Sections

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Α.

ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 1

Συντακτικό της νεοελληνικής Γλώσσας
σε 60 απλά μαθήματα με ασκήσεις

Κων/νου Αθ. Οικονόμου Λάρισα 9/2010

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Α. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 2

στη Μένη μου

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Α. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 3

Κεφάλαιο πρώτο Η πρόταση
Μάθημα 1ο Η πρόταση (γενικά)-διαχωρισμός τους ως προς το περιεχόμενο
Πρόταση λέγεται μια οργανωμένη ομάδα λέξεων που εκφράζει ένα νόημα κι έχει, συνήθως, σύντομη διατύπωση. Τα είδη των προτάσεων: Α΄ Ως προς το περιεχόμενό τους: 1. Προτάσεις κρίσεως. Είναι οι προτάσεις με τις οποίες ο ομιλητής θέλει να πληροφορήσει, να δηλώσει κάτι, να κρίνει κάτι ή να πει τη γνώμη του. Π.χ. Σήμερα κάνει πολύ κρύο. Στις ομορφιές σου είσαι σήμερα. Θα τελειώσω τα μαθήματά μου. 2. Προτάσεις επιθυμίας. Είναι οι προτάσεις με τις οποίες ο ομιλητής εκφράζει παράκληση, προσταγή, ευχή, κ.α. Γενικά εκφράζει μια επιθυμία του. Π.χ. Έλα εδώ αμέσως. Θα ήθελα πολύ μια καινούρια τηλεόραση. Προσπάθησε περισσότερο. 3. Προτάσεις επιφωνηματικές. Σ' αυτές τις προτάσεις εκφράζουμε έκπληξη ή θαυμασμό και γενικότερα ένα δυνατό συναίσθημα. Όταν οι προτάσεις εκφέρονται με προφορικό λόγο διακρίνονται από τον τόνο της φωνής του ομιλητή, ενώ στο γραπτό ακολουθούνται από θαυμαστικό. Π.χ. Θα πάμε πάλι στον κινηματογράφο! Αυτό είναι υπέροχο! 4. Προτάσεις ερωτηματικές. Μ΄αυτές τις προτάσεις διατυπώνουμε μια ερώτηση, για να πληροφορηθούμε κάτι που μας είναι άγνωστο. Στον προφορικό λόγο δίνουμε τόνο στη φωνή μας και στο γραπτό κλέινουμε την πρόταση με ερωτηματικό. Π.χ. Πού θα πας; Γιατί δεν μου τηλεφώνησες;

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Α. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 4

Άσκηση: Χώρισε τις προτάσεις ως προς το περιεχόμενό τους: Αύριο ξεκινούν τα μαθήματα. Φώναξε τον αδελφό σου στην παρέα μας. Αυτό είναι πολύ όμορφο φόρεμα! Με ποιον μιλούσες; Επιτέλους ήρθε η άνοιξη! Τι σκέφτηκες Γιώργο γι' αυτό; Τρέξτε γρήγορα. Τρέχεις πολύ πιο γρήγορα από 'μένα

Μάθημα 2ο Η πρόταση (γενικά) Β' διαχωρισμός τους ως προς την ποιότητα
Κάθε πρόταση, είτε κρίσεως είτε επιθυμιας, κ.α., μπορεί να είναι: 1. Καταφατική: δηλαδή το ρήμα της πρότασης να έχει θετική σημασία, να μη συνοδεύεται, δηλαδή, από κάποιο αρνητικό επίρρημα. Π.χ. Θα αγοράσω ένα αυτοκίνητο. Έλα μαζί μας. Θα πάτε εκδρομή; 2. Αρνητική ή αποφατική: δηλαδή το ρήμα να συνοδεύεται από άρνηση. Π.χ. Δεν θα αγοράσω αυτοκίνητο. Μην έλθεις μαζί μας. Δεν θα πάτε εκδρομή;

Γ΄ διαχωρισμός των προτάσεων σε σχέση με άλλες ή κύριες και δευτερεύουσες προτάσεις

αλλά χρησιμεύει στον προσδιορισμό μιας άλλης πρότασης ή ενός όρου μιας πρότασης. Στη Γλώσσα πρέπει να διαβάζουμε Γραμματική και συντακτικό. 2.α. Όταν ήμουν παιδί. Κύρια ή ανεξάρτητη λέγεται μια πρόταση που μπορεί να σταθεί μόνη της στο λόγο. Αύριο θα φύγουμε για το χωριό. Π. (Υπογραμμισμένες είναι οι δευτερεύουσες προτάσεις.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Π. Π. Στα Θρησκευτικά συνηθίζουμε να κάνουμε.. Άσκηση. στενοχωριέμαι λίγο. Στο μάθημα της Φυσικής υπάρχει πολύ ενδιαφέρον. και η σύνδεση αυτή λέγεται παρατακτική σύνδεση. Ήρθαμε προχθές εδώ. γιατί δυσκολεύομαι να απομνημονεύω τις χρονολογίες. Δεν ήρθε στην εκδρομή γιατί ήταν άρρωστος. επειδή διδασκόμαστε συνήθως με πειράματα τα οποία είναι ιδιαίτερα ενδιαφέροντα. αντιθετικούς. ώστε να τελειοποιηθούμε στο γραπτό μας λόγο. Όταν έχουμε Ιστορία. πλην των παρατακτικών. κ. Ήρθαμε προχθές εδώ και αύριο θα φύγουμε για το χωριό. Α. . μαθήματα Καινής Διαθήκης κάνοντας το μάθημα απολαυστικότερο.) Οι εξαρτημένες προτάσεις συνδέονται με την πρόταση που χαρακτηρίζουν με αιτιολογικούς. Οι κύριες προτάσεις συνδέονται μεταξύ τους με συνδέσμους συμπλεκτικούς. Δευτερεύουσα ή εξαρτημένη λέγεται μια πρόταση που δε μπορεί να σταθεί μόνη της στο λόγο. Να βρεις και να υπογραμμίσεις τις εξαρτημένες προτάσεις: Φέτος στο σχολείο περνάμε πολύ καλά. διασκέδαζα πολύ με τα παραμύθια του παππού μου. παράλληλα. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 5 1. χρονικούς ή άλλους συνδέσμους. Δεν κατάλαβα τίποτε απ' το μάθημα . ή με αναφορική αντωνυμία και η σύνδεση αυτή λέγεται υποτακτική σύνδεση.χ.χ.χ.

Π.) -Για την αγορά. ο Νικος και η Μαρία είναι στο φροντιστήριο Αγγλικών. πηγαίνω στην αγορά. Α. Για πού. “ -Γεια σου Γιώργο (ενν. επειδή ενοούνται εύκολα. επιθετικούς. Π. Τα όμορφα. Π.χ. Ο Γιώργος. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 6 Μάθημα 3ο Η πρόταση (γενικά) Διαχωρισμός των προτάσεων ως προς τη δομή τους 1. τίμιος και καλόκαρδος.χ. Ο κυρ-Βαγγέλης είναι εργατικός. (ενν.χ. δηλαδή. επιρρηματικούς κ. 2.χ. για πού πηγαίνεις. Οι υπογραμμισμένες λέξεις είναι τα στοιχεία που κάνουν τις προτάσεις επαυξημένες.α. (ενν. Τα καφενεία (Υποκείμενο ) μοσχοβολούσαν. Προτάσεις σύνθετες και ελλειπτικές Σύνθετες λέγονται οι προτάσεις που έχουν περισσότερα από ένα υποκείμενα ή κατηγορούμενα. Ελλειπτικές λέγονται οι προτάσεις από τις οποίες λείπουν ένας ή περισσότεροι όροι. σύνθετες και ελλειπτικές. το Υποκείμενο και το Κατηγόρημα ή Ρήμα και Αντικείμενο. Τα παραδοσιακά καφενεία ήταν ανοιχτά όλη τη μέρα. Οι υπογραμμισμένοι όροι των προτάσεων καθιστούν αυτές σύνθετες. πέτρινα καφενεία του χωριού μοσχοβολούσαν. Απλές λέγονται οι προτάσεις που έχουν μόνο τους κύριους όρους. εμπρόθετους. (Κατηγόρημα) Τα καφενεία (Υποκείμενο) ήταν ανοιχτά (Κατηγόρημα) Το χωριό (Υποκείμενο) είχε καφενεία (Κατηγόρημα) Επαυξημένες λέγονται οι προτάσεις που εκτός από τους κύριους όρους έχουν και άλλους δευτερεύοντες προσδιορισμούς.)” . σου εύχομαι να έχεις την υγεία σου).ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Π.Προτάσεις απλές και επαυξημένες Οι προτάσεις ανάλογα με τη δομή τους χωρίζονται σε απλές και επαυξημένες.

..ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ..... Α... ΓΕΝΙΚΟΣ ΠΊΝΑΚΑΣ ΕΙΔΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ Ως προς το περιεχόμενο Ως προς την ποιότητα Ως προς τη σχέση τους μς άλλες Ως προς τους όρους της Κρίσεως Επιθυμίας Επιφωνηματική Ερωτηματική Καταφατική αρνητική Κύρια ή ανεξάρτητη Δευτερεύουσα ή εξαρτημένη Απλή Σύνθετη Επαυξημένη Ελλειπτική . .. . ....... ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 7 Άσκηση: Να γράψεις από δύο προτάσεις της κάθε κατηγορίας.....

ανακηρύσσομαι. πεθαίνω. Π. λέγεται κατηγορούμενο. Κοντά στη Λάρισα είναι ο Αμπελώνας. Όταν το υποκείμενο είναι πρώτου ή δευτέρου προσώπου η ανίστοιχη προσωπική αντωνυμία παραλείπεται γιατί εννοείται από την κατάληξη του ρήματος. Οι νέοι διασκεδάζουν.) . δείχνομαι. Το ρήμα που μεσολαβεί μεταξύ υποκειμένου και κατηγορουμένου λέγεται συνδετικό ρήμα. επίθετο. στέκομαι. κ. είναι σημαίνει υπάρχει. βρίσκομαι. Τρέχεις πολύ γρήγορα (ενν. κάνει αυτό που δηλώνει το ρήμα) και μπορεί να είναι ένα ουσιαστικό. Ο Βρασίδας θεωρείται εργατικός. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 8 Μάθημα 4ο Υποκείμενο. μια αντωνυμία.χ. Σημείωση: Το ρήμα είμαι. Να είναι μόνο ένας ρηματικός τύπος (κατηγορηματικό ρήμα). η 2. φαίνομαι. Αλλά ακόμα και μια πρόταση μπορεί να γίνει υποκείμενο.χ. Π. (π.. κουρασμένη). Τα κυριότερα συνδετικά ρήματα είναι τα εξής: είμαι. π.χ.χ. αλλά και άλλα που έχουν συγγενική σημασία δεν είναι πάντα συνδετικά. Να αποτελείται από έναν τύπο του ρήματος είμαι ή άλλου συγγενικού ρήματος και από ένα ουσιαστικό. κληρώνομαι. απομένω. Π.χ. μαθήτρια. αποδεικνύομαι. θεωρείται. κατηγόρημα Υποκείμενο είναι ο όρος της πρότασης που απαντάει στην ερώτηση ποιος. Π. βρίσκεται. Η Νίκη είναι μαθήτρια.χ. Κατηγόρημα μιας πρότασης μπορεί 1.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. κ.α. εκλέγομαι. Π.). γεννιέμαι. παρουσιάζομαι.χ. λέγομαι. εργατικός.α.χ. είναι. Το όνομα αυτό που με τη μεσολάβηση του ρήματος είμαι δηλώνει μια ιδιότητα του υποκειμένου. λογαριάζομαι. Ο δάσκαλος είναι στην τάξη. εσύ). αλλά χρησιμοποιούνται απλώς ως καταηγορημάτικα ρήματα. ζω. π. ονομάζομαι. Το υποκείμενο βρίσκεται πάντα σε Ονομαστική πτώση. φαίνομαι.χ. γίνομαι. π. (ενν. (π. μοιάζω. Εκείνος ήταν ένας παλιός μου φίλος.. ένα ουσιαστικοποιημένο επίθετο. μετοχή ή αντωνυμία. Ο καθηγητής μιλάει. μένω. Η Μαρία είναι κουρασμένη. αναγνωρίζομαι. Α. Απαγορεύεται να καπνίζετε.χ. Ο ήλιος λάμπει. (Εδώ το ρ.

κ. Η πόρτα της αυλής είναι από σίδερο (εμπρ. αντωνυμίες. την κτήση.. Όμως.. Το τετράδιο είναι της Μαρίας. Ο Βασίλης είναι δάσκαλος (ουσιαστικό). εμπρόθετοι προσδιορισμοί. μπορεί να εκφέρεται με γενική πτώση και τότε ονομάζεται γενική κατηγορηματική που μπορεί να φανερώνει την ιδιότητα... Ο φίλος μου φαίνεται λυπημένος (μετοχή).χ.. όταν αυτές εκλαμβάνονται ως ουσιαστικά ή επίθετα. όταν το κατηγορούμενο είναι ουσιαστικό. . αλλά και ολόκληρες προτάσεις... .α. με άρθρο ή χωρίς άρθρο. . Π. αλλά και μετοχές. Αυτό γίνεται οτιδήποτε (αντωνυμία).ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ... Τα δέματα είναι των δύο κιλών.. Ο Μιχάλης είναι να τον κλαις (πρόταση). Η γιορτή ήταν διασκεδαστική (επίθετο).. Α. Τα τετράδια είναι των σαράντα λεπτών. Η πτώση του κατηγορουμένου: Κανονικά το κατηγορούμενο μπαίνει στην ίδια πτώση με το υποκείμενο.. τα ουσιαστικά. Το φαγητό είναι της ώρας..χ.. Π. Μάθημα 5ο Κατηγορούμενο Ως κατηγορούμενα χρησιμοποιούνται τα επίθετα. προσδιορισμός).. την αξία. το μέτρο.. δηλαδή την ονομαστική. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 9 Άσκηση: Να φράψεις 3 προτάσεις με συνδετικά ρήματα.. .

Μορείς να γράψεις τι φανερώνουν οι γενικές κατηγορηματικές στα προηγούμενα παραδείγματα.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. . που φανερώνουν κίνηση σχηματίζεται κατηγορούμενο που συνδέεται με το υποκείμενο.. αλλά μπορεί στη θέση του αυτή να μπει χωρίς να αλλάξει το νόημα. το αντίστοιχο παράγωγο επίρρημα.. . κτήσης.. Το κατηγορούμενο αυτό εκφράζει επιρρηματική σχέση και λέγεται επιρρηματικό. όχι συνδετικά. .. Μάθημα 6ο 'Αλλες περιπτώσεις κατηγορουμένων 1. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 10 Άσκηση 1. Αυτό εκφέρεται με ονομαστική πτώση. . μέτρου.... Γράψε από ένα παράδειγμα προτάσεων με γενική κατηγορηματική (ιδιότητας... . Επιρρηματικό κατηγορούμενο: μερικές φορές όταν στην πρόταση υπάρχουν ρήματα... της Μαρίας των δύο κιλών της ώρας των σαράντα λεπτών Άσκηση 2. Α... αξίας).

2. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 11 Π.χ. γιατί το υποκείμενο παίρνει πρόωρα την ιδιότητα του κατηγορουμένου. Ο λίβας ορμούσε καυτός. Άσκηση: Κύκλωσε τα υποκείμενα των προτάσεων που ακολουθούν και υπογράμμισε τα επιρρηματικά κατηγορούμενα με μπλε μολύβι και τα προληπτικά με κόκκινο: Ο Κώστας τους υποδέχονταν όρθιος.χ. . Το δάκρυ έτρεχε βροχή. Μελίσσι έτρεχε ο κόσμος προς τη συγκέντρωση. τότε το κατηγορούμενο λέγεται προληπτικό.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Η σημαία κυματίζει περήφανη (περήφανα). Ο Γιάννης σπουδάζει χημικός. Ο καλόγερος προσυχήθηκε γονατιστός. Α. Το σπίτι χτίζεται ψηλό. Η αδελφή μου σπουδάζει δασκάλα. Π. Το παγώνει περπατά καμαρωτό (καμαρωτα). Προληπτικό κατηγορούμενο: όταν τα συνδετικά ρήματα φανερώνουν σκοπό η εξέλιξη.

. μια περίοδο μια ημιπερίοδο ή απλά ένα σύνολο λέξεων.χ. . Ημιπερίοδος ονομάζεται το τμήμα μιας περιόδου που μπορεί να αποτελείται από μία ή και περισσότερες προτάσεις οι οποίες έχουν νοηματική αυτοτέλεια. Άσκηση: Γράψε δύο περιόδους που η κάθε μια τους να έχει από μια κύρια και μια δευτερεύουσα πρόταση. Διάβαζα ένα βιβλίο και πρίμενα τη Μαρία να έλθει.. όταν ξαφνικά χτύπησε το τηλέφωνο.. Στο γραπτό λόγο η ημιπερίοδος βρίσκεται είτε ανάμεσα σε τελεία και άνω τελεία είτε ανάμεσα σε δύο άνω τελείες. . .. Φράση είναι ένας όρος γενικού περιεχομένου και μπορεί να σημαίνει μια πρόταση.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ.. που αποτελείται από μία ή περισσότερες προτάσεις και καταλήγει σε τελεία ή βρίσκεται ανάμεσα σε δυο τελείες.φράση Περίοδος είναι ένας λόγος ολοκληρωμένος. Α. Π. αλλά δεν αποδίδουν ολοκληρωμένο νόημα... ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 12 Μάθημα 7ο Περίοδος και ημιπερίοδος ...

όταν περιλαμβάνει ρήμα. Το σούβλισμα του αρνιού. Φρ.χ.) Η προσγείωση του αεροπλάνου → Το αεροπλάνο θα προσγειωθεί. Π. Το αεροπλάνο θα καθυστερήσει μια ώρα.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 13 Μάθημα 8ο Ονοματικές και ρηματικές φράσεις Ονοματική λέγεται μια φράση.) → Καθυστέρηση μιας ώρας (Ον. Ρηματική λέγεται μια φράση. Ο πολιτικός μιλάει. Π. Άσκηση:μετέτρεψε τις ονοματικές φράσεις σε ρηματικές και το αντίστροφο. Η Βασιλική τραγουδάει Ζύμωμα του ψωμιού. Α.Φρ. Σε πολλές περιπτώσεις μπορούμε να μετατρέψουμε μια ονοματική φράση σε ρηματική και το αντίστροφο. Άναμμα της φωτιάς.χ. Ονοματικές φράσεις . Το αηδόνι κελαηδάει. κάνοντας κάποιο ουσιαστικό ρήμα και στην άλλη περίπτωση το ρήμα ουσιαστικό. Ρηματικές φράσεις Λύνω τις ασκήσεις. Π. Θα καθυστερήσει μια ώρα (Ρ. Ράψιμο του φορέματος. Η προσγείωση του αεροπλάνου. όταν οι λέξεις που την αποτελούν είναι ονόματα (ουσιαστικά).χ.

Παρατακτική σύνδεση:. κ. Π.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ..χ.. .. Χόρευαν. Ο Γιώργος πίστευε ότι υπάρχουν εξωγήινοι. Π.χ. Γ’ Συνδέονται με υποτακτικούς συνδέσμους (ότι. πηδούσαν.χ.. Μ’ αυτό τον τρόπο παρατάσσονται ομοειδείς προτάσεις. Β’ Όταν συνδέονται με συνδέσμους παρατακτικούς (συνήθως το και). ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 14 Μάθημα 9ο Η σύνδεση των προτάσεων Οι προτάσεις συνδέονται συνήθως μ’ αυτές τις μορφές: α) κύριες+ κύριες β) κύριες+ δευτερεύουσες (επαυξημένες) Τρεις είναι οι τρόποι με τους οποίους οι συνδεδεμένες προτάσεις παρουσιάζονται στο λόγο: Α’ Μπαίνουν η μία δίπλα στην άλλη χωρίς σύνδεσμο...) Η σύνδεση αυτή λέγεται υποτακτική σύνδεση γιατί μ’ αυτή υποτάσσουμε τη δευτερεύουσα πρόταση σε μια άλλη (κύρια ή δευτερεύουσα) πρόταση. τάραζαν με τις φωνές τους τον κόσμο. Π. Μ’ αυτόν τον τρόπο βάζουμε δίπλα δίπλα ομοειδείς προτάσεις. Άσκηση: Γράψε σύνολα προτάσεων που να καλύπτουν και τις ρεις κατηγορίες: Ασύνδετο σχήμα:. όταν.. Υποτακτική σύνδεση:... Η σύνδεση αυτή λέγεται παρατακτική σύνδεση. Α..α. Αυτός ο τρόπος λέγεται ασύνδετο σχήμα. γιατί. Φύγε και περίμενε με.

Όταν έφτασαν . τι παθαίνει ή σε ποια κατάσταση βρίσκεται το υποκείμενο. Οιδιαθέσεις του ρήματος είναι τέσσερις: α΄ Ρήματα ενεργητικής διάθεσης: Είναι εκείνα τα ρήματα που δείχνουν πως το υποκείμενο απλά ενεργεί.χ.χ. Π. Π.Ο διαθέσεις των ρημάτων Διάθεση του ρήματος λέγεται η ιδιότητά του που δείχνει κάθε φορά τι κάνει. Ο ξυλοκόπος έσκισε τα ξύλα. Η γάτα κοιμάται.χ. β΄ Ρήματα μέσης διάθεσης: Είναι εκείνα τα ρήματα που δείχνουν πως το υποκείμενο ενεργεί και η ενέργεια πηγαίνει στο ίδιο.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Βλέποντας το τελευταίο παράδειγμα καταλαβαίνουμε πως δεν πρέπει να συγχέουμε την ενεργητική διάθεση με την ενεργητική φωνή. Η Γεωργία χτενίζεται. γ΄ Ρήματα παθητικής διάθεσης: είναι αυτά που φανερώνουν πως το υποκείμενο παθαίνει κάτι ή δέχεται μια ενέγεια από κάποιο άλλο πρόσωπο ή πράγμα (το οποίο το ονομάζουμε ποιητικό αίτιο). Είχαν καεί από τον ανυπόφορο ήλιο κι έψαχναν για έναν σκιερό τόπο. Με τον ερχομό της νύχτας όλοι μας πεινάσαμε. Εργάζεται κάθε δέκα μέρες τη νύχτα. ούτε παθαίνει κάτι.χ. Αντίθετα τα ενεργητικά ρήματα που δε δέχονται αντικείμενο λέγονται αμετάβατα. Άσκηση: Βρες τα ρήματα του κειμένου και κατάταξέ τα στις κατηγορίες που ακολουθούν: Οι ταξιδιώτες της ερήμου αρχισαν να διψούν. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 15 Κεφάλαιο 2ο Οι όροι των προτάσεων Μάθημα 10ο Το ρήμα . αλλά βρίσκεται σε μια κατάσταση. Π. Ο Κώστας κουρεύεται από τον κουρέα. δ΄ Ρήματα ουδέτερης διάθεσης: Είναι αυτά που φανερώνουν πως το υποκείμενο ούτε ενεργεί. Ο πάγος έλιωσε από τον ήλιο. Ο Βασίλης ντύνεται. Π. Πολλά από τα ρήματα ενεργητικής διάθεσης παίρνουν αντικείμενο και αυτά λέγονται μεταβατικά. Α. Η Νίκη ντύνει την κούκλα της.

Ο δάσκαλος διαβάζει ένα βιβλίο. Έκοψε το λουλούδι. Ο λοχαγός ξεζώστηκε και μας έκανε νόημα να τον ακολουθήσουμε... Α΄ το αντικείμενο των μονόπτωτων ρημάτων Παραδείγματα:Ο Νίκος χαϊδεύει τη γάτα. ...... .. Α... Δε με μέλει.. .... Με νοιάζει η υγεία μου. Το ρήμα συμφέρει έχει συχνά αντικείμενο με εμπρόθετο προσδιορισμό.. Μάθημα 11ο Ρήματα μονόπτωτα και δίπτωτα. Β΄ Σύστοιχο ή εσωτερικό αντικείμενο. Παραδείγματα: Αυτός ζει καλά τη ζωή του. Κοιμήθηκε τον ύπνο του δικαίου.. Όπως βλέπουμε τα περισσότερα μονόπτωτα ρήματα συντάσσονται με αντικείμενο στην Αιτιατική.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ... Μονόπτωτα λέγονται τα ρήματα που έχουν ένα αντικείμενο ενώ δίπτωτα αυτά που έχουν δύο αντικείμενα (συνήθως σε διαφορετικές πτώσεις: Γενική και Αιτιατική). Η συμφωνία αυτή συμφέρει σε σένα. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 16 στα ριζά του βουνού βρήκαν μια σπηλιά.... .χ. Π. Ενεργητικά Παθητικά Μέσα Ουδέτερα .

1. : Η δασκάλα έδωσε της Γεωργίας ένα αυτοκόλλητο. Αντικείμενα σε αιτιατική και γενική. και το άλλο ονομάζεται έμμεσο αντικείμενο. Παραδείγματα: Κάνεις κακό του εαυτού σου. στη Γεωργία. Μίλησα σ’ αυτόν. Ο καθηγητής εξετάζει τη Μαρία μαθηματικά. Αν το αντικείμενο έχει την ίδια ή συγγενική ρίζα με το ρήμα της ίδιας πρότασης. στον πατέρα του. Του μίλησα. Έτσι έχουμε: Ο Βασίλης μοιάζει. τότε λέγεται εσωτερικό ή σύστοιχο αντικείμενο. Λίγα ρήματα συντάσσονται με γενική. Μάλιστα πολλές φορές αντί για γενική πτώση γράφονται στην Αιτιατική μαζί με πρόθεση (σε). . το ένα λέγεται άμεσο αντικείμενο.χ. Α. Μου ξέφυγε η μπάλα. στα μαθηματικά. Το έμμεσο αντικείμενο μπορεί να αντικατασταθεί από εμπρόθετο προσδιορισμό.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 17 Παίξαμε πολλά παιχνίδια. Ο πατέρας διαβάζει της κόρης του ένα βιβλίο Από τα δύο αντικείμενα των δίπτωτων ρημάτων. γιατί σ’ αυτό πηγαίνει έμμεσα η ενέργεια του υποκειμένου. Π. Μάθημα 12ο Το αντικείμενο των δίπτωτων ρημάτων Άμεσο και έμμεσο αντικείμενο Παραδείγ. Γ΄ To αντικείμενο σε γενική πτώση Παραδείγματα: Ο Βασίλης μοιάζει του πατέρα του. γιατί σ΄ αυτό πηγαίνει άμεσα η ενέργεια του υποκειμένου. στην κόρη.

Αν συμβεί και τα δυο αντικείμενα να δηλώνουν πράγματα τότε έμμεσο είναι εκείνο που μπορεί να αντικατασταθεί με εμπρόθετο.. Ο μάγειρας κέρασε όλους ένα κομμάτι γλυκό. θεωρώ.. Α. .” ρήματα αμετάβατα ρήματα μεταβατικά ρήματα μονόπτωτα . Όταν μεσημέριασε... ενώ στην πραγματικότητα συντάσσονται με μία που είναι αντικείμενο. .. ρήματα . .. Στο ραδιόφωνο ακούγαμε ειδήσεις απ' την πατρίδα. ονομάζω.α.. φαίνονται ότι συντάσσονται με δύο αιτιατικές.. Παραδείγματα: Θα ορίσουμε το Βαγγέλη επιμελητή. 3.Αντικείμενα στην αιτιατική και τα δύο.. Άσκηση: Βρες και υπογράμμισε τα ρήματα και κύκλωσε τα αντικείμενα τους στο παρακάτω κείμενο. καθίμασε γύρω από ένα μεγάλο τραπέζι και φάγαμε με πολύ όρεξη το φαγητό μας.Με ένα αντικείμενο σε αιτιατική και μια άλλη αιτιατική κατηγορούμενο του αντικειμένου. Παρουσίασαν το Γιώργο ως πολιτικό. θέλω. Πολλά ρήματα. Παραδείγματα: Με ρώτησε κάτι. Έπειτα συμπλήρωσε τον πίνακα: “Ταξιδεύαμε με καλό καιρό. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις άμεσο είναι το αντικείμενο σε πτώση Αιτιατική.. . Η τάξη έχει εκλέξει το Δημήτρη πρόεδρο. Το πλοίο αφού έκανε κύκλους γύρω από τη νησίδα απομακρύνθηκε γρήγορα. κ.. ..... άμεσα αντικ... Ο γυμναστής διδάσκει το Νίκο πολεμικές τέχνες. όπως τα : αποκαλώ. έμμεσα αντικ.. διορίζω. Εδώ συνήθως η αιτιατική που αφορά πρόσωπο είναι το έμμεσο αντικείμενο. αντικείμενα σε μονοπτ.. Ο καπετάνιος μας μοίρασε χάρτες του αρχιπελάγους. 2. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 18 Του ζήτησα βοήθεια... Η άλλη αιτιατική είναι κατηγορούμενο του αντικειμένου..ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ... Ενώ το έμμεσο είναι σε γενική πτώση.

μαυρίζω (απ’ τον ήλιο). Αυτά που τελειώνουν σε –μαι και σημαίνουν ότι κάτι παθαίνει το υποκείμενο από κάποιον (καταστρέφομαι.α) 2. που σημαίνουν ότι κάτι παθαίνει το υποκείμενο από κάποιον.χ. Π.. ξεριζώνομαι. κ. Μάθημα 13ο Παθητικά ρήματα Ενεργητική και παθητική σύνταξη. . Α Ποια ρήματα λέγονται παθητικά Παθητικά λέγονται τα ρήματα που είναι παθητικής διάθεσης και όχι φωνής. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 19 σύστοιχα αντικείμενα . λιώνω. Μερικά ρήματα σε-ω... Α.. κ.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. παθαίνω. Έτσι παθητικά (παθητικής διάθεσης) είναι τα ρήματα: 1. προδίνομαι.α.

χ. Τινάχτηκα από τη θέση μου. Π. λέγεται ποιητικό αίτιο. βρίσκω βοήθεια (από κάποιον). Η σκληρή δουλεία με εξάντλησε Παθητική σύνταξη . Πολλές φορές μπορούμε να εκφράσουμε το ίδιο νόημα με ενεργητική και με παθητική σύνταξη. Η μάχη του Μαραθώνα κερδήθηκε απ' τους Έλληνες. Κάποιες ρηματικές φράσεις: έχω παρηγοριά (απ’ το εγγόνι). Το γραπτό διορθώθηκε από τη δασκάλα. Ο κορμός κόβεται από τον ξυλοκόπο.χ. γίνομαι αισθητός. Ενεργητική σύνταξη: Όλοι σέβονται αυτόν.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Β Ενεργητική και παθητική σύνταξη-ποιητικό αίτιο Παραδείγματα: Ο ήλιος θερμαίνει τη γη. Ο εμπρόθετος προσδιορισμός (από τον ήλιο. κόβεται). Π. Παθητική σύνταξη έχουμε όταν διατυπώνουμε ένα νόημα με ρήμα παθητικής διάθεσης (θερμαίνεται. Άσκηση: Μετατροπή ενεργητικής σύνταξης σε παθητική κι αντίστροφα (κυκλώνω το ποιητικό αίτιο): Ενεργητική σύνταξη Η Μαρία γράφει γράμμα. Παθητική σύνταξη: Σεβαστός σε όλους. Ο ξυλοκόπος κόβει τον κορμό. Προσοχή! Το από+αιτιατική δεν είναι πάντα ποιητικό αίτιο. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 20 3. Η γη θερμαίνεται από τον ήλιο. Α. Η γιαγιά πλέκει μία μπλούζα. από τον ξυλοκόπο) που συνήθως αποτελείται από την πρόθεση από + αιτιατική του ουσιαστικού. Πολλές φορές η παθητική σύνταξη γράφεται με ρηματικά επίθετα σε -τος και το ποιητικό αίτιο με την πρόθεση σε. γίνομαι δεκτός (από κάποιον).

ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 21 Μάθημα 14ο Απρόσωπα ρήματα Παραδείγματα:Πρέπει να ακούς τους γονεις σου.α.κ. Πρέπει να σου μιλήσοω. Ξημέρωσε ο Θεός μια νέα μέρα. Π.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. και μόνο. Να ακούς τους γονείς σου. να ασχοληθώ ξανά με το ποδόσφαιρο. Α. Δεν ταιριάζει να κάνουμε τέτοια πράγματα. Υποκείμενο των απρόσωπων ρημάτων είναι συνήθως μια ολόκληρη δευτερεύουσα πρόταση. (π. Το φεγγάρι σήμερα φαίνεται ολόλαμπρο. Στη συνέχεια να βρεις τα υποκείμενά τους: “Το κόκκινο πουκάμισο ταιριάζει με αυτή τη φούστα. Δεν πρόκειται να ασχοληθώ ξανά με ποδόσφαιρο. πως δε θα ‘ρθει.” .) Κάποιες φορές τα απρόσωπα ρήματα τα χρησιμοποιούμε σαν προσωπικά.χ.χ. Φαίνεται πως δεν θα ‘ρθει ξανά. Απρόσωπα λέγονται τα ρήματα που δεν έχουν υποκείμενο πρόσωπο ή πράγμα και συνηθίζονται στο γ' ενικό πρόσωπο. Άσκηση: Βρες και υπογράμμισε τα απρόσωπα. Μου φαίνεται πως δεν μ' ακούς ποτέ σου. ρήματα.

Άσκηση: Να υπογραμμίσεις τα ρήματα και να τα βάλεις στη στήλη που πρέπει: “Η Μαρία χτενίζεται πάντα στο κουρείο.α και β΄ πολλά από αυτά που τελειώνουν σε -ω ανάλογα με τη χρήση τουσ στο λόγο. Χτίζω επιτέλους το σπίτι μου.χ. Ο Πάνος ντύνεται.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Ο φίλος μου κουρεύεται στο κουρείο (ενν. Π.” Μέσα αυτοπαθή Μέσα πλάγια Μέσα αλληλοπαθή Ενεργητικά . κ. χ. εφοδιάζομαι.χ. (ράβω = ενεργητικό). η οποία πηγαίνει από το ένα στο άλλο.) και β΄ Στά μέσα πλάγια. Π. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 22 Μάθημα 15ο Τα μέσα ρήματα Τα μέσα ρήματα ανάλογα με τη σημασία τους χωρίζονται σε τρεις ομάδες: α΄ Στα μέσα αυτοπαθή. που φανερώνουν την όμοια ενέργεια δύο ή περισσότερων υποκειμένων. Ράβω τις κάλτσες μου. Οι Μακρυκωσταίοι κι οι Κοντογιώργηδες μισούνται θανάσιμα. που φανερώνουν ότι το υποκείμενο ενεργεί για τον εαυτό του έμμεσα. προμηθεύομαι. Π. Ότι ο φίλος μου βάζει τον κουρέα να τον κουρέψει). Α. (ενν. Τα αδέλφια αγαπιούνται. δανείζομαι. Π. που φανερώνουν ότι η ενέργεια του υποκειμένου πηγαίνει άμεσα στο ίδιο. (ράβω = μέσο. Ο Νίκος κτίζει έναν τοίχο. ο ίδιος ο Πάνος ντύνει τον εαυτό του. Μέσα ρήματα είναι: α΄ από αυτά που τελειώνουν σε -μαι: ντύνομαι. γ΄ Στα μέσα αλληλοπαθή. δηλαδή με τη βοήθεια ενός άλλου.χ Ράβω το κουστούμι μου στο ράφτη. Η Νίκη πλένεται κάθε πρωί.

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. εξακολουθητικός και συντελεσμένος μέλλοντας. Κατά τον τρόπο ενέργειας σε: α΄εξακολουθητικούς: ενεστώτας. Εδώ η πράξη παρουσιάζεται σαν να έχει ήδη συντελεστεί πριν γίνει κάτι άλλο. 2. αόριστος και υπερσυντέλικος και μελλοντικούς: στιγμιαίος. παρελθοντικούς: παρατατικός. υπερσυντέλικος. Κατά τη χρονική βαθμίδα χωρίζονται σε: παροντικούς: ενεστώτας και παρακείμενος. δηλαδή σα να έγινε σε μια στιγμή. Τη χρονική βαθμίδα και το τρόπο ενέργειας. εξακολουθητικός μέλλοντας. β΄ συνοπτικούς: αόριστος και στιγμιαίος μέλλοντας. παρατατικός. γ΄συντελεσμένους: παρακείμενος. Α. Εδώ η πράξη που περιγράφει το ρήμα παρουσιάζεται συνοπτικά. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 23 Μάθημα 16ο Οι χρόνοι του ρήματος Οι χρόνοι του ρήματος χωρίζονται κατά δύο τρόπους. Ο τρόπος και ο χρόνος του ρήματος παρουσιάζεται με τους τρόπους που προαναφέραμε μόνο στην οριστική έγκλιση. συντελεσμένος μέλλοντας. Εδώ η πράξη που περιγράφει το ρήμα παρουσιάζεται σαν κάτι που εξακολουθεί συνεχώς. 1. Μάθημα 17ο Οι παροντικοί χρόνοι Α΄ Ο ενεστώτας Ο ενεστώτας μπορεί να φανερώνει αυτό που γίνεται στο παρόν και βρίσκεται στην εξέλιξή του. Παρουσιάζεται δηλαδή ως .

εξακολουθούν να είναι παγωμένα. Αύριο φέυγω. Μην τον πιστεύεις. βούληση (π.). Π. γ΄αντί για παρατατικό. γ΄ως γνωμικό ή κάτι με γενικό κύρος.χ.α. εξακολουθεί όμως να υπάρχει αποτελειωμένο ή αλλιώς συντελεσμένο στο παρόν.χ.) Σημείωση: Η οριστική του ενεστώτα μπορεί ακόμη να φανερώνει έναρξη (π. (αντί: έχω σταθεί και εξακολουθώ να είμαι όρθιος.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ.χ. ότι τα νερά πάγωσαν και τώρα. κάνω πως κοιτάζω αντίπερα για να μην τον μιλήσω. αυτή η εξακολούθηση του ενεστώτα μπορεί να παρουσιάζεται: α΄με συνέχεια και χωρίς διακοπή. Η θάλασσα ποτέ δεν ησυχάζει. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 24 εξακολουθητικός χρόνος. που γράφονται αυτές οι γραμμές ή κάποιος το λέει προφορικά. Θα πάμε εκδρομή.χ. δίνοντας παραστατικότητα στην αφήγηση. Τότε ονομάζεται γνωμικός ενεστώτας. β΄με επανάληψη ή με διακοπές. Π. Π. δ΄αντί για παρακείμενο.) ή απόπειρα (π. Όταν τον συνάντησα. Στέκομαι και κοιτάζω αμίλητος. Π. χ.χ.χ. Συμπέρασμα: Ο παρακείμενος ανήκει στους παροντικούς χρόνους και είναι συντελεσμένος χρόνος.) Β΄ Ο παρακείμενος Ο παρακείμενος φανερώνει ότι αυτό που σημαίνει το ρήμα έχει γίνει μεν στο παρελθόν. Ο ενεστώτας χρησιμοποιείται ακόμη α΄αντί για μέλλοντα και δηλώνει κάτι που θα γίνει οπωσδήποτε. Π.χ. Π.χ. Π. Το νερό από τη βρύση έχει παγώσει. Στα σκοτεινά την έλουζε. Ένας κούκος δε φέρνει την άνοιξη. . έρχεσαι κι εσύ. σε κοροιδεύει.) β΄αντί για αόριστο και δίνει μια ζωντάνια στην αφήγηση. στ΄άφεγγα τη χτενίζει. (αντί:Αύριο θα φύγω. Τότε λέγεται ιστορικός ή δραματικός ενεστώτας. Έλα περνάει η ώρα.χ. Τα αποδημητικά πουλιά έρχονται την άνοιξη. για να δηλώσει ότι το αποτέλεσμα της ενέργειας του ρήματος εξακολουθεί να υπάρχει. παροιμία κ.χ. (ενν. στο παρόν δηλαδή. Α. Π.

Έτσι ο παρατατικός μπορεί να φανερώνει έναρξη (π. Νύχτωνε όταν πια φτάσαμε κατάκοποι στο σπίτι. είναι δηλαδή εξακολουθητικός χρόνος. αδιάφορο αν κράτησε πολύ (π.) γι' αυτό και ανήκει στους συνοπτικούς χρόνους. Αντί για ενεστώτα: τότε φανερώνει κάτι που συνήθως συμβαίνει και ονομάζεται γνωμικός αόριστος και παρατηρείται κυρίως σε γνωμικά και παροιμίες. Α. Ο αόριστος χρησιμοποιείται ακόμα 1. Χτυπούσα τόση ώρα. Γ΄ Ο υπερσυντέλικος.00 για τη δουλειά του.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ.χ. Όλη μου τη ζωή την έζησα στην Ελλάδα.) ή απόπειρα (π.).χ.χ. Κάθε πρωί ξυπνούσε στις 6. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 25 Μάθημα 18ο Οι παρελθοντικοί χρόνοι Α΄ Ο παρατατικός Ο παρατατικός φανερώνει πως εκείνο που δηλώνει το ρήμα γινόταν στο παρελθόν εξακολουθητικά. Π.χ.χ.) ή λίγο (π.χ.χ. .χ.) ή με επανάληψη και με διακοπές (π. Η εξακολούθηση αυτή μπορεί να παρουσιάζεται με συνέχεια.χ. Η αλεπού κούνησε απότομα την ουρά της κι εξαφανίστηκε στο μισοσκόταδο. Σημείωση: Ό.τι είναι ο ενεστώτας για το παρόν είναι ο παρατατικός για το παρελθόν. Όλο το βράδυ ονειρευόμουν πως ταξίδευα. 2. Σαν ποιο χωράφι σπάρθηκε και δε θα το θερίσουν.) Β΄ Ο αόριστος Ο αόριστος φανερώνει πως αυτό που σημαίνει το ρήμα έγινε στο παρελθόν και παρουσιάζεται συνοπτικά σαν σε μια στιγμή. Π.). δηλαδή χωρίς διακοπή (π. Γιατί δε μου άνοιγες. βούληση (π. Σαραντα πέντε μάστοροι κι εξήντα μαθητάδες γεφύρι εθεμέλιωναν στης Άρτας το ποτάμι. Προχώρα εσύ κι εγώ έφτασα. Αντί για μέλλοντα: τότε φανερώνει κάτι που είναι τόσο βέβαιο ώστε να παρουσιάζεται από τον ομιλητή σαν να έγινε κιόλας.

... γνωμικός αόριστος: . ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 26 Ο υπερσυντέλικος φανερώνει πως εκείνο που δηλώνει το ρήμα ήταν τελειωμένο πριν από μια χρονική στιγμή του παρελθόντος. Π. αόριστος αντί για μέλλοντα: . Ο ήλιος είχε ανατείλει. υπερσυντέλικος: . Άσκηση: Να γράψεις από μια πρόταση με ρήμα σε χρόνο παρελθοντικό που να έχουν τις πιο κάτω σημασίες: παρατατικός που να φανερώνει έναρξη: ... σαν φτάσαμε στην κορφή του βουνού....χ... ..ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ.. αόριστος:. Α..

Β΄ Ο εξακολουθητικός μέλλοντας Ο εξακολουθητικός μέλλοντας φανερώνει κάτι που θα γίνεται στο μέλλον.χ. Θα έχω κεράσει εγώ τον καφέ.). Θα μείνεις εδώ.χ.χ.) Γ΄ Ο συντελεσμένος μέλλοντας Ο συντελεσμένος μέλλοντας φανερώνει πως εκείνο που σημαίνει το ρήμα θα γίνει πριν από μια στιγμή του μέλλοντος είτε δηλώνεται αυτή (π. είτε πολύ (π. Όλη μου την υπόλοιπη ζωή θα δουλέψω σκληρά για να αποληρώσω τα δάνεια των γονέων μου.) . Θα έχω τελειώσει τα μαθηματά μου όταν θα έρθεις.χ. είτε χωρίς διακοπές (π. είτε όχι (π. δε θα το κουνήσεις ρούπι. Α.χ. είτε κρατήσει λίγο (π. είτε με διακοπές (π.).). ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 27 Μάθημα 19ο Οι μελλοντικοί χρόνοι Α΄ Ο στιγμιαίος μέλλοντας Ο στιγμιαίος ή συνοπτικός μέλλοντας φανερώνει πως εκείνο που σημαίνει το ρήμα θα γίνει στο μέλλον και παρουσιάζεται συνοπτικά. Θα έρχομαι κάθε πρωί στις οκτώ και θα φεύγω κάθε απόγευμα στις τέσσερις. Αύριο στις εννιά το πρωί θα συναντήσω το γιατρό μου. Π. Ο Γιώργος υποσχέθηκε στους γονείς του πως πάντα θα διαβάζει τα μαθήματά του.χ.χ.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ.) Μερικές φορές ο στιγμιαίος μέλλοντας φανερώνει και έντονη προσταγή.

Θα ήθελα να σε γνωρίσω καλύτερα. Θα έκανα ότι είναι δυνατό για να πετύχω στις εξετάσεις.χ. 3. Θα σε συμβούλευα να προσέχεις από δω και πέρα περισσότερο τις παρέες σου.χ. ή Δεν μας ακολούθησε γιατί θα κουράστηκε. Η οριστική του ενεστώτα χρησιμοποιείται συχνά αντί για προστακτική.χ. Θα παίζει στην αυλή. Και η οριστική του παρατατικού χρησιμοποιείται μερικές φορές αντί για προστακτική συνοδευόμενη με το μόριο να. γαι λόγους ευγενείας ή λεπτότητας. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 28 Μάθημα 20ο Οι εγκλίσεις και η χρήση τους Α΄ Η οριστική Η οριστική φανερώνει το πραγματικό και το βέβαιο. Π. Π. Π. Αν τύχει και δεν έχω έρθει ακόμη στο ραντεβού μας. Σχηματίζεται με τα επιφωνήματα άμποτε. Διαβάζω την εφημερίδα μου.χ. να πηγαίνεις ή πήγαινε. Μακάρι να σ' είχα γνωρίσει νωρίτερα. Το πιθανό (πιθανολογική οριστική). είθε και οριστική παρελθοντικού χρόνου.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Π. 4. Σηκώνεις σε παρακαλώ το τηλέφωνο. Ευχή (ευχετική οριστική).) 3. Εντάξει. Άλλες φορές η οριστική φανερώνει: 1. Π. 2. Σχηματίζεται με το μόριο θα και την οριστική οποιουδήποτε χρόνου. 2. Η δυνητική οριστική σχηματίζεται με το μόριο θα και την οριστική του παρατατικού ή του υπερσυντέλικου. Φέρνεις ένα νερό σε παρακαλώ. Παράκληση. Αυτή η οριστική ονομάζεται απλή. Α.χ. Π. Π.χ.χ. (σε παρακαλώ δηλ. μακάρι να. (αντί σε συμβουλεύω). . Π. Γιώργο! Να πήγαινες μια στιγμή να αγοράσεις μια εφημερίδα.χ. Άσκηση: Να κατατάξεις τα υπογραμμισμένα ρήματα του κειμένου σε κατηγορίες ανάλογα με τη σημασία της οριστικής: Πίνεις έναν καφέ κι έρχομαι αμέσως. Δε βλέπω το Γιώργο. Η οριστική του παρατατικού μαζί με το μόριο θα χρησιμοποιείται συχνά αντί της οριστικής του ενεστώτα. Μάλλον δε θα μας ακολούθησε. έτσι. Το δυνατό (δυνητική οριστική). Σημείωσεις: 1. Πού είναι ο Γιώργος. με περιμένεις λίγο.

προτού. Ας σταθούμε λίγο για να ξεκουραστούμε. δε μπορώ να σ' ακολουθήσω. Το δυνατό. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 29 Τρέχεις πολύ γρήγορα.χ. άμα. Αν μπορέσω. (ή μπορείς να με δεις) 7. Απορία. πριν. θα περάσω απ' το σπίτι σου σήμερα. σαν.χ.χ. 6. 8.χ. 3.χ. πραγματικό δυνατό παράκληση πιθανό αντί προστακτικής Μάθημα 21ο Οι εγκλίσεις και η χρήση τους (2ο μέρος) Α΄ Η υποτακτική Η υποτακτική μπορεί να φανερώνει: 1. Π. Π. Και να έλθεις και να μην έλθεις το ίδιο μου κάνει. Π. μη(ν). Π. να. πριν να. Η υποτακτική συντάσσεται με τα μόρια να. Το ενδεχόμενο. Τότε έλα να με δεις κι εσύ. Να την πάρω στο τηλέφωνο ή μήπως όχι. Προσταγή ή απαγόρευση. 2. Α. Π. Ας πας στην ευχή του Θεού. Ευχή. ας και τους συνδέσμους: αν.χ. Π. 4. Ας βγω πρώτα απ' το νασοκομείο και τα λέμε. μήπως. Μη σε ξαναδώ μπροστά μου. Β΄ Η προστακτική . για να. 5. όταν. Το πιθανό. 9.χ.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Την προτροπή. Π. Π.χ. που είναι η πιο κύρια χρήση της. Ας έλθεις κι εσύ μαζί μας. Π. Το επιθυμητό. μόλις.χ. Την παραχώρηση.

Ευχή. πείστηκε ο δάσκαλος και τους πήγε εκδρομή.. Πήγαινε. Α. Μη φωνάζετε δυνατά.. Παναγιά μου. Π.χ. Απαγόρευση..χ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 30 Η προσταγή συνήθως είναι η κύρια σημασία της προστακτικής. να σε δω καλύτερα.. Άσκηση: Σχημάτισε προτάσεις με το ρήμα στην προστακτική που να φανερώνουν: α΄ προτροπή:. Π. . παιδί μου.χ. Συγχώρεσέ με. Λέγε. β΄ απαγόρευση:. Έλα κοντά μου. Π.. Π. Όμως. Έντονη ενέργεια.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ.. δ΄ ευχή: . ανάλογα με το πρόσωπο στο οποίο απευθύνεται μπορεί να σημαίνει: Προτροπή.. λέγε.χ. γ΄ παράκληση: . στην ευχή του Θεού. Π. Παράκληση..χ. Ανοίξτε γρήγορα την πόρτα. Π.χ.

χ. Ο εργαζόμενος νέος. (Ενεργ. =κρατώντας. Η κουρασμένη εργάτρια. επιθετική μετοχή. Β΄) αντί για επίθετο και λέγεται επιθετική μετοχή. αντικείμενο ή και προσδιορισμό. Πίναμε απ' το τρεχούμενο νερό. παρακείμενος. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 31 Μάθημα 22ο Η μετοχή α΄ Μετοχή έχουν: 1. προσδ.χ. Τα κόκκινα σταφύλια ήταν αραδιασμένα στον πάγκο. Άσκηση: Να αναγνωρίσεις τη φωνή και το χρόνο των μετοχών των φράσεων. (Παθ..χ. Η μετοχή ονομάστηκε έτσι επειδή μετέχει σε δυο μέρη του λόγου: στο ρήμα και στο επίθετο... αντικ. Πάτησε πρώτος στο κάστρο. . φωνή – Ενεστ..ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. στα χέρια του =εμπρ. . Α. κρατώντας στα χέρια του τη σημαία. Στενοχωρημένος καθώς ήταν δεν κατάλαβε τι του είπα. καθώς και το αν είναι επιρρηματικές ή επιθετικές: “Το πλυμένο πουκάμισο. ... Β΄) Σαν ρήμα έχει διάθεση και χρόνους και μπορεί ακόμα να παίρνει υποκείμενο.. Ο Παρακείμενος στην παθητική φωνή. (ενν) =αυτός. Π. Είμαι πολύ στενοχωρημένος. (μτχ.. φωνή) Πήρε τη φωτογραφία με τρεμάμενα χέρια.Έτσι: α΄) Σαν επίθετο έχει αριθμό και πτώση (εκτός των μετοχών σε -οντας). Π. . Π.. Ήταν πολύ λυπημένος από το χαμό του πατέρα του.) 2. Πλησιάζοντας στο σπίτι. Πέρασε τη ζωή του ταξιδεύοντας. . υποκ. Πήρε το δώρο με τρεμάμενα χέρια.) Η μετοχή χρησιμοποιείται: Α΄) αντί για επίρρημα και τότε λέγεται επιρρηματική μετοχή. .. . Π. Πέρασε τη ζωή του εργαζόμενος σκληρά...χ. =τη σημαία.χ. Ο Ενεστώτας στην ενεργητική φωνή και σπάνια στην παθητική.” πλυμένο: παθητική φωνή. Π.

. επειδή δεν άντεχαν) Αιτιολογική μετοχή. . (δηλ.αρχίσαμε τις προετοιμασίες για το ψήσιμο του αρνιού. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 32 Μάθημα 23ο Οι μετοχές β΄ (συνέχεια) Η ενεργητική μετοχή σε –οντας (ή -ώντας) Η ενεργητική μετοχή σε –οντας ή –ώντας είναι πάντα επιρρηματική. Οι Έλληνες μην αντέχοντας τη σκλαβιά ξεσηκώθηκαν. Άρα η μετοχή είναι απόλυτη.. όταν ξημέρωσε) Εδώ η μετοχή ονομάζεται χρονική... Σαράντα μέρες πολιορκώντας το κάστρο. ενώ το ξημερώνοντας. Π. Ξημερώνοντας Πρωτοχρονιά πήραμε διαταγή να προχωρήσουμε.. αν και το πολιορκούσαν) Εναντιωματική μετοχή.. Σημαίνει κυρίως τρόπο και σπανιότερα χρόνο.. δεν έχει υποκείμενο γιατί βγαίνει από απρόσωπο ρήμα. υπόθεση ή εναντίωση..Έτσι ανάλογα με τη σημασία της αναλύεται σε αντίστοιχη πρόταση. Α. β. γ. (δηλ.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ.τοτε λέγεται απόλυτη.. εμείς.. Ξημερώνοντας η μέρα του Πάσχα. (δηλ.. τίποτα δεν πέτυχαν.) Άσκηση: Να βρεις από τα 5 προηγούμενα παραδείγματα των προτάσεων (α΄-ε΄) ποιες μετοχές είναι συνημμένες και ποιες απόλυτες..... α΄ τρέχοντας – συνημμένη β΄ ξημερώνοντας . Έφτασε τρέχοντας. γ΄ αντέχοντας .(δηλ.. (δηλ.. αιτία. Όταν όμως έχει δικό της υποκείμενο.χ. αν άφηνε) Υποθετική μετοχή. με τρέξιμο) Εδώ ονομάζεται τροπική μετοχή. (Εδώ στο ρήμα πήραμε εννοείται το υποκ. πράγμα που συμβαίνει τις πιο πολλές φορές. ε. Παραδείγματα για κάθε περίπτωση: α. Αφήνοντας το όπλο στη σκηνή δε θα μπορούσε να αντιδράσει. δ.. Όταν η μετοχή έχει το ίδιο υποκείμενο με το ρήμα λέγεται συνημμένη.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις οι μετοχές λέγονται επιθετικές (εκτός από το παράδειγμα 4. παρά μόνο αν θα 'μασταν κι εμείς το άλλο πρωί χαμένοι. Α. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 33 δ΄ αφήνοντας . Ακουμπώ – ακουμπισμένος.. Οι μετοχές αυτές συνήθως παρουσιάζουν κάποια φυσική ή ψυχική κατάσταση του υποκειμένου τους. Κατηγορούμενο: Ο κυρ-Νίκος ήταν μεθυσμένος. Π. θυμώνω . Επιθετικός προσδιορισμός. Άσκηση: Να βρεις και να αναγνωρίσεις συντακτικά τις μετοχές του κειμένου: Η θάλασσα ήταν ανταριασμένη. Μπορεί να έχει θέση ουσιαστικού: Αλίμονο στους νικημένους.χ..ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ.θυμωμένος. Το κύμα ανταριασμένο. σκάω – σκασμένος. Μάθημα 24ο Οι μετοχές (συνέχεια) γ΄ Η παθητική μετοχή Παρακειμένου Οι μετοχές του παθητικού παρακειμένου μπορεί να είναι συντακτικά: 1. 2. μουδιάζω – μουδιασμένος. Δεν σκεφτόμασταν τους πεθαμένους.. Η ανταριασμένη θάλασσα σκέπασε το κουφάρι του βυθισμένου πλοίου.....α. 4. κ.) Σημείωση: Παθητική μετοχή σχηματίζουν και ρήματα ενεργητικής φωνής που δεν έχουν άλλους τύπους της παθητικής. 1. ε΄ πολιορκώντας . Φύσηξε ο παγωμένος βοριάς... Κατηγορηματικός προσδιορισμός: Στάθηκε μπροστά του με τα μάτια χαμηλωμένα. εμπόδιζε το απεγνωσμένο κολύμπι μας.. . Π..χ. 3.

Άσκηση: σχημάτισε από μία πρόταση με τη μετοχή εργαζόμενος που να καλύπτει κάθε μία από τις τρεις περιπτώσεις (επιθετικός προσδιορισμός. 3. Άσπρα μαλλιά. 3.χ. 2.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. . 1. 2. τα μελλούμενα (αυτά που πρόκειται να γίνουν).χ. Μερικές από τις μετοχές αυτής της κατηγορίας έχουν γίνει ουσιαστικά. τα πετούμενα (πούλια). κατηγορηματικός προσδιορισμός και κατηγορούμενο). τα πλεούμενα (πλοία). Σαν επιθετικοί προσδιορισμοί: Π. 1. -όμενος ή –άμενος και χρησιμοποιούνται όπως και οι άλλες παθητικές μετοχές (του Παρακειμένου).α. Όλοι ήταν χαρούμενοι. Σαν κατηγορούμενο: Π. 6. ο εμπορευόμενος (έμπορος). Μάθημα 25ο Οι μετοχές (συνέχεια) δ΄ Η μετοχή του παθητικού Ενεστώτα Αυτές τελειώνουν σε -ούμενος.χ. Π. 7. 4. 5. κ. Σαν κατηγορηματικοί προσδιορισμοί: Π. τρεμάμενα τα πόδια. 3. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 34 2. Το αποφάσισε ο σύλλογος συνεργαζομένων σωματείων.χ. Α.

Όταν τα επίθετα προσδιορίζουν ουσιαστικα στην πρόταση χωρίς να είναι δίπλα τους και συνδέονται με ρήμα (συνδετικό).Ρήμα) φωτεινό (Κ). μέγεθος. Πχ. χρόνο (αυριανή μέρα). . 1. χρώμα. 7. ποσό (λίγος κόσμος). ποσό και κατάσταση.Ρήμα) ενοχλητικός (Κ). θέση/τόπο (ανατολικό δωμάτιο).. τότε τα επίθετα αυτά είναι κατηγορούμενα. Ο αδελφός (Υ) σου γίνεται (Συνδ. 2. θέση..). 5. ενοχλητικός όπως πάντα. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 35 Μάθημα 26ο Τα επίθετα και οι προσδιορισμοί τους Τα επίθετα στο συντακτικό τα ονομάζουμε επιθετικούς προσδιορισμους.χ ξύλινο τραπέζι. .. καλός καιρός).ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Άσκηση: Σχημάτισε 8 προτάσεις με επιθετικους προσδιορισμούς με επίθετα που να φανερώνουν ύλη. Κατηγορηματικός προσδιορισμός έχουμε όταν παραλείπεται το συνδετικό ρήμα και το επίθετο ακολουθεί το ουσιαστικό. μέγεθος (ψηλός τοίχος). Σημ. Α.π.. Αγόρασα ένα μεταλλικό βάζο. σχήμα.λ. . (ύλη) 2. 8. Οι επιθετικοί φανερώνουν 1. χρόνο. ύλη (π. δεν καταλαβαίνει από συμβουλές.. Ο αδελφός σου. κατάσταση (άγριο ζωο. 4. 3. χρώμα (κόκκινα τριάνταφυλλα)..χ Το δωμάτιο (Υ) είναι (Συνδ.. 6... σχήμα (τετράγωνο τραπέζι).χ ασημένιο πιατο).. όταν είναι δίπλα σε ουσιαστικό και το χαρακτηρίζουν (π. π. ψηλός τοίχος κ.

). Π. σου. μας.χ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 36 Μάθημα 27ο Οι αντωνυμίες Α΄ Γενικά (προσωπικές . τους.α. Το τετράδιό τους. Π. κ.). Άλλοτε έχουν θέση υποκειμένου.κτητικές . Άλλοτε θέση αντικειμένου. όπως ξέρουμε ανήκουν στα κλιτά μέρη του λόγου και μπορούν να λειτουργούν μέσα στην πρόταση όπως τα ονόματα (ουσιαστικά ή επίθετα). δική μας.χ. Θέλω να ρωτήσω εσένα για κάτι. Παίρνουν τόνο όταν προηγούνται το ρημάτων και για να μην συγχέονται με τις κτητικές αντωνυμίες που βρίσκονται στην ίδια πρόταση. δική μας. β΄Αυτές που σχηματίζονται μόνο από τη γενική των αδυνάτων τύπων της προσωπικής αντωνυμίας (μου.α. σε. Εσείς θα έλθετα στις 6. Π. Αυτό το ποδήλατο είναι δικό μου. Οι προσωπικές αντωνυμίες Τις προσωπικές αντωνυμίες τις συναντάμε είτε ως δυνατούς τύπους (εγώ. Άλλοτε θέση κατηγορουμένου.μ. Τις χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να τονίσουμε σε ποιον ανήκει κάτι.χ.χ. Π.χ. Οι αδύνατοι τύποι είναι πιο συχνοί στο λόγο και είναι άτονοι συνήθως. Οι κτητικές αντωνυμίες Οι κτητικές αντωνυμίες είναι δύο ειδών: α΄ Αυτές που σχηματίζονται με το επίθετο δικός και τον αδύνατο τύπο της προσωπικής αντωνυμίας στη γενική (δικός μου. κ. σας.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Π. του. Τέλος συχνά συναντάμε αντωνυμίες ως επιθετικούς προσδιορισμούς.χ.χ. Μη μιλάς έτσι σε μένα. στο σχολείο.α. δικό σας. κ. Γιατί έχεις τέτοια συμπεριφορά προς τους μεγάλους. Α. Ποιος είσαι. Η μαμά μου μού έδωσε δύο ευρώ. εσένα.αυτοπαθείς) Οι αντωνυμίες. Π. . Αυτή πήρε το βιβλίο κι όχι εγώ. Π. Π. τους.). Τους δυνατούς τύπους τους χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να τονίσουμε κάτι ή να το αντιδιαστείλουμε με κάτι άλλο. είτε ως αδύνατους τύπους (με.00 μ.χ.) Σ' αυτή την περίπτωση η κτητική αντωνυμία χαρακτηρίζεται συντακτικά γενική κτητική.

κ. Εσύ κοιτάζεις μόνο τον εαυτό σου. (αμοιβαιότητα) Χτυπούσε ο ένας τον άλλο.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ.) ή κατηγορουμένου (Π. Π. Αγαπούσε ο ένας τον άλλον σαν αδέλφια. Είμαι ο εαυτός μου.α. (αλληλοπάθεια) Οι οριστικές αντωνυμίες Οι οριστικές αντωνυμίες χρησιμοποιούνται κυρίως ως κατηγορηματικοί προσδιορισμοί σε έναρθρα ουσιαστικά και προσωπικές αντωνυμίες που είτε φαίνονται στο λόγο είτε εννοούνται. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 37 Οι αυτοπαθείς αντωνυμίες Οι αυτοπαθείς αντωνυμίες χρησιμοποιούνται σαν ουσιαστικά και παίρνουν τη θέση αντικειμένου ή ονοματικού προσδιορισμού. μεταξύ μας.δεικτικές – ερωτηματικές Οι αλληλοπαθείς αντωνυμίες Οι αλληλοπαθείς αντωνυμίες.χ.χ. Πολύ σπάνια χρησιμοποιούμε το πρώτο πρόσωπο της αυτοπαθούς αντωνυμίας και τότε παίρνει τη θέση υποκειμένου (Π. η αντωνυμία εσύ).) Έχει δημιουργήσει φήμη για τον εαυτό του.) Μάθημα 28ο Οι αντωνυμίες Β΄ Αλληλοπαθείς – οριστικές. Σημείωση. Όμως μερικές . (εμπρόθετος προσδιορισμός αναφοράς) Είσαι πάντα διαφημιστής του εαυτού σου. ο ένας του άλλου.χ. είναι εκφράσεις που χρησιμοποιούνται ως αντωνυμίες και φανερώνουν είτε αλληλοπάθεια είτε αμοιβαιότητα. (γενική αντικειμενική). Ο εαυτός μου με σταμάτησε και δεν του απάντησα. Μαρία.χ. να μου τα φέρεις η ίδια τα βιβλία (ενν. Ο Βασίλης διδάσκει ο ίδιος Μαθηματικά. Π. Ο Νίκος κάνει μόνος του μαθήματα Αγγλικών. δεν έχω κανέναν στον κόσμο.χ. (αντικ. Τέτοιες εκφράσεις είναι: ο ένας τον άλλο. Π. που δεν αναφέρονται στη γραμματική. Α.

που όλοι τον θυμούνται. 2. (αυτόν = θέση επίθετου) Αυτή είναι η αδελφή μου. μόνες τους. Ο ίδιος δάσκαλος μας κάνει μάθημα και φέτος. Σ' αυτές που χρησιμοποιούνται μόνο ως επίθετα και συνοδεύουν άναρθρα ουσιαστικά. ή βρίσκονται μεταξύ άρθρου και ουσιαστικού. Ο τόσος καφές βλάπτει. τούτος. κι αυτές είναι: αυτός. τότε έχει τη θέση επιθετικού προσδιορισμού. Οι δεικτικές αντωνυμίες Οι δεικτικές αντωνυμίες χωρίζονται συντακτικά σε δύο ομάδες: 1. Π.χ. Αυτός ο κύριος πρόσφερε τόση βοήθεια στους φτωχούς. Ο μόνος γιατρός της περιοχής αρρώστησε. Π. Π.χ.χ. και ως επίθετα μπροστά από έναρθα ουσιαστικά. Σ' αυτές που χρησιμοποιούνται ως ουσιαστικά. . Αυτές είναι: τέτοιος και τόσος.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 38 φορές. εκείνος. Α. Αυτόν τον κύριο τον γνωρίζεις. όταν η οριστική αντωνυμία μεσολαβεί του άρθρου και του ουσιαστικού. Εδώ η δεικτική αντωνυμία είναι μόνη της και επέχει θέση ουσιαστικού.

Η λέξη ένας μπορεί να είναι αόριστο άρθρο ή αριθμητικό επίθετο. (ως επίθετο) Σημειώσεις: 1. Μερικοί μαθητές ήταν αδιάβαστοι. Μάλιστα αυτή την αντωνυμία τη χρησιμοποιούμε σχετικά σπάνια και μόνο για να . Έχει κι ο Γιώργος κάποια περιουσία.) και άλλοτε ως επίρρημα (Τι έφυγες και δεν περίμενες. (ως ουσιαστικό) Ποιος άνθρωπος δεν λυπήθηκε στη ζωή αυτή.χ. κάθε. όπως η αντωνυμία ποιος (π. Οι υπόλοιπες αόριστες αντωνυμίες χρησιμοποιούνται και ως ουσιαστικά και ως επίθετα.) και η αντωνυμία τι άλλοτε ως επίθετο (π.τι θέλει. τίποτε). Οι αντωνυμίες ένας. καθετί). καθένας και κανένας έχουν μόνο ενικό αριθμό. 2. Ποιος μίλησε.αόριστες Οι ερωτηματικές αντωνυμίες Από τις ερωτηματικές αντωνυμίες άλλη χρησιμοποιείται ως ουσιαστικό ή επίθετο.χ. Π. κάτι.χ. Τι λογής χρώμα πήρες. 3.χ. π. αντικείμενο ή προσδιορισμός). Η αντωνυμία κάποιος μπορεί να έχει και διαφορετική σημασία. Καθένας κάνει ό. Όλες οι αναφορικές αντωνυμίες χρησιμοποιούνται είτε ως επίθετα είτε ως ουσιαστικά. Πόσα χρήματα θέλεις. ως επίθετο) άλλες μόνο ως επίθετο. Π. Κάθε Κυριακή πηγαίνω στην εκκλησία. Είδα κάτι στρατιώτες. Π.χ. (κάποια= όχι μεγάλη αλλά ούτε και μικρή). Οι αναφορικές αντωνυμίες Οι αναφορικές αντωνυμίες εισάγουν αναφορικές προτάσεις ή προσδιορίζουν τους όρους τους (ως υποκείμενο. Μερικοί ήρθαν στη γιορτή χωρίς δώρο. Δεν είδα κανένα στρατιώτη. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 39 Μάθημα 29ο Οι αντωνυμίες Γ΄ Ερωτηματικές . Κάθε μαθητής είχε και τη δική του γόμα.χ. όπως η αντωνυμία πόσος (π.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Π. κ.χ. Μερικές χρησιμοποιούνται ως επίθετα (κάθε.α. Οι αόριστες αντωνυμίες Από τις αόριστες αντωνυμίες μερικές χρησιμοποιούνται μόνο ως ουσιαστικά (καθένας.χ. Α. (ως ουσιαστικό). καμπόσος). Ο πληθυντικός τους σχηματίζεται από άλλες αντωνυμίες (κάποιοι.).αναφορικές . εκτός από την αντωνυμία ο οποίος που χρησιμοποιείται μόνο ως ουσιαστικό. Μια Κυριακή πήγα εκδρομή.

Ο Καραγκιόζης πεθαίνει της πείνας. Επιρ. Α. Επιρ. Ήρθε η Μαρία γελώντας. προσδιορισμός τρόπου 7.τι και όσος μαζί με το -δήποτε γίνονται αοριστολογικές. προσδιορισμός τρόπου 3. Παιδιά καθίστε πλάι πλάι. Ήρθε η θεία απ’ το Σικάγο. Επιρ. προσδιορισμός σκοπού . Σημείωση: Οι αντωνυμίες όποιος. προσδιορισμός τρόπου 4. Επιρ. Επιρ. προσδιορισμός ποσού 9.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Επιρ. ό. Ο παππούς προχωρούσε τοίχο τοίχο.γενικά Παραδείγματα με επιρρηματικούς προσδιορισμούς: 1. Ο δρόμος περνάει μπροστά από τη θάλασσα. προσδιορισμός τόπου 5. Στο τεστ έγραψα πολύ καλά. Επιρ. Μάθημα 30ο Οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί . Σε άλλες περιπτώσεις χρησιμοποιούμε την άκλιτη αντωνυμία που. Αιτιατική του χρόνου 6. προσδιορισμός τρόπου 8. Επιρ. Ο Κώστας βαδίζει βιαστικά. προσδιορισμός τόπου 2. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 40 κάνουμε σαφέστερη τη φράση μας. Μάζεψα χρήματα για αγορές. Γενική της αιτίας 10. Ο πατέρας κοιμάται το μεσημέρι.

με επίθετο ή μετοχή) και β΄) περιφραστικά: με εμπρόθετους προσδιορισμούς. Οι προσδιορισμοί αυτοί μπορεί να είναι: τόπου (1..α..3. Έχω μαζέψει πολλά χρήματα για την αγορά ποδηλάτου. χρόνου (5).. κ.. κ. Για το λόγο αυτό οι προσδιορισμοί αυτοί που παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία στη μορφή τους. Φύγαμε από το Βόλο με πλοίο.. αποτελέσματος... .. Επιρ. πτώσεις με άρθρα.... Ναι. βεβαίωσης (11). αιτίας (9).” βέβαια: επιρρηματικός προσδιορισμός βεβαίωσης. εναντίωσης. αναφοράς (12). ποσού (8)... Ο Μάριος είναι άσος στο τένις. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 41 11.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. προσδιορισμός της αναφοράς Οι προσδιορισμοί που υπογραμμίσαμε δείχνουν μια βασική ιδιότητα που αποδίδεται στο ρήμα ή στο ουσιαστικό (συνήθως) και που χρειάζεται για να συμπληρωθεί η έννοια του και να γίνει πιο συγκεκριμένη. Συνήθως πάμε εκδρομή το Πάσχα...4). θα σου τηλεφωνήσω. .. . άρνησης. .. . προσδιορισμός βεβαίωσης 12. .. Α... .6). με επιρρηματικές προτάσεις. σκοπού (10).7. λέγονται γενικά επιρρηματικοί προσδιορισμοί. Επιρ..α Άσκηση: Να βρεις και να αναγνωρίσεις συντακτικά τους προσδιορισμούς: “Και βέβαια θα έρθω μαζί σου. Ο Βασίλης είναι άσος στο ποδόσφαιρο. Σκάω της δίψας.. .. Περάσαμε πολύ ωραία.. Οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί μπορεί να παρουσιάζονται α΄ μονολεκτικά (με επίρρημα ή ουσιαστικό σε αιτιατική ή γενική.. τρόπου (2.

Σημείωση 2.χ Προχωρήσουν ίσαμε το σπίτι τους.χ. Εγώ μένω εδώ. Π. Β΄ ίσαμε: π. Σημείωση 1: Οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί του τόπου φανερώνουν ακόμα την προέλευση (Ξεκίνησα από τη Λάρισα. Στ΄ σε: π. Ζ΄ ως: π. β΄ Επιρρηματικοί προσδιορισμοί του χρόνου Ο χρόνος εκφράζεται: 1. Π.χ Προχώρησα σε άλλο δωμάτιο. Με χρονικά επιρρήματα ή επιρρηματικές εκφράσεις που φανερώνουν χρόνο.χ. ή την κατεύθυνση (Πηγαίνω προς την Αθήνα. Με πτωτικούς προσδιορισμούς συνήθως σε αιτιατική και πιο σπάνια σε γενική. Με τοπικά επιρρήματα ή επιρρηματικές εκφράσεις του τόπου.χ. Α. Ύστερα από μια ώρα ο αγώνας τελείωσε.χ Προχώρησα ως το τέλος του διαδρόμου.χ Μην πας προς τα εκεί. Αθήνα . όταν κάνουμε συντακτική αναγνώριση.10 Μαρτίου 2009. Με αναφορικές προτάσεις που φανερώνουν τόπο. Δ΄ μέχρι: π. Είδα τότε το φίλο μου. 2.Σε όλες αυτούς τους προσδιορίσμούς. τη στάση (Μένω στο Βόλο. Από κοντά ο Βόλος φάνηκε ωραιότερος. Ψάχνω όπου θέλεις. Πάω σπίτι.χ Πάω μέχρι την πλατεία. Πηγαίνω στο σπίτι μου. Π. Π. τους ονομάζουμε εμπρόθετους προσδιορισμούς του τόπου. Γ΄ κατά : π.).χ Πάω κατά την πλατεία.).ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. 4. Ο τόπος εκφράζεται: 1.χ.χ Ξεκίνησα από τη Λάρισα. Με εμπρόθετους προσδιορισμούς χρησιμοποιώντας τις προθέσεις: Α΄ από: π. 3. Π. Ε΄ προς: π. Όπου και να πας. . ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 42 Μάθημα 31ο Οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί 1 α΄ Οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί του τόπου Για να δείξουμε που βρίσκεται αυτό για το οποίο γίνεται λόγος χρησιμοποιούμε λέξεις που φανερώνουν τόπο που λέγονται τοπικοί προσδιορισμοί.θα σε βρω.χ.). Τα παιδιά έτρεχαν στην αυλή.

Τον έπιασε με προδοσία.χ.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. είδε την ανατολή του ήλιου.χ. . Με επιρρηματικό κατηγορούμενο Π. Π. Φασούλι. Με χρονικές προτάσεις Π. 3. Όταν ξύπνησε. 4. Π.χ.χ. Ακούγοντας τα λόγια του. Σ’ ένα χρόνο θα πάω στο Γυμνάσιο.το φασούλι γεμίζει το σακούλι. γ΄ Με πτωτικούς προσδιορισμούς (σε αιτιατική ή γενική) Π. Με χρονικές μετοχές Π.χ. Ο Γιώργος παντρεύτηκε νέος. Με εμπρόθετους προσδιορισμούς Π.χ. Με πτωτικούς προσδιορισμούς (Αιτιατική-Γενική) Π. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 43 2. 6. β΄ με εμπρόθετους προσδιορισμούς.έμειναν μ’ ανοιχτό το στόμα. Περπατούσε βιαστικά. 5.χ.χ. Νέος = επιρρηματικό κατηγορούμενο του χρόνου. Α. Μάθημα 32ο Οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί 2 γ΄ Επιρρηματικοί προσδιορισμοί του τρόπου Οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί εκφέρονται με έξι τρόπους: α΄ με τροπικά επιρρήματα. Το καλοκαίρι πάω διακοπές.

Με ποσοτικά επιρρήματα ή επιρρηματικές εκφράσεις του ποσού.χ.χ. Το ταξίδι μου στοίχισε μια περιουσία.χ. προσδιορισμοί του ποσού) Το ποσό εκφράζεται στο λόγο με 4 τρόπους. Α. Π. β) Τη συνοδεία.χ. Στ΄ Με επιρρηματικό κατηγορούμενο. Κοστίζει εκατόν πενήντα ευρώ. Π.) . Όπως τα κανόνισες. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 44 δ΄ Με μετοχές που δείχνουν τρόπο (τροπικές μετοχές) Π. ε΄ Με αναφορικές προτάσεις που δείχνουν τρόπο.χ. Π. Με αναφορικές προτάσεις που φανερώνουν ποσό. Τράβηξε μια γραμμή με την κιμωλία. Όσο θέλεις μίλα Σημείωση: Οι ποσοτικοί προσδιορισμοί μπορούν ακόμη να φανερώνουν: Την αξία ή το μέτρο (π.χ. Ήταν πάνω κάτω είκοσι χρονών. μπορεί να φανερώνουν: α) Το όργανο ή το μέσο. Προσπάθησε όσο μπορείς να με καταλάβεις. 4. Σου το είπα ίσαμε πέντε φορές. γ) Παρομοίωση. Σημείωση: Άλλοι επιρρηματικοί προσδιορισμοί του τρόπου. Ο Γιώργος έφτασε με τους φίλους του. 3. Π. δ΄ Ποσοτικοί προσδιορισμοί (επιρρ. Π. Π. Με πτωτικό προσδιορισμό (αιτιατική του ποσού).χ. ή τη διαφορά (π. Π.χ. 2. Έλαμψε σαν ήλιος το πρόσωπό του. Είμαι κατά είκοσι κιλά βαρύτερός του.χ. Ο Γιώργος δουλεύοντας σκληρά βγάζει το ψωμί του.χ.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Π. τώρα θα δεχθείς τις συνέπειες. Μελέτησε πολύ.χ. Ο Νίκος ψήλωσε μια πιθαμή.). Με εμπρόθετους προσδιορισμούς (του ποσού). Κοστίζει εκατό λίρες. Δεν περίμενα τόσο απότομη αλλαγή του καιρού. Σφύριζε μανιασμένος ο βοριάς. 1.χ. Απέχει τρία χιλιόμετρα. Π. Απέχει τριάντα μέτρα.

Με πτωτικούς προσδιορισμούς (κυρίως με αιτιατική και σπάνια με γενική). 2. Με πτωτικούς προσδιορισμούς (αιτιατική ή γενική). 1. Δούλευε σκληρά γιατί ήθελε να συγκεντρώσει χρήματα. Θυσιάστηκα για την πατρίδα. Με επιρρηματικές εκφράσεις ή με το ερωτηματικό μόριο γιατί. Ο σκοπός εκφράζεται συντακτικά με 4 τρόπους: 1.(γενική του σκοπού) 4. Θα το κάνω για χατήρι σου. Η αιτία εκφράζεται συντακτικά με πέντε τρόπους.χ. Πήγε κυνήγι. Οι καταστροφές εξαιτίας της πυρκαγιάς υπήρξαν ανυπολόγιστες. Π. Με τελικές προτάσεις (του σκοπού) Π.χ. πήγε στην ξενιτιά.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. 3. Με εμπρόθετους προσδιορισμούς. .χ.(τι: αιτιατική της αιτίας) Πεθαίνω της πείνας. Με το ερωτηματικό αιτιολογικό μόριο γιατί.χ. Με στόχο τα πλούτη. Π. 5. Π. Π. Π.χ. (γιατί: προσδιορισμός της αιτίας) 2. Γιατί είσαι στενοχωρημένος. Τι με φοβάσαι. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 45 Μάθημα 33ο Οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί 3 ε΄ Οι προσδιορισμοί της αιτίας. που σας διέκοψα την ομιλία. Με αιτιολογικές μετοχές.χ. Γιατί να πολεμήσουν. Χλώμιασε απ’ το φόβο του.χ. (της πείνας: γενική αιτίας) 4. 3. Α.χ. Με εμπρόθετους προσδιορισμούς. Π. στ΄ Οι προσδιορισμοί του σκοπού. Π. Θέλοντας να περάσει απαρατήρητη έμεινε σιωπηλή. Άνοιξε το παράθυρο να αεριστεί ο χώρος. Με αιτιολογικές προτάσεις. Με συγχωρείτε. (αιτιατική του σκοπού) Καλού κακού πάρε μαζί σου λίγα χρήματα.

χ. που βλέπαμε τα πρόσωπα των επιβατών. 1. κατά. Δεν καταλάβαινε τίποτα από Ιστορία. 2. Π.χ. Το ξύλο σκίστηκε σε δύο κομμάτια.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. αυτό μου είναι αδιάφορο. Με εμπρόθετους προσδιορισμούς (του αποτελέσματος). προς. Η πίστη μετέτρεψε τους άλλους χωρικούς σε γενναίους μάρτυρες. σχετικά με. η΄ Προσδιορισμοί της αναφοράς Οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί της αναφοράς εκφέρονται με δύο τρόπους. ακολουθούμενες από Αιτιατική. ως προς. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 46 Μάθημα 34ο Οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί 4 ζ΄ Οι προσδιορισμοί του αποτελέσματος Το αποτέλεσμα συντακτικά εκφράζεται με: 1. Με τις εκφράσεις: όσο για. για.χ.χ.χ. Με αποτελεσματικές προτάσεις Π. Οι γνώσεις του για τη Γεωγραφία είναι λίγες. Π. Π. Σημ: Κάποιες φορές στους αναφορικούς προσδιορισμούς παραλείπεται το «σε». Το καράβι πλησίασε τόσο.) θ΄ Προσδιορισμοί της προϋπόθεσης. Π. αναφορικά σε. σε σχέση με. ώστε κάθε καλοκαίρι εκεί κάνω διακοπές. (ενν: σε τι φταίω. Σχετικά με τα οικονομικά δεν μας είπε τίποτε. χρησιμοποιώντας προθέσεις όπως: από. Α. Με εμπρόθετους προσδιορισμούς. Με εμπρόθετους προσδιορισμούς (της προϋπόθεσης). Όσο για μένα. Πληρώνομαι με το μεροκάματο. . 2. Η προϋπόθεση εκφράζεται με δύο τρόπους: 1.με.χ. Ποια είναι η γνώμη σου για το Γιώργο. σε. Εγώ τι φταίω. Μου αρέσει τόσο η Εύβοια. Π. Δανείζω χρήματα με 5 τα εκατό τόκο. αναφορικά με.

αληθινά. αν και ήταν αγράμματος. του διωγμού. της άρνησης. Π. Η εναντίωση εκφράζεται συντακτικά με 3 τρόπους: 1. Με υποθετικές προτάσεις. Σε υποστηρίζω παρ’ όλα αυτά. 2. Π. τους δέχτηκα. Και στεναχωρημένος μπορείς και γελάς. Α. μάλιστα. βεβαίως.χ.λ. Αν δεν προσέχεις στο μάθημα. Δε θα χανόμασταν.χ. αν ήσουν κοντά μας. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 47 2. βεβαιότατα.χ. θα σε μαλώσει ο δάσκαλος.χ. Π. Αν και ήμουν απασχολημένος. Με μετοχή (εναντιωματική μετοχή). γνώριζε την ελληνική Ιστορία. ια΄ Οι προσδιορισμοί της βεβαίωσης. 3. Με βεβαιωτικά επιρρήματα: (ναι.) . σίγουρα. Με μετοχή (εναντιωματική). Και πεθαμένος σε κατηγορεί. Το έκανα παρά τη θέληση μου.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Μάθημα 35ο Οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί 5 ι΄ Οι προσδιορισμοί της εναντίωσης (ή παραχώρησης). Αυτοί οι προσδιορισμοί εκφράζονται συντακτικά με τα αντίστοιχα επιρρήματα ή και άλλες λέξεις. πράγματι. ακριβώς.χ. αναμφίβολα. Ο πατέρας της. της πιθανότητας. όντως. 3. Με εμπρόθετους προσδιορισμούς (της εναντίωσης) Π. Με εναντιωματικές (παραχωρητικές) προτάσεις. κ. Π. οπωσδήποτε.π.

ζήτησα τη βοήθεια του Νίκου. τρόπος Έφυγε βιαστικά. άραγε. Δουλεύοντας Όπως σκληρά είναι έστρωσες θα πετυχημένος. Επιρρ.α. για την πατρίδα. ποτέ. Δε σκαμπάζω γρι από Φυσική. Επιρρ. Πάω σπίτι μου. πιθανότατα. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 48 Με διστακτικά ή πιθανολογικά: (ίσως. Έφυγε με βιασύνη Θα ξοδέψω μέχρι πέντε ευρώ. ουδέποτε. έχει λαική. έφυγε. από τον τρόμο. μετοχές Ακούγοντας την προσβολή. τάχα.) Με αρνητικά: (όχι. Ξόδεψε όσα θες. προτάσεις Πάμε όπου θέλεις.) Μάθημα 36ο Ενδεικτικός πίνακας επιρρηματικών προσδιορισμών φανερώνουν Επιρρήματα Εμπρόθετοι Πτωτικοί και επιρρημ. κ. δεν. δεν πιστεύω τα λόγια του. Επιρρ. Διάβασα πολύ Ναι. Θέλοντας να Τρεμούλιαζε γράψω μια επειδή έκθεση κρύωνε. πιθανόν. Κρύφτηκε να μην τον δουν. Όσο για μένα. Όταν έχω διάβασμα δεν προλαβαίνω να παίξω. Ήταν ψηλότερος μια παλάμη. μην. Είναι μάλλον στενοχωρημέ νος. Α μπα! Θε θα έλθω.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. αναφορά αποτέλεσμα Ήταν τόσο . θα φύγω. προσδιορι. Η φωτιά Πήγε κυνήγι.α. Γιατί δεν ήλθες. κ. σκοπός Για χάρη σου Πολέμησε το αγόρασα. Σήμερα έχω διάβασμα. σάμπως. κατηγορούμενο Σκοτώθηκε νέος σε δυστύχημα. Είναι στο τραπέζι. Έφυγε βιαστικός. δήθεν.προσδιοριφράσεις σμοί σμοί Έλα εδώ. μπα. τόπος χρόνος Τελειώνω σε Την Τετάρτη δυο λεπτά. - ποσό βεβαίωση άρνηση δισταγμόςπιθανότητα αιτία Χτυπούσε τα Σκάω της δόντια του δίψας. πιθανώς. κοιμηθείς. Τράβηξα γραμμή για το σχολείο. Α.

γνωρίζει αρκετούς. εναντίωση Άσκηση: Να σχηματίσεις φράσεις με τους πιο κάτω προσδιορισμούς: τόπο με εμπρόθετο: Πήγα στο γήπεδο. Παρ΄όλα όσα μου' κανες εχώ σε βοήθησα. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 49 άλλαξε τα κάρβουνα σε στάχτη. Και νεκρόν τον φοβούνται. Ο Γιώργος. τόπο με πτωτικό: χρόνο με επίρρημα: χρόνο με χρον. Δε θα έχανε η ομάδα μας αν έπαιζες κι εσύ. προυπόθεση -όρος Ο εργάτης δουλεύει με το μεροκάματο. κατηγορούμενο: . χτυπημένος. Αν και πρόσφατα ήρθε στα μέρη μας. απορροφημέ νος στη μελέτη ώστε δε με άκουγε που του μιλούσα. δεν το έβαζε κάτω.πρόταση: τρόπο με εμπρόθετο: τρόπο με επιρ. κατηγορούμενο: ποσό με εμπρόθετο: αιτία με εμπρόθετο: αιτία με μετοχή: σκοπό με πρόταση: εναντίωση με επιρ.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Α.

κ.. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 50 Κεφάλαιο 3ο Οι προτάσεις Μάθημα 37ο Σύνδεση προτάσεων Έχουμε μάθει σε προηγούμενα μαθήματα ότι οι προτάσεις χωρίζονται σε κύριες και δευτερεύουσες ή εξαρτημένες..χ..... β΄ με παρατακτικούς συνδέσμους:.). Π. Α.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. γ΄ με υποτακτικούς συνδέσμους:. επειδή. Δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνες τους δευτερεύουσες προτάσεις.) και τότε έχουμε υποτακτική σύνδεση. .... έχουμε ανάγκη όχι μόνο από μια πρόταση αλλά από περισσότερες που βρίσκονται μέσα στην ίδια περίοδο... Π. να μήπως.. αναστάτωναν τον κόσμο.....χ. Π..α..α. πηδούσαν. Διάβασε πρώτα και λύσε μετά τις ασκήσεις. κύρια + δευτερεύουσα + δευτερεύουσα... Μου είπε ότι δεν θα έλθει. Άσκηση: Κάνε σύνδεση δικών σου προτάσεων με και τους τρεις τρόπους: α΄ με ασύνδετο σχήμα:. Αυτές συνδυάζονται με τρεις τρόπους: κύρια + κύρια. για να.... γιατί υποτάσσουμε τη δευτερεύουσα στην κύρια πρόταση.. Οι προτάσεις συνδέονται με τρεις τρόπους: α΄ Η μία κοντά στην άλλη χωρίς συνδέσμους. κύρια + δευτερεύουσα. αλλά. β΄ Συνδέονται με παρατακτικούς συνδέσμους (και. Όταν θέλουμε να εκφράσουμε ένα σύνθετο νόημα.. ή.. και τότε έχουμε παρατακτική σύνδεση. Γ΄ Συνδέονται με υποτακτικούς συνδέσμους (ότι. και τότε έχουμε ασύνδετο σχήμα.... κ.. Χόρευαν. ποιος.χ..

Π. για λόγους έμφασης και ο σύνδεσμος ή μπαίνει δυο φορές. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 51 Μάθημα 38ο Η παρατακτική σύνδεση προτάσεων Η παρατακτική σύνδεση μπορεί να γίνει: Α΄ με συμπλεκτικούς συνδέσμους είτε: Καταφατικά. αλλά δεν έκλαψε. όχι μόνο να μην . Β΄ με αντιθετικούς συνδέσμους.χ.. ώστε.και.. Όχι μόνο λυπήθηκε. μα ούτε. όχι μόνο . Αυτοί οι σύνδεσμοι είναι: λοιπόν. αλλά και να. Έτσι η καταφατική σύνδεση γίνεται με το σύνδεσμο και. Στενοχωρήθηκε πολύ.. Μόνο αυτός δεν παίζει και δε χαίρεται. μήτε να. μήτε να. Π. όχι μόνα να . Π. συνδέοντας έτσι δυο προτάσεις που έχουν νοηματική σχέση μεταξύ τους.. και μην.. και μην. και δεν.. ενώ η αποφατική με τους: δεν. αλλά και έκλαψε γοερά. επομένως και τα . και. είτε γιατί δε γνώριζε είτε γιατί φοβόταν. όχι μόνο δεν . ενώ ο είτε δύο.α....ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. ούτε. ούτε . αλλά και δεν.. αλλά και να μην.α. Π.. Δε μιλούσε καθόλου..χ. επιδοτική σύνδεση. όχι μόνο να . Γ΄ με διαχωριστικούς συνδέσμους: Όταν οι προτάσεις είναι δύο ο διαχωριστικός σύνδεσμος ή μπαίνει μόνο μια φορά. κ.. οπότε έχουμε δύο είδη αντιθετικής σύνδεσης: απλή αντιθετική. άρα. Όλη μέρα έγραφε ή διάβαζε...χ. όπου η δεύτερη πρόταση προσθέτει κάτι πιο έντονο απ' αυτό που λέει η πρώτη. Ή Αποφατικά (αρνητικά). Μερικές φορές. Π. αλλά ούτε και να. Ο Γιώργος ολημερίς ή τρώει ή κοιμάται. Η σύνδεση των προτάσεων στην αντιθετική σύνδεση γίνεται με τους συνδέσμους: όχι μόνο . .χ. όχι μόνο .χ. Α.χ. αλλά και.. μην . Ξυριζόταν και τραγουδούσε. όχι μόνο να .αλλά και. κ. αλλά ούτε και να. Δ΄ σύνδεση με συμπερασματικούς συνδέσμους: Αυτό συμβαίνει μόνο μετά από τελεία. Π.. μην .. δεν .

4. τότε. Ο Γιώργος είναι όχι μόνο εργατικός. . Π. ή. γι' αυτό) 1. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 52 επιρρήματα: τώρα. Έλα μαζί μου. 5..αλλά και. Λοιπόν τι περιμένουμε. 2. Το βράδυ δεν έβρισκαν ταξί. ούτε. Έπειτα πώς να μην τον θαυμάζουμε! Άσκηση: Κάνε την παρατακτική σύνδεση δύο δικών σου προτάσεων χρησιμοποιώντας κάθε φορά τις λέξεις της παρένθεσης: (όχι μόνο . Α. επομένως. ύστερα και το γι' αυτό.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. ούτε . 3. αλλά και ειλικρινής. Ο Νίκος ποτέ δε νευριάζει. . έπειτα.: Όπως φαίνεται εδώ είμαστε όλοι. Τότε αναγκάστηκαν να επιστρέψουν με τα πόδια. Ώστε συμφιλιωνόμαστε.χ.

με αναφορικές ή ερωτηματικές αντωνυμίες και με επιρρήματα που φανερώνουν αναφορά ή ερώτηση και τα οποία εισάγουν και αντίστοιχες δευτερεύουσες προτάσεις που θα εξετάσουμε αναλυτικά στα επόμενα μαθήματα. Τις ονοματικές προτάσεις.χ. υποκείμενα.) ενδοιαστικές.α.) εναντιωματικές ή παραχωρητικές.) τελικές. (Φαίνεται ότι θα έχουμε κακοκαιρία. πέθανε φτωχός.) και αναφορικές ονοματικές (Όποιος βιάζεται σκοντάφτει. (Πρέπει να γυμναζόμαστε. (Θέλω να βγω έξω. (Αν και δούλεψε πολύ. δεν μπορώ να βλέπω συγχρόνως τηλεόραση. γιατί περιμένω ένα τηλεφώνημα σημαντικό. (Φοβόταν μήπως τον εξετάσει ο καθηγητής) πλάγιες ερωτηματικές (Με ρώτησε τι ήθελα.) υποθετικές. (Αν θελήσω κάτι. Α. ώστε μόλις ακουγόταν.α. δηλαδή ως ανικείμενα. δηλαδή αυτές που προσδιορίζουν συνήθως το ρήμα μιας πρότασης.) βουλητικές. ως επιρρηματικοί προσδιορισμοί.) χρονικές. για να είμαστε υγιείς. Οι δευτερεύουσες ή εξαρτημένες προτάσεις χωρίζονται σε δύο μεγάλες γενικές κατηγορίες: 1.). μήπως. ονοματικούς προσδιορισμούς (π.) αποτελεσματικές ή συμπερασματικές. δηλαδή αυτές που τις χρησιμοποιούμε στο λόγο ως ονόματα. Σ΄αυτή την κατηγορία εντάσσονται τα ακόλουθα είδη προτάσεων: ειδικές. 2.. (Όταν διαβάζω.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 53 Μάθημα 39ο Η υποτακτική σύνδεση προτάσεων και οι δύο γενικές κατηγορίες δευτερεύουσων προτάσεων Η υποτακτική σύνδεση των προτάσεων γίνεται με τους υποτακτικούς συνδέσμους: ότι. Σ' αυτή την κατηγορία έχουμε τα εξής είδη προτάσεων: αιτιολογικές (Πρέπει να επιστρέψω. κ. να. θα σου το ζητήσω. επεξήγηση). (Μιλούσε σιγά. κ.) . Τις επιρρηματικές προτάσεις.

Π.χ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 54 και αναφορικές επιρρηματικές (Τακτοποίησε το θέμα μας. Ομολόγησε ότι έκανε λάθος. που ήμουν ακόμα μικρός. όπως καταλαβαίνεις. Α. Π. Πήρα μια ευχάριστη είδηση. που) και συνήθως συμπληρώνουν το περιεχόμενο κάποιον ρημάτων ή άλλων όρων της κύριας πρότασης. (η ειδική πρόταση είναι εδώ αντικείμενο στο ρήμα νομίζω) Φαίνεται. (εδώ η πρόταση είναι υποκείμενο στο απρόσωπο ρήμα φαίνεται) Οι ειδικές προτάσεις χρησιμοποιούνται ως αντικείμενο.χ. β΄ σαν υποκείμενο σε απρόσωπα ρήματα. γ΄ σαν επεξήγηση. ότι η αδερφή μου μπήκε στο Πανεπιστήμιο.χ. Π. . Φαίνεται πως θα βρέξει. α΄ σαν αντικείμενο.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. υποκείμενο ή επεξήγηση. Ένα μόνο με πονούσε.χ. Οι Ειδικές προτάσεις Ειδικές λέγονται οι προτάσεις που εισάγονται με τους ειδικούς συνδέσμους (ότι. πως.πως θα βρεθεί μια λύση. Π.) Μάθημα 40ο Τα είδη των δευτερεύουσων προτάσεων Α΄ Ονοματικές προτάσεις 1. Νομίζω ότι κάνεις λάθος. Πιστεύω πως θα ‘ρθεις. Διαδόθηκε ότι θα έρθει αύριο.

Ορισμένες φορές και πάλι στα ρήματα που σημαίνουν νομίζω ή αισθάνομαι. Πιστεύω να μην έπαθε κάτι κακό η μητέρα. . 3. μάλιστα τότε το ρήμα της πρώτης πρότασης έχει τη σημασία νομίζω ή αισθάνομαι ..χ. .) Άσκηση: Βρες και υπογράμμισε τις ειδικές προτάσεις του κειμένου και αναγνώρισέ τις συντακτικά (δηλαδή αν είναι υποκείμενο. Σπανιότερα οι ειδικές προτάσεις εισάγονται με το να και τότε η ειδική πρόταση εκφράζει αμφιβολία .ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Σε άλλες περιπτώσεις εισάγονται με το και.. Π... και σε ποιον όρο της κύριας πρότασης). ότι μένει στη .α.. Α. κ.χ. Π.. . ότι φοβάται το σκοτάδι.Ο Μιχάλης ντρέπεται μόνο για ένα πράγμα. παραλείπεται ο εισαγωγικός σύνδεσμος εντελώς. “Όλοι μας πιστεύουμε ότι ο Νίκος είναι καλό παιδί.. 2. Π.. 2. Τον άκουσα και έκανε φασαρία (που). ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 55 Σημειώσεις: 1. 4.. . “ότι ο Νίκος είναι καλό παιδί”: η ειδική αυτή πρόταση είναι αντικείμενο στο ρήμα “πιστεύουμε” της κύριας πρότασης. αντικείμενο. Ο Βασίλης μάλιστα μας είπε πως θεωρείται από όλους ότι είναι άριστος χαρακτήρας. 3.” 1.χ. (ενν. Νομίζω μένει στη Λάρισα..

Άσκηση: Αφού υπογραμμίσεις τις βουλητικές προτάσεις. . Το άλογο άρχισε και ημέρευε. να λέω ψέματα. βρες τη συντακτική θέση τους (αντικείμενο. Α.χ. 6. Δεν μπορούσες να με περιμένεις. Απαγορεύεται πλέον στα καφενεία να καπνίζουν οι θαμώνες. Βουλητικές προτάσεις Βουλητικές λέγονται οι δευτερεύουσες προτάσεις που εισάγονται με το να και συμπληρώνουν την έννοια ενός ρήματος ή ενός άλλου όρου μιας πρότασης που σημαίνει θέλω. εμποδίζω. (Υποκείμενο) Απαγορεύεται να μπείτε. προτρέπω.” 1.να μένω μόνος στο σπίτι. αναγκάζομαι. 4. Η βουλητική πρόταση χρησιμοποιείται. υποκείμενο ή επεξήγηση. μπορώ. υποκείμενο ή επεξήγηση) στις παρακάτω φράσεις: “Ο ηλικιωμένος κύριος μας είπε ότι μόνο μια δουλειά γνωρίζει να κάνει σ' όλη τη ζωή του. (Επεξήγηση) Σημείωση: Σπάνια οι βουλητικές προτάσεις εισάγονται με το σύνδεσμο και. ως αντικείμενο. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 56 Μάθημα 41ο 2. (Αντικείμενο) Πρέπει να είσαι προσεκτικός. Δεν μπορεί με τά από τόσο φαγητό να είσαι ακόμη πεινασμένος. 5.“να κάνει σ' όλη του τη ζωή”: αντικείμενο στο ρήμα “γνωρίζει” 2. (Αντικείμενο) Δεν μπορώ να περιμένω άλλο. “να σοβατίζει οικοδομές”: 3. να σοβατίζει οικοδομές. (Επεξήγηση) Ένα μόνο δεν ξέρω.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Θα επιθυμούσα να μου δώσετε ένα ποτήρι παγωμένο νερό. Παραδείγματα: Θέλω να γίνεις γρήγορα καλά. (Υποκείμενο) Σπάνια το θέλω αυτό. Γιατί έφυγες μόνος σου. Π.

μη. (δηλ. Η καθυστέρηση του λεωφορείου). μήπως είν’ άρρωστος ο πατέρας. Αρκετά συχνά μια ενδοιαστική πρόταση μπορεί να εισάγεται με το να μην. μήπως δε μου φτάσει ο χρόνος. (Επεξήγηση) Κυρίως αυτή την ανησυχία έχω.χ. Οι ενδοιαστικές προτάσεις χρησιμοποιούνται ως αντικείμενο ή ως επεξήγηση και εισάγονται με τους συνδέσμους μήπως. (Αντικείμενο) Κοίταξε μην κάνεις λάθος. κ.χ. 3. γιατί φανερώνουν κάτι που δεν έγινε. (Αντικείμενο) Με βασανίζει ένας μεγάλος φόβος. Π. αγωνίας. παίρνουν ως επεξήγηση προτάσεις ενδοιαστικές. αλλά θεωρείται ενδεχόμενο και μελλοντικό. Π.χ. Φοβάται μην τον δουν. Φοβάται μήπως τον βλέπουν.χ. μη δεν.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Οι ενδοιαστικές προτάσεις εκφέρονται συνήθως με υποτακτική. Σημειώσεις: 1. υποψίας. μήπως και φανερώνουν κάποιο φόβο ή ανησυχία μήπως γίνει κάτι δυσάρεστο ή ανεπιθύμητο. 2. Φοβάται να μην τον δουν. Ενδοιαστικές προτάσεις Ενδοιαστικές ή διστακτικές λέγονται οι προτάσεις που εισάγονται με τους διστακτικούς συνδέσμους μη(ν). (Επεξήγηση) Τα ουσιαστικά με σημασία φόβου. Παραδείγματα: Φοβάμαι μήπως αρρωστήσεις. Με ανησυχεί πολύ μήπως αργήσει το λεωφορείο. εκφέρονται με οριστική όταν αυτό που δηλώνουν θεωρείται ως πραγματικό.α. Π. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 57 Μάθημα 42ο 3. Άσκηση: Γράψε δύο φράσεις με ενδοιαστικές προτάσεις που στην κάθε μια η εξαρτημένη πρόταση να έχει θέση αντικειμένου ή επεξήγησης. . Α. και όταν εκφράζουν φόβο με τους μήπως δεν. Αντίθετα. Π.. σπανιότερα. Η ενδοιαστική πρόταση σπάνια μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως υποκείμενο.

πότε..π.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. ερωτημ. γνώση. προτ. Πλάγιες ερωτηματικές ή απλά πλάγιες ερωτήσεις λέγονται οι δευτερεύουσες προτάσεις που περιέχουν ερώτηση και εισάγονται με: α΄ ερωτηματικές αντωνυμίες (ποιος. (Π. Άσκηση: Βρες και υπογράμμισε τις πλάγιες ερωτηματικές προτάσεις από τις φράσεις που ακολουθούν και αναγνώρισε τη συντακτική τους θέση (υποκείμενο..λ. τι θα έκανες.χ. η με δυνητική οριστική. κ. Είναι περίεργο πώς δουλεύει το μυαλό του ανθρώπου. υποκείμενο ή επεξήγηση.α. μήπως. αμφιβολία παίρνουν ως επεξήγηση πλάγιες ερωτήσεις. Τα ρήματα που φανερώνουν ερώτηση. κ. Π. (επεξήγ. Μερικές απρόσωπες εκφράσεις με σημασία συγγενική των ρημάτων ρωτώ.).χ. κ.“τι θα έκανες εσύ στη θέση μου” : πλ. αίσθηση. Πλάγιες ερωτηματικές προτάσεις.χ. ποια είναι η άποψή σου.) β΄ ερωτηματικά επιρρήματα (πού.) γ΄ συνδέσμους (αν. δηλαδή.. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 58 Μάθημα 43ο 4.α. “Αυτό δεν το γνωρίζω. Μερικά ουσιαστικά που φανερώνουν ερώτηση. αμφιβολία. Π. πώς. παίρνουν πλάγιες ερωτηματικές προτάσεις ως υποκείμενο. Από το τηλεφώνημα κατάλαβα πόσο άρρωστος ήταν.) Η πλάγια ερωτηματική πρόταση χρησιμοποιείται κυρίως ως αντικείμενο. Είναι ζήτημα αν δούλεψε ποτέ στη ζωή του. κ. δεν είναι βέβαιο.α. Ο δάσκαλος μας ρώτησε πού θέλαμε να πάμε εκδρομή.” 1. κ.α. Δεν ήξερα τι να του πω. με υποτακτική (Π.χ. εσύ στη θέση μου.χ. γιατί. Ξέρω πόσο ενδιαφέρεσαι για την αλήθεια. Α. αντικείμενο. απορώ. Δεν ξέρω γιατί δε διαβάζεις.).α. δηλαδή θα + παρατατικός. Οι πλάγιες ερωτηματικές προτάσεις ανάλογα με το περιεχόμενό τους μπορεί να εκφέρονται με οριστική (Π. Π.) . Είναι περίεργο πώς ακόμα και σ' αυτή την ηλικία εργάζεται. κ. Αυτό δεν καταλαβαίνω. σκέψη. είναι παράξενο. όπως είναι ζήτημα. κ. Δε γνωρίζω τι θα έκανες εσύ στην περιπτωσή μου. απορία. πόσος. παίρνουν τις πλάγιες ερωτηματικές προτάσεις ως αντικείμενο. απορία.).α.). Ρωτούσε τι θέλαμε από εκείνον.χ.

μια και. Ήταν πολύ νευρικός.) Σημειώσεις: 1. σπάνια. Αυτές οι προτάσεις φανερώνουν την αιτία για την οποία γίνεται αυτό που δηλώνει η άλλη πρόταση (που την προσδιορίζει). Π.αιτιολογικές προτάσεις εισάγονται. 2. με δυνητική οριστική (π....ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. 2. αφού. Α.) πριν τις αιτιολογικές προτάσεις. Π. Ως αιτιολογικός σύνδεσμος χρησιμοποιείται κάποτε και ο σύνδεσμος και. 3. το επειδή και το μια και: 1.α. πέρασε πρώτος στο πανεπιστήμιο. με το για να και εκφέρονται τότε με υποτακτική..). Μάθημα 44ο Β΄ Οι Επιρρηματικές προτάσεις 5. .. για να διαβάζει πολύ. γιατί αυτή θα ξέρει σίγουρα να μας πει.. κ. Σε εσένα χρωστάω την επιτυχία μου. επειδή. Φύγε τώρα. Ας ρωτήσουμε τη μητέρα... . γιατί του μίλησαν άσχημα..). 3. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 59 2. μια που. Προσέχουμε να βάζουμε κόμμα (. και δεν έχω καιρό για χάσιμο.χ. . .χ. Άσκηση: Σχημάτισε φράσεις με αιτιολογικές προτάσεις που να εισάγονται με το αφού (πρόσεξε μη φανερώνει χρόνο!).χ.χ. Οι αιτιολογικές προτάσεις ανάλογα με το περιεχόμενό τους εκφέρονται με απλή οριστική (π. Ο αδελφός μου. αφού χωρίς εσένα δε θα έκανα τίποτε. Αιτιολογικές προτάσεις Αιτιολογικές λέγονται οι δευτερεύουσες προτάσεις που εισάγονται με τους αιτιολογικούς συνδέσμους ή με λέξεις που χρησιμοποιούνται σαν να ήταν αιτιολογικοί σύνδεσμοι (γιατί. ) ή με πιθανολογική οριστική (π.. καθώς. ...χ... 4. . .

Άσκηση: Στις παρακάτω φράσεις να υπογραμμίσεις τις τελικές προτάσεις και να κυκλώσεις τις βουλητικές (μαθ. δείχνει δηλαδή σκοπό) Η πρόταση είναι τελική. 3. Οι τελικές προτάσεις ή του σκοπού Τελικές λέγονται οι δευτερεύουσες προτάσεις που εισάγονται με τους τελικούς συνδέσμους (να. Σπάνια χρησιμοποιούμε και τον παρατατικό όταν θέλουμε να δείξουμε ανεκπλήρωτο σκοπό. Έχω να ταξιδέψω για το Βόλο. Ας δούμε δυο χαρακτηριστικά παραδείγματα: Θέλω να δουλέψω. Πρέπει να διαβάσω.για να) και δείχνουν σε ποιο σκοπό αποβλέπει αυτό που δηλώνει η πρόταση που προσδιορίζεται. 41): 1. (δεν μπορούμε να πούμε για να δουλέψω και η πρόταση είναι αντικείμενο στο ρήμα θέλω). 4. (μπορούμε να πούμε για να δουλέψω. Έτσι οι βουλητικές προτάσεις είναι ονοματικές και ποτέ δεν εισάγονται με το για να. Βαδίζει γρήγορα για να προλάβει το λεωφορείο. Η πρόταση αυτή είναι βουλητική. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 60 Μάθημα 45ο 6. Συνήθως οι τελικές προτάσεις εκφέρονται (έχουν δηλαδή ρηματικό τύπο) με υποτακτική. 2. Έπρεπε να ήσουν μαζί μου. (Η τελική πρόταση δείχνει γιατί βιαζόταν). Αντίθετα οι τελικές είναι επιρρηματικές προτάσεις. Ήρθα να δουλέψω. Μου πήρε πολύ ώρα για να καταλάβω το σημερινό μάθημα. Π. (Εδώ η τελική πρόταση δείχνει το σκοπό του ρήματος «πήγε»).ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Πήγε να αγοράσει τα φάρμακα του. Σημειώση: Οι τελικές προτάσεις πρέπει να διακρίνονται από τις βουλητικές. Έχασε όλη την ώρα για να τηλεφωνήσει στη Μαρία. . για να έβλεπες τη συμπεριφορά του.χ. Π. Α. 5. δεν είναι ποτέ υποκείμενο ή αντικείμενο σε άλλη πρόταση και εισάγονται με το για να.χ. τότε εύκολα μπορεί να αντικατασταθεί με το για να κι έτσι διευκολυνόμαστε στην αναγνώρισή της. Πάμε να αγοράσουμε ρούχα. 6. Θέλω να πάω στην θεία μου. Όταν εισάγονται με το να. αλλά μόνο με το βουλητικό να.

Αντίθετα. οι αποτελεσματικές προτάσεις που εισάγονται με ώστε να. να στον μαρτυρήσω. Πολύ συχνά στην πρόταση που προσδιορίζεται από μια αποτελεσματική. να πετάω με αλεξίπτωτο. Ένα μόνο δεν ξέρω. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 61 7. Μάθημα 46ο 7. ώστε μόλις ακουγόταν Είναι τόσο καλός. εκφέρονται με υποτακτική. κ. που να. Ας δούμε κάποια παραδείγματα: Μιλούσε τόσο σιγά. Αποτελεσματικές ή συμπερασματικές προτάσεις Συμπερασματικές ή αποτελεσματικές λέγονται οι προτάσεις που εισάγονται με τους αποτελεσματικούς συνδέσμους (ώστε. για να μπορεί τα πάντα.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. για να.λ. υπάρχει η δεικτική αντωνυμία τέτοιος. οπότε εκφέρονται με δυνητική ή πιθανολογική οριστική. Α.. τόσος ή ένα από τα επιρρήματα τόσο ή έτσι. που δε θα με θυμάται. που τον αγαπάει όλος ο κόσμος.) και φανερώνουν ποιο είναι το αποτέλεσμα του περιεχομένου της πρότασης που προσδιορίζει (συνήθως κύριας). που να. Έχει τόσα χρόνια να με δει. Δεν είμαι ανόητος. που) ή με το σύνδεσμο να ή με άλλες εκφράσεις (ώστε να. . Οι υπογραμμισμένες προτάσεις είναι συμπερασματικές. Κανείς δεν είναι δυνατός. κ. Οι αποτελεσματικές προτάσεις που εισάγονται με το ώστε ή το που εκφέρονται με οριστική οποιουδήποτε χρόνου εκτός αν δηλώνουν κάτι το δυνατό ή πιθανό.α.π.

οι χρονικές προτάσεις εισάγονται με το και. συνδέοντάς τις με τις λέξεις της παρένθεσης: [Π. όποτε. (ώστε) 2. καθώς. Μ' έκανες κι έγινα κακός μαζί τους. προτού.χ. γ) το υστερόχρονο: Π. . (για να) Μάθημα 47ο 8. Τότε.χ. ζητούσε φαγητό. προτερόχρονο.α. Α. κ. β) το προτερόχρονο: Π. ώσπου.χ. το ρήμα τις πρότασης που χαρακτηρίζεται είναι το κάνω. πριν(να). υστερόχρονο).ά.). Όποτε πεινούσε. κ. (που) 3. έως ότου να.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Άσκηση: Υπογράμμισε τις χρονικές προτάσεις και γράψε το τι φανερώνουν (σύγχρονο. ή ακόμα και με εκφράσεις που χρησιμοποιούνται ως χρονικοι σύνδεσμοι (όσο. αφότου. συνήθως. ενώ.] 1. (ώστε να) Είναι τόσο κουτός ώστε να μπερδεύει το λάδι με το πετρέλαιο. Όταν έμαθε τα γεγονότα. κάθε που. Χρονικές προτάσεις Χρονικές είναι οι δευτερεύουσες προτάσεις που εισάγονται με τους χρονικούς συνδέσμους όταν. Σπάνια. ότι. εκεί που. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 62 Σημείωση: Συχνά χρησιμοποιούμε το σύνδεσμο και ως αποτελεσματικό. αφού.χ. Π. Άσκηση: Κάνε τρία ζεύγη προτάσεων που να αποτελούνται από μια κύρια και μια αποτελεσματική. και προσδιορίζουν χρονικά μια πρόταση.. μόλις. σαν. άλλαξε γνώμη.χ. Π. Οι χρονικές προτάσεις μπορεί να προσδιορίζουν: α) το σύγχρονο: Π. ωσότου . Πριν να κοινωνήσει. Ήρθες επιτέλους και σε ψάχναμε. άμα.χ. ζήτησε συγγνώμη από τους γονείς του.

ο οποίος.α) και προσδιορίζουν κάποιον όρο μιας άλλης πρότασης.. που.. όπως γενική υποκειμενική ή άλλη: Ν’ ακούς τις συμβουλές όποιου σ’ αγαπά. καθώς. κατηγορούμενο: Στην εποχή μας είσαι ότι δηλώσεις. Οι αναφορικές προτάσεις χωρίζονται σε ονοματικές και επιρρηματικές. Σημείωση: Πολλές από τις ονοματικές αναφορικές προτάσεις μπορεί να έχουν και επιρρηματική έννοια και τότε θα δηλώνουν: α΄ αιτία (αναφορικές αιτιολογικές): Οι μαθητές αγαπούσαν πολύ το δάσκαλό τους. ό.τι δεν επιτρέπεται. 3.. . ετερόπτωτος προσδιορισμός. Μάθημα 48ο 9. κ.). που να πάρει σύντομα αποφάσεις (για να πάρει. β΄ σκοπό (αναφορικές τελικές): Χρειαζόμαστε κάποιον υπουργό. Α. που να του απαντήσω ανάλογα (ώστε να του απαντήσω. όπως. όσο.). όσος. έπαψε να είναι φίλος μου. επιθετικός προσδιορισμός: Πέταξαν τα φαγητά που είχαν χαλάσει.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Πριν να βγει έξω κοιτάχτηκε αρκετή ώρα στον καθρέφτη της. όποιος. αντικείμενο: Mην κάνεις ό. Όταν έμαθα τι διέδωσε για μενα. Αναφορικές προτάσεις Αναφορικές είναι οι δευτερεύουσες προτάσεις που εισάγονται με αναφορικές αντωνυμίες (που. Έτσι οι ονοματικές αναφορικές προτάσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν. 1. που τους πρόσφερε τόσες συναρπαστικές καινούριες γνώσεις (επειδή τους πρόσφερε. Όταν ήθελε να μεθύσει: 2. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 63 Ο ζητιάνος μας ζητούσε χρήματα όταν ήθελε να μεθύσει.τι) ή με αναφορικά επιρρήματα (όπου. Ι) Ονοματικές προσδιορίζουν έναν ονοματικό όρο μιας άλλης πρότασης..). γ΄ αποτέλεσμα (αναφορικές αποτελεσματικές ή συμπερασματικές): Φτάνει μια ακόμα προσβολή από μέρους του. όπως και στα παραδείγματα που ακολουθούν ως : υποκείμενο: Όποιος πεινάει καρβέλια ονειρεύεται.

που μας ήταν άγνωστο.χ. αλλά όταν εκφράζεται υποθετική παρομοίωση. ποσό: Όσα δίνεις τόσα παίρνεις. 2. τρόπο: Τακτοποίησε την υπόθεση όπως εσύ νομίζεις. Ασκήσεις: 1.). όπου σε στείλουν. Οι αναφορικές επιρρηματικές προτάσεις μπορεί να φανερώνουν: τόπο: Πήγαινε. Π.χ.. ε΄ εναντίωση ή παραχώρηση (αναφορικές παραχωρητικές): Ό. τότε η πρόταση μπορεί να εισάγεται και με το σαν να. όπως ακριβώς σου είπα. ΙΙ)Επιρρηματικές είναι οι αναφορικές προτάσεις που εισάγονται με αναφορικά επιρρήματα και προσδιορίζουν ένα επίρρημα ή έναν άλλο επιρρηματικό προσδιορισμό μιας πρότασης. όσο κι αν το θέλουν. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 64 δ΄ προυπόθεση (αναφορικές υποθετικές): Όποιος βιάζεται σκοντάφτει (αν κάποιος βιάζεται. αυτός δεν αλλάζει (και να του πεις οτιδήποτε. Μας μίλησε για το χωριό του. Οι αναφορικές προτάσεις μπορεί να είναι προσθετικές δηλαδή να μην αποτελούν απαραίτητο συμπλήρωμα στον όρο που προσδιορίζουν και τότε έχουμε στο γραπτό λόγο κόμμα...χ. Άλλοτε οι αναφορικές προτάσεις μπορεί να είναι αναγκαίοι προσδιορισμοί και τότε δε χρειάζεται να απομονωθούν με κόμμα. Σχημάτισε φράσεις με ονοματικές αναφορικές προτάσεις μιά για κάθε κατηγορία: α) Υποκείμενο: β) Αντικείμενο: γ) Επιθετικός προσδιορισμός: δ) Κατηγορούμενο: 2. Οι αναφορικές επιρρηματικές προτάσεις που φανερώνουν παρομοίωση. εισάγονται κανονικά με τα αναφορικά όπως και καθώς. Π. Π.τι και να του πεις. συμφωνία: Θα δεχθώ να το κάνω. εναντίωση ή παραχώρηση: Δεν θα μας καταβάλουν οι εχθροί. Τα άλογα αφήνιασαν σαν να περίμεναν το μεγάλο κακό. παρομοίωση: Μη σκέφτεστε όπως τα κουτά ορνίθια! Σημειώσεις: 1.).ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Α. Σχημάτισε φράσεις με επιρρηματικές αναφορικές προτάσεις που η κάθε μιά τους να φανερώνει: α) Τόπο: . Το ηλιοβασίλεμα που είδαμε χθες θα μας μείνει αξέχαστο. χρόνο: Έλα στο σπίτι μου όποτε θες.

α. που να χαλάσει ο κόσμος. και ας. Π. Παραδείγματα: Αν και έχει χρόνια παντρεμένος. Α. αλλά ενδεχόμενο. ή με υποτακτική αν το νόημα που φανερώνουν αναφέρεται στο παρόν ή το μέλλον. και φανερώνουν είτε εναντίωση είτε παραχώρηση.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. κι ας μην υπήρξε ποτέ πλούσιος. που να. Είναι ευτυχισμένος.Οι παραχωρητικές προτάσεις εκτός από εκείνες που εισάγονται με το ας . Εγώ δεν πάω εκεί. Η παραχώρηση και η εναντίωση εκφράζονται εντονότερα με την προσθήκη στην παραχωρητική πρόταση των λέξεων ακόμη ή μακάρι και στην πρόταση που προσδιορίζεται των όμως ή πάλι. και. δεν απέκτησε παιδιά.δηλαδή αντίθεση προς αυτό το πραγματικό που η (κύρια) πρόταση φανερώνει. ή και αδύνατο. . όταν το νόημά τους αναφέρεται στο παρελθόν. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 65 β) Χρόνο: γ) Τρόπο: Μάθημα 49ο 10. πάλι να μην πας. μολονότι. προς αυτό που δηλώνει η (κύρια) πρόταση. Ι) Εναντιωματικές λέγονται οι δευτερεύουσες προτάσεις που εισάγονται με αντιθετικούς συνδέσμους (αν και. και που. 2.) και φανερώνουν εναντίωση.χ. ας και. ας.. καθώς. Οι εναντιωματικές προτάσεις εκφέρονται πάντα με οριστική. και να. κ. ενώ. το οποίο όμως δε θεωρούμε πραγματικό. Και να σε καλέσουν. Οι παραχωρητικές προτάσεις εκφέρονται είτε με οριστική παρελθοντικού χρόνου. είναι στην ουσία τους υποθετικές προτάσεις. που. Παραδείγματα: Και να μην με καλούσες στο σπίτι σου. Σημειώσεις: 1. ΙΙ) Παραχωρητικές είναι οι δευτερεύουσες προτάσεις που εισάγονται με τα: και αν. Η εναντίωση γίνεται όπως στις εναντιωματικές.Εναντιωματικές και παραχωρητικές προτάσεις. εγώ θα ερχόμουν.

χ. θα προλάβω το πλοίο. 2. Η υποθετική πρόταση λέγεται υπόθεση. Π. Π.. (ήταν βέβαια δυνατοί οι Πέρσες. επειδή δεν τα κατάφερα.. και περιέχουν τον όρο που πρέπει να ισχύει για να πραγματοποιηθεί αυτό που δηλώνει η κύρια πρόταση. Έχεις μυαλό. Είτε το θες είτε δεν το θες.χ.) .χ... Π.) δ΄ αποτέλεσμα: Π. «θα προλάβω το πλοίο» = απόδοση. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 66 Μάθημα 50ο 11.. αυτό θα γίνει.Οι υποθετικές προτάσεις Υποθετικές λέγονται οι δευτερεύουσες προτάσεις που εισάγονται με τον σύνδεσμο αν (εάν) ή λογοτεχνικά με το σαν.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. άλλο τόσο τον είδα κι εγώ.. Θα το καταλάβεις. με το είτε …είτε. Απλά παρουσιάζουν πιο παραστατικά: α΄ παρομοίωση. Για να εκφράσουμε έντονα μια υπόθεση μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ευθεία ερώτηση.. αυτό το χρωστάμε στους ήρωες του '21. ενώ η πρόταση που προσδιορίζεται απ’ αυτήν λέγεται απόδοση. ο στρατός του Μιλτιάδη ήταν έμπειροι πολεμιστές. Α.) β΄ έντονη αντίθεση. αντί να πούμε: αν είχες μυαλό θα το καταλάβαινες. ) γ΄ αιτία: Π. Σημειώσεις: 1. Αν ήταν οι Πέρσες δυνατοί. Αν είμαστε σήμερα ελεύθεροι.χ. όσο τον είδες εσύ άλλο τόσο κι εγώ.χ.. Πολλές φορές μπορούμε να ενώσουμε δύο υποθέσεις . ο στρατός όμως του Μιλτιάδη . (.χ.χ. Πολλές προτάσεις που εισάγονται με το αν δεν είναι πραγματικές υποθέσεις. Έτσι στο προηγούμενο παράδειγμα έχουμε: «αν ξεκινήσω νωρίς» = υπόθεση. ώστε να' μαστε σήμερα ελεύθεροι. Π.αντίθετες μεταξύ τους. Αν ξεκινήσω νωρίς. Αν τον είδες εσύ. Π. Δεν απελπίστηκα αν δεν τα κατάφερα με την πρώτη φορά. (Οι ήρωες είναι η αιτία. (.

. 3. με παρατατικό: Π. όταν επέμενε να μελετήσω. Οι υπόλοιποι συμμαθητές μου δεν ήταν διαβασμένοι κι έτσι όλοι τα χρειάστηκαν όταν ο δάσκαλος μας είπε: − Αν σας βάλω ένα διαγώνισμα. κακομοίρη μου. “αν είχαμε διαβάσει”: Εδώ πρόκειται για πλάγια ερωτ. Αν απάντησα ότι είχα διαβάσει το οφείλω στην επιμονή της μητέρας μου το προηγούμενο βράδυ. θα χιονίσει. Αν είμαι σήμερα κάτι. 4. Η υπόθεση τότε ισοδυναμεί με έναρθρη ειδική πρόταση. Α. (Μακάρι να το ήξερα. Αν σε πιάσω.. . Πρόταση. και τι είδους πρόταση είναι: “ Ο δάσκαλος μας ρώτησε αν είχαμε διαβάσει. αν το ήξερα πιο νωρίς. − Αν γράψει έστω κι ένας καλά. τι θα πείτε.” 1. (Το ότι είμαι σήμερα κάτι.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ.χ.χ. συνήθως χωρίς απόδοση: Π. 2. το χρωστώ .. το χρωστώ στο δάσκαλό μου. ) στ΄ απειλή. Μάθημα 51ο Υποτακτική σύνδεση – δευτερεύουσες προτάσεις Ανακεφαλαίωση ..) η΄ πλάγια ερωτηματική πρόταση: Π. Άσκηση: Βρες και υπογράμμισε τις (παρουσιαζόμενες ως) υποθετικές προτάσεις και γράψε για την κάθε μια τους τι φανερώνει. Με ρώτησε αν πήγα σήμερα σχολείο.χ.χ.. κύριε. Π. Αχ. είπε ο Βασίλης γελώντας. ζ΄ ευχή. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 67 ε΄ ανάπτυξη του αορίστου νοήματος μιας αντωνυμίας ουδετέρου γένους.

. . Κεφάλαιο 4ο Άλλοι προσδιορισμοί – πλάγιος λόγος ... που... Α. υποκείμενα. . Πρέπει.αν..) ΧΡΟΝΙΚΕΣ (όταν. όπου..) ΕΝΑΝΤΙΩΜΑΤΙΚΕΣ – ΠΑΡΑΧΩΡΗΤΙΚΕΣ (αν και.. .) ΤΕΛΙΚΕΣ (να.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ.. όποιος... .) ΕΠΙΡΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΕΣ (γιατί. κατηγορούμενα ή ονοματικοί προσδιορισμοί στις προτάσεις που προσδιορίζουν. αφού..) ΥΠΟΘΕΤΙΚΕΣ (αν) Πρέπει να θυμόμαστε ότι οι ονοματικές προτάσεις μπαίνουν ως ονόματα.) ΑΝΑΦΟΡΙΚΕΣ (που. ακόμη. πως. για να) ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΕΣ (ώστε. ο οποίος. δηλαδή. Αντίθετα οι επιρρηματικές προτάσεις προσδιορίζουν επιρρηματικά το ρήμα της πρότασης που συνοδεύουν (συνήθως κύριας).που. να μπορούμε να ξεχωρίζουμε τις αναφορικές προτάσεις που άλλοτε είναι ονοματικές και άλλοτε επιρρηματικές. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 68 ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΣΥΝΔΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΟΝΟΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΕΙΔΙΚΕΣ (ότι.. μήπως...) ΑΝΑΦΟΡΙΚΕΣ (που. επειδή. και αν... .) ΠΛΑΓΙΕΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΕΣ (ποιος..) ΒΟΥΛΗΤΙΚΕΣ (να) ΕΝΔΟΙΑΣΤΙΚΕΣ (μη. . αντικείμενα.. .

Στα πιο πάνω παραδείγματα η λέξη «Αφροδίτη» προσδιορίζει το ουσιαστικό «θεά». Οι προσδιορισμοί αυτοί που εξηγούν το νόημα άλλων λέξεων λέγονται επεξηγηματικοί προσδιορισμοί και σύντομα επεξήγηση. Σήμερα μιλήσαμε για την ειρήνη. Τι κούραση . σήμερα λείπει. Οι προσδιορισμοί αυτοί ονομάζονται παραθετικοί προσδιορισμοί ή παράθεση. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 69 Μάθημα 52ο Α΄ Ομοιόπτωτοι προσδιορισμοί (παράθεση-επεξήγηση) Α΄ Η παράθεση Παραδείγματα: Ο κος Οικονόμου. Συχνά η παράθεση αναφέρεται σε ολόκληρη πρόταση και τότε συνήθως μπαίνει πρώτη. Στα παραδείγματα αυτά τα ουσιαστικά προσδιορίζουν άλλα ουσιαστικά και τα χαρακτηρίζουν ή τους δίνουν ένα γνώρισμα. που συνήθως εννοείται..που είναι ένα από τα μεγαλύτερα αγαθά”. τη φιλοπατρία..(Παραθέσεις είναι οι υπογραμμισμένες φράσεις. Αυτό πρέπει να το αποφεύγεις. η «φιλοπατρία» την «αρετή» και οι «κακές συναναστροφές» τη λέξη «αυτό». η Αφροδίτη. Α. που χαρακτηρίζει την πρώτη. δεν μπορώ ούτε να περπατήσω.) Β΄ Επεξήγηση Παραδείγματα: Από τον αφρό της θάλασσας βγήκε η θεά της ομορφιάς. Σημείωση: Πώς ξεχωρίζουμε την παράθεση από την επεξήγηση. Π.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Την παράθεση μπορούμε να την αναλύσουμε σε αναφορική πρόταση στα προηγούμενα παραδείγματα ως εξής: “…. Στην παράθεση από μια λέξη με έννοια μερική. . ακόμα δε γύρισε. τις κακές συναναστροφές.χ.που είναι ο δάσκαλος μας” και “. Οι Έλληνες έχουν μια μεγάλη αρετή. πάμε σε μια άλλη έννοια γενική. Περίεργο πράμα. Η επεξήγηση μπορεί να παρουσιάζεται με το «δηλαδή». ο δάσκαλός μας.ένα από τα μεγαλύτερα αγαθά.

γενική περιεχομένου: Εργάζομαι σε αποθήκη παιχνιδιών.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. γενική κτητική: Το σπίτι του Κώστα είναι μεγάλο. Άσκηση: Να υπογραμμίσεις και να ξεχωρίσεις τις παραθέσεις από τις επεξηγήσεις: “Ο κύριος Νίκος.χ. Ο Ήφαιστος. να μην τον ενοχλούμε με τη μπάλα μας. (δηλ. Π. Α. που επεξηγεί την πρώτη. η αποθήκη περιέχει παιχνίδια) 4. είναι ένας ξεχωριστός άνθρωπος. (Το υπογραμμισμένο είναι παράθεση). Αντίθετα. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 70 Π. Η κυρα-Μαρία. ο θεός της φωτιάς. (κομμάτι του βιβλίου) . πάμε σε άλλη έννοια μερικής σημασίας.χ. η σύζυγός του. Ήφαιστος. Ο θεός της φωτιάς. 3. γενική διαιρετική: Διάβασα 30 σελίδες του βιβλίου. Μάθημα 53ο Β΄ Ετερόπτωτοι προσδιορισμοί α`) Σε γενική πτώση Τα ουσιαστικά σε γενική πτώση προσδιορίζουν άλλα ουσιαστικά που βρίσκονται σε διαφορετική πτώση και σχηματίζουν έτσι ένα ετερόπτωτο σύνολο. είναι ένας τύπος αμίλητος. ο Βρασίδας. έφτιαξε την ασπίδα του Αχιλλέα. να ρίξουμε τη μπάλα κοντά στο σπίτι του. Στην επεξήγηση από μια έννοια γενική. γενική ιδιότητας: Τα δέντρα του δάσους ήταν πολύ πυκνά. Ένα μόνο τον ενδιαφέρει. έφτιαξε την ασπίδα του Αχιλλέα. ο γείτονας μας. Γι' αυτό κι εμείς ένα πράγμα αποφεύγαμε. ένας άλλος κάτοικος της γειτονιάς μας. (σημαίνει κτήμα) 2.” “ο γείτονάς μας”: παράθεση. μας επισκέπτεται συχνά. Οι γενικές αυτές πτώσεις ονομάζονται: 1.

9. Άσκηση: Να υπογραμμίσεις τους ετερόπτωτους προσδιορισμούς σε γενική πτώση και να βρεις το είδος τους: “τα δάκρυα της θλίψης”: γενική της αιτίας “η φόρμα εργασίας”: “Ο Ιωάννης ήταν ο Βαπτιστής του Ιησού”: “ο θόρυβος της μηχανής”: “ορισμένοι των μαθητών ήταν αδιάβαστοι”: “μπήκαμε στο κατάστημα κινητής τηλεφωνίας”: “τα προϊόντα της Ιταλίας είναι διαφημισμένα”: “το σπίτι του Γιώργου”: “το ασπράδι του αυγού”: “το “Άξιον εστί” του Θεοδωράκη”: “η δροσιά του δειλινού”: “ο κιμάς είναι μισού κιλού”: . 11. 10. του χρόνου: Ο ύπνος του μεσημεριού. (αιτία της θλίψης ο αποχωρισμός) 8. της προέλευσης: Το νερό της βουνίσιας πηγής. οι γενικές μετατρέπονται σε ονομαστική αν είναι υποκειμενική ή σε αιτιατική αν είναι αντικειμενική. β΄ Άλλες. 12. γενική αντικειμενική: Οι στρατιώτες είναι φρουροί της πατρίδας. 16. περιπτώσεις της Γενικής. γενική του σκοπού: Αγόρασα το κοστούμι του γάμου.(δηλ. 14. Έτσι αν μετατρέψουμε αυτά τα ουσιαστικά σε ρήματα. της παρομοίωσης: Toν κοίταξε με βλέμμα φιδιού. ο βοριάς σφυρίζει) 6. Α. (δηλ. δευτερεύουσες. 15. της καταγωγής: Ο γιος του Γιάννη. του τόπου: Η ναυμαχία της Σαλαμίνας. της ποσότητας: Αγόρασα μια γαλοπούλα τεσσάρων κιλών. γενική υποκειμενική: Ακούστηκε το σφύριγμα του βοριά.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. φρουρούν την πατρίδα) 7. της εξάρτησης: Η σκλάβα του πασά. γενική της αιτίας: Λιποθύμησε από τη θλίψη του αποχωρισμού. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 71 5. του δημιουργού: Τα έπη του Ομήρου. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: α΄ Η γενική υποκειμενική και η αντικειμενική προσδιορίζουν ουσιαστικά που έχουν ρηματική έννοια. 13.

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Α. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 72

Μάθημα 54ο Ευθύς και πλάγιος λόγος
Ευθύς λέγεται ο λόγος μέσω του οποίου μεταδίδονται τα λόγια ενός προσώπου άμεσα. Π.χ. -Που θα πάτε διακοπές ; -Στην Αίγινα. Πλάγιος λέγεται ο λόγος μέσω του οποίου μεταδίδονται τα λόγια ενός προσώπου έμμεσα, δηλαδή όχι ακριβώς όπως τα είπε αλλά όπως μας τα μεταφέρει ένα τρίτο πρόσωπο. Π.χ. Η Μαρία με ρώτησε που θα πάμε διακοπές. Εγώ της απάντησα ότι θα πάμε στην Αίγινα. Για να μετατρέψουμε τον ευθύ λογο και πλάγιο: α) Προσθέτουμε τα ονόματα των προσώπων του διαλόγου. β) Βάζουμε συνδέσμους για να ενώσουμε τις προτάσεις. γ) Χρησιμοποιούμε ρήματα όπως: μιλώ, απαντώ, γνωρίζω, απορώ, νομίζω, λέω, διατάζω, αισθάνομαι κ.ά. δ) Αλλάζουμε το πρόσωπο από πρώτο (σε δεύτερο ήτρίτο) π.χ. Ευθύς λόγος : Έχεις πολλή δουλειά ; Πλάγιος λόγος : Αυτός του ρώτησε αν έχει πολλή δουλειά. Άλλες μεταβολές που γίνονται κατα τη μετατροπή του λόγου από ευθύ σε πλάγιο είναι: 1. Οι κύριες προτάσεις κρίσεως μετατρέπονται σε δευτερεύουσες ειδικές προτάσεις. Πχ. Θυμάμαι τις μέρες εκείνες. (ε. λόγος). Λέει ότι θυμάται τις μέρες εκείνες. (πλ. λ.) 2. Οι κύριες προτάσεις επιθυμίας μετατρέπονται σε βουλητικές προτάσεις. Π.χ. Φύγε αμέσως από εδώ. (ε. λ.) Τον διέταξε να φύγει από εκεί. (πλ. λ.) 3. Οι κύριες ερωτηματικές προτάσεις μετατρέπονται σε δευτερεύουσες πλάγιες ερωτηματικές. Π.χ. Γιατί δεν διάβασες; (ε. λ.) Τον ρώτησε γιατί δε διάβασε. (πλ. λ.) 4. Οι δευτερεύουσες προτάσεις παραμένουν δευτερεύουσες του ίδιου είδους και στον πλάγιο λόγο.

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Α. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 73

5. Όταν ο ευθύς λόγος μετατρέπεται σε πλάγιο, συχνά αλλάζουν η έγκλιση, ο χρόνος και το πρόσωπο του ρήματος της πρότασης. Ακόμα μπορεί να αλλάξει η αντωνυμία καθώς και τα τοπικά ή χρονικά επιρρήματα που πιθανώς υπάρχουν. Π.χ. Τώρα εγώ δε θέλω, όπως χθες δεν ήθελε αυτός. (ε. λ.) Έλεγε εκείνος ότι τότε αυτός δεν ήθελε, όπως την προηγούμενη μέρα δεν ήθελε εκείνος. (πλ. λ.) Άσκηση: Μετάτρεψε το διάλογο του Καραγκιόζη από τον ευθύ στον πλάγιο λόγο: Καρ.: Γεια σου Χατζηβάτη! Τί κάνεις; Χατζ.: Είμαι καλά Καραγκιόζη. Για σένα έρχομαι. Σε ψάχνω παντού. Καρ. Γιατί με ψάχνεις: Χατζ.: Σε θέλει ο πολυχρονεμένος μας Πασάς, να σου αναθέσει μια σοβαρή εργασία. Καρ.: Θα έρθω μαζί σου να δούμε τι με θέλει, όμως περίμενε να φορέσω πρώτα την ακριβή μου βελάδα! Πλάγιος λόγος: Ο Καραγκιόζης είπε γεια στον Χατζηβάτη και τον ρώτησε τι κάνει. Εκείνος του απάντησε..........

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Α. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 74

Κεφάλαιο 5ο Τα σχήματα λόγου – λογοτεχνία
Μάθημα 55ο Σχήματα λόγου 1. Η κανονική θέση των όρων στην πρόταση
Οι όροι της πρότασης ακολουθούν κανονικά τα εξής πρότυπα : α) Υ-Ρ (όπου το ρήμα είναι αμετάβατο) β) Υ-Ρ-Κ (όπου το ρήμα είναι συνδετικό) γ) Υ-Ρ-Α (όπου το ρήμα είναι μονόπτωτο) δ) Υ-Ρ-Α-Α (όπου το ρήμα είναι δίπτωτο) ε) Υ-Ρ-Α-Κ (όπου εκτός του αντικειμένου υπάρχει επιρρηματ. κατηγορούμενο), Παραδείγματα: α) Ο Νίκος τρέχει. (ΥΡ) β) Ο Βασίλης είναι μαθητής. (ΥΡΚ) γ) Ο Κώστας έκοψε το ψωμί. (ΥΡΑ) δ) Ο Κώστας μας μοίρασε το ψωμί. (ΥΡΑΑ) και ε) Ο Κώστας έκοψε το ψωμί φέτες. (ΥΡΑΚ) Στην κανονική θέση των όρων της πρότασης υπάχουν και οι προσδιορισμοί που βρίσκονται δίπλα στον όρο που προσδιορίζουν.

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Α. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 75

Μάθημα 56ο 2. Αποκλίσεις από την κανονική θέση των όρων της πρότασης (Σχήματα λόγου). Α΄
Τα σχήματα αυτά προέρχονται από αλλαγή της κανονικής σειράς των λέξεων μέσα στο λόγο. Τα σχήματα αυτά τα συναντούμε κυρίως σε λογoτεχνικά κείμενα. 1.Το υπέρβατο: Π.χ. α) Πήρε η αλεπού το σιτάρι η πονηρή. β) Το γαλανό της θάλασσας το κύμα. Από τα παραδείγματα αυτά: στο α΄ οι λέξεις: η πονηρή και αλεπού που έπρεπε να πάνε μαζί, χωρίστηκαν από τη λέξη σιτάρι ενώ στο β΄ οι λέξεις: το γαλανό και (το) κύμα, που έπρεπε να είναι μαζί χωρίστηκαν από τη λέξη: της θάλασσας. Συμπέρασμα: Το σχήμα που δημιουργείται, όταν ανάμεσα σε δυο λέξεις, που έχουν στενή λογική και συντακτική σχέση, μεταξύ τους, παρεμβάλλονται μία ή περισσότερες λέξεις, λέγεται υπερβατό. 2. Το πρωθύστερο: Π.χ. α) Ξεντύθη ο νιος, ξεζώστηκε και στο πηγάδι μπήκε. β) Χτενίστηκε, ελούστηκε και στο σεργιάνι βγήκε. Βλέπουμε ότι στα παραδείγματα αυτά άλλαξε η χρονική σειρά των ρημάτων. Συμπέρασμα: To σχήμα κατά το οποίο τοποθετείται στη σειρά του λόγου πρώτα εκείνο που χρονολογικά και λογικά είναι δεύτερο, λέγεται πρωθύστερο.

χ. Π. Μέρα και νύχτα περπατεί. Τραγούδι τραγουδήστε μου. Τον πύργο πύργο πάει και γυροβολάει. πήραν τη Σαλονίκη.χ. 5. Η παρήχηση (ή ετυμολογικό σχήμα) Το σχήμα αυτό δημιουργείται όταν λέξεις ομόηχες. Το σχήμα του κύκλου.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. πήραν την. Μοναχή το δρόμο επήρες. Π. Π. Το ομοιοτέλευτο ή ομοιοκατάληκτο (ομοιοκαταληξία) Στο σχήμα αυτό διαδοχικοί στίχοι τελειώνουν με λέξεις που έχουν την ίδια κατάληξη. . χαίρομαι. Α. Το σχήμα του κύκλου το έχουμε όταν μια πρόταση ή περίοδος αρχίζει και τελειώνει με την ίδια λέξη.χ. Το χιαστό σχήμα: α) Μέρα-νύχτα β) Οταν σε βλέπω χαίρομαι νύχτα-μέρα λυπούμαι όταν σε χάσω 4. Το χιαστό σχήμα. νύχτα και μέρα λέει. πλεκτή (1ος με 3ο και 2ος με 4ο) ή σταυρωτή (1ος με 4ο και 2ος με 3ο). 6. Όταν σε βλέπω. λυπούμαι όταν σε χάσω (εδώ δείχνει και αντίθεση).χ. αλλά και απλές λέξεις που ακούγονται σαν ηχητικά συγγενικές τοποθετούνται η μία κοντά στην άλλη. εξανάρθες μοναχή. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 76 Μάθημα 57ο Σχήματα λόγου Β΄ 3. Π. Για τον λόγο αυτό το σχήμα λέγεται χιαστό. συνήθως συγγενικές (ετυμολογικά απ’ την ίδια οικογένεια λέξεων). χιλιοτραγουδισμένο. Σ’αυτή την περίπτωση οι θέσεις των όρων που έρχονται σε αντιστοιχία βρίσκονται σε σχήμα Χ. Πήραν την Πόλη. Η ομοιοκαταληξία μπορεί να είναι ζευγαρωτή όταν έχουν ίδιες καταλήξεις ο 1ος με το 2ο στίχο (και ο 3ος με τον 4ο).

Η έμφαση. Έτσι μπορεί ρήμα στον πληθυντικό να έχει υποκείμενο στον ενικό. Αυτό προήλθε από δυο άλλους συντακτικούς τρόπους: Ο Πέτρος και ο Παύλος παίζουν μπάλα. Π. Σ’ αυτό περισσότεροι από δύο όμοιοι όροι ή όμοιες προτάσεις συνδέονται με συμπλεκτικούς ή διαχωριστικούς συνδέσμους. αστράφτει. κι άλλοι φυλάνε πρόβατα κι άλλοι φυλάγουν γίδια. μόνο που στην περίπτωση αυτή επιτείνεται η σημασία αυτού που εννοείται στην πρόταση . Μας κέρασαν μήλα. ή Ο Πέτρος παίζει μπάλα με τον Παύλο. Το πολυσύνδετο σχήμα.χ. οτιδήποτε μπορείς να σκεφτείς.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ.Ο Πέτρος με τον Παύλο παίζουν μπάλα. μήτε τη γη. Εδώ η σύνταξη δεν ακολουθεί το γραμματικό τύπο των λέξεων αλλά το νόημα. Ο κόσμος κτίζουν εκκλησιές. Το πολυσύνδετο σχήμα είναι το αντίθετο του ασύνδετου. Θέλει και την πίτα ολάκερη και το σκύλο χορτάτο.χ. Συγγενικό σχήμα με το πολυσύνδετο είναι η έμφαση. 8.χ. 11. Οι κλέφτες επροσκύνησαν κι έγιναν ραγιάδες. Το τουφέκι ανάβει. 9. Π. Το ασύνδετο σχήμα. Π. μήτε τη λίμνη. Α. μήτε τον ουρανό.χ. μήτε το στρατόπεδο. σύκα. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 77 Μάθημα 58ο Τα σχήματα λόγου Γ΄ 7. Το σχήμα συμφύρσεως.χ. Π. χτυπά. Η σύμφρυση δημιουργείται με την ανάμειξη δύο συντάξεων. Το σχήμα κατά το νοούμενο. Π. καρύδια. Ασύνδετο σχήμα έχουμε όταν παραθέτουμε όμοιους όρους ή όμοιες προτάσεις χωρίς να βάζουμε ανάμεσά τους τους συνδέσμους που χρειάζονται. Δεν έβλεπαν μήτε το κάστρο. σταφύλια. 10. βροντά. . παρά μόνο κόμματα.

Παρομοίωση έχουμε όταν. Στην παρομοίωση υπάρχουν δύο όροι: ο πρώτος.. που συμβαίνει να έχουν κάποια μικρή ή μεγάλη ομοιότητα μ' αυτήν.χ. Η μεταφορά αυτή μπορεί να γίνεται: α΄ από έμψυχα σε άψυχα. 13. Π. ή σε άψυχα (παραδ. για να τονίσουμε μια ιδιότητα ενός προσώπου ή ενός πράγματος ή μιας ιδέας. καθώς. Με το λεκτικό αυτό τρόπο λέμε κάτι που ξεπερνάει το πραγματικό και το συνηθισμένο. Υπερβολή: Παράδειγμα: Σαν δυο βουνά ειν’ οι πλάτες του. Η σύγκριση στην παρομοίωση γίνεται με παρομοιαστικές λέξεις σαν.που έχει την ιδιότητα σε μεγαλύτερο βαθμό. Προσωποποίηση: Π. Παρομοίωση: Π.. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 78 Μάθημα 59ο Τα σχήματα λόγου Δ΄ 12. Είναι κι ο Γιώργος μια αλεπού! γ΄ από άψυχα σε έμψυχα. Π. φύλλο χαρτιού . β΄ από έμψυχα σε έμψυχα. Είναι σαφές πως μόνο στην πρώτη περίπτωση έχουμε κυριολεξία.) . όπως.για να προκαλέσουμε μια ισχυρή εντύπωση.χ.. σαν κάστρο η κεφαλή του. προς τον οποίο γίνεται η σύγκριση. Α. Φύλλο συκιάς . Ο Αχιλλέας όρμησε στη μάχη σα λιοντάρι. όπως στο α΄παράδειγμα. 15. μεταφέρεται. λες.χ. Όσα φέρνει ο χρόνος. κλαίνε τα βουνά. δ΄ από ενέργεια σε άλλη ενέργεια..χ.).χ. Ο Βασίλης έχει χρυσή καρδιά.. Από την κοιλιά του ηφαιστείου ξεχύθηκε η καυτή λάβα.χ.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Μεταφορά: Στο σχήμα αυτό η σημασία μιας λέξεως επεκτείνεται. (β΄) Με την προσωποποίηση αποδίδουμε ανθρώπινες ιδιότητες σε έμψυχα. περπατώντας η δόξα μονάχη. β΄) ή ακόμα σε αφηρημένες έννοιες ή ιδέες (π. (α΄) Κλαίνε τα δέντρα. Τ’αηδόνι καλημέρισε χαρούμενα την αυγή. ο οποίος συγκρίνεται και ο δεύτερος..χ.. αναλογικά σε άλλες συγγενικές λέξεις. το συσχετίζουμε με κάτι άλλο γνωστό. Π.. . πέτρινη καρδιά (μεταφορά). Πέτρινη εκκλησία (κυριολ. Π..χ. Στων Ψαρών την ολόμαυρη ράχη. Π.. φύλλο χαλκού. 14.

. Ο μισθός του δεν ήταν λίγος. Μπράβο! Πολύ ωραία τα κατάφερες! (μετά από μια ζημιά) Γ΄ Ευφημισμός. κ. 17. (ενν. (ενν. Π.χ. Κατά την αντίφραση μια λέξη ή φράση παίρνει τη θέση κάποιας άλλης που έχει παρόμοια ή αντίθετη σημασία. που κρύβει νοήματα διαφορετικά από εκείνα που φανερώνουν οι λέξεις της. ήταν πολύς) Β΄ Ειρωνία. Α. Π. Η αλληγορία είναι μια μεταφορική έκφραση ή ολόκληρο κείμενο. Αντίφραση. Ειρηνικός ωκεανός αντί για Αγριεμένος ωκεανός. Π.α. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 79 Μάθημα 60ο Τα σχήματα λόγου Δ΄ 16. ψηλά στα κορφοβούνια . δεν πάει στα κατώμερα να καλοξεχειμάσει μον' μένει πάνω στα βουνά. Ο ευφημισμός οφείλεται κυρίως σε φόβο ή ευλάβεια. Εδώ χρησιμοποιούνται λέξεις ή φράσεις με καλή σημασία αντί για άλλες που έχουν κακή σημασία. οι Κλέφτες επί Τουρκοκρατίας) .χ. Σ' αυτή χρησιμοποιείται με προσποίηση λέξη ή φράση που έχει τελείως διαφορετική και αντίθετη σημασία από την πραγματική της. Ένας αητός περήφανος. Π.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Αλληγορία. ένας αητός λεβέντης .χ..χ. Εύξεινος πόντος αντί για Άξενος Πόντος. Η αντίφραση παρουσιάζεται με τρεις τρόπους: Α΄ Λιτότητα: Σ' αυτήν αντί για μια λέξη χρησιμοποιείται η αντίθετή της με άρνηση.

ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 80 Πίνακας περιεχομένων Κεφάλαιο 1ο Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα σ.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. Α. .

Α.ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΩΝ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 81 Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα Μάθημα .