Sections

Η αθχη Ἡ75 «.7ΪἕΩ!

«ΠΤ££ας››
«Υπά¿›χοντατπάντα, παντού και πουθενιἴ
ι
ΦΔΚΘΜΟΩ
ΠΥΘΔ
ΝΘΣΤΟΕΔ ΜΔΤΣΑ
Ο ‹‹εΙ›όινιευλο; Πυυ ινωοα» όη̨χισε στη Σαμο στην ττεοιοὁο πε­ ἦν ι ν _ ._.
α̨ὁπου της 3..
­ντηκ‹ιοιἠ¿ ιιλυμπιόιὁαη̨,
στα 580 ­ 5.6 τι.Χ., που
· \
Π 6|­Λ ἶ;\
τοποθετουν ιιι γο υησἡ του.. ιι ἶι
ντιο... Και οικ ττοόκειται να .ιλεισιι όσο υπαρχει το Μυστὴη̨ιο ι
της ζωή; και του θανάτου, πόυ ο ιὸιοὲ το ειχε πη̨οσιγγισει και τ
το είχε οοιοτικό ξιόιαλυνει. Γι' αυτο, αλλωστε, όοοι από τους
μαθητές του υψτωι ιν στο ΰαθμό της τὲλειας μυηστις υ̃εν ττιστε­ ×·° ξςἔη̨ Ν
ψαν ποτὲ ότι ι Πυθαγόρα; πέθανε αφου είχε πατοη̨θὼσει να ι Ζ*ῃκἑβὁἐῖό ­λ”°¬ “ἴό
./ ν. Θα .· ··± .Φ ' .
η̨̃επεοόιοει το θάνατο. ×.τσ1*·ν:¬! ·. ιτε
ζω· τον [Ἡ
Β
1
Ν 48
. . . . . ι .... ει.
ι
Το Μεταττοντιο το 479 π.Χ. ητιιν όπλα ενας αι· ν· . εξωτσ ­ “Ω ωἰ , .ι ¿Ή ἡ ιἑνυ̃ ῳυἶμη̨
η̨ιπος σταθμιο ς σ ενα ταξιδι που συνεχι οεται ακομη... Ἡ ι·¶ ­ · {·¬­.·,.η̨̃.<ἔ”ὲ?×?
^ . Ι . . _ . .ιι ;.· .:¦:ε · Μ.­:ι <¬_ ­ ον.
Στα ελαχιστα απι›...τοισματ‹ι απο τα ιογα του που οιασωθ: η­ Ἄ “ ·. ."“”Ἐ:ό1
Η·
._
4· ἱἑῖἔη̨̃­ι
καν υτταοχουν μόνο νυξεις για του; μυστικου; τώῦικἐς του. , .ἔἔ ι_±„.ῖω̨̃¬ 1ῳ'°Ϊῖἐ® *Ϊ 8 _Ξ.”ῖ­α:
η ν ια̨ 1 η 0 ε μια
κόιποιαΐποοσὲγνιση κανουν ακόμη πιο πολὐιιλοκιι το ‹‹Μυοτἠ­ Ι
ι . ιι.
ι ι ι . · :­ Μ ­ια 5 τ ^ ¬Α·®ι '¬”ἶΞ#>§δ®'.'Ἱ Ψ­ ¬.~
Και οι αριθμ τικεη̨ του συορτισε αντι να ΐο θ υν σ 5 [ιιό .· Θ Η Ο Θ .ν ἴυ . ἐξ
ν
.ἰ°§Ξἶ;;
ι
Η «πεοιπ ὲτει α» που ακολουθεί ειναι ένα ταη̨̃ίοι στο χο 5­ ιι­ Ν
νο... Χωοιτ τΞυτι υιπἠ συνὲ πια. 'Ολου του σταθ ου αι υ τι
Χ § § μ § Μο
...Μ .του ταξιόιοι· ι. αυόοιζαν παντα οι παοόυσιιεη̨ του Πυθαγό­
οα σε ὀιαφοοου; τοπους και σε Βιὼυοη̨ε; χοονινιἐη̨ πεοιόὸους.
Ϊ
Ἐἶ
Φ
οχι: το
υ
„:Ἰ . 0. .ι:.ῖΜ±τ 5 Μ Φ
­τη κτ;­ὶ `­±ζΕ§'± τι.. ιειῃ
ι Μ
. ῇἔἕῇξξυ
Μ ξὶἶιἦῇι.
ι }με π νἑἦὲἰ Φ ..ιἶῖ Με.
οι 2.. 7 η̨πὶ ­ ν ;¿­¬
Νἑβ ι....._.. 'ἕη̨̃ξ]..„...ο.... ­ (_. „|#%Α
τι­ζ 1. ›­γ.,„..............:.±×.;­ι .¬­........... .Ξ Ϊ ­4 ',
__„. 77 /Ετσι αυτὴτντπεοιπἐτεια συνθὲτέιμιὰ ὅιόνοαφτοΰχωοίς όμωςτη Ψ ἦν _ ‹ τι..­ἐῇ Ή­ιἱι. 72/
σχετικότητα των εξωτεοικὼν στοιχείων... Ἡ καλὐτεοα ένα
®`ἶ ­η̨̃ἢυ · `­Δ ι” 4 Κέ .­ '
ποόπλασμα μεταφυσικής ΰτογοαφια;, που ομως κλεἰ­ 4 ι ¬ Ξ. ἶ)ἴ|
. . Δω .
οικω. Ἄ
' 'Ἡ
ω̨·¬κ7τ ›
νεντην αδιόιψευστη αλήθεια του υπεοιτοανματικουι Η _¬\¬Δ„­
„¬
'¬
.›
ἔκ ό > νι
Μὶιὶιὶι̃ιὶὕιἰἰὶ ιι" ιι ι ι ό ι ` ` ι ό · 4
ιοοιοἐτε
ΜΜΑΤ
ο
σο
›ι­
... ­ “ν
4 Δ­_ Φ Ψ ιΔ›7Α77Τ 
ν· . . ..: Β1ΒΛ1οΠοΛε1ο›¿11μ.«ΕΣΤιΑΣ».....
ι οι
_7| _ „..........„.„­
¬ ._ . .εε ι \. . ·
ΓΟΡΔ ,
ωιἶὔζἶἶξιἔἶζἰῖξΙἔἔἔόγξἰἰῖὲἶἱῖἶἶξνιἶῖλἰΐῖζῖξόῖιὺιῖτζἰῖῖ
ζ
ΜΕΈϋ€η̨̃ΰυὕἰ?×ῃΩ ΒὉΧΡ ἶ:\ῳ"ἈΕ
ΝΘΣΤΟΡΑ
ΜΔΤΣΔ
ΦΔΚΕΜΟΩ ΠΥΘΛΓΟΡΔ
Πρὸπὴεπυ̃μα
Μεταορυεικνιι;
βιοχραῳη̨̃η̨η̨
ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΝΕΣΤΟΡΑ ΜΑΤΣΑ 5
ΑΑΑΑ ΒΙΒΑΙΑ ΤΟΥ ΝΕΣΤΟΡΑ ΜΑΤΣΑ
ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ:
ΚΛΕΙΣΤΟΙ ΟΥΡΑΝΟΙ (Α| καί Βί έκδοση 1955, 1958, εξαντλη­
μένες). Γ” αναθεωοημἐνη έκδοση (196Ζ, εξαντλημἑνη), Δή έκδο­
ση, (Εστία)
Ο ΜΕΣΣΙΑΣ (Εστία 1959)
Ο ΜΙΚΡΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ (Εστία 1963)
ΑΙΗΓΗΛ/ΙΑ:
ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΩΝ ΧΑΜΕΝΩΝ ΠΑΡΑΔΕΙΣΩΝ, 1954.
ΜΕΓΑΛΗ ΕΙΡΗΝΗ: Τοείς νουὅἐλλεα̨ απο τήν Κατοχή (Εστία,
1958)
Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ (Δώδεκα νουὅἑλλες, Φἐξης, 1966)
ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΩΝΙΟΤΗΤΑ, Ατλαντίς, 1957
ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΙΚΗΒΙΟΓΡΑΦΙΑ:
ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΟΥ ΘΕΟΦΙΛΟΥ (Κοατίκο ὅοαὅείο λογο­
τεχνίας) Α| Βί Γ' Δή καί Εή, έκδοση (εξαντλημένες).
ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΤΟΥ ΘΕΟΦΙΛΟΥ ΣΤ| έκδοση αναθεωοημἐ­
νη (Εστία 1978)
ΤΟ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟ ΤΗΣ ΒΑΒΥΛΩΝΑΣ: ΜΕΓΑΛΕΞΑΝ­
ΔΡΟΥ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ (Εστία, 1980).
Τ) ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ: ΑΠΟ ΤΟ
ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. (ΦΙΛΙΠΠΟΤΗΣ 1982)
Τ' ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΙΟΓΕΝΗ. (ΦΙΛΙΠΠΟ­
ΤΗΣ 1984)
Τ' ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ (ΦΙΛΙΠΠΟ­
ΤΗΣ 1985)
ΑΥΤΟ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΠΕΘΑΝΕ ΑΥΡΙΟ (Ημεοολόγίο κατοχής)
ΠΙΤΣΙΛΟΣ 1988
ΠΟΙΗΣΗ:
ΠΛΕΥΣΑΤΕ ΒΟΡΕΙΩΣ ΣΠΟΡΑΔΩΝ: ΣΚΙΑΘΟΣ (Μαζί τα
«Γοαμματα του Ιωσήφ», 1965).
6 Ο ΦΑΚΕΑΛΟΣ ΙΙΥΘΑΓΟΡΑ
ΕΘΝΟΓΡΑΦΙΚΑ ¬ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ:
ΣΤΕΓΗ ΑΠΟ ΟΥΡΑΝΟ: Σασακατσανία̨ιο Οὁοίποσίκό: Αί, Βί,
Γί έκδοση (Εξαντλημἐνες).
ΣΤΕΓΗ ΑΠΟ ΟΥΡΑΝΟ Δί ΕΚΔΟΣΗ αναθεωρημένη (Εστία)
ΤΟ ΠΕΡΙΒΟΛΙ ΜΕ ΤΑ ΧΑΜΕΝΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ: Α! έκδοση
εξαντλημὲνη. Βί έκδοση αναθεωσημἑνη. (Εστία 1977).
Ο ΣΠΟΡΟΣ ΤΟΥ ΣΤΑΡΙΟΥ (Εστία 1978).
ΤΟ ΔΙΣΑΚΙ ΤΟΥ ΑΣΚΗΤΗ (Εστία 1979).
ΠΑΙΔΙΚΑ
ΝΘΣΤΟΡΑ ΜΑΤΣΑ
ΧΩΡΙΣ ΑΓΑΠΗ (Διεθνης Ἑπαίνο; Χανε Κσίστίαν Άντεσσεν.
Αί Β εκὀσσ ε αντλ ἐν Γ ἐκὁοσ Εστία 1978.
1
Ιίἔ 111199/ ΙΜ )
Το ΚΟΡΙΤΣΙ ΜΕ Τ· ΑΣΤΕΡΙΑ, (Εστω 1972).
ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ 1974.
σ ΑΣΤΡΟΝΟΜΘΣ ΙΙΗΚΤΟΚ ςείοωεκὁοωίη 1982).
ΞΕΝΕΣ ΕΚΔ ΟΣΕΙΣ·
ΙεεΜΕΜοΙΙ‹Εε ΙΣΑΙΕΧΑΝΒΙΙΕ με ΘΙΙΑΝΙ9
μεε ΜεΜσ1Ι‹εε σε εσσ1ΙΑτΙε ςε11111οΠ8 «Ηεε Βετιεε
1ΙεΙτΙιΕε»).
ΤΗΕ ΜΕΜο1ΙΙε ΟΡ ΑΙΕΧΑΝΒΕΚ ΤΗΕ σΙ‹ΕΑτ
ΙΙ­εε ΜΕΜΟΙΙΙΕΘ σεΙεευε ς«Ι.Ιεε ΒειτεεΙεττιπεεω̨.
Πρσπλασμα
Μεταῳωσικὴη
βιοχραωιαη
ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΝ ΤΗΣ «ΕΣΤΙΑΣ»
¬~: ·­
` `
Στοπ; αι
× ι
:› ®
ἑἔἔ
9
Ηδθη̃ι­Ύ
Ψ
­[4­
ιί. '­;.
μι
.Θ
ζδμρ
Χ: “ “#9
Κ.)_
#4
Ή­τῷ
9 λι̃ Ο 9
Αυτό
­` Π”
“Η
» ν
{ τ„
το ελαχιστο χρονικο
ῇῦό
Χε.
τκ
Φ
··α̃
Ὁ
` Ἄἶ*:°`ἑι Ό
Η η μεταφυσικό πρόπλασμα
‹› `9
ν ν
μιας ὁιψαςκαιμιας ζωης
που άρχισε σε χρόνο Χ
και ὁεν τέλειωσε ποτὲ
οφείλει πολλά σε ακριὅούςφίλους
­ συμπορευτές­
στην κοινή αναζητηση:
Στον Φελίξ,
την Ελένη και τον Δημητρη,
τον Παρμενίωνα και την Φανούλα
Βχσρκ
. τον εξΑποκαλύψεως Ιωάννη
υ̃+&Ἱ··°
και την ενορατικη Βικτωρία,
©υγ ΝΕ$ΤΟΚΑ$ ΜΑΤΒΑΒ 1989
ΙΒΒΝ 960­05­0156­4
Πρώτη έκδοση 1989
Βιὅλιοπωλείον της «Εστίας»
Σόλωνος 60, Αθήνα 106 72
τον Χρηστο, την Κριστιάν
και την Νίτσα.
Κι ακόμη
στον Μοναχό τηςΙουὁαίας
Ιάκωὅο
και στον Άννωστο Αὁελφό
που συνταξίὁευε μαζύ μου
πάντα
ΔΙΑΛΟΓΟΙ ΜΕ ΘΙΒΕΤΙΑΝΟΥΣ ΜΟΝΑΧΟΥΣ 11
Από διαλόγους μου
με Θιὔετιανοὐς Μονάχους
Ι .
Παχίὁεφες την Αλήθεια στην απάτη του
Χρόνου και ξεχελάστηκες. Γιατί της έὁωσες
ι σχήμα και ὁιάρκεια. Ξέχασες πως η Αλήθεια, ­
όπως ο αὁελφός της ο Θάνατος που είναι η
αρμονική και απόλυτη έκφραση της Ζωής, ­
ὁεν έχει αρχή και τέλος. Είναι η μυστική ουσία
της αιωνιότητας όπως την απεκάλυψε ο Θεός
πριν ντυθεί το ανθρώπινο σχήμα.
Αευτέρωσε όπως κι όσο μπορείς την Αλή­
θεια. Είναι στο χέρι σου να τη χνωρίσεις, ­ αν
ὁεν την φοὅηθείς... Γιατί εκεί είναι η άλλη πα­
χίὁα! Ο Φόὅος... Αν μπορέσεις και τον ξεπε­
ράι̃σεις ὁρασκέλισες το κρυφό σόνορο, αυτό
που λίνοι τολμούν να το περάσουν. Από τούτη
τη στινμή μπορείς να πετάξεις. Τα φτερά είναι
ὁικά σου.
Α
Π
Ο Πυθαχόρας πίστευε ότι ο φίλος είναι ο
Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΕἹἙΙΑΣ
13
άλλος εαυτόςμας. Αυτή είναι ή ὁύναμή τής φι­
λίας που μποοεί να ξεπεοάσει το θάνατο, ὁή­
λαὁή τιςμεταόατικές καταστάσεις που αποκα­
λούμε σχήματικά θάνατο.
Η φιλία, που είναι ή πιο ολοκλήοωμένή και
ξεκάθαοή μοοφή τής Ανάπής, εκφοάζει τή
ζωή. Ηννώσή εκφοάζει τή ζωή. Και ζωή είναι
Ξλἰἶιῖλιαειἔἶἔἔἔἔετἕλαλιἰλλτἔιἶλἴἔέεἶιξι
Η Αετό Με εη̨̃πεωπἐτειαἐ»
μέσα τής ο μυστικός σπόοος τής Αθανασίας
η
και νίνεται φθαοτή.
ή
ένα ταξίδι στο χ9ὀν0
ΠΙ
Ψυχή και σώμα συνυπά χουν, συμπο ευο­
| , ,
νται Μ" σω/Οψωνίζοι̃/ται ι̃/Ξ νυίήσουν τηθφθα
«Υποιοχοντας
παντα, παντου και πουθενα...»
οά που είναι όπως ή καταστοοφική σκουοιά. 4
Δήμιόυονείται σινά­σιχά από τήν αόοάνεια. Η
Ο «Φάχελλος Πυθαα̨ω̃θα» Οω̨χισε στη Σάμο στην πε_
αναζη̃ῃλση ΜΝ το ΕΦ/Οι με την πθαξη Μ" τον οίοὁο πεοίπου τής πεντήκοστής
Ολυμπιάὁας,
στα 580 ­
εοευνήτικό λόνο, εμποὁίζουν τή σκουοιά ν) Οι­
576 π.Χ., που τοποθετούν
τή νέννήσή του.
ναπτυχθεί και ν) απλωθεί. Αν αυτό ὀεν το κα­
ζ Ο «φάχεχχοἔ Πϋθαοόω» όμως ὁεν έκλεισε ποτέ, ούτε
ταλαὅαίλ/Ουμε ὅυθλζόμαστε στην αὁθάλ/ελα ποθ
στο συμὅατικό
χοόνο του τέλους του, το 479 π.Χ. στο
είναι ή πύλή του θανάτου.
Μεταπόντιο...
Και ὁεν ποόκειται να κλείσει όσο υπάοχει
Ψάξε μέσα σου, ψάξε νύοω σου, πέταξε με
το Μυστήσιο τής ζωή; ήαι ΤΟΉ θανάτθυι που Ο ἴὁιθἐ ΤΘ
τοι φτεοά που τ) αφήνεις ν' αὁἑιοινούν Πόσο
είχε ποοσεννίσει και το είχε οοιστικά ξεὁιαλυνει. Γι' αυ­
ψήλά θα πετάξειςείναι ὁική σου επιλονή. Υ
τό, άλλωστε, οσοι από τους μαθητες του εφτασαν στο
Η7/νώση; Ο πόνος Ωω” η αγάπη είναι τα φτε_
ὅαθμό τής τέλειαςμύήσής ὁεν πίστεψαν ποτε οτι ο Πυἔοιι
Ωά Μα τα πω ψηλά πετάῃιατα. Από αυτά τα
νόοας πεθανε αφου ειχε κατοοθωσει να ξεπεοασει το α­
ν ν ν ν
τ το.
πιο ε αλα τα ὁινει ο πονο . Που κανει τον να .
ν ν ν ν
Ά ἐι 7 Θ , , ,έ Θ
Το Μεταποντιο
το #79 π.Χ. ήταν απλα ενας ακομή ε­
ν ωπο εο και τον Θεο Αν ωπο
, ν ν
Ο Κ | Ω
ξωτεοικος σταθμος
σ) ενα ταξιὁι που συνεχιζεται
ατμαντοϋ
πάντα... Άλλωστε, αυτός ο «σταθμόἐ» 87"/8 στο ΙΕΩΟ
ΑυχουστοςΖ97ό των Μουσών) σ° ένα χώοο κλειστό που μονον οσοι ήταν
15
14 Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑΣ
ι ι . ν ν ς ί Τ “ ὅ | ·
«ετοιμοι» μπορουσαν να πλησιασουν... Κι αυτοι ηταν ε­ ­Η απολϋτλ? πθοσελ/λίιση ἶης Ξἶθαλίέι̃ Μτοτηταἔ τἔἔἕἔἔ
. . ν τ . κ αν ­
λαχιστοι μαθητες του Πυθανορα που κανενας τους ποτε ται στην πω πθοχωη̨ημενλἶὁε
φθν εἔωτης φν σ ά
ν ν ν ν ν “ | Ο! τω ων _
δεν ενραψε ημιλησε νια την «αναχωρηση» του Δασκάλου Μην πεσελἔ ποτε στην πα” | , εθωλ χημ ,
του
των ή στον κατακερματισμο
του χοθνου... Οι ὁικοι
λ . , . , , × ε ' πολο ί ς αλλά Ι­
Οι σχετικες πληροφοριες που υπαρχουν ειναι πολυ με­ μου αἔπθμοι ὁεν 'ἶιναλ ψηφια Ή _ῃσμων ,
τα)/ενέστεοεςκαι εντελώέ αόθιστεἔ
ὁέεέ­Η
Η Τετθαλίτυἔμολυ Ζ +2+3+4 _ 10, εκφραζει
τη
, . . . , × ι ί /θ οισ ας λλί σαν ένα
Ο ιὁιος ο Πυθανορας κραταει ακομη επιμονα μυστι­ ὁϋυ̃αὁα Οχι σαν Οἶ®Ζμ7Ζτ¿%:τα Θέσαἶια ααα
ν ν τ ν ι ί κ ι
κους τους κωὀικες του «Φακελλου» του... Στα ελαχιστα απο ταμυστικα χ ει αχ Ή 77 τι ςς λ/σἕά ἔεν
ν . . τ . ι ί ι ω
αποσπάσματα απο τα ερνα του που ὁιασωθηκαν υπαρ­ σϋμμετθλα· Αν ξεθελς να τα χἔη μ, εις | ,
ν ι . ν ν
πά χει θάνατος.
Γιατι, ο θανατος ειναι οχι το
χουν μονο νυξεις νια τουςμυστικουςκωὁικες του. Και οι Ή Θ λλά μετάὅασ Μια
ν ν Ζ ν ν ς α ·
αριθμητικες του συσχετισεις αντι να ὅοηθουν σε μια κα­ τελοἔ της συμμετη̨λας' ι μ, 77, .
ποια πθοσέι̃ίι̃/λολ? λίάνουν α%όμ77 πιο πολύπλοκο το ‹‹Μυ­ Χ ὁὐάκοπθ μετάὅαση σε νεους λυ̃υλίλολλς) σε νεες "Φθα­
στἠθω»
σεις, σε νέες ζωές... ΥπάΘχ0υμ<ΖίΕα̨. ^
ν λ ν ν ν ν ν ν Αν Θέλεις νοἴμε ννωρίσεις, αν θέλεις ναμε
|Μονον ο ιὁιος, περα απο καθε συμέἶαση χρονου/ και
 _ισε¿ς θα με ὅθίσκεις πάντα) παντού
τοπου, υπαρχοντας παντα και παντου. εχει το κλειὁι της (Μο 77 ι
μυστικηςπύλης: Πού οὁηνεί στο Άπειρο και στο Πουθε­ \ λέα Φ ποΌ θ ενα° ° °
νά. Στη ζωη και το θάνατο. Στο Α και το Ω.
Ά·
Ἄ· Ά· ἱτ
λ
Εκείνη η συνάντηση
στον Ιἶρότωνα πο|υ
Η«περιπέτεια» που ακολουθείείναι ένα ταξίὁι στο ἐλίλεισε με αυτά/τοἱ λολ/λα) (ἶτολθηλΰε Μα με­
χρόνο... Χωρίς εξωτερική συνέχεια. Όλους τους σταθ­ να αποφασιστῃῃλί Ετσι ξεἶωνηΟ/α για το Ζα­
μούς αυτου του ταξιὸιού τους καθόριζαν πάντα οι πα­ ἔίὁλ στο λθόνελ· Στον ελ/ἔαιο χΘΟνΟ| του Πυ (ἕ­
ρουσίες του Πυθανόρα σε ὁιάφορους τόπους και σε ὁιά­ Υόθα­Η Γυθεύονταἦ τον ἶἴαντου "ΕΜ πουθενα­Η ΚΕἩ ζω­
φορες χρονικές περιόὁους. Έτσι αυτη η περιπέτεια συν­ νϊαέ σε υπεθὅαῃἶίθ κατθστασθ
.Μα σλλναρπαστικη πεςἔ­
θέτει μια ὅιονραςοία χωρίς όμως τη σχετικότητα των εξω­ πέτεια που ξελωναελ (ἶπο τη Σαμο στον εκἶο αιωνα π” '
τερικών στοιχείων... Ήκαλύτερα ένα πρόπλασμα μετα­ ΜΝ φτάνει στα πθοπυλωα του ὁιαστημιχου 2000
φ υ σ ι κ ςὅιο να φ ίας, που όμως κλείνει την αὁιάψευ­
στη αληθεια του υπερπρανματικού. ι
Κάπως έτσι άλλωστεμου είχε πει ο ίὁιοςσε μια από τις
τελευταίεςσυναντήσειςμαςστον Κρότωνα.
Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
Ο ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΚΥΚΛΟΙ
17
κοεματόοια, εκεί που σε μεγαλες φωτιές από σωοούς ζύ­
λων καίγονταν τα σώματα των νεκοών.
Η ὅαοιόι μυοουδιόι της καμμένης σόιοκας μου ποοκαλε­
σε ακατόισχετη διαθεση ναυτίας που την έκαναν ακόμη
πιο έντονη η ασφυχτικη ζέστη και τα φτεοουγίσματα των
κοοακιών που πετούσαν πεινασμένοι πεοιμένοντας τη
λεία τους. Όταν θα καταλόιγιαζε η πυοόι και οι μισοκαμ­
μένες σαοκες πετιόνταν στον ιεοό ποταμό, θα εοχόταν η
Ο Κύκλος και οι κύκλοι
Μήτοκσωἔἀ·
,
Οι συγγενεις των νεκοων που εδιναν τα τυλιγμενα μ'
ένα όισποο σεντόνι πτώματα στους ιδοωμένους εογατες
Η τελευταία φοοόι που είδα τον Πυθαγόοα ήταν το Ν για να τα εζαγνίσουν­στις φλόγες της φωτιόις, επιτελού­
χαλοχατη̨̃οτ του 1976 στο Βαοανόιζι. Στην «Ιεοη πόλη» της
σαν αυτό το τελευταίο χοέος με απόλυτη ηοεμία... Χωοίς
Ινδίας, σύνοοο της Κόλασης και του Παοόιδεισου, έκλει­
καμια συγκίνηση, διαμαοτυοίαη λύπη. Καποιοι μαλιστα,
σε μια παοαζενη πεοιπέτεια που είχε αοχίσει ποιν από
καθώςακουμπούσαν το όισποο «δέμα» στο τσιμέντο, πλόιι
αθκετα χούντα στον Κοότωνα της Ιταλίας.
ί στα αλλα πτώματα για να πόιοει τη σειοόι του, είχαν στα
Είχα ὅοεθεί στο Βαοανόιζι συνεχίζοντας μια αναζἠτη­
ποόσωπόι τους μιαν έκφοαση ανακούφισης ίσως και χα­
ση που έφτασε ως το Θιόέτ. Όμως εδώ, στις όχθες του οας... 'Ενας ακόμη κύκλος τελείωνε... Ίσως ο αλλος
ποταμού Γόιγγη, ημουν οοιστικόι αποφασισμένος να τε­
να ήταν καλὐΐεθοἔ­Η
λειώσει η πολύμηνη πεοιπλόινηση. Λογόιοιοιζα αυτή να
Στεκόμουν ακίνητος, αναμεσα σ' αυτό το πληθος, ζαλι­
είναγ η τελευταία μἑθα ΈΟΌ μεγἀχογγ ταἔτὀτοίχ
σμένος από εικόνες, καπνούς κι από την αὅόισταχτη ζέ­
Μπλέχτηκα από νωοίς με το πληθος των πιστών που ι
στη.
σέονονταν αναμεσα στους ανόιπηοους ζητιανους και τα Ξαφνικά ένιωσα ένα ὅλέμμα να καοφώνεται πανω μου.
λιμασμενα παιδια για το λουτοό της καθαοσης στα κίτοι­
Γύοισα το κεφαλι μου και κοίταζα. Ήταν Εκείνος, ντυ­
να νεοα του ιεοού ποταμού. Χέοια διακοναοέων με τοα­
μένος με τΟ μα%ού φαντό χιτώνα που φοοόιν οι Δάσκαλοι
Βοτη̨̃σαν Θίατα σχεδόν για μια οουπία ενώ τα μόιτια μου στις όχθες του Γόιγγη, αυτοί που διπλωμένοι σταυοοπόδι
σκόνταφταν καθε τόσο σε ὅλογιοκομμένα μαυοιδεοόι
μαθαίνουν στους μαθητές τους πόσο σπουδαίο είναι να
ποόσωπα και σε ακοωτηοιασμένα μέλη που ποόὅαλαν μποοείς να ζεπεονας τον εαυτό σου. Να στέκεσαι πανω
αναμεσα από λεοα κουοέλια.
από τη Χαθἀ Μ" τη λὐπηι αμετακίνητοἐ στην αθχωίίὶ επί­
Για μια στιγμη ένιωσα πώς έπαψα πια να ποοχωοώ.
ὸίωἔἠ σολ) για εσωτεθλκἡ ηθεμω­
Αφὲθηκα να με παοασύοει το πληθος ακολουθώντας το Με κοιτούσε ὅαθιόι κι επίμονα, ζέοοντας πως κόιποτε
όπου εκείνο με πηγαινε. ,Ετσι όοέθηκα στα υπαίθοια θα εοχόμουν κι εδώ... Έκανα λίγα ὅηματα να τον πλη­
ι
ι
ι
ῖ
§
18
ο ΦΑΚΕΑΑΟΣ
Πνολτοελ
Ο ΚΥΚΛΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΚΥΚΛΟΙ
19
σιασω. Απομακούνθηκε
διαστικα. Ποοσπαθησα
να πε­
γ ακοη της παοαλίας και μιλούσ
/Ο ὁ
ι » | Ι
|
|
'
|
αμε. χι, εν είνα ' .
οασω μεσα απο το πληθος που κατηφοοιζε
σε ομαδεἐ ·
Εκεινος μιλούσε μόνον, Μ εγώ
ἀχουγια
ι ετσι.
ομαδες ποος τις οχθες του ποταμου.
Δεν ηταν ευκολο.
­'Ο καθε κύ κλος ζωης έχει τη δικη το Ξ
» Ι
κ
κ
Ό α α
Ποοχωοουσα
αντιθετα στην κατεύθυνση
με αυτους που ὀωίο του τίμημα­
Κανενοιν
δε πο ει Ε "Ο" ἘΟ
κατηφόοιζαν
γιατο ιεοὀ λουτοό στο Γαγγη. Όμωςηθελα γ
σεις και κανέναν
δε μπο
8, Η Ο λἔ να πθοσπεθα·
ι
| γ
ι γ
ι
ι ν
| | |
να του μιλησω... Να του πω ποσο ολα τα τελευταια
χοο­
στενοὐε
ὁαω̃αλώὀειἔ
ὸοἕ (Ϊ Θίθλίηθειε. Μεσα απο
γ
ι
ι
υ
η ×
νια που πεοιπλανιομουν
σε παοαἔενες
πολιτειες
της Α­
ΦΟΟΟΌΞ
θαμοδει Οἐτο αίχμθθους ανῃ­
σίας, με κυνηγούσαν
καποια λόγια του. Να του πω ότι ο
­ αν κι ό π Ο Τ ε φτάσεις
ηγἕ, είεγίανα φτασείἐι
|
ι |
| ι
|
, _ ΟἘΟ ε ωτο_
δοομος που μου ανοιξε ὅαοαινε πολυ μεσα μου, συχνα
¬ Για πόσα χοόνια, ψιθύοισα φ
μαλιστα με τοομαζε καθως ενιωθα ολο και πεοισσοτεοθ
­ Χοὀνιαη αιωνες δεν έχει σημασία Η
ὁ
Ι
οτι ποοχωοούσα
σ7 ένα γλιστεοό εδαφος χωοίς να μποοώ
ζήτηση μεω̨άει Οι πλ , 'θ α ωωωπη ανα·
ι
ι ι
ι ι
­ 8 πο
η
να ισοοοοπησω
πουθενα. Και παντα σ“ αυτες τις δυσκο­
λ
πόδγα ΟΟὉ χω τα αγπἀἔἴας
δὲ α ματωνοθν
στα
» ι ι
| ι ι
, ΞἙΟΌ Οιτ ῃπἀν
|
λες στιγμες που ημουνα ετοιμοςνατ” αφησω ολα, ακουγα
σου­γ
Ω ε τα Χεθία
επίμονα και επιτακτικα
τη φωνη του που ποόσταζε:
­ Ποοχώοα πιο πὲοα... Ακόμη πιο πἐοα.
Όμως πόσο πιο μακοια θα μποοούσα
να οδηγηθω,
.
Πού ηταν αυτό το πιο πἑοα, αφού είχα φτασει ακόμη κι
υεπ × ι
.
Η ηδουσαν μεσα μου λό
×
ι
γ ι
γ
ι ι ι
για κι εικονε απο |
ως τη Στεγη του κοσμου χωοις να δοω ενα σημαδι οτι
συναντηση στον Κοότωνα χωεχς
να
πο
εκεινη τη
καπου θα σταματούσε
αυτη η αναζητηση
η μια ενδειξη
σω γω να μην ἔεχαστώ
μ Ωω να τα ἔεπεοα­
γ ι ι
χασω από τα α
για τους μυστικους
κωδικεε του,
Ομως συνέχισα την ποοσπαθεια μου
μ
τιαγ
μου.
.
ια ο ωντ
για τον ιδοωτα που με πχημμὐῳζε
αἶῖἀθ
αἑ
ε τε ε
που γινόνταν όλ
×
Ϊ
σα μοι)
'ί
χ ι . · Ο και πιο δυσχολη μεσα
στην αποπνικτι­
η καψα και τις εφιαλτικες μυοουδιἑς Στην άν Έ
Οι φωνες γυοω μου δυναμωναν,
τα λεφουσια
των αν­ Έ
ποὅαθοας, εκεί που ηταν
μαζεμἐνω
ὁἀσα̨ί
Θη
ης
α­
| »
›
»
» |
|
α ΟΒ
θοωπων πυκνωναν ολοενα και πεοισσοτεοο
καθωἑ ΘΩΧΟ­
μαθητες τους, μπόοεσα να τον πλησνἀσω
,Ηθ
με τουἐ
νταν αλλοι κι αλλοι για αυτό που νόμιζαν χοἑος απαοα­
πάθα
|. ε α να του
=
εινα εσα ου κ ί
ὅατο
ζυ γ
μ Μ ι ειχαν
­
μωθει με τις αναςητα̃
ι ι ι |
ι
,
ησείἐ %αι τις πε ιπλαν'σε
Πεονουσα
αναμεσα τους, εσμιγα με τη λαχταοα
και
τοσου καιοού. Να του πω πως όλο και ἶτε
ι€
μου
τον ιδοωτα τους. Αγωνιζομουνα
να μην τον χασω απο τα
γωνα στα χόγγα πω)
είχε
λθίοσοτεοο ζυ­
γ
γ
· ι γ ι
ει την τε ευταία |
ματια μου, να τον ζυγωσω και να δοεθω πλαι του, οπωὲ
οσο κι αν ακόμη αυτός ο αδιακοπος αγώνα
,
φ0©α7
| κ κ
κ
κ
,
κα
την τελευταια φοοα στον Κοοτωνα της Ιταλιας,
ποιν απο
τοομαζε. Δε ὅοἠνα
όμωἔ
τη ὀὐναμ
Μἶ/
που με
δύο πεοίπου χοόνια. Είχαμε τοτε σταθεί σε μια εοημικη
άλλο πἐα̨χ από Οωτό
η ψε Βσω Ήποτ
­ Χαιοομαι που σε ξαναόλἑπω. Δ
± | Ἱ κ κ
Δε φανηκε να με ακουει. Ακουμπησε σ ενα ξυλο της
αποόαθοας και κοιταἔε εναν ηλικιωμένο δασκαλο που λι­
γο πιο πεοα, διπλωμἐνος στα δυο, με ταχἑοια σταυοωμἐ­
να μποοστα στο στηθος ειχε πετυχει μέσα στο πολυθόου­
όο πληθος την τὲλειαν απομόνωση.
Έκανα ένα ακόμη θημα ποος το μἐοος του και ψιθυοι­
σα:
­ Ήἔεοα ότι αογα η γοηγοοα θα σε ξαναδώ... Αλλα
όχι εδώ... Κι ας θυμόμουνα ότι υπαοχεις παντα, πα­
ντου και πουθενα.
Παλι δε φανηκε να με ακουσε... Ακουμπησε καλυτεοα
ε ι
ι
ι
­_­_· ε ε
|
20
ο ΦΑΚΕΛ/ιοε ΠνοΑτοΡΑ
ΣΤΟ ΣΥΝΟΡΟ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ
21
Στο Συνοοο της Φωτιας
στο ξυλο της αποόαθοας κι αογα, τελετουογικα
σχεδόν,
Η παθἀἔενη πεῳπἑτεια (αλήθεια σημαἑνει παθἀἔε­
εσμιξε τα δυο χεοια του και τα υψωσε μποοστα στο στη­ νη,) αοχισε μ' ενα γοαμμα που μου έστειλε ενας αγνω­
θος, ακοιόως όπως λιγο πιο πἐοα ο γἑοος δασκαλος συ­
στοε μου Μαθηγητήε από τον Κθότωνα Ιταλίας.
νἑχιζε την ασκηση του.
Ηταν μια πεοιοδος που ένιωθα πολυ κουοασμἑνος,
Κατἀλαὅα πωἔ Οωτἠ τη φοοἀ Μ Ο παο μψω̨ὀἔ λὀγοἔ θα
φοοτωμἑνος από δυνατές εμπειοιες που με ειχαν οδηγη­
ηταν πεοιττός... Καποια στιγμη οι λεἔεις αδειαζουν...
Η σει στην απόφαση να μη γυοισω ποτέ πισω, σε κόσμους
σιωπη τις αναπληοώνει ποοεκτεινοντας
τες πεοα κι από που έδειχναν οοιστικα πεοασμἑνοι
το πιο ακοαιο σημειο που μποοει να φτασει ο λόγος. Ἑλεγα και ξαναλεγα με σιγουοια στον εαυτο μου:
Κινησα να φυγω. Αλλα καθώς ανἑθαινα όιαστικα τα
Ο πόσμοα̨ ω̨αὅἀει μποοστά Οι ἀνθθωπογ ω̨αὅἀν
σκαλοπατια της αποόαθοας ψηλα, στο τελευταιο σκαλι
7
γε
_ι
μποοστα. Καποιες φοοές τα γεγονότα ειναι πιο δυ­
κοντοστα ηκα. κεινος ομως εν οισκοταν πια εκει.
| κ | γ . γ
Ε
γατα απο αυτουςκαι τους ξεπεονανε. Εγω, γιατι να
Στη θεση του ­ ακοιόὡς στην ιδια θεση και ακοιόως
|·
ι 1
εχω γυοισμενο πισω το κεφαλι, όσο κι αν αυτή η
στην ιδια σταση, ­ ηταν ενας αλλος ακουμπισμενος
στο γ
στοοφἠ εμ/αγ συγκλονιστικά απΟ%αλΉπΉ%ἠ.
2 τ |
κ #
7
ιδιο ξυλο της αποόαθοας με τα χεοια ενωμενα και υψω­
μενα μποοστα στο στηθος... Μόνος... ἔεκομμἐνος
από ό­ Τότε γλυστοουσε μέσα μου ο αντιλογος:
λον τον αλλο κόσμο, που πηγαινοἑοχονταν.
Αλλα σιγου­
οα δεν ηταν πια ο ιδιος... Δεν ηταν Εκεινος!
­ Μηπως υπαοχει στο χοόνο παοελθόν και μέλλον;
Στην ουσια δεν αλλαζει τιποτε πεοα από καποιες ε ­
ξωτε ο ικε ς ημεοομηνιες και από καποια εξωτεοι­
22
Ο ΦΑκεΑΛοΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
Στο ΣΥΝοΡο ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ
23
κά γεγονότα... Στο συνοοο ομως της φωτιάς ο ί­
Μια πιθανή συνάντησή σου με τον Πυθανόοα θα είναι
ὁ ιος παντα ανθοωπος κι ο ιοιος θεός αντιμάχο­
1.
νια σέναμια ακόμη «αφοομή» (ή μια ακόμη ανωνία). Ό­
νται κι αναμετοιουνται.
μως μη τη φοὅ θείς. Άλλωστε ὁε οόήθηκες ούτε την
θ
(Ρ
ΜουΟμοὐωζα μέσα αυτόν ανάλογο)
εοημο του Κουμοαν που θα ποεπει να ηταν πολυ πιο τοο­
πὀ × νδ
|
α Αἶ3ΞΎΤιὲιἕἔί;αεζ›Ξ/Ξη̨̃ῖἶἔωκἔλ
έ
'
Σου νοάφω αυτό το σημείωμα, ­ πρόσκληση και ποό­
είχα τώ ι μ Ωφ ε μ7ημΟνεὉμ°αΈαι
κληση μαζί, ­ έχοντας μόλις τελειώσει το ὁιάὅασμα του
Σ ; Ο Οοὅ Ωω στην απενανῃ οχθη'
ὅιὅλίου σου «Τα Απομνημονεύματα
του Χοιστοό», από
ε μια τετοια στιγμη, που μεσα μου πετοωνε η αποφα­ το Χειοόνοαφο τηςΝεκοής Θάλασσας
Ξτιἐἐειἔοαχἕυτοω̨̃το γοαμ7μα(ἐ..|Και πάνω απο κάθε θέληση
Στάθηχα στο σημείο που η/Ωάφεις:
φ η α αἔα πα Β Θομοι
«Και ο λόνος ένινε φωτιά κι αφανισμός! Και χάθηκε ο
«Φίλε,
Άνθοωπος. Αλλά ο Μυστικός Σπόοος σώθηκε. Στην
Ανάμεσα στο πΩαυματ¿%ό χω το υπεθφυσύχό (ή αυτό
ι
ελπιὁα, στην Πιστη, στην Επανασταση. Κι απο αυτες
λ Ζ Ζ /λ Ζ
που εμείςπιστεύουμε νια υπεοφυσικό) ὁεν υπάοχει καμιά
τις ω̨ειςφ Ολ/ες Ο”/αψε πα ι 77 φωτια»
ὁιαφοθά όσο Μ αν εξωτεθμυ̃ά ὁείχι̃/ουν τα ὁύο ῶω̨α αντί­
Λοιπόν, το ταξίὁι στον Κοότωνα είναι εύκολο. Νομίζω
θετα.
ι
ότι οι «αποσκευές» σου είναι από καιοό έτοιμες.
Είχα από χοόνια πολλά (από τότε που ποωτοὁιοοίστη­
Δ'
απόφαση χΩἔ¿άζετα¿' ίμαἔ ὅέὅαφἔ πως ὁἶν θα ὁι”
χα καθηηνητής της Οω̨χαίας ελληνωυ̃ής φιλοσοφίαςστο Πα­
στάσεις να την παοεις. Νομιζω οτι αυτη η αποκαλυψη θα
ς
είναι η πιο ὀυνατή από όσες ὀοκίμασες ψάχνοντας τόσα
νεπιστημιο της Πάντοὅα) καταλήξει σ” αυτή τ ί
θ σχεψθ
ν ν ι ν ι ν ν
χχ ς × × ν ν ν )
χοονια το Λονο πεοα απο τη σιωπη, το φως πέοα απο το
οι α τωοα πια ενινε νια μενα ακλο τ θ .· Τ
υπεη̨φυσιχό είνω η πιο %αί@¿α έ%φ©ΟῖΖ7η ΖηἶεἔἶἑθῖἴςΜῖ
σκοτάὁι και τη ζωή πέοα από το θάνατο. Δηλαὁή ψάχνο­
το φαινομενικά αὁυνατο (όπως συνηθίζουν επιπόλαια να
"αἔτἶἶν ὅαἔΰτεθθ
θ θα ελελία τη μονη Οϋσια τθἔ πθαι̃όματ
× ×
τικης παναστασης.
το αποκαλουν), ειναι η ουσιαστικήμοοφή της.
ι°
Τώοα πια που συνάντησα τον Πυθανόοα κι ένινα φί­ ι
Ιἶαλη ὁυναμη,
λοἔ μαζί Τθν το ξέοω καλά... /Ετσι τίποτα ὁεν μου ποο­
λ
ΑΩἸ/Ολνω Τζοαχω/¿
χαλείφόὅο ή έῃληξη'
Ι
Δ ι ιιι κι ι αι ι ι Πι
Διάὅασα ὅ ὅλν Τ ,
Ι
εν ειχα πια α η υση ουτε α η εκ ογη. ως μπο­
ν τα ¿ ια σἶῃ] Ον «Αλ/εἕανὁἑἶολ τον «Σω
λ
οουσα να ὅοώ τη δυναμη ν' αντισταθώ σ' αυτό το καλε­
οατη» και τον «Χοιστο». Σε πολλα σημεια ὁιαφώνησα
σμα· Όχι μόνο του Ιταλού Καθηγητη αλλά και της μυ
ὅασ ί ” λλ ί “ ό ς
'
”
_
ναν;:(ἔηἔ:χα̃εσΟΖἴά)
αίζ: Ξῖῇ' σἶο συνοθο/τηἔ φἶυῃαῶ Ψ­
στικης φωνης που κλείνονταν μέσα στο νοαμμα του. Πη­
ἑο πῖ) ὁύσχὲλἔθῖζει 72 χανείἔ εἔχ Ρωϋομθ Ύ οα μεοικόι ὅιόλια και το πείσμα μου
και κινησα Υια
το
_
“ α Ω ειἔ στον Ωοτωνα·
καινουογιο ταξιδι.
ι
24 Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ ΠΕΡΑΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΡΟΝ
25
Ο εξωτεοικός ποοοοισμός μου ήταν ο Κοότωνας της
Καλαὅοίας, πόλη που δέθηκε αναπόσπαστα με τον Πυ­
θαγόοα. Το αληθινό όμως ταξίδι γίνονταν πιο μακοιόι...
Με αγνωστο ακόμη τέομα κι αγνωστους σταθμούς.
Αυτές οι πεοιπέτειες δεν έχουν τίποτα σίγουοο, δεν
αφήνουν καμια διέξοδο για να ξέοει κανείς ως ποιο ση­ ;
μείο μποοεί να φτασει. Κάποιες φοοές πέοα από τη συμ­
θατική ζωή, αυτή που οοιοθετεί η ευκολα αποδεκτή λογι­
κή ή η εξωτεοική θεώοηση των ποαγματων.
Πἐη̨̃αα̨ %(Ι.Β ἀπειθθν
Ωστόσο δεν υπήοχε πια κανένα πεοιθώοιο ν“ αλλαξω
γνώμη. Το ταξίδι έποεπε να γίνει... Όσο πιο γοήγοοα,
τόσο καλυτεοα... Γιανα απαλλαγώ από ένα ακόμη χοέος Δε θυμαμω πια πώἔ εφτασα στον Κοωωνα· Με πολο
ἠαπό έναν ακόμη φόὅο·
Ρ μέσο κι από ποιες ενδιόιμεσες πολιτείες πέοασα ώσπου
να ὅοεθώ στη μικοή σοφίτα ενός παλιου τοιόοοφου σπι­
τιου που νοίκιαξε δωματια για ξένους. Το σπίτι ανήκε
στην κυοία Ανδοομέδα Σικιλόνε, χήοα καθηγητή της Ι­
ι στοοίας, που ισχυοιξόταν με πείσμα ότι καταγόταν από
την Ελλαδα, όπως αλλωστε οι πεοισσότεοοι κατοικοι του
Κοότωνα.
Μόλις γλίστοησα από την δίφυλλη ξυλινη πόοτα του
σπιτιου της, με υποδέχτηκε εγκόιοδια στο διαδοομο λέγο­
ντόις μου απλα:
­ Καλώς οοίσατε. Σας πεοίμενα από χθες.
Ν Απόοησα γιατί δεν είχα ειδοποιήσει κανένα πως θαο­
ι θω.
¦ Γιατην πανσιόν της κυοίαςΑνδοομέδα μου μίλησε μό­
1 λις ποιν λίγο το γκαοσόνι ενός καφενείου στην κεντοική
«Πιατσα Πυταγκοοα». Είχα κοντοσταθεί εκεί να γυοἑψω
δωματιο γιατί όλα τα ξενοδοχεία της πόλης ήταν γεματα.
Η κυοία Σικιλόνε καταλαόε την αποοία μου και όιόι­
στηκε να μου εξηγήσει:
­ Μου μίλησε για σας ο καθηγητής Αονόλντο Τξοακί­
26 ί
Ο ΦΑΚΕΑΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
ιιι±ΡΑΣ κΑ1ΑΠΕιΡοΝ 27
νι. ”Ηταν φίλος του μακαοίτη του αντοα μοολ Ἑολεναι ­ Τι σημαίνει αυτό το σχημα στο κλειδί; τη οώτησα
συχνα στο σπίτι μου και πεοναμε την ὡοα μας Φίθι̃λοενννατ απλα.
ζονταεγ
­ Είναι ο αοιθμός του δωματίου... Δέκα Δέκα μι­
Αυτη η εξηγηση με μπἑοδεψε ακόμη πεοισσότεοο. Ού­ κοοί μαύοοι κύκλοι... Το όοίσκετε παοαζενο;
τε 0 Καθηγητἠἐ Τἔοοοπνν ὴἔεοε αν παν ποτε θα εολο­
Αλλα εγώ δεν θα εποεπε να ὅοίσκω τίποτα παοαξενο
μουν. Στο γοαμμα του, ποόκληση και μαζί ποόσκλησηι πια. Κι ίσως αυτόςηταν ο καλύτεοος τοόποςνα ξεκινησω
αλα απαννήοα απλα πωἐ θα ἐποοπε πολύ να οπεφτα) αν
την καινούογια αναζητηση. Ποοετοιμασμενος για όλα.
θα έθοισκα τη δύναμη να ξεκινησω για μια τόσο μεγαλη ί
(και οασικα τόσο δύσκολη) πεοιπἑτεια.
±±±
Πως μποοούσε λοιπόν να είναι σίγουοος ότι θα εοχο­
μουν και πολύ πεοισσότεοο να ζεοει την ακσιδη ημεόθ· Φωτεινό κι ανετο το δωματιό μου, μ" ένα μεγαλο εξώ­
μηνία για να ειδοποιησει
σχετικα την κυοία Ανδοομὲδα; γ στη στολισμένο με ιοίσκους, που έολεπε στην «Πιατσα
Απ” τη στιγμη αυτη αοχισα να σκεφτομαι και να συνει­ ΠΌτἀγκΟ©αω»
δητοποιὡ ότι αν θα ηθελα να φτασω ωε το νἑλοἐ οε θα
Η επίπλωση του λιτη. Ένα σιδεοἑνιο κοεθατι, ένα
εποεπε να σκονταφτω σε μικοἐς η μεγἀλεἐ αποοίεἐ­ Πολν
γοαφείο με μια πολυθοόνα, και μια παλια ξύλινη ντου­
πεοισσότεοο δε θα ἐποεπε να γυοεύω εξηγησεις.
λἀπα
Υπαοχσυν καποια αλλα νηματα έἔω απο τη λοννπνλ
Στον τοίχο μια κιτοινισμἑνη χαλκογοαφία που παοί­
που κινούν γεγονότα και ανθοώπους. Καθε ποοσπαθεια
(πανε τον αθχαίο Κθὀτωνα καγ τη σχολή Έου Πι̃γθαγόθαγ
να τα δεἶἑιαλύνουμε είναι απλοίκη η ματαιη. Έτσι δε οω­ Πανω από το γοαφείο κοονιζαοισμἐνες δυο επιγοαφες με
τησα τίποτ* αλλο την κυοία Ανδοομἐδα
ούτε αν και ποτε ασχαία γοαμματα από τα « Χου σα |Επη›› . Ἑγοαφε η
θα συναντούσα τον καθηγητη Τζοακίνι που εσταθηκε η μία. Π
Έελνπἠ αφοοαθ να πανω αονο Το ναἔίον­ ΤΎΙΞ ἔἠτηοα μονο
‹‹... Ἑτσι θα γίνεις αθανατος Θεός που ο θανατος δε
να μου δείἔει το δωματιο.
θα μποοεί ποτὲ να σε πλησιασει».
Μου εδωσε ενα μεγαλο κλειδί που ἑγοαφε τον αοιθμο
του δωματίου. Δἑκα. Στη θαση του ηταν χαοαγμενοι δὲ­ Και η άχχη:
κα μικοοί κύκλοι σα μαύοες τελείες σ' αυτό το σχημα:
«,..Τις μοοφες των θεών να μην τις φοοας σε δαχτυλί­
Ο
δ » ια...
Ο Ο
θ θ Ο
Λίγο πιο πἑοα μια τοίτη πιο μεγαλη επιγοαφη, με αο­
θ θ Ο Ο
χαία κι αυτη γοαμματα, χαοαγμενα σε χαλκό, με τις δέκα
συστοιχίες του Πυθαγόοα που αναφεσει ο Αοιστοτέλης:
28
Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
ιιιεελε ΚΑΙ ΑΠΕΙΡΟΝ
29
«Πἑοαςκαι απειοον,
Ο`
Η
7
| Χ | |
ι η ακοη μου λειτουογουσε
τελεια, οπως κι ολες οι αι­
| 7
πεῳττονλῖίἕι α@ΉΟν°
σθησεις μου... Ότι ημουν παοὡν εγώ ο ίδιος σ° αυτό το
εν Μία π η 09 |
δωματιο της πανσιόν, στην «Πιατσα Πυταγκοοα»
στον
δεζιον και αοιστεοον,
Κθότωνα
α εν καιθίλυ
ι | ι × ×
Θε κατ' Ωοὐ
Αυτο το παιχνιδι που με κοατουσε στην αοχη σε μεγα­
ηἕθἔι γλ μ °
λη διεγεοση επειτα απο λιγο αοχισε να με κουοαζει. Ι­
ε υκαικα πυ ον
χ χ . ι |
γμ °
σως ηταν κι η δαοια ζεστη του Αυγουστιατικου
απομεση­
φωε ίἶωσκοτοςῇ
μεσου. Ἑγειοα στο κοεὅατι κι αποκοιμηθηκα.
αγαθον και κακον,
τετοαγωνον και ετεοομηκες.››*
Κατω απο τις συστοιχίες, μια ποοσθηκη σε διαφοοετι­
κή χεαφη:
Υπαοχω και δεν υπαοχω. ..
Παντου και πουθενα...
Ξαπλωσα στο κοεὅατι και καοφωσα το ὅλἐμμα μου σ”
αυτη την επιγοαφη.. Παίζοντας, αοχισα να σχεδιαζω με
το νου μου δικες μου απλοίκἐς συστοιχίεςγιανα πεοασει
καπως η ώοα και να πέσει ο δαους καλοκαιοινός ηλιος...
Κοιμαμαι αγουπνωντας. ..
Ζω πεθαίνοντας...
Ταξιδεύω στην ακινησία μου...
Ποοχωοώ στο παοελθον.
Άοχισα να γελαω με αυτό το απλοίκό παιχνίδι κι ω­
στοοο καποιες από τις αντιθέσεις καοφώνονταν μέσα
μου. Τις έλεγα και τιςξαναλεγα σιγα στην αοχη κι επειτα
πιο δυνατα για να τις ακουω, σα ναθελα να ὅεδαιωθὡ
* Αοιστοτἑλη: Μετατα Φυσικα Α5, 986, Ζθα
30 Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
Η ΦΩΤΙΑ
31
` [Ι]
ἐς
Η
διασει
μένος, μουσκεμένος στον ιδοώτα από την αποπνικτικη
ζέστη7
Παλι δεν απαντησε αμέσως. Ρούφηξε όαθια τον καπνό
του τσιγαοου της και με τον ίδιο φαινομενικα αδιαφοοο
τόνο μου έδειξε αόοιστα με το χέοι της στο όαθος του
δοόμου:
­ Ποος τα εκεί... Κοντα στα αοχαία που γίνονται οι
ανασκαφές.
Η φωτια
δ ίδ
Η φωτια...
νησα έπειτα από αθκετἐε ώθεῷ όταν ευ̃χε πω ὅθω
Δύναμη καταστοοφικη και καθαοτηοια. Την είχα ζησει
, από τον Οἔὐ θόωγὕο σεω̨ήνων. Ξεχύθηκα τα©αγ_
πολλές φοοές κι ηἔεοα τη δύναμη και το μηνυμα της.
Η ποώτη εμπειοία ηταν στην παιδικη μου ηλικία, όταν
στον εἔώστη ΈΟΌ ὀωμαΈ¿οΌ μοη̨
από αγνωστους λόγους ζωστηκε από φλόγες το διόοοφο
Πυοοσα̃στωγέἔ ΟΝΈΜΕ ση ων ν 8 κ γ
αοχοντικό που γεννηθηκα κι έζησαταποώτα μου χοόνια.
τα τις
ανα εσ ° ί ι |
μ α στ αλλα αυτοκινητα που ειχαν μπλοκαοιστει
στο σταυοοδοόμι.
Ξ ημ α υνατα κι ασταματη­
σει ί '
η
|
Εί ασταθεί σε ιαν ακ του ε αλου α κ που κοντα
οηνες τους, ποοσπαθωντας ν” ανοιξουν δοομο .
3, Χ |μ Θη μ Υ € η 7
γ
στο γεοικο φοινικα και κοιταζα τις φλογες να χοοευουν
γύοω από το σπιτικό μας κι έπειτα να ξεχύνονται από τις
Η πυοκαγιἀ θα ἑποεπε να εἱχε ἔεσπάσει %ἀπΟὉ πολύ
ξύλινες πόοτες και τα παοαθυοα στο εσωτεοικό του.
ίθ ί ίΜί δύο ίλ αα αλ ατατ
κοντα γιατι στο όαθοςτου δοόμου φαίνονταν καπνοί κι
θε σω ηκε ἶιποτα' ονο τα | Ὁ πη ιν | γ μ ηε
ατμόσφοιιοα ηταν ὅαοια κι ασφυκτική.
Εθίἔα λίγο νεοό στο ποόσωπό μου και κατέόηκα δια­
στικ ί ' Κ |
κ γ
α τις ξύλινεςσκαλες. Στην εισοδο τηςπανσιον στεκο­
η
στέγης, ο Απολλωνας με τη λυοα και η Αοτεμη με τη
φαοέτοα, έστεκαν εκεί, για πολύν καιοό στη στέγη του
μαυοισμένου αοχοντικού σα να το συντοόφευαν στον
"αν ανἠσι̃ἢςη
η κυοία Ανδοομέδα. Μόλις με είδε ψιθύοι­
ἔαφνωώ θάνατό του
σε πνιχτα...
Τη δοκιμασία της φωτιας, παλι, τη ζούσα αογότεοα
­ Παλι τα ίδια... Πυοκαγια...
­ Ποια ίδια; τη οώτησοη
καθημεοινακονταστην κυοίαΑντιόπη, τη γεοόντισα που
έμενε στην αυλη του σπιτιού μας στην Πλακα. όταν ξε­
Σώπα λα ί
×
γ
σπιτωθηκαμε από το καμένο αοχοντικό μας
σε για ιγο, κοιταξε ποος το μεοος της φωτιας κι
'
7
κ κ κ κ κ Σ ×
αλλαζοντας τόνο Τω̨όσθεσε αὀγά Ο α:
Η κυοια Αντιοπη ηταν|ποοσφυγας
απο τη μυο η.
­ Καθε καλοκαιοι φουντώνουν οι πυοκαγιές.
­Σε
φ Θ
Καθε φοοα που μου έλεγε ενα παοαμυθι η με φωναζε να
της κανω μια μικοοδουλειαγιατί ηταν γοια κι ανημποοη,
ποιο μέοος ἔέσπασε τώοα;
παντα μου μιλούσε για τη μεγαλη φωτια που οημαξε τη
3Ζ Ο ΦΑΚΕΛΔΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
Σμυονη. Και παντα έδειχνε τοομαγμένη σα να ζαναζουσε
εκείνες τις στιγμές.
­ Πιο μεγαλη συμφοοα δεν είναι απ" τη φωτια. Όλα
τα οημαζει.
ἀὰὐι·
Πεονουσαν ὅιαστικα μποοστα από τα ματια μου αυτές
οι εικόνες καθώς ποοχωοουσα μηχανικα ποος το μέσος
που ζέσπασε η φωτια. ακολουθώντας το πλήθοςτων πε­
οιέογων.
Γιατί πήγαινα; Τι μποοουσε να με ενδιαφέοει μια πυσ­
καγια σ° έναν αγνωστο τόπο για μένα και απο αγνωστες
αφοομές; Ό,τι κι αν μου έλεγαν δε θα είχε καμια σημα­
σία. Κι όμως, πέοα απο τη λογική. τοαὅουσα ποος τα κει
σα να με έσεονε μια ακατανίκητη δυναμη.
Όσο ζυγωνα στον τόπο της φωτιας τοσο η ατμόσφαι­
οα γινοταν πιο αποπνικτική. Δεν μποοεσα ομως να ποσ­
χωοήσω αοκετα. Αστυνομικοί και πυοοσὅέστες εμπόδι­
ζαν τους πεοίεογους να πλησιασουν πέοα από ένα σοι­
σμένο σημείο ασφαλείας. Δ
Ωστόσο κι εκεί που μας σταματησαν έὅλεπα το «θέα­
μα»/Ενα θέαμα αγοιο και τοομακτικα μεγαλόποεπο που
ζαναφεονε μέσα μου πιο ζωντανή την εικόνα της πυοκα­
γιας που κατέστοεψε το παλιό αοχοντικό μας.
Η ΦΩΤΙΑ
33
μεγαλη καθώς πυκνωναν τα πλήθη των πεοίεογων κι οι
αστυνομικοί τους απωθουσαν γιαν” απομακουνθουν.
­ Δεν θα μποοέσουν να κανουν τίποτα για να σὅήσουν
τη φωτια, ακουστηκε δίπλα μου μια φωνή.
Ήταν ένας μεσόκοπος αντοας με αυστηοό παοουσια­
στικό και μουσι, που κουδέντιαζε μ” έναν αλλον πιο ηλι­
κιωμένο.
¬Η πυοκαγια έχει ζεσπασει σε τέσοεοα διαφοοετικα
σημεία, ακοιὅώς οπως τοτε, συνέχισε... Είναι φανεοὀ
πως δε θα μείνει τίποτε. ουτε απο τη σχολή ουτε απο την
διπλανή της εκκλησία.
­ Όπως τότε, επανέλαὅε ο πιο ηλικιωμένος. °
'Ακουγα με ποοσοχή ποοσπαθώντας να δώσω μια εζή­
γηση στα λογια τους. Γυοισα ποος το μέσος τους θέλο­
ντας να ψελλίσω μια δικαιολογίαγιατην πεοιέογεια μου.
Ήμουνα ξένος και μου ποοκαλεσε ζωησή εντυπωση αυτή
η πυοκαγια. Ρώτησα τι ήταν εκεί που ξέσπασε η φωτια.
­ Μια σχολή, απαντησε ο ηλικιωμένος. Δεν ζέοω τι
σχολή ήταν ακοιὅώς, αλλα λέγονταν πολλα γιατον τοοπο
που λειτουογουσε και για τα μαθήματα που διδασκονταν
σ' αυτή.
Γυοισε στον αλλο που έστεκε πλαι του και πσὀσθεσε:
­ Αν δεν κανω λαθος, ντόκτοο Τζοακίνι κι εσείς στην
αοχή για καποιον καιοό είχατε διδαζει εδώ.
Τιναχτηκα απότομα ακουγοντας το όνομα του Τζοακί­
νι. Γυοισα και τον κοίταζα πιο ποοσεκτικα. Ποιν ποολα­
. . . . . .
ὅω να μιλήσω, στοαφηκε εκείνος στο μέοος μου. Σταθηκα εκει στην ακοη του μεγαλου δοομου, αναμεσα
σε πεοίεογους κι αστυνομικους που φώναζαν και ποο­
σπαθουσαν να δώσουν τις δικές τους εζηγήσεις.
Οι μπεοδεμένες φωνές, οι σειοήνες, ο θόουδος των νε­
οών που ζεχυνονταν με δυναμη στον τόπο της πυοκα­
γιας, υπογοαμμιζαν τη συγχυση που γινοταν ολο και πιο
­ Καλώς οοίσατε στον Κοὀτωνα... Μου είπε η κ. Αν­
δοομέδα πως φτασατε. Θα εοχομουν το ὅοαδι να σας δω
και να γνωοιστουμε. Να ομως που γνωοιζόμαστε τώοα
εδώ με αυτές τις αποόὅλεπτες συνθήκες.
Μιλουσε ήοεμα κι εγώ τον ακουγα χωοίς πια να ποσ­
34 Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
ι::ι·‹ ›ι·ι ιι ‹› ιιοΡ<ι›ΥΡ1οΣ 35
σπαθώ να όοω εξηγήσεις ή να δώσω καποιες εομηνείες. γ
Άλλωστε το ειχα παοει απόφαση: Σ' όλη αυτή την ‹‹πε­ 3
οιπἑτεια» (χοησιμοποιώ παλι τη λέξη πεοιπέτεια), δε θα
έποεπε να γυοευω τις λογικές εξηγήσεις που θα έδιναν
ισως καποια απλή απαντηση στα εοωτηματικα μου, αλλα
θα έστεκαν εμπόδιο σ' όλη μου την ποοσπαθεια να φτα­
σω πέοα από τα γεγονότα και πέοα από το Χοόνο.
Γιατί εκεί ακοιόὡς έστεκε ο Πυθαγόοας: Πέοα από τα
γεγονότα και πέοα από το Χοόνο. Αν ηθελα να τον ποο­ Ισῖθθεί Ο Πθη̨φὐθιοα̨
σεγγισω έποεπε να ξεπεοασω τις εξωτερικές αποοίες μου
ή
και να μη σκαλώνωγυοευοντας εομηνεία στα καθημεοινα
|
ποοόλήματα. Οι δοόμοι που έποεπε ν' ακολουθήσω ήταν
‹‹ΠὉθαγ090Ό ὅέοἔ»
εντελώς διαφοοετικοί και διαφοοετικές οι διαδικασιες.
Η φωνή του δόκτοοα Τζοακινι μ” έόγαλε από τις σκέ­
Στο δωματιό μου που όοέθηκα σε λιγο αοχισα να ψα­
ψειςἑιου.
χνω τα όιόλια και τις σημειώσεις που είχα φέοει μαζί
_ α ὅθεθοη̨με αυθω̨ "απωαν ωθα στηἔ Μῳαἔ Αν­ μου. Ήταν παλια και νεότεοα κειμενα για τον Πυθα ό­
δοομέδας. Θα σας αναζητήσω εγώ. Θα χαοὡ πολυ να
φα, ὅιθλία, μελέτες, σχέδια όιογειαφίαἐἠ
απόψει
ιαγτ
κουόεντιασουμε καπως πλατυτεοα..
Ξ Υ η
/ακούμπησε το χέοι του στην πλατη του φιλου του και «Πεῳπλανἠθηκα» με αυτά Σάμο, ὅἑἑθηκα
πθοσθεσε­
χώοους διδασκαλίαςτου_ «ακουσα» τους μαθητέςτου και
_
Η φωτια δεν θα σόησει αν δεν τα καταστοεψει ολα.
σταθηκα σ7 ένα παλιό χειοόγοαφο που αναφεοόταν στο
Είνω το ίδιο σχέδιο ὀπωἔ Έότε στη Σἀμ0= όταν αφοθώ τέλος του ημικυκλικου διδασκαλείου του· Του Ημικυ ­
στηκε το «Ημικυκλιο» του Δασκαλου.
Μ ΜοΌ τοΌ ΠΌ θ αγὀ Ο Ο Ό όπως έλεἐκαν·
.
Κι ήταν παλι μια πυοκαγια που ειχε ξεσπάσει την
ιδια ακοιὅώς ὡοα σε τέσσεοα διαφοοετικα σημεια.
.Ή Ποοσπαθουσα να ποοχωοήσω μέσα από το χοόνο, στις
όαθυτεοες αφοομές που κινουσαν ταγεγονότα. Θα έφτα­
να σε καποια εἔήγησή; Ποιος ξέοεῃ
Η πιο μεγαλη εστία της φωτιας ήταν στο /Αόατο. Εκει
που πηγαιναν μόνον οι Μυημένοι, αυτοί που ειχαν φτα­
σει στο τέταοτο όαθμό της Μυησῃἔ, στα «Επγφἀνεγα».
Στο Άὅατο συναντουσαν το Δασκαλο τις μεγαλες ώ­
τ
ἑ
36
Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
|Σἶ|”ΟΡΕΙ Ο ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ
37
οες της επίκοίνωνίας μαζί του, όταν ο Χοόνος κί ο Τόπος
φωτίζουν πολλές πλευοές της ζωης του Δασκαλου, αλλα
έχαναν τη συγκεκοίμένη σημασία τους καί γίνονταν αίω­
τὡοα θ' αναφέοω τα σημεία εκείνα που μας πληοοφο­
νίὀτητα καί οίκουμένη.
οουν γία τα ταζίδία έοευνας καί μελέτης του Πυθαγοοαγ
Ποίος η ποίοί είχαν ποοκαλέσεί τη φωτία γία να κατα­
αυτα που του αποκαλυψαν ολες τίς γνώσείς κί ολες τίς
στοαφεί η Σχολη; Καί μαζί με αυτη να καταστοαφουν κί
πνευματίκές κατακτησείς του τοτε κόσμου, αλλα καί το
οί θησαυοοί της απέοαντης γνωσης που είχαν συγκε­
μυστίκό δταλογίσμο που δίαλυεί το Χοονο καί ζεπεοναεί
ντοωθεί σε παπυοους από το Δασκαλο καί τους μαθητές
* νο θανατο­
Έοι̃γἔἐ
Αναφέοεί ο Ποοφυοίος στο ποώτο κεφαλαίο του
Σε τουτη τη σχολη ηταν συγκεντοωμένη καί ταζίνομη­
ὅίολίου του γία τον Πυθαγόοα: (Τοσο αυτο το απόσπα­
μένη όλη η σοφία του κόσμου κί όλες οί μυστίκές δίδα­
οαα απο τη ονονοαφία τον Πνθανοοα οοο και να αλλα
σκαλίες των μεγαλων πολίτίσμὡν της Ανατολης, που απο φ
που ακολουθούν τα αποονοω με ααπονα θεα'­τή ελενθε­
×
τ
ία στο ύφος, αλλα καί απολυτο σεοασμο στο νόημα καί
πολυ μίκοος είχε γνωοίσεί καί μελετησεί ο Πυθαγοοας.
Θ
Κί ακομη, οί αοχές γία μία δίκαίη δίακυοέονηση ανθοω­
ξ στα στονχεία πον παοαθἑτοννὴ
πων καί Κοατών με ελευ θ εοη ὅου ληση καί ελευ ­ «Επείδη από μίκοο παίδί ο Πυθαγόοας έδείζε τίς
Θ εοη αν ονονι̃ ­
σπανίες πνευματίκές του ίκανὀτητες, ο πατέοας του ο
Οί αοχαίοί οίογοαφοί του πανω στα ταζίδία καί τίς
Μνἠσαθχοἔ τον πἠνε στην Τὐθο· Εκεί φθόντνσε να τον
γνώσείς του μας δίνουν αοκετές πληοοφοθίες
που η̨σωε
μυησεί οσο γίνόταν πίο πολυ στη σοφία καί τίς γνω­
7
γ
, Χ ν
σεί των Χαλδα ων. Οταν υ ίσαν στ ν Ιων ο νε ­
είναί αποκαλυπτίκες γία μία αλλη ουσίαστίκοτεση ποο­
§ ν ν Θ η να, α
σέγγίση του «Φακέλλου» καί κυοίως γία τίς αφοομές που
Ωοἔ Πνθανοεἶαἐ ννωθνσε ναν σνναναστςαφηκε σπον”
μ ν ν γ γ δαίους δασκαλους καί σοφους. Αναμεσα τους καί τον
Ξη̨̃ἔἕἔἕῖζἔσἔἀνμἰῖἑνα νενονοῖαα οπωε η ναταστθοφη ΠΕ
Εομὀδαντα στη Σαμο όταν ηταν πία πολυ γέοος.››
Ο Πυθαγοοας, λοίπον7 γίος του Μνησαοχου καί της
Αυτα ίστοοεί ο Ποοφυοίος στο ποώτο κεφαλαίο του
Πυθαίδας γεννηθηκε κί έζησε τα παίδίκα του χοὀνία στη
σπουδαίου οίολίου του γία τον Πυθαγοοα. Πίο κατω,
Σαμο, αλλα πολυ νέος ξεκίνησε να γνωοίσεί τη σοφία της
δίνεί κί αλλες ποοσθετες πληοοφοοίες γία το ταζίδί καί
Ανατοληςκαί να σπουδασεί κονταστους μυστες καί τους
τίς σπουδές του Πυθαγόοα που τον ὅοηθησαν σε μίκοη
δασκάλους της Ασίας
ξ σχετίκα ηλίκία να έχεί γνωοίσετ καί μελετησεί ολες τίς
Ἑνας από τους καλους οίογοαφους του, ο Ποοφυοίος,
γνώσείς του τοτε κόσμου, αλλα καί τα Μυστηοία του.
που γεννηθηκε στην Τυοο καί υπηοζε από τους οασίκους
Ο ευσυνείδητος δτ0γοότφ0ε τ0υ στο ενδὲκατο κεφα­
μαθητές του μεγαλου Πλωτίνου μας δίνεί πολυτίμες πλη­
λαίο του ὕίολίου του, αφου μας πληοοφοοησεί οτί ο Πυ­
οοφοοίες στο οίολίο του ‹‹ Πυ θ αγο ο ο υ ο ίο ς ›› .
θανοοαἔ ονοαλννι̃υε στη Μίλνι̃νο κοννα ονον αεναλο Ανα­
Θα σταθώ αοκετές φοοές σε τουτες τίς μαοτυοίες που
ἔνμανοοο Γεωαετοία ναν Αονοονομνα› καναφεὐνεν οε ανα
38 Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ ΙΣΤΟΡΕΙ Ο ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ 39
αλλη πηγη. στον Διογένη. Αναφέοει στο σχετικό από­ λη, ποέπει να διατησουνται εσωτεοικα καθαοοι και α
σπασμα:
λί παλλαγμένοι από φθαοτές αδυναμίες... Πέοα ομως
| / γ γ | γ από τις εσωτεοικέςγνώσειςκαι την πνευματικη ασκηση
« Οπως ιστοοει ο Διογενης, ο Πυθαγοοας ζεχωοα απο μύηση Μ" την χἀθαθση Ο Πη̨θαγόοαἔ ὁω̃ἀχτη­
τις αλλες γνώσεις του μυηθηκε κοντα στους Αιγὐ·
κε όλες τις αιτίεςτων φυσικών φαινομένων και τις όα­
πτιους τους Άοαὕες τους Χαλδαίους και τους Ε­ Ν
7 = Ϊ
θυτεσες αοχές των πσαγματων.
ὅ@αίΟΌ§ στη σημασία των ονεω̨ων και στην ω̨μηνεία ››Από αυτα τα ταζίδιατου σε τουτες τιςχώοες ο Πυθα­
τους. Επίσης στην τέχνη της μαντικης που διεισδύει γόα̨κ άντλησε το μεγαχὐτεοο μἐθὸε των γνώσεὡυ τους
στο Χθόνο·
' και τ σο ία του έτσι που να μποσεί να ποο­
»Στην Αίγυπτο ειδικότεοα που έμεινε και τον πεοισσό­ Ξὲζἶι̃σει σεηἑἀθοἶΈ: εἔωτεθγκἀ και τα εσωτεοικόι φαι­
τεθο Μαω̨ότ έζησε πολύ κοντά στωἔ ωθεἱἔ των ναών νόμενα και να τα εομηνευει στη σωστη τουςίδιασταση.››
και μυηθηκε στην απέσαντη σοφία τους. Φυσικα έμαθε
και ταΑιγυπτιακα, καθωςκαι τιςτοειςκατηγοσίεςτων °
γσαμματων, δηλαδη τα επιστολογοαφικα, τα ιεοογυλυ­
φικα και τα συμὅολικα. Τα δυο ποωτα με τη γοαφη και
τα τοίτα μέσα από τη όαθυτεοη εσμηνευτικη σημασία 2
καποιων αινιγματων. Ωστόσο εκεί που ασχοληθηκε ι­ λ
διαίτεοα κοντα στους Αιγυπτιους ιεοείς κι έμαθε πολυ
πεοισσότεοα από τους αλλους ανθοώπους ηταν για το
Θεό. Για τη σημασία. την υπασζη και την ποοσέγγιση
του.
››Πολυ σημαντικές ηταν και οι γνώσεις, αλλα και οι
σχέσεις που δημιουογησε στις αλλες χωοες που πηγε.
Ἑτσι στην Αοαὅία έμεινε κοντα στον ανώτατο ασχο­
ντα της, και στη Βαὔυλώνα συναναστοέφονταν τους
σοφους Χαλδαίους επιστημονες και ιεοείς. Στη Βαδυ­
λώνα είχε μια αλλη σημαντικη ευκαισία. Γνώοισε τον
Ζαοατο (τον Ζωσοαστοη) και κοντα του, μέσα από τη
διδασκαλία και τη μυηση του, μπόσεσε να εζαγνιστεί
απ' ό,τι τον ὅασαινε στην έως τώοα ζωη του. Κι ακόμη θ
έμαθε για ποιο σκοπό οι ζεχωσιστοί ανθοωποι. αυτοί
που συνεχίζουν με τη ζωη τους, μια όαθυτεοη αποστο­
40 Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ ΜΥΗΣΗ, ΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ 41
Αυτη την απόλυτη συνετδηση της ζωής καττου συμόα­
1 ττκου θανατου, την απόλυτη γνώση του Θεού καττην α­
πόλυτη μυηση στους νόμους της εσώτεοτκης αομοντας
. που δτέπουν το συμπανττκό κόσμο, ετχε κατακτησετ ο
ι̃ Πυθαγόοας. Με την εοευνα, με τη μελετη καττην αδτα­
Ε κοπη ετοτμασία. Μτα ετοτμαστα που ξεκτνουσε από
ποοηγουμενες ότωματτκες εμπετοτες του κτ απ” όσα είχε ο
| τδτος ζησετσε ποοηγουμενους κυκλους του.
Η ΜΌηση ··· η Γνωση |Ετστ όταν υστεοα από αυτες ττς πεοτπλανησετς του
%ΙΙ.τ η Ελει̃ᾶθεθίἰι̃. νυοτσε στη Σαμο ηταν ἐτοτμος. Οοτσττκα! Κτ αυτή τη
σοφία του ηθελε να τη μοτοαστετ κατ με αλλους που σαν
κταυτόν είχαν δεχτεί το μυσττκό καλεσμα ντα Μὐηση. Ή
θα μποοουσαν να το δεχτούν ἐπεττα από μτα καταλληλη
Ττπατατ λοτττόν από την Ετττατἠμη κατ τη ααφτα των ποοετοτμαστα. Γτ, αυτό τδουετ τη σχολη του. Μτα σχολη
μεναλων πολτττσμ­ών τηέ Αναταλἠα δεν ήταν αττθὀσττο με συμόολτκό ημτκυκλτκό σχημα, το Ημτκυκλτον του Πυ­
γτα τον Πυθαγόοα. τ θαγὀοοῃ·
Ετλε ττεθασετ κοντα στονἔ μενάλονἔ δὰσ"αλονἔ> επ" Εδώ πτα σ” αυτό το δτδασκαλετο θα ἐμπατναν οτ όασετς
στἠμονεἔ κατ τεθετἔ ὀλονἔ τοντ ὅαθμοντ τητ Δω̃ασκατ γτα μτα κατνουογτα γνώση που θα όοηθούσε τον ανθοω­
| ' Α ' | σ , μ | λτας, αυτους που μετουστωνοντατσε πολυπλευοη γνω η, πο (Μω τουἔ ανθθωπουἔ) να ἔεπεθασοι̃ῃ φοὅο τηἔ
αλλα κατ σε Μυηση. Μυηση πεοα ακομη κτ απο την πτο φθοα̨ᾶς αγωνία θανἀω̨υ Κι ακόμη μά­
| τστό αυτό που ε νευετκατ αναλυετ ¬­ | „ ,
πθοχωνημενη επ ημη° η Ωμη θουν να ζουν ελεω̃θἑνοοτ. Εσωτεοτκα κτ εξωτεοτκα ε­
τα ε αλυτε α ατνό ενα τ υσ αλλα στὲκεταδυνα­ | , | ,
μ Υ Ο μ |ηΞφ Μ" | | λευθεοοτ. Χωοτς δεσμα κατ συμόασετς που οτ τδτοτ δη­
τη να ποοσπεοασετ την Πυλη της συμόαττκης ζωης ποος Ν | | , | τ
μλλη αιώνια ζωή ωπἠ ἀνθθωπω μτουογουν κατ χωοτς τη δουλετα στον εκαστοτε δυνατο
την α · τ | | ν |
λουν θανατο Όπως στεκετανἑτοτμη να συλλαόεττην ε ­ ' πω παΩουσλαζετω σαν αφεντητη σαν ηγεμοναε'
Ήαία μασία χ@όνοὉ όπου πάντα χω πα­ Ηταν μτα επανασταση αυτη που εφεονε ο Πυθαγοοας.
7 κ | :
ντου υπαοχουμε στοτχετο ζωντανό ατώντο κτακαταλυτο Επανασταση ολοκληθωῃα̨ῃι̃ Μ" χαταλντωαη πον καταν­
7 7 7 Ι | 2 Ζ
τ κ × κ σετ ν ε ωτε ν εσωτε τ ο λ το­
στο συμπανττκο κοσμο: Στον απἑοαντο δηλαδη κοσμο γον Ε η ἔ Θωτη "ωτη Ο κη ὁ ν ενα τον α
που πεοτκλετνετ το συνολο κατ το ατομο, το σύμπαν κατ μον= ὀτδάσκοντἀἔ τον ττώἔ να τετ Ονστασττκα ελενθεθοἔ
την ελαχτστη μοναδα. ”Ετστ που όλοτ κατ όλα να συνθἐ­ ννθωτον κατμεσα τοϋ­ Μονο με αντην την ατταλνττι̃ ννω­
τουν τον |Ενα κατ το |Ενα να συγκεντοώνετ όλους κατ ση τηἐ ελετθεθταῶ μονον με αυτη θα μττοθαναε να πλη­
ὀλας στασεττο Θεό, να ξεπεοασεττο θανατο κατνα ταυττσθετ
Εν αοχἠ πάντων
Ξ
42
Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
­ει
με τη συμπαντικη αομονία, αυτην που ο Πυθαγόοας την
ταυτίζει με τις μυστικές σχέσειςτων αοιθμὡν.
ύτάύτ
Η επανασταση του Πυθαγόοα που απλωνόταν όλο και
πεοισσότεοο κι αποκτούσε όλο και πεοισσότεοους οπα­
ΜΥΗΣΗ, ΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ 43
Το Ημωίἴῃυ̃λιο
του Πυθαγόοα ήταν επικίνδυνο. Ο δα­
σκαλοςκαι οι μαθητεςτου ηταν επικίνδυνοι... Βιὅλίακαι
λεϋθονοαφα
που υπηοχαν στη Σχολη ηταν κι αυτα επικίν­
δυνα. Πυοηνες επαναστασης κι εστίες ανατοοπης της ε­
ζωτεοικης ισοοοοπίας.
Η λθήση Τη; ὕίαςηταν η μόνη λύση. Η δία αποτελεί το
πιο ευκολο μεσο της εζουσιαστικης δύναμης. όταν θέλει
|
κ
δούς, τοόμαζετον Τύοαννο τηςΣαμου Πολυκοατη... Φο­
όισε τους εζουσιαστες που ούθμιζαν τη ζωη των ανθοώ­
πων με τους δικούς τους νόμους και τις δικες τους εντο­
λές.
Οι μαθητές του Πυθαγόοα στο Ημικύκλιο δένονταν ό­
γοηγοόα κι αποτελεσματικα να εζουδετεοώσει τους αντι­
παλους της. Συχνα η δία ντύνεται το ποόσχημα του τυ­
χαίου. Έτσι που να μη φαίνονται οι υποκινητἐς της και
ποοκαλἐσουν την οογη του λ0ιοὐ_
Μια πυοκαγια είναι μια τέτοια «τυχαια» ἐμφθαση τηἔ
κ
π
| / |
λο και πιο πολύ με το Δασκαλο. Όχι με το στειοο φανα­
τισμό των οπαδών αλλα με τη συνείδηση των ατόμων που
καθε μέσα και πιο πολύ κατακτούν την ελευθεοία τους.
Και αυτη η κατακτηση ηταν η ποώτη όαθμίδα τηςτελειό­
τητας. Ακολουθούσαν οι αλλες όαθμίδες ως την τελεια
μύηση, δηλαδη την τέλεια απελευθἑοωση... Αλλα οι τε­
λεια ελεύθεοοι ανθοωποι είνα­ι επικίνδυ­
° νοι. Ανατοἐπουν τη συμὅατικη ισοοοοπία
της πολιτείας και τη συμόατικη ισοοοοπία
της ζωης. Οι τύοαννοι, οι όποιοι τύοαν­
ἔνοι, αυτοί που φανεοα η μυστικα κοατούν
τις ακοες του νηματος και ουθμίζουν την
εζωτεοικη ζωη των ανθοώπων τους φοόού­
νται. Και καθώς έχουν (η νομίζουν πως ἑ­
χουν) τη δύναμη στα χἐοια τους, κανουν
ό,τι μποοούν για να τους όγαλουν από τη
μεση. Να μη διασαλευτεί η συμόατικη τα­
ζη, αυτη που επιὅαλλουν με τη όία της ε­
ζουσίας.
όιας. Πολλες ειναι οι αφοομες που μποοούν να την πθο­
καλεσουν και οι εξηγησειςπου μποοούν να δοθούν. Ακό­
μη κι αν ζεσπαει την ίδια στιγμη σε πολλα διαφοοετικα
σημεία έτσι ωστε όλα να καταστοαφούν.
Μια τετοια «τυχαία» πυσκαγια αφανισε το Ημικὐκλιο
του Πυθαγοοα στη Σαμο. Ο δασκαλος όμως ηζεοε τις
αφοομες. Οπως σίγουοα και ο Τύοαννος ο Πολυκοατης.
Πουθεναωστοσο κι από κανένα δεν δόθηκε μια «λογικη»
εζηγηση η εστω μια καποια αιτίατης πυοκαγιόις
44
Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
ΦΩΣ ΚΑΙ ΡΥΘΜΟΣ
45
λουθει και υπαοχει γύοω σου και μέσα σου. Θα σε ακο­
λουθει παντα γιατι κι εσύ εισαι Φως.
Πηοε μαζι του τα λόγια του μεγαλου ιεοἐα και τα εκα­
νε σκοπό και αποστολή του.
Στους Δελφούς, λοιπόν, στο Ναό του Απόλλωνα που
εζισοοοοπούσαν το Φως κι ο Ρυθμός, ο Πυθαγόοας έμει­
νε μόνος του τοεις μέσες και τοεις νύχτες. Σε πεοισυλλο­
κ κ κ κ κ 7 κ
|
Φως και Ρυθμός
γη κι απολογισμο της εως τωοα ζωης του. Σ αναζητηση.
Εκεινου που του έλεγαν πως ειναι πατἑοας του, αλλα
που ποαγματικα πια τον ένιωθε σαν πατἑοα του, καθώς
κ κ κ κ κ #
κ κ κ κ
Ο Πυθαγοοας ηταν τοτε σαοαντα χοονων. Μαζι με
ελαχιστους μαθητές του, από αυτους που ειχαν ποοχω­
οησει σε υψηλές ὅαθμιδες μύησης, αναχώοησε για την
Ιταλια.
Ωστόσο έκανε δυο ενδιαμεσους σταθμούς. Στους Δελ­
φούς ο ποὡτος. Στην Κοητη ο δεύτεοος.
Στους Δελφούς τον καλούσε ενα δυνατό χοἑος. |Η ε­
ολο και πιο πολυ καταλαὅαινε να ταυτιζεται με το Φως
και να διαλύεται κι ο ιδιος σ® αυτό το Φως.
Έπειτα, ακόμη πιο ελεύθεοος από καθε δεσμό, ακόμη
πιο ετοιμος, κινησε για την Κοητη, το δεύτεοο σταθμό
ποιν από την οοιστικη του αναχώοηση στην Ιταλια. Ή­
ταν κι αυτό ἑνα ακόμη χοεος η ένα ακόμη καλεσμα. .
Στην Κοητη πολλούς αιώνες ποιν ειχε ανθισει ενας α­
κ κ κ κ κ
|
νας μύθος. Απο τα παιδικα του χοονια ακουγε οτι ο πα­
τἐοας του δεν ηταν ο Μνησαοχος, αλλα ο Θεός Απόλλω­
νας. Ίσως αυτό του το ελεγαν για να του δειζουν την
ζεχωοιστη αποστολη του να ειναι πανω από τα παιδια
της ηλικιας του στα μαθηματα και στις ασκησεις στο Γυ­
μνασιο. Δεν το πιστευε, αλλα του αοεσε να το ακούει.
Όταν όμως ἑφηόος πηγε στο Ηοαιο της Σαμου, ποιν ζε­
κινησει για τον ποωτο κύκλο των εκπαιδευτικών
του τα­
κ κ κ κ κ
κ
ζιδιων, του το ειπε ο μεγαλος ιεοεας της Ηοας.
­ Και πού ειναι ο Θεός πατεοας μου; τον οὡτησε ο
Πυθαγόοας. Πώς ποτέ ως τώοα δεν φανηκε μποοστα
μοϋἐ
­­ Ειναι παντα κοντα σου, απαντησε σταθεοα ο μεγα­
λος ιεοἐας. Γιατι ο πατἐοας σου ειναι το Φως. Σε ακο­
πο τους πιο μεγαλους πολιτισμούς του κόσμου κι υπηο­
χαν σπουδαια κειμενα σε μια παοαζενη γοαφη, ποοσιτη
μόνο στους ιεοεις και τους μυημενους. Σ° αυτην ειχαν
καταγοαφει εσωτεοικες ασκησεις για την ποοετοιμασια
του ανθοώπου και την ποοσἐγγισἠ του στο θανατο που
ηταν η πύλη της αιωνιότητας. Αναμεσα τους και ένα
τοαγούδι ­ ποοσευχη, γοαμμἐνο σ” ενα στοογγυλό δισκο
που φυλαγόταν από τον αοχιεοἑα του Δια στη Φαιστό.
Ηταν μια ικεσια στην Αιώνια Αοχη (που ειναι και το
Αιώνιο Τέλος), για την ποοετοιμασια της ψυχης να μη
χαθει όταν αποχωοιστει από το φθαοτό σωμα, αλλα να
γινει ένα με τη συμπαντικη ψυχη ώς την ωοα της τελειό­
τητας.
Ο Ποοφύοιος απλα και σύντομα, αλλα γλαφυοα μας
46 ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥοΑτοτ>Α ΦΩΣ ΚΑΙ ΡΥΘΜΟΣ 47
αναφέοει αυτά τα στοιχεία για το ταξίδι του Πυθαγόοα
πολύ Φιγαπηπα αποηἐ Κθητιποηἑ «Ταηθοπαθαψιαλπ Ἑ­
στην Κοητη, στο δέκατο έδδομο κεφάλαιο του ὅιὅλίου να αλμα πανω από την πλατη που ταηθοη­ Μια ααπηαη
του; ισοοσοπίας και ακοίὅειας που γινοταν στις μεγαλες
αυλές των Μινωικών Ανακτόοων από άλκιμουςνέους.
«Όταν έφτασε στην Κοητη πηγε να συναντησει τους Η Χαθα Έηἔ ἔωηἐ ηταν Ο Μινωιπόἑ Πολιτισιιὀἑ ση όλη
μύστες του Μόογου που όοίσκονταν σε μια σπηλιά στο ιη ιιαπθα ποθεια ιΟΌ­­­ Τηἐ ζωη€ και Τηἑ Ειθηνηἔ­
ὅουνό Ἱδη. Η σπηλιά λεγόταν Ιδαίο Άντοο κι ηταν
κέντοο μυστικης λατοείας κι εσωτεοικης άσκησης. Υ­ έ η τι
/πηοχε μια τελετουογικη διαδικασία που την ακολου­
θούσαν όσοι επισκέπτονταν το Ιδαίο Ἀντοο. Ήταν Ἑχθνιοιε πια ειιπλησώσει αιπόι Τα δύο Χθἑηι όπωἐ
μια καθαοτηοια διαδικασία που σεὅάστηκε κι ακολού­
ένιωθε ο Πυθαγόοας τα ποοσκυνηματικά ταξίδια του
θησε ο Πυθαγόοας. Για αυτη τον ετοίμασαν οι Ιδαίοι
στουἐ Δελφοηἐ και ιην Κθηιηι ἔεπινησε για την Ιια­
Δάκτυλοι, όπως αποκαλούσαν τους ιεοείςτηςΜητέοας
λία. Στόχος του ο Κοότωναἐ­
Θεάς) της Κυἢἐλῃε» Γιατί όμως ο Κοότωνας; Ποιο ηταν το μυστικό κάλε­
σμα που τον έφεονε εδώ κι όχι σε κάποιαν άλλη πολι­
Στο Ιδαίο άντοο έμεινε 27 μέσες κι έκανε ποοσφοοά
τεία της Ιταλίαςη αλλου στις χώοες που νέος είχε καλά
στο Δία. Ήταν μέσες ποόσθετες εσωτεοικης άσκησης
γνωοίσει και μελετησει;
και μελέτης που τον δοηθησαν να ποοσεγγίσει τις γνώ­
Δεν υπάοχει μια σίγουοη απάντηση σ, αυτη την εοώ­
σεις που είχε συγκεντοώσει ο πανάοχαιος μινωικός πο­ τηση­ Πόινιωἐ Ο Κσότωνθιἐ θα ήταν πια Ο Οσιϋιιπόἐ
λιτισμὀς. Ἑ,νας πολιτισμός που ὅςχσιζότςχν στην εω̨ηνη σταθμός ἘΟΌ κι εδώ θα συνέχιζε την πσσείσι ΈΟ11 στον
ανάμεσα στους ανθοὡπους και τη χαοά της ζωης. Γι' ενιαίο Χοόνο και στο ενιαίο Φως.
αυτό δεν έστησε ποτέ κάστοα, ακοοπόλεις η οχυοωμα­
τικά έογα. Όλοι οι άνθοωποι κι όσοι ξούσαν στην
Κοητη κι όσοι ξούσαν έξω από αυτην, ηταν αδέλφια.
Όλα τους ένωναν και τίποτα δεν τους χώοιξε σ' αυτό
το μεταόατικό πέοασμά τους από την ξωη. Γι' αυτό
έποεπε κι είναι ενωμένοι, αλλά και να νιώθουν ενωμέ­
νοι στη χαοά του σύντομου ταξιδιού. Όχι κάστοα κι
οχυοωματικά έογα που είναι απειλη ηάμυνα για τον
Αδελφό. Αντίθετα παντού ωοαία παλάτια, κομψά σπί­
τια, θέατοα ­και χὡοοι για αθληματα. Αλλά και αυτά
τα αθληματα ηταν ειοηνικά και αναίμακτα, όπως τα
48
ο Φλεελλοε Πνολτοελ
ΠΑΝΩ Ατιο τοΧΑοΣ
49
πυοκαγιόι του Κοότωνα... Από τιςπεοιπλανήσεις μου μέ­
σα από τις αοχαίες γοαφὲς στους χώοους που ταξίδεψε ο
Πυθαγόοας κατακτώντας ποοοδευτικόι την τελειότητα,
αλλα κι από τις αναζητήσεις μου στο σήμεοινό κόσμο,
που εξακολουθεί να πεόιπλανιἐται ο Δάσκαλος. Μαζί
του οι τελευταίοι των μυήμἐνων.
Νιώθω την αναγκη σ° αυτό το μικοό χώοο του δωμα­
από χἀοε
τίου μου στήν πανσιόν τής κυσίας ελνδοομἐδας και στον
απεοαντο χωοο της συμπαντικής σκεψής, να επαναλαόω
τον ακατόιλυτο όοκο των Πυθαγοοείων:
Οι θόουόοι έχουν πια καταλαγιασει... Βαθιόι ήσυγία.
Κοντευει να ξήμεοώσει... Κι εγώ όοίσκομαι παγιδεμἶνος
« αίήία τον αμετεθα ψυχα πἔθα Οντῖχ
σθ οωτόν τον αδ " α ί Ο ετο Χ Ο όνΟ καθὡἔ στο δἔἕἕσἶὲο
παγάν αενάου
φὐσεωέ
Ωίζωμα
τεῖἕιεἔοἶίίἑ ου ανακατεύω όιόλία, κείμενα και σημειώσεις, π ·
·
θώντας μέσα από τις αοχικἐς πηγές να ὅθω παθαλἶνηλλτ
σμοιὐἐ. Ωστόσο ἠων απαθαίτῃτῃ αυτή ή αναὀοομή για π οποιωντας οσ›ο|ειναι υνοἐτον, την εσωτεοική
να μποοέσω, μέσα μου τουλαχιστον, να ταἔινομήσω κα­ κνοτηἶα
αη̨τϋἶν τωλί ΟΥων|πΟΌ ε εναν μὲ ΟΘΜ) τουἔ [3­
, , ι
στες, οσους ειχαν ήδη φτασει στο όαθμο των Επιφανει­
ποἑἶε σχεψειἐιχω καἶπωεἐ Ρἶσειε­
οινί π ανω απ ό το ωνς θα μποοουσα καπως έτσι να τους αποδώσω.
ε
γὥω̨ωΙἔβα οτἔπἶἶη̨̃ζίἕλσ Ζ? Οῖἰἠ την πΟ@εω να εἔμ
«Οοκίζομαι σ' αυτόν (και όέόαια εννουσαν τον Πυθα­
όἔοςόἔπώ ἶιεσόἕιόλυτή ποόησὲχή αναμεσα στο ποαγματικό γόΘα)› π|οΌ έδωσε σε μαἔ› καίἶὐτεθα π(ἶΌ απο%άλΌψε
και το υπεοποαγματικό. Ανόιμεσα στο μακοινό παοελθον σἶη̨ Υενλίἶί μαἔ) τηλή τετΘωἶτΌ› αλπη Πολ) η Θλἔα τηἔ
η ακα­
και το παόόν. Αναμεσα στή δική μου λογική αλήθεια και
τα Μη ειναι η Αλωνια ΦὉΟἹἹ·
τήν όιλλή αλήθεια που μόνο με πολυ ειδικές ποουποθε­
σεις κι έπειτα από επίμονη ποοετοιμασία μπΟΟει§ να την
πθἕἕἕἶόγαἶόἶιή ότι οι πιο πολλές αποοίες μου θα μείνουν Η|Αιώνια Φυσή που αναφεοόταν στο δεσμευτικόν όο­
μετἑωῳεγ ακόμη τουλαχιστον. Δε σημαίνει. Θα ποοσπα­ κο ειἕαι Αοχή και το Τελος που ανακυκλωνεται
σε μια
θώ όμως όσον καιοό ζω αυτήν τήν πεοιπἐτεια να κανω νεα
Ολη­
συνείδήσή τον αὁιαίοετο χοόνο και να καταγοαφω τις
εμπειοίες μου. Από τήν πυσκαγιόι τής Σάμου κι απο τήν
50
ΠΥΘΑΓΟΡΑ
ΠΑΝΩ Ατίο τοΧΑΟΣ
51
α ί .
Η συνείδηση της ευθείας καί η αποδοχη του Κυκλου
| × η ° ί τ ν αν0ίζηΉΊση=
αλλα 1
»,
| |
α ν Δεν ἔω̨ω ποδ) σδηγωνω (Ϊ αυτἕἕν Ξωω το αποτέλεσμα
είναί η ποωταοχίκη ποοσενγίση στην Αομονία. αοα η
Ούτε "Ο" τελωω με ενὁιαφεθἶιό λλἀ το πἀθοε μος να ττόωταοχίκἠ
ποοσὲγνίση στο Θεό»
που με παοακίνεί να συνεχίσωωα
|
. |
ί ί . Ανοίγω το συθταθλ·
πθολωθησἶυ
οσο 790 μακῳἶχθγωνοἶἶαἶα ναταπτοποςήσω τα Γ Αυτα ηταν γοαμμενα στην ποωτη σελίδα. Οί επόμενες
του μίκθου
Υθαφελοι̃ὶκω
κα
ΟμΣτεἶ όαθος του
ενας μεγα­ σελίδες ηταν λευκές. Μόνο στην ακοη της τελευταίας σε­
χαστία καί τίἐ σημἶἱωσείε μ0υ.ω
λίδαςήταν σημείωμενο:
λος κίτόίνος φακε ος καί παν
σημείωση2
‹‹. . .Καί τώη̨α Μουσική. ..››
«Η αΩ®θμΟλογἙ|τΞἶ0ἶΉθαγο©α
Ο Δασκαλος είχε ὅοεί πρώτος τη μουσίκη κλίμακα με­
"αι Ο Ό ε
σα από μυστίκἑς σ εσείς των αοίθμών κί εί ε αναζητίσεί κ
κ η
Σε μίαν ακοη του φίἐκελλου με μίκοότεθα Υθαμμαω
τοιουθνμἑὀἐτου
όλα τα εξίσοοοοπεί στον εἔωτεοίκό
λ ς :ΑονόλντοΤ οακίνί.
κα ἘΟ Φ Χωθο­
ενἶ­Ιῖἄῖιὲῖείνοςὶ Καί σίγουοα αυτός Ο φάκελλοἔ ελνω εδω
Το ποώτο του μουσίκό εοέθίσμα ηταν στη Σαμο. Πολυ
α μὲνοἐ Υία
μένα. Παλί από τίς ίδίες Οίνεἔἠγητεἑ αφ|ΟΘ“ '
νέος πεονουσε μποοστα από ένα χαλκουογείο. Σταματη­
κιαπη̨εἐ που τίς αποδἑχομαί πία χωοίς να πθοὅαλω
σε όμως ευχαοίστα ξαφνίασμἑνος, καθώς ακουνε τους
αποῷεε ἡ εοωτημαῃκἀς
χαλκουογους να χτυπαν τίς σφυοες στους ακμονες.
Ανοίγωτο φακελλο. Στην ποωτη σελί α ία .
δίαδοχη των ηχων σε καθοοίσμενο δίαστημα, ο ενας ε­
Ι
ί ίλλον του δημίουογησε μία εσωτεοίκη ευ­
χλο την ωθεια
πείτα απο τον α .
«Θα κίνηθείς αναμεσα στον όκ/Ζ
χασίστηση καί την ποωτη ίδεα μίας ηχητίκης κλίμακας:
γοαμμη. Ο ι̃ωκλοἔ ἶλναλἑλ ελἕἐἔοπ)
σχήμα και
ί Αυτης που αονότεοα ο ίδίος με τους αοίθμους θα δία­
| λ ί η _ πο
| , ί
. .
οι̃πε ἶω̨χη Οϊἴτε δἶπδἶσίυτόν
Με την ενόθαση
ὀμωε
ὀχω
μοοφωσεί σε μουσίκη κλίμακα καί σε μουσίκους φθογ­
πθολωθθσε πεθα ·
, θ
τἐ σε
νους.
με τΤΙ λογική· Δεν| ἔε@ελΞ|(μ”ω ἶξθοἶ μ:1Ξ:)ἶΟἘῖιγΎζἐ]ε¿€
Απο αυτή την «τυχαία» στίγμη μποοστα από το χαλ­
ποί0 σημείο Έσω "ὉΜΟΌ ειναι η Ωχη γ
ί . κουόγείο της Σαμου, ο Πυθαγόοας θα ποοχωοησεί στην
στ0 τἐλοἐ ἘΟΌ·
Ά × ×
αναζίτηση του ουθμου που είναί ο ίεοός κανόνας του
| κ × ζωη Ολων
η
»Η ευθεία είναί ἶζθἶη.
1115ΟδἕἱἔδΖῖ)Όμἐ(:(1Ή
Ζχουμε ΜΜΓ
Θεού καί θα τον εκφοασεί με τη δίκη του γλώσσα; Με τη
μας. Αυτη η μίκθη
τθεχου
γλώσσα δηλαδη των αοίθμών καί την Τετοακτυ.
θεί να δίανυσουμε στη σημεθω̨η
Ωὁιαὀοομἡς­
Το τἐ_
Θα δημίουογησεί ακόμη το όογανο που θα εομηνευσεί
χη της ευθεναἐ εθίαλ η αφετηἶἕἔ ῖη̨ἶχπό αυτό τἐθμομ
τίς μουσίκἐς συχνότητες: Την τετοαχοοδη λυοα. Καί θα
λοἐ το σλλμὅατλκο τεθμα τηἔ Ο
δώσεί στον ηχο μίαν αλλη δίασταση μέσα από τη μουσίκη
ο κυκλος. ί
Η «ΑΛΛΗ» ΠΥΡΚΑΓΙΑ... 53
52 Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
κλίμακα που είναί καί η κλίμακα της εσωτεοίκης ποοείας ί
ως την ποοσἐγγίση στην ὲννοία της Αομονίας καί την ο­
λοκληοωτίκη ταυτίση μαζί της.
ὰἰτλ·
«Καί τώοα μουσίκη››7 λοίπόν, στην τελευταία σελίδα
του ἀχοαφον σημείωματάείον­
Η «αλλη» πυοκαγίόί...
Οί όίσποες σελίδες που μεσολαὅουσαν
από την ποώτη
ώς την τελευταία θα ηταν η δίκη μου συμμετοχη. Ίσως
καί η συμμετοχη του καθενα από εμας που θα θελησεί ί Πἑοασαν τἑσσεοίς μέσες απο τον εοχομό μου στον
από την ευθεία καί τον κυκλο της ποώτης σελίδας ως την ί Κοότωνα κί ο Αονόλντο Τζοακίνί δεν ηοθε να με δεί ουτε
μουσίκη της τελευταίας να επίχείοησεί μία δίαδοομη
με αναζητησε καθόλου όπως μου είχε πεί. Όταν οώτη­
στον ενίαίο χοόνο η μία δίεοευνηση του μυστηοίου που ί σα την κυοία Ανδοομἐδα αν είχε κόίποία επαφη μαζυ του
να είναί η αοχη καί το τέλος της ίδίαςτης ευθείας.
_ η αν είχαν επίκοίνωνησεί, μου απαντησε γελώντας:
0 ­ Με τον ΔὀκτοοαΤζοακίνί δεν μποοεί ποτέ κανείςνα
δοεί ακοη. Ταζίδευεί συνεχώς. Όχί όμως μακουόί.
Στην Καλαΰοία τη Σίκελία. Ἑχεί κί ένα μίκοό κτη­
μα στο Μεταπὀντίο καί πηγαίνεί συχνα εκεί να πε­
οασεί λίγες μἐοες μόνος του με τα ὅίδλία καί τα χαο­
τίόί του. Νομίζω ότί καί τώοα εκεί θα πηγε.
; ­ Μου είχε πεί ότί θα εοχόνταν να με δεί.
Η κυοία Ανδοομἐδα τίναζε αδίόιφοοα τους ώμους της.
Σώπασε λίγο κί ἐπείτα, κυττόίζοντας ἐζω από το ανοίχτό
ί παοαθυοο, απαντησε αόοίστα:
­ Θα ὲοθεί. Δεν ζἑοω πότε, αλλά θα ἑοθεί.
γ Ἑσκυψε στην εφημεοίδα που δίόίὅαζε καί ψίθυοίσε σα
να μίλουσε στον εαυτό της:
­ Η ίδία πόίλί εξηγηση πως την πυοκαγία την ἐὅαλαν οί
· αναοχίκοί. Μα γία τόσο κουτους μας πεονανε;
­ Γοαφεί γίατην πυοκαγία; οώτησα.
54 ο ΦΑΚεΑΑοΣ ΠΥΘΑΓοΡΑ Η «ΑΑΑΗ» ΠΥΡΚΑΓΙΑ... 55
­ Κανουν καί τίποτα αλλο οί εφημεοίδες όλες αυτές τις Καθηγητής από τη χώοα σας που δίδασκε σ' αυτή, ­ δεν
μέσες; Γοαφουν καί ξαναγοαφουν για την πυοκαγια, αλ­ θυμαμαι όμως τ' όνομα του... Ποέπει να ήταν πολυ
λα όπως παντα δίνουν την πιο ευκολη εξήγηση: Ότι την σπουδαίος γιατί αυτοί που εοχόνταν να τον ακούσουν
έὅαλαν φοιτητές και νεαοοί αναοχίκοί... Κυτταξτε εδώ. ι δεν ήταν μόνον από τον Κοότωνα, αλλα κι από αλλα μέ­
Στον παγκο της οεσεψίόν ήταν αφημένες μεοίκές εφη­ οη.
μεοίδες. Κυτταξα τους κοαυγαλέους τίτλους τους:
Μίλουσε ήοεμα η κυοία Ανδοομέδα με δίαθεση φλυα­
Τ σίας, χωοίς όμως να δίνει την εντυπωση ότί όσα έλεγε
«Αναοχικοί οι εμπρηστές» είχαν καμμια ίδιαίτεοη σημασία. Ξεφυλλιξε μηχανικα έ­
«Πσλιτική διαμαρτυρία η μεγάλη πυοκαγια»
να πεοίοδίκό κυτταξονταςτίς φωτογοαφίες ενώ εγώ στε­
«Φοιτητές και αναοχικσίπίσω από την πυοκαγιά;›› Ξ κόμουν όοθίος κοντα της καί την ακουγα. Άλλαξε όμως
_
ξαφνικα τόνο και κυτταξοντας με στα ματία με οώτησε:
Αυτοί ήταν μεοικοί από τους πσωτοσέλίδους τίτλους. ­ Θα μείνετε πολυ καίοό στην πόλη μας;
Δίαόασα και καποια σχόλια. Στην ίδια γσαμμή κι αυτα: ­ Δεν ξαίοω... Δεν έχω ακόμη αποφασίσεί. Μποοεί λί­
Υπεύθυνοι για τη φωτιαήταν αγνωστοί αναοχικοί! Όλες γες μέσες ακόμη, αλλα μποοεί καί πολυ πεοισσότεοο.
όμως οί είκασίες δίατυπώνονταν γενίκα καί αόοιστα χω­ ­ Γοαφετε καποιο ὅιὅλίο;
οίς καμμία συγκεκοίμένη αναφοοα σε ποόσωπα ή σε οο­ Δεν πεοίμενε να της απαντήσω καί όίαστηκε να ποοσθέ­
γθίνωσείς.
σετ;
Γυοίσα στην κυοία Ανδοομέδα που είχε καοφώσει ε­ ε ­ Ο κυοίοςΤξοακίνι μου είπε ότι γοαφετε όίόλία. Όταν
πανω μου τα ματια της. ήμουν νέα δίαόαξα πολυ. Από όλα. Τώοα όμως πία κου­
­ Η δίκή σας γνώμη ποία είναι γία την πυσκαγια;
οαστηκαν τα ματία μου καί δίαὅαξω μόνον εφημεοίδες.
­ Εγώ δεν έχω γνώμη. ίΕχω συνηθίσει πια να τα πεοί­
Κι αυτές πολυ όίαστίκα. Μόνο τους μεγαλουςτίτλους καί
μένω όλα.
το δελτίο καίοου.
­ Τί σχολή ήταν στο κτίοίο που αοχικα ξέσπασε η πυο­ Δ Ἑσκυψε στον καταλογο πελατών κι αοχισε κατι να
%αΥΦἀ5
γοαφεί. Τη χαιοέτησα καί όγήκα στο δοόμο. Χωοίς σκο­
­ Δεν ξαίοω ακοιὅώς. Ο Δόκτωο Τξοακίνι θα ξαίοεί
πό. Πέοασα από την «Πίατσα Πυταγκοοα» καί ανηφόοι­
σίΥΟ'ϋΩΘΦ Φωιλλίτεόόι.
σα από μία πεοίεογη παοόομηση ποος τον τόπο που είχε
­ Γιατί ο Δόκτωο Τξοακίνι;
ξεσπασει η πυοκαγία. Είχε αποτεφοωθεί σχεδόν ένα ολό­
­ Γιατί στην αοχή. ποίν από αοκετα χοόνια που είχε κληοο τετοαγωνο. Μόνον οί μαυοίσμένοί τοίχοι απόμε­
ανοίξει η σχολή, δίδαξε κι αυτός εκεί. Είχε παοακολου­
ναν από τα κτίοια που έόγαξαν ακόμη μία όαοεια μυοου­
θήσεί καποιες παοαδόσείς του κι ο μακαοίτης ο αντοας
δία. Μεοικοί πεοαστίκοί στέκονταν εδώ κι εκεί. κυτταξαν
μου. Ήταν ενθουσιασμένος! Τελευταία απ® ό,τί ακουσα,
7 και σχολίαξαν το γεγονός.
η σχολή είχε αποκτήσει μεγαλη φήμη. Είχε έοθεί κι ένας
Πλησίασα στο κτίοιο που ήταν η σχολή. Από τον εξώ­
56 Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ Η «ΑΛΛΗ» ΠΥΡΚΑΓΙΑ... 57
στη κοέμονταν μια μεγάλη επιγοαφη με μαυοισμένα από ποια εξηγηση στην κοινή γνώμη και να κλείσει φυσιολο­
τη φωτιάγοάμματα.
· ι̃ γικά «ο Φάκελλος», θα έδιναν την πιο απλοϊκή, αλλά και
ΚΕΝΤΡΟΝ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΓΝΩΣΗΣ λ την πιο πιθανοφανἠ εομηνεία. Η πυοκαγιά οφείλονταν
Ο ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ Η σε ὅοαχυκυκλωμα. Το κτίοιο ήταν παλιο και φθαομένες
Πλησίασα ακομη πεοισσότεοο. Ζύγωσα στην είσοδο οτ ηλεκτοολοντπἐἑ ονπάτάοτάοοτἔ τον­ Ττ πτο άπλο άπο
του εοειπωμένου κτιοίου με τη διάθεση να μπω μέσα. Με ἐνά οοάλνννπλωμάἐ Αοτά τά άτνλἠμάτά οομοάτνοον το­
σταμάτησε ένας φυλακας: σο συχνά! Δεν θα χοειαζοταν ποόσθετες εξηγησεις! Ύ­
­ Απαγοοεὐεται, μου είπε: Είναι εξαιοετικά επικίνδυ­ οτοοοο οτονἐ πάτοοοἔ μάἐε ετνάττοοά πολλά τάνονονοτά
νο. Το κτίοιο της σχολης ηταν πολυ παλιό και κάθε τόσο πον οομοάτνονν κάθε τοοο οί ολον τον νοομο› ποο το
πέφτουν πέτοες η δοκάοια. Το ποωί κινδυνεψαν τοεις ονοτάφὲοον› άνομη ποπ ντά τά πτο οημάνττπά άπο άοτά›
άντοες της Ασφάλειας που πηγαν να κανουν καταμετοη­ εἔάντλεττάτσε ονο τοετἑ μέοεἑ­Η Κάποτο άλλο ἑολετάτνά
σεις. Έπεσε ένααγκονάοι, πλάί τους. Φθηνά τη γλυτω­ πάοοττη θέση τον­ Κάττο ποοηνονμενο ἔελντἐτάτάπομη
σαν' γ και στην ίδια την πολιτείαπου έγινε.
Ο φύλακας μιλουσε σα να έκανε ξενάγηση, αλλά εγώ
είχα καοφώσει τα μάτια μου στην επιγοαφη του εξώστη.
Κύτταζα το «Κέντρου Ελεύθερης γνώσης» κι άθελά μου
έκανα συσχέτιση. Ίσως ηταν κάπως υπεοὅολικό να ποο­
σπαθώ να ὅοω κοινά στοιχεία ανάμεσα στις δυο πυοκα­
γιές που η ποώτη έγινε ποιν από τόσους αιώνες, κι η
δευτεοη μόλις ποιν από λίγες μέσες. Όμως ένιωθα πως
υπηοχαν πολλά ίδια «σημεία» και κυοίως πολλές κοινές
αφοεμέε­ γ
Ήμουν φυσικά ὅέοαιος ότι ουτε και σ' αυτή την πυο­
καγιά θα ὅοισκόνταν ποτέ οι υπευθυνοι όσο και αν οι λ
εφημεοίδες ανάφεοαν κάποιους αναοχικους. Ἑπειτα α­
πό τις ποωτες έοευνες κι ανακοίσεις, που θα τοοφοδο­
τουσαν την κοινη γνώση και πεοιέογεια με διάφοοες οι­
πόψεις, η υπόθεση θα πηγαινε στο Αοχείο. Όπως άλλω­
στε όλες οι ανάλογες υποθέσεις που είναι έξω από την
τοέχουσα λογικη.
Το πολυ πολυ, όταν οι υποψίες για τους αναοχικους
έπεφταν από τα γεγονότα, έτσι για να υπάοχει μια κά­
58 Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ ...”ΓΟΤΕ, ΣΤΟ ΕΥΠΑΛΙΝΕΙΟ ΥΔΡΑΓΩΓΕΙΟ... 59
ποόπλασμα χοησιμοποίησε αυθαίοετα παλιές πηγές που
σίγουοα καμμια δεν ποοσεγγίζει την ποαγματικότητα.
(Ποια ποαγματικότητα ταχα;)
Οπωσδήποτε αυτα τα ευτελή αναμνηστικα και καποια
ποοχειοοκατασκευασμένα έντυπα για τη ζωή και το έογο
του Δασκάλου που επίσης κυκλοφοοουν στα μικοομαγα­
ζα, υπογοαμμίζουν ακόμη πεοισσότεοο την «παοουσία»
του Πυθαγόοα στον Κοότωνα, έστω κι αν είναι εντελώς
...Τόι̃ῖες ΟἹΟ ΕΌπ(ΧλίνΕ!0 Υδ@(!.'γω'ΥΕί0.” εη̨̃ωτεοική. Σαν ένα καποιο τουοιστικό αξιοθέατο κι αυ­
|
τή, αφου το όνομα του Δασκαλου ασκεί μια έντονη υπο­
Τ! | θολή, ακόμη και σ“ εκείνους που δεν έχουν εσωτεοική
Καποιεἔ παλιες σημειωσεια̨ ποοετοιμασία για μια καποια επικοινωνία μαζυ του.
γιατον «Φακελλο»
*ει
Σκέφτομαι, καθώς πεοιπλανιέμαι στους δοόμους του
Κοότωνα, ή στέκομαι μηχανικα πια στις ὔιτοίνες των μι­
Έχει πεθααει μια εὅὁοιιαδα που ὅθισκοιιοιι στον ΚΘΟ” κοομαγαζων και κυτταζωτιςποοτομέςτου, αν θα έποεπε
τωνα και ο ντόκτοο Τζοακίνι δεν έχει φανεί. Άοχισα να να φὐνω αφού τούτη η πόλη δεν είχε να μον ὀώσεν τίπο­
%ΟΌΩαἔΟμαι πεθιμἑνονιαἔι Χωθιἔ να ἔἐθω "αλόωωιλἀ Ή τα πια. Ο Πυθαγόοας σταματησε στον Κοότωνα και δί­
πεωμἐνω και παώ θα με οδηγήσει οιιιιἠ η αναμονή· δαξε. Εδώ ίδουσε τη σχολή του και δημιουογησε τον κυ­
Ἑχω τθιγααιαει αι όλη την σιολιιειι­)ι> έχω ακούσει εΌ” κλο των Πυθαγοοείων, αλλα πια έχει φύγει. Ίσως κι οι
αανειδἠιααἔ ἔεναΥΟὐ§ να εἔηγαὐν ιιἐλιγοατἑἔ αΘΧαιόιη“
μαθητές του μαζυ. Από αιώνες πολλους! Μποοουσα κι
τα; ποια απόμειναν από την λαιιψη τοι) Κθοιωνοι στοι αει­ οπουδήποτε αλλου να τον αναζητήσω. Αν δέόαια είχα
Χαια Χθόνιοθ λιι έχω επισιιεφθει ω̨ειἔ φοῳἔ το μικοο ἶια̨ι Ν ακόμη τη δίψα να ποοχωοήσω πιο πέοα. Νομίζω πως ο
μαλλον ασήμαντο Μουσείο. Βέὅαια όσον κι αν η πολη Κθὀνωνας μον έδωσε ὀννν είχε να μον ὀὡσεν­
έλει ιθαὅήἔει πια ἘΟ δθόιια ιηἔνιιαι ζει σιο θιιθμο ιηἔ Έτσι σκεφτο!­ιουνα, αλλα δεν έὅοισκα τη δυναμη να
επαχίι̃ἔ ιιαἐι η ιιααθιθαι̃ παθοιισια του ιιιιθοιγοθιἶθ ποιι παοω την απόφαση να φυγω κι ας ένοιωθα ότι πεονου­
τόσο δέθηκε μαζυ της, είναι πολυ αισθητή. Πλατειες και ι σαν σχεδόν άσκοπα Ον μἐ@ε9
δοόμοι με το όνομα του. Κι° ακομη σχολεια, Λυκεια, εκ­ Αν ήταν αποφασνσμἐνο να φνἀσω στο νἑλοα̨ αννἠε της
παιδειαιιια ιδθαιιαια­
πεοιπέτειεας, θα έφτανα οπωσδήποτε, ακόμη και μακουα
Σῖα μιαθοααι̃ίαἔα για ιουἔ ἔἐνωἔ ποιιλοιν ιωικοφτιαγ” από εδώ, στην αλλη ακοη του κόσμου, όπως στο Βαοα­
μἑνεἐ πθαΐααἑἐ ΤΟΌ από πηλό ἡ από χαλκό· Για την ανα: ναζι που είχα συναντήσει το Δασκαλο αναμεσα στους
παοασταση του Δασκαλου, αυτός που έκανε το αοχικο μαθηνἐἔ τον.
60
ο ΦΑΚ;εΛΛοΣ ΠνοΑτοΡΑ
Αποφασισμένο όμως από ποιον; Γαντζώθηκα σ” αυτή
τη σκέψη... Σ” αυτή την αποοία. Ποιος αλλος μποοουσε
έζω από μένα νί αποφασίζει που θα πήγαινα κι αν θα
έδινα συνέχεια σ° αυτή την «πεοιπὲτεια»¿
Ποοσπαθώνα σχεδιασω καποιαή καποιες απαντήσεις,
ςῷ/|'ΟΤΕ, ΣΤΟ ΕΥΠΑΛΙΝΕΙΟ ΥΔΡΑΓΩΓΕΙΟ...
61
εζωκοσμικα που είχαν τη δυναμη, τη γνώση και τιςζεχω­
οιστές ικανότητες για να φτασουν σε τέτοιο αποτέλεσμα.
Οι φοιτητέςτου τον ακουγαν με επιφυλαξη και αποοία
χωοίςνα δείχνουν έτοιμοι ν' αποδεχθουν την αποψή του.
ν ν . ν ν Τότε εκείνος τους μίλησε γενικα κι αόοιστα για τους κύ­
αλλα δεν το κατοοθωνω. Ας μεινει κι αυτη η αποοια με­
τέωοη όπως τόσες αλλες.
Το ταζίδι θα συνεχίζονταν. Στον Κοότωνα ή αλλου...
Αλλα όασικα σ' αυτό που μέσα μου είχα καθοοίσει σαν
αὁιαίοετο χοόνο και που τώοα το χαοακτηοίζω και σαν
αὁιαίοετο χώρο.
*
κλους ζωής. Οι κυκλοι αυτοί ποοσφέοουν γνώσεις κι ε­
μπειοίεςκι αυτέςόοηθουν έπειτα από έναν οοισμένο όαθ­
μό ναγίνονται τα μεγαλα έογα. Ακολουθεί μετα η οοιστι­
κή τελείωση κι η επιστοοφή στην πηγή ζωής κι ενέογειας,
τη συμπαντική αρμονία.
Όταν έκλεισετην αναφοοατου τον πλησίασακαι γυοε­
|
**
Ζ | 7
Ειναι Κυοιακη μεσημέοι και όοέχει ασταματητα. Μια
ψα καποιες πεοισσοτεοες εζηγησεις. Μου είπε απλα πως
× ×
αυτές τις εξηγήσεις που γυοευα από εκείνον έποεπε να
από αυτές τις ζαφνικές όοοχές του καλοκαιοιου που ει­
ναι σαν καθαοση από την ασφυξία των τελευταίων κα­
φτών ημεοών. Είμαι κλεισμένος στο δωματιό μου και α­
γωνίζομαι να ταζινομήσω καποιες σημειώσεις, που κοα­
τουσα κατα καιοους όταν ποιν από αοκετα χοόνια «παω­
τοσυνάντησα» τον Πυθαγόοα. Ήταν στη Σαμο στο εκεί
Ευπαλίνειο Υδοαγωγείο, ένα έογο ποωτοποοειακό ακό­
μη και για τους καιοους μας. Βοίσκονταν με μια ομαδα
νέων φοιτητών από καποιο ελευθεοο Πανεπιστήμιο της
Αμεοικής. Ποοσπαθουσε να τους εξηγήσει ότι όλα τα ση­
μαντικα έογα από τα όαθη της ποοίστοοίας έως και την
αοχαίκή εποχή που καποια εοείπια τους σώζονται ακό­
μη, έγιναν από ζεχωοιστους ανθοώπους που είχαν έοθει
ψαζω να τις όοω μόνος μου. Γυοω μου και μέσα μου. Σε
γοαφτές πηγές, σε μυστικα κείμενα και σε διαλόγους με
καποιους μαθητές του που συνέχιζαν τη διδασκαλία του.
­ Που θα μποοέσω να τους όοω;
­ Παντου, όταν έοθει η ώοα.
***
Από εκείνη τη μέσα στο Ευπαλίνειο Υδοαγωγείο στη
Σαμο αοχισα, ­ όταν μέσα μου ένιωθα την αναγκη να
εκφοαστώ γι® αυτό το θέμα που ήταν σα να καίει, ­ να
σημειώνω στο χαοτί ανακατες σκέψεις: Απόψεις, απο­
οίες, αλλα και καποιες πληοοφοοίες που αογότεοα τις
όοήκα και στο όιογοαφο του Ποοφυοιο.
| * / τ ε × κ κ |
απο πολυ μακουα. Αναμεσα σ αυτα τα εογα οι Πυοαμι­
δες και η Σφίγγα στη Γκίζα, τα Μινωικα ανακτοοα στην
Κοήτη, οι ταφοι των Βασιλέων στις Μυκήνες, τα Κυκλώ­
πεια τείχη στην Τίουνθα κι ένα σωοό ακόμη ανεομήνευτα
για τις τεχνικές δυνατότητες εκείνης της εποχής... Αυτα
δεν είχαν γίνει από γήινα όντα, αλλα από καποια αλλα
Αυτές τις σημειώσεις κοατώ τώοα. Ποοσπαθω να τις
όαλω σε καποιαταζη, πεοιμένοντα αυτό το όοοχεοό απο­
μεσήμεοο στον Κοότωνα τη συνέχεια τους... Μια καποια
συνέχεια. Αυτές τώοα αντιγοαφω γιατί ίσως δίνουν κα­
ποια συμπληοωματικα στοιχείαγιατο Φακελλο Πυθαγό­
οα που σχεδιαζω.
Αοχίζουν έτσι:
όΖ Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
ΗΡΟΠΛΑΣΜΑ ΖΩΗΣ
63
Τέτοια ποοσἑγγιση καλλίτεοα να μην επιχειοείται. Εί­
ναι σα να καλείται ο ειδικόςν” αναλυσει την αομονία και
την τεχνη μιας μεγαλης γλυπτικης συνθεσης κι αυτός να
πεοιγοαφει το όαθοο που ακουμπα το ἑογο δίνοντας τις
αοιθμητικἑς διαστασειςτου!
***
| ,
Λοιπόν, μόνον ενα καποιο ποόπλασμα ζωης ί καποια
|Π90πλασμα ζωηἔ
σπαοαγματα από αγοαφους κώδικες. Με τις αι̃ναφοοἐς
η σπαη̨αγμαϊα μΌ0'°Ιῖ|.%ών Μωδίκων
που δοίσκονται διασπαοτες σε μεταγενἐστεοους εοευνη­
τες και όιογοαφους, αλλα και τις ουσιαστικές νυξεις που
, ,
·
εσα και κατω απο τις α ες τους π οσ ε ουν ιακα­
|Θα Ήθελα Μἶποτε οποτε οεχθώ το κάλεσμα νο οποίον­
Βίτσια πυξίδα για την πἕἕσὲγμγιση μας Ξτηνφεἕωτεοΐκη ία­
Ωησω ενα ςἶχεὁλασμα τηἔ «ποαγμοίτοίἠἐ» ἔωἠἐ Τ0υ
ΠὉθα_ στη μόνη ουσιαστικη) ζωη του δασκαλου.
γοοα. Αλλα τα στοιχεία που υπαοχουν είναι ατελἐστατα
ἐς*
κ
ἔαλεἔτἔαἶἶὲΰἔξ πκἶ ἔυἶτηοοι̃ἰἔ εοεονητέἐ Ολότελα ανυ­ Ο γνωστός τόπος της γέννησης του είναι στη Σαμο. Οι
Ήἀποβεέ πληθοφἐἔἶἐ εῖἑεἶι̃ ιἐτοντη ανοφΟΘα|
αντλουμε ποοηγουιιενοι ομωε
τόποι και
ΧΩόνοι νια
τις αλλες όιω­
Δἀσκαλου. έ λενε Ἑ ωη̨λκἶν το μηννιιατα
του μοιτικες εμπειοιες του μενουν αγνωστοι. Για τους εοευνη­
αυτἑ Με Υ |μ ® Οι η οοονκοοοομενεἑ Μ
τες και τους όιογοαφους του, θελω να πω. Γιατι ο Πυθα­
έ μ α |ε ανοῖθνο­ Πωἐ το μονο οννοοοο οτον­
γόοας στην εσωτεοικη του αναζητηση, που αοχισε από
ἔἶλο ἐι̃Ξ|ν%!ὲ·:ΞοΞνεμ:ίοπεοθονοἑ νο ο|νοίΤοπώσ0υ/με είναι ό­ την εφηδικη του ηλικία ταξιδεύοντας με τον πατἐοα του
σϋμὅαῃἔἀμασπἰςἔἶοῖύοἔ
οι̃/Μα θε#ἔελίἶο#ενΟ» η αοἶο
στην :Γυοο και επειτα στη Σαμο κοντα στον Εομοδαμα­
Παπ
όπὲἑ Ξ;;Μ(Ξ)το©ι%0›3Μ Ή ποανιιατικο.
ντα ειχε πολλεε πόοηναυμενεα̨ εποπιειες
και μνημες.
κωὅαλάν ΪΠΟΌ ο Ε/ον «π ηοοφοοθμενον»
Ο Εομοδαμαντας, δασκαλος σπουδαίος και σοφός, δι­
ἐῖ Ηομοτννεἐ εμπενονεἔ απο ποοη·
δασκε στους νέους της Σαμου Ποίηση, ­ Όμηοο οασικα,
γῖἕῖἶνεε ἔωεἔ λίαν "οοφοοονν τον οπεομοτοίο οτολοομο
­ γενικες αοχἐς αοιθμητικης και φιλοσοφικου στοχασμου
Ηἶεθωίάἶνεϊἕκςὲῖἔἶ/ῖ3`ἶαῖ)1|ὀἶἐικλεννονοοο
οτην κοίτοίνοοίφή εἔοἶ­
και κανόνες Ηθικης που συμποοευονταν με τους κανόνες
ῖξὲἐἕἔ ἔοονολοννἕν­ Μνο Τε:
Φυσικής. Πανω απ° όλα όμως τους ὅοηθουσε ν” αποκτη­
ἐξ οδικα κατα ικασιιενη
9
σουν συνείδηση των
υπόχσεωσεων και των καθηκόντων
Οηομωἑ ι εας και
μιας Επανα­ του ελευθεΩου Πολιτηι αΩ0ι του ελευθεΘ0υ κλνθοωπου.
απόλη̨τα γΡνεΒί±χσ| υνοῖωνετον Ό νο" Χοινἶ·
|ΑυτΎ)
η
συνειδηση τηἐ απολυτηἐ ελευθεοιαα̨ επΩεπε να
εἔωτε ημ το π ηοοφοονοοίο οημεν­
γινει οιωμα. Ετσι που ο νεος στην κατοπινη ζωη του να
Ο ηἐ ωγοαφιαο
έχει τη δυναμη και την αποφασιστικότητα
ν° αμυνεται
Ι
64 ο ΦΑκΕΛΛοΣ ΠνοΑΓοΡΑ ΠΡΟΠΛΑΣΜΑ ΖΩΗΣ 65
σθεναοα σε κόιθε μοσφή τυοαννιας, εξωτεοικής ή εσωτε­ Έπειτα από τα π©Οχω@ημὲνα μαθήματα Φιλοσοφίοῷ
Θννἡἔν
Φυσικής και μυησης στη οιζοσπαστικη θεωοια του για τη
Οι γνωσεις αυτές στόιθηκαν ποόσθετες αφοομές για σὐγκοουση τοι) Χοόνου με το Διἀστημοκ Ο Φεοεκύὀηἔ>
τον Πυθαγόθα στω̨ καννοὐθγνες αναζητἠσενς του. Σω/_ πήοε μαζυ του τον Πυθαγοοα σε μια «αποκαλυπτική» πε­
διαζοντας τις πολλαπλές μνήμες που έκλεινε μέσα του οιπλοινηοη οιοι νηοιοι ιοο Αιγοιιοο­
από τις ποοηγουμενες πσλυδιόιστατες εμπειοιες, μαζυ με Αοοιοιεἔ ειναι οι πληοοφοοιεἔ κοιι γιοι ιοιιιη την κε­
τα δασικά κλειδια που του έδωσε ο Εομοδόιμαντας στην Ωιηγηση μαθητή και δόισκθιλοοι κοκ πολύ Υοηγοοοι ιοοἐ
τοέχουσα Παιδεια της εποχής, ποοχωοησε από πολυ νεος έδεσε εγκόιοδια φιλια. Εκεινο που ἔαιοουμε και που η
πιο πέοα και πιο μακουα, όπως φαινεται και στο σχετικό αλλη «θεὡοηση» δινει τις σωστές του ποοεκτασεις, ειναι
ὅιδλιο του Ποοφυοιου, που ποοανἐφεοα. ότι ο Φεοεκυδης οδηγουσε τον Πυθαγόοα σε ιεοα και
Άλλεἔ ιιληοοφοοιεἐ οινοιφἑοοον οτι κοιποιοἐ θειοἐ ιοο τόπους λατοειας­ δασικά του Απόλλωνα. Σε χωσους δε­
οιπο την πλοοοοι ιηἔ !ιοικοι§ του Ποιοθεκιοοιἔ ποιοοιιηοηοε μἑνους με την πιστη αιώνων κι εναομονισμἐνους με τη
“ιιἐ ἔωηοἑἔ οινηοοχιεἐ ιοο νεοιοοιι ΠοθοιΥοοοι κοιι Την οι­ νομοτέλεια της θειας ισοοοοπιας ειναι αοκετόι ευκολο να
οιοικοπη οιγωνιοι ιοο νοι ἔεκεοοιοει ιιε ιιιοι κἐοοι οιπο κάθε διαισθανθουμε ποια ηταν τα θέματα της διδακτικής μυη­
λογική επιμονή τις πεοιοοισμένες γνωσεις της εποχής σηέ τον Φω̨εκὐὀη­
του. Τοτε σκέφτηκε να δσει καποιες λυσεις εφικτἑς στα
Η π@ωΈαΩχι%ή ιδέα του Ωυθμου, θεμελιακή οιζα της
μἐτοα του ανθοώπινα δυνατου, στέλνοντας τον Πυθαγό­ ποοενονμασίας πω) ἐνλεννε Ο Πνθανόοαἐν ὁημνονεννννθης
θα να μαθητεψει χοντα στο σοφο ΦεΩε%Όὀη° πλα εια κε μεσα του σ° αυτες τις αποκαλυπτικες πεοιπλανησεις.
ωστό στον τότε ελλ ι ισ ο από τ θεω ιε του ια γ γ . | ι ι
γν ηδ/Μο κο μ Βε οι (Ξ γ Ισως εδω καλλιεογηθηκε κι η ιδεα οτι ειναι γιος του Α­
τ ‹‹Φυσικ|›› ε τ ν απολυτ σ ασια του ό ου στο γ γ ι |
η η ° (μ η η ημ Θ )' πολλωνα7 ποοεκταση του Αιωνιου Φωτος.
π ωτοπο ιακό ε ο του «Κοσ ο ονια». , , | ι
Ο Ο Θγ * μ γ Ενας απο τους τελευταιους (πιθανοτατα κι ο τελευ­
*ΦΚ » × | κ »
Δεν ἔέοουμε αν ο Φεοεκυδης πειστηκε στις συστασεις ταωῶ ἶπαθμοε Ἐωγ δυο σἕἶ/ΞὀοΕπο©ων στην αω̨απο τηε
του καλου θειου ή αν τον συγκινησε απ' την ποὡτη στιγ­ ι
ιιοοιικηἔ φωιιοηἐ ηιοιν η η οἐ­
μή ανησνχία Πνθανόθα φνάσεν πἐθα από να Η ιεοότητατου νησιου, που το επισκἐφτονταν ποοσκυ­
σννοοα νηε ὀεὀόμενηε ννώσηε στην άλλη δναχθοννκή νηματικα αμἑτοητα πλήθη απῖολον τον τοτε ελληνικο κο­
ννὡση που μόνο η Απονόνλνψη πθοσφἑω̨̃ενγ σμος σταθηκε ποοσθετη πσοσεγγιση του Πυθαγοοα στην
Όποιαν εκδοχή κι αν αποδεχτουμε, ο μυημἐνος αυτός Απολλώνεια αομονία και ιον «Πατἑοα» του
σοφός απο την Τυοο (που τον αγνοουμε όπως τους πεο­ Μέσα στο φωἔ τηἔ ιιιιοιηοιοικηἔ Οιποκόιλυψηἔι ιοιι φοι­
σότεοους Ποοσωκοατικους Ποοδοόμους της μυστικής νοοώθηκοιν γιοι ποώιη φοοοι ολε§ οι ποοοποιοχοοοεἐ γνώ­
γγώση§)ν δέχτηκε μ* ἔυχαοίστγγση τον Πῃθαγὀθα γνα μα­ σειε 'Κι εμπει@ιες ΪἙΟΌ έκλεινε μέσα ΈΟΌ. /Ετοιμοε πια, ἑτ
Θ τ| και ιλο του χοντας κατοοθωσει να φε ει στην επιφανεια τ ν αποθ ­ η η φ ο η η
66 Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
σαυοισμένη σοφία ποοηγουμἐνων όιωμόιτων μποοουσε
να πεοόισει όιφοόα στην αλλη όχθη.
Στο γυοισμό από αυτη την πεοιπλανηση, ο Φεοεκυδης
πέθανε. Η
Την ποώτη οδύνη για την αναχώοηση του αγαπημένου
δόισκαλου και φίλου, που εστόιθηκε σημαντικό διόιμεσο
για τιςκαίοιες επικοινωνίες του Πυθαγόοα στην κοίσιμη
νεανικἠν ηλικία των αναζητήσεων, τη διαδέχτηκε η ημε­
ση παοαδοχἠ. Θλίὅονταν για την απουσία, αλλα ήταν
όέόαιος γιατην επόμενη συναντηση σε μια πιο ποοχωοη­
μἐνη ακόμη μεταμόρφωση. Κι είχε, όἐόαια, τη δυναμη να
» × ® __ ι
πεοιμενει και πιθανοτατα να ποοετοιμαζει (και να ποοε
τοιμόιζεται) γι” αυτή τη συναντηση. ε
ΜΙ ΚΡ ΕΣ ΑΚΤΙΝΕΣ 67
Μικρές ακτίνες
Ανάμεσα σ' αυτές τις ποώτες σημειώσεις και τις αλλες
που ακολουθουν, υπαοχει ένα αοκετόι μεγαλο κενό χοό­
νου. Ήταν γιατί σ° αυτό το σημείο το θέμα με τοόμαζε.
Κυοίως με τοόμαζε η ιδέα αυτών των συνεχών μεταὅόι­
σεων σε σταθμους ζωης που ο καθένας από αυτους ση­
μαινε κι ένα καινουογιο ξεκίνημα ως την οοιστικη ωοί­
μανση. Ήταν σα να συνειδητοποιουσα τον κοίσιμο λόγο:
Υπόιοχουμε παντα, παντου και πουθενα.
Αυτό το «πουθενα» μηπως τελικα ταυτίζονταν με το
μηδεν; Ή μηπως ηταν το σπἑομα της αναδημιουογίας
μέσα από το χόιος;
γ *
*7Κ
Ξεφυλλίζω παλι το δευτεοο κύκλο των σημειώσεων
που γοαφτηκαν αοκετόν καιοό αογότεοα. Για τις αναζη­
τήσεις του Πυθαγόοα στη μυστικη γνώση των αοχαίων
Ἱ .
χ κ | α | κ
πολιτισμων μας εδωσε ηδη πολλα ουσιαστικα στοιχεια ο
Ποοφυοιος. Τα ανἐφεοα αναλυτικά σε ποοηγουμενες σε­
λίδες. Τα ποοσπεονόιω, λοιπόν για να «όοεθώ» μαζί: του
μέσα από το ποώτο σχεδίασμα ζωης που εκανα για τον
Δόισκαλο, στον Κοότωνα. Είναι ο όασικός σταθμός εκεί­
νου του κυκλου της ζωης του που ανόιπτυζε τις θεωοίες
68 Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
του και δημιουογησε τους αποστόλους του, τους Πυθα­
ΜΙΚΡΕΣ ΑΚΤΙΝΕΣ
69
στικός επαναστατης σ” όλες τις ως τότε κατασταλαγμένες
γοοείους. Αυτοί πια πήοαν σ° Ανατολή και Δυση τη σκυ­
ί
μΘΩΦὲ2 Οτοχοιομου και πίστηςγια τους οεαλιστες, σταθη­
κε αναμφίόολα ο πιο σφοδοα αμφιλεγόμενος φιλόσοφος
ταλη και συνέχισαν το ἐογο του. Θελω να πω συνεχίζουν
το εογο του. Κι αυτός παοουσιαζεται παντα κοντα τους
Έίἶυ Οιοχοιιου κοσμου. |Στις χιλιαδες των τομων που συν­
| ι ι θετουν τη όιόλιογοαφια του, απο τα πιο θεμελιωμενα με­
τις ωοες της μεγαλης κοισης.
Γυοίζω παλι στις αοχικἑς σημειώσεις μου από το σχε­
δίασμα ζωής του Πυθαγόόα κι αντιγοαφω:
λετήματα των εοευνητών της σκέψης του, ως τις ελκυστι­
κές φυλλαδες της παοαψυχολογικής ποοσἐγγισης, ουτε
Όταν ο Πυθαγόοας σταματησε στον Κοότωνα, κσυὀα­
ενας δεν ποοσφεοει μιαν ικανοποιητική εομηνεία του
Ἱ
«φαινομένου Πυθαγόρας και Πυθαγόοεια σκέψη».
Υ
κ
λουσε πια μαζί: του τα μυστικα κλειδια που του είχαν
ανοίξει τιςπυλεςτου θανατου σ' αλλεπαλληλους κυκλους
Οι μικοἐς ακτίνες που αποτολμουν να οιξουν στο σκο­
ζωק
ταδι των αλλεπαλληλων ανεξεοευνητων στοων, το μόνο
η
Ένας από τ0Ὁ§ μαθητἐε του πθοχωοεί πω̨σότεθο στην ι που κατοοθωνουν ειναι να δημιουογουν μεγαλυτεοη ι­
θ
ποοσπαθεια του για μια υπεοόατική πσοσἐγγιση του Πυ­
δεθλογικη ουγχιοη κα ως τις φωτιζουν αποσπασματικα
θαγόοα. Αναφεοει ότι ο Δασκαλος από τη Σαμο έκλεινε
μεσα του «την εναποθηκευμενη σοφία δέκα κι είκοσι αν­
διασπωντας την ενιαια μοοφη.
Ἑτσι το εοώτημα οδηγεί σ° αλλα εοωτήματα και το
αγνωστο σε πυκνότεοα σκοταδια. Το ιστοοικό στοιχείο
θοώπινων όίων».
Στον Κοότωνα ίδουσε τη σχολή του. Ελαχιστα σχετικα
το ,ανῃπαθωστα (Ϊ μΉθΟ§7 Έην ἶθἶυνα Ο χρησμοἔ Ϊω" Έη
γνωση η φαντασια Γοητευτικα ολα αυτα στοιχεια που
στοιχεία αναφἐοει η Ιστοοία, λιγώτεοα η Φιλοσοφία, αλ­
°
λα πολλα, πασα πολλα, η ιδιότυπη εκείνη πασαφιλολο­
δεν υπήοετουνπην
ψυχοη επιστημη, αλλα καλλιεογουν
για που ακουμπαει με το ένα ποδι στο μυστικισμο και με
την ενστιχτη διαθεση του ανθοωπου να ποοχωοησει πεοα
το αλλο στις διασπα τες κι αποσπασ ατικἐς ιστο ικες Οωπἶ τα σ?ίημαΈα° σῃε Ψυστωίεἔ ὸωἔγοαφεἑ Έων° και πεοα
ενδείξεις.
Βαθεια αμφισόητουμενη αυτή η παοαφιλολογία, ­ που
όμως παοουσιαζει καποιες φοοες αναμφισόήτητο ενδια­
9 μ Ο
απο τον ηχο στην παλλομενη σιωπή.
*
**
Αυτή η ενστιχτη διαθεση για μιαν αλλη ποοσεγγιση,
γ ­ ι ι ι ι ι ι
φἐσον, ­ ασκησε και ασκεί καταλυτική γοητεία σί όλους ; πω) εινοξὼ μαζυ θεση Μ α;9νηση7 μῖαστωωσμοἔ Ψ επανα
ι ι ι ι α , σταση κεντοισε το ενδιαφεοον μου για μια όαθυτεοη με­
ε%ε!|νΟΌ€ ΤΕΟΌ ΥὉΩΕὉΟΌΎ Τη μ.ΌσΈ!Ω·ί/η ΟὉΟἘΟ. των γεγονθῖων
στην ποοεία του ενα ή των πολλών. Εκείνη δηλαδή την
Α
λἐΐη ΤΟΌ Χωοίἶυ που χαοακτηοίζεται γενικα ΜΑΟΝΑ
ΘΒΕΟΙΑ. Κι οχι μονο για τον Κοοτωνα που δἑθηκε με
ανεἔήγητη εἔαοτυσυ τυε οιτοιιικήε ή τηε οιιαδικήε ἰωήε
από τ ν επαλληλία των «συ πτωσεων» που διαγοαφουν
τον Δασκαλοηαλλα
ΜΉ για Ακοοιγαντοι. Εδω ενας αλλος
η μ
πεοίεογους ιστοοικους κυκλους στην ποοεία του χοόνου.
ποοσωκοατικοε,
0 Εμπεδοκλης εστησε τις «μαγικες» πα­
Ο Πυθαγόοας, λοιπόν, σταματησε στον Κοότωνα.
γιὀεε του μεἶι̃α από ἘΟΌΘ «Καθαολξοὐα̨» του
Ο Πυθαγοοας και ο ποισματικος μυστικισμός του που
Ποοδοομικός μυστης για τους μεταφυσικους, οιζοσπα­
7Θ ο ΦΑΚΕΛΛοΣ ΠΥοΑτοτ>Α ΜικεεεΑκτιιγεε 71
διαλύει σε πολλαπλά είδωλα τη ζωή και το θάνατο, ο τές, ο Σεληνούντας, τα Ιόλαία Μέγαοα, η Γέλα κι ο Α­
Εμπεδοκλής που επαναστατικά στη μεγάλη ακμή του Α­ κοάγαντας. Κάποιες δεκαετίεςνωοίτεοα οι Κοοίνθιοι εί­
κοάγαντα απλώνει τα μαγνάδια των αλληγοοιών του, ένα χαν ήδη ιδούσει την πιο λαμποή από τούτες τις αποικίες,
πλήθος από αθέατες «παγίδες» έδιναν μέσα μου μιαν άλ­ γ τις Συοακούσες.
λη διάσταση στη «Μεγάλη Ελλάδα». Ίσως μελετώντας γγ ἔἶε
αυτό το χώοο σε όάθος, μποοούσα να όοω κάποια πυξί­ λ |()ταν ο Δάσκαλος, φοοτωμένος από τις εμπειοίεἐ
δα στο λαὅύοινθο που σχεδίαζα να πεοάσω.
πολλών ταξιδιών και από μνήμεε πθοηγοὐμενων ὅλωμἀ­
Ο εξωτεοικός κι εσωτεοικός χώοος που γεωγοαφικά των, φτάνει στη Σικελία είναι σαοάντα πεοίπου χοόνων.
καλύπτεται από τον οοισμό «Μεγάλη Ελλάδα», απλώνε­ Στον Κοότωνα, ο ελληνικός αποικισμός (μ' εντελώς ι­
ται σε δύο κύκλους: Στον ποώτο που ξεκινά από τον 80 διαίτεοη σημασία του όοου) ὅοίσκεται στην ὲἔαθσἠ του
πεοίπου αιώνα με τις μαζικές μετακινήσεις κάτοικων της Σ® όλο το χώοο της Μενἀληἑ Ελλἀὀαἔ=Οι ελληνωίἑίἔ πολλ­
Χαλκίδας και της Εοέτοιαςγια τις ακτές της Νότιας Ιτα­ τείες έχουν αναπτύξει αἔιόλογες πνευματικές όάσεις κι
λίας. Και στο δεύτεοο που ξεκινά από τον 6ο πεοίπου έχουν δημιουογικά αφομοιώσει τους ντόπιους. Δεν είναι
αιώνα με την ίδουση της Ποσειδωνίας από τους Αχαιούς πια στις πεοσότεοες από αυτές άποικοι και ιθαγενείς)
και τοϋἔ Τθοίἔἠνίοϋέ­
αλλά ένας ενιαίος πληθυσμός με κοίνἑἐ επίδίὡἔελἐ και
Κι ο ποώτος κι ο δεύτεοος κύκλος εκφράζουν το όαθύ ι κοινούς στόχους.
ψυχισμό του Έλληνα που κλείνει μέσα του την αδιάκοπη Συχνά παοατηοείται και αυτό το φαινόμενο στην ί­
ανησυχία και την αναζήτηση πλατύτεοων οοιζόντων, όχι δουση ελληνικών αποικιων στη Μεγάλη Ελλάδα: Οι
μόνο από καθαοά όιοτικές ανάγκες, αλλά κι από μια ασί­ ποώτοι άποικοι, στήνουν σε μια πεοιοχή μια πολιτεία
γαστη δίψα για πεοιπέτεια.
και την ώοα της δημιουογικής της ακμής, όταν πια έχει
Ο πολυποόσωπος Οδυσσέας, πέοα από την Ομηοική αναπτυχθεί, μετακινούνται για διάφοοες αφοομές σε πα­
του πεοιπλάνηση, επιὔιώνει σ' όλες αυτές τις μετακινή­ οαπλήσιες πεοιοχές για να στήσουν εκεί μια δεύτεοη α­
σεις. Η ένστιχτη γνώση της θάλασσας, το πάθος του για Λι ποικία, κάποιες φοοές σε αγαστή συνεογασία με τους
την πεοιπέτεια, το πολύηχο τοαγούδι των Σειοήνων, εί­ γ ντόπιους.
ναι στοιχεία που τον μαγνητίζουν δυνατά. Ενδίδει σ' αυ­ | Από τα πιο χαοακτηοιστικά παοαδείγματα ο Ακοάγα­
τά: Φτιάχνει ταχύπλοα καοάὅια και όοίσκοντας διάφο­ ντας: Θα τον ιδούσουν γύοω στα 580 π.χ. οι Ρόδιοι που
οες ποοφάσεις φοοτώνει τη δίψα του και χύνεται στην ' είχαν μεταναστεύσει στη Γέλα αοκετές δεκαετίες πιο
ανοιχτή θάλασσα.
μπ@οστά_
Παοάλληλα με τον αποικισμό στη Μεγάλη Ελλάδα, Στον Ακοάγαντα ο Εμπεδοκλής σκόοπισε τις ποωτο­
Ίωνες στήνουν τις δασικές αποικίες στα Νότια και τα ποοειακές επιστημονικές του θέσεις και τις πιο ποωτο­
Βόοειατης Σικελίας, Δωοιείςτιςάλλες. Ανάμεσα σε τού­ ποοειακές για σήμεοα ακόμη φιλοσοφικές του ιδέες,
τεςτιςαποικίες, που γοήγοοαγίνονται πλούσιεςκαι δυνα­ κοάμα μεταφυσικού ποοόληματισμού, ποώιμου μυστικι­
72 Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ ΕΚΕΙΝΗΤΗΝΥΧΤΑ 73
σμου και αναζητηση της αοχικἡς ουσίας της ὀημιουο­
γίας.
*
**
Τωοα όοισκομαι και γω στον Κοοτωνα. Πολλες από
τις πολιτείες της Μεγάλης Ελλάδας τις ειχα αναλυτικά
γνωοισει σε ποοηγουμενα ταξιδια και πεοιπλανησεις
μου. Ποοσπαθουσα πάντα μέσα από το θόουόο της συγ­
χοονης ζωης ν" ακουσω τη μακουνη σιωπή τους. Κάποιες
φοοές το ειχα κατοοθώσει... Στα εοειπια αοχαιων ναών
Εῦω̃ἱἰίνη Ή] νὐχῖα. Ν
η στις τοιχογοαφίες της Ποσειδωνίας με τα νεκοικά συ­
μπόσια και το άλμα του έφηὅου κολυμὅητη από τη ζωη
στο θάνατο, δέχτηκα τις ποώτες «νυξεις» για μια ποοχω­ Η ὅροχη εχει σταέ¦ατησε"· Εινοἰι πκἕ νΌχἘα· Αφηνωἶλἔ
οημένη φιλοσοφία, πέοα από αυτην που καταγοάφουν τα σημελῳσελἦ και ἦγωνω στο| μωω̨ο ἶἔωστη Του δωμαἶιοι̃)
κειμενα. Οι εικόνες ποοσφέοονται για πεοισσότεοες και μου· Κυτταζω κατω· Ο ὀθομοἔ εθημωσεγ επειτα απο τη
όαθυτεοες εομηνειες όταν υπάοχει η ανάλογη εσωτεοικη ὀη̨ἶέατη %αλοκωΩ[ατ|Μη μπορα·
επικοινωνία.
Ενιωθα κουοασμενος απο αυτη τη μακουνη εσωτεοικη
περιπλάνηση. Ξάπλωσα με τα οοὐχα στο κοεόόάτι και
ποοσπάθησα να κοιμηθώ... Το χοειαζόμουν τόσο!
|Ενα δυνατό κι επιμονο χτύπημα στην πόοτα μ“ έκανε
να τιναχτώ απότομα από το κοεὅόάτι. Κυττάζωτο οολόι.
Πεοασμένα μεσάνυχτα, ποιος μποοει να ηταν τέτοιαν ὡ­
Θα;
Άνοιξαμε πεοιέογειατην πόοτακαι όοέθηκαποόσωπο
με ποόσωπο με την κυοία Ανδοομέδα. Ψιθυοισε με κά­
ποια δυσκολια συγνώμη γιατην ακατάλληλη ώοακαι μου
ποότεινε ένα φάκελλο!
­ Το έφεοεαπό νωοίςο ΔόκτωοΤζοακινι. Μου ειπε
ότι ειναι επειγον, αλλά ξέχασα να σας το δώσω. Το
Ε ειδατώοα επάνω στο γοαφειο μου καθώς με ξυπνη­
σαν κάποιοι αογοποοημένοι ενοικιαστές. Σκέφτηκα
ότι θα έποεπε να το φέοω κι ας ειναι τόσο αογά.
| ι .
Α κατι
Μου εδωσε το φακελλο και πθ"
πθολαὅω να πω
κατέόηκε όιαστικα τις σκαλες.
Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ ΕΚΕΙΝΗ ΤΗ ΝΥΧΤΑ
75
74
ι
κ | γ α .
γ μποοω κι αν ειμαι συμφωνος! Εκλεισε το τηλεφωνο ποσ­
σθέτοντας:
| . ι ×
Ι.
­ Σε λιγο, λοιπόν...
Στος εζωτεοικό του φακέλλου εγθαφε
απλα το Ονομα
μου. Τον ανοιξα και διαὅασα.
«Χοειαστηκε ν” απθι̃λσιἀσω για ΜΥΘΞ μἑθεἔ στη Σύ­
ὅαοή και το Μεταπόντιο... Σήμε@α Ομέοἐ Ύλήθλσα
και με χαοα θα συναντηθούμε... Οποια ωοα θῖλἕἕἶ
μποοειτε να μου τηλεφωνήσετε. Δε θα λειψω %
λου από το σπιτι.››
§ »
Εμεινα για μια στιγμή μετέωοος. Έπειτα έκλεισα το
ακουστικό, μαζεψα τις σημειώσεις πανω από το γοαφει­
ακι και κινησα για έζω... Για μια συναντηση που πεοιμε­
να από μέσες, αλλα που τώοα δημιουργούσε
μέσα μου
πεοίεογες αντιδοασεις.
Ίσως και καποιο φόὅο. Φόόο;
Γιατί όμως;
* |
*νε
Ακολουθούσαν ο αοιθμόα̨ ΈΘΌ Τηλεφώνωδ η ὁη̨ωθυνση
του κι ένα σύντομο υστεοόγοαφ02 .­
» Α
Ι
κ
«Ελπιζω ότι αυτές Οι μεθεε δε θα πηγαν χαμενεε
στον Κοότωνα.››
Εκεινη η νυχτα ηταν η πιο αποφασιστική
της ζωής
μου. Δεν ποοσπαθώ να την πεοιγοαψω,
δεν το μποοώ ι » κ κ ι » κ » αλλωστε. Αυτο που ζαιοω ειναι οτι πεοα απο τον αοχικό
φόὅο ένιωθα έτοιμος να τη ζήσω... Ένιωθα έτοιμος να
Ζἠΐησα
Υθαμμή Μ" σλημἀτλσα τον αθλθμὀ του Χωπη” δ Ι Ι δοασκελισω
το χοόνο, να ζεπεοασω το χοόνο, και τελικα
κ
7 ἱ
σε μόνο μια φοοα το τηλεφωνο. Ποιν ποολαόω να πω τ
Ι
| | 7
|
\
όνομα μου ακουστηκε απο την αλλη
ΟΜΘἹΊ Τηἔ Υθαμμηἔ η
να γινω ένα μαζύ του.
Αυτή η απόλυτη ταύτιση ήταν το ποώτο ὅήμα για να
Ι
.
| κ |
.
ν του.
φω η­ Σας πεοίμενα. Ίσως όχι... τόσο Οιθγἀτ
αλλα σαἔ
ι
!
καταλαόω ποσο ζεχωοιστη ήταν τούτη η πεοιπέτεια.
τό­
σο διαφορετική
από τις ποοηγούμενες
που ειχα «ζήσει» πεω̨̃ίμενα
ανασυνθέτοντας
παλια χειοόγοαφα που μου ειχαν εμπι­
Αμεοως, σα να ένοιωσε την αποοια μου που καταλαθε ι ἶη̨̃ ι στευθει: Το χειοόγοαφο της Βαόυλώνας,
της Αθήνας και
ποιος ειμαι ποιν του το πω, ποόσθεσε ὅιαστικα:
Ν Τηἔ Νεπθηἔ Θαλασσαἐ­
πεοίμενα
Έηλεφωνἠσεω
Μανεία̨ άχχο§_
ι Σ' αυτα τα παλια κειμενα «ζούσα» μέσα από τη ζωή
Ο νωστοι και οι φίλοι ήζεοαν πως απουσιαζω εἰ αλλων, μέσα από τις εμπειοιες αλλων, μέσα από τις απο­ Β γ
.
Φ καλύψεις αλλων. Τούτη όμως τη φοοα ζούσα μέσα από
από τον Κοότωνα. Θα ηθελα να σαἐ δω­Η
τ
­ Κι εγώ... Πότε όμως; τις δικές μου εμπειοιες και τη δική μου δοκιμασία.
κ ×
Ἑννοιωθα αυτή τη νύχτα στον Κοότωνα πως ποοχω­
| | . |
[, ι.
.
­ Τι θα λεγατε για τωοα, Καθομω πΟλΉ κοντα κ γγ α ὁ κ .
ὁ κ .
οὐ ὅοεθοὐμε σε γγ οουσα στον α ιαω̨ετο χρονο και τον α ιαιοετο χωρο.
| Α | . πο
.
. .
. . .
ειμαι σχεδον Ψοαμοἐ
γε) μ λ. Θέλω να γγ Ημουν αναμεσα στα μεγαλα γεγονοτα που σημαδεψαν
μισή πεοιπου ωσα
μπθοστα στη ΣΧΟ η­­­
ι§
× ×
την ιστοοια του ανθοωπου και χαοαζαν τα ίχν του στ ν
.
λ
η η
πω εκεί που ποωτοσυναντηθηϋωμε·
λ
Δεν πεοιμενε να του δώσω απανι̃ησλυ
ι
ι
¬~ αιωνιότητα.
Όλα αυτα ταγεγονότα, ασχετα πως διεμοο­
να
76 Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
φώθηκαν κατ ποτα ήταν η εἔωτεοτκή τους ποοεία, είχαν
γτα στόχο την Ελευθεοία. Την καθε Ελευθεοία. Από ό­
λους κταπό όλα.
Ελευθεοία από την καταπίεση της φθοοας, της αοοὡ­
στετας καττου χοόνου... Κατὅἐόατα από την πτο μεγαλη
μοοφη καταπίεσης: Από το φόόο του θανατου που ακο­
λουθεί τον ανθοωπο από την ποὡτη ως την τελευταία
του σττγμη.
Ο φόόος είνατ η έσχατη ανθοὡπτνη δουλεία κατ ποἐ­
πετ να καταπολεμηθεί: Με τον αγώνα κατ την ασκηση.
Στη σχολη του Πυθαγόοα στη Σαμο αοχτκα, κτ έπεττα σί
αυτή την πολττεία που πεοτπλαντόμουν τώοα, στον Κοό­
τωνα, γίνονταν από ττς ποώτες μέσες της μαθητείας επί­
μονη ασκηση γτα να ζεπεοαστεί ο φόόος. ­Ο καθε φό­
δος...
...Πεοπατω στο φως αυτης της νυχτας. Έχω έναν κα­
ποτο σκοπό. Με πεοτμενετ ο φίλος μου που ηταν κτ η
αφοομἠ που όοίσκοματτώοα στον Κοότωνα.
Δεν θα ποἐπετ λοτπόν ν” αογησω. Αυτή η σκεψη όμως
μου φαίνετατ τώοα καπως αστεία. Ν, αογησω πόσο κατ
που; Ο δοόμος 'δείχνετκαπου να τελετώνετ. Κτ εγώ είματ
ακόμη ξένος σ” αυτην την πόλη. Γυοω μου δεν υπαοχετ
ψυχη. Αυτό το δοόμο ποἑπετ μόνος μου να τον δτασχί­
σω... Από τον Κοότωνα στην ακοη του κόσμου.
Ίσως, αν ποοχωοἠσω ακόμη λίγο, ὅοω καποταν ακοη.
Ίσως φθασω στην πλατεία Πυθαγόοα. Από εκεί πτα
ἔαίοω να παω ευκολα στη σχολη που με πεοτμενετ ο φί­
λος μου! Ἑτστ πτα νοτὡθω τον δόκτοοα Τζοακίντ, σα
φίλο. Ἑτστνοτωθω κτόσους γνωοτσα, ακόμη κτ εκείνους
που δεν ποόλαόα να τους πληστασω καπως πεοτσσότε­
σο.
ΕΚΕΙΝΗ ΤΗ ΝΥΧΤΑ 77
Ο δοόμος γίνετατπτο φαοδυς... Πτο φωτετνός...
Ακουω πίσω μου μτα γνώοτμη φωνη. Είνατ η δτκη του
φωνη. Γυρίζω αλλα δεν είνατ κανείς. Κτ όμως είματ όἐ­
ὅατος πως ακουσα τη φωνη του. Όπως την ακουω παλτ.
Ξεκαθαοη.
­ Υπαοχοντας παντα, παντου κατπουθενα. τ
Αυτό το ξαίοω, το εχω ξανακουσετ. Τὡοα όμως ποἐπετ
να το καταλαόω καλλίτεοα... Γτατί κτ εγώ αυτό το όοαδυ
μποοουσα ετστνα ντώθω. Να υπαοχω παντα, παντου κατ
πουθενα.
78
Ο ΦΑΚΕΑΑΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
Ο Έναςκαι οι Χίλιοι
...Λοιπόν, ποοχωοώ... Καταγοάφω ψηφίδες από μιαν
αποκάλυψη
Ο Πυθαγόοας «δίνει» στοιχεία από τον Φάκελλό του.
Τα δέχομαι διψασμένα.
Ο ΕΝΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΧΙΛΙΟΙ
79
ν·­¬
Εαίοει ακόμη ότι όποια κι αν είναι η έκὅαση αυτής της
Απολογίας, θα ὅοεθεί πάλι και πάλι στην ίδια θέση όπως
πάλι και πάλι κάποιοι θα φοὅηθουν τις ιδέες του και θ'
αγωνιστουν να τον δικάσουν και να τον καταδικάσουν.
Αλλά ηδη έχει διατυπώσει τις ὅασικές του ιδέες. Ήδη
έχει εκφοάσει την ποαγματικἠ σημασία της Μονάδαςπου
είναι το Άπειοο... Συμὅολίζει το Θεό... Κι ο Θεός είναι
η αιώνια δημιουογία, που δεν σταματάει ποτέ, όσα ε­
μπόδια αν της οάλουν. Πλάθεται κι αναπλάθεται γκοεμί­
ζοντας και χτίζοντας, διατοανώνοντας την άναοχη κι α­
τελείωτη Επανάσταση. Αυτη την Επανάσταση που εκ­
φοάζει ο Πυθαγόοας στις πολλαπλές μοοφές του και που
πάντα θα ποοκαλεί κάποιους Χίλιους. Σ7 όλες τις εποχές
και στ όλες τιςχώοες.
Το Συμὅουλιο των Χιλιων που κυὅεοναει τον Κοοτωνα
π εε*
Υ % 2 # Ά Ι
τον καλεί σε απολογία. Είναι λιγώτεοο από ένα χοόνο
Πεοοτ οοτο τη Μονοτοο­ Αττετοο› ο Ποθοτγοοοτἔ γτοτ τοοἔ
που όοίσκεται εδώ κι έχει κιόλαςδημιουογησει τον κυκλο
των πιστών μαθητών του που τον ακολουθουν με αφο­
εσωτεοικους ή «μαθηματικους» όπως τους αποκαλεί μα­
θητές του, έχει αποκαλυψει τη μυστικη νομοτέλεια και
σίωση Η επιοοοἠ του γίνεται καθῃμεοινόι όλοιισι μεγα­
των άλλων αοιθμών που κάποιοι από αυτους είναι ιεοοί
λυτεοη. Το μήνυμά του για την απόλυτη απελευθέοωση ί στη ὅαθυτεοη σημασία τους.
ανυσυχεί τους Χίλιους του Συμὅουλίου. Ἑχουνδσυνηθί­
Ή Το δυο η Δυάδα είναι η απόλυτη ”Ενωση του αιώνιου
σει σε μια τάξη ποαγματων κι αυτη δεν ποεπει με κανενας* 7/ΕΕ­./Α | Αοοενα με το αιωνιο Θηλυ. Απο την ενωση τους, που
τοόπο να διασαλευθεί. Ουτε καινουογιες ιδέεςν' ανατοέ­
συντελείται και θα συντελείται στον αιώνα τον άπαντα,
ψουν τα καθιεοωμένα από χοόνια.
θα συνεχίζεται το μυστηοιο της ζωης.
Ο Ποθοτγοοοτἔ οἑλετοττ την ττοοσττλτι̃οη ποο είνοττ κοττ τ Ο επόμενος αοιθμός το τοία, ή τοίττυς, είναι οι τοεις
ποολτληοτι̃ μοἔο­ Ξοττοετ οττ αυτή τη οττι̃ίμἠ ττι̃ἐ οτττολο·
λ φυσεις του κόσμου, οι τοεις σημαντικοί κυκλοι: Ο Φυσι­
Υτοτ§ τοο θα οττεοοτοτττοθετ ολτμονον τον οτι̃μοοτνο εοτττο
· \ κός, ο Ανθοώπινος και ο Θείος. Και οι τοεις είναι ο­
τοο το" τη ολολἠ τοὉ¬αλλά Μ ολουἔ τοι̃λἔποοηγοὐμενουἔ
μοουσιοι και αδιαίοετοι: Εν ανθοώπω η φυση και ο
εαυτουςτου. Θα υπεοασπισθεί ακόμη κι εκείνους που θα \ Θεό€_ Εν Θεώ η φὐση χω Ο ἀνθοωποα̨. Εν φύσει Ο ×Αν_
παοουσιασθουν αιώνες αογότεοα κι οι αλλοι θα τους
δουν για Επαναστάτεςη για αναοχικους.
θοωπος και ο Θεός.
80
Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
Ι'
Ά
Γ | κ
λ
Πεοα από αυτους τους τοεις αοχεγονους αοιθμους, Π
ιεοή τετοακτυς: Ειναι οι τέσσεοις ποώτοι αοιθμοι. Το ά­
θοοισμα τους δίνει τη δεκάδα στη συμόολική της αναπα­
οάσταση που σέ αυτήν δένονται με τον όοκο της μυησης
οι μαθητές και απόστολοι του. Όχι μόνο του Πυθαγόοα,
αλλά του Ανθοὡπου: Του αιώνιου και ακατάλυτου Αν­
ι θοώπου που ελευθεοώνει μέσα του το Θεό.
\­\
“τ\__\`ἴἔ
ΟΙ ΑΦΟΡΜΕΣ
81
Οι αφοομές
Πόσο ακόμη θέλω να ποοχωοήσω αυτή τη νυχτα; Πόσο
ακόμη μποοώ να ποοχωοήσω αυτή τη νυχτα; Δεν ξαι­
οω... Δεν ξαίοω τίποτα πια καθώς όλες οι εξωτεοικές
γνώσεις που χοόνια ειχα συσσωοευσει μέσα μου στηοιγ­
μένες στην παοαδεγμένη λογική, δεν μου χοησίμευαν σε
τίποτα πια.
Μου ειχαν στενέψει την εσωτερική όοαση και μου ει­
χαν πεοιοοισει την εσωτεοική ακοή. Τους αοιθμους μου
τους ειχαν διδάξει σα μέσα υπολογισμού χωοίς καμιά άλ­
λη διάσταση. Και την ανθοώπινη ζωή την ειχαν πεοικλει­
σει σε όιολογικά στεγανά.
Όμως κανένα από όλα αυτά τα καλούπια δεν μποοου­
/
σε να μου χοησιμέψει πια. Καμιά από αυτές τις γνώσεις
και τις εμπειοιες δε μποοουσε να με ὅοηθησει.
Αυτή τη νυχτα είχα δοασκελισει το συμόατικό συνοοο
του Χοόνου. δ
*
**
Ζω μαζυ με τους μαθητές του Πυθαγόοα τον πυοετό
και την έξαψη τηςδίκηςπου είναι στη δάση τηςπολιτική.
Γινεται σε μια πολυ ευαίσθητη ώοα για τους ελευθεοους
ι
ἰ
82 ο ΦΑΚΕΛΑΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ (Ν ΛΦΟΡΜΕΣ
πολίτεἔ Τομ Κθὀπωνμ έπειτα από μπα πολεμίπἠ μναμἑτ υεσκα για την πολυτέλεια και τον πλούτο της σω ιάστ ­
πθηση με πλι̃ Σὐὅμθη· κε σε εοείπια, ενώ τεοάστιες πυοκανιὲς που ἔέἔπασἔν
Αφοομή αυτού του πολέμου στάθηκε η άονηση του
παντού ολοκλήοωσαν την καταστοοφή
Κοότωνα να εκδοθούν πολιτικοί φυγάδες από τη Σύὕα­
_
οη, που είχαν καταφύγει εδώ γυοεύοντας άσυλο.
Ο κύκλος των δεινων δεν κλεινει εύκολα. Ο λαός του
Αοα̨φικα το Συμόουλιο των Ρἰιλιων, που ασκουσενομο­ Κοόϊωναυ̃ μεθυσμένοἐ Μ Οωτόἑ από νίχη ζήτησε
θετικη κι εκτελεστικη εξουσία, φανηκε διατεθειμενο να μοω̨αστεί τα λάφτω̨̃αφ Και πῳν από όλα τη Υ) αν.
υποχωοήσει στην απαίτηση της Σύόαοης και να εκδόσει
στους Συὅαοίτες. η ηκε
τους πολιτικούς φυνάδες. Ο Πυθανόοας όμως στάθηκε
Το Συμὅούλιο των Χιλίων αντιτάχτηκε ζω ά σ' αυ ί
ανένδοτος. Ἡξεοε τις συνέπειες μιας τετοια; πθάἔηἐη̨̃ την απάντηση όπωἔ είχε αντπαχτεί κω στον Ζἶἑθ πἔι̃
που θα ηταν η άνοια δολοφονία των φυγάδων. Αντιστά­ λεμο ποοσπαθώνταἕ στην αοχἠ να τον αποτ ἐψεἶ Πατμ
θηκε στις ποοθἐσεις των Χιλίων. Τελικά πείσθηκε το
αυτόςοπόλεμος, ακόμη κιαν στάθηκε νικηφἔ ο .ιατοκ
Συμὅούλιο και δεν παοἐδωσε τους Συθαοίτες φυγάδες.
Κοότωνα, ήταν στην ουσία του καταστθοφικἰἑἕω
ΥΕΞ
Αυτό στάθηκε αιτία σύγκοουσης με τη Σύόαοη. Κήου­
τους δύο αντιπάλους. Καθως πίστευαν οι Πυθαγόωιοιι
ἔε μμἐσωἐ τον πόλεμο σπον Κθόπωνμ με Τη ςπγομθμπ μπλέ και το διατοάνωναν παντού «ένας πόλεμος όποια κ
ὅέὅαιηἐνίκη; αφού είχε
μεναλύτεοο
πλούτο και πεοισσό­
είναι η εκόασή του αποτελεἔ
Ύὅθη
μμν
μ μ τ μ |
, . υπα ­
τεοα μεσα. Επεσε ομως εἔω στους υπολογισμους της.
χουν νικητές και νικημενοι. Υπάοχει μόνον καταστ Ξ­
Ἑνας εύψυχος στοατός με επί κεφαλης τον Ολυμπιονίκη ι Φἠ­„ ί ί οι ο Ο
Μίλωνα, ­ που ήταν και μαθητής του Πυθανόοα­, κατα­
τοόπωσε τους Συὅεοίτες... Ωστόσο εδώ έγινε, (όπως άλ­
Οι νεες αυτές αντιδοάσειςτου λαού του Κοότωνα οδ ί­
λωστε σ' όλες τις πολεμικές αναμετοήσεις) το μεγάλο λά­
γησαν σε μια δυναμική ανατοοπή του Σύμὅουλίου η
θ
των
οἐ ι Χιλιων που εχασε ολη την εξουσία. Οι δημανωγοη αυτοί
Ο στοατος του Κοοτωνα, μεθυσμενος απο την ευκολη
που καλλιεογούσαν το μίσος και το φανατισ ό
νίκη, πσοχωοησε ακόμη πιο μακουά. Λεηλάτησε και κα­
λίτες, πόοχωοησαν ακόμη πιο πε α Κατ όμ στοκπο­
τἐστοεψε την πόλη θανατωνοντας με ὅίαιο τοόπο το με­
χτἀ Αγοθἀ ότι
ΥΕΞ ὀλεε αῖηέἔηοαἐυανοι­
α μ μ α
ο­
ναλυτεοο μεοος των κατοικων της και αφανιζοντας Ι οἐς ήταν οι Πυθανόοειοι. Επικεφαλἠε
των
ἐό
ναούς και δημόσια κτίοια.
ταν Ο Κύλωναἔ' ηγ Ω η
Ο Μίλων ποοσπάθησε στην αοχή όσο μποοούσε να συ­
Παλιός μαθητής του Πυθαγόοα δεν μπόοεσε (ί 6 |
ι . α
εν ­
νκοατησει τους οιντοες του. Δεν το κατοοθωσε. Το αφη­ ταν έτοιμοἔ) ν. αποδεχτεί
απ τη
νιασμἐνο πλήθος δύσκολα κατευνάζεται, ξεχύνεταιασυ­
σχολής που ήταν αδιάκοπη άσκηση μοομιοὐ
ἰαμμ ηἔ
κ × | \\
|› Ό
νκοατητο και σκοοπιζει τον ολεθοο.
\
για τη δυνατή τελείωση. Δε μπόειεσε ακόμη
νω αποἔε
Η άλλοτε πανἑμοοφη πολιτεία, που καυχιόνταν φιλά­
την ιεοή υποχοἐωση που έδενε τους μαθητςἐ
στ 6 αχ ει
α ιαφο­
84 Ο ΦΑΚΕΑΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
οα στάδια της μυησης, να μην κοινοποιησουν στους α­
μυητους τις διαδικασίες της ποοετοιμασιας για τις ανώ­
τεοες όαθμίδες. Ήοθε σε συγκσουση με τον Πυθαγόσα κι
από μαθητης έγινε άσπονδος πολἐμιοςτου Δασκάλου και
ι
τ
ι
!
ι
ι
× ι
της σχολης του. ­
Ο Κυλωνας μ” ευχαοίστηση ξεκίνησε την οογανωμἐνη
επίθεση ενάντια στον ποώην δάσκαλό του. Μάζεψε γυοω
του όσους είχαν ενοχληθεί από την τεοάστια επισοοη του
Πυθαγόοα στον Κοότωνα και τις γυσω πολιτείες. Τους
μἐθυσε με μίσος και φανατισμό.
Η ΚΑΤΑΔΙΚΗ 85
Η καταδίκη
Ο Πσθσγόσασ ἑπσεπε να σγει από τη μέση· Ο Πυθσγσ Σε λίγο θα γίνει η δίκη. Μιαδίκη άτυπη αφου δεν έχει
σας ηταν υπευθυνος για όλα γιατί δημιουσγουσε μια νέα
τηοηθεί καμιά από τις διαδικασίες που ποοολἐπουν οι
τάξη «εκλεκτών» που έστεκαν εξω από τα ποαγματικά × × × × × γ
νομοι του Κσοτωνα. Μονο το πληθος υπαοχει. Το αποό­
πσσσλἡμστσ τσσ λσσὐ· Ο Πσθσγσσσο ἐπσεπε να κστσσλ” σωπο! Που το κινουν οι δημαγωγοί όπως αυτοί νομί­
κασθεί όπως επειτα από έναν κυκλο χοόνων θα επανα­
> > ζουν. Ο Κυλωνας έχει ένα μεγάλο επιχείοημα γιανα εξο­
ληφθε" η [δια λστοσισ με τον Σωκσατη και με τον Ιησσσ ντωσειγ (όπως τουλάχιστον εκεινος αντιλαμόάνεται την
Ο Κυλωνα θα αλλάξει όνο α. Αλλά θα ειναι ο Ε ×
Ξ μ ” εξόντωση), τον Πυθαγόοα: Στη διάσκεια της συντομης
δ ιος! Ο Πυθαγόοας θ" αλλάξει όνομα. Αλλά θα είναι ο μσθητείσσ τσσ στη σχολή είχε αποσπάσει χεφσσγσσφσ σ_
ίδιος! Ένας μαθητής του από αυτους που θα ξεχυ­
= πό τιςδιδασκαλίες του δασκάλου. Κάποια αποσπάσματά
. . , . . .
σοον οογοτεοο ο| ολον τον κοομο για νο οιοπηοηοοον του διαόάζει στο αγοιεμἑνο πληθος εομηνευοντάς τα με
σσσεστη τη φωῃσσ θα φτασει στην εσημσ τησ Ισσσσσσἔ· το δικό του τσόπο. Το πληθος αγανακτεί καθώς ὅοίσκει
Θσ εντσλθελ στσσἔ Εσσσσσσἔ "σο θσ σπσχσλσψελ σσῖη Λ. σ' αυτά ιδέες και υποχοεώσεις έξω από τις δυνατότητες
την αδιάκοπη αναμἑτοηση σ° ένα δυνατό χειοόγσαφο με
και τα μικσοσυμφεσοντα του.
τίτλο «Οι γιοι του σκοταδιου και οι γιοι του φωτός». Αστσσ σ ἔἐνσσ Εσχυσίζει̃σι σ Κσλωνσσ θέλει
Το χωσσγσσφσ θα χαθεί μσζὐ με Έ, σλλσ χεβσσγσσφσ να πεσιοοίσει τις ελευθεσίες μας. Μιλάει για μυη­
των μοναστικών ταγμάτων της Ιουδαιας στην πυοωμενη ι μἑνσυσ Μ" σμὐητσυσς Ποιοι εφνω όμως οι μσημἐνσγ
ἐοημο. Θα όοεθεί πολλους αιωνες αογότεοα στα ποοπυ­ χω σε τι μυουνταῃ Θα σας πω εγώ που παοακο­
λσσσ μακ νἐα.σνσμἑτσησησ= πσσ σστἠ Έη φσσσ θσ είνα' λουθησα πολλές φοοἐς τη διδασκαλία του. Στόχος
Μ η σσλστσίἠ· τους είναι να πάοουν τη δυναμη στα χἑοια τους, να
μας κυόεονάν ανεξέλεγκτα. Αν δεν ανακατευόνταν
ο Πυθαγόοας και μας άφηνε να παοαδώσουμε τους
πολιτικους φυγάδες από τη Συόαοη, ­ που σίγουοα
εο
ο ΦΑΚΕ/ιΛοΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
Η ΚΑΤΑΔΙΚΗ
87
ηοθαν να τον όοηθησουν στα σχεδια του, ­ δε θα γωνιζονται με καθε μέσο και ποοσπαθουν να κοατησουν
γινὀνταν αυτή η ;ωταστ©οφη_
τον ανθοωπο στο σκοταδι για να μποοουν να τον διαφε­
ντευουν κατα τη ὅουληση τους. Και κυοιως του καλλιεο­
. γουν το φόόο του θανατου, που θα σημανει και το σοι­
στικό τελος του χωοις την ελπιδα ότι υπαοχει συνέχεια,
ότι μόλις κλεινει ενας κυκλος αλλος αοχιζει... Μεγαλυτε­
Μιλαει με ασυγκοατητο φανατισμό όπως όλοι οι δημα­
γωγοι, και το πληθος παοασυοεται από το παθος του.
Τον επιδοκιμαζει μ“ ενθουσιασμό και του γυοευει να υ­
π0:8ε1ξιἑσἶΕδι̃ῖὀΟἑδῖ›1ιιἰ(ΐόἶιἱἶτοαἶααῖτατη
και τους μαθητες του
Ωος καδφωτεωνὀτεθοἔθ. ι κ × γ Ο
Ο Κυλωνας κι οι ανθοωποι του εχουν επιτυχει. ι
απο την πολη μας Μ"να κλεεσοη̨με τη σχολη του'
Γοαμματεις και οι Φαοισαιοι εχουν επιτυχει!
Καποιος από τους νεώτεοους μαθητες του Πυθαγόοα
που δε μποοει ακόμη να ελέγχει τον εαυτό του, χανει την
Ο Πσθσνσσσε σε μτσν σστση σστσὐετ ησεμσ την νστσστῖ
ψυχοαιμιατου. Σηκώνεται οογισμένος και γυοευει το λό­
μη τσσ, ττσσ άλλωστε σσνσ η νσηνσσμ την ττεστμενετ· Απο
γο σ° αυτή την ποω̨ωὁιη̨̃α δίκης
ι καιοό ειχε ποοετοιμασει τους μαθητες του οτι θα εποεπε
Ο Κυλωνας όμως και οι όινθοωποι του, που σχημιῃι­
να σκοοπιστουν σ” αλλες πολιτειεςκαι σε αλλες χωοες και
ζουν γυοω του εναν κλοιό, δεν του το δινουν.
να συνεχίσουν ΈΟ ἐΩΥσ τσηἐ σσ νσ μην ετλε τμτστε σνμσετ·
Κι. αυτοι ειχαν δεχτει τα λόγια του κι ηταν ετοιμοι για
_ Κανείἔ από τους Πυθαγσσειους
δεν εχει το δι­ ' τον αποστολικό τους εογο στον αιώνα τον απαντα. Ήξε­
καιωμα ουτε να μιλησει ουτε ν' απολογηθει. Οι αν­
Ωσν όττ πτσ ητσν μελη μτμἑ μενσληἔ σμτσνενετμἔ πω] δε
θσωπστ σμτσε τόσα λσόνια μ0ιΞ
εμποδίζουν να θα εσΰυνε ποτὲ­ |Οσσ σττησλε με ενσἔ σνσσωττσἔ σνψοε
μπουμε στη σχολη του για να μποοεσουμε να κοι­
σμένσἐ ντσ τσ μηνσμσ τσν§› σντστ θσ σσνελτἶἑσν τσ εσνσ
νουμε δημόσια τις αοχες και τις ιδεες τους. /Ο.τι κι
ΤΟΌΞ­ Ἑνσ εσνσ ττσν σσλτσε στην ησεστμη εηετνη ωσσ τησ
αν πουν τώοα δεν έχει καμια σημασια αφου δε
Δημιουογίαε όταν σ Θεσἑ είπε:
μποοουμε να ξαιοουμε πόσο ειναι αληθινό. Αν αυ­
_ Γεννηθητω τσ φω§ _
τό που διδασκουν η αυτό που κανουν ειναι για το
καλό του τόπου μας, γιατι κοαταν τόση μυστικότη­ ι
τα; Η αληθεια δεν φοὅαται το φως. Ο Πυθαγόοας
όμως κι οι μαθητες του που τυφλα τον ακολουθουν,
¬
το φοόουνται. Ζηταμε τη δημόσια καταδικη τους.
Ειναι επικινδυνοι κι αναοχικοι.
Το πληθος εξοογιζεται πεοισσότεοο. Ειμαι αναμεσα
του. Με σποώχνουν κοαυγαζοντας. Νοιώθω όλο το πα­
θος της συνωμοσιας, όλη την ποοσπαθεια αυτων που α­
88
Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
Ο ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΦΩΣ
89
του. |Ηταν οι εποχές του Δαίμονα, που τόσο δοκιμαστη­
Ι κε από αυτές η ανθοωπότητα.
γ Σ” αυτές τις εποχές χανονταν το φως από τη γη, χανο­
νταν κι απ” τις καοδιές των ανθοώπων. Ζσυσαν στο πυ­
κνό σκοταδι κι ανασαιναν σ' αυτό το σκοταδι.
| Συχνα ο Δαίμονας αλλαζε μοοφη. Κοατσύσε ταχα σ°
αυτές τις ζοφεοές πεοιόδους σκηπτοο δικαιοσύνης και
.
σταυοό πίστης και μ' αυτα δίκαζε κι αφόοιζε όσους α­
Ο Λόγθα̨ ΚατΤΟ Φως
ποτολμουσαν να αγωνιστούν εναντια στο σκοταδι. Είτε
ήταν δασκαλοι η παπαδες είτε ηταν απλοί ανθοωποι της
γης και του καματου που μέσα τους μίλησε σαν αποκα­ |...Συνεχίζω την πεοιπλανηση μου. |Κι αγωγίζομαι να
Μψη Ο σκλαὅωμἑνος Θεός.
δωσω μεσα μου την απαντηση στο εοωτημα ποσες φοοες
Αυτους τους τελευταίους φοὅόνταν πεοισσότεοο ο
εσὅησε το φως και ποσεε θα σὅἡσεν ακόμη
Δαίμονας. Αυτούς φοὅόνταν και τα παιδια του σκοτα­
Στην έθημο της Ιουδαίοις έναἔ πεονπλανώμενοἔ Μονοί­
διου. Για να τους ὅγαλουν λοιπόν από τη μέση τους κα­
χός μου Τεθωτομϋνησε ννἶχ τα πανδνἀ τον φωἶόε "αν τον
τηγοοουσαν για αθεους, επαναστατες κι αναοχικους, και
ου ονταν η μικοη φ ογιτσα που εν εποεπε να
σνασθοὐν στην αθχἠ (ή που Έ, άφησαν να ποω̨ονσνατ
φωτίσει το όαθυ σκοταδι της μισαλλοδοξίας. σθουν). Τα πιο σημαντικα όμως θα μείνουν παντα στη
*Ἐκ
σνωπνν Από φὀὅο μήπωἔ ανοίἔονν κἀπονεἔ πὐλε§ πον
...Όταν όλα έδειχναν ότι χανονταν πια, ότι πνίγηκαν
πθέπει να μένουν νλενστές σαν αντἐἔ πον Έόλμησε ν, Ον­
οι ελπίδες κι ο ανθοωπος αφανιζόνταν ολοκληοωτικα νοίξει ο Πυθαγόοας.
στο πυκνό σκοταδι, τιναζονταν απ° τον πολυχοονο λη­
Ο πεῳπλανωμἶνοε Μοναχος μου εἔηνηςἶε Ο" αυτή εν­
θαογο τα παιδια του Φωτός. Σημανε η ώοα τους πια!
ναν η ὅἀση τον νοσμου· Σε τούτη την αναμενοηση πανζω
Ξεχυνονταν στις ζοφεοές πολιτείες και στα σκοτεινια­
νταν η μοίἔα του Θεού καν η μονἐἶα τον Ανθοώπἶῃλ Η
σμἑνα μυαλα και σκόοπιζαν το φως τους. Λίγο στην αο­
Ζωη Μ Ο Θανατοεω Ηναναστοοφη Μ η Δημνουθννα'
χη μην και τυφλωθουν οι ανθοωποι έπειτα από τόσο μα­
Π0χχέ§ φοθές τα παιδιά του Σκοταὁγού νγκοὐσαν ποθ­
κοια πεοίοδο σκοταδιου κι έπειτα πιο πολυ και πιο πο­
σωοινα. Απλώνονταν τότε όλεθοος στον κόσμο. Ξεχυνο­
λύ­
νταν από τ® αδυτα της κόλασης το κακό και σαοωνε τα
Αττλωνονταν σαν ετλοντα το φωἐ ναττα λντθωνε Ολα­
παντα. Σκοταδι παντου. Ζόφος! Ο ανθοωπος σκότωνε
Καπατεἐ φαθἐἑ όλα τούτα τα πατατα τον φωτὀἔ ἑὀτναν
τον ανθοωπο και τοἑφονταν με τη σαοκα του αδελφου
τη λαμψη τονἔ κατ ντνανταν ἐναἑ: Ο Ἐναἔ­ Ο ἔελωῳτ
90
Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ Ο ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΦΩΣ
91
στὀεν |Ηων οωτόἐ στον νωοφοθοὐσαν η Οδύνη χι Ο σπα­
στηκαν σ” Ανατολή και Δύση για να απλώσουν το
Ωαγμἐόἔ ανθοὡπων· Κν Οωτὀἐ πον τον ὀηανονανού­
μήνυμα του Δασκαλου. Ἑμειναν κρυμένα στην έ­
σαν η ελπιδα κι η διψα τους για λύτρωση. Για να τινα­
ρημο τόσους αιώνες ως τη στιγμη που κριθηκε σκό­
χωὐν πάνω από τη νη ναν να νονώσονν πωε φντοὼνουν
πιμο πως έπρεπε να φανερωθούν. Όσα φανερώθη­
φτερα στους ώμους τους. Τα φτερα των εκπεσόντων αγ­
καν!
γέλων.
α α ** , ,
Ο Ἑναἔ σνόοπαςε
το γόνιμο σπόρο στη στερφα γη. Με Κρατησα όαθεια στο νου και την καρδια μου εκεινη τη
το Λό ο και το Φως Κι η γη που ως πριν από λιγο συναντηση στην έρημο της Ιουδαιας, κρατησα και τα λό­
ἑὀειχνἔ πως δεν θα καρπισει ποτέ και πως στα σπλαχνα γιατου περιπλανώμενου Μοναχού ένα προς ένα.
ἐκλεννε μόνον το θάνατον ανθνζε χαν ιιααιιιςα Γινο­
Ξαναζούν τώρα μέσα μου καθώς ακουσα την κραυγή
νταν ευλογια και προκοπή γιατους ανθρώπους. του πλήθους που γυρευε μεθυσμενο απο τη δημαγωγια
Ξ­*
και το μισος του Κύλωνα να διαλυθει η σχολή όσο πιο
Ο πεῳπχανώμενοε
Μοναχός μου ειχε μιλήσει στην έ­ γρήγορα γινεται. Να φύγει ο Πυθαγόρας από τον Κρό­
Ιουὁαίαα̨ νι, αυτή την ποοανώννα παχη παν ἔε­
τωνα. Να διωχθούν κι οι μαθητέςτου. Να μη μεινει τιπο­
σεημε
ζωήε νήννο πλανήτη
τα σε τούτη την πολιτεια που να τον θυμιζει. Ειχε φτασει
και αυνεχιζονταν ακόμη με την ιδια ένταση. πια η ώρα των παιδιών του σκοταδιού. Αυτα θα ειχαν
Μεινα ε μια μέρα και μια νύχτα μαζύ στην πυρωμένη τώρα το λόγο. Αρκετα ο Πυθαγόρας κι οι μαθητές του
ἑοημο τοΐν Κοι̃νμοἀν ενεί πον είχαν ὅοεθεί τα Χεναόνρα­
ι έρριξαν φως σε χώρους που θα έπρεπε να μένουν σκοτει­
φα της Νεκρής θαλασσας κι αναμεσα τους κι αυτό για τα νοι και απρόσιτοι για τους ανθρώπους.
παω̃νἀ σκοταδνοὐ καν τον φωτόες
Μια η λύση: Ν” αφανιστούν για μιαν ακόμη φορα όλοι
Όταν κινησε να
φυγει, να συνεχισει την περιπλανησή κι όλα. Να μη μεινει καμια μαρτυρια απ” όσες θα μπο­
στα Οναστἠθνα καν Πε σκηνές της εοήμσα μου ειπε ρούσαν να σωθούν στο χρόνο... Και πριν απ” όλα να κα­
ακόμη· μ ταστραφούν όλες οι γραφές... Του Πυθαγόρα, των μαθη­
_ Καθε φορα που καπου θα σκονταφτεις σε απορια τών του, αλλα και τα χειρόγραφα με τη μυστική σοφια
ννα το Θεό ή τον Άνθρωπο, καθε φορα που θα αλλων χωρών που ειχαν συγκεντρωθει στη ὔιθλιοθηκη
νίνεταν ματι που θα ντρέπεσαι για τον αδελφό σου της σχολης. Οπως ειχαν καταστραφει τοτε τ” αλλα χει­
ή θα ιιαμαρώνεις γι° αυτόν, να θυμασαι παντα ότι
ρογραφα στο Αὅατο της Σαμου.
σι αννἠ την πάλη ὅῳσνεναν η εξήγηση Και Θα ει­
Ποιος έὅαλε τη φωτια που κατέστρεψε τη σχολή του
σαι κι εσύ κοντα υπεύθυνος για την έκθασή της... Πυθαγόρα στον Κρότωνα; Ποιος σκότωσε τους καλλιτε­
››Πολλα από Τα ϋιειθόγθαφα που θρέθηκαν στην έ­Π ρους από τους μαθητές του που ειχαν φτασει στην ανώ­
ρημο του Κουμραν τα έγραφαν οι Πυθαγόρειοι ό­ τερη δαθμιδα της Μύησης; Ποιος φρόντισε ν” αφανιστει
έπειτα από τη ὀνάλνση τηα̨ σχολης, _ σιιορπι­
πριν απ” ό,τι δήποτε αλλο η όιὅλιοθήκη με τ” αμέτρητα
92 Ο ΦΑΚΕΛἈΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
χειοόγοαφα που άνοιγαν τους δυσποόσιτους δοόμους
της εσωτεοικής γνώσης;
Η πυοκαγιά ξέσπασε αμέσως μετά από την απόφαση
του όχλου να κλείσει η σχολή και να υποχοεωθούν να
εγκαταλείψουν τον Κοότωνα οι Πυθαγόοειοι.
Μέσα από το δαθύ σκοτάδι της ποοκατάληψης ξέσπα­
σε η τεοάστια φλόγα της φωτιάς. Κι ήταν μια φλόγα
«σκοτεινή» που αντί ν' απλώσει τη λάμψη της, σκόοπιζε
ακόμη ὅαθύτεοο σκοτάδι στη νύχτα που άοχιζε...
Ο ΚΥΚΛΟΣ. .. 93
Ο Κύκλος...
Ο δόκτωο Τζοακίνι με πεοιμένει στην «Πλατεία Πυτά­
γκοοα» για να πιούμε τον καφέ μας. Δεν μου λέει τίποτα
γιατην πεοασμένη νύχτα κι αποφευγω κι εγώ με τη σειοά
μου να τη σχολιάσω όπως αποφεύγω να σχολιάσω το
«ταξίδι» μου.
Μιλάμε για πολλά και αδιάφοοα ποάγματα και μου
δείχνει ένα ξένο επιστημονικό πεοιοδικό. Γοάφει για τις
«αποικίες» που ετοιμάζουν Αμεοικανοί επιστήμονες στο
Διάστημα.
­Είναι ένα σπουδαίο ὅήμα αυτό, λέει με θαυμασμό.
Για να το συλλάδσυν και να το ποαγματοποιήσουν
ως ένα πολύ μεγάλο σημείο ὅασίστηκαν στις γνώ­
σεις και στις ιδέεςτων ποοσωκοατικων ελλήνων φι­
λοσόφων κι επιστημόνων. Οι θεωοίες του Πυθαγό­
σα για την εσωτεοική λειτουογία των αοιθμητικών
υπολογισμών και την αομονική ισοοοοπία μεταξύ
τους στάθηκαν αποφασιστικές γι° αυτή τους την ε­
ἔὀομήσή­
­Πιστεύετε ότι θα μποοέσουν να επιθιὡσουν για
πολύ οι άνθοωποι σ° αυτές τις διαστημικές αποι­
κίες; τον οὼτησα.
94
Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ Ο ΚΥΚΛΟΣ... 95
Σώπασε για λιγο. Ξεφυλλισε αμήχανα το επιστημονικό
ἔεχωσιζει την Επιστημη από Την αιισλμια ηθικη
πεοιοδικό που κοατουσε κι απαντησε αόοιστα:
σκέψη και Πισιη­
­Δημιουογουνται όλες οι ποουποθἐσεις για να _ Θα ειναι σμωἔ μια νικη;
μποοἐσουν να επιὅιώσουν. Αλλα, όἐδαια, δεν ειναι τ Αιηΐσ σε μπσσει να τσ ἔαισει κανἐναἐ­ Εδώ εἔ
μόνο αυτό. αλλου ὅοισκεται και το υψιστο δικαιωμα του αν­
_ Τγ άλλο;
θοώπου: Η επιλογή. Ο ανθοωπος μόνος του διαλε­
Γυοισε και με κυτταξε χαμογελώντας.
νει ιι σισχσμἔ και τι σκσπσὐἐ θα έχει σε καθε ἐσνσ
­ Δε νόμιζα ότι μποοουσε να σι ενδιαφέοει τόσο του. Αν δηλαδη Θ) ανσιἔει η θα σσησει ισ φωἔ­
πολυ αυτό το θέμα. Κι οπωσδήποτε δεν ειμαι εγώ ο
Ο δόκτοσ Τζοακινι μιλαει απλα σα να συνεχιζει μαζυ
πιο καταλληλος που θα μποοουσε να σου δωσει
γ
μου μια συζήτηση που ειχαμε από πολυ καιοό ξεκινήσει.
σἶιετἕκεδ πληεἶοφοθιεἔ' Οι γνωσεια̨ μου παἀω σῖ αν­ Καποιες στιγμές ποολαδαινει τις αποοιες μου και απα­
το ειναι πολυ πεοιοοισμἐνες. Θα μπΟ@Ρ'ϋσα
σμωἔ
νταει σε εοωτήματα που θα ήθελα να του θέσω.
να σου δωσω καποιες αλλες πληοοφοοιες. Για τις Σε μια στΒγμἠ7 έπειτα από πυκνή σιωπή λέει:
αναλογιες αιφνης. 'Η για τους συσχετισμους. Και
­
τα δυο αυτα θεματα ξεκινησαν από τον Πυθαγόοα
_ Νομιζω σιι ιώσα πια μασσειἔ να σμμπλησώσειἔ
που εσύ τώω̨̃α ιχνηλατεη̨§_
τις λευκές σελιδες του σημειωματαοιου. ποιν φτα­
Μου εδωσε καποιος χειοόγοαφες σημειώσεις και με σειἐ
στη «μσμσικη» νηἑ ιελεμιαιαἐ­ Ἑχειἔ όλα ια
οώτησε αν ὅοισκομαι σε καλό σημειο στην αναζήτησή
. στοιχεια νια να κινηθειἐ αναμεσα στον Κύκλο και
μου. Απαντησα με ειλικοινεια. όπως εννοιωθα:
την Εμθεια· Μην ἔεχναἐ σμωἐ πσιἐ στι σ Κνικκσἐ
_ Δεν ἔαιοω Δεν ἔαω̨ω τιποτα πια. Αιωῳὐμαι
ειναι η εικόνα του Θεου. Δεν ξαιοεις ποτέ σε ποιο
στο θέμα και τα γεγονότα, στην αλήθεια και στην
σημειο τον Κὐκλον ειναι η ασυ̃ιη και σε ιισισ ισ τα
αλλη διασταση της που ειναι πἐοα από την αλή­
λσ§ Έσμ­
θεια.
­ Αυτό σημαινει ότι όοισκεσαι στην αοχή του σω­
στου δοόμου.
­ Ἡ στο τελος του...
­Ο δοόμος αυτός δεν τελειώνει ποτε. Στην ποσ­
σπαθεια των επιστημόνων να στήσουν τις ποώτες
αποικιες στο Διαστημα ειναι κοντα ο Πυθαγόοας.
Και θα μεινει κοντα τους όσο αυτό το τολμηοό όή­
μα ειναι μια νικη της ανθοώπινης σκέψης ή ενα
πλησιασμα της στο Θεό. Γιατι ο Πυθαγόοας δεν
96 Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ ΔΙΑΛΟΓΟΙ ΜΕ ΘΙΒΕΤΙΑΝΟΥΣ ΜΟΝΑΧΟΥΣ 97
ότι καποιες νεώτεοες αναιοουν αλλες παλιότεοες. Δεν α­
ντιδοώ όμως αφου έχω συνειδητοποιήσει ξεκαθαοα πια
ότι κι αυτή η αναίοεση είναι θασικό στοιχείο της ουσια­
στικής ποοσέγγισής μου στον Πυθαγόοα. Ἑτσι γεμίζω
τις ασποες σελίδες του σημειωματαοίου και με μεοικα
στοιχεια «αντικοουόμενα» χωοίς ωστόσο να όγαίνω έξω
από την Ευθεία που μου έχουν χαοαξει (ή ­ το πιο πιθα­
νό ­ χαοαξα εγώ ο ίδιος στον εαυτό μου), για τήν ποσ­
| | Ι Ι Ζ
Και παλι ο Ποοφυοιος
Κλεισμένος στο δωματιό μου γι αοκετές μέσες αγωνί­
ζομαι να συμπληοὼσω τις λευκές σελίδες του σημειωμα­
ταοίου. Βγαίνω πολυ λίγο, όταν νιώθω κουοασμένος από
αυτή την ποοσπαθεια όταν θέλω από μια πεοίεογη πα­
οόομηση να όοεθώ και να ξαναὅοεθώ στην αποτεφοωμέ­
νη σχολή.
Οι εφημεοίδες δεν γοαφουν τίποτα πια αφου αλλα γε­
γονότα κεντοίζουν το ενδιαφέοον του κοινου. Οι σχετι­
κές ανακοίσεις για τον υπεύθυνο ή για τους υπευθυνους
της πυοκαγιας θα έχουν πια παοει το δοόμο τους κι υστε­
οα από καποια χοόνια θα όγει (αν θγει) το πόοισμα. Κ
*
** ί
Βοίσκω μια πεοίεογη ευχαοίστηση να μένω κλεισμένος
στο δωματιο αυτής της. μικοής πανσιόν στον Κοότωνα
χωοίς να επικοινωνώ με κανέναν. Άλλωστε όλες αυτές
σεγγιση μου στον Πυθαγοοα.
Και να που τούτη τη στιγμή καθώς «πεοιπλανιέμαι»
στα όιὅλία και τα χαοτια μου, έοχεται παλι κοντα μου ο
Ποοφυοιος, Με είχε φιλικα συντοοφέψει στις ποώτες
μου αναζητήσεις για τον Πυθαγόοα και με είχε αοκετα
όοηθήσει να διασταυοώσω εμπειοίες και διαόασματα ό­
ταν σχεδίαζα τις αοχικές σημειώσεις μου. Άλλωστε κα­
ποιεςπληοοφοοίες του αναφέοονται ήδη αναλυτικα στην
αοχή του «Φακέλλου».
Ο εκ Τυοου, λοιπόν, μαθητής του Πλωτίνου, μου ποσ­
σκομίζει τις τελευταίες σελίδες από τον «Πυθαγόοου
όίο». Με τον τοόπο του πεοιγοαφει σ” αυτές πολλές από
τις στιγμές που «έζησα» εκείνη την οοιακή νυχτα στον
οότωνα και τις ποοσθέτω σχεδόν αυτουσιες στις σημει­
ωσεις μου γιατί φωτίζουν από καποιαν αλλη πλευοα το
«Φακελλο»
Ιστοοεί, λοιπόν, ο Ποοφυοιος:*
| | / , | κ κ » ι κ |
τις μεοες ουτε κι ο δοκτωο Τζοακινι επικοινωνησε μαζυ
μου. Έτσι η μόνη μου απασχόληση είναι τα ὅιθλίακαι τα
χαοτια που έχω κουόαλήσει μαζυ μου και όέόαια οι ση­
μειώσεις που χοόνια τώοα συγκεντοώνω και σχεδιαζω
για τον Πυθαγόοα.
«... Ο Κυλων έκλεινε μεσα του όαθεια οογη ενα­
ντια στον Πυθαγόοα που δεν τον κοατησε στη σχο­
λή του, μαζυ με τους αλλους μαθητές του. Αυτή η
οογή μετατοαπηκε σε ασυγκοατητο μίσος. Δεν έχα­
Διθιῖιισι̃ῖώνω υ̃ῦίλθώς "Εις μελειὡ Έώθθι 3ἙιΟ Ουσῖημαῖικόι * Και τούτη την αναφοοά του Ποοφὐοιου την αποὁίὁω με καποια θε­
ματική ελευθερία στη γλώσσα και την έκφραση, αλλά κι απόλυτη πιστό­
τητα στην ουσία.
Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ ΚΑΙ ΠΑΛΙ Ο ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ 99
νε ευμαιοια να μην κατηγοοει δημόσια τον Πυθα­ ν τοικος στην Θηόα κι εγινε δασκαλος του Επαμει­
γόοα σαν επικινδυνο για την ταἔη και την ευνομια νώνδ0ι...»
της Πολιτειας. Κατόοθωσε μαλιστα να δημιουογη­ Ο Ποοφυοιος όμως που μας δινει αυτα τα στοιχεια
σει και μια ομαδα από φιλους του, αλλα κι απ' ό­ στον «Πυθαγόοου διο», θελει να παοουσιασει και κα­
σους δεν αποδἐχονταν την παοουσια του Πυθαγό­ γ Δ ποιες αλλες εκδοχές, που τις θεωοει κι αυτἐς αξιομνημό­
οα και των μαθητών του στον Κοότωνα γιατι ηταν νευτες. Με τη σειοα μου τιςαναφεοωκι εγώ αποδιδοντας
πανω και πἐοα από τα μἑτοα τους. Με αυτους ῖςεκι­ τες παντα με καποια ελευθεοια στην ἐκφοαση, αλλα με
νησε την οογανωμἐνη πια επιθεση εναντια στο Δα­ σεόασμό στο πνευμα του εκ Τυοου ιστοοιογοαφου:
ῖτἔῖἔομἔἕϊοἔἐἔῖφἕἔεἐι̃τἶτἔἔεαἔΠοῖτϊα̨ςἕἔἔἕσῖη̨̃ Ζ(Ίἶ_ «Ο Δικαιαοχος και καποιοι αλλοι πιο τακοιὅεις ι­
λο. Ειχε παει εκει για να παοασταθει στις τελευ­ σωῳκολ δεν συμφωνω”με την εκὸοχη Ο" Ο Πυθα­
γόοας όταν έγινε η ενεδοα από τον Κυλωνα απου­
σιαζε στη Δηλο κοντα στο δασκαλο του τον Φεοε­
τον θυμόνταν παντα, δέχτηκε το καλεσμα να παει ν
λἔὐδη τον ΣΞΌΩΦΟ­ Ιἶαι γι” αυτη του την αποψη έχομε
κοντατου και να του κλεισει τα ματια ποιν από την ελία ὅασωἶο επἶλχεω̨ημαι οτα Ο (Ιἶεθειωὁης εαἶ πε­
«αναχώοησην θανει ταπο χοονιαοοταν ακομη ηταν ο Πυθαγοοας
στη Σαμο, ποιν απο την αναχωοηση κι οοιστικη του
›/Ενα δοαδυ, που πολλοι από τους μαθητές του ονττοττοτοτοτοη οτον Κοοτωνοτ
Πυθαγόοα ειχαν συγκεντοωθει στο σπιτι του Ολυ­ »Αττο την ενἐοοοτ τον Κολωνοτ ττοττ των οοντοοφων
μπιονικη Μιλωνα, ο Κυλωνας και οι οπαδοι του τοο σκοτώθηκαν οοτοότντοτ απο τοοο πτο οημοτνττ_
όοηκαν την ευκαιοιανα ποαγματοποιησουν το σχἑ­
κους μαθητες του στη Σχολη καθώς και σε διαφοοα
διο που από καιοό ετοιμαζαν με καθε λεπτομεοεια. σημεία της πόληετ Ο Ποθανόοαἔ με την επίμονη
Πεθωώκλωσαν από παντω] τη σχολη για νοἔ μη | ποοτοοπη των φιλων του μπόοεσε να καταφυγει
μποοεσει κανεναςνα ξεφυγεταπο αυτουςπου ειχαν σνοος Λονοοοςτ Δεν τον δέχθηκαν ὀμωα̨ με την
μεινει μεσα κι εόαλαν σε διαφοοα σημεια φωτια
7 ' ποόφαση ότι αν κι ηξεοαν τη σοφια του και τιμου­
»Ο Νεάνθηἔ αναφεθει πωἔ απο οωτη την ω̨ομεθη σαν το έογο του δεν ἐόοισκαν χοησιμη την παοαμο­
Μῃαστοοφἠι που αφἀνωσε τη σχολή από τη μιαν Ι νη του στην πόλη τους γιατι πιστευαν ότι η Νομο­
| ι ι ι ι ” θ υ του | γ | γ γ α
ωω̨η ωἔ την αλληι μονον ἔυο ωἕο Ἑο1ἶ)μα̨Αητε§ θεσια τους ηταν τελεια και ολα αψογα ουθμισμενα
' “ : ππο , ω χ ν
Πυθαγῖἕα μπῖἔεσαν νἶχΑ Βασω οἕν γ Ωχκ ωἔ που δεν ειχαν τιποτε να ωφεληθουν απ° αυτον.
. ππο εν ε ου ε ο χ | |
κο" Ο Ήσιἔ ια τον Ωχι χ μ μτ ε »Και ὅεόαια για να τηοησουν ταποοσχηματα, του
καμμια μετεπειτα πληοοφοοια ενω για τον Λυσι , , τ ,
γ . ν | | ποοτειναν να του ποοσφεοουν ο,τι χοειαζονταν για
ξαιοουμε οτι εζησε στην Ελλαδα... Τα τελευταια
χοόνια της ζωης του μαλιστα εγκατασταθηκε σα μέ­ να σω/εχίσεω το ταξίδι του σ, .άλλη πόλη”
ταιες μἐοες του συντοόφου των νεανικών του χοό­ ·
νων, του Φεοεκυδη του Συοιου. Ο Πυθαγόοας που
Ρ
100 Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ κΑ1ΠΑΛιο ΠοΡΦΥΡιοΣ 101
»Αυτή η συζήτηση έγινε στα συνοσα των Λοκοών Σ «Διηγουνται ακόμη ότι ο Πυθαγόοας πέθανε στο
όπου είχαν παει μεοικοί γέοοντες απεσταλμένοι της γ Μεταπόντιο. Μ" αυτόν τον τοόπο: Έπειτα από μια
| # | κ κ
Κυόέονησης όταν ειδοποιήθηκαν πως ο Πυθαγο­ συντομη παοαμονη στην πολη κατέφυγε στο Ιεοό
σας είχε την ποόθεση να εγκατασταθεί οοιστικα ` των Μουσών, σ' ένα χὡοο που μποοουσε, όπως το
στην πόλη τους. ιζ ήθελε πια. να απομονωθεί. Εκεί έμεινε κλεισμένος
››Την ίδια υποδοχή και τις ίδιες ευκολες ποοφασεις σαοαντα μέσες χωοίς ουτε να τοώει ουτε να πίνει.
αντιμετώπισε και στον Ταοαντα όπου κατέφυγε έ­ Έτσι έκλεισε στο Ιεοό των Μουσών τη ζωή του από
κ κ » κ κ κ » »
πειτα απο τους Λοκοους ζητωντας κι εκει φιλοζε­
νία. Σίγουοα η παοαμονή του δεν τους ήταν ευχα­
οιστη αφου ηταν όέόαιοι ότι ο Πυθαγόοας θα δη­
­ ολοκληόωτικη εκουσια στεόηση των αναγκαιων».
Σίγουοα έχει μεγαλη σημασια αυτή η εκδοχή που ωστό­
μιουογουσε κυκλο μαθητών και φίλων που θα εν­ σο την αναφέοει πολυ πεοιληπτικα ο Ποοφυοιος. Όπως
διαφέοονταν για τα Κοινα και δεν θα συμόιόαζο­ Ϊ αλλωστε έχει μεγαλη σημασία ο αοιθμός των σαοάντα
νταν με τις ευκολες ή συμόατικές λυσεις. Παντου Ι ημεη̨ών της απόλυτης αονησης όλων των εζωτεοικων
αλλωστε είχαν ποοκληθεί μεγαλες κοινωνικές και στοιχείων ζωής για μια ακόμη εσωτεοική ποοετοιμασία
πολιτικές ανακαταταζεις όπως κι επαναστασεις για την αναχώοηση.
που ακόμη και σήμεοα οι κατοικοι όλων αυτων των Ι Σαοαντα θα είναι επίσης οι μέοες της αονησης και της
πεοιοχὡν τις αναφέοουν και τις αποκαλουν "τας ανθοώπινης, δοκιμασίας που θα πεοασει ο Ιησους στην
επί των Πυθαγοοείων“ ε πυοωμένη έοημο στην Ιέοιχώ ζεπεονώντας έναν­έναν
Έτσι σαν τελευταία λυση έπειτα από αυτές τις τους πειοασμους.
ασκοπες πεοιπλανήσεις ο Πυθαγόοας κατέφυγε ο­ Στο χώοο της δοκιμασίας θα στηθεί αογότεοατο Σαοα­
οιστικα πια στο Μεταπόντιο...›› νταοιο με σκήτες και Μονές όπου θα πεοασουν απ” όλες
Αλλα ο εκ Τυοου ιστοοιογοαφος Ποοφυοιος δεν στα
ματαει εδώ την αφήγησή του. Εοευνώντας όλες τις σωζό­
μενες στην εποχή του πηγές, (έζησε στον 3ο μ.Χ. αιώνα)
αλλα κι αντλωντας στοιχεία από «το ζωντανό μυθο» του
Πυθαγόοα, δίνει μια ποόσθετη ­ ποαγματικα αποκαλυ­
πτική ­ πληοοφοοία για το τέλος του Πυθαγόοα. Την
παοουσιαζει σα μια από τις εκδοχές του «θανατου» του
που ήταν μια εκουσια αναχωοησή του από τη ζωή, όταν
αισθανθηκε ότι τέλειωνε αυτός ο συγκεκριμένος κυκλος
του. Μεταφέοω το κείμενο του Ποοφυοιου:
1 τις όαθμίδες της ασκησης ως την απόλυτη αονηση των
αδυναμιών της σαοκαςκαι τηςψυχής7 αμέτοητοι ασκητές.
Ωστόσο ο Ποοφυοιος δεν στέκεται μόνο σ” αυτή την
«επικίνδυνη» εκδοχή του τέλουςτου Πυθαγόοα. Αντίθετα
φοοντίζει να την ζεπεοασει με λίγες μόνον αοαδες για να
ι
κ » κ | » κ
διατυπωσει και μιαν αλλη αποψη, που κι αυτη ομως ειναι
σχετική. Αναφέοει λοιπόν:
«Υπαοχουν όμως κι αλλοι που ισχυοίζονται ότι ή­
ταν διαφοοετικό το τέλος του Πυθαγόοα κι όχι στο
Μεταπόντιο, αλλα στον Κοότωνα. Συγκεκοιμμένα
αναφέοουν ότι όταν ο Κυλωνας και οι οπαδοί του
έὅαλαν φωτια, οι μαθητές του Πυθαγόοα θέλησαν,
ακόμη κι αν αυτοί θαχανονταν, να σώσουν με καθε ί
τοόπο τον δασκαλό τους. Και γι° αυτό μια μοναχα .
λυση υπηοχε: Να δημιουογησουν γυοωτου έναν κυ­ Ϊ
κλο ποοστασίας με τα κοομια τους ώστε να πεοασει Ν
αναμεσα τους. Έτσι ο Πυθαγόοας μπόοεσε να σω­
θεί από τη φωτια, αλλα ήταν τόση η λυπη του από `
την απώλεια των αγαπημένων του φίλων και μαθη­ Κάποιες ακόμη ψηφίδες...
τών που έπειτααπό λίγον καιοό ποοτίμησεναδώσει
τέλος στη ζωη του για να όοεθεί παλι κοντα τους.
››Μαςυ μετον Πυθαγόοακαιτουςμαθητέςτου χαθη­ Τώοα πια ίσως ὅοίσκομαι στο σωστό δοόμο. Δεν ακου­
κε και όλη η αποκτημένη στη σχολη του γνώση. Δια­ ι μπαω αλλο στον Ποοφυοιο για να μου δώσει ποόσθετα
σώθηκαν μόνον όσα συγκοατησαν καποιοι από τους στοιχεία για τον Δασκαλο. Ουτε σ° αλλους ιστοοιογοα­
· εξωτερικούς μαθητές του που τα διέδωσαν και σ” φους και μελετητές που έγοαψαν (η νομίζουν ότι έγοα­
αλλους. Αλλα η όαθυτεοη ουσία της διδασκαλίας
ί φαν) για τον Πυθαγόοα! Όσα είχα να μου πουν, μου τα
του­ Ό οοφία των οομπεοαοματων καν ον εαπαοίεἐ έ είπαν... Τώοα ο δοόμος είναι δικός μου. Κι εδώ, στον
των μοημένων Χαθηκαν οονοααα­ ΠανίχανέναἸ/Θα· Κοότωνα που όοίσκομαι, αλλα και σ” όλεςτιςπεοιπλανη­
φτό αείαενο τον Πνθανοοα οεν νπήολε αν ον οοο σεις που θα κανω αογότεοα. Μέσα μου και γυοω μουι
καλοί μαθητέςτου που διέφυγαν από την καταστσο­
Σῃε ἀσῖω̨εἔ σεχφδεε του σημεΒωματἀ@γοΉ πω) με ποθ­
φἡ> Ο Λύσνἔ "αν Ο /Αοχνπποἔτ ελάχιστα σπἐθματα καλούν καθημεοινα, θέλω να σχεδιασω τις ίδιες παντα
τηςφιλοσοφίαςτου δίδαἔαν; κι αυταήταν σκοτεινα λἑἔεβε:
και δυσκολα για να τα καταλαὅουν εκείνοι που τ
ακουγαν. . .››
3 ί Ο αὁιαίη̨ετοςχη̨όνος...
Ο αὁιαίοετοςχώρος...
Αυτό ηταν λοιπόν το τέλος μιας μεγαλης σχολης που Ν Μα οεν επνλενοώ να Έαἐ νοαφω ονο Χαοτί αφού ααα
ανοιξε τις πυλες στη μυστική κι αιώνια γνώση. Τουλαχι­ · ἑλοον νίνεν ένα με μἐναι αφού Ταα είναι ενώ­
στον έτσι διαφαίνεται από τα τελευταία κεφαλαια του 4 Έ­Τον οι σελίοεἐ μἐνοον ανομνι̃ λεοαέἐι Μ αἐ ἔαίοω Μα
ὅιὅλίου του Ποοφὐςιιου «Πυθαγόοου Θίος». ότι σε λίγες μέσες θα ποέπει να φύγω. Ίσως για τις Ιν­
Αυτό «ὀιαφαίνεται» απλα, η είναι καιποαγματικα έτσι; δίες. .
Καποιες αλλες μαοτυοίες που ακολουθουν οδηγουν σε Γιατί όμως για τις Ινδίες; Πώς ξαφνικα μέσα μου ἔυ­
διαφοοετικασυμπεοασματα... Σε αλλουςδοόμους... Γιατί πνησε αυτη η ςωηοη επιθυμία; Τι σχέση θα μπόόουσε να
τέλος ουσιαστικα δεν υπαοχει... Σε τίποτα και για τίπο­
έχει ένα τέτοιο ταξίδι γι” αυτή μου την πεοιπέτεια;
τα... Ουτε στη ζωη ουτε στο θανατο.
Δ
104 Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
ΚΑΠΟΙΕΣ ΑΚΟΜΗ ΨΗΦΙΔΕΣ. ..
105
Ο Αονόλντο Τξοακίνί μου το είχε ποοτείνεί έτσί εντε­ της φίλοσοφίας του Πυθαγόοα που αναφέοεί ο Ποοφυ­
λώς «τυχαία» σε μία συναντηση μας. Μου είχε πεί: Ί οίος;
­ Ίσως έπείτα από εδώ θαηταν ενδίαφέοον ναπας
Ωστόσο σ' αυτές τίς αποοίες, σ” αυτα τα εοωτηματίκα,
στο Μπεναοες.
ποέπεί εγώναὅοωτην απαντηση. Γί" αυτό αλλωστε καί το
­ Τί θα μποοουσα να όοω εκεί;
1 σημείωματαοίο πανω στο γοαφείο είναί λευκό. Αυτό «το
­ Μποοεί Εκείνον... Αλλα σίγουοα μία αλλη ποο­
ταξίδί» το κανουμε μόνοί μας... Στίς λευκές σελίδες του
σέγγίση της "αναχώη̨ησηζί Πολλοί από τους ποο­
χαοτίου», στο νου καί στην ψυχη μας. Ἑτσί, χωοίς εξωτε­
σκυνητές του Μπεναοες που φτανουν ως εκεί έπεί­ οίκό είομό, που αλλωστε δεν όοηθαεί σε τίποτα καί δεν
τα από μεγαλο κόπο γία να εξαγνίσθουν στα κα­
οδηγεί πουθενα... Ουτε στη γνώση της ζωης, ουτε στην
θαοτηοία νεοα του Γαγγη, έχουν ξεπεοασεί μ" έναν
εξοίκείωση του θανατου.
απλό, ποωτόγονο σχεδόν τοόπο, το φόὅο του θανα­
Ίσως οί αοίθμοί θα μποοουσαν να μου ανοίξουν μία
του. Είναί μία γνώση πολυ σπουδαία που αξίξεί να ¬ δίέξοδο. Δεν τους ξαίοω όμως. Ξαίοω μόνον αυτό που
την αναξητἠσείς.
θεωοω εγώ γία θεμελίακἠ όαση τους: Πως ένα κι ένα κά­
νουν τοία, πέντε, όποίο αθοοίσμα θέλουμε, εκτός από
Άλλαξε αμέσως θέμα συξητησης, όπως συνηθίζε όταν
δυο. Τουλαχίστον γία τους ξωντανους ανθοώπους που
δεν ηθελε να ποοχωοησεί πέοα από εκείνο το σημείο που
δεν παγίδευονταί από ταεξωτεοίκαφαίνόμενακί από την
εκείνοςνόμίξε ότί έποεπε. Ωστόσο μέσα μου έμείνε εκείνη
αγοοαία λογίκη.
η ποόταση. Ίσως έπείτα από εδώ θα παω στο Μπεναοες.
Αυτη τη όαση της ελευθεοης σκέψηςπου έχεί φαντασία
Ίσως...
κί όνείοο, την ηξεοαπαντα... Από παίδί. Καί την έξησασ®
***
όλη την ποαγματίκη ουσίατηςστην αναζήτηση του Πυθα­
Στο μεταξυ ταξίδευω στο μίκοό κί απέοαντο χώοο του
γόοα...
δωματίου μου. Γοαφω χωοίς ταξη καί χωοίς συστημα
***
(πως να όαλείς ταξη σ) έναν αναοχο καί δίχως τέλος κυ­
Εδώκαί τοείς μέσες δεν έχω γοαψεί τίποτα. Μένω ώοες
κλο;) καί μαξευω σκἐψείς καί σημείὡσείς.
ατέλείωτεςμεταματίακαοφωμέναστίςλευκέςσελίδεςτου
Αναξητώ μέσα από ὅίόλία κί αναφοοές στοίχεία γία
σημείωματαοίου καί επαναλαμόανω την ίδία παντα φοα­
τον Λυσί καί τον Άοχίππο, τους δυο Πυθαγόοείους που σῃ_
μπόοεσαν να ξεφυγουν από τον Κοότωνα. Καί γία τον
­ Καί τώοα μουσίκη.
Λυσί κανεί μία σχετίκη πολυ πεοίληπτίκἠ αναφοοα ο
Δεν την ακουω όμως. Δε νοίώθω ότί μποοώ να την
Ποοφυοίος: Πως κατέφυγε δηλαδη στην Ελλάδα ὲπείτα
ακουσω ακόμη όπως θα το ηθελα. Ίσως γίατί δεν κατόο­
από την καταστοοφη της σχολης του Κοότωνα κί έγίνε
θωσα να σχεδίασω σωστα έναν κυκλο μόνος μου. Έναν
μέτοίκος στη Θηὅα. Ο Άοχίππος όμως; Ποίους δοόμους
κυκλο τέλείο, χωοίς τη όοηθεία κανενός αλλου. Μ' ένα
πηοε καί που δίδαξε, έστω κί αυτα ταελαχίστα σπέοματα απλό μολυὀί σ° ένα όίσπθο χαθω
106 Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
κΑΠοιΕΣ ΑΚΟΜΗ ΨΗΦΙΔΕΣ... 107
Θα το πθοαπαθἠαω όμωἐ­ Θα το πθοακαθώ πολλἑἔ
Λόγιακαιηχοι μπεοδευτηκαν μέσα μου Οι λέξειςγινο­
φοαἐἔ ὡαπον να τα πετύχω­ Ἑναἔ αωατό§ κὐκλοἔ πθέπα νταν αστοαπές και οι αστοαπἑς που εσχιζαν τον ουοανό
να είναν κα"απλό κι εύκολο­ Ακόμη και τα μνκθα παω̃να
γίνοντανλὲἔεις. .. Φοόηθηκα. Έκλεισαόιαστικατο όιόλιο
στο σχολειο μποοουν νατον σχεδιασουν. Ταπαιδιαόμως, χωχὐθηκα έξωστη ὕῳχήυ Αχχάοφ αστθαπἐε με Μγνηγοὐ­
μόνα, παν ακόμη να Χἑθν κονέ αθχίαα να τθἐμα καθώἐ
σαν. Οι λἐἔεις με κυνηγουσαν, χωοις να μποοὡ να τους
ακουμπαει στην αόυσσο του χαοτιου, ποιν ο νους κι η ξεφύγω.
καθὀιακονέ ατἠαονν εθωτημαακακαι αναπαντηταννατί­ Τοιγυονουσα ώοες πολλές στα στενα δοομακια του νη­
*
κ , ,
**
σιου κι οι αστοαπεςμε συνόδευαν ακομη κι οταν σταματη­
Παιονω στο τηλεφωνο το δοκτοοα Αονολντο Τζοακινι
σε η θὐεχχα'
και δεν απανταει. Το αφηνωναχτυπαει πολλὲςφοοἐςἑτσι
ἐν*
γιαν” ακουωτον ηχο του. Δεν απογοητευομαι όμως. Ξαι­ Από εκεινη τη μέσα στην Πατμο δεν ξαναδιαὅασα την
οω πια πως τη στιγμη που ποεπει θα ξαναπαοουσιαστει. · Αποκαλυψη. Τη διαόαζω όμως τώοα, σ' αυτό το μικοό
Αντα το «πθἐκα» με κεω̨αζεκ αλλα όσο κι αν παοαπατ δωματιο, καθώς συνεχιζω το ταξιδι μου στον αδιαιοετο
θώ αεν ὅθίακωκακςκααλλη ἑκφθααη­ Είναν κι ανναατονἔ χοόνο. .. Παλι με θαμπωνουν αστοαπἐς όπως τότε. Χώνο­
κανονεἐ τον πανχνω̃νον­
μαι όαθειαστην καοέκλαμου από μιααπλοϊκή αντίδοαση
*
π × × κ , 7
*χε
σα μ αυτον τοντοοπο ναθελων° αποφυγωτην εκτυφλωτι­
Σημεοα, ετσι για να ξεφυγω καπως απο τους ιδιους
κή λααψη κονέ­
Δ
παντα χώοους, του τελευταίου καιοου κι από το ιδιο κλι­ Αντιγοαφω σ” ένα χαοτι.
μα, ξαναδιαόασα την «Αποκαλυψη». ­ Εν αρχή ην ο Λόγος
Ειχα παει για ποωτη φοοα πολυ νεος στην Πατμο, στη
Από %ἀτω σι̃γμπχηοώνω:
σπηλια που ο Ευαγγελιστης Ιωαννης ακουσε μια φωνη
_ Κωτώθαμουσωΰή.
δννααι̃ |ααν τη ααλκνννα­ Ταν κθοσταἔανα νθαψα Θεα Σχεδιαζω ένα μεγαλο κυκλο γυοω από αυτέςτιςδυο
ειδε κι ακουσε και να το στειλει στις Εφτα Εκκλησιες. φοασεις και τις κλεινω μέσα Κι όσο κι αν φαινεται
.Ημουν
μόνοςστο φοὅεοό σπηλαιο, κι εἔωεόοεχε δυνα­ πεοιεογο, αυτη τη φοοα ο κυκλος ειναι σωστός!
τα. Άκουγα τον ηχο της όοοχἠς και τα αστοαπόόοοντα Ειναι σωστός...
και κοατουσα στα χἐοια μου το ὅιόλιο της Αποκαλυψης:
Είναι σωστόα̨­
«Εγώο Ιωαννηςο αδελφόςυμών και συγκοινωνός
εν τη θλιψει και ὅασιλεία και υπομονη εν Ιησου
Χοιστώ. Εγενόμην εν τη νησω τη καλουμενη Πατμω
δια τον λόγον του Θεου και δια την μαοτυοίαν του
Ιησου Χοιστου.››
08 Θ ΦΑΚΕΛΛΘΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
Οι δοόμοι της Φωτιάς
ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ
109
Οι δοόμοι της φωτιάς πεονουν μέσα από ατέλειωτες
σκοτεινές στοές. Ποέπει όλεςνα τιςδιασχιζω, ποέπει όλες
να τιςπεοάσω γιανα φτάσω στην επιφανεια.
>Κ**
Μαθητευω στο Ημικυκλιο του Δασκάλου. Το σχημα ει­
ναι δηλωτικότηςποοσπάθειαςπου οφειλουμε νακάνουμε
όσοι όοισκόμαστε σ' αυτό. Το ημικυκλιο ειναι σχημα ατε­
λές. Ατελέςη ατελείωτο. Θατο συμπληοώσουμε ο καθένας
με την ποοσωπικη του συμόολη και με την ποοσωπικη του
αγωνια.
Γιατι η αγωνια ειναι ὅασικη ποουπόθεση σ' αυτη την
/ |
τ |
Οι ιδιοι δοομοι...
Οι ιδιες αστοαπές...
Οι ιδιοι απόηχοι...
Από τον Πυθαγόοα στην Αποκάλυψη:
ιΕτσι θα γινεις αθάνατος θεός, κι ο θάνατος δε θα
μποοέσει να σε πλησιάσει.››
Μέσα από το Λόγο...
Μέσα από το Ρυθμό...
Κανένας δε μποοει να σκοτώσει το Λόγο
Κανένας δε μποοει να σκοτώσει το Ρυθμό...
Ειναι τα δυο άκοα της ιδιας ευθειας.
Η ευθεια στην ώοα της κθίσηῷ στην κάθε ὡθα δηλαδή
που αναμετοιουνται τα παιδιά του σκοταδιου με τα παι­
διά του φωτός, παιονει κινηση από την αοχέγονη πηγη
ζωης και τα δυο άκοα της συναντιουνται σχηματιζοντας
κυκλο. Τον κύκλο.
Λόγος και ουθμός ειναι η ίδια ποωταοχικη φλόγα.
Τώοα γοάφω στις λευκές σελιδες του σημειωματάοιου
που ὁε με φοὅίζουν πια. Ουτε οι αστοαπές της μιας κι
αιώνιαςΑποκάλυψης με θαμπώνουν.
ανηφοοικη θητεια.
Ο Αονόλντο Τζοακινι μου το ειπε ξεκάθαοα:
­Ποιν από τον ηχο της αποκαλυπτικης σάλπιγγας
που κάλεσετον Ευαγγελιστη Ιωάννη «ναγοάψ ει όσα
ειδε κι άκουσε και να τα στειλει στις Εφτά Εκκλη­
σιες», θα ποέπει να δοκιμάσεις όλη την αγωνια των
σκοτεινών στοών. Θαπεοπατάςσε ατέλειωτουςδια­
δοόμους ψηλαφώντας με τα χέοια. Θα σκοντάφτεις
σε γοανιτένια τοιχώματα. Στην έξοδο αοχιζει η ε­
σχάτη δοκιμασια με τους δοόμους της φωτιάς. Θα
τους πεοάσεις, θα καεις και θα φωτιστεις.
Επειτα θα όλέπεις...
Επειτα θ” ακους...
Επειτα θα συμπληοώσεις το ημικυκλιο.
Ή θα το αφησεις ανολοκληοωτο. Εξαοτάται πια
από τη δικη σου δυναμη... Από τη δικη σου άσκηση.
Από τη δικη σου διψα...
110 Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ ΜΕ ΤΟΥΣ «ΑΝΑΡΧΙΚΟΥΣ» 111
Μου είπε να του στείλω το όιὅλίο, αν κάποτε γοάψω
κάτι γι" αυτή την «πεοιπέτειά» μου. Του το υποσχέθηκα,
αν κι ακόμη δεν ζαίοω τι θα μποοέσει να ὅγει από την
πολύχοονη «πεοιπλάνησή μου».
­Η πόλη μας είναι γεμάτη από τον Πυθαγόοα, μου
είπε γελώντας.
Κι αμέσως, αλλάζοντας τόνο ποόσθεσε:
­ Είχαμε και μια σχολή εσωτεοικήςγνώσης που λέ­
× γεται ότι δίδασκαν Πυθαγόοειοι. Αλλά κάηκε.
«Ανα ικου ›› , ι , ,
Με τ0Όα̨ Ωχ έ ­ Κάηκε; Πως; τον οωτησαποοσπαθωνταςνα κανω
τον αδιάφοοσ.
Γίνονταιπολλέςδιαδηλώσεις αναοχικών όλεςτιςτελευ­ Δεν σπσννησε σμἐσωἐ­ Ἑσωσε ενΐσλἠ σε μνσ σμἀσσ
η̨ε έ ε Κάποιες φοοές με ζυπνάν στον ύπνο μου με
νέων που τον ειχαν πεσιτοιγυοίσει να φωνάζουν δυνατό­
τα . α Ι ν γ | |
§ μ Ρ ἕοι̃γ Σ χὡνομαι από το κοεσόάτι μου που κοι­
5 τεοατασυνθήματατουςκι επειτα, στον ιδιο με μενα αδια­
Ήἔ φωνες 9 ς έπειτααπό οδυνηοάζενύχτιαστους δ φοσο εἔωτεῳχἀ τόνο, είπε:
μαμαι σαναοκωμενο
ὸθόμοι̃γε της φωτιάς, ­ Πηοεφωτια... Τυχαιαισως. Ποιοςμποοει ναζαι­
' ότε ε ελευθε ίε . Ό ι πε ισσοτεοη ει ε ακ ίόεια; Δύσκολαὅ ίσκει άκ σε ιαπυ ­
Γυοευουν πεοισσ ο ς Ω Ξ Ζ μ Ο Ω
Ελευθεη̨ία. Πεοισσότεοες ελευθεοίες. Κατακεοματιζουν καγια. Κι αυτή η υποθεση θαπαει στο Ασχειο οπως
τη Μία, την Ποωταοχική και Άναοχη ιδεα σε μικοαπεοι­ και τοσες­αλλες.
στασιακά συνθήματα.
­ Τι διδασκαν ακοιὅως στη σχολη;
ι × × × · Ι Ε κι ένα ­ Δεν έ αθα. Όταν π ωτάνοι ε ίτ σα από πε­
Συχνα μπλεκω μαζυ τους. Ανάμεσα τους εινα ς μ
μεσόκοποε γεοοὸεμὲνοα̨ άντθαε πω, φαίνετωνα τοκκα­ οιεογεια να γοαφτω κι εγω. Να πασακολουθησω ε­
τευθύνει Λέγεται Κύλων και κάποιοι νεαοοί δειχνουν να νσν νσνλσ σνσσσνσλίσἔ ννσ τη σημσσίσ "Ισ σσνθμστ
δωασκεὁἀζοω/ με τι όνομά ΈΟΌ λογίαςτου Πυθαγόοα, αλλά δε με δέχτηκαν.
Π θώ να π οχωοήσω πέοα από τιςκοαυγέςτους
Ξέσπασε σε δυνατό γέλοιο και ποόσθεσε:
οσπα · ι | | α .. |
Ο ,_ είῖωπολὐ νέοι ἐφηὅωσχεὁὀν Μεωκοί ­ Χοειαζονταν,ὅλεπεις,καπσιεςειδικεςποουποθε­
τ ι ­ α α α
είνό­ιἶἶρη̨̃ῖήτυ̃έἔ Άλλοι αογόσχολίοι που όοίσκουν σ" αυτές
σας, γιανασε δεχθούν στη Σχολη που εγω, ¬γιατην
τς διαδηλώσεις κάποιο ενδιαφέοον Άῳση πως_ δεν Πέ ειχα­ ι ­ τ
Όταν μποοώ, κουὅεντιάζώ μαζύ τους. Μια μέσα έπια­ Έπειτα, χωοίς να πει τίποτα άλλο, ποοχώοησε ὅιαστικά
σα κουὅέντα και με τον Κύλωνα. Ἑδειζενα ενδιαφέοεται ποος τους ποωτους διαδηλωτές, πηοε το χωνι και με πε­
για μένα όταν γενικά κι αόοιστα του είπα από που εοχό­ οισσότεοο πάθος άοχισε να φωνάζει. Οι οπαδοί του πα­
μουν και γιατί όοισκόμουν στον Κοότώνα.
οασύοθηκαν από τον τόνο του κι ένωσαν μαζύ του τις
κοαυγές τους.
112 Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
ΕΝΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝΟ ΣΤΟΝ ΚΥΚΛΟ 113
Χαμογέλασε και ποόσθεσε:
­ Μεοικές φοοές ο δόκτωο Τξοακινι έχει παοαξε­
νες ιδέες.
Μου έδωσε ένα φακελλο.
­ Από τον δόκτοοα Τξοακινι.
Κατέόηκε όιαστικα τις ξυλινες σκαλες γιατι τη γυοευ­
αν. Κοντοσταθηκε ωστόσο στο κεφαλόσκαλο και ποόσθε­
σε:
7 Ά |
κ κ κ |
Ενα τετοαγωνο στον κυκλο
Γιατι ο κυκλο
­ Επειδη όλα συναντιουνται εκει που ξεκινησαν.
­ Από που ξεκινησαν;
­ Εκει που τελειώνουν. Αοχη και τελος ειναι στο
ιδιο ακοιόώς σημειο.
Σημεοα πολυ ποωι ανέόηκε η κυοια Ανδοομέδα στο
δωματιό μου να μου πει ότι από μέσες με γυοευει ο δόκτο­
σας Τξοακινι, αλλα δε μποσει να με ὕοει. Της απαντησα
αυτό που αλλωστε το ηξεοε κι η ιδια: Πως δε μετακινηθη­
κακαθόλου, εκτόςαπό καποιεςλιγόωοεςεξόδουςμου. Για
να πεοπατησω λιγο στην πόλη, που τωοα πια μου ειναι
­ Μου ειπε πως σε τοεις μεοες θα φυγετε. Κοιμα...
Σας ειχαμε συνηθισει.
*
**
9.
7 γ γ γ · Δεν αντιδοώ.
Το ξαιοω πως θα φυγω πολυ συντομα. Δεν ξαιοω αν
| κ κ | κ κ
» | θα ειναι σε τοεις μεοες η σε μια εὅδομαδα, αλλα αυτο το
ταξιδι ὕοισκεται πια στο τέλος του.
Μέσα στο φακελλο που μου έδωσε η κυοια Ανδοομέδα
υπηοχε μια μικοη κόκκινη καοτα. Επανω ηταν ξωγοαφι­
σμένο ένα παοαξενο σχημα. ιΕναςτέλειος κυκλος και μέ­
σα στον κυκλο ένα τετοαγωνο.
Λιγα λόγια από κατω:
«Υπαοχουν καποια κενα στην αναξητηση σου...
χ | | ›
πολυ οικεια, ή για να ὅοεθώ στον πυοετό των διαδηλω­
σεων. (Αυτό όμως το τελευταιο απέφυγα να το πω ξεκα­
θαοα. Δεν φαινονταν να συμπαθει και πολυ τους αναοχι­
Μποοουμε να τα ὔοουμε μαξυ.
Το τετοαγωνο μέσα στον κυκλο ειναι ισως μια
απαντηση.››
κ » κ κ κ κ | ι |
κους. Καποια φοοα της εσπασαν τα παλια φωτα στην
εισοδο της πανσιόν της που τα κοατουσαν δυο μποουτξι­
νοι αγγελοι).
­ Το ιδιος του ειπα κι εγώ. Πως τις πεοισσότεοες
ώοες της μέοας, μένετε στο δωματιό σας, αλλα εκει­
νος επέμενε πως δε σας όοισκει.
Ακολουθουσε μια διευθυνση με τη διευκοινηση:
«Απόψε στις 9 το ὅοαδυ».
***
Ο οδηγός του ταξι δεν ηξεοε που ακοιόώς ήταν ο δοό­
μος που του γυοευα να με παει. Ήξεοε μόνον ότι η γει­
τονιαπου ανέφεοε ο δόκτωο Τξοακινι σαν επεξήγηση για
114 Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ ΕΝΑ ΤΕΤΡΑΓΩΝο ΣτοΝ Κνκλο 115
τη διευθυνση στην κίτοινη καοτα ηταν καπου κοντα στα είναι νοαμμἐνο το ονομα του ιοιοκτἠνη νου: Αονολ­
<<ΑΩχΟιί0ι>>. Δ ντο Τζοακίνι. ­
Δεν είχε διαθεση νακουοαστεί, έτσι με αφησεκονταστα Έκανε δυο ὅηματα σα ναθελε ν” απομακουνθεί όιαστι­
Αοχαία, που τον όόλευε. Μόνοςμου πιαἑποεπε ναόοωτο μα
σπίτι που θα με πεοίμενε ο δόκτωο Τζοακίνι. Στην παλια ­ Μεσυγχωοείς, αλλαποἑπει ναπηγαίνω. Μεπεοι­
Υελτονίἀ πω) απλώνονταν μπθοστἀ μΟΌ τϋλίγμἐνη στο 3 μένουν για να κανονίσουμε για την αυοιανη διαδη­
(Μθτάδι ΤΠ; νὐχι̃ι̃αη̨̃. λωση. Τίποτα δεν παει καλα σ° αυτό τον τόπο. Αν
ΠΩΟΧὡΩΉΟα πἑθα από τον αθχαιθλθγικό Χώθο αναζη· δεν διαμαοτυοόμαστε θαείναι σαναείμαστενεκοοί.
τώνταςκαποιονπεοαστικόνατου ζητησωνα μου δείξειτο Αν θέλετε έλα αοοιο μαζί) μαο Θα ξεκινήσουμε οντα
δοόμο. Δεχοειαστηκενακουοαστώπολυ. Εκείπου αοχιζε 10 το ποωί από την «Πιατσα Πυταγκοοα». Χθες
η παλια γειτονια με σταματησε ο Κόλων. Εκείνος με ανα­ ὲπναοαν οι αονονομιμοη̨̃ οοο οιμοὐς μαο Ποὲπει να
γνώοισε και ἡοθε ποος το μεοος μου. Ανταλλαξαμε λίγα γ νομο οομπαοαοταθοομο
τυπικα λόγια, επειτα μου είπε γελώντας:
_ Δε σε ξαναείδαμε Νιςδιαδηλώσειω̨̃ μας. Δεν του απαντησα. Με χαιοἐτησε με μια κίνηση του
_ Εῖωμάζομοιι να Φὐγω­ ε χεοιου και χαθηκε, όιαστικα στο σκοταδι.
­ Καλαθακανεις. Ό,τιείχεςναδειςκαι να μαθειςεδώ, γ
το είδες και το έμαθες.
Τον κυτταξα, παοαξενεμἑνος. Είχαμε μιλησει καποιες
φοοἑς στις διαδηλώσεις, αλλαποτὲ δεν του είπατο σκοπό
που όοισκόμουνα στον Κοότωνα. Ωστόσο έκανα πως δεν
εδωσα σημασία στα λόγια του και τον παοακαλεσα να με
όοηθηὀἶετνα όοω το δοόμο που γυοευα.
Μεκυτταξεκαπωςεπίμονασαν κατιναγυοευενακατα­ Ιλ
λαόει στην έκφοασἡ μου. Έπειτα είπε απλα ποοσπαθω­
ντας να δείχνεται αδιαφοοος.
­ Ἑνα τετοαγωνο σ' ένα κυκλο. Ο Ἀοχιππος.
Τιναχτηκα σα να με διαπεοασε ηλεκτοικό οευμα: Ϊ.
¬ Ποιος Άοχιππος; οώτησα.
­ Καλλίτεοαναπας μόνοςσου ναδεις. Το σπίτι που
γυοευεις είναι ένα παλιό αοχοντικό στη γωνία του
τοίτου δοόμου δεξια. Θα το όοεις πολυ ευκολα. Ἑ­
χει μια μεγαλη σιδεοἑνια πόοτα και στο κουδούνι
φ επομενο κυκλο μας: Αυτοί οι τοεις κόσ οι
Θ
116
Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ Η ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΟΛΛΟΙ
117
φείο σε μιαν ακοη, χωοίς αλλα έπιπλα. Μόνο ολόγυοα
υπηοχαν ποοτομες εκείνων που συντηοησαν στους αιώνες
που πἑοασαν τη φλόγα και στουςτοίχους πίνακες με δια­
φοοα σχηματα ­ιδεες.
Κυοιαοχουσε αναμεσα τους ο κυκλος με το τετοαγωνο
μεσα. Έπειτα διαφοοοι κύκλοι που εκλειναν την πενταλ­
φα. Πιο πεοα η Τετοακτυς.
Η Μοναδα %αι οι Πολλοί
­ Ο δασκαλος, είπε ο Άοχιππος, δεν αφησε κανένα
νοαφτό κείμενο, όπως όλοι οι ποιν η από αυτόν
«απεσταλμένοι», αλλα αφησε σχηματα. Πολλα σχη­
ουοανό την κοατα η συνείδηση της ανθθώ­
γι
ματα! Μέσα από αυτα εμείς μυουμαστε στη διδα­
πγνη ε Εχει̃γθεθίαεο Η ίδια Οωνείὁηση είναι
σκαλία του και διαμοοφωνουμε τους εαυτους μας.
ο συνεκτικός κοίκος αναμεσα στου ς το ειἔ
Ἑδειζε τα οχηματα στους πίνακες και συνεχισε:
κόσμους που ζουμε, κινουμαστε και δη­
­ Αλλα αφησε κατι ακόμη το ίδιο σημαντικό. Την
μιουογουμε ποιν «αναχω©ἠσΟὉμε»
γω
φ
αθιθμητικη αναλογια. Πανωσεαυτηνκαι μεαυτην
| ×
εομηνευουμε τον κόσμο, τους αλλους και ιδιαίτεοα
«Την Ισοθθοπία αναμεσα στη γη και τον
ίν
ιμ
τον εαυτό
μἶχἐ.
Οι αθιθμοηείναι ό,τι πιοσυγκεκθιμ­
ε ΕΟ 9 Ο»
μενο μποοει να υπαοχει γυοω μας και μεσα μας. Οι
αοιθμοί όμως είναι και ό,τι πιο αφηοημἐνο υπαοχει
Αυτα ηταν τα τελευταία λόγια που μου είπε ο Ἀοχιπ­
πἀἶὼ γὐΩω μαε κω μέσα μαἔ­ Ο ω̨όποἐ πω) θατοη̨ε
πος, ο μαθητης του Πυθαγόοα που είχε σωθεί από την · ὁἶωμε” θολτους χ@ησ[μ0πο"3'σΟΌμε α̨ἶοω θα τωα̨ εἔηῖ
Ιλ σουμε ειναι το ζεχωοιστο στοιχειο που αποτελει
πυοκαγια και την καταστοοφη τηςσχολης στον Κοότωνα γη
”
τη μοναδικότητα του καθένα μας. Οι αοιθμοί είναι
Τότε και τώοα Κι ί Ι | η
. ηταν ενας απο τους πιο αγαπημενους
, ,
× ν ,
π ά καιιὁέε .Ειναι αθ οισ ακαια ονια.Είναι
και τΟΌ€ πιο «ετοϋμωἔ» μαθητες του Δασκαλου που εί ε
Θ Θ? § Ο μ Ομ ν ν φα
την εντολη (η την κληση) να μην αφήσω να χαθούν ἔκ
γ
κλειδι της ζωης και κλειδί της πἐοα απο τη ζωη
σπεἐγματγκοί λόγω, να μην αφήσει σὅἠσει φλόγα Ι ποαγματικης ζωης. Αοχη όλων των ποαγματων και )
συντηοεί την Ιδέα η η Ιδέα που ανανεώνει τη φλόγα.
όλων των ιδεών 77 Μονάἑαδ , '
Συναντηθηκαμε εκείνο το όοαδυ στο παλιό αοχοντικο »ΕίνωΟ σπεθματωώεΛΟΎ/Θε­ εν Οω̨χἠ Ο Λογο§_ Μ"
η υπεοόατικη ουσία. Είναι ο Χοόνος, ο Θεός και το
Ήϋονι̃ἀ στα «Αοχαια» του Κοότωνα Με πε ί . μενε στο α­
, , | , |
είο Ε × Ο γ©
Απειοο. Ακομη, ειναι ο καθενας μας χωοιστα που
φ του... να τετοαγωνο δωματιο μ” ένα μεγαλο γοοι­
, , , , , ,
κλεινει μεσα του τον Θεο, και ολοι μαζυ που συνθε­
1 19 118
ο ΦΑΚΕΑΑοΣ ΠΥοΑΓοΡΑ
Η ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ οΙ ΠΟΛΛΟΙ
τουμε τη μιακαι μόνη δημιουογίατου Συμπαντος. Η
ολἠμο­ Ήταν ποπ ποπονον άλλον Ποθονοοενοπ οπἶἔ μον
Ι Μοναδαδεν έχει Οιολἠ καιτέλ0;. Όλα
ἔεκινουν
από 1` είπε σε διόιφοοο
μἑοη› πον έζησαν Ρίο" ζοωἴ) σ Ο 89 Έἐε
αυτή και όλα απολήγουν σ® αυτήν.
επολέἐ εομηνεοοννοἔ το αοοατο σ εναν κοἶῖμο πω) 8
1
μποοουσε ή δεν ήθελε επίμονανα το δει; ΣυνΘ1νΈὉοον| την
Μιλουσε σταθεοα, πιστευοντας ότι ήμουν απόλυτα έ­
οίονηονπ νο Χλεοοομο γτη στενοσ· σωαηθηση' Η ,αιωνια
τοιμος να καταλαόω και ν“ αποδεχθώ όσα μου έλεγε. Ύ­ ί Φδέα ποο οίοοοπαν φοπνοντον οτονἐ οννποποννονἔ τοι̃ἶἔ
στεοα μου έδειξε μιαποοτομή του Πυθαγόοακαι συνεχισε
σαν ποοπληοη πολο ποπνονοννο ποπ ποήν εἔω απο τἶχ με”
στον ίδιο τόνο.
νοο τονθ ννο νο­ την οίποοελθοὐν Χωο/λἔ να μπ9ΩΟὉΥ να
­ Τίποτε απ' όσα σου λέω, τίποτα απ° όσα εσυ γνώ­
κατολἀοοονπωἐνίπονοοεν ολἶνοίἔεν οπο νη Μονοοο¬οτνη
οισες στην αναζήτησή σου. τίποτα από όσα διαόα­
πνι̃νἠ τον φωτοἔ εννοω· πάνταη νονοϋ οπ ο Ροθμοἐ ποοομε°
σες και είδεςδεν είναι «τυχαίο». Όλαείναι σε στενή νει Οιναλλυ̃ίωνοἐ·
συναοτηση μεταἔυ τους και σε συναοτηση με τον
ΣΉΞ μενολεἐ ώοεἔ τον ανθοωπουν γσῃἔ ωοεε πω) ἶα
ποωτογενή Ρυθμό που εκφοαζειτην καθολική αομο­
πανονάνον οπονοίονοο φοπνοννον πωἐπεοονζον οῃίν (Χολα­
νία. Όταν λέμε «αυτόςέφα» (κι εννοουμεότι το είπε
ποπη ονοίμἑνοηοη με Το πονονα τον Φωι̃οῷ ἔεσποι̃κἶαν Οι
ο Δασκαλος αοα είναι τέλειο.) θέλουμεναπουμε ότι
πθίονμεἔ οοπνμοίοίεἑ: Ο Πολεμοἔ η|ον Πολεμον· Τοτε ἶο
είναι μια ἐκφοαση του Ρυθμού που ποοεκτείνει την . ¿ ἑθνο των μαθητών νίνοντον πιΟ δυσκολο. Πιο σκληοο.
αθανασία της ζωής. Ο Πυθαγόοας είναι ένα μέσος
γ Δεν πάμπτοντον ομω§­ Ηἔεοον (ἶπ οοἶτο ἶνναλ μεσ|α στωἔ
του. Ο «Αυτός» τηςΜοναδας είναι πολλοί. ποιν από
νομοοἐ πον ονἑποον την νοοοοοπνολ οπ εποεπε μεσα απο
τον Δασκαλο. Έπειτα από τον Δασκαλο επίσης θα
Τη οονπμοίοίο νο ἔεπθοὴοεν η λντοωση·
υπαοζουν πολλοί. Ή, αν θελεις, όλοι όσοι κοατησαν
, .
την οθονοίοίο Έηἐ ἔωἠἐ και την έκαναν διδασκαλία
Ο |ΑοΧνπποΞ μοο είπε οτν μποοωἶα πια να φωίω απο
και ἐογο είναι ο Ένας: Η Μοναδα. Η μεγαλη ψυχή
τον Κοοτωνο­ Τον οὡτηοο ον ποπ τωοοί θα μω) συστελνε
του Θεού. .. Ημεγαλη ψυχή του ανθοὡπου. Ο Πυθα­ ί να πάω οπἔ Ινοίεἐ­
γόοαςκιοΣωκοατης. Ο ΒουδαςκιοΑοιστοτἐλης. Ο
_ Θ¶ οίποφοίοίοενἐ μονοἔ σου!
Κομφούκιος και ο Ζωοαστοης... Ο Ιησους και ο
Παυλος... Τόσοι και ο Ένας... Το Φως στις διαφο­
οες παοουσίες του. Το Αόοατο που γίνεται για μια
καθοοισμἐνη χοονική πεοίοδο οοατό.
*
**
Ο Ἀοχιππος συνέχιζε τη διδασκαλία του Πυθαγόοα
στον Κοότωνα. Λέγονταν πια Ἀονολντο Τζοακίνι. Χοει­
αζονταν καποιο σημεοινό όνομα και καποιο εἔωτεοικό
120
Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
...ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΜΟΥΣΙΚΗ...
12]
γ/
στοωμα και ποοσπαθουσα να ὅαλω σε καποια ταξη τις
τελευταίεςεντυπώσεις μου από τον Κοότωνα, η ματια μου
| κ 7 » | κ | κ
σταθηκε σ εναπαιδι που καθονταν διπλα μου. Ειχεακου­
μπήσει σ° ένα τοαπεζακι και ζωγοαφιζε με χοωματιστα
μολυόια. Πήγα κοντα του και κυτταζα. Σχεδίαζε σ” ένα
τετοαδιο ιχνογοαφίας από αυτα που είχαμε στις ποώτες
ταζεις του δημοτικού. Με σίγουοο χέοι έκανε ένα κυκλο.
Έπειτα μέσα στον κυκλο, ένα τετοαγωνο. Είχε κανει κι
... Κα! Έώθα Μ0Όσί%ἠ...
αλλες φοοές στην ίδια σελίδα αυτό το σχήμα σα να ήταν
Έφυγα από τον Κοότωνα έχοντας πια σχηματίσει το
μια ασκηση από το σχολείο του που έποεπε νατην επανα­
λαὅει και να τη μαθει καλα.
* γ
­ιοί
«Φάκελλο Πυθαγόρα». Όπως εγώ πίστευα και ηθελα να
Γυοιζα στη θέση μου κι αοχισα, για να πεοασουν οι
έχει σχηματιστεί. Ἑζω από τη συμὅαση (και την ψευτια)
ώ©ε€ του Έαἔιὁιοι̃λ να ἔεφυλλίζω τα χίω̨ῃἀ μου Είχα των εζωτεοικων στοιχείων, που όασιζονται μονο στα
πάθει μαζὐ μΟΌ χωτο σημεβωματάῳο
πω) ήταν Μαγεμά­
«φαινομενα»
Καθώς το ταξί με πήγαινε στο λιμανι για να παοω το
πλοίο, κοντοσταθηκε σε μια διαδήλωση. Ἑόοισεο οδηγός
το.
Σταθηκαστην τελευταίασελίδατου. Τα ματιαμου κασ­
φώθηκαν για μιαν ακόμη φοοα στην ίδια φοαση.
γιατην καθυστέοηση κι επειτα, γυοίζονταςποος το μέοος
Και τώθα μωσικήο
μου είπε σα δικαιολογία
7
°
Μουσική... ­ Καθε μεοα αυτοι οι αλητες δημιουογουν επεισοδια.
ι
Μονσωίήω
Πωςνα δουλέψουμε όταν μας κλείνουν τους δοόμους;
Κυτταζα έξω. Ήταν οι «γνώοιμοί»
μου πια αναοχικοί.
| κ | κ κ ὁ
Αναμεσατουςο Κυλων. Κοατουσε το χωνί και μαζυ με τα
αλλα συνθήματα φώναζε για τους δυο συντοόφους του
που ήταν στη φυλακή.
Νομίζω πως με είδε. Ἑκανε όμως πως δε με ποόσεζε.
Κοοναοοντας
δυνατα ο οδηγός και ὅοίζοντας, μπόοεσε ν”
ανοίξει δοόμο και να πεοασει αναμεσα τους.
Ήταν η τελευταία εικόνα μου από τον Κοότωνα! ι
***
Στο καοαόι καθώςείχαγείοει σ° ένα καθισμα στο κατα­
Πιο πεοα απο μενα ο μικοος συνεχιζε να σχε ιαζει.
Σε λίγην ώοα θα φθαναμε στη Μεσήνη...
Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ
ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΟΠΛΟΙΟ
«ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ»
123
κυκλο το σημείο της αοχης καί του τέλους, είναί το
×
σημείο της συναντησης τους.
Ωστόσο ένα ξαίοω σίγουοα, πως κοατὡ αυτα τα χαο­
τία που είναί στίγμές ζωης του Πυθαγόοα (η της δίκης
μου).
Συνθέτουν ένα φακελλο που γία μένα είναί ο ποαγμα­
τίκός. (Αληθεία ­ἶη̨̃αναοωταω­, τί σημαίνεί «ποαγματί­
κός;›› Σε ποία γλώσσα η σε ποία δίαλεκτο υπαοχεί αυτη
Το δίαο­τη
μόπλοίο
«Πυθαλίοοαἔ»
Ν λὲἔυ; Ή αυτό; 0 ήχος)­
Ποοτίμώ ν” αγοοασω ένα τετοαοίο ίχνογοαφίας. Σαν
αυτό που είχε ο μίκοός στο καοαόί η που είχαμε εμείς
Λογπόν:
γ όταν είμαστε παίὀία στο μαθημα των τεχνίκών. Ν“ ασχο­
Το τέλος της «πεοίπέτείας» η το τἐλθἐ Τοο Φα%ελλοΉ=
λουμαί πία με τα σχήματα:
× Β Μ" Οι ητογχῃ
Την ευθεία...
εῃί­(Τ ευθεία πἰἰηεκτείνεταί στο απείοο...
Το τετοαγωνο. ..
Στον κυκλο Π Ο­ολο Μο Το Έὲλοἔ οονονοοωτοο (Πο "διο Ι Τον κυκλο. ..
σημείο... Ένα τετοαγωνο είναί τέσσεοίς ευθείεἐ ποο η
,τη̨̃
αοχη της μίας είναί το τέλος της αλλης.
Το επόμενο ὁίαστημίκό ταἔίδί θα γίνεί από το Κανα­
ἐκ*
ὅεοαλ με το δίαστημόπλίο «Πυθαγόοας».
Θα είναί μεγα­
Τον Φακελλο τον ξεκίνησα από μία δίψα
(ή οπο μια
λυτεοο σε οίαοκεία από τα ποοηγουμενα καί ο στόχος
πεῳἐθγεγα).
του είναί να ποοσεγγίσεί τον πλησίέστεοο ποος τον |Η­
Τον Φακελλο τον κλείνω τώοα με την ίοϋο οϋψο (πω
λίο πλανητη.
την ίδια πε@γἐΩγεγα)_
°
Καθώς ξεφυλλίζω στίς εφημεοίὁες δίαὅαζω ότί αναμε­
Δεν ἔαίοω πία αν ηταν ο Πυθαγόοαε ποο οολἰολίτηοο
σα στους επίστημονες που εογαστηκαν γία πολλα χοόνία
στίς όχθες του Γαγγη. μ' όλο που εκείνη τη φοοοξ ημουν
γία την επίτυχία αυτου του παοατολμου ταξίὀίσυ είναί
όέὅαίος πως τον είδα αναμεσα σε μεοίκθοἐ Η­οθηῖεἔ του
κί ένας Ιταλός Καθηγητής, ο Αονόλντο Τζοακίνί που όα­
Δεν ζαίοω επίσης αν πηγα στο σπίτί ΤΟΉ Αολϋπἶτοο Μ
σίζεί τίς θεωοίες του σε μία αλλη εομηνεία των αοίθμών,
αν είδα να καίγεταί η σχολη στη Σάμο ή στον Ιἶοοἶωνο·
όπως αυτοί εκφοαζουν σε μία σείοα επαναστατίκών υ­
Αλλα ποίος ξαίοεί αν ποαγματίκα έζησε καί ποτε εἔηγσε
πολογίσμών καί ποαξεων τη ὀίαίοεση καί την ανασυνθε­
όσα νομίζεί ότί έζησε; Καί σε ποία από τίς ἔωεἐ Έοο­
ση της Μοναὁας. Ο ίὁίος οίατυπώνεί παοαστατίκα τη
αφού".
θεωοία του μ” ένα τετοαγωνο σ” έναν κυκλο λέγοντας ότί
η ευθεία ποοεχτείνετοο οτο οίπελοοη̨̃· "αλ στον
αυτό παοουσίαζεί
μία ποοχωοημένη αντίληψη του α­
124 ο ΦΑΚΕ/ιΛοΣ ΠΥοΑΓοΡΑ ΕΠΙΜΕΤΡΟ
125
ὀιαιοετου χοόνου και χὡοου που έχουν κοινη αφετηοία
και κοινή απόληξη.
Υπογοόιφει τις ανακοινωσεις του <<|ΑοχιππΟ§» ἦν Οωι̃ο
ποοκαλει ζωηοη εντυπωση στους επιστημονικους κυ­
κλους.
*τν
Επιμετοο
Οι σημεοινἐς εφημεοιδες αναφἐοουν ότι πἐτυχε απολυ­
τα η εκτόξευση του ὀιαστημοπλοιου «ΠυθαγόΩ᧻
που
κατευθύνεται στον πλησιὲστεοο ποος τον Ήλιο πλανητη. Το ταξιοι πεοααπο ταταξιδι.
Παοαλληλα όμως σημειώνουν μια θλιὅεοη είδηση: Ότι ο
Η ­αναἔητηση πεθα (ΠΕΟ την θναἔηἶηση­Η
ΙταλόςκαθηγητηςΑονόλντοΤζοακίνι, από τουςὕασικοὐς /Ο «Φα%ελλΟ|§ ΠΌθ¶ΥΟθα» ξλναλ πἶθα για Τἶεθα αληθι­
συνεογόιτες αυτου του τολμηοου σχεδίου, ὅοεθηκε νεκοός νος,/με την απολυτη, εξω απο την τοεχουσα συμὅαση ση­
στο δωμάτιό ἘΟΌ με πω̨ίεθγεε συνθήκες. Διατυπώνονται μασια της αληθειας. Ιεαθε στοιχειο του απο αυτα ¦που
σοὅαθἐε Όποψίγκ όῃ έπεσε θύμα μιας ομαδας αναοχικών τον συνθετουν ειναι ὅιωμα, με την ενταση και το παθος
που ηταν αντίθετη με αυτη την επιστημονική αποστολή τηἑ πθθσωπωἶηἐ εμπενθἔαἐ­
στο Διαστημα για τη ὀιεοευνηση του Αγνώστου. Κοντα γγ Καθως κλεινω το «Φακελλο» με κυνηγαει μια αλλη πα­
στο νεκοό καθηγητή ὅθἑθηχε μια πθοκἠουἔη με διαφοοα οουσια στον ιδιο εσωτεοικοκι εἶη̨̃ωτεοικο χωοο που κινη­
συνθηματα και με την υπογοαφη «Κυλων».
θηκε για μια πεοιοδο «αυτης» της¦ζωης του |ο Πυθαγο­
οας: Ο Ακοαγαντινος Εμπεδοκλης. Σχεδιαζει ακομη
στον Ακοαγαντα, κοντα στα ναοκωμἐνα αγάλματα, τους
«Καθαομους» του. Κι οὀοιποοει κι αυτός στον ενιαίο
χοόνο της ζωης και του θανατου.
Ύ «Φυσις ουὁενός εστίν απάντων θνητών· ουὁέ τις
ουλομένου θανάτοιο τελευτή, αλλά μόνον μίξτς τε
ὁιάλαξις τε μινέντων εστί, φὐστς ὁ' επί τοις ονομά­
ζεται ανθοώποιοιν».
Β Ίσως εδώ ὅοισκεται επιγοαμματικα μια ακόμη εομη­
νεία του κυκλου που δεν αοχιζει και δεν τελειώνει ποτὲ.
Τον τελευταιο καιοό σχεδιάζω κυκλους. Ειναι μια διέ­
ξοδος στις ώοες που ὁε μποοώ να γοαψω η να διαὅα­
σω... Με μια μικοη πεοιστοοφικη κινηση του χεοιου σχε­
126 Ο ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΠΥΘΑΓΟΡΑ ΝΙΙΙΜΕΤΡΟ
διάζω έναν τέλειο κυκλο.
Ποιν από λίγες μέσες ὅοἐθηκα σε μια φοιτητική διάλε­
ξη. Το θεμα εδειχνε φαινομενικά αδιάφοοο ¬«Η εννοιο­
λογική σημασία των εξισώσεων» ­3 αλλά μου κίνησε εν­
διαφἐοον η ομάδα που οογάνωσε την εκδήλωση: «Ανε­
ἔάοτητη κίνηση νέων «Ο /Ιυσις».
Η αίθουσα ηταν γεμάτη από νεους ­φοιτητές κυοίως­ Το ὅὥλίο
του Νὲστοοα Μάτσα
ΤΕΟΌ θ α%ΟὉ'γ(Χν ἘΟΎ Ομιληῖη, ενα νεΟ.ΟΟ επιΟΈημΟνΟ. ΤΕΟΌ Ο Φ, Π |
/ | γ | | | « ακε ος υ αγοοα»
ειχε εκδοσει ενα ὅιὅλιο με τιτλο «Οι Πυθαγοοειοι και ο σχεδιάστηκε Μην Ϊω̨ὡτη τω) μοοφὴ
ΟΦΌΩΦΟΝΟΞ %όσμΟ£»­ το χειμώνα του 1978 στο Νεπάλ
ίΟταν τελειωσε η διάλεξη με πλησίασε ο επικεφαλής και γοάφτηκε οοιστικά
της ομάδας που την είχε οογανὡοει και σ' εναν εγκάοδια το καλοκαίθλ του 1987 στωἔ Δελφοὐἐ ΜΝ τη Σάμο­
ι | | ι .
φιλικο τονο, σα να με ήξεοε από χοόνια, μου είπε: Η τυποίἶαφωίη φθονἴςἶα Μ" σελὼοἶυ̃οιηση
/ Οφει ει̃ῖαι Ο”ΤΟν ΠΟ Όι̃ῖιμθ ΟΌΎε@γ(ΧΈ'η
_ αΕ©Ομαι ΪἙΟΌ εισασ ε πα |/ΚΟΎ (1 μ γ
Τον κυτταξα με ἐντονη αποοία, αλλά εκείνος συνέχισε
και η τυπογοαφική εογασία εγινε
στον ίδιο φιλικό τονο. στο τυπογοαφειο Α. ΤΣΑΚΟΥ­Γ. ΜΠΕΝΟΥ­Δ. ΚΑΜΑΡΑΔΟΥ
­ ,Ημουν για μια πεοίοδο ὅοηθος του δοκτοοα Τζοα­ . Η φωωσὐνθεση έγινε στο ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΕ
κίνι που τον είχατε γνωοίσει καλά. Δυστυχώς δεν δια­
λευκάνθηκε ακόμη το μυστήοιο της δολοφονίας του. Αλ­
με τη φοοντίδα του ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ
Πολλά οφείλει η παοουσίαση του ὅιὕλίου
λά εμείς που είχαμε την τυχη να μαθητὲψουμε κοντά του
στον φίλ0 ΜΗ σωεἕἔγἀτη
συνεχιζουμε το ἑογο του.
τ
ΦΑΝΗ ΝΙΚΟΑΑΙΔΗ
Συνοδοιποοοι σ' αυτό το μακουνό ταξίδι στο χοονο
Σχεδιάζω πάλι έναν κυκλο. .. στάθηκαν φιλοι τηἔ χαθὁγάα̨ και ἘΟΌ νου
Είναι μια παοάζενη συνήθεια... Ίσως και κάτι άλλο: ; που «τολμησαν» μαζυ μου αυτή την πεοιπετεια.
Μια ελπιδα.
Μου αοεσει αυτή η σκέψη...
Μια ελπίδα.
›
κ | κ κ × ι
Κοατω ενα λαὅαοο στον εοημικο δοομο. Και συνεχιζω
να οδοιποοώ... Σ” άγνωστο τόπο και χοονο. Γιατί το
ποαγματικό ταἔίδι αοχίζει πέοα απο το ταξίδι. Κι η αλη­
θινή αναζήτηση πεοα από την αναζήτηση... ί
Τους ευχαοιστω.