ΠΕΡΙ ΣΟΤ ΜΙΝΩΙΚΟΤ ΝΑΤΠΗΓΕΙΟΤ ΢ΣΗΝ ΑΜΝΙ΢Ο ΣΗ΢ ΚΡΗΣΗ΢ 16

Ος
ΑΙ. π.Χ.


ΝΑΥΠΗΓΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ 16ου ΑΙΩΝΑ π. Χ.
Δρ. Μηνάσ Τςικριτςήσ - Στζλιοσ Μανωλιοφδησ γεωλόγοσ
Στθν ακτι των Αγίων Θεοδϊρων κοντά ςτο μινωικό μζγαρο του Νίρου Χάνι (Κοκκίνθ Χάνι), υπάρχουν λαξεφματα
και βάςεισ μινωικϊν κτιςμάτων τόςο ςτθν ξθρά όςο και μζςα ςτθν κάλαςςα. Σφμφωνα με τα ςτοιχεία ιταν
ςθμαντικόσ χϊροσ ο οποίοσ λειτοφργθςε κυρίωσ τθ Υ.Μ.Ι. 1550-1500 (Σπφρου Ν. Μαρινάτου Ρ.Α.Ε. 1925-1926 ςελ
141-147).Μελετικθκαν τα ευριματα και ζγινε ζρευνα των γραπτϊν πθγϊν. Αρχικά θ περιοχι ολόκλθρθ αποτζλεςε
ζνα μεγάλο λατομείο.

ΦΩΤΟΓ΢ΑΦΙΑ ΔΟ΢ΥΦΟ΢ΟΥ 10 ΣΕΡΤ 2012
Στθ βόρεια πλευρά τθσ αμμϊδουσ παραλίασ εμφανίηονται δφο μεγάλα ορκογϊνια λαξεφματα τα οποία ζχουν
κατακλυςκεί από τθν κάλαςςα. Ρικανότατα χϊροσ καταςκευισ μινωικϊν πλοίων (μεγάλων γφρω ςτα 45 μζτρα
και μικρότερων 15-25 μζτρα).
Το κεντρικό παραλλθλόγραμμο λάξευμα ζχει διαςτάςεισ 48m X12m με μζγιςτο βάθοσ τα 1,80 μ. Ο μεςαίοσ τοίχοσ
του λαξεφματοσ ζχει μήκοσ 48 μζτρα.
Το ςφνολο των ιχνϊν γφρω από το λάξευμα αυτό, οδθγεί ςτο ςυμπζραςμα, πωσ ο χϊροσ αυτόσ ιταν χϊροσ
καταςκευισ μεγάλων πλοίων. Το μζγεκοσ του νεωρίου οδθγεί ςτο ςυμπζραςμα ότι τα πλοία που
καταςκευάηονταν ιταν μικουσ 40-50 μζτρα και πλάτουσ γφρω ςτα 10 μζτρα. Επζλεξαν τθ κζςθ αυτι οι μινωίτεσ
γιατί ςτθ βόρεια ακτι κοντά ςτθν Κνωςό ιταν θ καλφτερα προςτατευμζνθ (με το δεδομζνο τθσ χαμθλότερθσ
ςτάκμθσ τθσ κάλαςςασ) ζναντι των κυριαρχοφντων ΒΔ ανζμων του κρθτικοφ πελάγουσ. Ρρόςκετα ςτοιχεία βζβαια,
ενιςχυτικά τθσ άποψθσ αυτισ, είναι θ ποιότθτα των κτιριακϊν εγκαταςτάςεων όπωσ ζδειξε θ αναςκαφικι ζρευνα
του αείμνθςτου Σπφρου Μαρινάτου. Το μεςαίο τοιχίο πρζπει να ιταν θ βάςθ, που πάνω του ακουμποφςε θ καρίνα
του πλοίου, ϊςτε οι εργαηόμενοι ςτα φφαλα του πλοίου να μποροφςαν να εργάηονται ςτα χαμθλά ςθμεία του (ι
χϊριςμα για δφο δεξαμενζσ καταςκευισ ςκαφϊν πλάτουσ 5,5, μζτρα μικρότερου μικουσ).

Το λάξευμα ζχει μικοσ 48 και πλάτοσ 10,60 (12μ.)μζτρα. Το φψοσ του κατακόρυφου λαξεφματοσ είναι περί τα 1,80 μζτρα ςτο
κζντρο και «ςβινει» ανατολικά, ενϊ ςτθ δυτικι πλευρά κυμαίνεται περί το 1,30 μ. Σε πολλά ςθμεία ζχει προςχϊςεισ με άμμο,
ενϊ εντυπωςιακό ςτοιχείο είναι πωσ το τεχνθτό λάξευμα ςτο μζςο του, το διαχωρίηει μικρόσ τοίχοσ μικουσ 48 μζτρων,
πλάτουσ 0.80 μ και φψουσ 0,60 μζτρα

ΦΩΤΟΓ΢ΑΦΙΕΣ ΔΟ΢ΥΦΟ΢ΟΥ 15 ΜΑ΢ΤΙΟΥ 2011«Υπάρχουν ενδιαφζροντα ίχνθ. Ειδικότερα εμφανίηεται ςχεδόν οριηόντιο αυλάκι 8
εκατοςτϊν πάχουσ και βάκουσ 4 εκατοςτϊν που γίνεται λοξό ςτα δυτικά. Ακόμα πάνω από το αυλάκι υπάρχει απόλυτα
επίπεδθ -και λοξι προσ τα δυτικά- επιφάνεια, θ οποία δθμιουργικθκε πικανότατα από τριβι ςχοινιϊν (εμφανίηει επιπζδωςθ
και λείανςθ)», αναφζρει ο Μ. Τςικριτςισ.
Εμφανίηεται επιφάνεια (με επιπζδωςθ και λείανςθ). θ οποία δθμιουργικθκε πικανότατα από τριβι ςχοινιϊν.
Υπάρχει δίκτυο λαξευτϊν καναλιϊν με ίχνθ εργαλείων από τθ λάξευςθ. Η φπαρξθ λαξευτϊν καναλιϊν προσ τα
νότια οδιγθςε τθν ζρευνα ςτο δυτικό τμιμα όπου διαπιςτϊκθκε θ φπαρξθ και δεφτερο λαξεφματοσ
διαςτάςεων 25Χ8 μζτρων πικανότατα χϊροσ καταςκευισ μικρότερων πλοίων. Το λάξευμα κατακλυηόταν με
νερό κατά βοφλθςθ. Η ςτάκμθ τθσ κάλαςςασ ιταν 1,50 -1,80 m χαμθλότερα τθν Μινωικι εποχι. Εντοπίςκθκε θ
παλιά γραμμισ ακτισ ανατολικά από το νθςάκι.
Στισ πινακίδεσ τθσ Κνωςοφ μνθμονεφονταν πλοία ςτακμευμζνα ςε διάφορα λιμάνια του νθςιοφ. Σε πινακίδα ΚΝ V
1005 προςδιορίςαμε τθν τοποκεςία του Ναυπθγείου.
Ζωσ τϊρα ζχουν αναςκαφεί ςτον Κομμό από το Shaw, ζξθ νεϊςοικοι διαςτάςεων 38,5Χ5,5 μζτρα και από τον
Αντ. Βαςιλάκθ ςτο Κατςαμπά Ηρακλείου, ζξθ χϊροι με ορατό μικοσ 21-23 μζτρα και εκτιμϊμενο 45-50 μζτρα με
μζςο πλάτοσ 6 μζτρα. Οι παραπάνω χϊροι τοποκετοφνται ςτθ μινωικι εποχι.







ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ
Το πρϊτο μινωικό ναυπθγείο καταςκευισ μεγάλων πλοίων 50 μζτρων, παρουςίαςαν τον Μάρτιο του 2013 ςε
ςυνζδριο για τθν Αρχαία Ελλθνικι Τεχνολογία, ο ερευνητήσ δρ. Μηνάσ Τςικριτςήσ και ο γεωλόγοσ Στζλιοσ
Μανωλιοφδησ.
Ππωσ υποςτθρίηει ο κ. Τςικριτςισ, «για τθν ανάπτυξθ τθσ μινωικισ ναυτιλίασ μζχρι τϊρα ςτθριηόμαςτε ςε
αναπαραςτάςεισ με εικόνεσ πλοίων που δείχνουν ποντοπόρα πλοία με 50 κουπιά τα οποία αντιςτοιχοφν κεωρθτικά
ςε ςκάφθ μικουσ 40 ζωσ 50 μζτρα. Η άποψθ αυτι ενιςχφεται με τθν εφρεςθ ςτθν ακτι των Αγίων Θεοδϊρων κοντά
ςτο μινωικό μζγαρο του Νίρου Χάνι (Κοκκίνθ Χάνι), ενόσ μεγάλου ναυπθγείου».
Στθν περιοχι υπάρχουν λαξεφματα και βάςεισ μινωικϊν κτιςμάτων τόςο ςτθν ξθρά όςο και μζςα ςτθ κάλαςςα, ενϊ
ςτθ βόρεια πλευρά τθσ αμμϊδουσ παραλίασ εμφανίηονται δφο μεγάλα ορκογϊνια λαξεφματα, τα οποία ζχουν
κατακλυςκεί από τθ κάλαςςα. Ρικανότατα πρόκειται για χϊρο καταςκευισ μινωικϊν πλοίων -γφρω ςτα 45 μζτρα
και μικρότερων 15-25 μζτρα, λζει ο κ. Τςικριτςισ.



Ρρϊτοσ για το ναυπθγείο των μινωικϊν χρόνων είχε γράψει ο αρχαιολόγοσ Σ. Μαρινάτοσ, ο οποίοσ αναφζρει ότι ο
χϊροσ του ναυπθγείου ιταν λαξευμζνοσ ςτο βάκοσ του ορμίςκου, που είχε εξορυχκεί πζτρωμα πωρόλικου από μια
μεγάλθ ορκογϊνια κοιλότθτα.
Ο κ. Τςικριτςισ και ο κ. Μανωλιοφδθσ, μαηί με τουσ ςυνεργάτεσ τουσ, πραγματοποίθςαν ςτον χϊρο ςειρά
επιςκζψεων, κάνοντασ παρατθριςεισ και μετριςεισ. «Το αποτζλεςμα είναι ότι θ περιοχι ολόκλθρθ αποτζλεςε ζνα
μεγάλο λατομείο. Πταν καταδυκικαμε εντυπωςιαςτικαμε από τισ φάλκεσ χάραξθσ που είδαμε ςε πολλά ςθμεία
του πυκμζνα που διατθροφνταν ςε αρίςτθ κατάςταςθ. Ραρατθροφνται ακόμα εξορφξεισ ςε διάφορα ςθμεία του
χϊρου όπωσ ςτο νθςάκι ΒΑ, ςτθ βόρεια και τθ δυτικι πλευρά του ακρωτθρίου, τόςο επιφανειακά όςο και
υποκαλάςςια. Εκείνο όμωσ που εντυπωςιάηει είναι το μεγάλο λάξευμα που ζχει κατακλυςκεί από τθ κάλαςςα,
αλλά και ζνα ςκαλοπάτι νότια του λαξεφματοσ αυτοφ» τονίηει ο κ. Τςικριτςισ.





Το λάξευμα ζχει μικοσ 48 και πλάτοσ 10,60 μζτρα. Το φψοσ του κατακόρυφου λαξεφματοσ είναι περί τα 1,80 μζτρα
ςτο κζντρο και «ςβινει» ανατολικά, ενϊ ςτθ δυτικι πλευρά κυμαίνεται περί το 1,30 μ. Σε πολλά ςθμεία ζχει
προςχϊςεισ με άμμο, ενϊ εντυπωςιακό ςτοιχείο είναι πωσ το τεχνθτό λάξευμα ςτο μζςο του, το διαχωρίηει μικρόσ
τοίχοσ μικουσ 48 μζτρων, πλάτουσ 0.80 μ και φψουσ 0,60 μζτρα.


Οριηόντιο αυλάκι, από τριβι ςχοινιϊν. Ππωσ εξθγεί, «το λάξευμα πικανότατα κατακλυηόταν με νερό κατά βοφλθςθ.
Δθλαδι, όταν ολοκλθρωνόταν θ ναυπιγθςθ οδθγοφςαν το νερό τθσ κάλαςςασ ςτο τετράγωνο λάξευμα και ζτςι
"κατζβαηαν" (με τθν υποςτιριξθ μοχλϊν και ςχοινιϊν) το μεγάλο ςκάφοσ που είχαν καταςκευάςει ςτθν υδάτινθ
δεξαμενι. Αυτό το πετφχαιναν με τθ διοχζτευςθ καλαςςινοφ νεροφ από τα δυτικά. Αυτό προκφπτει από το γεγονόσ
ότι δυτικά από το λάξευμα, πάνω ςτον ψαμμίτθ ζχουν λαξευτεί κανάλια. Υπάρχει δίκτυο λαξευτϊν καναλιϊν με
ίχνθ εργαλείων από τθ λάξευςθ. Το μεγαλφτερο ζχει μικοσ γφρω ςτα 8 μζτρα πλάτοσ 10-13 εκατοςτά και βάκοσ 12 -
21 εκατοςτά του μζτρου».
Η φπαρξθ λαξευτϊν καναλιϊν προσ τα νότια οδιγθςε τθν ζρευνα ςτο δυτικό τμιμα όπου διαπιςτϊκθκε θ φπαρξθ
δεφτερου λαξεφματοσ διαςτάςεων 25 επί 8 μζτρα. «Θεωροφμε ότι πικανότατα είναι ζνα δεφτερο μικρότερο
ναυπθγείο καταςκευισ μικρότερων ςκαφϊν», καταλιγει ο Μ. Τςικριτςισ.

Στο Google Earth φαίνονται τα λαξεφματα και θ παλιά ακτογραμμι. Ππωσ δθλϊνει ο Μ. Τςικριτςισ ςτο Ακθναϊκό Ρρακτορείο
Ειδιςεων, «για τθν ανάπτυξθ τθσ μινωικισ ναυτιλίασ μζχρι τϊρα ςτθριηόμαςτε ςε αναπαραςτάςεισ με εικόνεσ πλοίων που
δείχνουν ποντοπόρα πλοία με 50 κουπιά τα οποία αντιςτοιχοφν κεωρθτικά ςε ςκάφθ μικουσ 40 ζωσ 50 μζτρα.

Νότια του λαξεφματοσ προσ τθν περιοχι των μινωικϊν κτιρίων υπάρχει ζνασ άλλοσ λαξευτόσ χϊροσ με διαςτάςεισ
18 επί 6 μζτρων ςτο επίπεδο τθσ κάλαςςασ. Στον χϊρο αυτόν, υποςτθρίηουν οι επιςτιμονεσ, ίςωσ να
αποκθκευόταν ξυλεία και ό,τι άλλο χρειαηόταν για τθν καταςκευι των πλοίων. «Υπάρχουν ενδιαφζροντα ίχνθ» λζει
ο κ. Τςικριτςισ και διευκρινίηει: «Ειδικότερα εμφανίηεται ςχεδόν οριηόντιο αυλάκι 8 εκατοςτϊν πάχουσ και βάκουσ
4 εκατοςτϊν που γίνεται λοξό ςτα δυτικά. Ακόμα πάνω από το αυλάκι υπάρχει απόλυτα επίπεδθ -και λοξι προσ τα
δυτικά- επιφάνεια, θ οποία δθμιουργικθκε πικανότατα από τριβι ςχοινιϊν (εμφανίηει επιπζδωςθ και λείανςθ)».

Λαξευμζνο δάπεδο ςτθ νότια πλευρά τθσ παραλίασ (φωτ. ΑΡΕ-ΜΡΕ).

Ππωσ εξθγεί ο κ. Τςικριτςισ «το λάξευμα πικανότατα κατακλυηόταν με νερό κατά βοφλθςθ. Δθλαδι, όταν
ολοκλθρωνόταν θ ναυπιγθςθ οδθγοφςαν το νερό τθσ κάλαςςασ ςτο τετράγωνο λάξευμα και ζτςι "κατζβαηαν" (με
τθν υποςτιριξθ μοχλϊν και ςχοινιϊν) το μεγάλο ςκάφοσ που είχαν καταςκευάςει ςτθν υδάτινθ δεξαμενι. Αυτό το
πετφχαιναν με τθ διοχζτευςθ καλαςςινοφ νεροφ από τα δυτικά. Αυτό προκφπτει από το γεγονόσ ότι δυτικά από το
λάξευμα, πάνω ςτον ψαμμίτθ ζχουν λαξευτεί κανάλια. Υπάρχει δίκτυο λαξευτϊν καναλιϊν με ίχνθ εργαλείων από
τθ λάξευςθ. Το μεγαλφτερο ζχει μικοσ γφρω ςτα 8 μζτρα πλάτοσ 10-13 εκατοςτά και βάκοσ 12 -21 εκατοςτά του
μζτρου».


ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΣΗΜΕ΢Α ΣΚΕΡΑΣΜΕΝΟ ΑΡΟ ΘΑΛΑΣΣΑ

Η φπαρξθ λαξευτϊν καναλιϊν προσ τα νότια οδιγθςε τθν ζρευνα ςτο δυτικό τμιμα όπου διαπιςτϊκθκε θ φπαρξθ
δεφτερου λαξεφματοσ διαςτάςεων 25 επί 8 μζτρα. «Θεωροφμε ότι πικανότατα είναι ζνα δεφτερο μικρότερο
ναυπθγείο καταςκευισ μικρότερων ςκαφϊν» καταλιγει ο κ. Τςικριτςισ.


ΦΩΤ/ ΔΟ΢ΥΦΟ΢ΟΥ 9 ΜΑ΢ΤΙΟΥ 2013 -Βρζκθκε το πρϊτο μεγάλο μινωικό ναυπθγείο Το πρϊτο μινωικό ναυπθγείο
καταςκευισ μεγάλων πλοίων 50 μζτρων, εκτιμοφν ότι βρικαν ςτθν ακτι των Αγίων Θεοδϊρων τθσ Κριτθσ, ο
ερευνθτισ δρ. Μθνάσ Τςικριτςισ και ο γεωλόγοσ Στζλιοσ Μανωλιοφδθσ.








Η ΚΑΤΟΨΗ ΤΟΥ ΚΤΗ΢ΙΟΥ ΣΤΟ ΝΙ΢ΟΥ ΧΑΝΙ ΧΑ΢ΑΓΜΕΝΟ ΣΕ ΡΕΤ΢ΩΜΑ ΦΩΤ Μ. ΓΙΑΚΟΥΜΑΚΗ



ΤΟ ΚΟΝΤΙΝΟ ΝΙ΢ΟΥ ΧΑΝΙ ΦΩΤ Μ. ΓΙΑΚΟΥΜΑΚΗ . Η άποψθ αυτι ενιςχφεται με τθν εφρεςθ ςτθν ακτι των Αγίων Θεοδϊρων κοντά ςτο
μινωικό μζγαρο του Νίρου Χάνι (Κοκκίνθ Χάνι), ενόσ μεγάλου ναυπθγείου». Στθν περιοχι υπάρχουν λαξεφματα και βάςεισ
μινωικϊν κτιςμάτων τόςο ςτθν ξθρά όςο και μζςα ςτθ κάλαςςα.



ΦΩΤΟΓ΢ΑΦΙΑ ΔΟ΢ΥΦΟ΢ΟΥ 10 ΣΕΡΤΕΜΒ΢ΙΟΥ 2012

Ο αρχαιολόγοσ Σ. Μαρινάτοσ ιταν ο πρϊτοσ που ζγραψε για το ναυπθγείο των μινωικϊν χρόνων, αναφζροντασ ότι
ο χϊροσ του ναυπθγείου ιταν λαξευμζνοσ ςτο βάκοσ του ορμίςκου, που είχε εξορυχκεί πζτρωμα πωρόλικου από
μια μεγάλθ ορκογϊνια κοιλότθτα. Νότια του λαξεφματοσ, προσ τθν περιοχι των μινωικϊν κτιρίων, υπάρχει ζνασ
άλλοσ λαξευτόσ χϊροσ με διαςτάςεισ 18 επί 6 μζτρων ςτο επίπεδο τθσ κάλαςςασ. Στον χϊρο αυτόν, υποςτθρίηουν
οι επιςτιμονεσ, ίςωσ να αποκθκευόταν ξυλεία και ό,τι άλλο χρειαηόταν για τθν καταςκευι των πλοίων.


Λαξευτά κανάλια ςτα δυτικά. Οι Τςικριτςισ και Μανωλιοφδθσ, μαηί με τουσ ςυνεργάτεσ τουσ, πραγματοποίθςαν ςτον χϊρο
ςειρά επιςκζψεων, κάνοντασ παρατθριςεισ και μετριςεισ. «Το αποτζλεςμα είναι ότι θ περιοχι ολόκλθρθ αποτζλεςε ζνα
μεγάλο λατομείο. Πταν καταδυκικαμε εντυπωςιαςτικαμε από τισ φάλκεσ χάραξθσ που είδαμε ςε πολλά ςθμεία του πυκμζνα
που διατθροφνταν ςε άριςτθ κατάςταςθ. Ραρατθροφνται ακόμα εξορφξεισ ςε διάφορα ςθμεία του χϊρου όπωσ ςτο νθςάκι ΒΑ,
ςτθ βόρεια και τθ δυτικι πλευρά του ακρωτθρίου, τόςο επιφανειακά όςο και υποκαλάςςια. Εκείνο όμωσ που εντυπωςιάηει
είναι το μεγάλο λάξευμα που ζχει κατακλυςκεί από τθ κάλαςςα, αλλά και ζνα ςκαλοπάτι νότια του λαξεφματοσ αυτοφ», τονίηει
ο Μ. Τςικριτςισ.


17 ΣΕΡΤΕΜΒ΢ΙΟΥ 2009 ΦΩΤΟΓ΢ΑΦΙΑ ΔΟ΢ΥΦΟ΢ΟΥ ΣΗΜΕΙΑ ΜΕ ΑΝΘ΢ΩΡΙΝΗ Δ΢ΑΣΤΗ΢ΙΟΤΗΤΑ




ΣΕ ΦΩΤΟΓ΢ΑΦΙΑ ΔΟ΢ΥΦΟ΢ΟΥ ΤΗΣ 17
θσ
ΦΕΒ΢ΟΥΑ΢ΙΟΥ ΤΟΥ 2009 ΕΝΑ ΡΑ΢ΑΤΗ΢ΗΣΕΤΕ ΤΙΣ ΔΥΟ ΕΙΚΟΝΕΣ ΕΙΝΑΙ ΕΜΦΑΝΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ
ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΒΟ΢ΕΙΑ ΤΗΣ ΚΕΝΤ΢ΙΚΗΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗΣ Ή ΝΕΩ΢ΙΟΥ .







ΕΡΑΝΩ Α΢ΙΣΤΕ΢Α ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΣΗΜΕ΢ΙΝΗ ΝΗΣΙΔΑ ΕΙΝΑΙ ΥΡΟΣΚΑΦΗ ΕΝ ΕΙΔΗ ΔΕΞΑΜΕΝΗΣ Η ΚΟΙΛΩΜΑΤΟΣ Ο αρχαιολόγοσ
Σ. Μαρινάτοσ ιταν ο πρϊτοσ που ζγραψε για το ναυπθγείο των μινωικϊν χρόνων, αναφζροντασ ότι ο χϊροσ του ναυπθγείου
ιταν λαξευμζνοσ ςτο βάκοσ του ορμίςκου, που είχε εξορυχτεί πζτρωμα πωρόλικου από μια μεγάλθ ορκογϊνια κοιλότθτα.



ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΤΩΝ ΝΑΥΡΗΓΕΙΩΝ ΜΕ ΛΟΥΟΜΕΝΟΥΣ




«Για τθν ανάπτυξθ τθσ μινωικισ ναυτιλίασ μζχρι τϊρα ςτθριηόμαςτε ςε αναπαραςτάςεισ με εικόνεσ
πλοίων που δείχνουν ποντοπόρα πλοία με 50 κουπιά τα οποία αντιςτοιχοφν κεωρθτικά ςε ςκάφθ μικουσ
40 ζωσ 50 μζτρα» αναφζρει ο κ. Τςικριτςισ. «Η άποψθ αυτι ενιςχφεται με τθν εφρεςθ ςτθν ακτι των
Αγίων Θεοδϊρων κοντά ςτο μινωικό μζγαρο του Νίρου Χάνι (Κοκκίνθ Χάνι), ενόσ μεγάλου ναυπθγείου»


Ο ΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΒΥΘΙΣΗΣ ΤΗΣ ΒΟ΢ΕΙΑΣ ΑΚΤΗΣ ΤΗΣ Κ΢ΗΤΗΣ ΕΙΝΑΙ Η ΡΙΕΣΗ ΡΟΥ ΑΣΚΕΙ Η ΑΦ΢ΙΚΑΝΙΚΗ ΡΛΑΚΑ ΝΟΤΙΑ ΤΗΣ
ΝΗΣΟΥ

ΤΕΛΟΣ

Ε΢ΓΑΣΙΑ ΤΟΥ Α΢ΧΑΙΟΓΝΩΜΩΝΑ