑο ἔδσθάο κνη, ζέισ ἵλα ὅπνπ εἮκὶ ἐγὼ, θαὶ α὎ηνὶ ὦζηλ. Ὅπεξ νὔλ ἐδήηνπλ ἀεὶ ιέγνληεο, Πνῦ ὏πάγεηο; ηί ιέγεηο; ηνῦην ἐλ αἮηήζεη ιακβάλεηο, θαὶ ν὎δέπσ ἔρεηο; π῵ο νὔλ α὎ην῔ο ἔιεγεο, Καζήζεζζε ἐπὶ δώδεθα ζξόλνπο; π῵ο ἕηεξα ἐπεγγείισ πιείνλα θαὶ κείδσ; ὁξᾶο ὅηη πάληα ζπγθαηαβάζεσο ἕλεθελ ιέγεη; ἖πεὶ π῵ο ἔιεγελ, Ἀθνινπζήζεηο δὲ 59.445 ὓζηεξνλ; Ἀιι' ὏πὲξ πιείνλνο πιεξνθνξίαο θαὶ ἐλδείμεσο ἀγάπεο ηνῦηό θεζηλ. Ἵλα ζεσξ῵ζη ηὴλ δόμαλ ηὴλ ἐκὴλ, ἡλ ἔδσθάο κνη. Πάιηλ ηνῦην ηνῦ πξὸο ηὸλ Παηέξα ὁκνλνε῔λ ζεκε῔νλ, ὏ςειόηεξνλ κὲλ η῵λ πξνηέξσλ (Πξὸ θαηαβνι῅ο γὰξ θόζκνπ, θεζὶλ), ἔρνλ δέ ηηλα θαὶ α὎ηὸ ζπγθαηάβαζηλ· Ἔδσθαο γάξ κνη ιέγεη. ΕἮ δὲ κὴ ηνῦηό ἐζηηλ, ἟δέσο ἂλ ἐξνίκελ ηνὺο ἀληηιέγνληαο· ὁ δηδνὺο, ὏θεζη῵ηί ηηλη δίδσζηλ· ἆξ' νὔλ πξ῵ηνλ α὎ηὸλ γελλήζαο, ὓζηεξνλ ηὴλ δόμαλ ἔδσθε, πξόηεξνλ ἀθεὶο εἶλαη ἄδνμνλ; Καὶ π῵ο ἂλ ἔρνη ιόγνλ; ὇ξᾶο ὅηη ηὸ, Ἔδσθελ, ἖γέλλεζέλ ἐζηη; ∆ηαηί δὲ κὴ εἶπελ, Ἵλα κεηέρσζη η῅ο δόμεο, ἀιι', Ἵλα ζεσξ῵ζη ηὴλ δόμαλ; γʹ. ἖ληαῦζα αἮλίηηεηαη, ὅηη ἟

π᾵ζα ἀλάπαπζηο αὓηε ἐζηὶ, ηὸ ζεσξε῔λ εἮο ηὸλ ΤἯὸλ ηνῦ Θενῦ. Σνῦην γνῦλ θαὶ δνμάδεζζαη πνηε῔· ὃ θαὶ Παῦιόο θεζηλ· Ἀλαθεθαιπκκέλῳ πξνζώπῳ ηὴλ δόμαλ Κπξίνπ θαηνπηξηδόκελνη. Ὥζπεξ γὰξ νἯ πξὸο ἀθη῔λαο ζεσξνῦληεο θαὶ ἀέξνο ἀπνιαύνληεο ιεπηνηάηνπ, ἀπὸ η῅ο ὄςεσο ἔρνπζηλ ηὴλ ἀπόιαπζηλ· νὓησ θαὶ ηόηε, θαὶ πνιιῶ πιε῔νλ ηνῦην ἟κ῔λ ἐξγάζεηαη ηὴλ ἟δνλήλ. Ἅκα δὲ θαὶ δείθλπζηλ, ὅηη ν὎ ηνῦηό ἐζηη ηὸ ὁξώκελνλ, ἀιιὰ θξηθηή ηηο ν὎ζία. Πάηεξ δίθαηε, θαὶ ὁ θόζκνο ζε ν὎θ ἔγλσ. Σί βνύιεηαη ηνῦην; πνίαλ ἔρεη ηὴλ ἀθνινπζίαλ; ∆είθλπζηλ ἐληαῦζα κεδέλα εἮδόηα Θεὸλ, ἀιι' ἠ κόλνλ ηνὺο ηὸλ ΤἯὸλ ἐπεγλσθόηαο. Ὃ δὲ ιέγεη, ηνηνῦηόλ ἐζηηλ· ἖βνπιόκελ ἅπαληαο ηνῦην εἶλαη, Ἀιι' ν὎θ ἔγλσζάλ ζε, θαίηνη ν὎δὲλ ἔρνληεο ἐγθαιε῔λ. Σνῦην γάξ ἐζηη, Πάηεξ δίθαηε. ἖ληαῦζά κνη δνθε῔ θαὶ δπζρεξαίλσλ ηαῦηα ιέγεηλ, ὅηη ηὸλ νὓησο ἀγαζὸλ θαὶ δίθαηνλ ν὎θ ἞ζέιεζαλ ἐπηγλ῵λαη. ἖πεηδὴ γὰξ Ἰνπδα῔νη ἔιεγνλ ηὸλ Θεὸλ εἮδέλαη, α὎ηὸλ δὲ κὴ εἮδέλαη, πξὸο ηνῦην ἀπνηείλεηαη ιέγσλ, ὅηη ἦγάπεζάο κε πξὸ θαηαβνι῅ο θόζκνπ, ἀπνινγίαλ ζπληηζεὶο πξὸο ηὰο θαηεγνξίαο ηὰο Ἰνπδατθάο. ὇ γὰξ δόμαλ ιαβὼλ, ὁ ἀγαπεζεὶο πξὸ θαηαβνι῅ο θόζκνπ, ὁ κάξηπξαο βνπιόκελνο ἔρεηλ α὎ηνὺο η῅ο δόμεο ἐθείλεο, π῵ο ἐλαληίνο ἤλ ηῶ Παηξί; Ο὎ ηνίλπλ ηνῦηό ἐζηηλ ὅπεξ θαζὶλ νἯ Ἰνπδα῔νη, ὅηη α὎ηνὶ κέλ ζε γηλώζθνπζηλ, ἐγὼ δὲ ἀγλν῵· ἀιιὰ ην὎λαληίνλ, ἐγὼ κέλ ζε νἶδα, ἄιινη δέ ζε ν὎θ ἔγλσζαλ. Καὶ νὕηνη δὲ ἔγλσζαλ, ὅηη ζύ κε ἀπέζηεηιαο. ὇ξᾶο ὅηη α὎ηνὺο αἮλίηηεηαη ηνὺο ιέγνληαο κὴ εἶλαη α὎ηὸλ ἐθ ηνῦ Θενῦ, θαὶ πξὸο ηνῦηνλ ηὸλ ιόγνλ ἀλαθεθαιαηνῦηαη πάληα; Καὶ ἐγλώξηζα α὎ην῔ο ηὸ ὄλνκά ζνπ, θαὶ γλσξίζσ. Καὶ κὴλ ηνῦ Πλεύκαηνο θὴο ηὴλ ηειείαλ γλ῵ζηλ· ἀιιὰ ηὰ ηνῦ Πλεύκαηνο ἐκά ἐζηηλ. Ἵλα ἟ ἀγάπε, ἡλ ἞γάπεζάο κε, ἐλ α὎ην῔ο κέλῃ, θἀγὼ ἐλ α὎ην῔ο. ἖ὰλ γὰξ κάζσζη, ηίο ζὺ, ηόηε εἴζνληαη, ὅηη ν὎θ ἀπεζρηζκέλνο ἐγὼ, ἀιιὰ η῵λ ζθόδξα ἞γαπεκέλσλ, θαὶ γλήζηνο ΤἯὸο θαὶ ζπλεκκέλνο. Σνῦην δὲ πεηζζέληεο ὡο ρξὴ, θαὶ ηὴλ πίζηηλ ηὴλ εἮο ἐκὲ θαὶ ηὴλ ἀγάπελ δηαηεξήζνπζηλ ἀθξηβ῅. Ἀγαπώλησλ δὲ α὎η῵λ ὡο ρξὴ, ἐγὼ κελ῵ ἐλ α὎ην῔ο. ὇ξᾶο π῵ο εἮο θαιὸλ ηέινο ἀπήληεζελ, εἮο ἀγάπελ, ηὴλ πάλησλ κεηέξα η῵λ ἀγαζ῵λ, ἀπαξηίζαο ηὸλ ιόγνλ; Πηζηεύσκελ ηνίλπλ, θαὶ ἀγαπ῵κελ ηὸλ Θεὸλ, ἵλα κὴ θαὶ πεξὶ ἟κ῵λ ιέγεηαη· Θεὸλ ὁκνινγνῦζηλ εἮδέλαη, ην῔ο δὲ ἔξγνηο ἀξλνῦληαη· θαὶ πάιηλ, Σὴλ πίζηηλ ἢξλεηαη, θαὶ ἔζηηλ ἀπίζηνπ ρείξσλ. Ὅηαλ γὰξ ἐθε῔λνο κὲλ θαὶ νἮθέηαηο θαὶ ζπγγελέζη θαὶ ἀιινηξίνηο ἐπηθνπξῆ· ζὺ δὲ κεδὲ ηνὺο πξὸο γέλνο πξνζήθνληαο ζεξαπεύῃο, ηίο ἔζηαη ζνη ινηπὸλ ἀπνινγία, ηνῦ Θενῦ βιαζθεκνπκέλνπ θαὶ ὏βξηδνκέλνπ δηὰ ζέ; ΢θόπεη γὰξ πόζαο 59.446 ἔδσθελ ἟κ῔λ ἀθνξκὰο ε὎πνηίαο ὁ Θεόο. Σὸλ κὲλ ὡο ζπγγελ῅, ηὸλ δὲ ὡο θίινλ, ηὸλ δὲ ὡο γείηνλα, ηὸλ δὲ ὡο πνιίηελ, ηὸλ δὲ ὡο ἄλζξσπνλ ἐιέεη, θεζίλ. Ἂλ δὲ κεδέλ ζε ηνύησλ θαηέρῃ, ἀιιὰ πάληα δηαῤῥήμῃο ηὰ δεζκὰ, ἀθνύζῃ ηνῦ Παύινπ, ὅηη ἀπίζηνπ εἶ ρείξσλ· ὅηη ἐθε῔λνο κὲλ ν὎δὲλ πεξὶ ἐιεεκνζύλεο ἀθνύζαο, ν὎δὲ η῵λ ἐλ ν὎ξαλῶ, ὏πεξεθόληηζέ ζε ηῆ θηιαλζξσπίᾳ· ζὺ δὲ α὎ηνὺο ηνὺο ἐρζξνὺο ἀγαπᾶλ θειεπζζεὶο, ηνὺο νἮθείνπο, ὡο ἐρζξνὺο ὁξᾶο, θαὶ ρξεκάησλ θείδῃ κ᾵ιινλ ἠ ζσκάησλ. Καίηνη ηὰ κὲλ ἀλαιηζθόκελα ν὎δὲλ πείζεηαη δεηλόλ· νὕηνο δὲ πεξηνξώκελνο νἮρήζεηαη. Σίο νὔλ ἟ καλία ρξεκάησλ θείδεζζαη, θαὶ ἀθεηδε῔λ ζπγγελ῵λ; πόζελ νὕηνο ὁ πόζνο εἮζεθώκαζε; πόζελ ἟ ἀπαλζξσπία θαὶ ἟ ὠκόηεο; ΕἮ γάξ ηηο ὥζπεξ ἐπὶ ζεάηξνπ θνξπθ῅ο θαζίζαο, ηὸλ θόζκνλ θαηνπηεύζεηε πάληα, κ᾵ιινλ δὲ εἮ βνύιεζζε, κίαλ ηέσο κεηαρεηξηζώκεζα πόιηλ. δʹ. Εἴ ηηο ηνίλπλ ἐθ' ὏ςεινῦ θαζίζαο πάληα θαηηδε῔λ δπλεζείε ηὰ ἀλζξώπηλα, ἐλλόεζνλ ὅζελ θαηαγλώζεηαη ἀινγίαλ, ὅζα δάθξπα νἴζεη, ὅζνλ γειάζεηαη γέισηα, ὅζνλ κηζήζεη κ῔ζνο. Σνηαῦηα γὰξ πξάηηνκελ, ὡο θαὶ γέισηνο, θαὶ ἀλνίαο, θαὶ δαθξύσλ, θαὶ κίζνπο εἶλαη ἄμηα. ὇ δε῔λα ηξέθεη θύλαο, ἵλα ζεξία ἄγξηα ζαγελεύζῃ, α὎ηὸο εἮο ζεξησδίαλ ἐκπίπησλ· ἕηεξνο ὄλνπο θαὶ ηαύξνπο, ἵλα κεηαθνκίδῃ ιίζνπο· ἀλζξώπνπο δὲ πεξηνξᾶ, ιηκῶ ηεθνκέλνπο. Καὶ ρξπζίνλ κὲλ ἄπεηξνλ δαπαλᾶ, ἵλα ιηζίλνπο ἀλζξώπνπο ἐξγάζεηαη· ηνὺο δὲ ὄλησο ἀλζξώπνπο ιηζίλνπο γελνκέλνπο ὏πὸ η῅ο θαθνπρίαο, ὏πεξνξᾶ. Ἕηεξνο ςεθ῔δαο ρξπζ᾵ο

ζπιιέγσλ κεηὰ πνιι῅ο ηαιαηπσξίαο πεξηβάιιεη ηνὺο ηνίρνπο· ηὰο δὲ γαζηέξαο η῵λ πελήησλ γπκλὰο ὁξ῵λ, ν὎θ ἐπηθάκπηεηαη. Καὶ νἯ κὲλ ην῔ο Ἧκαηίνηο α὎η῵λ Ἧκάηηα πάιηλ ἐπηλννῦζηλ· ἕηεξνο δὲ ν὎δὲ α὎ηὸ ηὸ ζ῵κα γπκλὸλ πεξηβάιιεηλ ἔρεη. ἖λ δηθαζηεξίνηο δὲ πάιηλ ἄιινο ἄιινλ θαηέπηελ· ἄιινο εἮο πόξλαο ἀλάισζε θαὶ εἮο παξαζίηνπο· ἕηεξνο εἮο κίκνπο θαὶ ὀξρήζηξαο· εἮο νἮθνδνκὰο ἕηεξνο ιακπξὰο, εἮο ἀγνξαζίαο ἀγξ῵λ θαὶ νἮθη῵λ. Πάιηλ ὁ κὲλ ηόθνπο ἀξηζκε῔, ὁ δὲ ηόθνπο ηόθσλ, ὁ δὲ γξακκαηε῔α ζπληίζεζη πνιι῵λ γέκνληα θόλσλ, θαὶ ν὎δὲ ηὴλ ἀπὸ η῅ο λπθηὸο ἀλάπαπζηλ θαξπνῦηαη, ἐπὶ ην῔ο ἑηέξσλ θαθν῔ο ἀγξππλ῵λ. ἧκέξαο δὲ γελνκέλεο, ὁ κὲλ ἐπὶ θέξδνο ἄδηθνλ, ὁ δὲ ἐπὶ δαπάλελ ἀζειγ῅, νἯ δὲ ἐπὶ θινπὴλ δεδεκνζηεπκέλελ ηξέρνπζη. Καὶ η῵λ κὲλ πεξηηη῵λ θαὶ θεθσιπκέλσλ πνιιὴ ἟ ζπνπδή· η῵λ δὲ ἀλαγθαίσλ ν὎δεὶο ὁ ιόγνο. ΟἯ δὲ θξίλνληεο, ηὸ κὲλ ὄλνκα δηθαζη῵λ ἔρνπζη, ηὸ δὲ ἔξγνλ ιῃζη῵λ θαὶ ἀλδξνθόλσλ. Κἂλ ηὰο δίθαο ηηο ἐμεηάζῃ, θἂλ ηὰο δηαζήθαο, κπξία πάιηλ ε὏ξήζεη θαὶ ἐληαῦζα θαθὰ, δόινπο, θινπὰο, ἐπηβνπιάο. Καὶ πεξὶ ηαῦηα ἅπαζα ἟ ζρνιὴ, η῵λ δὲ πλεπκαηηθ῵λ ιόγνο ν὎δείο· ἀιιὰ ηὴλ ἐθθιεζίαλ ὏πὲξ ηνῦ κόλνλ Ἦδε῔λ ἐλνρινῦζηλ ἅπαληεο. Σὸ δὲ δεηνύκελνλ ν὎ ηνῦηό ἐζηηλ, ἀιι' ἔξγσλ δε῔ ἟κ῔λ θαὶ δηαλνίαο θαζαξ᾵ο. Ἂλ δὲ ηὴλ π᾵ζαλ ἟κέξαλ ἀλαιώζῃο εἮο πιενλεμίαλ, εἶηα κηθξὰ ῥήκαηα εἮζειζὼλ εἴπῃο, ν὎ κόλνλ ν὎θ ἐπνίεζαο ἵιεσ ηὸλ Θεὸλ, ἀιιὰ θαὶ παξώμπλαο κεηδόλσο. ΕἮ γὰξ βνύιεη θαηαιιάμαη ζνπ ηὸλ ∆εζπόηελ, ἔξγα ἐπίδεημαη, κάζε ηὸλ θνξπηὸλ η῵λ ζπκθνξ῵λ, βιέπε ηνὺο γπκλνὺο, ηνὺο πεηλ῵ληαο, ηνὺο ἀδηθνπκέλνπο· κπξίαο ζνη θηιαλζξσπίαο ἔηεκελ ὁδνύο. Μὴ ηνίλπλ ἀπαη῵κελ ἑαπηνὺο, εἮθ῅ θαὶ κάηελ δ῵ληεο, κεδὲ, ὅηη λῦλ ὏γηαίλνκελ, θαηαθξνλήζσκελ· ἀιι' ἐλλνήζαληεο ὅηη πνιιάθηο εἮο λόζνλ θαηαπεζόληεο, θαὶ εἮο ἔζραηνλ ἀῤῥσζηίαο ἐιζόληεο, ἀπεζάλνκελ ηῶ δέεη θαὶ ηῆ πξνζδνθίᾳ η῵λ κειιόλησλ, πξνζδνθήζσκελ πάιηλ εἮο ηὰ α὎ηὰ θαηαπε 59.447 ζε῔ζζαη, θαὶ ηὸλ α὎ηὸλ θηεζώκεζα θόβνλ, θαὶ γελώκεζα βειηίνπο· ὡο ηά γε λῦλ κπξίαο θαηεγνξίαο ἄμηα. ΟἯ κὲλ γὰξ ἐλ ην῔ο δηθαζηεξίνηο ιένπζηλ ἐνίθαζη θαὶ θπζὶ, νἯ δὲ ἐλ ηα῔ο ἀγνξα῔ο, ἀιώπεμηλ· νἯ δὲ ηὸλ ἀπξάγκνλα δ῵ληεο βίνλ, ν὎δὲ νὕηνη εἮο δένλ ηῆ ἀπξαγκνζύλῃ θέρξεληαη, ηὴλ ζρνιὴλ ἅπαζαλ εἮο ζέαηξα θαὶ ηὰ ἐθε῔ζελ θαθὰ ἀλαιίζθνληεο. Καὶ ὁ κὲλ ἐπηηηκ῵λ ην῔ο γηλνκέλνηο, ν὎δείο· νἯ δὲ δεινῦληεο θαὶ δαθλόκελνη, ὅηη κὴ ἴζα α὎ην῔ο πξάηηνπζη, πνιινί· ὥζηε θαὶ ηνύηνπο πάιηλ θνιάδεζζαη, θαὶ κὴ πνηνῦληαο ηὰ πνλεξά. Ο὎ γὰξ κόλνλ α὎ηὰ πνηνῦζηλ, ἀιιὰ θαὶ ζπλεπδνθνῦζη ην῔ο πξάηηνπζη. Καὶ γὰξ ηὰ η῅ο πξνζπκίαο α὎ην῔ο ὁκνίσο δηέθζαξηαη· ὅζελ 59.448 δ῅ινλ, ὅηη θαὶ γλώκεο ἔζηη δνῦλαη δίθελ. Σαῦηα θαζ' ἑθάζηελ ἟κέξαλ ιέγσ, θαὶ ιέγσλ ν὎ παύζνκαη. Ἂλ κὲλ γάξ ηηλεο ἀθνύζσζηλ, θέξδνο· ἂλ δὲ κεδεὶο ὁ πξνζέρσλ ᾖ, ηόηε ἀθνύζεζζε ηαῦηα, ὅηε θέξδνο ν὎δὲλ ὏κ῔λ, θαὶ κέκςεζζε ἑαπην῔ο, θαὶ η῅ο αἮηίαο ἟κε῔ο θαζαξνί. Ἀιιὰ κὴ γέλνηην ηαύηελ κόλνλ ἟κ᾵ο ηὴλ ἀπνινγίαλ ἔρεηλ, ἀιιὰ θαὶ θαύρεκα ὏κ᾵ο γελέζζαη ἟κ῵λ παξὰ ηῶ βήκαηη ηνῦ Υξηζηνῦ, ἵλα θνηλῆ η῵λ ἀγαζ῵λ ἀπνιαύζσκελ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ ἟ δόμα, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.447 ΟΜΘΛΘΑ ΠΓʹ. Σαῦηα εἮπὼλ ὁ Ἰεζνῦο ἐμ῅ιζε ζὺλ ην῔ο καζεηα῔ο α὎ηνῦ πέξαλ ηνῦ ρεηκάῤῥνπ η῵λ Κέδξσλ, ὅπνπ ἤλ θ῅πνο, εἮο ὃλ εἮζ῅ιζελ α὎ηὸο θαὶ νἯ καζεηαὶ α὎ηνῦ. αʹ. Φξηθηὸλ ὁ ζάλαηνο θαὶ θόβνπ γέκνλ πνιινῦ· ἀιι' ν὎ παξὰ ην῔ο ηὴλ ἄλσ θηινζνθίαλ εἮδόζηλ. ὇ κὲλ γὰξ κεδὲλ πεξὶ η῵λ κειιόλησλ ζαθὲο ἐπηζηάκελνο, ἀιιὰ δηάιπζίλ ηηλα θαὶ ηειεπηὴλ δσ῅ο ηὸ πξ᾵γκα λνκίδσλ, εἮθόησο θξίηηεη θαὶ δέδνηθελ ὡο εἮο ηὸ κὴ εἶλαη ρσξ῵λ. ἧκε῔ο δὲ ηῆ ηνῦ Θενῦ ράξηηη ηὰ ἄδεια θαὶ ηὰ θξύθηα η῅ο ζνθίαο α὎ηνῦ καζόληεο, θαὶ ἀπνδεκίαλ ηὸ πξ᾵γκα εἶλαη λνκίδνληεο, ν὎θ ἂλ εἴεκελ

δίθαηνη ηξέκεηλ, ἀιιὰ θαὶ ραίξεηλ θαὶ ε὎ζπκε῔ζζαη, ὅηη ηὸλ ἐπίθεξνλ ηνῦηνλ βίνλ ἀθέληεο, ἐθ' ἕηεξνλ ἐξρόκεζα ἀκείλσ πνιιῶ θαὶ ιακπξόηεξνλ, θαὶ ηέινο ν὎θ ἔρνληα. Ἅπεξ νὔλ θαὶ ὁ Υξηζηὸο δηδάζθσλ δηὰ η῵λ ἔξγσλ, ν὎ βίᾳ θαὶ ἀλάγθῃ, ἀιι' ἑθὼλ ἐπὶ ηὸ πάζνο ἔξρεηαη. Σαῦηα, θεζὶλ, ἐιάιεζελ ὁ Ἰεζνῦο, θαὶ ἀπ῅ιζε πέξαλ ηνῦ ρεηκάῤῥνπ η῵λ Κέδξσλ, ὅπνπ ἤλ θ῅πνο, εἮο ὃλ εἮζ῅ιζελ α὎ηὸο θαὶ νἯ καζεηαὶ α὎ηνῦ. Ἢδεη δὲ θαὶ ὁ Ἰνύδαο ὁ παξαδηδνὺο α὎ηὸλ ηὸλ ηόπνλ, ὅηη πνιιάθηο ζπλήρζε ἐθε῔ κεηὰ η῵λ καζεη῵λ α὎ηνῦ. Μεζνλπθη῵λ ὁδνηπνξε῔, θαὶ πνηακὸλ δηαβαίλεη, θαὶ ἐπείγεηαη πξὸο ηὸλ ηῶ πξνδόηῃ γλώξηκνλ ηόπνλ ἐιζε῔λ, ἐθθόπησλ ην῔ο ἐπηβνπιεύνπζη ηὸλ πόλνλ, θαὶ ἀπαιιάηησλ ηαιαηπσξίαο α὎ηνὺο ἁπάζεο, θαὶ δείθλπζη ην῔ο καζεηα῔ο ὅηη ἑθὼλ ἐπὶ ηὸ πξ᾵γκα ἔξρεηαη· ὅπεξ Ἧθαλὸλ α὎ηνὺο κάιηζηα παξακπζήζαζζαη ἤλ· θαὶ θαζίζηεζηλ ἑαπηὸλ ὥζπεξ ἐλ δεζκσηεξίῳ ἐλ ηῶ θήπῳ. Σαῦηα ἐιάιεζελ α὎ην῔ο. Σί ιέγεηο; Καὶ κὴλ ηῶ Παηξὶ δηειέγεην· θαὶ κὴλ εὒρεην. ∆ηαηί νὔλ κὴ ιέγεηο, ὅηη παπζάκελνο η῅ο ε὎ρ῅ο ἤιζελ ἐθε῔; Ὅηη ν὎θ ε὎ρὴ ἤλ, ἀιιὰ ιαιηὰ δηὰ ηνὺο καζεηὰο γηλνκέλε. Καὶ εἮζ῅ιζνλ νἯ καζεηαὶ α὎ηνῦ εἮο ηὸλ θ῅πνλ. Οὓησο α὎ηνὺο ηνῦ δένπο ἀπήιιαμελ, ὡο κὴ ἀληηηε῔λαη ινηπὸλ, ἀιιὰ θαὶ εἮο ηὸλ θ῅πνλ εἮζειζε῔λ. Π῵ο δὲ ὁ Ἰνύδαο ἐθε῔ ἢξρεην; ἠ πόζελ καζὼλ ἐθε῔ ἤιζελ; ἖ληεῦζελ δ῅ινλ, ὅηη ηὰ πνιιὰ ἔμσ δηελπθηέξεπελ. Ο὎ γὰξ ἂλ, εἴ γε νἴθνη δη῅γελ, ἐπὶ ηὴλ ἔξεκνλ ὁ Ἰνύδαο ἤιζελ, ἀιι' ἐπὶ ηὴλ νἮθίαλ, ἐθε῔ πξνζδνθ῵λ α὎ηὸλ ε὏ξήζεηλ θαζεύδνληα. Ἵλα δὲ κὴ ἀθνύζαο θ῅πνλ, θξύπηεζζαη λνκίζῃο, ἐπήγαγελ, ὅηη Ἢδεη ὁ Ἰνύδαο ηὸλ ηόπνλ· θαὶ ν὎ρ ἁπι῵ο, ἀιι' ὅηη θαὶ πνιιάθηο ζπλήρζε ἐθε῔ κεηὰ η῵λ καζεη῵λ α὎ηνῦ. Καὶ γὰξ πνιιάθηο α὎ην῔ο ζπλεγέλεην Ἦδίᾳ, πεξὶ ἀλαγθαίσλ δηαιεγόκελνο, θαὶ ὧλ ν὎ ζέκηο ἑηέξνπο ἀθνῦζαη. Πνηε῔ δὲ ηνῦην θαὶ ἐλ ὄξεζη θαὶ ἐλ θήπνηο κάιηζηα, θαζαξὸλ ζνξύβσλ ἐπηδεη῵λ ἀεὶ ρσξίνλ, ὥζηε κὴ ηὴλ δηάλνηαλ ἐθθξνύεζζαη η῅ο ἀθξνάζεσο. ὇ δὲ Ἰνύδαο, παξαιαβὼλ ηὴλ ζπε῔ξαλ, θαὶ ἐθ η῵λ ἀξρηεξέσλ θαὶ Φαξηζαίσλ ὏πεξέηαο, ἔξρεηαη ἐθε῔. Καὶ νὕηνη πνιιάθηο θαὶ ἄιινηε ἔπεκςαλ ζπιιαβε῔λ α὎ 59.448 ηὸλ, ἀιι' ν὎θ ἴζρπζαλ. Ὅζελ δ῅ινλ, ὅηη θαὶ ηόηε ἑθὼλ ἑαπηὸλ ἐμέδσθε. Καὶ π῵ο ηὴλ ζπε῔ξαλ ἔπεηζαλ; Ἄλδξεο ἤζαλ ζηξαηη῵ηαη, ρξεκάησλ πνηε῔λ πάληα κεκειεηεθόηεο. Ἰεζνῦο δὲ, εἮδὼο πάληα ηὰ ἐξρόκελα ἐπ' α὎ηὸλ, ἐμ῅ιζε, θαὶ ιέγεη α὎ην῔ο· Σίλα δεηε῔ηε; Σνπηέζηηλ, ν὎θ ἀπὸ η῅ο παξνπζίαο ἐθείλσλ πεξηέκελελ α὎ηὰ καζε῔λ, ἀιι' ἀηαξάρσο ὡο πάληα εἮδὼο ηαῦηα, νὓησ θαὶ ἔιεγε θαὶ ἐπνίεη. ∆ηαηί δὲ κεηὰ ὅπισλ ἐπέξρνληαη κέιινληεο ζπιιακβάλεηλ; ἖δεδνίθεζαλ ηνὺο ἑπνκέλνπο· θαὶ δηὰ ηνῦην θαὶ ἀσξὶ η῵λ λπθη῵λ ἐπέζηεζαλ. Καὶ ἐμειζὼλ ιέγεη α὎ην῔ο· Σίλα δεηε῔ηε; ΟἯ δὲ ιέγνπζηλ, Ἰεζνῦλ ηὸλ Ναδσξα῔νλ. Εἶδεο δύλακηλ ἄκαρνλ, π῵ο ἐλ κέζῳ ὢλ ἐπήξσζελ α὎η῵λ ηνὺο ὀθζαικνύο; Ὅηη γὰξ ν὎ ηὸ ζθόηνο αἴηηνλ ἤλ, ἐδήισζελ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, εἮπὼλ, ὅηη θαὶ ιακπάδαο εἶρνλ. ΕἮ δὲ κὴ ιακπάδεο ἤζαλ, ἀπὸ η῅ο θσλ῅ο γνῦλ ἔδεη γλσξίζαη· εἮ δὲ θαὶ ἐθε῔λνη ἞γλόνπλ, π῵ο ὁ Ἰνύδαο ἞γλόεζελ, ὁ ζπλὼλ α὎ηῶ δηελεθ῵ο; Καὶ γὰξ θαὶ α὎ηὸο εἯζηήθεη κεη' α὎η῵λ, θαὶ ν὎δὲλ ᾔδεη πιένλ, ἀιιὰ θαὶ ἔπεζε κεη' α὎η῵λ ὓπηηνο. ἖πνίεζε δὲ ηνῦην ὁ Ἰεζνῦο, δει῵λ, ὅηη ν὎ κόλνλ ζπιιαβε῔λ α὎ηὸλ ν὎ δύλαληαη, ἀιι' ν὎δὲ Ἦδε῔λ ἐλ κέζῳ ὄληα, εἮ κὴ α὎ηὸο ἐλδνίε. Πάιηλ ιέγεη α὎ην῔ο, Σίλα δεηε῔ηε; Ὢ η῅ο ἀλνίαο! ηὸ ῥ῅κα α὎ηνῦ ἔβαιελ α὎ηνὺο ὏πηίνπο, θαὶ ν὎δὲ νὓησο ἐπέζηξεςαλ ηνζαύηελ καζόληεο δύλακηλ, ἀιιὰ πάιηλ ἐπηηίζεληαη ην῔ο α὎ην῔ο. ἖πεὶ νὔλ ηὰ α὎ηνῦ πάληα ἐπιήξσζε, ηόηε ινηπὸλ ἑαπηὸλ παξαδίδσζη, θαὶ ιέγεη α὎ην῔ο· Εἶπνλ ὏κ῔λ, ὅηη ἐγώ εἮκη. ΕἮζηήθεη δὲ θαὶ Ἰνύδαο ὁ παξαδηδνὺο α὎ηόλ. Ὅξα ηὸ ἀλεπαρζὲο ηνῦ ε὎αγγειηζηνῦ, π῵ο ν὎ρ ὏βξίδεη ηὸλ πξνδόηελ, ἀιιὰ δηεγε῔ηαη ηὸ γεγνλὸο, ἓλ κόλνλ δε῔μαη ζπνπδάδσλ, ὅηη ηὸ π᾵λ η῅ο α὎ηνῦ ζπγρσξήζεσο γέγνλελ. Εἶηα ἵλα κή ηηο ιέγῃ, ὅηη α὎ηὸο α὎ηνὺο εἮο ηνῦην ἢγαγελ, ἑαπηὸλ ἐγρεηξίζαο θαὶ δ῅ινλ θαηαζηήζαο α὎ην῔ο, ἐπηδεημάκελνο ἅπαληα, ἅπεξ Ἧθαλὰ ἤλ α὎ηνὺο ἀλαθξνύζαζζαη, ἐπεηδὴ ἐπέκελνλ ηῆ θαθίᾳ, θαὶ ν὎δεκίαλ εἶρνλ ἀπνινγίαλ, ηόηε ἑαπηὸλ ἐλερείξηζε, ιέγσλ· ΕἮ νὔλ ἐκὲ δεηε῔ηε, ἄθεηε

ηνύηνπο ὏πάγεηλ, κέρξη η῅ο ἐζράηεο ὥξαο ηὴλ εἮο α὎ηνὺο θηιαλζξσπίαλ ἐλδεηθλύκελνο. ΕἮ γὰξ ἐκνῦ δε῔ζζε, θεζὶ, κεδὲλ ὏κ῔λ ἔζησ πξὸο ηνύηνπο θνηλόλ. Ἰδνὺ γὰξ ἐκαπηὸλ παξαδίδσκη. Ἵλα πιεξσζῆ ὁ ιόγνο, ὃλ εἶπελ, ὅηη Ο὎θ ἀπώιεζα ἐμ α὎η῵λ ν὎δέλα. Ἀπώιεηαλ δὲ ἐληαῦζα ν὎ ηαύηελ θεζὶ ηὴλ ηνῦ ζαλάηνπ, ἀιι' ἐθείλελ ηὴλ αἮώληνλ. ὇ δὲ ε὎αγγειηζηὴο θαὶ ἐπὶ ηνῦ παξόληνο α὎ηὸ παξέιαβε. Θαπκάζεηε δ' ἄλ ηηο, π῵ο θαὶ α὎ηνὺο ν὎ ζπλέιαβνλ κεη' α὎ηνῦ θαὶ θαηέθνςαλ, θαὶ κάιηζηα ηνῦ Πέηξνπ παξνμύλαληνο α὎ηνὺο δη' ὧλ εἮο ηὸλ δνῦινλ ἐπνίεζε. Σίο νὔλ α὎ηνὺο θαηε῔ρελ; Ἄιινο κὲλ ν὎δεὶο, ἟ δὲ ῥίςαζα α὎ηνὺο δύλακηο ὏πηίνπο Ὅπεξ νὔλ θαὶ ὁ ε὎αγγειηζηὴο δει῵λ, ὅηη ν὎ η῅ο ἐθείλσλ γλώκεο ἤλ, ἀιιὰ η῅ο ηνῦ ζπιιεθζέληνο δπλάκεώο ηε θαὶ ἀπνθάζεσο, ἐπήγαγελ· Ἵλα ὁ ιόγνο πιεξσζῆ, ὃλ εἶπελ, ὅηη Ο὎δεὶο ἐμ α὎η῵λ ἀπώιεην. βʹ. ὇ γνῦλ Πέηξνο ζαξζήζαο ηαύηῃ ηῆ θσλῆ θαὶ 59.449 ην῔ο ἢδε γεγελεκέλνηο, ὁπιίδεηαη θαηὰ η῵λ ἐπειζόλησλ. Καὶ π῵ο, θεζὶλ, ὁ θειεπζζεὶο κὴ πήξαλ ἔρεηλ, κὴ δύν ρηη῵λαο, κάραηξαλ ἔρεη; ἖κνὶ δνθε῔ ηνῦην α὎ηὸ δεδνηθὼο παξεζθεπάζζαη πάιαη. ΕἮ δὲ ιέγεηο, Π῵ο ὁ θειεπζζεὶο κὴ ῥαπίδεηλ, ἀλδξνθόλνο γίλεηαη; κάιηζηα κὲλ κὴ ἀκύλεζζαη πξνζεηάρζε· ἐληαῦζα δὲ ν὎ρ ἑαπηῶ ἢκπλελ, ἀιιὰ ηῶ ∆ηδαζθάιῳ. Ἔπεηηα δὲ, ν὎δὲ ηέιεηνί πσο θαὶ ἀπεξηηζκέλνη ἤζαλ. ΢ὺ δὲ, εἮ βνύιεη Πέηξνλ θηινζνθνῦληα Ἦδε῔λ, ὄςεη κεηὰ ηαῦηα ηξαπκαηηδόκελνλ, θαὶ πξάσο θέξνληα, θαὶ κπξία πάζρνληα δεηλὰ, θαὶ ν὎ παξνμπλόκελνλ. ὇ δὲ Ἰεζνῦο θαὶ ἐληαῦζα ζαπκαηνπξγε῔, ὁκνῦ ηε παηδεύσλ ὅηη ηνὺο πνηνῦληαο θαθ῵ο ε὎εξγεηε῔λ ρξὴ, θαὶ ηὴλ δύλακηλ ἐθθαιύπησλ ηὴλ ἑαπηνῦ. Σνύηῳ κὲλ νὔλ ηὸ ὠηίνλ ἀπέδσθε, Πέηξῳ δέ θεζηλ, ὅηη Πάληεο νἯ ιαβόληεο κάραηξαλ ἐλ καραίξᾳ ἀπνινῦληαη. Ὥζπεξ θαὶ ἐπὶ ηνῦ ληπη῅ξνο ἐπνίεζε, δη' ἀπεηι῅ο ηὸλ ηόλνλ α὎ηνῦ ραιάζαο· νὓησ θαὶ ἐληαῦζα. Σὸ δὲ ὄλνκα ηνῦ δνύινπ πξνζηίζεζηλ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, ἐπεηδὴ πνιὺ κέγα ηὸ γηλόκελνλ ἤλ, ν὎ρ ὅηη ἐζεξάπεπζε κόλνλ, ἀιι' ὅηη θαὶ ηὸλ ἐπ' α὎ηῶ ἐιζόληα, θαὶ κηθξὸλ ὓζηεξνλ κέιινληα ῥαπίδεηλ α὎ηὸλ, θαὶ ὅηη ηὸλ ἐληεῦζελ κέιινληα ἀλαῤῥηπίδεζζαη πόιεκνλ θαηὰ η῵λ καζεη῵λ ἐπέρεη. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ηὸ ὄλνκα ηέζεηθελ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, ὥζηε ην῔ο ηόηε ἀλαγηλώζθνπζηλ ἐμε῔λαη δεη῅ζαη θαὶ πεξηεξγάζαζζαη, εἴ γε ὄλησο γέγνλε ηὰ γεγελεκέλα. Ο὎ρ ἁπι῵ο δὲ θαὶ ηὸ δεμηὸλ ὠηίνλ ιέγεη· ἀιι' ἐκνὶ δνθε῔, ηὴλ ὁξκὴλ εἮπε῔λ ηνῦ Ἀπνζηόινπ ζέισλ, ὅηη ζρεδὸλ ἐπ' α὎ηὴλ ὥξκεζε ηὴλ θεθαιήλ. Ἀιι' ὁ Ἰεζνῦο ν὎θ ἀπεηιῆ κόλνλ α὎ηὸλ θαηέρεη, ἀιιὰ θαὶ ἑηέξνηο παξακπζε῔ηαη, ιέγσλ· Σὸ πνηήξηνλ, ὃ ἔδσθέ κνη ὁ Παηὴξ, ν὎ κὴ πίσ α὎ηό; δεηθλὺο ὅηη ν὎ η῅ο ἐθείλσλ δπλάκεσο ηὸ γηλόκελνλ, ἀιιὰ η῅ο α὎ηνῦ ζπγρσξήζεσο· θαὶ δει῵λ, ὅηη ν὎θ ἔζηηλ ἀληίζεόο ηηο, ἀιι' ὏πήθννο κέρξη ζαλάηνπ ηῶ Παηξί· Σόηε ινηπὸλ ζπιιακβάλεηαη ὁ Ἰεζνῦο, θαὶ ἔδεζαλ α὎ηόλ· θαὶ ἀπήγαγνλ πξὸο Ἄλλαλ. ∆ηαηί πξὸο Ἄλλαλ; ὖπὸη῅ο ἟δνλ῅ο ἐλεπόκπεπνλ ην῔ο γηλνκέλνηο, ὡο δὴ ηξόπαηνλ ζηήζαληεο. Ἤλ δὲ νὕηνο πελζεξὸο ηνῦ Κατάθα· ὁ δὲ Κατάθαο νὕηνο ἤλ ὁ ζπκβνπιεύζαο ην῔ο Ἰνπδαίνηο, ὅηη ζπκθέξεη ἕλα ἄλζξσπνλ ἀπνζαλε῔λ. Σί πάιηλ ὏πέκλεζελ ἟κ᾵ο η῅ο πξνθεηείαο ὁ ε὎αγγειηζηήο; ∆ει῵λ ὅηη ὏πὲξ ζσηεξίαο ηαῦηα ἐγίλεην. Καὶ ηνζαύηε η῅ο ἀιεζείαο ἟ ὏πεξβνιὴ, ὡο θαὶ ηνὺο ἐρζξνὺο α὎ηὰ πξναλαθσλε῔λ. Ἵλα γὰξ κὴ δεζκνὺο ἀθνύζαο ὁ ἀθξναηὴο ζνξπβ῅ηαη, ἀλακηκλήζθεη η῅ο πξνθεηείαο ἐθείλεο, ὅηη ἟ ζσηεξία ηῆ νἮθνπκέλῃ ὁ ζάλαηνο α὎ηνῦ ἤλ. ἦθνινύζεζε δὲ Πέηξνο, θαὶ ὁ ἄιινο καζεηήο. Σίο ἐζηηλ ὁ ἄιινο καζεηήο; Α὎ηὸο ὁ ηαῦηα γξάςαο. Καὶ ηίλνο ἕλεθελ ἑαπηὸλ ν὎ ιέγεη; Ὅηε κὲλ γὰξ ἐπὶ ηὸ ζη῅ζνο ἀλέπεζε ηνῦ Ἰεζνῦ, εἮθόησο ἑαπηὸλ θξύπηεη· λῦλ δὲ ηίλνο ἕλεθελ ηνῦην πνηε῔; Σ῅ο α὎η῅ο ἕλεθελ αἮηίαο. Καὶ γὰξ θαὶ ἐληαῦζα κέγα θαηόξζσκα δηεγε῔ηαη, ὅηη, πάλησλ ἀπνπεδεζάλησλ, α὎ηὸο ἐπεθνινύζεη. ∆ηὰ ηνῦην θξύπηεη ἑαπηὸλ θαὶ πξνηίζεζηλ ἑαπηνῦ ηὸλ Πέηξνλ· θαὶ ἑαπηνῦ δὲ ἞λαγθάζζε ἐπηκλεζζ῅λαη λῦλ, ἵλα κάζῃο, ὅηη ἀθξηβέζηεξνλ δηεγε῔ηαη η῵λ ἄιισλ ηὰ θαηὰ ηὴλ α὎ιὴλ, ἅηε ἔλδνλ ὤλ. Καὶ ὅξα π῵ο ὏πνηέκλεηαη ηὸ ἴδηνλ ἐγθώκηνλ. Ἵλα γὰξ κή ηηο ιέγῃ, Π῵ο πάλησλ ἀλαρσξεζάλησλ,

νὕηνο θαὶ ἐλδνηέξσ ηνῦ ΢ίκσλνο εἮζ῅ιζε; ιέγεη, Ὅηη θαὶ ηνῦ ἀξρηεξέσο γλώξηκνο ἤλ· ὡο κεδέλα ζαπκάδεηλ, ὅηη ἞θνινύζεζε, κεδὲ ἐπὶ ἀλδξείᾳ α὎ηὸλ ἀλαθεξύηηεηλ. Σὸ δὲ ζαῦκα ἐθε῔λν ἤλ ηὸ ηνῦ Πέηξνπ, ὅηη νὓησ πεξηδεὴο ὢλ θαὶ κέρξη η῅ο α὎ι῅ο ἤιζε, η῵λ ἄιισλ ἀλαρσ 59.450 ξεζάλησλ. Σὸ κὲλ νὔλ ἐιζε῔λ ἐθε῔, πόζνπ· ηὸ δὲ κὴ εἮζειζε῔λ ἔλδνλ, ἀγσλίαο θαὶ θόβνπ. ∆ηὰ ηνῦην γὰξ θαὶ ηαῦηα ἀλέγξαςελ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, πξννδνπνη῵λ ηῆ ἀπνινγίᾳ η῅ο ἀξλήζεσο. Ο὎ γὰξ ὡο κέγα ηη πεξὶ α὎ηνῦ ηίζεζηλ, ὅηη γλώξηκνο ἤλ ηῶ ἀξρηεξε῔· ἀιι' ἐπεηδὴ εἶπελ, ὅηη ζπλεηζ῅ιζε ηῶ Ἰεζνῦ κόλνο, ἵλα κὴ λνκίζῃο ὅηη ὏ςει῅ο γλώκεο ἤλ ηὸ πξ᾵γκα, ηίζεζη θαὶ ηὴλ αἮηίαλ. Ὅηη δὲ θαὶ ὁ Πέηξνο εἮζ῅ιζελ ἂλ, εἴπεξ ἐπεηξάπε, δηὰ η῵λ ἑμ῅ο ἐδήισζελ. ἖πεηδὴ γνῦλ ἐμ῅ιζε, θαὶ ηὴλ ζπξσξὸλ ἐθέιεπζελ α὎ηὸλ εἮζαγαγε῔λ, ε὎ζέσο εἮζ῅ιζελ ὁ Πέηξνο. ∆ηαηί δὲ α὎ηὸο α὎ηὸλ ν὎θ εἮζήγαγελ; Σνῦ Υξηζηνῦ εἴρεην, θαὶ ἐπεθνινύζεη. ∆ηὰ ηνῦην ηὴλ γπλα῔θα ἐθέιεπζελ εἮζαγαγε῔λ α὎ηόλ. Σί νὔλ ἟ γπλή; Μὴ θαὶ ζὺ ἐθ η῵λ καζεη῵λ εἶ ηνῦ ἀλζξώπνπ ηνύηνπ; ὇ δέ θεζηλ, Ο὎θ εἮκί. Σί ιέγεηο, ὦ Πέηξε; ν὎ρὶ πξώελ εἶπεο, ὅηη, Ἂλ δέῃ κε θαὶ ηὴλ ςπρὴλ ὏πὲξ ζνῦ ζε῔λαη, ζήζσ; ηί ηνίλπλ γέγνλελ, ὅηη ν὎δὲ ζπξσξνῦ θέξεηο ἐξώηεζηλ; Μὴ γὰξ ζηξαηηώηεο ἤλ ὁ ἐξση῵λ; κὴ η῵λ θαηαζρόλησλ ηηο; Θπξσξὸο ἤλ ε὎ηειὴο θαὶ ἀπεῤῥηκκέλε, θαὶ ν὎δὲ ἟ ἐξώηεζηο ζξαζε῔α. Ο὎ γὰξ εἶπε, Σνῦ πιάλνπ θαὶ ηνῦ ιπκε῵λνο καζεηὴο εἶ, ἀιιὰ, Σνῦ ἀλζξώπνπ ηνύηνπ· ὅπεξ ἐιενύζεο κ᾵ιινλ θαὶ θαηαθακπηνκέλεο ἤλ. Ἀιι' ν὎δὲλ ηνύησλ ἢλεγθελ ὁ Πέηξνο. Σὸ δὲ, Μὴ θαὶ ζὺ, δηὰ ηνῦην εἴξεηαη, ἐπεηδὴ ὁ Ἰσάλλεο ἔλδνλ ἤλ· νὓησ πξνζελ῵ο δηειέγεην ἟ γπλή. Ἀιι' ν὎δελὸο ηνύησλ ᾔζζεην, ν὎δὲ εἮο ηὸλ λνῦλ ἔιαβελ, ν὎δὲ ὅηε ηὸ πξ῵ηνλ, ν὎δὲ ὅηε ηὸ δεύηεξνλ, ἀιι' ν὎δὲ ηὸ ηξίηνλ, ἀιι' ἟λίθα ἀιέθησξ ἐθώλεζε· θαὶ ν὎δὲ ηνῦην α὎ηὸλ εἮο ἔλλνηαλ ἢγαγελ ἕσο ὅηε ἔβιεςελ εἮο α὎ηὸλ ὁ Ἰεζνῦο πηθξόλ. Καὶ α὎ηὸο κὲλ εἯζηήθεη ζεξκαηλόκελνο κεηὰ η῵λ ηνῦ ἀξρηεξέσο δνύισλ· ὁ δὲ Υξηζηὸο ἔλδνλ θαηείρεην δεδεκέλνο. Σαῦηα δὲ ιέγνκελ, ν὎ ηνῦ Πέηξνπ θαηεγνξνῦληεο, ἀιιὰ η῵λ ὏πὸ ηνῦ Υξηζηνῦ εἮξεκέλσλ ηὴλ ἀιήζεηαλ ἐπηδεηθλύκελνη. ὇ νὔλ ἀξρηεξεὺο ἐξώηεζε ηὸλ Υξηζηὸλ πεξὶ η῵λ καζεη῵λ α὎ηνῦ θαὶ η῅ο δηδαζθαιίαο. γʹ. Ὢ η῅ο πνλεξίαο! ζπλερ῵ο ἀθνύσλ ἐλ ηῶ Ἧεξῶ δεκεγνξνῦληνο θαὶ παῤῥεζίᾳ δηδάζθνληνο, λῦλ βνύιεηαη καζε῔λ. ἖πεηδὴ γὰξ ἔγθιεκα ν὎δὲλ εἶρνλ πξνζελεγθε῔λ, πεξὶ η῵λ καζεη῵λ ἞ξώησλ ἴζσο, πνῦ εἮζηλ, θαὶ ηίλνο ἕλεθελ α὎ηνὺο ζπλέιεμε, θαὶ ηί βνπιόκελνο, θαὶ ἐπὶ ηίζη. Σνῦην δὲ ἔιεγελ, ὡζαλεὶ ζηαζηαζηὴλ θαὶ λεσηεξνπνηὸλ ἐιέγμαη ζέισλ, ὡο ν὎δελὸο ἑηέξνπ πξνζέρνληνο α὎ηῶ, ἀιι' ἠ κόλσλ ἐθείλσλ, ὡο ἐξγαζηεξίνπ ηηλὸο ὄληνο πνλεξνῦ. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; Σνῦην ἀλαηξέπσλ, θεζίλ· ἖γὼ παῤῥεζίᾳ ἐιάιεζα ηῶ θόζκῳ, ν὎ρὶ ην῔ο καζεηα῔ο Ἦδίᾳ· ἐγὼ παῤῥεζίᾳ ἐδίδαμα ἐλ ηῶ Ἧεξῶ. Σί νὔλ; ν὎δὲλ ἐιάιεζελ ἐλ ηῆ θξπθῆ; ἖ιάιεζε κὲλ, ἀιι' ν὎ρ, ὡο νὕηνη ἐλόκηδνλ, δεδνηθὼο θαὶ ζπζηάζεηο πνηνύκελνο, ἀιι' εἴ πνπ η῅ο η῵λ πνιι῵λ ἀθξνάζεσο ἀλώηεξα ηὰ ιεγόκελα ἤλ. Σί κε ἐπεξσηᾶο; ἖ξώηεζνλ ηνὺο ἀθεθνόηαο. Ο὎θ α὎ζαδηαδνκέλνπ ἐζηὶ ηὰ ῥήκαηα, ἀιιὰ ζαῤῥνῦληνο ηῆ η῵λ εἮξεκέλσλ ἀιεζείᾳ. Ὅπεξ νὔλ ἀερόκελνο ἔιεγελ· ἖ὰλ ἐγὼ καξηπξ῵ πεξὶ ἐκαπηνῦ, ἟ καξηπξία κνπ ν὎θ ἔζηηλ ἀιεζὴο, ηνῦην θαὶ λῦλ αἮλίηηεηαη, ἐθ πεξηνπζίαο βνπιόκελνο ἀμηόπηζηνλ θαηαζη῅ζαη ηὴλ καξηπξίαλ. ἖πεηδὴ γὰξ η῵λ καζεη῵λ, ὡο καζεη῵λ ἐκλεκόλεπζε, ηί θεζηλ; ἖κὲ πεξὶ η῵λ ἐκ῵λ ἐξσηᾶο; ἐξώηεζνλ ηνὺο ἐρζξνὺο, ηνὺο ἐπηβνύινπο, ηνὺο δήζαληαο· νὕηνη ιεγέησζαλ. Αὓηε γάξ ἐζηη η῅ο ἀιεζείαο ἀλακθηζβήηεηνο ἟ ἀπόδεημηο, ὅηαλ ηνὺο ἐρζξνύο ηηο ὏πὲξ ὧλ ιέγεη θαιῆ κάξηπξαο. Σί νὔλ ὁ ἀξρηεξεύο; ∆ένλ νὓησ 59.451 πνηήζαζζαη ηὴλ ἐμέηαζηλ, ηνῦην κὲλ ν὎θ ἐπνίεζελ ἐθε῔λνο· Εἷο δὲ η῵λ παξεζηεθόησλ ὏πεξεη῵λ ἔδσθελ α὎ηῶ ῥάπηζκα ηαῦηα εἮπόληη. Σί ηνύηνπ γέλνηη' ἂλ Ἦηακώηεξνλ; Φξίμνλ, ν὎ξαλὲ, ἔθζηεζη γ῅ ηῆ ηνῦ ∆εζπόηνπ καθξνζπκίᾳ, θαὶ ηῆ η῵λ δνύισλ ἀγλσκνζύλῃ. Καίηνη ηί πνηε ἤλ ηὸ ιερζέλ; ν὎ γὰξ ὡο παξαηηνύκελνο εἮπε῔λ ἔιεγελ· Σί κε ἐξσηᾶο; ἀιιὰ π᾵ζαλ ἐθθόςαη βνπιόκελνο ἀγλσκνζύλεο ὏πόζεζηλ. Καὶ ἐπὶ ηνύηνηο ῥαπηζζεὶο, πάληα ζε῔ζαη θαὶ ἀθαλίζαη θαὶ

κεηαθηλ῅ζαη δπλάκελνο, ηνύησλ κὲλ ν὎δὲλ πνηε῔· θζέγγεηαη δὲ ῥήκαηα π᾵ζαλ δπλάκελα ζεξησδίαλ ἐθιῦζαη. Καί θεζηλ· ΕἮ θαθ῵ο ἐιάιεζα, καξηύξεζνλ πεξὶ ηνῦ θαθνῦ· ηνπηέζηηλ, ΕἮ κὲλ ἔρεηο ἐπηιαβέζζαη η῵λ εἮξεκέλσλ, ἀπόδεημνλ· εἮ δὲ ν὎θ ἔρεηο, Σί κε ηύπηεηο; ὇ξᾶο ηὸ δηθαζηήξηνλ ζνξύβνπ γέκνλ θαὶ ηαξαρ῅ο θαὶ ζπκνῦ θαὶ ζπγρύζεσο; ἦξώηεζελ ὁ ἀξρηεξεὺο ὏πνύισο θαὶ δνιεξ῵ο· ἀπεθξίλαην ὁ Υξηζηὸο ἐμ ε὎ζείαο θαὶ ὡο ἐρξ῅λ. Σί ηνίλπλ ηὸ ἀθόινπζνλ ἤλ; ∆ηειέγμαη ἠ ἀπνδέμαζζαη ηὸ εἮξεκέλνλ. Ἀιι' ν὎ γίλεηαη· ἀιι' ὁ δνῦινο α὎ηὸλ ῥαπίδεη. Οὓησο ν὎ρὶ δηθαζηήξηνλ, ἀιιὰ ζύζηαζηο θαὶ ηπξαλλὶο ηὰ γηλόκελα. Εἶηα κεδὲ νὓησο ε὏ξίζθνληέο ηη πιένλ, Πέκπνπζηλ α὎ηὸλ δεδεκέλνλ πξὸο Κατάθαλ. Ἤλ δὲ Πέηξνο ἑζηὼο, θαὶ ζεξκαηλόκελνο. Βαβαὶ, πόζῳ θάξῳ θαηείρεην ὁ ζεξκὸο θαὶ κεκελὼο, ἀπαγνκέλνπ ηνῦ Ἰεζνῦ; Καὶ κεηὰ ηνζαῦηα ν὎δὲ θηλε῔ηαη ινηπὸλ, ἀιι' ἔηη ζεξκαίλεηαη, ἵλα κάζῃο ὅζε η῅ο θύζεσο ἟ ἀζζέλεηα, ὅηαλ Θεὸο ἐγθαηαιίπῃ· θαὶ ἐξσηεζεὶο πάιηλ ἀξλε῔ηαη. Εἶηα ιέγεη, ὇ ζπγγελὴο ηνῦ δνύινπ, νὕ ἀπέθνςελ ὁ Πέηξνο ηὸ ὠηίνλ, ἀιγ῵λ ἐπὶ ηῶ γεγελεκέλῳ· Ο὎θ ἐγώ ζε εἶδνλ ἐλ ηῶ θήπῳ; Καὶ ν὎δὲ ὁ θ῅πνο α὎ηὸλ εἮο κλήκελ η῵λ γεγελεκέλσλ ἢγαγελ, ν὎δὲ ἟ πνιιὴ θηινζηνξγία, ἡλ ἐθε῔ δηὰ η῵λ ῥεκάησλ ἐπεδείμαην ἐθείλσλ, ἀιιὰ πάληα ηαῦηα ὏πὸ η῅ο ἀγσλίαο ἐμέβαιε. Σί δήπνηε δὲ νἯ ε὎αγγειηζηαὶ ὁκνθώλσο πεξὶ α὎ηνῦ ἀλέγξαςαλ; Ο὎ρὶ ηνῦ καζεηνῦ θαηεγνξνῦληεο, ἀιι' ἟κ᾵ο παηδεῦζαη βνπιόκελνη, πόζνλ θαθὸλ ηὸ κὴ Θεῶ ηὸ π᾵λ ἐπηηξέπεηλ, ἀιι' ἑαπηῶ ζαῤῥε῔λ. ΢ὺ δὲ ζαύκαζνλ ηνῦ ∆ηδαζθάινπ ηὴλ θεδεκνλίαλ, ὅηη θαὶ θαηερόκελνο, θαὶ δεδεκέλνο πνιιὴλ ἐπνηε῔ην ηνῦ καζεηνῦ πξόλνηαλ, δηὰ ηνῦ βιέκκαηνο α὎ηνῦ θείκελνλ ἀληζηὰο, θαὶ εἮο δάθξπα θαζέιθσλ. Ἄγνπζηλ νὔλ α὎ηὸλ πξὸο Πηι᾵ηνλ ἀπὸ ηνῦ Κατάθα. ἖γέλεην δὲ ηνῦην, ἵλα η῵λ δηθαζη῵λ ηὸ πι῅ζνο θαὶ ἀθόλησλ α὎η῵λ ἐπηδείμῃ ηὸ βεβαζαληζκέλνλ η῅ο ἀιεζείαο. Ἤλ δὲ πξσΐα. Πξὶλ ἠ κὲλ ἀιέθηνξα θσλ῅ζαη, πξὸο Κατάθαλ ἄγεηαη· πξσῒ πξὸο Πηι᾵ηνλ. ∆η' ὧλ δείθλπηαη ὁ ε὎αγγειηζηὴο, ὅηη ηὸ ἣκηζπ η῅ο λπθηὸο ἅπαλ ὏πὸ Κατάθα ἐξσηώκελνο, ν὎δὲλ ἐμειέγρεην· δηὸ θαὶ παξέπεκςελ α὎ηὸλ ηῶ Πηιάηῳ. Ἀιι' ἐθε῔λα ην῔ο ἄιινηο ἀθεὶο δηεγήζαζζαη, α὎ηὸο ηὰ ἑμ῅ο ιέγεη. Καὶ ζθόπεη η῵λ Ἰνπδαίσλ ηὸ θαηαγέιαζηνλ. Σὸλ ἀζ῵νλ ζπιιαβόληεο, θαὶ ὅπια βαζηάζαληεο, εἮο ηὸ πξαηηώξηνλ ν὎θ εἮζέξρνληαη, Ἵλα κὴ κηαλζ῵ζη. Καίηνη πν῔νο κνιπζκὸο, εἮπέ κνη, ἐπηβ῅λαη δηθαζηεξίῳ, ἔλζα δίθελ νἯ ἀδηθνῦληεο δηδόαζηλ; ΟἯ ἀπνδεθαηνῦληεο ηὸλ ἟δύνζκνλ θαὶ ηὸ ἄλεζνλ, θνλ῵ληεο κὲλ ἀδίθσο ν὎θ ἐλόκηδνλ κηαίλεζζαη· δηθαζηεξίῳ δὲ θαὶ ἐπηβαίλνληεο κηαίλεηλ ἑαπηνὺο ἟γνῦλην. Καὶ ηίλνο ἕλεθελ α὎ηὸλ ν὎θ ἀλε῔ινλ, ἀιι' ἐπὶ ηὸλ Πηι᾵ηνλ ἢγαγνλ; Μάιηζηα κὲλ ηὸ πνιὺ η῅ο ἀξρ῅ο α὎η῵λ θαὶ η῅ο ἐμνπζίαο ὏πεηέηκεην ινηπὸλ, ὏πὸ Ῥσκαίνπο η῵λ πξαγκάησλ θεηκέλσλ. Καὶ ἄιισο δὲ, ἐδεδνίθεηζαλ κὴ δίθελ ὓζηεξνλ δώζεηλ θαηεγνξεζέληεο παξ' α὎ηνῦ. Σί δέ ἐζηηλ, Ἵλα θάγσζη ηὸ Πάζρα; Καὶ κὴλ α὎ηὸο ἤλ α὎ηὸ πε 59.452 πνηεθὼο ηῆ κηᾶ η῵λ Ἀδύκσλ. Ἢηνη νὔλ ηὸ Πάζρα ηὴλ ἑνξηὴλ π᾵ζαλ ιέγεη· ἠ ὅηη ηόηε ἐπνίνπλ ηὸ Πάζρα, α὎ηὸο δὲ πξὸ κη᾵ο α὎ηὸ παξέδσθε, ηεξ῵λ ηὴλ ἑαπηνῦ ζθαγὴλ ηῆ παξαζθεπῆ, ὅηε θαὶ ηὸ παιαηὸλ ἐγίλεην ηὸ Πάζρα. Α὎ηνὶ δὲ ὅπια βαζηάζαληεο, ὅπεξ ν὎θ ἐμ῅λ, θαὶ αἷκα ἐθρένληεο, ὏πὲξ ηνῦ ηόπνπ ἀθξηβνινγνῦληαη, θαὶ ἐμάγνπζη πξὸο ἑαπηνὺο ηὸλ Πηι᾵ηνλ. Καὶ ἐμειζώλ θεζη· Σίλα θαηεγνξίαλ ἔρεηε θαηὰ ηνῦ ἀλζξώπνπ ηνύηνπ· δʹ. ὇ξᾶο ἀπειιαγκέλνλ η῅ο θηιαξρίαο α὎η῵λ θαὶ βαζθαλίαο; Ἰδὼλ γὰξ α὎ηὸλ δεδεκέλνλ θαὶ ὏πὸ ηνζνύησλ ἀγόκελνλ, ν὎θ ἐλόκηζελ ἔιεγρνλ ἔρεηλ ἀλακθηζβήηεηνλ θαηεγνξίαο· ἀιι' ἐξσηᾶ, ἄηνπνλ εἶλαη ιέγσλ ηὴλ κὲλ θξίζηλ α὎ηνὺο ἁξπάζαη, ηὴλ δὲ θόιαζηλ ρσξὶο θξίζεσο ἐπηηξέςαη ἐθείλῳ. Σί νὔλ ἐθε῔λνη; ΕἮ κὴ ἤλ νὕηνο θαθνπνηὸο, ν὎θ ἄλ ζνη παξεδώθακελ α὎ηόλ. Ὢ η῅ο ἀλνίαο! ηί γὰξ ν὎ ιέγεηε ηὴλ θαθνπνηίαλ, ἀιιὰ ζπζθηάδεηε; ηί ν὎θ ἐιέγρεηε ηὸ θαθόλ; ὇ξᾶο παληαρνῦ παξαηηνπκέλνπο ηὴλ ἐμ ε὎ζείαο θαηεγνξίαλ, θαὶ ν὎δὲλ δπλακέλνπο εἮπε῔λ; Ἄλλαο ἐθε῔λνο ἞ξώηεζε πεξὶ η῅ο δηδαζθαιίαο, θαὶ ἀθνύζαο ἔπεκςε πξὸο Κατάθαλ· θαὶ α὎ηὸο ἐξσηήζαο πάιηλ, θαὶ

κεδὲλ ε὏ξὼλ, ἀπέζηεηιελ α὎ηὸλ ηῶ Πηιάηῳ. ὇ Πηι᾵ηνο ιέγεη, Σίλα θαηεγνξίαλ θέξεηε θαη' α὎ηνῦ; Καὶ ν὎δὲ ἐληαῦζα ἔρνπζί ηη εἮπε῔λ, ἀιιὰ ζηνραζκν῔ο ηηζη θέρξεληαη πόιηλ. ἖ληεῦζελ α὎ηὸο ἀπνξήζαο θεζί· Λάβεηε α὎ηὸλ, ὏κε῔ο, θαὶ θαηὰ ηὸλ λόκνλ ὏κ῵λ θξίλαηε α὎ηόλ. Εἶπνλ νὔλ ἐθε῔λνη· ἧκ῔λ ν὎θ ἔμεζηηλ ἀπνθηε῔λαη ν὎δέλα. Σνῦην δὲ ἔιεγνλ, Ἵλα πιεξσζῆ ὁ ιόγνο ηνῦ Κπξίνπ, ὃλ εἶπε, ζεκαίλσλ πνίῳ ζαλάηῳ ἢκειιελ ἀπνζλήζθεηλ. Καὶ π῵ο ηνῦην ἐδήινπ, Ο὎θ ἔμεζηηλ ἀπνθηε῔λαη ν὎δέλα; Ἠ ηνῦηό θεζηλ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, ὅηη ν὎ρ ὏πὲξ α὎η῵λ κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ὏πὲξ η῵λ ἐζλ῵λ ἔκειιελ ἀλαηξε῔ζζαη· ἠ ὅηη ζηαπξ῵ζαη α὎ηνὺο ν὎θ ἐμ῅λ. ΕἮ δὲ ιέγνπζηλ, Ο὎θ ἔμεζηηλ ἟κ῔λ ἀπνθηε῔λαη ν὎δέλα, θαηὰ ηὸλ θαηξὸλ ἐθε῔λόλ θαζηλ. ἖πεὶ ὅηη γε ἀλῄξνπλ θαὶ ἄιιῳ ηξόπῳ ἀλῄξνπλ, δείθλπζηλ ὁ ΢ηέθαλνο ιηζαδόκελνο· ἀιιὰ ζηαπξ῵ζαη α὎ηὸλ ἐπεζύκνπλ, ἵλα θαὶ ηὸλ ηξόπνλ η῅ο ηειεπη῅ο ἐθπνκπεύζσζηλ. ὇ δὲ Πηι᾵ηνο ἀπαιιαγ῅λαη ἐπαρζείαο βνπιόκελνο, εἮο θξίζηλ κὲλ ν὎θ ἀθίεζη καθξάλ· εἮζειζὼλ δὲ ἐξσηᾶ ηὸλ Ἰεζνῦλ, θαί θεζη· ΢ὺ εἶ ὁ βαζηιεὺο η῵λ Ἰνπδαίσλ; ὇ δὲ εἶπελ· Ἀπὸ ζαπηνῦ ηνῦηνιέγεηο, ἠ ἄιινη ζνη ηνῦην εἶπνλ; Σίλνο ἕλεθελ ηνῦην ἐξσηᾶ ὁ Υξηζηόο; Σὴλ πνλεξὰλ η῵λ Ἰνπδαίσλ ἐθθαιύςαη γλώκελ ζέισλ. ἦθεθόεη κὲλ νὔλ παξὰ πνιι῵λ ηνῦην ὁ Πηι᾵ηνο· ἐπεηδὴ δὲ ν὎δὲλ ἔζρνλ εἮπε῔λ ἐθε῔λνη ὏πὲξ ηνῦ κὴ πνιιὴλ γίλεζζαη ηὴλ ἐμέηαζηλ, ὅπεξ ἀεὶ πεξηεθέξεην, ηνῦην εἮο κέζνλ ἀγαγε῔λ βνύιεηαη. ἖πεηδὴ δὲ εἶπελ α὎ην῔ο, ὅηη Καηὰ ηὸλ λόκνλ ὏κ῵λ θξίλεηε α὎ηὸλ, δε῔μαη βνπιόκελνη ὅηη ν὎θ ἔζηηλ Ἰνπδατθὸλ ηὸ ἁκάξηεκα, ιέγνπζηλ, ὅηη Ο὎θ ἔμεζηηλ ἟κ῔λ. Ο὎ γὰξ δὴ θαηὰ ηὸλ λόκνλ ηὸλ ἟κέηεξνλ ἣκαξηελ, ἀιιὰ θνηλόλ ἐζηη ηὸ ἔγθιεκα. Σνῦην νὔλ ζπληδὼλ ὁ Πηι᾵ηνο, ὡο κέιισλ θηλδπλεύεηλ, ιέγεη· ΢ὺ εἶ ὁ βαζηιεὺο η῵λ Ἰνπδαίσλ; Ο὎ ηνίλπλ ἀγλν῵λ ὁ Υξηζηὸο ἐξσηᾶ, ἀιιὰ θαὶ ὏π' α὎ηνῦ θαηεγνξεζ῅λαη ηνὺο Ἰνπδαίνπο βνπιόκελνο, θεζὶλ, Ἄιινη ζνη εἶπνλ; Ὅπεξ νὔλ ἐκθαίλσλ ὁ Πηι᾵ηνο ἔιεγε· Μή ηη ἐγὼ Ἰνπδα῔όο εἮκη; Σὸ ἔζλνο ζνπ θαὶ νἯ ἀξρηεξε῔ο παξέδσθάλ ζε ἐκνί· ηί ἐπνίεζαο; ἐληαῦζα βνπιόκελνο ἑαπηὸλ ἀπαιιάμαη. Εἶηα ἐπεηδὴ εἶπε, ΢ὺ εἶ ὁ βαζηιεύο; ἐιέγρσλ α὎ηὸλ ὁ Ἰεζνῦο θεζη· Σνῦην γὰξ ἢθνπζαο παξὰ η῵λ Ἰνπδαίσλ. Σίλνο ἕλεθελ ν὎θ ἀθξηβ῅ πνηῆ ηὴλ ἐμέηα 59.453 ζηλ; Εἶπνλ, ὅηη θαθνπνηόο εἮκη· ἐξώηεζνλ, ηί θαθὸλ ἐπνίεζα. Ἀιιὰ ηνῦην κὲλ ν὎ πνηε῔ο, ἁπι῵ο δὲ αἮηίαο ζπληηζε῔ο. Ἀπὸ ζαπηνῦ ηνῦην ιέγεηο, ἠ ἑηέξσζελ; Εἶηα ἐθε῔λνο, ὅηη κὲλ ἢθνπζε, παξαρξ῅κα ν὎θ ἔρεη ιέγεηλ, ἁπι῵ο δὲ ἕπεηαη ηῶ δήκῳ, Παξέδσθάλ ζε ἐκνὶ, ιέγσλ. ∆ε῔ νὔλ ζε ἐξση῅ζαη ηί ἐπνίεζαο. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; ἧ βαζηιεία ἟ ἐκὴ ν὎θ ἔζηηλ ἐθ ηνῦ θόζκνπ ηνύηνπ. Ἀλάγεη ηὸλ Πηι᾵ηνλ ν὎ ζθόδξα ὄληα πνλεξὸλ, ν὎δὲ θαη' ἐθείλνπο, θαὶ βνύιεηαη δε῔μαη, ὅηη ν὎θ ἔζηηλ ἄλζξσπνο ςηιὸο, ἀιιὰ Θεὸο, θαὶ Θενῦ ΤἯόο. Καὶ ηί θεζηλ; ΕἮ ἐθ ηνῦ θόζκνπ ηνύηνπ ἤλ ἟ βαζηιεία ἟ ἐκὴ, νἯ ὏πεξέηαη νἯ ἐκνὶ ἞γσλίζαλην ἂλ, ἵλα κὴ παξαδνζ῵ ην῔ο Ἰνπδαίνηο. Ὅπεξ ἐδεδνίθεη ηέσο ὁ Πηι᾵ηνο, δηέιπζε, ηὴλ η῅ο ηπξαλλίδνο ὏πνςίαλ. Εἶηα ν὎θ ἔζηη ἐθ ηνῦ θόζκνπ ηνύηνπ ἟ βαζηιεία α὎ηνῦ; Πάλπ κὲλ νὔλ. Π῵ο νὔλ θεζηλ, Ο὎θ ἔζηηλ; Ο὎ρ ὅηη ν὎ θξαηε῔ θαὶ ἐληαῦζα, ἀιι' ὅηη θαὶ ἄλσζελ ἔρεη ηὴλ ἀξρὴλ, θαὶ ν὎θ ἔζηηλ ἀλζξσπίλε, ἀιιὰ πνιιῶ κείδσλ ηαύηεο θαὶ ιακπξνηέξα. ΕἮ νὔλ κείδσλ, π῵ο ὏πὸ ηαύηεο ἑάισ; ἗θὼλ θαὶ ἑαπηὸλ παξαδνύο. Ἀιι' ν὎θ ἀπνθαιύπηεη ηέσο ηνῦην, ἀιιὰ ηί θεζηλ; ΕἮ ἐθ ηνῦ θόζκνπ ηνύηνπ ἢκελ, νἯ ὏πεξέηαη νἯ ἐκνὶ ἞γσλίζαλην ἂλ, ἵλα κὴ παξαδνζ῵. ∆είθλπζηλ ἐληαῦζα η῅ο βαζηιείαο η῅ο παξ' ἟κ῔λ ηὸ ἀζζελὲο, ὅηη ἐλ ην῔ο ὏πεξέηαηο ἔρεη ηὴλ Ἦζρύλ· ἟ δὲ ἄλσ α὎ηάξθεο ἐζηὶλ ἑαπηῆ, κεδελὸο δενκέλε. ἖ληεῦζελ νἯ αἯξεηηθνὶ ιαβόληεο ἀθνξκὰο, ἀιιόηξηνλ α὎ηὸλ εἶλαί θαζη ηνῦ ∆εκηνπξγνῦ. Σί νὔλ, ὅηαλ ιέγῃ, ΕἮο ηὰ ἴδηα ἤιζε; ηί δὲ, ὅηαλ ιέγῃ, Ο὎θ εἮζὶλ ἐθ ηνῦ θόζκνπ, θαζὼο ἐγὼ ν὎θ εἮκὶ ἐθ ηνῦ θόζκνπ ηνύηνπ; Οὓησ θαὶ ηὴλ βαζηιείαλ νὒ θεζηλ ἐληεῦζελ εἶλαη, ν὎ ηὸλ θόζκνλ ἀπνζηεξ῵λ α὎ηνῦ η῅ο πξνλνίαο θαὶ η῅ο ἐπηζηαζίαο, ἀιιὰ δεηθλὺο, ὅπεξ ἔθελ, ν὎θ νὔζαλ ἀλζξσπίλελ ν὎δὲ ἐπίθεξνλ. Σί νὔλ ὁ Πηι᾵ηνο; Ο὎θνῦλ βαζηιεὺο εἶ ζύ; Ἀπεθξίζε ὁ Ἰεζνῦο· ΢ὺ ιέγεηο ὅηη θαὶ βαζηιεύο εἮκη. ἖γὼ εἮο ηνῦην γεγέλλεκαη. ΕἮ ηνίλπλ βαζηιεὺο γεγέλλεηαη, θαὶ ηὰ ἄιια πάληα

γεγέλλεηαη. θαὶ ν὎δὲλ πξνζιαβὼλ ἔρεη. Ὥζηε ὅηαλ ἀθνύζῃο, ὅηη Καζὼο ὁ Παηὴξ ἔρεη δσὴλ ἐλ ἑαπηῶ, νὓησο ἔδσθε θαὶ ηῶ ΤἯῶ δσὴλ ἔρεηλ, κεδὲλ ἄιιν ἠ ηὴλ γέλλεζηλ λόκηδε· θαὶ ἐπὶ η῵λ ἄιισλ ὁκνίσο. Καὶ δηὰ ηνῦην ἤιζνλ, ἵλα καξηπξήζσ ηῆ ἀιεζείᾳ· ηνπηέζηηλ, Ἵλα ηνῦην α὎ηὸ εἴπσ, θαὶ δηδάμσ, θαὶ πείζσ πάληαο. εʹ. ΢ὺ δὲ ηαῦηα ἀθνύσλ, ἄλζξσπε, θαὶ ὁξ῵λ ηὸλ ∆εζπόηελ ζνπ δεδεκέλνλ θαὶ πεξηαγόκελνλ, κεδὲλ εἶλαη ηὰ παξόληα πξάγκαηα λόκηδε. Π῵ο γὰξ ν὎θ ἄηνπνλ, εἮ ὁ κὲλ Υξηζηὸο ηνζαῦηα ὏πέκεηλε δηὰ ζέ· ζὺ δὲ ν὎δὲ ῥήκαηα πνιιάθηο θέξεηο; Ἀιι' α὎ηὸο κὲλ ἐκπηύεηαη, ζὺ δὲ θαιισπίδῃ Ἧκαηίνηο θαὶ δαθηπιίνηο, θἂλ κὴ η῅ο παξὰ πάλησλ ε὎θεκίαο ηύρῃο, ἀβίσηνλ εἶλαη λνκίδεηο ηὸλ βίνλ. Καὶ νὕηνο κὲλ ὀλεηδίδεηαη, ζθώκκαηα θέξεη, πιεγὰο θαηαγειάζηνπο θαηὰ η῅ο ζηαγόλνο· ζὺ δὲ παληαρνῦ ηηκ᾵ζζαη βνύιεη, θαὶ ν὎ θέξεηο ηὸλ ὀλεηδηζκὸλ ηνῦ Υξηζηνῦ. Ο὎θ ἀθνύεηο Παύινπ ιέγνληνο· Μηκεηαί κνπ γίλεζζε, θαζὼο θἀγὼ Υξηζηνῦ; Ὅηαλ νὔλ ζέ ηηο θσκῳδήζῃ, κλήζζεηί ζνπ ηνῦ ∆εζπόηνπ, ὅηη κεηὰ ριεύεο α὎ηῶ πξνζεθύλνπλ, θαὶ δηὰ ῥεκάησλ, θαὶ δηὰ πξαγκάησλ δηέζπξνλ, θαὶ εἮξσλείαλ πνιιὴλ ἐπεδείθλπλην· α὎ηὸο δὲ ν὎ κόλνλ ν὎θ ἞κύλαην, ἀιιὰ θαὶ ην῔ο ἐλαληίνηο ἞κείςαην, πξαόηεηη θαὶ ἐπηεηθείᾳ. Σνῦηνλ δὴ θαὶ ἟κε῔ο δειώζσκελ· νὓησ γὰξ δπλεζόκεζα θαὶ ὓβξεσο ἀπαιιαγ῅λαη πάζεο. Ο὎ γὰξ ὁ ὏βξίδσλ, ἀιι' ὁ κηθξνςπρ῵λ θαὶ ἀιγ῵λ ηα῔ο ὓβξεζηλ. ἐθε῔λόο ἐζηηλ ὁ θαηαζθεπάδσλ ηὰο ὓβξεηο, 59.454 θαὶ δάθλεηλ πνη῵λ. Ἂλ γὰξ κὴ ἀιγήζῃο, ν὎ρ ὏βξίζζεο. Ο὎ γὰξ παξὰ ηνὺο πνηνῦληαο, ἀιιὰ παξὰ ηνὺο πάζρνληαο γίλεηαη ηὸ ηὰ δεηλὰ πάζρεηλ. Σί γὰξ ὅισο ἀιγε῔ο; ΕἮ κὲλ ἀδίθσο ὓβξηζε, ηαύηῃ κάιηζηα ἀγαλαθηε῔λ ν὎ ρξὴ, ἀιι' ἐθε῔λνλ ἐιεε῔λ· εἮ δὲ δηθαίσο, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἟ζπράδεηλ ρξή. Ὥζπεξ γὰξ εἮ πέλεηα ὄληα πινύζηνλ πξνζε῔πέ ηηο, ν὎δὲλ πξὸο ζὲ η῵λ εἮξεκέλσλ ὁ ἔπαηλνο, ἀιιὰ ριεπαζία κ᾵ιινλ ηὸ ἐγθώκηνλ· νὓησο ἂλ ὏βξίδσλ ηὰ κὴ ὄληα εἴπῃ, ν὎δὲλ πξὸο ζὲ πάιηλ ηὸ ὄλεηδνο. ΕἮ δὲ ἐπηιακβάλεηαη ηὸ ζπλεηδὸο η῵λ εἮξεκέλσλ, κὴ ἀιγήζῃο ην῔ο ῥήκαζηλ, ἀιιὰ δηόξζσζνλ ην῔ο πξάγκαζη. Καὶ ηαῦηα ιέγσ ἐπὶ η῵λ ἀιεζ῵ο ὓβξεσλ. ἖πεὶ, ἂλ πελίαλ ὀλεηδίδῃ θαὶ δπζγέλεηαλ, θαηαγέιαζηνλ πάιηλ. Ο὎ γὰξ ὄλεηδνο ηαῦηα ηνῦ ἀθνύνληνο, ἀιιὰ ηνῦ ιέγνληνο, ἅηε ν὎θ εἮδόηνο θηινζνθε῔λ. Ἀιι' ὅηαλ ἐπὶ πνιι῵λ ηαῦηα ιέγεηαη, θεζὶλ, ἀγλννύλησλ ηὴλ ἀιήζεηαλ, ἀθόξεηνλ γίλεηαη ηὸ ἕιθνο. Σνῦην κὲλ κάιηζηά ἐζηη θνξεηὸλ, ὅηαλ ζνη ζέαηξνλ παξῆ καξηύξσλ ἐπαηλνύλησλ, ἀπνδερνκέλσλ, ζθσπηόλησλ ἐθε῔λνλ, θσκῳδνύλησλ. Ο὎ γὰξ ὁ ἀκπλόκελνο, ἀιι' ὁ κεδὲλ εἮπὼλ, νὕηνο ζαπκαζηὸο παξὰ ην῔ο λνῦλ ἔρνπζηλ. Ἂλ δὲ κεδεὶο ᾖ λνῦλ ἔρσλ η῵λ παξόλησλ, ηαύηῃ κάιηζηα α὎ηὸλ θαηαγέιαζνλ, θαὶ ἐληξύθεζνλ ηῶ ζεάηξῳ ηνῦ ν὎ξαλνῦ. ἖θε῔ γάξ ζε πάληεο ἐπαηλέζνληαη θαὶ θξνηήζνπζη θαὶ ἀπνδέμνληαη. Ἀξθε῔ δὲ εἷο ἄγγεινο ἀληὶ η῅ο νἮθνπκέλεο ἁπάζεο. Καὶ ηί ιέγσ ηνὺο ἀγγέινπο, ὁπόηε α὎ηόο ζε ὁ ∆εζπόηεο ἀλαθεξύμεη; Σνύηνηο ην῔ο ινγηζκν῔ο γπκλάδσκελ ἑαπηνύο. Ο὎ γὰξ ἔζηηλ ἐιάηησκα ὏βξηζζέληα ζηγ῅ζαη, ἀιιὰ ην὎λαληίνλ, ὏βξηζζέληα ἀκύλαζζαη. ΕἮ γὰξ ἐιάηησκα ἤλ ηὸ θέξεηλ ζηγῆ ηὰ ιεγόκελα, ν὎θ ἂλ εἶπελ ὁ Υξηζηόο· ἖άλ ηίο ζε ῥαπίζῃ εἮο ηὴλ δεμηὰλ ζηαγόλα, ζηξέςνλ α὎ηῶ θαὶ ηὴλ ἄιιελ. Ἂλ κὲλ νὔλ ηὰ κὴ ὄληα ιέγῃ, θαὶ δηὰ ηνῦην α὎ηὸλ ἐιε῵κελ, ὅηη ηὴλ η῵λ θαηεγνξνύλησλ ἐπηζπ᾵ηαη θόιαζηλ θαὶ ηηκσξίαλ, ν὎δὲ Γξαθὰο ἀλαγηλώζθεηλ γηλόκελνο ἄμηνο. Σῶ γὰξ ἁκαξησιῶ θεζηλ ὁ Θεὸο, Ἱλαηί ζὺ ἐθδηεγῆ ηὰ δηθαηώκαηά κνπ, θαὶ ἀλαιακβάλεηο ηὴλ δηαζήθελ κνπ δηὰ ζηόκαηόο ζνπ; Καζήκελνο θαηὰ ηνῦ ἀδειθνῦ ζνπ θαηειάιεηο. Ἂλ δὲ ηὰ ὄληα εἴπῃ, θαὶ νὓησο ἐιεεηλόο. ἖πεὶ θαὶ ὁ Φαξηζα῔νο ηὰ ὄληα ἔιεγελ· ἀιιὰ θαὶ νὕηνο ηὸλ κὲλ ἀθνύνληα ἔβιαςελ ν὎δὲλ, ἀιιὰ θαὶ ὠθέιεζελ· ἑαπηὸλ δὲ ἀπεζηέξεζε κπξίσλ ἀγαζ῵λ, λαπάγηνλ ἀπὸ η῅ο θαηεγνξίαο ὏πνκείλαο ηαύηεο. Ὥζηε ἀκθνηέξσζελ ἐθε῔λόο ἐζηηλ ὁ ἀδηθνύκελνο, ν὎ ζύ. ΢ὺ δὲ, ἂλ λήθῃο, δηπι᾵ θεξδαλε῔ο, ηό ηε ἐμηιενῦζζαη ηὸλ Θεὸλ ηῆ ζηγῆ, θαὶ ηὸ κεηξηάδεηλ κεηδόλσο, θαὶ ἀθνξκὴλ ιακβάλεηλ ἐθ η῵λ εἮξεκέλσλ δηνξζνῦζζαη ηὰ πεπξαγκέλα, θαὶ ηὸ η῅ο δόμεο η῅ο ἀλζξσπίλεο ὏πεξνξᾶλ. Καὶ γὰξ ἐληεῦζελ ἟κ῔λ ηὸ ἄιγνο ἐγέλεην, ὅηη πνιινὶ πξὸο ηὴλ η῵λ

ἀλζξσπίλσλ ὏πόλνηαλ θερήλαζηλ. Οὓησο ἐὰλ ζειήζσκελ θηινζνθε῔λ, εἮζόκεζα θαι῵ο ὅηη ν὎δὲλ ηὰ ἀλζξώπηλα. Μάζσκελ ηνίλπλ, θαὶ ηὰ ἐιαηηώκαηα ἑαπη῵λ ἀλαινγηζάκελνη, δηαλύζσκελ ηῶ ρξόλῳ ηὴλ ηνύησλ δηόξζσζηλ, ηῶ κὲλ παξόληη κελὶ ηνῦην, ηῶ δὲ ἐπηόληη ηὸ ἕηεξνλ, θαὶ ηῶ κεη' ἐθε῔λνλ ἄιιν πάιηλ ὁξίζσκελ ἑαπηνὺο θαηνξζνῦλ. Καὶ νὓησ, θαζάπεξ βαζκν῔ο ηηζηλ ἀλαβαίλνληεο, θζάζσκελ πξὸο ηὸλ ν὎ξαλὸλ δηὰ η῅ο θιίκαθνο ηνῦ Ἰαθώβ. Καὶ γὰξ ἟ θι῔καμ ἐθείλε θαὶ ηνῦηό κνη δηὰ η῅ο ὄςεσο ἐθείλεο αἮλίηηεζζαη δνθε῔, ηὴλ κεηὰ κηθξὸλ δηὰ η῅ο ἀξεη῅ο ἀλάβαζηλ, δη' ἥο ἀπὸ η῅ο γ῅ο εἮο ηὸλ ν὎ξαλὸλ ἀλαβ῅λαη ἔλη, ν὎ βαζκν῔ο αἮζζεην῔ο ρξσκέλνηο, ἀιι' ἐπηδόζεη ηξόπσλ θαὶ δηνξζώζεη. ἖πηιαβώκεζα ηνίλπλ η῅ο ἀπνδεκίαο ηαύηεο θαὶ η῅ο ἀλαβάζεσο, ἵλα ἐπη 59.455 ηπρόληεο η῵λ ν὎ξαλ῵λ θαὶ η῵λ ἐθε῔ πάλησλ ἀπνιαπζώκεζα ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ 59.456 Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ Ἀκήλ.

59.455 ΟΜΘΛΘΑ Π∆ʹ. ἖γὼ εἮο ηνῦην γεγέλλεκαη, θαὶ εἮο ηνῦην ἐιήιπζα εἮο ηὸλ θόζκνλ, ἵλα καξηπξήζσ ηῆ ἀιεζείᾳ. Π᾵ο ὁ ὢλ ἐθ η῅ο ἀιεζείαο, ἀθνύεη κνπ η῅ο θσλ῅ο.
αʹ. Θαπκαζηὸλ ἟ καθξνζπκία, θαὶ ὥζπεξ ἐλ ε὎δίῳ ιηκέλη θαζίζηεζη ηὴλ ςπρὴλ, θπκάησλ ἀπαιιάηηνπζα θαὶ πλεπκάησλ πνλεξ῵λ. Καὶ ηαύηελ παληαρνῦ κὲλ ἟κ᾵ο ὁ Υξηζηὸο ἐπαίδεπζελ· κάιηζηα δὲ λῦλ, θξηλόκελνο θαὶ ἀγόκελνο θαὶ πεξηαγόκελνο. Καὶ γὰξ πξὸο ηὸλ Ἄλλαλ ἀπελερζεὶο, κεηὰ πνιι῅ο ἀπεθξίλαην η῅ο ἐπηεηθείαο, θαὶ πξὸο ηὸλ ῥαπίζαληα ὏πεξέηελ εἶπε ηὰ πάληα θαζειε῔λ δπλάκελα ηῦθνλ· θἀθε῔ζελ πξὸο Κατάθαλ, εἶηα πξὸο ηὸλ Πηι᾵ηνλ ἐιζὼλ, θαὶ ὁιόθιεξνλ δαπαλήζαο λύθηα ἐλ ηνύηνηο, δηὰ πάλησλ ηὴλ α὎ηνῦ πξαόηεηα ἐπηδείθλπηαη· θαὶ ιεγόλησλ, ὅηη θαθνπνηόο ἐζηη, θαὶ ἐιέγμαη κὴ δπλακέλσλ, εἯζηήθεη ζηγ῵λ· ὅηε δὲ ἞ξσηήζε πεξὶ η῅ο βαζηιείαο, ηόηε ἐθζέγμαην πξὸο ηὸλ Πηι᾵ηνλ, παηδεύσλ α὎ηὸλ θαὶ ἀλάγσλ πξὸο ὏ςειόηεξα. Ἀιιὰ ηί δήπνηε ὁ Πηι᾵ηνο ν὎θ ἐπ' α὎η῵λ πνηε῔ηαη ηὴλ ἐμέηαζηλ, ἀιι' Ἦδίᾳ εἮο ηὸ πξαηηώξηνλ εἮζειζώλ; Μεγάιελ ηηλὰ εἶρελ ὏πόλνηαλ πεξὶ α὎ηνῦ, θαὶ ἐβνύιεην κὴ ζνξπβνύλησλ Ἰνπδαίσλ πάληα ἀθξηβ῵ο καζε῔λ. Εἶηα ἐπεηδὴ εἶπε, Σί ἐπνίεζαο; πεξὶ κὲλ ηνύηνπ ν὎δὲλ ἀπεθξίλαην· πεξὶ δὲ νὕ κάιηζηα ὁ Πηι᾵ηνο ἀθνῦζαη ἐπόζεη, η῅ο βαζηιείαο η῅ο α὎ηνῦ, πεξὶ ηαύηεο ἀπνθξίλεηαη ιέγσλ· ἧ βαζηιεία κνπ ν὎θ ἔζηηλ ἐθ ηνῦ θόζκνπ ηνύηνπ· ηνπηέζηη, Βαζηιεὺο κέλ εἮκη, ἀιι' ν὎ ηνηνῦηνο νἷνλ ὏πνπηεύεηο, ἀιιὰ πνιιῶ ιακπξόηεξνο· θαὶ δηὰ ηνύησλ θαὶ δηὰ η῵λ ἑμ῅ο, ὅηη ν὎δὲλ εἴξγαζηαη α὎ηῶ δεηλὸλ, ἀπνθαίλσλ. ὇ γὰξ εἮπὼλ, ΕἮο ηνῦην γεγέλλεκαη, θαὶ εἮο ηνῦην ἤιζνλ, ἵλα καξηπξήζσ ηῆ ἀιεζείᾳ, δείθλπζηλ ν὎δὲλ εἮξγαζκέλνλ α὎ηῶ δεηλόλ. Εἶηα εἮπὼλ, Π᾵ο ὁ ὢλ ἐθ η῅ο ἀιεζείαο, ἀθνύεη κνπ η῅ο θσλ῅ο, ἐπηζπ᾵ηαη δηὰ ηνύησλ, θαὶ πείζεη γελέζζαη η῵λ ιεγνκέλσλ ἀθξναηήλ. Εἴ ηηο γάξ ἐζηη, θεζὶλ, ἀιεζὴο, θαὶ ηαῦηα πνζε῔, πάλησο ἀθνύζεηαί κνπ. Οὓησ γνῦλ θαὶ α὎ηὸλ εἷιε ην῔ο βξαρέζη ῥήκαζηλ, ὡο εἮπε῔λ, Σί ἐζηηλ ἀιήζεηα; Ἀιιὰ ηέσο πξὸο ηὸ θαηεπε῔γνλ ἵζηαηαη. ΢πλε῔δε γὰξ, ὅηη ηνῦην κὲλ ἐδε῔ην θαηξνῦ ηὸ ἐξώηεκα· ζέιεη δὲ α὎ηὸλ ἐμαξπάζαη η῅ο ὁξκ῅ο η῵λ Ἰνπδαίσλ. ∆ηὸ θαὶ ἐμ῅ιζε. Καὶ ηί θεζηλ; ἖γὼ ν὎δεκίαλ αἮηίαλ ε὏ξίζθσ ἐλ α὎ηῶ. Καὶ ζθόπεη π῵ο ζπλεη῵ο. Ο὎ γὰξ εἶπελ, ὅηη ἖πεηδὴ ἣκαξηε θαὶ ἄμηόο ἐζηη ζαλάηνπ, ραξίζαζζε α὎ηὸλ ηῆ ἑνξηῆ· ἀιιὰ πξ῵ηνλ α὎ηὸλ ἀπαιιάμαο αἮηίαο ἁπάζεο, ηόηε ἐθ πεξηνπζίαο ἀμην῔, εἮ θαὶ κὴ βνύινηλην ὡο ἀζ῵νλ ἀθηέλαη, θἂλ ὡο ὏πεύζπλνλ ηῶ θαηξῶ ραξίζαζζαη· δηὸ θαὶ ἐπήγαγελ· Ἔζηη ζπλήζεηα ὏κ῔λ, ἵλα ἕλα ἀπνιύζσ ἐλ ηῶ Πάζρα· εἶηα ἐληξεπηηθ῵ο, Βνύιεζζε νὔλ ἀπνιύζσ ηὸλ βαζηιέα η῵λ Ἰνπδαίσλ, Ἔθξαμαλ νὔλ πάληεο· Μὴ ηνῦηνλ, ἀιιὰ ηὸλ Βαξαββ᾵λ. Ὢ η῅ο κηαξ᾵ο γλώκεο! ηνὺο κὲλ ὁκνηξόπνπο αἮηνῦζη, θαὶ ηνὺο ὏πεπζύλνπο ἀθη᾵ζη· ηὸλ

δὲ ἀλεύζπλνλ θνιάζαη θειεύνπζηλ· νὕηνο γὰξ α὎ην῔ο ἄλσζελ ὁ λόκνο. ΢ὺ δὲ δηὰ πάλησλ ζθόπεη ηὴλ θηιαλζξσπίαλ ηνῦ ∆εζπόηνπ ἐπὶ ηνύηνηο. ἖κάζηημελ α὎ηὸλ ὁ Πηι᾵ηνο, ηάρα ἐθιῦζαη βνπιόκελνο θαὶ παξακπζήζαζζαη ηὸλ Ἰνπδατθὸλ δ῅ινλ. ἖πεηδὴ γὰξ ην῔ο πξνηέξνηο ν὎θ ἴζρπζελ α὎ηὸλ ἐμειέζζαη, ζπεύδσλ κέρξη ηνύηνπ ηὸ δεηλὸλ ζη῅ζαη, θαὶ ἐκάζηημε, θαὶ γελέζζαη ηὰ γελόκελα ζπλερώξεζε, 59.456 ηὴλ ριακύδα θαὶ ηὸλ ζηέθαλνλ πεξηηεζ῅λαη, ὥζηε α὎η῵λ ραιάζαη ηὴλ ὀξγήλ. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ἐζηεθαλσκέλνλ ἐμήγαγε πξὸο α὎ηνὺο, ἵλα ηὴλ ὓβξηλ ηὴλ εἮο α὎ηὸλ γεγελεκέλελ Ἦδόληεο, κηθξὸλ ἀλαπλεύζσζη ηνῦ πάζνπο θαὶ ἐκέζσζη ηὸλ Ἦόλ. Καὶ π῵ο νἯ ζηξαηη῵ηαη ηαῦηα ἐπνίνπλ, εἴ γε κὴ ἐπίηαγκα ηνῦ ἄξρνληνο ἤλ; ΕἮο ράξηλ ηὴλ Ἰνπδατθήλ· ἐπεὶ ν὎δὲ ηὴλ ἀξρὴλ παξ' ἐθείλνπ θειεπζζέληεο εἮζ῅ιζνλ λπθηὸο, ἀιιὰ ην῔ο Ἰνπδαίνηο ραξηδόκελνη, ρξεκάησλ ἕλεθελ πάληα ἐηόικσλ. Ἀιι' ὅκσο ηνζνύησλ θαὶ ηειηθνύησλ γελνκέλσλ α὎ηὸο εἯζηήθεη ζηγ῵λ· ὅπεξ νὔλ θαὶ ἐπὶ η῅ο ἐμεηάζεσο ἐπνίεζε, θαὶ ν὎δὲλ ἀπεθξίλαην. ΢ὺ δὲ κὴ κόλνλ ἄθνπε ηαῦηα, ἀιιὰ θαὶ ἐπὶ η῅ο δηαλνίαο ἔρε δηελεθ῵ο, θαὶ ηὸλ βαζηιέα η῅ο νἮθνπκέλεο θαὶ η῵λ ἀγγέισλ πάλησλ ὁξ῵λ ριεπαδόκελνλ ὏πὸ ζηξαηηση῵λ, δηὰ ῥεκάησλ, δηὰ πξαγκάησλ, θαὶ πάληα θέξνληα ζηγῆ, κηκνῦ δηὰ η῵λ ἔξγσλ α὎ηόλ. ἖πεηδὴ γὰξ εἶπελ ὁ Πηι᾵ηνο, Σὸλ βαζηιέα η῵λ Ἰνπδαίσλ, θαὶ ζρ῅κα α὎ηῶ ριεπαζίαο ινηπὸλ πεξηηηζέαζηλ. Εἶηα ἐμαγαγὼλ α὎ηὸλ, θεζί· Ο὎δεκίαλ αἮηίαλ ε὏ξίζθσ θαη' α὎ηνῦ. ἖μ῅ιζελ νὔλ ἔρσλ ηὸλ ζηέθαλνλ, θαὶ ν὎δὲ νὓησο ἐζβέζζε ἟ ὀξγὴ, ἀιι' ἐβόσλ· ΢ηαύξσζνλ, ζηαύξσζνλ α὎ηόλ. Ἰδὼλ ηνίλπλ ὁ Πηι᾵ηνο εἮθ῅ πάληα γηλόκελα, θεζίλ· Λάβεηε α὎ηὸλ ὏κε῔ο, θαὶ ζηαπξώζαηε. Ὅζελ δ῅ινλ, ὅηη θαὶ ηὰ πξόηεξα δηὰ ηὴλ ἐθείλσλ ζπλερώξεζε καλίαλ. ἖γὼ γὰξ, θεζὶλ, ν὎δεκίαλ αἮηίαλ ε὏ξίζθσ θαη' α὎ηνῦ. βʹ. Ὅξα δηὰ πόζσλ ὁ δηθαζηὴο ἀπνινγε῔ηαη, ζπλερ῵ο α὎ηὸλ ἀπαιιάηησλ ἐγθιεκάησλ· ἀιιὰ ηνὺο θύλαο ν὎δὲλ ηνύησλ ἐλέηξεςε. Καὶ γὰξ ηὸ, Λάβεηε θαὶ ζηαπξώζαηε, ἀθνζηνπκέλνπ ἐζηὶ, θαὶ ἐπὶ πξ᾵γκα ν὎ ζπγθερσξεκέλνλ α὎ην῔ο ὠζνῦληνο. Α὎ηνὶ κὲλ νὔλ ἢγαγνλ α὎ηὸλ, ἵλα κεηὰ η῅ο ηνῦ ἄξρνληνο θξίζεσο ηνῦην γέλεηαη· ζπλέβε δὲ ην὎λαληίνλ, ἀπὸ η῅ο θξίζεσο ηνῦ ἄξρνληνο α὎ηὸλ ἀπνιύεζζαη κ᾵ιινλ. Εἶηα, ἐπεηδὴ θαηῃζρύλζεζαλ, ἧκε῔ο λόκνλ ἔρνκελ, θεζὶ, θαὶ θαηὰ ηὸλ λόκνλ ἟κ῵λ ὀθείιεη ἀπνζαλε῔λ, ὅηη ΤἯὸλ Θενῦ ἐπνίεζελ ἑαπηόλ. Π῵ο νὔλ, εἮπόληνο ηνῦ δηθαζηνῦ, Λάβεηε α὎ηὸλ, θαὶ θαηὰ ηὸλ λόκνλ ὏κ῵λ θξίλαηε, ἐιέγεηε· Ο὎θ ἔμεζηηλ ἟κ῔λ ἀπνθηε῔λαη ν὎δέλα· ἐληαῦζα δὲ ἐπὶ ηὸλ λόκνλ θαηαθεύγεηε; Καὶ ζθόπεη ηὴλ θαηεγνξίαλ. ΤἯὸλ Θενῦ ἐπνίεζελ ἑαπηόλ. Σνῦην ἔγθιεκα, εἮπέ κνη, ηὸ ηὰ ηνῦ ΤἯνῦ ηνῦ Θενῦ πξάηηνληα ιέγεηλ α὎ηὸλ εἶλαη ΤἯὸλ ηνῦ Θενῦ; Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; Καὶ ηαῦηα πξὸο ἀιιήινπο δηαιεγνκέλσλ α὎η῵λ ἐζίγα, πιεξ῵λ ηὸ πξνθεηηθὸλ ἐθε῔λν, Ο὎θ ἀλνίγεη ηὸ ζηόκα α὎ηνῦ· ἐλ ηῆ ηαπεηλώζεη α὎ηνῦ ἟ θξίζηο α὎ηνῦ ἢξζε. Εἶηα Πηι᾵ηνο κὲλ θνβε῔ηαη, παξ' α὎η῵λ ἀθνύζαο ὅηη ΤἯὸλ Θενῦ ἑαπηὸλ ἐπνίεζε, θαὶ δέδνηθε κήπνηε ᾖ ἀιεζὲο ηὸ ιεγόκελνλ, θαὶ δόμῃ παξαλνκε῔λ· α὎ηνὶ δὲ δηὰ πξαγκάησλ θαὶ ῥεκάησλ ηνῦην καζόληεο ν὎ πεθξίθαζηλ, ἀιι' ἀλαηξνῦζηλ α὎ηὸλ, ὏πὲξ ὧλ ἐρξ῅λ πξνζθπλε῔λ. ∆ηὰ ηνῦην ν὎θέηη α὎ηὸλ ἐξσηᾶ, Σί ἐπνίεζαο; ἀιι' ἄλσζελ πάιηλ ὏πὸ ηνῦ θόβνπ θαηαζεηόκελνο πνηε῔ηαη ηὴλ ἐμέηαζηλ, ιέγσλ· ΕἮ ζὺ εἶ ὁ Υξηζηόο; Ἀιι' ν὎θ ἀπεθξίλαην. ὇ γὰξ ἀθνύζαο, ὅηη ΕἮο ηνῦην γεγέλλεκαη, θαὶ εἮο ηνῦην ἤιζνλ, θαὶ, ὅηη ἧ βαζηιεία κνπ ν὎θ ἔζηηλ ἐληεῦζελ, θαὶ ὀθείισλ ἀληηζη῅λαη θαὶ ἐμειέζζαη, ηνῦην κὲλ ν὎θ ἐπνίεζελ, ἞θνινύζεζε δὲ ηῆ Ἰνπδατθῆ ὁξκῆ. Εἶηα ἐθε῔λνη πάληνζελ ἐπηζηνκηδό 59.457 κελνη, ἐπὶ δεκόζηνλ ἔγθιεκα ηὸλ ιόγνλ ἐμάγνπζη, ιέγνληεο· ὇ πνη῵λ ἑαπηὸλ βαζηιέα, ἀληηιέγεη ηῶ Καίζαξη. ἖ρξ῅λ νὔλ ηνῦην ἐμεηάζαη κεηὰ ἀθξηβείαο, εἴ γε ηπξαλλίδη ἐπέζεην, θαὶ ηὸλ Καίζαξα η῅ο βαζηιείαο ἐθβαιε῔λ ἐπερείξεζελ. Ἀιι' ν὎ πνηε῔ηαη ηὴλ ἐμέηαζηλ κεηὰ ἀθξηβείαο. ∆ηὰ ηνῦην ν὎δὲλ α὎ηῶ ἀπεθξίλαην, ἐπεηδὴ ᾔδεη εἮθ῅ πάληα ἐξση῵ληα. Καὶ ἄιισο δὲ, η῵λ ἔξγσλ καξηπξνύλησλ α὎ηῶ, ν὎θ ἐβνύιεην δηὰ ιόγνπ ληθᾶλ θαὶ ἀπνινγίαλ ζπληηζέλαη, δεηθλὺο ὅηη ἑθὼλ ἐπὶ ηνῦην ἔξρεηαη. ἖πεὶ νὔλ ἐζίγεζε, θεζὶλ

ὁ Πηι᾵ηνο· Ο὎θ νἶδαο ὅηη ἐμνπζίαλ ἔρσ ζηαπξ῵ζαί ζε; ὇ξᾶο π῵ο ἑαπηὸλ πξνθαηέθξηλελ; ΕἮ γὰξ ἐλ ζνὶ ηὸ π᾵λ θε῔ηαη, ηίλνο ἕλεθελ ν὎δεκίαλ αἮηίαλ ε὏ξὼλ ν὎θ ἀπνιύεηο; ἖πεὶ νὔλ θαζ' ἑαπηνῦ ηὴλ ἀπόθαζηλ ἐμήλεγθε, ηόηε ιέγεη· Μείδνλα ἁκαξηίαλ ἔρεη ὁ παξαδηδνύο κέ ζνη· δεηθλὺο, ὅηη θαὶ α὎ηὸο ὏πεύζπλνο ἁκαξηίᾳ ἐζηίλ. Εἶηα θαηαζπ῵λ α὎ηνῦ ηὸ θξόλεκα θαὶ ηὸλ ηῦθνλ, θεζίλ· Ο὎θ εἶρεο ἐμνπζίαλ, εἮ κὴ ἤλ ζνη δεδνκέλνλ· δει῵λ ν὎ρ ἁπι῵ο θαὶ θαηὰ ηὴλ η῵λ πνιι῵λ ἀθνινπζίαλ ηνῦην γηλόκελνλ, ἀιιὰ κπζηηθ῵ο ἐπηηεινύκελνλ. Ἵλα δὲ κὴ ἀθνύζαο, ΕἮ κὴ ἤλ ζνη δεδνκέλνλ, λνκίζῃ ηνῦ παληὸο ἀπειιάρζαη ἐγθιήκαηνο, δηὰ ηνῦην εἶπε· Μείδνλα ἁκαξηίαλ ἔρεη ὁ παξαδηδνύο κέ ζνη. Καὶ κὴλ εἮ δεδνκέλνλ ἤλ, νὒηε νὕηνο, νὒηε ἐθε῔λνη ὏πεύζπλνη ἐγθιεκάησλ. ΕἮθ῅ ηαῦηα ιέγεηο· ηὸ γὰξ ∆εδνκέλνλ ἐληαῦζα ηὸ ΢πγθερσξεκέλνλ ἐζηίλ· ὡζαλεὶ ἔιεγελ· Εἴαζε ηαῦηα γελέζζαη· ν὎ κὴλ δηὰ ηνῦην η῅ο πνλεξίαο ἐθηὸο ὏κε῔ο. Καηέπιεμελ α὎ηὸλ δηὰ η῵λ ῥεκάησλ, θαὶ ζαθ῅ παξέζρεην ηὴλ ἀπνινγίαλ· ὅζελ θαὶ ἐδήηεη α὎ηὸλ ἀπνιῦζαη ἐθε῔λνο. Ἀιι' α὎ηνὶ πάιηλ ἔθξαδνλ· ἖ὰλ ηνῦηνλ ἀπνιύζῃο, ν὎θ εἶ θίινο ηνῦ Καίζαξνο. ἖πεηδὴ γὰξ ἀπὸ ηνῦ λόκνπ παξαγαγόληεο ἐγθιήκαηα, ν὎δὲλ ὤλεζαλ, θαθνύξγσο ἐπὶ ηνὺο ἔμσ ηξέπνληαη λόκνπο, ιέγνληεο· Π᾵ο ὁ βαζηιέα ἑαπηὸλ πνη῵λ, ἀληηιέγεη ηῶ Καίζαξη. Καὶ πνῦ νὕηνο ηύξαλλνο ἐθάλε; πόζελ δὲ ἔρεηε δε῔μαη ηνῦην; ἀπὸ η῅ο ἁινπξγίδνο; ἀπὸ ηνῦ δηαδήκαηνο· ἀπὸ ηνῦ ζρήκαηνο; ἀπὸ η῵λ ζηξαηηση῵λ; ν὎ρὶ κόλνο ἀεὶ κεηὰ η῵λ δώδεθα καζεη῵λ ἐβάδηζε, πάληα ε὎ηει῵ο κεηηὼλ, θαὶ ηξνθὴλ, θαὶ ζηνιὴλ, θαὶ νἴθεζηλ; Ἀιι' ὢ η῅ο ἀλαηδείαο θαὶ η῅ο ἀθαίξνπ δεηιίαο! ὁ γὰξ Πηι᾵ηνο, λνκίζαο θηλδπλεύεηλ ινηπὸλ, εἮ παξίδνη ηαῦηα, ἐμέξρεηαη κὲλ ὡο ἐμεηάδσλ ηὸ πξ᾵γκα (ηὸ γὰξ θαζίζαη ηνῦην ἐδήινπ)· ν὎δεκίαλ δὲ πνηεζάκελνο ἐμέηαζηλ, παξαδίδσζηλ α὎ηὸλ, λνκίδσλ δπζσπήζεηλ α὎ηνύο. Ὅηη γὰξ νὓησο α὎ηὸ ἐπνίεη, ἄθνπζνλ ηί θεζηλ· Ἴδε ὁ βαζηιεὺο ὏κ῵λ. ἖πεηδὴ δὲ εἶπνλ ἐθε῔λνη, ΢ηαύξσζνλ, πάιηλ ἐπήγαγε ιέγσλ· Σὸλ βαζηιέα ὏κ῵λ ζηαπξώζσ, ΟἯ δὲ ἔθξαδνλ, Ο὎θ ἔρνκελ βαζηιέα, εἮ κὴ Καίζαξα. ἗θόληεο ἑαπηνὺο ὏πέβαινλ ηῆ θνιάζεη. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ὁ Θεὸο α὎ηνὺο παξέδσθελ, ὅηε θαὶ α὎ηνὶ πξ῵ηνη η῅ο πξνλνίαο α὎ηνῦ θαὶ η῅ο ἐπηζηαζίαο ἑαπηνὺο ἐμέβαινλ. Καὶ ἐπεηδὴ ὁκνθώλσο ἞ξλήζαλην ηὴλ βαζηιείαλ, εἴαζελ α὎ηνὺο ηα῔ο ἑαπη῵λ ςήθνηο πεξηπεζε῔λ. Καίηνη ηὰ ιεγόκελα Ἧθαλὰ παῦζαη η῅ο ὀξγ῅ο α὎ηνὺο ινηπόλ. Ἀιι' ἐδεδνίθεζαλ, κὴ πάιηλ ἀθεζεὶο ὀριαγσγήζῃ, θαὶ πάληα ὏πὲξ ηνύηνπ ἔπξαηηνλ. ∆εηλὸλ γὰξ ἟ θηιαξρία, δεηλὸλ θαὶ ςπρὴλ Ἧθαλὸλ ἀπνιέζαη. ∆ηὰ ηνῦην ν὎δέπνηε α὎ηνῦ ἢθνπζαλ. Ἀιι' ὁ κὲλ Πηι᾵ηνο ἀπὸ ςηι῵λ ῥεκάησλ ἐβνύιεην ἀθε῔λαη· νὕηνη δὲ ἔγθεηληαη ιέγνληεο, ΢ηαύξσζνλ. Καὶ ηί δήπνηε νὓησο ἀλειε῔λ α὎ηὸλ ἐπερείξνπλ; ἖πνλείδηζηνο νὕηνο ὁ ζάλαηνο ἤλ. ∆εδνηθόηεο νὔλ κή ηηο 59.458 α὎ηνῦ κεηὰ ηαῦηα γέλεηαη κλήκε, ζπνπδάδνπζη θαὶ ἐπὶ ηηκσξίαλ ἀγαγε῔λ ηὴλ ἐπάξαηνλ, ν὎θ εἮδόηεο, ὅηη δηὰ η῵λ θσιπκάησλ αἴξεηαη ἟ ἀιήζεηα. Ὅηη γὰξ ηνῦην ὏πώπηεπνλ, ἄθνπζνλ ηί θαζηλ· ἧκε῔ο ἞θνύζακελ, ὅηη [ὁ] πιάλνο ἐθε῔λνο εἶπελ, ὅηη κεηὰ ηξε῔ο ἟κέξαο ἐγείξνκαη. ∆ηὰ ηνῦην πάληα ἐθύθσλ, ἄλσ θαὶ θάησ ζηξέθνληεο, ὥζηε ηὰ κεηὰ ηαῦηα ιπκήλαζζαη· θαὶ ζπλερ῵ο ἐπεβόσλ, ΢ηαύξσζνλ, δ῅κνο ἄηαθηνο ὏πὸ η῵λ ἀξρόλησλ δηεθζαξκέλνο. γʹ. ἧκε῔ο δὲ κὴ κόλνλ ἀλαγηλώζθσκελ ηαῦηα, ἀιιὰ θαὶ ἐπὶ η῅ο δηαλνίαο θέξσκελ α὎ηὰ, ηὸλ ζηέθαλνλ ηὸλ ἀθάλζηλνλ, ηὸ Ἧκάηηνλ, ηὸλ θάιακνλ, ηὰ ῥαπίζκαηα, ηὰο ἐπὶ θόῤῥεο πιεγὰο, ηὰ ἐκπηύζκαηα, ηὴλ εἮξσλείαλ. Ἱθαλὰ γὰξ ηαῦηα ζπλερ῵ο ζηξεθόκελα ἅπαζαλ ὀξγὴλ θαζειε῔λ. Κἂλ ριεπαδώκεζα, θἂλ ἀδίθσο ηη πάζρσκελ, ζπλερ῵ο ιέγσκελ· Ο὎θ ἔζηη δνῦινο κείδσλ ηνῦ θπξίνπ α὎ηνῦ· θαὶ ηὰ παξὰ η῵λ Ἰνπδαίσλ ιεγόκελα πξνθέξσκελ εἮο κέζνλ, ἅπεξ ἐθζέγμαλην ιπηη῵ληεο θαὶ ιέγνληεο, ὅηη ∆αηκόληνλ ἔρεηο· θαὶ, ΢ακαξείηεο εἶ ζύ· θαὶ, ὅηη ἖λ Βεειδεβνὺι ἐθβάιιεη ηὰ δαηκόληα. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην ηαῦηα πάληα ὏πέκεηλελ, ἵλα α὎ηνῦ θαη' ἴρλνο βαίλσκελ ἟κε῔ο, θαὶ ζθώκκαηα θέξσκελ, ἃ κάιηζηα η῵λ ινηδνξη῵λ ἐμίζηεζηλ. Ἀιι' ὅκσο α὎ηὸο ν὎ κόλνλ ἔθεξε ηαῦηα, ἀιιὰ θαὶ πάληα ἔπξαηηελ, ὥζηε ζ῵ζαη θαὶ

ἀπαιιάμαη ηνὺο ηαῦηα πνηνῦληαο η῅ο ἀπνθεηκέλεο θνιάζεσο. Καὶ γὰξ θαὶ ηνὺο ἀπνζηόινπο ἐπὶ ηῆ ηνύησλ ἔπεκςε ζσηεξίᾳ. Ἀθνύεηο γνῦλ α὎η῵λ ιεγόλησλ, ὅηη «Οἴδακελ ὅηη θαηὰ ἄγλνηαλ ἐπξάμαηε,» θαὶ δηὰ ηνύησλ εἮο κεηάλνηαλ α὎ηνὺο ἑιθόλησλ. Σαῦηα θαὶ ἟κε῔ο δειώζσκελ. Ο὎δὲλ γὰξ νὓησ ηὸλ Θεὸλ ἵιεσ πνηε῔, ὡο ηὸ ἀγαπᾶλ ηνὺο ἐρζξνὺο, θαὶ εὔ πνηε῔λ ηνὺο ἐπεξεάδνληαο. Ὅηαλ ηηο ἐπεξεάδῃ, κὴ πξὸο α὎ηὸλ ἴδῃο, ἀιιὰ πξὸο ηὸλ θηλνῦληα δαίκνλα, θαὶ ηὴλ ὀξγὴλ ἅπαζαλ θαη' ἐθείλνπ θέλσζνλ· α὎ηὸλ δὲ θαὶ ἐιέεη ηὸλ ὏π' ἐθείλνπ θηλνύκελνλ. ΕἮ γὰξ ηὸ ςεῦδνο ἀπὸ ηνῦ δηαβόινπ, θαὶ ηὸ ὀξγίδεζζαη εἮθ῅ πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐθε῔ζελ. Ὅηαλ θσκῳδνῦληα ἴδῃο, ἐλλόεζνλ ὅηη ὁ δηάβνιόο ἐζηηλ α὎ηὸλ ὁ θηλ῵λ. Ο὎ γὰξ Υξηζηηαλ῵λ ηὰ ζθώκκαηα. ὇ γὰξ θειεπζζεὶο πελζε῔λ, θαὶ ἀθνύσλ, Ο὎αὶ νἯ γει῵ληεο! εἶηα ὀλεηδίδσλ θαὶ ζθώπησλ θαὶ δηαθαηόκελνο, ν὎ ηνῦ ινηδνξε῔ζζαη παξ' ἟κ῵λ, ἀιιὰ ζξελε῔ζζαη ἄμηνο, ἐπεὶ θαὶ ὁ Υξηζηὸο ἐηαξάρζε ηὸλ Ἰνύδαλ ἐλλνήζαο. Σαῦηα νὔλ ἅπαληα κειεη῵κελ ἐπὶ η῵λ ἔξγσλ. Ἂλ γὰξ ηαῦηα κὴ θαηνξζώζσκελ, εἮθ῅ θαὶ κάηελ εἮο ηὸλ θόζκνλ ἢιζνκελ· κ᾵ιινλ δὲ θαὶ ἐπὶ θαθῶ. Ο὎ γάξ ἐζηηλ ἟ πίζηηο Ἧθαλὴ εἮο ηὴλ βαζηιείαλ εἮζαγαγε῔λ, ἀιιὰ θαὶ ηαύηῃ κάιηζηα θαηαθξ῔λαη ηνὺο βίνλ θαῦινλ ἐπηδεηθλπκέλνπο ἔρεη. ὇ γὰξ εἮδὼο ηὸ ζέιεκα ηνῦ θπξίνπ α὎ηνῦ, θαὶ κὴ πνηήζαο, δαξήζεηαη πνιιάο· θαὶ πάιηλ, ΕἮ κὴ ἤιζνλ, θεζὶ, θαὶ ἐιάιεζα α὎ην῔ο, ἁκαξηίαλ ν὎θ εἶρνλ. Πνίαλ νὔλ ἕμνκελ ἀπνινγίαλ, ἐληὸο η῵λ βαζηιείσλ γηλόκελνη, θαὶ εἮο ηὰ ἄδπηα δηαθύςαη θαηαμησζέληεο, θαὶ θνηλσλνὶ θαηαζηάληεο κπζηεξίσλ ἁκαξηη῵λ ἀπαιιαηηόλησλ, η῵λ ν὎δελὸο ηνύησλ κεηεζρεθόησλ ἗ιιήλσλ γηλόκελνη ρείξνπο; ΕἮ γὰξ ἐθε῔λνη δηὰ δόμαλ θελὴλ ηνζαύηελ ἐπεδείμαλην θηινζνθίαλ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἟κ᾵ο δηὰ ηὸ ηῶ Θεῶ δνθνῦλ ρξὴ π᾵ζαλ ἀξεηὴλ ἐπηέλαη. Νῦλ δὲ ν὎δὲ ρξεκάησλ θαηαθξνλνῦκελ· ἀιι' ἐθε῔λνη κὲλ θαὶ η῅ο ἑαπη῵λ πνιιάθηο ὏πεξε῔δνλ ςπρ῅ο, θαὶ πα῔δαο ἐπέδσθαλ ἐλ πνιέκνηο ηῆ η῵λ δαηκόλσλ καλίᾳ, θαὶ η῅ο θύζεσο θαηεθξόλεζαλ δηὰ ηνὺο δαίκνλαο· ἟κε῔ο δὲ ν὎δὲ ἀξγπξίνπ δηὰ ηὸλ Υξηζηὸλ, ν὎δὲ ὀξγ῅ο δηὰ ηὸ δνθνῦλ ηῶ 59.459 Θεῶ, ἀιιὰ θιεγκαίλνκελ, θαὶ ππξεηηόλησλ ν὎δὲλ ἄκεηλνλ δηαθείκεζα. Καὶ θαζάπεξ ἐθε῔λνη ηῶ θαθῶ θαηερόκελνη δηαθαε῔ο εἮζηλ, νὓησ θαὶ ἟κε῔ο, ὥζπεξ ἀπὸ ππξόο ηηλνο ἀγρόκελνη, ν὎δακνῦ η῅ο ἐπηζπκίαο ζη῅λαη δπλάκεζα, θαὶ ὀξγὴλ θαὶ θηινρξεκαηίαλ αὒμνληεο. ∆ηὰ ηαῦηα αἮζρύλνκαη θαὶ ἐθπιήηηνκαη, παξὰ κὲλ Ἕιιεζη βιέπσλ ρξεκάησλ ὏πεξνξ῵ληαο, παξὰ δὲ ἟κ῔λ καηλνκέλνπο ἅπαληαο. ΕἮ γὰξ θαὶ ηνύησλ εὓξνηκέλ ηηλαο θαηαθξνλνῦληαο, ἀιι' ἑηέξνηο ἁιίζθνληαη, ζπκῶ θαὶ βαζθαλίᾳ· θαὶ πξ᾵γκα δύζθνινλ, θαζαξὰλ θηινζνθίαλ ε὏ξε῔λ. Σὸ δὲ αἴηηνλ, ν὎ ζπνπδάδνκελ ηὰ θάξκαθα ιαβε῔λ παξὰ η῵λ Γξαθ῵λ, ν὎δὲ κεηὰ θαηαλύμεσο α὎ηα῔ο πξνζέρνκελ, θαὶ ὀδύλεο θαὶ ζηελαγκνῦ, ἀιι' ἁπι῵ο, εἴπνηε ζρνιὴλ ἀγάγνηκελ. ∆ηὰ ηνῦην, ἐπεηδὰλ πνιὺο θνξπηὸο ἔιζῃ βησηηθ῵λ πξαγκάησλ, ἐπηθιύδεη πάληα, θαὶ εἴ ηη γέγνλε θέξδνο, ἀπόιιπζηλ. Ο὎δὲ γὰξ, εἴ ηηο ηξαῦκα ἔρσλ, εἶηα θάξκαθνλ ἐπηηηζεὶο, κὴ κεηὰ ἀθξηβείαο ἐπηδήζεηελ, ἀιι' ἐάζεηελ ἐθπεζε῔λ, θαὶ ὓδαηη, θαὶ θόλεη, θαὶ α὎ρκῶ, θαὶ κπξίνηο ἑηέξνηο ην῔ο δπλακέλνηο ἐπηηξίςαη ηὸ ἕιθνο ἑαπηνῦ ἐθδνίε, γελήζεηαί ηη πιένλ α὎ηῶ· ἀιιὰ ν὎ παξὰ ηὴλ η῵λ θαξκάθσλ ἀζζέλεηαλ, ἀιιὰ παξὰ ηὴλ νἮθείαλ ῥᾳζπκίαλ. Σνῦην θαὶ ἟κ῔λ ζπκβαίλεηλ εἴσ 59.460 ζελ, ὅηαλ ην῔ο κὲλ ζείνηο ινγίνηο κηθξὸλ πξνζέρσκελ, ην῔ο δὲ βησηηθν῔ο ἀζξόνλ ἑαπηνὺο ἐθδ῵κελ θαὶ δηελεθ῵ο. Οὓησ γὰξ ὁ ζπόξνο ἀπνπλίγεηαη π᾵ο, θαὶ πάληα ἄθαξπα γίλεηαη. Ἵλ' νὔλ κὴ ηνῦην γέλεηαη, κηθξὸλ δηαβιέςσκελ, ἀλαβιέςσκελ εἮο ηὸλ ν὎ξαλὸλ, θαὶ θαηαλεύζσκελ εἮο ηὰ κλήκαηα θαὶ ηὰο ζνξνὺο η῵λ ἀπειζόλησλ. Καὶ ἟κ᾵ο γὰξ ηὸ α὎ηὸ κέλεη ηέινο, θαὶ α὎ηὴ η῅ο ἀπνδεκίαο ἀλάγθε πνιιάθηο πξὸ η῅ο ἑζπέξαο ἟κ῔λ ἐπηζηήζεηαη. Παξαζθεπαδώκεζα ηνίλπλ πξὸο ηὴλ ἔμνδνλ ηαύηελ. Καὶ γὰξ πνιι῵λ ἟κ῔λ δε῔ η῵λ ἐθνδίσλ· ἐπεὶ θαὶ πνιὺ ηὸ θαῦκα ἐθε῔, πνιὺο ὁ α὎ρκὸο, πνιιὴ ἟ ἐξεκία. Ο὎θ ἔζηηλ εἮο παλδνρε῔νλ θαηαιῦζαη ινηπόλ· ν὎θ ἔζηηλ ἀγνξάζαη ηη, κὴ πάληα ἐληεῦζελ ιαβόληα. Ἄθνπζνλ γνῦλ ηί ιέγνπζηλ αἯ παξζέλνη· ὖπάγεηε πξὸο ηνὺο πσινῦληαο·

ἀιι' ν὎ρ εὕξνλ ἀπειζνῦζαη. Ἄθνπζνλ ηί θεζηλ ὁ Ἀβξαὰκ, ὅηη Υάζκα κεηαμὺ ἟κ῵λ θαὶ ὏κ῵λ. Ἄθνπζνλ ηί θεζηλ ὁ Ἰεδεθηὴι πεξὶ η῅ο ἟κέξαο ἐθείλεο, ὅηη Ν῵ε, θαὶ Ἰὼβ, θαὶ ∆αληὴι ηνὺο πἯνὺο α὎η῵λ ν὎ κὴ ῥύζνληαη. Ἀιι' ἟κ᾵ο κὴ γέλνηην ηνύησλ ἀθνῦζαη η῵λ ῥεκάησλ, ἀιι' ἀξθνῦληα η῅ο αἮσλίνπ δσ῅ο ιαβόληαο ἐληεῦζελ ηὰ ἐθόδηα, κεηὰ παῤῥεζίαο Ἦδε῔λ ηὸλ Κύξηνλ ἟κ῵λ Ἰεζνῦλ Υξηζηὸλ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, δόμα, θξάηνο, ηηκὴ, λῦλ θαὶ ἀεὶ θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.

59.459 ΟΜΘΛΘΑ ΠΕʹ. Σόηε νὔλ παξέδσθελ α὎ηὸλ α὎ην῔ο ὁ Πηι᾵ηνο, ἵλα ζηαπξσζῆ. Παξέιαβνλ δὲ ηὸλ Ἰεζνῦλ, θαὶ ἢγαγνλ α὎ηόλ. Καὶ βαζηάδσλ ηὸλ ζηαπξὸλ ἑαπηνῦ, ἐμ ῅ιζελ εἮο ηὸλ ιεγόκελνλ Κξαλίνπ ηόπνλ, ἗βξατζηὶ δὲ Γνιγνζὰ, ὅπνπ α὎ηὸλ ἐζηαύξσζαλ.
αʹ. ΑἯ ε὎πξαγίαη ηνὺο ν὎ πξνζέρνληαο δεηλαὶ θαηαβαιε῔λ θαὶ παξαζῦξαη. Οὓησο θαὶ Ἰνπδα῔νη παξὰ ηὴλ ἀξρὴλ ἀπνιαύνληεο η῅ο ηνῦ Θενῦ ῥνπ῅ο, ηὸλ λόκνλ η῅ο η῵λ ἐζλ῵λ βαζηιείαο ἐπεδήηνπλ, θαὶ ἐλ ἐξήκῳ κεηὰ ηὸ κάλλα θξνκκύσλ ἐκέκλελην. Καηὰ ηὸλ α὎ηὸλ δὴ ηξόπνλ θαὶ ἐληαῦζα, ηὴλ βαζηιείαλ ηνῦ Υξηζηνῦ παξαηηνύκελνη, ηὴλ ηνῦ Καίζαξνο ἐπ' α὎ηνὺο ἐθάινπλ. Σνηγάξηνη δηὰ ηνῦην ἐπέζηεζελ α὎ην῔ο βαζηιέα θαηὰ ηὴλ α὎η῵λ ἀπόθαζηλ. ἖πεὶ νὔλ ηαῦηα ἢθνπζελ ὁ Πηι᾵ηνο, παξέδσθελ α὎ηὸλ ἵλα ζηαπξσζῆ· ζθόδξα ἀιόγσο. ∆ένλ γὰξ ἐξση῅ζαη, εἴ γε ἐζπνύδαζελ ὁ Υξηζηὸο ἐπηζέζζαη ηπξαλλίδα, ἀπὸ ηνῦ θόβνπ κόλνπ ηὴλ ἀπόθαζηλ ἢλεγθε· θαίηνη γε ἵλα κὴ ηνῦην πάζῃ, πξνιαβὼλ ὁ Υξηζηόο θεζηλ· ἧ ἐκὴ βαζηιεία ν὎θ ἔζηηλ ἐθ ηνῦ θόζκνπ ηνύηνπ. Ἀιιὰ ην῔ο παξνῦζηλ ἑαπηὸλ ὅινλ δνὺο, ν὎δὲλ κέγα θηινζνθ῅ζαη ἞ζέιεζε· θαίηνη ηὸ η῅ο γπλαηθὸο ὄλαξ Ἧθαλὸλ ἤλ α὎ηὸλ θαηαπι῅μαη. Ἀιι' ν὎δελὶ ηνύησλ ἐγέλεην βειηίσλ, ν὎δὲ πξὸο ηὸλ ν὎ξαλὸλ εἶδελ, ἀιιὰ παξέδσθελ α὎ηόλ. ΟἯ δὲ ἐπέζεθαλ α὎ηῶ ηὸλ ζηαπξὸλ ὡο θαηαδίθῳ ινηπόλ. Καὶ γὰξ ηὸ μύινλ νἮσλίδνλην, θαὶ ν὎δὲ ζηγε῔λ ἞λείρνλην. Οὓησ θαὶ ἐλ ηῶ ηύπῳ γέγνλε· θαὶ γὰξ ὁ Ἰζαὰθ ηὰ μύια ἐβάζηαζελ. Ἀιιὰ ηόηε κὲλ κέρξη η῅ο γλώκεο ηνῦ παηξὸο ἔζηε ηὸ πξ᾵γκα (ηύπνο γὰξ ἤλ)· λῦλ δὲ θαὶ ἐπὶ η῵λ ἔξγσλ ἐμ῅ιζελ· ἀιήζεηα γὰξ ἤλ. Καὶ ἤιζελ εἮο ηὸλ Κξαλίνπ ηόπνλ. Σηλέο θαζηλ ἐθε῔ ηὸλ Ἀδὰκ ηεηειεπηεθέλαη θαὶ θε῔ζζαη· θαὶ ηὸλ Ἰεζνῦλ ἐλ ηῶ ηόπῳ, ἔλζα ὁ ζάλαηνο ἐβαζίιεπζελ, ἐθε῔ θαὶ ηὸ ηξόπαηνλ ζη῅ζαη. Καὶ γὰξ ηξόπαηνλ ἐμῄεη βαζηάδσλ ηὸλ ζηαπξὸλ θαηὰ η῅ο ηνῦ ζαλάηνπ ηπξαλλίδνο· θαὶ θαζάπεξ νἯ ληθεηαὶ, νὓησ θαὶ α὎ηὸο ἐπὶ η῵λ ὤκσλ ἔθεξε ηὸ η῅ο λίθεο ζύκβνινλ. Σί γὰξ, εἮ θαὶ ἑηέξᾳ γλώκῃ ἐπέηαηηνλ ηαῦηα νἯ Ἰνπδα῔νη; 59.460 ΢ηαπξνῦζη δὲ α὎ηὸλ θαὶ κεηὰ ιῃζη῵λ, ἄθνληεο θαὶ ἐλ ηνύηῳ ηὴλ πξνθεηείαλ πιεξνῦληεο. Ἃ γὰξ ὏βξίδνληεο ἐπνίνπλ νὕηνη, ηαῦηα ηῆ ἀιεζείᾳ ζπλεηέιεη· ἵλα κάζῃο ὅζε α὎η῅ο ἟ δύλακηο. Καὶ γὰξ θαὶ ηνῦην ἄλσζελ πξνε῔πελ ὁ πξνθήηεο, ὅηη Μεηὰ ἀλόκσλ ἐινγίζζε. ἖βνύιεην ηνηγαξνῦλ ζπζθηάζαη ηὸ γηλόκελνλ ὁ δαίκσλ· ἀιι' ν὎θ ἴζρπζελ. ἖ζηαπξώζεζαλ κὲλ γὰξ νἯ ηξε῔ο, ἔιακςε δὲ κόλνο ὁ Ἰεζνῦο· ἵλα κάζῃο, ὅηη ἟ δύλακηο α὎ηνῦ ηὸ π᾵λ εἮξγάζαην. Καίηνη η῵λ ηξη῵λ ἐπὶ ηνῦ ζηαπξνῦ πξνζεισκέλσλ, ηὰ ζαύκαηα νὓησο ἐγέλεην· ἀιι' ὅκσο ν὎δεὶο ν὎δὲλ η῵λ γηλνκέλσλ ἐπέηξεςελ ν὎δελὶ ἐθείλσλ, ἀιι' ἠ κόλῳ ηῶ Ἰεζνῦ· νὓησο ἕσινο ἟ ηνῦ δηαβόινπ ἐπηβνπιὴ γέγνλε, θαὶ εἮο ηὴλ α὎ηνῦ ηὸ π᾵λ πεξηεηξάπε θεθαιήλ. Καὶ γὰξ ἐθ η῵λ δύν ηνύησλ δηεζώζε εἷο. Ο὎ κόλνλ ηνίλπλ ν὎θ ἐπεξέαζε ηῆ δόμῃ ηνῦ ζηαπξνπκέλνπ, ἀιιὰ θαὶ ζπλεηέιεζελ ν὎ κηθξόλ· ηνῦ γὰξ θινλ῅ζαη ηὰο πέηξαο ν὎θ ἔιαηηνλ ἤλ ηὸ ιῃζηὴλ ἐλ ζηαπξῶ κεηαβαιε῔λ, θαὶ εἮο παξάδεηζνλ εἮζαγαγε῔λ. Ἔγξαςε δὲ θαὶ ηίηινλ ὁ Πηι᾵ηνο, ὁκνῦ κὲλ ηνὺο Ἰνπδαίνπο ἀκπλόκελνο, ὁκνῦ δὲ ἀπνινγνύκελνο ὏πὲξ ηνῦ Υξηζηνῦ. ἖πεηδὴ γὰξ ὡο θαῦινλ ἐμέδσθαλ, θαὶ ηὴλ ς῅θνλ ηαύηελ ηῆ θνηλσλίᾳ η῵λ ιῃζη῵λ βεβαη῵ζαη ἐπερείξνπλ, ἵλα κεδελὶ ινηπὸλ ἐμῆ πνλεξὰο ἐπηθέξεηλ αἮηίαο θαὶ

θαηεγνξε῔λ ὡο θαύινπ ηηλὸο θαὶ πνλεξνῦ, ἐκθξάηησλ α὎η῵λ ηὰ ζηόκαηα, θαὶ πάλησλ η῵λ θαηεγνξε῔λ βνπινκέλσλ, θαὶ δεηθλὺο ὅηη ηῶ νἮθείῳ βαζηιε῔ ἐπαλέζηεζαλ, ὥζπεξ ἐπὶ ηξνπαίνπ ηηλὸο, νὓησ ηὰ γξάκκαηα ἔζεθελ, ιακπξὰλ ἀθηέληα θσλὴλ, θαὶ ηὴλ λίθελ δεινῦληα, θαὶ ηὴλ βαζηιείαλ ἀλαθεξύηηνληα, εἮ θαὶ κὴ ὁιόθιεξνλ· θαὶ ηνῦην ν὎ κηᾶ γιώηηῃ, ἀιιὰ ηξηζὶ θσλα῔ο δ῅ινλ ἐπνίεζελ. ἖πεηδὴ γὰξ πνιινὺο εἶλαη εἮθὸο κηγάδαο ἐλ ην῔ο Ἰνπδαίνηο δηὰ ηὴλ ἑνξηὴλ, ὥζηε κεδέλα ἀγλνε῔λ ηὴλ ἀπνινγίαλ, ηα῔ο θσλα῔ο ἁπάζαηο η῵λ Ἰνπδαίσλ ηὴλ καλίαλ ἐζηειίηεπζε. Καὶ γὰξ θαὶ ἐζηαπξσκέλῳ ἐβάζθαηλνλ. Καίηνη ηί ηνῦην 59.461 ὏κ᾵ο ἔβιαπηελ; Ο὎δέλ. ΕἮ γὰξ ζλεηὸο ἤλ θαὶ ἀζζελὴο θαὶ ζβέλλπζζαη ἔκειιε, ηί δεδνίθαηε ηὰ γξάκκαηα ιέγνληα, ὅηη βαζηιεύο ἐζηη η῵λ Ἰνπδαίσλ; Καὶ ηί θαζηλ; Εἶπε, ὅηη α὎ηὸο εἶπελ. Νῦλ κὲλ γὰξ ἀπόθαζίο ἐζηη θαὶ θνηλὴ ς῅θνο· ἂλ δὲ πξνζηεζῆ, ὅηη ἖θε῔λνο εἶπε, η῅ο α὎ηνῦ πξνπεηείαο θαὶ ἀιαδνλείαο δείθλπηαη ηὸ ἔγθιεκα ὄλ. Ἀιι' ν὎ρ ὁ Πηι᾵ηνο παξεηξάπε, ἀιι' ἐπὶ η῅ο πξνηέξαο ἔζηε γλώκεο. Ο὎ κηθξὸλ δὲ θαὶ ἐληεῦζελ νἮθνλνκε῔ηαη, ἀιιὰ ηὸ π᾵λ. ἖πεηδὴ γὰξ θαηερώζζε ηνῦ ζηαπξνῦ ηὸ μύινλ, ὡο ν὎δελὸο α὎ηὸλ ἀλειέζζαη ζπνπδάδνληνο, ηῶ θαὶ θόβνλ ἐπηθε῔ζζαη, θαὶ πξὸο ἕηεξα θαηεπείγνληα ηνὺο πηζηεύνληαο ζπεύδεηλ, ἔκειιε δὲ ρξόλνηο ὓζηεξνλ ἐπηδεηε῔ζζαη, εἮθὸο δὲ ηνὺο ηξε῔ο ὁκνῦ θε῔ζζαη ζηαπξνύο· ἵλα κὴ ἀγλν῅ηαη ὁ ηνῦ ∆εζπόηνπ, πξ῵ηνλ κὲλ ἀπὸ ηνῦ κέζνλ α὎ηὸλ θε῔ζζαη, ἔπεηηα δὲ θαὶ ἀπὸ ηνῦ ηίηινπ δ῅ινο π᾵ζηλ ἐγέλεην· νἯ γὰξ η῵λ ιῃζη῵λ, ηίηινπο ν὎θ εἶρνλ. ΟἯ δὲ ζηξαηη῵ηαη δηελείκαλην ηὰ Ἧκάηηα, ηὸλ δὲ ρηη῵λα ν὎θ ἔηη. Ὅξα παληαρνῦ δη' ὧλ ἐπνλεξεύνλην ηὰο πξνθεηείαο πιεξνπκέλαο. Καὶ γὰξ θαὶ ηνῦην ἄλσζελ πξνείξεην. Καίηνη γε ηξε῔ο ἤζαλ ζηαπξνύκελνη· ἀιιὰ ηὰ η῵λ πξνθεηεη῵λ ἐπ' α὎ηνῦ ἐπιεξνῦην. ∆ηαηί γὰξ κὴ ἐπὶ η῵λ ἄιισλ ηνῦην ἐπνίεζαλ, ἀιι' ἐπὶ ηνύηνπ κόλνπ; ΢ὺ δέ κνη ζθόπεη πξνθεηείαο ἀθξίβεηαλ. Ο὎ γὰξ ὅ ηη ἐκεξίζαλην κόλνλ, ἀιι' ὅ ηη θαὶ ν὎θ ἐκεξίζαλην εἶπελ ὁ πξνθήηεο. Σὰ κὲλ νὔλ δηελείκαλην, ηὸλ δὲ ρηη῵λα ν὎ δηελείκαλην, ἀιιὰ θιήξῳ ηὸ πξ᾵γκα ἐπέηξεςαλ. Σὸ δὲ, ἖θ η῵λ ἄλσζελ ὏θαληὸο, ν὎ρ ἁπι῵ο πξόζθεηηαη· ἀιι' νἯ κέλ θαζηλ, ἀιιεγνξίαλ δη' α὎ηνῦ δεινῦζζαη, ὅηη ν὎ρ ἁπι῵ο ἄλζξσπνο ἤλ ὁ ζηαπξνύκελνο, ἀιιὰ θαὶ ἄλσζελ ηὴλ ζεόηεηα εἶρε. βʹ. Σηλὲο δὲ α὎ηὸ ηὸ εἶδνο ηνῦ ρηησλίζθνπ θαζὶ ηὸλ ε὎αγγειηζηὴλ Ἧζηνξε῔λ. ἖πεηδὴ γὰξ ἐλ Παιαηζηίλῃ δύν ῥάθε ζπκβάιινληεο, νὓησο ὏θαίλνπζη ηὰ Ἧκάηηα, δει῵λ ὁ Ἰσάλλεο, ὅηη ηνηνῦηνο ἤλ ὁ ρηησλίζθνο, θεζὶλ, ἖θ η῵λ ἄλσζελ ὏θαληόο. Σνῦην δὲ ἐκνὶ δνθε῔ ιέγεηλ, αἮληηηόκελνο ηὸ ε὎ηειὲο η῵λ Ἧκαηίσλ, θαὶ ὅηη θαζάπεξ ἐλ ην῔ο ἄιινηο ἅπαζηλ, νὓησ θαὶ ἐλ ηῆ ζηνιῆ ηὸ ιηηὸλ ἐδίσθε ζρ῅κα. Καὶ νἯ κὲλ ζηξαηη῵ηαη ηαῦηα ἐπνίνπλ· α὎ηὸο δὲ ζηαπξνύκελνο παξαηίζεηαη ηὴλ κεηέξα α὎ηνῦ ηῶ καζεηῆ, παηδεύσλ ἟κ᾵ο κέρξηο ἐζράηεο ἀλαπλν῅ο π᾵ζαλ πνηε῔ζζαη ἐπηκέιεηαλ η῵λ γεγελλεθόησλ. Ὅηε κὲλ νὔλ ἀθαίξσο ἞λόριεζε, ιέγεη· Σί ἐκνὶ θαὶ ζνὶ, γύλαη; θαὶ, Σίο ἐζηηλ ἟ κήηεξ κνπ; ἐληαῦζα δὲ πνιιὴλ ηὴλ θηινζηνξγίαλ ἐπηδείθλπηαη, θαὶ παξαηίζεηαη α὎ηὴλ ηῶ καζεηῆ ὃλ ἞γάπα. Πάιηλ ἑαπηὸλ θξύπηεη ὁ Ἰσάλλεο κεηξηάδσλ· εἮ γὰξ ἐβνύιεην θνκπάδεηλ, θαὶ ηὴλ αἮηίαλ ἂλ ἐλέζεθε, δη' ἠλ ἞γαπ᾵ην· θαὶ γὰξ εἮθὸο ἤλ κεγάιελ ηηλὰ εἶλαη θαὶ ζαπκαζηήλ. Σίλνο δὲ ἕλεθελ ν὎δὲλ ἕηεξνλ ηῶ Ἰσάλλῃ δηαιέγεηαη, ν὎δὲ παξακπζε῔ηαη α὎ηὸλ θαηεθνῦληα; Ὅηη θαηξὸο ν὎θ ἤλ η῅ο η῵λ ῥεκάησλ παξαθιήζεσο. Καὶ ἄιισο δὲ, ν὎ κηθξὸλ ἤλ ηὸ ηηκεζ῅λαη α὎ηὸλ ηηκῆ ηνηαύηῃ, θαὶ η῅ο παξακνλ῅ο ιαβε῔λ ηὸλ κηζζόλ. ΢ὺ δέ κνη ζθόπεη π῵ο θαὶ ἐζηαπξσκέλνο ἅπαληα ἀηαξάρσο ἔπξαηηε, ηῶ καζεηῆ δηαιεγόκελνο πεξὶ η῅ο κεηξὸο, πξνθεηείαο πιεξ῵λ, ηῶ ιῃζηῆ ρξεζηὰο ὏πνηείλσλ ἐιπίδαο. Καίηνη γε πξὶλ ἠ ζηαπξσζ῅λαη θαίλεηαη Ἧδξ῵λ, ἀγσλη῵λ, δεδνηθώο. Σί πνηε νὔλ ηνῦηό ἐζηηλ; Ο὎δὲλ ἄπνξνλ, ν὎δὲλ ἀζαθέο. ἖θε῔ κὲλ γὰξ ἟ η῅ο θύζεσο ἀζζέλεηα ἐδείρζε· ἐληαῦζα δὲ ἟ η῅ο δπλάκεσο πεξηνπζία ἐδείθλπην. Ἄιισο δὲ, θαὶ ἟κ᾵ο δη' ἀκθνηέξσλ παηδεύεη ηνύησλ, θἂλ πξὸ η῵λ δεηλ῵λ ζνξπβώκεζα, κὴ δηὰ ηνῦην ἀθίζηαζζαη η῵λ δεηλ῵λ· ἐπεηδὰλ δὲ εἮο ηὸλ ἀγ῵λα ἐκβ῵κελ, πάληα ῥᾶζηα

θαὶ εὒθνια ἟γε῔ζζαη. 59.462 Μὴ ηνίλπλ ηξέκσκελ ζάλαηνλ· ἔρεη κὲλ γὰξ ἟ ςπρὴ θαηὰ θύζηλ ηὸ θηιόδσνλ· ἀιι' ἐλ ἟κ῔λ θε῔ηαη ινηπὸλ ἠ ιῦζαη ηαύηεο ηὰ δεζκὰ, θαὶ ηὴλ ἐπηζπκίαλ ἀζζελ῅ πνη῅ζαη, ἠ δ῅ζαη, θαὶ ηπξαλληθσηέξαλ ἐξγάζαζζαη. Ὥζπεξ γὰξ ἔρνκελ ηὴλ ἐπηζπκίαλ η῅ο η῵λ ζσκάησλ κίμεσο, ὅηαλ δὲ θηινζνθ῵κελ, ἀζζελ῅ πνηνῦκελ ηὴλ ηπξαλλίδα· νὓησ θαὶ ἐπὶ η῅ο δσ῅ο ζπκβαίλεη. Καζάπεξ γὰξ ηὴλ ἐπηζπκίαλ η῵λ ζσκάησλ ἐλέζεθε ηα῔ο παηδνπνηίαηο, ζπγθξνη῵λ ἟κ῵λ ηὰο δηαδνρὰο ὁ Θεὸο, ν὎ θσιύσλ ηὴλ ἀλσηέξσ η῅ο ἐγθξαηείαο ὁδεύεηλ ὁδόλ· νὓησ θαὶ ηὸλ πόζνλ η῅ο δσ῅ο ἐλέζπεηξε, θσιύσλ ἑαπηνὺο ἀλαηξε῔λ, ν὎θ ἐκπνδίδσλ δὲ ἟κ῔λ πξὸο ηὸ η῅ο παξνύζεο δσ῅ο ὏πεξνξᾶλ. Καὶ ρξὴ ηαῦηα εἮδόηαο ηὰ κέηξα δηαηεξε῔λ, θαὶ κήηε α὎ηνκάησο ἐπὶ ηὸλ ζάλαηνλ Ἦέλαη πνηὲ, θἂλ κπξία ἂλ ἔρῃ δεηλά· κήηε ἑιθνκέλνπο ὏πὲξ η῵λ ηῶ Θεῶ δνθνύλησλ ἀλαδύεζζαη θαὶ ὀθλε῔λ, ἀιιὰ ζαῤῥνῦληαο ἀπνδύεζζαη, ηὴλ κέιινπζαλ η῅ο παξνύζεο δσ῅ο πξνηηκ῵ληεο. ΑἯ δὲ γπλα῔θεο παξεηζηήθεηζαλ ηῶ ζηαπξῶ· θαὶ ηὸ ἀζζελέζηεξνλ γέλνο ἀλδξεηόηεξνλ ἐθάλε ηόηε· νὓησ πάληα κεηεζθεπάδεην ινηπόλ. Α὎ηὸο δὲ ηὴλ κεηέξα παξαζέκελνο, θεζίλ· Ἴδε ὁ πἯόο ζνπ. Βαβαὶ η῅ο ηηκ῅ο! ὅζῃ ηὸλ καζεηὴλ ἐηίκεζε ηηκῆ! ἖πεηδὴ γὰξ α὎ηὸο ἀπῄεη ινηπὸλ, ηῶ καζεηῆ παξέδσθε ηεκειήζνληη. ἖πεηδὴ γὰξ εἮθὸο ἤλ, ἅηε κεηέξα νὔζαλ, ἀιγε῔λ θαὶ ηὴλ πξνζηαζίαλ δεηε῔λ, εἮθόησο α὎ηὴλ ἐγρεηξίδεη ηῶ πνζνπκέλῳ. Σνύηῳ θεζίλ· Ἴδε ἟ κήηεξ ζνπ. Σαῦηα δὲ ἔιεγε, ζπλάπησλ α὎ηνὺο εἮο ἀγάπελ· ὅπεξ νὔλ θαὶ ὁ καζεηὴο ζπληεὶο, εἮο ηὰ ἴδηα α὎ηὴλ ἔιαβε. ∆ηαηί γὰξ κεδεκη᾵ο ἄιιεο ἐκλεκόλεπζε γπλαηθὸο, θαίηνη θαὶ ἑηέξα εἮζηήθεη; ∆ηδάζθσλ ἟κ᾵ο πιένλ ηη λέκεηλ ηα῔ο κεηξάζηλ. Ὥζπεξ γὰξ ἐλαληηνπκέλνηο ην῔ο γνλεῦζη πεξὶ ηὰ πλεπκαηηθὰ, ν὎δὲ εἮδέλαη ρξή· νὓησο ὅηαλ κεδὲλ ἐκπνδίδσζηλ, ἅπαλ ηὸ εἮθὸο ἀπνλέκεηλ α὎ην῔ο δε῔, θαὶ πξὸ η῵λ ἄιισλ α὎ηνὺο ηηζέλαη, ἀλζ' ὧλ ἔηεθνλ, ἀλζ' ὧλ ἀλέζξεςαλ, ἀλζ' ὧλ κπξία ὏πέζηεζαλ δεηλά. Οὓησ θαὶ Μαξθίσλνο ἐπηζηνκίδεη ηὴλ ἀλαηζρπληίαλ. ΕἮ γὰξ κὴ ἐγελλήζε θαηὰ ζάξθα, κεδὲ κεηέξα ἔζρε, ηίλνο ἕλεθελ ηνζαύηελ πεξὶ α὎ηὴλ κόλελ πνηε῔ηαη πξόλνηαλ; Μεηὰ ηαῦηα εἮδὼο ὁ Ἰεζνῦο, ὅηη πάληα ηεηέιεζηαη· ηνπηέζηηλ, ὅηη ν὎δὲλ ιείπεη ηῆ νἮθνλνκίᾳ. Παληαρνῦ γὰξ ἐζπνύδαθε θαηλὸλ δε῔μαη ηὸλ ζάλαηνλ ηνῦηνλ ὄληα, εἴ γε ἐλ ηῆ ἐμνπζίᾳ ηνῦ ηειεπη῵ληνο ηὸ π᾵λ ἔθεηην, θαὶ ν὎ πξόηεξνλ ἐπῄεη ηῶ ζώκαηη ἟ ηειεπηὴ, ἕσο ὅηε α὎ηὸο ἐβνύιεην· ἐβνύιεην δὲ κεηὰ ηὸ πάληα πιεξ῵ζαη. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ἔιεγελ· ἖μνπζίαλ ἔρσ ζε῔λαη ηὴλ ςπρήλ κνπ, θαὶ ἐμνπζίαλ ἔρσ πάιηλ ιαβε῔λ α὎ηήλ. ΕἮδὼο νὔλ πάληα πεπιεξσκέλα, ιέγεη, ∆ης῵, πάιηλ ἐληαῦζα πξνθεηείαλ πιεξ῵λ. ΢ὺ δέ κνη ηὸ κηαξὸλ η῵λ παξεζηώησλ ἐλλόεζνλ. Κἂλ γὰξ κπξίνπο ἔρσκελ ἐρζξνὺο, θαὶ ἀλήθεζηα πεπνλζόηεο ὦκελ, ὁξ῵ληεο α὎ηνὺο ἀλαηξνπκέλνπο, θαηαθακπηόκεζα· νὕηνη δὲ ν὎δὲ νὓησο ἐζπείζαλην πξὸο α὎ηὸλ, ν὎δὲ ην῔ο ὁξσκέλνηο γεγόλαζηλ ἣκεξνη, ἀιι' ἐμεζεξηνῦλην κ᾵ιινλ, θαὶ ηὴλ εἮξσλείαλ ἐπέηεηλνλ· θαὶ ζπόγγῳ πξνζελέγθαληεο ὄμνο, νὓησο α὎ηὸλ ἐπόηηδνλ, ὡο ην῔ο θαηαδίθνηο α὎ηὸ πξνζθέξνληαη, ἐπεὶ θαὶ ηὸ ὓζζσπνλ δηὰ ηνῦην πξόζθεηηαη. Λαβὼλ νὔλ θεζη, Σεηέιεζηαη. Εἶδεο ἀηαξάρσο θαὶ κεη' ἐμνπζίαο πάληα πξάηηνληα; Καὶ ηὸ ἑμ῅ο δὲ ηνῦην δειν῔. ἖πεηδὴ γὰξ πάληα ἀπεξηίζζε, Κιίλαο ηὴλ θεθαιὴλ (ν὎δὲ γὰξ αὓηε πξνζήισην), ηὸ πλεῦκα ἀθ῅θε, ηνπηέζηηλ, ἀπέςπμε. Καίηνη ν὎ κεηὰ ηὸ θι῔λαη ηὴλ θεθαιὴλ ηὸ ἐθπλεῦζαη· ἐληαῦζα δὲ ην὎λαλ 59.463 ηίνλ. Ο὎δὲ γὰξ ἐπεηδὴ ἐμέπλεπζελ, ἔθιηλε ηὴλ θεθαιὴλ, ὅπεξ ἐθ' ἟κ῵λ γίλεηαη· ἀιι' ἐπεηδὴ ἔθιηλε ηὴλ θεθαιὴλ, ηόηε ἐμέπλεπζε. ∆η' ὧλ πάλησλ ἐδήισζελ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, ὅηη ηνῦ παληὸο Κύξηνο α὎ηὸο ἤλ. γʹ. Ἀιι' νἯ Ἰνπδα῔νη πάιηλ, νἯ ηὴλ θάκεινλ θαηαπίλνληεο, θαὶ ηὸλ θώλσπα δηπιίδνληεο, ηειηθνῦηνλ ἐξγαζάκελνη ηόικεκα, πεξὶ η῅ο ἟κέξαο ἀθξηβνινγνῦληαη. ἖πεὶ γὰξ Παξαζθεπὴ ἤλ ινηπὸλ, ἵλα κὴ κείλῃ ἐπὶ ηνῦ ζηαπξνῦ ηὰ ζώκαηα, ἞ξώηεζαλ ηὸλ Πηι᾵ηνλ, ἵλα θαηεαγ῵ζηλ α὎η῵λ ηὰ ζθέιε. ὇ξᾶο π῵ο ἐζηηλ Ἦζρπξὸλ ἟ ἀιήζεηα; ∆η' ὧλ ἐθε῔λνη ζπνπδάδνπζη, δηὰ ηνύησλ ἟ πξνθεηεία πιεξνῦηαη. Ἀπὸ γὰξ ηνύησλ ἑηέξα α὎ην῔ο αὓηε πξναλαθώλεζηο ιακβάλεη ηέινο. ἖ιζόληεο γὰξ νἯ ζηξαηη῵ηαη,

η῵λ κὲλ ἄιισλ θαηέαμαλ ηὰ ζθέιε, ηνῦ δὲ Υξηζηνῦ ν὎θ ἔηη. Ἀιι' ὅκσο νὕηνη ραξηδόκελνη ην῔ο Ἰνπδαίνηο ἔλπμαλ α὎ηνῦ ηὴλ πιεπξὰλ ηῆ ιόγρῃ, θαὶ λεθξὸλ ηὸ ζ῵κα ινηπὸλ ἐλύβξηδνλ. Ὢ η῅ο κηαξ᾵ο πξναηξέζεσο θαὶ ἐλαγνῦο! Ἀιιὰ κὴ ζνξπβεζῆο, κεδὲ θαηεθήζῃο, ἀγαπεηέ. Ἃ γὰξ ἀπὸ πνλεξ᾵ο ἔπξαηηνλ γλώκεο ἐθε῔λνη, ηαῦηα ηῆ ἀιεζείᾳ ζπλεγσλίδεην. Πξνθεηεία γὰξ ἤλ θαὶ ἐληεῦζελ ιέγνπζα· Ὄςνληαη εἮο ὃλ ἐμεθέληεζαλ. Καὶ ν὎ ηνῦην κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ην῔ο κέιινπζηλ ἀπηζηε῔λ ἐγίλεην πίζηεσο ἀπόδεημηο ηὸ ηνικεζὲλ, νἷνλ ηῶ Θσκᾶ θαὶ ην῔ο θαη' ἐθε῔λνλ. Μεηὰ δὲ ηνύηνπ θαὶ κπζηήξηνλ ἀπόῤῥεηνλ ἐηειε῔ην. ἖μ῅ιζε γὰξ ὓδσξ θαὶ αἷκα. Ο὎ρ ἁπι῵ο δὲ ν὎δὲ ὡο ἔηπρελ αὕηαη ἐμ῅ιζνλ αἯ πεγαί· ἀιι' ἐπεηδὴ ἐμ ἀκθνηέξσλ ηνύησλ ἟ ἖θθιεζία ζπλέζηεθε. Καὶ ἴζαζηλ νἯ κπζηαγσγνύκελνη, δη' ὓδαηνο κὲλ ἀλαγελλώκελνη, δη' αἵκαηνο δὲ θαὶ ζαξθὸο ηξεθόκελνη. ἖ληεῦζελ ἀξρὴλ ιακβάλεη ηὰ κπζηήξηα, ἵλ' ὅηαλ πξνζίῃο ηῶ θξηθηῶ πνηεξίῳ, ὡο ἀπ' α὎η῅ο πίλσλ η῅ο πιεπξ᾵ο, νὓησ πξνζίῃο. Καὶ ηνῦην ὁ ἑσξαθὼο κεκαξηύξεθε, θαὶ ἀιεζήο ἐζηηλ ἟ καξηπξία α὎ηνῦ· ηνπηέζηηλ, Ο὎ παξ' ἑηέξσλ ἢθνπζα, ἀιι' α὎ηὸο παξὼλ εἶδνλ, θαὶ ἀιεζήο ἐζηηλ ἟ καξηπξία· εἮθόησο. Ὕβξηλ γὰξ γηλνκέλελ ἐμεγε῔ηαη· ν὎ κέγα ηη θαὶ ζαπκαζηὸλ ἐμεγε῔ηαη, ἵλα ὏πνπηεύζῃο ηὸλ ιόγνλ· ἀιι' α὎ηὸο ηὰ η῵λ αἯξεηηθ῵λ ἀζθαιηδόκελνο ζηόκαηα, θαὶ ηὰ κέιινληα πξναλαθσλ῵λ κπζηήξηα, θαὶ ηὸλ ἐλαπνθείκελνλ α὎ην῔ο θαηνπηεύσλ ζεζαπξὸλ, ἀθξηβνινγε῔ηαη πεξὶ ηνῦ ζπκβάληνο. Πιεξνῦηαη δὲ θαὶ ἐθείλε ἟ πξνθεηεία, ὅηη ὆ζηνῦλ α὎ηνῦ ν὎ ζπληξίςνπζηλ. ΕἮ γὰξ θαὶ πεξὶ ηνῦ παξ' Ἰνπδαίνηο ἀκλνῦ ηνῦην εἴξεηαη, ἀιιὰ δηὰ ηὴλ ἀιήζεηαλ ὁ ηύπνο πξνέδξακε, θαὶ ἐπὶ ηνύηνπ κ᾵ιινλ ἐμέβε. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ηὸλ πξνθήηελ εἮο κέζνλ ἢγαγελ. ἖πεηδὴ γὰξ ἄλσ θαὶ θάησ ἑαπηὸλ εἮο κέζνλ θέξσλ, ν὎θ ἐδόθεη ἀμηόπηζηνο εἶλαη, παξάγεη ηὸλ Μσυζέα, ιέγσλ, ὅηη ἁπι῵ο ν὎δὲ ηνῦην ἐγίλεην, ἀιι' ἄλσζελ πξνεγξάθε. Καὶ ηνῦηό ἐζηηλ ἐθε῔λν ηὸ εἮξεκέλνλ, ὅηη ὆ζηνῦλ α὎ηνῦ ν὎ ζπληξηβήζεηαη. Καὶ πάιηλ ηῶ πξνθήηῃ παξ' ἑαπηνῦ ηὴλ πίζηηλ παξέρεη. Σαῦηα δὲ εἶπνλ, θεζὶλ, ἵλα κάζεηε ὅηη πνιιὴ ἟ ζπγγέλεηα ηνῦ ηύπνπ πξὸο ηὴλ ἀιήζεηαλ. ὇ξᾶο πόζελ πνηε῔ηαη ζπνπδὴλ ὥζηε πηζηεπζ῅λαη ηὸ δνθνῦλ ἐπνλείδηζηνλ εἶλαη, θαὶ αἮζρύλελ θέξνλ; Σὸ γὰξ θαὶ εἮο λεθξὸλ ὏βξίζαη ζ῵κα ηὸλ ζηξαηηώηελ, ηνῦ ζηαπξσζ῅λαη πνιιῶ ρε῔ξνλ ἤλ. Ἀιι' ὅκσο θαὶ ηαῦηα, θεζὶλ, εἶπνλ, θαὶ κεηὰ πνιι῅ο ζπνπδ῅ο εἶπνλ, ἵλα πηζηεύζεηε. Μεδεὶο ηνίλπλ ἀπηζηείησ, κεδὲ αἮζρπλόκελνο βιαπηέησ ηὰ ἟κέηεξα. Σὰ γὰξ κάιηζηα ἐπνλείδηζηα δνθνῦληα εἶλαη, ηαῦηά ἐζηη ηὰ ζεκλνινγήκαηα η῵λ ἟κεηέξσλ ἀγαζ῵λ. Μεηὰ ηαῦηα ἐιζὼλ Ἰσζὴθ ὁ ἀπὸ Ἀξηκαζίαο, καζεηὴο ὤλ· ν὎ η῵λ δώδεθα, ἀιιὰ η῵λ ἑβδνκήθνληα ἴζσο. Λνηπὸλ γὰξ λνκίζαληεο ἐζβέζζαη ηὴλ ὀξγὴλ ηῶ 59.464 ζηαπξῶ, κεηὰ ἀδείαο πξνζῄεζαλ, θαὶ η῅ο θεδείαο ἐπεκεινῦλην. Πξνζειζὼλ ηνίλπλ, παξὰ ηνῦ Πηιάηνπ ηὴλ ράξηλ αἮηε῔, θαὶ δίδσζηλ ἐθε῔λνο. Σί γὰξ ν὎θ ἔκειιελ; ΢πλαληηιακβάλεηαη α὎ηῶ θαὶ Νηθόδεκνο, θαὶ πνιπηει῅ πνηε῔ ηὴλ ηαθήλ. Ἔηη γὰξ ὡο πεξὶ ἀλζξώπνπ δηέθεηλην ςηινῦ. Καὶ ηαῦηα θέξνπζηλ ἀξώκαηα, ἃ κάιηζηα ηὸ ζ῵κα πέθπθελ ἐπὶ πνιὺ δηαηεξε῔λ, θαὶ κὴ ζπγρσξε῔λ ηαρέσο ἐλδηδόλαη ηῆ θζνξᾶ· ὅπεξ ν὎δὲλ κέγα πεξὶ α὎ηνῦ θαληαδνκέλσλ ἤλ· πιὴλ ἀιιὰ πνιιὴλ θηινζηνξγίαλ ἐπεδείθλπλην. Π῵ο δὲ ν὎δεὶο η῵λ δώδεθα πξνζ῅ιζελ, ν὎θ Ἰσάλλεο, ν὎ Πέηξνο, ν὎θ ἄιινο ηηο η῵λ ἐπηζήκσλ; Καὶ νὒηε ηνῦην θξύπηεη ὁ καζεηήο. ΕἮ γὰξ ηὸλ θόβνλ ιέγνη ηηο η῵λ Ἰνπδαίσλ, θαὶ νὕηνη ηῶ α὎ηῶ θαηείρνλην θόβῳ· θαὶ γὰξ θαὶ νὕηνο ἤλ, θεζὶ, Κεθξπκκέλνο δηὰ ηὸλ θόβνλ η῵λ Ἰνπδαίσλ. Καὶ ν὎θ ἔρνη ηηο εἮπε῔λ, ὅηη ηῶ ζθόδξα α὎η῵λ θαηαθξνλε῔λ ηνῦην ἐπνίεζελ, ἀιιὰ θαὶ α὎ηὸο δεδνηθὼο ὅκσο πξνζ῅ιζελ. ὇ δὲ Ἰσάλλεο θαὶ παξὼλ θαὶ Ἦδὼλ α὎ηὸλ ἀπνςύμαληα, ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ ἐπνίεζε. Σί νὔλ ἐζηηλ; ἖κνὶ δνθε῔ η῵λ ζθόδξα ἐπηζήκσλ εἶλαη (θαὶ ἀπὸ η῵λ ἐληαθίσλ δ῅ινλ), θαὶ ηῶ Πηιάηῳ δ῅ινο ὤλ· ὅζελ θαὶ ηὴλ ράξηλ ἔιαβε. Καὶ ἐληαθηάδεη ινηπὸλ, ν὎ρ ὡο θαηάδηθνλ, ἀιι' ὡο ἔζνο ην῔ο Ἰνπδαίνηο, πνιπηει῵ο ὡο κέγαλ ηηλὰ θαὶ ζαπκαζηόλ. δʹ. ἖πεηδὴ δὲ ὏πὸ ηνῦ θαηξνῦ ζπλείρνλην (ἐλάηεο γὰξ ὥξαο γελνκέλεο η῅ο ηειεπη῅ο,

εἶηα κεηαμὺ ηῶ Πηιάηῳ πξνζηόλησλ θαὶ θαζαηξνύλησλ ηὸ ζ῵κα, εἮθὸο ἤλ ἑζπέξαλ θαηαιαβε῔λ, ἐλ ᾗ ζέκηο ν὎θ ἤλ ἐξγάζαζζαη), ηηζέαζηλ α὎ηὸλ εἮο ηὸ πιεζίνλ κλεκε῔νλ. ΟἮθνλνκε῔ηαη δὲ εἮο θαηλὸλ α὎ηὸλ ηεζ῅λαη κλεκε῔νλ ἔλζα κεδεὶο ἐηέζε, ὥζηε κὴ ἑηέξνπ ηηλὸο λνκηζζ῅λαη ηὴλ ἀλάζηαζηλ γεγελ῅ζζαη, ηνῦ κεη' α὎ηνῦ θεηκέλνπ· θαὶ ὥζηε ηνὺο καζεηὰο δπλεζ῅λαη κεη' ε὎θνιίαο παξαγελέζζαη, θαὶ ζεαηὰο η῵λ ζπκβάλησλ γελέζζαη, πιεζίνλ ὄληνο ηνῦ ηόπνπ· θαὶ η῅ο ηαθ῅ο δὲ κάξηπξαο εἶλαη ν὎θ α὎ηνὺο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ηνὺο ἐρζξνύο. Σὸ γὰξ ζήκαληξα ἐπηζε῔λαη ηῶ ηάθῳ, θαὶ θύιαθαο ἐθε῔ παξαθαζ῅ζζαη ζηξαηηώηαο, καξηπξνύλησλ ἤλ ηῆ ηαθῆ· η῅ο γὰξ ἀλαζηάζεσο ν὎ρ ἥηηνλ ὁκνινγεζ῅λαη ηνῦην ἐζπνύδαθελ ὁ Υξηζηόο. ∆ηὸ θαὶ νἯ καζεηαὶ πνιιὴλ πεξὶ ηνύηνπ πνηνῦληαη ζπνπδὴλ, ὥζηε δε῔μαη ὅηη ἐηειεύηεζε. Σὴλ κὲλ γὰξ ἀλάζηαζηλ ὁ κεηὰ ηαῦηα ἅπαο ἔκειιε βεβαηνῦλ ρξόλνο· ἐθείλε δὲ, εἮ ηόηε ζπλεζθηάζζε, θαὶ κὴ ζθόδξα θαηάδεινο γέγνλε, ἔκειιε ιπκαίλεζζαη ηῶ η῅ο ἀλαζηάζεσο ιόγῳ. Ο὎ ηνύησλ δὲ κόλνλ ἕλεθελ ηὸ ἐγγὺο ηεζ῅λαη γέγνλελ, ἀιι' ὥζηε θαὶ ςεπδ῅ δεηρζ῅λαη ηὸλ πεξὶ η῅ο θινπ῅ο ιόγνλ. Σῆ δὲ κηᾶ η῵λ ζαββάησλ (ηνπηέζηη, ηῆ Κπξηαθῆ) ὄξζξνπ βαζένο, Μαξία ἟ Μαγδαιελὴ ἔξρεηαη πξσῒ, θαὶ βιέπεη ηὸλ ιίζνλ ἞ξκέλνλ ἐθ ηνῦ κλεκείνπ Ἀλέζηε κὲλ γὰξ, θαὶ ηνῦ ιίζνπ θαὶ η῵λ ζεκάληξσλ ἐπηθεηκέλσλ. ἖πεηδὴ δὲ ἐρξ῅λ θαὶ ηνὺο ἄιινπο πιεξνθνξεζ῅λαη, ἀλνίγεηαη ηὸ κλεκε῔νλ κεηὰ ηὴλ ἀλάζηαζηλ, θαὶ νὓησ πηζηνῦηαη ηὸ γεγνλόο. Σνῦην γνῦλ θαὶ ηὴλ Μαξίαλ ἐθίλεζε. Πάλπ γὰξ πεξὶ ηὸλ δηδάζθαινλ θηινζηόξγσο ἔρνπζα, ἐπεηδὴ ηὸ ζάββαηνλ παξ῅ιζελ, ν὎θ ἞λέζρεην ἟ζπράδεηλ, ἀιι' ἤιζελ ὄξζξνπ βαζένο, ἀπὸ ηνῦ ηόπνπ παξακπζίαλ ηηλὰ ε὏ξε῔λ βνπινκέλε. Καὶ Ἦδνῦζα ηὸλ ηόπνλ, θαὶ ηὸλ ιίζνλ ἞ξκέλνλ, ν὎θ εἮζ῅ιζελ, ν὎δὲ δηέθπςελ, ἀιι' ἐπὶ ηνὺο καζεηὰο ἔδξακελ ἀπὸ πνιινῦ ηνῦ πόζνπ. Σνῦην γὰξ ἤλ α὎ηῆ ηὸ ζπνπδαδόκελνλ, κεηὰ πνιινῦ ηνῦ ηάρνπο καζε῔λ ἢζειε ηί γέγνλε ηὸ ζ῵κα. Καὶ γὰξ ὁ δξόκνο ηνῦην ἐβνύιεην, θαὶ ηὰ ῥήκαηα ηνῦην ἐκθαίλεη. Ἤξαλ γὰξ, θεζὶ, ηὸλ Κύξηόλ 59.465 κνπ, θαὶ ν὎θ νἶδα πνῦ ηεζείθαζηλ α὎ηόλ. ὇ξᾶο π῵ο ν὎δέπσ πεξὶ ἀλαζηάζεσο ᾔδεη ηη ζαθὲο, ἀιι' ᾤεην κεηάζεζηλ γεγελ῅ζζαη ηνῦ ζώκαηνο, θαὶ ἀπιάζησο πάληα ἀπαγγέιιεη ην῔ο καζεηα῔ο; ὇ δὲ ε὎αγγειηζηὴο ν὎θ ἀπεζηέξεζε ηὴλ γπλα῔θα ἐγθσκίνπ ηειηθνύηνπ, ν὎δὲ αἮζρύλελ ἐλόκηζε ηὸ παξ' α὎η῅ο α὎ηνὺο καζε῔λ πξνηέξαο ηαῦηα δηαλπθηεξεπνύζεο· νὓησ παληαρνῦ ηὸ θηιάιεζεο α὎ηνῦ δηαιάκπεη η῵λ ηξόπσλ. ἖πεὶ νὔλ ἤιζε, θαὶ ηαῦηα εἶπελ, ἀθνύζαληεο ἐθε῔λνη κεηὰ πνιι῅ο η῅ο ζπνπδ῅ο ἐθίζηαληαη ηῶ κλεκείῳ, θαὶ ζεσξνῦζη ηὰ ὀζόληα θείκελα· ὅπεξ ἤλ ἀλαζηάζεσο ζεκε῔νλ. Οὒηε γὰξ, εἮ κεηέζεθάλ ηηλεο, ηνῦην ἂλ ἐπνίεζαλ ηὸ ζ῵κα γπκλώζαληεο· νὒηε, εἮ ἔθιεςαλ, ηνύηνπ ἂλ ἐθξόληηζαλ, ὥζηε ἆξαη ηὸ ζνπδάξηνλ θαὶ ἐληπιίμαη, θαὶ ζε῔λαη εἮο ἕλα ηόπνλ· ἀιιὰ π῵ο; Ὡο εἶρελ, ἔιαβνλ ἂλ ηὸ ζ῵κα. ∆ηὰ γὰξ ηνῦην πξνιαβὼλ ὁ Ἰσάλλεο, θεζὶλ, ὅηη ζκύξλῃ ζπλεηάθε πνιιῆ, ἡ κνιύβδνπ ν὎ρ ἥηηνλ ζπγθνιιᾶ ηῶ ζώκαηη ηὰ ὀζόληα· ἵλ', ὅηαλ ἀθνύζῃο ὅηη ηὰ ζνπδάξηα ἔθεηην Ἦδίᾳ, κὴ ἀλάζρῃ η῵λ ιεγόλησλ, ὅηη ἐθιάπε. Ο὎ γὰξ νὓησο ἀλόεηνο ἤλ ὁ θιέπησλ, ὡο πεξὶ πξ᾵γκα πεξηηηὸλ ηνζαύηελ ἀλαιίζθεηλ ζπνπδήλ. Σίλνο γὰξ ἕλεθελ ηὰ ζνπδάξηα ἞θίεη; π῵ο δὲ ἂλ ἔιαζε ηνῦην πνη῵λ; Καὶ γὰξ πνιὺλ εἮθὸο ἤλ α὎ηὸλ ἀλαι῵ζαη ρξόλνλ, θαὶ θαηάθσξνλ γελέζζαη κέιινληα θαὶ βξαδύλνληα. Σί δήπνηε δὲ θαὶ ρσξὶο ηὰ ὀζόληα θε῔ηαη, θαὶ ηὸ ζνπδάξηνλ ρσξὶο ἐληεηπιηγκέλνλ; Ἵλα κάζῃο, ὅηη ν὎θ ἤλ ζπεπδόλησλ ν὎δὲ ζνξπβνπκέλσλ ηὸ πξ᾵γκα, ηὸ ρσξὶο κὲλ ἐθε῔λα, ρσξὶο δὲ ηαῦηα ἐλζε῔λαη θαὶ ἐληπιίμαη. Ἀπὸ ηνύηνπ ηῆ ἀλαζηάζεη ἐπίζηεπζαλ. ∆ηὰ ηνῦην κεηὰ ηαῦηα α὎ην῔ο θαίλεηαη ὁ Υξηζηὸο ἀπὸ η῅ο ὄςεσο πηζησζε῔ζηλ. Ὅξα γνῦλ θαὶ ἐληαῦζα ηὸ ἄηπθνλ ηνῦ ε὎αγγειηζηνῦ, π῵ο ηὴλ ἀθξίβεηαλ η῅ο ἐξεύλεο ηῶ Πέηξῳ καξηπξε῔. Πξνθζάζαο γὰξ α὎ηὸλ, θαὶ Ἦδὼλ ηὰ ὀζόληα θείκελα, ν὎δὲλ πιένλ πνιππξαγκνλε῔, ἀιι' ἀθίζηαηαη· ἐθε῔λνο δὲ ὁ ζεξκὸο ἐλδνηέξσ γελόκελνο, ἅπαληα θαηώπηεπζελ ἀθξηβ῵ο, θαί ηη πιένλ εἶδε, θαὶ ηόηε νὕηνο ἐπὶ ηῆ ζέᾳ παξεθιήζε. Μεηὰ γὰξ ἐθε῔λνλ εἮζειζὼλ, ηὰ ἐληάθηα εἶδε θείκελα

θαὶ δηῃξεκέλα. Σὸ γὰξ δηειε῔λ θαὶ ρσξὶο κὲλ ηνῦην, ρσξὶο δὲ ἐθε῔λν ζε῔λαη ἑιίμαληα, ηηλὸο ἤλ κεη' ἐπηκειείαο πνηνῦληνο, θαὶ ν὎ρ ὡο ἔηπρε ζνξπβνπκέλνπ. εʹ. ΢ὺ δὲ ὅηαλ ἀθνύζῃο, ὅηη γπκλὸο ὁ ∆εζπόηεο ἀλέζηε, παῦζαη η῅ο πξὸο ηὴλ θεδείαλ καλίαο. Σί γὰξ βνύιεηαη ἟ πεξηηηὴ αὓηε δαπάλε θαὶ ἀλόλεηνο, πνιιὴλ κὲλ θέξνπζα ην῔ο θεδεύνπζη δεκίαλ, ηῶ δὲ ἀπειζόληη θέξδνο ν὎δὲλ, ἀιι' εἮ ρξή ηη εἮπε῔λ, θαὶ βιάβελ; ἧ γὰξ πνιπηέιεηα η῅ο ηαθ῅ο ηπκβσξπρίαο αἮηία γέγνλε πνιιάθηο, θαὶ γπκλὸλ θαὶ ἄηαθνλ ἐπνίεζελ ἐῤῥ῔θζαη ηὸλ ἐπηκει῵ο ηαθέληα. Ἀιι' ὢ η῅ο θελνδνμίαο! πόζελ θαὶ ἐλ ηῶ πέλζεη ηὴλ ηπξαλλίδα ἐπηδείθλπηαη, πόζελ ηὴλ ἀλνίαλ! Πνιινὶ γνῦλ, ἵλα κὴ ηνῦην γέλεηαη, ηὰο ιεπηὰο ἐθείλαο ὀζόλαο δηαηεκόληεο, θαὶ πνιι῵λ η῵λ ἀξσκάησλ ἐκπιήζαληεο, ὥζηε δηπιῆ γελέζζαη ην῔ο ἐπεξεάδνπζηλ ἄρξεζηα, νὓησ ηῆ γῆ παξαδεδώθαζη. Σαῦη' νὔλ ν὎ καηλνκέλσλ· ηαῦη' ν὎ παξαπαηόλησλ; θηινηηκίαλ ἐπηδείθλπζζαη, θαὶ πάιηλ α὎ηὴλ ἀθαλίδεηλ; Ναὶ, θεζίλ· ἵλα κεηὰ ἀζθαιείαο θέεηαη παξὰ ηῶ λεθξῶ, ηαῦηα πάληα κεραλώκεζα. Σί νὔλ; ἂλ νἯ ηπκβσξύρνη κὴ ιάβσζηλ, νἯ ζ῅ηεο ν὎ ιήςνληαη θαὶ νἯ ζθώιεθεο; Σί δέ; ἂλ νἯ ζ῅ηεο θαὶ νἯ ζθώιεθεο κὴ ιάβσζηλ, ὁ ρξόλνο θαὶ ὁ Ἦρὼξ ν὎θ ἀπνιε῔; Θ῵κελ δὲ κὴ ηπκβσξύρνπο, κὴ ζ῅ηαο, κὴ ζθώιεθαο, κὴ ρξόλνλ, κὴ ἄιιν κεδὲλ δαπαλᾶλ ηὰ θείκελα· ἀιιὰ θαὶ ηὸ ζ῵κα 59.466 ἀλέπαθνλ εἶλαη κέρξη η῅ο ἀλαζηάζεσο, θαὶ α὎ηὰ δὴ ηαῦηα 59.466 θαηλὰ θαὶ λενπαγ῅ θαὶ ιεπηὰ ηεξε῔ζζαη, ηί πιένλ ἐληεῦζελ ην῔ο ἀπειζνῦζη γίλεηαη, ὅηαλ γπκλὸλ κὲλ ηὸ ζ῵κα ἐγείξεηαη, ηαῦηα δὲ ἐληαῦζα κέλῃ, θαὶ κεδὲλ ἟κ᾵ο ὠθειῆ πξὸο ηὰο ε὎ζύλαο ἐθείλαο; Σίλνο νὔλ ἕλεθελ, θεζὶλ, ἐπὶ ηνῦ Υξηζηνῦ γέγνλε; Μάιηζηα κὲλ κὴ παξάβαιιε ηαῦηα ην῔ο ἀλζξσπίλνηο· ἐπεὶ θαὶ κύξνλ ἐμέρεελ ἟ πόξλε ἐπὶ ηνὺο ἁγίνπο πόδαο ἐθείλνπ. ΕἮ δὲ ρξὴ θαὶ πεξὶ ηνύησλ εἮπε῔λ. πξ῵ηνλ κὲλ ν὎θ εἮδόησλ ηὸλ πεξὶ ἀλαζηάζεσο ιόγνλ η῵λ πνηνύλησλ ηαῦηα ἐγίλεην. ∆ηὰ ηνῦηό θεζη· Καζὼο ἔζνο ἤλ ην῔ο Ἰνπδαίνηο. Ο὎ γὰξ η῵λ δώδεθα ἤζαλ νἯ ηὸλ Υξηζηὸλ ηηκήζαληεο, ἀιι' ἐθε῔λνη νἯ κὴ ζθόδξα α὎ηὸλ ηηκ῵ληεο. ΟἯ γνῦλ δώδεθα ν὎ρ νὓησο α὎ηὸλ ἐηίκσλ, ἀιιὰ ζαλάηῳ θαὶ ζθαγῆ, θαὶ ην῔ο ὏πὲξ α὎ηνῦ θηλδύλνηο. Ἤλ κὲλ γὰξ θαὶ ἐθείλε ηηκὴ, πνιιῶ δὲ ἐιάηησλ ηαύηεο ἥο εἶπνλ. Ἄιισο δὲ, ὅπεξ ἔθελ εἮπὼλ, πεξὶ ἀλζξώπσλ ἟κ῔λ ὁ ιόγνο λῦλ· ηόηε δὲ ηαῦηα πεξὶ ηὸλ ∆εζπόηελ ἐγίλεην. Καὶ ἵλα κάζῃο ὅηη ηνύησλ ν὎δεὶο ηῶ Υξηζηῶ ιόγνο, εἶπε· Πεηλ῵ληά κε εἴδεηε, θαὶ ἐζξέςαηε· θαὶ δης῵ληα, θαὶ ἐπνηίζαηε· θαὶ γπκλὸλ, θαὶ πεξηεβάιεηε. Καὶ ν὎δακνῦ εἶπε, Καὶ ηεζλε῵ηα, θαὶ ἐζάςαηε. Καὶ ηαῦηα ιέγσ, ν὎ ηαθὴλ ἀλαηξ῵λ· κὴ γέλνηην· ἀιιὰ ηὴλ ἀζσηίαλ ἐθθόπησλ θαὶ ηὴλ ἄθαηξνλ θηινηηκίαλ. Σὸ γὰξ πάζνο, θεζὶ, θαὶ ἟ ὀδύλε, θαὶ ἟ πξὸο ηὸλ ἀπειζόληα ζπκπάζεηα ηαῦηα πείζεη. Ο὎θ ἔζηη ηαῦηα ζπκπαζείαο η῅ο πξὸο ηὸλ ἀπειζόληα, ἀιιὰ θελνδνμίαο. ἖πεὶ εἮ βνύιεη ζπλαιγ῅ζαη ηῶ ηεζλεθόηη, δείθλπκί ζνη ἑηέξαλ ὁδὸλ θεδείαο, θαὶ δηδάζθσ ζε Ἧκάηηα ηηζέλαη, ηὰ ζπλαληζηάκελα α὎ηῶ, θαὶ ιακπξὸλ ἀπνθαίλνληα. Σαῦηα γὰξ ηὰ Ἧκάηηα νὒηε ὏πὸ ζεη῵λ ἀλαιίζθεηαη, νὒηε ὏πὸ ρξόλνπ δαπαλ᾵ηαη, ν὎δὲ ὏πὸ ηπκβσξύρσλ θιέπηεηαη. Πν῔α δὴ ηαῦηά ἐζηηλ; ἧ η῅ο ἐιεεκνζύλεο πεξηβνιή. Αὓηε γὰξ κεη' α὎ηνῦ ἀλίζηαηαη ἟ ζηνιή· ἐιεεκνζύλεο γὰξ ζθξαγὶο κεη' α὎ηνῦ. Ἀπὸ ηνύησλ ιάκπνπζη η῵λ Ἧκαηίσλ νἯ ηόηε ἀθνύνληεο, Πεηλ῵ληά κε ἐζξέςαηε. Σαῦηα ἐπηζήκνπο πνηε῔, ηαῦηα πεξηθαλε῔ο, ηαῦηα ἐλ ἀζθαιεία θαζίζηεζη· ηὰ δὲ λῦλ, ν὎δὲλ ἕηεξόλ ἐζηηλ, ἠ δαπάλε ζεη῵λ θαὶ ηξάπεδα ζθσιήθσλ. Καὶ ηαῦηα ιέγσ, ν὎ θεδεύεηλ θσιύσλ, ἀιιὰ κεηὰ ζπκκεηξίαο ηνῦην πνηε῔λ, ὥζηε ζθέπεηλ ηὸ ζ῵κα, θαὶ κὴ γπκλὸλ παξαδηδόλαη ηῆ γῆ. ΕἮ γὰξ δ῵ληαο κεδὲλ ἔρεηλ πιένλ θειεύεη, ἀιι' ἠ ζθέπαζκα· πνιιῶ κ᾵ιινλ ηειεπηήζαληαο. Ο὎ γὰξ νὓησ ηεηειεπηεθὸο ηὸ ζ῵κα δε῔ηαη Ἧκαηίσλ, ὡο δ῵λ θαὶ ἐκπλένλ. Ζ῵ληεο κὲλ γὰξ, θαὶ ςύρνπο ἕλεθελ θαὶ ε὎ζρεκνζύλεο, δεόκεζα η῅ο η῵λ Ἧκαηίσλ πεξηβνι῅ο· ηειεπηήζαληεο δὲ, ηνύησλ κὲλ ν὎δελὸο ἕλεθελ, ἵλα δὲ κὴ γπκλὸλ θέεηαη ηὸ ζ῵κα, δεόκεζα η῵λ ἐληαθίσλ· θαὶ πξὸ η῵λ ἐληαθίσλ δὲ ἔρνκελ θάιπκκα θάιιηζηνλ ηὴλ γ῅λ, θαὶ ηῆ ηνηαύηῃ η῵λ ζσκάησλ θύζεη πξεπσδέζηεξνλ. ΕἮ ηνίλπλ ἔλζα ηνζαῦηαη ρξε῔αη, ν὎δὲλ δε῔ πεξηηηὸλ ἐπηδεηε῔λ·

πνιιῶ κ᾵ιινλ, ἔλζα ν὎ ηνζαύηε ἟ ἀλάγθε, ἄθαηξνο ἟ θηινηηκία. ʹ. Ἀιι' νἯ ὁξ῵ληεο γειάζνληαη, θεζίλ. Μάιηζηα κὲλ θἂλ ᾖ ηηο ὁ γει῵λ, ν὎ πνιὺλ δε῔ πνηε῔ζζαη ιόγνλ ηνῦ νὓησ ζθόδξα ἀλνεηαίλνληνο· λπλὶ δὲ πνιινὶ νἯ ζαπκάδνληεο κ᾵ιινλ, θαὶ ηὴλ θηινζνθίαλ δερόκελνη ηὴλ ἟κεηέξαλ. Γέισηνο γὰξ ἄμηα ν὎ ηαῦηα, ἀιι' ἃ πνηνῦκελ λῦλ, ὀδπξόκελνη, πελζνῦληεο, ζπγθαηνξύηηνληεο ἑαπηνὺο ην῔ο ἀπειζνῦζη. Σαῦηα θαὶ γέισηνο θαὶ θνιάζεσο ἄμηα. Σὸ δὲ θηινζνθε῔λ θαὶ ἐλ ηνύηνηο θαὶ ἐλ ηῆ η῵λ Ἧκαηίσλ ζπκκεηξίᾳ, ζηεθάλνπο θαὶ ἐπαίλνπο ἟κ῔λ πξνμελε῔, θαὶ πάληεο ἟κ᾵ο θξνηήζνπζη, θαὶ ζαπκάζνληαη ηνῦ Υξηζηνῦ 59.467 ηὴλ δύλακηλ, θαὶ ἐξνῦζη· Βαβαὶ, πόζε ἟ ηνῦ ζηαπξσζέληνο Ἦζρύο! ἔπεηζε ηνὺο ἀπνιιπκέλνπο θαὶ θζεηξνκέλνπο, ὅηη ν὎θ ἔζηη ζάλαηνο ὁ ζάλαηνο· ν὎ ηνίλπλ ηὰ η῵λ ἀπνιιπκέλσλ πνηνῦζηλ, ἀιιὰ ηὰ η῵λ πξνπεκπόλησλ εἮο ἀπνδεκίαλ ἀκείλσ. Ἔπεηζελ α὎ηνὺο, ὅηη ηὸ ζ῵κα ηὸ θζαξηὸλ ηνῦην θαὶ γήτλνλ, Ἧκάηηνλ ἐλδύζεηαη η῵λ ζεξηθ῵λ θαὶ ρξπζνπάζησλ πνιὺ ιακπξόηεξνλ, ηὴλ ἀθζαξζίαλ. ∆ηόπεξ ν὎δὲ πνιιὴλ πεξὶ ηὴλ ηαθὴλ πνηνῦληαη ζπνπδὴλ, ἀιι' ἐληάθηνλ ἟γνῦληαη ζαπκαζηὸλ, βίνλ ἐλάξεηνλ. Σαῦηα, ἂλ θηινζνθνῦληαο ἴδσζηλ, ἐξνῦζηλ· ἂλ δὲ θαηαθακπηνκέλνπο, γπλαηθηδνκέλνπο, ρνξνὺο πεξηηζη῵ληαο ζξελνπζ῵λ γπλαηθ῵λ, γειάζνληαη θαὶ θσκῳδήζνπζη, θαὶ κπξία θαηεγνξήζνπζη, δηαζύξνληεο ηὴλ εἮθ῅ δαπάλελ, ηὴλ καηαηνπνλίαλ. Καὶ γὰξ ηαῦηα ἀθνύνκελ θαηεγνξνύλησλ πάλησλ· θαὶ κάια εἮθόησο. Πνίαλ γὰξ ἕμνκελ ἀπνινγίαλ, ὅηαλ ηὸ κὲλ ζ῵κα εἮο Ἦρ῵ξαο θαὶ ζθώιεθαο δαπαλώκελνλ θαιισπίδσκελ, ηὸλ δὲ Υξηζηὸλ πεξηνξ῵κελ δης῵ληα, γπκλὸλ πεξηηόληα θαὶ μέλνλ; Παπζώκεζα ηνίλπλ η῅ο καηαίαο ηαύηεο ζπνπδ῅ο· θεδεύζσκελ ηνὺο ἀπειζόληαο, ὡο θαὶ ἟κ῔λ θαὶ ἐθείλνηο ζπκθέξεη πξὸο δόμαλ Θενῦ· πνιιὴλ ὏πὲξ α὎η῵λ ἐπηηειέζσκελ ἐιεεκνζύλελ, ζπκπέκςσκελ α὎ην῔ο ἐθόδηα θάιιηζηα. ΕἮ γὰξ κλήκε ζαπκαζη῵λ ἀλδξ῵λ ηεηειεπηεθόησλ πξνέζηε η῵λ δώλησλ (ὖπεξαζπη῵ γὰξ, θεζὶ, η῅ο πόιεσο ηαύηεο δη' ἐκὲ θαὶ δηὰ ∆απῒδ ηὸλ πα῔δά κνπ), πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐιεεκνζύλε ηνῦην ἐξγάζεηαη. Αὓηε γὰξ, αὓηε θαὶ λεθξνὺο ἀλέζηεζελ, ἟λίθα πεξηέζηεζαλ αἯ ρ῅ξαη ἐπηδεηθλύκελαη ὅζα ἐπνίεη κεη' α὎η῵λ νὔζα ἟ ∆νξθάο. Ὅηαλ νὔλ 59.468 ηηο κέιιῃ ηειεπηᾶλ, ὁ νἮθε῔νο ηῶ ηειεπη῵ληη θαηαζθεπαδέησ ηὰ ἐληάθηα, θαὶ πεηζέησ ηὸλ ἀπηόληα ην῔ο δενκέλνηο ηη θαηαιηκπάλεηλ. Μεηὰ ηνύησλ α὎ηὸλ ἀπνπεκπέησ η῵λ Ἧκαηίσλ, πεηζέησ θαὶ θιεξνλόκνλ ἀθηέλαη ηὸλ Υξηζηόλ. ΕἮ γὰξ νἯ βαζηιε῔ο ἐγγξάθνληεο θιεξνλόκνπο, ην῔ο νἮθείνηο κπξίαλ θαηαιηκπάλνπζηλ ἀζθάιεηαλ· ὁ ηὸλ Υξηζηὸλ ἀθηεὶο κεηὰ η῵λ παίδσλ, ἐλλόεζνλ ὅζελ ἐπηζπάζεηαη εὒλνηαλ θαὶ ἑαπηῶ θαὶ ην῔ο α὎ηνῦ π᾵ζη. Σαῦηά ἐζηη ηὰ ἐληάθηα θαιά· ηαῦηα ὀλίλεζη θαὶ ηνὺο κέλνληαο θαὶ ηνὺο ἀπεξρνκέλνπο. Ἂλ νὓησο ἐληαθηαζζ῵κελ, ιακπξνὶ θαηὰ ηὸλ η῅ο ἀλαζηάζεσο ἐζόκεζα θαηξόλ· ἂλ δὲ ηὸ ζ῵κα ζεξαπεύνληεο, η῅ο ςπρ῅ο ἀκει῵κελ, πνιιὰ ἐθε῔ πεηζόκεζα δεηλὰ, θαὶ πνιὺλ ὀθιήζνκελ γέισηα. Ο὎δὲ γὰξ ἟ ηπρνῦζα ἀζρεκνζύλε, γπκλὸλ η῅ο ἀξεη῅ο ἀπειζε῔λ· ν὎δὲ νὓησ ηὸ ζ῵κα ἄηαθνλ ἐῤῥηκκέλνλ θαηαηζρύλεηαη, ὡο ςπρὴ ηόηε γπκλὴ η῅ο ἀξεη῅ο θαηλνκέλε. Σαύηελ ἀκθηάζσκελ, ηαύηελ πεξηζηείισκελ, κάιηζηα κὲλ παξὰ πάληα ηὸλ ρξόλνλ· εἮ δὲ ἐληαῦζα ἞κειήζακελ, θἂλ ηειεπη῵ληεο λήςσκελ, θαὶ ην῔ο νἮθείνηο ἐπηζθήςσκελ ζπκπξάηηεηλ ἀπειζνῦζη δη' ἐιεεκνζύλεο ἟κ῔λ. Οὓησ ὏π' ἀιιήισλ βνεζνύκελνη παῤῥεζίαο πνιι῅ο ἐπηηύρσκελ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, δόμα, θξάηνο, ηηκὴ, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.467.30 ΟΜΘΛΘΑ Π ʹ. Ἀπ῅ιζνλ νὔλ πάιηλ πξὸο ἑαπηνὺο νἯ καζεηαί· Μαξία δὲ εἯζηήθεη πξὸο ηὸ κλεκε῔νλ θιαίνπζα ἔμσ.

αʹ. Πεξηπαζέο πσο ηὸ γπλαηθε῔νλ γέλνο, θαὶ πξὸο νἶθηνλ ἐπηῤῥεπέζηεξνλ. Σνῦην δὲ εἶπνλ, ἵλα κὴ ζαπκάζῃο ηί δήπνηε Μαξία κὲλ πηθξ῵ο ἐζξήλεη ηῶ ηάθῳ, Πέηξνο δὲ ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ ἔπαζελ. ΟἯ κὲλ γὰξ καζεηαὶ, θεζὶλ, ἀπ῅ιζνλ πξὸο ἑαπηνὺο, ἟ δὲ εἯζηήθεη δαθξύνπζα. Καὶ γὰξ ἟ θύζηο ε὎έκπησηνο, θαὶ ηὸλ πεξὶ ἀλαζηάζεσο ν὎δέπσ ζαθ῵ο ᾔδεη ιόγνλ· θαζάπεξ ἐθε῔λνη ηὰ ὀζόληα ζεαζάκελνη θαὶ πηζηεύζαληεο, ἀπ῅ιζνλ πξὸο ἑαπηνὺο ἐθπιεηηόκελνη. Καὶ ηίλνο ἕλεθελ ν὎θ ε὎ζέσο ἤιζνλ εἮο ηὴλ Γαιηιαίαλ, θαζάπεξ α὎ην῔ο ζπληέηαθην πξὸ ηνῦ πάζνπο; Ἀλέκελνλ ηνὺο ινηπνὺο ἴζσο· θαὶ ἄιισο δὲ, ἔηη ἐλ ἀθκαδνύζῃ ἤζαλ ἐθπιήμεη. Οὕηνη κὲλ νὔλ ἀπ῅ιζνλ· ἐθείλε δὲ εἯζηήθεη πξὸο ηῶ ηόπῳ. Μέγα γὰξ, ὅπεξ ἔθελ, πξὸο παξακπζίαλ θαὶ κλ῅κα θαηλόκελνλ. ὇ξᾶο γνῦλ α὎ηὴλ, ὥζηε πιένλ ἀλαπαύεζζαη, θαὶ παξαθύπηνπζαλ, θαὶ βνπινκέλελ ηὸλ ηόπνλ Ἦδε῔λ ἔλζα ηὸ ζ῵κα ἔθεηην; ∆ηὰ δὴ ηνῦην θαὶ η῅ο πνιι῅ο ηαύηεο ζπνπδ῅ο κηζζὸλ ἔιαβελ ν὎ κηθξόλ. Ὃ γὰξ ν὎θ εἶδνλ νἯ καζεηαὶ, ηνῦην εἶδελ ἟ γπλὴ πξώηε, θαζεκέλνπο ἀγγέινπο, ηὸλ κὲλ πξὸο πνδ῵λ, ηὸλ δὲ πξὸο θεθαι῅ο ἐλ ιεπθν῔ο· θαὶ ηὸ ζρ῅κα θαηδξόηεηνο πνιι῅ο γέκνλ θαὶ ραξ᾵ο. ἖πεηδὴ γὰξ ν὎θ ἤλ ὏ςειὴ η῅ο γπλαηθὸο ἟ δηάλνηα, ὡο ἀπὸ η῵λ ζνπδαξίσλ ὏πνδέμαζζαη ηὴλ ἀλάζηαζηλ, γίλεηαί ηη πιένλ, θαὶ ἀγγέινπο ζεσξε῔ θαζεκέλνπο ἐλ θαηδξῶ ηῶ ζρήκαηη, ὥζηε α὎ηὴλ ἀλαζη῅ζαη ηέσο ηνῦ πάζνπο ἐληεῦζελ θαὶ παξακπζήζαζζαη. Ἀιι' ν὎δὲλ α὎ηῆ πεξὶ ἀλαζηάζεσο ιέγνπζηλ· ἀιι' ἞ξέκα πξνβηβάδεηαη ηῶ δόγκαηη ηνύηῳ. Εἶδελ ὄςεηο θαηδξὰο, θαὶ κ᾵ιινλ ἠ θαηὰ ηὴλ ζπλ 59.468 ήζεηαλ· εἶδε ζρ῅κα ιακπξόλ· ἢθνπζε ζπκπαζνῦο θσλ῅ο. Σί γάξ θεζη; Γύλαη, ηί θιαίεηο; ∆ηὰ δὲ ηνύησλ ἁπάλησλ, ὥζπεξ ζύξαο ἀλνηγνκέλεο, θαηὰ κηθξὸλ εἮο ηὸλ πεξὶ ἀλαζηάζεσο ἢγεην ιόγνλ. Καὶ ὁ ηξόπνο δὲ η῅ο θαζέδξαο α὎η῵λ εἮο ἐξώηεζηλ α὎ηὴλ ἤγε· θαὶ γὰξ ἐλέθαηλνλ, ὅηη ᾔδεζαλ ηὸ γεγνλόο. ∆ηὰ ηνῦην ν὎δὲ ὁκνῦ θάζεληαη, ἀιιὰ δηεζηεθόηεο ἀιιήισλ. ἖πεηδὴ γὰξ ν὎θ εἮθὸο α὎ηὴλ ηνικ῅ζαη ἁπι῵ο ππζέζζαη, θαὶ ηῆ ἐξσηήζεη θαὶ ηῶ ηξόπῳ η῅ο θαζέδξαο ἄγνπζηλ α὎ηὴλ ἐπὶ δηάιεμηλ. Σί νὔλ αὓηε; Θεξκ῵ο ἅκα θαὶ θηινζηόξγσο· Ἤξαλ ηὸλ Κύξηόλ κνπ, θαὶ ν὎θ νἶδα πνῦ ηεζείθαζηλ α὎ηόλ. Σί θῄο; ν὎δέπσ ν὎δὲλ πεξὶ ἀλαζηάζεσο νἶδαο, ἀιι' ἔηη ζέζηλ θαληάδῃ; ὇ξᾶο π῵ο ν὎δέπσ ὏ςειὸλ θαηεδέμαην δόγκα; Καὶ ηαῦηα εἮπνῦζα, ἐζηξάθε εἮο ηὰ ὀπίζσ. Καὶ πνία αὓηε ἀθνινπζία, πξὸο ἐθείλνπο δηαιεγνκέλελ, θαὶ κεδέπσ κεδὲλ ἀθνύζαζαλ παξ' α὎η῵λ, ζηξαθ῅λαη εἮο ηὰ ὀπίζσ; ἖κνὶ δνθε῔, ηαῦηα ιεγνύζεο α὎η῅ο, ἄθλσ θαλεὶο ὁ Υξηζηὸο ὄπηζζελ α὎η῅ο ἐθπι῅μαη ηνὺο ἀγγέινπο, θἀθείλνπο ζεαζακέλνπο ηὸλ ∆εζπόηελ, θαὶ ηῶ ζρήκαηη, θαὶ ηῶ βιέκκαηη, θαὶ ηῶ θηλήκαηη ε὎ζέσο ἐκθ῅λαη, ὅηη ηὸλ Κύξηνλ εἶδνλ· θαὶ ηνῦην ηὴλ γπλα῔θα ἐπέζηξεςε, θαὶ εἮο ηὰ ὀπίζσ ζηξαθ῅λαη ἐπνίεζελ. ἖θείλνηο κὲλ νὔλ νὓησο ἐθάλε· ηῆ γπλαηθὶ δὲ ν὎ρ νὓησο, ὥζηε α὎ηὴλ κὴ ἐθ πξώηεο ἐθπι῅μαη η῅ο ὄςεσο, ἀιι' ἐλ ε὎ηειεζηέξῳ θαὶ θνηλῶ ηῶ ζρήκαηη. Καὶ δ῅ινλ ἐμ ὧλ θαὶ θεπνπξὸλ α὎ηὸλ εἶλαη ἐλόκηδε. Σὴλ δὲ νὓησ ηαπεηλὴλ ν὎θ ἔδεη ἀζξόνλ ἐπὶ ηὰ ὏ςειὰ ἀγαγε῔λ, ἀιι' ἞ξέκα. Πάιηλ νὔλ α὎ηὴλ ἐξσηᾶ· Γύλαη, ηί θιαίεηο; ηίλα δεηε῔ο; Σνῦην ἐλέθελελ εἮδέλαη α὎ηὸλ, ὃ βνύιεηαη ἐξση῅ζαη, 59.469 θαὶ εἮο ἀπόθξηζηλ ἢγαγε. Σνῦην νὔλ θαὶ ἟ γπλὴ ζπληε῔ζα, ν὎θ ἔηη ηὸ ὄλνκα ηνῦ Ἰεζνῦ ιέγεη, ἀιι' ὡο εἮδόηνο ηνῦ ἐξση῵ληνο πεξὶ νὕ ππλζάλεηαη, θεζίλ· ΕἮ ζὺ ἐβάζηαζαο α὎ηὸλ, εἮπέ κνη πνῦ ἔζεθαο, θἀγὼ α὎ηὸλ ἀξ῵. Πάιηλ ζέζηλ θαὶ ἄξζηλ, θαὶ ηὸ βαζηάζαη, ὡο πεξὶ λεθξνῦ δηαιεγνκέλε, θεζίλ. Ὃ δὲ ἐκθαίλεη, ηνῦηό ἐζηηλ· ΕἮ δηὰ ηὸλ θόβνλ η῵λ Ἰνπδαίσλ ἢξαηε α὎ηὸλ ἐληεῦζελ, εἴπαηέ κνη, θαὶ ἐγὼ ιήςνκαη α὎ηόλ. Πνιιὴ ἟ εὒλνηα θαὶ θηινζηνξγία η῅ο γπλαηθόο· ὏ςειὸλ δὲ ν὎δὲλ ν὎δέπσ παξ' α὎ηῆ. ∆ηὰ ηνῦην ινηπὸλ πξνηίζεζηλ α὎ηῆ ηνῦην, ν὎ δη' ὄςεσο, ἀιιὰ δηὰ θσλ῅ο. Ὥζπεξ γὰξ ην῔ο Ἰνπδαίνηο πνηὲ κὲλ ἐγλσξίδεην, πνηὲ δὲ ἄδεινο ἤλ θαὶ παξώλ· νὓησ θαὶ θζεγγόκελνο, ἟λίθα ἐβνύιεην, ηόηε γλώξηκνλ ἑαπηὸλ ἐπνίεη. Καὶ γὰξ ὅηε ην῔ο Ἰνπδαίνηο ἔιεγε, Σίλα δεηε῔ηε; ν὎ ηὴλ ὄςηλ, ν὎ ηὴλ θσλὴλ ἐπέγλσζαλ, ἕσο ἞ζέιεζελ· ὃ δὴ θαὶ ἐληαῦζα ζπλέβε. Καὶ ηὸ ὄλνκα α὎η῅ο κόλνλ ἐθάιεζελ,

ὀλεηδίδσλ θαὶ θαζαπηόκελνο, ὅηη ηαῦηα πεξὶ ηνῦ δ῵ληνο ἐθαληάδεην. Π῵ο δὲ, ΢ηξαθε῔ζα ιέγεη, εἴ γε πξὸο α὎ηὴλ δηειέγεην; ἖κνὶ δνθε῔ εἮπνῦζαλ α὎ηὴλ ηὸ, Πνῦ ηεζείθαηε α὎ηὸλ, ζηξαθ῅λαη πξὸο ηνὺο ἀγγέινπο ὡο ἐξση῵ζαλ, ηί ἐμεπιάγεζαλ· εἶηα ηὸλ Υξηζηὸλ θαιέζαληα α὎ηὴλ ἐπηζηξέςαη πξὸο ἑαπηὸλ ἀπ' ἐθείλσλ, θαὶ δηὰ η῅ο θσλ῅ο δ῅ινλ ἑαπηὸλ πνη῅ζαη. Ὅηε γὰξ ἐθάιεζελ α὎ηὴλ, Μαξία, ηόηε α὎ηὸλ ἐπέγλσ. Οὓησο ν὎θ ὄςεσο ἤλ, ἀιιὰ θσλ῅ο ἟ ἐπίγλσζηο. ΕἮ δὲ ιέγνηελ, Πόζελ δ῅ινλ, ὅηη νἯ ἄγγεινη ἐμεπιάγεζαλ, θαὶ δηὰ ηνῦην ἐπεζηξάθε ἟ γπλή; θαὶ ἐληαῦζα ἐξνῦζη, Πόζελ δ῅ινλ, ὅηη ἣςαην α὎ηνῦ, θαὶ πξνζέπεζελ; Ἀιι' ὥζπεξ ηνῦην δ῅ινλ ἀπὸ ηνῦ εἮπε῔λ, Μή κνπ ἅπηνπ· νὓησ θἀθε῔λν, ἀπὸ ηνῦ εἮπε῔λ, ὅηη ἐζηξάθε. Σίλνο δὲ ἕλεθελ εἶπε, Μή κνπ ἅπηνπ; Σηλέο θαζηλ, ὅηη ράξηλ αἮηε῔ πλεπκαηηθὴλ, ἀθνύζαζα κεηὰ η῵λ καζεη῵λ ιέγνληνο· ἖ὰλ πνξεπζ῵ πξὸο ηὸλ Παηέξα, ἐξσηήζσ α὎ηὸλ, θαὶ δώζεη ὏κ῔λ ἄιινλ Παξάθιεηνλ. βʹ. Καὶ π῵ο ἟ κὴ παξνῦζα κεηὰ η῵λ καζεη῵λ, ηαῦηα ἢθνπζε; Ἄιισο δὲ, θαὶ πόῤῥσ η῅ο δηαλνίαο ηαύηεο ἟ ηνηαύηε θαληαζία. Π῵ο δὲ αἮηε῔, ν὎δέπσ πξὸο ηὸλ Παηέξα ἀπειζόληνο; Σί νὔλ; ∆νθε῔ κνη βνύιεζζαη α὎ηὴλ ἔηη ζπλε῔λαη α὎ηῶ, ὥζπεξ ηόηε, θαὶ ἀπὸ η῅ο ραξ᾵ο κεδὲλ ἐλλν῅ζαη κέγα, εἮ θαὶ πνιιῶ βειηίσλ ἐγεγόλεη θαηὰ ζάξθα. Σαύηεο γνῦλ ἀπάγσλ α὎ηὴλ η῅ο ἐλλνίαο, θαὶ ηνῦ κεηὰ πνιι῅ο α὎ηῶ ἀδείαο δηαιέγεζζαη (ν὎δὲ γὰξ ην῔ο καζεηα῔ο θαίλεηαη ινηπὸλ ἐπηρσξηάδσλ ὁκνίσο), ἀλάγεη α὎η῅ο ηὴλ δηάλνηαλ, ὥζηε αἮδεζηκώηεξνλ α὎ηῶ πξνζέρεηλ. Σὸ κὲλ νὔλ εἮπε῔λ, Μὴ πξόζηζί κνη, θαζάπεξ θαὶ πξόηεξνλ· ν὎ γὰξ ἐλ ην῔ο α὎ην῔ο ηὰ πξάγκαηα, ν὎δὲ ὁκνίσο κέιισ ζπλε῔λαη ινηπὸλ ὏κ῔λ· πξόζαληεο ἤλ θαὶ θόκπνλ ἔρνλ· ηὸ δὲ εἮπε῔λ, Οὒπσ ἀλαβέβεθα πξὸο ηὸλ Παηέξα, εἮ θαὶ ἀλεπαρζὲο, ηὸ α὎ηὸ δεινῦληνο ἤλ. ΕἮπὼλ γὰξ, ὅηη Οὒπσ ἀλαβέβεθα, ἐκθαίλεη, ὅηη ἐθε῔ ζπεύδεη θαὶ ἐπείγεηαη· ηὸλ δὲ ἐθε῔ κέιινληα ἀπηέλαη, θαὶ κεθέηη κεηὰ ἀλζξώπσλ ζηξέθεζζαη, ν὎θ ἔδεη κεηὰ η῅ο α὎η῅ο ὁξᾶλ δηαλνίαο ἥο θαὶ πξὸ ηνύηνπ Καὶ ὅηη ηνῦηό ἐζηη, δειν῔ ηὸ ἑμ῅ο· Πνξεύνπ, εἮπὲ ην῔ο ἀδειθν῔ο, ὅηη πνξεύνκαη πξὸο ηὸλ Παηέξα κνπ θαὶ Παηέξα ὏κ῵λ, θαὶ Θεόλ κνπ θαὶ Θεὸλ ὏κ῵λ. Καίηνη ν὎θ ἔκειιε ε὎ζέσο ηνῦην πνηε῔λ, ἀιιὰ κεηὰ ηεζζαξάθνληα ἟κέξαο. Π῵ο νὔλ ηνῦηό θεζηλ; Ἀλαζη῅ζαη βνπιόκελνο α὎η῅ο ηὴλ δηάλνηαλ, θαὶ πε῔ζαη, ὅηη εἮο ηνὺο ν὎ξαλνὺο ἀπέξρεηαη. Σὸ δὲ, Παηέξα κνπ θαὶ Παηέξα ὏κ῵λ, θαὶ Θεόλ κνπ θαὶ Θεὸλ ὏κ῵λ, η῅ο νἮθνλνκίαο ἐζηὶ, ἐπεὶ θαὶ ηὸ ἀλαβ῅λαη η῅ο 59.470 ζαξθόο ἐζηη. Πξὸο γὰξ ηὴλ ν὎δὲλ κέγα θαληαδνκέλελ ηαῦηα θζέγγεηαη. ἗ηέξσο νὔλ α὎ηνῦ Παηὴξ, θαὶ ἑηέξσο ἟κ῵λ; Πάλπ κὲλ νὔλ. ΕἮ γὰξ η῵λ δηθαίσλ ἑηέξσο Θεὸο θαὶ η῵λ ἄιισλ ἀλζξώπσλ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ηνῦ ΤἯνῦ θαὶ ἟κ῵λ. ἖πεηδὴ γὰξ εἶπελ, ΕἮπὲ ην῔ο ἀδειθν῔ο, ἵλα κὴ ἀπὸ ηνύηνπ ἴζνλ ηη θαληαζζ῵ζη, δείθλπζη ηὸ ἐλειιαγκέλνλ. Α὎ηὸο κὲλ γὰξ ἔκειιε θαζηε῔ζζαη ἐπὶ ηνῦ ζξόλνπ ηνῦ παηξηθνῦ, νὕηνη δὲ παξεζηάλαη. Ὥζηε εἮ θαὶ θαηὰ ηὴλ ν὎ζίαλ ηὴλ ἐλ ζαξθὶ ἀδειθὸο ἟κ῵λ ἐγέλεην, ἀιιὰ ηῆ ηηκῆ πνιὺ δηελήλνρε, θαὶ ν὎δὲ ἔζηηλ εἮπε῔λ ὅζνλ. Αὓηε κὲλ νὔλ ἀπέξρεηαη ηαῦηα ἀπαγγέιινπζα ην῔ο καζεηα῔ο. Σνζνῦηόλ ἐζηη πξνζεδξία θαὶ θαξηεξία θαιόλ. ἖θε῔λνη δὲ π῵ο ινηπὸλ ν὎θ ἢιγεζαλ κέιινληνο ἀπηέλαη, ν὎δὲ ἐθζέγμαλην νἷα θαὶ πξόηεξνλ; Σόηε κὲλ νὔλ ὡο ηεζλεμνκέλνπ, ηνῦην ἔπαζρνλ· λῦλ δὲ, ἀλαζηάληνο, ηίλνο ἕλεθελ ἔκειινλ ἀιγε῔λ; Ἀπήγγεηιε δὲ θαὶ ηὴλ ὄςηλ θαὶ ηὰ ῥήκαηα, ἅπεξ Ἧθαλὰ ἤλ α὎ηνὺο παξακπζήζαζζαη. ἖πεηδὴ νὔλ εἮθὸο ἤλ ηνὺο καζεηὰο ηαῦηα ἀθνύνληαο, ἠ δηαπηζηε῔λ ηῆ γπλαηθὶ, ἠ πηζηεύζαληαο ἀιγε῔λ, ὅηη α὎ηνὺο ν὎ θαηεμίσζε η῅ο ὄςεσο, θαίηνη γε ἐπαγγεηιάκελνο ἐλ ηῆ Γαιηιαίᾳ α὎ην῔ο θαίλεζζαη· ἵλ' νὔλ κὴ ηαῦηα ζηξέθνληεο ἀιύσζηλ, ν὎δὲ ἟κέξαλ κίαλ ἀθ῅θε δηειζε῔λ, ἀιι' εἮο ἐπηζπκίαλ α὎ηνὺο ἀγαγὼλ ηῶ ηε ἢδε εἮδέλαη ἐγεγέξζαη α὎ηὸλ, ηῶ ηε παξὰ η῅ο γπλαηθὸο ἀθνῦζαη, δης῵ζηλ α὎ην῔ο Ἦδε῔λ θαὶ πεξηθόβνηο νὔζηλ (ὃ θαὶ α὎ηὸ κάιηζηα ηὸλ πόζνλ ἐπνίεη πιείνλα), ηόηε ὀςίαο γελνκέλεο, ἐθίζηαην, θαὶ κεηὰ πνιινῦ ηνῦ ζαύκαηνο. Καὶ ηί δήπνηε ἑζπέξαο ἐθάλε; Ὅηη ηόηε κάιηζηα εἮθὸο ἤλ α὎ηνὺο εἶλαη πεξηδεε῔ο. Ἀιιὰ ηὸ ζαπκαζηὸλ, π῵ο θάληαζκα α὎ηὸλ ν὎θ ἐλόκηζαλ; θαὶ γὰξ θεθιεηζκέλσλ εἮζ῅ιζε η῵λ ζπξ῵λ, θαὶ

ἀζξόνλ. Μάιηζηα κὲλ θαὶ ἟ γπλὴ πξνιαβνῦζα πνιιὴλ ηὴλ πίζηηλ εἮξγάζαην· ἄιισο δὲ, θαὶ ηξαλὴλ θαὶ ἣκεξνλ ηὴλ ὄςηλ α὎ην῔ο ἐπέδεημελ. ἧκέξαο δὲ ν὎θ ἐπέζηε κὲλ, ὡο ζπιιεγ῅λαη ἅπαληαο ὁκνῦ· πνιιὴ γὰξ ἤλ ἟ ἔθπιεμηο. Ο὎δὲ γὰξ ηὴλ ζύξαλ ἐπάηαμελ, ἀιι' ἀζξόνλ ἔζηε κέζνο, θαὶ ἐπέδεημε ηὴλ πιεπξὰλ θαὶ ηὰο ρε῔ξαο. Ἅκα δὲ θαὶ ηῆ θσλῆ θαηεζηόξεζε θπκαίλνληα ηὸλ ινγηζκὸλ, εἮπώλ· ΕἮξήλε ὏κ῔λ· ηνπηέζηη, Μὴ ζνξπβε῔ζζε· θαὶ ῥήκαηνο ἀλακλήζαο, ὃ πξὸ ηνῦ ζηαπξνῦ πξὸο α὎ηνὺο εἶπελ· ΕἮξήλελ ηὴλ ἐκὴλ ἀθίεκη ὏κ῔λ· θαὶ πάιηλ, ἖λ ἐκνὶ εἮξήλελ ἔρεηε, ἐλ ηῶ θόζκῳ ζιίςηλ ἕμεηε. ἖ράξεζαλ δὲ νἯ καζεηαὶ Ἦδόληεο ηὸλ Κύξηνλ. ὇ξᾶο ἐπὶ η῵λ ἔξγσλ ηνὺο ιόγνπο ἐθβαίλνληαο; Ὃ γὰξ ἔιεγε πξὸ ηνῦ ζηαπξνῦ, ὅηη Πάιηλ ὄςνκαη ὏κ᾵ο, θαὶ ραξήζεηαη ὏κ῵λ ἟ θαξδία, θαὶ ηὴλ ραξὰλ ὏κ῵λ ν὎δεὶο αἴξεη ἀθ' ὏κ῵λ, ηνῦην λῦλ ἔξγῳ ἐπιήξσζελ. Ἅπαληα δὲ ηαῦηα ἐλ῅γελ α὎ηνὺο εἮο πίζηηλ ἀθξηβεζηάηελ. ἖πεηδὴ γὰξ πόιεκνλ ἄζπνλδνλ εἶρνλ πξὸο Ἰνπδαίνπο, ζπλερ῵ο ἐπηιέγεη ηὸ, ΕἮξήλε ὏κ῔λ, ἀληίῤῥνπνλ δηδνὺο ηνῦ πνιέκνπ ηὴλ παξακπζίαλ. γʹ. Σνῦην γνῦλ πξ῵ηνλ κεηὰ ηὴλ ἀλάζηαζηλ εἶπε ηὸ ῥ῅κα (δηὸ θαὶ Παῦινο παληαρνῦ θεζη, Υάξηο ὏κ῔λ θαὶ εἮξήλε)· ηα῔ο δὲ γπλαημὶ ραξὰλ ε὎αγγειίδεηαη, δηόηη ἐλ ιύπαηο ηὸ γέλνο ἐθε῔λν ἤλ, θαὶ ηαύηελ ἐδέμαην πξώηελ ραξάλ. Καηαιιήισο κὲλ νὔλ ην῔ο ἀλδξάζη, δηὰ ηὸλ πόιεκνλ, εἮξήλελ· ηα῔ο δὲ γπλαημὶ, δηὰ ηὴλ ιύπελ, ε὎αγγειίδεηαη ραξάλ. Πάληα δὲ θαηαιύζαο ηὰ ιππεξὰ, ἐπηιέγεη ηὰ θαηνξζώκαηα ηνῦ ζηαπξνῦ· ηαῦηα δὲ ἤλ ἟ εἮξήλε. ἖πεὶ νὔλ ἅπαληα ἀλῄξεηαη ηὰ θσιύκαηα, θαὶ ηὴλ λίθελ θαηέζηεζε ιακπξὰλ, θαὶ θαηώξζσηαη πάληα· εἶηα ινηπόλ θεζη· Καζὼο ἀπέζηεηιέ κε ὁ Παηὴξ, θἀγὼ πέκπσ ὏κ᾵ο. Ο὎δεκίαλ ἔρεηε δπζθνιίαλ ἀπό ηε 59.471 η῵λ ἢδε γεγελεκέλσλ, ἀπό ηε η῅ο ἀμίαο ἐκνῦ ηνῦ πέκπνληνο. ἖ληαῦζα ἐπαίξεη α὎η῵λ ηὴλ ςπρὴλ, θαὶ δείθλπζη πνιὺ ηὸ ἀμηόπηζηνλ, εἴ γε κέιινηελ α὎ηνῦ ηὸ ἔξγνλ ἀλαδέρεζζαη. Καὶ ν὎θέηη παξάθιεζηο πξὸο ηὸλ Παηέξα γίλεηαη, ἀιι' α὎ζεληίᾳ δίδσζηλ α὎ην῔ο ηὴλ δύλακηλ. ἖λεθύζεζε γὰξ, θαὶ εἶπε· Λάβεηε Πλεῦκα ἅγηνλ. Ὧλ ἀθ῅ηε ηὰο ἁκαξηίαο, ἀθέσληαη, θαὶ ὧλ θξαη῅ηε, θεθξάηεληαη. Καζάπεξ γάξ ηηο βαζηιεὺο ἄξρνληαο ἀπνζηέιισλ, ἐμνπζίαλ εἮο δεζκσηήξηνλ θαὶ ἐκβαιε῔λ, θαὶ ἀθηέλαη δίδσζηλ· νὓησ θαὶ ηνύηνπο ἐθπέκπσλ, ηαύηῃ πεξηβάιιεη ηῆ δπλάκεη. Π῵ο νὔλ θεζηλ· ἖ὰλ κὴ ἀπέιζσ, ἐθε῔λνο ν὎ κὴ ἔιζῃ, θαὶ δὴ ηὸ Πλεῦκα δίδσζη; Σηλὲο κέλ θαζηλ, ὅηη ν὎ ηὸ Πλεῦκα ἔδσθελ, ἀιι' ἐπηηεδείνπο α὎ηνὺο πξὸο ὏πνδνρὴλ δη' ἐκθπζήκαηνο θαηέζηεζελ. ΕἮ γὰξ ἄγγεινλ Ἦδὼλ ὁ ∆αληὴι ἐμέζηε, ηί ηὴλ ἀπόῤῥεηνλ ράξηλ ἐθείλελ δερόκελνη ν὎θ ἂλ ἔπαζνλ, εἮ κὴ καζεηὰο α὎ηνὺο πξόηεξνλ θαηεζθεύαζε; ∆ηὰ ηνῦην ν὎θ εἶπε, θεζὶλ, ἖ιάβεηε Πλεῦκα ἅγηνλ· ἀιιὰ, Λάβεηε Πλεῦκα ἅγηνλ. Ο὎θ ἂλ δέ ηηο ἁκάξηνη θαὶ ηόηε εἮιεθέλαη α὎ηνὺο ιέγσλ ἐμνπζίαλ ηηλὰ πλεπκαηηθὴλ θαὶ ράξηλ· ἀιι' ν὎ρ ὥζηε λεθξνὺο ἐγείξεηλ θαὶ δπλάκεηο πνηε῔λ, ἀιι' ὥζηε ἀθε῔λαη ἁκαξηήκαηα· δηάθνξα γὰξ ηὰ ραξίζκαηα ηνῦ Πλεύκαηνο. ∆ηὸ ἐπήγαγελ· Ὧλ ἂλ ἀθ῅ηε, ἀθέσληαη, δεηθλὺο πν῔νλ εἶδνο ἐλεξγείαο δίδσζηλ. ἖θε῔ δὲ κεηὰ ηεζζαξάθνληα ἟κέξαο ηὴλ η῵λ ζεκείσλ ἔιαβνλ ἐλέξγεηαλ· δηό θεζη· Λήςεζζε δύλακηλ ἐπειζόληνο ηνῦ ἁγίνπ Πλεύκαηνο ἐθ' ὏κ᾵ο, θαὶ ἔζεζζέ κνη κάξηπξεο ἔλ ηε Ἱεξνπζαιὴκ θαὶ ἐλ πάζῃ ηῆ Ἰνπδαίᾳ· κάξηπξεο δὲ δηὰ η῵λ ζεκείσλ ἐγίλνλην. Καὶ γὰξ ἄθαηνο ἟ ηνῦ Πλεύκαηνο ράξηο θαὶ πνιπεηδὴο ἟ δσξεά. Σνῦην δὲ γίλεηαη, ἵλα κάζῃο, ὅηη Παηξὸο θαὶ ΤἯνῦ θαὶ Πλεύκαηνο ἁγίνπ κία ἟ δσξεὰ θαὶ ἐμνπζία. Ἃ γὰξ δνθε῔ Ἦδηάδνληα εἶλαη ηνῦ Παηξὸο, ηαῦηα θαὶ ηνῦ ΤἯνῦ εἶλαη θαίλεηαη, θαὶ ηνῦ ἁγίνπ Πλεύκαηνο. Π῵ο νὔλ ν὎δεὶο ἔξρεηαη πξὸο ηὸλ ΤἯὸλ, θεζὶλ, ἖ὰλ κὴ ὁ Παηὴξ ἑιθύζῃ α὎ηόλ; Ἀιιὰηνῦην δείθλπηαη ηνῦ ΤἯνῦ ὄλ. ἖γὼ γάξ εἮκη, θεζὶλ, ἟ ὁδόο· ν὎δεὶο ἔξρεηαη πξὸο ηὸλ Παηέξα, εἮ κὴ δη' ἐκνῦ. Ὅξα δὲ α὎ηὸ θαὶ ηνῦ Πλεύκαηνο ὄλ. Ο὎δεὶο γὰξ δύλαηαη εἮπε῔λ Κύξηνλ Ἰεζνῦλ Υξηζηὸλ, εἮ κὴ ἐλ Πλεύκαηη ἁγίῳ. Καὶ πάιηλ, ηνὺο ἀπνζηόινπο πνηὲ κὲλ ὏πὸ ηνῦ Παηξὸο, πνηὲ δὲ ὏πὸ ηνῦ ΤἯνῦ, πνηὲ δὲ ὏πὸ ηνῦ ἁγίνπ Πλεύκαηνο δεδόζζαη ηῆ ἖θθιεζίᾳ, θαὶ ηὰο δηαηξέζεηο η῵λ ραξηζκάησλ Παηξὸο θαὶ ΤἯνῦ θαὶ ἁγίνπ Πλεύκαηνο ὁξ῵κελ νὒζαο. δʹ. Πάληα ηνίλπλ πξάηησκελ ὥζηε

δύλαζζαη ηὸ Πλεῦκα ηὸ ἅγηνλ ἔρεηλ παξ' ἑαπην῔ο, θαὶ ηνὺο ἐγθερεηξηζκέλνπο ηὴλ ἐλέξγεηαλ κεηὰ πνιι῅ο ζεξαπεύσκελ η῅ο ηηκ῅ο. Μεγάιε γὰξ ἟ η῵λ Ἧεξέσλ ἀμία. Ὧλ ἂλ ἀθ῅ηε, θεζὶλ, ἀθέσληαη αἯ ἁκαξηίαη. ∆ηὸ θαὶ Παῦινο ἔιεγε· Πείζεζζε ην῔ο ἟γνπκέλνηο ὏κ῵λ θαὶ ὏πείθεηε, θαὶ ὏πεξεθπεξηζζνῦ ἟γε῔ζζε α὎ηνὺο ἐλ ηηκῆ. ΢ὺ κὲλ γὰξ ηὰ ζαπηνῦ κεξηκλᾶο· θἂλ ηαῦηα δηάζῃ θαι῵ο, ν὎δείο ζνη η῵λ ἄιισλ ἔζηαη ιόγνο· ὁ δὲ Ἧεξεὺο, θἂλ ηὸλ νἮθε῔νλ θαι῵ο νἮθνλνκήζῃ βίνλ, ηὸλ δὲ ζὸλ ἢηνη ἁπάλησλ η῵λ πεξὶ α὎ηὸλ κὴ κεηὰ ἀθξηβείαο ἐπηκειήζεηαη, κεηὰ η῵λ πνλεξ῵λ εἮο ηὴλ γέελλαλ ἄπεηζηλ· θαὶ πνιιάθηο ἀπὸ η῵λ νἮθείσλ ν὎ πξνδνζεὶο, ἀπὸ η῵λ ὏κεηέξσλ ἀπόιιπηαη, ἂλ κὴ πάληα ηὰ εἮο α὎ηὸλ ἣθνληα ἀπαξηίζῃ θαι῵ο. ΕἮδόηεο νὔλ ηνῦ θηλδύλνπ ηὸ κέγεζνο, πνιιὴλ ἀπνλέκεηε α὎ην῔ο εὒλνηαλ· ὃ θαὶ Παῦινο ᾐλίμαην ιέγσλ, ὅηη Ἀγξππλνῦζηλ ὏πὲξ η῵λ ςπρ῵λ ὏κ῵λ· θαὶ 59.472 ν὎ρ ἁπι῵ο, ἀιι' Ὡο ιόγνλ ἀπνδώζνληεο. ∆ηὸ η῅ο πνιι῅ο δε῔ ζεξαπείαο α὎ηνὺο ἀπνιαύεηλ. ἖ὰλ δὲ ἐπεκβαίλεηε κεηὰ η῵λ ἄιισλ α὎ην῔ο θαὶ ὏κε῔ο, θαὶ ν὎δὲ ηὰ ὏κέηεξα θαι῵ο δηαθείζεηαη. Ἕσο κὲλ γὰξ ἐλ ε὎ζπκίᾳ δηάγεη ὁ θπβεξλήηεο, ἐλ ἀζθαιείᾳ ἔζηαη θαὶ ηὰ η῵λ ἐπηβαη῵λ· ἂλ δὲ, ινηδνξνπκέλσλ ἐθείλσλ θαὶ ἀπερζ῵ο ἐρόλησλ πξὸο α὎ηὸλ, ηαιαηπσξ῅ηαη, ν὎δὲ ἀγξππλε῔λ ὁκνίσο δύλαηαη, νὒηε ηὴλ ηέρλελ δηαζώδεηλ, θαὶ ἄθσλ κπξίνηο α὎ηνὺο πεξηβάιιεη θαθν῔ο. Οὓησ θαὶ Ἧεξεὺο, ἂλ κὲλ ἀπνιαύῃ η῅ο παξ' ὏κ῵λ ηηκ῅ο, θαὶ ηὰ ὏κέηεξα δηαζε῔λαη θαι῵ο δπλήζεηαη· ἂλ δὲ ἀζπκίᾳ α὎ηνὺο πεξηβάιιεηε, ηὰο ρε῔ξαο ἐθιύζαληεο ε὎ρεηξώηνπο κεζ' ὏κ῵λ α὎ηνὺο πνηήζεηε ην῔ο θύκαζη, θἂλ ζθόδξα γελλα῔νη ὦζηλ. ἖λλόεζνλ ηί πεξὶ η῵λ Ἰνπδαίσλ θεζὶλ ὁ Υξηζηόο· ἖πὶ η῅ο Μσυζέσο θαζέδξαο ἐθάζηζαλ νἯ γξακκαηε῔ο θαὶ νἯ Φαξηζα῔νη. Πάληα νὔλ, ὅζα ιέγνπζηλ ὏κ῔λ πνηε῔λ, πνηε῔ηε. Νῦλ δὲ ν὎θ ἔζηηλ εἮπε῔λ· ἖πὶ η῅ο Μσυζέσο θαζέδξαο ἐθάζηζαλ νἯ Ἧεξε῔ο, ἀιι', ἖πὶ η῅ο ηνῦ Υξηζηνῦ. Σὴλ γὰξ ἐθείλνπ δηεδέμαλην δηδαζθαιίαλ. ∆ηὸ θαὶ Παῦιόο θεζηλ· ὖπὲξ Υξηζηνῦ πξεζβεύνκελ, ὡο ηνῦ Θενῦ παξαθαινῦληνο δη' ἟κ῵λ. Ο὎ρ ὁξ᾵ηε ἐπὶ η῵λ ἔμσζελ ἀξρόλησλ ἅπαληαο ὏πνθύπηνληαο, θαὶ γέλεη βειηίνπο ὄληαο πνιιάθηο θαὶ βίῳ θαὶ ζπλέζεη η῵λ δηθαδόλησλ α὎ηνύο; Ἀιι' ὅκσο δηὰ ηὸλ δεδσθόηα ν὎δὲλ ηνύησλ ἐλλννῦζηλ, ἀιι' αἮδνῦληαη ηὴλ ς῅θνλ ηνῦ βαζηιεύνληνο, θἂλ ὁζηηζνῦλ ὁ ιαβὼλ ᾖ ηὴλ ἀξρήλ. Εἶηα ἂλ ἄλζξσπνο ρεηξνηνλήζῃ, ηνζνῦηνο θόβνο· ηνῦ δὲ Θενῦ ρεηξνηνλνῦληνο, θαὶ ὏πεξνξ῵κελ ηὸλ ρεηξνηνλνύκελνλ, θαὶ ινηδνξνῦκελ, θαὶ κπξίνηο ὀλείδεζη πιύλνκελ, θαὶ ηνὺο ἀδειθνὺο ἟κ῵λ θσιπζέληεο θξίλεηλ, θαηὰ η῵λ Ἧεξέσλ ηὴλ γι῵ζζαλ ἀθνλ῵κελ. Καὶ πνῦ ηαῦηα ἀπνινγίαο ἄμηα, ὅηαλ ηὴλ κὲλ ἐλ ηῶ ὀθζαικῶ ηῶ ἟κεηέξῳ δνθὸλ κὴ βιέπσκελ, ηὸ δὲ θάξθνο ηνῦ ἑηέξνπ πηθξ῵ο πεξηεξγαδώκεζα; ν὎θ νἶζζα ὅηη θαὶ ραιεπώηεξνλ ζαπηῶ πνηε῔ο ηὸ δηθαζηήξηνλ νὓησ δηθάδσλ; Καὶ ηαῦηα ιέγσ, ν὎θ ἀπνδερόκελνο ηνὺο ἀλαμίσο ηὴλ Ἧεξσζύλελ δηνηθνῦληαο, ἀιιὰ θαὶ ζθόδξα ἐιε῵λ θαὶ δαθξύσλ· ν὎ κὴλ δηὰ ηνῦηό θεκη δίθαηνλ εἶλαη παξὰ η῵λ ἀξρνκέλσλ θξίλεζζαη, θαὶ κάιηζηα η῵λ πάλπ ἀθειεζηέξσλ. Κἂλ γὰξ ὁ βίνο α὎η῵λ ζθόδξα δηαβεβιεκέλνο ᾖ, ζὺ δὲ, ἂλ ζαπηῶ πξνζέρῃο, ν὎δὲλ παξαβιαβήζῃ εἮο ηὰ ἐγθερεηξηζκέλα α὎ηῶ παξὰ ηνῦ Θενῦ. ΕἮ γὰξ δη' ὄλνπ θσλὴλ ἀθεζ῅λαη ἐπνίεζε, θαὶ δηὰ κάληεσο ε὎ινγίαο πλεπκαηηθὰο ἐραξίζαην, θαὶ ἐλ ἀιόγῳ ζηόκαηη θαὶ ἐλ ἀθαζάξηῳ γιώηηῃ ηνῦ Βαιαὰκ ἐλεξγήζαο δηὰ ηνὺο πξνζθεθξνπθόηαο Ἰνπδαίνπο· πνιιῶ κ᾵ιινλ δη' ὏κ᾵ο ηνὺο ε὎γλώκνλαο, εἮ θαὶ ζθόδξα θαῦινί εἮζηλ νἯ Ἧεξε῔ο, ηὰ α὎ηνῦ πάληα ἐξγάζεηαη, θαὶ πέκςεη ηὸ Πλεῦκα ηὸ ἅγηνλ. Ο὎δὲ γὰξ ὁ θαζαξὸο ἀπὸ η῅ο νἮθείαο ἐπηζπ᾵ηαη α὎ηὸ θαζαξόηεηνο· ἀιιὰ ράξηο ἐζηὶλ ἟ ηὸ π᾵λ ἐξγαδνκέλε. Πάληα γὰξ, θεζὶ, δη' ὏κ᾵ο, εἴηε Παῦινο εἴηε Ἀπνιιὼο, εἴηε Κεθ᾵ο. Ἃ γὰξ ἐγθερείξηζηαη ὁ Ἧεξεὺο, Θενῦ κόλνπ ἐζηὶ δσξε῔ζζαη· θαὶ ὅπνππεξ ἂλ ἟ ἀλζξσπίλε θζάζῃ θηινζνθία, ἐιάηησλ η῅ο ράξηηνο ἐθείλεο θαλε῔ηαη. Καὶ ηαῦηα ιέγσ, ν὎ρ ἵλα ῥᾳζύκσο ηὸλ ἑαπη῵λ βίνλ νἮθνλνκ῵κελ, ἀιι' ἵλα κὴ ῥᾳζπκνύλησλ ηηλ῵λ η῵λ πξνεζηώησλ, ὏κε῔ο νἯ ἀξρόκελνη ἑαπην῔ο πνιιάθηο ἐπηζσξεύεηε ηὰ θαθά. Καὶ ηί ιέγσ ηνὺο Ἧεξε῔ο; Οὒηε ἄγγεινο, νὒηε ἀξράγγεινο

ἐξγάζαζζαί ηη δύλαηαη εἮο ηὰ δεδνκέλα παξὰ Θενῦ· ἀιιὰ Παηὴξ θαὶ ΤἯὸο θαὶ ἅγηνλ Πλεῦκα πάληα νἮθνλνκε῔· ὁ δὲ Ἧεξεὺο ηὴλ ἑαπηνῦ δαλείδεη γι῵ηηαλ, θαὶ ηὴλ ἑαπηνῦ παξέρεη ρε῔ξα. Καὶ γὰξ ν὎δὲ δίθαηνλ ἤλ δηὰ ηὴλ 59.473 ἑηέξνπ θαθίαλ εἮο ηὰ ζύκβνια η῅ο ζσηεξίαο ἟κ῵λ ηνὺο πίζηεη πξνζηόληαο παξαβιάπηεζζαη. Σαῦηα νὔλ ἅπαληα εἮδόηεο, θαὶ ηὸλ Θεὸλ θνβώκεζα, θαὶ ηνὺο Ἧεξέαο α὎ηνῦ ἐληίκσο ἔρσκελ, π᾵ζαλ α὎ην῔ο ἀπνλέκνληεο ηηκήλ· ἵλα θαὶ ὏πὲξ η῵λ νἮθείσλ θαηνξζσκάησλ, θαὶ 59.474 ὏πὲξ η῅ο εἮο ἐθείλνπο ζεξαπείαο πνιιὴλ ιάβσκελ παξὰ ηνῦ Θενῦ ηὴλ ἀκνηβὴλ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, δόμα, θξάηνο, ηηκὴ, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.473 ΟΜΘΛΘΑ ΠΖʹ. Θσκ᾵ο δὲ εἷο η῵λ δώδεθα, ὁ ιεγόκελνο ∆ίδπκνο, ν὎θ ἤλ κεη' α὎η῵λ ὅηε ἤιζελ ὁ Ἰεζνῦο. Ἔιεγνλ νὔλ α὎ηῶ νἯ ἄιινη καζεηαί· «἗σξάθακελ ηὸλ Κύξηνλ.» ὇ δὲ εἶπελ· «἖ὰλ κὴ ἴδσ, ν὎ κὴ πηζηεύζσ,» θαὶ ηὰ ἑμ῅ο. αʹ. Ὥζπεξ ηὸ ἁπι῵ο θαὶ ὡο ἔηπρε πηζηεύεηλ, ε὎θνιίαο ἐζηίλ· νὓησ ηὸ πέξα ηνῦ κέηξνπ πεξηεξγάδεζζαη θαὶ πνιππξαγκνλε῔λ, παρπηάηεο δηαλνίαο. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ὁ Θσκ᾵ο ἐγθαιε῔ηαη. Σν῔ο γὰξ ἀπνζηόινηο εἮξεθόζηλ, ὅηη ἗σξάθακελ ηὸλ Κύξηνλ, ν὎θ ἐπίζηεπζελ, ν὎ ηνζνῦηνλ ἐθείλνηο ἀπηζη῵λ, ὅζνλ ηὸ πξ᾵γκα ἟γνύκελνο ἀδύλαηνλ εἶλαη· ηνπηέζηηλ, ηὴλ ἐθ λεθξ῵λ ἀλάζηαζηλ. Ο὎ γὰξ εἶπελ, ὅηη Ο὎ πηζηεύσ ὏κ῔λ, ἀιι', ἖ὰλ κὴ βάισ ηὴλ ρε῔ξά κνπ, ν὎ πηζηεύζσ. Π῵ο νὔλ, πάλησλ ζπλεγκέλσλ, νὕηνο ἀπειηκπάλεην κόλνο; ΕἮθὸο ἤλ ἀπὸ η῅ο δηαζπνξ᾵ο η῅ο ἢδε γελνκέλεο κεδέπσ θαὶ ηόηε α὎ηὸλ ἐπαλειζε῔λ. ΢ὺ δὲ ὅηαλ ἴδῃο [α὎ηὸλ] ἀπηζηνῦληα ηὸλ καζεηὴλ, ἐλλόεζνλ ηνῦ ∆εζπόηνπ ηὴλ θηιαλζξσπίαλ, π῵ο θαὶ ὏πὲξ κη᾵ο ςπρ῅ο δείθλπζηλ ἑαπηὸλ ηξαύκαηα ἔρνληα, θαὶ παξαγίλεηαη ἵλα δηαζώζῃ θαὶ ηὸλ ἕλα, θαίηνη η῵λ ἄιισλ παρύηεξνλ ὄληα. ∆ηὸ ηὴλ δηὰ η῅ο αἮζζήζεσο η῅ο παρπηάηεο ἐδήηεη πίζηηλ, θαὶ ν὎δὲ ην῔ο ὀθζαικν῔ο ἐπίζηεπελ. Ο὎ γὰξ εἶπελ, Ἂλ κὴ ἴδσ· ἀιι', ἖ὰλ κὴ ςειαθήζσ, θεζὶ, κή πσο θαληαζία ηὸ ὁξώκελνλ ᾖ. Καὶ κὴλ νἯ καζεηαὶ ηαῦηα ἀπαγγέιινληεο ἀμηόπηζηνη ηόηε ἤζαλ, θαὶ α὎ηὸο ὏πηζρλνύκελνο· ἀιι' ὅκσο, ἐπεηδὴ πιένλ ἐδήηεζελ, ν὎δὲ ηνύησλ α὎ηὸλ ἀπεζηέξεζελ ὁ Υξηζηόο. Καὶ ηίλνο ἕλεθελ ν὎θ ε὎ζέσο α὎ηῶ θαίλεηαη, ἀιιὰ κεηὰ ἟κέξαο ὀθηώ; Ὥζηε κεηαμὺ θαηερνύκελνλ α὎ηὸλ ὏πὸ η῵λ καζεη῵λ, θαὶ ηὸ α὎ηὸ ἀθνύνληα, θαὶ εἮο πιείνλα ἐθθα῅λαη πόζνλ, θαὶ πηζηόηεξνλ πξὸο ηὸ κέιινλ γελέζζαη. Πόζελ δὲ ᾔδεη ὅηη θαὶ ἟ πιεπξὰ ἞λεῴρζε; Παξὰ η῵λ καζεη῵λ ἀθνύζαο. Π῵ο νὔλ ηὸ κὲλ ἐπίζηεπζε, ηὸ δὲ ν὎θ ἐπίζηεπζελ; Ὅηη ηνῦην πνιὺ παξάδνμνλ θαὶ ζαπκαζηὸλ ἤλ. ΢θόπεη δέ κνη ηὸ θηιάιεζεο η῵λ ἀπνζηόισλ, π῵ο ηὰ ἐιαηηώκαηα ν὎ θξύπηνπζηλ, νὒηε ηὰ ἑαπη῵λ, νὒηε ηὰ ἑηέξσλ, ἀιιὰ κεηὰ πνιι῅ο α὎ηὰ ἀλαγξάθνπζη η῅ο ἀιεζείαο. ἖θίζηαηαη δὲ πάιηλ ὁ Ἰεζνῦο, θαὶ ν὎ πεξηκέλεη παξ' ἐθείλνπ ἀμησζ῅λαη, ν὎δὲ ἀθνῦζαί ηη ηνηνῦηνλ, ἀιιὰ κεδὲλ εἮπόληνο, α὎ηὸο πξνιαβὼλ, ἅπεξ ἐπεζύκεη, πιεξν῔, δεηθλὺο ὅηη θαὶ, ἟λίθα ηαῦηα ἐθζέγγεην πξὸο ηνὺο καζεηὰο, παξ῅λ. Καὶ γὰξ ην῔ο ῥήκαζηλ ἐρξήζαην ην῔ο α὎ην῔ο, θαὶ ζθόδξα ἐπηηηκεηηθ῵ο, θαὶ εἮο ηὸ ἑμ῅ο παηδεπηηθ῵ο. ΕἮπὼλ γὰξ, Φέξε ηὸλ δάθηπιόλ ζνπ, θαὶ ἴδε ηὰο ρε῔ξάο κνπ, θαὶ βάιε ηὴλ ρε῔ξά ζνπ εἮο ηὴλ πιεπξάλ κνπ· ἐπήγαγε, Καὶ κὴ γίλνπ ἄπηζηνο, ἀιιὰ πηζηόο. ὇ξᾶο ὅηη ἀπηζηίαο ἤλ ἟ ἀκθηβνιία; ἀιιὰ πξὶλ ἠ ηὸ Πλεῦκα ιαβε῔λ· κεηὰ δὲ ηαῦηα ν὎θέηη, ἀιι' ἀπεξηηζκέλνη ινηπὸλ ἤζαλ. Ο὎ ηαύηῃ δὲ κόλνλ ἐπεηίκεζελ, ἀιιὰ θαὶ δηὰ η῵λ ἑμ῅ο. ἖πεηδὴ γὰξ ἐθε῔λνο ἀλέπλεπζε πιεξνθνξεζεὶο, θαὶ ἀλεβόεζελ, ὇ Κύξηόο κνπ, θαὶ ὁ Θεόο κνπ, ιέγεη· Ὅηη ἑώξαθάο κε, πεπίζηεπθαο· καθάξηνη νἯ κὴ Ἦδόληεο, θαὶ πηζηεύζαληεο. Σνῦην γάξ ἐζηη πίζηεσο, ηὸ ηὰ κὴ ὁξώκελα δέμαζζαη. 59.474 Ἔζηη γὰξ πίζηηο ἐιπηδνκέλσλ ὏πόζηαζηο πξαγκάησλ, ἔιεγρνο ν὎ βιεπνκέλσλ. ἖ληαῦζα δὲ ν὎ ηνὺο καζεηὰο καθαξίδεη

κόλνπο, ἀιιὰ θαὶ ηνὺο κεη' ἐθείλνπο πηζηεύζνληαο. Καίηνη, θεζὶλ, νἯ καζεηαὶ εἶδνλ, θαὶ ἐπίζηεπζαλ. Ἀιι' ν὎δὲλ ηνηνῦηνλ ἐδήηεζαλ, ἀιι' ἀπὸ η῵λ ζνπδαξίσλ ε὎ζέσο ηὸλ πεξὶ ἀλαζηάζεσο ἐδέμαλην ιόγνλ, θαὶ πξὶλ ἠ ηὸ ζ῵κα ζεάζαζζαη, ηὴλ πίζηηλ ἐπεδείμαλην π᾵ζαλ. Ὅηαλ νὔλ ιέγῃ ηηο λπλὶ, ἖βνπιόκελ θαηὰ ηνὺο θαηξνὺο ἐθείλνπο εἶλαη, θαὶ ὁξᾶλ ηὸλ Υξηζηὸλ ζαπκαηνπξγνῦληα, ἐλλνείησ, ὅηη Μαθάξηνη νἯ κὴ Ἦδόληεο, θαὶ πηζηεύζαληεο. Ἄμηνλ δὲ δηαπνξ῅ζαη π῵ο ζ῵κα ἄθζαξηνλ ηύπνπο ἐδείθλπην η῵λ ἣισλ, θαὶ ἁπηὸλ ἤλ ζλεηῆ ρεηξί. Ἀιιὰ κὴ ζνξπβεζῆο· ζπγθαηαβάζεσο γὰξ ἤλ ηὸ γηλόκελνλ. Σὸ γὰξ νὓησ ιεπηὸλ θαὶ θνῦθνλ, ὡο θεθιεηζκέλσλ εἮζειζε῔λ η῵λ ζπξ῵λ, παρύηεηνο πάζεο ἀπήιιαθην· ἀιι' ὥζηε πηζηεπζ῅λαη ηὴλ ἀλάζηαζηλ, ηνῦην δείθλπηαη, θαὶ ὥζηε καζε῔λ, ὅηη α὎ηὸο ἤλ ὁ ζηαπξσζεὶο, θαὶ ν὎θ ἄιινο ἀλη' α὎ηνῦ ἀλέζηε. ∆ηὰ ηνῦην ἀλέζηε ἔρσλ ηὰ ζεκε῔α ηνῦ ζηαπξνῦ, θαὶ ηξώγεη δηὰ ηνῦην. ΟἯ γνῦλ ἀπόζηνινη ηνῦην ἄλσ θαὶ θάησ ζεκε῔νλ ἐπνηνῦλην η῅ο ἀλαζηάζεσο, ιέγνληεο· Οἵηηλεο ζπλεθάγνκελ α὎ηῶ θαὶ ζπλεπίνκελ. Ὥζπεξ νὔλ ἐπὶ η῵λ θπκάησλ πεξηπαηνῦληα ζεσξνῦληεο πξὸ ηνῦ ζηαπξνῦ, ν὎ ιέγνκελ ἄιιεο θύζεσο ηὸ ζ῵κα ἐθε῔λν, ἀιιὰ η῅ο ἟κεηέξαο· νὓησ κεηὰ ηὴλ ἀλάζηαζηλ α὎ηὸλ ὁξ῵ληεο ηνὺο ηύπνπο ἔρνληα, ν὎θ ἐξνῦκελ α὎ηὸλ θζαξηὸλ εἶλαη ινηπόλ. ∆ηὰ γὰξ ηὸλ καζεηὴλ ηαῦηα ἐπεδείθλπην. Πνιιὰ δὲ θαὶ ἄιια ζεκε῔α ἐπνίεζελ ὁ Ἰεζνῦο. ἖πεηδὴ γὰξ ἐιάηηνλα η῵λ ἄιισλ νὕηνο εἶπελ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, ιέγεη ὅηη ν὎δὲ νἯ ινηπνὶ πάληεο πάληα εἶπνλ, ἀιι' ὅζα Ἧθαλὰ ἤλ πξὸο πίζηηλ ἐθειθύζαζζαη ηνὺο ἀθνύνληαο. ἖πεὶ ΕἮ πάληα, θεζὶλ, ἐγέγξαπην, ν὎δὲ ηὸλ θόζκνλ νἶκαη ρσξ῅ζαη ηὰ βηβιία. βʹ. Ὅζελ δ῅ινλ ὅηη ν὎ θηινηηκίαο ἕλεθελ, ἅπεξ ἔγξαςαλ, εἶπνλ, ἀιιὰ ηνῦ ρξεζίκνπ κόλνλ. ΟἯ γὰξ ηὰ πιείνλα ἀθέληεο, π῵ο ἂλ ηαῦηα δηὰ θηινηηκίαλ ἔγξαςαλ; Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ν὎ πάληα ἐπ῅ιζνλ; Μάιηζηα κὲλ δηὰ ηὸ πι῅ζνο· ἔπεηηα δὲ θἀθε῔λν ἐλελόνπλ, ὅηη ὁ κὴ πηζηεύζαο ην῔ο εἮξεκέλνηο, ν὎δὲ ην῔ο πιείνζη πξνζέμεη· ὁ δὲ ηαῦηα δεμάκελνο, ν὎δὲλ δεήζεηαη ἑηέξνπ εἮο ηὸλ η῅ο πίζηεσο ιόγνλ. ἖κνὶ δὲ ἐληαῦζα ηέσο δνθε῔ ηὰ κεηὰ ηὴλ ἀλάζηαζηλ ιέγεηλ ζεκε῔α· δηό θεζηλ· ἖λώπηνλ η῵λ καζεη῵λ α὎ηνῦ. Ὥζπεξ γὰξ πξὸ η῅ο ἀλαζηάζεσο ἔδεη γελέζζαη πνιιὰ, ἵλα πηζηεύζσζηλ ὅηη ΤἯόο ἐζηη Θενῦ· νὓησ θαὶ κεηὰ ηὴλ ἀλάζηαζηλ, ἵλα θαηαδέμσληαη ὅηη ἀλέζηε. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ πξνζέζεθελ, ἖λώπηνλ η῵λ καζεη῵λ α὎ηνῦ, ἐπεηδὴ κόλνο α὎ην῔ο ζπλεγέλεην κεηὰ ηὴλ ἀλάζηαζηλ. ∆ηὸ θαὶ ἔιεγελ· ὇ θόζκνο ν὎θέηη κε ζεσξε῔. Εἶηα ἵλα κάζῃο ὅηη η῵λ καζεη῵λ ἕλεθελ κόλνλ ἐγίλεην ηὰ γηλόκελα, ἐπήγαγελ· Ἵλα θαὶ πηζηεύζαληεο δσὴλ αἮώληνλ ἔρεηε ἐλ ηῶ ὀλόκαηη α὎ηνῦ, θνηλῆ πξὸο ηὴλ θύζηλ δηαιεγόκελνο, θαὶ δει῵λ, ὅηη ν὎θ ἐθείλῳ ηῶ πηζηεπνκέλῳ, ἀιι' ἟κ῔λ α὎ην῔ο ηὰ κέγηζηα ραξηδόκελνο. 59.475 ἖λ ηῶ ὀλόκαηη α὎ηνῦ· ηνπηέζηη δη' α὎ηνῦ. Α὎ηὸο γάξ ἐζηηλ ἟ δσή. Μεηὰ ηαῦηα ἐθαλέξσζελ ἑαπηὸλ ην῔ο καζεηα῔ο ἐπὶ η῅ο ζαιάζζεο η῅ο Σηβεξηάδνο. ὇ξᾶο ὅηη ν὎ ζπλερ῵ο α὎ην῔ο ἐπηρσξηάδεη, ν὎δ' ὥζπεξ ἔκπξνζζελ; ἖θάλε γνῦλ ηῆ ἑζπέξᾳ, θαὶ ἀπέπηε· εἶηα κεηὰ ὀθηὼ ἟κέξαο πάιηλ ἅπαμ, θαὶ πάιηλ ἀπέπηε· εἶηα κεηὰ ηαῦηα ἐπὶ η῅ο ζαιάζζεο, θαὶ πάιηλ κεηὰ πνιινῦ ηνῦ θόβνπ. Σί δέ ἐζηη ηὸ, ἖θαλέξσζελ; ἖θ ηνύηνπ δ῅ινλ, ὅηη ν὎ρ ἑσξ᾵ην, εἮ κὴ ζπγθαηέβε, δηὰ ηὸ ινηπὸλ ἄθζαξηνλ εἶλαη ηὸ ζ῵κα θαὶ ἀθήξαηνλ. Σίλνο δὲ ἕλεθελ ἐκλήζζε ηνῦ ηόπνπ; ∆εηθλὺο ὅηη ηὸ πιένλ ἀθε῔ιε ηνῦ δένπο, ὡο ινηπὸλ α὎ηνὺο θαὶ πξνθύπηεηλ η῅ο νἮθίαο, θαὶ παληαρνῦ πεξηηέλαη. Ο὎θέηη γὰξ ἐπὶ η῅ο νἮθίαο ζπγθεθιεηζκέλνη ἤζαλ, ἀιι' ἐπὶ ηὴλ Γαιηιαίαλ ᾔεζαλ, ηὸλ θίλδπλνλ ἐθθιίλνληεο η῵λ Ἰνπδαίσλ. Ἔξρεηαη ηνίλπλ ὁ ΢ίκσλ ἁιηεῦζαη. ἖πεηδὴ γὰξ νὒηε α὎ηὸο α὎ην῔ο ζπλερ῵ο ζπλ῅λ, νὒηε ηὸ Πλεῦκα δνζὲλ ἤλ, νὒη' ἔηη ἐγθερεηξηζκέλνη ηόηε ἐηύγραλνλ, ν὎δὲλ ἔρνληεο πξάηηεηλ, ηὴλ ηέρλελ κεηῄεζαλ. Καὶ ἤζαλ ΢ίκσλ ὁκνῦ θαὶ Θσκ᾵ο θαὶ Ναζαλαὴι ὁ ὏πὸ ηνῦ Φηιίππνπ θιεζεὶο, θαὶ νἯ πἯνὶ Ζεβεδαίνπ, θαὶ ἄιινη δύν. Ο὎δὲλ νὔλ ἔρνληεο πξάηηεηλ ἐπὶ ηὴλ ἁιείαλ ᾔεζαλ, θαὶ ἐλ λπθηὶ ηνῦην α὎ηὸ ἐπνίνπλ, δηὰ ηὸ πεξηδεε῔ο εἶλαη. Σνῦην θαὶ ὁ Λνπθ᾵ο θεζηλ· ἀιι' ν὎θ ἔζηη ηνῦην ἐθε῔λν, ἀιι' ἕηεξνλ. ΟἯ δὲ ἄιινη καζεηαὶ εἵπνλην

δηὰ ηὸ ζπλδεδέζζαη ινηπὸλ ἀιιήινηο, θαὶ ἅκα βνπιόκελνη ζεάζαζζαη ηὴλ ἁιείαλ θαὶ ηὴλ ζρνιὴλ εὔ ζέζζαη. Κάκλνπζη ηνίλπλ, θαὶ ηαιαηπσξνπκέλνηο ἐθίζηαηαη ὁ Ἰεζνῦο, θαὶ ν὎θ ε὎ζέσο ἑαπηὸλ δείθλπζηλ, ὥζηε θαὶ εἮο δηάιεμηλ ἐιζε῔λ. Λέγεη νὔλ α὎ην῔ο· Μή ηη πξνζθάγηνλ ἔρεηε; Σέσο ἀλζξσπηλώηεξνλ δηαιέγεηαη, ὡο κέιισλ ηη ὠλε῔ζζαη παξ' α὎η῵λ. Ὡο δὲ ἀλέλεπζαλ κεδὲλ ἔρεηλ, ἐθέιεπζε βαιε῔λ εἮο ηὰ δεμηά· θαὶ βαιόληεο ἐπέηπρνλ η῅ο ἄγξαο. Ὡο δὲ ἐπέγλσζαλ α὎ηὸλ, πάιηλ ηὰ Ἦδηώκαηα η῵λ νἮθείσλ ἐπηδείθλπληαη ηξόπσλ νἯ καζεηαὶ, Πέηξνο θαὶ Ἰσάλλεο. ὇ κὲλ γὰξ ζεξκόηεξνο, ὁ δὲ ὏ςειόηεξνο ἤλ· θαὶ ὁ κὲλ ὀμύηεξνο ἤλ, ὁ δὲ δηνξαηηθώηεξνο. ∆ηὰ ηνῦην ὁ κὲλ Ἰσάλλεο πξ῵ηνο ἐπέγλσ ηὸλ Ἰεζνῦλ, ὁ δὲ Πέηξνο πξ῵ηνο ἤιζε πξὸο α὎ηόλ· θαὶ γὰξ ν὎ ηὰ ηπρόληα γελόκελα ἤλ ζεκε῔α. Σίλα δὲ ἤλ ηὰ γηλόκελα; Πξ῵ηνλ κὲλ, ηὸ πνιινὺο ζπιιεθζ῅λαη ηνὺο Ἦρζύαο· ἔπεηηα, ηὸ κὴ ζρηζζ῅λαη ηὸ δίθηπνλ· εἶηα, ηὸ, πξὶλ ἐπηβ῅λαη, ε὏ξεζ῅λαη ηνὺο ἄλζξαθαο, θαὶ ηὸλ Ἦρζὺλ ἐπηθείκελνλ θαὶ ἄξηνλ. Ο὎θέηη γὰξ ἐμ ὓιεο ὏πνθεηκέλεο ἐπνίεη, ὥζπεξ δηά ηηλα νἮθνλνκίαλ ἐπνίεη πξὸ ηνῦ ζηαπξνῦ. Ὡο νὔλ ἐπέγλσ α὎ηὸλ, πάληα ἔῤῥηςε, θαὶ ηνὺο Ἦρζῦο θαὶ ηὰ δίθηπα, θαὶ δηεδώζαην ὁ Πέηξνο. ὇ξᾶο θαὶ ηὴλ αἮδ῵ θαὶ ηὸλ πόζνλ; Καίηνη ἀπὸ δηαθνζίσλ περ῵λ ἤζαλ· ἀιι' ν὎δὲ νὓησο ἐθαξηέξεζε ηῶ πινίῳ πξὸο α὎ηὸλ ἐιζε῔λ, ἀιιὰ λερόκελνο παξεγέλεην. Σί νὔλ ὁ Ἰεζνῦο; ∆εῦηε, θεζὶλ, ἀξηζηήζαηε. Καὶ ν὎δεὶο ἐηόικα ἐξση῅ζαη α὎ηόλ. Ο὎θέηη γὰξ ηὴλ α὎ηὴλ παῤῥεζίαλ εἶρνλ, ν὎δὲ ὁκνίσο ἐζάῤῥνπλ, ν὎δὲ ἢξρνλην πξὸο α὎ηὸλ δηὰ ιόγνπ ινηπὸλ, ἀιιὰ κεηὰ ζηγ῅ο θαὶ δένπο πνιινῦ θαὶ αἮδνῦο ἐθαζέδνλην πξνζέρνληεο πξὸο α὎ηόλ. Ἢδεηζαλ κὲλ γὰξ ὅηη ὁ Κύξηόο ἐζηη. Καὶ δηὰ ηνῦην ν὎θ ἞ξώησλ, Σίο εἶ; ηὴλ δὲ κνξθὴλ ἀιινηνηέξαλ ὁξ῵ληεο, θαὶ πνιι῅ο ἐθπιήμεσο γέκνπζαλ, ζθόδξα ἤζαλ θαηαπεπιεγκέλνη, θαὶ ἐβνύινληό ηη πεξὶ α὎η῅ο ἐξσηᾶλ· ἀιιὰ ηὸ δένο, θαὶ ηὸ εἮδέλαη α὎ηνὺο, ὅηη ν὎ρ ἕηεξόο ηηο ἤλ, ἀιι' α὎ηὸο, ἐπε῔ρνλ ηὴλ ἐξώηεζηλ, θαὶ κόλνλ ἢζζηνλ, ἅπεξ α὎ην῔ο ἐδεκηνύξγεζε κεηὰ πιείνλνο ἐμνπζίαο. ἖ληαῦζα δὲ ν὎θέηη ἀλαβιέπεη εἮο ηὸλ ν὎ξαλὸλ, ν὎δὲ ηὰ ἀλζξώπηλα ἐθε῔λα 59.476 πνηε῔, δεηθλὺο ὅηη θἀθε῔λα ζπγθαηαβάζεσο ἕλεθελ ἐγέλεην. Ὅηη δὲ ν὎δὲ ζπλερ῵ο ἐπερσξίαδελ, ν὎δὲ ὁκνίσο, ιέγεη, ὅηη Σξίηνλ ηνῦην ἐθάλε α὎ην῔ο, ὅηε ἞γέξζε ἐθ λεθξ῵λ. Καὶ θειεύεη ἐθ η῵λ ὀςαξίσλ ἐλεγθε῔λ, δεηθλὺο ὅηη ηὸ ὁξώκελνλ ν὎θ ἤλ θάληαζκα. Ἀιι' ἐληαῦζα κὲλ ν὎ ιέγεη, ὅηη ἔθαγε κεη' α὎η῵λ· ὁ δὲ Λνπθ᾵ο ἀιιαρνῦ α὎ηόλ θεζηλ, ὅηη ΢πλαιηδόκελνο α὎ην῔ο ἤλ. Σὸ δὲ π῵ο, ν὎θ ἟ κέηεξνλ εἮπε῔λ· ηξόπῳ γάξ ηηλη παξαδνμνηέξῳ ηαῦηα ἐγίλεην, ν὎ρ ὡο η῅ο θύζεσο δενκέλεο βξσκάησλ ινηπὸλ, ἀιιὰ ζπγθαηαβάζεσο πξὸο ἀπόδεημηλ η῅ο ἀλαζηάζεσο γηλνκέλεο. γʹ. Σάρα ηαῦηα ἀθνύνληεο δηεζεξκάλζεηε, θαὶ ηνὺο ζπλόληαο α὎ηῶ ηόηε ἐκαθαξίζαηε, θαὶ ηνὺο κέιινληαο ζπλέζεζζαη θαηὰ ηὴλ ἟κέξαλ η῅ο θνηλ῅ο ἀλαζηάζεσο. Ο὎θνῦλ ἅπαληα πξάηησκελ, ὥζηε ηὸ πξόζσπνλ ἐθε῔λν ηὸ ζαπκαζηὸλ Ἦδε῔λ. ΕἮ γὰξ λῦλ ἀθνύνληεο νὓησο ἐθθαηόκεζα θαὶ ἐπηζπκνῦκελ θαη' ἐθείλαο γελέζζαη ηὰο ἟κέξαο, ἃο ἐπὶ η῅ο γ῅ο δηέηξηβε, θαὶ θσλ῅ο ἀθνῦζαη, θαὶ ὄςηλ Ἦδε῔λ, θαὶ πξνζειζε῔λ, θαὶ ἅςαζζαη, θαὶ δηαθνλ῅ζαη· ἐλλόεζνλ ἟ιίθνλ α὎ηόλ ἐζηηλ Ἦδε῔λ ν὎θέηη ἐλ ζλεηῶ ζώκαηη, ν὎δὲ ἀλζξώπηλα πνηνῦληα, ἀιι' ὏πὸ ἀγγέισλ δνξπθνξνύκελνλ, ἐλ ἀθεξάηῳ θαὶ α὎ηνὺο ὄληαο, θαὶ ἐθε῔λνλ βιέπνληαο, θαὶ η῅ο ἄιιεο ε὎εκεξίαο ἀπνιαύνληαο η῅ο πάληα ληθώζεο ιόγνλ. ∆ηὸ δὴ, παξαθαι῵, πάληα πξάηησκελ, ὥζηε κὴ η῅ο ηνζαύηεο ἐθπεζε῔λ δόμεο. Ο὎δὲλ γὰξ δύζθνινλ, ἐὰλ ζέισκελ, ν὎δὲλ θνξηηθὸλ, ἐὰλ πξνζέρσκελ. ΕἮ γὰξ ὏πνκέλνκελ, θαὶ ζπκβαζηιεύζνκελ. Σί νὔλ ἐζηη, ὖπνκέλνκελ; ΕἮ ηὰο ζιίςεηο θέξνκελ, εἮ ηνὺο δησγκνὺο, εἮ ηὴλ ζηελὴλ βαδίδνκελ ὁδόλ. ἧ γὰξ ζηελὴ ηῆ θύζεη κὲλ ἔζηηλ ἐπίκνρζνο, ηῆ πξναηξέζεη δὲ ηῆ ἟ κεηέξᾳ θνύθε γίλεηαη, ηῆ η῵λ κειιόλησλ ἐιπίδη. Σὸ γὰξ παξαπηίθα ἐιαθξὸλ η῅ο ζιίςεσο, θαζ' ὏πεξβνιὴλ εἮο ὏πεξβνιὴλ αἮώληνλ βάξνο δόμεο θαηεξγάδεηαη, κὴ ζθνπνύλησλ ἟κ῵λ ηὰ βιεπόκελα, ἀιιὰ ηὰ κὴ βιεπόκελα. Μεηαζηήζσκελ ηνίλπλ ηνὺο ὀθζαικνὺο εἮο ηὸλ ν὎ξαλὸλ, θαὶ δηαπαληὸο ἐθε῔λα θαληαδώκεζα, θαὶ βιέπσκελ. Ἂλ γὰξ ἐλ ἐθείλνηο ἀεὶ δηαηξίβσκελ,

ν὎ πξὸο ηὰ ἟δέα ηὰ ἐληαῦζα πεηζόκεζά ηη, ν὎ ηὰ ιππεξὰ βαξέσο νἴζνκελ· ἀιιὰ θαὶ ηνύησλ θαὶ η῵λ ὁκνίσλ θαηαγειαζόκεζα, θαὶ ν὎δὲλ ἟κ᾵ο νὒηε δνπι῵ζαη, νὒηε ἐπ᾵ξαη δπλήζεηαη, κόλνλ ἂλ ηὸλ πόζνλ ἐθε῔ ηείλσκελ, ἂλ πξὸο ηὴλ ἀγάπελ ἐθείλελ βιέπσκελ. Καὶ ηί ιέγσ, ν὎θ ἀιγήζνκελ ην῔ο παξνῦζη δεηλν῔ο; Οὒηε γὰξ ὁξᾶλ δόμνκελ α὎ηὰ ινηπόλ. Σνηνῦηνλ γάξ ἐζηηλ ὁ ἔξσο. Σνὺο γνῦλ κὴ ζπκπαξόληαο ἟κ῔λ, ἀιι' ἀπόληαο, πνζνπκέλνπο δὲ, θαζ' ἑθάζηελ θαληαδόκεζα ηὴλ ἟κέξαλ. Μεγάιε γὰξ η῅ο ἀγάπεο ἟ ηπξαλλίο· πάλησλ ἀθίζηεζη, θαὶ ηῶ πνζνπκέλῳ πξνζδεζκε῔ ηὴλ ςπρήλ. Ἂλ νὓησ ηὸλ Υξηζηὸλ ἀγαπήζσκελ, πάληα ηὰ ἐληαῦζα ζθηὰ, πάληα εἮθὼλ θαλε῔ηαη θαὶ ὄλαξ. ἖ξνῦκελ θαὶ ἟κε῔ο· Σίο ἟κ᾵ο ρσξίζεη ἀπὸ η῅ο ἀγάπεο ηνῦ Υξηζηνῦ; Θιίςηο ἠ ζηελνρσξία; Ο὎θ εἶπε, ρξήκαηα, ἠ πινῦηνο, ἠ θάιινο (ηαῦηα γὰξ ζθόδξα ε὎ηει῅ θαὶ θαηαγέιαζηα)· ἀιιὰ ηὰ δνθνῦληα εἶλαη βαξέα ηέζεηθε, ιηκνὺο, δησγκνὺο, ζαλάηνπο. Εἶηα ἐθε῔λνο κὲλ ὡο ν὎δὲλ ὄληα θαὶ ηαῦηα δηέπηπζελ· ἟κε῔ο δὲ δηὰ ρξήκαηα ρσξηδόκεζα η῅ο δσ῅ο η῅ο ἟κεηέξαο, θαὶ ηνῦ θσηὸο ἀπνζρηδόκεζα. Καὶ Παῦινο κὲλ ν὎ ζάλαηνλ, ν὎δὲ δσὴλ, ν὎δὲ ἐλεζη῵ηα, ν὎ κέιινληα, ν὎ θηίζηλ ἑηέξαλ πξνηηκᾶ η῅ο εἮο α὎ηὸλ ἀγάπεο· ἟κε῔ο δὲ ρξπζίνλ ὀιίγνλ ἂλ ἴδσκελ, ἐθθαηόκεζα θαὶ ηνὺο α὎ηνῦ παηνῦκελ 59.477 λόκνπο. ΕἮ δὲ ν὎θ ἀλεθηὰ ηαῦηα ιεγόκελα, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐθε῔λα κὴ γηλόκελα. Σὸ γὰξ δεηλὸλ ηνῦηό ἐζηηλ, ὅηη ἀθνύνληεο κὲλ θξίηηνκελ, πξάηηνληεο δὲ ν὎ θξίηηνκελ, ἀιιὰ θαὶ ὄκλπκελ ε὎θόισο, θαὶ ἐπηνξθνῦκελ, θαὶ ἁξπάδνκελ, θαὶ ηόθνπο ἀπαηηνῦκελ, θαὶ ζσθξνζύλεο ἀκεινῦκελ, θαὶ ε὎ρ῅ο ἀθξηβεζηάηεο ἀθεζηήθακελ, θαὶ ηὰ πιείνλα παξαβαίλνκελ η῵λ ἐπηηαγκάησλ, θαὶ ρξεκάησλ ἕλεθελ η῵λ κει῵λ η῵λ ἟κεηέξσλ ν὎δέλα πνηνύκεζα ιόγνλ. ὇ γὰξ ρξεκάησλ ἐξ῵λ, κπξία ηὸλ πιεζίνλ δηαζήζεη θαθὰ, θαὶ ἑαπηὸλ κεη' ἐθείλνπ. Καὶ γὰξ ὀξγηε῔ηαη ῥᾳδίσο, θαὶ ινηδνξήζεηαη, θαὶ κσξὸλ θαιέζεη, θαὶ ὀκε῔ηαη, θαὶ ἐπηνξθήζεη, θαὶ ν὎δὲ ηνῦ παιαηνῦ ηὰ κέηξα δηαηεξε῔ λόκνπ· ν὎ γὰξ ἀγαπήζεη ηὸλ πιεζίνλ ὁ ηὸ ρξπζίνλ ἀγαπ῵λ. Καίηνη γε θαὶ ἟κε῔ο θαὶ ηνὺο ἐρζξνὺο θειεπόκεζα δηὰ ηὴλ βαζηιείαλ θηιε῔λ. ΕἮ γὰξ ηὰ παιαηὰ ἐπηηάγκαηα πιεξνῦληεο, ν὎ δπλεζόκεζα ἐπηβ῅λαη η῅ο βαζηιείαο η῵λ ν὎ξαλ῵λ, ἐὰλ κὴ πεξηζζεύζῃ ἟ δηθαηνζύλε ἟κ῵λ πιένλ ἐθείλσλ· νἯ θαὶ ἐθε῔λα παξαβαίλνληεο, ηίλνο ηεπμόκεζα ἀπνινγίαο; ὇ ρξεκάησλ ἐξ῵λ, ν὎ κόλνλ ἐρζξνὺο ν὎θ ἀγαπήζεη, ἀιιὰ θαὶ θίινηο ὡο ἐρζξν῔ο ρξήζεηαη. δʹ. Καὶ ηί ιέγσ θίινπο; Καὶ γὰξ α὎ηὴλ πνιιάθηο ηὴλ θύζηλ ἞γλόεζαλ νἯ ρξεκάησλ ἐξ῵ληεο. ὇ ηνηνῦηνο, ν὎ ζπγγέλεηαλ νἶδε, ν὎ ζπλεζείαο κέκλεηαη, ν὎ρ ἟ιηθίαλ αἮδε῔ηαη, ν὎ θίινλ ἔρεη ηηλὰ, ἀιιὰ πξὸο πάληαο ἀπερζ῵ο δηαθείζεηαη, θαὶ πξὸ η῵λ ἄιισλ πάλησλ πξὸο ἑαπηόλ· ν὎ κόλνλ ηῶ ἀπνιιύλαη ηὴλ ςπρὴλ ηὴλ ἑαπηνῦ, ἀιιὰ θαὶ ηῶ κπξίαηο ἑαπηὸλ θαηαηείλεηλ θξνληίζη, θαὶ κόρζνηο, θαὶ ιύπαηο. Καὶ γὰξ ἀπνδεκίαο, θαὶ ἀπερζείαο, θαὶ θηλδύλνπο, θαὶ ἐπηβνπιὰο, θαὶ π᾵λ ὁηηνῦλ ὏πνζηήζεηαη, κόλνλ ἵλα ηὴλ ῥίδαλ η῵λ θαθ῵λ ἔρῃ παξ' ἑαπηῶ, θαὶ πνιὺ ἀξηζκῆ ρξπζίνλ. Σί ηνίλπλ γέλνηη' ἂλ η῅ο λόζνπ ηαύηεο ραιεπώηεξνλ; Καὶ γὰξ θαὶ ηξπθ῅ο θαὶ ἟δνλ῅ο ἁπάζεο ἐζηέξεηαη, δη' ἡλ πνιιὰ ἁκαξηάλνπζηλ ἄλζξσπνη, θαὶ δόμεο θαὶ ηηκ῅ο· ὇ γὰξ ρξεκάησλ ἐξ῵λ, θαὶ ὏πνπηεύεη κπξίνπο, θαὶ θαηεγόξνπο ἔρεη πνιινὺο, θαὶ ηνὺο βαζθαίλνληαο, θαὶ ηνὺο δηαβάιινληαο, θαὶ ηνὺο ἐπηβνπιεύνληαο. ΟἯ κὲλ γὰξ ἀδηθνύκελνη κηζνῦζηλ, ἅηε θαθ῵ο παζόληεο· νἯ δὲ κεδέπσ παζόληεο, δεδνηθόηεο κὴ πάζσζη, θαὶ ζπλαιγνῦληεο ην῔ο πεπνλζόζηλ, ἐπηδείθλπληαη πόιεκνλ ηὸλ α὎ηόλ· νἯ δὲ κείδνπο θαὶ δπλαηώηεξνη, δαθλόκελνη θαὶ ἀγαλαθηνῦληεο ὏πὲξ η῵λ ηαπεηλνηέξσλ, ἔηη δὲ θαὶ βαζθαίλνληεο, ὁκνίσο εἮζὶλ ἐρζξνὶ θαὶ κηζνῦζη. Καὶ ηί ιέγσ ηνὺο ἀλζξώπνπο; Ὅηαλ γὰξ θαὶ ηὸλ Θεὸλ ἐθπεπνιεκσκέλνλ ἔρῃ ηηο, ηίο α὎ηῶ ινηπὸλ ἐιπὶο ἔζηαη; πνία παξακπζία; ηίο παξαςπρή; 59.478 ὇ ρξεκάησλ ἐξ῵λ, ν὎ ρξ῅ζζαη α὎ην῔ο δπλήζεηαί πνηε, ἀιιὰ δνῦινο ἔζηαη θαὶ θύιαμ, ν὎ δεζπόηεο. Πιείνλα γὰξ ἀεὶ πνηε῔λ ζπνπδάδσλ, ν὎δακνῦ ἀλαιίζθεηλ ἐζειήζεη· ζπγθόςεη δὲ ἑαπηὸλ, θαὶ πάλησλ πελήησλ πελέζηεξνο δηαθείζεηαη, ὡο ν὎δακνῦ η῅ο ἐπηζπκίαο Ἧζηάκελνο. Καίηνη γε ρξήκαηα, ν὎ρ ἵλα

θπιάμσκελ, ἀιι' ἵλα ρξώκεζα, γεγόλαζηλ· εἮ δὲ κέιινηκελ α὎ηὰ θαηνξύηηεηλ ἑηέξνηο, ηί γέλνηη' ἂλ ἟κ῵λ ἀζιηώηεξνλ, νἳ πεξηηξέρνκελ ηὰ πάληα ζπιιαβε῔λ ζπνπδάδνληεο, ἵλα ἀπνθιείζσκελ ἔλδνλ, θαὶ ηὴλ θνηλὴλ ἐθθόςσκελ ρξ῅ζηλ; Ἔζηη θαὶ ἑηέξα λόζνο ηαύηεο ν὎ρ ἣηησλ. ΟἯ κὲλ γὰξ εἮο ηὴλ γ῅λ θαηνξύηηνπζηλ, νἯ δὲ εἮο ηὴλ γαζηέξα, θαὶ ἟δνλὴλ, θαὶ κέζελ, κεηὰ η῅ο ἀδηθίαο θαὶ ηὴλ η῅ο ἀζειγείαο πξνζηηζέληεο ἑαπην῔ο θόιαζηλ. Καὶ νἯ κὲλ παξαζίηνηο θαὶ θόιαμηλ, νἯ δὲ θύβνηο θαὶ πόξλαηο, νἯ δὲ ἑηέξαηο ηνηαύηαηο ιεηηνπξγνῦζη δαπάλαηο, κπξίαο ηέκλνληεο ἑαπην῔ο εἮο γέελλαλ θεξνύζαο ὁδνὺο, ηὴλ ὀξζὴλ θαὶ λελνκηζκέλελ ἀθέληεο, ηὴλ πξὸο ηὸλ ν὎ξαλὸλ θέξνπζαλ. Καίηνη γε ν὎ρὶ θέξδνο κόλνλ, ἀιιὰ θαὶ ἟δνλὴλ κείδνλα η῵λ εἮξεκέλσλ ἔρεη. ὇ κὲλ γὰξ πόξλαηο δηδνὺο, θαηαγέιαζηνο ἔζηαη θαὶ αἮζρξὸο, θαὶ πνιινὺο ἕμεη πνιέκνπο, θαὶ βξαρε῔αλ ηὴλ ἟δνλήλ· κ᾵ιινλ δὲ ν὎δὲ βξαρε῔αλ· ὅζα γὰξ ἂλ δῶ ηα῔ο ἑηαηξηδνκέλαηο γπλαημὶλ, ν὎δεκίαλ ράξηλ α὎ηῶ εἴζνληαη. Πίζνο γὰξ ηεηξεκέλνο ἐζηὶλ νἶθνο ἀιιόηξηνο. Καὶ ἄιισο δὲ, Ἦηακὸλ ηὸ γέλνο ἐθε῔λν, θαὶ ηῶ ᾅδῃ πξνζενηθέλαη α὎η῅ο ηὸλ ἔξσηα παξέβαιελ ὁ ΢νινκ῵λ· θαὶ ηόηε ἵζηαηαη κόλνλ, ὅηαλ πάλησλ γπκλσζέληα ἴδῃ ηὸλ ἐξαζηήλ· κ᾵ιινλ δὲ ν὎δὲ ηόηε ἵζηαηαη, ἀιιὰ θαὶ ἐπηθαιισπίδεηαη κεηδόλσο, θαὶ ἐπεκβαίλεη θεηκέλῳ, θαὶ πνιὺλ θαη' α὎ηνῦ θηλε῔ γέισηα, θαὶ ηνζαῦηα α὎ηὸλ ἐξγάδεηαη θαθὰ, ὅζα ν὎δὲ ἐπειζε῔λ ιόγῳ δπλαηόλ. Ἀιι' ν὎ρ ἟ ἟δνλὴ η῵λ ζσδνκέλσλ ηνηαύηε· νὒηε γὰξ ἀληεξαζηὴλ ἔρεη ηηο ἐληαῦζα, ἀιιὰ πάληεο ραίξνπζη, θαὶ ἀγάιινληαη, νἵ ηε εὔ πάζρνληεο, νἵ ηε ὁξ῵ληεο. Ο὎ ζπκὸο, ν὎θ ἀζπκία, ν὎θ αἮζρύλε θαὶ ὄλεηδνο ηὴλ ηνῦ ηνηνύηνπ πνιηνξθε῔ ςπρήλ· ἀιιὰ πνιιὴ κὲλ ε὎θξνζύλε ηνῦ ζπλεηδόηνο, πνιιὴ δὲ ἟ η῵λ κειιόλησλ ἐιπίο· ιακπξὰ δὲ ἟ δόμα θαὶ πνιιὴ ἟ πεξηθάλεηα, θαὶ πιείσλ πάλησλ ἟ παξὰ ηνῦ Θενῦ εὒλνηα θαὶ ἀζθάιεηα· θαὶ θξεκλὸο ν὎δὲ εἷο, ν὎δὲ ὏πνςία, ἀιιὰ ιηκὴλ ἀθύκαληνο, θαὶ γαιήλε. Σαῦηα νὔλ ἅπαληα ἐλλννῦληεο, θαὶ ἟δνλὴλ ἟δνλῆ παξαβάιινληεο, ἑιώκεζα ηὴλ βειηίσ, ἵλα θαὶ η῵λ κειιόλησλ ἐπηηύρσκελ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δόμα θαὶ ηὸ θξάηνο εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ. 59.477 ΟΜΘΛΘΑ ΠΗʹ. Ὅηε νὔλ ἞ξίζηεζαλ, ιέγεη ὁ Ἰεζνῦο ηῶ ΢ίκσλη Πέηξῳ, «΢ίκσλ Ἰσλ᾵, ἀγαπᾶο κε πιένλ ηνύησλ;» Λέγεη α὎ηῶ· «Ναὶ, Κύξηε, ζὺ νἶδαο ὅηη θηι῵ ζε.» αʹ. Πνιιὰ κὲλ ἔζηη θαὶ ἕηεξα ηὰ δπλάκελα δνῦλαη παῤῥεζίαλ ἟κ῔λ πξὸο ηὸλ Θεὸλ, θαὶ δε῔μαη ιακπξνὺο θαὶ ε὎δνθίκνπο· ηὸ δὲ κάιηζηα πάλησλ παξέρνλ ἟κ῔λ ηὴλ ἄλσζελ εὒλνηαλ ἟ πεξὶ ηνὺο πιεζίνλ ἐζηὶ θεδεκνλία· ὅπεξ νὔλ θαὶ ὁ Υξηζηὸο ἀπαηηε῔ ηὸλ Πέηξνλ. ἖πεηδὴ γὰξ ηέινο εἶρελ α὎ην῔ο ηὰ η῅ο ἐδσδ῅ο, Λέγεη ηῶ ΢ίκσλη Πέηξῳ ὁ Ἰεζνῦο· ΢ίκσλ Ἰσλ᾵, ἀγαπᾶο κε πιένλ ηνύησλ; Λέγεη α὎ηῶ· Ναὶ, Κύξηε, ζὺ νἶδαο ὅηη 59.478 θηι῵ ζε. Λέγεη α὎ηῶ· Βόζθε ηὰ πξόβαηά κνπ. Καὶ ηί δήπνηε, ηνὺο ἄιινπο παξαδξακὼλ, ηνύηῳ πεξὶ ηνύησλ δηαιέγεηαη; Ἔθθξηηνο ἤλ η῵λ ἀπνζηόισλ, θαὶ ζηόκα η῵λ καζεη῵λ, θαὶ θνξπθὴ ηνῦ ρνξνῦ· δηὰ ηνῦην θαὶ Παῦινο ἀλέβε ηόηε α὎ηὸλ Ἧζηνξ῅ζαη παξὰ ηνὺο ἄιινπο. Ἅκα δὲ θαὶ δεηθλὺο α὎ηῶ, ὅηη ρξὴ ζαῤῥε῔λ ινηπὸλ, ὡο η῅ο ἀξλήζεσο ἐμειειακέλεο, ἐγρεηξίδεηαη ηὴλ πξνζηαζίαλ η῵λ ἀδειθ῵λ. Καὶ ηὴλ κὲλ ἄξλεζηλ ν὎ πξνθέξεη, ν὎δὲ ὀλεηδίδεη ηὸ γεγνλόο· ιέγεη δὲ, ὅηη ΕἮ θηιε῔ο κε, πξνΐζηαζν η῵λ ἀδειθ῵λ, θαὶ ηὴλ ζεξκὴλ ἀγάπελ, 59.479 ἡλ δηὰ πάλησλ ἐπεδείθλπζν, θαὶ ἐθ' ᾗ ἞γαιιηάζσ, λῦλ δε῔μνλ, θαὶ ηὴλ ςπρὴλ, ἡλ ἔιεγεο ζήζεηλ ὏πὲξ ἐκνῦ, ηαύηελ ὏πὲξ η῵λ πξνβάησλ ἐπίδνο η῵λ ἐκ῵λ. ἖πεὶ νὔλ ἅπαμ ἐξσηεζεὶο θαὶ δεύηεξνλ, α὎ηὸλ ηὸλ ηὰ ἀπόῤῥεηα η῅ο θαξδίαο εἮδόηα κάξηπξα ἐθάιεζε, εἶηα ἞ξσηήζε θαὶ ηξίηνλ, θαὶ ζπλεηαξάρζε, πάιηλ δεδνηθὼο ηὰ πξόηεξα (θαὶ γὰξ ηόηε δηηζρπξηδόκελνο ἞ιέγρεην κεηὰ ηαῦηα)· δηὰ ηνῦην πάιηλ ἐπ' α὎ηὸλ θαηαθεύγεη. Σὸ γὰξ εἮπε῔λ, ΢ὺ νἶδαο πάληα, ηνπηέζηη, ηὰ παξόληα θαὶ ηὰ κέιινληα. ὇ξᾶο π῵ο ἐγέλεην βειηίσλ θαὶ ζσθξνλέζηεξνο, ν὎θ α὎ζαδηαδόκελνο ινηπὸλ θαὶ ἀληηιέγσλ; ∆ηὰ γὰξ ηνῦην ἐηαξάρζε, Μήπνηε ἐγὼ κὲλ λνκίδσ θηιε῔λ, ν὎ θηι῵ δέ· ὥζπεξ θαὶ πξόηεξνλ πνιιὰ λνκίδσλ θαὶ δηηζρπξηδόκελνο, ἞ιεγρόκελ ὓζηεξνλ. Σξίηνλ δὲ ἐξσηᾶ,

θαὶ ηξίηνλ ἐπηηάηηεη ηὰ α὎ηὰ, δεηθλὺο ὅζνπ ηηκ᾵ηαη ηὴλ πξνζηαζίαλ η῵λ νἮθείσλ πξνβάησλ, θαὶ ὅηη ηνῦην κάιηζηα η῅ο εἮο α὎ηὸλ ἀγάπεο ζεκε῔νλ. ΕἮπὼλ δὲ α὎ηῶ πεξὶ η῅ο εἮο α὎ηὸλ ἀγάπεο, πξναγνξεύεη α὎ηῶ θαὶ ηὸ καξηύξηνλ ὅπεξ ἔκειιελ ὏πνκέλεηλ, ἐκθαίλσλ, ὅηη ν὎θ ἀπηζη῵λ α὎ηῶ ἔιεγελ ἅπεξ ἔιεγελ, ἀιιὰ θαὶ ζθόδξα πηζηεύσλ η῅ο δὲ εἮο α὎ηὸλ ἀγάπεο ηὸ δε῔γκα δε῔μαη βνπιόκελνο, θαὶ παηδεῦζαη ἟κ᾵ο, πνίῳ δε῔ ηξόπῳ κάιηζηα α὎ηὸλ ἀγαπᾶλ· δηό θεζηλ· Ὅηε ἤο λεώηεξνο, ἐδώλλπεο ζεαπηὸλ, θαὶ πεξηεπάηεηο ὅπνπ ἢζειεο· ὅηαλ δὲ γεξάζῃο, ἄιινη ζε δώζνπζη θαὶ νἴζνπζηλ, ὅπνπ ν὎ ζέιεηο. Καὶ κὴλ ηνῦην ἢζειε θαὶ ἐπεζύκεη· δη' ὃ θαὶ δ῅ινλ α὎ηῶ ηνῦην πεπνίεθελ. ἖πεηδὴ γὰξ ἄλσ θαὶ θάησ ἔιεγε, Σὴλ ςπρήλ κνπ ὏πὲξ ζνῦ ζήζσ· θαὶ, Κἂλ δέῃ κε ζὺλ ζνὶ ἀπνζαλε῔λ, ν὎ κή ζε ἀπαξλήζνκαη, ἀπέδσθελ α὎ηῶ ηὴλ ἐπηζπκίαλ. Σί νὔλ ἐζηη ηὸ, Ὅπνπ ν὎ ζέιεηο; Σ῅ο θύζεσο ιέγεη ηὸ ζπκπαζὲο, θαὶ η῅ο ζαξθὸο ηὴλ ἀλάγθελ, θαὶ ὅηη ἄθνπζα ἀπνῤῥήγλπηαη ηνῦ ζώκαηνο ἟ ςπρή. Ὥζηε, εἮ θαὶ ηὰ η῅ο πξναηξέζεσο ἔῤῥσην, ἀιι' ὅκσο θαὶ νὓησο ἟ θύζηο ἞ιέγρεην. Ο὎δεὶο γὰξ ἀπαζ῵ο ηὸ ζ῵κα ἀπνηίζεηαη, ηνῦην ηνῦ Θενῦ, ὅπεξ θαὶ ἔκπξνζζελ ἔθελ, ζπκθεξόλησο νἮθνλνκήζαληνο, ὥζηε κὴ πνιινὺο γίλεζζαη ηνὺο βηαίνπο ζαλάηνπο. ΕἮ γὰξ ηνύησλ ὄλησλ ἴζρπζελ ὁ δηάβνινο ηνῦην ἐξγάζαζζαη, θαὶ κπξίνπο ἐπὶ θξεκλνὺο ἢγαγε θαὶ βόζξνπο· εἮ κὴ ηνζαύηε ἤλ ἟ ἐπηζπκία ηῆ ςπρῆ ηνῦ ζώκαηνο· θἂλ ἀπὸ η῅ο ηπρνύζεο ἀζπκίαο ηαρέσο ἂλ νἯ πνιινὶ πξὸο ηνῦην ὥξκεζαλ. Σὸ νὔλ, Ὅπνπ ν὎ ζέιεηο, ηὴλ θπζηθὴλ δεινῦληόο ἐζηη ζπκπάζεηαλ. Π῵ο δὲ εἮπὼλ, Ὅηε ἤο λεώηεξνο, πάιηλ ιέγεη· Ὅηαλ δὲ γεξάζῃο; Σνῦην γὰξ δεηθλύληνο ἐζηὶλ ν὎θ ὄληα ηόηε λένλ· ν὎δὲ γὰξ ἤλ· ἀιι' ν὎δὲ γεγεξαθὼο, ἀιι' ἀλὴξ ηέιεηνο. Σίλνο νὔλ ἕλεθελ ἀλέκλεζελ α὎ηὸλ ηνῦ πξνηέξνπ βίνπ; ∆ει῵λ, ὅηη ηνηαῦηα ηὰ α὎ηνῦ. ἖λ κὲλ γὰξ ην῔ο βησηηθν῔ο ὁ κὲλ λένο ρξήζηκνο, ὁ δὲ γεγεξαθὼο ἄρξεζηνο· ἐλ δὲ ην῔ο ἐκν῔ο, θεζὶλ, ν὎ρ νὓησο, ἀιι' ὅηαλ ἐπέιζῃ ηὸ γ῅ξαο, ηόηε ἟ ἀξηζηεία ιακπξνηέξα, ηόηε ἟ ἀλδξαγαζία πεξηθαλεζηέξα, ν὎δὲλ ἀπὸ η῅ο ἟ιηθίαο θσιπνκέλε. Σαῦηα δὲ ἔιεγελ, ν὎ θαηαπιεηηόκελνο α὎ηὸλ, ἀιιὰ δηεγείξσλ· ᾔδεη γὰξ α὎ηνῦ ηὸλ πόζνλ, θαὶ ὅηη ηνῦην πάιαη ὤδηλε ηὸ θαιόλ· ὁκνῦ δὲ θαὶ ηὸλ ηξόπνλ δειν῔ ηνῦ ζαλάηνπ. ἖πεηδὴ γὰξ ὁ Πέηξνο δηὰ παληὸο ἐβνύιεην εἶλαη ἐλ ην῔ο ὏πὲξ α὎ηνῦ θηλδύλνηο, Θάῤῥεη, θεζίλ· νὓησ γὰξ ἐκπιήζσ ζνπ ηὴλ ἐπηζπκίαλ, ὥζηε ἅπεξ ν὎θ ἔπαζεο λένο ὢλ, ηαῦηά ζε δε῔ παζε῔λ γεγεξαθόηα. Εἶηα ἐγείξσλ ηὸλ ἀθξναηὴλ ὁ ε὎αγγειηζηὴο, ἐπήγαγε· Σαῦηα δὲ ἔιεγε, ζεκαίλσλ πνίῳ ζαλάηῳ δνμάζεη ηὸλ Θεόλ. Ο὎θ εἶπελ, Ἀπνζαλε῔ηαη· ἀιιὰ, ∆νμάζεη ηὸλ Θεὸλ, ἵλα κάζῃο, ὅηη ηὸ παζε῔λ ὏πὲξ ηνῦ Υξηζηνῦ, δόμα ηνῦ πάζρνληνο θαὶ ηηκή. Καὶ ηαῦηα 59.480 εἮπὼλ, θεζὶ, ιέγεη· Ἀθνινύζεη κνη. ἖ληεῦζελ πάιηλ ηὸ θεδεκνληθὸλ αἮλίηηεηαη, θαὶ ηὸ ζθόδξα Πξὸο α὎ηὸλ νἮθείσο δηαθε῔ζζαη. ΕἮ δὲ ιέγνη ηηο, π῵ο νὔλ ὁ Ἰάθσβνο ηὸλ ζξόλνλ ἔιαβε η῵λ Ἱεξνζνιύκσλ; ἐθε῔λν ἂλ εἴπνηκη, ὅηη ηνῦηνλ ν὎ ηνῦ ζξόλνπ, ἀιιὰ η῅ο νἮθνπκέλεο ἐρεηξνηόλεζε δηδάζθαινλ. ΢ηξαθεὶο νὔλ ὁ Πέηξνο βιέπεη ηὸλ καζεηὴλ, ὃλ ἞γάπα ὁ Ἰεζνῦο ἀθνινπζνῦληα, ὃο θαὶ ἀλέπεζελ ἐλ ηῶ δείπλῳ ἐπὶ ηὸ ζη῅ζνο α὎ηνῦ· θαὶ ιέγεη· Κύξηε, νὕηνο δὲ ηί; βʹ. Σίλνο ἕλεθελ ἀλέκλεζελ ἟κ᾵ο η῅ο ἀλαθιίζεσο ἐθείλεο; Ο὎ρ ἁπι῵ο, ν὎δὲ ὡο ἔηπρελ, ἀιιὰ δεηθλὺο ὅζελ ὁ Πέηξνο ηὴλ παῤῥεζίαλ ἔζρε κεηὰ ηὴλ ἄξλεζηλ. ὇ γὰξ ηόηε κὴ ηνικ῵λ ἐξση῅ζαη, ἀιι' ἑηέξῳ ηαῦηα ἐπηηξέπσλ, νὕηνο θαὶ ηὴλ πξνζηαζίαλ ἐλεπηζηεύζε η῵λ ἀδειθ῵λ. Καὶ ν὎ κόλνλ ἑηέξῳ ηὰ θαζ' ἑαπηὸλ ν὎θ ἐπηηξέπεη, ἀιιὰ θαὶ α὎ηὸο ὏πὲξ ἑηέξνπ πξνζάγεη ηῶ δηδαζθάιῳ πεῦζηλ ινηπόλ· θαὶ Ἰσάλλεο κὲλ ζηγᾶ, ἐθε῔λνο δὲ δηαιέγεηαη. ∆είθλπζη δὲ θαὶ ἐληαῦζα ηὴλ ἀγάπελ, ἡλ πξὸο α὎ηὸλ εἶρε· θαὶ γὰξ ζθόδξα ἐθίιεη ηὸλ Ἰσάλλελ ὁ Πέηξνο· θαὶ ηνῦην θαὶ ἐθ η῵λ κεηὰ ηαῦηα δ῅ινλ· θαὶ δηὰ ηνῦ Ε὎αγγειίνπ δὲ παληὸο δείθλπηαη ηνύησλ ὁ ζύλδεζκνο, θαὶ ἐλ ηα῔ο Πξάμεζηλ. ἖πεὶ νὔλ κεγάια α὎ηῶ πξνε῔πε, θαὶ ηὴλ νἮθνπκέλελ ἐλερείξηζε, θαὶ ηὸ καξηύξηνλ πξναλεθώλεζε, θαὶ ἀγάπελ ἐκαξηύξεζε πιείνλα η῵λ ἄιισλ, βνπιόκελνο θαὶ ηνῦηνλ ιαβε῔λ θνηλσλὸλ, θεζίλ· Οὕηνο δὲ ηί; ν὎ ηὴλ α὎ηὴλ ἟κ῔λ ὁδὸλ ἣμεη, Καὶ θαζάπεξ ηόηε α὎ηὸο κὴ

δπλάκελνο ἐξση῅ζαη, ηνῦηνλ πξνβάιιεηαη· νὓησ θαὶ λῦλ ἀπνδηδνὺο α὎ηῶ ηὴλ ἀκνηβὴλ, θαὶ λνκίζαο α὎ηὸλ βνύιεζζαη ἐξσηᾶλ ηὰ θαη' α὎ηὸλ, εἶηα κὴ ζαῤῥε῔λ, α὎ηὸο ἀλεδέμαην ηὴλ ἐξώηεζηλ. Σί νὔλ ὁ Υξηζηόο; ἖ὰλ α὎ηὸλ ζέισ κέλεηλ ἕσο ἔξρνκαη, ηί πξὸο ζέ; ἖πεηδὴ ζθόδξα θεδόκελνο ἔιεγε, θαὶ κὴ βνπιόκελνο α὎ηνῦ δηαζπαζζ῅λαη, δεηθλὺο ὁ Υξηζηὸο, ὅηη ὅζνλ ἂλ ἀγαπήζῃ, ηὴλ ἀγάπελ ηὴλ α὎ηνῦ ν὎ θζάλεη, θεζίλ· ἖ὰλ α὎ηὸλ ζέισ κέλεηλ, ηί πξὸο ζέ; δηὰ ηνύησλ παηδεύσλ ἟κ᾵ο κὴ ἀζράιιεηλ, κεδὲ πνιππξαγκνλε῔λ κεδὲλ πέξα η῵λ δνθνύλησλ α὎ηῶ. ἖πεηδὴ γὰξ ἀεὶ ὁ Πέηξνο εἮο ηὰο ηνηαύηαο ἐξσηήζεηο ζεξκὸο ἤλ θαὶ πξνεπήδα, ἐθθόπησλ α὎ηνῦ πάιηλ ηὴλ ζεξκόηεηα, θαὶ παηδεύσλ πεξαηηέξσ κὴ πεξηεξγάδεζζαη, ηνῦηό θεζηλ· ἖μ῅ιζελ νὔλ ὁ ιόγνο νὕηνο εἮο ηνὺο ἀδειθνὺο, ἢγνπλ ηνὺο καζεηὰο, ὅηη ἐθε῔λνο ν὎θ ἀπνζλήζθεη. Ο὎θ εἶπε δὲ ὁ Ἰεζνῦο, ὅηη Ο὎θ ἀπνζλήζθεη, ἀιι', ἖ὰλ α὎ηὸλ ζέισ κέλεηλ ἕσο ἔξρνκαη, ηί πξὸο ζέ; Μὴ γὰξ δὴ λνκίζῃο, θεζὶλ, ἑλὶ ηξόπῳ κε ηὰ θαζ' ὏κ᾵ο δηνηθε῔λ. Σνῦην δὲ ἐπνίεη η῅ο ἀθαίξνπ ζπκπαζείαο η῅ο πξὸο ἀιιήινπο ἕλεθελ. ἖πεηδὴ γὰξ ἔκειινλ η῅ο νἮθνπκέλεο ηὴλ ἐπηηξνπὴλ ἀλαδέμαζζαη, ν὎θ ἔδεη ζπκπεπιέρζαη ινηπὸλ ἀιιήινηο· ἤ γὰξ ἂλ κεγάιε ηνῦην ηῆ νἮθνπκέλῃ γέγνλε δεκία. ∆ηόπεξ α὎ηῶ θεζηλ· Ἔξγνλ ἐλερεηξίζζεο, α὎ηὸ ζθόπεη, θαὶ ἄλπε, θαὶ ἄζιεη, θαὶ ἀγσλίδνπ. Σί γὰξ εἮ θαὶ βνύινκαη α὎ηὸλ κέλεηλ ἐληαῦζα; ζὺ ηὰ ζεαπηνῦ ζθόπεη θαὶ κεξίκλα. ΢ὺ δέ κνη θἀληαῦζα ηὸ ἄηπθνλ ἐλλόεζνλ ηνῦ ε὎αγγειηζηνῦ. ΕἮπὼλ γὰξ ηὴλ δόμαλ η῵λ καζεη῵λ, δηνξζνῦηαη α὎ηὴλ, ὡο ν὎ ζπλεσξαθόησλ α὎η῵λ ὅπεξ εἶπελ. Ο὎ γὰξ εἶπε, θεζὶλ, ὁ Ἰεζνῦο, ὅηη ν὎θ ἀπνζαλε῔ηαη, ἀιι' ὅηη ἖ὰλ α὎ηὸλ ζέισ κέλεηλ. Οὕηόο ἐζηηλ ὁ καζεηὴο, ὁ καξηπξ῵λ πεξὶ ηνύησλ θαὶ γξάςαο ηαῦηα· θαὶ νἴδακελ, ὅηη ἀιεζήο ἐζηηλ ἟ καξηπξία α὎ηνῦ. Σί δήπνηε, η῵λ ἄιισλ ν὎δελὸο ηνῦην πνηνῦληνο, νὕηνο κόλνο ηαῦηά θεζη, θαὶ δεύηεξνλ ηνῦην πνηε῔ καξηπξ῵λ ἑαπηῶ· δνθε῔ δὲ πξνζίζηαζζαη ην῔ο ἀθξνσκέλνηο; ηί νὔλ ἐζηη ηὸ 59.481 αἴηηνλ; Λέγεηαη ὓζηεξνο πξὸο ηὸ γξάθεηλ ἐιζε῔λ, ηνῦ Θενῦ θηλήζαληνο α὎ηὸλ ἐπὶ ηνῦην θαὶ δηεγείξαληνο· δηὰ ηνῦην δείθλπζηλ α὎ηνῦ ηὴλ ἀγάπελ ζπλερ῵ο, αἮληηηόκελνο ηὴλ αἮηίαλ, ἀθ' ἥο ἐπὶ ηὸ γξάθεηλ ὥξκεζε. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ζπλερ῵ο κέκλεηαη, ἀμηόπηζηνλ πνη῵λ ηὸλ ιόγνλ, θαὶ δει῵λ ὅηη θηλεζεὶο ἐθε῔ζελ, ἤιζελ ἐπὶ ηνῦην. Καὶ νἶδα, θεζὶλ, ὅηη ἀιεζ῅ ἐζηηλ ἃ ιέγεη· εἮ δὲ κὴ πηζηεύνπζηλ νἯ πνιινὶ, ἔμεζηηλ α὎ην῔ο ἀπὸ ηνύηνπ πηζηεῦζαη. Πνίνπ; Σνῦ ἑμ῅ο εἮξεκέλνπ· Ἔζηη γὰξ, θεζὶ, θαὶ ἄιια πνιιὰ ἃ ἐπνίεζελ ὁ Ἰεζνῦο, ἅηηλα ἐὰλ γξάθεηαη θαζ' ἓλ, ν὎δὲ α὎ηὸλ νἶκαη ηὸλ θόζκνλ ρσξ῅ζαη ηὰ γξαθόκελα βηβιία. Ὅζελ δ῅ινλ, ὅηη ν὎θ ἂλ ἐραξηζάκελ. ὇ γὰξ, ηνζνύησλ ὄλησλ, ν὎δὲ ηνζαῦηα εἮπὼλ, ὅζα νἯ ινηπνὶ, ἀιιὰ ηνύησλ κὲλ ηὰ πιείνλα παξαιηπὼλ, ηὰο δὲ ἐπηβνπιὰο ηὰο Ἰνπδατθὰο, ηὰο θαηαιεύζεηο, ηὸ κ῔ζνο, ηὰο ὓβξεηο, ηὰο ινηδνξίαο εἮο κέζνλ πξνζεὶο, θαὶ δειώζαο, π῵ο θαὶ δαηκνλ῵ληα θαὶ πιάλνλ ἐθάινπλ, εὒδεινλ ὅηη ν὎θ ἂλ ἐραξηζάκελ. Σὸλ γὰξ ραξηδόκελνλ ην὎λαληίνλ ἔδεη πνηε῔λ, ηὰ κὲλ ἐπνλείδηζηα ἀπνθξύπηεζζαη, ηὰ ιακπξὰ πξνηηζέλαη. ἖πεὶ νὔλ ἀπὸ πνιι῅ο πιεξνθνξίαο ἔγξαςελ ἅπεξ ἔγξαςελ, ν὎ παξαηηε῔ηαη ηὴλ ἑαπηνῦ καξηπξίαλ εἮο κέζνλ θέξεηλ, πξνθαινύκελνο θαζ' ἕθαζηνλ ἐμεηάδεηλ θαὶ βαζαλίδεηλ ηὰ γεγελεκέλα. Ἔζνο γὰξ ἟κ῔λ, ὅηαλ ζθόδξα ἀιεζεύεηλ δνθ῵κελ, κήπνηε ηὴλ ἑαπη῵λ καξηπξίαλ ἀξλε῔ζζαη. ΕἮ δὲ ἟κε῔ο ηνῦην πνηνῦκελ, πνιιῶ κ᾵ιινλ ἐθε῔λνο ὁ Πλεύκαηη γξάθσλ· ὅπεξ νὔλ θαὶ νἯ ινηπνὶ ἀπόζηνινη θεξύηηνληεο ἔιεγνλ· ἧκε῔ο ἐζκελ κάξηπξεο, θεζὶλ, ὧλ ιέγνκελ, θαὶ ηὸ Πλεῦκα ὃ ἔδσθε ην῔ο πεηζαξρνῦζηλ α὎ηῶ. Καὶ π᾵ζη δὲ παξ῅λ, θαὶ ν὎δὲ ζηαπξνπκέλνπ ἀπειηκπάλεην, θαὶ ηὴλ κεηέξα ἐλερεηξίζζε· ἅπεξ πάληα ζεκε῔α η῅ο πξὸο α὎ηὸλ ἀγάπεο, θαὶ ηνῦ κεηὰ ἀθξηβείαο εἮδέλαη πάληα. ΕἮ δὲ ηνζαῦηα ἔθεζε γεγελ῅ζζαη ηὰ ζεκε῔α, κὴ ζαπκάζῃο· ἀιι' ἐλλνήζαο ηὴλ ἄθαηνλ ηνῦ πνηνῦληνο δύλακηλ, δέμαη κεηὰ πίζηεσο ηὸ εἮξεκέλνλ. Ὥζπεξ γὰξ ἟κ῔λ εὒθνινλ θζέγγεζζαη· νὓησο ἐθείλῳ, κ᾵ιινλ δὲ πνιιῶ ῥᾶνλ, πνηε῔ ἅπεξ ἢζειελ. Ἢξθεη γὰξ ζει῅ζαη κόλνλ, θαὶ πάληα εἵπεην. γʹ. Πξνζέρσκελ ηνίλπλ ἀθξηβ῵ο ην῔ο εἮξεκέλνηο, θαὶ κὴ δηαιίπσκελ ἀλαπηύζζνληεο

α὎ηὰ θαὶ δηεξεπλώκελνη· ἀπὸ γὰξ η῅ο ζπλερνῦο ἐληεύμεσο ἔζηη ηη πιένλ ἟κ῔λ. Οὓησ ηὸλ βίνλ ηὸλ ἑαπη῵λ ἐθθαζ᾵ξαη δπλεζόκεζα, νὓησ ηὰο ἀθάλζαο ἐθηεκε῔λ. Σνηνῦηνλ γὰξ ἟ ἁκαξηία θαὶ ἟ βησηηθὴ θξνληὶο, ἄθαξπνλ θαὶ ὀδπλεξόλ. Καὶ θαζάπεξ ἟ ἄθαλζα, ὅζελ ἂλ θαηέρεηαη, θεληε῔ ηὸλ θαηέρνληα· νὓησ θαὶ ηὰ βησηηθὰ, ὅζελ ἂλ θαηάζρῃο, ιππε῔ ηὸλ πεξηζθίγγνληα α὎ηὰ θαὶ ζάιπνληα. Ἀιι' ν὎ ηὰ πλεπκαηηθὰ ηνηαῦηα, ἀιιὰ καξγαξίηῃ ηηλὶ πξνζένηθελ· ὅζελ ἂλ πεξηζηξέςῃο, ηέξπεη ηνὺο ὀθζαικνύο. Οἷόλ ηη ιέγσ· 59.482 ἖πνίεζέ ηηο ἐιεεκνζύλελ· ν὎ κόλνλ ηῆ ἐιπίδη ηνῦ κέιινληνο ηξέθεηαη, ἀιιὰ θαὶ ην῔ο ἐληαῦζα ἀγαζν῔ο γάλλπηαη, ζαῤῥ῵λ παληαρνῦ θαὶ κεηὰ πνιι῅ο πάληα πνη῵λ η῅ο παῤῥεζίαο. Πεξηεγέλεην πνλεξ᾵ο ἐπηζπκίαο· θαὶ πξὸ βαζηιείαο ἐληεῦζελ ἢδε ηὸλ θαξπὸλ ἔιαβελ, ἐπαηλνύκελνο, ζαπκαδόκελνο πξὸ η῵λ ἄιισλ πάλησλ ὏πὸ ηνῦ νἮθείνπ ζπλεηδόηνο. Καὶ ἕθαζηνλ δὲ η῵λ ἀγαζ῵λ ἔξγσλ ηνηνῦηόλ ἐζηηλ, ὥζπεξ νὔλ ηὰ πνλεξὰ θαὶ πξὸ η῅ο γεέλλεο ἐληαῦζα θνιάδεη ηὸ ζπλεηδόο. Κἂλ ηὰ κέιινληα ἐλλνήζῃο ἁκαξηὼλ, πεξηδεὴο θαὶ ἔληξνκνο θαὶ κεδελὸο θνιάδνληνο γέγνλαο· θἂλ ηὰ παξόληα, πνιινὺο ἔρεηο ἐρζξνὺο θαὶ κεζ' ὏πνςίαο δῆο, θαὶ ν὎δὲ ἀληηβιέςαη δπλήζῃ ην῔ο ἞δηθεθόζη ινηπόλ· κ᾵ιινλ δὲ θαὶ ην῔ο κὴ ἞δηθεθόζηλ. Ο὎ γὰξ ηνζαύηελ ἐπ' α὎η῵λ θαξπνύκεζα ηὴλ ἟δνλὴλ, ὅζελ ηὴλ ἀζπκίαλ, ηνῦ ζπλεηδόηνο θαηαβν῵ληνο, η῵λ ἔμσζελ ἀλζξώπσλ θαηαγηλσζθόλησλ, ηνῦ Θενῦ παξνμπλνκέλνπ, η῅ο γεέλλεο ὠδηλνύζεο ἟κ᾵ο ιαβε῔λ, η῵λ ινγηζκ῵λ ν὎ρ ἟ζπραδόλησλ. Βαξὺ γὰξ, βαξὺ θαὶ θνξηηθὸλ ἟ ἁκαξηία, θαὶ κνιίβδνπ παληὸο ραιεπώηεξνλ. ὇ γνῦλ αἮζζόκελνο α὎η῅ο, ν὎δὲ κηθξὸλ ἀλαβιέςαη δπλήζεηαη, θἂλ ζθόδξα ἀλαίζζεηνο ᾖ. Οὓησ γνῦλ θαὶ ὁ Ἀραὰβ, θαίηνη ζθόδξα ἀζεβὴο ὢλ, ἐπεηδὴ ηαύηεο ᾔζζεην, θάησ θύπησλ ἐβάδηδε, ζπληεηξηκκέλνο θαὶ ηεηαιαηπσξεκέλνο. ∆ηὰ ηνῦην θαὶ ζάθθνλ πεξηεβάιεην, θαὶ πεγὰο ἞θίεη δαθξύσλ. Ἂλ ηνῦην πνη῵κελ ἟κε῔ο, θαὶ πελζ῵κελ ὡο ἐθε῔λνο, ἀπνδπζόκεζα ηὰ ἐγθιήκαηα ὡο Ζαθρα῔νο, θαὶ ἟κε῔ο ηεπμόκεζά ηηλνο ζπγγλώκεο. Καζάπεξ γὰξ ἐπὶ η῵λ νἮδεκάησλ θαὶ η῵λ ζπξίγγσλ, ἂλ κὴ πξόηεξνλ ζηήζῃ ηηο ηὸλ ρπκὸλ ηὸλ ἐπηῤῥένληα, θαὶ ηὸ ηξαῦκα ἐπηηξίβνληα, ὅζα ἂλ ἐπηζήζῃ θάξκαθα, η῅ο πεγ῅ο ηνῦ θαθνῦ κὴ θαηαζρεζείζεο, εἮθ῅ πάληα πνηε῔· νὓησ θαὶ ἟κε῔ο, ἂλ κὴ ηὴλ ρε῔ξα ζηήζσκελ η῅ο πιενλεμίαο θαὶ ηὴλ πνλεξὰλ ηαύηελ ἐπηῤῥνὴλ ἀλαζηείισκελ, θἂλ ἐιεεκνζύλελ δ῵κελ, εἮθ῅ πάληα πνηνῦκελ. Σὸ γὰξ ζεξαπεπζὲλ δη' α὎η῅ο, ἐπειζνῦζα ἟ πιενλεμία θαηέθιπζε θαὶ ἐιπκήλαην, θαὶ ραιεπώηεξνλ ηνῦ πξνηέξνπ εἮξγάζαην. Παπζώκεζα ηνίλπλ ἁξπάδνληεο, θαὶ νὓησο ἐιεήζσκελ. ΕἮ δὲ εἮο θξεκλνὺο ἑαπηνὺο θέξσκελ, π῵ο δπλεζόκεζα ἀλαπλεῦζαη; Καὶ γὰξ εἴ ηηο ηὸλ κέιινληα θαηαπίπηεηλ ἄλσζελ ἕιθνη (ὅπεξ ἐζηὶλ ἟ ἐιεεκνζύλε), ἕηεξνο δὲ θάησζελ βηάδνηην, ν὎δὲλ ἔζηαη ηη πιένλ ἀπὸ η῅ο ηνηαύηεο πάιεο, ἠ ηὸ δηαζπαζζ῅λαη ηὸλ ἄλζξσπνλ. Ἵλ' νὔλ κὴ ηνῦην πάζσκελ, κεδὲ βαξνύζεο η῅ο πιενλεμίαο θάησζελ, ἟ ἐιεεκνζύλε θαηαιηπνῦζα ἟κ᾵ο ἀπέιζῃ, θνπθίζσκελ ἑαπηνὺο θαὶ ἀλαπεηάζσκελ, ἵλα δηὰ η῅ο ἀπαιιαγ῅ο η῵λ θαθ῵λ, θαὶ δηὰ η῅ο η῵λ αἮσλίσλ ἀγαζ῵λ ἐξγαζίαο ηειεησζέληεο, ἐπηηύρσκελ η῵λ αἮσλίσλ ἀγαζ῵λ, ράξηηη θαὶ θηιαλζξσπίᾳ ηνῦ Κπξίνπ ἟κ῵λ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, κεζ' νὕ ηῶ Παηξὶ, ἅκα ηῶ ἁγίῳ Πλεύκαηη, δόμα, θξάηνο, ηηκὴ, λῦλ θαὶ ἀεὶ, θαὶ εἮο ηνὺο αἮ῵λαο η῵λ αἮώλσλ. Ἀκήλ.
Πανεπιστήµιο Αιγαίου, Τµήµα Πολιτισµικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας

You're Reading a Free Preview

Download