Οι 24 οίκοι εις την νοητήν κλίµακα του Τιµίου Σταυρού

Κοντάκιον. Ήχος πλ. δ'. Τη Υπερµάχω... τρισµακάριστε Σταυρέ και πανσεβάσµιε, σε προσκυνούµεν οι πιστοί και µεγαλύνοµεν, αγαλλόµενοι τη θεία σου ανυψώσει. Αλλ' ως τρόπαιον και όπλον απροσµάχητον, περιφρούρει τε και σκέπε τη ση χάριτι, τοις σοι κράζοντας· Χαίρε, Ξύλον µακάριον. Οι οίκοι. Άγγελοι ουρανόθεν, αοράτως κυκλούσι, Σταυρόν τον ζωηφόρον εν φόβω· και φωτοπάροχον χάριν λαµπρώς παρεχόµενον, νυν τοις πιστοίς βλέποντες, εξίστανται, και ίστανται βοώντες προς αυτόν τοιαύτα· Χαίρε, Σταυρέ, οικουµένης φύλαξ· χαίρε, η δόξα της Εκκλησίας. Χαίρε, ο πηγάζων αφθόνως ιάµατα· χαίρε, ο φωτίζων του κόσµου τα πέρατα. Χαίρε, ξύλον ζωοµύριστον, και θαυµάτων θησαυρέ· χαίρε, συνθετοτρισόλβιε, και χαρίτων παροχεύ. Χαίρε, ότι υπάρχεις υποπόδιον θείον· χαίρε, ότι ετέθης εις προσκύνησιν πάντων. Χαίρε, κρατήρ του νέκταρος έµπλεως· χαίρε, λαµπτήρ της άνω λαµπρότητος. Χαίρε, δι' ου ευλογείται η κτίσις· χαίρε, δι' ου προσκυνείται ο Κτίστης. Χαίρε, Ξύλον µακάριον. Βλέπουσα η Ελένη εαυτήν εν εφέσει, φησί τω Βασιλεί θαρσαλέως· Το παµπόθητόν σου της ψυχής ευχερέστατόν µου τη σπουδή φαίνεται· ζητούσα γουν το κράτιστόν σοι τρόπαιον, ως λέγεις, κράζω· Αλληλούϊα. Γνώσιν άγνωστον πρώην Βασίλισσα γνούσα, εβόησε προς τους υπουργούντας· Εκ λαγόνων της γης ευρείν εν τάχει, και δούναι τον Σταυρόν σπεύσατε, προς ον ιδούσα έφησεν εν φόβω, πλην κράζουσα ούτω· Χαίρε, χαράς της όντως σηµείον· χαίρε, αράς της αρχαίας λύτρον. Χαίρε, θησαυρός εν τη γη φθόνω κρυπτόµενος· χαίρε, ο φανείς εν τοις άστροις τυπούµενος. Χαίρε, τετρακτινοπύρσευτε και πυρίµορφε Σταυρέ· χαίρε, κλίµαξ υψοστήρικτε προοραθείσά ποτέ. Χαίρε, το των Αγγέλων γαληνόµορφον θαύµα· χαίρε, το των δαιµόνων πολυστένακτον τραύµα. Χαίρε, τερπνόν του Λόγου κειµήλιον· χαίρε, πυρός της πλάνης σβεστήριον. Χαίρε, Σταυρέ, απορούντων προστάτα· χαίρε, στερρέ ευδροµούντων αλείπτα. Χαίρε, Ξύλον µακάριον. 

ύναµις η του Ξύλου, επιδέδεικται τότε, προς πίστωσιν αληθή τοις πάσι και την αφωνόν τε καί νεκράν προς ζωήν ανέστησε, φρικτόν θέαµα τοις µέλλουσι καρπούσθαι σωτηρίαν, εν τω µέλπειν ούτως· Αλληλούϊα. Έχουσα η Ελένη, το αήττητον όπλον, ανέδραµε προς τον ταύτης γόνον· ο δε, µέγα σκιρτήσας ευθύς, επιγνούς τον µέγιστον Σταυρόν, έχαιρε, και άλµασιν ως άσµασιν εβόα προς αυτόν τοιάυτα· Χαίρε, Σταυρέ, του φωτός δοχείον· χαίρε, Σταυρέ, της ζωής ταµείον. Χαίρε, ο δοτήρ χαρισµάτων του Πνεύµατος· χαίρε, ο λιµήν ποντοπόρων αχείµαστος. Χαίρε, τράπεζα βαστάζουσα ώσπερ θύµα τον Χριστόν· χαίρε, κλήµα, βότρυν πέπειρον, φέρον οίνον µυστικόν. Χαίρε, ότι τα σκήπτρα των ανάκτων φυλάττεις· χαίρε, ότι τας κάρας των δρακόντων συνθλάττεις. Χαίρε, λαµπρόν της πίστεως γνώρισµα· χαίρε, παντός του κόσµου διάσωσµα. Χαίρε, Θεού προς θνητούς ευλογία· χαίρε, θνητών προς Θεόν µεσιτεία. Χαίρε, Ξύλον µακάριον. Ζήλον ένδοθεν θείον, η Ελένη λαβούσα, εζήτησε και εύρε σπουδαίως, τον εν γη κρυπτόµενον Σταυρόν, και δεικνύµενον εν ουρανώ Άνακτι· ον ύψωσε· και βλέπων το πολίτευµα, εν πίστει έφη· Αλληλούϊα. Ηλιόµορφος ώφθη, ο Σταυρός εν τω κόσµω, και πάντες φωτισµού εµπλησθέντες, και δραµόντες ως προς αστέρα θεωρούσι τούτον ως καλών αίτιον, εν ταις χερσί ταις θείαις υψωθέντα· ον υµνούντες είπον· Χαίρε, αυγή νοητού Ηλίου· χαίρε, πηγή ακενώτου µύρου. Χαίρε, του Αδάµ και της Εύας ανάκλησις· χαίρε, των αρχόντων του άδου η νέκρωσις. Χαίρε, ότι ανυψούµενος συνανυψοίς νυν ηµάς· χαίρε, ότι προσκυνούµενος καθαγιάζεις τας ψυχάς. Χαίρε, των Αποστόλων κοσµοκήρυκτον κλέος· χαίρε, των αθλοφόρων ευµενέστατον σθένος. Χαίρε, Σταυρέ, Εβραίων ο έλεγχος· χαίρε, πιστών ανθρώπων ο έπαινος. Χαίρε, δι' ου κατεβλήθη ο άδης· χαίρε, δι' ου ανατέταλκε χάρις. Χαίρε, Ξύλον µακάριον. Θεοβράβευτον Ξύλον, θεωρήσαντες πάντες, τη τούτου νυν προσέλθωµεν σκέπη· και ως όπλον κρατούντες αυτό, δι' αυτού τροπούµεν των εχθρών φάλαγγας, και ψαύοντες τον άψαυστον, τοις χείλεσιν αυτώ βοώµεν· Αλληλούϊα. Ίδε φως ουρανόθεν, ο Κωνσταντίνος ο µέγας, δεικνύµενον Σταυρού το σηµείον, δι' αστέρων, εν ω και νικάν πολεµίων πληθύν, έσπευσε το Ξύλον φανερώσαι, και βοήσαι προς αυτό τοιαύτα· Χαίρε, βουλής της αρρήτου πέρας· χαίρε, λαού ευσεβούντως κέρας. Χαίρε, πολεµίων ο τρέπων τας φάλαγγας· χαίρε, φλοξ καθάπερ φλέγων τους δαίµονας. Χαίρε, σκήπτρον επουράνιον του Βασιλέως του στρατού· χαίρε, τρόπαιον αήττητον του φιλοχρίστου στρατού· Χαίρε, ο των βαρβάρων την αφρύν καταβάλλων· χαίρε, ο των ανθρώπων τας ψυχάς περιέπων. Χαίρε, κακών πολλών αµυντήριον· χαίρε, καλών πολλών βραβευτήριον. 

Χαίρε, δι' ου Χριστοφόροι σκιρτώσι· χαίρε, δι' ου Ιουδαίοι θρηνούσι. Χαίρε, Ξύλον µακάριον. Κλίµαξ ουρανοµήκης, ο Σταυρός του Κυρίου εγένετο· τους πάντας ανάγων από γης προς ύψος ουρανού, τοις χοροίς Αγγέλων συνοικείν πάντοτε, αφέντας τα νυν όντα ως µη όντα, και ειδότας ψάλλειν· Αλληλούϊα. Λάµψας φως επί πάσιν, ο Σωτήρ τοις εν άδη εφώτισας τους κάτω κειµένους· πυλωροί δε άδου την αυγήν µη ενέγκαντές σου, ως νεκροί πεπτώκασιν· οι τούτων δε ρυσθέντες, νυν ορώντες τον Σταυρόν βοώσι· Χαίρε, ανάστασις τεθνεώτων· χαίρε, παράκλησις των πενθούντων. Χαίρε, των ταµείων του άδου η κένωσις· χαίρε, Παραδείσου τρυφής η απόλαυσις. Χαίρε, ράβδος η ποντίσασα τον Αιγύπτιον στρατόν· χαίρε αύθις, η ποτίσασα Ισραηλίτην λαόν. Χαίρε, έµψυχον Ξύλον, του Ληστού σωτηρία· χαίρε, εύοσµον ρόδον, ευσεβών ευωδία. Χαίρε, τροφή πεινώντων εν πνεύµατι· χαίρε, σφραγίς, ην έλαβον άνθρωποι. Χαίρε, Σταυρέ, µυστυρίων η θύρα· χαίρε, εξ ου ρείθρα χέονται θεία. Χαίρε, Ξύλον µακάριον. Μέλλοντος Μωϋσέως, το πολύµοχθον γένος, λυτρώσασθαι εκ του λυµεώνος, επεδόθης ως ράβδος αυτώ, αλλ' εγνώσθης τούτο και Θεού σύµβολον· διόπερ κατεπλάγη σου Σταυρέ, την δυναστείαν κράζων· Αλληλούϊα. τρισµακάριστε Σταυρέ και πανσεβάσµιε, σε προσκυνούµεν οι πιστοί και µεγαλύνοµεν, αγαλλόµενοι τη θεία σου ανυψώσει. Αλλ' ως τρόπαιον και όπλον απροσµάχητον, περιφρούρει τε και σκέπε τη ση χάριτι, τοις σοι κράζοντας· Χαίρε, Ξύλον µακάριον. Ν' (50) Ψαλµός Ελέησόν µε, ο Θεός, κατά το µέγα έλεός σου, και κατά το πλήθος των οικτιρµών σου εξάλειψον το ανόµηµά µου. Επί πλείον πλύνόν µε από της ανοµίας µου, και από της αµαρτίας µου καθάρισόν µε. Ότι την ανοµίαν µου εγώ γινώσκω, και η αµαρτία µου ενώπιόν µου εστί διά παντός. Σοι µόνω ήµαρτον, και το πονηρόν ενώπιόν σου εποίησα, όπως αν δικαιωθής εν τοις λόγοις σου, και νικήσης εν τω κρίνεσθαί σε. Ιδού γαρ εν ανοµίαις συνελήφθην, και εν αµαρτίαις εκίσσησέ µε η µήτηρ µου. Ιδού γαρ αλήθειαν ηγάπησας· τα άδηλα και τα κρυφία της σοφίας σου εδήλωσάς µοι. Ραντιείς µε υσσώπω και καθαρισθήσοµαι· πλυνείς µε, και υπέρ χιόνα λευκανθήσοµαι. Ακουτιείς µοι αγαλλίασιν και ευφροσύνην, αγαλλιάσονται οστέα τεταπεινωµένα. Απόστρεψον το πρόσωπόν σου από των αµαρτιών µου, και πάσας τα ανοµίας εξάλειψον. Καρδίαν καθαράν κτίσον εν εµοί ο Θεός, και Πνεύµα ευθές εγκαίνισον εν τοις εγκάτοις µου. Μη απορρίψης µε από του προσώπου σου, και το Πνεύµα σου το Άγιον µη αντανέλης απ' εµού. 

Απόδος µοι την αγαλλίασιν του σωτηρίου σου, και πνεύµατι ηγεµονικώ στήριξόν µε. ιδάξω ανόµους τας οδούς σου, και ασεβείς επί σε επιστρέψουσι. Ρύσαί µε εξ αιµάτων, ο Θεός, ο Θεός της σωτηρίας µου· αγαλλιάσεται η γλώσσά µου την δικαιοσύνην σου. Κύριε, τα χείλη µου ανοίξεις και το στόµα µου αναγγελεί την αίνεσίν σου. Ότι, ει ηθέλησας θυσίαν, έδωκα αν· ολοκαυτώµατα ουκ ευδοκήσεις. Θυσία τω Θεώ, πνεύµα συντετριµµένον· καρδίαν συντετριµµένην και τεταπεινωµένην ο Θεός ουκ εξουδενώσει. Αγάθυνον, Κύριε, εν τη ευδοκία σου την Σιών και οικοδοµηθήτω τα τείχη Ιερουσαλήµ. Τότε ευδοκήσεις θυσίαν δικαιοσύνης, αναφοράν και ολοκαυτώµατα. Τότε ανοίσουσιν επί το θυσιαστήριόν σου µόσχους. Τον Κανόνα, του οποίου η Ακροστιχίδα (Ποίηµα Κωνσταντίνου Χαράς δοχείον, σοι πρέπει χαίρειν µόνω. Ιησούς. απόντε)

δή α'. Ήχος β'. Ο Ειρµός Ανοίξω το στόµα µου, και πληρωθήσεται πνεύµατος, και λόγον ερεύξοµαι, τω ζωηφόρω Σταυρώ, και οφθήσοµαι, φαιδρώς πανηγυρίζων, και άσω γηθόµενος, τούτου τα θαύµατα. Τροπάρια Χριστού σκήπτρον άγιον, εµψυχωµένον σε Πνεύµατι, Σταυρέ πανσεβάσµιε, Ελένη βλέπουσα, προσεφώνει σοι· Χαίρε Χριστού δόξα, δι' ου δόξαν άπαντες προσενεδύθηµεν. Αήττητος δύναµις, χαίρε Σταυρέ τρισµακάριστε, πιστών δεοµένων σου· χαίρε η µάχαιρα, η εκκόπτουσα, τα κέρατα δαιµόνων· χαίρε αγλαόκαρπον, δένδρον πανάγιον. Ράβδος η βλαστήσασα, χαίρε Χριστόν τον ζωήρρυτον, καρπόν εξ ου τρώγοντες, ζωήν καρπούµεθα· χαίρε ένδοξον, σηµείον του εσπότου, αφ' ου σαλευθήσονται γη και ουράνια. Άγγελων αγλάϊσµα, χαίρε βροτών το διάσωσµα, δαιµόνων πολύστονον, τραύµα πανύµνητε, ζωοπάροχε, Σταυρέ η σωτηρία, καταπονουµένων τε, και η αντίληψις. δή γ'. Ο Ειρµός Τους σους υµνολόγους Ζωοδότα, ιάσεων άφθονος πηγή, θίασον συγκροτήσαντας, πνευµατικόν στερέωσον, και εν τη θεία δόξη σου, στέφανων δόξης αξίωσον. Τροπάρια Σταυρέ η αρχή της σωτηρίας, Σταυρέ των Μαρτύρων η χαρά, κήρυγµα Αποστόλων τε, Εκκλησιών οµόνοια, σκέπε, φρούρει και φύλαττε, τους καυχωµένους τω κράτει σου. ιώκονται φάλαγγες δαιµόνων, τη ση σηµειώσει υνατέ· όθεν βοώµεν χαίρε σοι· δι' ου ηνώθησαν, η γη και τα ουράνια, και εθεώθη ο άνθρωπος. Οδός προς µονάς τας ουρανίους απάγουσα, χαίρε το λαµπρόν, του Ιησού µου τρόπαιον· χαίρε ανάκτων στέφανος, χαίρε σωτήρ παγκόσµιος· χαίρε η ράβδος ευθύτητος. Χαίρε, συ η ράβδος βασιλείας, δυνάµεως· χαίρε του Χριστού, η ράβδος ην απέστειλεν εκ της Σιών ο Κύριος· χαίρε φυτόν αθάνατον, υφ' ούπερ σκέπονται άπαντες. 

τρισµακάριστε Σταυρέ και πανσεβάσµιε, σε προσκυνούµεν οι πιστοί και µεγαλύνοµεν, αγαλλόµενοι τη θεία σου ανυψώσει. Αλλ' ως τρόπαιον και όπλον απροσµάχητον, περιφρούρει τε και σκέπε τη ση χάριτι, τοις σοι κράζοντας· Χαίρε, Ξύλον µακάριον. Οίκοι. Νόµον ο εν Σιναίω, τω Θεόπτη δους παλαί, Σταυρώ εθελοντί προσηλούται, υπέρ άνοµων ανόµως ανδρών, και κατάραν νόµου παλαιάν έλυσεν, ίνα Σταυρού την δύναµιν ορώντες, άπαντες νυν, βοώµεν· Χαίρε, ανόρθωσις πεπτοκότων· χαίρε, κατάπτωσις κοσµολάτρων. Χαίρε, Αναστάσεως Χριστού το εγκαίνισµα· χαίρε, µοναζόντων το θείον εντρύφηµα. Χαίρε, δένδρον ευσκιόφυλλον, υφ' ου σκέπονται πιστοί· χαίρε, ξύλον προφητόφθεγκτον, πεφυτευµένον εν γη. Χαίρε, της Βασιλείας κατ' εχθρών συµµαχία· χαίρε, της πολιτείας κραταιά προστασία. Χαίρε, Κριτού δικαίου φανέρωσις· χαίρε, βροτών πταιόντων κατάκρισις. Χαίρε, Σταυρέ, ορφανών αντιλήπτορ· χαίρε, Σταυρέ, πλουτιστά των πενήτων. Χαίρε, Ξύλον µακάριον. Ξένον θαύµα ιδόντες, ξένον βίον βιώµεν, τον νουν εις ουρανόν ανυψούντες· δια τούτο γαρ εν τω Σταυρώ ο Χριστός επάγη, και σαρκί πέπονθε, βουλόµενος ελκύσαι προς το ύψος, τους αυτώ βοώντας· Αλληλούϊα. Όλος ήλθεν εξ ύψους, την Θεότηταν έχων, ο µόνος προαιώνιος Λόγος· και τεχθείς εκ Παρθένου Μητρός, και φανείς τω κόσµω ταπεινός άνθρωπος, Σταυρόν καταδεξάµενος, εζώωσε αυτώ βοώντας· Χαίρε, Σταυρέ της ειρήνης όπλον· χαίρε, βαλβίς των οδοιπορούντων. Χαίρε, σωζοµένων σοφία και στήριγµα· χαίρε, απολλυµένων µωρία και σύντριµµα. Χαίρε, εύκαρπον, αθάνατον, και ζωηφόρον φυτόν· χαίρε άνθος, όπερ ήνθησε την σωτηρίαν ηµών. Χαίρε, ότι συνάπτεις τα εν γη συν τοις άνω· χαίρε, ότι φωτίζεις τας καρδίας των κάτω. Χαίρε, δι' ου φθορά εξωστράκισται· χαίρε, δι' ου η λύπη ηφάνισται. Χαίρε, κάλων µυριάριθµος όλβος· χαίρε, πιστών µυριώνυµον εύχος. Χαίρε, Ξύλον µακάριον. Πέπτωκε των δαιµόνων, η παµβέβηλος φάλαγξ, και γένος των Εβραίων ησχύνθη, προσκυνούµενον τον Σταυρόν παρά πάντων, µετά πόθου βλέποντες, αεί δε αναβλύζοντα ιάµατα τοις εκβοώσιν. Αλληλούϊα. Ρεύµατα συνεστάλη, λογισµών κακοδόξων, παγέντος σου Χριστέ επί ξύλου· απορούσι γαρ όντως το, Πως και Σταυρόν υπέστης, και φθοράν πέφευγας· ηµείς δε την Ανάστασιν δοξάζοντες, αναβοώµεν. Χαίρε, σοφίας Θεού το ύψος· χαίρε, προνοίας αυτού το βάθος. Χαίρε, µωρολόγων αλόγων η άγνοια· χαίρε, µαντιπόλων αφρόνων απώλεια. Χαίρε, ότι την Ανάστασιν εµφανίζεις του Χριστού· χαίρε, ότι τα παθήµατα ανακαινίζεις αυτού. Χαίρε, των πρωτοπλάστων την παράβασιν λύσας· χαίρε, του Παραδείσου τας εισόδους ανοίξας. Χαίρε Σταυρέ, τοις πάσι σεβάσµιε· χαίρε, εθνών απίστων αντίπαλε. 

Χαίρε Σταυρέ, ιατρέ των νοσούντων· χαίρε, αεί βοηθέ των βοώντων. Χαίρε, Ξύλον µακάριον. Σώσει θέλων των κόσµον, ο του κόσµου κοσµήτωρ, κατήλθε προς αυτόν απορρήτως· και Σταυρόν υπέστη, Θεός ων, δι' ηµάς, τα πάντα καθ' ηµάς δέχεται· διό και λυτρωσάµενος ηµάς, ακούει παρά πάντων· Αλληλούϊα. τρισµακάριστε Σταυρέ και πανσεβάσµιε, σε προσκυνούµεν οι πιστοί και µεγαλύνοµεν, αγαλλόµενοι τη θεία σου ανυψώσει. Αλλ' ως τρόπαιον και όπλον απροσµάχητον, περιφρούρει τε και σκέπε τη ση χάριτι, τοις σοι κράζοντας· Χαίρε, Ξύλον µακάριον. δή δ'. Ο Ειρµός Ο καθήµενος εν δόξη, επί θρόνου Θεότητος· εν Σταυρού τω ξύλω, ήλθεν Ιησούς ο υπέρθεος, τη ακηράτω παλάµη, και διέσωσε, τους κραυγάζοντας· όξα Χριστέ τη δυνάµει σου. Τροπάρια Ευφηµούµέν σε προθύµως, υποπόδιον λέγοντες, των ποδών Κυρίου, εν ω προσκυνούµεν πανάγιε, χαίρε Σταυρέ· και υψούµεν τον υψώσαντα, την πεσούσαν φύσιν παραβάσει Προπάτορος. Ιορδάνης µαρτυρεί σου, την φρικτήν θείαν δύναµιν, Σταυρέ του Κυρίου, αναχαιτισθείς υπέρ λόγον τε, και τόπον δους Πατριάρχη διαβαίνοντι, και ανάξας τω Ελισσαιέ το σιδήριον. Όφεις χαίρε ο κτιννύων, εν ερήµω βλεπόµενος· χαίρε φως Κυρίου, το φωτίζον πάντα τα πέρατα· χαίρε ο σκόλοψ βαρβάρων, η κατάλυσις, των ξοάνων τε, και Ιουδαίων απώλεια. Νήσοι, ήπειρος η πάσα, σω τιµίω κλεΐζονται, κλέος οικουµένης, Σταυρέ ζωηφόρε ονόµατι· ύψωσον κέρας απάντων, χριστωνύµων τε, και κατάβαλε των εναντίον το φρύαγµα. Σοι βοώµεν ως εµψύχω· Χαίρε Ξύλον τρισόλβιον· χαίρε ζωής Ξύλον· χαίρε προσκυνούµενον πάντοτε, υπό Αγγέλων, ανθρώπων· χαίρε καύχηµα, ουρανού και γης, σώσον ηµάς τη δυνάµει σου. δή ε'. Ο Ειρµός Εξέστη τα σύµπαντα, επί τη θεία δόξη σου· συ γαρ τρισµακάριστον ω Ξύλον, έσχες εις ύψος τον επί πάντων Θεόν, και έδειξας άχρονον ηµίν, πάσι τοις υµνούσί σε, σωτηρίαν δωρούµενος. Τροπάρια Όπλον θεοχάλκευτον, ο θυρεός της πίστεως, κράτος το ακράδαντον εν µάχαις, Σταυρέ Κυρίου, χαίρε η δίστοµος σπάθη των πιστών· χαίρε δι' ης, Άγαρ κατασφάττεται, και εγείρονται τρόπαια. Ισχύς και οχύρωµα, ανθρώπων Σταυρέ τίµιε, κλίµαξ τον Θεόν εστηριγµένον, επί σε έχουσα, χαίρε το κήρυγµα, πάντων Προφητών· χαίρε δι' ου ο κόσµοςς ηγίασται, και Σατάν καταβέβληται. Πάθος το κεφάλαιον, παθών Κυρίου ένδοξε, χαίρε του παθόντος εκουσίως, εξ ου το θείον πόµα ανέβλυσε, πάσι το πανάχραντον αυτού Αίµα, και επίοµεν, εκτακέντες οι άνθρωποι. Ρείθροις θείου Αίµατος, επαρδευθείς πανάγιε Σταυρέ, θεοτίµητε τους πίστει, σώζε κινδύνων, και του λοιµού και λιµού, βοώντάς σοι· χαίρε η πηγή, άρδουσα τα σύµπαντα, τα σωτήρια νάµατα. Ευλόγησον Κύριε, του σου Σταυρού τη χάριτι, τον ενιαυτόν χρηστότητός, τους 

ιερέας, τους βασιλείς, τον στρατόν, πάντα περιούσιον λαόν, πιστώς προσκυνούντάς σου, τον Σταυρόν τον φωτόµορφον. δή στ'. Ο Ειρµός Την θείαν ταύτην και πάντιµον, τελούντες Εορτήν οι θεόφρονες του θεοδέγµονος, Σταυρού, τας χείρας κροτήσωµεν, τον επ' αυτώ τεθέντα Θεόν δοξάζοντες. Τροπάρια Πάσα η γη προσκυνούµέν σε, και ψάλλοµεν τω θείω ονόµατι, σου Σταυρέ ύψιστε, σεπτώ Αγγέλοις υπάρχοντι, και φοβερώ καυτοίς τοις δαιµόνων άρχουσι. Ελένη γήθεν το λάβαρον, εκλάµψαν βασιλείας τουπίσηµον, Χριστιανών ηµών, γνούσα το, χαίρε σοι έκραζε, χαίρε ηµών η δόξα και το κραταίωµα. Ιδού καυτοί σοι κραυγάζοµεν· χαίρε Σταυρέ Κυρίου πανένδοξε· χαίρε ελπίζω ηµών· χαίρε υψών ηµάς άπαντας, τη παγκοσµίω ήδη θεία υψώσει σου. Χαράς αιτίου υπάρξαντος, πιστοί νυν τη δυνάµει σου χαίροµεν, και προσκυνούµέν σε· χαίρε λαµπτήρ παµφαέστατε· χαίρε νηπίων φύλαξ και πολυΰµνητε. τρισµακάριστε Σταυρέ και πανσεβάσµιε, σε προσκυνούµεν οι πιστοί και µεγαλύνοµεν, αγαλλόµενοι τη θεία σου ανυψώσει. Αλλ' ως τρόπαιον και όπλον απροσµάχητον, περιφρούρει τε και σκέπε τη ση χάριτι, τοις σοι κράζοντας· Χαίρε, Ξύλον µακάριον. Οίκοι Τείχος της οικουµένης, ω Σταυρέ ζωηφόρε, απόρθητον και θείον νοούµεν· ο γαρ του ουρανού και της γης, κατασκευάσας σε Ποιητής, τάννυσι τας χείρας, ξένον άκουσµα· και άπαντας εκφωνείν διδάσκει· Χαίρε, η βάσις της ευσεβείας· χαίρε, το νίκος της κληρουχίας. Χαίρε, Αµαλήκ νοητόν ο τροπούµενος· χαίρε, Ιακώβ ταις χερσί προτυπούµενος. Χαίρε, συ γαρ ανεµόρφωσας τας παλαιτάτας σκιάς· χαίρε, συ γαρ ανεπλήρωσας προφητοφθέγκτους φωνάς. Χαίρε, ο τον Σωτήρα των απάντων βαστάσας· χαίρε, ο τον φθορέα των ψυχών καταργήσας. Χαίρε, δι' ου Αγγέλοις ηνώθηµεν· χαίρε, δι' ου φωτί κατηυγάσθηµεν. Χαίρε, σε γαρ προσκυνούµεν τιµώντες· χαίρε, σοι γαρ προσφωνούµεν βοώντες· Χαίρε, Ξύλον µακάριον. Ύµνος άπας µειούται, συνακολουθείν θέλων, τω πληθεί των πολλών σου θαυµάτων· εγκωµίων πληθύν και γαρ αν προσάξωµέν σοι, ω Σταυρέ τίµιε, ουδέν τελούµεν άξιον, ων δέδωκας ηµίν· αλλ' ουν βοώµεν· Αλληλούϊα. Φωτοπάροχχον αίγλην, τοις εν σκότει δωρείται, Σταυρός ο ζωοδώρητος ούτος· το γαρ άϋλον δέδεκται φως, και προς γνώσιν θείαν δαδουχεί άπαντας· υψοί δε νυν υψούµενος τον νουν ηµών, αναµέλπειν ταύτα· Χαίρε, φωστήρ, τοις εν σκότει φαίνων· χαίρε, αστήρ τον κόσµον αυγάζων. Χαίρε, αστραπή, χριστοκτόνους αµβλύνουσα· χαίρε, η βροντή, τους απίστους εκπλήττουσα. Χαίρε, ότι κατελάµπρυνας Ορθοδόξων τους χορούς, χαίρε, ότι κατηδάφισας των ειδώλων τους βωµούς. 

Χαίρε, ούπερ ο τύπος ουρανόθεν εφάνη· χαίρε, ούπερ η χάρις πονηρίας ελαύνει. Χαίρε, σαρκός σηµαίνων την νέκρωσιν· χαίρε, παθών ο κτείνων επέγερσιν. Χαίρε, εν ω ο Χριστός εσταυρώθη· χαίρε, δι' ου πας ο κόσµος εσώθη. Χαίρε Ξύλον, µακάριον. Χάριν δούναι θελήσας, ο Χριστός τοις ανθρώποις, τας χείρας επί ξύλου εκτείνει, και τα έθνη πάντα συγκαλεί, και βασιλείαν πάσιν ουρανών δίδωσι, τοις µέλπουσι τον ύµνον επαξίως, και πιστώς βοώσιν· Αλληλούϊα. Ψάλλοντές σου τον ύµνον, ευφηµούµεν εκ πόθου, ως έµψυχον Κυρίου σε Ξύλον· επί σοι γαρ παγείς εν σαρκί, ο δεσπόζων των δυνάµεων, ηγίασεν, εδόξασεν, εδίδαξε βοάν σοι ταύτα· Χαίρε, Σταυρέ, νοητή ροµφαία· χαίρε, Αγίων άγιον βλέµµα. Χαίρε, Προφητών και ικαίων προκήρυγµα· χαίρε, του Χριστού λαµπροφόρον στρατήγηµα. Χαίρε, κάλλος και διάδηµα βασιλέων ευσεβών· χαίρε, κράτος και οχύρωµα ιερέων ευλαβών. Χαίρε, της αληθείας ευκλεέστατος κόσµος· χαίρε, της σωτηρίας ευτυχέστατος όρµος. Χαίρε, φαιδρόν απάντων αγλάϊσµα· χαίρε, υιών της Άγαρ φυγάδευµα. Χαίρε, φωτός ακηράτου λυχνία· χαίρε, ψυχής της εµής θυµηδία. Χαίρε Ξύλον, µακάριον. πανύµνητον Ξύλον, το βαστάσαν τον πάντων Αγίων, αγιώτατον Λόγον (τρις)· δεδεγµένων ηµώς τα λιτάς, από πάσης ρύσαι συµφοράς άπαντας, και αιωνίου λύτρωσαι κολάσεως τους σοι βοώντας· Αλληλούϊα. Άγγελοι ουρανόθεν, αοράτως κυκλούσι, Σταυρόν τον ζωηφόρον εν φόβω· και φωτοπάροχον χάριν λαµπρώς παρεχόµενον, νυν τοις πιστοίς βλέποντες, εξίστανται, και ίστανται βοώντες προς αυτόν τοιαύτα· Χαίρε, Σταυρέ, οικουµένης φύλαξ· χαίρε, η δόξα της Εκκλησίας. Χαίρε, ο πηγάζων αφθόνως ιάµατα· χαίρε, ο φωτίζων του κόσµου τα πέρατα. Χαίρε, ξύλον ζωοµύριστον, και θαυµάτων θησαυρέ· χαίρε, συνθετοτρισόλβιε, και χαρίτων παροχεύ. Χαίρε, ότι υπάρχεις υποπόδιον θείον· χαίρε, ότι ετέθης εις προσκύνησιν πάντων. Χαίρε, κρατήρ του νέκταρος έµπλεως· χαίρε, λαµπτήρ της άνω λαµπρότητος. Χαίρε, δι' ου ευλογείται η κτίσις· χαίρε, δι' ου προσκυνείται ο Κτίστης. Χαίρε, Ξύλον µακάριον. τρισµακάριστε Σταυρέ και πανσεβάσµιε, σε προσκυνούµεν οι πιστοί και µεγαλύνοµεν, αγαλλόµενοι τη θεία σου ανυψώσει. Αλλ' ως τρόπαιον και όπλον απροσµάχητον, περιφρούρει τε και σκέπε τη ση χάριτι, τοις σοι κράζοντας· Χαίρε, Ξύλον µακάριον. 

δή ζ'. Ο Ειρµός Ουκ ελάτρευσαν, τη κτίσει οι θεόφρονες, παρά τον Κτίσαντα· αλλά πυρός απειλήν, ανδρείως πατήσαντες, χαίροντες έψαλλον· Υπερύµνητε, ο των Πατέρων Κύριος και Θεός ευλογητός ει. Τροπάρια Αναφέρουσα, εκ γης προς τα ουράνια, χαίρε η γέφυρα· χαίρε σηµείον εν ω, φλογίνη ροµφαία µεν υποκεχώρησε. Ληστής ήλθε δε, χαίρων εις τον Παράδεισον· Ανυµνώ την δύναµίν σου. Ιερέων η ευπρέπεια ζωήρρυτε, χαίρε θεµέλιον της Εκκλησίας ηµών, γαλήνη του σύµπαντος· χαίρε ανάκλησις, µετανοίας τε, και παρθενάις τήρησις· χαίρε ξύλον αφθαρσίας. Ρόδον εύοσµον, άνθος χαίρε αµάραντον, ράβδος βλαστήσασα της σωτηρίαν ηµών· Ζωής χαίρε τράπεζα, παρατιθέµενον, άρτον έχουσα· χαίρε τροφή πεινώντων τε και λιµήν χειµαζοµένων. Ευφηµεί σε, µακαρίζοντα τα πέρατα, και ανακράζει σοι· Χαίρε το άρµα Θεού, εν ω περιέδραµεν αγαλλιώµενος, ώσπερ γίγας τις, τον ουρανόν, την άβυσσον, έως άκρων ουρανίων. Ιλαστήριον, απάντων χαίρε τίµιε· χαίρε η σύστασις, παντός του κόσµου Σταυρέ, δι' ου υψουµένου τε συνανυψούµεθα, και διάβολος, πίπτει εις άδου πέταυρον, τω αυτώ ητοιµασµένον. δή η'. Ο Ειρµός Παίδας ευαγείς εν τη αβύσσω, ο τύπος του θεοδόχου διεσώσατο, τότε µεν τυπούµενος· νυν δε ενεργούµενος, την οικουµένην άπασαν αγείρει ψάλλουσαν· τον Κύριον υµνείτε τα έργα, και υπερυψούτε εις πάντας τους αιώνας. Τροπάρια Ναµάτων πηγής εκ σωτηρίου, του θείου Σταυρού, πλουσίως αρυσώµεθα, θεορρύτων άπαντες, της πλευράς του πλάσαντος, ηµάς προθύµως κράζοντες και πιστεί ψάλλοντες· Τον Τίµιον υµνούµεν Κυρίου, και υπερυψούµεν Σταυρόν εις τους αιώνας. Μέσον ουρανού και γης ιδρυθής, ως κλίµας Σταυρέ Κυρίου ωραιο΄τατε, ίνα ανατρέχωµεν προς τα επουράνια, δια της σης οι άνθρωποι ανόδου, ψάλλοντες· 

Τον Τίµιον Σταυρόν ανυµνούµεν, και υπερυψούµεν εις πάντας τους αιώνας. Ο τόπος Κυρίου, ου οι πόδες, οι άγιοι σοι προς σωτηρίαν έστησαν· όθεν προσκυνούµέν σε, Σταυρέ ηλιόµορφε, των ασκητών εντρύφηµα, του Παντοκράτορος, η έκλαµπρος σηµαία της νίκης, κατά του Βελιάρ, η θεοδόχος κλίνη. Νεκροί δια σου ζωοποιούνται· θανάτου και γαρ τον νεκρωτήν εβάστασας· τυφλοί αναβλέπουσιν, ώτα διανοίγονται, δαίµονες διώκονται, πάθη αφίστανται, µυρίων αγαθών ταµειούχε, Σταυρέ του Σωτήρος, η κλεις του Παραδείσου Ώφθης Κωνσταντίνω τω µεγάλω, τω κράτορι ευσεβείας, ω πανέβαστε, Σταυρέ θεοδώρητε, και πανυπερθαύµαστε, ηλιακών λαµπρότερος βολίδων· όθεν σε τον Κύριον υµνούµεν τον δόντα, και υπερυψούµεν εις πάντας τους αιώνας. δή θ'. Ο Ειρµός Άπας γηγενής, σκιρτάτω τω πνεύµατι λαµπαδουχούµενος, πανηγυριζέτω δε, αΰλων Νόων φύσις γεραίρουσα, τα ιερά θαυµάσια της Θεοµήτορος, και βοάτω· Χαίροις παµµακάριστε, Θεοτόκε αγνή αειπάρθενε. Τροπάρια Ίθυνον ηµών, Σταυρέ παµµακάριστε, των προσκυνούντων σε, προς τα εντολάς Χριστού, την ζωήν, ίνα σοι Χαίρε κράζωµεν· χαίρε κατάρας λύτρωσις, ως ταννυσθέντος σοι, του Κυρίου και κατάραν λύσαντος, ευλογίαν ηµίν αντεισάξαντος. Ήρθη επί γης, απάσης η δόξα σου, Σταυρέ και έπλησε, και τα επουράνια· διό σοι, Χαίρε αεί κραυγάζοµεν· χαίρε, δι' ου εσώθηµεν, τα έθνη άπαντα, προσκυνούντες, Τριάδα αχώριστον, τον Πατέρα, Υιον συν των Πνεύµατι. Συ ει ο Σταυρός, δι' ου πάλαι έσχισε, Μωσής την θάλασσαν· συ ει η εκφυήσασα, Ααρωνίτις η ράβδος τα κάρυα· συ το γλύκαναν ξύλον Μέρας τα νάµατα· σοι βοώµεν· Χαίροις προφητόφθεγκτε, αυτουργέ τεραστίων εκάστοτε. Όλης εκ ψυχής, το Χαίρέ σοι κράζοµεν, Σταυρέ πανάγιε, και κατασφραγίζοµεν, αυτούς, και πόλεις πλοία τε, και ιερά, και άπαντα τα εγχειρήµατα, σου το θείον, όνοµα χαράττοντες, πεποιθότες εν σοι και τροπούµενοι. Ύψωσον Χριστέ, ηµών λατρευόντων σοι, και προσκυνούντων σου, τον ζωοποιόν Σταυρόν, και τα φρικτά σοι, θεία παθήµατα, την πολιτεία· θραύσον δε, τους αντιλέγοντας, ίνα γνώσι, πάντες την αήττητον, του Τιµίου Σταυρού σου την δύναµιν. Σώσόν µε Μητρός, τη χαρίτι δέοµαι της παναχράντου σου, και ζωοποιού Σταυρού, θεία δύναµει, ον και υπέµεινας, ω Ιησού µακρόθυµε, και πολυέλεε, ίνα σώσης, ρεύσον το εικόνα σην, και οµοίωσιν φέρον πλαστούργηµα.