ΣΥΜΠΙΕΣΤΕΣ – ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟΦΟΡΤΩΣΗΣ Ή ΕΛΕΓΧΟΥ

Συστήματα Αποφόρτωσης ή Ελέγχου της Ικανότητας των Συμπιεστών (capacity controls)

Σε ένα ψυκτικό κύκλωμα η πιο κρίσιμη κατηγορία είναι οι συμπιεστές. Και ο καλύτερος συμπιεστής όμως, είναι ενεργοβόρος σε ένα κακοσχεδιασμένο σύστημα, όπου το βήμα συμπίεσης είναι μεγαλύτερο από όσο χρειάζεται. Για τη βέλτιστη λειτουργία και απόδοση ενός συμπιεστή, κυρίως σε μερικό φορτίο, χρησιμοποιούνται διάφορες μέθοδοι. Ο πιο απλός τύπος ελέγχου ΕΝΤΟΣ - ΕΚΤΟΣ (ON - OFF), συνιστάται μόνο όταν το φορτίο του συστήματος είναι περίπου σταθερό. Παράδειγμα, η κλιματιστική συσκευή δωματίου μιας κατοικίας. Όταν ο θερμοστάτης χώρου του δωματίου ικανοποιηθεί, δίδει εντολή και κλείνει ο συμπιεστής. Στη συνέχεια, με την απαίτηση πχ ψύξης στο χώρο, με νέα εντολή από το θερμοστάτη χώρου, ξεκινάει πάλι ο συμπιεστής. Άλλοι τρόποι αναλύονται παρακάτω. 7.1 Με αυξομείωση των στροφών Όπως ήδη ξέρουμε, η ψυκτική ικανότητα ενός συμπιεστή είναι ανάλογη της ταχύτητας περιστροφής του. Ηλεκτροκινητήρες πολλών ταχυτήτων χρησιμοποιούνται για τη ρύθμιση της ικανότητας του συμπιεστή. Για παράδειγμα, ένας συμπιεστής με κινητήρα δύο ταχυτήτων, μπορεί να δουλεύει σε πλήρεις στροφές, όταν πχ η θερμοκρασία περιβάλλοντος είναι 40 °C, και με ζητούμενη εσωτερική θερμοκρασία 26 °C. Αν, όμως, η θερμοκρασία του περιβάλλοντος κατέβει στους 33 °C, τότε ο συμπιεστής θα δουλέψει με τις μισές στροφές του. Μία σύγχρονη καινοτομία στους συμπιεστές πολλών ταχυτήτων, είναι η εφαρμογή των ηλεκτροκινητήρων με INVERTER. Σ' αυτούς χρησιμοποιούνται ηλεκτρονικά κυκλώματα για τη συνεχή μέτρηση του φορτίου του συμπιεστή και η ταχύτητα του αυξομειώνεται συνέχεια, με αναλογικό τρόπο και όχι ON - OFF (δηλαδή σταμάτα-ξεκίνα). Αυτή η μεταβολή στροφών του ηλεκτροκινητήρα του συμπιεστή γίνεται με τη μεταβολή της συχνότητας του ηλεκτρικού ρεύματος που τον τροφοδοτεί. 7.2 Με παράκαμψη θερμού αερίου (για παλινδρομικούς συμπιεστές, μόνο) Με τη μέθοδο «BY - PASS ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ» μπορεί να επιτευχθεί κανονική λειτουργία του συστήματος με σχεδόν μηδενικό φορτίο. Υπάρχουν δύο μέθοδοι «BY - PASS ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ» I. BY - PASS ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟ ΤΟΥ ΕΞΑΤΜΙΣΤΗ Σ' αυτήν την περίπτωση, μία ποσότητα του καταθλιβόμενου υψηλής πίεσης και θερμοκρασίας αερίου οδηγείται στην είσοδο του εξατμιστή (εικόνα 7.1). II. IBY - PASS ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΡΡΟΦΗΣΗ Εδώ μία ποσότητα του καταθλιβόμενου υψηλής πίεσης και θερμοκρασίας αερίου οδηγείται πίσω στην αναρρόφηση του συμπιεστή (εικόνα 7.2). Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται όταν ο συμπιεστής πρέπει να αντιμετωπίσει χαμηλότερο φορτίο από το ελάχιστο που επιτυγχάνεται με την αποφόρτιση των κυλίνδρων του (βλέπε παρακάτω). 7.3 Με παράκαμψη ενός ή περισσοτέρων κυλίνδρων (για παλινδρομικούς συμπιεστές, μόνο) Με αυτήν τη μέθοδο σταδιακά και ανάλογα με το φορτίο που αντιμετωπίζει ένας συμπιεστής, αποφορτίζονται ο ένας μετά τον άλλο οι κύλινδροί του, έως ότου, στο τέλος, παραμείνει να δουλεύει ένας ή δύο κύλινδροι μόνο.

Εικόνα 7.1: Γραμμή BY-PASS κατάθλιψης στην είσοδο του εξατμιστή

Εικόνα 7.2: Γραμμή BY-PASS κατάθλιψης στην αναρρόφηση του συμπιεστή

Όταν υπάρχει μερικό φορτίο και το σύστημα ελέγχου αποφασίσει ότι πρέπει να αποφορτισθεί ένας κύλινδρος, τότε μέσω συστήματος αυτοματισμού εμποδίζεται η είσοδος αερίου στο κύλινδρο μέσω της βαλβίδας αναρρόφησης. Σ' αυτήν τη περίπτωση δεν μπορεί να δημιουργηθεί συμπίεση και ο κύλινδρος δεν συνεισφέρει στο φορτίο (είναι δηλαδή αποφορτισμένος).

ΣΥΜΠΙΕΣΤΕΣ – ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟΦΟΡΤΩΣΗΣ Ή ΕΛΕΓΧΟΥ

Εικόνα 7.3: Σχηματικά διαγράμματα λειτουργίας αποφορτιστή, σε παλινδρομικό συμπιεστή

Έστω ένα ψυκτικό συγκρότημα με απόδοση 60 kW μεταβαλλόμενο φορτίο, που εργάζεται με ένα 4-κύλινδρο παλινδρομικό συμπιεστή. Με τη μέθοδο της αποφόρτισης των κυλίνδρων, ο τελευταίος ενεργός κύλινδρος θα αντιμετωπίζει φορτίο 60 / 4 = 15 kW. Με πτώση του φορτίου κάτω από αυτό το όριο, η ικανότητα του συμπιεστή υπερβαίνει το φορτίο, με αποτέλεσμα πάγωμα του εξατμιστή, πολύ κακή κυκλοφορία λαδιού, υπερθέρμανση του ηλεκτροκινητήρα και πιθανώς καταστροφή του συμπιεστή. Με τη μέθοδο «BY - PASS ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ» εμποδίζεται το φορτίο να πέσει πιο κάτω από το ελάχιστο φορτίο του ενός κυλίνδρου. Το φορτίο σταθεροποιείται με το να γίνεται παράκαμψη τμήματος του καταθλιβόμενου αερίου, προς την πλευρά της χαμηλής πίεσης. 7.4 Με παράλληλη σύνδεση συμπιεστών Παράλληλη σύνδεση πολλών συμπιεστών, κατά την οποία οι συμπιεστές συνδέονται σε κοινές γραμμές αναρρόφησης και κατάθλιψης, περιορίζεται σε συστήματα που χρησιμοποιούν μόνο ανοικτού τύπου συμπιεστές. Ουδέποτε χρησιμοποιούνται ερμητικού τύπου συμπιεστές σε τέτοια παράλληλα συστήματα. Ο λόγος είναι, ότι στην περίπτωση αστοχίας του ηλεκτροκινητήρα ενός ερμητικού συμπιεστή, η θερμότητα που τη συνοδεύει, μπορεί να προκαλέσει τη διάσπαση του ψυκτικού μέσου και του ψυκτελαίου, με αποτέλεσμα τη ρύπανση του συστήματος.

ΣΥΜΠΙΕΣΤΕΣ – ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟΦΟΡΤΩΣΗΣ Ή ΕΛΕΓΧΟΥ

Ετσι εάν ένας ερμητικός συμπιεστής είχε διασωληνωθεί παράλληλα με όμοιους ερμητικούς συμπιεστές, μία αστοχία του ηλεκτροκινητήρα του ενός συμπιεστή, θα οδηγούσε σε γενικευμένη ρύπανση όλων των συμπιεστών. Αυτό δεν σημαίνει ότι δύο ή περισσότεροι ερμητικοί συμπιεστές δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αντιμετωπίσουν ένα κοινό φορτίο. Σε μία τέτοια περίπτωση, ο κάθε ερμητικός συμπιεστής συνδέεται σε ένα ανεξάρτητο κύκλωμα μέσα στον εξατμιστή και τον κοινό συμπυκνωτή. Με αυτόν τον τρόπο οι συμπιεστές λειτουργούν σε ανεξάρτητα συστήματα σωληνώσεων χωρίς να υπάρχει η πιθανότητα της ρύπανσης όλης της εγκατάστασης.

Εικόνα 7.4: Παράλληλη λειτουργία παλινδρομικών συμπιεστών με κοινό συμπυκνωτή

Εικόνα 7.5: Παράλληλη λειτουργία παλινδρομικών συμπιεστών με ξεχωριστούς συμπυκνωτές

ΣΥΜΠΙΕΣΤΕΣ – ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟΦΟΡΤΩΣΗΣ Ή ΕΛΕΓΧΟΥ

Δύο ή και περισσότερα ανεξάρτητα τέτοια συστήματα συμπιεστών - εξατμιστών συμπυκνωτών βρίσκουν εφαρμογή σε ψυκτικά συγκροτήματα εγκαταστάσεων κλιματισμού μεσαίου και μεγάλου μεγέθους. Η προσαρμογή στο φορτίο με τη βοήθεια και των σύγχρονων ηλεκτρονικών μέσων ελέγχου είναι άριστη. ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ    Ελεγχος ισχύος σε 2 βήματα Εφεδρεία σε περίπτωση ανάγκης Μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, λόγω καλύτερης και ευκολότερης εκκίνησης (μοίρασμα φορτίου)

Επίσης, στην περίπτωση αστοχίας του ενός συστήματος συμπιεστών, υπάρχει το δεύτερο ή και το τρίτο σύστημα συμπιεστών που θα υποστηρίζει (μερικώς) το φορτίο. 7.5 Με ειδικούς μηχανισμούς αποφόρτωσης (unloaders) Μια άλλη μέθοδος ελέγχου φορτίων που χρησιμοποιείται κυρίως σε εμπορικά συστήματα

κλιματισμού, είναι με ειδικούς μηχανισμούς αποφόρτωσης (unloaders). Σε έναν ημιερμητικό (ή ανοικτό) συμπιεστή, στην κεφαλή μπορεί να εγκατασταθεί ένας μηχανισμός (unloaders) που αφαιρεί ένα μέρος του φορτίου από το συμπιεστή έτσι ώστε μπορεί να λειτουργεί καλύτερα όταν δεν απαιτείται η πλήρης ψύξη. Οι μηχανισμοί αυτοί μπορούν να είναι ηλεκτρικοί ή μηχανικοί.

Εικόνα 7.6: Μηχανισμός αποφόρτωσης συμπιεστή

ΣΥΜΠΙΕΣΤΕΣ – ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟΦΟΡΤΩΣΗΣ Ή ΕΛΕΓΧΟΥ

7.6

Προβλήματα κατά τη λειτουργία με μερικό φορτίο Σε ένα συμπιεστή που λειτουργεί σε μερικό φορτίο, μπορούν να εμφανιστούν διάφορα 1 2 3 4 Σχηματισμός πάγου στα στοιχεία εξάτμισης (με αέρα) Παγωμένος εξατμιστής νερού Υπερθέρμανση συμπιεστή Κακή κυκλοφορία ψυκτελαίου

προβλήματα. Τα σημαντικότερα από αυτά είναι:

7.7 1 2

Ερωτήσεις Εξηγήστε γιατί οι κλειστού τύπου συμπιεστές δεν μπορούν να συνδεθούν παράλληλα. Έστω ότι δύο ή περισσότεροι κλειστού τύπου συμπιεστές πρέπει να χρησιμοποιηθούν για να αντιμετωπίσουν ένα κοινό φορτίο. Πώς θα τους τοποθετήσουμε τότε στο ψυκτικό κύκλωμα; Με πόσους και ποιους τρόπους αντιμετωπίζουμε το μερικό φορτίο στους συμπιεστές; Περιγράψτε τον καθένα από αυτούς. Σε ποιο είδος συμπιεστή και σε ποια περίπτωση εφαρμόζεται η μέθοδος του ελέγχου του μερικού φορτίου με by-pass κατάθλιψης; Με ποιους τρόπους εφαρμόζεται τότε η μέθοδος αυτή; Ποια είναι τα προβλήματα που μπορεί να εμφανιστούν σ' ένα συμπιεστή τα οποία σχετίζονται με το μερικό φορτίο;

3 4