Δρ. Θεόδωρος Σ.

Κουσουρής
Με την Οικολογία Με την Οικολογία
& το Περιβάλλον & το Περιβάλλον
!Περιηγήσεις" Περι#λανήσεις" $#ό%εις!!
!Περιηγήσεις" Περι#λανήσεις" $#ό%εις!!
&&'())
$*ήνα" +,--
2
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
Δρ. Θεόδωρος Σ. Κουσουρής
&.(). Με την Οικολογία & το Περιβάλλον
!Περιηγήσεις" Περι#λανήσεις" $#ό%εις!!
………..μέσα από επίκαιρα και έγκυρα κείμενα γίνεται προσπάθεια ώστε να
σκιαγραφηθούν, μέσα από την οπτική της βιώσιμης ανάπτυξης, τα ζητήματα του
περιβάοντος στην !ά"α και σε οόκηρο τον κόσμο. #ά και για τις συνθέσεις
της $ύσης και τις σ%έσεις συνύπαρξης της $ύσης με τον &#νθρ'πο, με προοπτικές
καύτερης ποιότητας ζ'ής(
Copyrig!" #ρ$ %εό&'ρ(ς )$ *(+σ(+ρής
,--.i/" !0o1223g-.i/$4o-
5555555555555555555555
Ο Θεόδωρος Σ. Κουσουρής, διετέλεσε πάνω από μια δεκαετία εκλεγμένος Διευθυντής στο
νστιτο!το "σωτερικ#ν $δάτων, του "λλ%νικο! Κέντρου Θαλάσσιων "ρευν#ν &"'Κ"Θ"(,
επιστ%μονικός σ!μ)ουλος σε Ο*+, αναπτυ,ιακές - τε.νικές εταιρίες, Δ/ντής ερευν#ν στο
"'Κ"Θ", "ΚΘ" - 0Κ+".
Κατέ.ει διδακτορικό δίπλωμα στ%ν οικολογία - προστασία του περι)άλλοντος από το 1ανεπιστήμιο
Θεσσαλονίκ%ς, 234567 89 :;<6=;6 στους πόρους του περι)άλλοντος από το :3>987? @=<A674<5B,
@.C., μεταπτυ.ιακό δίπλωμα στ%ν περιDερειακή ανάπτυ,% από το 1άντειο 1ανεπιστήμιο
1ολιτικ#ν "πιστ%μ#ν - μεταδιδακτορική ειδίκευσ% στ%ν υδροEοικολογία από το FG7<;H
@=<A674<5B, :I<5J67>3=?.
"πιστ%μονικά άρθρα του έ.ουν δ%μοσιευτεί σε έγκυρα διεθνή περιοδικά, έ.ουν ανακοινωθεί σε
διεθνή συνέδρια, συμπόσια και σεμινάρια, εν# εκλαKκευμένα κείμενα με περι)αλλοντικό
προ)λ%ματισμό με σ!γ.ρονες απόLεις δ%μοσιε!ονται στον %μερήσιο έντυπο και %λεκτρονικό τ!πο,
σε ιστο.#ρους - σε I6M>8N4. "πίσ%ς, έ.ει συγγράLει )ι)λία και εγ.ειρίδια με οικολογικό και
περι)αλλοντικό περιε.όμενο για το σ.ολείο - το ελε!θερο εμπόριο.
Στις ερευν%τικές του δραστ%ριότ%τες περιλαμ)άνονταιO υπευθυνότ%τα και συμμετο.ή σε εθνικά -
ευρωπαKκά ερευν%τικά προγράμματα, σ.εδιασμός, συνε.ή παρακολο!θ%σ% και εκτίμ%σ% πορείας
περι)αλλοντικ#ν παραμέτρων, συμμετο.ή σε πραγματογνωμοσ!νες, σε μελέτες σκοπιμότ%τας -
περι)αλλοντικ#ν όρων E επιπτ#σεων.
Οι εκπαιδευτικές - επιμορDωτικές του δραστ%ριότ%τες καλ!πτουν αντικείμενα οικολογικ#ν και
περι)αλλοντικ#ν P%τ%μάτων, μετα,! των άλλων στο 1ανεπιστήμιο +ιγαίου, 1άτρας, 1ολυτε.νείο
Κρήτ%ς, εκπαιδευτικ#ν τ%ς πρωτο)άθμιας - δευτερο)άθμιας εκπαίδευσ%ς, νέων επιστ%μόνων,
Κέντρων 1ερι)αλλοντικής "κπαίδευσ%ς κ.ά.
QQQQQQQQQQ
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
?
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
Περιεχόμενα
Πρόλογος Σελ./
@ Πρ=σινη 8ι9(ν(A:α σ7ην 8ι9(ν(Aι9ή *ρ:ση 0
Από 7(+ς Ασ7ι9(Bς CDρ(+ς σ7α Ασ7ι9= 8ι9(σ+σ7ήAα7α (%Bλα9ες *αιν(7(A:ας
σ7ις Πόλεις 7(+ 6Eλλ(ν7(ς)
1
F(&ι= 9αι Fό&ι" G(νιAό7η7α, H+7+I:α 9αι %=να7(ς -2
J( FεBAα 7(+ *όλπ(+ (K1/L M!r,.-) 9αι (ι *λιAα7ι9Eς Πρ((π7ι9Eς σ7ην H+ρDπη -3
8 Π(7αAός Nρι&ανός σ7ην ΑρIα:α ΑOήνα" Gε'γραPι9=, 8ι9(λ(γι9= 9αι =λλα
-4
8ι Αλ9+(ν:&ες NAEρες" Από 7η )+Q+γι9ή Αγ=πη, σ7ις Rαρ(Aε7ρι9Eς ΠιEσεις 9αι
σ7ην Ασ7ρ(ν(A:α +0
J( Απ(7Bπ'Aα 7(+ Sερ(B" J( 6EγεO(ς 7ης *α7αν=λ'σης 9αι (ι Hπιπ7Dσεις σ7α
T&α7ι9= 8ι9(σ+σ7ήAα7α
+5
C.r/,2 U.rViW" Π=ν' από XYZ Cρόνια Aε7= 7ην Hπαν=σ7αση 7ης )9Eψης για 7ην
*α7αγ'γή Aας
2,
[7σι H\(ι9(ν(AoBAε HνEργεια 2+
8ι 6ελισσ(9όA(ι 7ης #ιπλανής Jαρ=7σας 9αι η 6αρσαλ:να 20
N %=λασσα 9αι (λ:γη ]9εαν(γραP:α /,
Gια 7ην ΑργD 7ης Παγ9όσAιας )+νεργασ:ας /3
6ε 7ην ΑργD για 7ις Παγ9όσAιες *λιAα7ι9Eς ΑλλαγEς /1
^( Sερό σ7ην 8ι9(ν(Aι9ή *ρ:ση 0,
_:γες )9Eψεις για 7ην Πρ=σινη Αν=π7+\η 0+
8 Πεν7=λ(γ(ς 7ης Πρ=σινης Αν=π7+\ης 0/
Jσ(BI7ρες 9αι 6E&(+σες ενόψει 7(+ *αλ(9αιρι(B 05
N _α&ανι= σ7η <(7ανι9ή, σ7( ABO( 9αι σ7ην πρα97ι9ή 3-
N ΑAπελι7σι= -7( ΑνEγν'ρ( #εν7ρό, (ι *α7σ(Bνες 9αι (ι Απαγ(ρεBσεις 3/
Jα Απ(λιO'AEνα #=ση 35
*αι όA'ς Αγν((BAε 7η Rι(π(ι9ιλό7η7α" )ηAασ:α, [νν(ιες 9αι Α\:ες 34
Gλισ7ρ:&α 9αι *ρ:7αA(" Πόσ( 7α γν'ρ:Q(+Aε` 5/
Αν (ι 6Eλισσες H\αPανισ7(Bνaaa$ 55
*ήπ(ι από 7( ΠαρελOόν 9αι a$$για 7( 6Eλλ(ν 54
N Αγριαγ9ιν=ρα 9αι Περι<αλλ(ν7ι9= 8PEλη 1/
J:γρης 9αι a$$=λλα *(+ν(Bπια 14
aaγια 7η #ιαIε:ριση 7'ν T&α7ι9Dν Πόρ'ν 42
Βιβλιογραφικές Πηγές 4/
Πρόλ(γ(ς
)7ην πEAπ7η ηλε97ρ(νι9ή E9&(ση ! &.(). Με την Οικολογία & 7( Περιβάλλον 6
Περιηγήσεις" Περι#λανήσεις" $#ό%εις!!" αναπ7Bσσ(ν7αι σBγIρ(νες απόψεις 9αι επ:9αιρες
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
b
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
περιπλανήσεις, σε σIEση Aε 7( περι<=λλ(ν, 7ην (ι9(λ(γ:α 9αι 7ην 9(ιν'ν:α$ N αν=&ει\η 7ης
7(πι9ής περι<αλλ(ν7ι9ής πρ(<ληAα7ι9ής, όσ( 9αι η πι( πλα7ι= ενηAEρ'ση 9αι
ε+αισOη7(π(:ηση για 7α 9(ιν= π(+ EI(+ν να επι&ε:\(+ν (ι 7(πι9Eς 9(ιν'ν:ες EI(+ν Q'7ι9ή
σηAασ:α για να αν7ιAε7'πισ7(Bν 7α σηAεριν= πρ(<λήAα7α$ cπ'ς πρ(ε:παAε 9αι σ7ις
πρ(ηγ(BAενες περιηγήσεις 9αι περιπλανήσεις (ι 9αOηAερινEς Aας σ+νήOειες 9αι ( ασ7ι9ός
7ρόπ(ς &ια<:'σης (Pε:λει να ανα7ραπε:$ Tπ=ρI(+ν π(λλ= Qη7ήAα7α π(+ Iρει=Q(ν7αι =Aεσα 7η
σ+A<(λή 7(+ 9αOενός για 7ην παραπEρα πρ(DOηση 9αι &ιε9&:9ησή 7(+ς$ Πρ(απαι7(BAενα σε
α+7ήν 7ην πρ(σπ=Oεια 7ης (ι9(&όAησης 7ης γνDσης 9αι 7ης Eγ9+ρης ενηAEρ'σης, ε:ναι Aε7α\B
7'ν =λλ'ν πρα97ι9Eς &ρασ7ηριό7η7ες 9αι αναQή7ηση 7'ν εργαλε:'ν QBA'σης Aε 7α σηAεριν=
Qη7ήAα7α π(+ αP(ρ(Bν 7( περι<=λλ(ν 9αι 7ην 9(ιν'ν:α$ ]σ7όσ(, ό7αν η περι<αλλ(ν7ι9ή
ενηAEρ'ση ε:ναι Eγ9+ρη 9αι η 9(ιν'ν:α ενσ'Aα7Dνει Pιλι9Eς πρ(ς 7( περι<=λλ(ν 9αλEς
πρα97ι9Eς 9αι πρ('Oε: αν7:σ7(ιIες σ+λλ(γι9Eς &ρασ7ηριό7η7ες, 7ό7ε Aόν( Aπ(ρε: να
&ιαA(ρPDνει σ7=σεις Q'ής για 9αλB7ερ( αBρι( 9αι αν7ισ7=σεις σ7α 9α7αναλ'7ι9= πρό7+πα$
dλλ'σ7ε, η Pρ(ν7:&α 9αι η Eγν(ια 7'ν ενεργDν π(λι7Dν 9αι 7'ν ε9παι&ε+7ι9Dν πEρα από 7η
Qη7(BAενη ε+αισOη7(π(:ηση 9αι 7η A=Oηση, (Pε:λει να περιλαA<=νει 7ην Eγ9+ρη
περι<αλλ(ν7ι9ή ενηAEρ'ση 7(+ς, 7ην 9ινη7(π(:ηση 9αι 7η σ+AAε7(Iή 7(+ς σε &ρασ7ηριό7η7ες
π(+ ανα<αOA:Q(+ν-9αι όIι Aόν(, 7ην π(ιό7η7α Q'ής$
Hπ:σης, σε α+7ό 7( <ι<λ:( εν7=σσ(ν7αι 9αι 9ε:Aενα =λλ'ν επισ7ηAόν'ν για Aια πλα7B7ερη
γνDση σε ει&ι9= OEAα7α 9αι πρ(<ληAα7ισA(Bς π(+ επε97ε:ν(ν7αι σε (λό9ληρ( 7(ν 9όσA( Aε
επιπ7Dσεις σ7ην Bπαρ\η 7ης Q'ής$
Hλπ:Q(+Aε, 7α 9ε:Aενα 9αι α+7(B 7(+ <ι<λ:(+ να σ+A<=λλ(+ν σ7ην εν&+ν=A'ση 7ης
πρ(σπ=Oειας, όλ'ν ε9ε:ν'ν π(+ πρ('O(Bν σ+AAε7(Iι9Eς &ρασ7ηριό7η7ες, Dσ7ε να
&ιαA(ρPDν(+ν 7(+ς α+ριαν(Bς ενεργ(Bς π(λ:7ες για 7ην (+σιασ7ι9ή πρ(σ7ασ:α 7(+
περι<=λλ(ν7(ς 9αι 7η <ιDσιAη αν=π7+\η$
Δρ. Θεόδωρος Σ. Κουσουρής (!""#.

7 Πράσινη Οικονο8ία στην Οικονο8ική Κρίση
)ε πρόσPα7α =ρOρα Eγ9+ρ'ν (ι9(ν(Aι9Dν σ+ν7α97Dν, σIε7ι9= Aε 7ην π(ρε:α 7ης (ι9(ν(Aι9ής
9ρ:σης, &ιαπισ7Dνε7αι ό7ι παλιEς σ+ν7αγEς 9αι Eνν(ιες επαναPEρ(ν7αι σ7ην επι9αιρό7η7α$
H\=λλ(+, &εν ε:ναι λ:γ(ι ε9ε:ν(ι π(+ πισ7εB(+ν ό7ι Aια από 7ις A(να&ι9Eς λBσεις σ7η σηAερινή
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
Y
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
σ+γ9+ρ:α 7ης 9ρ:σης ε:ναι 7( P=σAα 7(+ π(λEA(+, λEγ(ν7ας 7( γν'σ7ό efπα7ήρ π=ν7'ν,
πόλεA(ςff$ 6=λισ7α, επισε:(+ν 7( 7ε7ριAAEν( ό7ι ef( πόλεA(ς ή7αν π=ν7(7ε η Aόνη λBση για
7ην αν=9αAψη 7'ν (ι9(ν(AιDνff$ cA'ς Aια 7E7(ια σ+λλ(γισ7ι9ή, πισ7εB(+Aε ό7ι ε:ναι
α&ιανόη7η σ7η σηAερινή επ(Iή, παρ= 7ις όπ(ιες 9(ιν'νι9Eς 9αι (ι9(ν(Aι9Eς 9ρ:σεις, αλλ= 9αι
7( σ7(Iε+όAεν( γ9ανγ9σ7ερισAό (ρισAEν'ν ηγεσιDν$ ]σ7όσ(, Oα ή7αν (+σιασ7ι9ό7ερες
πισ7εB(+Aε ε=ν α+7Eς (ι αναλBσεις 9αι 7α αν7:σ7(ιIα =ρOρα να 9α7ε+OBν(ν7αν σε Aια νEα
ανα7ρ(πή ι&εDν, Aε (+σιασ7ι9ό σIε&ιασAό Aιας =λλης <ιDσιAης αν=π7+\ης, Aε εPαρAόσιAες
πρ((π7ι9Eς, 7ης λεγόAενης πρ=σινης (ι9(ν(A:ας$ 8ι εAπνε+σ7Eς 9αι OιασD7ες α+7ής 7ης
9α7εBO+νσης Aας efπρ(9αλ(Bνff όλ( 9αι περισσό7ερ( 7α 7ελε+7α:α Iρόνια$ N παρ(+σ:α 7(+ς,
Aε =ρOρα 9αι αναλBσεις, =ρIισε να γ:νε7αι α9όAη πι( πιεσ7ι9ή, αAEσ'ς Aε7= 7ην Eναρ\η 7ης
πρόσPα7ης (ι9(ν(Aι9ής 9ρ:σης$ *αι όσα λEγ(+ν 9αι &ια7+Aπαν:Q(+ν, <ασ:Q(ν7αι 7όσ( σε
7ε9Aηρι'AEνες AελE7ες, όσ( 9αι σε απλ(+σ7εBσεις, πρ(σ&(9Dν7ας σ7η AεγαλB7ερη &+να7ή
&ιε:σ&+ση 9αι απήIηση 7'ν απόψε'ν 7(+ς$ )'σ7= ή λαOεAEνα Oα &ε:\ει 7( AEλλ(ν$
Ας ανα7ρE\(+Aε σε Aερι9= από 7α όν7(ς ελ9+σ7ι9= επιIειρήAα7= 7(+ς$ #ια7ε:ν(ν7αι ό7ι efγια
9=Oε Eνα ε+ρD π(+ σήAερα επεν&B(+Aε σ7( περι<=λλ(ν, Oα &ηAι(+ργηOε: όPελ(ς από πEν7ε
ε+ρD σ7( AEλλ(ν$ *=Oε Iρόν(, η απ(9(Aι&ή 7'ν απ(ρριAA=7'ν σ7ην Hλλ=&α 9(σ7:Qει Eνα
&ισε9α7(AABρι( ε+ρD$ c7αν 7α απ(ρρ:AAα7α, λόγ' 7ης ανα9B9λ'σης, Aει'O(Bν 9α7= bZg 9αι
Aόν( σ7ην Α77ι9ή, 7ό7ε Oα 9ερ&:Q(+Aε =Aεσα AEIρι 9αι bb ε9α7$ ε+ρD 7( Iρόν($ N παραγ'γή
7'ν hZ$ZZZ 7όν'ν πλασ7ι9(B Aιας Iρήσης π(+ 9+9λ(P(ρε: 9=Oε Iρόν( σ7ην Hλλ=&α, 9(σ7:Qει
?ZZ ε9α7$ H+ρD, ενD η &ιαIε:ρισή 7(+ς, Aε7= 7ην απόρριψή 7(+ς, 9(σ7:Qει π(λλαπλ=σια$ Gια
9=Oε 7όν( Iαρ7ι(B π(+ ανα9+9λDν(+Aε σDQ(+Aε Xi &Eν7ρα, ?2$ZZZ λ:7ρα νερ(B, &+( <αρEλια
πε7ρελα:(+ 9αι ηλε97ρι9ό ρεBAα πEν7ε AηνDν για Eνα σπ:7ι$ J( bZg 7ης ενEργειας σ7ην
Hλλ=&α 9α7αναλDνε7αι από 7α 97:ρια$ N (ρO(λ(γι9ή &ιαIε:ριση 7'ν α97Dν Aπ(ρε: να PEρει
όPελ(ς E'ς 9αι ig 7(+ ΑHΠ$ H97ιA=7αι ό7ι σ7ην H$H$, Aπ(ρ(Bν να &ηAι(+ργηO(Bν X$ZZZ$ZZZ
OEσεις εργασ:ας σε efπρ=σιν(+ςff 7(Aε:ς$ 8ι σ+νEπειες 7'ν 9λιAα7ι9Dν αλλαγDν Aπ(ρε: να
(&ηγήσ(+ν σε απDλειες π=ν' από 2,Y 7ρισε9α7(AA+ρ:'ν ε+ρD παγ9(σA:'ς, Aε7= 7α AEσα 7(+
2X(+ αιDνα$ j&η 9=Oε Iρόν( σ7ην H$H$ για 7ην απ(9α7=σ7αση 7'ν QηAιDν από 7ις P+σι9Eς
9α7ασ7ρ(PEς π(+ σ+ν&E(ν7αι Aε 7ις 9λιAα7ι9Eς αλλαγEς, &απανDν7αι περ:π(+ XZ
&ισε9α7(AABρια ε+ρDff$
Αν7:σ7(ιIα επιIειρήAα7α 9αι AE7ρα, γ:ν(ν7αι επ:9αιρα για 7ην αν7ιAε7Dπιση 7ης σηAερινής
(ι9(ν(Aι9ής 9ρ:σης, 9αι EI(+ν ε9π(νηOε: από 7( (ι9(ν(Aι9ό επι7ελε:( 7(+ R$ kl.-.$ Α+7=
<ασ:Q(ν7αι 9+ρ:'ς σε E\η =\(νες"
X$ #ηAι(+ργ:α ενός 7αAε:(+ efπρ=σιν'ν +π(&(ADνff για 7ην ενεργεια9ή <ελ7:'ση 7'ν
+Pισ7=Aεν'ν 97ιρ:'ν, αλλ= 9αι P(ρ(απαλλαγEς για 7α <ι(9λιAα7ι9= σπ:7ια, Aε σ7όI( 7ην
αναQ'(γόνηση 7ης (ι9(&(Aι9ής <ι(AηIαν:ας$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
h
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
2$ m(ρ(απαλλαγEς σε επιIειρήσεις π(+ παρ=γ(+ν αι(λι9ή, γε'OερAι9ή 9αι ηλια9ή
ενEργεια, αλλ= 9αι +λι9= 9αι ε\αρ7ήAα7α <ελ7:'σης 7ης ενεργεια9ής από&(σης$
?$ Πρ(DOηση νE'ν efE\+πν'νff 9αιν(7(AιDν 9αι 7εIν(λ(γιDν π(+ Oα ε:ναι ι9ανEς να
AειDσ(+ν 7ην 9α7αν=λ'ση ηλε97ρισA(B σε όλες 7ις (ι9ια9Eς σ+σ9ε+Eς, από 7α σ+σ7ήAα7α
9λιAα7ισA(B E'ς 7α πλ+ν7ήρια ρ(BI'ν 9αι 7ις 7(σ7ιEρες$
b$ *α7ασ9ε+ή νE'ν απ(&(7ι9ό7ερ'ν &ι97B'ν παραγ'γής ηλε97ρι9ής ενEργειας από 7η
γε'OερA:α, 7ην ηλια9ή 9αι 7ην αι(λι9ή ενEργεια, &ιανEA(ν7ας α+7ή α9όAη 9αι σε Aεγ=λα
ασ7ι9= 9Eν7ρα$
Y$ ΑB\ηση 7'ν επεν&Bσε'ν σε efπρ=σιναff AEσα Aε7αP(ρ=ς σ7αOερής 7ρ(Iι=ς για 7η
AαQι9ή Aε7α9:νηση$
h$ #ηAι(+ργ:α ενός efπρ=σιν(+ff πρ(γρ=AAα7(ς εν:σI+σης 7'ν α+7(9ινη7(<ι(AηIανιDν,
αλλ= Aε αν7=λλαγAα 9αι σ7όI(+ς 7η <ελ7:'ση 7ης ε\(ι9(νόAησης σ7ην 9α7αν=λ'ση 7'ν
9α+σ:A'ν 7'ν α+7(9ινή7'ν, αλλ= 9αι 7η AαQι9ή επEν&+ση σε νEες απ(&(7ι9ό7ερες 9αι
9αOαρό7ερες Aπα7αρ:ες, αλλ= 9αι σε +<ρι&ι9(Bς 9ινη7ήρες$
Πρ(ς 7ην :&ια περ:π(+ 9α7εBO+νση 9αι η ε+ρ'παn9ή Eν'ση AEσ' 7(+ επι7ρόπ(+
Περι<=λλ(ν7(ς )$ #ήAας, Aε 7ην Eναρ\η 7ης 9ρ:σης, +π(γραAA:Qει 7ην αν=γ9η σ7ρ(Pής 7'ν
ε+ρ'παn9Dν επιIειρήσε'ν 9αι <ι(AηIανιDν σ7η &ηAι(+ργ:α 7ης efπρ=σινης (ι9(ν(A:αςff,
επισηAα:ν(ν7ας 7α πλε(νε97ήAα7α 7ης$ cπ'ς ε\ηγε:, ef(ι πρ=σινες επεν&Bσεις παρ(+σι=Q(+ν
7α 7ελε+7α:α Iρόνια ι&ια:7ερη &+ναAι9ή 9αι Oα &ηAι(+ργήσ(+ν σ7ην H+ρ'παn9ή [ν'ση
περ:π(+ 2 ε9α7$ OEσεις εργασ:ες AEσα σ7ην επόAενη &ε9αε7:α$ Gιo α+7όν 7(ν λόγ( η πρ=σινη
(ι9(ν(A:α &εν απ(7ελε: (B7ε π(λ+7Eλεια, αλλ= (B7ε ε:ναι 9αι περι77ή$ dλλ'σ7ε, η σηAερινή
9ρ:ση επηρε=Qει 7ην (ι9(ν(A:α, 7( PαινόAεν( 7ης 9λιAα7ι9ής αλλαγής, αλλ= 9αι 7( :&ι( 7(
AEλλ(ν 7(+ πλανή7ηff$ *αι 7(ν:Qει ό7ι efη πρ=σινη (ι9(ν(A:α &εν ε:ναι π(λ+7Eλεια, Aε 7ην
Eνν(ια 7(+ περι77(B$ Αν7:Oε7α παρEIει 7η &+να7ό7η7α για &ιπλ= (PEλη, 7όσ( σ7ην (ι9(ν(A:α,
όσ( 9αι σ7( περι<=λλ(ν$ Gια παρ=&ειγAα, 7( σIE&ι( αν=9αAψης π(+ ανα9(ινDOη9ε από 7ην
Hπι7ρ(πή περιλαA<=νει AE7ρα ή ενισIBσεις για πρ=σινα 97:ρια, α+7(9:νη7α, Eργα +π(&(Aής
9$λπ$ 6E7ρα για 7( 9λ:Aα 9αι 7ην ενEργεια π(+ παρEI(+ν 9:νη7ρα για επεν&Bσεις, 9αιν(7(A:ες
9αι &ηAι(+ργ:α νE'ν πρ=σιν'ν OEσε'ν εργασ:ας$ N &EσAη AE7ρ'ν για 7( 9λ:Aα 9αι 7ην
ενEργεια, σηAα:νει 2Zg Aε:'ση 7'ν ε9π(AπDν &ι(\ει&:(+ 7(+ =νOρα9α, 2Zg αB\ηση 7(+
Aερι&:(+ 7'ν ανανεDσιA'ν πηγDν ενEργειας 9αι 2Zg AεγαλB7ερη ε\(ι9(νόAηση ενEργειας
σ7ην H$H$ 'ς 7( 2Z2Z$ )7η Aε:'ση 7'ν ε9π(AπDν &ι(\ει&:(+ 7(+ =νOρα9α Oα σ+A<=λει 7όσ( η
λει7(+ργ:α 7(+ σ+σ7ήAα7(ς εAπ(ρ:ας &ι9αι'A=7'ν ε9π(AπDν, όσ( 9αι ( AηIανισAός
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
i
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
επιAερισA(B 7'ν πρ(σπαOειDν Aε7α\B 7'ν 9ρα7Dν-AελDν$ ]ς πρ(ς 7ις ανανεDσιAες πηγEς
ενEργειας, η 9=Oε IDρα-AEλ(ς 7ης H$H$ EIει σ+γ9ε9ριAEν( σ7όI( π(+ σ+ν(λι9= Oα σ+A<=λει
σ7ην επι7+I:α 7(+ ε+ρ'παn9(B σ7όI(+ 7(+ 2Zg$ Παρ=λληλα, &εν πρEπει να λησA(ν(BAε ό7ι η
λει7(+ργ:α 7(+ σ+σ7ήAα7(ς εAπ(ρ:ας Oα +π(IρεDσει 7α 9ρ=7η-AEλη, <E<αια 9αι 7ην Hλλ=&α,
να αναπ7B\(+ν 7ις ανανεDσιAες πηγEς ενEργειας$ Tπ(λ(γ:Qε7αι, ό7ι περ:π(+ 7α 7ρ:α 7E7αρ7α
7(+ σ7όI(+ Oα επι7ε+IO(Bν AEσ' 7ης λει7(+ργ:ας 7(+ σ+σ7ήAα7(ς 7ης εAπ(ρ:ας 7'ν ρBπ'ν$ N
σηAερινή π(λB &+σAενής (ι9(ν(Aι9ή σ+γ9+ρ:α πρEπει να ανα&ειIOε: 'ς ε+9αιρ:α για 7η
&ηAι(+ργ:α 7ης efπρ=σινης (ι9(ν(A:αςff 7(+ AEλλ(ν7(ς$ N πρ=σινη (ι9(ν(A:α &ηAι(+ργε:
Aεγ=λες ε+9αιρ:ες για επεν&Bσεις, 7εIν(λ(γι9ή 9αιν(7(A:α, απασIόληση$ 8ι επεν&Bσεις π(+
γ:ν(ν7αι σ7ις 9αOαρEς 7εIν(λ(γ:ες, Aε αειPόρ( Iρήση πόρ'ν 9αι ε\(ι9(νόAηση ενEργειας,
ε:ναι (ι9(ν(Aι9= πι( απ(7ελεσAα7ι9Eς 9αι απ(&(7ι9Eς, &ηAι(+ργ(Bν νEες OEσεις εργασ:ας 9αι
&:ν(+ν σ7ην ε+ρ'παn9ή <ι(AηIαν:α Aια π(λB ισI+ρή OEση σ7(ν &ιεOνή αν7αγ'νισAό$ [Iει &ε
σηAασ:α να γ:νει γρήγ(ρα η σ7ρ(Pή α+7ή 7'ν επιIειρήσε'ν 9αι 7ης <ι(AηIαν:αςff$
N πρ=σινη (ι9(ν(A:α σ+AπεριλαA<=νει απαρα:7η7α 9αι 7( AEλλ(ν 7ης απασIόλησης$ *αι &εν
ε:ναι Aόν( η εPαρA(γή Aιας π(λι7ι9ής Aε:'σης 7'ν αερ:'ν ρBπ'ν Aε επιπ7Dσεις 7( PαινόAεν(
7(+ OερA(9ηπ:(+, αλλ= 9αι Aια αν=π7+\η Aε περισσό7ερες OEσεις εργασ:ας$ Gια παρ=&ειγAα,
&εν ε:ναι ε+9α7αPρόνη7α 7α AεγEOη από 7(ν 9λ=&( 7'ν ανανεDσιA'ν πηγDν ενEργειας 9αι 7η
Aελλ(ν7ι9ή &+ναAι9ή 7(+ς$ 6ελE7ες 7(+ 8NH 9αι 7(+ #ιεOν(Bς 8ργανισA(B Hργασ:ας
7(ν:Q(+ν ό7ι IDρες π(+ Oα αναπ7B\(+ν Pιλι9Eς πρ(ς 7( περι<=λλ(ν 7εIν(λ(γ:ες, Oα Aπ(ρ(Bν
να απασI(λ(Bν περισσό7ερ(+ς εργαQόAεν(+ς, απfόσ( Aπ(ρ(Bν να απασI(λ(Bν AαQ: η
α+7(9ινη7(<ι(AηIαν:α 9αι (ι <ι(AηIαν:ες παραγ'γής εργαλε:'ν$ ]σ7όσ(, 9αODς λEγ(+ν (ι
ει&ι9(:, 7α 9:νη7ρα 9αι η αγ(ρ= για 7ην πρ=σινη (ι9(ν(A:α EIει να αν7ιAε7'π:σει 9+ρ:'ς 7ρ:α
πρ(<λήAα7α 9αι αν7ι\(ό7η7ες$ J( πρD7( EIει να 9=νει Aε 7η Aε:'ση 7ης Eν7ασης εργασ:ας,
9αODς η λ(γι9ή Aιας (ι9(ν(Aι9ής αν=π7+\ης (Pε:λει Aα9ρ(Iρόνια να επε97ε:νε7αι 9αι να
α+7(7ρ(P(&(7ε:7αι$ J( &εB7ερ( πρό<ληAα πρ(EρIε7αι από 7η &ηAι(+ργ(BAενη αγ(ρ=
&ι9αι'A=7'ν ρBπανσης π(+ &εν ε:ναι σ:γ(+ρ( αν Oα Aπ(ρEσει να πε7BIει 7(+ς σ7όI(+ς 7ης, 'ς
πρ(ς 7ην αν7ιAε7Dπιση 7'ν 9λιAα7ι9Dν αλλαγDν$ )ηAειDνε7αι, ό7ι (ι AEIρι σήAερα
AηIανισA(: 9αι π(λι7ι9Eς &εν ήσαν απ(&(7ι9Eς, ενD +π=ρIει 9αι αρ9ε7ή +σ7Eρηση σ7(+ς
(+σιασ7ι9(Bς 7εIν(λ(γι9(Bς 7ρόπ(+ς απ(ρρόPησης 7(+ &ι(\ει&:(+ 7(+ =νOρα9α, Dσ7ε να
απ(Pε+IOε: η 9α7= 2 <αOA(:, π=ν' από 7α επ:πε&α 7(+ πριν απp7η <ι(AηIανι9ή επ(Iή,
OEρAανση 7(+ πλανή7η$ J( 7ρ:7( πρό<ληAα, EIει να 9=νει Aε 7ην ανεBρεση 9αι ε\ασP=λιση
πόρ'ν, για 7ην πρ(DOηση 7ης πρ=σινης (ι9(ν(A:ας, Aε <=ση 7(+ς (π(:(+ς Aπ(ρε: να
Aε7ασ7ραPε: η παραγ'γή σε εν7ελDς &ιαP(ρε7ι9(Bς 7Bπ(+ς (ργ=ν'σης 9αι (+σιασ7ι9= 7ην
απε\=ρ7ηση από 7α (ρ+97= 9αBσιAα$ )7η σηAερινή όA'ς σ+γ9+ρ:α 7ης 9(ιν'νι9ής 9αι
(ι9(ν(Aι9ής 9ρ:σης ε:ναι α+7ό εPι97ό να επι7ε+IOε: 9αι Aε π(ι(+ς AηIανισA(Bς 9αι εIEγγ+α`
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
q
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
Πρ(ς 7α π(B 7ελι9= Oα (&ηγηO(BAε 'ς ανOρ'πό7η7α ε:ναι π(λB &Bσ9(λ( να πρ(<λεPOε:r
(πηγές: Ε.C., International Labour Organization, Wordwatc In!titute, ".#$$
5555555555
$#ό τους $στικο9ς :;ρους στα $στικά Οικοσυστή8ατα &Θ9λακες
Καινοτο8ίας στις Πόλεις του Μ<λλοντος)
Από s$ t4K/.u, %&'()* (+ ,+)+-).έ/0123 )+ 04,0-1-)52+)+ γ4+)* (+ 2η( +.6*-0123 (+ )+
7η2401.γ08239 :4+;έ)0123 )4ς )36(0<0γ4,ές 73=4>)η)3ς ,+4 )η( 4,+(>)η)+ -6374+-208. ?π@.601(
π+.+73*γ2+)+ )01 2έ<<0()0ς -3 0<>,<η.η )η( Ε1.Aπη, +<<@ π.>,34)+4 γ4+ ;8<+,3ς ,+4(0)02*+ς.
B.έπ34 (+ π.06C.5-0123 +π> )01ς ;8<+,3ς ,+4(0)02*+ς -)4ς π><34ς )01 2έ<<0()0ς.&&
N 9αOηγή7ρια s$ t4K/.u, επαναλαA<=νει σ+νήO'ς σ7ις &ιαλE\εις 7ης$ efaa$για παρ=&ειγAα,
π=ρ7ε 7( P'ς$ H:ναι Eνας P+σι9ός πόρ(ς$ )7(+ς ανOρDπ(+ς αρEσει να εργ=Q(ν7αι 9αι να Q(+ν
περι<αλλόAεν(ι από P+σι9ό P'ς$ 8 9α7ασ9ε+ασ7ι9ός 7(AEας Aπ(ρε: εB9(λα να 9=νει π(λB
9αλB7ερη Iρήση 7(+ P+σι9(B P'7ός$ j π=ρ7ε 7η &ηAι(+ργ:α 9=Oε7'ν 9ήπ'ν$ N &ηAι(+ργ:α
9=Oε7'ν 9ήπ'ν σηAα:νει 7ην Aε7ασ7ρ(Pή 7'ν πόλεDν Aας σε <ιDσιAα ασ7ι9= αγρ(97ήAα7α,
όπ(+ αναπ7Bσσ(ν7αι 9αλλιEργειες π=ν' 9αι AEσα σ7α 97ήρι= Aας$ N ι&Eα 7'ν Q'ν7ανDν
7(:I'ν 9αι 7'ν 9=Oε7'ν 9αλλιεργ(BAεν'ν ε&αPDν ε:ναι π(λB παλι=, Aας πηγα:νει π:σ' σ7(+ς
9ρεAασ7(Bς 9ήπ(+ς 7ης Rα<+λDνας$ Πρ(9αλε: E9πλη\η 7( ό7ι &εν EI(+Aε 9=νει 9=7ι
περισσό7ερ( γιf α+7ό AEIρι 7Dρα, αλλ= σήAερα +π=ρIει Aια νEα πιεσ7ι9ή αν=γ9η να
αλλ=\(+Aε 7ις σ+νήOειEς Aας ε\αι7:ας 7ης 9λιAα7ι9ής αλλαγήςff$
8ι +ψηλό7ερες OερA(9ρασ:ες σ7ις πόλεις, (ι (π(:ες πρ(9αλ(Bν7αι από 7( σ9+ρό&εAα 9αι 7(ν
ασPαλ7(7=πη7α, π(+ απ(ρρ(P(Bν OερAό7η7α 9αι 7ην απελε+OερDν(+ν σ7α&ια9=, σηAα:ν(+ν
AεγαλB7ερη επ(Iή αν=π7+\ης 9αι <ελ7ι'AEνη από&(ση$ J( νερό 7ης <ρ(Iής Oα Aπ(ρ(Bσε να
σ+λλEγε7αι σ7ις σ7Eγες 9αι &:97+α σ'λήν'ν Oα Aπ(ρ(Bσαν να 7( αPήν(+ν να σ7αλ=Qει AEσ'
9=Oε (ρόP(+$ Jα P+7= Oα Aπ(ρ(Bσαν επ:σης να EI(+ν A(ν'7ι9ή επ:&ραση, &ια7ηρDν7ας 7(+ς
IDρ(+ς εν&ια:7ησης εν7ός 7'ν 97ιρ:'ν &ρ(σερ(Bς 7( 9αλ(9α:ρι 9αι OερA(Bς 7(ν IειADνα$
8 παγ9όσAι(ς πληO+σAός σ+γ9εν7ρDνε7αι σ7ις πόλεις Aας$ qZ 7(ις ε9α7ό 7(+ ε97ιADAεν(+
παγ9όσAι(+ πληO+σA(B 7'ν εννEα &ισε9α7(AA+ρ:'ν ανOρDπ'ν 7( 2ZYZ αναAEνε7αι να Q(+ν
σε ασ7ι9Eς περι(IEς$ Π(λλEς από 7ις πόλεις Aας πασI:Q(+ν να αν7επε\EλO(+ν σ7α 9(ιν'νι9=
9αι περι<αλλ(ν7ι9= πρ(<λήAα7α π(+ πρ(9αλ(Bν7αι από πιEσεις, όπ'ς" ( +περπληO+σAός, η
P7DIεια, η ρBπανση 9αι η 9+9λ(P(ρια9ή σ+APόρηση$
N 7=ση πρ(ς 7ην ασ7ι9ή &ια<:'ση ε:ναι πρ(&ιαγεγραAAEνη να σ+νεIισ7ε:$ )ε (λό9ληρη 7ην
+Pήλι(, (ι πόλεις 9α7αλαA<=ν(+ν Aόλις 7( 2g 7ης επιP=νειας 7ης γης, αλλ= αν7ιπρ(σ'πεB(+ν
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
v
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
7( Aισό 7(+ παγ9όσAι(+ πληO+σA(B$
(2Z)
)7ην H+ρDπη iYg από εA=ς Q(BAε σ7ις πόλεις$ J(
π(σ(σ7ό α+7ό ε:ναι πιOανό να α+\ηOε: σ7( qZg E'ς 7( 2Z2Z$ 8ι πόλεις 9αι (ι 9'A(πόλεις 7ης
H+ρDπης σήAερα αν7ιπρ(σ'πεB(+ν 7( hvg 7ης ενEργειας π(+ IρησιA(π(ι(BAε 9αι, 'ς ε9
7(B7(+, 7( AεγαλB7ερ( AEρ(ς 7'ν ε9π(AπDν αερ:'ν 7(+ OερA(9ηπ:(+$ 8ι περι<αλλ(ν7ι9Eς
επιπ7Dσεις 7'ν πόλε'ν ε97ε:ν(ν7αι σε 7E7(ι( εBρ(ς 9αι E97αση λόγ' 7ης ε\=ρ7ησής 7(+ς από
ε\'7ερι9Eς περι(IEς πρ(9ειAEν(+ να 9αλBψ(+ν 7η Qή7ηση για ενEργεια 9αι πόρ(+ς, 9αODς 9αι
για να &ιε+Oε7ήσ(+ν 7α λBAα7= 7(+ς$ 6ια AελE7η 7ης 7(πι9ής αρIής Kr,.!,r woWuoW x1!ori!y
ε97ιA= ό7ι 7( _(ν&:ν( EIει Eνα απ(7Bπ'Aα ?ZZ P(ρEς AεγαλB7ερ( 7ης γε'γραPι9ής περι(Iής
π(+ 9α7αλαA<=νει 9αι 7( (π(:( αν7ισ7(ιIε: σIε&όν σ7( &ιπλ=σι( 7(+ AεγEO(+ς (λό9ληρ(+ 7(+
Nν'AEν(+ Rασιλε:(+$ N ρBπανση π(+ πρ(EρIε7αι από 7ις πόλεις EIει σ+Iν= επιπ7Dσεις σε
περι(IEς π(+ <ρ:σ9(ν7αι ε97ός πόλης$
N 9λιAα7ι9ή αλλαγή απ(7ελε: Aια 9αιν(Bρια 9αι ανησ+Iη7ι9ή απειλή για 7η Q'ή σ7ις πόλεις$
8ρισAEνες πόλεις Oα +π(PEρ(+ν σε σηAαν7ι9ό <αOAό ε\αι7:ας 7ης 9λιAα7ι9ής αλλαγής$ J(
γεγ(νός α+7ό Oα Aπ(ρ(Bσε να επι&εινDσει 7ις 9(ιν'νι9Eς ανισό7η7ες$ 8ι P7'I(: &ια7ρEI(+ν
σ+Iν= 7( AεγαλB7ερ( 9:ν&+ν( 9αι &εν EI(+ν 7(+ς πόρ(+ς να πρ(σαρA(σ7(Bν$ N 9λιAα7ι9ή
αλλαγή Oα επηρε=σει επ:σης 7( ασ7ι9ό περι<=λλ(ν" 7ην π(ιό7η7α 7(+ αEρα 9αι 7'ν +&=7'ν για
παρ=&ειγAα$
$#ό την #ροσαρ8ογή στη ν<α #ροσ<γγιση. 8ι πόλεις Aας 9αι (ι ασ7ι9Eς περι(IEς EI(+ν
π(λλ= πρ(<λήAα7α" 9(ιν'νι9= πρ(<λήAα7α, πρ(<λήAα7α +γε:ας, περι<αλλ(ν7ι9= πρ(<λήAα7α$
]σ7όσ(, η γει7ν:αση 7'ν ανOρDπ'ν, 7'ν επιIειρήσε'ν 9αι 7'ν +πηρεσιDν π(+ σIε7:Q(ν7αι Aε
α+7ή 9αOεα+7ή 7ην Eνν(ια 7ης πόλης σηAα:νει ό7ι +π=ρI(+ν επ:σης 9αι 7ερ=σ7ιες πρ((π7ι9Eς$
8ι ασ7ι9Eς περι(IEς πρ(σPEρ(+ν σηAαν7ι9Eς ε+9αιρ:ες για <ιDσιAες σ+νOή9ες Q'ής$ j&η η
πληO+σAια9ή π+9νό7η7α σ7ις πόλεις σηAα:νει σ+ν7(Aό7ερες Aε7α9ινήσεις πρ(ς 7ην εργασ:α
9αι 7ις +πηρεσ:ες, AεγαλB7ερη Iρήση 7'ν &ηAόσι'ν Aε7αP(ρDν 9αι Aι9ρό7ερες 9α7(ι9:ες π(+
απαι7(Bν λιγό7ερ((-η) P'7ισAό 9αι OEρAανση$ *α7= σ+νEπεια, (ι 9=7(ι9(ι 7'ν ασ7ι9Dν
9Eν7ρ'ν 9α7αναλDν(+ν λιγό7ερη ενEργεια 9α7= 9εPαλή απf όση (ι 9=7(ι9(ι 7ης +πα:Oρ(+$
8ι πόλεις Aας <ρ:σ9(ν7αι επ:σης σε Aια A(να&ι9ή OEση σε σIEση Aε 7(ν Aε7ριασAό 7'ν
επιπ7Dσε'ν από 7ην 9λιAα7ι9ή αλλαγή 9αι 7ην πρ(σαρA(γή σε α+7ήν$ Jα P+σι9=
Iαρα97ηρισ7ι9=, ( σIε&ιασAός, η &ια9+<Eρνηση 9αι η 7(π(Oεσ:α Aιας πόλης ε:ναι Aόν(
(ρισAEν(ι από 7(+ς παρ=γ(ν7ες π(+ Aπ(ρ(Bν να σ+A<=λλ(+ν όIι Aόν( σ7(ν Aε7ριασAό 7'ν
επιπ7Dσε'ν από 7ην 9λιAα7ι9ή αλλαγή αλλ= 9αι σ7ην πρ(σαρA(γή σε α+7ήν ή α9όAη να
Aε7ρι=σ(+ν 9αι 7α &B($
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
XZ
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
)αPDς, πρ(σεγγ:σεις AηIανι9ής όπ'ς 7α αν7ιπληAA+ρι9= Pρ=γAα7α απ(7ελ(Bν Aόν( Eνα
AEρ(ς 7ης λBσης$ N πρ(σαρA(γή 9αOισ7= επ:σης επι<ε<ληAEνη A:α επανε\E7αση ε9 <=Oρ'ν
7(+ π(λε(&(Aι9(B &ια9όσA(+ 9αι 7ης &ιαIε:ρισης 7ης πόλης 9αι πρEπει να yενσ'Aα7'Oε:z σε
όλες 7ις σ+ναPε:ς π(λι7ι9Eς σ+AπεριλαA<αν(AEν'ν 7ης Iρήσης γης, 7ης σ7Eγασης, 7ης
&ιαIε:ρισης +&=7'ν, 7'ν Aε7αP(ρDν, 7ης ενEργειας, 7ης 9(ιν'νι9ής ισ(ν(A:ας 9αι 7ης +γε:ας$
6Eσα από 7ην επανε\E7αση 7(+ π(λε(&(Aι9(B &ια9όσA(+, 7ης ασ7ι9ής αρIι7ε97(νι9ής, 7'ν
ασ7ι9Dν Aε7αP(ρDν 9αι 7(+ π(λε(&(Aι9(B σIε&ιασA(B Aπ(ρ(BAε να Aε7α7ρEψ(+Aε 7ις πόλεις
Aας 9αι 7α ασ7ι9= 7(π:α σε yασ7ι9= (ι9(σ+σ7ήAα7αz π(+ Oα <ρ:σ9(ν7αι σ7ην πρD7η γραAAή
όσ(ν α+7ό αP(ρ= 7(ν Aε7ριασAό 7'ν επιπ7Dσε'ν από 7ην 9λιAα7ι9ή αλλαγή (9αλB7ερες
Aε7αP(ρEς, 9αOαρή ενEργεια) 9αι 7ην πρ(σαρA(γή σε α+7ήν (πλ'7= σπ:7ια, 9=Oε7(ι 9ήπ(ι)$ 8
9αλB7ερ(ς π(λε(&(Aι9ός σIε&ιασAός Oα <ελ7ιDσει, 9α7= γενι9ό 9ανόνα, 7ην π(ιό7η7α Q'ής
9αι Oα &ηAι(+ργήσει νEες ε+9αιρ:ες απασIόλησης AEσα από 7ην 7όν'ση 7ης αγ(ρ=ς νE'ν
7εIν(λ(γιDν 9αι 7ης πρ=σινης αρIι7ε97(νι9ής$
N λBση Eγ9ει7αι σ7(ν σIε&ιασAό πόλε'ν Aε 7ρόπ(+ς Dσ7ε να &ιε+9(λ+νOε: η Aε:'ση 7ης
9α7αν=λ'σης ενEργειας αν= 9=7(ι9(, η Iρήση AEσ'ν όπ'ς α+7Dν 7'ν <ιDσιA'ν ασ7ι9Dν
Aε7αP(ρDν 9αι 7'ν 9α7(ι9ιDν IαAηλής ενεργεια9ής 9α7αν=λ'σης$ 8ι νEες 7εIν(λ(γ:ες για 7ην
ενεργεια9ή από&(ση 9αι 7(+ς ανανεDσιA(+ς πόρ(+ς, όπ'ς ε:ναι η ηλια9ή ή η αι(λι9ή ενEργεια
9αι 7α εναλλα97ι9= 9αBσιAα, ε:ναι επ:σης σηAαν7ι9Eς &ε&(AEν(+ ό7ι παρEI(+ν 7ην ε+9αιρ:α σε
=7(Aα 9αι P(ρε:ς να αλλ=\(+ν 7η σ+AπεριP(ρ= 7(+ς$
Σ=εδιά>οντας το 8<λλον. !J( AEλλ(ν Oα ε:ναι &ιαP(ρε7ι9ό από α+7ό π(+ περιAEν(+Aε { α+7ό
ε:ναι 7( Aόν( σ:γ(+ρ($ H9π(ν(BAε AελE7ες γιf α+7ή 7ην α<ε<αιό7η7αff, λEει ( so.W |.W u,r
}o/, αναπληρ'7ής &ιε+O+ν7ής 7ης (λλαν&ι9ής 9α7ασ9ε+ασ7ι9ής ε7αιρε:ας U1r. V,r-,,r, π(+
α+7ή 7ην περ:(&( σIε&ι=Qει 9αι 9α7ασ9ε+=Qει 7( I~l1rg, A:α νEα πλ'7ή σ+ν(ι9:α σ7ην πόλη 7(+
dAσ7ερν7αA$ ^( I~l1rg ε:ναι Eνα από 7α πλE(ν Pιλό&(\α Eργα π(+ EI(+ν π(7E αναληPOε: από
7(ν &ήA( 7(+ dAσ7ερν7αA$ N αB\ηση 7(+ πληO+σA(B 9αι η =ν(&(ς 7ης σ7=OAης 7'ν +&=7'ν
EI(+ν 'Oήσει 7ην π+9ν(9α7(ι9ηAEνη πόλη σ7( να γ:νει &ηAι(+ργι9ή, πειραAα7ιQόAενη Aε
νE(+ς 7Bπ(+ς αρIι7ε97(νι9ής π=ν' σ7( :&ι( 7( νερό$ Jα νEα σπ:7ια ε:ναι yαγ9+ρ(<(ληAEναz σε
πλ'7(Bς &ια&ρόA(+ς επι9(ιν'ν:ας 9αι σ+ν&E(ν7αι Aε +πηρεσ:ες παρ(Iής ηλε97ρισA(B,
B&ρε+σης 9αι +γιεινής$ 6π(ρ(Bν εB9(λα να απ(σ+ν&εO(Bν 9αι να Aε7α9ινηO(Bν 9=π(+ αλλ(B,
&:ν(ν7ας Eνα ε\f (λ(9λήρ(+ 9αιν(Bρι( νόηAα σ7ην Eνν(ια 7(+ yAε7α9ιν(BAεν(+ σπι7ι(Bz$ 8
+πό 9α7ασ9ε+ή α+7ός (ι9ισAός περιλαA<=νει Pιλι9= πρ(ς 7( περι<=λλ(ν πλ'7= OερA(9ήπια
όπ(+ αναπ7Bσσ(ν7αι όλα 7α ε:&η Pρ(B7'ν 9αι λαIανι9Dν$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
XX
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
Jα πλ'7= σπ:7ια 7(+ I~l1rg απ(7ελ(Bν Aόν( Eνα παρ=&ειγAα Aιας νEας 9:νησης σ7ην
αρIι7ε97(νι9ή 9αι 7(ν π(λε(&(Aι9ό σIε&ιασAό$ 8ι επιπ7Dσεις 7ης 9λιAα7ι9ής αλλαγής
9+Aα:ν(ν7αι από 7ην \ηρασ:α 9αι 7(+ς 9αBσ'νες σ7ην νό7ια H+ρDπη σ7η &ηAι(+ργ:α
πληAABρ'ν σ7( <(ρρ=$ 8ι πόλεις πρEπει να πρ(σαρA(σ7(Bν$ 8ρισAEν(ι αρIι7E97(νες,
AηIανι9(: 9αι π(λε(&όA(ι, αν7: να 9(ι7(Bν απλDς πDς Oα ενισIBσ(+ν 7α αν7ιπληAA+ρι9=
Pρ=γAα7α ή πDς Oα α+\ήσ(+ν 7ις πλ'7Eς Aε7αP(ρEς, σ7ρEP(ν7αι σε Aια ε\f (λ(9λήρ(+ νEα
πρ(σEγγιση για 7η &ια<:'ση σε ασ7ι9Eς περι(IEς 9αι σ7ις πόλεις$ Πρ(σεγγ:Q(+ν 7α ασ7ι9=
7(π:α 'ς ασ7ι9= (ι9(σ+σ7ήAα7α 7(+ AEλλ(ν7(ς$
?ο Παρίσι βο8βί>ει α#ό 8<λισσες. 8ι AEλισσες παραAEν(+ν σ7η σ7Eγη 7(+ 97ιρ:(+ 7ης cπερας
7'ν Παρισ:'ν ε&D 9αι 2Y Iρόνια$ N απ(ι9:α σε α+7ό 7( :&ρ+Aα, π(+ ε:ναι σ+ν&ε&εAEν( 9α7o
απόλ+7η Eνν(ια Aε 7( Παρ:σι, ε+&(9ιAε: 9αι παρ=γει περ:π(+ YZZ 9ιλ= Aελι(B 9=Oε Iρόν($ 8ι
AEλισσες 7ης πόλης α9A=Q(+ν ενD +π=ρI(+ν E'ς 9αι bZZ απ(ι9:ες σ7ην πόλη$ SEες 9+ψEλες
EI(+ν 7(π(Oε7ηOε: σήAερα σ7α Αν=97(ρα 7'ν RερσαλλιDν 9αι σ7( Kr.Wu }./.i2$ Πρ=γAα7ι, (ι
πόλεις παρEI(+ν αPO(ν:α 9αλλ'πισ7ι9Dν P+7Dν 9αι &Eν7ρ'ν π(+ <ρ:σ9(ν7αι σ7(+ς 9ήπ(+ς 9αι
σ7α π=ρ9α Aας$ *αι παρ= 7( ό7ι +π=ρIει ρBπανση, η παρ(+σ:α παρασι7(97όν'ν ε:ναι π(λB
Aι9ρό7ερη σ7ις πόλεις$ 8ι AEλισσες 7'ν πόλε'ν Pα:νε7αι να 7α 9α7αPEρν(+ν 9αλB7ερα από 7α
\α&EρPια 7(+ς π(+ Q(+ν σ7ην BπαιOρ( 7ης H+ρDπης$
N γαλλι9ή εOνι9ή Eν'ση Aελισσ(9όA'ν \ε9:νησε Aια ε9σ7ρα7ε:α Aε 7(ν 7:7λ( yεπιIε:ρηση
AEλισσεςz 7( 2ZZY Aε σ7όI( 7ην ενσ'A=7'ση 7'ν AελισσDν σ7( ασ7ι9ό 7(π:( π(+ Pα:νε7αι να
απ(&:&ει$ N Eν'ση Aελισσ(9όA'ν ε97ιA= ό7ι 9=Oε παρισινή 9+ψEλη παρ=γει Aια ελ=Iισ7η
π(σό7η7α 7'ν YZ-hZ 9ιλDν Aελι(B αν= σ+γ9(Aι&ή 9αι 7( π(σ(σ7ό OνησιAό7η7ας σ7ις απ(ι9:ες
ε:ναι 7ης 7=\ης 7(+ ?-Yg$ Jα π(σ(σ7= α+7= Aπ(ρ(Bν να σ+γ9ριO(Bν Aε 7ις AEλισσες 7ης
+πα:Oρ(+, (ι (π(:ες παρ=γ(+ν π(σό7η7ες Aελι(B π(+ 9+Aα:ν(ν7αι από 7α XZ E'ς 7α 2Z 9ιλ= 9αι
εAPαν:Q(+ν Eνα π(σ(σ7ό OνησιAό7η7ας 7ης 7=\ης 7(+ ?Z { bZg$
8ι AEλισσες EI(+ν, επ:σης, &(+λει= σ7( _(ν&:ν($ )BAP'να Aε 7ην Eν'ση Aελισσ(9όA'ν 7(+
_(ν&:ν(+, (ι AEλισσες 7ης πόλης ε97ιA(Bν 7ην αPO(ν:α 7'ν 9αλλ'πισ7ι9Dν P+7Dν 9αι &Eν7ρ'ν
σε σ+ν&+ασAό Aε 7α σIε7ι9= IαAηλ= επ:πε&α Iρήσης παρασι7(97όν'ν$ J( γεγ(νός α+7ό σε
σ+ν&+ασAό Aε 7(ν ελαPρDς ηπιό7ερ( 9αιρό σηAα:νει ό7ι η Aελισσ(9(Aι9ή περ:(&(ς &ιαρ9ε:
περισσό7ερ( 9αι σ+νήO'ς ε:ναι πι( παραγ'γι9ή απo ό,7ι σ+A<α:νει σ7ις αγρ(7ι9Eς περι(IEς$ [να
7Eλει( παρ=&ειγAα 7'ν &+να7(7ή7'ν 7(+ ασ7ι9(B (ι9(σ+σ7ήAα7(ς Aας$
$νταλλαγή γν;σεων και ορ*;ν #ρακτικ;ν. !8ι ε+ρ'παn9Eς πόλεις αν7ιAε7'π:Q(+ν
&ιαP(ρε7ι9Eς πρ(9λήσεις, (ι (π(:ες απαι7(Bν &ιαP(ρε7ι9Eς απαν7ήσειςff, λEει ( •oW.W €,/,
επι9εPαλής 7(+ πρ(γρ=AAα7(ς (ι9(σ+σ7ηA=7'ν 9αι ε+π=Oειας 7(+ H8Π$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
X2
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
efH9ε:νες (ι πόλεις π(+ λαA<=ν(+ν Eγ9αιρα AE7ρα ε:ναι σ:γ(+ρ( ό7ι Oα &(+ν 7α 9αλB7ερα
&+να7= απ(7ελEσAα7α από 7ην πρ(σπ=Oει= 7(+ς για πρ(σαρA(γή$ Hν7(B7(ις, AEIρι σήAερα,
Aόν( λ:γες πόλεις σ7ην H+ρDπη EI(+ν αναπ7B\ει σ7ρα7ηγι9Eς π(+ 9αOισ7(Bν εPι97ή 7ην
πρ(σαρA(γή σ7ις νEες σ+νOή9ες 7ης αλλαγής 7(+ 9λ:Aα7(ς 9αι η πραγAα7ι9ή εPαρA(γή 7'ν
AE7ρ'ν, E'ς 7Dρα, περι(ρ:Qε7αι, 9α7= 7( AεγαλB7ερ( AEρ(ς 7ης, σε Eργα Aι9ρής 9λ:Aα9αςff
λEει ( :&ι(ς$
dλλες πόλεις Aπ(ρε: να Aην ε:ναι 7όσ( 7+IερEς από 7ην =π(ψη 7'ν &ιαOEσιA'ν γνDσε'ν 9αι
πόρ'ν 9αι Oα Iρειασ7(Bν σ+νεIή +π(σ7ήρι\η 9αι 9αO(&ήγηση$ )ε α+7ό 7( σ7=&ι(, η <ελ7:'ση
όσ(ν αP(ρ= 7ην αν7αλλαγή εAπειριDν 9αι (ρODν πρα97ι9Dν, αν=Aεσα σ7ις πόλεις, Oα ε:Iε
π(λB Aεγ=λη α\:α$
efJ( ^i2!,u ε:ναι Aια Aι9ρή 9(ινό7η7α σ7η &+7ι9ή #αν:α, η (π(:α παρ=γει όλη 7ην ενEργεια
π(+ 9α7αναλDνει ε\f ι&:'ν πόρ'ν$ Hν:(7ε 7ρ(P(&(7ε: Aε ενEργεια α9όAη 9αι 7( εOνι9ό &:97+($
Α+7ή η 9(ινό7η7α αναQη7ε: 7( πεπρ'AEν( 7ης$ Α9(Bγε7αι 'ς Pιλ(σ(Pι9ό απόPOεγAα, αλλ=
ε:ναι α9ρι<Dς α+7ό για 7( (π(:( Aιλ=Aε" 7ην αν=97ηση 7ης 7α+7ό7η7=ς Aαςff, λEει ( •oW.W
€,/$
ef[I(+Aε &ηAι(+ργήσει σ+λλόγ(+ς από ανOρDπ(+ς π(+ <(ηO= ( Eνας 7(ν =λλ($ )+Iν= EI(+Aε
Aόν( Aια ει9(νι9ή σIEση Aε 7( P+σι9ό περι<=λλ(ν Aας, 7α 7ρόPιA= Aας π(+ ε:ναι
πα9ε7αρισAEνα σε OερA(σ+σ7ελλόAενες σ+σ9ε+ασ:ες, 7( νερό Aας$ H:ναι αν=γ9η να
επανε\ε7=σ(+Aε 7(+ς εα+7(Bς Aας 9αι 7η OEση Aας σ7η PBση$ff
Παρακολου*;ντας τη γη. !)7(ν H+ρ'παn9ό 8ργανισAό Περι<=λλ(ν7(ς ε:Aασ7ε πεπεισAEν(ι
ό7ι πρ(9ειAEν(+ να λBσ(+Aε 7α περι<αλλ(ν7ι9= πρ(<λήAα7= Aας πρEπει να EρO(+Aε σε επαPή
Aε 7(+ς απλ(Bς ανOρDπ(+ς 9αι να 7(+ς ρ'7ήσ(+Aε πDς Aπ(ρ(Bν να Aας y9α7α7(π:σ(+νff$ 8ι
αγρό7ες, (ι 9ηπ(+ρ(:, (ι 9+νηγ(:, (ι ενασI(λ(BAεν(ι Aε 7α σπ(ρ, όλ(ι, EI(+ν πρόIειρη 7(πι9ή
γνDση$
J( y•y, oW •.r!z { A:α σ+νεργασ:α αν=Aεσα σ7(ν H8Π 9αι 7η ti4ro2oL! { παρEIει γρήγ(ρη,
αAP:&ρ(Aη, σIε&όν σε πραγAα7ι9ό Iρόν(, πληρ(Pόρηση για 7α B&α7α 9(λBA<ησης 9αι 7ην
π(ιό7η7α 7(+ αEρα σε (λό9ληρη 7ην H+ρDπη, ενD πρ(<λEπ(ν7αι 9αι =λλες +πηρεσ:ες$ N εν
λόγ' +πηρεσ:α επι7ρEπει σ7(+ς Iρήσ7ες να ε9PEρ(+ν 7ην γνDAη 7(+ς, να σ+AπληρDσ(+ν 9αι
να επι<ε<αιDσ(+ν (ή εν&εI(AEν'ς να αν7ι9ρ(Bσ(+ν) 7ην επ:σηAη πληρ(Pόρηση$ 6Eσα από
7ην σ+νεισP(ρ= 7'ν π(λι7Dν 9αι παρEI(ν7=ς 7(+ς 7η &+να7ό7η7α από97ησης σ+ναPDν 9αι
σ+γ9ρ:σιA'ν πληρ(P(ριDν, +πηρεσ:ες όπ'ς η •y, oW •.r! Aπ(ρ(Bν να σ+A<=λ(+ν σηAαν7ι9=
σ7ην 9αλB7ερη περι<αλλ(ν7ι9ή &ια9+<Eρνηση (Πηγή" !!p"‚‚,y,oW,.r!$4/o1u.pp$W,!‚)
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
X?
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
@@@@@@@@@@@@
Aοδιά και AόδιB Cονι8ότητα" Dυτυ=ία" Cά8ος και E..Θάνατος
%&D..(+ -π@-34 .>474 0 5<40ς -)η( +<+)E+7έ(4+ -01 π074@ F (+ )0( 204.@-34ς 2>(η -01 -π1.*F
-π1.* -)+ 7A73,+ 0./+(@ -01, F (+ <@2G34 0<>γ1.+ 0 γ4+<>ς Cς <@2π34 η ,>Gη )01 -π+;408 ,+4
)H Iπ.4<408 )0 64>(4 F ,+4 (@Jγ34 -)+ 6+<*,4+ 0 ,@J01.+ς γ4+ (+ <4+-)3* ,+4 (+ -)+1.A-34 )4ς
7+γ,@(3ς )01.&& KC240-8(ηF L. K*)-0ς.
J( ρό&ι ή ρόι&ι ή ρ(B&ι ε:ναι γν'σ7ό 9+ρ:'ς για 7(+ς νόσ7ιA(+ς 7ραγαν(Bς 9αρπ(Bς 7(+, 7(+ς
(π(:(+ς 7( EOιA( OEλει να efσπ=Aεff για γ(Bρι 7ην πρD7η AEρα 7(+ Iρόν(+$ J( ρό&ι 9αι η ρ(&ι=
ε:ναι =Aεσα σ+ν&ε&εAEνα Aε 7η λE\η Fό&(ς π(+ σηAα:νει 7ην efρ(ή 9αι 7η &BναAηff$ J( σπ=νε
(ι νεόν+AP(ι σ7( σ9αλ(π=7ι 7(+ σπι7ι(B 7(+ς πριν Aπ(Bνε AEσα$ %ε'ρε:7αι σBA<(λ( 7ης
9αλ(7+I:ας, 7ης αPO(ν:ας 9αι 7ης γ(νιAό7η7ας$ )+ναν7ιE7αι σ7( γ=A(, αλλ= 9αι 'ς ε+Iαρισ7:α
- πρ(σP(ρ= σ7(+ς νε9ρ(Bς (&ηλ$ σ7(+ς IOόνι(+ς Oε(Bς)$ 8 π(λB9(99(ς 9αρπός 7(+ ρ(&ι(B,
σ+A<(λ:Qει 9αι 7( π(λBγ(ν(, π(+ ε:ναι 9αι σBA<(λ( Oε(7ή7'ν 7(+ γ=A(+, &ηλα&ή 7ης jρας 9αι
7ης ΑPρ(&:7ης, αλλ= ε:ναι 9αι σBA<(λ( 7'ν IOόνι'ν OεDν, &ηλα&ή 7(+ HρAή, 7ης ΠερσεPόνης
9αι 7(+ #ι(νBσ(+$
Από 7ην επ(Iή 7ης αρIαιό7η7(ς, ( I+Aός 7'ν σπόρ'ν 7ης ρ(&ι=ς +π(<αλλό7αν σε επε\εργασ:α
για 7η &ηAι(+ργ:α ανOε97ι9Dν <αPDν 9αι Aελ=νης, ενD σήAερα IρησιA(π(ιε:7αι ε+ρE'ς σ7η
PαρAα9ε+7ι9ή (<λEπε γρενα&:νη) 9αι σ7ην π(7(π(ι:α$ 8 I+Aός 7(+ ρ(&ι(B IρησιA(π(ιε:7αι σαν
ν'πό πρ(nόν, 9αODς &ιαOE7ει σ7(ιIε:α &ρ(σισ7ι9= 9αι Oεραπε+7ι9= για 7(ν =νOρ'π(, σε
σαλ=7ες, σε 9αλλ+ν7ι9=, αλλ= 9αι σ7ην 9α7εργασ:α 7'ν &ερA=7'ν, η Pλ(B&α 7ης ρ(&ι=ς
Aαλα9Dνει 7( &EρAα 9=ν(ν7ας 7( πι( π(ι(7ι9ό$ Αν= 7(+ς αιDνες, &ι=P(ρ(ι Oεραπε+7Eς 9αι
ια7ρ(: 7ης H+ρDπης 9αι 7ης 6εσ(γε:(+ IρησιA(π(ι(Bσαν 7ην Pλ(B&α 7(+ &Eν&ρ(+ ή 7(+
9αρπ(B, 7α PBλλα 9αι 7(+ς 9ό99(+ς 7(+ ρ(&ι(B σε &ιαρρ(n9Eς παOήσεις, Iρόνιες &+σεν7ερ:ες,
ε\'7ερι9Eς αιA(ρραγ:ες ή πληγEς$ N ι&ια:7ερη Oεραπε+7ι9ή ι9ανό7η7α 7ης ρ(&ι=ς ε:ναι επ:σης
9αι η 9α7απ(λEAηση 7ης 7αιν:ας 9αι =λλ'ν παρόA(ι'ν ανεπιOBAη7'ν ασOενειDν 7(+ πεπ7ι9(B
σ+σ7ήAα7(ς$ Hπ:σης, Oεραπε+7ι9= ( I+Aός 7(+ ρ(&ι(B IρησιA(π(ιε:7αι για 7ις σ7+π7ι9Eς,
επ(+λ'7ι9Eς 9αι αν7ι&ιαρρ(n9Eς 7(+ ι&ιό7η7ες από 7ην επ(Iή 7(+ >ππ(9ρ=7η$
8ι ABO(ι γBρ' από 7η ρ(&ι= ε:ναι α7ελε:'7(ι, 9αODς 7( &Eν&ρ( 9αι (ι 9αρπ(: 7(+ ήσαν
αPιερ'AEνα σ7ην ΑPρ(&:7η, σ7ην ΠερσεPόνη, σ7η #ήAη7ρα, σ7ην ΑOην= 9αι σ7ην jρα$ N
ΑPρ(&:7η σ+νE&εσε 7( όν(A= 7ης Aε 7ην 9α7αγ'γή 7(+ ρ(&ι(B Aιας 9αι, όπ'ς Aας λEει (
ABO(ς, η :&ια PB7εψε 7ην πρD7η ρ(&ι= σ7ην *Bπρ($ N jρα, η Aη7Eρα 7'ν %εDν, Oε'ρε:7αι η
πρ(σ7=7ι&α 7(+ γ=A(+ 9αι 7ης γ(νιAό7η7ας 9αι η :&ια 9ρα7=ει σ7( &ε\: 7ης IEρι Eνα ρό&ι$ )7(
ναό 7ης jρας σ7( Αργ(ς, λEγε7αι ό7ι ( Πα+σαν:ας OαBAασε 7( Iρ+σελαP=ν7ιν( =γαλAα 7η
Oε=ς π(+ 9ρα7(Bσε σ7( IEρι 7ης Eνα ρό&ι$ 6fα+7ό 7( σ+A<(λισAό για 7η γ(νιAό7η7α σ+ν&Eε7αι
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
Xb
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
9αι ( ABO(ς 7ης απαγ'γής 7ης ΠερσεPόνης$ N ΠερσεPόνη, 9όρη 7ης #ήAη7ρας, παν=ρIαιας
Oε=ς 7ης γ(νιAό7η7ας (#η-7η-6ή7ρα), αODα 9αι EPη<η, A=Qε+ε Aε 7ις Pιλεν=&ες 7ης λ(+λ(B&ια
σ7(+ς αγρ(Bς$ Jην ε:&ε ( Πλ(B7'νας, Oεός 7(+ 9=7' 9όσA(+, 7ην ερ'7εB7η9ε 9αι 7ην πήρε
AαQ: 7(+$6ε 7ην αρπαγή 7ης ΠερσεPόνης Eπαψε όA'ς η ef#η-7η-6ή7ραff να 9αρπ:Qει 9αι (ι
=νOρ'π(ι &εν ε:Iαν πια να P=νε$ [7σι, αναγ9=σ7η9αν (ι %ε(: να επEA<(+ν, Dσ7ε να
επισ7ρEψει η ΠερσεPόνη$ Gια να 7η &Eσει Aε 7(ν d&η όA'ς ( Πλ(B7'νας, 7ης &:νει να P=ει
από 7( Fό&ι$ Από 7ό7ε η ΠερσεPόνη, περν=ει 9=π(ι(+ς Aήνες σ7(ν 9=7' 9όσA(, 7ην επ(Iή π(+
ησ+I=Qει η mBση, για να γ+ρ:σει π=λι π:σ' σ7(ν π=ν' 9όσA(, PEρν(ν7ας AαQ: 7ης 7(ν πλ(B7(
7(+ Πλ(B7'να, 7η γ(νιAό7η7α 9αι 7ην πανσπερA:α$ )ε όλ(+ς 7(+ς λα(Bς, η πρ(σ'ρινή
απ(+σ:α-9ρBψηA( OεDν 9αι ηρD'ν 9=7' από 7η γη, σ+ν&Eε7αι Aε λα7ρε+7ι9(Bς 7Bπ(+ς 7ης
<λ=σ7ησης 9αι 7ης γ(νιAό7η7ας$ J( ρό&ι +π(&ηλDνει 7ην περι(&ι9ή επισ7ρ(Pή 7ης dν(ι\ης 9αι
7ης γ(νιAό7η7ας π=ν' σ7ην Gη$
8 πι( παλαιός ABO(ς ε:ναι :σ'ς α+7ός π(+ σ+ν&Eει 7ην F(&ι= Aε 7(ν ]ρ:'να$ 8 ]ρ:'ν, ή7αν
Eνας από 7(+ς AεγαλB7ερ(+ς 9αι λαAπρό7ερ(+ς ασ7ερισA(Bς, ή7αν Eνας πελDρι(ς G:γας, γιός
7ης Gης 9αι \α9(+σ7ός για 7ην (A(ρPι= 7(+$ j7αν λEει, =\ι(ς 9+νηγός 9αι σ9ό7'νε 7f αγρ:Aια
Aε I=λ9ιν( ρόπαλ($ )BAP'να Aε 7( ABO(, ( ]ρ:'ν παν7ρεB7η9ε 7η ):&η, αλλ= &εν σ7=Oη9ε
7+Iερός, 9αODς η ):&η παινεB7η9ε π'ς ε:ναι πι( όA(ρPη από 7ην jρα 9αι για 7ιA'ρ:α η Oε=
7ην Eσ7ειλε σ7(ν 9=7' 9όσA( όπ(+ Aε7αA(ρPDOη9ε σε F(&ι=$ )BAP'να Aε =λλ(+ς ABO(+ς, η
F(&ι= PB7ρ'σε από 7( α:Aα 7(+ ƒαγρEα #ι(νBσ(+$ Hπ:σης, λEγε7αι ό7ι σ7(ν 7=P( 7(+
Π(λ+νε:9η, 7(+ γι(B 7(+ 8ι&:π(&α, PB7ρ'σε, σBAP'να Aε 7η OEληση 7'ν HρινB'ν Aια ρ(&ι=,
π(+ (ι 9αρπ(: 7ης Eσ7αQαν α:Aα ό7αν 7(+ς =ν(ιγες$ )7η &ι=ρ9εια 7'ν ε(ρ7Dν 7ης #ήAη7ρας,
9α7= 7α „%εσA(Pόρια„, (ι ΑOηνα:ες E7ρ'γαν 7α Aι9ρ(σ9(πι9= λαAπερ= σπόρια για να
απ(97ήσ(+ν γ(νιAό7η7α 9αι ε+ηAερ:α$ 8ι ιερε:ς 7ης #ήAη7ρας, σ7ην Hλε+σ:να, (ι >ερ(P=ν7ες,
9α7= 7ην &ι=ρ9εια 7'ν Aεγ=λ'ν A+σ7ηρ:'ν σ7εPανDν(ν7αν Aε 9λα&ι= ρ(&ι=ς$ J( Pρ(B7( 7(
:&ι( απαγ(ρε+ό7αν σ7(+ς ABσ7ες για7:, 'ς σBA<(λ( 7ης γ(νιAό7η7ας, PEρει 7ην ι&ιό7η7α να
9=νει να 9α7ε<α:ν(+ν ef(ι ψ+IEς σ7η σ=ρ9αff$
8 9αρπός 7ης ρ(&ι=ς (<+). Munica granatuN$ Aε 7ις =PO(νες 9ό99ινες ρ=γιες 7(+, Oε'ρ(Bν7αν
σ7ην αρIα:α Hλλ=&α 7( σBA<(λ( 7ης Q'ής, 7ης ε+9αρπ:ας 9αι 7ης γ(νιAό7η7ας$ N ρ(&ι=
λEγε7αι ό7ι πρ(EρIε7αι από 7ην περι(Iή αν=Aεσα σ7( >ρ=ν 9αι 7η <όρεια >ν&:α$ Αργό7ερα,
9αλλιεργε:7αι σ+σ7ηAα7ι9= 9αι σ7η 6εσόγει(, όπ(+ Aε7αPEρOη9ε από 7(+ς m(:νι9ες 9αι 7(+ς
=ρα<ες εAπόρ(+ς$ F(&ιEς σ+ναν7= 9ανε:ς σε (λό9ληρη 7ην Hλλ=&α$ N F(&ι= σ7α AEρη Aας,
ε:ναι Eνα Aι9ρό P+λλ(<όλ( &Eν&ρ( π(+ Aερι9Eς P(ρEς <λασ7=νει από παν7(B 9αι A(ι=Qει πι(
π(λB Aε O=Aν($ #Eν&ρ( ή O=Aν(ς, 7( Aισό Iρόν( περν=ει εν7ελDς απαρα7ήρη7η, ενD 7(ν
+πόλ(ιπ( 9αιρό, Aαγνη7:Qει 7α <λEAAα7α Aε 7( IρDAα 9αι 7ην (A(ρPι= 7'ν ανODν 9αι 7'ν
9αρπDν 7ης$ )7ην αρIή 7(+ 9αλ(9αιρι(B, σIηAα7:Qε7αι Eνα Q'ν7ανό π(ρ7(9αλ: =νO(ς, ενD
αργό7ερα (ι νεαρ(: πρ=σιν(ι σε IρDAα 9αρπ(: AεγαλDν(+ν, &ι(γ9Dν(ν7αι 9αι αρI:Q(+ν να
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
XY
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
9(99ιν:Q(+ν, για να 9α7αλή\(+ν 7( POινόπ'ρ( σ7(+ς DριA(+ς 9ό99ιν(+ς 9αρπ(Bς, γεA=7(+ς
Aε Q(+Aερ(Bς 9ό99ιν(+ς 9ό99(+ς, 7ις ρ=γιες 7(+ς$ 8 9αρπός περι9λε:ει εσ'7ερι9= π(λλ(Bς
9ό99(+ς (σπ+ρι=) 7α (π(:α Aε 7ην σειρ= 7(+ς 9αι 9α7= (A=&ες περι9λε:(ν7αι AEσα σε 9:7ρινες
AεA<ρ=νες, ενD ε\'7ερι9= σ7( 9=7' AEρ(ς 7(+ +π=ρIει η πρ(ε\(Iή π(+ ε:ναι ό7ι EIει
απ(Aε:νει από 7( πρ(γενEσ7ερ( =νO(ς$ Α+7ή η πρ(ε\(Iή Oα Aπ(ρ(Bσε να Aας +π(&ηλDσει 7(ν
jλι(, ενD (ι εσ'7ερι9(: 9ό99(ι Aε 7α 9(+9(B7σια π(+ περιEI(+ν 9αι π(+ I'ρ:Q(ν7αι από 7ις
AεA<ρ=νες, 7(+ς πλανή7ες 7(+ ηλια9(B Aας σ+σ7ήAα7(ς$
)ήAερα, για 7ην 9αλλιEργεια 7ης ρ(&ι=ς EI(+ν &ε:\ει σηAαν7ι9ό εν&ιαPEρ(ν &ιεOνε:ς ε7αιρ:ες (ι
(π(:ες πρ(σPEρ(+ν ει&ι9= σ7η %ρ=9η 7η λεγόAενη σ+A<(λαια9ή γε'ργ:α, &ηλα&ή (
παραγ'γός πριν να σπε:ρει ή να P+7Eψει 9=π(ι( P+7ό να EIει ή&η +π(γρ=ψει σ+A<όλαι(
&ι=Oεσης 7'ν πρ(nόν7'ν, &ια&ι9ασ:α π(+ γ:νε7αι Aε (λ(9ληρ'AEνη &ιαIε:ριση 9αι παραγ'γή
πρ(nόν7'ν +ψηλής π(ιό7η7ας Aε IαAηλός 9όσ7(ς$ N περι(Iή 7ης %ρ=9ης &ιαOE7ει αρ9ε7=
σ+γ9ρι7ι9= πλε(νε97ήAα7α για 7ην 9αλλιEργεια ρ(&ι=ς$ Jα ε&=Pη 9αι (ι 9λιAα7ι9Eς σ+νOή9ες
π(+ επι9ρα7(Bν ε9ε: ε:ναι π(λB ε+ν(n9Eς για 7ην αν=π7+\η 7ης$ N ρ(&ι= πρ(7ιA= π(λB 7( 9ρB(
7( IειADνα 9αι 7η QEσ7η 7( 9αλ(9α:ρι$ H:ναι π(λB ει&ι9ή 9αλλιEργεια, αλλ= 9αι Aε
ε+αισOησ:ες$
J( ρό&ι, σηAαν7ι9ό7α7(ς 9αι πασ:γν'σ7(ς 9αρπός από 7ην αρIαιό7η7α για 7ις ε9πλη97ι9Eς
ια7ρι9Eς ι&ιό7η7ες π(+ &ιαOE7ει, EρIε7αι σήAερα, σ7η σBγIρ(νη ια7ρι9ή, να επι<ε<αιDσει 9αι να
σ+νηγ(ρήσει Aε 7(+ς αρIα:(+ς Eλληνες ια7ρ(Bς π(+ 7( Oε'ρ(Bσαν Oα+Aα7(+ργό 9αρπό$ J(
ρό&ι, σε &ι=P(ρ(+ς π(λι7ισA(Bς, π=ν7(7ε απ(λ=A<ανε ι&ια:7ερης ε97:Aησης 9αι IρησιAό7η7ας$
8 I+Aός από PρEσ9( ρό&ι <ελ7ιDνει 7ην παραγ'γή α:Aα7(ς, ανα9(+P:Qει από 7(ν π+ρε7ό 9αι
AειDνει 7ην 9αρ&ια9ή επι<=ρ+νση$ H:ναι ι&ανι9ός για Aι9ρ= παι&ι=, ει&ι9= ε=ν ε:ναι
9ρ+(λ(γηAEνα 9αι παρ(+σι=Q(+ν <ήIα 9αι π+ρε7ό$ )+σ7ήνε7αι ι&ια:7ερα Aε7= από Eν7(νη
σ'Aα7ι9ή =σ9ηση, σε σ+ν&+ασAό Aε I+Aό σ7αP+λι(B$ )7η 6Eση Ανα7(λή, 7α ρό&ια
IρησιA(π(ι(Bν7αν για π(λλEς παOήσεις όπ'ς αιA(ρρ(…&ες, αA+γ&αλ:7ι&α, επιπεP+9:7ι&α,
α9όAη 9αι για 7η Pαλ=9ρα$ )ήAερα, η σBγIρ(νη επισ7ήAη &ε:Iνει ό7ι η σ(P:α 7'ν αρIα:'ν,
ε:Iε γερEς <=σεις$ J( ρό&ι ε:ναι πλ(Bσι( σε <ι7αA:νες C, Α, H, σ:&ηρ(, 9=λι( 9αι
αν7ι(\ει&'7ι9Eς P+7(IηAι9Eς (+σ:ες, όπ'ς ε:ναι (ι π(λ+Pαινόλες$ Hπ:σης, περιEIει +ψηλEς
π(σό7η7ες από =λλες αν7ι(\ει&'7ι9Eς (+σ:ες, όπ'ς ε:ναι (ι 7αν:νες, ανO(9+αν:νες 9αι ελλαγι9ό
(\B$ N σ+γ9Eν7ρ'ση 7'ν ε+εργε7ι9Dν α+7Dν (+σιDν για 7(ν =νOρ'π(, ε:ναι ? P(ρEς
AεγαλB7ερη από ό7ι σ7( 9ό99ιν( 9ρασ: 9αι σ7( πρ=σιν( 7σ=ι$ )BγIρ(νες 9λινι9Eς AελE7ες
EI(+ν απ(&ε:\ει ό7ι ( I+Aός 7(+ ρ(&ι(B Aπ(ρε: να σ+A<=λλει σ7ην πρόληψη 7(+ 9αρ9:ν(+ 7(+
πρ(σ7=7η ή σ7ην επι<ρ=&+νση 7(+, ανασ7Eλλει 9αι 7ην αν=π7+\η 7(+ 9αρ9:ν(+ 7(+ &EρAα7(ς,
ενD επι&ρ= σ7( Aε7α<(λισAό 7ης I(λησ7ερόλης 9αι ι&ια:7ερα 7ης wUw-I(λησ7ερόλης$ 8ι
αν7ι(\ει&'7ι9Eς (+σ:ες από 7( ρό&ι, AειDν(+ν 7(ν 9:ν&+ν( αOηρ'A=7'σης 7'ν αγγε:'ν,
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
Xh
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
&ηλα&ή AειDν(+ν 7(ν 9:ν&+ν( απόPρα\ης 7'ν αγγε:'ν, εAPρ=γAα7(ς 7(+ A+(9αρ&:(+ 9αι
εγ9εPαλι9Dν επεισ(&:'ν$
5555555555
?ο FGHI JKLMNO και οι Κλι8ατικ<ς Προο#τικ<ς στην Dυρ;#η
8ι πρόσPα7ες Eν7(νες Iι(ν(π7Dσεις σ7η &+7ι9ή H+ρDπη 9αι σ7ην Αγγλ:α PEρν(+ν σ7ην
επι9αιρό7η7α 7( +γρό σ7(ιIε:( 7ης O=λασσας, 7ις '9ε=νιες &ιεργασ:ες, 7( FεBAα 7(+ *όλπ(+
7(+ 6ε\ι9(B (K1/L M!r,.-) 9αι 9α7= πόσ(ν α+7ό 7( ρεBAα EIει επηρεασ7ε: από 7ις παγ9όσAιες
9λιAα7ι9Eς αλλαγEς$ Παλαιό7ερα +π(σ7ηρ:Q(ν7αν ό7ι απ(9λεισ7ι9= +πεBO+ν( για 7η
&ιαAόρP'ση 7'ν ι&ια:7ερα ήπι'ν 9λιAα7ι9Dν σ+νOη9Dν 7ης &+7ι9ής H+ρDπης (Rρε7αν:α,
>ρλαν&:α, S(ρ<ηγ:α), σε σBγ9ριση Aε α+7Eς 7ης ανα7(λι9ής α97ής 7(+ *ανα&= π(+ <ρ:σ9(ν7αι
σ7( :&ι( γε'γραPι9ό πλ=7(ς, ή7αν 7α OερA= νερ= π(+ Aε7αPEρ(ν7αν πρ(ς 7α AεγαλB7ερα
γε'γραPι9= πλ=7η Aε 7( FεBAα 7(+ *όλπ(+ (K1/L M!r,.-) 9αι 7ις πρ(ε97=σεις 7(+, όπ'ς ε:ναι
7( ρεBAα 7(+ Rόρει(+ Α7λαν7ι9(B$ @ πρD7η γν'σ7ή αναP(ρ= για 7( FεBAα 7(+ *όλπ(+
πρ(EρIε7αι από 7(ν >σπανό Oαλασσ(πόρ( }oW4, u, w,oW (XYX?), ό7αν παρα7ήρησε ό7ι Eνα
π(λB ισI+ρό, OερAό ρεBAα π(+ πρ(ερIό7αν από 7η O=λασσα 7ης *αραn<ι9ής παρEσερνε 7(
πλ(:( 7(+ πρ(ς 7η mλόριν7α, ενD πιOανόν να γνDριQαν για 7( FεBAα 7(+ *όλπ(+ (ι >ν&ι=ν(ι
7ης ΑAερι9ής, π(λB πριν από 7ην ανα9=λ+ψη 7ης ΑAερι9ής$ Αργό7ερα ( †$‡r.W0/iW (XiiZ),
σ7ην πρ(σπ=Oεια 7(+ να <ελ7ιDσει 7ην 7αI+&ρ(Aι9ή επι9(ιν'ν:α Aε 7( Nν'AEν( Rασ:λει(,
πραγAα7(π(:ησε 7ην πρD7η λεπ7(Aερή AελE7η 9αι Iαρ7(γρ=Pηση 7(+ FεBAα7(ς 7(+ *όλπ(+$
J( XqqY, ( +π(πλ(:αρI(ς 7(+ ΑAερι9ανι9(B να+7ι9(B t$ ‡$ t.1ry &ηA(σ:ε+σε 7( <ι<λ:( yN
m+σι9ή Gε'γραP:α 7ης %=λασσας 9αι η 6ε7ε'ρ(λ(γ:α 7ηςz$ )f α+7ό 7( πρD7( <ι<λ:(
'9εαν(γραP:ας, ( σ+γγραPEας 7(ν:Qει 7(ν (+σιασ7ι9ό ρόλ( 7(+ FεBAα7(ς 7(+ *όλπ(+ σ7η
ρBOAιση 7'ν IειAερινDν OερA(9ρασιDν 7ης &+7ι9ής H+ρDπης$ J( FεBAα 7(+ *όλπ(+ 7(+
6ε\ι9(B ε:ναι Eνα ισI+ρό 9αι OερAό ρεBAα π(+ &ηAι(+ργε:7αι σ7η O=λασσα 7ης *αραn<ι9ής$
Α+7ό 7( ρεBAα, αν(ιI7= 7ης ‡/oriu., EIει πλ=7(ς qZ - XYZ Iιλ$ 9αι <=O(ς qZZ { X2ZZ AE7ρα$ N
OερA(9ρασ:α σ7α επιPανεια9= νερ= 7(+ PO=νει 7(+ς ?Z - ?YˆC , EIει 7αIB7η7α από XZb-2??
0- αν= ηAEρα 9αι Aε7αPEρει A=Qες νερ(B σε σ+Iνό7η7α qY ε9α7(AA+ρ:'ν 9+<ι9Dν AE7ρ'ν 7(
&ε+7ερόλεπ7($ J( FεBAα 7(+ *όλπ(+ 9α7ε+OBνε7αι <όρεια 9α7= Aή9(ς 7'ν ανα7(λι9Dν α97Dν
7'ν Nν'AEν'ν Π(λι7ειDν 9αι αργό7ερα ενDνε7αι Aε 7( ψ+Iρό ρεBAα 7(+ w.l!.uor π(+ PEρνει
ψ+Iρό7ερες A=Qες νερ(B από 7(ν Αρ97ι9ό '9εανό$ [7σι, 7( 9Bρι( FεBAα 7(+ *όλπ(+
επι<ρα&Bνε7αι (q Iιλ 7ην ηAEρα), γ:νε7αι ψ+Iρό7ερ( (2YˆC), αλλ= α9όAη ε:ναι OερAό 9αι
αλλ=Qει &ιεBO+νση, 9αODς ρEει <όρει(-ανα7(λι9= &ιασI:Q(ν7ας 7(ν Α7λαν7ι9ό '9εανό$ H:ναι
7( γν'σ7ό %ερAό FεBAα 7(+ <όρει(+ Α7λαν7ι9(B$ Α+7ό ( ρεBAα ό7αν PO=νει σ7ην H+ρDπη
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
Xi
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
I'ρ:Qε7αι σ7α &B($ J( <όρει( 7AήAα 7(+ ρEει πρ(ς 7ην >σλαν&:α 9αι 7( νό7ι( παρα9λ=&ι 7(+
πρ(ς 7ις ΑQόρες Aε 9α7εBO+νση 7α *αν=ρια νησι=$ J( %ερAό FεBAα 7(+ <όρει(+ Α7λαν7ι9(B
ε:ναι AEρ(ς ενός παγ9όσAι(+ 9+9λ(P(ρια9(B &α97+λ:(+ ανα9B9λ'σης 7'ν νερDν$ Jα
επιPανεια9= νερ= π(+ OερAα:ν(ν7αι σ7(+ς 7ρ(πι9(Bς ρE(+ν πρ(ς 7( <όρει( Α7λαν7ι9ό '9εανό,
ενD 7α ψ+Iρ= <+O:Q(ν7αι 9αι ρE(+ν πρ(ς 7(ν >σηAερινό για να OερAανO(Bν π=λι$ H\=λλ(+, 7α
επιPανεια9= νερ= 7(+ %ερA(B FεBAα7(ς 7(+ <όρει(+ Α7λαν7ι9(B, 9α7= 7η Aε7αP(ρ= 7(+ς
πρ(ς 7ις Π(λι9Eς περι(IEς ψBI(ν7αι, λόγ' 7ης ε\=7Aισης 9αι 7ης Aε7αP(ρ=ς OερAό7η7ας πρ(ς
7ην α7AόσPαιρα$ 8 '9εανός παγDνει ε9ε: 9αι ( σIηAα7ισAός Oαλ=σσι(+ π=γ(+ α+\=νει 7ην
αλα7ό7η7α 7'ν νερDν$ [7σι, 7α ψ+Iρ= νερ= γ:ν(ν7αι αλA+ρό7ερα, π+9νό7ερα 9αι σ+νεπDς
<αρB7ερα 9αι <+O:Q(ν7αι σε <=Oη AεγαλB7ερα 7'ν ? Iιλι(AE7ρ'ν$ )fα+7ό 7( σ7=&ι(, 9αODς 7α
νερ= α+7= <+O:Q(ν7αι Aε7αPEρ(+ν 7( YZg 7(+ &ι(\ει&:(+ 7(+ =νOρα9α (Ck2 ) π(+ EI(+ν
απ(ρρ(Pήσει (ι '9εαν(:$ C=ρη σfα+7ή 7η &ια&ι9ασ:α 7( Ck2 παγι&εBε7αι σ7α <=Oη 7'ν
'9εανDν για Aερι9Eς ε9α7(ν7=&ες E'ς 9αι Iιλι=&ες Iρόνια$ ]σ7όσ(, 7( λιDσιA( 7'ν π=γ'ν
π(+ πρ(9αλε:7αι από 7ην παγ9όσAια +περOEρAανση 7(+ πλανή7η, ελε+OερDνει 7ερ=σ7ιες
π(σό7η7ες γλ+9Dν νερDν σ7(+ς '9εαν(Bς$ J( PαινόAεν( α+7ό Aπ(ρε: να AειDσει 7ην
αλα7ό7η7α 9αι 'ς ε9 7(B7(+ 7ην π+9νό7η7α 7'ν νερDν, επηρε=Q(ν7ας Aε α+7ό 7(ν 7ρόπ( 7(
ρ+OAό Aε 7(ν (π(:( 7α νερ= α+7= <+O:Q(ν7αι <αOB7ερα$ 6π(ρε: επ:σης η +περOEρAανση 7(+
πλανή7η να ελα77Dσει 7η ρ(ή 7'ν επιPανεια9Dν ρε+A=7'ν π(+ 7ρ(P(&(7(Bν 7ην 9+9λ(P(ρ:α
σ7( Rόρει( Α7λαν7ι9ό 9αι =ρα να επηρε=σ(+ν 7ην '9ε=νια 9+9λ(P(ρ:α$ HπιπλE(ν, η
π(σό7η7α 7(+ παγι&ε+AEν(+ &ι(\ει&:(+ 7(+ =νOρα9α σ7(ν '9εανό Aπ(ρε: να Aει'Oε: Aε
απ(7EλεσAα περισσό7ερ( Ck2 να απελε+OερDνε7αι σ7ην α7AόσPαιρα α+\=ν(ν7ας E7σι 7ην
(\B7η7α 7'ν '9εανDν 9αι &ηAι(+ργDν7ας πρ(<λήAα7α αν=π7+\ης 9αι &ια<:'σης σε πλήO(ς
+&ρό<ι'ν (ργανισADν (η (\Bνιση 7(+ νερ(B παρεAπ(&:Qει 7η &EσAε+ση 7(+ ανOρα9ι9(B
ασ<εσ7:(+ 9αι επ(AEν'ς σ7ρε:&ια, AB&ια, 9(ρ=λλια 9αι =λλ(ι (ργανισA(: απειλ(Bν7αι Aε
ε\αP=νιση)$
Jα 7ελε+7α:α Iρόνια, π(λλ(: επισ7ήA(νες +π(σ7ηρ:Q(+ν ό7ι 7( FεBAα 7(+ *όλπ(+ ε\ασOενε:
9αι επι<ρα&Bνε7αι σ7ην 9:νησή 7(+ ε\αι7:ας 7ης παγ9όσAιας 9λιAα7ι9ής αλλαγής, ενD
(ρισAEν(ι$ επισε:(+ν, λόγ' 9λιAα7ι9Dν αλλαγDν, α9όAα 9αι 7ην πλήρη &ια9(πή 7ης
Aε7α9:νησής 7(+ π(+ Oα (&ηγήσει σε Aια νEα επ(Iή παγε7Dν'ν σ7η #+7ι9ή H+ρDπη$
ΠρόσPα7ες επισ7ηA(νι9Eς Eρε+νες όA'ς, αναOε'ρ(Bν 7η σηAασ:α 7(+ ρόλ(+ 7(+ FεBAα7(ς
7(+ *όλπ(+ σ7η Aε7αP(ρ= OερAό7η7ας από 7( Sό7( πρ(ς 7( R(ρρ=$ )7ις περι(IEς π(+
<ρ:σ9(ν7αι σ7α γε'γραPι9= πλ=7η Aε7α\B bZˆ 9αι hZˆ R, (ι =νεA(ι ε:ναι ( 9+ρ:αρI(ι
παρ=γ(ν7ες 9αODς Aε7αPEρ(+ν 7( qZg 7ης OερAό7η7ας, ενD Aόλις 7( 2Zg Aε7αPEρε7αι από 7(
FεBAα 7(+ *όλπ(+ 9αι 7ις πρ(ε97=σεις 7(+$ Hι&ι9ό7ερα EIει &ιαπισ7'Oε: ό7ι 7ρ:α ε:ναι 7α
9Bρια PαινόAενα π(+ ε+OBν(ν7αι για 7(+ς ήπι(+ς IειADνες σ7ην α7λαν7ι9ή α97ή 7ης <όρει(-
&+7ι9ής H+ρDπης$ α) N πρ(E97αση 7(+ FεBAα7(ς 7(+ *όλπ(+, &ηλα&ή 7( OερAό ρεBAα 7(+
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
Xq
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
<όρει(+ Α7λαν7ι9(B Aε7αPEρει OερAό7η7α σ7ην α7AόσPαιρα, 9αODς 7α\ι&εBει πρ(ς 7α
AεγαλB7ερα γε'γραPι9= πλ=7η, <) J( IειADνα, (ι 9+ρ:αρI(ι &+7ι9(: =νεA(ι πρ(ερIόAεν(ι από
7ις Nν'AEνες Π(λι7ε:ες, 7α\ι&εB(+ν π=ν' από 7(ν Α7λαν7ι9ό ]9εανό Aε7αPEρ(ν7ας σ7ην
H+ρDπη '9ε=νιες αEριες A=Qες, (ι (π(:ες ε:ναι OερAό7ερ(ς από 7(ν ηπειρ'7ι9ό αEρα$$γ) N
OερAό7η7α π(+ απ(Oη9εBε7αι σ7(ν Α7λαν7ι9ό '9εανό 7( 9αλ(9α:ρι απελε+OερDνε7αι 7(
IειADνα$ 6ε =λλα λόγια, αν 7( FεBAα 7(+ *όλπ(+ 7ελι9= ε\ασOενήσει ή &ια9(πή η
9+9λ(P(ρ:α 7(+ πρ(ς 7η &+7ι9ή H+ρDπη, &εν Oα +π=ρ\(+ν 7όσ( ραγ&α:ες 9α7ασ7ρ(Pι9Eς
σ+νEπειες π(+ AEIρι σήAερα πρ(E<λεπαν (ρισAEν(ι επισ7ήA(νες$ H\=λλ(+, η παγ9όσAια
+περOEρAανση, ε\αι7:ας 7(+ PαινόAεν(+ 7(+ OερA(9ηπ:(+, (&ηγε: σε AαQι9ή αB\ηση 7ης
παρ(Iής γλ+9(B νερ(B σ7ις περι(IEς 7ης Αρ97ι9ής ( 7ή\η 7'ν π=γ'ν), αλλ= 9αι 7ης αB\ησης
7'ν α7A(σPαιρι9Dν 9α7α9ρηAν:σε'ν (<ρ(Iή, Iιόνι, Iαλ=Qι)$ Jις 7ελε+7α:ες &ε9αε7:ες 7α νερ=
7(+ Rόρει(+ Α7λαν7ι9(B OερAα:ν(ν7αι ενD η αλα7ό7η7= 7(+ς AειDνε7αι$ Α+7Eς (ι αλλαγEς
Aπ(ρ(Bν να επηρε=σ(+ν 7η λει7(+ργ:α 7'ν '9εανDν, 7ις '9ε=νιες QDνες Aε7αP(ρ=ς
OερAό7η7ας, αλα7ό7η7ας 9αι Oρεπ7ι9Dν σ+σ7α7ι9Dν, (ι (π(:ες πα:Q(+ν σηAαν7ι9ό ρόλ( σ7η
ρBOAιση 7(+ παγ9όσAι(+ 9λ:Aα7(ς$ )ηAειDνε7αι ό7ι 7α Aεγ=λα '9ε=νια ρεBAα7α, ε:ναι γν'σ7ό
ό7ι &ιαA(ρPDν(+ν 7ην απ(9αλ(BAενη ef%ερAό-αληff παγ9όσAια QDνη '9ε=νιας Aε7αP(ρ=ς
OερAό7η7ας, αλα7ό7η7ας 9αι Oρεπ7ι9Dν 9αι π(+ &ιαA(ρPDν(+ν 7( 9λ:Aα 9αι 7η &ια7ήρηση 7ης
Oαλ=σσιας Q'ής σε (λό9ληρ( 7(ν πλανή7η Gη$
Α+7ό π(+ Oα πρEπει να 9ρα7ήσ(+Aε ε:ναι ό7ι 7( FεBAα 7(+ *όλπ(+ απ(7ελε: (+σιασ7ι9= Aια
από 7ις 9ινη7ήριες &+ν=Aεις 7ης παγ9όσAιας '9ε=νιας 9+9λ(P(ρ:ας Aε π(ι9:λες επιπ7Dσεις
σ7ην α7AόσPαιρα, σ7ην +&ρόσPαιρα 9αι σ7ις παγ9όσAιες 9λιAα7ι9Eς &ια9+A=νσεις 9αι
ι&ιαι7ερό7η7ες$ Hπ(AEν'ς 9αι 7( mαινόAεν( 7(+ %ερA(9ηπ:(+ 9αι (ι Παγ9όσAιες *λιAα7ι9Eς
ΑλλαγEς, απ(7ελ(Bν σBAπλεγAα π(λ+σBνOε7'ν 9αι π(λ+παραγ(ν7ι9Dν &ιεργασιDν π(+ (ι
σIε7ι9Eς Aε7ρήσεις σ+νεIDς επι9αιρ(π(ι(Bν7αι από 7(+ς ει&ι9(Bς επισ7ήA(νες, ενD (ι
α<ε<αιό7η7Eς 7(+ς ε:ναι Aεγ=λες, 9αODς η Iρ(νι9ή 9αι I'ρι9ή ε9&ήλ'ση 7'ν επιπ7Dσε'ν 7(+ς
ε:ναι Eνα α9όAη επισ7ηA(νι9ό πε&:( αρ9ε7= (AιIλD&ες, αλλ= σηAαν7ι9ό7α7( για 7η Q'ή$
5555555555
Ο Ποτα8ός Pριδανός στην $ρ=αία $*ήναB CεωγραQικά" Οικολογικά και
άλλα
OP ,8.ης 201 0 Q+-π@ς 2& +(@-)η-3, -+( 2& 3.C)0<+6)@.+ έ-24=3 23 )η R3.0.5γ4--+ -)01
S.47+(08 )4ς >6;3ςD....T (από 7η Rα7ραI(A+(AαI:α, σ7:I$ Xv-2Z, 6ε7αPρ$S$*(7σελ:&ης - N
Rατρα=ο8υο8α=ία ε:ναι Eνα Aι9ρό εBO+A( αρIα:( ελληνι9ό Eπ(ς αγνDσ7(+ σ+γγραPEα, π(+
σDOη9ε AEIρι 7ις AEρες Aας 9αι αPηγε:7αι Aια &ιαA=Iη-πόλεA( Aε7α\B 7'ν <α7ρ=I'ν ενός
Eλ(+ς 9αι 7'ν π(ν7ι9Dν 7ης περι(Iής$.
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
Xv
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
N λE\η Nρι&ανός, A=λλ(ν πρ(EρIε7αι από 7ην (Aηρι9ή λE\η ef7 ρ (νff, π(+ σηAα:νει ό ἠ ί
7BA<(, AνήAα, 7=P($ )+νεπDς, Nρι&ανός (ν(A=Qε7αι ( π(7αAός π(+ περν= AEσα από 7α
ef ρ:αff, 7(+ς 7=P(+ς, &ηλα&ή 7( ρEAα 7(+ νε9ρ(7αPε:(+$ ἠ Nρι&ανός όA'ς λEγε7αι 9αι (
(ADν+A(ς ασ7ερισAός (_α7ιν$, •riu.W12) π(+ ε:Iε <ρεOε: σ7ην αρIαιό7η7α από 7(ν Π7(λεAα:(
7(+ ν(7:(+ ηAισPαιρ:(+ π(+ ε:ναι Aερι9= (ρα7ός από 7ην Hλλ=&α, 9αι ε:ναι γν'σ7ός ε97ός
από 7( όν(Aα Nρι&ανός 9αι 'ς Π(7αAός ή yαπό ]ρ:'ν(ς Π(7αAόςz, για7: Pα:νε7αι να \ε9ιν=ει
από 7(ν ασ7ερισAό 7(+ ]ρ:'να$
)7ην Hλληνι9ή A+O(λ(γ:α, ( Nρι&ανός ή7αν περ:PηAη π(7=Aια αλληγ(ρι9ή Oεό7η7α π(+
εAπλE9ε7αι σε αρIα:(+ς ABO(+ς$ 8 Nσ:(&(ς σ7η %ε(γ(ν:α 7(+, αναPEρει α+7όν 'ς γι( 7(+
]9εαν(B 9αι 7ης JηOB(ς, ενD ( Nρό&(7(ς, αναPEρει ό7ι (ι ε9<(λEς 7(+ ή7αν σ7(ν ]9εανό,
πρ(ς 7η &+7ι9ή =9ρα 7ης H+ρDπης 9αι ό7ι από α+7όν πρ(ερIό7αν 7( yήλε97ρ(νz$ H\=λλ(+,
ό7αν ( #:ας αναγ9=σ7η9ε να 9ερα+ν(<(λήσει 7( mαEO'νας, γιό 7(+ Oε(B jλι(+ 9αι 7ης
*λ+AEνης, 7( =ψ+I( σDAα 7(+ Eπεσε σ7(ν Nρι&ανό$ 8ι 9όρες 7(+ jλι(+ Oρήνησαν 7(ν O=να7(
7(+ α&ελP(B 7(+ς σ7ις όIOες 7(+ π(7αA(B, Dσπ(+ Aε7αA(ρPDOη9αν σε λεB9ες$ Jα &=9ρ+=
7(+ς 9αODς Eσ7αQαν από 7α &Eν7ρα γ:ν(ν7αν 9εIριAπ=ρι$ 8ι Oε(: 7ις λ+πήOη9αν 9αι AαQ: Aε 7(ν
mαEO'να 7ις ανE<ασαν σ7(ν (+ρανό, όπ(+ Eγιναν ασ7ερισA(:$
cπ'ς Aας πληρ(P(ρε: ( Πα+σαν:ας (Πα+σ$ _ 9εP$, XvY, Y), σ7ην αρIα:α πόλη 7'ν ΑOηνDν
&B( ή7αν 7α π(7=Aια π(+ ε:Iαν 7( όν(Aα Nρι&ανός$ J( Eνα πήγαQε από 7(ν TAη77ό, γν'σ7ό
σήAερα 9αι 'ς ρEAα 7ης *αισαριανής, π(+ \ε9ιν(Bσε από 7ην πηγή *αλ(π(Bλα 9αι 7η 6(νή
*αισαριανής 9αι 9α7Eληγε &ιαAEσ(+ 7ης *αισαριανής σ7(ν >λισό π(7αAό, σ7ην περι(Iή
αν=Aεσα σ7α σηAεριν= \εν(&(Iε:α *=ρα<ελ 9αι C:λ7(ν$ J( =λλ( π(7=Aι, π(+ EIει Aεγ=λη
αρIαι(λ(γι9ή σηAασ:α, ε:Iε 7ις πηγEς 7(+ σ7η νό7ια πλαγι= 7(+ _+9α<η77(B$ 8ι πηγEς 7(+
Nρι&αν(B 9α7= 7(ν )7ρ=<'να ή7αν εννEα 7(ν αριOAό, Aε 9εν7ρι9ή πηγή 7η efΠ=ν(π(ςff
9ρήνη, απEναν7ι από 7ις efΠBλες 7(+ #ι(I=ρ(+ςff$ 8 Πα+σαν:ας λEγει ό7ι 7α B&α7α 7(+ ή7αν
7όσ( α9=Oαρ7α Dσ7ε 9αι α+7= α9όAη 7α 9(π=&ια QD'ν π(+ E<(σ9αν σ7η περι(Iή 7α
απEPε+γαν (8 *αλλ:AαI(ς σ7( Aη σ'QόAεν( σBγγραAA= 7(+ y)+ναγ'γή π(7αADνz EγραPε
„L3<@( 08)Cς ;+..3* γ.@/C( )@ς )A( ';η(+*C( π+.;έ(01ς +/8-3-;+4 ,+;+.>( γέ(0ς
S.47+(0*0, 08 ,+* )@ J0-,52+)U +π>-60()U @(„$ (%,α Xv)‰ d\ι(ς γEλι(+ ε:ναι α+7ός π(+ Eγραψε
ό7ι (ι 9όρες 7'ν ΑOηνα:'ν αν7λ(Bσαν 9αOαρό νερό από 7(ν Nρι&ανό, 7(+ (π(:(+ 7α QDα π(+
E<(σ9αν ε9ε: &εν πλησ:αQαν, 7όσ( α9=Oαρ7α ή7αν)$
)7α νεό7ερα Iρόνια, η 9εν7ρι9ή πηγή 7(+ Nρι&αν(B <ρισ9ό7αν σ7( 7Eλ(ς 7ης σηAερινής (&(B
#ηA(9ρ:7(+, Aε7α\B 7'ν 97ηρ:'ν Nλι=σ9(+ 9αι #(\ι=&η$ H9ε: +πήρIε Aι9ρό σπήλαι(, AEσα
σ7( (π(:( αν=<λ+Qε νερό από &B( σIισAEς$ N π(σό7η7α 7(+ νερ(B 7ης &:&+Aης πηγής 7(+
σπηλα:(+ ή7αν 7E7(ια, Dσ7ε +&ρε+ό7αν όλη η περι(Iή 7(+ *(λ'να9:(+$ )ήAερα, &εν +π=ρIει η
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
2Z
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
&:&+Aη πηγή$ Απfε9ε:, ( Nρι&ανός &ηAι(+ργε: A:α +πόγεια &ια&ρ(Aή, P7=νει πιOανό7α7α σ7(ν
HOνι9ό 9ήπ(, ενισIBε7αι Aε νερ= από 7ην ε9ε: πηγή 6π(+Aπ(+ν:σ7ρα, περν= 9=7' από 7η
R(+λή, &ιασI:Qει εγ9=ρσια 7ην (&ό ΑAαλ:ας, 9α7ηP(ρ:Qει πρ(ς 7ην (&ό cO'ν(ς, 7η
6η7ρ(πόλε'ς, P7=νει σ7ην πλα7ε:α 7(+ 6(νασ7ηρα9:(+ σε <=O(ς περ:π(+ 2Z AE7ρ'ν, περν=
9=7' από 7( #ηA(πρα7ήρι(, 9αι 7ην (&ό Α&ριαν(B, &ιασI:Qει 7ην (&ό HρA(B 9αι εAPαν:Qε7αι
επιPανεια9= σ7(ν αρIαι(λ(γι9ό IDρ( 7(+ *εραAι9(B$ H9ε: ρEει για XvZ AE7ρα περ:π(+ 9αι
Aε7= I=νε7αι π=λι 9=7' από 7ην (&ό ΠειραιDς$ )7η σ+νEIεια σ7ρEPει νό7ια 9αι ενDνε7αι Aε
7(ν >λισό, όπ'ς &ιαπισ7DOη9ε Aε σBγIρ(νη 7εIν(λ(γ:α από ερε+νη7ι9ή (A=&α 7(+
Πανεπισ7ηA:(+ Πα7ρDν, π(+ ε:Iε αναλ=<ει 7ην απ(7Bπ'ση 7(+ π(7αA(B, σ7( πλα:σι( 7ης
&ι=ν(ι\ης 7'ν σηρ=γγ'ν 7(+ 6ε7ρό$ Από 7(ν *εραAι9ό, ( Nρι&ανός σ+νεI:Qει 7ην π(ρε:α
7(+, +π(γε:'ς π=λι, πρ(ς 7( σηAερινό ρEAα 7(+ Πρ(Pή7η #ανιήλ 9αι 9α7αλήγει σ7(ν *ηPισό
&ιαAEσ(+ 7ης παλι=ς 9(:7ης 7(+ >λισ(B$ )7(ν πε&ινό IDρ( &+7ι9= 7(+ #:π+λ(+ σ+ναν7(Bσε 7(
ρEAα 7(+ >λισ(B, ( (π(:(ς α9όAα &+7ι9ό7ερα I+νό7αν σ7(ν *ηPισό$ )ε όλη 7(+ 7ην π(ρε:α (
π(7αAός ενισI+ό7αν από Aι9ρ= ρEAα7α 9αι IειA=ρρ(+ς$
J( (ι9(σBσ7ηAα 7(+ π(7αA(B Iαρα97ηρ:Qε7αι σBAP'να Aε 7ην €Š•MCk, 'ς efπ(λι7ισ7ι9ό
7(π:(ff 9αODς Aε α+7ή 7ην Eνν(ια περιγρ=P(ν7αι 9αι πρ(σ7α7εB(ν7αι efa$ ανOρDπινα Eργα ή
σ+ν&+ασAός ανOρDπιν'ν Eργ'ν 9αι Eργ'ν 7ης PBσης, 9αODς 9αι (λό9ληρες περι(IEς π(+
περιλαA<=ν(+ν AνηAε:α ε\EI(+σας ισ7(ρι9ής, αισOη7ι9ής, εOν(λ(γι9ής 9αι ανOρ'π(λ(γι9ής
α\:αςff$ 8 Nρι&ανός AEσα σ7(ν αρIαι(λ(γι9ό IDρ( 7(+ *εραAι9(B, ε:ναι Eνα από α+7= 9αι
ε:ναι π(λB7ιA(ς για 7ην π(λι7ισ7ι9ή 9ληρ(ν(Aι= 7ης ΑOήνας, για 7( παρόν 9αι 7( AEλλ(ν 7ης
πόλης$
)7ην π(ρε:α 7(+ Iρόν(+, ( Nρι&ανός π(7αAός ή7αν <ασι9ός =\(νας 7ης ρ+A(7(A:ας 7ης
αρIα:ας ΑOήνας σε όλες 7ις περιό&(+ς, Aε πηγEς σ7(+ς πρόπ(&ες 7(+ _+9α<η77(B, π(ρε:α
AEσα από 7ην ΑOήνα 9αι ε9<(λEς σ7(ν >λισό π(7αAό 9αι απf ε9ε: σ7(ν *ηPισό π(7αAό$ N ρ(ή
7(+ ή7αν σ+νεIής 9αι α+\ανό7αν Aε 7ις Aεγ=λες <ρ(IEς$ *α7= 7ην +σ7ερ(9λασσι9ή περ:(&(
(Y(ς -b(ς αι$ π$C$) η 9(:7η, Aε πλ=7(ς 2,hZA$, (ρι(Oε7ε:7αι από Aεγ=λ(+ς 9ρ(9αλ(παγε:ς
λ:O(+ς$ #B( A(ν(π=7ια, <όρεια 9αι νό7ια, όριQαν 7ην (ι9(&(Aι9ή γραAAή για 7α 97:ρια π(+
=ρIισαν να (ι9(&(A(Bν7αι 9αι από 7ις &B( πλε+ρEς$ )7α Iρόνια 7(+ α+7(9ρ=7(ρα Α&ριαν(B
(XXi-X?q A$C$), ( π(7αAός Nρι&ανός 9αλBπ7ε7αι Aε πλινOό97ισ7( Oόλ(, επιIDνε7αι 9αι
Aε7α7ρEπε7αι σε +πόν(A($ 6εγ=λ(ς 7(:I(ς αν7ισ7ήρι\ης 97:Qε7αι σ7( <όρει( όρι( 7(+ π(7αA(B
για να σ7ηρ:\ει ε+ρε:α σ7(= ή (&ό, ενD η (ι9(&(Aι9ή γραAAή +π(I'ρε: 9α7= b,YZA$ Jα
97:σAα7α ε:ναι ι&ι'7ι9(B Iαρα97ήρα, εργασ7ήρια 9αι απ(Oη9ε+7ι9(: IDρ(ι$ N Iρ(ν(λόγηση
7'ν ερειπ:'ν σ7ηρ:Qε7αι σε π(λ+=ριOAα 9αι π(ι9:λα ε+ρήAα7α" AαρA=ρινα γλ+π7= 9αι
αρIι7ε97(νι9= AEλη, ψηPι&'7= &=πε&α, 7(ιI(γραP:ες, &ια9(σAη7ι9= εγI=ρα97α επιIρ:σAα7α,
αγγε:α, ν(A:σAα7α, Aε7αλλι9= 9αι (σ7Eινα αν7ι9ε:Aενα$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
2X
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
8 Πλ=7'νας αναPEρει 7(ν Nρι&ανό 9αι 7(ν >λισό, 'ς 7α &B( π(7=Aια 7ης ΑOήνας π(+
περιE<αλλαν 7ην πόλη 9αι 7ην (ρι(Oε7(Bσαν, ( Nρι&ανός από 7( R(ρρ= 9αι ( >λισός από 7(
Sό7($ Από 7α πρ(nσ7(ρι9= Iρόνια σ7ις όIOες 7(+ Nρι&αν(B 9αι σ7η γBρ' <αλ7D&η περι(Iή 7(+
*εραAι9(B, π(+ πληAABριQε 7( IειADνα, (ι 9=7(ι9(ι 7(+ 9(ν7ιν(B (ι9ισA(B EOα<αν 7(+ς
νε9ρ(Bς 7(+ς$ 6EIρι 9αι 7ην επ(Iή 7(+ )όλ'να (γBρ' σ7( hZZπ$C$) Pα:νε7αι ό7ι 7( π(7=Aι
\ε9ιν(Bσε Aε &B( ή 7ρ:α παρα9λ=&ια π(+ ενDν(ν7αν περ:π(+ σ7ην περι(Iή 7(+ )+ν7=γAα7(ς
9αι σ7η σ+νEIεια περν(Bσαν εν'AEνα από 7(ν *εραAι9ό$ j&η όA'ς από 7ην επ(Iή 7(+
%εAισ7(9λή, (πό7ε επε97=Oη9ε η πόλη, ( Nρι&ανός 9αλBPOη9ε yEνOεν 7(+ 7ε:I(+ςz, &ηλα&ή
ν(7:'ς 7ης σηAερινής (&(B R(+λής, 9αι σ7ην 9(:7η 7(+ 9α7ασ9ε+=σ7η9ε αγ'γός$ 6ε 7ην
(ι9(&όAηση 7(+ %εAισ7ό9λει(+ 7ε:I(+ς (bqiπ$C$) 9αι 7η &ιε+OE7ηση 7(+ IDρ(+ 7(+
*εραAι9(B \ε9:νησαν 9αι (ι εργασ:ες ε+O+γρ=AAισης 7ης 9(:7ης 7(+ Nρι&αν(B, π(+ πλE(ν
9+λ(Bσε 7α νερ= 7(+ σε 97ισ7ό 9αν=λι, ενD η παλι= 9(:7η AπαQDOη9ε Aε IDAα 9αι Iιλι=&ες
OραBσAα7α αγγε:'ν$ #ιε+Oε7ήσεις 7ης 9(:7ης Eγιναν 9αι σ7ις εργασ:ες αν(ι9(&όAησης 7(+
7ε:I(+ς 7( ?vb, ?Zi 9αι 7( qhπ$C$ GEP+ρες +πήρIαν σ7α σηAε:α όπ(+ ( π(7αAός
&ιασ7α+ρ'νό7αν Aε 7ις Aεγ=λες (&ι9Eς αρ7ηρ:ες όπ'ς 7ης Hγ9αρσ:ας (&(B, π(+ σ+νE&εε 7(
#ρόA( Aε 7ην >ερ= (&ό Aε Aια γEP+ρα επ=ν' από 7(ν Nρι&ανό$
[ργα B&ρε+σης ε:Iαν γ:νει σ7( π(7αAό Nρι&ανό$ Αγ'γός &ι(IE7ε+ε 7α πλε(ν=Q(ν7α νερ= 7ης
ν(7ι(ανα7(λι9ής 9ρήνης 7ης Αγ(ρ=ς, σ7(ν Nρι&ανό$ J( πρD7( Aεγ=λ( +&ρε+7ι9ό Eργ( σ7ην
ΑOήνα Eγινε από 7(ν F'Aα:( α+7(9ρ=7(ρα Α&ριανό, π(+ 9α7ασ9εBασε 7( Α&ρι=νει(
+&ραγ'γε:( 9αι 7ην Α&ρι=νει( &ε\αAενή, 7AήAα 7ης (π(:ας +π=ρIει 9αι σήAερα σ7(
*(λ'ν=9ι$ j&η από 7α ρ'Aαn9= Iρόνια ( Nρι&ανός ε:Iε αρI:σει να yαPαν:Qε7αιz$ 8ι ΑOηνα:(ι
7(ν ε:Iαν σ9επ=σει σε π(λλ= σηAε:α 7(+, εγ9ι<'7:Q(ν7ας 7ην 9(:7η$ Hπρό9ει7( για Eνα
+&ρα+λι9ό Eργ( πρ'7(π(ρια9ό, αλλ= όIι (ι9(λ(γι9ό$ 8 Nρι&ανός, π(+ <ρEOη9ε να 9+λ= σ7η
AEση 7ης πόλης, =ρIισε να &EIε7αι 7α λBAα7α 7ης πόλης, Aε απ(7EλεσAα να Aε7α7ραπε: σε
<(Bρ9( ()7ρ=<'νας,>C,?vi), όπ'ς Eγινε 9αι Aε 7(ν >λισό σ7α 7Eλη 7(+ Xv
(+
αιDνα$ )ήAερα,
ε97ός από 7( 7AήAα 7ης παλαι(9(:7ης 7(+ Nρι&αν(B, π(+ EIει &ιαP+λαIOε: AEσα σ7( σ7αOAό
7(+ )+ν7=γAα7(ς, η αρIαι(λ(γι9ής σηAασ:ας εγ9ι<'7ισAEνη 9(:7η ε97:Oε7αι σ7( σ7αOAό 7(+
Aε7ρό σ7( 6(νασ7ηρ=9ι σε yP+σι9ή πρ(Oή9ηz, Aε 7( νερό 7(+ π(7αA(B να ρEει ελεBOερ(,
όπ'ς 9αι σ7η F'Aαn9ή Αγ(ρ=$
*α7= 7(ν Nρό&(7(, 8 Nρι&ανός, ή7αν Eνας από 7(+ς 7ρεις π(7αA(Bς π(+ =ρ&ε+αν 7(
λε9αν(πE&ι( 7'ν ΑOηνDν, &εIό7αν σ+Iν= νερ= από 7ην Α9ρόπ(λη 7(ν dρει( Π=γ( 9αι 7ην
ΠνB9α, =λλαQε σ+Iν= 9(:7η 9αι πληAABριQε Aε 7ις Aεγ=λες <ρ(I(π7Dσεις$$ *α7= 7(+ς
πρ(nσ7(ρι9(Bς Iρόν(+ς <ρισ9ό7αν ε97ός 9α7(ι9ηAEνης περι(Iής, όIι π(λB Aα9ρι= από 7(ν
(ι9ισAό$ )7α&ια9=, ( (ι9ισAός =ρIισε να επε97ε:νε7αι πρ(ς 7α <όρεια 9αι &+7ι9= 9αι η
επE97ασή 7(+ (ρι(Oε7ήOη9ε 9αι επηρε=σ7η9ε από 7ην παρ(+σ:α 7(+ π(7αA(B$ *α7= 7α Iρόνια
7(+ Α&ριαν(B, 7( ανα7(λι9ό πρ(=σ7ι( 7ης πόλης π(+ απ(7ελ(Bσε Aια π(λ+7ελή σ+ν(ι9:α, 7η
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
22
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
&ιEσIιQαν &B( π(7αA(: ( >λισός σ7α νό7ια 9αι ( Nρι&ανός 9λ=&(ς 7(+ (π(:(+ 9α7E<αινε
(ρAη7ι9= από 7(ν _+9α<η77ό 9αι από 7ην πλα7ε:α )+ν7=γAα7(ς, &ιEσIιQε 7ην (&ό cO'ν(ς
9α7ε+O+νό7αν σ7η 6η7ρ(πόλε'ς 9α7όπιν σ7ην Α&ριαν(B για να 9α7αλή\ει σ7(ν *εραAι9ό$
6ε7= 7ην (&ό ΠειραιDς σ7ρεPό7αν νό7ια 9αι εν'νό7αν Aε 7(ν >λισό (Πα+σαν:(+ Περιηγήσεις
Α77ι9=) $ )ε όλη 7η π(ρε:α 7(+ ενισI+ό7αν από ρEAα7α 9αι Iε:Aαρρ(+ς$ c7αν =ρIισε να
&EIε7αι λBAα7α (αναPEρε7αι από 7(ν *αλλ:AαI( 7(ν *+ρηνα:(, <λπ$, )7ρ=<'νας, >C, ?vi)
9αλBPOη9ε 9αι Aε7α7ρ=πη9ε σε 9λεισ7ό αγ'γό 7(+λ=Iισ7(ν σ7( &+7ι9ό 7AήAα 7ης πόλης σ7ην
Αγ(ρ= 9αι σ7(ν *εραAι9ό$
8 Nρι&ανός &εν αναPEρε7αι σ+Iν= από 7(+ς α77ι9(γρ=P(+ς, &ιό7ι ( π(7αAός ή7αν ή&η
9αλ+AAEν(ς από 7ην αρIαιό7η7α 9αι σ7α&ια9= η Bπαρ\ή 7(+ λησA(νήOη9ε$ N OEση 7(+
Nρι&αν(B +πήρ\ε OEAα σ+Qή7ησης για αιDνες$ OV@)η( 3E5)η-+ π+.@ )C( η23)έ.C(
+.6+40<>γC( (+ 204 1π073*=C-4 π08 έ..33 )0 π.0-/4<ές 34ς )+ς ';η(+*+ς π+.;έ(01ς π0<8 ,+4
,+<>( 87C. )01 S.47+(08T, ε\ισ7(ρ(Bσε ( HAAαν(+ήλ F(…&ης, 7( Xv
(
αιDνα$
6Eσα σ7(ν αρIαι(λ(γι9ό IDρ( 7(+ *εραAι9(B, ( π(7αAός Nρι&ανός σ+ν7ηρε: Eνα π(7=Aι(
(ι9(σBσ7ηAα σε Aι9ρ(γραP:α για 7( ισ7(ρι9ό 9Eν7ρ( 7ης ΑOήνας$ H9ε:, 9αι σε Aή9(ς Aερι9Dν
ε9α7(ν7=&'ν AE7ρ'ν, ( Nρι&ανός <(ηO=ει σ7ην αν=π7+\η σήAερα P7'Iής Iλ'ρ:&ας, Aε 7(
+&ρ(IαρEς νερ(9=λαA( (MragNite! au!trali!) 9αι Eνα \ενι9ό ε:&(ς 7( Canna eduli! π(+ EIει
P+7ε+Oε: πριν Aερι9Eς &ε9αε7:ες 9αι 9α7αλαA<=νει Aεγ=λ( AEρ(ς 7ης 9(:7ης 7(+, ενD AEσα σ7(
νερό +π=ρIει 7( Aι9ρό ψ=ρι 9(+ν(+πόψαρ( (WaNbu!ia aXXini!) 9αι πρασινόPρ+ν(ι (ε:&(ς
<α7ρ=I(+)$ )7η γBρ' περι(Iή +π=ρI(+ν IελDνες 9αι σαBρες, αλλ= 9αι Oηλασ7ι9= όπ'ς
σ9αν7QόI(ιρ(ι 9αι ναν(ν+I7ερ:&ες, ενD από 7α π(+λι= EI(+ν παρα7ηρηOε: &ε9(I7(Bρες,
σ7αI7=ρες, Iελι&όνια, σπι7(Iελ:&(να, 9ό7σ+Pες, 'Iρ(σ7ρι7σ:&ες, Aα+ρ(7σιρ(<=9(ι,
A+γ(I=P7ες, 9αρα9=\ες 9αι σπ(+ργ:7ες$
H:ναι Iαρα97ηρισ7ι9ό ό7ι 7όσ( από γραPEς αρIα:'ν σ+γγραPE'ν (Πα+σαν:ας, > 2, b 9αι
#ηA(σOEνης ?b, ?v), όσ( 9αι από 7α πρόσPα7α σ7ρ'Aα7(γραPι9= &ε&(AEνα 7'ν ανασ9αPDν
πισ7(π(ιε:7αι ό7ι η περι(Iή 7(+ *εραAι9(B 9α7= 7(ν b( αιDνα π$C$ απ(7ελ(Bσε Eνα Eλ(ς π(+
πρ(PανDς 7ρ(P(&(7(Bν7αν από +περIειλ:σεις 7'ν νερDν 7(+ Nρι&αν(B π(7αA(B$ J( σ7ρDAα
ιλB(ς 9αι αργ:λ(+, π(+ απ(7ελ(Bσε 7ις απ(OEσεις 7(+ Eλ(+ς, <ρEOη9ε &ι=7ρη7( από (πEς
+&ρ(IαρDν P+7Dν (9αλαAιDν) π(+ σ+νισ7(Bσαν 7η <λ=σ7ηση 7(+ +γρό7(π(+$ N ε\=πλ'ση
7'ν λεπ7(AερDν απ(OEσε'ν (&ηγε: σ7η &ιαπ:σ7'ση ό7ι 7( 7EλAα 9=λ+π7ε σ+ν(λι9ή E97αση
?ZZZ A
2
, EI(ν7ας Aή9(ς hZ A$ 9αι πλ=7(ς YZ A$ (Tπ(+ργε:( Π(λι7ισA(B, 2ZZZ‚Y)$ N σ7=OAη 7'ν
νερDν 7(+ Eλ(+ς α+\(Aει'νό7αν αν=λ(γα Aε 7ην επ(Iια9ή 7ρ(P(&(σ:α 7ης παρ(Iής 7(+
Nρι&αν(B$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
2?
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
N 9(:7η 7(+ Nρι&αν(B π(7αA(B EIει +π(σ7ε: Aια σειρ= σ+νεIDν ανOρDπιν'ν επεA<=σε'ν από
7ην επ(Iή 7(+ %εAισ7(9λή AEIρι 7(+ς ρ'Aαn9(Bς Iρόν(+ς$ N αν=π7+\η 7(+ π(7αA(B σ7(
εσ'7ερι9ό 7ης πόλης ε+νόησε 7ην επEA<αση α+7ή αρ9ε7= ν'ρ:ς, Oε'ρήOη9ε αναγ9α:α η
&ιαAόρP'ση 7ης 9(:7ης 7(+ για να Aπ(ρEσει να yεναρA(νισ7ε:z Aε 7ην (ι9ισ7ι9=
αναπ7+σσόAενη πόλη 9αι να yπρ(σαρA(σ7ε:z σ7ις αν=γ9ες 7'ν π(λι7Dν$ J( σBν(λ( 7'ν
&ιαIρ(νι9Dν επεA<=σε'ν 7(+ ανOρDπ(+ σ7ην 9(:7η 7(+ π(7αA(B ε:ναι εAPανEς σ7( IDρ( 7(+
*εραAι9(B$ )ηAαν7ι9ή παρEA<αση 7(+ ανOρDπ(+ σ7( P+σι9ό περι<=λλ(ν 7(+ Nρι&αν(B
π(7αA(B απ(7ελε: η σ+ρρ:9ν'ση, Aε 7εIνη7= AEσα, 7(+ Eλ(+ς π(+ ε:Iε αναπ7+IOε: σ7ην
ε+ρB7ερη περι(Iή 7(+ *εραAι9(B από 7ις +περIειλ:σεις 7(+ π(7αA(B$ N απόπειρα περι(ρισA(B
7ης E97ασης 7(+ Eλ(+ς πραγAα7(π(ιήOη9ε 7(ν b( αιDνα π$C$ Aε 7ην 9α7ασ9ε+ή αγ'γDν για 7η
σ+λλ(γή 9αι 7ην +πόγεια απ(σ7ρ=γγιση 7'ν σ7=σιA'ν νερDν (Tπ(+ργε:( Π(λι7ισA(B, 2ZZZ<)$
J( Eργ( απ(σ9(π(Bσε σ7ην πλήρη απ(\ήρανση 7(+ Eλ(+ς Aε σ9(πό 7ην 9α7ασ9ε+ή 9εραAι9Dν
εργασ7ηρ:'ν 9αι απ(7ελε: Iαρα97ηρισ7ι9ό παρ=&ειγAα επEA<ασης 7'ν αρIα:'ν 9α7(:9'ν Aε
σ9(πό 7ην αλλαγή Iρήσης γης, 9=7ι π(+ ( σBγIρ(ν(ς =νOρ'π(ς ανήγαγε σε 9αOηAερινή
&ρασ7ηριό7η7α$
)ήAερα ( Nρι&ανός, Aε εAPανή 7α P+σι9= Iαρα97ηρισ7ι9= ενός π(7αA(B (9(:7η, P+σι9= 9αι
7εIνη7= αναIDAα7α), ε:ναι (ρα7ός Aόν( σ7(ν αρIαι(λ(γι9ό IDρ( 7'ν ανασ9αPDν 7(+
*εραAι9(B$ N 9(:7η 7(+ π(7αA(B, πλ=7(+ς 2 A$, &ιασI:Qει 7(ν αρIαι(λ(γι9ό IDρ( από 7α
ανα7(λι9= πρ(ς 7α &+7ι9= σε Aή9(ς περ:π(+ XvZ A$ )ε όλ( 7( Aή9(ς α+7ής 7ης &ια&ρ(Aής ε:ναι
εAPανε:ς όλες (ι &ιαIρ(νι9Eς ανOρDπινες επεA<=σεις$ H\=λλ(+, η εγ9ι<'7ισAEνη 9(:7η 7(+
ε:ναι σπ=νι( &ε:γAα +&ρα+λι9ής 7εIν(λ(γ:ας π(+ EIει γ:νει σε 7ρεις 9α7ασ9ε+ασ7ι9Eς P=σεις Aε
AαρA=ρινες ή πλ:νOινες πλ=9ες, O(λ'7ή 9α7ασ9ε+ή σε σIήAα 9αA=ρας 9αι Aε πλ:νO(+ς σε
(\+9όρ+Pη &ι=7α\η$
8 Nρι&ανός π(7αAός απ(7ελε: Eναν από 7(+ς πρD7(+ς π(7=Aι(+ς 9λ=&(+ς 7ης αρIα:ας ΑOήνας
π(+ ( =νOρ'π(ς &ιαAόρP'σε 9αι πρ(σ=ρA(σε σ7ις &ι9Eς 7(+ αν=γ9ες$ Απ(7EλεσAα 7'ν
ενεργειDν α+7Dν ή7αν η πλήρης ε\αP=νιση 7(+ π(7αA(B 9=7' από επιIDσεις 9αι ανOρDπινες
9α7ασ9ε+Eς$ J( απ(γ(η7ε+7ι9ό ε:ναι ό7ι παρόA(ια 7BIη ε:Iαν πλήO(ς π(7=Aια ρεBAα7α 9αι
Iε:Aαρρ(ι 7ης Α77ι9ής, Aε απ(7EλεσAα 7ις αρνη7ι9Eς επιπ7Dσεις π(+ παρα7ηρ(Bν7αι Aε7= από,
Eσ7' 9αι Aι9ρής &ι=ρ9ειας, ραγ&α:ες <ρ(I(π7Dσεις$ 6ι9ρό7ερης E97ασης, ε\:σ(+ όA'ς
αρνη7ι9Eς επεA<=σεις EI(+ν πραγAα7(π(ιηOε: σ7(ν >λισό 9αι 7(ν *ηPισό, Aε απ(7EλεσAα σε
Eνα Aεγ=λ( Aή9(ς 7(+ς να EI(+ν ε97ραπε:, εγ9ι<'7ισ7ε: 7εIνη7= ή α9όAη 9αι εν7ελDς
9αλ+POε:, ενD ( )9Bρ(ς 9αι ( *+9λ(<όρ(ς ε:ναι γν'σ7(: π(7αA(:, Aόν( από 7(ν )7ρ=<'να
9αι 7(ν Πα+σαν:α, 9αι η &ια&ρ(Aή 7(+ς πιOαν(λ(γε:7αι, OαAAEνη 9=7' από 7η σBγIρ(νη
Aεγαλ(Bπ(λη$ ]σ7όσ(, (ι αλλαγEς π(+ σ+ν7ελEσ7η9αν 7α 7ελε+7α:α πενήν7α Iρόνια σ7ην
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
2b
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
ΑOήνα ε:ναι π(λB πι( Eν7(νες από όσες Eγιναν σ+ν(λι9= σ7(+ς αιDνες π(+ α9(λ(BOησαν Aε7=
7( 7Eλ(ς 7ης αρIαιό7η7ας$ N Eν7(νη (ι9ισ7ι9ή αν=π7+\η 7ης πόλης 7'ν ΑOηνDν EIει 'ς απ(-
7EλεσAα 7η ριQι9ή αλλαγή 7'ν Iρήσε'ν γης$ Α+7ό ε:Iε σ+νEπεια 7ην 9=λ+ψη 7'ν γε'λ(γι9Dν
σIηAα7ισADν από ανOρDπινες 9α7ασ9ε+Eς π(+ σ7εγαν(π(ι(Bν 7( E&αP(ς 9αι 7( 9αOισ7(Bν
α&ιαπEρασ7( από 7( νερό 7'ν α7A(σPαιρι9Dν 9α7α9ρηAνισA=7'ν, επηρε=Q(ν7ας 7(
+&ρ(λ(γι9ό ισ(QBγι($ H97ιAήOη9ε ό7ι η 9=λ+ψη 7ης περι(Iής π(+ απ(σ7ρ=γγιQε ( Nρι&ανός
π(7αAός από ανOρDπινες 9α7ασ9ε+Eς π(+ σ7εγαν(π(ι(Bν 7( E&αP(ς ((ι9(&(AήAα7α, =σPαλ7(ς,
7σιAEν7() P7=νει 7( qYg, Aε απ(7EλεσAα να AειDνε7αι σηAαν7ι9= 7( π(σ(σ7ό 7(+ νερ(B 7'ν
<ρ(I(π7Dσε'ν π(+ 9α7εισ&Bει AEσα σ7( E&αP(ς 9αι εAπλ(+7:Qει 7α +πόγεια νερ=$ J(
πρό<ληAα P+σι9= &εν περι(ρ:Qε7αι Aόν( σ7ην περι(Iή 7'ν ΑOηνDν, αλλ= (π(+&ήπ(7ε (
=νOρ'π(ς &εν λαA<=νει +πόψη 7ην αναγ9αιό7η7α να &ια7ηρηO(Bν ανEπαPα (ρισAEνα P+σι9=
Iαρα97ηρισ7ι9= (όπ'ς 9(:7ες π(7αADν, αλλαγή Iρήσε'ν γης, σBσ7αση 7ης α7AόσPαιρας) π(+
ε:ναι απαρα:7η7α για 7ην (Aαλή ε\Eλι\η 7'ν P+σι9Dν Pαιν(AEν'ν (πηγEς πληρ(Pόρησης"
Tπ(+ργε:( Π(λι7ισA(B, HP(ρ:α R+Qαν7ινDν ΑρIαι(7ή7'ν, ΑAερι9=νι9η ΑρIαι(λ(γι9ή )I(λή, Περι(&ι9ό-
Gε'γραP:ες 7$, ?, 2ZZ2, H$*αρBAπαλης ; *$ Πα+λόπ(+λ(ς, 9αι σ7ις ισ7(σελ:&ες, !!p "‚‚ VVV $, -
!,/,24op, $gr ‚gr ‚4.! ZY‚ .r! ZY5Z?Z22i$ !- , !!p"‚‚,riu.Wo2-ri|,r$l/og2po!$4o-‚2ZZq‚Zv‚l/og-po2!$!-/ ,
!!p"‚‚.po//oWioWLo2$Lor1-o!ioW$W,!‚Lor1--L?i‚!opi4-!?Xb$!- )
5555555555
Οι $λκυονίδες P8<ρες
$#ό τη Συ>υγική $γά#η" στις Rαρο8ετρικ<ς Πι<σεις και στην $στρονο8ία
)7ην 9αρ&ι= 7(+ IειADνα, σ+νήO'ς εAPαν:Q(ν7αι Aερι9Eς ηλιόλ(+σ7ες 9αι νήνεAες AEρες, (ι
γν'σ7Eς Αλ9+(ν:&ες AEρες$ N λαn9ή παρ=&(ση OEλει 7ις ηAEρες α+7Eς να γενν(Bν 9αι να
9λ'σ(Bν 7α α<γ= 7(+ς 7α γν'σ7= απ(&ηAη7ι9= Oαλασσ(π(Bλια, (ι αλ9+όνες$ N Αλ9+όνη ε:ναι
απ(&ηAη7ι9ό π(+λ: Aε 7( &ι9ό 7(+ ι&ιόA(ρP( &ρ(A(λόγι(, 9αODς Aας EρIε7αι 9α7= 7α 7Eλη 7(+
9αλ(9αιρι(B 9αι Aας απ(Iαιρε7=ει PεBγ(ν7ας 9α7= 7ις αρIEς 7(+ 6=ρ7η$ J( PαινόAεν( 7ης
9αλ(9αιρ:ας AEσα σ7η <αρ+IειA'νι= απασIόλησε π(λB 7(+ς αρIα:(+ς [λληνες π(+ E&ιναν
&ιαP(ρε7ι9Eς ε\ηγήσεις$ 8 Αρισ7(7Eλης λEγει ό7ι „S 73 '<,1A( ,834 3π* ).0π@ς 63423.4(@ς, 74>
,+4 ,+<08()+4 >)+( 317434(+* γέ(0()+4 +4 ).0π+*, +<,1>(0404 η2έ.+4Y. 8 _(+9ιανός EγραPε π'ς
Y'*;.4+ 23( )+ @(C;3(, +,82+()0ς 73 ,+4 γ+<5(40( @π+( )0 πέ<+γ0ς, >204(, Cς 34π3*(
,+)>π).C&&. 8 Αιλιανός, Aας πληρ(P(ρε: ό7ι YZ108-ης 73 '<,1>(0ς *-)+)+4 )+ π3<@γη, 34.5(η(
73 ,+4 /4<*+( @γ01-3( @(320(Y.
Gια 7ις Αλ9+(ν:&ες ηAEρες, 9α7= 7ην ελληνι9ή A+O(λ(γ:α, +π=ρI(+ν π(λλEς ε9&(IEς$ 6:α από
α+7Eς Aας λEει ό7ι ( Oεός Π(σει&Dνας ή ( Oεός #:α 9α7f=λλ(+ς, απ(P=σισαν να πρ(σPEρ(+ν
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
2Y
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
AEσα σ7( 9α7αIε:A'ν(, Xb ηλιόλ(+σ7ες AEρες σ7( π(+λ: Αλ9+όνη, για όσες &ηλα&ή ηAEρες η
Αλ9+όνη 9λ'σ= 7α α<γ= 7ης, Dσ7ε να <γ(+ν (ι νε(σσ(: 7ης [7σι, α+7Eς (ι AEρες 7(+ IειADνα
(ν(A=σ7η9αν Αλ9+(ν:&ες$ N Αλ9+όνη λ(ιπόν, 9όρη 7(+ Oε(B 7'ν ανEA'ν x:(λ(+ 9αι σBQ+γ(ς
7(+ *Bη9α, Q(Bσε π(λB ε+7+IισAEνη 9αι η αγ=πη 7(+ς ή7αν πρό7+π( για όλ(+ς$ 6ια AEρα, (
*Bη9ας <γή9ε Aόν(ς σ7( πEλαγ(ς για ψ=ρεAα$ 6=7αια 7(ν παρα9αλ(Bσε η Αλ9+όνη να Aην
π=ει για7: ε:Iε Eνα =σIηA( πρ(α:σOηAα$ H9ε:ν(ς πήγε 9αι όν7'ς ση9DOη9αν &+να7(: =νεA(ι
9αι <BOισαν 7( πλ(:( 7(+$ N Αλ9+όνη π(+ παρα9(λ(+O(Bσε από Aα9ρι= 7η σ9ηνή, Aόλις ε:&ε
7( πλ(:( 7(+ να I=νε7αι AEσα σ7ην απελπισ:α 7ης Eπεσε από Eνα <ρ=I( 9αι σ9(7DOη9ε$ Hπει&ή
η αγ=πη 7(+ς ή7αν 7όσ( &+να7ή, (ι Oε(: 7(+ς λ+πήOη9αν 9αι 7(+ς Aε7αAόρP'σαν σε π(+λι=,
7ις γν'σ7Eς Aας αλ9+όνες$ 6ε 7η σ+Q+γι9ή π:σ7η 7(+ π(+λι(B Αλ9+όνη ασI(λήOη9ε (
Πλ(B7αρI(ς π(+ αPηγε:7αι ό7ι, αν 7α:ρι 7ης, ( σBQ+γός 7ης γερ=σει 9αι &εν Aπ(ρε: να πε7=\ει,
7ό7ε η Oηλ+9ι= Αλ9+όνη 7(ν πα:ρνει σ7(+ς DA(+ς 7ης 9αι 7(ν PEρνει π=ν7(7ε AαQ: 7ης, 7(ν
7α…Qει 9αι 7(ν περιπ(ιε:7αι 'ς 7( O=να7ό 7(+$ 6ε α+7ή 7ην ε+9αιρ:α 7ης Αλ9+όνης, η λαn9ή
παρ=&(ση Aας +πενO+A:Qει ό7ι παρόA(ια ηO(λ(γ:α EIει 9αι η 7ρ+γόνα, π(+ ό7αν IαOε: 7( 7α:ρι
7ης, IηρεBει 9αι &εν \ανασA:γει Ao =λλ( 7α:ρι$ Jα 9(ρ=9ια, ό7αν \επ(+π(+λιασ7(Bν απo 7α
γερ=Aα7α, &EI(ν7αι π(λλEς περιπ(ιήσεις 9αι OερAα:ν(ν7αι από 7o =λλα νεD7ερ= 7(+ς$ 8
πελαργός 7ιA'ρε: 7ην =πισ7η σBQ+γό 7(+ Aε ραAPισA(Bς AEIρι να 7η Oανα7Dσει$ 8 πελε9=ν(ς,
αν &εν <ρ:σ9ει 7ρ(Pή να OρEψει 7α Aι9ρ= 7(+ π(+ 9ιν&+νεB(+ν να πεO=ν(+ν 7( IειADνα, σI:Qει
7( σDAα 7(+ 9αι πρ(σPEρει 7( α:Aα 7(+ για 7ρ(Pή σ7α Aι9ρ= 7(+$
N Αλ9+όνη, π(+ σ+νήO'ς λEγε7αι ψαρ(π(Bλι σ7η γλDσσα 7'ν νησι'7Dν, ε\α9(λ(+Oε: 9αι
σήAερα να ε:ναι σBA<(λ( 7ης IειA'νι=7ι9ης ηλιόλ(+σ7ης &ια9(πής 7(+ =γρι(+ 9αιρ(B 9αι σε
π(λλ= AEρη 7η Oε'ρ(Bν ό7ι PEρνει γ(Bρι$ 8ι EAπ(ρ(ι, 7ην 9ρα7(Bν <αλσαA'AEνη σ7α AαγαQι=
7(+ς, (ι Pιλ=ργ+ρ(ι 7η &ια7ηρ(Bν για να 7(+ς PEρει π(λλ= πλ(B7η 9αι (ι I'ρι=7ες για να Aη
πEP7(+ν ασ7ρ(πελE9ια σ7( σπ:7ι 7(+ς$
N (ν(Aασ:α 7(+ π(+λι(B Αλ9+όνη (λα7$ Ilcedo atti!) απ(&:&ε7αι σ7(ν Αρισ7(7Eλη$ J(
+&ρό<ι( α+7ό απ(&ηAη7ι9ό π(+λ: ε:ναι εν7+π'σια9ό, Aε 7( Aπλε efελε97ρ:9ff ε9OαA<'7ι9ό
P7Eρ'A= 7(+ 9αι Aε 7ην π(ρ7(9αλ(-9ό99ινη αν7:Oεση σ7( σ7ήO(ς 7(+$ *αODς P7ερ(+γ:Qει
π=ν' από 7( νερό, 7α 9BAα7α 9αι 7ις <ραID&εις περι(IEς, &εν &ια9ρ:νε7αι εB9(λα σ7( P+σι9ό
7(+ περι<=λλ(ν, αλλ= η παρ(+σ:α 7(+ γ:νε7αι αισOη7ή Aε Eνα &ιαπερασ7ι9ό „Qεεεεε„ σ7η P'νή
7(+$
[νας Aεσαι'νι9ός ABO(ς σ7η <όρεια H+ρDπη λEει ό7ι 7( IρDAα 7ης Αλ9+όνης ή7αν σ7ην αρIή
γ9ρ:Q($ c7αν όA'ς Eγινε ( <ι<λι9ός 9α7α9λ+σAός, πE7α\ε 9α7ε+Oε:αν ψηλ= σ7(ν (+ρανό για να
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
2h
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
Aπ(ρEσει να παρα7ηρήσει 7α νερ=$ Πε7Dν7ας όA'ς 7όσ( 9(ν7= σ7(ν ήλι( 7( σ7ήO(ς 7ης
7σ(+ρ(+Pλ:σ7η9ε 9αι Eγινε 9ό99ιν( από 7ις α97:νες 7(+ 9αι η ρ=Iη 7ης Eγινε Aπλε από 7(
IρDAα 7(+ (+ραν(B$
8ι Αλ9+(ν:&ες ηAEρες Eλα<αν 7( όν(A= 7(+ς ('<,1>(04+4) από 7( σIε7ι9ό Aε 7( Oαλ=σσι(
π7ηνό Αλ9+όνη, ABO( 7ης ελληνι9ής A+O(λ(γ:ας, π(+ απ(7ελε: 7ην αλληγ(ρι9ή σηAασ:α 7(+
(ADν+A(+ ασ7Eρα Αλ9+όνη, 7'ν Πλει=&'ν$ 8 ασ7Eρας Αλ9+όνη 9α7= 7ην περ:(&( XY
#ε9εA<ρ:(+ Aε XY mε<ρ(+αρ:(+ Aεσ(+ρανε: 9α7= 7ις εσπερινEς Dρες 9αι επ(AEν'ς 9α7= 7ις
ανEPελες νB97ες 9αι ε:ναι (ρα7ός σ7( σBAπλεγAα 7'ν Πλει=&'ν, 'ς 9(ρ'ν:&α 7ης Π(Bλιας,
σ7ην ψηλό7ερη περι(Iή 7(+ (+ρ=νι(+ Oόλ(+$ [7σι, όλες (ι σ+νεIόAενες ηAEρες π(+ ε:ναι
(ρα7ός ( ασ7Eρας Αλ9+όνη ή7αν P+σι9ό να (ν(AασO(Bν Αλ9+(ν:&ες$
Από Aε7ε'ρ(λ(γι9ή =π(ψη (ι αλ9+(ν:&ες ηAEρες, 'ς ηAEρες 9αλ(9αιρ:ας ε\ηγ(Bν7αι από 7(
γεγ(νός ό7ι σ7ην ε+ρB7ερη περι(Iή Aας (Hλλ=&α 9αι AEIρι 7η <(ρειανα7(λι9ή H+ρDπη) 9α7=
7ην περ:(&( 7(+ IειADνα παρα7ηρε:7αι σ+νήO'ς η :&ια <αρ(Aε7ρι9ή π:εση, Aε απ(7EλεσAα να
απ(+σι=Q(+ν (ι =νεA(ι 9αι ( 9αιρός να ε:ναι Aεν ψ+Iρός αλλ= 9αι ηλιόλ(+σ7(ς, λόγ' 7ης
λεγόAενης από 7(+ς ει&ι9(Bς αν7ι9+9λ'νι9ής 9α7=σ7ασης 7ης α7AόσPαιρας$ H\=λλ(+, (ι
Αλ9+(ν:&ες ηAEρες &εν EρI(ν7αι 9=Oε Iρ(νι=$ Tπ=ρI(+ν Iρόνια π(+ 7( γλ+9ό α+7ό
ηλιόλ(+σ7( &ι=λειAAα σ7ην 9αρ&ι= 7(+ IειADνα &εν παρα7ηρε:7αι 9αOόλ(+, αλλ= 9αι (ι
ηAερ(Aην:ες Eναρ\ης 9αι λή\ης 9αι &ι=ρ9εια 7(+ς &εν ε:ναι σ7αOερEς$ )+νήO'ς, 9αλBπ7(+ν
σIε&όν 7( &εB7ερ( Aισό 7(+ >αν(+αρ:(+$ Παρόλα α+7=, Aερι9(: επιAEν(+ν να απ(&:&(+ν 7η
&ι=ρ9ει= 7(+ς, σ7ην Hλλ=&α, σε &ι=σ7ηAα Xb α:Oρι'ν 9αι ηλιόλ(+σ7'ν ηAερDν, αν=Aεσα σ7ις
XY #ε9εA<ρ:(+ AEIρι σ7ις XY mε<ρ(+αρ:(+$
5555555555
?ο $#οτ9#ω8α του Sερο9
?ο Μ<γε*ος της Κατανάλωσης και οι D#ι#τ;σεις στα Tδατικά Οικοσυστή8ατα
Από 7η &ε9αε7:α 7(+ XvvZ (•,,2, Xvv2, ‹.40,rW.g,/ 9αι •,,2, Xvvh, ‹.40,rW.g,/ ,! ./$,
Xvvi) εισήIOη9ε σ7η Q'ή Aας η Eνν(ια 7(+ (ι9(λ(γι9(B απ(7+πDAα7(ς (7( (ι9(λ(γι9ό
απ(7Bπ'Aα ενός πληO+σA(B αν7ιπρ(σ'πεBει 7ην E97αση 7'ν παραγ'γι9Dν Iερσα:'ν 9αι
+&α7ι9Dν (ι9(σ+σ7ηA=7'ν π(+ απαι7ε:7αι για 7ην παραγ'γή 7'ν πόρ'ν π(+
IρησιA(π(ι(Bν7αι, αλλ= 9αι για να αP(A(ι'O(Bν 7α από<λη7α π(+ παρ=γ(ν7αι 9αι (ι 9=Oε
ε:&(+ς (Iλήσεις σ7( P+σι9ό περι<=λλ(ν, από Eνα σ+γ9ε9ριAEν( πληO+σAό Aε Eνα
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
2i
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
σ+γ9ε9ριAEν( <ι(7ι9ό επ:πε&(, Dσ7ε να &ια7ηρηOε: η <ιDσιAη αν=π7+\η)$ *α7f αν7ισ7(ιI:α 7α
επόAενα Iρόνια αναπ7BIOη9αν (ι Eνν(ιες efαπ(7Bπ'Aα =νOρα9α 9αι efαπ(7Bπ'Aα νερ(B ή
+&α7ι9Dν πόρ'νff (V.!,r Loo!priW!)$ J( απ(7Bπ'Aα νερ(B, π(+ Aε7ρ= (+π=ρIει α9όAη αρ9ε7ή
σBγI+ση για 7(ν +π(λ(γισAό 7(+) 9α7fαρIήν 7( AEγεO(ς 7ης 9α7αν=λ'σης νερ(B, \ε9:νησε
από Aια πρ(σπ=Oεια 7'ν &ιεOνDν 8ργανισADν (€W,24o, ‡xk, k@•) Dσ7ε να πρ(σPEρει
9α7=λληλα εργαλε:α σ7(+ς P(ρε:ς I=ρα\ης π(λι7ι9ής 9αι σ7ις 9+<ερνήσεις, αλλ= 9αι για να
ε+αισOη7(π(ιήσει 9αι 7ην 9(ινή γνDAη για 7η σηAασ:α π(+ (Pε:λ(+ν να &:&(+ν όλ(ι σ7η
σ'σ7ή &ιαIε:ριση 7'ν +&α7ι9Dν πόρ'ν$ J( απ(7Bπ'Aα νερ(B ε:ναι ( &ε:97ης 7ης π(σό7η7ας
νερ(B π(+ 9α7αναλDνε7αι-IρησιA(π(ιε:7αι για 7ην παραγ'γή 7'ν &ι=P(ρ'ν πρ(nόν7'ν 9αι
7ρ(P:A'ν (εισαγόAενα 9αι εγIDρια), αλλ= 9αι για 7η 9αOηAερινή Aας +γιεινή 9α +γε:α 9αι
9αλBπ7ει 7όσ( 7η &ια&ι9ασ:α παραγ'γής ενός πρ(nόν7(ς, όσ( 9αι 7η Aε7αP(ρ= 7'ν αγαODν$
Gια παρ=&ειγAα, Eνα Aήλ( π(+ Q+γ:Qει XZZ γραAA=ρια EIει yαπ(7Bπ'Aα νερ(Bz iZ λ:7ρα AEIρι
να P7=σει σ7(ν 9α7αναλ'7ή, για Eνα π(7ήρι AπBρα απαι7(Bν7αι iY λ:7ρα νερ(B, ενD για Eνα
Pλι7Q=νι 9αPEς 7( &ιπλ=σι(, &ηλα&ή XbZ λ:7ρα νερ(B, για Eνα λ:7ρ( γ=λα97(ς XZZZ λ:7ρα, για
Eνα I=Aπ(+ργ9ερ 2bZZ λ:7ρα 9αι για Eνα <αA<α9ερό ^-2ir! 2ZZZ λ:7ρα 9αι για Eνα 9ιλό ρBQι
?ZZZ λ:7ρα νερό 9α7= AEσ( όρ($ Αν7:σ7(ιIα, 7( απ(7Bπ'Aα νερ(B για 7ην παραγ'γή ενός
9ιλ(B 9αλαAπ(9ι(B, ε:ναι vZZ Aε XYZZ λ:7ρα νερ(B, ενD η <ι(AηIανι9ή παραγ'γή ενός 9ιλ(B
A(σIαρ:σι(+ 9ρEα7(ς \επερν= 7α XYZZZ λ:7ρα νερ(B, 7(+ 9(7όπ(+λ(+ 7α ?vZZ λ:7ρα 9αι 7(+
I(ιριν(B 7α bvZZ λ:7ρα νερ(B αν= 9ιλό παραγόAεν(+ πρ(nόν7(ς$
J( απ(7Bπ'Aα όA'ς 7(+ νερ(B, Aε7ρ= πρ'7αρIι9= 7( AEγεO(ς 7ης 9α7αν=λ'σης, αλλ= 9αι 7ην
π(ιό7η7α 9αι 7η σBνOεση 7ης 9α7αν=λ'σης$ )7( απ(7Bπ'Aα 7(+ νερ(B, πEρα από 7ις
παραγ'γι9Eς &ια&ι9ασ:ες 7(+ αγρ(7ι9(B 9αι <ι(AηIανι9(B 7(AEα 9αι 7ις 9α7αναλ'7ι9Eς
σ+νήOειες, επι&ρ(Bν 9αι (ι 9λιAα7ι9Eς σ+νOή9ες, (ι γε'ργι9Eς πρα97ι9Eς, η 7εIν(λ(γ:α, (ι
απ(&όσεις 9αι 7( ε&αP(-A(ρP(λ(γι9ό +πό<αOρ( 9=Oε περι(Iής$ #ηλα&ή, (ι σηAαν7ι9ό7ερ(ι
παρ=γ(ν7ες 9αO(ρισA(B 7(+ +&=7ιν(+ απ(7+πDAα7(ς ε:ναι"
-η π(σό7η7α 7ης 9α7αν=λ'σης, η (π(:α σIε7:Qε7αι =Aεσα Aε 7( ΑHΠ 7ης IDρας,
-(ι 9α7αναλ'7ι9Eς σ+νήOειες 9αι 7α πρό7+πα (για παρ=&ειγAα +ψηλή ή IαAηλή 9α7αν=λ'ση
9ρEα7(ς),
-7( 9λ:Aα 9αι
-(ι πρα97ι9Eς π(+ IρησιA(π(ι(Bν7αι σ7η γε'ργι9ή παραγ'γή 9αι σ7ις <ι(AηIανι9Eς &ιεργασ:ες
'ς πρ(ς 7ην ενεργεια9ή Iρήση 7(+ νερ(B$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
2q
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
H\=λλ(+, σε α7(Aι9ό επ:πε&(, Pα:νε7αι π'ς η αλλαγή 7'ν &ια7ρ(Pι9Dν Aας επιλ(γDν Aπ(ρε:
να επηρε=σει π(λB περισσό7ερ( 7( απ(7Bπ'Aα νερ(B από =λλες αλλαγEς, όπ'ς ε:ναι η
α7(Aι9ή +γιεινή (ν7(+ς αν7: λ(+7ρό 9$7$λ$) ή 9αι ( 7ρόπ(ς π(+ π(7:Q(+Aε$ J( απ(7Bπ'Aα νερ(B
ενός 9ρ=7(+ς (ρ:Qε7αι 'ς ( σ+ν(λι9ός όγ9(ς 7(+ γλ+9(B νερ(B π(+ IρησιA(π(ιε:7αι για 7ην
παραγ'γή, 7α αγαO= 9αι 7ις +πηρεσ:ες 9αι π(+ 9α7αναλDν(ν7αι από 7(+ς ανOρDπ(+ς α+7(B
7(+ 9ρ=7(+ς$ )ηAειDνε7αι ό7ι όλα 7α αγαO= π(+ 9α7αναλDν(ν7αι σε A:α σ+γ9ε9ριAEνη IDρα
Aπ(ρε: να Aη παρ=γ(ν7αι σ7η IDρα α+7ή$ #ηλα&ή 7( απ(7Bπ'Aα νερ(B απ(7ελε:7αι από 7(
7AήAα ε9ε:ν( π(+ αP(ρ= εγIDρι(+ς +&α7ι9(Bς πόρ(+ς, αλλ= 9αι νερό ε97ός 7'ν σ+νόρ'ν 7ης
IDρας$
N σIEση αν=Aεσα σ7ην ανOρDπινη 9α7αν=λ'ση 9αι 7η Iρήση 7(+ νερ(B παραAEνει 9(A<ι9ής
σηAασ:ας εν AEσ' 7'ν 9λιAα7ι9Dν αλλαγDν (πρ(<λEψεις 7(+ Περι<αλλ(ν7ι9(B Πρ(γρ=AAα7(ς
7'ν Nν'AEν'ν HOνDν 7( (π(:( EIει πρ(<λEψει ε97ε7αAEνες ελλε:ψεις νερ(B σ7ην Ασ:α, 7ην
ΑPρι9ή αλλ= 9αι 7ην H+ρDπη {9+ρ:'ς 7η νό7ια) 9αι 9αODς (ι +&=7ιν(ι πόρ(ι 7(+ πλανή7η
Pα:νε7αι να απ(7ελ(Bν 7( AεγαλB7ερ( OBAα α+7Dν$ N γε'ργ:α +π(λ(γ:Qε7αι ό7ι απ(ρρ(P= 7(
i?g 7(+ παγ9όσAι(+ +&=7ιν(+ απ(7+πDAα7(ς 7'ν 9α7αναλ'7ι9Dν πρ(nόν7'ν$ J( ρBQι, η
<ασι9ή &ια7ρ(Pή για 7( AεγαλB7ερ( π(σ(σ7ό 7(+ παγ9όσAι(+ πληO+σA(B +π(λ(γ:Qε7αι ό7ι
απ(ρρ(P= 7( 2Xg 7'ν +&=7'ν π(+ IρησιA(π(ι(Bν7αι σ7η γε'ργ:α$ 8ι 9αλλιEργειες σ:7(+
απ(ρρ(P(Bν 7( X2g, 7( 9αλαAπό9ι vg 9αι η σόγια bg$ N IρησιA(π(:ηση παρ'IηAEν'ν ή Aη
Pιλι9Dν για 7( περι<=λλ(ν 9αι 7(+ς +&=7ιν(+ς πόρ(+ς 7α97ι9Dν σ7η γε'ργι9ή παραγ'γή, Eνα
OEAα π(+ σ+νεI:Qει ε&D 9αι Iρόνια να απασI(λε: 9αι 7ην Hλλ=&α, ε:ναι Eνας από 7(+ς
<ασι9(Bς παρ=γ(ν7ες αB\ησης 7(+ +&=7ιν(+ απ(7+πDAα7(ς" 7( >ρ=ν EIει A:α AEση
9α7αν=λ'ση X$h2b 9$A$ αν= 9=7(ι9(, αριOAός ι&ια:7ερα +ψηλός για 7ις &ια7ρ(Pι9Eς 9αι εν γEνει
9α7αναλ'7ι9Eς σ+νήOειες 7ης IDρας, (PειλόAεν(ς 9+ρ:'ς σε γε'ργι9Eς AεOό&(+ς (ι (π(:ες &εν
λαA<=ν(+ν 9αOόλ(+ +πόψη 7(+ς 7ην ε\(ι9(νόAηση νερ(B$ Απ(7EλεσAα α+7Dν 7'ν AεOό&'ν
ε:ναι η yIαAηλή παραγ'γι9ό7η7αz 7'ν IρησιA(π(ι(BAεν'ν +&=7ιν'ν πόρ'ν$ 8ι περι(IEς όπ(+
παρα7ηρε:7αι η IαAηλό7ερη παραγ'γι9ό7η7α <ρ:σ9(ν7αι σ+νήO'ς σ7η νό7ια Ασ:α 9αι 7ην
ΑPρι9ή$
8 παγ9όσAι(ς AEσ(ς όρ(ς (Xvvi-2ZZX) για 7( απ(7Bπ'Aα νερ(B ε:ναι X2bZ 9+<ι9= AE7ρα αν=
9=7(ι9( για 9=Oε E7(ς, (ι NΠΑ Pα:νε7αι να EI(+ν 7( πρ(<=&ισAα Aε AEσ( απ(7Bπ'Aα νερ(B
2bqZ, η >σπαν:α 9αι η >7αλ:α EI(+ν Aια AEση 9α7αν=λ'ση Aε 2?ZZ{2bZZ 9+<ι9= AE7ρα 7(
Iρόν(, ενD η *:να EIει 9α7= AEσ( όρ( απ(7Bπ'Aα π(+ P7=νει 7α iZZ 9+<ι9= AE7ρα νερ(B αν=
9=7(ι9( 9=Oε E7(ς$
Tπ=ρI(+ν όA'ς 7ρόπ(ι =Aεσης Aε:'σης 7(+ περι<αλλ(ν7ι9(B απ(7+πDAα7(ς$ N αB\ηση 7ης
παραγ'γι9ό7η7ας 7'ν IρησιA(π(ι(BAεν'ν +&=7ιν'ν πόρ'ν απ(7ελε: 7( <ασι9ό7ερ(
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
2v
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
Qη7(BAεν($ )7η σηAερινή επ(Iή ε:ναι α&ιανόη7( να σ7αAα7ήσ(Aε να παρ=γ(+Aε <ασι9= για 7η
&ια<:'σή Aας 7ρόPιAα, ι&:'ς από 7η σ7ιγAή A=λισ7α π(+ λόγ' (ι9(ν(Aι9Dν σ+νOη9Dν
<ρ:σ9ε7αι εν AEσ' Aιας 7ερ=σ7ιας &ια7ρ(Pι9ής 9ρ:σης$ N αB\ηση 7ης παραγ'γι9ό7η7ας AEσ'
7ης +ι(OE7ησης νE'ν AεOό&'ν απ(7ελε: :σ'ς 7η AεγαλB7ερη πρό9ληση για 7ην παγ9όσAια
γε'ργ:α, αP(B από 9=7ι 7E7(ι( όIι Aόν( Oα ε\αρ7ηOε: η επι<:'ση 9αι η αν=π7+\ή 7ης, αλλ= 9αι
η παγ9όσAια παραγ'γή 7ρ(P:A'ν 9αι αγαODν, όπ'ς <E<αια 9αι 7( +&=7ιν( απ(7Bπ'Aα$ N
επαναIρησιA(π(:ηση νερ(B σε 9αλλιEργειες 9αι η Aε7αP(ρ= 9αλλιεργειDν από QDνες IαAηλής
παραγ'γι9ό7η7ας σε QDνες +ψηλής παραγ'γι9ό7η7ας ε:ναι A=λλ(ν π(λB α9ρι<Eς για 7α
περισσό7ερα 9ρ=7η 7ης Ασ:ας 9αι 7ης ΑPρι9ής π(+ αν7ιAε7'π:Q(+ν 9αι 7α AεγαλB7ερα
πρ(<λήAα7α$ 6ια νEα πρ(σEγγιση σ7ις 9α7αναλ'7ι9Eς σ+νήOειες {ι&ιαι7Eρ'ς 7(+ &+7ι9(B
9όσA(+- ε:ναι επ:σης απαρα:7η7η$ *=7ι 7E7(ι( <E<αια ε:ναι αρ9ε7= &Bσ9(λ( αν
σ+ν+π(λ(γισ7ε: για παρ=&ειγAα η α+\ανόAενη Qή7ηση 9ρEα7(ς, αλλ= 9αι η Eλλειψη
γενι9ό7ερης ε+αισOη7(π(:ησης για 7(+ς +&α7ι9(Bς πόρ(+ς, α9όAα 9αι από ανOρDπ(+ς π(+
Oε'ρ(Bν7αι ε+αισOη7(π(ιηAEν(ι γενι9= σε περι<αλλ(ν7ι9= Qη7ήAα7α.(Bηγ5: www.waterXoot[rint.
org$.
5555555555
UVNLHMW XNLYZ[B
Πάνω α#ό -0, :ρόνια 8ετά την D#ανάσταση της Σκ<%ης για την Καταγωγή 8ας
J( 2ZZv σηAα7(&(7ήOη9ε από π(ι9:λες π(λι7ισ7ι9Eς 9αι επισ7ηA(νι9Eς ε9&ηλDσεις,
σηAαν7ι9Eς για 7( ανOρDπιν( ε:&(ς, 7ην απαρIή 7(+, 7ην π(ρε:α 7(+ 9αι 7ις πρ((π7ι9Eς 7(+$
Α+7ή η Iρ(νι= ή7αν αPιερ'AEνη σ7α 2ZZ Iρόνια από 7η γEννηση 7(+ πα7Eρα 7ης <ι(λ(γ:ας 9αι
7ης P+σι(γν'σ:ας C.r/,2 U.rViW (XqZv-Xqq2), αλλ= 9αι για 7α XYZ Iρόνια από 7ην E9&(ση
7(+ <ι<λ:(+ 7(+ ef*α7αγ'γή 7'ν ει&Dνff$ cIι Aόν( α+7ό 7( <ι<λ:( 7(+ 9αι 7α επόAεν= 7(+
{ef*α7αγ'γή 7(+ ανOρDπ(+ff,ef [9Pραση 7'ν σ+ναισOηA=7'ν σ7(ν =νOρ'π( 9αι σ7α QDαff,
<ι<λ:α Q'(λ(γ:ας, γε'λ(γ:ας 9αι αναρ:OAη7α επισ7ηA(νι9= =ρOρα, 7(ν 9αOιερDν(+ν Aε7α\B
7'ν Aεγαλ(P+Dν πρ(σ'πι9(7ή7'ν 7ης ελεBOερης επισ7ηA(νι9ής σ9Eψης για 7(ν m+σι9ό
9όσA($ 8 C.r/,2 U.rViW γεννήOη9ε σ7ην Αγγλ:α, Aεγ=λ'σε σε Eνα πρ((&ε+7ι9ό
(ι9(γενεια9ό περι<=λλ(ν 9αλλιεργDν7ας 7(+ 7ην π:σ7η σ7α 7ό7ε επι7εBγAα7α 7ης επισ7ήAης
9αι 7ην πρ(σήλ'σή 7(+ σε &ηA(9ρα7ι9Eς αρIEς$ [πλη77ε αPόρη7α Aε 7ην ε9πα:&ε+ση 7ης
επ(Iής 7(+ - σπ(B&ασε για λ:γ( ια7ρι9ή σ7( H&ιA<(Bργ( 9αι (λ(9λήρ'σε 7η Oε(λ(γ:α σ7(
*EAπρι7Q, ενD 7(ν σ+ν=ρπαQε η A(+σι9ή 9αι ( m+σι9ός 9όσA(ς$ Από Aι9ρός παρα7ηρ(Bσε 7η
mBση, σ+νEλεγε 9αι σ+ν7ηρ(Bσε P+7= 9αι QDα, αλλ= 9αι πε7ρDAα7α$ Π:σ7ε+ε, ό7ι η Q'ή 7(+
=λλα\ε ριQι9= 9αι 9αO(ρ:σ7η9ε η Aε7Eπει7α π(ρε:α 7ης, ό7αν για πEν7ε περ:π(+ Iρόνια Aε 7(
πλ(:( †,.g/, 9αι 9απε7=νι( 7(ν dγγλ( ε+γενή ‡i!Œ•oy, 'ς νεαρός P+σι(&:Pης 7α\:&εψε 9αι
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
?Z
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
γνDρισε 7(ν 9όσA( σε νησι= 9αι παρ=97ιες περι(IEς σε Α7λαν7ι9ό, Hιρηνι9ό 9αι >ν&ι9ό
'9εανό, σ7ην Πα7αγ(ν:α, σ7ην Α+σ7ραλ:α, σ7ην >ν&(νησ:α 9αι σ7η S$ ΑPρι9ή$ )7(
Aα9ρόIρ(ν( 7α\:&ι 7(+, σI(λασ7ι9= &ια7ηρ(Bσε ηAερ(λόγι(, σ+νEλεγε QDα, P+7= 9αι
πε7ρDAα7α, παρα7ηρ(Bσε, ερε+ν(Bσε 9αι ε:Iε επαPEς Aε &ι=P(ρες πρ'7όγ(νες P+λEς σ7ις
περι(IEς π(+ 7α\:&ε+ε$ Α+7ό 7( π(λBIρ(ν( 7α\:&ι Oα Aας πει σ7ην α+7(<ι(γραP:α 7(+ ό7ι ή7αν
efη πρD7η 9αι πραγAα7ι9ή-<ι'Aα7ι9ή A(+ πνε+Aα7ι9ή ε9πα:&ε+σηff$ )7α επόAενα Iρόνια
αν=λ+ε 7ις παρα7ηρήσεις 9αι 7α ε+ρήAα7= 7(+ 9αι παρ(+σ:αQε 7α σ+Aπερ=σAα7= 7(+ Aε
πεισ7ι9ή επιIειρηAα7(λ(γ:α$ 8ι πρD7ες παρα7ηρήσεις 7(+ Eγιναν σηAαν7ι9ό7α7α AEIρι σήAερα
<ι<λ:α 9αι επισ7ηA(νι9= =ρOρα$ #εν Eπαψε π(7E να γρ=Pει, να &ια<=Qει, να σ+ν(Aιλε: 9αι να
αν7αλλ=σει απόψεις Aε επισ7ήA(νες$ #ιαρ9Dς αναQη7(Bσε 7η &ιαP(ρε7ι9ό7η7α 9αι 7ην
αλήOεια$ ΠEρασαν όA'ς γBρ' σ7α ε:9(σι Iρόνια για να 9αOιερ'Oε: η efεπανασ7α7ι9ήff 7(+
σ9Eψη παρα9=Aπ7(ν7ας 7α 9=Oε λ(γής 9αι επ(Iής 9α7εσ7ηAEνα$ Α9όAη 9αι σήAερα α+7= 7α
9α7εσ7ηAEνα ((ι (πισO(&ρ(Aι9(: ε9παι&ε+7ι9(:, (ι Oρησ9όληπ7(ι 9αι (ι P(ν7αAεν7αλισ7Eς, (ι
παραOρησ9ε+7ι9Eς (ργανDσεις, 7α (π(ια&ήπ(7ε ιερα7ε:α, (ι #ηAι(+ργισ7Eς-σBγIρ(ν(ι αν7ι-
#αρ<ινι9(:, (ι σ+ν7ηρη7ι9Eς π(λι7ι9Eς), =λλ(7ε Aε εAPανEς 7( πρ(σ'πε:( 7(+ς 9αι =λλ(7ε Aε
+π(9ρι7ι9Eς απ(P=σεις, ν(A(λ(γ(Bν, ανα<ιDν(+ν ψε+&(σ+Qη7ήσεις Aε εναλλα97ι9Eς
πρ(7=σεις, OE7(+ν π(νηρ= ερ'7ήAα7α ( π'ς ε:ναι &+να7ό να 9α7αγόAασ7ε από 7(+ς πιOή9(+ς ή
π'ς Aπ(ρε: 9=π(ι(ς να πισ7εBει σ7( %εό 9α να &EIε7αι 7ην H\Eλι\η) 9αι εσ7ι=Q(ν7αι σε
παραπλανη7ι9(Bς όρ(+ς$ 8ι αν7ι#αρ<ινι9Eς επιOEσεις Oα ε\α9(λ(+Oήσ(+ν να +π=ρI(+ν, όσ(
+π=ρIει ηOεληAEνη αA(ρP'σι=, Eλλειψη πνε+Aα7ι9ής 9αλλιEργειας, EλλειAAα α+7(γν'σ:ας,
ανEIεια$ Sα Pαν7ασ7ε:7ε ό7ι σ7ις NΠΑ, 7η IDρα Aε 7ην πλE(ν πρ(I'ρηAEνη επισ7ηA(νι9ή
Eρε+να, <ρ:σ9(+ν πρόσP(ρ(ι E&αP(ς (ι #ηAι(+ργισ7Eς ε9Aε7αλλε+όAεν(ι 7ην 9(ιν'νι9ή 9αι
π(λι7ισAι9(: OEση αρ9ε7Dν ε9α7(AA+ρ:'ν σ+νανOρDπ'ν Aας, 9αOό7ι ( αναλPα<η7ισAός, η
ανEIεια 9αι (ι Pανα7ι9(: Oρησ9όληπ7(ι <ρ:σ9(ν7αι σ7ις πρD7ες OEσεις παγ9(σA:'ς$
8ι σηAαν7ι9Eς ανα9αλBψεις 7(+ C$ U.rViW, +π(σ7ηρ:Q(+ν 9+ρ:'ς, ό7ι όλα 7α EA<ια όν7α
πρ(ήλOαν, AEσ' 7ρ(π(π(ιήσε'ν από 9(ιν= πρ(γ(νι9= ε:&η 9ι ό7ι Aε 7( AηIανισAό 7ης P+σι9ής
επιλ(γής ε\ελ:σσ(ν7αι όλα 7α ε:&η, 9αODς από γενι= σε γενι= γ:ν(ν7αι πι( 9(ιν= ε9ε:να 7α
Iαρα97ηρισ7ι9= 7(+ς, π(+ 7(+ς παρEI(+ν 7ην 9αλB7ερη &+να7ή πρ(σαρA(γή σ7( περι<=λλ(ν$
N P+σι9ή επιλ(γή όA'ς EIει 9αι 7ις ε\αιρEσεις 7ης$ Gια παρ=&ειγAα, 9=π(ι( πρ(σαρA(σ7ι9ό
πλε(νE97ηAα ε:ναι εν&εIόAεν(, για 7+Iα:(+ς λόγ(+ς, να Aη περ=σει σ7ην επόAενη γενι= 9αι να
IαOε:$ #ηλα&ή, (ι πιEσεις π(+ ασ9(Bν7αι από 7( περι<=λλ(ν, ι&ια:7ερα σε 9=π(ιες EA<ιες
A(ρPEς Q'ής, &εν 9αO(ρ:Q(+ν απόλ+7α 7( πDς α+7Eς (ι A(ρPEς Q'ής Oα ε\ελιIO(Bν$ N P+σι9ή
επιλ(γή &εν &ρα Aε 9=π(ι( σIE&ι(, 9αODς 7α QDα 9αι 7α P+7=, ( EA<ι(ς 9όσA(ς πρ(9Bπ7(+ν,
όIι για7: ε:ναι απαρα:7η7α για 9=π(ι( σ9(πό, αλλ= για7: Aπ(ρε: να +π=ρI(+ν (ι
περι<αλλ(ν7ι9Eς efε+9αιρ:εςff 9αι (ι γενε7ι9Eς efπρ(•π(OEσειςff$ Jα ε:&η 7'ν A(ρPDν Q'ής
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
?X
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
ε\ελ:σσ(ν7αι Aε 7( πEρασAα 7(+ Iρόν(+$ N P+σι9ή επιλ(γή ε:ναι ( <ασι9ός 9ινη7ήρι(ς A(Iλός
ε\Eλι\ης 7ης Q'ής$
*αι να O+AηO(BAε 7(ν πεν7=λ(γ( 7ης ε\Eλι\ης"
-8 EA<ι(ς 9όσA(ς γενι9= &εν ε:ναι σ7αOερός$ cλα ε\ελ:σσ(ν7αι, Aε7αλλ=σσ(ν7αι, 9αι
πρ(σαρAόQ(ν7αι αν=λ(γα Aε 7ις αν=γ9ες 7(+ς, 7ις πιEσεις 7(+ περι<=λλ(ν7(ς 9αι 7+Iα:(+ς
γενε7ι9(Bς AηIανισA(Bς$
-N ε\ελι97ι9ή αλλαγή γ:νε7αι σ7α&ια9=$ c7ι ισIBει για 7α P+7= 9αι για 7α QDα, 7( :&ι( ισIBει
9αι για 7(ν =νOρ'π($ Π(7E &εν ή7αν α+7= σ7α7ι9= Aε 7( πEρασAα 7(+ Iρόν(+$ *αι ( =νOρ'π(ς
&εν ή7αν π=ν7(7ε ( :&ι(ς π=ν' σ7η Gη$
-N P+σι9ή επιλ(γή &ρα για 7ην πρ(σαρA(σ7ι9ή Aε7α<(λή-αλλαγή 7'ν EA<ι'ν όν7'ν$
-8ι EA<ιες A(ρPEς Q'ής 7(+ σήAερα απ(7ελ(Bν7αι από απ(γόν(+ς, Aα9ρινDν ή 9(ν7ινDν
πρ(γόν'ν$
- SEα ε:&η &ιαρ9Dς &ηAι(+ργ(Bν7αι ό7αν Eνας πληO+σAός &ιασπ=7αι (π$I$ απ(Aόν'ση
+π(πληO+σADν) 9αι 7AήAα7α α+7(B &ιαP(ρ(π(ι(Bν7αι σ7ις 9αιν(Bργιες σ+νOή9ες$
N πρ(σ'πι9ό7η7α 7(+ #αρ<:ν(+, +π(σ7ηρ:Qε7αι ό7ι ή7αν &ηAι(BργηAα 7ης επ(Iής 7(+, αλλ=
σ+γIρόν'ς <ρισ9ό7αν π(λB Aπρ(σ7= από α+7ήν, 9αODς 7( Eργ( 7(+ EIει &ιαIρ(νι9ή α\:α 9αι
εA<Eλεια$ HργαQό7αν π(λB σ9ληρ= για 7ην επE97αση 7ης γνDσης 9αι επιQη7(Bσε όπ'ς α+7ή
efOα Aπ(ρ(Bσε να σ+A<=λλει σ7ην ε+ηAερ:α 7'ν ανOρDπ'νff όπ'ς σ+Iν= Eλεγε$ 8ι 7ό7ε
ανα9αλBψεις 7(+ EI(+ν σήAερα =Aεσες σηAαν7ι9Eς πρα97ι9Eς εPαρA(γEς Aε7α\B 7'ν =λλ'ν
σ7ην 9ληρ(ν(Aι9ό7η7α, σ7η <ι(7εIν(λ(γ:α 9αι σ7η γενε7ι9ή AηIανι9ή$ *αι για 7( ελληνι9ό
σI(λε:( 9αι 7ην ε9πα:&ε+σή Aας, (ι Eνν(ιες 7ης H\Eλι\ης 9αι 7ης m+σι9ής Hπιλ(γής 7(+
#αρ<:ν(, ε:ναι α&ιανόη7( σ7η σηAερινή επ(Iή, να παραAEν(+ν α9όAη εγ9λ'<ισAEνες σε
πρ(9α7αλήψεις, σε (πισO(&ρ(Aι9Eς αγ9+λDσεις 9αι +π(9ρι7ι9Eς απ(P=σεις (πηγές: Z.Z.42π@ςF
:+.J4(4,@F3,7.Ε.25ς, Z.:+.J*(0ςFS ,+)+γCγ5 )C( 347A(FΕ,7. B+(3π.B+).A(, Ε.\a]erF^4 3*(+4 3=έ<4=ηF
Ε,7.Z@)0π).0$.
5555555555
\τσι D]οικονο8^98ε Dν<ργεια
J( P'ς 7(+ ήλι(+, ( =νεA(ς, 7( νερό π(+ ρEει, η παλ:ρρ(ια, 7α 9BAα7α 7ης O=λασσας ε:ναι
A(ρPEς ενEργειας$ Αλλ= 9αι σ7α 9(ι7=σAα7α 7(+ πε7ρελα:(+, 7(+ 9=ρ<(+ν(+, 7(+ P+σι9(B
αερ:(+ 9αι 7ης γε'OερA:ας +π=ρIει η ενEργεια σε λανO=ν(+σα 9α7=σ7αση$ N ενEργεια
<ρ:σ9ε7αι παν7(B σε α7Eλει'7η π(λ+A(ρP:α$ Α+7ό όA'ς &εν σηAα:νει ό7ι Aπ(ρ(BAε να
σπα7αλ(BAε αλόγισ7α παρα&(σια9Eς 9αι εναλλα97ι9Eς, ε\αν7λ(BAενες 9αι ανανεDσιAες πηγEς
ενEργειας$ N ε\(ι9(νόAηση 7ης ενEργειας ε:ναι πρ(7εραιό7η7α (ι9(ν(Aι9ή, 9(ιν'νι9ή 9αι
περι<αλλ(ν7ι9ή, ενD η Iρήση 9αι η επE97αση 7'ν ανανεDσιA'ν πηγDν 7ης αναγ9αιό7η7α για
9αλB7ερη π(ιό7η7α Q'ής$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
?2
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
N ενEργεια, για να IρησιA(π(ιηOε: από 7(ν =νOρ'π( 7ις περισσό7ερες P(ρEς, Oα πρEπει να
7ιOασε+7ε:, &ηλα&ή να Aε7α7ραπε: 9αι να &ιαP(ρ(π(ιηOε:$ cA'ς, όπ'ς Aας AαOα:νει η P+σι9ή,
σ7( 9αOEνα από α+7= 7α σ7=&ια, Eνα AEρ(ς 7ης ενEργειας 9α7αναλDνε7αι, I'ρ:ς να Aπ(ρEσει
να παρ=γει IρήσιA( Eργ(, αλλ(B I=νε7αι {9αOό7ι 7α σ+σ7ήAα7α ε:ναι αν(ι97=, από ασ7(I:ες,
α7+IήAα7α ή 9αι σπα7αλιE7αι ενEργεια ε\αι7:ας Aη απ(&(7ι9Dν εPαρA(γDν 9αι AεOό&'ν
Aε7α7ρ(πής 7ης$ Gια παρ=&ειγAα Eνα σπ:7ι π(+ &εν EIει επαρ9ή Aόν'ση EIει σηAαν7ι9Eς
απDλειες OερAι9ής ενEργειας$ Hπ:σης, Eνα σπ:7ι Aπ(ρε: να OερAανOε: ή να ψ+IOε: όIι Aόν( Aε
ηλε97ρισAό, αλλ= 9αι Aε 7η Iρήση περισσό7ερ( απ(&(7ι9ής πηγής ενEργειας (π$I$ ηλια9ής),
αλλ= 9αι Aε 7ην αλλαγή 7(+ σIε&ιασA(B Aιας 9α7(ι9:ας για να ε9Aε7αλλεBε7αι εναλλα97ι9Eς
πηγEς ενEργειας, Aε <=ση 7(ν πρ(σανα7(λισAό 7(+$
8 ήλι(ς ε:ναι η πρ'7αρIι9ή πηγή ενEργειας$ 6ας σ7Eλνει 9αOηAεριν= ενEργεια 7όση π(+ ε:ναι
ισ(&BναAη Aε XiZZZ P(ρEς 7ην ενEργεια π(+ 9α7αναλDνει σε ηAερήσια <=ση (λό9ληρ(ς (
πλανή7ης Aας$ )ε απλ(Bσ7ε+ση, Aε 7( P'ς 7(+ ( ήλι(ς Qεσ7α:νει 7η Gη, &:νει 7ρ(Pή σ7α P+7=
9αι 9α7fεπE97αση σ7α QDα$ N ηλια9ή α97ιν(<(λ:α &εσAε+όAενη σε ηλια9(Bς σ+λλE97ες 9αι
P'7(<(λ7αn9= σ+σ7ήAα7α IρησιA(π(ιε:7αι για 7ην παραγ'γή ηλε97ρι9ής ενEργειας, Qεσ7(B
νερ(B 9αι 9λιAα7ισ7ι9Dν παρ(IDν AEσ' 9α7=λληλ'ν OερAι9Dν αν7λιDν$ Hπ:σης, ( ήλι(ς ε:ναι
ε9ε:ν(ς π(+ &ηAι(+ργε: 7(+ς ανEA(+ς 9αι 7ις <ρ(IEς$ 8ι O=λασσες, (ι π(7αA(:, (ι λ:Aνες 9αι 7α
+πόγεια νερ= 7ρ(P(&(7(Bν7αι από 7ις <ρ(IEς$ #ηλα&ή, η ηλια9ή ενEργεια π(+ P7=νει σ7η Gη
ε:ναι ανανεDσιAη, πρ(σι7ή 9αι Iαρα97ηρ:Qε7αι 'ς 9αOαρή, 9αODς (ι π+ρηνι9Eς αν7ι&ρ=σεις
π(+ 7η &ηAι(+ργ(Bν <ρ:σ9(ν7αι σε 7ερ=σ7ια απόσ7αση (περ:π(+ XYZ ε9α7(AABρια IιλιόAε7ρα)
Aα9ρι= από 7η Gη$ JDρα Q(BAε 7ην α+γή νE(+ 9BAα7(ς ηλι(σ+λλε97Dν 9αι ηλια9Dν αν7λιDν
9αι 7ης λεγόAενης 7εIνη7ής P'7(σBνOεσης Aε ενισI+AEνες ελπ:&ες π(+ <ασ:Q(ν7αι σ7ις
&+να7ό7η7ες 7ης ναν(7εIν(λ(γ:ας$ 8ι ει&ι9(: επιAEν(+ν ό7ι ef γν'ρ:Q(+Aε από παλι= ό7ι Eνα
PBλλ( P+7(B ε:ναι 7( POηνό7ερ( 9αι πλE(ν απ(&(7ι9ό ηλια9ό σ7(ιIε:(, 9αODς Aπ(ρε: να
α\ι(π(ιε: AEIρι 9αι 7( bZg 7(+ ηλια9(B P'7ός π(+ πρ(σλαA<=ν(+ν, ενD 7α απ(&(7ι9ό7ερα
9αι παν=9ρι<α 7εIνη7= P'7(<(λ7αn9= σ7(ιIε:α α\ι(π(ι(Bν AEIρι 7( XYg 7ης ηλια9ής
ενEργειαςff$ Α+7= 7α 9αιν(Bργια σ+σ7ήAα7α, Aε <=ση 7η ναν(7εIν(λ(γ:α, EI(+ν 9α7ασ9ε+=σει
σ+νOε7ι9= Aόρια π(+ AιA(Bν7αι 7η &ι=7α\ή 7(+ς σ7( P+σι9ό PBλλ( σε &εν&ρ(ει&ή σ9ελε7ό 9αι
απ(AEνει, όπ'ς λEγ(+ν να απ(97ηOε: η αναγ9α:α πειραAα7ι9ή 9λ:Aα9α για =Aεση εPαρA(γή$
N &ι=9ριση 7'ν πηγDν ενEργειας σε ανανεDσιAες 9αι Aη <ασ:Q(ν7αι σ7( 9ρι7ήρι( 7ης
7αIB7η7ας ανανE'σής 7(+ς 9αι σ7( ρ+OAό =ν7λησης 7ης ενEργειας από Aια πηγή$ #ηλα&ή,
ανανεDσιAες ε:ναι ε9ε:νες (ι A(ρPEς 7ης ενEργειας π(+ ( σIηAα7ισAός 7(+ς γ:νε7αι σε Aι9ρό
Iρ(νι9ό &ι=σ7ηAα σε σIEση Aε 7( ρ+OAό Aε 7(ν (π(:( 9α7αναλDν(ν7αι$ N ηλια9ή, η αι(λι9ή
9αι η ενEργεια <ι(A=Qας ε:ναι ανανεDσιAες$ J( πε7ρEλαι(, 7( P+σι9ό αEρι( 9αι (ι γαι=νOρα9ες
ε:ναι Aη ανανεDσιAες$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
??
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
]σ7όσ(, σf α+7ό π(+ Oα πρEπει να εσ7ι=σ(+Aε 7ην πρ(σ(Iή 9αι 7ην ε+αισOη7(π(:ησή Aας
ε:ναι η ε\(ι9(νόAηση ενEργειας$ 8ι ει&ι9(: σηAειDν(+ν ό7ι ( πλE(ν ενεργ(<όρ(ς 7(AEας ε:ναι
( 97ιρια9ός (OEρAανση, ψB\η, P'7ισAός), όπ(+ 9α7αναλDνε7αι 7( bZg 7ης σ+ν(λι9ής
9α7αν=λ'σης$ *αι 7( OEAα α+7ό 7ης 9α7αν=λ'σης απ(7ελε: σηAαν7ι9ό πρό<ληAα σε
9(ιν'νι9ό 9αι α7(Aι9ό επ:πε&(, 9αODς (ι IαAηλ(B εισ(&ήAα7(ς 9(ιν'νι9Eς (A=&ες σ7ην
ε\(ι9(νόAηση εP=πα\ IρηA=7'ν 9α7= 7ην 9α7ασ9ε+ή 7'ν σπι7ιDν 7(+ς ή αναQη7(Bν7ες για 7η
&ιαA(νή 7(+ς P7ην= εν(:9ια σπι7ιDν, παραγν'ρ:Q(+ν 9αι 7ην επαρ9ή OερA(Aόν'ση 9αι 7(+ς
<ι(9λιAα7ι9(Bς σIε&ιασA(Bς σ7α σπ:7ια$ N 9αλB7ερη α\ι(π(:ηση 7ης ηλια9ής ενEργειας ε:ναι
9ρ:σιA(ς παρ=γ(ν7ας για 7ην ε\(ι9(νόAηση ενEργειας$ 6ιλ=Aε για 7η σ'σ7ό7ερη 9αι
απ(&(7ι9ό7ερη ενεργεια9= πλε+ρ= 7(+ σπι7ι(B Aας (παρ=O+ρα, πόρ7ες, α:Oρια, Pεγγ:7ες), 7ην
9α7=λληλη &ιαρρBOAιση 7'ν &'Aα7:'ν σε σIEση Aε 7(ν πρ(σανα7(λισAό 7(+ 97ιρ:(+, πρόν(ια
για επαρ9ή αερισAό 9αι P+σι9ό P'7ισAό, σ9ι=σεις Aε P+7= 9αι 7Eν7ες$ N OερA(Aόν'ση ε:ναι
από 7α <ασι9ό7ερα AE7ρα για να περι(ρισ7(Bν (ι OερAι9Eς απDλειες, &ηλα&ή η 9α7ασπα7=ληση
ενEργειας$ 8ι &+να7ό7η7ες για ε\(ι9(νόAηση ενEργειας Aπ(ρ(Bν να \ε9ινήσ(+ν από 7ην
εγ9α7=σ7αση ηλια9(B OερA(σ:P'να 9αι ηλε97ρι9Eς σ+σ9ε+Eς 9αλB7ερης ενεργεια9ής
από&(σης$ J(π(OE7ηση 7(+ ψ+γε:(+ σ7ην πι( 9ρBα περι(Iή 7(+ σπι7ι(B, όIι σ7( σ+Iνό
αν(ιγ(9λε:σιA( 9αι όIι σ7( παραγEAισAα 7'ν IDρ'ν 7(+$ Gια 7(ν 7εIνη7ό P'7ισAό
IρησιA(π(ι(BAε απ(&(7ι9ό7ερ(+ς 9αι (ι9(ν(Aι9ό7ερ(+ς λαAπ7ήρες$ *α7αργ(BAε 7(+ς
σ+A<α7ι9(Bς λαAπ7ήρες π+ρα97Dσε'ς$ Απ(PεBγ(+Aε να EI(+Aε σε αναA(νή 7ις (ι9ια9Eς
ηλε97ρι9Eς σ+σ9ε+Eς$ Rγ=Q(+Aε από 7ην πρ:Qα όλ(+ς 7(+ς Aε7ασIηAα7ισ7Eς$ HλEγI(+Aε
περι(&ι9= 7ις 7+Iόν &ιαρρ(Eς ηλε97ρι9(B ρεBAα7(ς 9αι νερ(B$ Απ(PεBγ(+Aε να σ9επ=Q(+Aε ή
να εγ9λ'<:Q(+Aε 7α OερAαν7ι9= σDAα7α$ Πρ(7ιA=Aε, Aεγ=λα αν(:γAα7α για P+σι9ό P'7ισAό,
αλλ= 9αι &ιπλ= OερA(A(ν'7ι9= 7Q=Aια$ 6όν'ση Aε <ι(9λιAα7ι9= A(ν'7ι9= +λι9= π(+ ε:ναι
απ(&(7ι9ό7ερα, I'ρ:ς να ε:ναι 7(\ι9=$ 8ι ανισ(Aερε:ς απαι7ήσεις σε ενEργεια ε:ναι Aια =λλη
πηγή 7ης σπα7=λης 7ης, σ7( σ7=&ι( 7ης εPαρA(γής$
Gια 7( AEλλ(ν 'ς πρ(ς 7ην ενEργεια +π=ρI(+ν &B( πρ((π7ι9Eς$ N A:α ε:ναι η σ+νEIιση 7ης
:&ιας ενεργεια9ής σ+AπεριP(ρ=ς Aε 7η σπ=7αλη Iρήση$ Α+7ό σηAα:νει, νE(ι 9αι AεγαλB7ερ(ι
σ7αOA(: παραγ'γής ενEργειας, αB\ηση 7(+ 9όσ7(+ς 7ης, περισσό7ερ( ρ+πασAEν( περι<=λλ(ν,
επι7=I+νση 7'ν παγ9όσAι'ν 9λιAα7ι9Dν αλλαγDν, 9αODς Oα σ+νεισPEρ(+Aε περισσό7ερα
αEρια σ7( PαινόAεν( 7(+ OερA(9ηπ:(+$ N =λλη πρ((π7ι9ή <ασ:Qε7αι σ7ην ε\(ι9(νόAηση 7ης
ενEργειας σε α7(Aι9ό 9αι σ+λλ(γι9ό επ:πε&($ Αν A=λισ7α πρ('OηOε: 9α7=λληλα 9αι η
α\ι(π(:ηση 7'ν ανανεDσιA'ν πηγDν ενEργειας, 7ό7ε 7α (PEλη α+7ής 7ης αλλαγής σ7ις AEIρι
σήAερα σ+νήOειEς Aας, Oα 9αλBψ(+ν 7( AεγαλB7ερ( AEρ(ς 7ης 9(ιν'ν:ας, Oα <ελ7ι'O(Bν (ι
σ+νOή9ες Q'ής 9αι Oα Q(BAε σε 9αλB7ερ( περι<=λλ(ν$
*αι 9=7ι α9όAη για 7ην ενEργεια$ N σ+νOή9η 7(+ *ιό7(, π(+ EIει σ+ν+π(γραPε: 9αι από 7ην
Hλλ=&α, πρ(<λEπει πρόσ7ιAα σ7ην περ:π7'ση ενεργεια9ής σπα7=λης$ #εν Oα ή7αν
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
?b
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
πρ(7ιAό7ερ( αν7: να πληρDν(+Aε πρόσ7ιAα να 9α7ε+O+νO(Bν α+7= 7α 9(ν&Bλια σ7ις
ασOενEσ7ερες 9(ιν'νι9Eς 7=\εις, Dσ7ε 7α σπ:7ια 7(+ς να γ:ν(+ν ενεργεια9= απ(&(7ι9ό7ερα 9αι
η Q'ή όλ'ν Aας 9αλB7ερη `
5555555555
Οι Μελισσοκό8οι της Δι#λανής ?αράτσας και η Μαρσαλίνα
Πριν από λ:γα Iρόνια &ηA(σιεB7η9ε σ7(ν ηAερήσι( 7Bπ(, ό7ι &ηA(σι(γρ=P(ς εν7όπισε σε
7αρ=7σες σπι7ιDν σ7ην περι(Iή 7'ν 6ελισσ:'ν 9+ψEλες AελισσDν, όπ(+ ε\ασP=λιQαν σ7(+ς
ι&ι(97ή7ες 7(+ς Aια =νε7η 9αι ανE\(&η παραγ'γή πε+9όAελ(+ από 7( σπ:7ι 7(+ς, 9αOό7ι σ7ην
περι(Iή 7α Aελι7DAα7α 7ης <αA<α9:ασης 7'ν πεB9'ν ε:Iαν π=ρει Aεγ=λες &ιασ7=σεις$ *αι όλα
α+7= I=ρις σε Eνα A+Qη7ι9ό Eν7(A( 7η ef6αρσαλ:να 7ην ελληνι9ήff (\arcalina ellenica,
K,WW.uio2, Xqq2), π(+ πρ(σ<=λλει 7( Pλ(ιό 7'ν πεB9'ν, αλλ= 9αι π(+ +π(λ(γ:Qε7αι ό7ι
παρ=γει E'ς 9αι 7( hZg 7(+ πε+9όAελ(+ σε Hλλ=&α 9αι J(+ρ9:α$ ]σ7όσ(, 7α πεB9α 9αι (ι
πε+9Dνες 7(+λ=Iισ7(ν 7ης Α77ι9ής EI(+ν πρ(σ<ληOε: από 7η γν'σ7ή <αA<α9:αση 7'ν
πεB9'ν, η (π(:α 7α απ(&+ναADνει, 7α ε\ασOενε: 9αι 7ελι9= \ηρα:νει 7α πεB9α$ ΑρAό&ι(ι 9αι
Aη αρAό&ι(ι πρό7ειναν λBσεις εPι97Eς 9αι ανEPι97ες, Aε 7(\ι9= ή 9αι <ι(λ(γι9= σ9ε+=σAα7α
9αι ψε9ασA(Bς, Aε πλ+σ:Aα7α 7'ν πεB9'ν, Aε ει&ι9Eς 9(λλη7ι9Eς 7αιν:ες, Aε &ηAι(+ργ:α
<ι(λ(γι9Dν efε\(ν7'7Dνff 9αι =λλα περισσό7ερ( ή λιγό7ερ( σ(<αρ= 9αι ε+7ρ=πελα$
Gια 7ην ισ7(ρ:α, 7( Eν7(A( α+7ό σ+A<:'νε Aε 7( πεB9( ε&D 9αι Iιλι=&ες ή ε9α7(ν7=&ες Iρόνια,
9αOόσ(ν +π=ρI(+ν αν7:σ7(ιIες Aαρ7+ρ:ες σε 9ε:Aενα 7(+ XbXY A$C$ Jό7ε, 9αODς λEγ(ν (ι
ει&ι9(:, σ7α P+σι9= &ασι9= (ι9(σ+σ7ήAα7α +πήρIε (ι9(λ(γι9ή ισ(ρρ(π:α, ενD &εν ε:Iε
παρα7ηρηOε: π(7E πρό<ληAα 9α7ασ7ρ(Pής πεB9'ν από 7η 6αρσαλ:να, &ιό7ι (ι <ι(7ι9(:,
9λιAα7ι9(: 9αι ε&αPι9(: παρ=γ(ν7ες, ή7αν Pα:νε7αι εναρA(νισAEν(ι Aε7α\B 7(+ς, ενD (ι
P+σι9(: εIOρ(: 7(+ εν7όA(+ (π$I$ 9+ρ:'ς Aερι9= π(+λι=) ρBOAιQαν πρ(ς 7( 9αλB7ερ( 7(+ς
πληO+σA(Bς 7ης 6αρσαλ:νας$ J( Eν7(A( α+7ό, π(+ εν7(π:σOη9ε σ7ην Hλλ=&α από 7(ν
εν7(A(λόγ( Π$ Gενν=&ι( 7( Xqq2, σ+A<:'νε 7ό7ε Aε 7α πεB9α 9αι +πήρIε σε Aι9ρ(Bς Aόν(,
γε'γραPι9= περι(ρισAEν(+ς πληO+σA(Bς$ N 6αρσαλ:να Qει σ7ις σIισAEς 7'ν πεB9'ν 9αι σ7(
πρ(ν+APι9ό 7ης σ7=&ι(, Aε 7η A(ρPή παIι=ς 9αι ρα<&'7ής 9=Aπιας, παρ=γ(ν7ας Eνα αPρ(-
9ηρD&ες λε+9ό πρ(σ7α7ε+7ι9ό 9=λ+AAα, 7η γν'σ7ή <αA<α9:αση$ H\=λλ(+, 7α πλ(Bσια σε
+&α7=νOρα9ες περι77DAα7= 7ης &ηAι(+ργ(Bν 7( γν'σ7ό efAελ:7'Aαff π(+ σ7=Qει από 7α πεB9α,
π(+ όA'ς απ(7ελε: 7η <ασι9ή 7ρ(Pή 7ης AEλισσας, για 7ην παραγ'γή 7(+ πε+9όAελ(+$ [7σι, η
6αρσαλ:να, 9αλ+AAEνη από 7η ef<αA<α9:ασηff π(+ η :&ια παρ=γει, ρ(+P= για να 7ραPε:
I+A(Bς από 7α &Eν&ρα Aε 7( Aα9ρB ρBγI(ς 7ης π(+ ε:ναι &ιπλ=σι( από 7( Aή9(ς 7(+ σDAα7ός
7ης, (E'ς 9αι 24-)$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
?Y
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
N 6αρσαλ:να +π=ρIει σε &ι=P(ρες περι(IEς 7ης λε9=νης 7ης Ανα7(λι9ής 6εσ(γε:(+$ N
ε9ρη97ι9ή ε\=πλ'ση α+7(B 7(+ εν7όA(+ σ7α πεB9α 7(+λ=Iισ7(ν 7ης Α77ι9ής &εν ε:ναι
\ε9=Oαρη$ j&η από 7( Xvv2 7( JAήAα 6ελισσ(9(A:ας 7(+ Gε'π(νι9(B Πανεπισ7ηA:(+
επι7+γI=νει 7ην επιI(ρήγηση, AEσ' 7'ν ΠεριPερεια9Dν HπιIειρησια9Dν Πρ(γραAA=7'ν
(Π$H$Π$), 7η IρηAα7(&ό7ηση για 7(ν εA<(λιασAό Aε 7η 6ερσαλ:να XZ$ZZZ σ7ρεAA=7'ν σ7α
&=ση 7ης *εν7ρι9ής 6α9ε&(ν:ας 9αι 7ης )7ερε=ς Hλλ=&(ς, αλλ= +πήρ\αν σ7η σ+νEIεια 9αι
=λλα επι&(7(BAενα πρ(γρ=AAα7α από 7( Rf *$Π$)$ 7ην περ:(&( XvvY { Xvvv πρ(ς
Aελισσ(παραγ'γ(Bς 9αι ερε+νη7Eς$ 6ε 7( &εB7ερ( *(ιν(7ι9ό Πλα:σι( σ7ήρι\ης εγ9ρ:Oη9ε η
IρηAα7(&ό7ηση για 7(ν εA<(λιασAό επιπλE(ν YY$ZZZ σ7ρεAA=7'ν$ 8ρισAEν(ι &ια7ε:ν(ν7αι ό7ι
6ελισσ(9(Aι9(: σ+νε7αιρισA(: απ(P=σισαν 9=π(ια σ7ιγAή να &ια&Dσ(+ν-εA<(λι=σ(+ν 7η
6αρσαλ:να σ7(+ς πε+9Dνες αν= 7ην Hλλ=&α για 7ην εν:σI+ση 7ης παραγ'γής πε+9όAελ(+,
αγν(Dν7ας 7ό7ε για 7ις εν&εIόAενες 9α7ασ7ρ(Pι9Eς (ι9(λ(γι9Eς σ+νEπειες$ 6=λισ7α, 7( Xvvh
ε9&όOη9ε από 7( Tπ(+ργε:( Gε'ργ:ας <ι<λ:( ( σ+γγραPEας ( γε'πόν(ς %$6π:9(ς) Aε (&ηγ:ες
για 7(ν απ(7ελεσAα7ι9ό εA<(λιασAό Aε 6ερσαλ:να 7'ν πεB9'ν$ N E9&(ση α+7ή απ(7ελε:
α&ι=ψε+σ7η Aαρ7+ρ:α για 7( π'ς, π(ι(ι 9αι πό7ε &ηAι(Bργησαν 7ην (ι9(λ(γι9ή α+7ή
παν'λεOρ:α$ a$$ OZ@()3 +(046)08ς 32J0<4+-208ς. V3 @<<+ <>γ4+ 74+-π3*.3)3 )+ 32J><4+ 2έ-+
-)0 7@-0ς ,+4 7A-)3 6.>(0 -)0( 3.γ@)η (+ π.06C.5-34 π.00731)4,@ 2>(0ς )01. Ε23*ς
)0π0;3)0823 -&έ(+ 7@-0ς 24,.ές γ<1,ές /C)4έςT πρ(7ρEπει 9αι &:νει (&ηγ:ες ( σ+γγραPEας πρ(ς
7(+ς Aελισσ(9όA(+ς, για 7ην ε\=πλ'ση 7ης σηAερινής A=σ7ιγας$ Hι&ι9ό7ερα, όπ'ς αναPEρε7αι
σ7ην πι( π=ν' E9&(ση, (ι πρ(σπ=Oειες για 7η σ+σ7ηAα7ι9ή ε\=πλ'ση 7ης <αA<α9:ασης
=ρIισαν 7( XvvX Aε εA<(λιασA(Bς 6ερσαλ:νας σε +γιή πεB9α σ7ις περι(IEς Παγ9ρα7:(+ γBρ'
από 7( Αp νε9ρ(7αPε:(, σ7ις περι(IEς 7ης Πανεπισ7ηAι(Bπ(λης ƒ'γρ=P(+, 7(+ Αερ(&ρ(A:(+
7(+ Hλληνι9(B, 7ης #=Pνης, σ7( νε9ρ(7αPε:( R=ρ9ιQας-R(+λιαγAEνης, σ7ις περι(IEς >λισ:'ν,
RBρ'να 9αι αλλ(B$ Hπ:σης, (ι εA<(λιασA(: Aε 7η 6αρσαλ:να επε97=Oη9αν 9αι σε =λλες
περι(IEς 7ης Hλλ=&ας, όπ'ς για παρ=&ειγAα σ7( CελAό 7ης Πελ(π(ννήσ(+ όπ(+
εA<(λι=σ7η9αν 2iZ Eλα7α 7( XvvY 9αι =λλα 2iZ 7( Xvvh $ 8ι yεA<(λιασA(:z όA'ς 7'ν
9'ν(Pόρ'ν αν= 7ην Hλλ=&α όIι Aόν( &εν σ7αA=7ησαν αλλ= π(λλαπλασι=σ7η9αν$ )ήAερα,
Aε7= από Xq Iρόνια Aε7= 7(+ς πρD7(+ς εA<(λιασA(Bς Aε 7η 6αρσαλ:να, 7α απ(7EλεσAα7α
ε:ναι απ(γ(η7ε+7ι9=, 9αODς ε:ναι εAPανής η ριQι9ή &ια7=ρα\η 7ης (ι9(λ(γι9ής ισ(ρρ(π:ας,
7(+λ=Iισ7(ν σ7( ασ7ι9ό 9αι περιασ7ι9ό πεB9( (=λση, &=ση, α+λEς , &εν7ρ(σ7(ιI:ες 9λπ)$
6ε7= από &E9α Iρόνια, Aε7= 7(+ς πρD7(+ς εA<(λιασA(Bς Aε 7η 6αρσαλ:να, 7( 2ZZh, ό7αν
πλE(ν ε:Iε &ια7αραIOε: η (ι9(λ(γι9ή ισ(ρρ(π:α σε π(λλEς περι(IEς, 7( Tπ(+ργε:( Αγρ(7ι9ής
Αν=π7+\ης (T$Α$Α$) απ(P=σισε, ε\αι7:ας 9+ρ:'ς 9α7αγγελιDν από Aη 9+<ερνη7ι9Eς
(ργανDσεις σ7ην H+ρ'παn9ή [ν'ση, νo απ(9α7ασ7ήσει 7η σ+ν7ελεσOε:σα περι<αλλ(ν7ι9ή
QηA:α, εγ9ρ:ν(ν7ας 7( ψε9ασAό ασ7ι9Dν 9αι περιασ7ι9Dν &ασDν πεB9ης Aε &ρασ7ι9=
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
?h
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
εν7(A(97όνα$ 6ε &ε&(AEν( A=λισ7α ό7ι &εν +πήρIε εγ9ε9ριAEν( P+7(πρ(σ7α7ε+7ι9ό πρ(nόν
για 7ην 9α7απ(λEAηση 7ης 6αρσαλ:να, 7( Tπ(+ργε:( ενE9ρινε 7η &ι=Oεση σ7ην αγ(ρ=, επ7=
εν7(A(97όν'ν$ )7η σ+νEIεια, Aε απόPαση επ: αι7ήσε'ς ανασ7(λής π(+ =σ9ησαν (ρισAEν(ι,
ανεσ7=λη από 7( )+A<(Bλι( 7ης Hπι9ρα7ε:ας η Eγ9ριση &ι=Oεση σ7ην αγ(ρ= ενός
P+7(PαρA=9(+, λόγ' 7ης απ(&ε&ειγAEνης 9αρ9ιν(γόν(+ &ρ=σης$ J( 2ZZi 7( T$Α$Α$ επE7ρεψε
ε9 νE(+, Aε Aια σειρ= απ(P=σε'ν 7(+, 7( ψε9ασAό 7'ν πεB9'ν 7ης Α77ι9ής Aε =λλα εν
&+ν=Aει επι9:ν&+να για 7η &ηAόσια +γε:α 9αι 7( περι<=λλ(ν εν7(A(97όνα$ *αι π=λι 7( )7H,
E9ρινε σIε7ι9ή α:7ηση α9+ρDσε'ς, 7ις σIε7ι9Eς απ(P=σεις 7ης &ι(:9ησης π(+ αP(ρ(Bσαν
εν7(A(97όνα, Aε 7ην αι7ι(λ(γ:α ό7ι η σ+γ9ε9ριAEνη Iρήση 7(+ς ε:ναι παρ=ν(Aη, &ιό7ι &εν
σ+νισ7= AE7ρ( αν7ιAε7Dπισης απρό<λεπ7(+ 9ιν&Bν(+ π(+ &εν Aπ(ρε: να αν7ιAε7'πισOε: Aε
=λλα AEσα$ 8 ψε9ασAός 7'ν πεB9'ν Aε 7α P+7(P=ρAα9α π(+ περιελ=A<αναν (ι απ(P=σεις
7(+ T$Α$Α$ 7( 2ZZi, σ+νεπαγό7αν 9:ν&+ν( για 7ην +γε:α 7'ν 9α7(:9'ν 7'ν περι(IDν π(+
9α7αλαA<=ν(ν7αν από 7ις επ:&ι9ες απ(P=σεις αλλ= 9αι 7'ν π(+λιDν 9αι QD'ν π(+
σ+ν+π=ρI(+ν Aε 7η \arcallina ellenica εισPEρ(ν7ας σ7η &ια7ήρηση 7ης 7(πι9ής
(ι9(λ(γι9ής ισ(ρρ(π:ας$
Π(λλ= ινσ7ι7(B7α ερε+νDν EI(+ν πρ(7ε:νει λBσεις για 7(ν περι(ρισAό 7ης ε\=πλ'σης 7(+
εν7όA(+ Aε AεOό&(+ς P+7(PαρA=9'ν ή AεOό&(+ς <ι(λ(γι9ής 9α7απ(λEAησης Aε Eν7(Aα
εIOρ(Bς$ mαρAα9ε+7ι9Eς ε7αιρ:ες πρ(DOησης 7'ν σIε7ι9Dν σ9ε+ασA=7'ν &ια7ε:ν(ν7αι για 7ην
απ(7ελεσAα7ι9ό7η7α αν7ιAε7Dπισης 7ης 6αρσαλ:να, 7(+ς α9:ν&+ν(+ς για 7ην +γε:α Aας
ψε9ασA(Bς, ενD &ι9ηγόρ(ι 9αι (ι9(λ(γι9Eς (ργανDσεις EI(+ν Aπει για 7α 9αλ= σ7( efI(ρόff
π(+ 9αλ= 9ρα7ε:$ Α9όAη 9αι 7( σ+A<(Bλι( 7ης Hπι9ρα7ε:ας απασI(λ(Bν 9αι 7( H+ρ'παn9ό
*(ιν(<(Bλι($ J( Tπ(+ργε:( Αγρ(7ι9ής Αν=π7+\ης 9αι Jρ(P:A'ν Oε'ρε: ό7ι &εν EIει
απ(&ειIOε: ό7ι η Bπαρ\η 7(+ εν7όA(+ &ρα αρνη7ι9= σ7α πεB9α$ N αρAό&ια +πηρεσ:α <ρ:σ9ε7αι
σε σ+νεIή σ+νεργασ:α Aε ερε+νη7Eς 7(+ HOνι9(B >&ρBAα7(ς Αγρ(7ι9ής [ρε+νας (H%>ΑGH) Aε
σ9(πό, όπ'ς +π(σ7ηρ:Q(+ν, 7ην πι( (λ(9ληρ'AEνη αν7ιAε7Dπιση 7(+ πρ(<λήAα7(ς$ S(Aι9ό
πλα:σι( 7(+ Xv?Z(r) σ7ηρ:Qει 7ην ε\=πλ'ση 7(+ εν7όA(+ για Aελισσ(9(Aι9ή Iρήση$ J( XvqX,
νE(ς νόA(ς απαγόρε+σε επ:σης 7(ν ψε9ασAό Aε (+σ:ες π(+ &εν 7ις εγ9ρ:νει, 9αOισ7Dν7ας E7σι
7η tαρσαλ:να efεAAEσ'ςff πρ(σ7α7ε+όAεν( ε:&(ς$ Gια 7ην αν7ιAε7Dπισή 7ης πρ(7ε:νει απλDς
7( yπλBσιA(z 7'ν &Eν&ρ'ν Aε νερό +πό π:εση$ Από 7( >νσ7ι7(B7( 6εσ(γεια9Dν
8ι9(σ+σ7ηA=7'ν 9αι JεIν(λ(γ:ας #ασι9Dν Πρ(nόν7'ν &όOη9ε η ει9όνα ό7ι η 6αρσαλ:ναya
&εν 9α7απ(λεAε:7αι Aε 7( πλBσιA(, 7(+ (π(:(+ η απ(7ελεσAα7ι9ό7η7α ε:ναι Aη&αAινή 9αι
IρησιA(π(ιε:7αι Aόν( για ανα9(+Pισ7ι9(Bς λόγ(+ς$ e&^0 (3.> π+.+-8.34 )0 έ()020 ,+4 )η
J+2J+,@7+ -)0 έ7+/0ς, +<<@ +1)5 η 2έ;070ς έ634 +π07346;3* +)3<έ-/0.η. B0<<@ έ()02+
23)+,4(08()+4 -)η( +()*;3)η ,+)38;1(-η -)+ +,.0,<@74+ )01 7έ(7.01, >π01 -1(36*E01( (+
+(+π+.@γ0()+4. _1γ6.>(Cς 23 )0 π<8-420 ,+)+-).έ/0()+4 ,<+74@, 23 +π0)έ<3-2+ (+ 234A(3)+4
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
?i
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
η +()*-)+-η )01 π38,01 -)01ς 71(+)08ς +(έ201ς. `3,0<<@34 3π*-ης )0 π4)8,4 ((3,.>ς /<04>ς$
+/5(0()+ς +,@<1π)01ς )01ς 3-C)3.4,08ς 4-)08ς )01 ,0.208, 0π>)3 )+ π+.@-4)+ 34-6C.08(
31,0<>)3.+ff$ e&B.0)3*(+23 -)0 ?π01.γ3*0 2*+ J40<0γ4,5 23;070<0γ*+ π01 J+-*E3)+4 -)η( %&
).0/4,5 3,7*C=η&& (>64 ;+(@)C-η$. ^+ π38,+ π.έπ34 (+ G3,+-)08( 23 /1)4,> έ<+40 +π> ;12@.4
,+4 -6*(0 )ης 3<<η(4,5ς 6<C.*7+ς π01 73( π.0,+<3* )0 π+.+24,.> 3*70ς J<@Jης. V@<4-)+, )+
780 +1)@ έ<+4+ 3*(+4 +π073,)@ Cς -1-)+)4,@ ).0/*2C(&&$ )7ην αν7:περα όIOη, 7( >νσ7ι7(B7(
*7ηνια7ρι9Dν Hρε+νDν, ενηAερDνει ό7ι e&^+ 1π@.60()+ -)0463*+ 73( -)046340;3)08(
3π4,4(71(>)η)+ )01 3()>201 γ4+ )+ π31,07@-η, 0π>)3 73( 1π@.634 <>γ0ς +()423)Aπ4-5ς )01. P4
=η.@(-34ς 2320(C2έ(C( 7έ().C( 5 ,+4 -1-)@7C( π38,C( -)η( +-)4,5 EA(η )ης ';5(+ς
017><Cς +π0734,(83)+4 >)4 0/3*<3)+4 -)η( π.0-J0<5 +π> )0 έ()020. :3( 1π@.634 ,@π04+
3γ,3,.42έ(η 2έ;070ς +()423)Aπ4-ης )ης V+.-+<*(+ς&&$ H\=λλ(+, από ερε+νη7Eς 7(+
>νσ7ι7(B7(+ #ασι9Dν Hρε+νDν 7ης %εσσαλ(ν:9ης, Eπει7α από Eρε+νες π(+ πραγAα7(π(:ησαν
από 7( Xvvi AEIρι 7( 2ZZX, &ια7+πDνε7αι 7( σ+AπEρασAα ό7ι OD..+4)*+ γ4+ )η( =5.+(-η
π38,C( 3*(+4 (η2+)A734ς -,A<η,3ς )01 γέ(01ς %&bur!a[nelencu!&& π01 -1(1π@.601( π@()0)3
23 )η V+.-+<*(+ ,+4 )C( 0π0*C( 04 π<η;1-20* έ601( π@.34 3,.η,)4,ές 74+-)@-34ς
π0<<+π<+-4+-208z$ *αι αν=Aεσα σ7ις πι( π=ν' απόψεις 'ς σ+νήO'ς 7α παι&αριD&η ef ^+
π38,+ 3*(+4 3γ,<CJ4-2έ(+ -)0 )-42έ()0 ,+4 74G@(3 γ4+ (3.>ff 9αι 7α σ+ναPή 7ε9Aηρι'AEνα,
αλλ= 9αι 9(BPια λόγια$
J( 6πεν=9ει( m+7(παO(λ(γι9ό >νσ7ι7(B7( π(+ σ7ηρ:Qει 7η P+7(πρ(σ7ασ:α 7ης IDρας, Oε'ρε:
7η 6αρσαλ:να e&π.C)0γ3(ές π+.@-4)0 )01 π38,01, 74>)4 +π021E3* )01ς 61208ς )01 ,+4 >)4 -3
1Gη<5 +(@π)1=η π<η;1-2A( )01 3()>201, >πCς +1)5 π01 π.0,<5;η,3 +π> )0( 32J0<4+-2>,
π.0,+<3* ,+63=*+ ,+4 =5.+(-η. V+E* >2Cς 23 )η V+.-+<*(+ +(*6(31-+( ,+4 (η2+)A734ς
0.γ+(4-208ς 04 0π0*04 π.0aπ5.6+( 2+E* )ης -3 /1-40<0γ4,08ς +.4;208ς ,+4 π01 -523.+ έ601(
,+4 +1)0* +1=η;3* 3,.η,)4,@&&$ efV3<3)@34 3π*-ης, )η( π.0A;η-η J40<0γ4,5ς ,+)+π0<έ2η-5ς )ης
23 έ()02+ O36;.08ςT, A-)3 (+ ,+)+-)3* 71(+)>ς 0 έ<3γ6>ς )ης ,+4 (+ 3πέ<;34 η 4-0..0π*+&&.
Gια 7( πρό<ληAα 7ης 6αρσαλ:να σ7η IDρα Aας &εν +π=ρIει 9(ινή αν7ιAε7Dπιση$ Tπ(+ργε:α
9αι αρAό&ι(ι P(ρε:ς &εν EI(+ν 9α7αλή\ει π'ς Oα αν7ιAε7'πισ7ε: 7( πρό<ληAα, ενD αρ9ε7(:
#ήA(ι EI(+ν αναπ7B\ει &ι9Eς 7(+ς πρ'7(<(+λ:ες$ 6ια από α+7Eς ε:ναι εν&ιαPEρ(+σα$ [7σι,
για παρ=&ειγAα σ7( #ήA( ΑAαρ(+σ:(+, ε&D 9αι Aερι9= Iρόνια πλEν(+ν 7α πεB9α Aε νερό,
9(λλDν7ας Aε7= 7( πλBσιA(, Aια ει&ι9ή (ι9(λ(γι9ή 7αιν:α γBρ' από 7(ν 9(ρAό 7(+ 9=Oε
πεB9(+$ Jα πεB9α 7(+ #ήA(+, όπ'ς +π(σ7ηρ:Qε7αι από 7η &ηA(7ι9ή αρIή, 9α7= hZg EI(+ν
γλι7Dσει από 7η <αA<α9:αση$ N AEO(&(ς 7ης (ι9(λ(γι9ής 7αιν:ας <ασ:Qε7αι σ7(ν <ι(λ(γι9ό
9B9λ( 7(+ εν7όA(+, σ7ην παρα9(λ(BOησή 7(+, 9αι σ7ην ε\απόλ+ση ενός =λλ(+ 'PEλιA(+
εν7όA(+ (9ρ+π7όλαιA(ς)$ y_)η -C-)5 6.0(4,5 -)4γ25 3π4,+<8π)0123 )+4(*3ς bc π>()C( 23
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
?q
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
3474,5 ,><<+ (2+-)*6η$ π01 6.η-420π043*)+4 -)η J40<0γ4,5 γ3C.γ*+. ^1<*γ3)+4 0 ,0.2>ς 6+2η<@
,+4 ,@)C +π> )0 8G0ς )C( 780 2έ).C(. Ε@( 0 π<η;1-2>ς )ης V+.-+<*(+ 3*(+4 +1=η2έ(0ς, )>)3
π.0ηγ3*)+4 π<8-420 23 2έ).4+ π*3-η A-)3 (+ ,+)3J@-0123 )+ έ()02+. _,0π>ς 2+ς 3*(+4 (+ 2η(
,+)+-).έG0123 3()3<Aς )0 έ()020, +<<@ (+ )0 ,.+)5-0123 -3 π<η;1-24+,5 4-0..0π*+. S ,><<+
74+.,3* 0,)A 25(3ς, 73( 3=+)2*E3)+4, 73( +π02+,.8(3)+4 +π> )η J.065. S 3π4)16*+ 3*(+4 (+
Oπ4+-)3*T -)η( 3474,5 ,><<+ )0 έ()020 )η -)4γ25 )ης ,4(η)4,>)η)@ς )01, 7η<+75 V@.)40F'π.*<40,
V@40Fd08(40, _3π)έ2J.40FP,)AJ.40, π01 Jγ+*(34 γ4+ (+ J.34 (έ3ς ;έ-34ς C0)0,*+ς.^0( d08(40
3π*-ης 3=+π0<80123 )0( ,.1π)><+420 Gη<@ -)+ ,<+.4@ γ4+ (+ J0η;5-0123 3π4π<έ0( )η 23*C-η
)01 π<η;1-208 )ης V+.-+<*(+z$
Πριν από Aερι9= Iρόνια Aας 9αOησBIαQαν (ι αρAό&ι(ι επισ7ήA(νες 9αι Aη, ό7ι η ef<αA<α9:αση
7'ν πεB9'ν &εν απ(7ελε: 9:ν&+ν( για 7η &ηAόσια +γε:α, ενD 7( PαινόAεν( 7ης \ήρανσης
ασ7ι9Dν πεB9'ν Oα πρEπει να αναQη7ηOε: σε σ+ν&+ασAό π(λλDν 9αι &ιαP(ρε7ι9ής 9α7=
περ:π7'ση Eν7ασης αι7:'ν όπ'ς ε:ναι η περι<αλλ(ν7ι9ή ρBπανση, \ηρασ:α, σ+νOή9ες
+γρασ:ας-(\B7η7ας- γ(νιAό7η7ας 7(+ ε&=P(+ς, &ια7αραγAEνη (ι9(λ(γι9ή ισ(ρρ(π:α 7(πι9Dν
(ι9(σ+σ7ηA=7'ν 9$=ff $
#+σ7+IDς για =λλη Aια P(ρ= Aας παραπλ=νησαν, εPόσ(ν &εν ήσαν 9αι ( :&ι(ι
παραπλανηOEν7ες ή εPόσ(ν αγν((Bσαν όσα (ι &ιεOνής επισ7ηA(νι9ή 9(ινό7η7α EIει σ+σ7ήσει
για 7ην αν7ιAε7Dπιση 7(+ πρ(<λήAα7(ς 7ης 6αρσαλ:να$ Gια Aας ε&D, 7ό7ε \ε9:νησε 7(
παιIν:&ι 9αι ( PαBλ(ς 9B9λ(ς Aε 7(+ς ψε9ασA(Bς 9αι 7ις παι&αριD&εις πρα97ι9Eς
αν7ιAε7Dπισης 7ης 6αρσαλ:να 9αι π(+ σ+νεI:Qε7αι$ ]σ7όσ(, 7( πρό<ληAα 7ης 6αρσαλ:να 9αι
7ης <αA<α9:.σης 7'ν πεB9'ν Pα:νε7αι ό7ι ε:ναι αρ9ε7= π(λ+σBνOε7( 9αι &+σ7+IDς, AEIρι
σ7ιγAής, &εν Pα:νε7αι να +π=ρIει εPαρAόσιAη 9αι απ(7ελεσAα7ι9ή λBση 9αι αν7ιAε7Dπιση,
9αODς 7α Aελι7DAα7α 7'ν πεB9'ν ενOαρρBν(+ν Aόν( 7(+ς efπε+9(Aελ(-παραγ'γ(Bς 7ης
&ιπλανής 7αρ=7σαςff, ενD 7α πεB9α efπεOα:ν(+ν όρOιαff$
5555555555
P Θάλασσα και ολίγη _κεανογραQία
8ι O=λασσες 9αι (ι '9εαν(: 9αλBπ7(+ν περ:π(+ 7( iXg περ:π(+ 7ης επιP=νειας 7ης γης, ενD
7( AεγαλB7ερ( AEρ(ς 7ης +&ρόσPαιρας (vi$?g) ανή9ει σ7η O=λασσα, η (π(:α, όπ'ς Aας
ενηAερDν(+ν (ι ε&ι9(: επισ7ήA(νες, Pα:νε7αι ό7ι σ+AAε7EIει σ7η &ιαAόρP'ση 7'ν 9λιAα7ι9Dν
σ+νOη9Dν 7ης Gης 9αι επ(AEν'ς, η επ:&ραση 7'ν '9εανDν 9αι OαλασσDν σ7ις 9λιAα7ι9Eς
σ+νOή9ες 7'ν &ιαPόρ'ν περι(IDν ε:ναι Aεγ=λης σηAασ:ας$ Α+7ός όA'ς ( 7ερ=σ7ι(ς όγ9(ς
νερ(B 7ης O=λασσας EIει ι&ια:7ερα A(ρP(λ(γι9= Iαρα97ηρισ7ι9=$ [7σι, 7( 2?g 7'ν '9εανDν
EI(+ν <=Oη AEIρι ?ZZZ AE7ρα 9αι 7( ihg EI(+ν <=Oη Aε7α\B ?ZZZ AEIρι hZZZ AE7ρα, ενD 7(
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
?v
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
AEσ( <=O(ς 7(+ς P7=νει 7α ?ivZ AE7ρα 9αι 7( AεγαλB7ερ( γν'σ7ό <=O(ς 7α XZhhq AE7ρα
(7=Pρ(ς 6αρι=νν'ν αν(ιI7= 7'ν mιλιππ:ν'ν)$
Gια 7ην πρ(Eλε+ση 7'ν '9εανDν +π=ρI(+ν π(λλEς απόψεις$ H9λαn9εB(ν7ας α+7Eς Aπ(ρ(BAε
να π(BAε ό7ι Aερι9(: +π(σ7ηρ:Q(+ν, ό7ι 7( νερό +πήρIε 9=π(7ε Aε 7η A(ρPή 7'ν +&ρα7ADν
σ7ην α7AόσPαιρα 7ης Gης 9αι ό7ι Aόλις ψBIOη9ε αρ9ε7= ( πλανή7ης Aας, Eπεσε α+7ό Aε 7η
A(ρPή 9α7αρρα97D&(+ς <ρ(Iής, 9αλBπ7(ν7ας 7ις 7ό7ε Iαρ=&ρες, 9(ιλ=&ες 9αι γενι9ό7ερα 7α
9(ιλDAα7α 7ης αρIEγ(νης Gης$ dλλ(ι πισ7εB(+ν, ό7ι &εν +πήρIε α7AόσPαιρα σ7ην αρIι9=
π+ρα97'AEνη Gη 9αι ό7ι 7( νερό σ+σσ'ρεB7η9ε σ7α&ια9=, 9αODς α7A(: 7ιν=Q(ν7αν από 7α
ηPα:σ7εια ή νερό E<γαινε σ7ην επιP=νεια από 9α+7Eς πηγEς 'ς γε'OερA:α$
N αλA+ρή PBση 7(+ νερ(B 7'ν OαλασσDν Pα:νε7αι ό7ι πρ(EρIε7αι Aε απλ= λόγια από 7(
ef\Eπλ+Aαff 7'ν ηπε:ρ'ν σ7ις (π(:ες 7α &ιαλ+7= (ρ+97= =λα7α 9αι 7α +λι9= σε λεπ7(Aερή
A(ρPή σ+νεισPEρ(+ν σ7ην αλA+ρό7η7α, η (π(:α πισ7εBε7αι ό7ι απE97ησε 7ις 7ιAEς 7ης σε
σ7αOερ= επ:πε&α πριν από 2ZZZ ε9α7(AABρια Iρόνια$ ]σ7όσ(, (ι (ργανισA(: σ7η O=λασσα
πρEπει να πα:Q(+ν Eνα σπ(+&α:( ρόλ( σ7η Aε7α9:νηση 7'ν (ρ+97Dν α+7Dν αλ=7'ν από 7ην
+γρή-&ιαλ+7ή P=ση σ7ην 9α7αν(Aή 7'ν σηAερινDν επιπE&'ν σ+γ9Eν7ρ'σης 7ης αλA+ρό7η7ας$
[7σι, σε <=Oη ?ZZ AE7ρ'ν, η αλA+ρό7η7α 9α7= AEσ( ε:ναι ?Yg
Z
, ενD 9(ν7= σ7ην επιP=νεια
Aπ(ρε: να +π=ρI(+ν 7(πι9Eς επι&ρ=σεις (Aεγ=λη ε\=7Aιση 9αι σ7Eρηση γλ+9(B νερ(B από 7η
IEρσ() 9αι να παρ=γ(+ν αλA+ρό7η7α 7ης 7=\ης 7(+ bYg
Z
(Hρ+Oρ= O=λασσα), ή 9αι η αν7:Oε7η
9α7=σ7αση όπ(+ (ι σ+γ9εν7ρDσεις 7ης αλA+ρό7η7α ε:ναι IαAηλEς (XZ g
Z
σ7η Rαλ7ι9ή)$ Jα
IηAι9= σ+σ7α7ι9= π(+ παρ=γ(+ν 7ην αλA+ρό7η7α, π(ι9:λ(+ν παρ= π(λB Aε απ(7EλεσAα (ι
σ+γ9εν7ρDσεις να EI(+ν 7ερ=σ7ιες &ιαP(ρEς$ Jα πλE(ν όA'ς σ+νήOη σ7(ιIε:α π(+ <ρ:σ9(ν7αι
σ7( Oαλασσινό νερό ε:ναι 9αι 7α πλE(ν σηAαν7ι9=, επει&ή από 7ην παρ(+σ:α 9αι 7ις
σ+γ9εν7ρDσεις 7(+ς ε\αρ7=7αι η Q'ή σ7η O=λασσα, ενD 7α σ+σ7α7ι9= π(+ πρ(EρI(ν7αι από 7η
IEρσ( σ+νεισPEρ(+ν σ7(+ς α<ι(7ι9(Bς P+σι9(Bς πόρ(+ς 7ης O=λασσας$
8ι O=λασσες <ρ:σ9(ν7αι σε Aια &+ναAι9ή IηAι9ή ισ(ρρ(π:α η (π(:α Iαρα97ηρ:Qε7αι σIε7ι9=
σ7αOερή 9αι (A(ιόA(ρPη$ Jα σ7(ιIε:α IλDρια, ν=7ρι(, Aαγνήσι(, Oε:(, ασ<Eσ7ι(, 9=λι(,
<ρDAι(, 9αι =νOρα9ας απ(7ελ(Bν 7( vv$vg όλ'ν 7'ν εν &ιαλBσει σ7(ιIε:'ν π(+ <ρ:σ9(ν7αι
σ7( Oαλασσινό νερό$ Jα +πόλ(ιπα σ7(ιIε:α Aε π(σ(σ7ό περ:π(+ Z$Xg αν7ιπρ(σ'πεB(+ν 7α
ιIν(σ7(ιIε:α, αλλ= &εν παB(+ν να EI(+ν Aεγ=λη σπ(+&αιό7η7α για 7η Q'ή$ H\=λλ(+, 7α
σ7(ιIε:α =νOρα9ας, =Q'7(, PDσP(ρ(ς 9αι π+ρ:7ι( ε:ναι <ασι9= για 7ην αν=π7+\η 7'ν P+7ι9Dν
(ργανισADν, &ηλα&ή 7'ν πρD7'ν παραγ'γDν 7ρ(Pής$
N 9+ριό7ερη IηAι9ή Eν'ση 7ης O=λασσας ε:ναι 7( Iλ'ρι(BI( ν=7ρι( (Š.C/) 9αι ε9Pρ=Qε7αι 'ς
αλα7ό7η7α$ N 7ιAή 7ης αλα7ό7η7ας σ+νήO'ς 9+Aα:νε7αι από ?q-bZ
Z
‚
ZZ
$ 6ε7α<(λEς σ7ην
αλα7ό7η7α EI(+ν σαν απ(7EλεσAα 9ινήσεις Aεγ=λ'ν AαQDν νερ(B, γν'σ7Eς σαν OερA(-
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
bZ
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
αλα7ι9Eς 9ινήσεις$ N αλA+ρή PBση 7(+ νερ(B 7'ν OαλασσDν Pα:νε7αι ό7ι πρ(EρIε7αι Aε απλ=
λόγια από 7( ef\Eπλ+Aαff 7'ν ηπε:ρ'ν, σ7ις (π(:ες 7α &ιαλ+7= (ρ+97= =λα7α 9αι 7α +λι9= σε
λεπ7(Aερή A(ρPή σ+νεισPEρ(+ν σ7ην αλA+ρό7η7α, η (π(:α πισ7εBε7αι ό7ι απE97ησε 7ις 7ιAEς
7ης σε σ7αOερ= επ:πε&α πριν από 2ZZZ ε9α7(AABρια Iρόνια$ ]σ7όσ(, (ι (ργανισA(: σ7η
O=λασσα πρEπει να πα:Q(+ν Eνα σπ(+&α:( ρόλ( σ7η Aε7α9:νηση 7'ν (ρ+97Dν α+7Dν αλ=7'ν
από 7ην +γρή-&ιαλ+7ή P=ση 7(+ς, σ7ην 9α7αν(Aή 7'ν σηAερινDν επιπE&'ν σ+γ9Eν7ρ'σης 7ης
αλA+ρό7η7ας$ [7σι, σε <=Oη ?ZZ AE7ρ'ν, η αλA+ρό7η7α 9α7= AEσ( ε:ναι ?Yg
Z
, ενD 9(ν7=
σ7ην επιP=νεια Aπ(ρε: να +π=ρI(+ν 7(πι9Eς επι&ρ=σεις (Aεγ=λη ε\=7Aιση 9αι σ7Eρηση γλ+9(B
νερ(B από 7η IEρσ() 9αι να παρ=γ(+ν αλA+ρό7η7α 7ης 7=\ης 7(+ bYg
Z
(π$I$ Hρ+Oρ=
%=λασσα), ή 9αι η αν7:Oε7η 9α7=σ7αση, όπ(+ (ι σ+γ9εν7ρDσεις 7ης αλA+ρό7η7α ε:ναι IαAηλEς
(π$I$ XZ g
Z
σ7η Rαλ7ι9ή)$ Jα IηAι9= σ+σ7α7ι9= π(+ παρ=γ(+ν 7ην αλA+ρό7η7α, π(ι9:λ(+ν
παρ= π(λB Aε απ(7EλεσAα (ι σ+γ9εν7ρDσεις να EI(+ν 7ερ=σ7ιες &ιαP(ρEς$
J( Oαλασσινό νερό περιEIει σε &ι=λ+ση &ι=P(ρα =λα7α, ιIν(σ7(ιIε:α 9αι αEρια 7'ν (π(:'ν η
σBσ7αση Aπ(ρε: να Aε7α<=λλε7αι λόγ' <ι(λ(γι9Dν 9αι γε'-<ι(IηAι9Dν &ιεργασιDν, αλλ= 9αι
ε\αι7:ας εισρ(ής λ+A=7'ν 9αι απ(<λή7'ν σ7η O=λασσα$ Jα πλE(ν όA'ς σ+νήOη σ7(ιIε:α π(+
<ρ:σ9(ν7αι σ7( Oαλασσινό νερό ε:ναι 9αι 7α πλE(ν σηAαν7ι9=, επει&ή από 7ην παρ(+σ:α 9αι 7ις
σ+γ9εν7ρDσεις 7(+ς ε\αρ7=7αι η Q'ή σ7η O=λασσα, ενD 7α σ+σ7α7ι9= π(+ πρ(EρI(ν7αι από 7η
IEρσ( σ+νεισPEρ(+ν σ7(+ς α<ι(7ι9(Bς P+σι9(Bς πόρ(+ς 7ης O=λασσας$ Jα 9+ριό7ερα σ7(ιIε:α
σ7( Oαλασσινό νερό ε:ναι 7( IλDρι(, 7( ν=7ρι(, Aαγνήσι(, 9αι 7( Oε:($ Α9(λ(+O(Bν 7(
ασ<Eσ7ι(, 9=λι(, <ρDAι(, ενD 7α +πόλ(ιπα σ7(ιIε:α <ρ:σ9(ν7αι σε :Iνη$ )ήAερα, η Iρήση 7'ν
&ιαλ+AEν'ν σ7(ιIε:'ν ε:ναι σε =Aεση σIEση Aε 7ην αPO(ν:α 7(+ς, ενD η αν=97ησή 7(+ς Aε 7ην
+π=ρI(+σα 7εIν(λ(γ:α &εν ε:ναι (ι9(ν(Aι9= σ+APEρ(+σα$ ]ς πρ(ς 7α 9+ριό7ερα αEρια σ7(
Oαλασσινό νερό α+7= ε:ναι 7( (\+γόν( 9αι 7( &ι(\ε:&ι( 7(+ =νOρα9α$ H\=λλ(+, 7( P'ς, η
OερA(9ρασ:α 9αι 7α Oρεπ7ι9= =λα7α ε:ναι (ι πρ'7αρIι9(: παρ=γ(ν7ες για 7ην παραγ'γή 9αι
7ην αB\ηση 7'ν P+7ι9Dν (ργανισADν σ7( Oαλ=σσι( περι<=λλ(ν$
6ε 7ην αB\ηση 7(+ πληO+σA(B 7ης γης 9αι 7ην α+\ανόAενη αν=γ9η για πρD7ες Bλες (
=νOρ'π(ς 'OήOη9ε πρ(ς 7ις O=λασσες 9αι (ι ανOρDπινες 9(ιν'ν:ες <ρ:σ9(ν7αι σήAερα σε
σ+νεIή επαPή Aε 7η O=λασσα 9αι 7(ν παρ=97ι( IDρ($ Hπα9όλ(+O( ε:ναι, να &ηAι(+ργ(Bν7αι
&ιαA=Iες 9αι αν7ιOEσεις σ7( να ε9Aε7αλλε+7ε:, να &ια7ηρήσει 9αι πρ(σ7α7εBσει ( =νOρ'π(ς,
ό7ι ή&η 7(+ ανή9ει 9αι να IρησιA(π(ιε: ή να 9α7α97=, όλα ε9ε:να για 7α (π(:α +π=ρIει απειλή
9αι Pό<(ς να Aην ε:ναι &ιαOEσιAα αBρι($ Hπ(AEν'ς, η Iρήση 7ης O=λασσας, ε:7ε για =ν7ληση
Bλης (7ρ(Pή, (ρ+97=), ε:7ε για Aε7αP(ρ=, επι9(ιν'ν:α, πρ(σ7ασ:α, αναψ+Iή 9αι =λλα ε:ναι
ι&ια:7ερα σηAαν7ι9ή για 7ην Bπαρ\η 9αι &ια7ήρηση 7ης Q'ής, AEσα από σBγIρ(νες αν7ιλήψεις
για 7η &ιαIε:ριση 7(+ Oαλ=σσι(+ περι<=λλ(ν7(ς 9αι 7'ν παρ=97ι'ν περι(IDν 7(+$
8ι <ασι9ό7ερες από 7ις P+σι9Eς ι&ιό7η7ες 7'ν νερDν 7ης O=λασσας ε:ναι η OερA(9ρασ:α, η
αλα7ό7η7α, η 9:νηση, 9αODς 9αι η +&ρ(σ7α7ι9ή π:εση 9αι η 7αIB7η7α 7(+ ήI(+ AEσα σ7(ν
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
bX
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
+&=7ιν( όγ9($ 8ι P+σι9Eς α+7Eς ι&ιό7η7ες σ+ν&E(ν7αι σ7εν= Aε 7( +&ρό<ι( 9+ρ:'ς
(ι9(σBσ7ηAα 9αι π(λλEς από α+7Eς επηρε=Q(+ν 7ην Bπαρ\η, 7( ε:&(ς 9αι 7ην ε\Eλι\η 9=Oε
+&ρό<ι(+ (ργανισA(B$ 8ι :&ιες, =λλ'σ7ε ι&ιό7η7ες επι&ρ(Bν (+σιασ7ι9= σ7η &ιαAόρP'ση 7(+
γενι9(B περι<=λλ(ν7(ς 7(+ πλανή7η Aας$ *=Oε +&=7ινη A=Qα (ε97ός 7'ν π=γ'ν), όπ(+ 9αι να
<ρ:σ9ε7αι σ+νεIDς 9ινε:7αι Aε 7η <(ήOεια &ιαPόρ'ν AηIανισADν$ Απ(7EλεσAα α+7ής 7ης
9+9λ(P(ρ:ας ε:ναι η 9αλή αν=Aι\η 7(+ νερ(B, η ανα9α7αν(Aή 7ης OερA(9ρασ:ας 9αι 7ης
αλα7ό7η7ας, η Aε7αP(ρ= Oρεπ7ι9Dν αλ=7'ν από 7(ν π+OAEνα πρ(ς 7ην επιP=νεια 9αι η
Aε7αP(ρ= 9αλDς (\+γ(ν'AEν'ν επιPανεια9Dν AαQDν <αOB7ερα$ [7σι, ό7αν Aιλ=Aε για
9ινήσεις 7'ν Oαλ=σσι'ν +&=7'ν EI(+Aε +πόψη Aας 7α 9BAα7α, 7α ρεBAα7α, 7ις παλ:ρρ(ιες, 7ις
ανα<λBσεις 9$=$ Από όλες α+7Eς 7ις 9ινήσεις 7'ν Oαλ=σσι'ν AαQDν \εI'ρισ7ε: σηAασ:α EIει
7( Aεγ=λ(, <αOB 9αι πλα7B '9ε=νι( ρεBAα ( %ερAό-αλη *+9λ(P(ρ:α ή Παγ9όσAια ]9ε=νια
ƒDνη 6ε7αP(ρ=ς ) π(+ 7α\ι&εBει σε (λό9ληρ( 7(ν πλανή7η, αναAιγνBει 7α νερ= όλ'ν 7'ν
OαλασσDν 9αι '9εανDν 9αι 7ελι9= ρ+OA:Qει 9αι &ιαA(ρPDνει 7( 9λ:Aα 9αι 7η Oαλ=σσια Q'ή$
H\=λλ(+, 7α 9BAα7α επι&ρ(Bν σ7ην +&ρό<ια Q'ή, πρ(9αλDν7ας αν=Aει\η 7'ν επιPανεια9Dν
9αι <αOB7ερ'ν σ7ρ'A=7'ν, γεγ(νός π(+ EIει σαν απ(7EλεσAα 7η Aε7α9:νηση (\+γόν(+,
Oρεπ7ι9Dν 9αι 7ην ε\ισ(ρρόπηση 7ης OερA(9ρασ:ας$ dλλ'σ7ε, Aε 7α 9BAα7α Aε7α9ιν(Bν7αι 7α
Pερ7= +λι9=, 7α Oρεπ7ι9= =λα7α, (ι πλαγ97(νι9(: (ργανισA(:, ενD 7α+7όIρ(να ε\+πηρε7(Bν7αι
π(λB σηAαν7ι9Eς <ι(λ(γι9Eς &ιεργασ:ες$ dρα, η (ι9(λ(γι9ή 9αι περι<αλλ(ν7ι9ή γενι9ό7ερα
σηAασ:α 7'ν 9+A=7'ν ε:ναι 7ερ=σ7ια$ Hπ:σης, σ7α Oαλ=σσια ρεBAα7α (Pε:λε7αι η αν=Aι\η 7'ν
νερDν, ενD η παρ(+σ:α 7(+ς ε\αρ7=7αι από 7(ν =νεA(, 7η Aεγ=λη &ιαP(ρ= OερA(9ρασ:ας 7'ν
Oαλ=σσι'ν νερDν 9αι 7'ν &ιαP(ρε7ι9Dν ρ+OADν αν7αλλαγής OερAό7η7ας Aε7α\B α7AόσPαιρας
9αι O=λασσας σ7ις &ι=P(ρες Oαλ=σσιες περι(IEς, 7η Aεγ=λη Eν7αση 7(+ Pαιν(AEν(+ 7ης
ε\=7Aισης π(+ παρα7ηρε:7αι σ7(ν >σηAερινό, 7( Aεγ=λ( Bψ(ς 7'ν α7A(σPαιρι9Dν
9α7α9ρηAνισA=7'ν σ7(+ς πόλ(+ς 7ης Gης, 7ην αρα:'ση 7(+ Oαλασσιν(B νερ(B από γλ+9ό
νερό Iερσα:ας πρ(Eλε+σης 9$=$ #ηλα&ή, Oαλ=σσι( ρεBAα ε:ναι 9=Oε AαQι9ή Aε7α9:νηση νερDν,
Aε (ρισAEνη 9α7εBO+νση 9αι 7αIB7η7α AEσα σ7( Oαλ=σσι( IDρ($ 6ε7α9:νηση 7'ν
OαλασσινDν νερDν Aε 7η A(ρPή ρε+A=7'ν Aπ(ρε: να σ+A<ε: ε\αι7:ας Aε7α<(λής 7ης
π+9νό7η7=ς 7(+ς$ Α+7ή σ+νήO'ς &ηAι(+ργε:7αι ό7αν 7( επιPανεια9ό σ7ρDAα 7(+ νερ(B
ψBIε7αι 9αι η π+9νό7η7= 7(+ α+\=νε7αι, ενD η αν=Aει\η 7(+ νερ(B αρI:Qει Aόλις η π+9νό7η7α
7(+ επιPανεια9(B νερ(B \επερ=σει α+7ή 7'ν +π(9ε:Aεν'ν σ7ρ'A=7'ν$ 8ι <+OιQόAενες A=Qες
7(+ νερ(B αν7ι9αO:σ7αν7αι από =λλες π(+ πρ(EρI(ν7αι από <αOB7ερα σ7ρDAα7α$ )7ην
εB9ρα7η QDνη η παραπ=ν' &ια&ι9ασ:α γ:νε7αι 9+ρ:'ς 7( IειADνα 9αι παBει να +π=ρIει 7ελε:'ς
7ην =ν(ι\η$ Jην 9α7εBO+νση όA'ς 7'ν Oαλ=σσι'ν ρε+A=7'ν 9αO(ρ:Q(+ν (ι +π(Oαλ=σσι(ι
γε'λ(γι9(: σIηAα7ισA(:, (ι παλιρρ(ια9Eς &+ν=Aεις, η A(ρPή 7'ν ηπε:ρ'ν, η περισ7ρ(Pή 7ης
Gης 9$=$ Α+7ό όA'ς π(+ Oα πρEπει να 7(νισ7ε: ε:ναι ό7ι η &ιεBO+νση 7'ν ρε+A=7'ν &εν
σ+Aπ:π7ει Aε α+7ή 7'ν ανEA'ν 9αι 7(B7( για7: 7α ρεBAα7α απ(9λ:ν(+ν, 9+ρ:'ς λόγ' 7ης
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
b2
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
περισ7ρ(Pής 7ης Gης 9αι 7'ν &+ν=Aε'ν efCorio//i2ff$ H\=λλ(+, όσ( πι( <αOι= ε:ναι η +&=7ινη
σ7ήλη, 7όσ( AεγαλB7ερη ε:ναι η από9λιση 7'ν ρε+A=7'ν$ N (ι9(λ(γι9ή σηAασ:α 7'ν
ρε+A=7'ν ε:ναι 7ερ=σ7ια, για7: ε97ός 7(+ ό7ι Aε7αPEρ(+ν Oρεπ7ι9= =λα7α σ7α επιPανεια9=
(P'7(σ+νOε7ι9Dς ενεργ=) σ7ρDAα7α, Aε7αPEρ(+ν (\+γ(ν'AEνες A=Qες 9αι σ+A<=λλ(+ν σ7ην
9α7αν(Aή π(λλDν (ργανισADν από περι(Iή σε περι(Iή$ 6=λισ7α για (ρισAEνα ε:&η ψαριDν 7α
ρεBAα7α απ(7ελ(Bν efπ+\:&αff πρ(σανα7(λισA(B 7(+ς (π$I$ IEλια)$
8ι πρόσPα7ες Eν7(νες Iι(ν(π7Dσεις σ7η &+7ι9ή H+ρDπη 9αι σ7ην Αγγλ:α PEρν(+ν σ7ην
επι9αιρό7η7α 7( +γρό σ7(ιIε:( 7ης O=λασσας, 7ις '9ε=νιες &ιεργασ:ες, 7( FεBAα 7(+ *όλπ(+
7(+ 6ε\ι9(B 9αι 9α7= πόσ(ν α+7ό 7( ρεBAα EIει επηρεασ7ε: από 7ις παγ9όσAιες 9λιAα7ι9Eς
αλλαγEς$ Παλαιό7ερα +π(σ7ηρ:Q(ν7αν ό7ι απ(9λεισ7ι9= +πεBO+ν( για 7η &ιαAόρP'ση 7'ν
ι&ια:7ερα ήπι'ν 9λιAα7ι9Dν σ+νOη9Dν 7ης &+7ι9ής H+ρDπης (Rρε7αν:α, >ρλαν&:α, S(ρ<ηγ:α),
σε σBγ9ριση Aε α+7Eς 7ης ανα7(λι9ής α97ής 7(+ *ανα&= π(+ <ρ:σ9(ν7αι σ7( :&ι( γε'γραPι9ό
πλ=7(ς, ή7αν 7α OερA= νερ= π(+ Aε7αPEρ(ν7αν πρ(ς 7α AεγαλB7ερα γε'γραPι9= πλ=7η Aε 7(
FεBAα 7(+ *όλπ(+ (K1/L M!r,.-) 9αι 7ις πρ(ε97=σεις 7(+, όπ'ς ε:ναι 7( ρεBAα 7(+ Rόρει(+
Α7λαν7ι9(B$ @ πρD7η γν'σ7ή αναP(ρ= για 7( FεBAα 7(+ *όλπ(+ πρ(EρIε7αι από 7(ν >σπανό
Oαλασσ(πόρ( }oW4, u, w,oW (XYX?), ό7αν παρα7ήρησε ό7ι Eνα π(λB ισI+ρό, OερAό ρεBAα π(+
πρ(ερIό7αν από 7η O=λασσα 7ης *αραn<ι9ής παρEσερνε 7( πλ(:( 7(+ πρ(ς 7η mλόριν7α, ενD
πιOανόν να γνDριQαν για 7( FεBAα 7(+ *όλπ(+ (ι >ν&ι=ν(ι 7ης ΑAερι9ής, π(λB πριν από 7ην
ανα9=λ+ψη 7ης ΑAερι9ής$ Αργό7ερα ( †$‡r.W0/iW (XiiZ), σ7ην πρ(σπ=Oεια 7(+ να <ελ7ιDσει
7ην 7αI+&ρ(Aι9ή επι9(ιν'ν:α Aε 7( Nν'AEν( Rασ:λει(, πραγAα7(π(:ησε 7ην πρD7η λεπ7(Aερή
AελE7η 9αι Iαρ7(γρ=Pηση 7(+ FεBAα7(ς 7(+ *όλπ(+$ J( XqqY, ( +π(πλ(:αρI(ς 7(+
ΑAερι9ανι9(B να+7ι9(B t$ ‡$ t.1ry &ηA(σ:ε+σε 7( <ι<λ:( yN m+σι9ή Gε'γραP:α 7ης
%=λασσας 9αι η 6ε7ε'ρ(λ(γ:α 7ηςz$ )f α+7ό 7( πρD7( <ι<λ:( '9εαν(γραP:ας, ( σ+γγραPEας
7(ν:Qει 7(ν (+σιασ7ι9ό ρόλ( 7(+ FεBAα7(ς 7(+ *όλπ(+ σ7η ρBOAιση 7'ν IειAερινDν
OερA(9ρασιDν 7ης &+7ι9ής H+ρDπης$ J( FεBAα 7(+ *όλπ(+ 7(+ 6ε\ι9(B ε:ναι Eνα ισI+ρό 9αι
OερAό ρεBAα π(+ &ηAι(+ργε:7αι σ7η O=λασσα 7ης *αραn<ι9ής$ Α+7ό 7( ρεBAα, αν(ιI7= 7ης
‡/oriu., EIει πλ=7(ς qZ - XYZ Iιλ$ 9αι <=O(ς qZZ { X2ZZ AE7ρα$ N OερA(9ρασ:α σ7α
επιPανεια9= νερ= 7(+ PO=νει 7(+ς ?Z - ?YˆC , EIει 7αIB7η7α από XZb-2?? 0- αν= ηAEρα 9αι
Aε7αPEρει A=Qες νερ(B σε σ+Iνό7η7α qY ε9α7(AA+ρ:'ν 9+<ι9Dν AE7ρ'ν 7( &ε+7ερόλεπ7($ J(
FεBAα 7(+ *όλπ(+ 9α7ε+OBνε7αι <όρεια 9α7= Aή9(ς 7'ν ανα7(λι9Dν α97Dν 7'ν Nν'AEν'ν
Π(λι7ειDν 9αι αργό7ερα ενDνε7αι Aε 7( ψ+Iρό ρεBAα 7(+ w.lr.uor π(+ PEρνει ψ+Iρό7ερες
A=Qες νερ(B από 7(ν Αρ97ι9ό '9εανό$ [7σι, 7( 9Bρι( FεBAα 7(+ *όλπ(+ επι<ρα&Bνε7αι (q Iιλ
7ην ηAEρα), γ:νε7αι ψ+Iρό7ερ( (2YˆC), αλλ= α9όAη ε:ναι OερAό 9αι αλλ=Qει &ιεBO+νση, 9αODς
ρEει <όρει(-ανα7(λι9= &ιασI:Q(ν7ας 7(ν Α7λαν7ι9ό '9εανό$ H:ναι 7( γν'σ7ό %ερAό FεBAα 7(+
<όρει(+ Α7λαν7ι9(B$ Α+7ό ( ρεBAα ό7αν PO=νει σ7ην H+ρDπη I'ρ:Qε7αι σ7α &B($ J( <όρει(
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
b?
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
7AήAα 7(+ ρEει πρ(ς 7ην >σλαν&:α 9αι 7( νό7ι( παρα9λ=&ι 7(+ πρ(ς 7ις ΑQόρες Aε 9α7εBO+νση
7α *αν=ρια νησι=$ J( %ερAό FεBAα 7(+ <όρει(+ Α7λαν7ι9(B ε:ναι AEρ(ς ενός παγ9όσAι(+
9+9λ(P(ρια9(B &α97+λ:(+ ανα9B9λ'σης 7'ν νερDν$ Jα επιPανεια9= νερ= π(+ OερAα:ν(ν7αι
σ7(+ς 7ρ(πι9(Bς ρE(+ν πρ(ς 7( <όρει( Α7λαν7ι9ό '9εανό, ενD 7α ψ+Iρ= <+O:Q(ν7αι 9αι ρE(+ν
πρ(ς 7(ν >σηAερινό για να OερAανO(Bν π=λι$ H\=λλ(+, 7α επιPανεια9= νερ= 7(+ %ερA(B
FεBAα7(ς 7(+ <όρει(+ Α7λαν7ι9(B, 9α7= 7η Aε7αP(ρ= 7(+ς πρ(ς 7ις Π(λι9Eς περι(IEς
ψBI(ν7αι, λόγ' 7ης ε\=7Aισης 9αι 7ης Aε7αP(ρ=ς OερAό7η7ας πρ(ς 7ην α7AόσPαιρα$ 8
'9εανός παγDνει ε9ε: 9αι ( σIηAα7ισAός Oαλ=σσι(+ π=γ(+ α+\=νει 7ην αλα7ό7η7α 7'ν
νερDν$ [7σι, 7α ψ+Iρ= νερ= γ:ν(ν7αι αλA+ρό7ερα, π+9νό7ερα 9αι σ+νεπDς <αρB7ερα 9αι
<+O:Q(ν7αι σε <=Oη AεγαλB7ερα 7'ν ? Iιλι(AE7ρ'ν$ )fα+7ό 7( σ7=&ι(, 9αODς 7α νερ= α+7=
<+O:Q(ν7αι Aε7αPEρ(+ν 7( YZg 7(+ &ι(\ει&:(+ 7(+ =νOρα9α (Ck2 ) π(+ EI(+ν απ(ρρ(Pήσει (ι
'9εαν(:$ C=ρη σ eα+7ή 7η &ια&ι9ασ:α 7( Ck2 παγι&εBε7αι σ7α <=Oη 7'ν '9εανDν για Aερι9Eς
ε9α7(ν7=&ες E'ς 9αι Iιλι=&ες Iρόνια$ ]σ7όσ(, 7( λιDσιA( 7'ν π=γ'ν π(+ πρ(9αλε:7αι από 7ην
παγ9όσAια +περOEρAανση 7(+ πλανή7η, ελε+OερDνει 7ερ=σ7ιες π(σό7η7ες γλ+9Dν νερDν
σ7(+ς '9εαν(Bς$ J( PαινόAεν( α+7ό Aπ(ρε: να AειDσει 7ην αλα7ό7η7α 9αι 'ς ε9 7(B7(+ 7ην
π+9νό7η7α 7'ν νερDν, επηρε=Q(ν7ας Aε α+7ό 7(ν 7ρόπ( 7( ρ+OAό Aε 7(ν (π(:( 7α νερ= α+7=
<+O:Q(ν7αι <αOB7ερα$ 6π(ρε: επ:σης η +περOEρAανση 7(+ πλανή7η να ελα77Dσει 7η ρ(ή 7'ν
επιPανεια9Dν ρε+A=7'ν π(+ 7ρ(P(&(7(Bν 7ην 9+9λ(P(ρ:α σ7( Rόρει( Α7λαν7ι9ό 9αι =ρα να
επηρε=σ(+ν 7ην '9ε=νια 9+9λ(P(ρ:α$ HπιπλE(ν, η π(σό7η7α 7(+ παγι&ε+AEν(+ Ck2 σ7(ν
'9εανό Aπ(ρε: να Aει'Oε: Aε απ(7EλεσAα περισσό7ερ( Ck2 να απελε+OερDνε7αι σ7ην
α7AόσPαιρα α+\=ν(ν7ας E7σι 7ην (\B7η7α 7'ν '9εανDν$
Jα 7ελε+7α:α Iρόνια, π(λλ(: επισ7ήA(νες +π(σ7ηρ:Q(+ν ό7ι 7( FεBAα 7(+ *όλπ(+ ε\ασOενε:
9αι επι<ρα&Bνε7αι σ7ην 9:νησή 7(+ ε\αι7:ας 7ης παγ9όσAιας 9λιAα7ι9ής αλλαγής, ενD
(ρισAEν(ι$ επισε:(+ν, λόγ' 9λιAα7ι9Dν αλλαγDν, α9όAα 9αι 7ην πλήρη &ια9(πή 7ης
Aε7α9:νησής 7(+ π(+ Oα (&ηγήσει σε Aια νEα επ(Iή παγε7Dν'ν σ7η #+7ι9ή H+ρDπη$
ΠρόσPα7ες επισ7ηA(νι9Eς Eρε+νες όA'ς, αναOε'ρ(Bν 7η σηAασ:α 7(+ ρόλ(+ 7(+ FεBAα7(ς
7(+ *όλπ(+ σ7η Aε7αP(ρ= OερAό7η7ας από 7( Sό7( πρ(ς 7( R(ρρ=$ )7ις περι(IEς π(+
<ρ:σ9(ν7αι σ7α γε'γραPι9= πλ=7η Aε7α\B bZˆ 9αι hZˆ R, (ι =νεA(ι ε:ναι ( 9+ρ:αρI(ι
παρ=γ(ν7ες 9αODς Aε7αPEρ(+ν 7( qZg 7ης OερAό7η7ας, ενD Aόλις 7( 2Zg Aε7αPEρε7αι από 7(
FεBAα 7(+ *όλπ(+ 9αι 7ις πρ(ε97=σεις 7(+$
Hι&ι9ό7ερα EIει &ιαπισ7'Oε: ό7ι 7ρ:α ε:ναι 7α 9Bρια PαινόAενα π(+ ε+OBν(ν7αι για 7(+ς ήπι(+ς
IειADνες σ7ην α7λαν7ι9ή α97ή 7ης <όρει(-&+7ι9ής H+ρDπης$ α) N πρ(E97αση 7(+ FεBAα7(ς
7(+ *όλπ(+, &ηλα&ή 7( OερAό ρεBAα 7(+ <όρει(+ Α7λαν7ι9(B Aε7αPEρει OερAό7η7α σ7ην
α7AόσPαιρα, 9αODς 7α\ι&εBει πρ(ς 7α AεγαλB7ερα γε'γραPι9= πλ=7η, <) J( IειADνα, (ι
9+ρ:αρI(ι &+7ι9(: =νεA(ι πρ(ερIόAεν(ι από 7ις Nν'AEνες Π(λι7ε:ες, 7α\ι&εB(+ν π=ν' από 7(ν
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
bb
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
Α7λαν7ι9ό ]9εανό Aε7αPEρ(ν7ας σ7ην H+ρDπη '9ε=νιες αEριες A=Qες, (ι (π(:ες ε:ναι
OερAό7ερ(ς από 7(ν ηπειρ'7ι9ό αEρα$$γ) N OερAό7η7α π(+ απ(Oη9εBε7αι σ7(ν Α7λαν7ι9ό
'9εανό 7( 9αλ(9α:ρι απελε+OερDνε7αι 7( IειADνα$ 6ε =λλα λόγια, αν 7( FεBAα 7(+ *όλπ(+
7ελι9= ε\ασOενήσει ή &ια9(πή η 9+9λ(P(ρ:α 7(+ πρ(ς 7η &+7ι9ή H+ρDπη, &εν Oα +π=ρ\(+ν
7όσ( ραγ&α:ες 9α7ασ7ρ(Pι9Eς σ+νEπειες π(+ AEIρι σήAερα πρ(E<λεπαν (ρισAEν(ι
επισ7ήA(νες$
H\=λλ(+, η παγ9όσAια +περOEρAανση, ε\αι7:ας 7(+ PαινόAεν(+ 7(+ OερA(9ηπ:(+, (&ηγε: σε
AαQι9ή αB\ηση 7ης παρ(Iής γλ+9(B νερ(B σ7ις περι(IEς 7ης Αρ97ι9ής ( 7ή\η 7'ν π=γ'ν),
αλλ= 9αι 7ης αB\ησης 7'ν α7A(σPαιρι9Dν 9α7α9ρηAν:σε'ν (<ρ(Iή, Iιόνι, Iαλ=Qι)$ Jις
7ελε+7α:ες &ε9αε7:ες 7α νερ= 7(+ Rόρει(+ Α7λαν7ι9(B OερAα:ν(ν7αι ενD η αλα7ό7η7= 7(+ς
AειDνε7αι$ Α+7Eς (ι αλλαγEς Aπ(ρ(Bν να επηρε=σ(+ν 7η λει7(+ργ:α 7'ν '9εανDν, 7ις
'9ε=νιες QDνες Aε7αP(ρ=ς OερAό7η7ας, αλα7ό7η7ας 9αι Oρεπ7ι9Dν σ+σ7α7ι9Dν, (ι (π(:ες
πα:Q(+ν σηAαν7ι9ό ρόλ( σ7η ρBOAιση 7(+ παγ9όσAι(+ 9λ:Aα7(ς$ )ηAειDνε7αι ό7ι 7α Aεγ=λα
'9ε=νια ρεBAα7α, ε:ναι γν'σ7ό ό7ι &ιαA(ρPDν(+ν 7ην απ(9αλ(BAενη ef%ερAό-αληff
παγ9όσAια QDνη '9ε=νιας Aε7αP(ρ=ς OερAό7η7ας, αλα7ό7η7ας 9αι Oρεπ7ι9Dν 9αι π(+
&ιαA(ρPDν(+ν 7( 9λ:Aα 9αι 7η &ια7ήρηση 7ης Oαλ=σσιας Q'ής σε (λό9ληρ( 7(ν πλανή7η Gη$
Α+7ό π(+ Oα πρEπει να 9ρα7ήσ(+Aε ε:ναι ό7ι 7( FεBAα 7(+ *όλπ(+ απ(7ελε: (+σιασ7ι9= Aια
από 7ις 9ινη7ήριες &+ν=Aεις 7ης παγ9όσAιας '9ε=νιας 9+9λ(P(ρ:ας Aε π(ι9:λες επιπ7Dσεις
σ7ην α7AόσPαιρα, σ7ην +&ρόσPαιρα 9αι σ7ις παγ9όσAιες 9λιAα7ι9Eς &ια9+A=νσεις 9αι
ι&ιαι7ερό7η7ες$ Hπ(AEν'ς 9αι 7( mαινόAεν( 7(+ %ερA(9ηπ:(+ 9αι (ι Παγ9όσAιες *λιAα7ι9Eς
ΑλλαγEς, ε:ναι π(λ+σBνOε7ες &ιεργασ:ες π(+ σ+νεIDς επι9αιρ(π(ι(Bν7αι από 7(+ς ει&ι9(Bς
επισ7ήA(νες, ενD (ι α<ε<αιό7η7Eς 7(+ς ε:ναι Aεγ=λες, 9αODς η Iρ(νι9ή 9αι I'ρι9ή ε9&ήλ'ση
7'ν επιπ7Dσε'ν 7(+ς ε:ναι Eνα α9όAη επισ7ηA(νι9ό πε&:( αρ9ε7= (AιIλD&ες, αλλ=
σηAαν7ι9ό7α7( για 7η Q'ή$
5555555555
Cια την $ργ; της Παγκόσ8ιας Συνεργασίας
cλ(ι γν'ρ:Q(+Aε 7( A+O(λ(γι9ό πλ(:( ΑργD Aε 7( (π(:( ( >=σ'νας 9αι (ι αργ(ναB7ες σ7ην
(ADν+Aη ε9σ7ρα7ε:α 7(+ς, αναQη7(Bσαν 7( efCρ+σόAαλλ( #Eραςff σε Aα9ρινEς O=λασσες$
)ήAερα, π=λι Aε Aια =λλη ΑργD, αναQη7(Bν7αι να επιλ+O(Bν 7α σBγIρ(να παγ9όσAια
περι<αλλ(ν7ι9= Qη7ήAα7α$ ΠρόσPα7α (2ZZZ), 7EOη9ε σε λει7(+ργ:α Eνα &ιεOνEς ερε+νη7ι9ό
πρόγραAAα παγ9όσAιας εA<Eλειας, Aε 7( όν(Aα ΑργD, 7( (π(:( απ(7ελε:7αι από α+7όν(Aες
σ+σ7(ιI:ες α+7(γραPι9Dν (ργ=ν'ν, π=ν' σε σIε7ι9= Aι9ρ(B AεγEO(+ς ει&ι9(Bς πλ'7ήρες, (ι
(π(:(ι EI(+ν 7η &+να7ό7η7α να <+O:Q(ν7αι π=ν' από 7α 2ZZZ AE7ρα <=O(ς$ [7σι, σ+λλEγ(ν7αι
&ε&(AEνα, αναλB(ν7αι &ιε\(&ι9= 9αι επιIειρ(Bν7αι να &(O(Bν Eγ9+ρες απαν7ήσεις σ7( γρ:P(
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
bY
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
γBρ' από 7ις παγ9όσAιες 9λιAα7ι9Eς αλλαγEς 9αι 7ις επι9ε:Aενες επιπ7Dσεις 7(+ς σε παγ9όσAια
9λ:Aα9α$ Α+7ή 7η σ7ιγAή περ:π(+ ?ZZZ 7E7(ι(ι πλ'7ήρες 7(+ πρ(γρ=AAα7(ς ΑργD,
9α7αγρ=P(+ν 7ις σ+νOή9ες σε O=λασσες 9αι '9εαν(Bς$ *=Oε σ+σ7(ιI:α (ργ=ν'ν 7ης ΑργD,
9α7α&Bε7αι σε π(λB <αOι= νερ=, παρα9(λ(+Oε: 7ην 9:νηση 7'ν ρε+A=7'ν, 9α7αγρ=Pει 7η
OερA(9ρασ:α 9αι 7ην αλα7ό7η7α σ7η σ7ήλη 7(+ νερ(B, 9=Oε XZ AEρες ανε<α:νει σ7ην επιP=νεια
9αι Aε7α&:&ει AEσ' &(ρ+Pόρ'ν 7ις Aε7ρήσεις π(+ EIει σ+λλE\ει, για να 9α7α&+Oε: 9αι π=λι για
Aε7ρήσεις 9$($9$ Α+7Eς (ι παρα7ηρήσεις Oα επι7ρEψ(+ν να επισηAανO(Bν σηAαν7ι9Eς
&ια9+A=νσεις σ7ις 7=σεις 7(+ 9λ:Aα7(ς 9αι σ7α ρεBAα7α 7ης O=λασσας, 9αODς AEσ' α+7Dν
γ:νε7αι η Aε7αP(ρ= ενός AEρ(+ς 7ης OερAι9ής ενEργειας σ7ις &ι=P(ρες περι(IEς 7(+ πλανή7η$
N πρό9ληση για 7(+ς επισ7ήA(νες ε:ναι 7ερ=σ7ιας σηAασ:ας, 9αODς πρ(σπαO(Bν να
αν7ιληPO(Bν 9αι να 9α7αν(ήσ(+ν αλλαγEς σε Eναν 9όσA( π(+ +πό9ει7αι σε +περOEρAανση,
αλλ= 9αι να &ιαA(ρPDσ(+ν ε+ρB7ερη =π(ψη, η (π(:α να Aην εσ7ι=Qε7αι Aόν( σε Aια
περιPερεια9ή περι(Iή, αλλ= να παρα9(λ(+Oε:7αι π'ς Oα ε\ελιIOε: 7( 9λ:Aα σε παγ9όσAια
&ι=σ7αση$ [7σι, 7α 7ελε+7α:α Iρόνια 7( εν&ιαPEρ(ν εσ7ι=Qε7αι Aε7α\B 7'ν =λλ'ν σ7ις
\ηρασ:ες 7ης *:νας 9αι 7ης ΑPρι9ής, σ7α πληAA+ρι9= PαινόAενα 7ης H+ρDπης 9αι 7ης
ΑAερι9ής, σ7(+ς απρό<λεπ7(+ς 7+PDνες σ7ις 7ρ(πι9Eς QDνες, σ7η Aε:'ση 7'ν αλιε+A=7'ν
σ7(ν Hιρηνι9ό '9εανό 9αι σ7ις 9λεισ7Eς O=λασσες, σ7ις Aε7α<(λEς 9αι αλλαγEς 'ς πρ(ς 7η
<ι(π(ι9ιλό7η7α 7(+ πλαγ97(B 9αι σ7ην +περαλ:ε+ση, σ7ις ασOEνειες σ7ην Ασ:α 9αι ΑPρι9ή,
9$($9$
8ι πρόσPα7ες Eν7(νες Iι(ν(π7Dσεις σ7η &+7ι9ή H+ρDπη 9αι 7ην Αγγλ:α PEρν(+ν σ7ην
επι9αιρό7η7α 7( K1/L M!r,.- (J( FεBAα 7(+ *όλπ(+ 7(+ 6ε\ι9ό) 9αι 9α7= πόσ(ν EIει
επηρεασ7ε: από 7ις παγ9όσAιες 9λιAα7ι9Eς αλλαγEς$ Παλαιό7ερα +π(σ7ηρ:Q(ν7αν ό7ι
απ(9λεισ7ι9= +πεBO+ν( για 7η &ιαAόρP'ση 7'ν ι&ια:7ερα ήπι'ν 9λιAα7ι9Dν σ+νOη9Dν 7ης
&+7ι9ής H+ρDπης (Rρε7αν:α, >ρλαν&:α, S(ρ<ηγ:α), σε σBγ9ριση Aε α+7Eς 7ης ανα7(λι9ής
α97ής 7(+ *ανα&= π(+ <ρ:σ9(ν7αι σ7( :&ι( γε'γραPι9ό πλ=7(ς, ή7αν 7α OερA= νερ= π(+
Aε7αPEρ(ν7αν πρ(ς 7α AεγαλB7ερα γε'γραPι9= πλ=7η Aε 7( FεBAα 7(+ *όλπ(+ (Ko/L M!r,.-)
9αι 7ις πρ(ε97=σεις 7(+, όπ'ς ε:ναι 7( ρεBAα 7(+ Rόρει(+ Α7λαν7ι9(B$ Jα 7ελε+7α:α Iρόνια,
π(λλ(: επισ7ήA(νες +π(σ7ηρ:Q(+ν ό7ι 7( FεBAα 7(+ *όλπ(+ ε\ασOενε: 9αι επι<ρα&Bνε7αι σ7ην
9:νησή 7(+ ε\αι7:ας 7ης παγ9όσAιας 9λιAα7ι9ής αλλαγής, ενD (ρισAEν(ι$ επισε:(+ν, λόγ'
9λιAα7ι9Dν αλλαγDν, α9όAα 9αι 7ην πλήρη &ια9(πή 7ης Aε7α9:νησής 7(+ π(+ Oα (&ηγήσει σε
Aια νEα επ(Iή παγε7Dν'ν σ7η #+7ι9ή H+ρDπη$ ΠρόσPα7ες επισ7ηA(νι9Eς Eρε+νες όA'ς,
αναOε'ρ(Bν 7η σηAασ:α 7(+ ρόλ(+ 7(+ FεBAα7(ς 7(+ *όλπ(+ σ7η Aε7αP(ρ= OερAό7η7ας από
7( Sό7( πρ(ς 7( R(ρρ=$ )7ις περι(IEς π(+ <ρ:σ9(ν7αι σ7α γε'γραPι9= πλ=7η Aε7α\B bZˆ 9αι
hZˆ R, (ι =νεA(ι ε:ναι ( 9+ρ:αρI(ι παρ=γ(ν7ες 9αODς Aε7αPEρ(+ν 7( qZg 7ης OερAό7η7ας, ενD
Aόλις 7( 2Zg Aε7αPEρε7αι από 7( FεBAα 7(+ *όλπ(+ 9αι 7ις πρ(ε97=σεις 7(+$ Hι&ι9ό7ερα EIει
&ιαπισ7'Oε: ό7ι 7ρ:α ε:ναι 7α 9Bρια PαινόAενα π(+ ε+OBν(ν7αι για 7(+ς ήπι(+ς IειADνες σ7ην
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
bh
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
α7λαν7ι9ή α97ή 7ης <όρει(-&+7ι9ής H+ρDπης$ α) N πρ(E97αση 7(+ FεBAα7(ς 7(+ *όλπ(+,
&ηλα&ή 7( OερAό ρεBAα 7(+ <όρει(+ Α7λαν7ι9(B Aε7αPEρει OερAό7η7α σ7ην α7AόσPαιρα,
9αODς 7α\ι&εBει πρ(ς 7α AεγαλB7ερα γε'γραPι9= πλ=7η, <) J( IειADνα, (ι 9+ρ:αρI(ι &+7ι9(:
=νεA(ι πρ(ερIόAεν(ι από 7ις Nν'AEνες Π(λι7ε:ες, 7α\ι&εB(+ν π=ν' από 7(ν Α7λαν7ι9ό
]9εανό Aε7αPEρ(ν7ας σ7ην H+ρDπη '9ε=νιες αEριες A=Qες, (ι (π(:ες ε:ναι OερAό7ερ(ς από
7(ν ηπειρ'7ι9ό αEρα$$γ) N OερAό7η7α π(+ απ(Oη9εBε7αι σ7(ν Α7λαν7ι9ό '9εανό 7( 9αλ(9α:ρι
απελε+OερDνε7αι 7( IειADνα$ 6ε =λλα λόγια, αν 7( FεBAα 7(+ *όλπ(+ 7ελι9= ε\ασOενήσει ή
&ια9(πή η 9+9λ(P(ρ:α 7(+ πρ(ς 7η &+7ι9ή H+ρDπη, &εν Oα +π=ρ\(+ν 7όσ( ραγ&α:ες
9α7ασ7ρ(Pι9Eς σ+νEπειες π(+ AEIρι σήAερα πρ(E<λεπαν (ρισAEν(ι επισ7ήA(νες$ H\=λλ(+, η
παγ9όσAια +περOEρAανση, ε\αι7:ας 7(+ PαινόAεν(+ 7(+ OερA(9ηπ:(+, (&ηγε: σε AαQι9ή
αB\ηση 7ης παρ(Iής γλ+9(B νερ(B σ7ις περι(IEς 7ης Αρ97ι9ής ( 7ή\η 7'ν π=γ'ν), αλλ= 9αι
7ης αB\ησης 7'ν α7A(σPαιρι9Dν 9α7α9ρηAν:σε'ν (<ρ(Iή, Iιόνι, Iαλ=Qι)$ Jις 7ελε+7α:ες
&ε9αε7:ες 7α νερ= 7(+ Rόρει(+ Α7λαν7ι9(B OερAα:ν(ν7αι ενD η αλα7ό7η7= 7(+ς AειDνε7αι$
Α+7Eς (ι αλλαγEς Aπ(ρ(Bν να επηρε=σ(+ν 7η λει7(+ργ:α 7'ν '9εανDν, 7ις '9ε=νιες QDνες
Aε7αP(ρ=ς OερAό7η7ας, αλα7ό7η7ας 9αι Oρεπ7ι9Dν σ+σ7α7ι9Dν, (ι (π(:ες πα:Q(+ν σηAαν7ι9ό
ρόλ( σ7η ρBOAιση 7(+ παγ9όσAι(+ 9λ:Aα7(ς$ )ηAειDνε7αι ό7ι 7α Aεγ=λα '9ε=νια ρεBAα7α,
ε:ναι γν'σ7ό ό7ι &ιαA(ρPDν(+ν 7ην απ(9αλ(BAενη ef%ερAό-αληff παγ9όσAια QDνη '9ε=νιας
Aε7αP(ρ=ς OερAό7η7ας, αλα7ό7η7ας 9αι Oρεπ7ι9Dν 9αι π(+ &ιαA(ρPDν(+ν 7( 9λ:Aα 9αι 7η
&ια7ήρηση 7ης Oαλ=σσιας Q'ής σε (λό9ληρ( 7(ν πλανή7η Gη$
6ε 7ην ΑργD, η πρό9ληση για 7(+ς επισ7ήA(νες ε:ναι 7ερ=σ7ιας σηAασ:ας, 9αODς
πρ(σπαO(Bν να αν7ιληPO(Bν 9αι να 9α7αν(ήσ(+ν αλλαγEς σε Eναν 9όσA( π(+ +πό9ει7αι σε
+περOEρAανση, αλλ= 9αι να &ιαA(ρPDσ(+ν ε+ρB7ερη =π(ψη, η (π(:α να Aην εσ7ι=Qε7αι Aόν(
σε Aια περιPερεια9ή περι(Iή, αλλ= να παρα9(λ(+Oε:7αι π'ς Oα ε\ελιIOε: 7( 9λ:Aα σε
παγ9όσAια &ι=σ7αση$ ]σ7όσ(, 7α 7ελε+7α:α Iρόνια 7( εν&ιαPEρ(ν εσ7ι=Qε7αι Aε7α\B 7'ν
=λλ'ν σ7ις \ηρασ:ες 9αι αν(A<ρ:ες 7ης *:νας 9αι 7ης ΑPρι9ής, σ7α πληAA+ρι9= PαινόAενα
7ης H+ρDπης 9αι 7ης ΑAερι9ής, σ7(+ς απρό<λεπ7(+ς 7+PDνες σ7ις 7ρ(πι9Eς QDνες, σ7η Aε:'ση
7'ν αλιε+A=7'ν σ7(ν Hιρηνι9ό '9εανό 9αι σ7ις 9λεισ7Eς O=λασσες, σ7ις Aε7α<(λEς 9αι
αλλαγEς 'ς πρ(ς 7η <ι(π(ι9ιλό7η7α 7(+ πλαγ97(B 9αι 7ης =λλης +&ρό<ιας Q'ής, α9όAη 9αι για
7ις ασOEνειες π(+ εν&ηA(Bν σ7ην Ασ:α 9αι ΑPρι9ή 9αι εν&εI(AEν'ς Aε7αPερO(Bν σε
9αιν(Bργιες περι(IEς, 9αODς Aε7α<=λλε7αι 7( 9λ:Aα$
5555555555
Με την $ργ; για τις Παγκόσ8ιες Κλι8ατικ<ς $λλαγ<ς
Jα 7ελε+7α:α Iρόνια +π=ρIει Eν7(νη ανησ+I:α για 7ις παγ9όσAιες Aε7α<(λEς 7(+ 9λ:Aα7(ς, 7η
σ+Iνό7η7α 7'ν α9ρα:'ν 9αιρι9Dν Pαιν(AEν'ν, για 7(ν επι7αI+νόAεν( ρ+OAό ανό&(+ 7ης
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
bi
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
O=λασσας (περ:π(+ ? Iιλι(σ7όAε7ρα αν= E7(ς), για 7ην +π(IDρηση-σ+ρρ:9ν'ση 7'ν π=γ'ν
σ7(ν Αρ97ι9ό '9εανό Aε αB\ηση 7ης ε9ε: OερA(9ρασ:ας 8ι επι&ρ=σεις α+7Eς πρ(9αλ(Bν7αι
από Eνα π(λBπλ(9( σBσ7ηAα 9λιAα7ι9Dν Aε7α<(λDν Aεγ=λης &ι=ρ9ειας 9αι από 7η P+σι9ή
π(ι9ιλό7η7α-&ια9BAανση$ 6ε απλ= λόγια (ι επιπ7Dσεις α+7Eς, Aε7α\B 7'ν =λλ'ν, Aπ(ρ(Bν να
&ρ=σ(+ν α) ε+εργε7ι9=, 9αODς Aε 7( ήπι( 9λ:Aα σ7ις ψ+IρEς περι(IEς επιAη9Bν(ν7αι (ι
9αλλιεργη7ι9Eς περ:(&(ι, αλλ= 9αι &ηAι(+ργ(Bν7αι π(λλ= αν(:γAα7α σ7ις παγ'AEνες O=λασσες
7(+ Αρ97ι9(B ]9εαν(B, για 7ις Oαλ=σσιες Aε7αP(ρEς, 9αι <) 9α7ασ7ρ(Pι9=, ε\αι7:ας 7ης
ε\αP=νισης IαAηλDν 9αι επ:πε&'ν παρ=97ι'ν περι(IDν, λόγ' 7ης 9α7=9λ+σής 7(+ς από 7η
O=λασσα, 7ης αB\ησης 7'ν πληAA+ρι9Dν Pαιν(AEν'ν, 7ης ε\αP=νισης ε+α:σOη7'ν ει&Dν
παν:&ας 9αι Iλ'ρ:&ας 9αι 7ης σ+ρρ:9ν'σης 7ης <ι(π(ι9ιλό7η7ας, 7'ν Aεγ=λ'ν περιό&'ν
αν(A<ρ:ας 9αι \ηρασ:ας, 7α σ+Iνό7ερα 9αι περισσό7ερα α9ρα:α 9αιρι9= PαινόAενα Aε
9αBσ'νες, Aε 9α7αιγ:&ες 9αι =λλα$
J( +γρό σ7(ιIε:( Pα:νε7αι ό7ι σ+AAε7EIει 9α7= Aεγ=λ( AEρ(ς σ7η &ιαAόρP'ση 7'ν 9λιAα7ι9Dν
σ+νOη9Dν 7ης Gης, 9αOόσ(ν (ι O=λασσες 9αι (ι '9εαν(: 9αλBπ7(+ν 7( iXg περ:π(+ 7ης
επιP=νειας 7ης γης, ενD 7( AεγαλB7ερ( AEρ(ς 7ης +&ρόσPαιρας (vi$?g) ανή9ει σ7η O=λασσα,$
H\=λλ(+, σήAερα, γν'ρ:Q(+Aε αρ9ε7Eς λεπ7(AEρειες για 7ις P+σι9Eς Aε7α<λη7ό7η7ες σε
O=λασσες 9αι '9εαν(Bς, αλλ= 9αι για 7ις &ια9+A=νσεις π(+ πρ(9αλ(Bν (ι 9λιAα7(λ(γι9Eς
αλλαγEς, ε\αι7:ας 7'ν ανOρ'π:ν'ν &ρασ7ηρι(7ή7'ν, ενD εAPαν:Q(ν7αι απρό<λεπ7ες ε\ελ:\εις
σ7ην αλληλεπ:&ραση αν=Aεσα σε '9εαν(Bς 9αι 7ην α7AόσPαιρα$ Hπ(AEν'ς, η επ:&ραση 7'ν
'9εανDν 9αι OαλασσDν σ7ις 9λιAα7ι9Eς σ+νOή9ες 7'ν &ιαPόρ'ν περι(IDν ε:ναι από 7ις
πρD7ες πρ(7εραιό7η7ες 7ης σBγIρ(νης επισ7ηA(νι9ής Eρε+νας για 7( P+σι9ό περι<=λλ(ν$
8ι επισ7ήA(νες π(+ Aελε7(Bν 7α σIε7ι9= PαινόAενα EI(+ν σ7η &ι=Oεσή 7(+ς ερε+νη7ι9=
σ9=Pη 9αι +π(<ρBIια, ει&ι9Eς πλα7PόρAες 9αι &(ρ+Pόρ(+ς, ενD πρόσPα7α 7EOη9ε σε πλήρη
λει7(+ργ:α Eνα &ιεOνEς ερε+νη7ι9ό πρόγραAAα παγ9όσAιας εA<Eλειας, Aε 7( όν(Aα ΑργD, 7(
(π(:( απ(7ελε:7αι από α+7όν(Aες σ+σ7(ιI:ες α+7(γραPι9Dν (ργ=ν'ν, π=ν' σε σIε7ι9= Aι9ρ(B
AεγEO(+ς ει&ι9(Bς πλ'7ήρες, (ι (π(:(ι EI(+ν 7η &+να7ό7η7α να <+O:Q(ν7αι 9αι π=ν' από 7α
2ZZZ AE7ρα <=O(ς$ cλ(ι γν'ρ:Q(+Aε 7( A+O(λ(γι9ό πλ(:( ΑργD Aε 7( (π(:( ( >=σ'νας 9αι (ι
αργ(ναB7ες σ7ην (ADν+Aη ε9σ7ρα7ε:α 7(+ς, αναQη7(Bσαν 7( efCρ+σόAαλλ( #Eραςff σε
Aα9ρινEς O=λασσες$ )ήAερα, π=λι Aε Aια =λλη ΑργD, αναQη7(Bν7αι να επιλ+O(Bν 7α σBγIρ(να
παγ9όσAια περι<αλλ(ν7ι9= Qη7ήAα7α$ [7σι, σ+λλEγ(ν7αι &ε&(AEνα, αναλB(ν7αι &ιε\(&ι9= 9αι
επιIειρ(Bν7αι να &(O(Bν Eγ9+ρες απαν7ήσεις σ7( γρ:P( γBρ' από 7ις παγ9όσAιες 9λιAα7ι9Eς
αλλαγEς 9αι 7ις επι9ε:Aενες επιπ7Dσεις 7(+ς σε παγ9όσAια 9λ:Aα9α$ Α+7ή 7η σ7ιγAή περ:π(+
?ZZZ 7E7(ι(ι πλ'7ήρες 7(+ πρ(γρ=AAα7(ς ΑργD, 9α7αγρ=P(+ν 7ις σ+νOή9ες σε O=λασσες 9αι
'9εαν(Bς$ *=Oε σ+σ7(ιI:α (ργ=ν'ν 7ης ΑργD, 9α7α&Bε7αι σε π(λB <αOι= νερ=, παρα9(λ(+Oε:
7ην 9:νηση 7'ν ρε+A=7'ν, 9α7αγρ=Pει 7η OερA(9ρασ:α 9αι 7ην αλα7ό7η7α σ7η σ7ήλη 7(+
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
bq
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
νερ(B, 9=Oε XZ AEρες ανε<α:νει σ7ην επιP=νεια 9αι Aε7α&:&ει AEσ' &(ρ+Pόρ'ν 7ις Aε7ρήσεις
π(+ EIει σ+λλE\ει, για να 9α7α&+Oε: 9αι π=λι για Aε7ρήσεις 9$($9$ Α+7Eς (ι παρα7ηρήσεις Oα
επι7ρEψ(+ν να επισηAανO(Bν σηAαν7ι9Eς &ια9+A=νσεις σ7ις 7=σεις 7(+ 9λ:Aα7(ς 9αι σ7α
ρεBAα7α 7ης O=λασσας, 9αODς AEσ' α+7Dν γ:νε7αι η Aε7αP(ρ= ενός AEρ(+ς 7ης OερAι9ής
ενEργειας σ7ις &ι=P(ρες περι(IEς 7(+ πλανή7η$ N πρό9ληση για 7(+ς επισ7ήA(νες ε:ναι
7ερ=σ7ιας σηAασ:ας, 9αODς πρ(σπαO(Bν να αν7ιληPO(Bν 9αι να 9α7αν(ήσ(+ν αλλαγEς σε Eναν
9όσA( π(+ +πό9ει7αι σε +περOEρAανση, αλλ= 9αι να &ιαA(ρPDσ(+ν ε+ρB7ερη =π(ψη, η (π(:α
να Aην εσ7ι=Qε7αι Aόν( σε Aια περιPερεια9ή περι(Iή, αλλ= να παρα9(λ(+Oε:7αι π'ς Oα
ε\ελιIOε: 7( 9λ:Aα σε παγ9όσAια &ι=σ7αση$ [7σι, 7α 7ελε+7α:α Iρόνια 7( εν&ιαPEρ(ν
εσ7ι=Qε7αι Aε7α\B 7'ν =λλ'ν σ7ις \ηρασ:ες 9αι αν(A<ρ:ες 7ης *:νας 9αι 7ης ΑPρι9ής, σ7α
πληAA+ρι9= PαινόAενα 7ης H+ρDπης 9αι 7ης ΑAερι9ής, σ7(+ς απρό<λεπ7(+ς 7+PDνες σ7ις
7ρ(πι9Eς QDνες, σ7η Aε:'ση 7'ν αλιε+A=7'ν σ7(ν Hιρηνι9ό '9εανό 9αι σ7ις 9λεισ7Eς
O=λασσες, σ7ις Aε7α<(λEς 9αι αλλαγEς 'ς πρ(ς 7η <ι(π(ι9ιλό7η7α 7(+ πλαγ97(B 9αι 7ης =λλης
+&ρό<ιας Q'ής, α9όAη 9αι για 7ις ασOEνειες π(+ εν&ηA(Bν σ7ην Ασ:α 9αι ΑPρι9ή 9αι
εν&εI(AEν'ς Aε7αPερO(Bν σε 9αιν(Bργιες περι(IEς, 9αODς Aε7α<=λλε7αι 7( 9λ:Aα$
5555555555
`ο Sερό στην Οικονο8ική Κρίση
)01 e. \o!!
J( νερό, όπ'ς 9αι ( αEρας ε:ναι απαρα:7η7α σ7η mBση, σ7( περι<=λλ(ν 9αι σε 9=Oε
ανOρDπινη &ρασ7ηριό7η7α$ c7αν ( 9αOEνας από εA=ς, (ι 9(ιν'ν:ες, (ι αρAό&ι(ι 9ρα7ι9(: 9αι
=λλ(ι P(ρε:ς, παραγν'ρ:Q(+ν ή 9αι αAελ(Bν ό7ι αP(ρ= 7( νερό (σπ=7αλη Iρήση, ρBπανση,
π(ιό7η7α, π(σό7η7α, σ7ρα7ηγι9Eς &ιαIε:ρισης, πρ((π7ι9Eς για 7( αBρι( 9αι 7(
AεOαBρι()(&εB(+Aε πρ(ς 7ην απ(&ι(ργ=ν'ση 9αι 7ην 9α7=ρρε+ση 7(+ περι<=λλ(ν7(ς$ 8ι
σ+Qη7ήσεις 9αι (ι αναλBσεις π(+ πρ(9Bπ7(+ν από 7η σηAερινή (ι9(ν(Aι9ή 9ρ:ση
επι9εν7ρDν(ν7αι 9α7fαρIήν σ7( 7ι πήγε λ=O(ς, πDς Aπ(ρε: να σ7αAα7ήσει η 9αO(&ι9ή π(ρε:α
9αι πDς Aπ(ρε: να &ηAι(+ργηOε: Aια 9αλB7ερη 9(ιν'ν:α σ7( AEλλ(ν$ ]σ7όσ(, από όλα α+7= 7α
λόγια ή 7ις όπ(ιες &ρ=σεις, Eνα πρ=γAα Pα:νε7αι ό7ι απ(+σι=Qει 9αι α+7ό ε:ναι (ι (ι9(ν(A:ες
7ης efπρ=σινης αν=π7+\ηςff π(+ αναAP:<(λα περιλαA<=ν(+ν Aε7α\B 7'ν =λλ'ν 9αι 7( νερό$
J( νερό ε:ναι η <=ση 7ης Q'ής 9αι 7ης +γε:ας, 7ης ε9πα:&ε+σης, 7ης (ι9(ν(Aι9ής 9αι
9(ιν'νι9ής &ρασ7ηριό7η7ας 9αι 7ης παραγ'γής$ Α9όAη 9αι σε 9ε:Aενα 7(+ 88)Α π$I$
Y_).+)ηγ4,5 γ4+ )η( 6.η2+)004,0(024,5 ,.*-ηY παραλε:πε7αι η αναP(ρ= σ7( νερό$ *αι =λλες
επισ7ηA(νι9Eς ε9OEσεις 9αι επισ9(πήσεις εAπειρ(γν'Aόν'ν &ιαπρ=77(+ν 7( :&ι( σP=λAα$ 6ε
λ:γα λόγια πισ7εBε7αι ό7ι πραγAα7ι9= +π(7ιA(Bν 7α =Aεσα 9αι EAAεσα (PEλη π(+ πρ(EρI(ν7αι
από 7( νερό, ή απλ= παραγν'ρ:Q(+ν 7( 9όσ7(ς 7ης 9αO+σ7Eρησης 9αι 7ης α&ρ=νειας$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
bv
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
Πρ=γAα7ι, 7α σ7(ιIε:α π(+ EI(+ν νόηAα 'ς πρ(ς 7ις &απ=νες, 7α 9όσ7η 9αι 7α (PEλη π(+
απ(ρρE(+ν από 7( νερό ε:ναι ελ=Iισ7α, εPόσ(ν περιλαA<=ν(+ν 7ην (λό7η7α 7(+
περι<=λλ(ν7(ς$ Hι&ι9(: από 7(ν 7(AEα 7(+ νερ(B EI(+ν 7ην εν7Bπ'ση ό7ι σ7ην παρ(Bσα
9α7=σ7αση η επι<=ρ+νση 7'ν &απανDν, +περ<α:νει 7ην α\:α 7'ν παρ(IDν 9αι 7ης 'PEλειας$
H=ν α+7(: EI(+ν &:9ι(, 7ό7ε (ι πρ((π7ι9Eς για Eνα <ιDσιA( AEλλ(ν ε:ναι &+σ(:'νες$ H\=λλ(+,
AEσα σ7ην απ(+σ:α 7'ν πραγAα7ι9Dν ή σ+γ9αλ+AAEν'ν πληρ(P(ριDν, ε:ναι σIε&όν α&Bνα7(
(ι εAπειρ(γνDA(νες να πε:σ(+ν ε9ε:ν(+ς π(+ λαA<=ν(+ν 7ις απ(P=σεις, για 7η σ(<αρό7η7α 7ης
9α7=σ7ασης π(+ αν7ιAε7'π:Q(+ν (ι 9(ιν'ν:ες 9αι 7( περι<=λλ(ν σήAερα$ H:ναι, σ7ιγAή-Dρα-
9αιρός να επισ7ρEψ(+Aε σ7α <ασι9= 9αι να επαναπρ(σ&ι(ρ:σ(+Aε π(λλ=$ N (ι9(ν(Aι9ή 9ρ:ση
απ(7ελε: σηAαν7ι9ή ε+9αιρ:α για 7ην πρ(DOηση 7(+ Q'7ι9(B ρόλ(+ 7(+ νερ(B σ7η Q'ή Aας 9αι
σ7( περι<=λλ(ν$ H\=λλ(+, +π=ρIει επε:γ(+σα αν=γ9η να 9αλ+POε: 7( IαAEν( E&αP(ς 9αι να
αν7ιAε7'πισO(Bν (ι α+\ανόAενες πιEσεις π(+ ασ9(Bν7αι για 7ην παρ(Iή περισσό7ερ(+ νερ(B,-
από 7ην αB\ηση 7(+ ανOρDπιν(+ πληO+σA(B, 7( σBγIρ(ν( 7ρόπ( Q'ής 9αι 7ην 9λιAα7ι9ή
αλλαγή- Aε 7η σ(<αρό7η7α π(+ 7(+ς α\:Qει$ 6Eρ(ς 7(+ πρ(<λήAα7(ς ε:ναι ό7ι π(λλ(: π(λι7ι9(:
&εν Pα:νε7αι να εν&ιαPEρε7αι για 7( νερό ι&ια:7ερα, ενD (ι αρAό&ι(ι P(ρε:ς, I'ρ:ς
Aα9ρ(πρόOεσAες σ7ρα7ηγι9Eς, αλλ= Aε εA<αλ'Aα7ι9Eς παρεA<=σεις, πρ(σπαO(Bν Aόν( για 7(
σήAερα$ Α9όAη 9αι πριν από 7η σηAερινή (ι9(ν(Aι9ή 9ρ:ση, &ηAόσια 9αι ι&ι'7ι9= 9εP=λαια
π(+ απαι7(Bν7αν για να ε9σ+γIρ(νισ7(Bν, &ια7ηρηO(Bν ή 9αι να επε97αO(Bν 7α αν7:σ7(ιIα
&:97+α 9αι (ι +πηρεσ:ες B&α7(ς ήσαν ανεπαρ9ή$ 8ι 9:ν&+ν(ι 7ης επEν&+σης σε ό7ι αP(ρ= 7(
νερό EI(+ν α+\ηOε:, Aε απ(7EλεσAα να Aει'O(Bν α9όAη περισσό7ερ( (ι επεν&Bσεις για νEα
9εP=λαια 9αι για 7η σ+ν7ήρηση ή 9αι 7η &ηAι(+ργ:α νE'ν Eργ'ν 9αι +π(&(ADν$
H\'πραγAα7ι9Eς πρ(σεγγ:σεις για 7ην αν=97ηση 7(+ 9όσ7(+ς EI(+ν (&ηγήσει σε αρνη7ι9Eς
επιIειρηAα7ι9Eς επι&όσεις, ενD (ι παν7(ει&ε:ς ε9π7Dσεις σ7ις πρ(σPερόAενες +πηρεσ:ες 9(ινής
'PEλειας ε:ναι εν&εIόAεν( να O:\(+ν α9όAη 9αι Qη7ήAα7α &ηAόσιας +γε:ας, +γιεινής 9αι
πρ(σ7ασ:ας 7(+ περι<=λλ(ν7(ς 9αι 7ης mBσης$ 8ι π(λ:7ες 9αι (ι επιIειρήσεις, ι&ια:7ερα σ7ις
λιγό7ερ( ανεπ7+γAEνες IDρες, &εν EI(+ν εB9(λη 7ην πρόσ<αση σε 9αOαρό νερό, σε
απ(IE7ε+ση 9αι =λλες <ασι9Eς +πηρεσ:ες$
N &ιεOνDς σ+AP'νηAEν(ι αναπ7+\ια9(: σ7όI(ι 7ης Iιλιε7:ας ε:ναι αAP:<(λ( πλE(ν ό7ι Oα
επι7ε+IO(Bν$ )BAP'να Aε ε9OEσεις για 7ην <ιDσιAη αν=π7+\η, π(+ περιλαA<=νε7αι σ7(
#ιεOνEς Αναπ7+\ια9ό ΠρόγραAAα 7'ν Nν'AEν'ν HOνDν (€ŠU}),(ι σ7όI( π(+ αP(ρ(Bν 7(
νερό 9αι 7ην απ(IE7ε+ση, σ7ην +π()αI=ρια ΑPρι9ή 9αι Aόν(, Oα απαι7ήσ(+ν ε7ήσιες
επεν&Bσεις Bψ(+ς περ:π(+ 2,ig 7(+ ΑHΠ, ή Aε =λλα λόγια i &ισ$ &(λ=ρια ε7ησ:'ς$
)ηAειDνε7αι ό7ι πEρ+σι πριν από 7ην 9ρ:ση ε:Iαν επεν&+Oε: περ:π(+ Z,? g 7(+ ΑHΠ, ή qZZ
ε9α7(AABρια &(λ=ρια ε7ησ:'ς$ [7σι, Aε 7η σηAερινή σ+γ9+ρ:α 7ης (ι9(ν(Aι9ής 9ρ:σης 7α πι(
π=ν' π(σ= ε:ναι π(λB &Bσ9(λα ή 9αι ανEPι97α να ε\ε+ρεO(Bν, ενD η 9α7=σ7αση εν&EIε7αι να
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
YZ
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
επι&ειν'Oε: Aε 7η σηAερινή 9ρ:ση, όπ'ς επι<ε<αιDνει 9αι η Παγ9όσAια Jρ=πεQα, 9αODς
πρόσPα7α, η 7=ση 7'ν επεν&Bσε'ν 9αι για 7ις +π(&(AEς 'ς πρ(ς 7( νερό EI(+ν Aει'Oε:
&+σαν=λ(γα 9αι από 7ις &ηAόσιες επεν&Bσεις 7'ν 9ρα7Dν$ Jελι9=, ε=ν α+7ή η 9α7=σ7αση &εν
αν7ιAε7'πισ7ε:, 7( 9όσ7(ς 7ης 9αO+σ7Eρησης 9αι 7ης α&ρ=νειας Oα ε:ναι 9α7ασ7ρ(Pι9=$
6ε7α\B 7'ν =λλ'ν Oα επηρεασ7(Bν όλες 7ις π7+IEς 7ης (ι9(ν(A:ας" -Oα IαO(Bν %Eσεις
εργασ:ας 9αODς (ι αγρό7ες 9αι η <ι(AηIαν:α Oα EI(+ν ελλε:ψεις 9αι Aε:'ση 7ης
9α7αν=λ'σης$-*αι σε α7(Aι9ό επ:πε&( 9αι (ι (ι9(γEνειEς 7(+ς Oα αισOανO(Bν 7ις επιπ7Dσεις
9αι σ7( <ι(7ι9ό 7(+ς επ:πε&($ {*αι (ι P+σι9(: πόρ(ι 7(+ περι<=λλ(ν7(ς π(+ περιλαA<=ν(ν7αι
σ7(+ς 9ρ:σιA(+ς για 7η &ια7ήρηση 7ης Q'ής, όπ'ς ε:ναι 7( νερό 9αι (ι 7ρ(PEς, Oα απειληO(Bν$
N γε'ργ:α, η (π(:α ε:ναι ( AεγαλB7ερ(ς Iρήσ7ης 7(+ νερ(B, Aπ(ρε: να πληγε: σ9ληρ=, 9αODς
η Eλλειψη 7(+ νερ(B Oα AειDνει 7ις απ(&όσεις σ7ην παραγ'γή, Aε απ(7EλεσAα 7ην Eλλειψη
7'ν 7ρ(P:A'ν 9αι 7ην αB\ηση 7'ν 7ιADν 7'ν <ασι9Dν εAπ(ρε+A=7'ν, Eνα α9όAη πρό<ληAα
για 7ις ανα&+όAενες (ι9(ν(A:ες$ Hπ:σης Oα Aπ(ρ(Bσε να απειληOε: η ενεργεια9ή απε\=ρ7ηση,
9αODς η αν=π7+\η 7ης +&ρ(ηλε97ρι9ής ενEργειας IαAηλDν ε9π(AπDν &ι(\ει&:(+ 7(+ =νOρα9α
πηγDν ενEργειας Oα 9αO+σ7ερήσει ή Oα σ7αAα7ήσει$ N <ι(AηIαν:α Aπ(ρε: να αν7ιAε7'π:σει
Aεγ=λ( 9:ν&+ν(, 9αODς 7( νερό 9αι (ι πρD7ες Bλες π(+ ε\αρ7Dν7αι από 7( νερό Oα γ:ν(ν7αι πι(
α9ρι<Eς, &+σεBρε7ες 9αι περι(ρισAEνες (f.;.0: e. \o!!FWater and te econoNic cri!i!
gach to ba!ic!. Cair oX gIIC Water Wrou[ i jenior Water Idki!or, Iluamed$
5555555555
aίγες Σκ<%εις για την Πράσινη $νά#τυ]η
7'ν ^$ Ž,2i0 ; x$ ti//,r
8 x/l,r! •iW2!,iW, Eλεγε Y:3( 2π0.0823 (+ <8-0123 )+ -η23.4(@ ,+4 23<<0()4,@ π.0J<52+)@
2+ς 6.η-420π04A()+ς )η( *74+ @π0Gη ,+4 <0γ4,5, π01 6.η-420π045-+23 >)+( )+
7η2401.γ5-+23&&.
N Πρ=σινη Αν=π7+\η, 9αODς &ια7ε:ν(ν7αι (ι ει&ήA(νες, ε:ναι η AεγαλB7ερη πρό9ληση π(+
αν7ιAε7'π:Qει η ανOρ'πό7η7α για 7( 9(ινό Aας AEλλ(ν, ενD η επι7+I:α ε+ρB7ερης εPαρA(γής
7ης Oα απ(7ελEσει <αρόAε7ρ( για 9αλB7ερη π(ιό7η7α Q'ής$ Από 7η &ιεOνή εAπειρ:α,
σ7αI+(λ(γ(BAε πι( 9=7' Aερι9Eς σ9Eψεις, σ+σ7=σεις 9αι ε+9αιρ:ες π(+ σIε7:Q(ν7αι Aε 7ην
εPαρA(γή 9αι 7η σ+νεIή ε\Eλι\η 7ης Πρ=σινης Αν=π7+\ης"
• N Πρ=σινη Αν=π7+\η πρEπει να +περισIBσει σε π(λλEς ισIB(+σες ν(A(Oε7ι9Eς
πρα97ι9Eς π(+ σ+Iν= ε:ναι αναIρ(νισ7ι9= απ(Aειν=ρια 9=π(ι'ν πρ(7Bπ'ν αν=π7+\ης$
N σ+νεργασ:α 7'ν αρAό&ι'ν P(ρE'ν Aε 7ην 9(ιν'ν:α ε:ναι 7( 9λει&:, Dσ7ε να
απ(Aα9ρ+νO(Bν σ7α&ια9= 7α 9=Oε ε:&(+ς αν7ι9:νη7ρα 9αι (ι σ7ρε<λDσεις$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
YX
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
• Gια να πεισ7(Bν 9αι (ι πλE(ν 9αIBπ(π7(ι 9αι επιP+λα97ι9(:, +π=ρIει αν=γ9η για
&ηAι(+ργήσ(+Aε Aια σειρ= Eργ'ν επ:&ει\ης, Aε σ7όI( 7ην εAπειρι9ή επι<ε<α:'ση από
7ις &ιαπισ7Dσεις 7'ν &ιαPόρ'ν Aελε7Dν, 'ς πρ(ς 7ην Πρ=σινη Αν=π7+\η$
• *ρ:σιA(ι ανασ7αλ7ι9(: παρ=γ(ν7ες σ7ην Πρ=σινη Αν=π7+\η απ(7ελ(Bν (ι 9(ιν'νι9Eς
α&ρ=νειες, (ι +σ7ερήσεις 9αι 7( EλλειAAα 7ης &ι=I+σης 7ης 9α7=λληλης γνDσης$
Hπ:σης, απ(+σι=Qει 7( 9α7=λληλα ε9παι&ε+AEν( 9αι 9α7αρ7ισAEν( πρ(σ'πι9ό$
H9πα:&ε+ση, 9α7=ρ7ιση, σ7ις Πρ=σινες π(λι7ι9Eς, σ7(+ς 9αν(νισA(Bς 9αι σ7ις
&ια&ι9ασ:ες πρEπει να εναρA(νισ7(Bν 9α7= πρ(7εραιό7η7α 9αι να γ:ν(+ν πρ(σι7Eς 9αι
εPι97Eς από όλ(+ς$
• 8ι απαι7ήσεις 9αι η εPαρA(γή 7'ν πρ(7Bπ'ν 7ης Πρ=σινης Αν=π7+\ης, Aπ(ρε: για
σήAερα να ε:ναι +περ<(λι9Eς, αλλ= εBλ(γα αναAEν(ν7αι να Aει'O(Bν, 9αODς η
7εIν(λ(γι9ή 9αιν(7(A:α 9αι η &ι=&(ση 7'ν Pιλι9Dν πρ(ς 7( περι<=λλ(ν (ι9(λ(γι9Dν
7εIν(λ(γιDν αν=π7+\ης εPαρAόQ(ν7αι ε+ρB7ερα$ Αν=π7+\η π(+ &εν ε:ναι <ιDσιAη &εν
ε:ναι (B7ε 9αι (ι9(ν(Aι9= απ(&(7ι9ή, αλλ= (B7ε 9αι 9(ιν'νι9= &:9αιη$
• 8ι ανανεDσιAες πηγEς ενEργειας, η πρ(σ7ασ:α 9αι η επ=ρ9εια 7'ν νερDν, η
ανα9B9λ'σή 7(+ς αλλ= 9αι η &ιαIε:ριση 7'ν νερDν 7ης <ρ(Iής ε:ναι (+σιD&η
σ+σ7α7ι9= 7ης Πρ=σινης Αν=π7+\ης, όπ'ς 9αι η ανα9B9λ'ση 7'ν σ7ερεDν
απ(ρριAA=7'ν 9αι η ενεργεια9ή απ(&(7ι9ό7η7α 7'ν 97ιρ:'ν$ 8ι 9α7=λληλες π(λι7ι9Eς
9αι (ι 9αν(νισA(: π(+ απαι7(Bν7αι για 7ην επ:7ε+\η όλ'ν 7'ν &+νη7ι9Dν σ+νεργιDν σε
97:ρια 9αι +π(&(AEς πρEπει να ε\ε7=Q(ν7αι από 9(ιν(B από όλ(+ς 7(+ς P(ρε:ς λήψης
απ(P=σε'ν 9αι 7(+ς 9(ιν'νι9(Bς ε7α:ρ(+ς$
• N Πρ=σινη Αν=π7+\η, ι&:'ς 7'ν ανανεDσιA'ν πηγDν ενEργειας 9αι 7ης ενεργεια9ής
από&(σης 7'ν 97ιρ:'ν, απ(7ελε: Aια ε+9αιρ:α να σ+νει&η7(π(ιήσ(+Aε όλ(ι 7η <ιDσιAη
(ι9(ν(Aι9ή αν=π7+\η 9αι 7η &ηAι(+ργ:α νE'ν OEσε'ν εργασ:ας$ Jα 9:νη7ρα π(+
αν7ανα9λ(Bν 7ην (ρOή απ(7:Aηση 7ης Πρ=σινης Αν=π7+\ης ε:ναι απαρα:7η7α για 7ην
9ινη7(π(:ηση 7(+ Aε7ασIηAα7ισAό 7ης αγ(ρ=ς$ N σ+A<α7ι9ή (αλλ= 9αι <ιDσιAη)
αν=π7+\η πρEπει να απ(OαρρBνε7αι Aε 7η &ηAι(+ργ:α 9α7=λληλ'ν &(ADν 9αι OεσAι9(B
πλαισ:(+$ Αν7:Oε7α, η Πρ=σινη Αν=π7+\η πρEπει να ενOαρρBνε7αι από Eνα σ+νε97ι9ό
σBσ7ηAα, 9:νη7ρα 9αι
ελαPρBνσεις π(+ ενισIB(+ν 7(+ς (ι9(ν(Aι9= ασOενEσ7ερ(+ς 9αι πρ('O(Bν σ7ις 9(ιν'νι9Eς
&(AEς 9αι 7ην περι<αλλ(ν7ι9= +πεBO+νη σ+AπεριP(ρ=$
• N αναγνDριση 7ης Πρ=σινης Αν=π7+\ης, 'ς 9(ιν'νι9ή πρ(7εραιό7η7α πρEπει να
επε97αOε: σ7ην ανα9α:νιση 9αι σ7ην ανανE'ση 7'ν +Pισ7=Aεν'ν 97ιρ:'ν, &ιό7ι α+7=
απ(7ελ(Bν 7ην πλει(νό7η7α 7'ν ενεργ(<όρ'ν πηγDν$ H:ναι 7εIνι9= 9αι (ι9(ν(Aι9=
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
Y2
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
εPι97ό η <ελ7:'ση 7ης αν7(Iής 9αι 7ης ενεργεια9ής από&(σης 7'ν +Pισ7=Aεν'ν
97ιρ:'ν$ N α\ι(λόγηση 7(+ 9όσ7(+ς 9B9λ(+ Q'ής 9αι 7'ν 'PελειDν π(+ σIε7:Q(ν7αι Aε
7α 97:ρια ε:ναι σ'σ7Eς 9αι &:9αιες, AEσα από 7ην α\ι(λόγηση 7'ν 9α7=λληλ'ν
π(λι7ι9Dν 9αι πρα97ι9Dν, 9αODς επηρε=Q(+ν 7( περι<=λλ(ν, 7ην 9(ιν'ν:α 9αι 7ην
(ι9(ν(A:α σ7η &ι=ρ9εια 7ης 'PEλιAης Q'ής 7'ν 97ιρ:'ν 9αι 7ην +π(σ7ήρι\η 7ης
+π(&(Aής 7(+ς$
• )ηAαν7ι9Eς <ελ7ιDσεις σ7ην π(ιό7η7α 9αι σ7ην ενεργεια9ή από&(ση 7'ν 97ιρ:'ν ε:ναι
εPι97Eς 9αι απ(7ελεσAα7ι9Eς Aε 7ις &ιαOEσιAες 7εIν(λ(γ:ες$ ]σ7όσ(, +π=ρI(+ν
&+να7ό7η7ες για α9όAη AεγαλB7ερες <ελ7ιDσεις AEσ' σ7ρα7ηγι9Dν επεν&Bσε'ν σ7ην
Eρε+να 9αι σ7ην αν=π7+\η Aε 7ην (ι9(&(Aι9ή 9αι 7ην 9α7ασ9ε+ασ7ι9ή <ι(AηIαν:α$ N
ενεργεια9ή πισ7(π(:ηση 9=Oε 97ιρ:(+ Oα παρEIει σ7(+ς 9α7αναλ'7Eς, σ7α
IρηAα7(πισ7'7ι9= ι&ρBAα7α, σ7ις επιIειρήσεις 9(ινής 'PEλειας, 9α7=λληλα εργαλε:α
9αι για 7η I=ρα\η π(λι7ι9ής για Aια πι( α9ρι<ή 9αι α\ιόπισ7η α\ι(λόγηση 7ης
ενεργεια9ής από&(σης, 7ης &ια7ήρησης 7(+ νερ(B 9αι 7ης ελαIισ7(π(:ησης 7'ν
&+σAενDν επιπ7Dσε'ν π=ν' σ7( περι<=λλ(ν$
• 8ι επι&όσεις α\ι(λόγησης 7'ν 97ιρ:'ν 9αι η ε\Eλι\η 7ης ήπιας 7εIν(λ(γ:ας
&ηAι(+ργ(Bν π(λλ=, σBνOε7α AE7ρα π(+ πρEπει να ε\ε7ασ7(Bν σ+λλ(γι9=$ Π(λλEς
π7+IEς 7'ν επι&όσε'ν, όπ'ς 7( νερό 9αι η &ιαIε:ριση 7'ν απ(<λή7'ν, απαι7(Bν
εAπερισ7α7'AEνη 7εIν(γν'σ:α, π(λι7ι9ή <(Bληση Aε 9(ιν'νι9ή σ+νεργασ:α 9αι
σ+να:νεση$
N 9(ιν'ν:α &εν EIει 7ην π(λ+7Eλεια να περιAEνει για περισσό7ερα πειρ=Aα7α επι<ε<α:'σης$
Tπ=ρIει η αν=γ9η 7ης σ'σ7ής ενηAEρ'σης 9αι 7ης Aε7αP(ρ=ς-εναρAόνισης-εPαρA(γής 7ης
+π=ρI(+σας 7εIν(γν'σ:ας σ7ις &ι9Eς Aας, σ7ις ελληνι9Eς ι&ιαι7ερό7η7ες$ H\+πα9(Bε7αι ό7ι
ε:ναι αναγ9α:α 9αι η σ+νεIή παρα9(λ(BOηση 7ης 9α7=σ7ασης 7(+ περι<=λλ(ν, 7ης 9(ιν'ν:ας
9αι 7ης (ι9(ν(A:ας 9αι η ε9 νE(+ α\ι(λόγηση 7ης 9α7=σ7ασης, 9αODς ε:ναι Aια 9ρ:σιAη
πρ(•πόOεση για 7ην επι<:'ση 7ης Πρ=σινης Αν=π7+\ης$
N Πρ=σινη Αν=π7+\η, περισσό7ερ( από (π(ια&ήπ(7ε 7εIν(λ(γ:α ή π(λι7ι9ή, ε\αρ7=7αι από
όλ(+ς εA=ς, 9αODς 9αλ(BAασ7ε να σ+νει&η7(π(ιήσ(+Aε 7ην αναγ9αιό7η7α για Eνα <ιDσιA(
9όσA(, 9αι να εν&+ναADσ(+Aε 7ην ανOρDπινη σ+AπεριP(ρ= Aας σε σIEση Aε 7ις Aελλ(ν7ι9Eς
γενεEς για 9αλB7ερη π(ιό7η7α Q'ής (Bηγ5: n. oe!ih i I. \iller, pccq. noronto Wreen rekelo[Nent
jtandard. Co!tFgeneXit !tud]. Molic] and se!earc, Cit] Mlanning, Cit] oX noronto, Canada$.
5555555555
Ο Πεντάλογος της Πράσινης $νά#τυ]ης
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
Y?
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
7(+ Π$ JQεPEρη
N πρ=σινη αν=π7+\η απ(7ελε: πλE(ν 9εν7ρι9ό σ+σ7α7ι9ό σ7(ιIε:( 7(+ π(λι7ι9(B Aας λόγ(+$
Hπι7ρEψ7ε A(+ (ρισAEνες παρα7ηρήσεις για 7ην πρ=σινη αν=π7+\η"
X N πρ=σινη αν=π7+\η πρEπει να +περ<ε: 7($$$ !r,Wuy επ:πε&( 7'ν λόγ'ν 9αι να &ρ(A(λ(γήσει
σ+γ9ε9ριAEνες αναπ7+\ια9Eς λBσειςr 8ι επι9(ιν'νια9Eς ανα9αιν:σεις 7ης πρόσ(ψης, Dσ7ε να
Pα:νε7αι πρ=σινη, &εν απ(7ελ(Bν y&ια7ηρήσιAηz λBση$ 8B7ε <E<αια 7( (ι9(-+π(9ρι7ι9ό
yπρασ:νισAαz π(+ (&ηγε: σε νEα 9α7αναλ'7ι9ή Aαν:α$
j&η όλ(ι (ι 7(Aε:ς 7ης πρ'7(γεν(Bς παραγ'γής (γε'ργ:α, 97ην(7ρ(P:α, αλιε:α, &ασ(9(A:α,
ε\όρ+\η 9λ$π$) Oε'ρ(Bν7αι αν7ι-(ι9(λ(γι9(: 9αι <ρ:σ9(ν7αι σ7α P=σAα 7ης εγ9α7=λειψης
(&ηγDν7ας 7ην περιPEρεια 7ης IDρας σε AαρασAό, ενD παρ=λληλα &:ν(+ν 7η OEση 7(+ς σ7(ν
AαQι9ό (9αι όIι π(ι(7ι9ό) 7(+ρισAό$ cA'ς, η A(ν(9αλλιEργεια 7(+ 7(+ρισA(B &εν απ(7ελε:
επ:σης &ια7ηρήσιAη λBση$ *ι α9όAη 7( yαειPόρ( 7:π(7εz &εν 7ρDγε7αι, (B7ε Aε7αPEρε7αι σ7ις
επόAενες γενιEς$
J( Qη7(BAεν( ε:ναι Aια εναλλα97ι9ή λBση π(+ Oα ανασ+γ9ρ(7ήσει 7ην πρ'7(γενή παραγ'γή
9αι Oα &ρ(A(λ(γήσει 7η Aε7=<αση πρ(ς 7η <ιDσιAη 9(ιν'ν:α$
N <ιDσιAη αν=π7+\η &εν απαι7ε: απλDς Aια σ7ρα7ηγι9ή πρ=σινης αν=π7+\ης, αλλ= Aια
(λ(9ληρ'AEνη σ7ρα7ηγι9ή π(+ Aπ(ρε: να γ:νει πρ=\η Aε σ+ν7(νισAEνη σ+λλ(γι9ή
πρ(σπ=Oεια, σ7(Iε+AEνες π(λι7ι9Eς, αλλ= 9αι Aε α7(Aι9Eς πρ'7(<(+λ:ες$
2 Πρ=σινη αν=π7+\η &εν σηAα:νει yΑΠH παν7(Bz, να σ7ραP(BAε, &ηλα&ή, σ7ις ΑΠH
ανε\Eλεγ97α 9αι Aε (π(ι(&ήπ(7ε 9όσ7(ς, αλλ= να επεν&Bσ(+Aε σε π(λι7ι9Eς 9αι 7εIν(λ(γ:ες
π(+ Aε7α7ρEπ(+ν 7ις ΑΠH σε αν7αγ'νισ7ι9Eς πηγEς ενEργειας$ 8ι ΑΠH 9αι η πρ=σινη
αν=π7+\η &εν απ(7ελ(Bν A(νό&ρ(A(, απ(7ελ(Bν σαPDς 7η <Eλ7ισ7η λBση, αλλ= απαι7(Bν
Aεγ=λη πρ(σ(Iή$
J( AEλλ(ν γρ=Pε7αι Aε =νεA( 9αι ήλι(, όA'ς (ι ΑΠH Aπ(ρε: +πό πρ(•π(OEσεις να (&ηγήσ(+ν
σε (ι9(ν(Aι9= α&ιE\(&α αν (ι 7εIν(λ(γι9Eς Aας επιλ(γEς ε:ναι λανOασAEνες (επεν&Bσεις σ7η
<Eλ7ισ7η 7εIν(λ(γ:α, σε +π(&(Aή &ι97B'ν, ισIBς 9αι π(σ(σ7ό &ιε:σ&+σης Dσ7ε να Aην
&ια9+<εBε7αι η ε+σ7=Oεια 7(+ σ+σ7ήAα7(ς 9$λπ$) ή αν &εν πρ(σE\(+Aε 9αι 7ις επι<=λλ(+Aε 'ς
A(ν(9αλλιEργεια ενεργεια9ής αν=π7+\ης$
*ι α9όAη &εν P7=νει Aόν( να εγ9α7ασ7ήσ(+Aε ΑΠH ε9ε: π(+ πρ(<λEπε7αι, αλλ= πρEπει να
9α7ασ9ε+=Q(+Aε 9αι 7(ν ε\(πλισAό σ7η IDρα Aας, Dσ7ε να α+\ήσ(+Aε 7ην πρ(σ7ιOEAενη α\:α
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
Yb
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
9αι να &ηAι(+ργήσ(+Aε OEσεις εργασ:ας 9αι A=λισ7α 9α7= πρ(7:Aηση +ψηλής ε\ει&:9ε+σης
π(+ Oα Aπ(ρε: επ:σης να παρEIε7αι σ7η IDρα Aας$
? 8,7ι ε:ναι yπρ=σιν(z &εν ε:ναι α+7(A=7'ς 9αι πρ=σινη αν=π7+\η$ Hνα γήπε&( γ9(λP Aπ(ρε:
να ε:ναι πρ=σιν(, &εν ε:ναι όA'ς yπρ=σινη π(λι7ι9ήz η επιλ(γή 7(+$ Αν7:σ7ρ(Pα, Eνα λα7(Aε:(
&εν ε:ναι πρ=σιν(, Aπ(ρε: όA'ς να γ:νει απ(λB7'ς yπρ=σιν(z, αP(B A=λισ7α ε9Aε7αλλε+7(BAε
επo 'Pελε:α 7(+ 9(ιν'νι9(B σ+νόλ(+ 7(ν εν ενεργε:α Iρόν( Q'ής 7(+ πριν 7( απ(&Dσ(+Aε σε
=λλη Iρήση$
Πρ=σινη αν=π7+\η &εν σηAα:νει Eνα . priori yόIιz σ7ην πρ'7(γενή παραγ'γή 9αι εσ7:αση
Aόν( σ7ην πρ=σινη επιIειρηAα7ι9ό7η7α 7(+ 7ρι7(γεν(Bς 7(AEα$ Gια παρ=&ειγAα, πρ=σινη
αν=π7+\η &εν σηAα:νει yόIιz σ7ην ε\όρ+\η πρ(nόν7'ν π(+ (B7'ς ή =λλ'ς απ(7ελ(Bν 7η <=ση
για 7( ψηPια9ό 9αι (ι9(λ(γι9ό Aας AEλλ(ν" 7( π+ρ:7ι( (Mi 7'ν m‚R 9αι 7ης 7εIν(λ(γ:ας
πληρ(P(ρι9ής), 7( νε(&BAι( (Šu, 7'ν ανεA(γεννη7ριDν 9αι 7'ν σ9ληρDν &:σ9'ν), 7( 7αν7=λι(
(^., 7'ν 9ινη7Dν Aας αλλ= 9αι 7(+ σP(&ρ(B π(λEA(+ σ7( *(νγ9ό), 7( &+σπρόσι( (Uy, 7'ν
+<ρι&ι9Dν α+7(9ινή7'ν), 7( αλ(+A:νι( 9αι ( Iαλ9ός (7'ν ενσBρAα7'ν 9αι ασBρAα7'ν
&ι97B'ν) 9$λπ$
Πρ=σινη αν=π7+\η &εν σηAα:νει yνα Aην 9ό<ε7αι 9ανEνα &Eν7ρ( π(7Ez, να yAην γ:ν(ν7αι
αι(λι9= π=ρ9α σ7α <(+ν= 9αι Aε7αλλε:α σε περι(IEς π(+ Iαρα97ηρ:Q(ν7αι &ασι9Eςz$ Π(λλ(:
Oε'ρ(Bν ό7ι (ι Aη ανανε(BAεν(ι πόρ(ι πρEπει να ε\αιρεO(Bν από 7α σIE&ια <ιDσιAης
αν=π7+\ης$ Hν7(B7(ις, η &ιαIε:ριση Aη ανανε(BAεν'ν πόρ'ν Aπ(ρε: να ε:ναι <ιDσιAη ό7αν
εPαρAόQ(+Aε &ιαIειρισ7ι9= σ+σ7ήAα7α y<ι(AηIανι9ής (ι9(λ(γ:αςz 9αι y<ι(AηIανι9ής
σ+A<:'σηςz σε<όAεν(ι 7(+ς 9B9λ(+ς 7ης Q'ής 9αι 7ης PBσης, ό7αν ε\αν7λ(BAε 7(+ς 9B9λ(+ς
Q'ής 7'ν παραγόAεν'ν πρ(nόν7'ν 9αι ό7αν ανα9+9λDν(+Aε 7α πρ(nόν7α σ7( AεγαλB7ερ(
&+να7ό <αOAό$
b Πρ=σινη αν=π7+\η σηAα:νει yανα9B9λ'ση παν7(Bz 9αι yε\(ι9(νόAηση παν7(Bz I'ρ:ς
ε\α:ρεση$
)ηAα:νει επ:σης y<ιDσιAη 9α7αν=λ'σηz 9αι y(ι9(-απ(&(7ι9ό7η7αz παν7(B, +πεBO+νη Iρήση
αγαODν, πόρ'ν, απ(ρριAA=7'ν 9αι +πηρεσιDν$ )ηAα:νει α9όAη περισσό7ερη <ι(A=Qα 9αι
γε'OερA:α π(+ σ+Iν= 7ις +π(7ιA(BAε 'ς ΑΠH, παρo ό7ι παρEI(+ν Aη y&ια9(π7όAενηz ενEργεια$
Πρ=σινη αν=π7+\η σηAα:νει π=ν' απo όλα παι&ε:α, 'ρ:Aανση 7'ν 9(ιν'νιDν 9αι
περι<αλλ(ν7ι9ή ηOι9ή Dσ7ε να γ:ν(+ν αν7ιληπ7Eς α+7Eς (ι λεπ7Eς Aε7α<α7ι9Eς ισ(ρρ(π:ες$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
YY
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
*ι α9όAη πρ=σινη αν=π7+\η σηAα:νει ό7ι ( 9ρα7ι9ός EλεγI(ς Oα εγγ+ηOε: επι7Eλ(+ς ό7ι y(
ρ+πα:ν'ν Oα πληρDνειz 9αι όIι 7ελι9= αν7o α+7(B ( ρ+πα:ν'ν να σαρ9=Qει yAπ(ρD 9αι
πληρDν', =ρα ρ+πα:ν'$$z
Y N πρ=σινη αν=π7+\η (Pε:λει να ε:ναι <ιDσιAη, 9ι α+7ό σηAα:νει ό7ι αPενός (Pε:λει να ε:ναι
y&ια7ηρήσιAηz σε <=O(ς Iρόν(+ I'ρ:ς 9ρα7ι9Eς επι&(7ήσεις 9αι αPε7Eρ(+ &εν πρEπει να
+περ<α:νει 7η PEρ(+σα ι9ανό7η7α 7(+ περι<=λλ(ν7(ς 9αι να Aην &ια9+<εBει 7ην 9(ιν'νι9ή
σ+ν(Iή$ J( περι<=λλ(ν από πε&:( λανO=ν(ν7(ς πλε(νε97ήAα7(ς πρEπει να Aε7α7ραπε:
επι7Eλ(+ς σε πραγAα7ι9ό πε&:( σ+γ9ρι7ι9(B πλε(νε97ήAα7(ς$ Gια να γ:νει α+7ό απαι7(Bν7αι
OεσAι9Eς παρεA<=σεις, (ι9(ν(A:ες 9λ:Aα9ας, αλλ= 9αι σ+γ9ρ(Bσεις 7όσ( Aε γραPει(9ρ=7ες
7ης &ηAόσιας &ι(:9ησης όσ( 9αι Aε ι&ε(λήπ7ες y(ι9(λόγ(+ςz$ Αλλ= 9αι Aε 7ις ψε+&αισOήσεις
π(+ 9αλλιεργ(Bν7αι σ7(+ς π(λ:7ες$ cπ'ς ε9ε:νη π(+ Oε'ρε: π'ς 7( 9ρ=7(ς Aπ(ρε: να
&ηAι(+ργήσει yπρ=σινεςz OEσεις εργασ:ας Aε Eνα Aαγι9ό ρα<&:, I'ρ:ς να 7ις επι&(7ήσει,
απ(ρρ(PDν7ας 9εP=λαια από =λλ(+ς παραγ'γι9(Bς 7(Aε:ς$ *ι α9όAη ε9ε:νη π(+ Oε'ρε: ό7ι η
πρ=σινη αν=π7+\η σηAα:νει α+7όAα7α σBγ9ρ(+ση Aε 7ις πελα7εια9Eς λ(γι9Eς (ρισAEν'ν
9α7ε+OBνσε'ν, 7η γραPει(9ρα7:α, 7( σ+γ9εν7ρ'7ισAό, 7η &ιαPO(ρ=$
Ας Aην \εIν=Aε ό7ι Aια IDρα σαν 7ην >σπαν:α π(+ 7όλAησε να 9α7ε&αP:σει 7α π(λ+Dρ(Pα
παραOερισ7ι9= σ+γ9ρ(7ήAα7α Aε σ9(πό να επανα97ήσει 7ις α97(γραAAEς 7ης, &εν 7α 9α7=Pερε
AEIρι σήAερα σ7( σ7(:IηAα 7ης <ιDσιAης αν=π7+\ης$ Αν 9αι πE7+Iε 7αIε:α yπρ=σινηz
αν=π7+\η, α+7ή σ7ηρ:IOη9ε 9+ρ:'ς σε Eνα ε+ν(n9ό ν(A(Oε7ι9ό πλα:σι( 9ρα7ι9Dν επι&(7ήσε'ν,
Aε απ(7EλεσAα να Aην ε:ναι y<ιDσιAηz σε <=O(ς Iρόν(+$ *αι να (&ηγήσει σBν7(Aα σε αB\ηση
7'ν ελλειAA=7'ν 9αι 7ης ανεργ:ας$
Ας ελπ:σ(+Aε ό7ι η &EσAε+ση 7ης H$H$ για 7α γν'σ7= Y ει9(σ=ρια (2Zg Aε:'ση ε9π(AπDν,
2Zg Aερ:&ι( ΑΠH, 2Zg ενεργεια9ή απ(&(7ι9ό7η7α AEIρι 7( 2Z2Z) Oα EIει AεγαλB7ερη
επι7+I:α από 7η σ7ρα7ηγι9ή 7ης _ισα<όνας για 7ην αν7αγ'νισ7ι9ό7η7α 9αι ό7ι Oα επηρε=σει
Oε7ι9= 9αι 7(ν 7όπ( Aας$
Hν7(B7(ις, η αλήOεια ε:ναι ό7ι αν &εν αλλ=\(+Aε 7( από &ε9αε7:ες 9+ρ:αρI( 9ρα7ι9(&:αι7(
αναπ7+\ια9ό Aας πρό7+π(, όλα 7α παραπ=ν' Oα απ(&ειIO(Bν ε+σε<ε:ς πόO(ι$ *αι η πρ=σινη
αν=π7+\η, από Aεγ=λη ελπ:&α, Oα περι(ρισ7ε: σε Eνα περι7BλιγAα, Aια Eσ7' A(ν7Eρνα
παραλλαγή 7(+ ι&:(+ απ(7+IηAEν(+ A(ν7Eλ(+ αν=π7+\ης$ *αι σ7ις νεό7ερες γενιEς Oα Aε:νει
'ς παρα9α7αOή9η 7( επιπλE(ν &ηA(σι(ν(Aι9ό EλλειAAα (%'.;.0: B. ^E3/έ.ης, tt[:ttelladit!aNa!.
blog![ot.coNt$.
5555555555
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
Yh
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
?σο9=τρες και Μ<δουσες ενό%ει του Καλοκαιριο9
N εAP=νιση Aεγ=λ'ν πληO+σADν από AE&(+σες σ7ις ελληνι9Eς O=λασσες 9αι σ7ις παρ=97ιες
περι(IEς ε:ναι σ+νηOισAEν( PαινόAεν( Aε περι(&ι9ό7η7α E\αρσης 7ης αPO(ν:ας 7'ν
πληO+σADν 7(+ς 7α q Aε XZ Iρόνια$ )ε =λλες περι(IEς 7ης 6εσ(γε:(+ η περι(&ι9ό7η7α AαQι9ής
εAP=νισής 7(+ς P7=νει 7α b-h Iρόνια, 9αODς 9=Oε περι(Iή EIει ι&ια:7ερες περι<αλλ(ν7ι9Eς
σ+νOή9ες, π(+ επηρε=Q(+ν 7η AαQι9ή ή όIι εAP=νισή 7(+ς$ 6όν( iZ ε:&η Aε&(+σDν από 7α
σ+ν(λι9= 2YZ, ε:ναι επι9:ν&+να για 7(ν =νOρ'π( 9αι α+7= απ(9αλ(Bν7αι 7σ(BI7ρες, 9αOό7ι
ό7αν EρO(+ν σε επαPή Aε α+7όν πρ(9αλ(Bν &+σ=ρεσ7η E'ς 9αι επD&+νη α:σOηση$ N επαPή Aε
7ις 7σ(BI7ρες σ7η IDρα Aας σπ=νια (&ηγε: σε σ(<αρ= πρ(<λήAα7α 9αι Aόν( σε (ρισAEνα
ε+α:σOη7α 9αι αλλεργι9= =7(Aα$ )7ην πλει(νό7η7α 7'ν περιπ7Dσε'ν η περι(Iή 7(+ σDAα7(ς
π(+ ήλOε σε επαPή Aε 7ην 7σ(BI7ρα παρ(+σι=Qει A:α Eν7(νη ερ+Oρ(&ερA:α Aε ή I'ρ:ς πρή\ιA(
π(+ σ+ν(&εBε7αι από Eν7(ν( 7σ(B\ιA(, πόν( ή 9αι 9νησAό$ Jα εν(IλήAα7α α+7= πρ(9αλ(Bν7αι
από A:α 7(\ι9ή (+σ:α π(+ απελε+OερDνε7αι αν7ανα9λασ7ι9= από 7α πλ(9=Aια 7ης 7σ(BI7ρας,
ό7αν EρI(ν7αι α+7= σε επαPή Aε 9=π(ι(ν =λλ(ν (ργανισAό$ N 7(\ι9ή α+7ή (+σ:α EIει σ9(πό
ε:7ε να πρ(σ7α7εBσει 7ην 7σ(BI7ρα από 7(+ς εIOρ(Bς 7ης, ε:7ε να παραλBσει 7η λε:α 7ης
(πλαγ97όν 9αι =λλ(ι Aι9ρ(: Oαλ=σσι(ι (ργανισA(:) για 7ρ(Pή$
8ι AE&(+σες εAPαν:σ7η9αν σ7η Gη π(λB πριν από YiZ ε9α7(AABρια Iρόνια (Πρ(9=A<ρια
γε'λ(γι9ή περ:(&(ς)$ Jα αρIEγ(να α+7= ε:&η, π(+ απ(7ελ(Bν7αι 9α7= 7( vYg από νερό, ε:ναι
σ+γγενή Aε 7ις Oαλ=σσιες ανεADνες 9αι 7α 9(ρ=λλια (όλα α+7= ε:ναι γν'σ7= σ7η Q'(λ(γ:α Aε
7( όν(Aα 9νι&όQ'α‰QDα π(+ PEρ(+ν ει&ι9= 9B77αρα Aε 7(\ι9Eς (+σ:ες)$ 8ι AE&(+σες EI(+ν
Aεγ=λη π(ι9ιλ:α AεγεODν, σIηA=7'ν 9αι Iρ'A=7'ν$ 8ι περισσό7ερες EI(+ν &ι=Aε7ρ( από
Aερι9= Iιλι(σ7όAε7ρ'ν E'ς 9αι ε9α7(σ7όAε7ρα, αλλ= Aπ(ρε: να P7=σ(+ν AEIρι 9αι 7α 2 AE7ρα,
ενD 7α πλ(9=Aια 7(+ς P7=σ(+ν 9αι &ε9=&ες AE7ρα$ 8 9:ν&+ν(ς παραA(νεBει σ7α πλ(9=Aια
7(+ς π(+ 9ρEA(ν7αι από 7( &ιαPανEς 9αι Qελα7ινD&ες σDAα 7(+ς σε σIήAα 9αAπ=νας ή
(AπρEλας$ *=Oε πλ(9=Aι &ιαOE7ει ε9α7(ν7=&ες 9νι&(9B77αρα 9αι νηAα7(9Bσ7εις, π(+
περιEI(+ν Eνα Aα9ρB, 9(+λ(+ριασAEν( νήAα$ c7αν ερεOισ7ε: η νηAα7(9Bσ7η, 7( νήAα
ε97(\εBε7αι πρ(ς 7( OBAα, σαν Eνα Aι9ρό 9αA=9ι, αPήν(ν7ας σ7( σ7όI( 7(+ Aια π(σό7η7α
νε+ρ(7(\:νης$ Α+7ό 7( &ηλη7ήρι( Aπ(ρε: να πρ(9αλEσει απλό 9νησAό, ερ+Oρ(&ερA:α, Eν7(να
σηA=&ια Aε πόν( σ7( &EρAα, AEIρι 9αι να+7:α, A+n9ή παρ=λ+ση, α9όAα 9αι O=να7( σε α9ρα:ες
περιπ7Dσεις 9αι σε αλλεργι9= =7(Aα$
8ι AE&(+σες Q(+ν 9αι σ7α γλ+9= νερ=, σε O=λασσες 9αι '9εαν(Bς, ενD αν7EI(+ν σε Aεγ=λ(
P=σAα OερA(9ρασιDν 9αι αλα7ό7η7ας$ [I(+ν <ρεOε: να Q(+ν α9όAη 9αι σε <=Oη AEIρι 9αι 7α
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
Yi
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
?YZZ AE7ρα, ενD σ+νήO'ς <ρ:σ9(+Aε 7ις περισσό7ερες σ7ην αν(ιI7ή O=λασσα, αλλ=
Aε7αPEρ(ν7αι σ7ις παραλ:ες 9αι σε α<αOή παρ=97ια νερ=, Aε 7α ρεBAα7α 7ης επιPανε:ας 7ης
O=λασσας, 7α (π(:α ε\αρ7Dν7αι από 7(+ς ανEA(+ς$ 8ι περισσό7ερες AE&(+σες ε:ναι ι&ια:7ερα
ε+9:νη7ες, A(λ(νό7ι σ+νήO'ς παρασBρ(ν7αι από 7α ρεBAα7α 7ης O=λασσας, EI(+ν 7ην
ι9ανό7η7α να 9ιν(Bν7αι α+7όν(Aα, 9=ν(ν7ας απαλEς, παλAι9Eς 9ινήσεις$ 6ια AE&(+σα Aπ(ρε:
να 7α\ι&Eψει αρ9ε7= IιλιόAε7ρα 7η AEρα$ Α+7ό, σε σ+ν&+ασAό Aε 7ην 7ερ=σ7ια ε\=πλ'ση 7'ν
Aε&(+σDν σε όλες 7ις O=λασσες 9αι 7(+ς '9εαν(Bς, 7ις 9=νει να απ(7ελ(Bν σηAαν7ι9ή απειλή
για Aερι9= Oαλ=σσια πλ=σAα7α, αλλ= 9αι για 7(ν =νOρ'π($ J( Qελα7ινD&ες, &ιαPανEς 7(+ς
σDAα 9=νει α&Bνα7( 7(ν εν7(πισAό 7(+ς από &(ρ+Pόρ(+ς ή σόναρ, όπ'ς σ+A<α:νει Aε 7α
9(π=&ια ψαριDν$ *α7= σ+νEπεια, ε:ναι σIε&όν α&Bνα7η η πρό<λεψη αPO(ν:ας 9αι εAP=νισή
7(+ς$ *αι, &ε&(AEν(+ ό7ι (ι AE&(+σες &Bσ9(λα επι<ιDν(+ν σε εν+&ρε:α, Dσ7ε να Aελε7ηO(Bν
από 9(ν7=, 7α &ιαOEσιAα επισ7ηA(νι9= σ7(ιIε:α ε:ναι λιγ(σ7= για 7ις λεπ7(AEρειες 7(+ 9B9λ(+
7ης Q'ής 7(+ς$
kι AE&(+σες π(+ σ+ναν7=Aε πι( σ+Iν= σ7ις ελληνι9Eς O=λασσες ε:ναι η γν'σ7ή 9αι 'ς yγ+αλ:z
efCρ+σαλ:&α η Iρ+σ(π(:9ιλ7ηff (Iurelia aurita$, η 9αPε-A(+σ7αρ&: AE&(+σα η %&Z0)1<>.4E+
23 /12@)4+&& (Cot]loriza tuberculata) π(+ O+A:Qει 7ηγανη7ό α+γό, η Aεγ=λη γαλ=Qια AE&(+σα
efΠνε+A(-ριQόσ7(Aαff (sizo!toNa [ulNo$, αλλ= 9αι η efΠελ=για π(+ λ=Aπει σ7( σ9(7=&ιff
(Melagia noctiluca$, η Aόνη AE&(+σα π(+ σ7ην περι(Iή Aας ε:ναι 9αι 7σ(BI7ρα$ 8ι περι(&ι9Eς
πληO+σAια9Eς ε\=ρσεις 7ης 7σ(BI7ρας efΠελ=για&& σ7η 6εσόγει(, &εν EI(+ν 9αO(ρισ7ε:
επα9ρι<Dς, αλλ= Pα:ν(ν7αι ό7ι σ+ν&E(ν7αι Aε 7ις &ια9+A=νσεις 7ης OερA(9ρασ:ας 7ης
O=λασσας 9αι Aε =λλ(+ς περι<αλλ(ν7ι9(Bς παρ=γ(ν7ες π(+ επηρε=Q(ν7αι από 7ις 9λιAα7ι9Eς
αλλαγEς, όπ'ς ε:ναι για παρ=&ειγAα (ι περ:(&(ι \ηρασ:ας ή Eν7(ν'ν <ρ(I(π7Dσε'ν 7(+ς
αν(ι\ι=7ι9(+ς Aήνες$ Hπ:σης, &εν EIει &ιαπισ7'Oε: 9=π(ια σ+σIE7ιση αν=Aεσα σ7ην αPO(ν:α
7(+ πληO+σA(B α+7ής 7ης 7σ(BI7ρας Aε 7ην αB\ηση 7ης αλα7ό7η7ας 7(+ νερ(B, αλλ= (B7ε 9αι
Aε 7α ρ+πασAEνα νερ=$ J( 2ZZi εAPαν:σ7η9ε σ7( νό7ι( >όνι( πEλαγ(ς η 7σ(BI7ρα efF(πιλEAα
η ν(Aα&ι9ήff (so[ileNa noNadica$ π01 A(ι=Qει Aε ασπρ(-γαλανό Aπαλόνι, &ιαAE7ρ(+ 2Z-hZ
ε9$, η (π(:α Pα:νε7αι ό7ι εισEλOει σ7η 6εσόγει( από 7ην Hρ+Oρ= %=λασσα AEσ' )(+EQ 9αι η
επαPή 7ης Aε 7(ν =νOρ'π( ε:ναι π(λB επD&+νη$
N ανα7(A:α 7ης AE&(+σας ε:ναι π(λB απλή$ Jρ:α ε:ναι 7α σ7ρDAα7α π(+ σIηAα7:Q(+ν 7ην
9αAπ=να-σDAα 7ης$ )7( σDAα 7ης +π=ρIει A:α Aόν( 9(ινή &:(&(ς από 7ην (π(:α περν(Bν η
7ρ(Pή 9αι 7α περι77DAα7α$ Απ• α+7ή 7ην :&ια &:(&(, ε\EρI(ν7αι 9αι 7α αναπαραγ'γι9=
9B77αρα (σπερAα7(Q'=ρια 9αι '=ρια) από 7α DριAα αρσενι9= 9αι Oηλ+9= =7(Aα$ Από 7α
γ(νιA(π(ιηAEνα '=ρια (σε ει&ι9ό σ=9( ή σ7( σ7όAα 7(+ Oηλ+9(B α7όA(+) γεννιE7αι Eνα
σ9(+λή9ι, η πλ=ν(+λα, η (π(:α αP(B περιπλανηOε: πρ(σ9(λλ=7αι σε σ9ληρEς επιP=νειες σ7(
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
Yq
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
<+Oό 9αι παραAEνει ε9ε: για Aήνες ή 9αι για Iρόνια 'ς π(λBπ(&ας$ Απ• α+7ή 7η A(ρPή
πρ(EρI(ν7αι σ+νήO'ς 9αι Aι9ρ(: π(λBπ(&ες π(+ πρ(σ9(λλDν7αι Aε 7η σειρ= 7(+ς ή 9αι νε(γν=
AE&(+σας, 7α (π(:α σ7η σ+νEIεια 'ριA=Q(+ν 9αι 9(λ+Aπ(Bν ελεBOερα για να σ+νεIισ7ε: E7σι (
9B9λ(ς 7ης Q'ής 7(+ς$ 8ρισAEνα ε:&η (π$I$ 7( +&ρόQ'( nurrito[!i!), από 7( DριA( σ7=&ι(
Aε7αA(ρPDν(ν7αι \αν= σε π(λBπ(&ες 9αι ανα7ρEπ(+ν E7σι 7( σ+νηOισAEν( 9B9λ( 7ης Q'ής
7(+ς, &ηAι(+ργDν7ας =λ+7( AEIρι σ7ιγAής A+σ7ήρι( για 7(+ς επισ7ήA(νες$ Αν7: 7(+
εγ9εP=λ(+, (ι AE&(+σες &ιαOE7(+ν Eνα σ7(ιIειD&ες νε+ρι9ό σBσ7ηAα ή νε+ρι9ό &:I7+, 7( (π(:(
απ(7ελε:7αι από +π(&(Iε:ς για 7ην αν:Iνε+ση 7(+ P'7ός, 7ης (σAής 9αι για =λλα ερεO:σAα7α$
8ι AE&(+σες, απ(7ελ(Bν σηAαν7ι9ό αν7αγ'νισ7ή Aας σ7ην ε\ασP=λιση 7ρ(Pής, αP(B 9=Oε
9αλ(9α:ρι 9α7αναλDν(+ν Aεγ=λ( π(σ(σ7ό από 7( πλαγ97ό 9αι 7α α<γ= 7'ν ψαριDν, ενD
9α7ασ7ρEP(+ν 9αι 7α &:I7+α 7'ν ψαρ=&'ν$ H:ναι &Bσ9(λ( E'ς 9αι α&Bνα7( να ελεγIOε: (
πληO+σAός 7(+ς, Aια 9αι EI(+ν ελ=Iισ7(+ς P+σι9(Bς εIOρ(Bς (π$I$ 7ις Oαλ=σσιες IελDνες 9αι
9=π(ια ε:&η πελαγι9Dν ψαριDν)$ Π(λλEς P(ρEς <λEπ(+Aε Aι9ρ(σ9(πι9= ψ=ρια να αναQη7(Bν
σ+Iν= 9α7αPBγι( 9=7' από 7α πλ(9=Aια 7(+ς 9αι να περν(Bν 7( AεγαλB7ερ( AEρ(ς 7ης
ενήλι9ης Q'ής 7(+ς σ7ην ασP=λεια π(+ 7(+ς παρEI(+ν (ι AE&(+σες, αP(B α+7= 7α Aι9ρ= ψ=ρια
EI(+ν αναπ7B\ει αν(σ:α σ7η νε+ρ(7(\:νη 7'ν Aε&(+σDν$ H\=λλ(+, 7( Oαλ=σσι( σαλιγ9=ρι
efGλαB9(ςff, 7ρEPε7αι σIε&όν απ(9λεισ7ι9= από 7η AE&(+σα efm+σ=λιαff, ενD 7α νεαρ= =7(Aα
από Eνα ε:&(ς I7απ(&ι(B πρ(I'ρ(Bν α9όAα πι( πEρα, αP(B 9ό<(+ν πλ(9=Aια από 7σ(BI7ρες,
7α πρ(σαρAόQ(+ν σ7α &ι9= 7(+ς 9αι 7α IρησιA(π(ι(Bν 'ς όπλα για 7η &ι9ή 7(+ς πρ(σ7ασ:α$
J( πι( επι9:ν&+ν( ε:&(ς 7σ(BI7ρας παγ9(σA:'ς, ε:ναι η *+<(AE&(+σα (Cironeu Xlecherii),
γν'σ7ή 9αι 'ς Oαλ=σσια σPή9α, π(+ ε:ναι 7( πι( Oανα7ηPόρ( πλ=σAα σ7η Gη$ )+ναν7=7αι
σ7ις α97Eς 7(+ >ν&ι9(B 9αι 7(+ Hιρηνι9(B ]9εαν(B 9αι IρησιA(π(ιε: 7( Oανα7ηPόρ( &ηλη7ήριό
7ης για 7ις Aεγ=λες 9αι Aι9ρEς γαρ:&ες$ J( &ηλη7ήρι( 7ης *+<(AE&(+σας Aπ(ρε: να
πρ(9αλEσει 7( O=να7( σ• Eναν ενήλι9( =νOρ'π( AEσα σε 7ρ:α λεπ7=, από ανα9(πή 9αρ&ι=ς,
9α7=ρρε+ση 7(+ 9+9λ(P(ρι9(B σ+σ7ήAα7(ς ή 9αι παρ=λ+ση 7(+ αναπνε+σ7ι9(B$ )7ις
ε+ρ'παn9Eς α97Eς 7(+ Α7λαν7ι9(B 'σ7όσ(, 7(+ς Aήνες 7(+ 9αλ(9αιρι(B 9+ρ:'ς, +π=ρI(+ν
ε:&η AE&(+σας π(+ 7( &ηλη7ήριό 7(+ς περιEIει 7( iYg 7ης 7(\ι9ό7η7ας 7(+ &ηλη7ηρ:(+ 7ης
<ασιλι9ής 9όAπραςr
]ς πρ(ς 7ην E\αρση 7ης παρ(+σ:ας Aε&(+σDν, πEρα από 7ην αB\ηση 7ης OερA(9ρασ:ας 7'ν
νερDν, λόγ' 7ης +περOEρAανσης 7(+ πλανή7η, π(+ ε+ν(ε: 7ην αναπαραγ'γή 7'ν Aε&(+σDν,
7ελε+7α:ες Eρε+νες &ε:Iν(+ν ό7ι σ7ην αPO(ν:α 7(+ πληO+σA(B 7(+ς σ+A<=λ(+ν 9αι η
+περαλ:ε+ση ή 9αι η ε9λε97ι9ή αλιε:α (ρισAEν'ν ει&Dν (π$I$ σαPρ:&ι, γαBρ(ς, σαρ&Eλα,
σ9(+Aπρ:, 7όν(ς, \ιP:ας), σε σ+ν&+ασAό Aε 7ην 9λιAα7ι9ή αλλαγή$ #ηλα&ή, η εν7α7ι9(π(:ηση
7ης αλιε:ας EIει αPαν:σει Aεγ=λα 7AήAα7α 7'ν πληO+σADν 7'ν ψαριDν π(+ 7ρEP(ν7αι Aε
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
Yv
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
7σ(BI7ρες, 9αODς 9αι 7'ν Aι9ρό7ερ'ν, Aε 7α (π(:α αν7αγ'ν:Q(ν7αι σ7ην 9α7αν=λ'ση 7(+
πλαγ97(B$
' ( -12J3* (+ 2+ς 6)1π5-34F)-42π5-34 )-086).+ ,@(0123 )4ς 3=5ς +π<ές 3(έ.γ343ς : +$ `3π<έ(0123 @23-+ )0 -η23*0
)01 )-42π52+)0ς 23 (3.> ,+4 +π02+,.8(0123 )+ )16>( ,0<<η2έ(+ -)0 -A2+ 2+ς π<0,@24+ )ης )-086).+ς, J$ ^0 (+
π4έ-0123 5 έ-)C (v +γγ*=0123 )0 -η23*0 )01 -A2+)0ς π01 7έ6)η,3 )η( 3π*;3-η 23 @220 5 /8,4+ 3*(+4 >,)4 )0
634.>)3.0, +/08 έ)-4 ;+ +1=5-0123 )η( 31+4-;η-*+ )01 7έ.2+)0ς 2+ς, γ$ ^0π0;3)0823 π@γ0 5 ,.83ς ,02π.έ-3ς.
'1)> π3.40.*E34 )+ )0π4,@ /+4(>23(+ +π> )0 7έ.2+, 7$ '<3*/0123 )η( π@-601-+ π3.4065 23 +()4F+<<3.γ4,5 +<04/5 5
(3.>=170 5 ,+4 1γ.5 +22C(*+ 5 ,+4 08.+, A-)3 (+ π3.40.4-)3* η )0π4,5 /<3γ20(A7η +()*7.+-η ,+4 γ4+ (+
+(+,01/4-)0823 γ.5γ0.+ +π> )0 )-08=420 ,+4 )η /+γ08.+. w0η;@ 3π*-ης )0 ,.+-*, +<<@ ,+4 η ,>,+F,><+, 3$ xC.*ς
4+).4,5 -1()+γ5 73( π+*.(0123 +()4F4-)+24(4,@ 6@π4+, -)$ ^έ<0ς, +( )+ -12π)A2+)+ 3*(+4 έ()0(+ ,+4 +( 73(
1π06C.08( 23)@ )η( 3/+.20γ5 )C( )0π4,A(Fπ.0<ηπ)4,A( 2έ).C(, -1(*-)+)+4 η @23-η 3π*-,3Gη -3 γ4+).> )ης
π3.4065ς.
5555555555
P aαδανιά στη Rοτανική" στο Μ9*ο και στην Πρακτική
%& y)+( γ1.*E34 0 +<@7+(0ς )H+6)έ(4-)0 ,3/@<4 )01&& $δυσσέας %λ&'ης( )λιος ο Πρ*'ος.
%&RH +.6*-34 0 γ@J.0ς -/έ.701,<+ςt (H +(;3* ,4 0 <@7+(0ς (+ 47.A(34t ,4 η π3).0πέ.74,+ (+
/)3.01γ@34t (+ ,+,+.*E34 0 <>γγ0ςz&& Κα+αν'+,κης( $δ&σσεια.
N λα&ανι= (9ν$ λα&ανι=, αλα&ανι=, 9:σ7(ς 9αι αγ9:σαρ(ς για 7( ε:&(ς π(+ P+7ρDνει σ7ην
*ρή7η) ε:ναι αρ'Aα7ι9ό, PαρAα9ε+7ι9ό 9αι Aελισσ(7ρ(Pι9ό P+7ό, εν&ηAι9ό 7(+ ελληνι9(B
IDρ(+ π(+ PBε7αι σε π(λλ= AEρη 7ης Hλλ=&ας 9αι 9+ρ:'ς σ7ην *ρή7η 9αι σ7ην *Bπρ($ Αλλ=
9αι σε =λλες περι(IEς 7ης ανα7(λι9ής 6εσ(γε:(+, όπ(+ ε:ναι 9(ινό P+7ό, σ7ην *ριAα:α 9αι
σ7(ν *α+9=σ($ N λα&ανι=, από <(7ανι9ή =π(ψη, ανή9ει σ7ην (ι9(γEνεια 7'ν Ci2!.4,., 9αι
περιλαA<=νει i γEνη 9αι XhZ περ:π(+ ε:&η, P+7= 7'ν παραAεσ(γε:'ν I'ρDν 9αι 7ης ΑAερι9ής$
)7ην Hλλ=&α, α+7(P+Eς ε:ναι 7( γEν(ς Ci2!12 Aε Y α+7(P+ή ε:&η$ Α+7= ε:ναι 7α -./01/ 2340.21/5
2340.21/.( -./01/ 2340.21/ 5 43.624789:1/ ( -./01/ 793;.<:631/ ( -./01/ =6>/74:.4>/./ N P+σι9ή
7(+ OEση ε:ναι σε \ηρEς, πε7ρD&εις OEσεις, σε PρBγανα 9αι σε &ι=9ενα &ασDν, όπ(+ Aπ(ρε: να
9αλBπ7ει Aεγ=λες ε97=σεις π(+ (ν(A=Q(ν7αι 9ισ7Dνες $H+&(9ιAε: σε \ηρEς ή 9αι &ρ(σερEς
ηAι(ρεινEς περι(IEς, σε P7'I= \ηρι9= 9αι ασ<εσ7D&η ε&=Pη 9αι σIηAα7:Qει αραιEς ή π+9νEς
σ+σ7=&ες$
8ι λα&ανιEς ε:ναι P+7= αειOαλή, OαAνD&η π=ν' από Eνα AE7ρ( Bψ(ς, Aε π(λB9λα&( <λασ7ό
9αι παIι=, ρ+7ι&D&η PBλλα$ Jα PBλλα 7(+ 9αι (ι 7ρ+Pερ(: <λασ7(: 7(+ ε99ρ:ν(+ν 7ην
9(AAε(ρη7:νη π(+ λEγε7αι αλ=&αν(ς$ Jα PBλλα 7(+ς ε:ναι σ+νήO'ς 9+Aα7(ει&ή, απλ=
α&ια:ρε7α, αν7:Oε7α η 9α7o εναλλαγή Aε παρ=P+λλα, απλEς 7ρ:Iες ασ7ερ(ει&ε:ς ή σε &EσAες$
Α+7= παρ(+σι=Q(+ν &ιαP(ρε7ι9ής A(ρPής PBλλα αν=λ(γα Aε 7ην επ(Iή (επ(Iια9ός
&ιA(ρPισAός)$ 6εγαλB7ερη επιP=νεια PBλλ'ν 7( IειADνα-=ν(ι\η 9αι Aι9ρό7ερη 7(
9αλ(9α:ρι 9αι 7( POινόπ'ρ( όπ(+ +π(7ριπλασι=Qε7αι (από h σε 2 --
2
)$ ]σ7όσ(, 9α7= 7ην
\ηρή περ:(&( EI(+Aε απόρριψη 7'ν PBλλ'ν από 7α P+7= π(+ PO=νει α9όAη 9αι 7( XZZg$
@ ανα<λ=σ7ηση 7'ν P+7Dν παρα7ηρε:7αι Eνα Aήνα Aε7= 7ις πρD7ες POιν(π'ρινEς
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
hZ
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
<ρ(IEς$ ^o =νO(ς ε:ναι εPήAερ( 9αι Pα:νε7αι ό7ι 7( Aπ(+Aπ(B9ι &ιεγε:ρε7αι από 7( πρ'ινό
P'ς$ Jα πE7αλα αν(:γ(+ν 9αι σ7η σ+νEIεια AEIρι 7( επόAεν( πρ': 7α σEπαλα 9λε:ν(+ν
απ(ρρ:π7(ν7ας 7α πE7αλα 9αι σIηAα7:Qε7αι Aια Y-I'ρη 9=ψα π(+ περιEIει qZ-X?Z σπEρAα7α$
Jα =νOη EI(+ν Y πE7αλα ρ(&:ν(+ ερ+Oρ(B IρDAα7(ς 9αι Y σEπαλα, π(λλ(Bς σ7ήA(νες Aε
9:7ρινα σ7:γAα7α πλ(Bσια σε γBρη$
cλα 7α ε:&η 7ης λα&ανι=ς (Ci2!12) Iαρα97ηρ:Q(ν7αι 'ς π+ρόP+7α, λόγ' 7ης ι&ιό7η7ας 7(+ς να
&ιεγε:ρε7αι 7( PB7ρ'Aα 7'ν σπερA=7'ν 7(+ς 9αι να ανα<λασ7=ν(+ν αAEσ'ς Aε7= 7ην
π+ρ9αγι=$ ^o PαινόAεν( α+7ό (Pε:λε7αι σ7( γεγ(νός ό7ι 7α σπEρAα7α 7(+ς 9αλBπ7(ν7αι από
Aια α&ι=<ρ(Iη AεA<ρ=νη η (π(:α Aε 7ην E9Oεση 7(+ς σε +ψηλEς OερA(9ρασ:ες 7ης π+ρ9αγι=ς,
&ιαρρηγνBε7αι επι7ρEπ(ν7ας 7ην απ(ρρόPηση νερ(B 9αι 7( PB7ρ'Aα 7(+ σπόρ(+$ C'ρ:ς 7η
P'7ι= η 9α7ασ7ρ(Pή 7ης πι( π=ν' AεA<ρ=νης γ:νε7αι Aε <ρα&B ρ+OAό Aε 7ην επ:&ραση 7'ν
Aι9ρ((ργανισADν 7(+ ε&=P(+ς$
)7( +π(ε:&(ς 4r,!i412 7ης λα&ανι=ς, όλα 7α AEρη 7(+ P+7(B 9αλBπ7(ν7αι από A(νήρεις ή
ασ7ερ(ει&ε:ς α&ενD&εις 7ρ:Iες π(+ παρ=γ(+ν 7ην 9(AAε(ρη7:νη π(+ σ7ην *ρή7η λEγε7αι
eoαλ=&αν(ςfo, ή ef_=<&αν(ff (&εν πρEπει να σ+γIEε7αι Aε 7( ef_αB&αν(ff π(+ ε:ναι
PαρAα9ε+7ι9ή (+σ:α π(+ περιEIει σ+σ7α7ι9= 7(+ (π:(+), π(+ αν7ισ7(ιIε: σ7( o_ή&αν(ff
7(+ Nρ(&ό7(+, ή 7( ef_=&αν(ν ή _ή&(νfo 7(+ #ι(σ9(+ρ:&η$ J( αλ=&αν( EIει IρDAα σ9(Bρ(
9αPε7:, ε:ναι αρ'Aα7ι9ό 9αι Aε πι9ρή γεBση 9αι IρησιA(π(ιε:7αι ε97ός 7'ν =λλ'ν για 7ην
παραγ'γή αιOEρι(+ ελα:(+ Aε &ιαπερασ7ι9ό =ρ'Aα$ Α+7ή η αρ'Aα7ι9ή ρη7:νη (g1--i
/.u.W1-), Aε Eν7(νες PαρAα9ε+7ι9Eς ι&ιό7η7ες, IρησιA(π(ιε:7αι από αρIαι(7=7'ν Iρόν'ν,
εν=ν7ια σ7(+ς λ(ιA(Bς 7ης I(λEρας, 'ς αρ'Aα7ι9ή (+σ:α για O+Aι=σεις, αλλ= 9αι σ7ην
7αρ:Iε+ση 7'ν νε9ρDν$ @ AεγαλB7ερη π+9νό7η7α 7'ν α&εν'&Dν 7ριIDν σ7( P+7ό
παρ(+σι=Qε7αι 9α7= Aή9(ς 7'ν νεBρ'ν 7ης 9=7' επιPανε:ας 7'ν PBλλ'ν 9αODς 9αι σ7α
σ7ελEIη$ @ παραγ'γή 7ης ρη7:νης σ7ην &ι=ρ9εια 7ης ηAEρας α+\=νει Aε 7ην αB\ηση 7ης
OερA(9ρασ:ας$ @ ρη7:νη π(+ ε9ρEει από 7ις α&ενD&εις 7ρ:Iες, 9αλBπ7ει 7ην ε\'7ερι9ή
επιP=νεια 7ης 7ρ:Iας, 7η <=ση 7ης 9αι 7ην επιP=νεια 7(+ (ργ=ν(+ σ7( (π(:( PBε7αι$ pH7σι,
όσ( AεγαλB7ερη ε:ναι η ηλι9:α 7(+ (ργ=ν(+ (PBλλα, σ7ελEIη 9$λ$π) 7όσ( 9αι AεγαλB7ερη
ε:ναι η π(σό7η7α 7ης ρη7:νης π(+ EIει απ(7εOε: π=ν' 7(+$ @ επι9=λ+ψη 7'ν PBλλ'ν από
7ην ρη7:νη Pα:νε7αι ό7ι ελα77Dνει 7ην ε\α7Aισ(&ιαπν(ή, AειDνει 7ην OερA(9ρασ:α 7(+
PBλλ(+, λόγ' 7ης ε\=7Aισης 7(+ αιOερ:(+ ελα:(+ π(+ περιEIει, αλλ= 9αι πρ(σ7α7εBει από
7ις +περιD&εις α97:νες$ ^o π(σό 7ης ρη7:νης 7( (π(:( παρ=γε7αι σ7α PBλλα ε97ός από 7ην
επ(Iια9ή 7(+ &ια9BAανση π(ι9:λει 9αι από περι(Iή σε περι(Iή λόγ' περι<αν7(λλ(γι9Dν η 9αι
γενε7ι9Dν παραγόν7'ν 9αι 9+Aα:νε7αι από X$Y-XYg \ηρ(B <=ρ(+ς PBλλ'ν$ )7( +π(ε:&(ς
,rio4,p./12 7( αν7:σ7(ιI( π(σ(σ7ό ε:ναι π=ν7α Aι9ρό7ερ( 7(+ Xg 9αι 7( π(σ(σ7ό 7'ν
α&εν'&Dν 7ριIDν π=ν' σ7ην επιP=νεια 7'ν P+7Dν ε:ναι π(λB Aι9ρό7ερ( από ό7ι σ7(
4r,!i412$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
hX
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
@ ε9Aε7=λλε+ση 7ης 9(AAε(ρη7:νης (αλ=&αν(+) 7(+ Ci!tu! creticu! απ(7ελε: σηAαν7ι9ή
9αι παλαιό7ερα 9Bρια πηγή εισ(&ήAα7(ς για 7(+ς 9α7(:9(+ς 7ης 9(ινό7η7ας )ισσDν
6+λ(π(7=A(+ FεOBAνης, (ι (π(:(ι ασI(λ(Bν7αι 9αι σήAερα Aε 7ην σ+λλ(γή 7ης$ @ ρη7:νη
σ+λλEγε7αι από P+σι9(Bς πληO+σA(Bς 7(+ Ci2!1i2 4r,!i412 9α7= 7ις OερAEς Dρες 7ης ηAEρας
σ7ην &ι=ρ9εια 7ης Oερινής περιό&(+, Aε 7(ν πα7ρ(παρ=&(7( 7ρόπ( 7(+ efαργασ7ηρι(Bff (Eνα
ε:&(ς 7σ(+γ9ρ=νας π(+ αν7: για &όν7ια EIει Aα9ριEς &ερA=7ινες λ(+ρ:&ες)$ Α+7ό 7(
πα7ρ(παρ=&(7( εργαλε:( 7( σ<αρν:Q(+ν αν=Aεσα από 7ις αλα&ανιEς, Iαι&εB(ν7=ς 7ες, I'ρ:ς να
7ις πληγDν(+ν ή 9α7ασ7ρEP(+ν$ mα:νε7αι ό7ι η ε9Aε7=λλε+ση 7(+ P+7(B σ7η *ρή7η =ρIισε
7ην περ:(&( 7ης Αρα<(9ρα7:ας$ @ σ+λλ(γή απαι7ε: επ:π(νη εργασ:α 9αι η ηAερήσια από&(ση
9+Aα:νε7αι από Z$Y-XŽg$ ^o π(σό 7ης ρη7:νης 7( (π(:( παρ=γε7αι σ7α PBλλα ε97ός από 7ην
επ(Iια9ή 7(+ &ια9BAανση π(ι9:λει 9αι από περι(Iή σε περι(Iή, λόγ' περι<αλλ(ν7ι9Dν ή 9αι
γενε7ι9Dν παραγόν7'ν, 9αι 9+Aα:νε7αι από X$Y-XYg \ηρ(B <=ρ(+ς PBλλ'ν$ kι π(σό7η7ες π(+
σ+λλEγ(ν7αι ε\=γ(ν7αι σ7ις Αρα<ι9Eς 9+ρ:'ς IDρες όπ(+ IρησιA(π(ι(Bν7αι 'ς O+A:αAα, αλλ=
9αι για 7ην απ(λBAανση 7'ν εσ'7ερι9Dν IDρ'ν, όπ'ς πισ7εBε7αι$
N σ+λλ(γή 7(+ αλ=&αν(+ γ:νε7αι 9αι σ7ην >σπαν:α αλλ= Aε &ιαP(ρε7ι9ό 7ρόπ($ H9ε: (ι αλα&ανιEς
9ό<(ν7αι, <ρ=Q(ν7αι σε Aεγ=λα 9αQ=νια 9αι 7( λ=&αν( επιπλEει 9αι σ+λλEγε7αι$ Α+7ό σ+νήO'ς
ε\=γε7αι σ7η γει7(νι9ή Gαλλ:α, όπ(+ IρησιA(π(ιε:7αι 'ς αιOEρι( Eλαι( για 7ην παρασ9ε+ή
αρ'A=7'ν$
^o Ci!tu! creticu! w$ (9ν$ λα&ανι=, αλα&ανι=, αγ9:σαρ(ς), ε:ναι ( ef9:σO(ς ef 7(+
%ε(Pρ=σ7(+$ k %εόPρασ7(ς &ιE9ρινε &B( ε:&η ef 9:σO(+ ef, 7( αρσενι9ό 9αι 7(
Oηλ+9ό$ ^o =ρσενι9ό 7( περιγρ=Pει 'ς efH23*E0( ,+4 -,<η.A)3.0( ,+4 <4π+.A)3.0( ,+4 )0
@(;0ς 3π4π0./1.*E0(, @2/C 73 )+ γέ(η >204+ )04ς +γ.*04ς .>704ς, π<η( 3<<@)C ,+4
@0-2+&&. Ε)-4, λ(ιπόν η σηAερινή αγγλι9ή (ν(Aασ:α ef•o40 ro2,ff για 7α P+7= α+7=
:σ'ς να EIει πρ(EλOει από 7ην παρα7ήρηση 7(+ %ε(Pρ=σ7(+, από 7ην περιγραPή 7(+
(π(:(+ σ+Aπερα:ν(+Aε ό7ι 7( efαρσενι9ό γEν(ςff αν7ισ7(ιIε: σ7( Ci!tu! creticu! 9αι 7(
efOηλ+9όff σ7( Ci!tu! !alkiiXoliu!. ^o πρD7( απαν7=7αι σ7η *ρή7η Aε &B( +π(ε:&η" α)$ Ci!tu!
cretlcu! !![. creticu! 9αι <), Ci!tu! creticu! 22p$ erioce[alu!$ ^o πρD7( 7( ε:&(ς, η
ef*ρ:Oινηff, όπ'ς 7(πι9= λEγε7αι, EIει ρ(Q-A(< =νOη, ενD η ef):7ινηff EIει 9:7ρινα =νOη, από
7ην (π(:α σ+λλEγε7αι η 9(AAε(ρη7:νη Aε AηIανι9= AEσα$ ^o &εB7ερ( +π(ε:&(ς, η
αλα&ανι= Aε 7α λε+9= =νOη ε:ναι σπανιό7ερη 9αι &εν παρ=γει ρη7:νη σε α\ιόλ(γη
ε9Aε7αλλεBσιAη π(σό7η7α$
_Eγε7αι ό7ι η (A(ρPι= 7'ν ανODν 7ης αλα&ανι=ς πρ(9=λεσαν 7ην πρ(σ(Iή 7'ν 6ιν'ι7Dν
9αλλι7εIνDν$ Gιf α+7ό 9αι 7η <λEπ(+Aε να ει9(ν:Qε7αι σ7ην 7(ιI(γραP:α 7(+ παλα7ι(B 7ης
*ν'σ(B y7( γαλ=Qι( π(+λ:z$ N ρη7:νη 7ης λα&ανι=ς, ( αλ=&αν(ς αναPEρε7αι από 7(ν Nρό&(7(
(7( YZZπ$I$)$ Α+7ός περιγρ=Pει 7(ν 7ρόπ( π(+ A=Qε+αν 7( ρε7σ:νι, 9αι απ(ρε: για7:, αν 9αι ABριQε
'ρα:α, πρ(ερIό7αν από Eνα <ρ'Aερό AEρ(ς, 7α γEνια 7(+ 7ρ=γ(+$ *αODς 7( QD( E7ρ'γε 7α PBλλα
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
h2
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
7ης αλα&ανι=ς 7( ρε7σ:νι 9(λλ(Bσε σ7α γEνια 7(+ 9αι σ+λλεγό7αν Eπει7α από 7(+ς <(σ9(Bς$ Jην
:&ια αλλ= πι( λεπ7(Aερή αναP(ρ= 9=νει 9αι ( #ι(σ9(+ρ:&ης$ )7( 6εσα:'να, η σ+λλ(γή 7(+
ρε7σινι(B γινό7αν Aε Eνα ε:&(ς 7σ(+γ9ρ=νας εP(&ιασAEνης Aε &ερA=7ινες λ(+ρ:&ες )7ις λ(+ρ:&ες
α+7Eς 9(λλ(Bσε 7( λ=&αν( 9αι σ+λλεγό7αν$ J(ν :&ι( 7ρόπ( περιγρ=Pει αναλ+7ι9= 9αι ( G=λλ(ς
περιηγη7ής 6πελόν &:ν(ν7ας Aας 9αι ει9όνα 7(+ εργαλε:(+ π(+ IρησιA(π(ι(Bν7αν, 7(+
λεγόAεν(+ efαργασ7ηρι(Bff$ 8 #ι(σ9(+ρ:&ης (X(ς αιDνας A$C$), ια7ρός 9αι <(7αν(λόγ(ς 7(+
F'Aαn9(B )7ρ=7(+, αναPEρει " O^0 <@7+(0( 78(+24( έ634 ;3.+π31)4,5(, 2+<+,)4,5(, +(+F
-)02C)4,5(, *-)η-4 73 )+ς .έ01-+ς ).*6+ς 24γέ( 0*(C ,+4 -28.(η ,+4 21.-4(*C 3<+*C, 01<@ς )3
31π.3π3-)έ.+ς π043* 23)H 0*(01 ,+)+6.4>23(0( ,+4 C)+<γ*+ς 23;H 17.02έ<4)0ς 5 .07*01 3γ6302έ(01
;3.+π3834, D..Hπ:σης, +1)>ς &:νει Aια λεπ7(Aερή περιγραPή 7(+ 7ρόπ(+ σ+λλ(γής 7(+ λ=<&αν(+,
από 7α γEνια 9αι 7α πό&ια 7'ν 7ρ=γ'ν 9αι 7'ν 9α7σι9ιDν π=ν' σ7α (π(:α 9(λλ=, αλλ= 9αι Aε Eνα
εργαλε:( Aε σI(ινι= όπ'ς γ:νε7αι 9αι σήAερα (π$I$ σ7( (ρεινό I'ριό ):σσες 6+λ(π(7=A(+
FεOBAνης)$ 8 F'Aα:(ς ια7ρός C,/212 (2Yπ$C$ - 2YA$C$), αναPEρει 7η IρησιA(π(:ηση 7ης ρη7:νης
7ης αλα&ανι=ς, 'ς EAπλασ7ρ( σε 9α9(ήOη σαρ9DAα7α$ 8 8ρει<=σι(ς, &ιαπρεπής R+Qαν7ινός
ια7ρός, π(+ EQησε 7(ν b( αιDνα, παρασ9εBαQε αλ(ιPή Aε λ=&αν( 9α7= 7ης 7ριIόπ7'σης$ 8
ΠEρσης ια7ρός Α<ι9Eννας, (η σηAαν7ι9ό7ερη :σ'ς P+σι(γν'A:α 7ης αρα<ι9ής ια7ρι9ής π(+ EQησε
σ7ην Περσ:α (vqZ-XZ?i A$I$), ( (π(:(ς ασI(λήOη9ε ε97ε7αAEνα Aε 7ην αν7ιAε7Dπιση 7ης
παI+σαρ9:ας, αναPEρει 7η Iρήση 7(+ λα&=ν(+ για 7ην απ(σ9λήρ+νση 7(+ σ7(A=I(+ 9αι εν7Eρ(+
9αι Aε 7η A(ρPή αλ(ιPής για 7η Oεραπε:α 7(+ σπλήνα$ Περιηγη7Eς 9αι <(7αν(λόγ(ι, όπ'ς ( }i,rr,
†,/oW (XYXi-XYhb) 9αι ( so2,p }i!!oW u, ^o1rW,Lor!, π(+ πEρασαν από 7ην *ρή7η,
α9(λ(+ODν7ας 7α Iν=ρια 7'ν αρIα:'ν <(7αν(λόγ'ν (#ι(σ9(+ρ:&η), αναPEρOη9αν σ7( P+7ό
αλα&ανι= 9αι σ7(ν 7ρόπ( σ+λλ(γής 7(+ Aε αναλ+7ι9ό 7ρόπ($
ΠηγEς"*α<<=&α •$, R(7ανι9όν 9αι m+7(λ(γι9όν _ε\ι9όν σελ$ Xv?b, ΑOήνα, XvYh$ Gενν=&ι(ς Π$G$ _ε\ι9ό
m+7(λ(γι9ό, σελ$ YX2, ΑOήνα, XvXb$ K1W!,r •$^$, ‘^, Kr,,0 ,rl./ oL Uio241riu,2’ k“Loru, k“Loru €Wi|,r2i!y
}r,22 p$iZX, Xv?b$ ^,4oŒ N$, •,1!!,r w$, V.u, t,41-$ U, t.!i,r, t,ui4./, p$2ZY, Xvb?$
}o/1WiW 8$, ‡/oV,r2 oL Kr,,4, .Wu !, †./0.W2 p$?bZ k“Loru }r,22, XvqZ$
!!p "‚‚ ,W $Vi0ip,ui. $org ‚Vi0i ‚w.lu.W1- , !!p "‚‚ /.u.Wo $l/og2po! $4o- ,
!!p "‚‚ VVV $/.u.Wo $l/og2po! $4o- , !!p "‚‚ ./.!.Wo2 $l/og2po! $4o- ,
!!p "‚‚ VVV $lil/,Lr.gr.W4,2 $W,! ‚/.lu.W1- $!-/
555555555555555
P $8#ελιτσιά bτο $ν<γνωρο Δεντρό" οι Κατσο9νες και οι $#αγορε9σεις
N 9α7σ(Bνα, ε:ναι η Aαγ9(Bρα 7(+ 9ρη7ι9(B <(σ9(B$ J( απαρα:7η7( εPό&ι( για 9=Oε
97ην(7ρόP( σ7ην *ρή7η$ )fα+7ή σ7ηρ:Qε7αι, 9αODς &ρασ9ελι= 7ις 9α9(7(πιEς$ H:ναι 7(
πρόIειρ( αA+ν7ι9ό AEσ( πρ(σ7ασ:ας σε 9=Oε &Bσ9(λη σ7ιγAή, ενD πι=νει Aε α+7ή 7α
γι&(πρό<α7= από 7(ν λαιAό ή 7α πό&ια 7(+ς$ N Iρήση 7ης για 7(+ς αγρό7ες περι(ριQό7αν
σ7( παρελOόν για 7( ρ=<&ισAα 9αι 7( 7ρ=<ηγAα 7'ν ελιDν, πριν 7ην εισαγ'γή σ7ην
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
h?
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
σ+γ9(Aι&ή 7'ν σBγIρ(ν'ν AηIανι9Dν AEσ'ν$ 8ι γνήσιες 9α7σ(Bνες ε:ναι P7ιαγAEνες από
αAπελι7σι= 9αι EI(+ν γ=γλες, ε:ναι &ηλα&ή 9+Aα7(ει&ε:ς$ N αAπελι7σι=, 7( „+(έγ(C.0
73().>„ 7'ν 9ρη7ι9Dν, ή α<ελι9ε:α, ε:ναι 7+πι9ό εν&ηAι9ό, αλπι9ό &Eν&ρ( 7ης *ρή7ης Aε
7ην επισ7ηA(νι9ή (ν(Aασ:α {elcoka abelicea cretica. H:ναι, αρIEγ(ν( εν&ηAι9ό P+7ό 7ης
*ρή7ης, EIει ε\ελιIOε: π(λB λ:γ( αν= 7ις Iιλιε7:ες 9αι ε:ναι σ+γγενι9ό ε:&(ς Aε 7η P7ελι=$
J( P+7ό α+7ό πρ(σ7α7εBε7αι από &ιεOνε:ς σ+νOή9ες 9αι 7η &ασι9ή ν(A(Oεσ:α 9αι
<ρ:σ9ε7αι σ7( ef*ό99ιν(ff <ι<λ:( Aε 7α πρ(σ7α7ε+όAενα ε:&η π(+ απειλ(Bν7αι =Aεσα Aε
ε\αP=νιση$ m+7ρDνει AEIρι 9αι 7α XihZ AE7ρα +ψόAε7ρ($ H:ναι Aι9ρό &Eν7ρ( (απ(7ελε:
νόσ7ιAη <(σ9ή για 7α QDα, 7α (π(:α εAπ(&:Q(+ν 7ην αν=π7+\ή 7(+), αλλ= Aπ(ρε: να
P7=σει AEIρι 9αι XZ AE7ρα σε Bψ(ς$ pHIει PBλλα Aι9ρ=, Aε &ι97+'7ή νεBρ'ση, (&(ν7'7=
9αι Aε Iν(B&ι σ7ην 9=7' επιP=νεια$ Jα Oηλ+9= =νOη π(+ Oα &Dσ(+ν 9αρπό, <γα:ν(+ν σ7ις
AασI=λες 7'ν PBλλ'ν αν= Eνα$ Jα αρσενι9= <γα:ν(+ν π(λλ= AαQ: σ7η <=ση 7'ν 9λα&ιDν
7(+ &Eν7ρ(+$ 8 9αρπός ε:ναι Aι9ρός, σ9ληρός, Iν(+&'7ός 9αι πρασιν'πός$ dλλα ε:&η,
π(+ &εν +π=ρI(+ν σ7ην Hλλ=&α, ε:ναι η αAπελ:7σια η (+λA(ει&ής, &Eν7ρ( 7(+ *α+9=σ(+,
Bψ(+ς E'ς ?Z A$, π(+ IρησιA(π(ιε:7αι σ7ην (ι9(&(Aι9ή, για7: EIει σ9ληρό 9αι ανOε97ι9ό
\Bλ($ Hπ:σης, Aι9ρ(: πληO+σA(: QEλ9(<ας, +π=ρI(+ν σ7ην )ι9ελ:α$ )7ην 9εν7ρι9ή 9αι
ανα7(λι9ή *ρή7η π(+ (ι αAπελι7σιEς ε:ναι λιγ(σ7Eς, (ι 9α7σ(Bνες 9α7ασ9ε+=Q(ν7αι από
\Bλ( πρ:ν(+ ή 9αι από αγριλιEς$ H9ε: (ι 9α7σ(Bνες ε:ναι ε+OBγραAAες$
N αAπελι7σι=, 9ιν&+νεBει από 7ην 9λιAα7ι9ή αλλαγή 9αι 7( \ηρό7ερ( 9λ:Aα, 7ην εν7α7ι9ή
<όσ9ηση 7'ν γι&ιDν, 9αODς εAπ(&:Qει 7ην αναγEννησή 7ης 9αι για (ρισAEν(+ς από 7( 9όψιA(
7'ν 9λ=&'ν 7ης για να 9α7ασ9ε+ασ7(Bν (ι 9α7σ(Bνες$ )ήAερα, 7η σ+ναν7=Aε 9+ρ:'ς π=ν'
από XZZZ AE7ρα +ψόAε7ρ(, σ7ην περι(Iή 7'ν _ε+9Dν (ρE'ν (&B( σ+σ7=&ες 9αι Aερι9Eς
απ(A(ν'AEνες σ7( (ρ(πE&ι( 8Aαλ(B AEIρι 9α7αPBγι( *αλλEργη), 9αι λ:γα &Eν&ρα σ7η #:97+
σ7( _ασ:Oι 9αι σ7(ν ”ηλ(ρε:7η$ N απαγόρε+ση να 9ό<(ν7αι (ι αAπελι7σιEς 9αι να γ:ν(ν7αι
9α7σ(Bνες, ισIBει αρ9ε7= Iρόνια$ SόAιQαν ό7ι E7σι Oα πρ(σ7α7εBσ(+ν από 7ην ε\αP=νισή 7ης ,
9αODς +π=ρI(+ν Aόλις XYZ-2ZZ DριAα &Eν7ρα αAπελι7σι=ς σ7ην *ρή7η$ N πραγAα7ι9ό7η7α
όA'ς ε:ναι &ιαP(ρε7ι9ή, σBAP'να Aε 7(+ς ει&ι9(Bς 9αι 7ις σBγIρ(νες απόψεις 7ης επισ7ήAης$
cπ'ς Oα &(BAε παρα9=7', 7( πι( πιOανό ε:ναι αν σ+νεIισ7ε: α+7ή η απαγόρε+ση να
σ+ν7ελεσ7ε: γρηγ(ρό7ερα η ε\αP=νισή 7ης$
H:ναι γν'σ7ό ό7ι 7α περισσό7ερα &Eν7ρα, ό7αν 7α 9όψεις, EI(+ν 7ην ι9ανό7η7α να
αναπ7Bσσ(+ν νE(+ς <λασ7(Bς$ H\=λλ(+, 7α Aεσ(γεια9= P+7=, πλην 7'ν 9'ν(Pόρ'ν, επει&ή
ε:ναι πρ(σαρA(σAEνα σ7ις π+ρ9αγιEς, αναγεννDν7αι από 7( 9(B7σ(+ρό 7(+ς$ #ηλα&ή,
πρεAν(<λασ7=ν(+ν, όπ'ς λEAε, εB9(λα$ N αAπελι7σι=, αν7EIει π=ρα π(λB 9αλ= ό7αν 7ην
9ό<(+Aε πι( ψηλ= από 7( 9(B7σ(+ρό 7ης (9αρα7όAηση), ενD παρα<λασ7=νει π(λB Eν7(να$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
hb
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
#ηλα&ή, <γ=Qει παραP+=&ες από 7ις ρ:Qες 7ης, παρ= όIι 7όσ( 9(ν7= σ7(ν 9(ρAό 7ης$ Α+7ό
σηAα:νει Aε απλ= λόγια ό7ι Eνα &Eν7ρ( π(+ 9ό<ε7αι &εν πεOα:νει$ Αν7:Oε7α A=λισ7α$ N
9(ρA(7όAηση (9όψιA( 9(ν7= σ7η ρ:Qα) 9αι η 9αρα7όAηση (9όψιA( ψηλό7ερα), απ(7ελ(Bν
A(ρPEς &ιαIε:ρισης 7'ν &ασDν π(+ εPαρAόQ(ν7αι από παλι= σ7ην H+ρDπη 9αι σ7ην Hλλ=&α$
Tπ=ρI(+ν &+( A(ρPEς &ιαIε:ρισης 7'ν &Eν&ρ'ν ή 9αι O=Aν'ν$ N 9αρα7όAηση (αγγλ$
po//.ruiWg) 9αι η 9(ρA(7όAηση (αγγλ$ 4oppi4iWg)$ Jα &Eν7ρα π(+ +P:σ7αν7αι α+7ής 7ης A(ρPής
7ην &ιαIε:ριση, αν γ:νε7αι Aε Aια περι(&ι9ό7η7α 7'ν q-XZ Iρόν'ν, όIι Aόν( &εν \ερα:ν(ν7αι,
αλλ= Q(+ν 9αι π(λB περισσό7ερ($ )ηAαν7ι9ό ε:ναι να 7(νισ7ε: ό7ι 7( σBσ7ηAα α+7ό &ιαIε:ρισης
πρEπει να γ:νε7αι σ+νεIDς$ H\=λλ(+, η 7εIνι9ή α+7ή ή7αν ι&ια:7ερα IρήσιAη σ7(+ς αρIα:(+ς
[λληνες, αP(B Aε 9(ρA(7όAηση Eπαιρναν 7α π(λεAι9= 7(+ς &όρα7α από 9ρανιEς ή AελιEς$
)7ην περ:π7'ση 7ης αAπελι7σι=ς &εν ε+ν(ε:7αι ι&ια:7ερα η 9(ρA(7όAηση$ Από 7ην =λλη όA'ς
+π=ρIει 7( πρό<ληAα 7'ν γι&ιDν π(+ 7ρDγ(+ν 7α <λασ7=ρια π(+ αναγεννDν7αι από 7η ρ:Qα
7(+ &Eν7ρ(+$ H&D EIει α9ρι<Dς εPαρA(γή η 9αρα7όAηση$ #ηλα&ή, 9ό<(+Aε 7(ν 9(ρAό 7(+
&Eν&ρ(+ 2-? AE7ρα π=ν' απ`o 7( E&αP(ς, Dσ7ε (ι νE(ι <λασ7(: να Aην ε:ναι πρ(σ<=σιA(ι από
7α γ:&ια$ N αAπελι7σι= αν7EIει π(λB σ7ην 9αρα7όAηση, (πό7ε η &ιαIε:ριση Aε α+7όν 7(ν 7ρόπ(
α+\=νει 9α7= π(λB 7ην επι<:'σή 7ης$ ]σ7όσ(, &εν ε:ναι όλα 7α &Eν7ρα &ιαOEσιAα για
9αρα7όAηση$ Jα DριAα &Eν7ρα 7ης πρ=γAα7ι πρEπει να πρ(σ7α7ε+7(Bν α+σ7ηρ=, αP(B η
9αρα7όAηση σε DριAη ηλι9:α Oα 9α7ασ7ρEψει 7( &Eν7ρ($
Jι σ+A<α:νει όA'ς Aε 7ην απαγόρε+ση να 9ό<(ν7αι 7α 9λα&ι= 7ης$ N αAπελι7σι= EIει Eναν
εIOρό$ *ι α+7ός ε:ναι 7α γ:&ια$ Jι Oα Aπ(ρ(Bσε να γ:νει` Sα επι7ραπε: Aε σIε&ιασAό 9αι
(ρO(λ(γισAό, η εAπ(ρ:α για 7ις 9α7σ(Bνες$ cπ'ς πρ(αναPEραAε, π(λλ= &Eν7ρα Aπ(ρ(Bν να
&ιαIειρισ7(Bν Aε 7(ν 7ρόπ( 7ης 9αρα7όAησης$ J( 9ρ=7(ς Aπ(ρε: να επιν(ι9ι=σει, α9όAα 9αι Aε
σ+A<(λι9ό αν7:7ιA( 7α &Eν7ρα, σ7(+ς 9α7(:9(+ς 7ης (ρεινής *ρή7ης$ *αι σε σ+νεργασ:α Aε
7(+ς &ασι9(Bς +παλλήλ(+ς να 7(+ς &ι&=\ει 7(ν 7ρόπ( (ρO(λ(γι9ής &ιαIε:ρισης 7'ν &Eν7ρ'ν$
H:ναι ι&ια:7ερα πρ(σ(Iής 7α ηλι9ι'AEνα &Eν7ρα, 9αODς α+7= σ+A<=λλ(+ν σ7η &ια7ήρηση 7ης
γενε7ι9ής π(ι9ιλ:ας 7ης αAπελι7σι=ς 9αι απ(7ελ(Bν 7ην ef7ρ=πεQαff για 7α γ(ν:&ι= 7ης 9αι E7σι
Oα 7η O'ρα9:Q(+ν από περι<αλλ(ν7ι9(Bς 9ιν&Bν(+ς$
(ΠηγEς"VVV$-iW.gri4$gr‚Kr,,0‚u.!.‚•,/0o|.g2Z4r,!i4.$uo4,
!!p "‚‚ VVV $,p/.!.Wo2 $Vorupr,22 $4o- )
555555555555555
?α $#ολι*ω8<να Δάση
Jα απ(λιO'AEνα &=ση απ(7ελ(Bν A(να&ι9(Bς P+σι9(Bς σIηAα7ισA(Bς π(+ PανερDν(+ν 7ην
πλ(Bσια γε'-ισ7(ρι9ή P+σι9ή 9ληρ(ν(Aι=, 7η γε'-ε\Eλι\η, αλλ= 9αι 7ην ε\αγ'γή
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
hY
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
σ+AπερασA=7'ν π=ν' σ7( 7ό7ε 9λ:Aα 9αι ει&ι9ό7ερα για 7η OερA(9ρασ:α 9αι 7η <ρ(Iόπ7'ση
Aιας ε+ρB7ερης περι(Iής$
Πριν από περ:π(+ ?iZ ε9α7(AABρια Iρόνια, ό7αν (ι πEν7ε σηAεριν(: ήπειρ(ι ή7αν &B( Aόν(
9(AA=7ια 9αι 9+ριαρI(Bσαν σ7η γη 7α ασπόν&+λα QDα, σ7ην περι(Iή 7(+ 6αρό9(+ Q(Bσαν 7α
αρIαιό7ερα &Eν&ρα, Aε &ι=Aε7ρ( Eνα AE7ρ( 9αι Bψ(ς ?Z AE7ρα$ Α+7= 7α 7ερ=σ7ια απ(λιO'AEνα
&Eν&ρα E&ιναν 7( &ι9ό 7(+ς σ7:γAα σ7ην παγ9όσAια γε'-ισ7(ρ:α 9αι παλαι(Iλ'ρ:&α$ Α+7= 7α
&Eν&ρα, γν'σ7= 9αι Aε 7( όν(Aα ΑρIαι(π7Eρι&ες, 9+ρι=ρIησαν για περισσό7ερ( από 2Z
ε9α7(AABρια Iρόνια 9αι +πήρ\αν 9αι 7α Aα9ρ(<ιό7ερα 7'ν 7ό7ε &Eν7ρ'ν$ Α:νιγAα απ(7ελε:
'σ7όσ( ( αPανισAός 7(+ σ+γ9ε9ριAEν(+ &Eν7ρ(+ για 7( (π(:( &:ν(ν7αι &B( <ασι9Eς ε9&(IEς$
N A:α EIει σIEση Aε 7ην εAP=νιση 7'ν σπερAα7όP+7'ν (P+7= π(+ π(λλαπλασι=Q(ν7αι Aε
σπEρAα7α) π(+ πιOανό7α7α ήρOαν να &ηAι(+ργήσ(+ν νEες σ+νOή9ες π(λλαπλασιασA(B
αν7ι9αOισ7Dν7ας 7α &Eν7ρα π(+ 'ς 7ό7ε αναπαρ=γ(ν7αν Aε σπόρια$ 6:α &εB7ερη 9αι
επι9ρα7Eσ7ερη EIει σIEση Aε 7ις 9λιAα7(λ(γι9Eς Aε7α<(λEς (ι (π(:ες &ηAι(+ργήOη9αν από 7α
:&ια 7α &Eν7ρα για να πρ(9αλEσ(+ν E7σι 7(ν αPανισAό 7(+ς$
)7(ν Hλλα&ι9ό IDρ(, απ(λιO'AEνα &=ση EI(+ν <ρεOε: σ7(ν [<ρ( όπ(+ EIει εν7(πισ7ε: 7(
αρIαιό7ερ( &=σ(ς {ηλι9:ας π=ν' από 2Y ε9α7(AABρια Iρόνια Aε <ελανι&ιEς, P(:νι9ες 9αι
σεγ9όγιες$ )7η νήσ( _Eσ<( <ρ:σ9ε7αι 7( πλE(ν (ν(Aασ7ό απ(λιO'AEν( &=σ(ς σ7ις περι(IEς
):γρι, )9=λα Hρεσ(B, 6εσσό7(π(, Gα<=Oα Aε 9+ρ:αρIες 7ις σεγ9όγιες, όπ(+ 7( (ργανι9ό
+λι9ό 7'ν &Eν&ρ'ν EIει αν7ι9α7ασ7αOε: Aε &ι(\ε:&ι( 7(+ π+ρι7:(+ 9αι =λλα EγIρ'Aα (ρ+97=$
)7η <όρεια HB<(ια-περι(IEς *ερασι= >σ7ια:ας 9αι Αγ$ Αννας, EI(+ν <ρεOε: απ(λιO'AEνα
&Eν&ρα 9ανEλας 9αι =λλα 7ρ(πι9= P+7=$ )7η λιγνι7(Pόρα λε9=νη 7ης Rεγόρας σ7η #$
6α9ε&(ν:α 7α απ(λιO'AEνα &=ση EI(+ν πλ(Bσια 9α7αν(Aή 9αι π(ι9ιλ:α Aε 9'ν(Pόρα,
σεγ9όγιες, 9E&ρα, P(:νι9ες, &ρBες, πλα7=νια 9αρ+&ιEς 9αι πλήO(ς από +π(7ρ(πι9= P+7=$
Hπ:σης, απ(λιO'AEνα &=ση EI(+ν <ρεOε: σ7η νήσ( _ήAν(- R=ρ(+ς, 6(B&ρ(+, *(ν7ι=, αλλ=
9αι σ7ην *ασ7(ρι= { Sεσ7όρι(, Aε P(:νι9ες 9αι =λλα +π(7ρ(πι9= 9αι 7ρ(πι9= P+7=, AαQ: Aε
απ(λιODAα7α Oαλ=σσιας πρ(Eλε+σης όπ'ς AB&ια, σ7ρε:&ια, ασ7ερ:ες 9αι &όν7ια
9αρIαρι(ει&Dν$ H:&η σεγ9όγιας σήAερα +π=ρI(+ν 'ς Aι9ρ= P+7= &:πλα σε 7ρεI(BAενα νερ= Aε
περι(ρισAEνη αν=π7+\η σε περι(IEς σ7ην Hλλ=&α {π$I$ *ασ7ρ=9ι, *BOηρα, Πελ(πόννησ(,
όπ(+ επι9ρα7(Bν σ+νOή9ες Aε π(λB +ψηλή +γρασ:α$ 8ι σεγ9όγιες, 'ς πανBψηλα &Eν&ρα, Aε
π=ν' από XYZ AE7ρα σε Bψ(ς, ε\α9(λ(+O(Bν να +π=ρI(+ν σ7ην *αλιPόρνια 7'ν NΠΑ$
N πλει(νό7η7α 7'ν απ(λιO'AEν'ν &ασDν σ7ην Hλλ=&α, π(+ Iρ(ν(λ(γε:7αι 9α7= πρ(σEγγιση
ό7ι EQησαν πριν από 2Z ε9α7(AABρια E7η, &ηAι(+ργήOη9αν σBAP'να Aε 7(+ς ει&ι9(Bς από Aια
ε97ε7αAEνη ηPαισ7εια9ή &ρασ7ηριό7η7α π(+ σ+ν(&εB7η9ε από 9=λ+ψη 7'ν 7ό7ε &Eν&ρ'ν Aε
λ=<α 9αι 7EPρα, ενD (ι σεισAι9Eς &ια7αρ=\εις, &ιαρρή\εις 9αι σ+Aπ7B\εις 7'ν 7ό7ε
πε7ρ'A=7'ν 9=λ+ψαν P+7= 9αι QDα$ )+νήO'ς, (ι πιOανό7η7ες 7ης απ(λ:O'σης ε:ναι π(λB
Aι9ρEς, 9αOό7ι η &ια&ι9ασ:α 7ης απ(λ:O'σης { αν7ι9α7=σ7αση A(ρ:(+ πρ(ς Aόρι( 7ης
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
hh
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
(ργανι9ής Bλης από ανόργανα +λι9=, γ:νε7αι 9=7' από σ+γ9ε9ριAEνες περι<αλλ(ν7ι9Eς
σ+νOή9ες 9αι 9+ρ:'ς Aε απ(+σ:α (\+γόν(+$ )ε α9όAη σπανιό7ερες περιπ7Dσεις απ(λ:O'ση
σ+A<α:νει 9=7' από π(λB IαAηλEς OερA(9ρασ:ες {π$I$ 7α AαA(BO σε π(λι9Eς σ+νOή9ες, ή 9αι
σε ε97ε7αAEνη \ηρασ:α$
Jα αιν:γAα7α 9αι 7α ερ'7ηAα7ι9= π(+ αP(ρ(Bν 7α απ(λιO'AEνα &=ση π(λλ= 9αι π(λ+π(:9ιλα$
*α7= 9αιρ(Bς &ι=P(ρ(ι επισ7ήA(νες από &ι=P(ρες περι(IEς 7(+ πλανή7η ασI(λήOη9αν Aε 7ην
&εν&ρ(Iρ(ν(λόγηση 9αι 7ην ε\αγ'γή σ+AπερασA=7'ν π=ν' σ7( 7ό7ε 9λ:Aα 9αι ει&ι9ό7ερα για
7η OερA(9ρασ:α 9αι 7η <ρ(Iόπ7'ση$ Αλλ=, 9αι πEρα από 7α γνήσια απ(λιODAα7α, +π=ρI(+ν
9αι 7α ψε+&(-απ(λιODAα7α ή α9όAη 9αι ψε+&(απ(λιO'AEν(ι σIηAα7ισA(: π(+ &εν Aπ(ρ(Bν να
σ+AπεριληPO(Bν σ7α απ(λιODAα7α, 9αOό7ι απ(+σι=Q(+ν (ι γν'σ7Eς &ιεργασ:ες 7ης$ )7α
ψε+&(απ(λιODAα7α σ+γ9α7αλEγ(ν7αι Aε7α\B 7'ν =λλ'ν (ι &εν&ρ:7ες-&εν&ρ(ει&ε:ς
σIηAα7ισA(: σ+νήO'ς από (\ε:&ια 7(+ σι&ήρ(+ 9αι Aαγγαν:(+ AEσα σ7α πε7ρDAα7α, (ι
ανOρ'πόA(ρP(ι σIηAα7ισA(: ασ<εσ7(BI(+ πηλ(B, 7α 7+Iα:α &ηAι(+ργήAα7α 7ης PBσης, 7α
IEρια γιγ=ν7'ν 9αι πλήO(ς από =λλα$
H&D 9αι Aερι9= Iρόνια σ7ην περι(Iή R=7ι9α 7(+ Α9ρ'7ηρ:(+ 6αλEα σ7ην Πελ(πόννησ(
-Αγ:α 6αρ:να, )π:Oα, *όρα9ας, <ρEOη9ε πληODρα 9α7α9όρ+P'ν I(αν(ει&Dν A(ρPDν Aε
ψε+7(-&εν&ρD&η αν=π7+\η π(+ πρ(σελ9B(+ν 7( Eν7(ν( εν&ιαPEρ(ν 7ης &ιεOν(Bς
επισ7ηA(νι9ής 9(ινό7η7(ς$ 8ι σIηAα7ισA(: α+7(: <ρ:σ9(ν7αι σ7(ν παρ=97ι( IDρ(, AEσα σε
Oαλ=σσια ιQήAα7α πλει(9αινι9ής ηλι9:ας, Aε απ(λιODAα7α Oαλ=σσι'ν QD'ν { σ7ρε:&ια,
97Eνια, αIιν(:$ Π(λλ(:, Oε'ρ(Bν 7(+ς ef9αAιν(ει&ε:ςff α+7(Bς σIηAα7ισA(Bς 'ς απ(λιO'AEνα
&Eν&ρα, ενD =λλ(ι 7α σ+γIE(+ν Aε eeγιγ=ν7ι(+ς σπόγγ(+ςff$ 8ι πλE(ν ει&ι9(: επιAEν(+ν ό7ι (ι
σIηAα7ισA(: α+7(: &εν EI(+ν :Iνη απ(λ:O'σης, &εν ε:ναι &ηλα&ή απ(λιODAα7α, αλλ= (B7ε 9αι
σ7ην ε+ρB7ερη περι(Iή EI(+ν +π=ρ\ει ηPαισ7εια9Eς ε\=ρσεις$ Hπ:σης, α+7(: (ι σIηAα7ισA(:,
7α Oε'ρ(BAενα 'ς &Eν&ρα, &εν &ιαOE7(+ν 7(+ς γν'σ7(Bς ε7ήσι(+ς 9B9λ(+ς 7'ν &Eν&ρ'ν,
<ρ:σ9(ν7αι όλα σε όρOια-9α7α9όρ+Pη OEση, (B7ε 9αι Pα:νε7αι ό7ι &ιαOE7(+ν ριQι9ό σBσ7ηAα,
ενD, (B7ε 9αι PBλλα από 7α +π(7ιOEAενα &Eν&ρα EI(+ν <ρεOε:$ Π=ν7'ς, (ι 7(πι9Eς 9(ιν'ν:ες
Pα:νε7αι ό7ι EI(+ν παραπληρ(P(ρηOε:, αP(B P+λλ=&ια 9αι =λλ( Eν7+π( 7(+ρισ7ι9ό +λι9ό
αναPEρει ό7ι σ7ην περι(Iή +π=ρIει απ(λιO'AEν( &=σ(ς$
]σ7όσ(, ει&ι9(: επισ7ήA(νες Aελε7(Bν 7(+ς όρOι(+ς α+7(Bς εν7+π'σια9(Bς σIηAα7ισA(Bς
σ7ην περι(Iή R=7ι9α _α9'ν:ας 9αι απ(Pα:ν(ν7αι ό7ι απ(9λε:(ν7αι να ε:ναι απ(λιO'AEν(ι
9(ρA(: &Eν&ρ'ν$ 6=λλ(ν πρό9ει7αι για γε'-IηAι9(Bς σIηAα7ισA(Bς, π(+ πιOαν(λ(γε:7αι ό7ι
&ηAι(+ργήOη9αν από ανερIόAενα αEρια από <αOB7ερα σ7ρDAα7α, 7α (π(:α 9α7= 7η &ιEλε+σή
7(+ς AEσα από 7ις ρ'γAEς 7'ν πε7ρ'A=7'ν &ιEλ+αν 7α (ρ+97= σ+σ7α7ι9= 7(+ς,
σ+AπαρασBρ(ν7=ς 7α σ7ην E\(&(, όπ(+ 9αι 7α απEOε7αν$ Παρόλα α+7=, (ι εν7+π'σια9(: α+7(:
σIηAα7ισA(: ε:ναι A(να&ι9(: σ7(ν ελληνι9ό IDρ( 9αι επ(AEν'ς Aπ(ρ(Bν να Oε'ρηO(Bν 9αι
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
hi
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
α+7(: 'ς &ιεOνDς &ια7ηρηAEνα AνηAε:α 7ης PBσης, αν+π(λόγισ7ης επισ7ηA(νι9ής α\:ας, όπ'ς
9αι 7α απ(λιO'AEνα &=ση$
*αι 7( ερD7ηAα π(+ αι'ρε:7αι ε:ναι αν 9αι 9α7= πόσ( 7α &Eν&ρα πεOα:ν(+ν π=ν7(7ε όρOια$ J(
Aόν( γν'σ7ό σ7ις AEρες Aας ε:ναι ό7ι 7α &Eν&ρα πεOα:ν(+ν όρOια Aε7= από π+ρ9αγι=, από
ασOEνεια, Aε7= από 9α7αιγ:&α 9αι εPόσ(ν EI(+ν \εριQ'Oε: 9αιa$ε:ναι \απλ'AEνα-\εριQ'AEνα$
55555555555555
Και ό8ως $γνοο98ε τη Rιο#οικιλότηταB Ση8ασία" \ννοιες και $]ίες
N <ι(π(ι9ιλό7η7α σ+νήO'ς αναPEρε7αι σ7ην π(ι9ιλ:α 7'ν A(ρPDν 7ης Q'ής σε Aια
σ+γ9ε9ριAEνη περι(Iή$ ΠεριλαA<=νει 7ην π(ι9ιλ:α 7'ν &ιαPόρ'ν ει&Dν P+7Dν, QD'ν 9αι
Aι9ρ((ργανισADν$ Hπ:σης, 7ην π(ι9ιλ:α 7'ν γ(νι&:'ν π(+ α+7(: (ι (ργανισA(: EI(+ν$ Αλλ=,
9αι 7ην π(ι9ιλ:α 7'ν (ι9(σ+σ7ηA=7'ν, <ι(9(ιν(7ή7'ν, εν&ιαι7ηA=7'ν 9αι 7(π:'ν$ #ηλα&ή,
ε9ε: όπ(+ α+7(: (ι (ργανισA(: +π=ρI(+ν 9αι &ρασ7ηρι(π(ι(Bν7αι$ 6ε απλ= λόγια η
<ι(π(ι9ιλό7η7α περιγρ=Pει 7η <ι(λ(γι9ή π(ι9ιλ(A(ρP:α Aιας περι(Iής, ενός (ι9(σ+σ7ήAα7(ς,
ενός (ι9(7όπ(+ ή 9αι Aιας <ι(9(ινό7η7ας$
8 όρ(ς 7ης <ι(π(ι9ιλό7η7ας επιν(ήOη9ε από 7(ν αAερι9ανό περι<αλλ(ν7(λόγ( F$m$S7=σAαν
(•$ ‡$ U.2-.WW) σ7α 7Eλη 7(+ XvhZ$ Αργό7ερα, 7( XvqZ, ( <ι(λόγ(ς J$H$_α<νQόη
(^$•$wo|,~oy) εισήγαγε 7(ν όρ( σ7ην επισ7ηA(νι9ή 9(ινό7η7α$ cA'ς η <ι(π(ι9ιλό7η7α Eγινε
περισσό7ερ( γν'σ7ή από 7ις &ιαλE\εις 9αι 7α <ι<λ:α 7'ν G$G$FόQεν (‹$K$•o2,W) 7( XvqY 9αι
H$8 G(+:λσ(ν (•$k$‹i/2oW) 7( Xvqq$ ]σ7όσ(, σ7ην Παγ9όσAια )Bν(&( *(ρ+Pής, για 7(
περι<=λλ(ν 9αι 7ην αν=π7+\η, σ7( F:( (•io u, s.W,iro) 7ης RραQιλ:ας 7( Xvv2, η
<ι(π(ι9ιλό7η7α Eγινε 7( 9+ρ:αρI( OEAα από π(λι7ι9(Bς, ει&ι9(Bς επισ7ήA(νες 9αι απλ(Bς
π(λ:7ες$ H9ε:, +π(γρ=P7η9ε για πρD7η P(ρ= η )BA<αση, Eνα &ιεOνEς ν(Aι9ό πλα:σι(, για 7η
&ια7ήρηση 7ης <ι(π(ι9ιλό7η7ας$
Αν 9αι ( όρ(ς 7ην <ι(π(ι9ιλό7η7ας ε:ναι σαPής, 7( περιεIόAεν( 7ης ε:ναι Aια από 7ις πλE(ν
αAPιλεγόAενες Eνν(ιες 7ης (ι9(λ(γ:ας$ [νας από 7(+ς λόγ(+ς ε:ναι ό7ι &εν +π=ρIει A:α, αλλ=
π(λλEς <ι(π(ι9ιλό7η7ες$ [7σι, Aπ(ρ(BAε να &ια9ρ:ν(+Aε π(ι9ιλό7η7α σ7α γ(ν:&ια ενός ε:&(+ς,
σ7α ε:&η 9αι 7(+ς πληO+σA(Bς 7(+ς, σ7α (ι9(σ+σ7ήAα7α 9αι σ7α εν&ιαι7ήAα7α, αλλ= 9αι
π(ι9ιλό7η7α σ7α 7(π:α Aιας περι(Iής$ J( 9αOEνα από α+7=, 7α επ:πε&α (ργ=ν'σης 7ης Q'ής
όπ'ς λEAε, EIει &ιαP(ρε7ι9ή σηAασ:α, αλλ= (+σιασ7ι9= απ(7ελε: αναπόσπασ7( 9(AA=7ι ενός
ενια:(+ περι<=λλ(ν7(ς$
N γενε7ι9ή π(ι9ιλό7η7α ε:&(+ς αναPEρε7αι σ7ην π(ι9ιλ:α 7(+ γενε7ι9(B +λι9(B π(+ +π=ρIει
α9όAη 9αι Aε7α\B 7'ν α7όA'ν 7(+ :&ι(+ ε:&(+ς$ Jα απ(7ελEσAα7α α+7ής ε:ναι για παρ=&ειγAα,
(ι A(ρP(λ(γι9Eς &ιαP(ρEς π(+ παρα7ηρ(Bν7αι Aε7α\B ανOρDπ'ν &ιαP(ρε7ι9Dν P+λDν$ Αλλ=
9αι Aε7α\B α7όA'ν 7ης :&ιας P+λής$ [7σι, σ7(ν =νOρ'π(, η π(ι9ιλ:α 7'ν A(ρPDν σ7α πρόσ'π=
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
hq
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
7(+ς αν7ανα9λ= 7η γενε7ι9ή α7(Aι9ό7η7α 7(+ 9=Oε ανOρDπ(+$ dρα 7η γενε7ι9ή π(ι9ιλό7η7=
7(+ς$ Αλλ= 9αι (ι ρ=7σες 7'ν σ9Bλ'ν 9αι (ι &ιαP(ρε7ι9Eς π(ι9ιλ:ες 7ης 7ριαν7αP+λλι=ς
περιγρ=P(+ν γενε7ι9ή π(ι9ιλό7η7α$
N γενε7ι9ή π(ι9ιλό7η7α EIει Aεγ=λη σηAασ:α για 7η Q'ή$ Hπι7ρEπει σ7α =7(Aα 7(+ :&ι(+ ε:&(+ς
9αι σ7(+ς πληO+σA(Bς 7(+ς να πρ(σαρAόQ(ν7αι σε αλλαγEς 7'ν σ+νOη9Dν 7(+ περι<=λλ(ν7(ς$
cσα από α+7= 7α =7(Aα EI(+ν 7α &+να7ό7η7α να αναπ7B\(+ν πρ(σαρA(γEς σ7ις νEες σ+νOή9ες,
γ:ν(ν7αι αν7αγ'νισ7ι9ό7ερα 9αι επιQ(Bν$ Gια παρ=&ειγAα, QDα π(+ &ιαOE7(+ν 9ληρ(ν(Aι9=
γν'ρ:σAα7α π(+ 7(+ς επι7ρEπ(+ν να πρ(σαρAόQ(+ν 7(ν (ργανισAό 7(+ς σ7ις σ+νOή9ες 7(+
περι<=λλ(ν7ός 7(+ς EI(+ν πλε(νε97ήAα7α επι<:'σης$
N π(ι9ιλό7η7α 7'ν ει&Dν ε9Pρ=Qε7αι Aε 7( αριOAό 7'ν ει&Dν P+7Dν 9αι QD'ν π(+ απαν7(Bν
σε Aια σ+γ9ε9ριAEνη περι(Iή$ cA'ς, ( αριOAός Aόν( 7'ν ει&Dν &εν ε9Pρ=Qει π=ν7(7ε 7η
<ι(π(ι9ιλό7η7α$ )+νήO'ς, σ+ν+π(λ(γ:Qε7αι 9αι ( πληO+σAός 7'ν ει&Dν, 7( AEγεO(ς 7'ν
α7όA'ν, η <ι(A=Qα 7(+ς 9αι η 9+ριαρI:α (ρισAEν'ν ει&Dν$
N σηAασ:α 7ης <ι(π(ι9ιλό7η7ας 7'ν ει&Dν ε:ναι πρ(Pανής για 7ην (ι9(λ(γι9ή ισ(ρρ(π:α,
σ7αOερό7η7α 9αι λει7(+ργ:α 7'ν AηIανισADν ενός (ι9(σ+σ7ήAα7(ς$ cσ( περισσό7ερα ε:&η
Aε7EI(+ν σ7η σBνOεση ενός (ι9(σ+σ7ήAα7(ς, 7όσ( AεγαλB7ερη σ7αOερό7η7α παρ(+σι=Qει 7(
(ι9(σBσ7ηAα$ Jόσ( π+9νό7ερ( ε:ναι 7( &:97+( 7'ν 7ρ(Pι9Dν αλ+σ:&'ν 9αι <ι(σ+σ7ηA=7'ν
π(+ &ηAι(+ργ(Bν7αι$ Jόσ( πι( γρήγ(ρες ε:ναι (ι ρ(Eς ενEργειας, 9αODς 9αι η ανα9B9λ'ση
Oρεπ7ι9Dν σ7(ιIε:'ν$ Hπ:σης, (ι AηIανισA(: ισ(ρρ(π:ας σ7α (ι9(σ+σ7ήAα7α, λει7(+ργ(Bν
9αλB7ερα 9αι απ(7ελεσAα7ι9ό7ερα$
N π(ι9ιλό7η7α (ι9(σ+σ7ηA=7'ν ή εν&ιαι7ηA=7'ν, ε\ε7=Qει 7η <ι(π(ι9ιλό7η7α σ7( επ:πε&( 7ης
π(ι9ιλ:ας 7'ν (ι9(σ+σ7ηA=7'ν$ Αλλ=, 9αι 7ης π(ι9ιλ:ας 7'ν OEσε'ν-εν&ιαι7ηA=7'ν, όπ(+
<ρ:σ9ε7αι Eνας πληO+σAός Aε 7α <ι(7ι9= 9αι α<ι(7ι9= Iαρα97ηρισ7ι9= 7(+$ #ηλα&ή ερε+ν= 9αι
περιγρ=Pει 7(+ς &ιαP(ρε7ι9(Bς 7Bπ(+ς 7(+ς, αλλ= 9αι 7ις (ι9(λ(γι9Eς &ιεργασ:ες π(+
Iαρα97ηρ:Q(+ν 7(ν 9αOEνα από α+7(Bς$ N π(ι9ιλό7η7α 7'ν (ι9(σ+σ7ηA=7'ν ή 7'ν
εν&ιαι7ηA=7'ν ε\ασPαλ:Qει όIι Aόν( 7ην πρ(σ7ασ:α 7ης <ι(π(ι9ιλό7η7ας 7'ν ει&Dν π(+ 7α
σ+νOE7(+ν, αλλ= 9αι 7η &ια7ήρηση 7ης P+σι(γν'A:ας 7(+ς$
N π(ι9ιλό7η7α 7'ν 7(π:'ν ή π(λι7ισ7ι9ή π(ι9ιλό7η7α, ε9Pρ=Qε7αι Aε 7( πλήO(ς 7'ν 7Bπ'ν
7'ν 7(π:'ν π(+ εAPαν:Q(ν7αι σε Aια περι(Iή$ )7η σBνOεση όA'ς ενός 7(π:(+ σ+AAε7EI(+ν
P+σι9= 9αι 7εIνη7= (ι9(σ+σ7ήAα7α$ #ηλα&ή, P+σι9= 9αι ανOρ'π(γενή-π(λι7ισ7ι9= σ7(ιIε:α$
JE7(ια ε:ναι για παρ=&ειγAα, 7α &=σ(ς, 7( π(7=Aι, 7( λι<=&ι, αλλ= 9αι (ι &ι=P(ρες γε'ργι9Eς
9αλλιEργειες, (ι 7Bπ(ι 7'ν (ι9ισADν, 7α AνηAε:α 9αι γε'A(ρP(λ(γι9= Iαρα97ηρισ7ι9=$ )7ην
π(ρε:α 7(+ Iρόν(+, (ι ανOρ'π(γενε:ς &ρασ7ηριό7η7ες, AEσα από &ιαP(ρε7ι9(Bς π(λι7ισA(Bς
9αι γε'-ισ7(ρι9Eς περιό&(+ς, &ιαAόρP'σαν 7α 7(π:α$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
hv
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
Οι $]ίες της Rιο#οικιλότητας. N PBση παρEIει σ7(ν =νOρ'π( αγαO= όπ'ς ε:ναι (ι
ανανεDσιAες 9αι Aη πηγEς ενEργειας, 7( νερό, ( αEρας, 7( E&αP(ς, 7( &=σ(ς η O=λασσα 9αι
=λλα$ J( σηAαν7ι9ό όA'ς για 7η <ι(π(ι9ιλό7η7α ε:ναι ό7ι παρEIει π(λ+=ριOAες +πηρεσ:ες$
JE7(ιες ε:ναι η ρBOAιση 7(+ 9λ:Aα7(ς, η π(ιό7η7α 7'ν νερDν 9αι 7ης α7AόσPαιρας, η
ανα9B9λ'ση 7'ν Oρεπ7ι9Dν σ7(ιIε:'ν, η &ια7ήρηση 7ης γ(νιAό7η7α 7(+ ε&=P(+ς, η παραγ'γή
7ρ(P:A'ν 9αι =λλα$ H\=λλ(+, η <ι(π(ι9ιλό7η7α ε:ναι απαρα:7η7η για 7η &ια7ήρηση 7ης
<ι'σιAό7η7ας 7ης γε'ργ:ας 9αι 7ης αλιε:ας$ *αι, απ(7ελε: 7η <=ση για π(λλ= <ι(AηIανι9=
πρ(nόν7α 9αι για 7ην παραγ'γή νE'ν PαρA=9'ν$
N &ια7ήρηση 7ης <ι(π(ι9ιλό7η7ας EIει Aεγ=λη σηAασ:α για 7η Q'ή$ *+ρ:'ς, επει&ή η
ε\αP=νιση ενός ε:&(+ς P+7(B ή QD(+ &ηAι(+ργε: 7όσ( Aεγ=λη απDλεια, π(+ 9ανEνας P+σι9ός
ή 9αι 7εIν(λ(γι9ό AηIανισAός &εν Aπ(ρε: να \ανα&ηAι(+ργήσει$
P Rιο#οικιλότητα της Dλλάδας. N Hλλ=&α &ιαOE7ει Aεγ=λη <ι(π(ι9ιλό7η7α σε όλα 7α
επ:πε&α 7ης Q'ής$ Α+7ή η <ι(π(ι9ιλό7η7α, (Pε:λε7αι σ7η γε'λ(γι9ή 7ης ισ7(ρ:α, σ7ις
9λιAα7ι9Eς σ+νOή9ες 9αι 9+ρ:'ς σ7η γε'γραPι9ή 7ης &ιαAόρP'ση 9αι OEση$ %Eση π(+
πρόσPερε σ7( παρελOόν Aεγ=λη π(ι9ιλ:α P+7Dν 9αι QD'ν από 7η 6εσόγει(, 7ην H+ρDπη, 7ην
Ασ:α 9αι 7η <όρει( ΑPρι9ή$ Gια παρ=&ειγAα, σ7η IDρα Aας <ρ:σ9(+Aε π(λλ(Bς 7Bπ(+ς
Iλ'ρ:&ας$ Jη Aεσ(γεια9ή Iλ'ρ:&α 9α7= Aή9(ς 7'ν α97Dν 9αι σ7α νησι= 7(+ >(ν:(+ 9αι
Αιγα:(+ πελ=γ(+ς$ Jην Aεσ(ε+ρ'παn9ή ή ε+ρασια7ι9ή π(+ 9+ριαρIε: σ7ις (ρεινEς περι(IEς 7ης
9εν7ρι9ής 9αι <όρειας Hλλ=&ας$ H:&η P+7Dν 7ης ιραν(9ασπια9ής ή π(ν7ια9ής Iλ'ρ:&ας π(+
σ+ναν7Dν7αι σ7η %ρ=9η 9αι σ7α νησι= 7(+ <(ρει(ανα7(λι9(B Αιγα:(+$ Hπ:σης, +π=ρI(+ν σ7ην
*ρή7η ε:&η P+7Dν π(+ πρ(EρI(ν7αι από 7η <(ρει(αPρι9=νι9η Iλ'ρ:&α$ H\=λλ(+, +π=ρI(+ν
P+7= π(+ ε\αρ7Dν7αι απ(9λεισ7ι9= από 7(ν 7Bπ( 7(+ ε&=P(+ς$ [7σι, αν=λ(γα Aε 7( E&αP(ς,
EI(+Aε αAAόPιλη, <ραIόPιλη, αλόPιλη, +γρόPιλη, ελ(P+7ι9ή, παραπ(7=Aια 9αι παρόIOια
<λ=σ7ηση$
H:ναι γν'σ7ό από παλαι(-γε'γραPι9ή =π(ψη, ό7ι (ι παγε7Dνες π(+ 9=λ+π7αν 7ην H+ρDπη
9α7= 7ις γε'λ(γι9Eς περιό&(+ς, &εν EP7ασαν σ7η IDρα Aας$ [7σι, π(λλ= ε:&η (ργανισADν, 7ης
9εν7ρι9ής 9αι <όρειας H+ρDπης Aε7αν=σ7ε+σαν ν(7ιό7ερα$ [POασαν 9αι AEIρι 7ην Hλλ=&α,
όπ(+ εγ9α7ασ7=Oη9αν αλλ= 9αι &ιασ7α+ρDOη9αν Aε 7α ε:&η π(+ πρ(•πήρIαν$ *αι
&ηAι(Bργησαν ε:7ε πληO+σA(Bς 7(+ ε:&(+ς 7(+ς, ε:7ε +<ρ:&ια Aε 7α πρ(•π=ρI(ν7α ε:&η$ 6ε
α+7ό 7(ν 7ρόπ( η γενε7ι9ή 7(+ς <ι(π(ι9ιλό7η7α Aεγ=λ'σε$ Παρ=&ειγAα ε:ναι γν'σ7= 7α
+<ρ:&ια 7ης ελ=7ης π(+ πρ(ήλOαν από 7η &ιασ7αBρ'ση ης ελληνι9ής-9εPαλλ(ν:7ι9ης 9αι 7ης
λε+9ής ελ=7ης$ J( :&ι( πιOανόν να σ+A<α:νει 9αι Aε 7α =λλα ε:&η P+7Dν 9αι QD'ν$ ]σ7όσ(,
α+7Eς (ι σ+νOή9ες, &:&(+ν Aια π(λB Aεγ=λη σηAασ:α για 7η IDρα Aας$ *αι για 7ην αPO(ν:α
σ7ην π(ι9ιλ:α γενε7ι9(B +λι9(B, αλλ= 9αι 'ς απόOεAα &ια7ήρησης π(ι9ιλ:ας γ(νι&:'ν$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
iZ
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
N αPO(ν:α 7'ν P+7Dν σ7ην Hλλ=&α \επερν=ει περ:π(+ 7α h$?ZZ ε:&η$ Gια σBγ9ριση, η >σπαν:α
EIει περ:π(+ h$iZZ ε:&η P+7Dν, η GερAαν:α 2$hZZ, η 6εγ=λη Rρε7αν:α 2$ YZZ 9αι η )(+η&:α
περ:π(+ 2$XZZ ε:&η$ Αλλ= 9αι AEσα σ7η IDρα Aας η 9α7αν(Aή 7'ν ει&Dν 7'ν P+7Dν &εν ε:ναι
(A(ιόA(ρPη$ Gια παρ=&ειγAα ( cλ+Aπ(ς EIει XYZZ ε:&η, η *ρή7η XhZZ, η Π=ρνηOα περ:π(+
XZZZ π(ι9ιλ:ες P+7Dν$ Hπ:σης, ε\αι7:ας 7(+ (ρειν(B Iαρα97ήρα 7ης IDρας 9αι 7(+ Aεγ=λ(+
πλήO(+ς από <(+ν=, Iαρ=&ρες, <ρ=Iια, π(7αA(Bς, +γρό7(π(+ς, παραλ:ες, α<αOε:ς Oαλ=σσιες
περι(IEς, νησι= 9αι <ραI(νησ:&ες, &ηAι(+ργ(Bν7αι σ+νOή9ες απ(Aόν'σης$ Αλλ= 9αι
\εI'ρισ7(: <ιό7(π(ι Aε 7(πι9Eς, 9λιAα7ι9Eς 9αι ε&αPι9Eς ι&ι(A(ρP:ες$ J( απ(7EλεσAα ε:ναι ό7ι
Eνα σηAαν7ι9ό π(σ(σ7ό 7'ν ει&Dν 9αι +π(ει&Dν 7'ν P+7Dν, περ:π(+ 7( 2Zg 7(+ σ+νόλ(+, να
ε:ναι εν&ηAι9=$ #ηλα&ή ε:ναι ε:&η π(+ απαν7Dν7αι απ(9λεισ7ι9= σ7ην Hλλ=&α 9αι π(+Oεν=
αλλ(B σ7(ν 9όσA($ Α+7ό &ηλDνει ό7ι η εν&εIόAενη ε\αP=νισή 7(+ς από 7η IDρα Aας, Oα
σηA=νει 7ην ε\αP=νισή 7(+ς από 7(ν πλανή7η$
Πλ(Bσια ε:ναι επ:σης 9αι η <ι(π(ι9ιλό7η7α 'ς πρ(ς 7α ε:&η 7'ν QD'ν 7(+ ελληνι9(B IDρ(+$
Από 7α Xbi ε:&η Oηλασ7ι9Dν 7ης H+ρDπης, περ:π(+ 7α XXZ &ια<ι(Bν σ7η IDρα Aας$ Α9όAη
+π=ρI(+ν ε&D Xh ε:&η αAPι<:'ν, hZ ε:&η ερπε7Dν 9αι YYZ ε:&η ψαριDν$ Από 7ην (ρνιO(παν:&α
EI(+ν 9α7αγραPε: bYZ ε:&η$ Π(λλ= από α+7= P'λι=Q(+ν σ7(+ς <ι(7όπ(+ς 7ης IDρας Aας ή
περν(Bν 9α7= 7α Aε7ανασ7ε+7ι9ή 7(+ς π(ρε:α$ Hπ:σης, 7α ασπόν&+λα 7(+ ελληνι9(B IDρ(+
+π(λ(γ:Q(ν7αι περ:π(+ από ?Z$ZZZ E'ς YZ$ZZZ ε:&η$ Από α+7=, 7(+λ=Iισ7(ν 7α 2$ZZZ ε:ναι
εν&ηAι9= ή π(λB σ7εν= εν&ηAι9=, ό7αν EI(+ν αναPερOε: από Aια 9αι Aόν( 7(π(Oεσ:α 7(+
ελληνι9(B IDρ(+$
Hπ:σης, η Hλλ=&α Iαρα97ηρ:Qε7αι 9αι από Aεγ=λη <ι(π(ι9ιλό7η7α σ7ις P+7(9(ιν'ν:ες, σ7α
(ι9(σ+σ7ήAα7α 9αι σ7α 7(π:α$ )+ναν7Dν7αι (ι9(σ+σ7ήAα7α 9αι 7(π:α από 7α ηAι-ερηAι9= 7ης
ανα7(λι9ής *ρή7ης AEIρι 7α σ9αν&ινα<ι9(B 7Bπ(+ 7ης F(&όπης 9αι 7α αλπι9= 7(+ 8λBAπ(+,
7(+ )Aόλι9α, 7ης JBAPης 9αι =λλ'ν (ρ(σειρDν 7ης <όρειας Hλλ=&ας$ )ε Aια σBν7(Aη σIε7ι9=
&ια&ρ(Aή σ7ην 9εν7ρι9ή F(&όπη, σ+ναν7= 9ανε:ς π(ι9ιλ:α (ι9(σ+σ7ηA=7'ν 9αι 7(π:'ν$ Από
7( ε+Aεσ(γεια9ό Aε 7ην ελι=, 7ην αρι=, 7ην 9(+Aαρι=$ 6EIρις ε9ε:να 7α <όρεια Aε ψ+Iρό<ια
9'ν(Pόρα &=ση 7ης ερ+Oρελ=7ης, 7ης &ασι9ής πεB9ης 9αι 7ης σηAB&ας$
Περι(IEς Aε +ψηλή <ι(π(ι9ιλό7η7α 9α7ανEA(ν7αι γBρ' από 7η 6εσόγει( O=λασσα$ p8π'ς
ε:ναι η >7αλ:α, η >σπαν:α, η Hλλ=&α, η Gαλλ:α$ Αλλ= 9αι ε97ός 7ης H+ρDπης σ7ην 8+9ραν:α,
Gε'ργ:α, ΑρAεν:α, J(+ρ9:α$ H9ε:, απαν7Dν7αι π=ν' από Y$ZZZ εν&ηAι9= ε:&η P+7Dν$
Αν7:Oε7α, σ7η <όρεια H+ρDπη, +π=ρIει π(λB Aι9ρή π(ι9ιλ:α (ι9(σ+σ7ηA=7'ν 9αι Aι9ρή
<ι(π(ι9ιλό7η7α ει&Dν P+7Dν 9αι QD'ν 9αι Aε π(λB Aι9ρό εν&ηAισAό$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
iX
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
P D]αQάνιση των Dιδ;ν. N Q'ή &ηAι(+ργήOη9ε π=ν' σ7η γη πριν από περ:π(+ ?,Y
&ισε9α7(AABρια Iρόνια$ xπό 7ό7ε AEIρι σήAερα πEρασε από π(λλEς Aε7α<(λEς ε\αι7:ας
9λιAα7ι9Dν, γε'λ(γι9Dν 9αι =λλ'ν σ+νOη9Dν, πλανη7ι9ής 9λ:Aα9ας$ Α+7Eς (ι σ+νOή9ες
Oε'ρ(Bν7αι η 9Bρια αι7:α 7'ν παλαιό7ερ'ν AαQι9Dν ε\αPαν:σε'ν EA<ι'ν όν7'ν$ )ε όλες
όA'ς 7ις παραπ=ν' Aε7α<(λEς η Q'ή Aε 7(ν αν7αγ'νισAό, 7ην πρ(σαρA(γή 9αι 7η P+σι9ή
επιλ(γή, EP7ασε σ7η σηAερινή 7ης όψη$ )7ις AEρες Aας, &ιανB(+Aε Aια =λλη απειλή$ H:ναι
α+7ή 7ης αB\ησης 7(+ πληO+σA(B 7'ν ανOρDπ'ν 9αι 7'ν &ρασ7ηρι(7ή7'ν Aας$
Αν7αγ'νιQόAασ7ε 7η P+σι9ή Iλ'ρ:&α 9αι παν:&α για P+σι9(Bς πόρ(+ς$ 6ε7αPEρ(+Aε ε:&η
από 7( Eνα AEρ(ς 7(+ πλανή7η σ7( =λλ( 9αι επηρε=Q(+Aε 7ην αλλαγή 7(+ παγ9όσAι(+
9λ:Aα7(ς$
Jα παλαι(ν7(λ(γι9= A(+σε:α ε:ναι γεA=7α από ε:&η P+7Dν 9αι QD'ν 7α (π(:α &εν +π=ρI(+ν
πια$ )+νήO'ς, α+7= E&'σαν 7η OEση 7(+ς σε σ+γγενι9= ε:&η π(+ επι<:'σαν, λόγ' 9αλB7ερης
πρ(σαρA(γής σε νEες σ+νOή9ες, 7η σ+γ9ε9ριAEνη Iρ(νι9ή περ:(&($ Jα ε:&η α+7=, π(+
πρ(ήλOαν από αν=Aι\η 7'ν 9ληρ(ν(Aι9Dν Iαρα97ηρισ7ι9Dν, ή7αν 9αι ανOε97ι9ό7ερα$
Hπ(AEν'ς, η ε\αP=νιση Aιας A(ρPής Q'ής ε:ναι Aια P+σι(λ(γι9ή &ια&ι9ασ:α σ7ην ε\ελι97ι9ή
π(ρε:α 7'ν ει&Dν, Aόν( ό7αν σIε7:Qε7αι Aε 7(ν αν7αγ'νισAό, 7ην πρ(σαρA(γή 9αι 7η P+σι9ή
επιλ(γή$ )ε α+7ή όA'ς 7ην περ:π7'ση, &εν EI(+Aε απDλεια ή ε\αP=νιση ει&Dν$ [I(+Aε
ανασ+ν&+ασAό γενε7ι9ής πληρ(P(ρ:ας 9ι αB\ηση 7ης <ι(π(ι9ιλό7η7ας$
N παραπ=ν' όA'ς &ια&ι9ασ:α &εν Oα πρEπει να σ+γIEε7αι Aε 7ην ε\αP=νιση P+7Dν 9αι QD'ν,
'ς απ(7EλεσAα (ρισAEν'ν &ρασ7ηρι(7ή7'ν 7(+ ανOρDπ(+$ )ε α+7ή 7ην περ:π7'ση η
ε\αP=νιση ενός ε:&(+ς σηAα:νει από7(Aη &ια9(πή 7ης ε\ελι97ι9ής 7(+ π(ρε:ας$ Jα+7όIρ(να,
&ια7αρ=σσε7αι η ισ(ρρ(π:α σ7( (ι9(σBσ7ηAα, I=νε7αι (ρισ7ι9= η γενε7ι9ή πληρ(P(ρ:α π(+
Aε7EPερε α+7ό 7( ε:&(ς 9αι AειDνε7αι η <ι(π(ι9ιλό7η7α σ7η PBση$
J( 2ZZY, ( 8ργανισAός Nν'AEν'ν HOνDν, Aε 7η σ+A<(λή περ:π(+ X$?ZZ ει&ι9Dν
επισ7ηAόν'ν, πραγAα7(π(:ησε 7ην efΑ\ι(λόγηση 7'ν 8ι9(σ+σ7ηA=7'ν 7ης Cιλιε7:αςff π(+
πEρασε$ Α+7(: ε97:Aησαν ό7ι +π=ρI(+ν σήAερα ? E'ς ?Z ε9α7(AABρια ε:&η Q'ν7ανDν
(ργανισADν$ Από α+7= EI(+ν αναγν'ρισ7ε: 9αι 7α\ιν(AηOε: περ:π(+ 2,Y ε9α7(AABρια$
Hπ:σης, α+7(: 7όνισαν ό7ι η <ι(π(ι9ιλό7η7α AειDνε7αι παγ9(σA:'ς$ Jα π(σ(σ7= ε\αP=νισης
ει&Dν ε:ναι 7α +ψηλό7ερα, Aε7= από α+7= 7ης επ(Iής 7ης ε\αP=νισης 7'ν 7ελε+7α:'ν
&ειν(σαBρ'ν$ )BAP'να Aε 7ις πρ(<λEψεις, 9α7= 7η &ι=ρ9εια 7'ν επόAεν'ν ?Z ε7Dν Oα
ε\αPανισ7ε: 7( 2Yg 7'ν Oηλασ7ι9Dν 9αι 7( X2g 7'ν π7ηνDν παγ9(σA:'ς$ Hπ:σης,
α\ι(λ(γήOη9αν 2b +πηρεσ:ες 7'ν (ι9(σ+σ7ηA=7'ν παγ9(σA:'ς 9αι &ιαπισ7DOη9ε η
+π(<=OAιση σε XY από α+7Eς$ [7σι, πρ(<λEπε7αι ό7ι σ7α πρ(σεIή Iρόνια Oα +π=ρ\(+ν
επιπ7Dσεις σ7ην αλιε:α, σ7ην παραγ'γή \+λε:ας, σ7ην παρ(Iή 9αOαρ(B νερ(B, σ7η ρBOAιση
7ης π(ιό7η7ας 7ης α7AόσPαιρας 9αι σε =λλα$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
i2
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
N H+ρDπη ε:Iε OEσει 'ς σ7όI( 7ην ανα9(πή 7ης PO:ν(+σας π(ρε:ας 7ης <ι(π(ι9ιλό7η7ας E'ς
7( 2ZXZ$ *αι 7( 2ZXZ Iαρα97ηρ:σ7η9ε 'ς παγ9όσAι( E7(ς για 7η <ι(π(ι9ιλό7η7α$ Από
πρόσPα7ες ε97ιAήσεις 7(+ H+ρ'παn9(B 8ργανισA(B Περι<=λλ(ν7(ς Pα:νε7αι ό7ι &εν
σηAειDOη9ε 9=π(ια εAPανή πρό(&( σ7ην 9α7εBO+νση 7(+ σ7όI(+ για ανα9(πή 7ης PO:ν(+σας
π(ρε:ας 7ης <ι(π(ι9ιλό7η7ας$ *αι σηAειDνει ό7ι Iρει=Q(ν7αι πρόσOε7ες πρ(σπ=Oειες π(λι7ι9ής$
#ηλα&ή, η &ιεOνής 9(ινό7η7α OεAελιDνει ε&D 9αι Iρόνια 7ην +π(IρE'ση 9=Oε 9ρ=7(+ς AEλ(+ς
7(+ 8NH, να σIε&ι=σει 9αι να αναπ7B\ει εOνι9Eς σ7ρα7ηγι9Eς π(+ να απ(7+πDν(+ν 7(ν 7ρόπ(
επ:7ε+\ης 7'ν σ7όI'ν 7ης )BA<ασης 7(+ F:(, 'ς πρ(ς 7η <ι(π(ι9ιλό7η7α$
555555555555
Cλιστρίδα και Κρίτα8οB Πόσο τα γνωρί>ου8εc
Cλιστρίδα. *α7= 7ην ελληνι9ή λα(γραP:α, αν 9=π(ι(ς Aιλ= γρήγ(ρα 9αι σ+νEIεια, (ι
σ+ν(Aιλη7Eς 7(+ 7(ν παρα7ηρ(Bν Aε 7η Iαρα97ηρισ7ι9ή Pρ=ση „γλισ7ρ:&α EPαγεςrff, 9αODς
πισ7εBε7αι ό7ι η 9α7αν=λ'ση γλισ7ρ:&ας ή αν7ρ=9λας &ηAι(+ργε: ε+Pρ=&εια 9αι 7αIB7η7α
λόγ(+$
Αν7ρ=9λα, αν&ρ=Iλη, γλισ7ρ:&α, αν7ραIλ:&α ή σ9λιA:7σα ή I(ιρ(<ό7αν( ή 7ρε+λό, ε:ναι η
9(ινή (ν(Aασ:α 7(+ A(ν(ε7(Bς P+7(B π(+ επισ7ηA(νι9= λEγε7αι efΑν&ρ=Iνη η (λισOηρήςff
(Mortulaca oleracea)$ m+7ρDνει 7ην =ν(ι\η 9αι ανO:Qει 9αι 9αρπ:Qει 7( 6=ι( Aε >(Bνι($ 8
<λασ7ός 7ης ε:ναι λε:(ς, Eρπει σ7( E&αP(ς, ε:ναι σαρ9D&ης, όπ'ς 9αι 7α PBλλα 7ης π(+ ε:ναι
λε:α, ρ(παλ(ει&ή, ενD 7α =νOη 7ης ε:ναι Aι9ρ= 9:7ριν(+ IρDAα7(ς 9α7= &EσAες$ N γλισ7ρ:&α
ε:ναι ιOαγενής P+7ό 7ης Περσ:ας 9αι ε:ναι π(λB γν'σ7ή σ7ην H+ρDπη, σ7ις Nν'AEνες
Π(λι7ε:ες 9αι σ7ην Ασ:α, ενD 9αι 9αλλιεργε:7αι εν7α7ι9= σ7η 6εγ=λη Rρε7αν:α, σ7ην
8λλαν&:α, σ7ην dπ' Ανα7(λή 9αι σ7ην >ν&:α$
N Iρήση 7ης EIει ισ7(ρ:α π=ν' από b$ZZZ Iρόνια$ 8ι <λασ7(: 9αι 7α PBλλα 7ης IρησιA(-
π(ι(Bν7αι σ7ην 9ινεQι9ή <(7αν(Oεραπε:α$ H:ναι απ(7ελεσAα7ι9ή σ7ην αν7ιAε7Dπιση
πρ(<ληA=7'ν 7(+ (+ρ(π(ιη7ι9(B 9αι 7(+ πεπ7ι9(B σ+σ7ήAα7(ς, ε:ναι &ι(+ρη7ι9ή 9αι
ανOελAινOι9ή, ανα9(+P:Qει από 7η &+σεν7ερ:α, 7η γασ7ρεν7ερ:7ι&α 9αι 7η &ι=ρρ(ια$ 8 I+Aός
9αι 7( αPEψηAα 7ης IρησιA(π(ι(Bν7αι για ε\'7ερι9Eς πλBσεις, ανα9(+P:Q(ν7ας &ερAα7ι9Eς
παOήσεις, 'ς αν7:&(7( για 7α 9εν7ρι= 7ης σPή9ας 9αι 7α &αγ9DAα7α 7'ν Pι&ιDν$ Jα σαρ9D&η
PBλλα 7ης περιEI(+ν π(λB νερό (vYg) 9αι π(λλEς Oρεπ7ι9Eς (+σ:ες, όπ'ς Aε7αλλι9= σ7(ιIε:α
(ασ<Eσ7ι(, Aαγνήσι(, σ:&ηρ(, PDσP(ρ(, Iαλ9ό), '-? λιπαρ= (\Eα, <ι7αA:νες C, H, Α, * 9αι
9όAAι (π(λ+σα9Iαρ:7ης π(+ απ(ρρ(P=7αι 9+ρ:'ς από 7( παIB Eν7ερ( 9αι &ια7ηρε: +γιή 7η
Iλ'ρ:&α 7(+)$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
i?
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
N γλισ7ρ:&α ε:ναι γν'σ7ή για 7ις PαρAα9ε+7ι9Eς 7ης ι&ιό7η7ες από 7ην αρIαιό7η7α$ k Gαληνός
7η I(ρηγ(Bσε για (&(ν7ι9Eς 9αι σ7(Aα7ι9Eς παOήσεις$ k >ππ(9ρ=7ης 7η IρησιA(π(ι(Bσε για
7ην αν7ιAε7Dπιση γ+ναι9(λ(γι9Dν παOήσε'ν (<ι7αA:νη H) 9αι ( #ι(σ9(+ρ:&ης 'ς 9αOαρ7ι9ό,
&ι(+ρη7ι9ό, αν7ιπαρασι7ι9ό, αλλ= 9αι για (POαλAι9Eς παOήσεις (<ι7αA:νη Α), 7ην επ(Bλ'ση
πληγDν (<ι7αA:νη C, '-? λιπαρ= (\Eα), 9αODς 9αι για 7(ν 9α7ε+νασAό 7ης σε\(+αλι9ής
επιO+A:ας, ε\αι7:ας 7ης efν(ρεπινεPρ:νηςff π(+ περιEIει 7( P+7ό α+7ό$ N γλισ7ρ:&α
IρησιA(π(ιε:7αι επ:σης 'ς αν7ιπ+ρε7ι9ό, αναλγη7ι9ό, 7(ν'7ι9ό, A+(Iαλαρ'7ι9ό 9αι
&ι(+ρη7ι9ό$ Hπι<=λλε7αι όA'ς πρ(σ(Iή σ7η Iρήση 7ης 9α7= 7η &ι=ρ9εια 7ης εγ9+A(σBνης$
J( 9(ινό α+7ό P+7ό, π(+ Oε'ρε:7αι 'ς Oερινό QιQ=νι( πρ(9αλDν7ας πρ(<λήAα7α σ7ην από&(ση
Aιας 9αλλιEργειας, P+7ρDνει 9+ρ:'ς σε π(7ισ7ι9(Bς λαIανό9ηπ(+ς 7ην 9αλ(9αιρινή περ:(&($
CρησιA(π(ιε:7αι σ7η <(7αν(Oεραπε:α, αλλ= 9αι σε σαλ=7ες 'ς &ρ(σισ7ι9ό$ N ε+I=ρισ7η \ινή,
I+AD&ης 9αι &ρ(σερή 7ης γεBση 7αιρι=Qει π(λB Aε πρ=σινες σαλ=7ες 9αι 7η ν7(Aα7(σαλ=7α,
ενD επ:σης Aπ(ρε: να Aαγειρε+7ε: Aε 9ρEας, όσπρια ή 9αι Aε ψ=ρι$
?ο Κρίτα8ο ή *ρ:OA(ν, επισ7ηA(νι9= CritNuN NaritiNuN, ε:ναι Aι9ρό π(λ+ε7Eς παIBP+λλ(
P+7ό π(+ P+7ρDνει σε παραOαλ=σσια, <ραID&η ή 9αι αAA(+&ερ= AEρη 7ης 6εσ(γε:(+ 9αι 7(+
H+ρ'παn9(B Α7λαν7ι9(B$ Jα PBλλα 9αι (ι <λασ7(: 7(+ ε:ναι παIBς, λε:(ι 9αι EI(+ν IρDAα
αν(ιI7(πρ=σιν($ Jα =νOη 7(+, 9ι7ριν(πρ=σινα, <γα:ν(+ν 7( 9αλ(9α:ρι 9αι σIηAα7:Q(+ν
„σ9ι=&ι(„$ 8 <λασ7ός 9αι 7α PBλλα 7(+ ανα&:&(+ν Aια ε+I=ρισ7η A+ρ'&ι=$ J( 9ρ:7αA( ή7αν
γν'σ7ό από 7ην αρIαιό7η7α για 7ις Oεραπε+7ι9Eς 7(+ ι&ιό7η7ες, αλλ= 9αι 'ς E&εσAα Aε
ι&ια:7ερα Iαρα97ηρισ7ι9=$ N περιγραPή 7(+ #ι(σ9(+ρ:&η ε:ναι π(λB Iαρα97ηρισ7ι9ή"
HH;+2(A73ς J0)@(40(, π01 +π<A(3)+4 -3 π<@)0ς ,+4 έ634 8G0ς 3(>ς π561. |1).A(34 -3
π+.+;+<@--401ς )>π01ς ,+4 έ634 π0<8 -)4<π(@ /8<<+ ,+4 1π><31,+, -+( )ης γ<4-).*7+ς, π40
π<+)4@ ,+4 π40 3π425,η 23 +<21.5 γ38-η.....<+6+(383)+4 3/;>()3 ,+4 C2>( 3-;4>23(0( ,+4
)+.46383)+4 3( @<2ηY. 8ι σπόρ(ι 7(+ P+7(B EI(+ν Aεγ=λη (A(ιό7η7α Aε 7( 9ριO=ρι, γιo α+7ό (ι
αρIα:(ι [λληνες 7( (νόAαQαν y9ρ:OA(νz$ 8 #ι(σ9(+ρ:&ης 9αι ( Πλ:νι(ς ε:Iαν σε Aεγ=λη
ε97:Aηση 7( 9ρ:7αA($ 8 )α:\πηρ, σ7( <ασιλι= _ιρ, (IV σ7$ XY) Aε αP(ρAή 7( 9ρ:7αA( 9=νει
αναP(ρ= σ7(ν αγρ(7ι9ό 9όσA( π(+ 9α7όρO'νε να Qει AαQεB(ν7=ς 7( Aε 9:ν&+ν( 7ης Q'ής 7(+
από 7(+ς πι( από9ρηAν(+ς _ε+9(Bς Rρ=I(+ς 7(+ S7ό<ερ" y_)+ 24-@ )01 7.>201, ,+)έ..31-3
έ(+ς +γ.>)ης π01 2@E313 ,.*)+20. ^.023.5 701<34@zz$
J( P+7ό α+7ό, περιEIει αιOEρια Eλαια, Aε7αλλι9= =λα7α, ιD&ι( 9αι <ι7αA:νες$ )+σ7α7ι9= π(+
Oε'ρ(Bν7αι από 7(+ς &ιαι7(λόγ(+ς ό7ι ε:ναι (ρε97ι9= 9αι 7(ν'7ι9=, &ηλα&ή 9α7=λληλα για Aια
'ρα:α σαλ=7α$ Α9όAη 9αι σήAερα, όπ'ς 9αι σ7ην αρIα:α Hλληνι9ή 9(+Q:να, 7( 9ρ:7αA(
σερ<:ρε7αι σ7ις παραOαλ=σσιες περι(IEς, σ+νήO'ς Aε 7( όν(Aα yαρABραz, ενD (ι <λασ7(: 9αι
7α =νOη 7(+ 7ηγαν:Q(ν7αι σ7ις (AελE7ες, πρ(σ&:&(ν7ας ι&ια:7ερη γεBση$ )ε π(λλEς περι(IEς 7(
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
ib
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
P7ι=Iν(+ν 7(+ρσ:, AEσα σε \:&ι 9αι =λAη, 9αι σ+ν(&εBει 7(+ς Oαλασσιν(Bς AεQE&ες$ )7η
<(7αν(Oεραπε:α, από 7α Iρόνια 7(+ >ππ(9ρ=7η (b(ς αι$π$C$) AEIρι 7ις AEρες Aας,
IρησιA(π(ιε:7αι 'ς Oεραπε+7ι9ό για ηπα7ι9Eς, εν7ερι9Eς 9αι νεPρι9Eς &+σλει7(+ργ:ες, αλλ= 9αι
'ς (ρε97ι9ό σε Aαγειρε+AEνη A(ρPή, όπ'ς σε σαλ=7ες αλλ= 9αι σε αρ'Aα7ι9Eς ή πι9=ν7ι9ες
σ=λ7σες π(+ σ+ν(&εB(+ν ψ=ρια ή 9ρEα7α$
Sα 9αι &B( σ+ν7αγEς" α# ?εβ@Aια με κρ@'αμο . X Pλ+7Q=νι ρε<:Oια, X AE7ρι( 9ρεAAB&ι
ψιλ(9(AAEν(, 9ρ:7αA( 9α7= <(Bληση, ελιEς 9α7= <(Bληση - 9(AAEνες σε ρ(&Eλες$
6(+λι=Q(+Aε 7α ρε<:Oια από <ρα&ε:ς, 7σιγαρ:Q(+Aε 7( 9ρεAAB&ι 9αι Aόλις π=ρει IρDAα
ρ:Iν(+Aε AEσα 7α ρε<:Oια, PEρν(+Aε A:α γBρα 9αι Aε7= ρ:Iν(+Aε λ:γ( 9α+7ό νερό,
πρ(σOE7(+Aε νερό όσ( γ:ν(ν7αι AEIρι να Aαλα9Dσ(+ν 9αλ=, 7α ανα9α7εB(+Aε Aε 9ρ:7αA( 9αι
ελιEς$ J$ Πέρκα με σαφρ,ν και κρ@'αμο . )ε Aια 9α7σαρόλα λιDν(+Aε λ:γ( <(B7+ρ( 9αι
σ(7=ρ(+Aε 7α PιλE7α 7ης πEρ9ας 9αι από 7ις &B( πλε+ρEς$ Gια 7η σ=λ7σα λιDν(+Aε σε Eνα
Aι9ρό &(Iε:( λ:γ( <(B7+ρ(, πρ(σOE7(+Aε 7( γ=λα 9αι πασπαλ:Q(+Aε Aε 7( αλεBρι, 7( σαPρ=ν
9αι λ:γ( αλ=7ι$ Ανα9α7εB(+Aε 9αλ= 9αι αPήν(+Aε να <ρ=σει σε IαAηλή P'7ι= AEIρι να πή\ει$
ƒεAα7:Q(+Aε 7α 9ρ:7αAα για περ:π(+ Y λεπ7= 9αι 7α σ(+ρDν(+Aε$ )ερ<:ρ(+Aε 7ην πEρ9α Aε 7η
σ=λ7σα 9αι σ+ν(&εB(+Aε Aε 7α 9ρ:7αAα ( +π> )0 J4J<*0 )ης Ε4.. Q+2π.@,η,b}q~)$
555555555555
$ν οι Μ<λισσες D]αQανιστο9νEEEEE
8 dλAπερ7 Αnνσ7=ιν Eλεγε 9=π(7ε ό7ι e&+( 3=+/+(4-)08( 04 2έ<4--3ς, )0 +(;.Aπ4(0 3*70ς 73(
;+ +.γ5-34 (+ )4ς +,0<01;5-34&&$ Jα 7ελε+7α:α πEν7ε Iρόνια +π=ρIει Eνας α+\ανόAεν(ς ρ+OAός
Oαν=7'ν 7'ν AελισσDν π(+ EIει πρ(9αλEσει Aεγ=λη ανησ+I:α σ7(+ς επισ7ήA(νες$
TπενO+A:Qε7αι ό7ι 7( OEAα EIει α\ι(λ(γηOε: 'ς ι&ια:7ερα σ(<αρό, ε\αι7:ας 7(+ σηAαν7ι9(B
ρόλ(+ π(+ &ια&ραAα7:Q(+ν (ι AEλισσες σ7η γ(νιA(π(:ηση 7'ν P+7Dν, 9α7= σ+νEπεια σε
(λό9ληρη 7η &ια7ρ(Pι9ή αλ+σ:&α$ 8ι πληO+σA(: 7'ν AελισσDν σ7ις NΠΑ, σ7ην H+ρDπη 9αι
σ7ην Ασ:α EI(+ν πληγε: σε Aεγ=λ( <αOAό$ *α7= 7ις ε\ηγήσεις π(+ EI(+ν &(Oε: σ7( παγ9όσAι(
α+7ό πρό<ληAα εν&εI(AEν'ς ε:ναι 9αι η πρ(σαρA(γή 7(+ς σ7ις νEες 9λιAα7ι9Eς σ+νOή9ες,
αλλ= ασPαλDς επηρε=Q(+ν 7( Iρόν( Q'ής Aιας AEλισσας 9αι (ι 9α7= 9αιρ(Bς εAPανιQόAενες
ασOEνειEς 7(+ς, 7α IρησιA(π(ι(BAενα P+7(P=ρAα9α 9αι 7α 7(\ι9= εν7(A(97όνα$ )BAP'να Aε
Aια AελE7η, (ι AEλισσες π(+ 7ρEP(ν7αι Aε 7η γBρη π(λλDν 9αι &ιαP(ρε7ι9Dν P+7Dν ε:ναι σε
9αλB7ερη +γε:α από α+7Eς π(+ 7ρEP(ν7αι Aε 7η γBρη ενός 9αι Aόν( P+7(B$
)ε πρόσPα7η E9Oεση 7(+ 8ργανισA(B Nν'AEν'ν HOνDν Aε 7:7λ( yN ε\αP=νιση 7'ν AελισσDν
9αι (ι &ι=P(ρες απειλEς για 7α Eν7(Aαz επισηA=νOη9αν Aε 7α πι( Aελαν= IρDAα7α 7( AEλλ(ν
7(+ ανOρDπ(+ αν ε\αPανισ7(Bν (ι AEλισσες$ 8ι AEλισσες, (ι πε7αλ(B&ες, 7α σ9αO=ρια 9αι 7α
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
iY
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
π(+λι= πρ(σPEρ(+ν ε7ησ:'ς σ7ην ανOρDπινη (ι9(ν(A:α εργασ:α π(+ απ(7ιA=7αι σε XY? &ισ$
ε+ρD- 7( π(σό α+7ό αν7ισ7(ιIε: σ7( v,Yg 7ης σ+ν(λι9ής α\:ας 7ης εργασ:ας για 7ην παραγ'γή
ανOρDπινης 7ρ(Pής$ Α+7ό ε:ναι Eνα 9αι Aόν( &ε:γAα για να αν7ιληPO(BAε όλ(ι ό7ι η
ε\αP=νιση 7'ν AελισσDν &εν απ(7ελε: OEAα απλDς 7'ν Aελισσ(9όA'ν 9αι 7'ν (ι9(λόγ'ν$
Αν=Aεσα σ7(+ς π(λλ(Bς παρ=γ(ν7ες π(+ Pα:νε7αι να σ+ν7ελ(Bν σ7( πρό<ληAα 9αι (ι (π(:(ι
σ+ν&E(ν7αι =Aεσα Aε 7ην ανOρDπινη παρEA<αση σ7( περι<=λλ(ν όπ'ς ε:ναι η απ(ψ:λ'ση
&ασDν, η ε\ασOEνηση 7'ν ανOE'ν 7'ν P+7Dν 9αι η Aεγ=λη ε\=πλ'ση 7'ν παρασ:7'ν,
ανα&Bε7αι 7α 7ελε+7α:α Iρόνια 9αι Eνας =λλ(ς παρ=γ(ν7ας 7α νε(νι9(7ιν(ει&ή αγρ(IηAι9=-
P+7(P=ρAα9α$ Πρό9ει7αι για Aια 9α7ηγ(ρ:α P+7(PαρA=9'ν ((ι (+σ:ες α+7ής 7ης 9α7ηγ(ρ:ας
ε:ναι 7α x4,!.-ipriu, C/o!i.WiuiW, UiWo!,L1r.W, ‡iproWi/, I-iu.4/opriu, Ši!,Wpyr.-,
^i.4/opriu 9αι ^i.-,!o“.-$) π(+ IρησιA(π(ιε:7αι 7ις 7ελε+7α:ες περ:π(+ &B( &ε9αε7:ες σε
&ιαP(ρε7ι9Eς IDρες 7(+ 9όσA(+$ )7ην Hλλ=&α IρησιA(π(ι(Bν7αι από 7( Xvvi, αλλ= γν'ρ:Q(+ν
σ+νεIή ε\=πλ'ση, 9αODς (λ(Eνα 9αι περισσό7ερες 9αλλιEργειες 7α εPαρAόQ(+ν$ Α+7ή η
9α7ηγ(ρ= 7'ν εν7(A(97όν'ν, EI(+ν 7ην ι&ιό7η7α να 9+9λ(P(ρ(Bν σε όλα 7α AEρη 7(+ P+7(B$
N &ρ=ση 7(+ς ε:ναι παρόA(ια Aε 7( P+σι9ό εν7(A(97όν( νι9(7:νη, 7( (π(:( &ρα σ7( 9εν7ρι9ό
νε+ρι9ό σBσ7ηAα 7'ν εν7όA'ν$ ”ε9=Q(ν7αι P+7= 9αι &Eν&ρα, αλλ= 9αι επεν&B(ν7αι Aε α+7= 7α
P+7(P=ρAα9α σπόρ(ι P+7Dν, Dσ7ε από 7ην αρIή 'ς 7( 7Eλ(ς 7ης Q'ής 7(+ να ε:ναι
&+σπρόσ<λη7α από επι<λα<ή Eν7(Aα$ ]σ7όσ(, όπ'ς &ε:Iν(+ν όλ( 9αι περισσό7ερα
επισ7ηA(νι9= σ7(ιIε:α, ε97ός από 7α <λα<ερ= Eν7(Aα-σ7όI(+ς, 7α P+7(P=ρAα9α α+7=
&ηλη7ηρι=Q(+ν 9αι 'PEλιAα Eν7(Aα όπ'ς (ι AEλισσες, (ι αγρι(AEλισσες, (ι <(A<:ν(ι 9αι (ι
πε7αλ(B&ες$ *αι α+7ό για7: α+7Eς (ι νε(νι9(7ιν(ει&ε:ς (+σ:ες εν7(π:Q(ν7αι πλE(ν σ7( νE97αρ,
σ7η γBρη αλλ= 9αι σ7(ν yι&ρD7αz 7'ν P+7Dν π(+ παρ=γε7αι 9α7= 7η &ιαπν(ή 7(+ς$ pΑρα σε
όλ(+ς 7(+ς I+A(Bς 7(+ς (π(:(+ς σ+λλEγ(+ν (ι επι9(νιασ7Eς$ H\=λλ(+, &εν πρEπει να &ιαPεBγει
7ης πρ(σ(Iής Aας ό7ι π(λλ= από α+7= 7α 'PEλιAα Eν7(Aα, απ(7ελ(Bν παρ=λληλα 7ρ(Pή για 7α
π(+λι=$ T+π=ρI(+ν ή&η αναP(ρEς για Aεγ=λη Aε:'ση 7(+ πληO+σA(B 7'ν =γρι'ν π7ηνDν 7ης
H+ρDπης$ Hπ:σης, Pα:νε7αι ό7ι 7α νε(νι9(7ιν(ει&ή πρ(σ<=λλ(+ν 9αι ασπόν&+λα QDα π(+ Q(+ν
σ7α νερ= 9αι απ(7ελ(Bν 7ρ(Pή για 7α ψ=ρια 7(+ γλ+9(B νερ(B ή 9αι για 7α π7ην=$
6:α από 7ις πρD7ες επισ7ηA(νι9Eς παρα7ηρήσεις π(+ E9αναν παγ9όσAια α:σOηση σIε7ι9= Aε
7ην αρνη7ι9ή επ:&ραση α+7Dν 7'ν νε(νι9(7ιν(ει&Dν P+7(PαρA=9'ν σ7ην +γε:α 7'ν AελισσDν
ήλOε από Eνα &ιαπισ7ε+AEν( εργασ7ήρι( 7'ν NΠΑ$ Jα :&ια απ(7ελEσAα7α επι<ε<αιDOη9αν 9αι
από =λλα σIε7ι9= εργασ7ήρια (π$I 7( HOνι9(B >νσ7ι7(B7(+ Αγρ(ν(Aι9ής Hρε+νας (>S•Α) 7ης
Gαλλ:ας, 7( H%>ΑGH 7ης Hλλ=&ας 9$=)$ 8+σιασ79=, ανα9=λ+ψαν, ό7ι 7( I-iu.4/opriu
(νε(νι9(7ιν(ει&Eς) 9=νει 7ις AEλισσες π(λB πι( ε+=λ'7ες σε Aια ασOEνεια, 7η ν(QεA:αση, η
(π(:α πρ(9αλε:7αι από 7( Aι9ρ(σπ(ρ:&ι( Ro!eNa (παρ=σι7(ς AB9η7ας) π(+ πλή77ει 7(
γασ7ρεν7ερι9ό 7(+ς σBσ7ηAα$ Παρ=λληλα, ( σ+ν&+ασAός 7(+ νε(νι9(7ιν(ει&(Bς
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
ih
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
P+7(PαρA=9(+ 9αι 7(+ παO(γόν(+ Aι9ρ(σπ(ρι&:(+ #o!eNa απ(&+ν=A'νε σε 7E7(ι(ν <αOAό
7(ν (ργανισAό 7'ν AελισσDν, Dσ7ε α+7Eς πEOαιναν πρό'ρα$ #ηλα&ή (ι σIε7ι9Eς Eρε+νες
E&ει\αν ό7ι ef 1π@.634 -1(3.γ4-)4,5 7.@-η 23)+=8 )C( 3()020,)>(C( INidaclo[rid
,+4^iaclo[rid ,+4 )01 π+.+-4)4,08 28,η)+ Ro!eNa ceranea, η 0π0*+ 07ηγ08-3 -3
+π071(@2C-η )C( 23<4--A(&&. ]σ7όσ(, (ι επισ7ήA(νες &εν EI(+ν 9α7αλή\ει α9όAη αν 7α
P+7(P=ρAα9α απ(&+ναADν(+ν 7(ν (ργανισAό 7'ν εν7όA'ν Aε απ(7EλεσAα να γ:ν(ν7αι πι(
ε+=λ'7α σ7( So2,-. ή αν 7( παρ=σι7( ε\ασOενε: 7ις AEλισσες (ι (π(:ες πεOα:ν(+ν
ε+9(λό7ερα Aε7= 7ην E9Oεση σ7α P+7(P=ρAα9α. H\=λλ(+, επισηAα:νε7αι από π(λλ(Bς
επισ7ήA(νες ό7ι 7α πειρ=Aα7α σ7( εργασ7ήρι( αγν((Bν παν7ελDς 7ις &ε+7ερ(γενε:ς επι&ρ=σεις
από 7ις +π(Oανα7ηPόρες &όσεις π(+ &εν σ9(7Dν(+ν 7( Aελ:σσι αλλ= ε:7ε πρ(9αλ(Bν
πρ(<λήAα7α AνήAης 9αι A=Oησης, Aε απ(7EλεσAα (ι AEλισσες να απ(πρ(σανα7(λ:Q(ν7αι 9αι
να Aην επισ7ρEP(+ν σ7ην 9+ψEλη 7(+ς, ε:7ε &ηAι(+ργ(Bν πρ(<λήAα7α +π(OερA:ας 9αι 9α9ής
&ια7ρ(Pής 7(+ γόν(+ 7'ν αναπ7+σσόAεν'ν AελισσDν, ε:7ε απ(&+ναADν(+ν 7( αA+ν7ι9ό
σBσ7ηAα 7ης AEλισσας 9=ν(ν7=ς 7ην εB9(λη λε:α σε (π(ι(ν&ήπ(7ε παO(γόν( παρ=γ(ν7α$
Hπ:σης, πρ(<λήAα7α παρα7ηρ(Bν7αι 9αι σ7(+ς +π(Pαρ+γγι9(Bς α&Eνες 7'ν AελισσDν$
Πρό9ει7αι για 7(+ς α&Eνες π(+ η AEλισσα PEρει σ7( 9εP=λι 9αι π(+ παρ=γ(+ν 7( <ασιλι9ό
π(λ7ό$
)7η IDρα Aας, 7α σ+γ9ε9ριAEνα P+7(P=ρAα9α IρησιA(π(ι(Bν7αι 'ς &ι=λ+Aα για ψε9ασAό σε
εσπερι&(ει&ή 9αι π+ρηνό9αρπα -ρ(&=9ινα, 9ερ=σια, <ερ:9(9α 9$=, αλλ= 9αι σ7ην
9α7απ(λEAηση 7(+ σ9αOαρι(B 7'ν P(ινι9(ει&Dν$ Hπ:σης, IρησιA(π(ι(Bν7αι 'ς επι9=λ+AAα
σπόρ'ν σ7( <αA<=9ι, σε σπόρ(+ς 9αλαAπ(9ι(B, ηλ:ανO(+ 9αι ελαι(9ρ=A<ης$ )ε ό,7ι αP(ρ=
7ην 9αλλιEργεια <αA<α9ι(B, (ι efεπεν&ε&+AEν(ι Aε νε(νι9(7ιν(ει&ή σπόρ(ι PO=ν(+ν 'ς 9αι 7(
vZg επ: 7(+ σ+νόλ(+ 7'ν σπόρ'ν π(+ IρησιA(π(ι(Bν7αι σ7ις 9αλλιEργειες$
RαA<α9(9αλλιEργειες +π=ρI(+ν 9+ρ:'ς σ7η Rόρεια Hλλ=&α (7α ην:α 9ρα7= ( S(Aός ΠEλλας)
αλλ= 9αι σ7ην *εν7ρι9ή Hλλ=&α$ Sα 9αι Eνα απ7ό παρ=&ειγAα για 7α Aελ:σσια$ η
πραγAα7ι9ό7η7α$ 8ι Aελισσ(9όA(ι σ7ην ΠEλλα Aε7EPεραν 7α Aελ:σσια 7(+ς σ7α <αA<=9ια
Dσ7ε να EI(+ν παραγ'γή <αA<α9όAελ(+- 7( <αA<α9όAελ( Oε'ρε:7αι Eνα π(λB 9αλό σε
π(ιό7η7α AEλι$ Π:σ7ε+αν λ(ιπόν ό7ι Oα EI(+ν 9αλή παραγ'γή$ ]σ7όσ( Iρόν( Aε 7(ν Iρόν(
E<λεπαν ό7ι 7α Aελ:σσια 7(+ς να απ(&+ναADν(ν7αι, να I=ν(ν7αι AεγαλB7ερ(ι πληO+σA(:
AελισσDν από 7( P+σι(λ(γι9ό$ [7σι, =ρIισε η αναQή7ηση 7ης αι7:ας 7(+ Pαιν(AEν(+ π(+
σ+σIε7:Qε7αι όπ'ς Pα:νε7αι Aε 7α IρησιA(π(ι(BAενα νε(νι9(7ιν(ει&ή 7'ν
<αA<α9(9αλλιεργειDν$ Jην :&ια περ:(&( Aι9ρ(σπ(ρ:&ι( Ro!eNa ceranae απ(&ε9α7:Qει 7ις
AEλισσες$ H:ναι Iαρα97ηρισ7ι9ό 7( παρ=&ειγAα σ7α Cανι=, όπ(+ 7α 7ελε+7α:α &B( Iρόνια
9α7αγρ=P(ν7αι Aεγ=λες απDλειες AελισσιDν π(+ απ(&:&(ν7αι σε α+7ό 7(ν παρασι7ι9ό AB9η7α
σε σ+ν&+ασAό Aε 7(+ς ψε9ασA(Bς 7'ν εσπερι&(ει&Dν Aε νε(νι9(7ιν(ει&ή$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
ii
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
N H+ρ'παn9ή [ν'ση Aε (&ηγ:α 7ης (2ZXZ‚2X‚HH) Qή7ησε από 7α 9ρ=7η-AEλη 7ης να
Oεσπ:σ(+ν, AEIρι 7ις ?X 897'<ρ:(+ 2ZXZ, ν(A(Oε7ι9= AE7ρα για 7ην πρ(σ7ασ:α 7'ν AελισσDν
από 7α νε(νι9(7ιν(ει&ή P+7(P=ρAα9α π(+ IρησιA(π(ι(Bν7αι 'ς επι9=λ+AAα σπόρ'ν$ J(
ελληνι9ό αρAό&ι( +π(+ργε:( &εν Eλα<ε 9=π(ι( σ+γ9ε9ριAEν( AE7ρ( 'ς ε9ε:νη 7ην ηAερ(Aην:α,
αλλ= ανEPερε ό7ι \ε9ιν= ελEγI(+ς σIε7ι9= Aε 7ην επ:&ραση 7'ν νε(νι9(7ιν(ει&Dν$
_________
Κή#οι α#ό το Παρελ*όν και EE..για το Μ<λλον
8ι 9ρεAασ7(: 9ήπ(ι π(+ αναPEρ(ν7αι σ7ην αρIαιό7η7α, Eγιναν γν'σ7(: από 7η Rα<+λDνα$ Αλλ=
9ρεAασ7(: 9ήπ(ι Oε'ρ(Bν7αι 9αι (ι γε'ργι9Eς 9αλλιEργειες σε πεQ(Bλες αν= 7(+ς αιDνες σε νησι= 9αι
σε από9ρηAνες (ρεινEς περι(IEς σ7( 6εσ(γεια9ό IDρ($ H\=λλ(+, (ι 7αρα7σό9ηπ(ι απ(7ελ(Bν :σ'ς
7ην παλαιό7ερη AEO(&( Aόν'σης 7'ν σπι7ιDν$
Jα 7ελε+7α:α Iρόνια γ:νε7αι 9αι σ7η IDρα Aας Aια πρ(σπ=Oεια να P+7ε+7(Bν 7αρ=7σες,
<ερ=ν7ες, 9=Oε7(ι 7(:I(ι 9αι να γ:ν(+ν Aι9ρ(: 9ήπ(ι σ7ις π(λ+9α7(ι9:ες 9αι σ7α σπ:7ια$
Jα+7όIρ(να, όA'ς, +π=ρI(+ν νEες ε\ελ:\εις σ7ις 7εIνι9Eς 9αι 7( σIε&ιασAό 7'ν IDρ'ν
πρασ:ν(+ &ιεOνDς$ 6ια επανασ7α7ι9ή πρό7αση, π(+ &εν Aπ(ρε: παρ= να 9ινήσει 7( εν&ιαPEρ(ν
σας, ε:ναι η 9=Oε7η PB7ε+ση$ J( πι( πρόσPα7( παρ=&ειγAα 7ης νEας α+7ής πρό7ασης ε:ναι 7(
A(+σε:( y–1.i †r.W/yz σ7( Παρ:σι$ [νας IDρ(ς π(+ Pιλ(\ενε: Eργα 7EIνης από πρ'7όγ(ν(+ς
π(λι7ισA(Bς 7'ν πEν7ε ηπε:ρ'ν 9αι <ρ:σ9ε7αι 9(ν7= σ7(ν πBργ( 7(+ dιPελ$ 8 αρIι7E97(νας s$
Šo1|,/, σ+νεργ=σ7η9ε Aε 7( <(7αν(λόγ( }$ †/.W4, π(+ σIε&:ασε 7ην επEν&+ση 7ης πρόσ(ψης
7(+ A(+σε:(+ Aε P+7=, &ηAι(+ργDν7ας Eναν +πEρ(I( 9=Oε7( 9ήπ($
8 πι( απλός 7ρόπ(ς ε:ναι να επεν&Bσε7ε 7(+ς 7(:I(+ς Aε αναρριIη7ι9= P+7=$ Πρ(•πόOεση γιf
α+7ό ε:ναι να EIε7ε σ7η &ι=Oεσή σας IDAα, ε:7ε σ7( E&αP(ς ε:7ε σε &(Iε:α$ m+7εBε7ε
αναρριIη7ι9= π(+ EI(+ν 7η &+να7ό7η7α να σ7ηρ:Q(ν7αι Aόνα 7(+ς -όπ'ς ( 9ισσός ή (
παρOενό9ισσ(ς, ή +π(<(ηO(BAενα από σ7ηρ:γAα7α 9αι πλEγAα7α$ )7(+ς σ9ιερ(Bς 7(:I(+ς,
πρ(7ιAήσ7ε να P+7Eψε7ε P+λλ(<όλα P+7=, π(+ 7( IειADνα αPήν(+ν 7(ν 7(:I( γ+Aνό 9αι
ε97εOειAEν( σ7ην α97ιν(<(λ:α$
dλλ(ς 7ρόπ(ς για να efπρασιν:σε7εff 7ις 9=Oε7ες επιP=νειες ε:ναι να &ιαA(ρPDσε7ε +π(&(IEς
σ7(ν 7(:I(, Dσ7ε να &ηAι(+ργηOε: η 9α7=λληλη +π(&(Aή για 7η PB7ε+ση$ N πρα97ι9ή α+7ή
εPαρAόQε7αι σ+νήO'ς σε 7(:I(+ς σ7ήρι\ης$ )ε α+7ή 7ην περ:π7'ση, &ηAι(+ργ(Bν7αι
αν(:γAα7α 'ς Qαρν7ινιEρες σε &ι=P(ρα σηAε:α 7(+ 7(:I(+, εγ9αO:σ7α7αι σBσ7ηAα α+7όAα7(+
π(7:σAα7(ς 9αι, σ7η σ+νEIεια, 7(π(Oε7ε:7αι 7( IDAα 9αι 7α P+7=$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
iq
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
Αν OEλε7ε να 9αλBψε7ε 9(λόνες ή =λλα 9=Oε7α σ7(ιIε:α, Aπ(ρε:7ε να εγ9α7ασ7ήσε7ε ει&ι9=
9ασπό, AEσα σ7α (π(:α Oα <=λε7ε ει&ι9Eς γλ=σ7ρες$ )7ις γλ=σ7ρες α+7Eς 7(π(Oε7ε:7αι IDAα
σ+γ9ε9ριAEνης σBσ7ασης, για να ε:ναι ελαPρB, ενD 7( πό7ισAα γ:νε7αι σ+νήO'ς α+7όAα7α$ %α
πρEπει, σε α+7ή 7ην περ:π7'ση, να ε:σ7ε αρ9ε7= πρ(σε97ι9(: σ7(ν 7ρόπ( 7ης σ7ήρι\ης 9αι
σ7ην αν7(Iή 7ης 9α7ασ9ε+ής π(+ Oα 7(π(Oε7ήσε7ε$ Jα 7ελε+7α:α Iρόνια, Aε α+7ή 7η AEO(&(
EI(+ν &ια9(σAηOε: 9(λόνες P'7ισA(B σε αρ9ε7(Bς &ήA(+ς 7ης Α77ι9ής$
Αν OEλε7ε να &Dσε7ε AεγαλB7ερη EAPαση σ7η <ερ=ν7α σας 7( 9αλ(9α:ρι ή αν ( IDρ(ς π(+
EIε7ε για P+7= ε:ναι περι(ρισAEν(ς, σ9εP7ε:7ε 7ην λBση 7'ν 9ρεAασ7Dν P+7Dν$ Jα 9ρεAασ7=
P+7= πρ(σOE7(+ν IρDAα 9αι I=ρη σ7α Aπαλ9όνια Aας 9αι Aπ(ρ(Bν να Aπ(+ν σε γλ=σ7ρες η
Qαρν7ινιEρες π(+ σ9αλDν(+ν σ7α 9=γ9ελα 7(+ Aπαλ9(νι(B ή σε 9ρεAασ7= 9αλ=Oια 9αι &(Iε:α
π(+ 9ρEA(ν7αι από &ι=P(ρα σηAε:α 7'ν 7(:I'ν$
m+7= 9α7=λληλα για 9ρεAασ7= &(Iε:αb $ν*ισ8<ναB6πιγ9όνια 9ρεA(9λα&ής, m(B\ια,
)ερP:νια, Π(ρ7(+λ=9α, RαA<α9(Bλα (6ασ7ιIι=), *(λ(+AνEα, )Eν7(+A, Tπ(A(νή,
Απ(ρό9α97(ς (mι&=9ι), 6εσηA<ρι=νOεA(, #ιA(ρP(Oή9η, Πε7(Bνια, Hπ:σ9ια$ ΠρασινάδεςB
ΠόO(ς, JηλEγραP(ς, *ισσός, Cλ'ρόP+7(, m7Eρη, mιλό&εν&ρ( )9=ν7ενς, ƒεAπρ:να,
Π(λ+πό&ι(, Α&:αν7(, )+γγόνι(, )α\ιPρ=γ9α, )παρ=γγι, mι7όνια, m:9(ς FEπενς, ΠλE97ρανO(ς$
*=7ι επ:σης σηAαν7ι9ό ε:ναι 7( πό7ισAα$ [Iε7ε +πόψη σας ό7ι 7α P+7= σε 9ρεAασ7= &(Iε:α
Iρει=Q(ν7αι σ+Iνό7ερ( πό7ισAα, 7( 9αλ(9α:ρι A=λισ7α Iρει=Q(ν7αι 9αOηAερινό πό7ισAα$ N
λ:πανση ε:ναι παρόA(ια Aε 7α =λλα P+7= 7(+ 9ήπ(+ ή 7ης <ερ=ν7ας Aας$ [να σBνOε7( λ:πασAα
αργής απ(ρρόPησης Aπ(ρε: να πρ(σ7εOε: σ7( ε&αPι9ό Aε:γAα, 9αι +&α7(&ι=λ+7α λιπ=σAα7α
Aπ(ρ(Bν να πρ(σ7:Oεν7αι περι(&ι9=$
6π(ρε:7ε, επ:σης, να &ηAι(+ργήσε7ε ανOισAEνες ανO(σ7ήλες Aε ει&ι9Eς γλ=σ7ρες π(+
+π=ρI(+ν σ7ην αγ(ρ=$ Πρό9ει7αι για γλ=σ7ρες π(+ 7(π(Oε7(Bν7αι η A:α π=ν' σ7ην =λλη,
&ηAι(+ργDν7ας Eναν πBργ($ )ε α+7ό 7( σBσ7ηAα, 7(π(Oε7ε:7αι IDAα 9αι σ7η σ+νEIεια γ:νε7αι
η PB7ε+ση$ 8ι γλ=σ7ρες Aπ(ρε: να π(7:Q(ν7αι α+7όAα7α 9αι πρ(σPEρ(ν7αι για 7η &ηAι(+ργ:α
&ι=P(ρ'ν P+7ι9Dν σ+νOEσε'ν, αP(B σ+νήO'ς EI(+ν αρ9ε7= επ:πε&α$ J( σBσ7ηAα
IρησιA(π(ιε:7αι σ+νήO'ς για 7η PB7ε+ση Pρ=(+λας, αλλ= &:νει 7η &+να7ό7η7α 9αι για =λλες
&ια9(σAη7ι9Eς P+7εBσεις$
8ι σBγIρ(νες εPαρA(γEς για 9=Oε7(+ς 9ήπ(+ς απαι7(Bν 7ην πρ(σαρA(γή π=ν' σ7(ν 7(:I(
ει&ι9Dν +π(&(ADν π(+ απ(7ελ(Bν7αι από &(Iε:α π(+ EI(+ν +π(σ7ε: ι&ια:7ερη επε\εργασ:α 9αι
EI(+ν 9α7=λληλ( +πόσ7ρ'Aα$ Αλλ= όIι IDAα, (B7ε α+7όAα7( σBσ7ηAα π(7:σAα7(ς$ J(
απ(7EλεσAα ε:ναι 7όσ( πρα97ι9ό όσ( 9αι &ια9(σAη7ι9ό$ J( ει&ι9ό +πόσ7ρ'Aα,
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
iv
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
IρησιA(π(ιε:7αι Aόν( για 7η σ7ήρι\η 7'ν ριQDν, ενD 7α P+7= 9αλλιεργ(Bν7αι y+&ρ(π(νι9=z,
&ηλα&ή πα:ρν(+ν όλα 7α απαρα:7η7α Oρεπ7ι9= σ7(ιIε:α AEσα από 7( νερό, I'ρ:ς να
Iρει=Q(ν7αι IDAα, π(+ Oα επι<=ρ+νε 7ην 9α7ασ9ε+ή Aε +περ<(λι9ό <=ρ(ς$ 8ι P+7ι9Eς
σ+νOEσεις 7'ν 9=Oε7'ν 9ήπ'ν ε:ναι εAπνε+σAEνες από 7ην α+7(P+ή <λ=σ7ηση σε <ρ=Iια 9αι
9(ρA(Bς &Eν7ρ'ν$ CρησιA(π(ιDν7ας ε:&η Aε &ιαP(ρε7ι9ή +Pή, σIήAα7α 9αι IρDAα7α PBλλ'ν,
Aπ(ρ(BAε να πε7BI(+Aε Eνα Pαν7ασAαγ(ρι9ό απ(7EλεσAα, όπ'ς α+7ό 7(+ παρισιν(B
A(+σε:(+$ J( σBσ7ηAα α+7ό, 9αODς 9αι ε9ε:ν( 7(+ πρ=σιν(+ 7(:I(+, Aπ(ρ(Bν να
IρησιA(π(ιηO(Bν 9αι σ7( εσ'7ερι9ό 7'ν 97ιρ:'ν, αρ9ε: να ε\ασPαλ:Qε7αι ε97ός 7'ν =λλ'ν
9αι 7( απαι7(BAεν( P'ς$ dλλ'σ7ε, 7( σBσ7ηAα π(7:σAα7(ς ε:ναι E7σι σIε&ιασAEν( Dσ7ε να Aη
&ηAι(+ργε: πρ(<λήAα7α +γρασ:ας, αλλ= 9αι &ιαρρ(Eς σ7( π=7'Aα$ H:ναι Aια &ιαP(ρε7ι9ή
πρό7αση για επEν&+ση 7(+ 7(:I(+, αν7: 7ης 7απε7σαρ:ας ή 7'ν Eργ'ν 7EIνης$
8ι 9=Oε7(ι 9ήπ(ι" —Rελ7ιDν(+ν 7ην π(ιό7η7α 7(+ αEρα, επει&ή 7α P+7= σ+γ9ρα7(Bν 7α
αι'ρ(BAενα σ'Aα7:&ια 9αι 7η σ9όνη$ —6ειDν(+ν 7η OερA(9ρασ:α 7(+ περι<=λλ(ν7(ς$
—6ειDν(+ν 7η OερA(9ρασ:α σ7( εσ'7ερι9ό 7(+ 97ιρ:(+$ —Απ(ρρ(P(Bν π(σό7η7α <ρ(Iής,
(πό7ε 9αι γ:νε7αι 9αλB7ερη &ιαIε:ριση 7'ν (A<ρ:'ν +&=7'ν 9αι AειDν(ν7αι (ι πληAABρες$
—Jα P+λλDAα7α απ(ρρ(P(Bν 7(+ς ήI(+ς, περι(ρ:Q(ν7ας 7ις επιπ7Dσεις 7ης ηI(ρBπανσης$
—Πρ(σ7α7εB(+ν 7( :&ι( 7( 97:ρι( από 7η PO(ρ= 7(+ Iρόν(+$ —*αι 7α 97:ρια γ:ν(ν7αι πι(
όA(ρPα$
N επιλ(γή 7'ν P+7Dν σ7(ν ef9=Oε7( 9ήπ(ff ε:ναι πρ(σαρA(σAEνη σ7ις 9λιAα7ι9Eς αν=γ9ες
9=Oε περι(Iής$ Π(λλ= ε:&η P+7Dν, Oα Aπ(ρ(Bσαν να IρησιA(π(ιηO(Bν αν= περ:π7'ση σε
9=Oε7ες P+7εBσεις$ Sα Aερι9= παρα&ε:γAα7α P+7Dν"
ΑναρριIη7ι9= P+7= Aε γρήγ(ρη αν=π7+\η- Αγιό9ληAα, R(+9αA<:λια, Gλ+σ:να, *ισσός,
*ληAα7αρι=, ΠαρOενό9ισσ(ς, Π(λBγ'ν(, F+γIόσπερA($
Gια 9=Oε7η PB7ε+ση σε ηλιόλ(+σ7α σηAε:α 6 ΑAπEλια, dλ+σσ(ς, Rερ<ερ:&α, Rερ(ν:9η ν=να,
Gερ=νι Gι(+ν:περ(ς, #εν7ρ(λ:<αν( Eρπ(ν, %+A=ρι, *:σ7(ς, _αν7=να ν=να, _ε<=ν7α,
_ε<αν7:νη, 6π(BQι, )πιρα:α Eρπ(+σα, JεB9ρι( Eρπ(ν, TπEρι9( Eρπ(ν, mασ9όAηλ($
Gια 9=Oε7η PB7ε+ση σε σ9ιερ= σηAε:α { Αγιό9ληAα, Rερ<ερ:&α, Rερ(ν:9η ν=να, *ισσός,
F+γIόσπερA(, m7Eρη (&ι=P(ρα ε:&η)$
Gια 9=Oε7η PB7ε+ση σε OEσεις Aε =νεA( 9αι 9ρB( - Αγγελι9ή ν=να, Rερ<ερ:&α, Gι(+ν:περ(ς,
#εν7ρ(λ:<αν( Eρπ(ν, Fε:9ι, *ισσός, _ε<=ν7α, _ε<αν7:νη, )πιρα:α Eρπ(+σα, JεB9ρι( Eρπ(ν,
TπEρι9( Eρπ(ν$
8ι 9ρεAασ7(: 9ήπ(ι 7ης Rα<+λDνας Oε'ρ(Bν7αι Eνα από 7α επ7= OαBAα7α 7(+ αρIα:(+ 9όσA(+ αν 9αι
π(λλEς αAPι<(λ:ες EI(+ν ε9Pρασ7ε: για 7ην P+σι9ή Bπαρ\ή 7(+ς$ 8ι 9ήπ(ι α+7(: ή7αν P+7εAEν(ι σε
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
qZ
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
+περ+ψ'AEνα πεQ(Bλια 9αι I7:σ7η9αν περ:π(+ 7( hZZ π$C$ 9αι εAπνε+σ7ής 7(+ς ή7αν ( <ασιλι=ς
Sα<(+I(&(νόσ(ρ Rp$ 8 #ιό&'ρ(ς ( )ι9ελιD7ης Eγραψε ό7ι α+7(: (ι π(λ+επ:πε&(ι 9ήπ(ι σ7ηρ:Q(ν7αν
σε Aια σBνOε7η 9α7ασ9ε+ή από I(ν7ρ(Bς 7(B<λιν(+ς 7(:I(+ς, πE7ρινα +π(σ7+λDAα7α 9αι &(9(Bς από
9(ρA(Bς P(ινι9ό&εν&ρ'ν σε π+9νή &ι=7α\η$ *αι ( )7ρ=<'νας αναPEρει ό7ι 7( πό7ισAα 7'ν 9ήπ'ν
γινό7αν Aε νερό από 7( γει7(νι9ό π(7αAό H+Pρ=7η$
*ρεAασ7(: όA'ς 9ήπ(ι &ηAι(+ργ(Bν7αι 9αι Aε 9ρεAασ7= P+7= π(+ P+7εB(ν7αι σε γλ=σ7ρες ή
Qαρν7ινιEρες$ )9αλDν(+ν σ7α 9=γ9ελα 7(+ Aπαλ9(νι(B ή σε 9ρεAασ7= 9αλ=Oια 9αι &(Iε:α π(+
9ρEA(ν7αι από &ι=P(ρα σηAε:α 7'ν 7(:I'ν ή 7ης (ρ(Pής 7(+ σπι7ι(B Aας$ Gια να &ηAι(+ργήσ(+Aε
όA'ς α+7ή 7ην όψη Iρει=Q(ν7αι να α9(λ(+Oήσ(+Aε (ρισAEνα 9ρι7ήρια$ #ιαλEγ(+Aε 7ην 7(π(Oεσ:α$
*=Oε AEρ(ς π(+ πρ(σ7α7εBε7αι από 7(ν 9α+7ό AεσηAεριανό ήλι( 9αι 7(+ς ανEA(+ς ε:ναι 9α7=λληλ($
6ε7= &ιαλEγ(+Aε 7α &(Iε:α π(+ 7αιρι=Q(+ν σ7( IDρ( Aας$ Rασι9ό 9αι για 7α 9ρεAασ7= P+7= ε:ναι 7(
ε:&(ς 7(+ IDAα7(ς π(+ Oα IρησιA(π(ιήσ(+Aε$ Πρ(7ιAε:σ7ε Aε:γAα IDAα7(ς από 7BρPη 9αι περλ:7η$
H:ναι 9α7=λληλ( για 7α περισσό7ερα ε:&η P+7Dν$ 6(+σ9εB(+Aε 9αλ= 7( IDAα πριν 7ην Iρήση 7(+$ Αν
OEλ(+Aε να &Dσ(+Aε EAPαση 7(ν:Q(ν7ας 7ις αν7ιOEσεις 7'ν Iρ'A=7'ν IρησιA(π(ι(BAε P+7= Aε
λ(+λ(B&ια$ #εν \εIν=Aε 9αι 7ις πρασιν=&ες$ Jα πρ=σινα P+7= &ηAι(+ργ(Bν ε\:σ(+ εν7+π'σια9=
απ(7ελEσAα7α Aε 7α ανOισAEνα$ CρησιA(π(ι(BAε πρ=σινα P+7= π(+ 9ρEA(ν7αι$ J( A+σ7ι9ό για
πε7+IηAEν( απ(7EλεσAα ε:ναι να P+7ε+7(Bν 7α P+7= σ'σ7= από 7ην αρIή$ Hπ:σης, σηAαν7ι9ό ε:ναι 7(
πό7ισAα$ [Iε7ε +πόψη σας ό7ι 7α P+7= σε 9ρεAασ7= &(Iε:α Iρει=Q(ν7αι σ+Iνό7ερ( πό7ισAα, 7(
9αλ(9α:ρι A=λισ7α Iρει=Q(ν7αι 9αOηAερινό πό7ισAα$ N λ:πανση ε:ναι παρόA(ια Aε 7α =λλα P+7= 7(+
9ήπ(+ ή 7ης <ερ=ν7ας Aας$ [να σBνOε7( λ:πασAα αργής απ(ρρόPησης Aπ(ρε: να πρ(σ7εOε: σ7(
ε&αPι9ό Aε:γAα, 9αι +&α7(&ι=λ+7α λιπ=σAα7α Aπ(ρ(Bν να πρ(σ7:Oεν7αι περι(&ι9=$
Gια 7(+ς 7αρα7σό9ηπ(+ς +π=ρI(+ν σήAερα π(λλEς &+να7ό7η7ες 9α7ασ9ε+ής 7(+ς$ cA'ς &B(
παρ=γ(ν7ες (ε97ός 7'ν IρηA=7'ν) περι(ρ:Q(+ν 7ις επιλ(γEς$ N σ7α7ι9ή 7(+ 97ιρ:(+ 9αι η 9λ:ση 7ης
σ9επής$ [7σι, ε:ναι π=ν7α σ9όπιAη η σ+νεργασ:α Aε 7εIνι9(Bς π(+EI(+ν 7ις αναγ9α:ες γνDσεις$
>&ια:7ερα πρEπει να πρ(σεIOε: 7( <=ρ(ς 7ης σ+ν(λι9ής 9α7ασ9ε+ής 9αι η σ7εγαν(π(:ηση 7ης
7αρ=7σας$
N 9λ:ση &εν πρEπει να ε:ναι Aι9ρό7ερη από Yˆ Dσ7ε να ε\ασPαλ:Qε7αι η απ(σ7ρ=γγιση ενD η
σ7εγ=ν'ση ε\ασPαλ:Qε7αι Aε ει&ι9Eς AεA<ρ=νες$
6ε 7α 9α7=λληλα P+7= 9αι 7ην ασPαλή περ:Pρα\η η 7αρ=7σα ενός 97ιρ:(+ Aπ(ρε: να Aε7αA(ρP'Oε: σε
Eνα 9ήπ( για 7ις π+9ν(9α7(ι9ηAEνες ασ7ι9Eς περι(IEς, σ7ις (π(:ες +π=ρIει 9α7= 9ανόνα αισOη7ή
Eλλειψη πρασ:ν(+$ Αν=λ(γα Aε 7ις (ι9(ν(Aι9Eς σας &+να7ό7η7ες, Aπ(ρε:7ε να αναOEσε7ε 7( σIε&ιασAό
7(+ 9ήπ(+ σo Eναν αρIι7E97(να 7(π:(+, Eνα γε'πόν(- 9ηπ(7EIνη, Eναν 9ηπ(+ρό ή να επιIειρήσε7ε να
7(ν P7ι=\ε7ε Aόν(ι σας$ Gια 7η &ηAι(+ργ:α 7(+ 7αρα7σό9ηπ(+ σ+νήO'ς, απ(7+πDν(+Aε π=ν' σo Eνα
Iαρ7: 7( &ιαOEσιA( IDρ( Aας$ )ηAειDν(+Aε 7ις &ιασ7=σεις 7ης 7αρ=7σας, 7(ν πρ(σανα7(λισAό 7ης σε
σIEση Aε 7α σηAε:α 7(+ (ρ:Q(ν7α, 7ην 9α7εBO+νση π(+ EI(+ν (ι επι9ρα7(Bν7ες =νεA(ι, (7ι&ήπ(7ε ε:ναι
I7ισAEν( π=ν' σ7ην 7αρ=7σα 9αι 7η OEση 7'ν γει7(νι9Dν 97ιρ:'ν 9αι 7'ν ψηλDν &Eν7ρ'ν π(+
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
qX
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
Aπ(ρ(Bν να πρ(σPEρ(+ν σ9ι= σ7ις OερAEς Dρες 7ης ηAEρας$ CρησιA(π(ι(BAε Aεγ=λες Qαρν7ινιEρες
(9α7= πρ(7:Aηση από \Bλ() για να P+7Eψ(+Aε &Eν7ρα 9αι O=Aν(+ς$ c7αν α+7= 7α P+7= ψηλDσ(+ν, Oα
σIηAα7:σ(+ν Eνα πρ=σιν( 7(:I($ Hπ:σης, Aπ(ρ(BAε να &ηAι(+ργήσ(+Aε Aι9ρ= I'A=7ινα παρ7Eρια σ7ις
γ'ν:ες 7ης 7αρ=7σας 9αι να P+7Eψ(+Aε Aερι9= P+7= π=ν7'ς 9αιρ(B, όπ'ς ε:ναι η γι(B9α, 7α
P(ινι9(ει&ή, η αγγελι9ή 9αι 7α 9+παρισσ(ει&ή$ Π(λB 9αλή επιλ(γή ε:ναι 9αι η ελι=$
Gια να Aην απαι7ε: &ιαρ9ή Pρ(ν7:&α ( 7αρα7σό9ηπ(ς απ(PBγε7ε να σ7ριAD\ε7ε όσ( 7( &+να7όν
περισσό7ερα σ7(ιIε:α σ7(ν 9ήπ( 9αι Pρ(ν7:σ7ε να ε\ασPαλ:σε7ε σε 9=Oε P+7ό 7( IDρ( π(+ Iρει=Qε7αι
για να αναπ7+IOε: P+σι(λ(γι9=$ Hπει&ή 7α παρ7Eρια EI(+ν +ψηλό 9όσ7(ς, πρ(7ιAήσ7ε να P7ι=\ε7ε 2-?
Aεγ=λα αν7: για π(λλ= 9αι Aι9ρ= σε AEγεO(ς$ Πρ(7(B P+7Eψε7ε &Eν7ρα 9αι O=Aν(+ς ενηAερ'Oε:7ε από
9=π(ι(ν γε'πόν( πόσ( π(λB ψηλDν(+ν 9αι πόσ( σ+Iν= Iρει=Q(ν7αι 9λ=&εAα για να &ια7ηρηO(Bν σ7(
επιO+Aη7ό Bψ(ς$ H\ασPαλ:σ7ε 7ην απαι7(BAενη παρ(Iή νερ(B για να &ιε+9(λ+νOε:7ε σ7( πό7ισAα 7'ν
P+7Dν, αλλ= 9αι 7ην ασPαλή απ(IE7ε+ση 7ης <ρ(Iής 9αι 7(+ πλε(ν=Q(ν7(ς νερ(B π(7:σAα7(ς πρ(ς 7ις
+&ρ(ρρ(Eς 7ης 7αρ=7σας$
___________
P $γριαγκινάρα και Περιβαλλοντικά ΟQ<λη
'π> @.;.+ ,+;. R. :+(+<@)01, B+(3π4-)5240 •3--+<*+ς
N αγριαγ9ιν=ρα (λα7$ C]nara cardunculu!, αγγλ$ C.ruooW ή Mp.Wi2 !i2!/, .r!i4o0,) ή
αγριαν7Qιν=ρα ή 7ρ(+Aπελ:να ή7αν από 7α αγαπηAEνα ε&EσAα7α 7'ν ΑρIα:'ν Hλλήν'ν 9αι
7'ν F'Aα:'ν$ 8 %εόPρασ7(ς αναPEρει ό7ι 7ην EPεραν (ι [λληνες από 7η )ι9ελ:α$ H:ναι Eνα
π(λ+ε7Eς <αOBρριQ( P+7ό 6εσ(γεια9ής πρ(Eλε+σης, 9αλ= πρ(σαρA(σAEν( σ7ις \ηρ(OερAι9Eς
σ+νOή9ες 7ης S$ H+ρDπης$ J( Bψ(ς 7(+ P+7(B Aπ(ρε: να P7=σει AEIρι ? AE7ρα$ N ρ:Qα 7ης
ε:ναι εBρ'σ7η 9αι <αOι=, 7α σ7ελEIη όρOια, I(ν7ρ= Aε α+λα9Dσεις$ Jα PBλλα EI(+ν λε+9(-
πρ=σιν( IρDAα, ε:ναι αν7:Oε7α, λ(γI(ει&ή, σBνOε7α, Aε ισI+ρό 9εν7ρι9ό νεBρ(, <αOι=
&ιαιρεAEνα, Aε αγ9=Oια$ 8ι ανO(Pόρ(ι <λασ7(: <γα:ν(+ν από 7ις AασI=λες 7'ν PBλλ'ν$ Jα
ανO:&ια ε:ναι π(λλ= (?ZZ-bZZ), σ'λην(ει&ή, ερAαPρό&ι7α, Aε πE7αλα π(ρP+ρ= ή A(<$ Jα =νOη
7ης αγ9ιν=ρας ε:ναι από 7α αγαπηAEνα 7'ν AελισσDν$
N γ(νιA(π(:ηση γ:νε7αι Aόν(ν από 7α Eν7(Aα$ 8ι 9αρπ(: περιEI(+ν π(λλ(Bς σπόρ(+ς, π(+
EI(+ν σ7ην 9(ρ+Pή 7(+ς αρ9ε7= Aα9ρι= 7ριI:&ια, π(+ &ιε+9(λBν(+ν 7η &ιασπ(ρ= 7(+ς Aε 7(ν
αEρα 9αι 7η &ι=&(ση E7σι 7(+ P+7(B$ 8ι ανO(9εPαλEς εAPαν:Q(ν7αι ν'ρ:ς 7ην =ν(ι\η, αλλ= 7(
P+7ό ανO:Qει όψιAα, από 7( 6=ι($ N αγριαγ9ιν=ρα ε:ναι η :&ια ισI+ρό QιQ=νι( (εισ<(λEας) &εν
επι7ρEπει 7ην αν=π7+\η =λλ'ν QιQαν:'ν, ενD σε Aα9ρ(Iρόνια πειρ=Aα7α &εν εAPαν:σ7η9αν
ασOEνειες 9αι εIOρ(: 7(+ P+7(B, 9ι E7σι η 9αλλιEργει= 7ης Aπ(ρε: να επι7ε+IOε: I'ρ:ς 7η Iρήση
P+7(PαρA=9'ν$
%α σ+ναν7ήσ(+Aε 7ην αγριαγ9ιν=ρα 9+ρ:'ς σ7ην Πελ(πόννησ( 9αι σ7α νησι= 7(+ Sό7ι(+
Αιγα:(+, σε α9αλλιEργη7α 9αι πε7ρD&η ε&=Pη$ )7η 6=νη P+7ρDνει σε AEρη =γρια 9αι (ρειν=$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
q2
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
)ε Aερι9Eς IDρες 7ης H+ρDπης 9αλλιεργ(Bν7αι π(λ+=ριOAες π(ι9ιλ:ες αγριαγ9ιν=ρας, 7ην
(π(:α Oε'ρ(Bν =ρισ7( IειA'νι=7ι9( λαIανι9ό$ ΠεριEIει <ι7αA:νες Α, R, 8, ασ<Eσ7ι( 9αι
PDσP(ρ($ Jα σ+σ7α7ι9= 7ης ε:ναι I(λαγ'γ= 9αι &ι(+ρη7ι9=$ [I(+ν α9όAα 7ην ε\α:ρε7η
ι&ιό7η7α να απ(Aα9ρBν(+ν 7η I(λησ7ερ:νη από 7( α:Aα$ Hι&ι9ό7ερα Oε'ρε:7αι P=ρAα9( 7(+
σ+9'7ι(B$ Hνεργε: α9όAα 9α7= 7'ν 9νησADν 7(+ &EρAα7(ς, 7'ν ρε+Aα7ισADν 9αι 9α7= 7(+
7ε7αρ7α:(+ π+ρε7(B$
N αγριαγ9ιν=ρα, π(+ (ι επισ7ή˜(νες απ(9αλ(Bν 9αι efελληνι9ό πε7ρEλαι(ff, σIε&ι=Qε7αι να
Iρησι˜(π(ιηOε: σ7ην παραγ'γή ηλε97ρι9ής ενEργειας, 9αODς EIει απ(&ειIOε: ό7ι η Iρήση
<ι(˜=Qας σ7ην ηλε97ρ(παραγ'γή ˜π(ρε: να αν7ι9α7ασ7ήσει ˜Eρ(ς 7'ν (ρ+97Dν 9α+σ:˜'ν,
˜ειDν(ν7ας E7σι 7ην ε9π(˜πή &ι(\ει&:(+ 7(+ =νOρα9α σ7ην α7˜όσPαιρα$ )B˜P'να ˜=λισ7α ˜ε
Eρε+να 7(+ Hργασ7ηρ:(+ Gε'ργ:ας 7(+ Πανεπισ7η˜:(+ %εσσαλ:ας, X ε9α7(˜˜Bρι( σ7ρE˜˜α7α
αγριαγ9ιν=ρας ˜π(ρ(Bν να παρ=γ(+ν &B( ε9α7(˜˜Bρια 7όν(+ς <ι(˜=Qας ε7ησ:'ς, π(σό7η7α
π(+ αρ9ε: για να αν7ι9α7ασ7ήσει 7( πε7ρEλαι( π(+ Iρησι˜(π(ιε:7αι για ηλε97ρ(παραγ'γή
σ7(+ς σ7αO˜(Bς 7ης #HN σ7α ελληνι9= νησι=$ N αγριαγ9ιν=ρα Aπ(ρε: να 9αλλιεργηOε: παν7(B
σ7ην Hλλ=&α$ Πρ(7ιADν7αι ασPαλDς 7α ε&=Pη όπ(+ Aπ(ρε: να γ:νει AηIαν(π(ιηAEνη
9αλλιEργεια$ Hπ:σης, ε:ναι π(λ+ε7Eς π(D&η P+7ό (XZ - X2 Iρόνια) Aε Aεγ=λη παραγ'γή
<ι(A=Qας 9αι ελ=Iισ7ες απαι7ήσεις$ 6π(ρε: να 9αλλιεργηOε: σε \ηρι9= I'ρ=Pια
(σ7αρ(IDραPα) Aε από&(ση X2ZZ { XhZZ 9ιλ= ‚ σ7ρEAAα, όσ( 9αι σε π(7ισ7ι9= I'ρ=Pια Aε
από&(ση π(+ \επερν= 7α 2ZZZ { 2YZZ 9ιλ= ‚ σ7ρEAAα$ #εν απαι7ε: Aεγ=λες π(σό7η7ες
λιπασA=7'ν (Y A(ν=&ες αQD7(+ Aόν( Aε7= 7(ν 7ρ:7( Iρόν() 9αι 9αOόλ(+ QιQανι(97όνα, &ιό7ι 7(
:&ι( 7( P+7ό ε:ναι ισI+ρό QιQ=νι($ Hπ:σης, η αγριαγ9ιν=ρα λόγ' 7(+ πλ(Bσι(+ ριQι9(B 7ης
σ+σ7ήAα7(ς π(+ ε9Aε7αλλεBε7αι =ρισ7α 7(+ς ε&αPι9(Bς πόρ(+ς" Iρει=Qε7αι λιγό7ερ( =Q'7($
H:ναι π(λB σ9ληρό P+7ό, γεγ(νός π(+ ση˜α:νει ό7ι η ε+ρε:α 9αλλιEργει= 7ης Oα EIει 'ς
απ(7Eλεσ˜α 7η ˜ε:'ση 7'ν αναγ9Dν σε νερό 9αι <E<αια 7(ν περι(ρισ˜ό 7ης ρBπανσης 7(+
+πε&=P(+ς ˜ε P+7(P=ρ˜α9α$ H97ός ό˜'ς από περι<αλλ(ν7ι9= (PEλη, η Iρήση 7ης <ι(˜=Qας
σ7ην ηλε97ρ(παραγ'γή Oα ˜π(ρ(Bσε να <γ=λει από 7( α&ιE\(&( Iιλι=&ες αγρό7ες σε
(λό9ληρη 7η IDρα$ J( 9όσ7(ς 7ης 9αλλιEργειας αP(ρ= σ7ην εγ9α7=σ7αση 7ης πρD7ης Iρ(νι=ς
π(+ σ+ν(λι9= PO=νει 7α 2Z-?Z ™ αν= σ7ρEAAα(πρ(ε7(ιAασ:α αγρ(B - όργ'Aα,
&ισ9(σ<=ρνισAα-, πρ(AήOεια σπόρ(+ 9αι σπ(ρ=)$ J( 9όσ7(ς σ+γ9(Aι&ής EIει +π(λ(γισ7ε: σ7α
i-2Y ™ αν= σ7ρEAAα αν=λ(γα Aε 7ην 9αOε7(π(:ηση$ N αν7ι9α7=σ7αση 7'ν (ρ+97Dν 9α+σ:A'ν
Aε <ι(A=Qα ε:ναι (+&E7ερη σε ε9π(AπEς Ck2 9αODς η π(σό7η7α π(+ απελε+OερDνε7αι σ7ην
α7AόσPαιρα Aε7= 7ην 9αBση 7ης αγρι(αγ9ιναρας αP(A(ιDνε7αι από 7( P+7ό 9α7= 7ην
P'7(σBνOεση, ενD από 7ην =λλη πλε+ρ= Aε 7ην 9αBση <ι(A=Qας σIε&όν Aη&εν:Qε7αι η
απελε+OEρ'ση Oε:(+ (M) σ7ην α7AόσPαιρα$
N εγ9α7=σ7αση 7ης 9αλλιEργειας γ:νε7αι Aε σπόρ($ N αν=π7+\ή 7ης αρI:Qει Aε 7ις πρD7ες
<ρ(IEς 7(+ POιν(πDρ(+ 9αι σ+νεI:Qε7αι ε9Aε7αλλε+όAενη 7ις <ρ(IEς 7(+ IειADνα 9αι 7ης
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
q?
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
=ν(ι\ης AEIρι 7ις αρIEς 7(+ OEρ(+ς ό7αν η +γρασ:α 7(+ ε&=P(+ς Aει'Oε: σε π(λB IαAηλ=
επ:πε&α$ Jό7ε 7( +πEργει( 7AήAα 7(+ P+7(B απ(\ηρα:νε7αι 9αι Aπ(ρε: να σ+γ9(AισOε: \ηρό
7ην περ:(&( >(+ν:(+-Α+γ(Bσ7(+$ 6ε 7ις πρD7ες <ρ(IEς 7(+ 897'<ρ:(+ παρα7ηρε:7αι 9αι π=λι
7αIε:α αν=π7+\η 7ης αγριαγ9ιν=ρας π(+ AEσα σε λ:γες ηAEρες Oα EIει 9αι π=λι 9αλBψει
πλήρ'ς 7( E&αP(ς, 9(9$
N αγριαγ9ιν=ρα ε9Aε7αλλεBε7αι =ρισ7α 7ις IειAερινEς <ρ(IEς 9αι &:νει +ψηλEς απ(&όσεις
I'ρ:ς =ρ&ε+ση$ N από&(ση σε \ηρή (+σ:α 9+Aα:νε7αι από X2ZZ-XhZZ 9ιλ= σε Aη αρ&ε+όAενα
I'ρ=Pια ενD Aε 2-? αρ&εBσεις από 7α AEσα Απριλ:(+ AEIρι 7( 7Eλ(ς 6α…(+ (σ7ην περ:(&(
α+7ή η &ιαOεσιAό7η7α νερ(B ε:ναι +ψηλή σε π(λλEς περι(IEς) (ι απ(&όσεις 9+Aα:ν(ν7αι από
2$ZZZ-2$YZZ 9ιλ= \ηρής (+σ:ας αν= σ7ρEAAα, ενD σ+Iν= (ι σ7ρεAAα7ι9ή από&(ση P7=νει 9αι
7α ?$ZZZ 9ιλ=$
ΠρEπει να 7(νισ7ε: ό7ι σε αν7:Oεση Aε =λλες 9αλλιEργειες, η 9αλλιEργεια 7ης αγριαγ9ιν=ρας
EIει π(λB Aι9ρό 9όσ7(ς παραγ'γής$ Hπ:σης, πρEπει να αναPερOε: η σ+A<(λή 7ης 9αλλιEργειας
σ7ην αB\ηση 7ης γ(νιAό7η7ας 7'ν ε&αPDν (εAπλ(+7ισAός 7(+ς Aε (ργανι9ή (+σ:α, &ηAι(+ργ:α
9αλής &(Aής), 9αι 7ην πρ(σ7ασ:α 9α7= 7ης &ι=<ρ'σης ε&αPDν, 7ης νι7ρ(ρBπανσης 9αι
απ(A=9ρ+νση 7(+ 9ιν&Bν(+ 7ης ερηA(π(:ησης$
Παραγωγή εν<ργειας. Από 7η <ι(A=Qα 7ης αγριαγ9ιν=ρας Aπ(ρε: να παραIOε: Aια ε+ρB7α7η
γ9=Aα ενεργεια9Dν πρ(nόν7'ν Aε 9αBση, π+ρόλ+ση, +γρ(π(:ηση ή αερι(π(:ηση 7ης <ι(A=Qας$
[7σι Aπ(ρ(Bν να παραIO(Bν όλ'ν 7'ν ει&Dν 7α <ι(9αBσιAα (σ7ερε=-+γρ=-αEρια)$
Tγρά βιοκα9σι8αB παραγ'γή από 7ην αγριαγ9ιν=ρα 2
ης
γενι=ς <ι(ν7:Qελ AEσ' ει&ι9Dν
7εIν(λ(γιDν 9αι 2
ης
γενι=ς 9+77αρινι9ή <ι(αιOανόλη AEσ' ενQ+Aα7ι9ής +&ρόλ+σης 7ης
9+77αρ:νης 9αι ηAι9+77αρ:νης σε σ=9Iαρα 9αι αλ9((λι9ής QBA'σής α+7Dν$
$<ρια βιοκα9σι8αB παραγ'γή <ι(αερ:(+ 9αι <ι(-+&ρ(γόν(+ από αγριαγ9ιν=ρα$ N παραγ'γή
<ι(αερ:(+ γ:νε7αι Aε AεOανι9ή QBA'ση 7ης <ι(A=Qας 9αι 7ελι9ό πρ(nόν 7ης αναερό<ιας
Aε7α7ρ(πής 7ης 9+77αρ:νης ε:ναι AεO=νι( 9αι Ck
2
$ N όλη &ιεργασ:α γ:νε7αι σε &B(
αν7ι&ρασ7ήρες Aε 7η <(ήOεια A:γAα7(ς 9αλλιεργειDν Aι9ρ((ργανισADν (+&ρ(λ+7ι9= <α97ήρια
ή ενQBAα 9αι AεOαν(γόνα <α97ήρια)$ N παραγ'γή +&ρ(γόν(+ γ:νε7αι Aε <ι(λ(γι9ή ή
OερA(IηAι9ή Aε7α7ρ(πή$ )7ην πρD7η περ:π7'ση IρησιA(π(ι(Bν7αι <α97ήρια ενD 9α7= 7η
OερA(IηAι9ή Aε7α7ρ(πή γ:νε7αι ανOρα9(π(:ηση 9αι αερι(π(:ηση 7ης <ι(A=Qας 7ης
αγριαγ9ιν=ρας$
Στερεά βιοκα9σι8αB η <ι(A=Qα 7ης αγριαγ9ιν=ρας Aπ(ρε: να IρησιA(π(ιηOε: ε:7ε απε+Oε:ας
για 9αBση 9αι παραγ'γή OερAό7η7ας ή ηλε97ρισA(B, ε:7ε να Aε7α7ραπε: σε σ7ερε=
A(ρP(π(ιηAEνα <ι(9αBσιAα (πελλE7ες 9αι Aπριγ9E7ες) 9α7όπιν σ+Aπ:εσης$ 8ι πελλE7ες ε:ναι
9α7=λληλες για όλ(+ς 7(+ς 9α+σ7ήρες, ενD (ι Aπριγ9E7ες για Aεγ=λης ισIB(ς 9α+σ7ήρες π=ν'
από YZZ 0‹$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
qb
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
Pλεκτρο#αραγωγήB αναP(ρι9= Aε 7ην ηλε97ρ(παραγ'γή από <ι(A=Qα αγριαγ9ιν=ρας, γενι9=
πρ(7ιADν7αι 7α σ+σ7ήAα7α σ+Aπαραγ'γής OερAό7η7ας 9αι ηλε97ρισA(B για7: επι7+γI=ν(+ν
+ψηλ(Bς <αOA(Bς από&(σης 7ης 7=\ης 7(+ qZ-vZg (από&(ση σε ηλε97ρισAό ?Z-?bg)$ N
OερAό7η7α π(+ παρ=γε7αι σ+νήO'ς IρησιA(π(ιε:7αι για 7ηλεOEρAανση (ι9ισADν$
CρησιA(π(ι(Bν7αι Aι9ρής &+ναAι9ό7η7ας A(ν=&ες ηλε97ρ(παραγ'γής (X-XZZ t‹)
&ιεσπαρAEνες σε αγρ(7ι9Eς περι(IEς, &ηλα&ή σε 9(ν7ινή απόσ7αση από 7ην πρD7η Bλη$
N <ι(A=Qα ε:7ε IρησιA(π(ιε:7αι για 7ην παραγ'γή α7A(B 9αι παρ=γε7αι ηλε97ρι9ή ενEργεια Aε
α7A(σ7ρό<ιλ(, ε:7ε αερι(π(ιε:7αι 9αι 7α αEρια 7ης 9αBσης παρ=γ(+ν ηλε97ρι9ή ενEργεια Aε
αερι(σ7ρό<ιλ( $j&η σIε&ι=Qε7αι από ι&ιD7ες επεν&+7Eς η &ηAι(+ργ:α πιλ(7ι9Dν A(ν=&'ν
ηλε97ρ(παραγ'γής από αγριαγ9ιν=ρα αρIι9= σ7η %εσσαλ:α 9αι σ7η σ+νEIεια 9αι σ7ην
+πόλ(ιπη Hλλ=&α$
ΠρEπει να 7(νισ7ε: ό7ι, η παραγ'γή <ι(αερ:(+, η ηλε97ρ(παραγ'γή 9αι η παραγ'γή πελλε7Dν
9αι Aπριγ9ε7Dν από αγριαγ9ιν=ρα ε:ναι =Aεσα (ι9(ν(Aι9= <ιDσιAη 9αι επι9ερ&ής Aε 7ις
σηAερινEς 7ιAEς 7(+ πε7ρελα:(+, ενD η παραγ'γή +γρDν <ι(9α+σ:A'ν Oα γ:νει (ι9(ν(Aι9=
<ιDσιAη σ7( 9(ν7ινό AEλλ(ν 9αι 7(+ +&ρ(γόν(+ Aα9ρ(πρόOεσAα$
Jα (PEλη$ H:ναι εB9(λ( να 9α7αλ=<ει ( 9αOEνας 7ι σηAα:νει να παρ=γεις 7( 9αBσιAό σ(+ ή
7(+λ=Iισ7(ν Eνα AEρ(ς 7(+$ 6ε:'ση 7ης ε\=ρ7ισης από 7α &ιεOνή A(ν(πDλια ενEργειας,
αB\ηση 7ης ενεργεια9ής ασP=λειας 7ης IDρας Aας, ε\(ι9(νόAηση π(λB7ιA(+ σ+ναλλ=γAα7(ς
97λ$ Gια παρ=&ειγAα, σε περιπ7Dσεις =γ(ν'ν \ηρι9Dν αγρDν π(+ απ(&:&(+ν π(λB IαAηλή
παραγ'γή σ:7(+ (XZZ-2ZZ 9ιλ=‚σ7ρEAAα), η αν7ι9α7=σ7αση 2 ε9α7(AA+ρ:'ν σ7ρεAA=7'ν
σι7αρι(B (από 7α περ:π(+ XZ$ZZZ$ZZZ σ7ρ$ σι7ηρDν ή 7( Yg 7ης Hλληνι9ής γε'ργι9ής γης) Aε
αγριαγ9ιν=ρα, γεγ(νός π(+ Oε'ρε:7αι =Aεσα εPι97ό, Oα απE&ι&ε παραγ'γή περ: 7α X$?ZZ$ZZZ
9+<ι9= ισ(&BναA(+ πε7ρελα:(+ OEρAανσης$ Hπ:σης, η αν7ι9α7=σ7αση X ε9α7(AA+ρ:(+
αρ&ε+όAεν'ν σ7ρεAA=7'ν σ7η %εσσαλ:α, Oα απE&ι&ε παραγ'γή περ: 7(+ς X$2YZ$ZZZ 7όν(+ς
ισ(&BναA(+ πε7ρελα:(+ OEρAανσης 9αι ε\(ι9(νόAηση bZZ ε9α7(AA+ρ:'ν 9+<ι9Dν AE7ρ'ν
νερ(B, &ηλα&ή η Aισή περ:π(+ από 7η Qη7(BAενη π(σό7η7α από 7ην ε97ρ(πή 7(+ ΑIελD(+$ N
παραγ'γή α+7ή ε:ναι περ:π(+ q,Y πλ=σια 7ης σηAερινής +π(IρE'σης 7ης Hλλ=&ας σε
<ι(9αBσιA( (7( (π(:( 9αι εισ=γε7αι πρ(ς 7( παρόν ε\f (λ(9λήρ(+) Aε 7ερ=σ7ι( (ι9(ν(Aι9ό
όPελ(ς για 7(ν [λληνα 9α7αναλ'7ή π(+ σBAP'να Aε 7ις πρD7ες ε97ιAήσεις Aπ(ρε: να
\επερ=σει 7( εν 7ρ:7( 7ης α\:ας 7(+ πε7ρελα:(+$ JEλ(ς, Oα πρEπει να αναPερOε: 9αι 7( όPελ(ς
από 7ις &ε9=&ες Iιλι=&ες νEες OEσεις εργασ:ας σ7η σ+λλ(γή, Aε7αP(ρ=, Aε7απ(:ηση, 9αι
&ια9:νηση 7(+ πρ(nόν7(ς$
J( (ι9(ν(Aι9ό όPελ(ς από 7η Aε:'ση 7(+ 9όσ7(+ς OEρAανσης, γ:νε7αι π(λλαπλ=σι( σ7ην
περ:π7'ση 7'ν Aεγ=λ'ν 97ιρ:'ν (σI(λε:α, ν(σ(9(Aε:α, \εν(&(Iε:α 97λ) ή 7'ν <ι(AηIανι9Dν
; OερA(9ηπια9Dν A(ν=&'ν, ενD Aεγ=λες ε:ναι 9αι (ι πρ((π7ι9Eς για 7η Iρήση 7ης πελλE7ας
σ7ην 7ηλεOEρAανση (ι9ισADν$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
qY
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
?α #εριβαλλοντικά οQ<λη. N εγ9α7=σ7αση 7ης 9αλλιEργειας 7ης αγριαγ9ιν=ρας Oα σ+A<=λει
σ7η Aε:'ση 7ης Iρήσης 7'ν (ρ+97Dν 9α+σ:A'ν 9αι 7ην 9=λ+ψη 7'ν σ+νεIDς α+\ανόAεν'ν
ενεργεια9Dν αναγ9Dν από ανανεDσιAες πηγEς ενEργειας -<ι(A=Qα, ασPαλε:ς 9αι σ+A<α7Eς Aε
7( περι<=λλ(ν, 9αODς η <ι(A=Qα 'ς 9αBσιA( ε:ναι (+&E7ερη σε ε9π(AπEς Ck
2
9αODς η
π(σό7η7α π(+ απελε+OερDνε7αι σ7ην α7AόσPαιρα Aε7= 7ην 9αBση 7ης αP(A(ιDνε7αι από 7(
P+7ό 9α7= 7ην P'7(σBνOεση, ενD από 7ην =λλη πλε+ρ= Aε 7ην 9αBση <ι(A=Qας σIε&όν
Aη&εν:Qε7αι η απελε+OEρ'ση Oε:(+ (M) σ7ην α7AόσPαιρα$
Πρ=γAα7ι, 9α7= 7η &ια&ι9ασ:α Aε7α7ρ(πής 7ης <ι(A=Qας σε efπρ=σινη ενEργειαff, όλα 7α
σ7(ιIε:α ε97ός 7(+ αQD7(+, επισ7ρEP(+ν 'ς σ7=I7η σ7( E&αP(ς$ [7σι &ηAι(+ργε:7αι ( σIε&όν
9λεισ7ός 9B9λ(ς παραγ'γής ενEργειας από <ι(A=Qα$ N παγ9όσAια Eρε+να, η (π(:α α9όAη
ε\ελ:σσε7αι, EIει &ε:\ει ό7ι 7( περι<=λλ(ν &εν επι<αρBνε7αι από 7ις ε9π(AπEς αερ:'ν (Ck,
Ck
2
, Mk
š
ε97ός 7(+ Šk
š
) 9α7= 7ην παραγ'γή ενEργειας από 7α <ι(9αBσιAα, αλλ= 9αι 9α7=
7ην παραγ'γή 7ης <ι(A=Qας$ HπιπλE(ν, (ι περι<αλλ(ν7ι9Eς ε9ρ(Eς 7'ν +πό AελE7η
σ+σ7ηA=7'ν 9αλλιεργειDν Aε αγριαγ9ιν=ρα, για παραγ'γή <ι(ενEργειας ε:ναι IαAηλό7ερες
από α+7Eς 7'ν παρα&(σια9Dν 9αλλιεργειDν$
 Μείωση της νιτρορ9#ανσηςB N αγριαγ9ιν=ρα Iρει=Qε7αι λιγό7ερ( =Q'7(, 9αι σε
πρ(ηγ(BAενα πειρ=Aα7α σ7( Π$%$ π(λB +ψηλEς απ(&όσεις πραγAα7(π(ιήOη9αν Aε Z-Y A(ν=&ες
S αν= σ7ρEAAα$ Jα IαAηλό7ερα επ:πε&α λ:πανσης σ+ν7ελ(Bν σ7η Aε:'ση 7ης νι7ρ(ρBπανσης
π(+ γενι9= απειλε: π(λλEς περι(IEς 7ης IDρας Aε 9αλλιEργειες <αA<α9ι(B, 7εB7λ'ν, 9απν(B,
σ:7(+ 9λπ$ ()IE&ι( #ρ=σης 9α7= 7ης Sι7ρ(ρBπανσης, H%>ΑGH, 2ZZZ)$
Μείωση των QυτοQαρ8άκωνB N Aεγ=λη αν7αγ'νισ7ι9ό7η7α 7ης αγριαγ9ιν=ρας περι(ρ:Qει
7ην αν=π7+\η 7'ν QιQαν:'ν$ H:ναι ανOε97ι9ή 9αι &εν πρ(σ<=λλε7αι από σ(<αρEς ασOEνειες 9αι
Eν7(Aα$ ]ς ε9 7(B7(+ η Iρήση A+9η7(97όν'ν, εν7(A(97όν'ν 9αι QιQανι(97όν'ν ε:ναι
Aη&ενι9ή$
 D]οικονό8ηση υδατικ;ν #όρωνB N αγριαγ9ιν=ρα ε9Aε7αλλεBε7αι =ρισ7α 7ις IειAερινEς
<ρ(IEς 9αι &:νει +ψηλEς απ(&όσεις I'ρ:ς =ρ&ε+ση$
 Διάβρωση & ερη8ο#οίησηB N αγριαγ9ιν=ρα Aε7= 7ις πρD7ες <ρ(IEς 7(+ POιν(πDρ(+
αναπ7Bσσε7αι 7αIB7α7α 9αι 9αλBπ7ει πλήρ'ς 7( E&αP(ς πρ(σ7α7εB(ν7ας 7( από 7ην &ι=<ρ'ση
π(+ ε:ναι ι&ια:7ερα απειλη7ι9ή σ7α επι9λινή ε&=Pη 7ης \ηρ(OερAι9ής QDνης 7ης IDρας Aας$
 $9]ηση της εδαQικής γονι8ότηταςB ΠρEπει να αναPερOε: η σ+A<(λή 7ης 9αλλιEργειας
σ7ην αB\ηση 7ης γ(νιAό7η7ας 7'ν ε&αPDν Aε 7(ν εAπλ(+7ισAό 7(+ς Aε (ργανι9ή (+σ:α 9αι 7η
&ηAι(+ργ:α 9αλής &(Aής, E7σι Dσ7ε να &:νει Aεγ=λες απ(&όσεις σ7ις επόAενες 9αλλιEργειες$
?ο ενεργειακό ισο>9γιο. cπ'ς EIει αναPερOε: 9αι σε =λλα =ρOρα (<ι(αιOανόλη, <ι(ν7:Qελ), 7(
ενεργεια9ό ισ(QBγι( ε:ναι 9ρ:σιA( 9ρι7ήρι( 7'ν <ι(9α+σ:A'ν, 9αι αν7ι9α7(π7ρ:Qει 7(
ενεργεια9ό 9Eρ&(ς π(+ απ(9(A:Q(+Aε από 7α &ι=P(ρα ε:&η <ι(9α+σ:A'ν$ N ενεργεια9ή
απ(&(7ι9ό7η7α (λόγ(ς ε9ρ(Dν-εισρ(Dν ενEργειας) &ιαP(ρ(π(ιε:7αι, αν=λ(γα Aε 7( ε:&(ς 7(+
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
qh
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
<ι(9α+σ:A(+$ 6ε απλ= λόγια, όσ( AεγαλB7ερη ε:ναι η ενεργεια9ή απ(&(7ι9ό7η7α, 7όσ(
AεγαλB7ερ( ε:ναι 7( περι<αλλ(ν7ι9ό 9αι ενεργεια9ό όPελ(ς από Eνα <ι(9αBσιA($
@@@@@@@@@@@@@
?ίγρης και EEάλλα Κουνο9#ια
*=Oε 9αλ(9α:ρι επανEρIε7αι 7( πρό<ληAα Aε 7( 9(+ν(Bπι ooJ:γρηςoo (Iede! albo[ictu!) σ7ην
Hλλ=&α$ Gια πρD7η P(ρ= εν7(π:σ7η9ε σ7η IDρα Aας 7( 2ZZb σ7ην *Eρ9+ρα 9αι %εσπρ'7:α$
J(ν ΑBγ(+σ7( 7(+ 2ZZq εν7(π:σ7η9ε σ7ην ΑOήνα, σ7η %εσσαλ(ν:9η 9αι 7( 2ZXX σ7(
6αραODνα Α77ι9ής 9αι σ7η R$ Hλλ=&α$ H:ναι Eνα Aι9ρό ασπρόAα+ρ( 9(+ν(Bπι π(+ πε7= 9αι
7σιAπ= α9όAη 9αι 7ην ηAEρα 9αι ε:ναι ι&ια:7ερα επ:A(ν($ J( 9(+ν(Bπι- 7:γρης πρ(EρIε7αι από
7α &=ση 7ης S(7ι(ανα7(λι9ής Ασ:ας$ )7ην H+ρDπη πρ'7(εAPαν:σ7η9ε 7( Xviv σ7ην Αλ<αν:α
9αι σ7η σ+νEIεια 7( XvvZ πEρασε σ7ην >7αλ:α 9αι 7( Xvvv σ7η Gαλλ:α, ενD σήAερα εν7(π:Qε7αι
σε περισσό7ερες από &E9α ε+ρ'παn9Eς IDρες$ )7ις NΠΑ, 7( XvqY 7( ε:&(ς εν7(π:σ7η9ε για
πρD7η P(ρ= σ7( JE\ας 9αι π(λB σBν7(Aα επε97=Oη9ε 9αι σε =λλες π(λι7ε:ες$
J( 9(+ν(Bπι J:γρης ε:ναι &+νη7ι9ός P(ρEας π(λλDν σ(<αρDν για 7(ν =νOρ'π( ασOενειDν,
όπ'ς 7(+ &=γ9ει(+ 9αι 7(+ &=γ9ει(+ αιA(ρραγι9(B π+ρε7(B, 7ης νόσ(+ Ci01Wg1Wy., 7ης
>απ'νι9ής Hγ9εPαλ:7ι&ας, 7(+ π+ρε7(B 7(+ #+7ι9(B Sε:λ(+$
Tπ=ρIει α9όAη 9αι σ7α ασ7ι9= 9Eν7ρα$ dλλ'σ7ε α+7ό ε:ναι αναAενόAεν( όπ'ς ε\ηγ(Bν (ι
ει&ι9(: , (ι (π(:(ι σ+σ7ήν(+ν να Aην αPήν(+Aε εσ7:ες Aε λιAν=Q(ν7α νερ= (B7ε σ7α Aπαλ9όνια
(B7ε α9όAη 9αι σ7ις γλ=σ7ρες ή σε Aι9ρ= &(Iε:α, &ιό7ι 7( σ+γ9ε9ριAEν( ε:&(ς 9(+ν(+πι(B
αναπαρ=γε7αι π(λB εB9(λα α9όAη 9αι σε λ:γες σ7αγόνες νερ(B$
J( AEγεO(ς 7(+ 9(+ν(+πι(B- 7:γρη &εν &ιαPEρει ι&ια:7ερα σε σIEση Aε 7α =λλα ε:&η ενD
\εI'ρ:Qει για 7ις λε+9Eς ρ:γες π(+ EIει σ7( σDAα 7(+$
Gενι9= για 7α 9(+ν(Bπια Aπ(ρ(BAε να π(BAε ό7ι +π=ρI(+ν π=ν' από ?$bZZ &ιαP(ρε7ι9= ε:&η
σε όλ( 7(ν 9όσA($ 8 9B9λ(ς 7ης Q'ής 7(+ς περιλαA<=νει 7( α<γό, 7ην πρ(νBAPη 9αι νBAPη
AEσα σ7( νερό ή 9αι σε 9=Oε +γρή επιP=νεια 9αι 7( 7Eλει( =7(A( π(+ ε:ναι περισσό7ερ(
γν'σ7ό για 7α εν(Iλη7ι9= 7σιAπήAα7α, αλλ= 9αι για7: 7α 9(+ν(Bπια απ(7ελ(Bν παρ=λληλα
P(ρε:ς σ(<αρDν ασOενειDν$ )7ην πρ(σπ=Oεια Aε:'σης 9αι 9α7απ(λEAησης 7'ν ασOενειDν π(+
πρ(EρI(ν7αι από 7α 9(+ν(Bπια (π$I$ ελ(ν(σ:α, εγ9εPαλ:7ι&α, &=γ9ει(ς π+ρε7ός 9$=)
IρησιA(π(ιήOη9αν 9αι &+σ7+IDς ε\α9(λ(+O(Bν να IρησιA(π(ι(Bν7αι AEO(&(ι εν7(A(97(ν:ας,
<ασισAEνες σε σ+νOε7ι9= 7(\ι9= IηAι9= εν7(A(97όνα π(+ ενD πρόσPεραν =Aεση λBση σ7(
πρό<ληAα, απ(&ε:I7η9αν ό7ι ε:Iαν σ(<αρEς επιπ7Dσεις 9αι σ7ην +γε:α 7'ν ανOρDπ'ν 9αι σ7(
περι<=λλ(ν γενι9ό7ερα$ H\=λλ(+, η σ+νεIή Iρήση 7(+ς &ηAι(Bργησε ανOε97ι9(Bς πληO+σA(Bς
9(+ν(+πιDν γεγ(νός π(+ σηAα7(&ό7ησε 7η σ+νεIή παρασ9ε+ή ισI+ρό7ερ'ν σ+σ7α7ι9Dν, Aε
επι<λα<Eσ7ερες σ+νEπειες πρ(ς 7( περι<=λλ(ν$ )ήAερα, (ι λBσεις για 7η Aε:'ση 7'ν
πληO+σADν 7'ν 9(+ν(+πιDν π(+ πρ(7ε:ν(+ν (ι ε&ι9(: επισ7ήA(νες, σ7ηρ:Q(ν7αι σε AελE7η 7ης
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
qi
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
<ι(λ(γ:ας 7'ν 7(πι9Dν π(ι9ιλιDν 9(+ν(+πιDν 9αι 7'ν <ι(7όπ'ν 7(+ς Iρ(νι9= 9αι I'ρι9=, ενD
η εPαρA(γή 7(+ς ε:ναι ε\αιρε7ι9= ελεγIόAενη από EAπειρα σ+νεργ:α$ [7σι, (ι σBγIρ(ν(ι
AEO(&(ι π(+ IρησιA(π(ι(Bν7αι EI(+ν να 9=ν(+ν Aε"α) εν7(A(97όνα 9α7=λληλα για 7ις
πρ(νBAPες 7'ν 9(+ν(+πιDν 9αι 7α (π(:α EI(+ν π(λB Aι9ρό Iρόν( παραA(νής σ7( περι<=λλ(ν$
Α+7= 7α 9(+ν(+π(97όνα ε:ναι <ι(&ιασπ(BAενα 9αι &εν αPήν(+ν επι<λα<ή 9α7=λ(ιπα σ7(
περι<=λλ(ν$<) Q'ν7αν(Bς (ργανισA(Bς ή πρ(nόν7α 7(+ς (<ι(97όνα), 7α (π(:α EI(+ν
ε\ει&ι9ε+AEνη &ρ=ση, Aόν( 9αι απ(9λεισ7ι9= απEναν7ι σ7α 9(+ν(Bπια$ Hι&ι9ό7ερα, από 7ις
παλαιό7ερες 9αι πλE(ν &ια&ε&(AEνες AεOό&(+ς ε:ναι ( <ι(λ(γι9ός EλεγI(ς 7'ν πρ(ν+APDν 7'ν
9(+ν(+πιDν, Aε εν7(A(P=γα ψ=ρια 9αι ει&ι9ό7ερα από 7( 9(+ν(+πόψαρ( (WaNbu!ia aXXini!)$
Α+7ό 7( ψ=ρι 7(π(Oε7ε:7αι σε Eλη, 7εIνη7Eς λιAν(Bλες, απ(σ7ραγγισ7ι9= 9αν=λια 9αι σε
σ+σ7ήAα7α Aε Aι9ρό όγ9( νερ(B, 7ρEPε7αι από 7ις πρ(νBAPες 7'ν 9(+ν(+πιDν, γενν= περ:π(+
2ZZ Q'ν7αν= =7(Aα 9αι όIι α<γ= 9=Oε Aήνα, αλλ= πρ(7ιA= για 7η &ια<:'σή 7(+ 9αOαρ=, ρηI=
9αι όIι 9ρBα νερ=$ _Eγε7αι ό7ι 9=Oε Eνα 7E7(ι( ψ=ρι Aπ(ρε: να 9α7αναλDσει 9=Oε AEρα γBρ'
σ7ις XZZZ πρ(νBAPες 9(+ν(+πιDν$ Hπ:σης, σ7(+ς Oηρε+7Eς 7'ν 9(ινDν 9(+ν(+πιDν
σ+γ9α7αλEγ(ν7αι 7( +&ρό<ι( σαρ9(P=γ( P+7ό Aε 7( όν(Aα 8+ρ7ι9(+λ=ρια η 9(ινή, π(+
παγι&εBει 7ις πρ(νBAPες 7'ν 9(+ν(+πιDν, αλλ= 9αι Eνα =λλ( Aεγ=λ( ε:&(ς 9(+ν(+πι(B, Aε
πρ(Eλε+ση από 7ην ΑPρι9ή, 7( (π(:( &εν εν(Iλε: 7(ν =νOρ'π( 9αι 7α 9α7(ι9:&ια QDα, &εν
Aε7α&:&ει ασOEνειες, αλλ= σ7( σ7=&ι( 7ης πρ(νBAPης 7(+ 9α7α<ρ(IO:Qει ε9α7(ν7=&ες
πρ(νBAPες =λλ'ν 9(+ν(+πιDν$ Jελε+7α:α, &(9ιA=Qε7αι σε ΑAερι9=νι9η ε7αιρ:α Eνας
yP'7(νι9ός Pρ=97ηςz π(+ αναγν'ρ:Qει 7α 9(+ν(Bπια εν π7ήσει 9αι 7α ε\(+&ε7ερDνει Aε ριπEς
λEιQερ$
Jα πλE(ν &ια&ε&(AEνα 9(+ν(Bπια π(+ εν&ιαPEρ(+ν 9+ρ:'ς 7(+ς 7α\ι&ιD7ες ε\'7ι9Dν 9αι
+περα7λαν7ι9Dν πρ((ρισADν ε:ναι"
α$ 8 Αν'Pελής 9Dν'πας (Ino[ele! gaNbiae), ε:ναι ( P(ρEας 7ης ελ(ν(σ:ας 9αι 7'ν
ασOενειDν 7ης εγ9εPαλ:7ι&ας 9αι Pιλαρ:ασης$ Jα ενήλι9α 9(+ν(Bπια 7(+ γEν(+ς α+7(B
αναγν'ρ:Q(ν7αι 9αDς 7α P7ερ= 7(+ς PEρ(+ν Aι9ρ= σ7:γAα7α, αλλ= 9αι από 7η Iαρα97ηρισ7ι9ή
σ7=ση 7(+ σDAα7(ς 7(+ς, όπ(+ η πρ(<(σ9:&α, 7( 9εP=λι 9αι 7( σDAα ε:ναι σε A:α ε+Oε:α
γραAAή$ 6ε 7( 7σ:AπηA= 7(+ σε =7(A( π(+ EIει ελ(ν(σ:α, 7( Oηλ+9ό AαQ: Aε 7( α:Aα ρ(+P=ει
9αι 7( efπλασAD&ι( 7ης ελ(ν(σ:αςff σ7( (π(:( (Pε:λε7αι η ασOEνεια$ 6Eσα σ7( σDAα 7(+
9(+ν(+πι(B 7( Aι9ρό<ι( παραAEνει 9αι αναπ7Bσσε7αι$ )7η σ+νEIεια Aε7αPEρε7αι σ7(+ς
σιελ(γόν(+ς α&Eνες 7(+ 9αι E7σι Aε νE( 7σ:AπηAα σε σDAα +γι(Bς ανOρDπ(+, Aε7αPEρει AEσ'
7(+ σ=λι(+ 7(+ 7( Aι9ρό<ι( σ7(ν (ργανισAό 7(+$ J( αν'PελEς 9(+ν(Bπι Qει από Xq AEρες
AEIρι b-Y ε<&(A=&ες$ Α+7ό 7( 9(+ν(Bπι εν&ηAε: σ7( 9=7' από 7η )αI=ρα 7AήAα 7ης ΑPρι9ής,
σ7ην 9εν7ρι9ή 9αι νό7ια ΑAερι9ή, σ7η ν(7ι(ανα7(λι9ή Ασ:α, σ7ην >ν&:α, σ7η 6Eση Ανα7(λή
9αι σ7α νησι= 7(+ Hιρηνι9(B$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
qq
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
<$ J( *(ινό 9(+ν(Bπι (γEν(ς Culeu) εν&ηAε: 9+ρ:'ς σ7ις αγρ(7ι9Eς 9αι σ7ις ηAιαγρ(7ι9Eς
περι(IEς 7ης Απ' Ανα7(λής, 7ης >ν&:ας 9αι 7ης ν(7ι(ανα7(λι9ής Ασ:ας$$ Π(λλαπλασι=Qε7αι σε
σ7=σιAα 9αι A(λ+σAEνα νερ= αλλ= 9αι σε AEρη όπ(+ +π=ρIει αρ9ε7ή +γρασ:α$ N πρ(<(σ9:&α
7(+ ε:ναι &ια9ε9(AAEνη 9αι πρ(ς 7α 9=7' σε σIEση Aε 7( +πόλ(ιπ( σDAα 7(+$ Jα P7ερ= 7(+
ε:ναι Iρ'Aα7ι9= (A(ιόA(ρPα$ Jα α<γ= 7(+ 7α γενν=ει σ7ην επιP=νεια 7(+ νερ(B 9αι α+7=
επιπλE(+ν 9α7= (A=&ες 7'ν XZZ ή 9αι περισσ(7Eρ'ν$ ƒει XZ-XY AEρες αλλ= σε ψ+IρEς
σ+νOή9ες Aπ(ρε: να Qήσει 9αι περισσό7ερ($ J( 9(+ν(Bπι α+7ό πρ(9αλε: 7ην ιαπ'νι9ή
εγ9εPαλ:7ι&α, αλλ= Aπ(ρε: να Aε7αPEρει σε σπ=νιες περιπ7Dσεις εγ9εPαλ:7ι&α, ενD 7ην
ασOEνεια 7ης Pιλαρ:ασης 7ην Aε7α&:&ει Aόν( σ7ις 7ρ(πι9Eς περι(IEς$
γ$ J( Αε&Eς 9(+ν(Bπι ( Iede! aeg][ti), Aε7α&:&ει 7(ν 9:7ριν( π+ρε7ό, 7ην εγ9εPαλ:7ι&α 9αι 7(
&=γ9ει( π+ρε7ό, ενD εν&ηAε: σ7ις ασ7ι9Eς 9αι σ7ις αγρ(7ι9Eς περι(IEς 7ης ΑPρι9ής, 7ης νό7ιας
ΑAερι9ής, 7ης Ασ:ας, 7ης *αραn<ι9ής 9αι 7'ν νησιDν 7(+ Hιρηνι9(B$ #ιαPEρει από 7( 9(ινό
9(+ν(Bπι σ7( ασηAEνι( IρDAα π(+ EIει ( ODρα9=ς 7(+$ J( =9ρ( 7ης 9(ιλι=ς 7(+ Oηλ+9(B ε:ναι
A+7ερό 9αι EIει &ι=P(ρα αισOη7ήρια ε\αρ7ήAα7α π(+ ε\EI(+ν$ 8ι πρ(νBAPες 7(+ γEν(+ς α+7(B
ε:ναι 9(ν7Eς 9αι I(ν7ρEς ενD 7α α<γ= 7(+ EI(+ν 7η &+να7ό7η7α να αν7EI(+ν 9αι E\' από 7(
νερό για αρ9ε7ό 9αιρό$ Αναπαρ=γε7αι Aε7= από πληAABρες σε &ε\αAενEς <ρόIιν(+ νερ(B ή σε
αρA+ρ= Eλη$ N Q'ή 7(+ ε:ναι σ+νήO'ς σBν7(Aη (XZ-XY AEρες) αλλ= 9=7' από 9α7=λληλες
ψ+IρEς 9λιAα7(λ(γι9Eς σ+νOή9ες Aπ(ρε: να Qήσει E'ς 9αι Aερι9(Bς Aήνες$ Gενι9=, 7α
9(+ν(Bπια 7ρEP(ν7αι Aε νE97αρ ή γBρη π(+ <ρ:σ9(+ν σ7α =νOη, όA'ς 7α Oηλ+9= Iρει=Q(ν7αι
9αι α:Aα πρ(9ειAEν(+ να Aπ(ρEσ(+ν να OρEψ(+ν 7α α<γ= 7(+ς$ [να 7σ:AπηAα από Oηλ+9ό
9(+ν(Bπι Aπ(ρε: να αν7λήσει AEIρι 9αι Y Iιλι(σ7= 7(+ λ:7ρ(+ α:Aα$ Jα 9(+ν(Bπια, 9α7= 7(
7σ:AπηAα, αPήν(+ν 9αι 9=π(ιες &ι9Eς 7(+ς πρ'7ε…νες (αιA(λ+7ι9ό 9αι αν7ιισ7αAινι9ό +γρό)
σ7(ν (ργανισAό π(+ 7σιAπ(Bν$ Α+7Eς A=λισ7α (ι πρ'7ε…νες &ηAι(+ργ(Bν 9αι όλ( 7α πρό<ληAα
(9(99ιν:λα σ7( &EρAα, πρή\ιA( 9αι Eν7(νη εν(Iλη7ι9ή Pαγ(Bρα), αλλ= 9αι σε α+7Eς Aπ(ρε: να
9ρB<(ν7αι 9αι Aε7α&(7ι9Eς ασOEνειες (π$I$ ελ(ν(σ:α, &=γ9ει(ς π+ρε7ός)$ J( αρσενι9ό
9(+ν(Bπι, π(+ π(7E &εν 7σιAπ=, EIει &ιαP(ρε7ι9ή A(ρP(λ(γ:α σ7( 9εP=λι, Aε πι( 7ριI'7Eς
9ερα:ες από ε9ε:νες 7(+ Oηλ+9(B$ 6ε 7α αλλεπ=λληλα γεBAα7α α:Aα7(ς 7(+ Oηλ+9(B
9(+ν(+πι(B, 'ριA=Q(+ν 7α α<γ= 7(+, π(+ 7α 7(π(Oε7ε: σ7( νερό ή 9αι σε 9=Oε +γρή επιP=νεια,
)7η σ+νEIεια ε99(λ=π7(ν7αι (ι +&ρό<ιες πρ(νBAPες π(+ 7ρEP(ν7αι Aε &ι=P(ρα (ργανι9=
9α7=λ(ιπα 7(+ νερ(B$ 6ερι9Eς πρ(νBAPες από 9=π(ια ε:&η 9(+ν(+πιDν 7ρEP(ν7αι Aε =λλα
9(+ν(Bπια ή =λλα Aι9ρ= Eν7(Aα$ 8ι πρ(νBAPες, παρό7ι ε:ναι +&ρό<ιες, EI(+ν &B(
αναπνε+σ7ι9= σ+σ7ήAα7α π(+ 7(+ς επι7ρEπ(+ν να αναπνE(+ν 7όσ( 9=7' από 7( νερό, όσ( 9αι
από π=ν'$ )7η σ+νEIεια, Aε 7ην ενηλι9:'ση 7( DριA( 9(+ν(Bπι εγ9α7αλε:πει 7( νερό (<γα:νει
από 7η ρ=Iη 7ης πρ(νBAPης 9αι σ7η σ+νEIεια IρησιA(π(ιε: 7( 9ενό 9Eλ+Pός 7ης για να
επιπλεBσει σ7( νερό), 9αι Aπ(ρε: 9αι πε7= σ7(ν αEρα$
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
qv
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
Jα 9(+ν(Bπια, όπ'ς Aας πληρ(P(ρ(Bν ( ει&ι9(: επισ7ήA(νες, ερεO:Q(ν7αι 9αι πρ(σελ9B(ν7αι
από 7ην 9:νηση, από 7η σ'Aα7ι9ή OερAό7η7α, από 7ην +γρασ:α 9αι 7( &ι(\ε:&ι( 7(+ =νOρα9α
π(+ ε9πνEε7αι Aε 7ην αναπν(ή$ #ηλα&ή, &ιαOE7(+ν <ι(IηAι9(Bς, (π7ι9(Bς 9αι OερAι9(Bς
ανιIνε+7Eς, 9αι για+7ό 9αι Aπ(ρ(Bν π(λB εB9(λα να <ρ(+ν 7(ν σ7όI( 7(+ς$ N &ρασ7ηριό7η7α
7(+ς EIει να 9=νει Aε 7η OερA(9ρασ:α 9αι 7ην +γρασ:α 7(+ αEρα$ [7σι, 7ις πρD7ες πρ'ινEς, 7ις
πρD7ες ν+I7ερινEς Dρες 9αι 9α7= 7η &ι=ρ9εια 7ης νBI7ας 7α περισσό7ερα ε:&η ε:ναι πι(
ενεργη7ι9= 9αι 7σιAπ(Bν, αλλ= +π=ρI(+ν 9αι ε:&η π(+ 7σιAπ(Bν 9αι όλ( 7( ει9(σι7ε7ρ='ρ($
J( εν(Iλη7ι9ό σPBριγAα π(+ 9=ν(+ν 7α 9(+ν(Bπια πρ(EρIε7αι από 7( σ+γIρ(νισAEν(
P7ερ(BγισA= 7(+ς$
Πρακτικ<ς αντι8ετ;#ισης των κουνου#ι;νr-B3.40.*E0123, 7ις εσ7:ες όπ(+ Aπ(ρ(Bν να
αναπαραIO(Bν 7α 9(+ν(Bπια ( περ:σσεια νερ(B σε γλ=σ7ρες, σε &(Iε:α νερ(B για QDα, σε
9(+<=&ες 9$α)$-Ε<έγ60123, Dσ7ε 7α Pρε=7ια 7ης απ(IE7ε+σης, 7(+ νιπ7ήρα 9αι 7(+ νερ(IB7η να
ε:ναι 9λεισ7= 9αι 7α απ(λ+Aα:ν(+Aε 7α97ι9=$-Z+;+.*E0123 9αι απ(λ+Aα:ν(+Aε σ+Iν= &(Iε:α
9αι 9=&(+ς απ(ρριAA=7'ν$-:3( +/5(0123 3<38;3.+ σ7( Aπαλ9όνι 9αι 7ην α+λή, +γρ=
αν7ι9ε:Aενα, Pρεσ9(9(AAEνη <λ=σ7ηση 9αι 9λα&ι=, ενD αραιDν(+Aε σ+Iν= 7(+ς π+9ν(Bς
O=Aν(+ς 7(+ 9ήπ(+ Aας$-:4+)η.0823 σε Aπαλ9όνια 9αι 9ήπ(+ς αρ'Aα7ι9= P+7= ( O+A=ρι,
ρ:γανη, Aαν7Q(+ρ=να, γερ=νια, αρAπαρόριQα, αψιOι=, 9$=) 7α (π(:α &εν Iρει=Q(ν7αι π(λB νερό
(9αι ( <ασιλι9ός &ιDIνει 7α 9(+ν(Bπια, αλλ= επει&ή Iρει=Qε7αι π(λB νερό, ελEγI(+Aε σ+Iν= 7ις
γλ=σ7ρες, Dσ7ε να Aην +π=ρIει περισσε+(BAεν( νερό)$-^+ -,01.>6.C2+ .086+ πρ(σελ9B(+ν
7α 9(+ν(Bπια$-^+ +.A2+)+, 7α σπρEι AαλλιDν 9αι (ι λ(σιόν πρ(σελ9B(+ν 7α 9(+ν(Bπια$-
'π0/38γ3)3 να 9=νε7ε &(+λειEς 7ις Dρες π(+ 7α 9(+ν(Bπια ε:ναι σε Aεγ=λη αPO(ν:α, 9αODς 7α
9(+ν(Bπια ανιIνεB(+ν 7( &ι(\ε:&ι( 7(+ =νOρα9α 7ης αναπν(ής Aας 9αι Aας επι7:Oεν7αι$-Q*γ0
/+-,>2η<0 ή &εν7ρ(λ:<αν( σ7η P'7ι= απ(Aα9ρBνει 7α 9(+ν(Bπια$-B.0-065 -)η( 3/+.20γ5
9αι Iρήση 7'ν εν7(A(απ'Oη7ι9Dν 9αι 9+ρ:'ς σ7α Aι9ρ= παι&ι=, Eγ9+ες γ+να:9ες 9αι σ7α
ασOενή =7(Aα$- B0<<@ /1)@ +π02+,.8(01( 7α 9(+ν(Bπια, όπ'ς ε:ναι 7( σ9όρ&(, η 9ανEλα, 7(
γερ=νι, ( ε+9=λ+π7(ς, ( 9E&ρ(ς, ( <ασιλι9ός, 7( &εν7ρ(λ:<αν(, 7α γαρ:Pαλα, η AEν7α, 7(
AελισσόI(ρ7(, 7α 9ρεAAB&ια, 7( O+A=ρι, η 9αλEν7(+λα 9αι η 9αλαA:νOη$ Hπ:σης 9αι 7α αιOEρια
Eλαια ε+9αλBπ7(+, γερανιDν, σόγιας, 9αρB&ας 9αι η σι7ρ(νEλλα$- L4+ )η( +(+,08/4-η από 7η
Pαγ(Bρα 7(+ 7σιAπήAα7(ς 7'ν 9(+ν(+πιDν, επαλε:P(+Aε π=ν' σ7( 7σ:AπηAα νερό\+&( ή
λεAόνι ή Aαγειρι9ή σό&α ή 7ρ:ψιA( Aε PBλλα PρEσ9ιας Aαν7Q(+ρ=νας ή 9αι πεν7=νε+ρ($-
Ε/074@-)3 π+.@;1.+ 9αι πόρ7ες Aε σή7ες, αλλ= 9αι (ι 9(+ν(+πιEρες για 7α 9ρε<=7ια, Aπ(ρ(Bν
να <(ηOήσ(+ν$- Ε474,ές η<3,).4,ές παγ:&ες πρ(σEλ9+σης 7'ν 9(+ν(+πιDν 9+9λ(P(ρ(Bν σ7(
εAπόρι(, π(+ λει7(+ργ(Bν Aε +περιD&ες P'ς$
@@@@@@@@@@@@@
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
vZ
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
EE.για τη Δια=είριση των Tδατικ;ν Πόρων
Bλληγορική εικόνα με 'ους Cαρ,γον'ες Cου CρέCει να λαμβ,νον'αι
υCόDη σ'η διαχε@ριση 'ων υδα'ικ*ν Cόρων (κα', E3893F5-9//4G39.> H.5
I93G90 J.( "KLM( ανασχεδιασμένο αCό ΚαA. N.Σο&λιο( BΠΘ#.
OOOOOOOOOOOOO
Βιβλιογραφικές Πηγές
deGWV f." +,,2. 6 gh^H^ij ^I N UVN[iZ[i kHN[MK. kLM[KZhM 7NHH.
dF.e.l.U." -443.b `VM FLMMm 7NnZKNK kL^oMhK pNKGLN +,,,BN[ ^qMLqZMY. XZLMhKZqM
4+r/2rggU.
dΚουσουρής Θ." -440.b Δο8ή και Δια=είριση Dσωτερικ;ν Tδάτων. Διδακτικ<ς ση8ει;σεις
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -
vX
- Περιηγήσεις, Περιπλανήσεις, Απόψεις (IV) -
Πανε#ιστή8ιο $ιγαίου.
dΚουσουρής Θ." $. $*ανασάκης" -443.b Περιβάλλον Οικολογία Dκ#αίδευση. Dκδ." Σαββάλα"
$*ήνα.
dΚουσουρής Θ." -444.b ?ο Sερό στη s9ση στην $νά#τυ]η στην Προστασία του
Περιβάλλοντος. ΜονογραQίες Θαλάσσιων D#ιστη8;ν" Sο -". Dκδόσεις D.Κ.Θ.D.
›Κουσουρής Θ." Κ. Πα#αγιαννάκη" +,,0. Περιβαλλοντικά Παι=νίδια στο Περιβάλλον" για το
Περιβάλλον και την $ειQορία.Dκδόσεις :ρ.Δαρδανός$
dΚουσουρής Θ." $. Μ#αλιάκου" Κ. aε8#<σης" +,,5B Οδηγός Περιβαλλοντικής.Dκ#αίδευσης
b Dκεί %ηλά στον Ο8αλό" VKKt Brr YYY .tMLZqNHH^[ .h^O .
dΜάργαρης S." +,,-.b Οδοι#ορικό στο Dλληνικό Περιβάλλον. Dκδόσεις Dλληνικά
Cρά88ατα" $*ηνα.
dSικολαίδης S." +,,.b Tδατική :η8εία. Dκδόσεις uήτη" Θεσσαλονίκη.
dvwGO g.k." -45-.b xG[wNOM[KNHW ^I gh^H^ij. &2
Lw
MwZKZ^[) JNG[wMLW" kVZH." yJz.
dkZN[mN g." +,,3.b D]ελικτική Οικολογία. Πανε#ιστη8ιακ<ς Dκδόσεις Κρήτης" Pράκλειο.
dΣQήκας C." +,,/. 6 Οι Προστατευό8ενες Περιο=<ς pNKGLN +,,, στην Dλλάδα. Dλληνική
Dταιρία Προστασίας της s9σης. $*ήνα.
dJKN[[ML X. & k. e^GLwMNG{" &gw) -440.b gGL^tM!W M[qZL^[OM[K. `VM X^nLZW zWWMWWOM[K.
gGL^tMN[ g[qZL^[OM[KNH ziM[hj" U^tM[VNiM[.
d?σιο9ρης Σ." Π. Cεράκης" -44-.b Tγρότο#οι της Dλλάδος. $]ίες" $λλοι;σεις" Προστασία.
$.Π.Θ." llx" 'yUp.
dT.C.rTDR" -45,b+,,1.b $#ογραQικά Στοι=εία και Δεδο8<να. $ρ=εία T#ουργείο
CεωργίαςrT#ηρεσία Dγγείων Rελτι;σεων.
d:ατ>ι8#ίρος Κ." +,,5.b Οικολογία. Οικοσυστή8ατα και Προστασία του Περιβάλλοντος.
Dκδόσεις Συ88ετρία" $*ήνα.
bbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbbb!""
- 6ε 7ην 8ι9(λ(γ:α ; 7( Περι<=λλ(ν (>V) -