Η εξατομικευμένη κοστολόγηση μπορεί να γίνει με την
χρησιμοποίηση λογαριασμών. Για την εκπλήρωση της κάθε
παραγγελίας, απαιτούνται διαφορετικές πρώτες ύλες και
ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ – ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ – ΚΟΣΤΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ
27 / 102
επεξεργασία από τα τμήματα του εργοστασίου. Το κόστος
παραγωγής θα είναι διαφορετικό σε κάθε παραγγελία. Για να
γίνει η λογιστική παρακολούθηση απαιτείται ένα σύστημα
λογαριασμών οι οποίοι θα ενημερώνονται με το κόστος των
παραγγελιών που εκτελούνται από την βιομηχανία. Τα
προϊόντα εάν είναι έτοιμα θα παραδίνονται στον πελάτη ή θα
αποθηκεύονται στην αποθήκη των ετοίμων προϊόντων της
εταιρείας.
Λογιστικές Εγγραφές
Αγορά πρώτων υλών
Όλες οι αγορές πρώτων υλών και υλικών χρεώνονται στο
λογαριασμό ‘Πρώτες Ύλες’ για τη χρησιμοποίηση τους στην
παραγωγή
Πρώτες Ύλες Χ
Λογαριασμοί Ε ή Π
Προμηθευτές Χ
Ή Ταμείο
Διάθεση Άμεσων και Έμμεσων υλικών
Οι πρώτες ύλες μεταφέρονται από την αποθήκη για να τις
χρησιμοποιήσει η επιχείρηση στην παραγωγή. Χρεώνονται
στον λογαριασμό ‘Παραγωγή σε εξέλιξη’ όπου
συγκεντρώνονται όλες οι δαπάνες που αφορούν το κόστος
παραγωγής κάθε παραγγελίας. Τα άμεσα υλικά
ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ – ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ – ΚΟΣΤΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ
28 / 102
αντιπροσωπεύουν υλικά που μεταφέρθηκαν στη γραμμή
παραγωγής για συγκεκριμένη παραγγελία. Η λογιστική αυτή
εγγραφή, συμπίπτει με τα ατομικά φύλλα κόστους κάθε
παραγγελίας. Τα λοιπά υλικά που χορηγούνται απο την
αποθήκη χρεώνονται στον λογαριασμό Γ.Β.Ε σαν έμμεσα
υλικά.
Παραγωγή σε Εξέλιξη
Άμεσα Υλικά Χ
Γ.Β.Ε
Έμμεσα Υλικά Χ
Πρώτες Ύλες Χ
Εάν υπάρξουν επιστροφές πρώτων υλών ή υλικών στην
αποθήκη γίνεται αντίστροφα η εγγραφή:
Επιστροφές Πρώτων υλών Χ
Παραγωγή σε Εξέλιξη Χ
Γ.Β.Ε Χ
Κόστος Άμεσης και Έμμεσης Εργασίας
Καθώς εκτελείται η παραγωγική διαδικασία στα διάφορα
τμήματα ,προσφέρεται παράλληλα και η ανάλογη εργασία. Ο
προσδιορισμός της άμεσης και έμμεσης εργασίας η οποία
αναλώθηκε για μια συγκεκριμένη παραγγελία γίνεται με την
βοήθεια των δελτίων χρόνου. Η άμεση εργασία θα χρεωθεί στο
ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ – ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ – ΚΟΣΤΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ
29 / 102
λογαριασμό ‘Παραγωγή σε Εξέλιξη’, σαν άμεσο κόστος
αμοιβών προσωπικού ενώ η άμεση εργασία στο λογαριασμό
‘Γενικά Βιομηχανικά Έξοδα’ σαν γενικό βιομηχανικό έξοδο.
Παραγωγή σε Εξέλιξη
Άμεση Εργασία Χ
Γ.Β.Ε
Έμμεση Εργασία Χ
Αμοιβές και Έξοδα Προσωπικού Χ
Κόστος Γ.Β.Ε.
Όλα τα κόστη λειτουργίας, εκτός των πρώτων υλών και
της άμεσης εργασίας καταχωρούνται στο λογαριασμό ‘Γ.Β.Ε’.
Αφού ολοκληρωθεί η επεξεργασία της παραγγελίας, πρέπει να
υπολογισθούν και να εμφανισθούν λογιστικά οι λογαριασμοί
που καταλογίζονται στην παραγωγή σαν πίστωση του
λογαριασμού ‘Γ.Β.Ε.’Εάν π.χ έχουμε τα έξοδα: α)Ασφάλιστρα
Μηχανημάτων και β)Ενοίκιο Εργοστασίου τότε η
ημερολογιακή εγγραφή είναι η ακόλουθη:
Γ.Β.Ε.
Ασφάλιστρα μηχ/των Χ
Ενοίκιο εργοστασίου Χ
Λογαριασμοί Ε ή Π Χ
Κατανομή Γ.Β.Ε.
ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ – ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ – ΚΟΣΤΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ
30 / 102
Μόλις ολοκληρωθεί η επεξεργασία της παραγγελίας,
επιβαρύνεται με γενικά βιομηχανικά έξοδα με τη
χρησιμοποίηση συντελεστή επιβάρυνσης. Τα γενικά
βιομηχανικά έξοδα επειδή δεν είναι πραγματικά, αλλά
προέρχονται από ένα καταλογισμό που γίνεται με βάση το
συντελεστή ονομάζονται ‘Γ.Β.Ε. καταλογισμένα’. Το ποσό του
καταλογισμού θα εξαρτηθεί από τον αριθμό των πραγματικών
ωρών άμεσης εργασίας που απασχόλησε τα τμήματα της
βιομηχανίας, η παραγγελία που ολοκληρώθηκε. Ο
λογαριασμός ‘Γ.Β.Ε.’ είναι αντίθετος απο τον λογαριασμό
‘Γ.Β.Ε. καταλογισμένα’. Η ημερολογιακή εγγραφή είναι:
Παραγωγή σε εξέλιξη Χ
Γ.Β.Ε. καταλογισμένα Χ
Ή Γ.Β.Ε Χ
Κόστος ετοίμων προϊόντων
Με την ολοκλήρωση της επεξεργασίας παραγωγής μιας
παραγγελίας, τα έτοιμα προϊόντα μεταφέρονται από το τμήμα
παραγωγής στην αποθήκη των ετοίμων προϊόντων.
Παρατηρείται συχνά το ποσό της πίστωσης του λογαριασμού
Παραγωγή σε εξέλιξη να είναι μεγαλύτερο της χρέωσης. Ο
λόγος που η πίστωση είναι μεγαλύτερη απο την χρέωση
οφείλεται στο γεγονός ότι μπορεί να υπήρχαν
ημικατεργασμένες παραγγελίες σε εξέλιξη στην αρχή της
χρήσης. Η ημερολογιακή εγγραφή είναι:
Έτοιμα προϊόντα Χ
ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ – ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ – ΚΟΣΤΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ
31 / 102
Προϊόν Α
Παραγωγή
σε Εξέλιξη Χ
Έτοιμη
Παραγγελία Α
Κόστος Πωληθέντων Προϊόντων
Προορισμός των παραγγελιών είναι πωληθούν, και να
διαμορφώσουν κάποιο αποτέλεσμα. Όταν γίνει η πώληση των
προϊόντων, τα προϊόντα βγαίνουν από την αποθήκη των
ετοίμων με το κόστος παραγωγής τους, όπως προκύπτει από το
αναλυτικό καθολικό του λογαριασμού ‘Έτοιμα Προϊόντα’. Αν
πωληθούν όλα τα προϊόντα, τότε μεταφέρεται ολόκληρο το
κόστος παραγωγής, στον λογαριασμό ‘Κόστους Πωληθέντων’.
Συνήθως μόνο ένα μέρος των μονάδων που περιλαμβάνονται
σε μια έτοιμη παραγγελία θα πωληθούν. Το κόστος ανά
μονάδα που θα πρέπει να αφαιρεθεί από τον λογαριασμό
Έτοιμα Προϊόντα’ και να μεταφερθεί στο κόστος πωληθέντων
είναι ξεχωριστής σημασίας. Η λογιστική εγγραφή είναι:
Ταμείο Χ
Ή Πελάτες Χ
Πωλήσεις Χ
Κόστος Πωληθέντων Χ
Έτοιμα Προιόντα Χ
ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ – ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ – ΚΟΣΤΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ
32 / 102
Έννοια του υποκαταλογισμού και υπερκαταλογισμού των
Γ.Β.Ε
Ο συντελεστής καταλογισμού επειδή υπολογίζεται με
βάση κάποια προϋπολογιστικά στοιχεία , είναι πιθανόν να
υπάρχει διαφορά μεταξύ των γενικών βιομηχανικών εξόδων
που καταλογίζεται στο λογαριασμό ‘Παραγωγή σε Εξέλιξη’
και των πραγματικών γενικών βιομηχανικών εξόδων. Το
χρεωστικό υπόλοιπο του λογαριασμού ‘Γ.Β.Ε.’ διαφέρει από
το πιστωτικό υπόλοιπο του λογαριασμού ‘Γ.Β.Ε.
καταλογισμένα’. Η διαφορά μεταξύ τους ονομάζεται
υποκαταλογισθείσα ή υπερκαταλογισθείσα αξία Γ.Β.Ε. Εάν το
χρεωστικό υπόλοιπο του λογαριασμού ‘Γ.Β.Ε.’ είναι
μεγαλύτερο απο το πιστωτικό υπόλοιπο των ‘Γ.Β.Ε.
καταλογισμένα’ δείχνει ότι έγινε υποκαταλογισμός των
γενικών βιομηχανικών εξόδων. Αυτό σημαίνει ότι το κόστος
παραγωγής των παραγγελιών θα έπρεπε να είχε επιβαρυνθεί με
περισσότερα γ.β.ε.
Η διαφορά μεταξύ των πραγματικών και καταλογισμένων
γ.β.ε. διατίθεται με τους εξής τρόπους:
Μεταφορά του υπολοίπου στο Κόστος Πωληθέντων.
Σκοπό έχει να μεταβάλλει το κόστος αυτο μειωτικά εάν έχει
γίνει υπέρ-καταλογισμός των γ.β.ε. ή αυξητικά στην αντίθετη
περίπτωση
Μεταφορά του υπολοίπου στους λογαριασμούς
‘Παραγωγή σε Εξέλιξη’, ‘Κόστος Πωληθέντων’ και ‘Έτοιμα
Προϊόντα’.
ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ – ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ – ΚΟΣΤΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ
33 / 102
Μεταφορά στο λογαριασμό Αποτελέσματα Εκμετάλλευσης’
Ο πρώτος τρόπος έχει την εξής λογιστική εγγραφή(με την
προϋπόθεση ότι τα Γ.Β.Ε. είναι υποκαταλογισθέντα):
Γ.Β.Ε. καταλογισμένα Χ
Κόστος Πωληθέντων Χ
Γ.Β.Ε Χ
Σύμφωνα με τον δεύτερο τρόπο, χρεώνονται οι
λογαριασμοί ‘Παραγωγή σε Εξέλιξη’, ’Κόστος Πωληθέντων’
και ‘Έτοιμα προϊόντα’. Πιστώνεται ο λογαριασμός ‘Γ.Β.Ε.’
εάν τα Γ.Β.Ε. είναι υποκαταλογισθέντα.
Παραγωγή σε Εξέλιξη Χ
Έτοιμα Προιόντα Χ
Κόστος Πώληθέντων Χ
Γ.Β.Ε. καταλογισθέντα Χ
Τα ποσά που τοποθετούνται στη χρέωση υπολογίζονται
με τον ακόλουθο τρόπο:
Το ποσό της Παραγωγής σε εξέλιξη τέλους διαιρείται με
το συνολικό κόστος και το ποσοστό πολλαπλασιάζεται με την
διαφορά που προέκυψε μεταξύ των Γ.Β.Ε και Γ.Β.Ε.
καταλογισθέντων. Με τον ίδιο τρόπο και τα Αποθέματα
ετοίμων προϊόντων τέλους και το Κόστος πωληθέντων.
ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ – ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ – ΚΟΣΤΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ
34 / 102
Στην περίπτωση κέρδους η λογιστική εγγραφή είναι η εξής:
Πωλήσεις Χ
Κόστος Πωληθέντων Χ
Μικτό Κέρδος Χ
Δείκτες Γ.Β.Ε. κατά Τμήμα
Σε μικρές και σε μεσαίες επιχειρήσεις χρησιμοποιείται ένας
προϋπολογιστικός δείκτης για την κατανομή των Γ.Β.Ε. στις
παραγγελίες. Το ίδιο όμως δεν συμβαίνει για τις μεγάλες
επιχειρήσεις,
οι
οποίες
έχουν
συχνά
πολλούς
προκαθορισμένους δείκτες, ένα για κάθε τμήμα. Οι δείκτες
κατά τμήμα χρησιμοποιούνται στις μεγάλες μεγέθους
επιχειρήσεις έτσι ώστε να κατανέμονται σωστά τα Γ.Β.Ε. στα
διάφορα τμήματα. Καθώς μια μονάδα προϊόντος κινείται μέσα
στην παραγωγική διαδικασία, τα Γ.Β.Ε. διατίθενται σε κάθε
τμήμα ξεχωριστά, σύμφωνα με τους συντελεστές. Το σύνολο
των Γ.Β.Ε. της κάθε παραγγελίας αποτελείται από το άθροισμα
όλων των γ.β.ε. που κατανέμονται με τους διαφορετικούς
δείκτες γ.β.ε.
ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ – ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ – ΚΟΣΤΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ
35 / 102
ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΕΝΟΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΡΟΗΣ
ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ
Αγορές Υλικών
Άμεσα υλικά
Αναλωθέντα
Υλικά
Παραγωγή
Σε Εξέλιξη
Πληρωμές
προσωπικού
Δαπάνες Π.
Έτοιμα Προιόντα
Άμεσο
Κόστος
Κόστος
Πωληθέντων
Πραγματικά
Γ.Β.Ε.
Γ.Β.Ε.
Καταλογισθέντα
Υπο/σθέντα Υπερ/σθέντα
ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ – ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ – ΚΟΣΤΟΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ
36 / 102
