This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
The seed for this crawl was a list of every host in the Wayback Machine
This crawl was run at a level 1 (URLs including their embeds, plus the URLs of all outbound links including their embeds)
The WARC files associated with this crawl are not currently available to the general public.

ΚΕΦΑΛΑΙΑ ' ΠΕΡΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΣΗ ΕΝΑΡΚΟΤ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΟΤ ΤΙΟΤ ΘΕΟΤ
ΚΕΦΑΛΑΙΑ ' (200) ΠΕΡΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑ
καί τῆσ ἐνςάρκου οἰκονομίασ τοῦ Τἱοῦ Θεοῦ
ΕΚΑΣΟΝΣΑ Α'
1.1 (αϋ) Εἷσ Θεόσ, ἄναρχοσ, ἀκατάλθπτοσ, ὅλθν ἔχων τοῦ εἶναι τιν δφναμιν διόλου• τιν, πότε καί πῶσ εἶναι παντάπαςιν
ἀπωκοφμενοσ ἔννοιαν• ὡσ πᾶςιν ἄβατοσ, καί μθδενί τῶν ὄντων ἐκ ωυςικῆσ ἐμωάςεωσ διεγνωςμζνοσ.
1.2 (βϋ) Ὁ Θεόσ, οῦκ ἔςτι δι᾿ ἑαυτόν, ὡσ ἡμᾶσ εἰδζναι δυνατόν• οῧτε ἀρχι, οῧτε μεςότθσ, οῧτε τζλοσ, οῧτε τι τό
ςφνολον ἕτερον τῶν τοῖσ μετ᾿ αῦτόν ωυςικῶσ ἐνκεωρουμζνων• ἀόριςτοσ γάρ ἐςτι καί ἀκίνθτοσ καί ἄπειροσ, ὡσ πάςθσ
οῦςίασ καί δυνάμεωσ καί ἐνεργείασ ὑπερζκεινα ἀπείρωσ ὤν.
1.3 (γϋ) Πᾶςα οῦςία τόν ἑαυτῆσ ὅρον ἑαυτῇ ςυνειςάγουςα, ἀρχι πζωυκεν εἶναι, τῆσ ἐπικεωρουμζνθσ αῦτῇ κατά
δφναμιν κινιςεωσ. Πᾶςα δζ ωυςικι πρόσ ἐνζργειαν κίνθςισ, τῆσ μζν οῦςίασ μετεπινοουμζνθ• προεπινοουμζνθ δζ τῆσ
ἐνεργείασ, μεςότθσ ἐςτίν, ὡσ ἀμωοῖν κατά τό μζςον ωυςικῶσ διειλθμμζνθ• καί πᾶςα ἐνζργεια τῷ κατ᾿ αῦτιν λόγῳ
ωυςικῶσ περιγραωομζνθ, τζλοσ ἐςτί τῆσ πρό αῦτῆσ κατ᾿ ἐπίνοιαν οῦςιϊδουσ κινιςεωσ.
1.4 (δϋ) Οῦκ ἔςτιν ὁ Θεόσ οῦςία, κατά τιν ἁπλῶσ ἤ πῶσ λεγομζνθν οῦςίαν, ἵνα καί ἀρχι• οῧτε δφναμισ κατά τιν ἁπλῶσ
ἤ πῶσ λεγομζνθν δφναμιν, ἵνα καί μεςότθσ• οῧτε ἐνζργεια, κατά τιν ἁπλῶσ ἤ πῶσ λεγομζνθν ἐνζργειαν, ἵνα καί τζλοσ
ἐςτί τῆσ κατά δφναμιν προεπινοουμζνθσ οῦςιϊδουσ κινιςεωσ• ἀλλ᾿ οῦςιοποιόσ καί ὑπεροφςιοσ ὀντότθσ• καί
δυναμοποιόσ καί ὑπερδφναμοσ ἵδρυςισ• καί πάςθσ ἐνεργείασ δραςτικι καί ἀτελεφτθτοσ ἕξισ• καί ςυντόμωσ εἰπεῖν,
πάςθσ οῦςίασ καί δυνάμεωσ καί ἐνεργείασ, ἀρχῆσ τε καί μεςότθτοσ καί τζλουσ ποιθτικι.
1.5 (εϋ) Ἡ ἀρχι καί ἡ μεςότθσ καί τό τζλοσ, τῶν χρόνῳ διαιρετῶν εἰςι γνωρίςματα• εἴποι δ᾿ ἄν τισ ἀλθκεφων, καί τῶν ἐν
αἰῶνι ςυνορωμζνων. Ὁ μζν γάρ χρόνοσ, μετρουμζνθν ἔχων τιν κίνθςιν, ἀρικμῷ περιγράωεται• ὁ αἰϊν δζ
ςυνεπινοουμζνθν ἔχων τῇ ὑπάρξει τιν πότε κατθγορίαν, πάςχει διάςταςιν, ὡσ ἀρχιν τοῦ εἶναι λαβϊν. Εἰ δζ χρόνοσ καί
αἰϊν οῦκ ἄναρχα, πολλῷ μᾶλλον τά ἐν τοφτοισ περιεχόμενα.
1.6 (ςτϋ) Εἷσ καί μόνοσ κατά ωφςιν ἀεί κυρίωσ ἐςτίν ὁ Θεόσ, ὅλον τό κυρίωσ εἶναι κατά πάντα τρόπον ἑαυτῷ περικλείων,
ὡσ καί αῦτοῦ τοῦ εἶναι κυρίωσ ὑπζρτεροσ. Εἰ δζ τοῦτο, οῦδαμῶσ οῦδζν οῦδαμοῦ τῶν εἶναι λεγομζνων τό ςφνολον ἔχει
τό, κυρίωσ εἶναι. Οῦκοῦν οῦδζν αῦτῷ τό παράπαν ἐξ ἀϊδίου ςυνκεωρεῖται κατ᾿ οῦςίαν διάωορον• οῦκ αἰϊν, οῦ χρόνοσ,
οῦδζ τι τῶν τοφτοισ ἐνδιαιτωμζνων. Οῦ γάρ ςυμβαίνουςιν ἀλλιλοισ πϊποτε, τό κυρίωσ εἶναι καί οῦ κυρίωσ.
1.7 (ηϋ) Ἀρχι πᾶςα καί μεςότθσ καί τζλοσ, εἰσ ἅπαν τιν ςχετικιν δι᾿ ὅλου κατθγορίαν οῦκ ἤρνθται• Θεόσ δζ κακόλου
πάςθσ ςχζςεωσ ὑπάρχων ἀπειράκισ ἀπείρωσ ἀνϊτεροσ, οῧτε ἀρχι οῧτε μεςότθσ οῧτε τζλοσ εἰκότωσ ἐςτίν• οῦδζ τι τό
ςφνολον ἕτερον, τῶν, οἷσ ἐνκεωρεῖςκαι κατά τιν ςχζςιν ἡ τοῦ πρόσ τι δφναται κατθγορίαν.
ελίδα 2 από 31
1.8 (θϋ) Πάντα τά ὄντα, νοοφμενα λζγεται• τῶν ἐπ᾿ αῦτά γνϊςεων ἐναποδείκτουσ ἔχοντα τάσ ἀρχάσ• ὁ δζ Θεόσ, οῦ
νοοφμενοσ ὀνομάηεται• ἀλλ᾿ ἐκ τῶν νοουμζνων μόνον εἶναι πιςτεφεται• διόπερ οῦδζν τῶν νοουμζνων αῦτῷ κακ᾿
ὁτιοῦν παραβάλλεται.
1.9 (κϋ) Αἱ τῶν ὄντων γνϊςεισ, ςυνθρτθμζνουσ ωυςικῶσ ἔχουςι πρόσ ἀπόδειξιν τοφσ οἰκείουσ λόγουσ, οἷσ περιγραωιν
ωυςικῶσ ὑπομζνουςιν• ὁ δζ Θεόσ, διά τῶν ἐν τοῖσ οὖςι λόγων εἶναι μόνον πιςτεφεται• πάςθσ ἀποδείξεωσ
βαςιμϊτερον, τοῖσ εῦςεβζςι τιν ὅτι κυρίωσ ἐςτίν ὁμολογίαν καί πίςτιν διδοφσ. Πίςτισ γάρ ἐςτι, γνῶςισ ἀλθκισ
ἀναποδείκτουσ ἔχουςα τάσ ἀρχάσ, ὡσ τῶν ὑπζρ νοῦν καί λόγον ὑπάρχουςα πραγμάτων ὑπόςταςισ.
1.10 (ιϋ) Ἀρχι τῶν ὄντων καί μεςότθσ καί τζλοσ ἐςτίν ὁ Θεόσ, ὡσ ἐνεργῶν, ἀλλ᾿ οῦ πάςχων ὥςπερ καί τά ἄλλα πάντα,
οἷσ παρ᾿ ἡμῶν ὀνομάηεται. Ἀρχι γάρ ἐςτιν ὡσ δθμιουργόσ• καί μεςότθσ, ὡσ προνοθτισ• καί τζλοσ, ὡσ περιγραωι. Ἐξ
αῦτοῦ γάρ, ωθςί, καί δι᾿ αῦτοῦ, καί εἰσ αῦτόν τά πάντα.
1.11 (ιαϋ) Οῦκ ἔςτι ψυχι λογικι κατ᾿ οῦςίαν ψυχῆσ λογικῆσ τιμιωτζρα. Πᾶςαν γάρ ψυχιν κατ᾿ εἰκόνα ἑαυτοῦ
δθμιουργῶν, ὡσ ἀγακόσ ὁ Θεόσ, αῦτοκίνθτον εἰσ τό εἶναι παράγει• ἑκάςτθ δζ κατά πρόκεςιν, ἤ τιν τιμιν ἐπιλζγεται, ἤ
τιν ἀτιμίαν ἑκοῦςα διά τῶν ἔργων προςίεται.
1.12 (ιβϋ) Ὁ Θεόσ, ἥλιόσ ἐςτι δικαιοςφνθσ, ὡσ γζγραπται• πᾶςιν ἁπλῶσ τάσ ἀκτῖνασ ἐπιλάμπων τῆσ ἀγακότθτοσ• ἡ δζ
ψυχι, ἤ κθρόσ ὡσ ωιλόκεοσ, ἤ πθλόσ ὡσ ωιλόχλοσ κατά τιν γνϊμθν γίνεςκαι πζωυκεν• ὥςπερ οὖν ὁ πθλόσ κατά ωφςιν
ἡλίῳ ξθραίνεται• ὁ δζ κθρόσ, ωυςικῶσ ἁπαλφνεται• οὕτω καί πᾶςα ψυχι ωιλόχλοσ καί ωιλόκοςμοσ ἀπό Θεοῦ
νουκετουμζνθ, καί ὡσ πθλόσ κατά τιν γνϊμθν ἀντιτυποῦςα, ςκλθρφνεται• καί ἑαυτιν ὠκεῖ κατά τόν Φαραϊ πρόσ
ἀπϊλειαν• πᾶςα δζ ωιλόκεοσ, ὡσ κθρόσ ἁπαλφνεται, καί τοφσ τῶν κείων τφπουσ καί χαρακτῆρασ εἰςδεχομζνθ, γίνεται
Θεοῦ κατοικθτιριον ἐν πνεφματι.
1.13 (ιγϋ) Ὁ τόν νοῦν ταῖσ κείαισ καταςτράψασ νοιςεςιν, καί τόν λόγον ἐκίςασ κείοισ ὕμνοισ ἀπαφςτωσ γεραίρειν τόν
Κτίςαντα, καί ταῖσ ἀκθράτοισ ωανταςίαισ κακαγιάςασ τιν αἴςκθςιν• οὗτοσ τῷ ωυςικῷ κατ᾿ εἰκόνα καλῷ, προςζκθκε τό
κακ᾿ ὁμοίωςιν γνωμικόν ἀγακόν.
1.14 (ιδϋ) Φυλάττει τισ τῷ Θεῷ τιν ψυχιν ἀκθλίδωτον, εἰ τιν μζν διάνοιαν περί μόνου Θεοῦ, καί τῶν αῦτοῦ ἀρετῶν
διανοεῖςκαι βιάςαιτο• τόν δζ λόγον, ὀρκόν ἑρμθνζα καί ἐξθγθτιν τῶν αῦτῶν ἀρετῶν καταςτιςειε• καί τιν αἴςκθςιν
εῦςεβῶσ τόν ὁρατόν κόςμον καί τά ἐν αῦτῷ πάντα ωαντάηεςκαι διδάξειε, τιν τῶν ἐν αῦτοῖσ λόγων μεγαλειότθτα τῇ
ψυχῇ διαγγζλλουςαν.
1.15 (ιεϋ) Ὁ τῆσ πικρᾶσ δουλείασ τῶν τυραννοφντων δαιμόνων ἐλευκερϊςασ ἡμᾶσ Θεόσ, ωιλάνκρωπον κεοςεβείασ ἡμῖν
ηυγόν ἐδωριςατο, τιν ταπεινοωροςφνθν• δι᾿ ἧσ πᾶςα μζν διαβολικι δαμάηεται δφναμισ• πᾶν δζ τοῖσ ἑλομζνοισ αῦτιν
ἀγακόν δθμιουργεῖται, καί ἀραδιοφργθτον διαωυλάττεται.
ελίδα 3 από 31
1.16 (ιςτϋ) Ὁ πιςτεφων, ωοβεῖται• ὁ δζ ωοβοφμενοσ ταπεινοῦται• ὁ δζ ταπεινοφμενοσ, πραψνεται, τιν τῶν παρά ωφςιν
τοῦ κυμοῦ καί τῆσ ἐπικυμίασ κινθμάτων ἀνενζργθτον ἕξιν λαβϊν• ὁ δζ πραψσ, τθρεῖ τάσ ἐντολάσ• ὁ δζ τθρῶν τάσ
ἐντολάσ, κακαίρεται• ὁ δζ κακαρκείσ, ἐλλάμπεται• ὁ δζ ἐλλαμωκείσ, ἐν τῷ ταμιείῳ τῶν μυςτθρίων ἀξιοῦται τῷ
νυμωίῳ Λόγῳ ςυγκοιταςκῆναι.
1.17 (ιηϋ) Ὥςπερ γεωργόσ, ὑπζρ τοῦ τι τῶν ἀγρίων μεταωυτεῦςαι δζνδρων ἐπιτιδειον ςκοπῶν χωρίον, ἀνελπίςτῳ
κθςαυρῷ περιπίπτει• οὕτω καί πᾶσ ἀςκθτισ ταπεινόωρων καί ἄπλαςτοσ, καί λεῖοσ κατά ψυχιν τῆσ ὑλικῆσ δαςφτθτοσ,
κατά τόν μακαριϊτατον Ἰακϊβ, ὑπό τοῦ Πατρόσ ἐρωτϊμενοσ τῆσ ἐπιςτιμθσ τόν τρόπον• Σί τοῦτο ὅ ταχφ εὗρεσ, τζκνον;
ἀποκρίνεται λζγων• Ὅ παρζδωκε Κφριοσ ὁ Θεόσ ἐναντίον μου. Ὅταν γάρ ἡμῖν ὁ Θεόσ παραδῷ τῆσ ἰδίασ ςοωίασ τά
ςοωά κεωριματα καμάτου χωρίσ, οῦ προςδοκιςαςι, κθςαυρόν ἐξαίωνθσ πνευματικόν εὑρθκζναι νομίςωμεν. Γεωργόσ
γάρ πνευματικόσ ἐςτιν ὁ δόκιμοσ ἀςκθτισ, τιν πρόσ αἴςκθςιν τῶν ὁρατῶν κεωρίαν, ὡσ ἄγριον δζνδρον πρόσ τιν τῶν
νοθτῶν χϊραν μεταωυτεφων• καί κθςαυρόν εὑρίςκων, τιν κατά χάριν τῆσ ἐν τοῖσ οὖςι ςοωίασ ωανζρωςιν.
1.18 (ιθϋ) Ἄωνω προςπεςοῦςα γνῶςισ κείων κεωρθμάτων τῷ ἀςκθτῇ μι προςδοκιςαντι διά τιν ταπείνωςιν, κατακλᾷ
τόν λογιςμόν τοῦ πρόσ ἐπίδειξιν μετά καμάτου καί πόνου ταφτθν ηθτοῦντοσ, καί μι εὑρίςκοντοσ• καί γεννᾷ τῷ ἄωρονι
ωκόνον εἰκῇ πρόσ τόν ἀδελωόν, καί ωόνου μελζτθν, καί ἑαυτῷ λφπθν, διά τό μι ἔχειν τιν ἐκ τῶν ἐπαίνων ωυςίωςιν.
1.19 (ικϋ) Οἱ ηθτοῦντεσ μετά πόνου γνῶςιν, καί ἀποτυγχάνοντεσ, ἤ διά ἀπιςτίαν ἀποτυγχάνουςι, ἤ τυχόν διά τό ἀωυῶσ
μζλλειν αῦτοφσ ἀντιωιλονεικοῦντασ ἐπαίρεςκαι κατά τῶν γινωςκόντων, ὡσ ὁ λαόσ πάλαι κατά Μωχςζωσ• πρόσ οὕσ ὁ
νόμοσ ἐρεῖ δεόντωσ, ὅτι παραβιαςάμενοί τινεσ, ἀνζβθςαν εἰσ τό ὄροσ, καί ἐξῆλκεν ὁ Ἀμοῤῥαῖοσ ὁ οἰκῶν ἐν τῷ ὄρει
ἐκείνῳ, καί ἐτίτρωςκεν αῦτοφσ. Ἀνάγκθ γάρ τοφσ ἐπιδείξεωσ ἕνεκεν ἐπιμορωιηομζνουσ τιν ἀρετιν, μι μόνον
ςωάλλεςκαι δολοῦντασ τιν εῦςζβειαν, ἀλλά καί ὑπό τοῦ ςυνειδότοσ τιτρϊςκεςκαι.
1.20 (κϋ) Ὁ πρόσ ἐπίδειξιν ἐωιζμενοσ γνϊςεωσ, καί ἀποτυγχάνων• μιτε ωκονείτω τῷ πζλασ, μιτε λυπείςκω• ἀλλ᾿ ἔν
τινι τῶν ὁμόρων ποιείτω τιν παραςκευιν, ὡσ προςτζτακται• κατά τιν πρᾶξιν, ἐν τῷ ςϊματι πρότερον ωιλοπονῶν τῇ
ψυχῇ τιν ἑτοιμαςίαν τῆσ γνϊςεωσ.
1.21 (καϋ) Οἱ ὀρκῶσ μετ᾿ εῦςεβείασ τοῖσ οὖςι προςβάλλοντεσ, καί μθδζνα ωιλενδειξίασ τρόπον ἐπινοοῦντεσ, εὑριςουςι
προχπαντϊςασ αῦτοῖσ τάσ τῶν ὄντων παμωαεῖσ κεωρίασ, ἀκριβεςτάτθν αῦτοῖσ ἐμποιοφςασ ἑαυτῶν τιν κατάλθψιν•
πρόσ οὕσ ὁ νόμοσ ωθςίν• Εἰςελκόντεσ κλθρονομιςατε πόλεισ μεγάλασ καί καλάσ, καί οἰκίασ πλιρεισ πάντων ἀγακῶν,
ἅσ οῦκ οἰκοδομιςατε• καί λάκκουσ λελατομθμζνουσ, οὕσ οῦκ ἐλατομιςατε• καί ἀμπελῶνασ καί ἐλαιῶνασ, οὕσ οῦκ
ἐωυτεφςατε. Ὁ γάρ μι ἑαυτῷ ηῶν, ἀλλά τῷ Θεῷ, πάντων γίνεται πλιρθσ τῶν κείων χαριςμάτων• τῶν τζωσ διά τιν
ἐπικειμζνθν τῶν πακῶν ὄχλθςιν μι ωαινομζνων.
1.22 (κβϋ) Ὥςπερ διχῶσ ἡ αἴςκθςισ λζγεται• ἡ μζν, κακ᾿ ἕξιν• ἥτισ καί κοιμωμζνων ἡμῶν ἐςτι, μθδενόσ
ἀντιλαμβανομζνθ τῶν ὑποκειμζνων• ἧσ οῦδζν ὄωελοσ, μι πρόσ ἐνζργειαν τεινομζνθσ• ἡ δζ, κατ᾿ ἐνζργειαν• δι᾿ ἧσ
ἀντιλαμβανόμεκα τῶν αἰςκθτῶν• οὕτω καί ἡ γνῶςισ διττι• ἡ μζν ἐπιςτθμονικι, κακ᾿ ἕξιν μόνθν τοφσ λόγουσ
ελίδα 4 από 31
ἀναλεγομζνθ τῶν ὄντων• ἧσ οῦδζν ὄωελοσ μι πρόσ τιν τῶν ἐντολῶν ἐνζργειαν ἐκτεινομζνθσ• ἡ δζ, κατ᾿ ἐνζργειαν
πρακτικι, αῦτιν ἀλθκῆ διά τῆσ πείρασ τῶν ὄντων κομίηουςα τιν κατάλθψιν.
1.23 (κγϋ) Ὁ ὑποκριτισ, ἕωσ μζν δοκεῖ λανκάνειν, ἠρεμεῖ• τιν ἐκ τοῦ δοκεῖν δίκαιοσ εἶναι δόξαν κθρϊμενοσ. Ἐπειδάν δζ
ωωρακῇ, κανατθωόρουσ προΐςχεται λόγουσ, ταῖσ κατ᾿ ἄλλων λοιδορίαισ δοκῶν τιν οἰκείαν ςυγκαλφπτειν
ἀςχθμοςφνθν• ὅν ἐχίδνθσ γεννιματι παρεικάςασ ὁ λόγοσ, ὡσ παλίμβολον, ἀξίουσ τῆσ μετανοίασ προςζταξεν αῦτῷ
ποιεῖςκαι καρποφσ• τουτζςτι, πρόσ τοφσ ωαινομζνουσ τρόπουσ, μεταποιῆςαι τιν κρυπτομζνθν τῆσ καρδίασ διάκεςιν.
1.24 (κδϋ) Φαςί τινεσ κθρίον εἶναι, πᾶν ὅ μι τῷ νόμῳ τῶν ἐν ἀζρι τε καί γῇ καί καλάττῃ ηϊων κζκριται κακαρόν, κἄν
ἥμερον εἶναι τῷ ἤκει δοκῇ• οἷσ ἕκαςτον τῶν ἀνκρϊπων ἐκ τοῦ οἰκείου πάκουσ ὁ λόγοσ προςαγορεφει.
1.25 (κεϋ) Ὁ ἐπί βλάβῃ τῶν πζλασ μορωιηόμενοσ ωιλίαν, λφκοσ ἐςτί κωδίῳ ἐπικρφπτων τιν ἑαυτοῦ κακουργίαν. Ὅσ
ἐπειδάν εὕρῃ ψιλόν ἦκοσ, ἤ ῥῆμα κατά Χριςτόν ἁπλοϊκῶσ ἤ γινόμενον ἤ λεγόμενον, ἥρπαςε καί διζωκειρε• μυρίουσ
καταχζων μϊμουσ, ὧν τοῖσ λόγοισ ἤ τοῖσ ἤκεςιν ἐπιτίκεται• ὥςπερ κατάςκοποσ τῆσ ἐν Χριςτῷ ἀδελωῶν ἐλευκερίασ.
1.26 (κςτϋ) Ὁ ὑποκρινόμενοσ ςιωπιν κακουργίασ χάριν, τῷ πλθςίον τεκταίνεται δόλον• οὗ ἀποτυγχάνων ἄπειςι, τῷ
ἰδίῳ πάκει προςκζμενοσ ὀδφνθν. Ὁ δζ ςιωπῶν ὠωελείασ χάριν, θῧξθςε ωιλίαν, καί ἀπελεφςεται χαίρων, ὡσ λαβϊν
ωωτιςμόν ςκότουσ λυτιριον.
1.27 (κηϋ) Ὁ ἐν ςυνεδρίῳ λόγων ἀκρόαςιν προπετῶσ ἀνακόπτων, οῦκ ἔλακε ωιλοδοξίαν νοςῶν• ὑω᾿ ἧσ ἁλιςκόμενοσ,
μυρίουσ προβάλλεται δρόμουσ καί περιδρόμουσ προτάςεων, τιν εἰρμόν τῶν λεγομζνων διαςτῆςαι βουλόμενοσ.
1.28 (κθϋ) Ὁ ςοωόσ, καί διδάςκων καί διδαςκόμενοσ, μόνα βοφλεται τά ὠωελοῦντα διδάςκεςκαι καί διδάςκειν• ὁ δζ
δοκιςει ςοωόσ, καί ἐρωτῶν καί ἐρωτϊμενοσ, τά περιεργότερα μόνον προβάλλεται.
1.29 (κκϋ) Ὧν μετζςχε τισ κατά Θεοῦ χάριν ἀγακῶν, καί ἄλλοισ ἀωκόνωσ μεταδοῦναι χρεϊςτθσ ἐςτί. Δωρεάν γάρ,
ωθςίν, ἐλάβετε, δωρεάν δότε. Ὁ γάρ ὑπό γῆν κρφπτων τιν δωρεάν, ὡσ ςκλθρόν διαβάλλει τόν Κφριον, ωειδοῖ τῆσ
ςαρκόσ τιν ἀρετιν ἐξομνφμενοσ. Ὁ δζ πιπράςκων ἐχκροῖσ τιν ἀλικειαν, ὕςτερον ἁλοφσ ὡσ ωιλόδοξοσ, μι ωζρων τιν
αἰςχφνθν ἀπάγχεται.
1.30 (λϋ) Σοφσ ἔτι δειλιῶντασ τόν πρόσ τά πάκθ πόλεμον, καί ωοβουμζνουσ τιν τῶν ἀοράτων ἐχκρῶν ἐπιδρομιν,
ςιωπᾶν δεῖ• τουτζςτι, τόν ὑπζρ ἀρετῆσ ἀντιῤῥθτικόν μι μεταχειρίηεςκαι τρόπον• ἀλλά παραχωρεῖν τῷ Θεῷ δι᾿ εῦχῆσ,
τιν ὑπζρ ἑαυτῶν μζριμναν• πρόσ οὕσ ἐν Ἐξόδῳ λζγεται• Κφριοσ πολεμιςει περί ὑμῶν, καί ὑμεῖσ ςιγιςεςκε. Σοφσ δζ
ἤδθ μετά τιν ἀναίρεςιν τῶν διωκόντων, τοφσ τῶν ἀρετῶν ἐπιηθτοῦντασ τρόπουσ πρόσ εῦγνϊμονα μάκθςιν, δζον ἔχειν
μόνον ἠνεῳγμζνον τῆσ διανοίασ τό οὖσ• πρόσ οὕσ ωθςιν, Ἄκουε Ἰςραιλ. Σῷ δζ ςωόδρα διά τιν κάκαρςιν, τῆσ κείασ
ἐωιεμζνῳ γνϊςεωσ, ἁρμόδιοσ ἡ εῦλαβισ παῤῥθςία• πρόσ ὅν εἰριςεται, Σί βοᾷσ πρόσ με; Οῦκοῦν ὅτῳ μζν ςιωπι διά
ωόβον προςτζτακται, πρόςωοροσ μόνον ἡ πρόσ Θεόν καταωυγι• ὅτῳ δζ ἀκοφειν παρακελεφεται, ἁρμόδιοσ ἡ πρόσ
ελίδα 5 από 31
ὑπακοιν τῶν κείων ἐντολῶν ἑτοιμότθσ• τῷ δζ γνωςτικῷ, τί δι᾿ ἱκεςίαν ἀπαφςτωσ βοᾷν ἐπιτιδειον, ὑπζρ τε τῆσ τῶν
κακῶν ἀποτροπῆσ, καί εῦχαριςτίασ τῆσ τῶν ἀγακῶν μετουςίασ.
1.31 (λαϋ) Οῦδζποτε ψυχι δφναται πρόσ γνῶςιν ἐκτακῆναι Θεοῦ, εἰ μι αῦτόσ ὁ Θεόσ ςυγκαταβάςει χρθςάμενοσ
ἅψθται αῦτῆσ, καί ἀναγάγῃ πρόσ ἑαυτόν. Οῦ γάρ ἄν τοςοῦτον ἴςχυςεν ἀναδραμεῖν ἀνκρϊπινοσ νοῦσ, ὡσ ἀντιλαβζςκαι
τινόσ κείασ ἐλλάμψεωσ, εἰ μι αῦτόσ ὁ Θεόσ ἀνζςπαςεν αῦτόν, ὡσ δυνατόν ἦν ἀνκρϊπινον νοῦν ἀναςπαςκῆναι, καί
ταῖσ κείαισ αῦγαῖσ κατεωϊτιςεν.
1.32 (λβϋ) Ὁ τοφσ μακθτάσ τοῦ Κυρίου μιμοφμενοσ, οῦ παραιτεῖται διά τοφσ Φαριςαίουσ ὁδόν ποιεῖν ἐν αββάτῳ διά
τῶν ςπορίμων, καί ςτάχυασ τίλλειν, ἀλλά μετά τιν πρακτικιν ἐν τῇ ἀπακείᾳ γενόμενοσ, τοφσ λόγουσ ἀναλζγεται τῶν
γεγονότων, εῦςεβῶσ τιν κείαν τῶν ὄντων ἐπιςτιμθν τρεωόμενοσ.
1.33 (λγϋ) Ὁ κατά τό Εἀγγζλιον μόνον πιςτόσ, τό ὄροσ τῆσ κακίασ αῦτοῦ διά πράξεωσ μετατίκθςιν• ἀπωκοφμενοσ
ἑαυτοῦ τῇ ἀςτάτῳ περιωορᾷ τῶν ὑπό αἴςκθςιν, τιν ἐπ᾿ αῦτοῖσ προτζραν διάκεςιν. Ὁ δζ μακθτισ εἶναι δυνάμενοσ, ἐκ
τοῦ Λόγου δεχόμενοσ χερςί τῶν γνωςτικῶν ἄρτων τά κλάςματα, διατρζωει χιλιάδασ• πράξει δεικνφσ πλθκυνομζνθν
τοῦ λόγου τιν δφναμιν. Ὁ δζ καί Ἀπόςτολοσ ἰςχφςασ εἶναι, πᾶςαν ἰατρεφει νόςον καί μαλακίαν, ἐκβάλλων δαιμόνια•
τουτζςτι, τιν τῶν πακῶν ωυγαδεφων ἐνζργειαν• νοςοῦντασ ἰϊμενοσ, πρόσ ἕξιν εῦςεβείασ τοφσ ςτερθκζντασ αῦτῆσ δι᾿
ἐλπίδοσ ἐπανάγων, καί τοφσ δι᾿ ὄκνον μαλακιςκζντασ, ἐπιςτφωων τῷ λόγῳ τῆσ κρίςεωσ. Πατεῖν γάρ ἐπάνω ὄωεων καί
ςκορπίων κελευςκείσ, ἀρχιν καί τζλοσ τῆσ ἁμαρτίασ ἐξαωανίηει.
1.34 (λδϋ) Ὁ Ἀπόςτολοσ καί μακθτισ, πάντωσ ἐςτί καί πιςτόσ• ὁ δζ μακθτισ οῦ πάντωσ μζν καί ἀπόςτολοσ, πάντωσ δζ
πιςτόσ. Ὁ δζ μόνον πιςτόσ, οῧτε μακθτισ οῧτε ἀπόςτολόσ ἐςτι• πλιν δφναται διά βίου καί κεωρίασ, καί ὁ τρίτοσ εἰσ τιν
τοῦ δευτζρου, καί ὁ δεφτεροσ εἰσ τιν τοῦ πρϊτου μετενεχκῆναι τάξιν καί ἀξίαν.
1.35 (λεϋ) Ὅςα μζν ἐν χρόνῳ κατά χρόνον δθμιουργεῖται, τελειωκζντα ἵςταται, λιγοντα τῆσ κατά ωφςιν αῦξιςεωσ. Ὅςα
δζ κατ᾿ ἀρετιν ἐπιςτιμθ Θεοῦ κατεργάηεται, τελειωκζντα πάλιν κινεῖται πρόσ αῧξθςιν. Σά γάρ τζλθ αῦτῶν, ἑτζρων
ἀρχαί κακεςτικαςιν. Ὁ γάρ καταπαφςασ ἐν ἑαυτῷ διά τῶν ἀρετῶν κατά τιν πρᾶξιν τιν τῶν ωκειρομζνων ὑπόςταςιν,
ἑτζρων ἀπιρξατο κειοτζρων διατυπϊςεων• παφεται γάρ οῦδζποτε τῶν καλῶν ὁ Θεόσ, ὧν οῦδζ ἀρχιν ἔςχεν. Ὡσ γάρ
ωωτόσ ἴδιον τό ωωτίηειν, οὕτωσ ἴδιον Θεοῦ τό εὖ ποιεῖν. Διό τῷ μζν νόμῳ, τιν κατά χρόνον τῶν ἐν γενζςει καί ωκορᾷ
ςφςταςιν ἀωθγουμζνῳ, τιμᾶται δι᾿ ἀργίασ τό άββατον• τῷ Εῦαγγελίῳ δζ τιν τῶν νοθτῶν εἰςθγουμζνῳ κατάςταςιν,
δι᾿ εῦποιίασ καλῶν ἔργων τοῦτο ωαιδρφνεται• κἄν ἀγανακτῶςιν οἱ μιπω γνόντεσ ὅτι διά τόν ἄνκρωπον τό άββατον
γζγονεν, ἀλλ᾿ οῦ διά τό άββατον ὁ ἄνκρωποσ• καί ὅτι κφριόσ ἐςτι καί τοῦ αββάτου ὁ Τἱόσ τοῦ ἀνκρϊπου.
1.36 (λςτϋ) Ἔςτι τῷ νόμῳ καί τοῖσ προωιταισ, καί άββατον καί άββατα, καί άββατα αββάτων• ὥςπερ καί περιτομι,
καί περιτομῆσ περιτομι• καί κζροσ, καί κζρουσ κζροσ, κατά τό εἰρθμζνον, Ὅταν κερίςθτε τόν κεριςμόν ὑμῶν. Ἔςτιν
οὖν τό μζν πρῶτον, πρακτικῆσ καί ωυςικῆσ καί κεολογικῆσ ωιλοςοωίασ ἀποπεράτωςισ. Σό δεφτερον δζ, γενζςεωσ καί
τῶν κατά γζνεςιν λόγῳν, ἀπόλυςισ. Σό δζ τρίτον, τῶν κατ᾿ αἴςκθςιν καί νοῦν πνευτικωτζρων λόγων, εἰςωορά καί
ἀπόλαυςισ. Καί τοῦτο τριςςῶσ ἐω᾿ ἑκάςτῳ δθλονότι τῶν εἰρθμζνων γινόμενον, ἵνα γνῷ τοφσ λόγουσ ὁ γνωςτικόσ, κακ᾿
οὕσ ὁ μζν Μωχςῆσ ἔξω τῆσ ἁγίασ γῆσ ςαββατίηει τελευτῶν• ὁ δζ τοῦ Ναυῆ Ἰθςοῦσ, περιτζμνει περάςασ τόν Ἰορδάνθν•
οἱ δζ τιν ἀγακιν γῆν κλθρονομοῦντεσ, τιν εἰςωοράν τοῦ κακ᾿ ὑπζρκεςιν διπλοῦ κζρουσ τῷ Θεῷ προςκομίηουςιν.
ελίδα 6 από 31
1.37 (ληϋ) άββατόν ἐςτιν, ἀπάκεια ψυχῆσ λογικῆσ• κατά τιν πρακτικιν παντελῶσ ἀποβαλομζνθσ τῆσ ἁμαρτίασ τά
ςτίγματα.
1.38 (λθϋ) άββατά ἐςτιν, ἐλευκερία ψυχῆσ λογικῆσ• καί αῦτιν τιν κατά ωφςιν πρόσ αἴςκθςιν, διά τῆσ ἐν πνεφματι
ωυςικῆσ κεωρίασ, ἀποκεμζνθσ ἐνζργειαν.
1.39 (λκϋ) άββατα αββάτων ἐςτίν, ἡρεμία πνευματικι ψυχῆσ λογικῆσ• καί ἀπ᾿ αῦτῶν πάντων τῶν ἐν τοῖσ οὖςι
κειοτζρων λόγων τόν νοῦν ςυςτειλάςθσ• καί μόνῳ τῷ Θεῷ κατ᾿ ἐρωτικιν ἔκςταςιν ὁλικῶσ ἐνδθςάςθσ, καί παντελῶσ
ἀκίνθτον αῦτόν τοῦ Θεοῦ διά τῆσ μυςτικῆσ ἀπόκεςιν διακζςεωσ.
1.40 (μϋ) Περιτομι ἐςτιν, ἡ περί γζνεςιν τῆσ κατά ψυχιν ἐμπακοῦσ ἀπόκεςισ διακζςεωσ.
1.41 (μαϋ) Περιτομι περιτομῆσ ἐςτιν, ἡ καί αῦτῶν τῶν κατά ψυχιν περί τιν γζνεςιν ωυςικῶν κινθμάτων, παντελισ
ἀποβολι καί περιαίρεςισ.
1.42 (μβϋ) Θζροσ ἐςτί ψυχῆσ λογικῆσ, ἡ τῶν κατ᾿ ἀρετιν καί ωφςιν τῶν ὄντων πνευματικωτζρων λόγων μετ᾿ ἐπιςτιμθσ
ςυλλογι καί ἐπίγνωςισ.
1.43 (μγϋ) Θζρουσ κζροσ ἐςτίν, ἡ πᾶςιν ἄβατοσ μετά τιν τῶν νοθτῶν μυςτικιν κεωρίαν περί νοῦν ἀγνϊςτωσ
ςυνιςταμζνθ τοῦ Θεοῦ κατανόθςισ• ἥν προςωζρει δεόντωσ ὁ ἐκ τῶν ὁρατῶν καί ἀοράτων κτιςμάτων ἀξίωσ γεραίρων
τόν Κτίςαντα.
1.44 (μδϋ) Ἔςτι καί ἄλλο πνευματικϊτερον κζροσ, αῦτοῦ λεγόμενον εἶναι τοῦ Θεοῦ• καί ἄλλθ μυςτικωτζρα περιτομι•
καί ἄλλο κρυωιϊτερον άββατον, ἐν ᾧ ἀπό τῶν ἰδίων ἔργων ςαββατίηων ὁ Θεόσ ἀναπαφει, κατά τό, Ὁ μζν κεριςμόσ,
πολφσ• οἱ δζ ἐργάται, ὀλίγοι. Καί, Περιτομι καρδίασ ἐν πνεφματι. Καί, Εῦλόγθςεν ὁ Θεόσ τιν ἡμζραν τιν ἑβδόμθν, καί
ἡγίαςεν αῦτιν• ὅτι ἐν αῦτῇ κατζπαυςεν ἀπό πάντων τῶν ἔργων αῦτοῦ, ὧν ἤρξατο ὁ Θεόσ ποιῆςαι.
1.45 (μεϋ) Θεοῦ κζροσ ἐςτίν, ἡ εἰσ αῦτόν κατά τιν τῶν αἰϊνων ἀποπεράτωςιν γινομζνθ τῶν ἀξίων κακόλου μονι τε καί
ἵδρυςισ.
1.46 (μςτϋ) Ἐν πνεφματι περιτομι καρδίασ ἐςτίν, ἡ γινομζνθ τῶν κατ᾿ αἴςκθςιν καί νοῦν περί τά αἰςκθτά καί τά νοθτά
ωυςικῶν ἐνεργειῶν παντελισ περιαίρεςισ• διά τῆσ ἀμζςωσ τό τε ςῶμα καί τιν ψυχιν ὁλικῶσ μεταμορωοφςθσ πρόσ τό
κειότερον, παρουςίασ τοῦ Πνεφματοσ.
ελίδα 7 από 31
1.47 (μηϋ) Θεοῦ ςαββατιςμόσ ἐςτιν, ἡ εἰσ αῦτόν διόλου τῶν πεποιθμζνων κατάντθςισ• κακ᾿ ἥν καταπαφει τῆσ ἐπ᾿ αῦτοῖσ
ωυςικῆσ ἐνεργείασ, τιν αῦτοῦ κειοτάτθν ἀῤῥιτωσ ἐνεργουμζνθν ἐνζργειαν. Παφεται γάρ ὁ Θεόσ τῆσ ἐν ἑκάςτῳ τῶν
ὄντων τυχόν ωυςικῆσ ἐνεργείασ, κακ᾿ ἥν ἕκαςτον τῶν ὄντων ωυςικῶσ κινεῖςκαι πζωυκεν, ὁπόταν ἕκαςτον τῆσ κείασ
ἀναλόγωσ ἐπιλαβόμενον ἐνεργείασ, τιν κατά ωφςιν οἰκείαν περί αῦτόν ὁρίςῃ τόν Θεόν ἐνζργειαν.
1.48 (μθϋ) Ζθτθτζον τοῖσ ςπουδαίοισ, τίνα κακικει νοεῖν εἶναι τά ἔργα ὦν ἤρξατο τῆσ γενζςεωσ ὁ Θεόσ• καί τίνα πάλιν,
ὧν οῦκ ἤρξατο. Εἰ γάρ πάντων κατζπαυςε τῶν ἔργων, ὧν ἤρξατο ποιῆςαι, δῆλον ἐκείνων οῦ κατζπαυςεν, ὧν οῦκ
ἤρξατο ποιῆςαι. Μιποτε οὖν, ἔργα μζν Θεοῦ χρονικῶσ ἠργμζνα τοῦ εἶναί ἐςτι, πάντα τά ὄντα μετζχοντα• οἷον αἱ
διάωοροι τῶν ὄντων οῦςίαι. Σό γάρ μι ὄν, ἔχουςι αῦτῶν τοῦ εἶναι πρεςβφτερον. Ἦν γάρ ποτε, ὅτε τά ὄντα μετζχοντα
οῦκ ἦν. Θεοῦ δζ ἔργα τυχόν οῦκ ἠργμζνα τοῦ εἶναι χρονικῶσ, τά ὄντα μεκεκτά, ὧν κατά χάριν μετζχουςι τά ὄντα
μετζχοντα• οἷον, ἡ ἀγακότθσ, καί πᾶν εἴ τι ἀγακότθτοσ ἐμπεριζχεται λόγῳ. Καί ἁπλῶσ πᾶςα ηωι,καί ἀκαναςία καί
ἁπλότθσ καί ἀτρεψία καί ἀπειρία, καί ὅςα περί αῦτόν οῦςιωδῶσ κεωρεῖται• ἅτινα καί ἔργα Θεοῦ εἰςι, καί οῦκ ἠργμζνα
χρονικῶσ. Οῦ γάρ ποτε πρεςβφτερον ἀρετῆσ, τό οῦκ ἦν• οῦδζ τινοσ ἄλλου τῶν εἰρθμζνων• κἄν τά μετζχοντα αῦτῶν
κακ᾿ αῦτά, ἦρκται τοῦ εἶναι χρονικῶσ. Ἄναρχοσ γάρ πᾶςα ἀρετι, μι ἔχουςα τόν χρόνον ἑαυτῆσ πρεςβφτερον• οἷα τόν
Θεόν ἔχουςα τοῦ εἶναι μονϊτατον ἀϊδίωσ γεννιτορα.
1.49 (μκϋ) Πάντων τῶν ὄντων καί μετεχόντων καί μεκεκτῶν, ἀπειράκισ ἀπείρωσ ὁ Θεόσ ὑπεξῄρθται. Πᾶν γάρ εἴ τι τόν
τοῦ εἶναι λόγον ἔχει κατθγοροφμενον, ἔργον Θεοῦ τυγχάνει• κἄν τό μζν κατά γζνεςιν ἦρκται τοῦ εἶναι χρονικῶσ• τό δζ,
κατά χάριν τοῖσ γεγονόςιν ἐμπζωυκεν, οἷα τισ δφναμισ ἔμωυτοσ, τόν ἐν πᾶςι ὄντα Θεόν διαπρυςίωσ κθρφττουςα.
1.50 (νϋ) Σά ἀκάντα πάντα, καί αῦτι ἡ ἀκαναςία• καί τά ηῶντα πάντα, καί αῦτι ἡ ηωι• καί τά ἅγια πάντα, καί αῦτι ἡ
ἁγιότθσ• καί τά ἐνάρετα πάντα, καί αῦτι ἡ ἀρετι• καί τά ἀγακά πάντα, καί αῦτι ἡ ἀγακότθσ• καί τά ὄντα πάντα, καί
αῦτι ἡ ὀντότθσ, Θεοῦ προδιλωσ ἔργα τυγχάνουςιν• ἀλλά, τά μζν, τοῦ εἶναι χρονικῶσ ἠργμζνα• ἦν γάρ ποτε, ὅτε οῦκ
ἦν• τά δζ, τοῦ εἶναι χρονικῶσ οῦκ ἠργμζνα. Οῦκ ἦν γάρ ποτε, ὅτε οῦκ ἦν ἀρετι καί ἀγακότθσ καί ἁγιότθσ καί ἀκαναςία.
Καί τά μζν ἠργμζνα χρονικῶσ, τῇ μετοχῇ τῶν οῦκ ἠργμζνων χρονικῶσ εἰςι καί λζγονται τοῦκ᾿ ὅπερ καί εἰςί καί λζγονται.
Πάςθσ γάρ ηωῆσ καί ἀκαναςίασ, ἁγιότθτόσ τε καί ἀρετῆσ, δθμιουργόσ ἐςτιν ὁ Θεόσ• ὑπζρ οῦςίαν γάρ πάντων τῶν τε
νοουμζνων καί λεγομζνων ἐξῄρθται.
1.51 (ναϋ) Ἡ ἕκτθ κατά τιν Γραωιν ἡμζρα, τιν τῶν ὑπό ωφςιν ὄντων εἰςθγεῖται ςυμπλιρωςιν• ἡ δζ ἑβδόμθ, τῆσ
χρονικῆσ ἰδιότθτοσ περιγράωει τιν κίνθςιν• ἡ δζ ὀγδόθ, τῆσ ὑπζρ ωφςιν καί χρόνον ὑποδθλοῖ καταςτάςεωσ τόν
τρόπον.
1.52 (νβϋ) Ὁ τιν ἕκτθν μόνον κατά τόν νόμον ἄγων ἡμζραν, τιν κατ᾿ ἐνζργειαν ἐκκλίβουςαν τιν ψυχιν τῶν πακῶν
ωεφγων δυναςτείαν, διά τῆσ καλάςςθσ ἀωόβωσ ἐπί τιν ἔρθμον διαβαίνει• τιν τῶν πακῶν ἀργίαν μόνθν ςαββατίηων.
Ὁ δζ τόν Ἰορδάνθν διαβάσ, καί αῦτιν ἀπολιπϊν τιν τῶν πακῶν μόνον ἀργοῦςαν κατάςταςιν, ἦλκεν εἰσ τιν τῶν ἀρετῶν
κλθρονομίαν.
1.53 (νγϋ) Ὁ τιν ἕκτθν εῦαγγελικῶσ ἄγων ἡμζραν, ἀποκτείνασ πρότερον τά τῆσ ἁμαρτίασ πρῶτα κινιματα, τιν πάςθσ
κακίασ ἔρθμον διά τῶν ἀρετῶν καταλαμβάνει τῆσ ἀπακείασ κατάςταςιν• ςαββατίηων κατά νοῦν καί αῦτῆσ ψιλῆσ τῆσ
ελίδα 8 από 31
τῶν πακῶν ωανταςίασ. Ὁ δζ Ἰορδάνθν διαπεράςασ, εἰσ τιν τῆσ γνϊςεωσ μετατίκεται χϊραν• κακ᾿ ἥν ὁ νοῦσ, ναόσ
μυςτικῶσ ὑπό τῆσ εἰρινθσ οἰκοδομοφμενοσ, Θεοῦ κατοικθτιριον γίνεται ἐν Πνεφματι.
1.54 (νδϋ) Ὁ τιν ἕκτθν κεϊκῶσ μετά τῶν προςωόρων ἔργων καί ἐννοιῶν ἑαυτῷ ςυμπλθρϊςασ ἡμζραν, καί αῦτόσ μετά
τοῦ Θεοῦ καλῶσ τά ἑαυτοῦ ςυντελζςασ ἔργα, διζβθ τῇ κατανοιςει πᾶςαν τιν τῶν ὑπό ωφςιν καί χρόνον ὑπόςταςιν,
καί εἰσ τιν τῶν αἰϊνων καί τῶν αἰωνίων μετετάξατο μυςτικιν κεωρίαν• ςαββατίηων ἀγνϊςτωσ κατά νοῦν, τιν ὁλικιν
τῶν ὄντων ἀπόλειψίν τε καί ὑπζρβαςιν. Ὁ δζ καί τῆσ ὀγδόθσ ἀξιωκείσ, ἐκ τῶν νεκρῶν ἀνζςτθ• τῶν μετά Θεόν λζγω
πάντων, αἰςκθτῶν τε καί νοθτῶν, καί λόγων καί νοθμάτων• καί ἔηθςε τιν τοῦ Θεοῦ μακαρίαν ηωιν, τοῦ μόνον κατ᾿
ἀλικειαν κυρίωσ ηωῆσ καί λεγομζνου καί ὄντοσ• οἷα καί αῦτόσ γενόμενοσ τῇ κεϊςει κεόσ.
1.55 (νεϋ) Ἕκτθ ἡμζρα ἐςτίν, ἡ τῶν πρακτικῶν περί ἀρετιν τῶν κατά ωφςιν ἐνεργειῶν, παντελισ ἀποπλιρωςισ• ἑβδόμθ
δζ ἐςτιν, ἡ τῶν κεωρθτικῶν περί τιν ἄῤῥθτον γνῶςιν παςῶν τῶν ωυςικῶν ἐννοιῶν ἀποπεράτωςισ καί ἀπόπαυςισ•
ὀγδόθ δζ, ἡ πρόσ κζωςιν τῶν ἀξιῶν μετάταξίσ τε καί μετάβαςισ. Καί μιποτε ταφτθν τιν ἑβδόμθν καί τιν ὀγδόθν τυχόν
μυςτικϊτερον ὑποωαίνων ὁ Κφριοσ, προςθγόρευςεν ἡμζραν ςυντελείασ καί ὥραν, ὡσ πάντων περιγράωουςαν τά
μυςτιρια καί τοφσ λόγουσ. Ἅσ οῦδζν οῦδαμῶσ τό παράπαν τῶν ἐπουρανίων καί ἐπιγείων Δυνάμεων γνῶναι πρό πείρασ
τοῦ πακεῖν δυνιςεται, πλιν αῦτῆσ τῆσ ταῦτα ποιοφςθσ μακαρίασ κεότθτοσ.
1.56 (νςτϋ) Ἡ ἕκτθ ἡμζρα, τόν τοῦ εἶναι τῶν ὄντων λόγον ὑποδθλοῖ• ἡ δζ ἑβδόμθ, τόν τοῦ εὖ εἶναι τῶν ὄντων τρόπον
ὑποςθμαίνει• ἡ δζ ὀγδόθ, τό τοῦ ἀεί εὖ εἶναι τῶν ὄντων ἄῤῥθτον μυςτιριον ὑπαγορεφει.
1.57 (νηϋ) Πρακτικῆσ ἐνεργείασ ςφμβολον ὑπάρχουςαν τιν ἕκτθν ἡμζραν γινϊςκοντεσ, πᾶςαν ἐν αῦτῇ τῶν ἔργων τῆσ
ἀρετῆσ τιν ὀωειλιν ἀποπλθρϊςωμεν• ὅπωσ καί ἐω᾿ ἡμῶν ῥθκείθ τό, Καί εἶδεν ὁ Θεόσ πάντα ὅςα ἐποίθςε, καί ἰδοφ
καλά λίαν.
1.58 (νθϋ) Ἀποπλθροῖ τιν ὀωειλιν τῆσ ἐπαινουμζνθσ τῷ Θεῷ καλῆσ ἐργαςίασ, ὁ διά ςϊματοσ τῇ ψυχῇ ωιλοπονῶν τιν
εῧκοςμον ποικιλίαν τῶν ἀρετῶν.
1.59 (νκϋ) Ὁ τιν παραςκευιν τῶν ἔργων τῆσ δικαιοςφνθσ πλθρϊςασ, διζβθ πρόσ τιν ἀνάπαυςιν τῆσ γνωςτικῆσ
κεωρίασ• κακϋ ἥν τοφσ λόγουσ τῶν ὄντων περιλαβϊν κεοπρεπῶσ, τῆσ κατά νοῦν περί αῦτιν κινιςεωσ ἀναπαφεται.
1.60 (ξϋ) Ὁ τῆσ δι᾿ ἡμᾶσ ἑβδοματικι τοῦ Θεοῦ μετεςχθκϊσ ἀναπαφςεωσ, καί τῆσ αῦτοῦ δι᾿ ἡμᾶσ μεκζξει κατά τιν
κζωςιν ὀγδοατικῆσ ἐνεργείασ, εἴτουν μυςτικῆσ ἀναςτάςεωσ• ἀωείσ καί αῦτόσ ἐν τῷ τάωῳ κείμενα τά ὀκόνια, καί τό ἐπί
τῆσ κεωαλῆσ ςουδάριον• ἅπερ κεωροῦντεσ εἴ τισ Πζτροσ καί Ἰωάννθσ, πιςτεφουςιν ἐγθγζρκαι τόν Κφριον.
1.61 (ξαϋ) Μνθμεῖον ἐςτιν ἴςωσ Δεςποτικόν, ἤ ὁ κόςμοσ οὗτοσ, ἤ ἡ ἑκάςτου τῶν πιςτῶν καρδία• τά δζ ὀκόνια, οἱ τῶν
αἰςκθτῶν μετά τῶν κατ᾿ ἀρετιν τρόπων ὑπάρχουςι λόγοι• τό δζ ςουδάριον, ἡ τῶν νοθτῶν ἐςτι μετά τῆσ ἐνδεχομζνθσ
ελίδα 9 από 31
κεολογίασ ἁπλῆ καί ἀποίκιλοσ γνῶςισ, δι᾿ ὧν ἐγνωρίηετο πρότερον ὁ Λόγοσ, ἀχϊρθτον ἡμῖν ἔχων παντάπαςιν δίχα
τοφτων, τιν ὑπζρ ταῦτα κατάλθψιν.
1.62 (ξβϋ) Οἱ κάπτοντεσ ἐντίμωσ τόν Κφριον, καί ἐνδόξωσ ἀναςτάντα κεάςονται• πᾶςιν ὄντα τοῖσ μι τοιοφτοισ ἀκζατον.
Οῦκ ἔτι γάρ τοῖσ ἐπιβουλεφουςίν ἐςτιν ἁλωτόσ, οῦκ ἔχων τῶν ἐκτόσ τά προκαλφμματα, δι᾿ ὧν ἐδόκει κζλων ἁλίςκεςκαι
παρά τῶν βουλομζνων, καί πάςχειν ὑπζρ τῆσ πάντων ςωτθρίασ ἠνείχετο.
1.63 (ξγϋ) Ὁ κάπτων ἐντίμωσ τόν Κφριον, πᾶςίν ἐςτι τοῖσ ωιλοκζοισ αἰδζςιμοσ• κριάμβου γάρ αῦτόν καί ὀνείδουσ
κακθκόντωσ ἐῤῥφςατο, βλαςωθμίασ ὑπόκεςιν οῦκ ἀωείσ τοῖσ ἀπίςτοισ, τιν ἐν τῷ ξφλῳ αῦτοῦ προςιλωςιν. Οἱ δζ
ςωραγῖδασ ἐπιτικζντεσ τῷ τάωῳ, καί ςτρατιϊτασ προκακιςτῶντεσ, μιςθτοί τῆσ ἐγχειριςεωσ• οἵ καί ἀναςτάντα τόν
Λόγον, ὡσ κλαπζντα διαβάλλουςιν• ἀργυρίῳ, ὥςπερ τόν νόκον μακθτιν εἰσ προδοςίαν• λζγω δζ τόν ἐπιδεικτικόν
τρόπον τῆσ ἀρετῆσ• οὕτω καί τοφσ ςτρατιϊτασ πρόσ ςυκοωαντίαν τοῦ ἀναςτάντοσ ωτῆροσ ὠνοφμενοι. Γινϊςκει τῶν
λεγομζνων τιν ἔμωαςιν, ὁ γνωςτικόσ• οῦκ ἀγνοῶν πῶσ τε καί ποςαχῶσ ςταυροῦται ὁ Κφριοσ, καί κάπτεται καί
ἀνίςταται• ὡςεί νεκροφσ μζν ποιῶν τοφσ ὑπό δαιμόνων τῇ καρδίᾳ παρακακθμζνουσ ἐμπακεῖσ λογιςμοφσ• τοφσ
διαμεριηομζνουσ ἐν τοῖσ πειραςμοῖσ ὥςπερ ἱμάτια, τοφσ τρόπουσ τῆσ ἠκικῆσ εῦπρεπείασ• καί ὑπερβαίνων ὥςπερ
ςωραγίδασ τοφσ ἐπικειμζνουσ τῇ ψυχῇ τφπουσ, τῶν κατά πρόλθψιν ἁμαρτθμάτων.
1.64 (ξδϋ) Πᾶσ ωιλάργυροσ, δι᾿ εῦλαβείασ τιν ἀρετιν ὑποκρινόμενοσ, ἐπειδάν εὕρῃ τιν ποκουμζνθν ὕλθν πορίςαςκαι,
τόν τρόπον ἐξϊμνυται, κακ᾿ ὅν μακθτισ εἶναι τοῦ Λόγου τό πρίν ἐνομίηετο.
1.65 (ξεϋ) Ὅταν ἴδῃσ τινάσ ὑπερθωάνουσ μι ωζροντασ ἐπαινεῖςκαι τοφσ κρείττονασ, ἀκιρυκτόν τε μθχανωμζνουσ ποιεῖν
τιν λαλουμζνθν ἀλικειαν, μυρίοισ αῦτιν ἀπείργοντασ πειραςμοῖσ, καί ἀκεμίτοισ διαβολαῖσ• νόει μοι πάλιν ὑπό
τοφτων ςταυροῦςκαι τόν Κφριον καί κάπτεςκαι• καί ςτρατϊταισ καί ςωραγῖςι ωυλάττεςκαι. Οὕσ ἑαυτοῖσ περιτρζπων ὁ
Λόγοσ, ἀνίςταται• πλζον τῷ πολεμεῖςκαι, διαωαινόμενοσ• ὡσ πρόσ ἀπάκειαν διά τῶν πακθμάτων ςτομοφμενοσ.
Πάντων γάρ ἐςτιν ἰςχυρότεροσ, ὡσ ἀλικεια καί ὤν καί καλοφμενοσ.
1.66 (ξςτϋ) Σό τῆσ ἐνςωματϊςεωσ τοῦ Λόγου μυςτιριον, πάντων ἔχει τῶν τε κατά τιν Γραωιν αἰνιγμάτων καί τφπων
τιν δφναμιν, καί τῶν ωαινομζνων καί νοουμζνων κτιςμάτων τιν ἐπιςτιμθν. Καί ὁ μζν γνοφσ ςταυροῦ καί ταωῆσ τό
μυςτιριον, ἔγνω τῶν προειρθμζνων τοφσ λόγουσ• ὁ δζ τῆσ ἀναςτάςεωσ μυθκείσ τιν ἀπόῤῥθτον δφναμιν, ἔγνω τόν ἐω᾿
ᾧ τά πάντα προθγουμζνωσ ὁ Θεόσ ὑπεςτιςατο ςκοπόν.
1.67 (ξηϋ) Σά ωαινόμενα πάντα δεῖται ςταυροῦ• τῆσ τῶν ἐπ᾿ αῦτοῖσ κατ᾿ αἴςκθςιν ἐνεργουμζνων ἐπεχοφςθσ τιν ςχζςιν,
ἕξεωσ• τά δζ νοοφμενα πάντα, χρῄηει ταωῆσ• τῆσ τῶν ἐπ᾿ αῦτοῖσ κατά νοῦν ἐνεργουμζνων ὁλικῆσ ἀκινθςίασ. Σῇ γάρ
ςχζςει ςυναναιρουμζνθσ τῆσ περί πάντα ωυςικῆσ ἐνεργείασ τε καί κινιςεωσ, ὁ λόγοσ μόνοσ ἐω᾿ ἑαυτόν ὑπάρχων,
ὥςπερ ἐκ νεκρῶν ἐγθγερμζνοσ ἀναωαίνεται, πάντα κατά περιγραωιν ἔχων τά ἐξ αῦτοῦ, μθδενόσ ωυςικῇ ςχζςει τιν
πρόσ αῦτόν οἰκειότθτα τό ςφνολον ἔχοντοσ. Κατά χάριν γάρ, ἀλλ᾿ οῦ κατά ωφςιν ἐςτίν ἡ τῶν ςωηομζνων ςωτθρία.
1.68 (ξθϋ) Σῶν πρόσ τι, καί οἱ αἰῶνζσ εἰςι, καί οἱ χρόνοι, καί οἱ τόποι• ὧν ἄνευ οῦδζν τῶν ςυνεπινοουμζνων τοφτοισ
ἐςτίν. Ὁ δζ Θεόσ, οῦ τῶν πρόσ τι ἐςτίν• οῦ γάρ ἔχει τι κακόλου ςυνεπινοοφμενον. Εἴπερ οὖν ἄρα κλθρονομία τῶν ἀξίων
ελίδα 10 από 31
αῦτόσ ἐςτιν ὁ Θεόσ, ὑπζρ πάντασ αἰῶνασ καί χρόνουσ καί τόπουσ ὁ ταφτθσ ἀξιοφμενοσ τῆσ χάριτοσ ἔςται, τόπον ἔχων
αῦτόν τόν Θεόν, κατά τό γεγραμμζνον• Γενοῦ μοι εἰσ Θεόσ ὑπεραςπιςτιν, καί εἰσ τόπον ὀχυρόν, τοῦ ςῶςαί με.
1.69 (ξκϋ) Σό τζλοσ οῦδζν τό παράπαν ἐμωερζσ ἔχει μεςότθτα• ἐπεί οῦδζ τζλοσ. Μεςότθσ δζ ἐςτι, πάντα τά μετά τιν
ἀρχιν κατόπιν ὄντα τοῦ τζλουσ. Εἰ τοίνυν πάντεσ οἱ αἰῶνεσ καί οἱ χρόνοι καί οἱ τόποι μετά τῶν ςυνεπινοουμζνων
αῦτοῖσ ἁπάντων, μετά τόν Θεόν εἰςιν, ἀρχιν ἄναρχον ὄντα• καί ὡσ ἀπείρου τζλουσ αῦτοῦ πολφ κατόπιν ὑπάρχουςι,
μεςότθτοσ οῦδζν διαωζρουςι• τζλοσ δζ τῶν ςωηομζνων ἐςτίν ὁ Θεόσ, οῦδζν ἔςται μεςότθτοσ κατά τό ἀκρότατον τζλοσ
γενομζνοισ τοῖσ ςωηομζνοισ ςυνκεωροφμενον.
1.70 (οϋ) Ὁ πᾶσ κόςμοσ ἰδίοισ περιοριηόμενοσ λόγοισ, καί τόποσ λζγεται καί αἰϊν, τῶν ἐν αῦτῷ διαιτωμζνων• τρόπουσ
κεωρθμάτων ἔχων κατά ωφςιν τοφσ ἐν αῦτῶ προςωυεῖσ, μερικιν κατανόθςιν αῦτοῖσ ἐμποιῆςαι τῆσ ἐπί πάντα ςοωίασ
τοῦ Θεοῦ δυναμζνουσ• οἷσ ἕωσ χρῶνται πρόσ κατανόθςιν, οῦ δφνανται δίχα μεςότθτοσ εἶναι καί μερικῆσ καταλιψεωσ.
Ἐπειδι δζ τό ἐκ μζρουσ τοῦ τελείου ωανζντοσ καταργεῖται, καί τά ἔςοπτρα πάντα καί τά αἰνίγματα παρζρχονται, τῆσ
πρόςωπον πρόσ πρόςωπον παραγινομζνθσ ἀλθκείασ, ὑπζρ πάντασ ἔςται κόςμουσ καί αἰῶνασ καί τόπουσ, οἷσ τζωσ ὡσ
νιπιοσ ἐπαιδαγωγεῖτο, τελειωκείσ κατά Θεόν ὁ ςωηόμενοσ.
1.71 (οαϋ) Ὁ Πιλάτοσ, τοῦ κατά ωφςιν τφποσ ἐςτί• τοῦ δζ γραπτοῦ νόμου, τό πλῆκοσ τῶν Ἰουδαίων. Ὁ τοίνυν κατά
πίςτιν ὑπζρ τοφσ δφο μι γενόμενοσ νόμουσ, οῦ δφναται δζξαςκαι τιν ὑπζρ ωφςιν καί λόγον ἀλικειαν• ἀλλά ςταυροῖ
πάντωσ τόν Λόγον• ἤ ὡσ Ἰουδαῖοσ, ςκάνδαλον• ἤ ὡσ Ἕλλθν, μωρίαν ἡγοφμενοσ τό Εῦαγγζλιον.
1.72 (οβϋ) Ὅταν ἴδῃσ Ἠρϊδθν καί Πιλάτον ἀλλιλοισ ωικιάηοντασ ἐπί τῇ ἀναιρζςει τοῦ Ἰθςοῦ, τότε νόει τιν εἰσ αῦτό
ςυνδρομιν• τοῦ τε τῆσ πορνείασ καί τῆσ κενοδοξίασ δαίμονοσ, ἐπί τῷ κανατῶςαι τόν λόγον τῆσ ἀρετῆσ καί τῆσ
γνϊςεωσ, ἀλλιλοισ ςυμωωνοφντων. Ὁ μζν γάρ κενόδοξοσ δαίμων, πνευματικιν γνῶςιν ὑποκρινόμενοσ, παραπζμπει τῷ
δαίμονι τῆσ κενοδοξίασ. Διό, Λαμπράν περικείσ ἐςκῆτα, ωθςίν, ὁ Ἡρϊδθσ, ἀνζπεμψε Πιλάτῳ τόν Ἰθςοῦν.
1.73 (ογϋ) Καλόν μι ςυγχωρεῖν ςαρκί καί πάκεςι προςανζχειν τόν νοῦν. Οῦ γάρ ςυλλζγουςι, ωθςίν, ἐξ ἀκανκῶν ςῦκα•
τουτζςτιν, ἐκ πακῶν, ἀρετιν• οῧτε ἐκ βάτου ςταωυλιν• τουτζςτιν, ἐκ τῆσ ςαρκόσ, τιν εῦωραίνουςαν γνῶςιν.
1.74 (οδϋ) Διά τῆσ ὑπομονῆσ τῶν πειραςμῶν δοκιμαηόμενοσ ὁ ἀςκθτισ, καί διά τῆσ ςωματικῆσ παιδαγωγίασ
κακαιρόμενοσ, καί διά τῆσ ἐπιμελείασ τῶν ὑψθλῶν κεωρθμάτων τελειοφμενοσ, ἀξιοῦται τῆσ κείασ παρακλιςεωσ.
Κφριοσ γάρ, ωθςίν ὁ Μωχςῆσ, ἐκ ινᾶ ἤκει• τουτζςτιν, ἐκ τῶν πειραςμῶν• καί ἐπεωάνθ ἡμῖν ἐκ θείρ• τουτζςτιν, ἐκ
τῶν ςωματικῶν πόνων• καί κατζπαυςεν ἐξ ὄρουσ Φαράν ςφν μυριάςι Κάδθσ• τουτζςτιν, ἐξ ὄρουσ τῆσ πίςτεωσ ςφν
μυριάςιν ἁγίων γνϊςεων.
1.75 (οεϋ) Ὁ Ἡρϊδθσ, ωρονιματοσ λόγον ἐπζχει ςαρκόσ• ὁ δζ Πιλάτοσ, αἰςκιςεωσ• ὁ δζ Καῖςαρ τῶν αἰςκθτῶν• οἱ δζ
Ἰουδαῖοι, τῶν ψυχικῶν λογιςμῶν. Ἐπειδάν οὖν ἐξ ἀγνοίασ ἡ ψυχι τοῖσ αἰςκθτοῖσ προςτεκῇ, προδίδωςι τῇ αἰςκιςει τόν
Λόγον εἰσ κάνατον, κακ᾿ ἑαυτῆσ κυροῦςα δι᾿ ὁμολογίασ, τιν τῶν ωκαρτῶν βαςιλείαν. Φαςί γάρ οἱ Ἰουδαῖοι, Οῦκ ἔχομεν
βαςιλζα εἰ μι Καίςαρα.
ελίδα 11 από 31
1.76 (οςτϋ) Ὁ Ἡρϊδθσ, ἐνεργείασ τόπον ἐπζχει πακῶν• ὁ δζ Πιλάτοσ, τῆσ ἐπ᾿ αῦτοῖσ ἠπατθμζνθσ ἕξεωσ• ὁ δζ Καῖςαρ,
τοῦ ςκοτεινοῦ κοςμοκράτοροσ• οἱ δζ Ἰουδαῖοι, ψυχῆσ. Ὁπθνίκα γοῦν ὑποκλικεῖςα ψυχι τοῖσ πάκεςι, τιν ἀρετιν
παραδῷ τῇ ἕξει τῆσ κακίασ ὑποχείριον, τιν μζν τοῦ Θεοῦ προδιλωσ ἀρνεῖται βαςιλείαν• πρόσ δζ τιν τοῦ διαβόλου
μετζρχεται ωκοροποιόν τυραννίδα.
1.77 (οηϋ) Οῦκ ἀρκεῖ τῇ ψυχῇ πρόσ εῦωροςφνθν πνευματικιν ἡ ὑποταγι τῶν πακῶν, εἰ μι τάσ ἀρετάσ κτιςθται τῇ
πλθρϊςει τῶν ἐντολῶν. Μι χαίρετε γάρ, ωθςίν, ὅτι τά δαιμόνια ὑμῖν ὑποτάςςεται• τουτζςτι, τά ἐνεργιματα τῶν
πακῶν• ἀλλ᾿ ὅτι τά ὀνόματα ὑμῶν ἐγράωθ ἐν οῦρανῷ• τῇ δι᾿ ἀρετῶν τῆσ υἱοκεςίασ χάριτι, πρόσ τόν τόπον τῆσ
ἀπακείασ μεταγραωζντα.
1.78 (οθϋ) Ἀναγκαῖοσ τῷ γνωςτικῷ πάντωσ ἐςτίν, ὁ διά πράξεωσ πλοῦτοσ τῶν ἀρετῶν. Ὁ ἔχων γάρ, ωθςί, βαλάντιον•
τουτζςτι, γνῶςιν πνευματικιν• ἀράτω ὁμοίωσ καί πιραν• τουτζςτι, τιν δαψιλῶσ τιν ψυχιν διατρζωουςαν τῶν ἀρετῶν
ἀωκονίαν. Ὁ δζ μι ἔχων, βαλάντιον δθλονότι καί πιραν• τουτζςτι, γνῶςιν καί ἀρετιν, πωλθςάτω τό ἱμάτιον αῦτοῦ, καί
ἀγοραςάτω μάχαιραν. Ἐκδότω, ωθςί, προκφμωσ τιν ἑαυτοῦ ςάρκα τοῖσ πόνοισ τῶν ἀρετῶν, καί μεταχειριςάςκω
ςοωῶσ ὑπζρ τῆσ εἰρινθσ τοῦ Θεοῦ, τόν πρόσ τά πάκθ καί τοφσ δαίμονασ πόλεμον• ἤγουν τιν ἐν ῥιματι Θεοῦ
διακρίνουςαν ἕξιν τό χεῖρον τοῦ κρείττονοσ.
1.79 (οκϋ) Σριακοντοφτθσ ὤν ὁ Κφριοσ ἀναωαίνεται• τοφσ διορατικοφσ τῷ ἀρικμῷ τοφτῳ, τά περί ἑαυτοῦ κρυωίωσ
μυςτιρια διδάςκων. Ὁ γάρ τριάκοντα ἀρικμόσ μυςτικῶσ κατανοοφμενοσ, χρόνου τε καί ωφςεωσ, καί τῶν ὑπζρ τιν
ὁρατιν ωφςιν νοθτῶν, δθμιουργόν καί προνοθτιν εἰςάγει τόν Κφριον. Χρόνου μζν, διά τοῦ ἑπτά• ἑβδοματικόσ γάρ ὁ
χρόνοσ• ωφςεωσ δζ, διά τοῦ πζντε• πενταδικι γάρ ἡ ωφςισ, διά τιν αἴςκθςιν πενταχῶσ διαιρουμζνθν• νοθτῶν δζ, διά
τοῦ ὀκτϊ• ὑπζρ γάρ τιν μετρουμζνθν τοῦ χρόνου περίοδον, ἡ τῶν νοθτῶν ἐςτι γζνεςισ• προνοθτιν δζ, διά τοῦ δζκα•
διά τε τιν τῶν ἐντολῶν ἁγίαν δεκάδα, τιν πρόσ τό εὖ τοφσ ἀνκρϊπουσ ἐνάγουςαν, καί διά τό τοφτου τοῦ γράμματοσ
μυςτικῶσ ἀπῆρχκαι τῆσ προςθγορίασ τόν Κφριον, ἡνίκα γζγονεν ἄνκρωποσ. υνάψασ οὖν τόν πζντε, καί τόν ἑπτά, καί
τόν ὀκτϊ, καί τόν δζκα, τόν τριάκοντα πλθροῖσ ἀρικμόν. Ὁ τοίνυν ὡσ ἀρχθγῷ τῷ Κυρίῳ καλῶσ ἕπεςκαι γινϊςκων, οῦκ
ἀγνοιςει τόν λόγον, κακ᾿ ὅν καί αῦτόσ τριακοντοφτθσ ἀναωανιςεται, κθρφττειν δυνάμενοσ τό Εῦαγγζλιον τῆσ
βαςιλείασ. Ὅτε γάρ ἀμζμπτωσ, ὥςπερ τινά ωφςιν ὁρατιν, τόν κατά πρᾶξιν τῶν ἀρετῶν δθμιουργιςει κόςμον, τιν ἐπ᾿
αῦτῆσ τῆσ ψυχῆσ, ὥςπερ τινά χρόνον διά τῶν ἐναντίων ςυμβαίνουςαν μι ἀλλοιϊςασ περίοδον, καί διά κεωρίασ τιν
τῶν νοθτῶν ἀπταίςτωσ δρζψεται γνῶςιν, καί τιν αῦτιν καί ἄλλοισ ἕξιν προνοθτικῶσ ἐνκεῖναι δεδφνθται• τότε καί
αῦτόσ, ὡσ δ᾿ ἄν ἔχῃ ςωματικῆσ ἡλικίασ, τριακοντοφτθσ ἐςτί τῷ πνεφματι, ςυνεμωαίνων τῶν οἰκείων ἀγακῶν τιν ἐν
ἄλλοισ ἐνζργειαν.
1.80 (πϋ) Ὁ ταῖσ ἡδοναῖσ παρειμζνοσ τοῦ ςϊματοσ, οῧτε πρόσ ἀρετιν ἐςτιν ἐνεργόσ, οῧτε πρόσ γνῶςιν εῦκίνθτοσ. Ὅκεν
οῦδζ ἄνκρωπον ἔχει• τουτζςτιν, ἔμωρονα λογιςμόν• ἵνα ὅταν ταραχκῇ τό ὕδωρ, βάλῃ αῦτόν εἰσ τιν κολυμβικραν•
τουτζςτιν, εἰσ τιν δεκτικιν τῆσ γνϊςεωσ ἀρετιν, τιν ἰατρεφουςαν πᾶςαν νόςον, εἰ μι που διά ῥᾳκυμίαν ὁ νοςῶν
ἀναβαλλόμενοσ, ὑπ᾿ ἄλλου προλθωκῇ τοῦ κωλφοντοσ αῦτῷ παραβενζςκαι τιν ἴαςιν. Διό καί τριάκοντα καί ὀκτϊ ἔτθ τῇ
νόςῳ ςυγκατακλίνεται. Ὁ γάρ μι πρόσ δόξαν Θεοῦ τιν ὁρατιν κεϊμενοσ κτίςιν, καί πρόσ τιν νοθτιν ωφςιν εῦςεβῶσ
ἀναβιβάηων τιν ἔννοιαν, εἰκότωσ νοςῶν διαμζνει τόν εἰρθμζνον τῶν ἐτῶν ἀρικμόν. Ὁ γάρ τριάκοντα ωυςικῶσ
λαμβανόμενοσ ἀρικμόσ, τιν αἰςκθτιν ςθμαίνει ωφςιν• ὥςπερ καί πρακτικῶσ ςκοποφμενοσ, τιν πρακτικιν ἀρετιν. Ὁ
δζ ὀκτϊ ωυςικῶσ κατανοοφμενοσ, τιν νοθτιν τῶν ἀςωμάτων παραδθλοῖ ωφςιν• ὥςπερ καί γνωςτικῶσ κεωροφμενοσ,
τιν πάνςοωον κεολογίαν• αἷσ ὁ μι κινοφμενοσ πρόσ Θεόν, πάρετοσ μζνει, μζχρισ ἄν ἐλκϊν ὁ Λόγοσ, διδάξῃ αῦτόν τόν
ελίδα 12 από 31
ςφντομον τῆσ ἰάςεωσ τρόπον, ωάςκων• Ἔγειραι• ἆρον τόν κράββατόν ςου, καί περιπάτει• διαναςτῆναι τόν νοῦν τῆσ
κατεχοφςθσ ωιλθδονίασ, καί ἆραι τό ςῶμα τοῖσ ὤμοισ τῶν ἀρετῶν, καί ἀπελκεῖν εἰσ τόν οἶκον• δθλαδι τόν οῦρανόν,
ἐγκελευόμενοσ. Καλόν γάρ ὑπό τοῦ κρείττονοσ τοῖσ ὤμοισ τῆσ πράξεωσ, τό χεῖρον αἴρεςκαι πρόσ ἀρετιν, ἤ τό κρεῖττον
διά κρφψεωσ πρόσ ωιλθδονίαν ὑπό τοῦ χείρονοσ ωζρεςκαι.
1.81 (παϋ) Ἕωσ τῆσ ἡμῶν τε καί πάντων τῶν μετά Θεόν οῦςίασ κατά διάνοιαν κακαρῶσ οῦκ ἐκβεβικαμεν, οῧπω τιν τῆσ
κατ᾿ ἀρετιν ἀτρεψίασ ἕξιν ἐλάβομεν. Ὁπθνίκα δζ τοῦτο δι᾿ ἀγάπθσ ἡμῖν κατορκωκῇ τό ἀξίωμα, τότε γνωςόμεκα τῆσ
κείασ ἐπαγγελίασ τιν δφναμιν. Ἐκεῖ γάρ εἶναι χρι πιςτεφειν κακ᾿ ἵδρυςιν ἀμετάκετον τοφσ ἀξίουσ, ἔνκα προλαβϊν ὁ
νοῦσ δι᾿ ἀγάπθσ τιν ςωετζραν ἐνεῤῥίηωςε δφναμιν. Ὁ γάρ μι ἐκβάσ ἑαυτοῦ, καί πάντων τῶν ὁπωςοῦν νοεῖςκαι
δυναμζνων, καί εἰσ τιν ὑπζρ νόθςιν ςιγιν καταςτάσ, οῦ δφναται τροπῆσ εἶναι πάμπαν ἐλεφκεροσ.
1.82 (πβϋ) Πᾶςα νόθςισ, πλικουσ• ἤ τουλάχιςτον, δυάδοσ πάντωσ ἔμωαςιν ἔχει. Μζςθ γάρ ἐςτι τινῶν ἀκροτιτων
ςχζςισ, ἀλλιλοισ ςυνάπτουςα, τό τε νοοῦν καί τό νοοφμενον. Οῦδζτερον δζ διόλου τιν ἁπλότθτα πζωυκε ςϊηειν. Σό τε
γάρ νοοῦν, ὑποκείμενόν τί ἐςτι, πάντωσ ςυνεπινοουμζνθν αῦτῷ τιν τοῦ νοεῖν ἔχον δφναμιν. Καί τό νοοφμενον
ὑποκείμενόν τι πάντωσ ἐςτίν, ἤ ἐν ὑποκειμζνῳ• ςυνεπινοουμζνθν αῦτῷ τιν τοῦ νοεῖςκαι δφναμιν ἔχον• ἤ
προχποκειμζνθν τιν, οὗ ἐςτι δφναμισ, οῦςίαν. Οῦ γάρ τι τῶν ὄντων τό ςφνολον αῦτό κακ᾿ αὑτό ἁπλῆ τισ οῦςία ἤ
νόθςίσ ἐςτιν, ἵνα καί μονάσ ἀδιαίρετοσ. Σόν δζ Θεόν, εἴτε οῦςίαν εἴπωμεν, οῦκ ἔχει ωυςικῶσ ςυνεπινοουμζνθν αῦτῷ
τιν τοῦ νοεῖςκαι δφναμιν, ἵνα μι ςφνκετοσ• εἴτε νόθςιν, οῦκ ἔχει ωυςικῶσ δεκτικιν τῆσ νοιςεωσ ὑποκειμζνθν οῦςίαν•
ἀλλ᾿ αῦτόσ κατ᾿ οῦςίαν νόθςίσ ἐςτιν ὁ Θεόσ• καί ὅλοσ νόθςισ, καί μόνον• καί αῦτόσ κατά τιν νόθςιν οῦςία, καί ὅλοσ
οῦςία καί μόνον• καί ὑπζρ οῦςίαν ὅλοσ, καί ὑπζρ νόθςιν ὅλοσ, διότι καί μονάσ ἀδιαίρετοσ καί ἀμερισ καί ἁπλῆ. Ὁ
τοίνυν κακ᾿ ὁτιοῦν νόθςιν ἔχων, οῧπω τῆσ δυάδοσ ἐξῆλκεν• ὁ δζ ταφτθν πάμπαν ἀπολιπϊν, γζγονε ποςῶσ ἐν τῇ
μονάδι, τιν τοῦ νοεῖν ὑπεροχικῶσ ἀποκζμενοσ δφναμιν.
1.83 (πγϋ) Ἐν μζν τοῖσ πολλοῖσ, ἑτερότθσ καί ἀνομοιότθσ ἐςτί καί διαωορά• ἐν δζ τῷ Θεῷ, κυρίωσ ἑνί καί μόνῳ
τυγχάνοντι, ταυτότθσ καί ἁπλότθσ μόνον ἐςτί, καί ὁμοιότθσ. Οῦκ ἀςωαλζσ οὖν πρίν ἔξω γενζςκαι τῶν πολλῶν,
ἐπιβάλλειν ταῖσ περί Θεοῦ κεωρίαισ• καί δθλοῖ τοῦτο Μωχςῆσ, ἔξω τῆσ παρεμβολῆσ πθγνφμενοσ τιν ςκθνιν τῆσ
διανοίασ, καί τότε προςομιλῶν τῷ Θεῷ. Σό γάρ μετά λόγου τοῦ κατά προωοράν πειρᾶςκαι ωάναι τόν ἄῤῥθτον,
ἐπικίνδυνον• ὅτι δυάσ, καί πλζον ἐςτίν ὁ κατά προωοράν λόγοσ. Σό δζ ἄνευ ωωνῆσ μόνῃ τῇ ψυχῇ τό ὄν κεωρεῖν,
ἰςχυρότατον• ὅτι κατά τιν ἀδιαίρετον ἵςταται μονάδα, καί οῦκ ἐν τοῖσ πολλοῖσ. Ὁ γάρ ἀρχιερεφσ, ἅπαξ τοῦ ἑνιαυτοῦ
εἰσ τά Ἅγια τῶν ἁγίων εἴςω τοῦ καταπετάςματοσ εἰςιζναι μόλισ προςτεταγμζνοσ, διδάςκει μόνον δεῖν ἐκεῖνον, τόν τιν
αῦτιν καί τά ἅγια διαβάντα, καί εἰσ τά Ἅγια τῶν ἁγίων εἴςω γενόμενον• τουτζςτι, τιν ἅπαςαν τῶν αἰςκθτῶν τε καί
νοθτῶν παρελκόντα ωφςιν, καί πάςθσ τῆσ κατά γζνεςιν ἰδιότθτοσ γενόμενον κακαρόν, ἀνείμονι καί γυμνῇ τῇ διανοίᾳ
προςβάλλειν ταῖσ περί Θεοῦ ωανταςίαισ.
1.84 (πδϋ) Μωχςῆσ ὁ μζγασ, ἔξω τῆσ παρεμβολῆσ πθξάμενοσ ἑαυτοῦ τιν ςκθνιν• τουτζςτι, τιν γνϊμθν καί τιν
διάνοιαν ἱδρυςάμενοσ ἔξω τῶν ὁρωμζνων, προςκυνεῖν τόν Θεόν ἄρχεται• καί εἰσ τόν γνόωον εἰςελκϊν, τόν ἀειδῆ καί
ἄχλον τῆσ γνϊςεωσ τόπον, ἐκεῖ μζνει τάσ ἱερωτάτασ τελοφμενοσ τελετάσ.
1.85 (πεϋ) Ὁ γνόωοσ ἐςτίν, ἡ ἀειδισ καί ἄχλοσ καί ἀςϊματοσ κατάςταςισ, ἡ τιν παραδειγματικιν τῶν ὄντων ἔχουςα
γνῶςιν• ἐν ᾗ ὁ γενόμενοσ ἐντόσ, κακάπερ τισ ἄλλοσ Μωχςῆσ, ωφςει κνθτῇ κατανοεῖ τά ἀκζατα• δι᾿ ἧσ τῶν κείων
ἀρετῶν ἐν ἑαυτῷ ηωγραωιςασ τό κάλλοσ, ὥςπερ γραωιν εῦμιμιτωσ ἔχουςαν τοῦ ἀρχετφπου κάλλουσ τό ἀπεικόνιςμα,
ελίδα 13 από 31
κάτειςιν• ἑαυτόν προβαλλόμενοσ τοῖσ βουλομζνοισ μιμεῖςκαι τιν ἀρετιν, καί ἐν τοφτῳ δεικνφσ, ἧσ μετειλιωει χάριτοσ,
τό ωιλάνκρωπόν τε καί ἄωκονον.
1.86 (πςτϋ) Οἱ ἀςπίλωσ τιν κατά Θεόν μετερχόμενοι ωιλοςοωίαν, μζγιςτον ἐκ τῆσ κατ᾿ αῦτιν ἐπιςτιμθσ κζρδοσ
εὑρίςκουςι• τό, μθκζτι τιν γνϊμθν τοῖσ πράγμαςι ςυμμεταβάλλεςκαι• ἀλλά μετ᾿ εῦςτακοῦσ βεβαιότθτοσ πᾶςιν
ἐγχειρεῖν προκφμωσ τοῖσ ἁρμόηουςι τῷ λόγῳ τῆσ ἀρετῆσ.
1.87 (πηϋ) Σιν κατά ςάρκα πρϊτθν ἐν Χριςτῷ διά Πνεφματοσ βαπτιςκζντεσ ἀωκαρςίαν, τιν ἐςχάτθν κατ᾿ αῦτόν ἐν
Πνεφματι• δι᾿ ἐπιδόςεωσ ἔργων ἀγακῶν δθλονότι, καί τοῦ κατά πρόκεςιν κανάτου, τιν προτζραν ωυλάξαντεσ
ἀκθλίδωτον, ἐκδεχόμεκα• κακ᾿ ἥν τῶν ἐχόντων, οῦδείσ ἀποβολιν δζδοικε τῶν κτθκζντων ἀγακῶν.
1.88 (πθϋ) Σοῖσ ἐπί γῆσ, τῆσ κείασ ἀρετῆσ ἀπ᾿ οῦρανοῦ δι᾿ ἔλεον τόν πρόσ ἡμᾶσ τιν χάριν καταπζμψαι βουλθκείσ ὁ
Θεόσ, ςυμβολικῶσ τιν ἱεράν ςκθνιν καί τά ἐν αῦτῇ πάντα κατεςκεφαςε• ςοωίασ οὖςαν ἀπεικόνιςμα καί τφπον καί
μίμθμα.
1.89 (πκϋ) Ἡ χάρισ τῆσ Νζασ Διακικθσ, μυςτικῶσ τῷ τῆσ Παλαιᾶσ κζκρυπται γράμματι• διό ωθςιν ὁ Ἀπόςτολοσ, ὅτι ὁ
νόμοσ πνευματικῶσ ἐςτιν. Ὁ οὖν νόμοσ, τῷ μζν γράμματι, παλαιοῦται καί γθράςκει καταργοφμενοσ• τῷ δζ πνεφματι,
νεάηει διαπαντόσ ἐνεργοφμενοσ. Ἡ γάρ χάρισ παντελῶσ ἀπαλαίωτοσ.
1.90 (ƒϋ) Ὁ μζν νόμοσ, ςκιάν ἔχει τοῦ Εῦαγγελίου• τό δζ Εῦαγγζλιον, εἰκϊν ἐςτι τῶν μελλόντων ἀγακῶν. Ὁ μζν γάρ
κωλφει τάσ τῶν κακῶν ἐνεργείασ• τό δζ, τάσ πράξεισ τῶν ἀγακῶν παρατίκεται.
1.91 (ƒαϋ) Σιν ἁγίαν ὅλθν Γραωιν, ςαρκί διαιρεῖςκαι λζγομεν καί πνεφματι• κακάπερ τινά πνευματικόν ἄνκρωπον
οὖςαν. Ὁ γάρ τό ῥθτόν τῆσ Γραωῆσ εἰπϊν εἶναι ςάρκα• τόν δζ νοῦν, πνεῦμα, ἤγουν ψυχιν, τῆσ ἀλθκείασ οὖν
ἁμαρτιςεται. οωόσ δζ προδιλωσ, ὁ τό μζν ωκειρόμενον ἀωείσ• ὅλοσ δζ τοῦ ἀωκάρτου γενόμενοσ.
1.92 (ƒβϋ) Ὁ μζν νόμοσ, ςάρξ ἐςτι τοῦ κατά τιν ἁγίαν Γραωιν πνευματικοῦ ἀνκρϊπου• αἴςκθςισ δζ, οἱ προωῆται• τό δζ
Εῦαγγζλιον, ψυχι νοερά• διά ςαρκόσ τοῦ νόμου, καί δι᾿ αἰςκιςεωσ τῶν προωθτῶν ἐνεργοῦςα• καί τιν ἑαυτῆσ
δφναμιν ταῖσ ἐνεργείαισ ἐμωαίνουςα.
1.93 (ƒγϋ) κιάν μζν εἶχεν ὁ νόμοσ, εἰκόνα δζ οἱ προωῆται τῶν ἐν τῷ Εῦαγγελίῳ κείων καί πνευματικῶν ἀγακῶν. Αῦτό δζ
τό Εῦαγγζλιον, αῦτιν παροῦςαν ἡμῖν διά τῶν γραμμάτων ἔδειξε τιν ἀλικειαν• τιν τῷ νόμῳ προςκιαςκεῖςαν, καί τοῖσ
προωιταισ προεικονιςκεῖςαν.
ελίδα 14 από 31
1.94 (ƒδϋ) Ὁ τόν νόμον διά βίου καί πολιτείασ ἐπιτελῶν, μόνων τῶν τῆσ κακίασ ἀργεῖ ςυμπεραςμάτων, κατακφων τῷ
Θεῷ τῶν ἀλόγων πακῶν τιν ἐνζργειαν• καί τοφτῳ πρόσ ςωτθρίαν ἀρκεῖται τῷ τρόπῳ, διά τιν ἐν αῦτῷ πνευματικιν
νθπιότθτα.
1.95 (ƒεϋ) Ὁ τῷ προωθτικῷ λόγῳ παιδαγωγοφμενοσ, πρόσ τῇ ἀποβολῇ τῆσ τῶν πακῶν ἐνεργείασ, καί τάσ κατά ψυχιν
ςυνιςταμζνασ αῦτῶν ἐκτίκεται ςυγκατακζςεισ• ἵνα μι τῷ χείρονι, ωθμί δι τῇ ςαρκί, δοκῶν κακίασ ἀπζχεςκαι• τῷ
κρείττονι, λζγω δζ τῇ ψυχῇ, λάκῃ ταφτθν δαψιλῶσ ἐνεργοφμενοσ.
1.96 (ƒςτϋ) Ὁ τιν εῦαγγελικιν ηωιν γνθςίωσ ἀςπαηόμενοσ, καί ἀρχιν καί τζλοσ ἑαυτοῦ τῆσ κακίασ ἐξζτεμε• καί πᾶςαν
ἀρετιν ἔργῳ τε καί λόγῳ μετζρχεται• κφων κυςίαν αἰνζςεωσ καί ἐξομολογιςεωσ, πάςθσ τῆσ κατ᾿ ἐνζργειαν τῶν πακῶν
ἀπθλλαγμζνοσ ὀχλιςεωσ, καί τῆσ κατά νοῦν πρόσ αῦτά μάχθσ ὑπάρχων ἐλεφκεροσ• καί μόνθν ἔχων τιν ἐπ᾿ ἐλπίδι τῶν
μελλόντων ἀγακῶν τιν ψυχιν διατρζωουςαν, ἀκόρεςτον ἡδονιν.
1.97 (ƒηϋ) Σοῖσ ςπουδαιοτζροισ τῶν κείων Γραωῶν ἐπιμελθταῖσ, δφο ἔχων ἀναωαίνεται μορωάσ ὁ κατά Κφριον Λόγοσ•
τιν μζν κοινιν καί δθμωδεςτζραν καί οῦκ ὀλίγοισ κεατιν, κακ᾿ ἥν λζγεται τό, Εἴδομεν αῦτόν, καί οῦκ εἶχεν εἶδοσ οῦδζ
κάλλοσ• τιν δζ κρυωιωτζραν καί ὀλίγοισ ἐωικτιν, τοῖσ ἤδθ κατά Πζτρον καί Ἰάκωβον καί Ἰωάννθν, τοφσ ἁγίουσ
ἀποςτόλουσ γεγονόςιν, ἐω᾿ ὧν ὁ Κφριοσ μετεμορωϊκθ πρόσ δόξαν νικῶςαν τιν αἴςκθςιν• κακ᾿ ἥν ἔςτιν ὡραῖοσ κάλλει
παρά τοφσ υἱοφσ τῶν ἀνκρϊπων. Σοφτων δζ τῶν δφο μορωῶν, ἡ μζν προτζρα, τοῖσ εἰςαγομζνοισ ἁρμόδιοσ• ἡ δευτζρα
δζ, τοῖσ κατά τιν γνῶςιν ὡσ ἐωικτόν τελειωκεῖςιν ἀνάλογοσ. Καί ἡ μζν, τῆσ πρϊτθσ τοῦ Κυρίου παρουςίασ ἐςτίν εἰκϊν,
ἐω᾿ ἧσ τό ῥθτόν τοῦ Εῦαγγελίου κετζον τῆσ διά πακθμάτων κακαιροφςθσ τοφσ πρακτικοφσ• ἡ δζ, τῆσ δευτζρασ καί
ἐνδόξου παρουςίασ ἐςτί προδιατφπωςισ, ἐω᾿ ἧσ τό πνεῦμα νοεῖται• τῆσ διά ςοωίασ τοφσ γνωςτικοφσ μεταμορωοφςθσ
πρόσ κζωςιν• ἐκ τῆσ ἐν αῦτοῖσ τοῦ λόγου μεταμορωϊςεωσ, ἀνακεκαλυμμζνῳ προςϊπῳ τιν δόξαν Κυρίου
κατοπτριηομζνουσ.
1.98 (ƒθϋ) Ὁ μζν ἀκαταςείςτωσ ὑπζρ ἀρετῆσ ἐγκαρτερῶν τοῖσ δεινοῖσ, ἐνεργουμζνθν ἐω᾿ ἑαυτόν ἔχει τιν πρϊτθν τοῦ
Λόγου παρουςίαν, πάςθσ αῦτόν κθλίδοσ κακαίρουςαν• ὁ δζ τόν νοῦν πρόσ τιν τῶν ἀγγζλων διά κεωρίασ μεταβιβάςασ
κατάςταςιν, τῆσ δευτζρασ ἔχει παρουςίασ τιν δφναμιν, ἐνεργοῦςαν αῦτῷ τό ἀπακζσ καί ἀνάλωτον.
1.99 (ƒκϋ) Αἴςκθςισ μζν ἕπεται τῷ πρακτικῷ, διά πόνον κατορκοῦντι τάσ ἀρετάσ• ἀναιςκθςία δζ τῷ γνωςτικῷ, τόν νοῦν
ἀπό τῆσ ςαρκόσ καί τοῦ κόςμου ςυςτείλαντι πρόσ Θεόν. Ὁ μζν γάρ λῦςαι τιν ψυχιν τῶν κατά ωφςιν τῆσ ςχζςεωσ πρόσ
τιν ςάρκα δεςμῶν διά τῆσ πρακτικῆσ ἀγωνιηόμενοσ, ἔχει τιν γνϊμθν τοῖσ πόνοισ ςυνεχῶσ ἐποκλάηουςαν• ὁ δζ, ταφτθσ
τῆσ ςχζςεωσ ἀναςπάςασ διά τῆσ κεωρίασ τοφσ ἥλουσ, οῦδενί τό ςφνολόν ἐςτι κακεκτόσ• κακαρόσ ἤδθ τοῦ πάςχειν τε
καί κρατεῖςκαι πεωυκότοσ παρά τῶν ἑλεῖν βουλομζνων, γενόμενοσ.
1.100 (ρϋ) Σό μάννα δοκζν τῷ Ἰςραιλ κατά τιν ἔρθμον, ὁ τοῦ Θεοῦ λόγοσ ἐςτί, πρόσ πᾶςαν ἡδονιν πνευματικιν ἁρμῶν
τοῖσ ἐςκίουςιν αῦτόν, καί πρόσ πᾶςαν γεῦςιν κατά τιν διαωοράν τῆσ τῶν ἐςκιόντων ἐπικυμίασ, μετακιρνϊμενοσ.
Πάςθσ γάρ ἔχει πνευματικῆσ βρϊςεωσ ποιότθτα. Διό τοῖσ μζν ἄνωκεν ἐκ ςπόρου ἀωκάρτου διά πνεφματοσ γεννθκεῖςι,
λογικόν ἄδολον γίνεται γάλα• τοῖσ δζ ἀςκενοῦςι, λάχανον, τιν πακοῦςαν τῆσ ψυχῆσ παραμυκοφμενοσ δφναμιν• τοῖσ
δζ διά τιν ἕξιν τά αἰςκθτιρια τῆσ ψυχῆσ γεγυμναςμζνα ἔχουςι πρόσ διάκριςιν καλοῦ τε καί κακοῦ, ςτερεάν ἑαυτόν
δίδωςι τροωιν. Ἔχει δζ καί ἄλλασ ἀπείρουσ δυνάμεισ ὁ τοῦ Θεοῦ λόγοσ, ἐνταῦκα μι χωρουμζνασ• ἀναλφςασ δζ τισ,
ελίδα 15 από 31
καί ἄξιοσ γενόμενοσ ἐπί πολλῶν, ἤ ἐπί πάντων καταςτακῆναι, λιψεται κἀκείνασ ὅλασ, ἤ τινασ τοῦ λόγου τάσ δυνάμεισ,
διά τό ἐν ἐλαχίςτῳ αῦτόν ἐνταῦκα πιςτόν γεγονζναι. Πᾶςα γάρ τῶν ἐνταῦκα διδομζνων κείων χαριςμάτων ἀκρότθσ,
ςυγκρίςει τῶν μελλόντων, ἐλάχιςτόν τι καί μζτριόν ἐςτιν.
ΓΝΩΣΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ
ΕΚΑΣΟΝΣΑ Β'
2.1 (αϋ) Εἷσ Θεόσ, ὅτι μία κεότθσ• μονάσ ἄναρχοσ καί ἁπλῆ καί ὑπεροφςιοσ• καί ἀμερισ καί ἀδιαίρετοσ• ἡ αῦτι μονάσ
καί Σριάσ• ὅλθ μονάσ ἡ αῦτι, καί ὅλθ Σριάσ ἡ αῦτι• μονάσ ὅλθ κατά τιν οῦςίαν ἡ αῦτι, καί Σριάσ ὅλθ κατά τάσ
ὑποςτάςεισ ἡ αῦτι. Πατιρ γάρ, καί Τἱόσ, καί Πνεῦμα ἅγιον ἡ κεότθσ, καί ἐν Πατρί, καί Τἱῷ, καί ἁγίῳ Πνεφματι ἡ κεότθσ.
Ὅλθ ἐν ὅλῳ τῷ Πατρί ἡ αῦτι• καί ὅλοσ ἐν ὅλῃ τῇ αῦτῇ ὁ Πατιρ• καί ὅλθ ἐν ὅλῳ τῷ Τἱῷ ἡ αῦτι• καί ὅλοσ ἐν ὅλῃ τῇ
αῦτῇ ὁ Τἱόσ. Καί ὅλθ ἐν ὅλῳ τῷ Πνεφματι τῷ ἁγίῳ ἡ αῦτι• καί ὅλον ἐν ὅλῃ τῇ αῦτῇ τό Πνεῦμα τό ἅγιον. Ὅλθ Πατιρ, καί
ἐν ὅλῳ τῷ Πατρί• καί ὅλοσ ἐν ὅλῃ ὁ Πατιρ• καί ὅλθ ὅλοσ ὁ Πατιρ. Καί ὅλθ ὅλοσ ὁ Τἱόσ ἡ αῦτι• καί ὅλθ ἐν ὅλῳ τῷ Τἱῷ ἡ
αῦτι• καί ὅλοσ ὅλθ, καί ἐν ὅλῃ τῇ αῦτῇ ὁΤἱόσ. Καί ὅλθ Πνεῦμα ἅγιον ἡ αῦτι, καί ἐν ὅλῳ τῷ Πνεφματι τῷ ἁγίῳ• καί τό
Πνεῦμα τό ἅγιον ὅλον ὅλθ, καί ὅλον ἐν ὅλῃ τῇ αῦτῇ τό Πνεῦμα τό ἅγιον. Οῦ γάρ ἐκ μζρουσ ἡ κεότθσ ἐν τῷ Πατρί, ἤ ἐκ
μζρουσ Θεόσ ὁ Πατιρ• οῧτε ἐκ μζρουσ ἐν τῷ Τἱῷ ἡ κεότθσ, ἤ ἐκ μζρουσ Θεόσ ὁ Τἱόσ• οῧτε ἐκ μζρουσ ἐν τῷ ἁγίῳ
Πνεφματι ἡ κεότθσ, ἤ ἐκ μζρουσ Θεόσ τό Πνεῦμα τό ἅγιον. Οῧτε γάρ μεριςτι ἡ κεότθσ• οῧτε ἀτελισ ὁ Θεόσ ὁ Πατιρ, ἤ
ὁ Τἱόσ, ἤ τό Πνεῦμα τό ἅγιον• ἀλλ᾿ ὅλθ ἐςτίν ἡ αῦτι τελεία τελείωσ ἐν τελείῳ τῷ Πατρί• καί ὅλθ τελεία τελείωσ ἐν
τελείῳ τῷ Τἱῷ ἡ αῦτι• καί ὅλθ τελεία τελείωσ ἡ αῦτι ἐν τελείῳ τῷ ἁγίῳ Πνεφματι. Ὅλοσ γάρ ἐν ὅλῳ τῷ Τἱῷ καί τῷ
Πνεφματι τελείωσ ἐςτίν ὁ Πατιρ• καί ὅλοσ ἐν ὅλῳ τῷ Πατρί καί τῷ Πνεφματι τελείωσ ἐςτίν ὁΤἱόσ• καί ὅλον ἐν ὅλῳ τῷ
Πατρί καί τῷ Τἱῷ τελείωσ ἐςτί τό Πνεῦμα τό ἅγιον. Διό καί εἷσ Θεόσ ὁ Πατιρ καί ὁ Τἱόσ καί τό Πνεῦμα τό ἅγιον. Μία γάρ
καί ἡ αῦτι οῦςία καί δφναμισ καί ἐνζργεια Πατρόσ καί Τἱοῦ καί ἁγίου Πνεφματοσ• οῦκ ὄντοσ οῦδενόσ τοῦ ἑτζρου χωρίσ
ἤ νοουμζνου.
2.2 (βϋ) Πᾶςα νόθςισ, τῶν νοοφντων καί νοουμζνων ἐςτίν• ὁ δζ Θεόσ, οῧτε τῶν νοοφντων ἐςτίν, οῧτε τῶν νοουμζνων•
ὑπζρ ταῦτα γάρ• ἐπεί περιγράωεται, τῆσ τοῦ νοουμζνου ςχζςεωσ, ὡσ νοῶν, προςδεόμενοσ• ἤ τῷ νοοῦντι ωυςικῶσ
ὑποπίπτων, διά τιν ςχζςιν νοοφμενοσ. Λείπεται γοῦν, μιτε νοεῖν, μιτε νοεῖςκαι τόν Θεόν ὑπολαμβάνειν• ἀλλ᾿ ὑπζρ τό
νοεῖν εἶναι καί νοεῖςκαι. Σῶν γάρ μετ᾿ αῦτόν, ωυςικῶσ ἐςτι τό νοεῖν καί τό νοεῖςκαι.
2.3 (γϋ) Πᾶςα νόθςισ ὥςπερ ἐν οῦςίᾳ πάντωσ ἔχει τιν κζςιν ὡσ ποιότθσ, οὕτω καί περί οῦςίαν πεποιωμζνθν ἔχει τιν
κίνθςιν. Οῦ γάρ ἄωετόν τι κακόλου καί ἁπλοῦν κακ᾿ ἑαυτό ὑωεςτϊσ δυνατόν ἐςτιν αῦτιν ὑποδζξαςκαι, ὅτι μι ἄωετόσ
ἐςτι καί ἁπλῆ. Ὁ δζ Θεόσ, κατ᾿ ἄμωω πάμπαν ὑπάρχων ἁπλοῦσ, καί οῦςία τοῦ ἐν ὑποκειμζνῳ χωρίσ, καί νόθςισ μι
ἔχουςά τι κακάπαξ ὑποκείμενον• οῦκ ἔςτι τῶν νοοφντων καί νοουμζνων, ὡσ ὑπζρ οῦςίαν ὑπάρχων δθλονότι καί
νόθςιν.
ελίδα 16 από 31
2.4 (δϋ) Ὥςπερ ἐν τῷ κζντρῳ τῶν ἐξ αῦτοῦ κατ᾿ εῦκεῖαν ἐκτεταμζνων γραμμῶν ἀδιαίρετοσ κεωρεῖται παντελῶσ ἡ
κζςισ• οὕτωσ ὁ ἀξιωκείσ ἐν τῷ Θεῷ γενζςκαι, πάντασ εἴςεται τοφσ ἐν αῦτῷ τῶν γεγονότων προχωεςτῶτασ λόγουσ, κακ᾿
ἁπλῆν τινα ἀδιαίρετον γνῶςιν.
2.5 (εϋ) Μορωουμζνθ τοῖσ νοουμζνοισ νόθςισ, πολλαί νοιςεισ ἡ μία κακίςταται νόθςισ, κατ᾿ εἶδοσ ἕκαςτον μορωουμζνθ
τῶν νοουμζνων. Ὁπθνίκα δζ τῶν μορωοφντων αῦτιν αἰςκθτῶν τε καί νοθτῶν τό πλῆκοσ περάςαςα, γζνθται πάμπαν
ἀνείδεοσ, τθνικαῦτα προςωυῶσ αῦτιν ὁ ὑπζρ νόθςιν οἰκειοῦται Λόγοσ, καταπαφων τῶν ἀλλοιοῦν αῦτιν ταῖσ τῶν
νοθμάτων μορωαῖσ πεωυκότων• ὅπερ ὁ πακϊν, καί αῦτόσ κατζπαυςεν ἀπό τῶν ἔργων αῦτοῦ, ὥςπερ ἀπό τῶν ἰδίων ὁ
Θεόσ.
2.6 (ςτϋ) Ὁ τιν ἐωικτιν ἀνκρϊποισ ἐνταῦκα τελειότθτα ωκάςασ, καρποωορεῖ τῷ Θεῷ ἀγάπθν, χαράν, εἰρινθν,
μακροκυμίαν• πρόσ δζ τό μζλλον, ἀωκαρςίαν καί ἀϊδιότθτα, καί τά τοφτοισ ὅμοια• καί μιποτε τά μζν πρῶτα προςικει
τῷ τιν πρακτικιν τελειϊςαντι• τά δεφτερα δζ, τῷ διά γνϊςεωσ ἀλθκοῦσ ἐκςτάντι τῶν πεποιθμζνων.
2.7 (ηϋ) Ὥςπερ ἴδιον παρακοῆσ ἔργον ἐςτίν ἡ ἁμαρτία, οὕτωσ ἴδιον ὑπακοῆσ ἔργον ἐςτίν ἡ ἀρετι• καί ὥςπερ τῇ μζν
παρακοῇ παρακολουκεῖ παράβαςισ ἐντολῶν, καί τοῦ ἐντειλαμζνου διαίρεςισ, οὕτω τῇ ὑπακοῇ ἐωζπεται ςυντιρθςισ
ἐντολῶν, καί ἡ πρόσ τόν ἐντειλάμενον ἕνωςισ. Ὁ γοῦν ςυντθριςασ δι᾿ ὑπακοῆσ ἐντολιν, καί δικαιοςφνθν εἰργάςατο,
καί πρόσ τόν ἐντειλάμενον, ἕνωςιν διά τῆσ ἀγάπθσ ἐτιρθςεν ἀδιαίρετον• ὁ δζ παραβάσ διά παρακοῆσ ἐντολιν, καί τιν
ἁμαρτίαν εἰργάςατο, καί τῆσ κατ᾿ ἀγάπθν ἑαυτόν πρόσ τόν ἐντειλάμενον διεῖλεν ἑνϊςεωσ.
2.8 (θϋ) Ὁ ἐκ τῆσ κατά τιν παράβαςιν διαιρζςεωσ ςυναγόμενοσ, πρῶτον χωρίηεται τῶν πακῶν• ἔπειτα τῶν ἐμπακῶν
λογιςμῶν• εἶτα ωφςεωσ καί τῶν περί ωφςιν λόγων• εἶτα νοθμάτων, καί τῶν περί αῦτά γνϊςεων• καί τελευταῖον, τῶν
περί Προνοίασ λόγων διαδράσ τό ποικίλον, εἰσ αῦτόν ἀγνϊςτωσ καταντᾷ τόν περί μονάδοσ λόγον• κακ᾿ ὅν μόνον
κεωριςασ ἑαυτοῦ ἀτρεψίαν ὁ νοῦσ, χαίρει τιν ἀνεκλάλθτον χαράν• ὡσ τιν εἰρινθν εἰλθωϊσ τοῦ Θεοῦ, τιν
ὑπερζχουςαν πάντα νοῦν• καί ωρουροῦςαν διθνεκῶσ ἄπτωτον τόν αῦτῆσ ἀξιοφμενον.
2.9 (κϋ) Ὁ τῆσ γεζννθσ ωόβοσ, κακίαν ωεφεγειν παραςκευάηει τοφσ εἰςαγομζνουσ• ὁ δζ πόκοσ τῆσ τῶν ἀγακῶν
ἀντιδόςεωσ, τοῖσ προκόπτουςι τιν ἐπ᾿ ἐνεργείᾳ τῶν ἀρετῶν χαρίηεται προκυμίαν• τό δζ τῆσ ἀγάπθσ μυςτιριον,
πάντων ὑπεραίρει τῶν γεγονότων τόν νοῦν, πρόσ πάντα τά μετά Θεόν τυωλόν ἀπεργαηόμενον. Μόνουσ γάρ τοφσ
τυωλοφσ πρόσ πάντα τά μετά Θεόν γεγενθμζνουσ ὁ Κφριοσ ςοωίηει, δεικνφσ τά κειότερα.
2.10 (ιϋ) Ὁ τοῦ Θεοῦ λόγοσ, κόκκῳ ςινάπεωσ ἐοικϊσ, πρό τῆσ γεωργίασ πάνυ εἶναι δοκεῖ μικρόσ• ἐπειδάν δζ γεωργθκῇ
δεόντωσ, τοςοῦτον διαδείκνυται μζγασ, ὥςτε τοφσ τῶν αἰςκθτῶν καί τῶν νοθτῶν κτιςμάτων μεγαλοωυεῖσ λόγουσ
πτθνῶν δίκθν αῦτῷ ἐπαναπαφεςκαι. Πάντων γάρ οἱ λόγοι κακεςτικαςιν αῦτῷ χωρθτοί• αῦτόσ δζ, τῶν ὄντων ἐςτίν
οῦδενί χωρθτόσ. Διό τόν ἔχοντα πίςτιν ὡσ κόκκον ςινάπεωσ, δφναςκαι μετακεῖναι λόγῳ τό ὄροσ ὁ Κφριοσ ἔωθ•
τουτζςτι, τό κακ᾿ ἡμῶν τοῦ διαβόλου κράτοσ ἀποδιϊκειν, καί μετατικζναι τῆσ βάςεωσ.
ελίδα 17 από 31
2.11 (ιαϋ) Κόκκοσ τοῦ ςινάπεϊσ ἐςτιν ὁ Κφριοσ, κατά πίςτιν ἐν Πνεφματι ςπειρόμενοσ ἐν ταῖσ καρδίαισ τῶν δεχομζνων•
ὅν ὁ ἐπιμελῶσ διά τῶν ἀρετῶν γεωργιςασ, τό μζν ὄροσ τοῦ χοϊκοῦ ωρονιματοσ μετατίκθςι, τιν δυςκίνθτον ἕξιν
ἑαυτοῦ τῆσ κακίασ κατ᾿ ἐξουςίαν ἀπωκοφμενοσ• τοφσ δζ λόγουσ ἑαυτῶ τῶν ἐντολῶν καί τοφσ τρόπουσ, ἤ καί τάσ κείασ
δυνάμεισ, ὥςπερ πετεινά οῦρανοῦ ἐπαναπαφει.
2.12 (ιβϋ) Σῷ Κυρίῳ κακάπερ τινί κεμελίῳ πίςτεωσ, τό ὕψοσ ἐποικοδομοῦντεσ τῶν ἀγακῶν, χρυςίον, ἀργφριον, λίκουσ
τιμίουσ ἐπικϊμεκα• τουτζςτι, κεολογίαν κακαράν καί ἀκίβδθλον, καί βίον διαωανῆ καί λαμπρόν, καί κείουσ λογιςμοφσ
τά μαργαρϊδθ νοιματα• ἀλλά μι ξφλα, μι χόρτον μιτε καλάμθν• τουτζςτι, μιτε εἰδωλολατρείαν• ἤγουν τιν περί τά
αἰςκθτά πτόθςιν• μιτε βίον ἀλόγιςτον, μιτε λογιςμοφσ ἐμπακεῖσ, καί τῆσ κατά ςοωίαν ςυνζςεωσ ὥςπερ ἀςταχφων
ἐςτερθμζνουσ.
2.13 (ιγϋ) Ὁ γνϊςεωσ ἐωιζμενοσ, ἀμετακινιτουσ τάσ βάςεισ τῆσ ψυχῆσ ἐρειςάτω παρά τῷ Κυρίῳ, κακά ωθςιν ὁ Θεόσ τῷ
Μωχςῇ• φ δζ αῦτοῦ ςτῆκι μετ᾿ ἐμοῦ. Ἰςτζον δζ, ὅτι καί ἐν αῦτοῖσ τοῖσ ἱςταμζνοισ παρά τῷ Κυρίῳ ἐςτί διαωορά• εἴπερ
ἐκεῖνο μι παρζργωσ ἀναγινϊςκεται τοῖσ ωιλομακζςι, τό, Εἰςί τινεσ τῶν ὧδε ἑςτϊτων, οἵτινεσ οῦ μι γεφςωνται
κανάτου, ἕωσ ἄν ἴδωςι τιν βαςιλείαν τοῦ Θεοῦ ἐλθλυκυῖαν ἐν δυνάμει. Οῦ γάρ πᾶςιν ἀεί μετά δόξθσ ὁ Κφριοσ
ἐπιωαίνεται τοῖσ παρ᾿ αῦτῷ ἱςταμζνοισ, ἀλλά τοῖσ μζν εἰςαγομζνοισ, ἐν δοφλου μορωῇ παραγίνεται• τοῖσ δζ
δυνάμενοισ ἀκολουκῆςαι αῦτῷ ἐπί τό ὑψθλόν ἀναβαίνοντι τῆσ αῦτοῦ μεταμορωϊςεωσ ὄροσ, ἐν μορωῇ Θεοῦ
ἐπιωαίνεται• ἐν ᾗ ὑπῆρχε, πρό τοῦ τόν κόςμον εἶναι. Δυνατόν οὖν ἐςτι, μι κατά τό αῦτό τόν αῦτόν πᾶςι τοῖσ παρ᾿ αῦτῷ
τυγχάνουςιν ἐπιωαίνεςκαι Κφριον• ἀλλά τοῖσ μζν οὕτωσ, τοῖσ δζ ἑτζρωσ, κατά τό μζτρον τῆσ ἐν ἑκάςτῳ πίςτεωσ
δθλονότι ποικίλλων τιν κεωρίαν.
2.14 (ιδϋ) Ὅταν περιωανισ καί λαμπρόσ ἐν ἡμῖν ὁ τοῦ Θεοῦ γζνθται λόγοσ, καί τό πρόςωπον αῦτοῦ λάμψοι κακάπερ
ἥλιοσ, τότε καί τά ἱμάτια αῦτοῦ ωαίνεται λευκά• τουτζςτι, τά ῥιματα τῆσ ἁγίασ τῶν Εῦαγγελίων Γραωῆσ, τρανά καί
ςαωῆ, καί μθδζν ἔχοντα κεκαλυμμζνον. Ἀλλά καί Μωχςῆσ καί Ἠλίασ μετ᾿ αῦτοῦ παραγίνονται• τουτζςτιν, οἱ τοῦ νόμου
καί τῶν προωθτῶν πνευματικϊτεροι λόγοι.
2.15 (ιεϋ) Ὥςπερ ἔρχεται ὁ Τἱόσ τοῦ ἀνκρϊπου, ὡσ γζγραπται, μετά τῶν ἀγγζλων αῦτοῦ ἐν τῇ δόξῃ τοῦ Πατρόσ, οὕτωσ
κακ᾿ ἑκάςτθν προκοπιν ἀρετῆσ μεταμορωοῦται τοῖσ ἀξίοισ ὁ τοῦ Θεοῦ λόγοσ, ἐρχόμενοσ μετά τῶν ἀγγζλων αῦτοῦ ἐν
τῇ δόξῃ τοῦ Πατρόσ. Οἱ γάρ ἐν νόμῳ καί προωιταισ πνευματικϊτεροι λόγοι, οὕσ Μωχςῆσ καί Ἠλίασ δι᾿ ἑαυτῶν
προτυποῦςι, μετά τοῦ Κυρίου ωαινόμενοι, κατά τιν μεταμόρωωςιν τοῦ Κυρίου , τιν ἀναλογίαν ςϊηουςι τῆσ ἐν αῦτοῖσ
δόξθσ, τιν τζωσ χωρθτιν τοῖσ ἀξίοισ ἀποκαλφπτοντεσ δφναμιν.
2.16 (ιςτϋ) Ὁ τόν περί μονάδοσ ποςῶσ μυθκείσ λόγον, πάντωσ καί τοφσ περί προνοίασ καί κρίςεωσ ἐπζγνω λόγουσ,
ςυνόντασ αῦτῷ. Διό καί τρεῖσ γενζςκαι ςκθνάσ παρ᾿ ἑαυτῷ κατά τόν ἅγιον Πζτρον, τοῖσ ὁρακεῖςι καλόν εἶναι
ψθωίηεται• τουτζςτι, τάσ τρεῖσ ἕξεισ τῆσ ςωτθρίασ• τιν τῆσ ἀρετῆσ λζγω, καί τιν τῆσ γνϊςεωσ, καί τιν τῆσ κεολογίασ. Ἡ
μζν γάρ δεῖται τῆσ κατά πρᾶξιν ἀνδρείασ καί ςωωροςφνθσ, ἧσ ὁ μακάριοσ τφποσ ὑπῆρχεν Ἠλίασ• ἡ δζ, τῆσ κατά τιν
ωυςικιν κεωρίαν δικαιοςφνθσ, ἥν ὁ μζγασ ἐμινυε δι᾿ ἑαυτοῦ Μωχςῆσ• ἡ δζ, τῆσ κατά τιν ωρόνθςιν ἀκραιωνοῦσ
τελειότθτοσ, ἥν ὁ Κφριοσ ἐδιλου. κθναί δζ προςθγορεφκθςαν, διά τό ἄλλασ εἶναι τοφτων κρείττουσ καί
περιωανεςτζρασ, τάσ τοφσ ἀξίουσ κατά τό μζλλον διαδεξομζνασ λιξεισ.
ελίδα 18 από 31
2.17 (ιηϋ) Ὁ μζν πρακτικόσ, ἐν ςαρκί λζγεται παροικεῖν• ὡσ τῆσ ψυχῆσ τιν πρόσ τιν ςάρκα ςχζςιν διά τῶν ἀρετῶν
ἐκτζμνων, καί τῶν ὑλικῶν ἑαυτοῦ περιελόμενοσ τιν ἀπάτθν. Ὁ δζ γνωςτικόσ, καί ἐν αῦτῆ τῇ ἀρετῇ λζγεται παροικεῖν•
ὡσ ἐν ἐςόπτροισ ἔτι καί αἰνίγμαςι κεωρῶν τιν ἀλικειαν. Οῧπω γάρ αῦτῷ τά τῶν ἀγακῶν αῦκυπόςτατα εἴδθ κακϊσ
εἰςιν ἐκεάςκθςαν, διά τῆσ πρόςωπον πρόσ πρόςωπον ἀπολαφςεωσ. Ἐν εἰκόνι γάρ τῶν ἀγακῶν, ὡσ πρόσ τό μζλλον, πᾶσ
ἅγιοσ διαπορεφεται, βοῶν• Πάροικόσ εἰμι καί παρεπίδθμοσ κακϊσ πάντεσ οἰ πατζρεσ μου.
2.18 (ιθϋ) Σόν εῦχόμενον οῦ δεῖ ςτῆναί ποτε τῆσ ἐπί Θεόν ἀγοφςθσ ὑψθλῆσ ἀναβάςεωσ. Ὡσ γάρ ἀναβάςεισ χρι νοεῖςκαι
κατά τιν ἐκ δυνάμεωσ εἰσ δφναμιν, τιν ἐν τῇ πρακτικῇ τῶν ἀρετῶν προκοπιν• καί τιν ἀπό δόξθσ εἰσ δόξαν, τῶν
πνευματικῶν τῆσ κεωρίασ γνϊςεων ἐπανάβαςιν• καί τιν ἀπό τοῦ ῥθτοῦ τῆσ ἁγίασ καί κείασ Γραωῆσ, ἐπί τό πνεῦμα
μετάβαςιν• οὕτω καί ἐν τῷ περί εῦχῶν τόπῳ γινόμενον χρι ποιεῖν• ἐπαίρειν τόν νοῦν ἀπό τῶν ἀνκρωπίνων• καί τό
ωρόνθμα τῆσ ψυχῆσ, ἐπί τά κειότερα• ἵνα καί δυνθκῇ ὁ νοῦσ ἀκολουκῆςαι τῷ διελθλυκότι τοφσ οῦρανοφσ, Ἰθςοῦ τῷ
Τἱῷ τοῦ Θεοῦ, πανταχοῦ ὄντι, καί πάντα διερχομζνῳ δι᾿ ἡμᾶσ οἰκονομικῶσ, ἵνα καί ἡμεῖσ ἀκολουκοῦντεσ αῦτῷ, πάντα
διζλκωμεν τά μετ᾿ αῦτόν• καί γενϊμεκα πρόσ αῦτόν, ἐάν γε νοῶμεν αῦτόν, οῦ κατά τιν ςμικρότθτα τῆσ οἰκονομικῆσ
ςυγκαταβάςεωσ, ἀλλά κατά τιν μεγαλειότθτα τῆσ ωυςικῆσ ἀοριςτίασ.
2.19 (ικϋ) Καλόν ἀεί ςχολάηειν καί ηθτεῖν τόν Θεόν, ὡσ προςετάγθμεν. Κἄν γάρ κατά τιν παροῦςαν ηωιν ηθτοῦντεσ ἐπί
τό πζρασ ἐλκεῖν τοῦ βάκουσ τοῦ Θεοῦ οῦ δυνάμεκα• ἀλλ᾿ ἴςωσ καί ἐπ᾿ ὀλίγον τοῦ βάκουσ αῦτοῦ ωκάνοντεσ,
κεωροῦμεν ἁγίων ἁγιϊτερα, καί πνευματικῶν πνευματικϊτερα. Καί δθλοῖ τυπικῶσ ὁ ἀρχιερεφσ, ἀπό τῶν ἁγίων τῶν τῆσ
αῦλῆσ ἁγιωτζρων, ἐπί τά ἅγια τῶν Ἁγίων, ἁγιϊτερα τῶν ἁγίων εἰςιϊν.
2.20 (κϋ) Πᾶσ τοῦ Θεοῦ λόγοσ, οῧτε πολφλογοσ, οῧτε πολυλογία ἐςτίν• ἀλλ᾿ εἷσ, ςυνεςτϊσ ἐκ διαωόρων κεωρθμάτων•
ὧν ἕκαςτον μζροσ ἐςτί τοῦ λόγου. Ὥςτε ὁ λζγων ὑπζρ ἀλθκείασ, κἄν οὕτωσ εἰπεῖν δυνθκῇ ὡσ μθδζν εἰσ τό ηθτοφμενον
παραλιπεῖν, ἕνα λόγον εἴρθκε τοῦ Θεοῦ.
2.21 (καϋ) Ἐν μζν τῷ Χριςτῷ, Θεῷ ὄντι καί Λόγου τοῦ Πατρόσ, ὅλον κατ᾿ οῦςίαν οἰκεῖ τό πλιρωμα τῆσ κεότθτοσ
ςωματικῶσ• ἐν ἡμῖν δζ κατά χάριν οἰκεῖ τό πλιρωμα τῆσ κεότθτοσ, ἡνίκα πᾶςαν ἐν ἑαυτοῖσ ἀκροίςωμεν ἀρετιν καί
ςοωίαν, μθδενί τρόπω κατά τό δυνατόν ἀνκρϊπῳ λειπομζνθν τῆσ πρόσ τό ἀρχζτυπον ἀλθκοῦσ ἐκμιμιςεωσ. Οῦ γάρ
ἀπεικόσ κατά τόν κζςει λόγον, καί ἐν ἡμῖν οἰκῆςαι τό πλιρωμα τῆσ κεότθτοσ, τό ἐκ διαωόρων ςυνεςτθκόσ πνευματικῶν
κεωρθμάτων.
2.22 (κβϋ) Ὥςπερ ὁ παρ᾿ ἡμῖν λόγοσ, ἐκ τοῦ νοῦ κατά ωφςιν προερχόμενοσ, ἄγγελοσ τῶν κρυπτομζνων τοῦ νοῦ
κινθμάτων ἐςτίν• οὕτωσ ὁ Θεοῦ Λόγοσ, κατ᾿ οῦςίαν ἐγνωκϊσ τόν Πατζρα, κακάπερ Λόγοσ τόν γεννιςαντα Νοῦν,
οῦδενόσ τῶν γεννθτῶν προςβάλλειν αῦτῷ χωρίσ αῦτοῦ δυναμζνου, ἀποκαλφπτει ὅν ἔγνω Πατζρα, ὡσ κατά ωφςιν
Λόγοσ, κακό καί Μεγάλθσ βουλῆσ ἄγγελοσ λζγεται.
2.23 (κγϋ) Μεγάλθ βουλι τοῦ Θεοῦ καί Πατρόσ ἐςτι, τό ςεςιγθμζνον καί ἄγνωςτον τῆσ οἰκονομίασ μυςτιριον• ὅπερ
πλθρϊςασ διά τῆσ ςαρκϊςεωσ ὁ μονογενισ Τἱόσ, ἀπεκάλυψεν, ἄγγελοσ γενόμενοσ τῆσ μεγάλθσ τοῦ Θεοῦ καί Πατρόσ
καί προαιωνίου βουλῆσ. Γίνεται δζ τῆσ μεγάλθσ τοῦ Θεοῦ βουλῆσ ἄγγελοσ, ὁ γνοφσ τοῦ μυςτθρίου τόν λόγον, καί
τοςοῦτον ἔργῳ τε καί λόγῳ διά πάντων ἀκαταλικτωσ ὑψοφμενοσ, μζχρισ ἄν ωκάςῃ τόν πρόσ αῦτόν τοςοῦτον
κατελκόντα.
ελίδα 19 από 31
2.24 (κδϋ) Εἰ δι᾿ ἡμᾶσ ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγοσ οἰκονομικῶσ κατῆλκεν εἰσ τά κατϊτερα μζρθ τῆσ γῆσ, καί ἀνῆλκεν ὑπεράνων
πάντων τῶν οῦρανῶν, ὁ πάντθ κατά ωφςιν ἀκίνθτοσ• ἐν ἑαυτῶ κατ᾿ οἰκονομίαν ὡσ ἀνκρϊπῳ, προενεργῶν τά
ἐςόμενα• ςκοπείτω χαίρων μυςτικῶσ, ὁ τιν ωιλίαν ςτζργων τῆσ γνϊςεωσ, ὁποῖόν ἐςτι τό κατ᾿ ἐπαγγελίαν τζλοσ τῶν
ἀγαπϊντων τόν Κφριον.
2.25 (κεϋ) Εἰ διά τοῦτο γζγονεν υἱόσ ἀνκρϊπου καί ἄνκρωποσ ὁ τοῦ Θεοῦ καί Πατρόσ Τἱόσ Θεόσ Λόγοσ, ἵνα ποιιςῃ
κεοφσ καί υἱοφσ Θεοῦ τοφσ ἀνκρϊπουσ• ἐκεῖ γενιςεςκαι πιςτεφςωμεν, ἔνκα νῦν αῦτόσ ἐςτιν ὁ Χριςτόσ ὡσ κεωαλι τοῦ
ὅλου ςϊματοσ, καί ὑπζρ ἡμῶν γενόμενοσ πρόδρομοσ πρόσ τόν Πατζρα, τό κακ᾿ ἡμᾶσ. Ἐν γάρ ςυναγωγῇ κεῶν, τῶν
ςωηομζνων, ἔςται Θεόσ μζςοσ ἱςτάμενοσ, διανζμων τάσ ἀξίασ τῆσ ἐκεῖκεν μακαριότθτοσ• τοπικιν οῦκ ἔχων ἀπό τῶν
ἀξίων διάςταςιν.
2.26 (κςτϋ) Ὁ τάσ ἐμπακεῖσ τῆσ ςαρκόσ ὀρζξεισ ἔτι πλθρῶν, ὠσ εἰδωλολάτρθσ καί εἰδωλοποιόσ τιν γῆν οἰκεῖ τῶν
Χαλδαίων. Ἐπάν δζ μικρόν τά πράγματα διακρίνασ, αἴςκθςιν λάβῃ τῶν κακθκόντων τῆσ ωφςεωσ τρόπων, τιν γῆν τῶν
Χαλδαίων ἀωείσ, ἔρχεται εἰσ Χαῤῥάν τῆσ Μεςοποταμίασ• τιν μεταίχμιον ἀρετῆσ καί κακίασ λζγω κατάςταςιν, τιν μιπω
τῆσ κατ᾿ αἴςκθςιν πλάνθσ κακαράν γενομζνθν. Σοῦτο γάρ ἡ Χαῤῥάν. Εἰ δζ καί τιν δι᾿ αἰςκιςεωσ γενομζνθν ςφμμετρον
τοῦ καλοῦ ςφνεςιν ὑπερκφψῃ, πρόσ τιν γῆν ἐπείξεται τιν ἀγακιν• τοῦτ᾿ ἔςτιν, εἰσ τιν πάςθσ κακίασ καί ἀγνωςίασ
ἐλευκζραν κατάςταςιν• ἥν ὁ ἀψευδισ Θεόσ δείκνυςι καί ἐπαγγζλλεται δϊςειν ὥςπερ ἔπακλον ἀρετῆσ, τοῖσ ἀγαπῶςιν
αῦτόν.
2.27 (κηϋ) Εἰ ἐςταυρϊκθ δι᾿ ἡμᾶσ ἐξ ἀςκενείασ ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγοσ, καί ἠγζρκθ ἐκ δυνάμεωσ Θεοῦ, δῆλον ὅτι
πνευματικῶσ δι᾿ ἡμᾶσ ἀεί τοῦτο καί ποιεῖ καί πάςχει• ὡσ πᾶςι πάντα γινόμενοσ, ἵνα ςϊςῃ τοφσ πάντασ. Οῦκοῦν καλῶσ
ὁ κεῖοσ Ἀπόςτολοσ ἐν τοῖσ Κορινκίοισ ἀςκενοῦςιν, οῦδζν ἔκρινεν εἰδζναι, εἰ μι Ἰθςοῦν Χριςτόν, καί τοῦτον
ἐςταυρωμζνον. Ἐωεςίοισ δζ γράωει, τελείοισ οὖςι, τό, υνιγειρε καί ςυνεκάκιςεν ἡμᾶσ ὁ Θεόσ ἐν τοῖσ ἐπουρανίοισ ἐν
Χριςτῷ Ἰθςοῦ• κατά τιν ἀναλογοῦςαν ἑκάςτῳ δφναμιν, τόν τοῦ Θεοῦ Λόγον γίνεςκαι ωάςκων. ταυροῦται τοίνυν τοῖσ
ἔτι πρόσ εῦςζβειαν πρακτικῶσ εἰςαγομζνοισ, τάσ ἐμπακεῖσ αῦτῶν τῷ κείῳ ωόβῳ προςθλῶν ἐνεργείασ. Ἀνίςταται δζ καί
ἄνειςιν εἰσ οῦρανοφσ, τοῖσ ὅλον τόν παλαιόν ἀπεκδυςαμζνοισ ἄνκρωπον, τόν ωκειρόμενον κατά τάσ ἐπικυμίασ τῆσ
ἀπάτθσ• καί ὅλον τόν νζον ἐνδυςαμζνοισ, τόν διά τοῦ Πνεφματοσ κατ᾿ εἰκόνα Θεοῦ κτιηόμενον, καί πρόσ τόν Πατζρα
τῆσ ἐν αῦτοῖσ χάριτοσ γενομζνοισ• Ὑπεράνω πάςθσ Ἀρχῆσ καί Ἐξουςίασ καί Δυνάμεωσ καί Κυριότθτοσ, καί παντόσ
ὀνόματοσ ὀνομαηομζνου, εἴτε ἐν τῷ αἰῶνι τοφτῳ, εἴτε ἐν τῷ μζλλοντι. Πάντα γάρ τά μετά Θεόν, καί πράγματα καί
ὀνόματα καί ἀξιϊματα, ὑπό τόν ἐν τῷ Θεῷ διά τῆσ χάριτοσ γενθςόμενον ἔςται.
2.28 (κθϋ) Ὥςπερ πρό τῆσ ἐμωανοῦσ καί κατά ςάρκα παρουςίασ, νοθτῶσ ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγοσ τοῖσ πατριάρχαισ καί
προωιταισ ἐνεδιμει, προτυπῶν τά μυςτιρια τῆσ αῦτοῦ παρουςίασ• οὕτω καί μετά ταφτθν τιν ἐνδθμίαν, οῦ μόνον ἐν
τοῖσ ἔτι νθπίοισ παραγίνεται, διατρζωων πνευματικῶσ καί ἄγων πρόσ ἡλικίαν τῆσ κατά Θεόν τελειότθτοσ• ἀλλά καί ἐν
τοῖσ τελείοισ, προδιαγράωων αῦτοῖσ κρυωίωσ τῆσ μελλοφςθσ αῦτοῦ παρουςίασ ὡσ ἐν εἰκόνι τοφσ χαρακτῆρασ.
2.29 (κκϋ) Ὥςπερ οἱ τοῦ νόμου καί τῶν προωθτῶν λόγοι, πρόδρομοι τυγχάνοντεσ τῆσ κατά ςάρκα τοῦ Λόγου
παρουςίασ, τάσ ψυχάσ εἰσ Χριςτόν ἐπαιδαγϊγουν• οὕτω καί αῦτόσ ὁ δεδοξαςμζνοσ τοῦ Θεοῦ Λόγοσ ςαρκωκείσ,
πρόδρομοσ τῆσ πνευματικῆσ αῦτοῦ παρουςίασ γεγζνθται• παιδαγωγῶν τάσ ψυχάσ διά τῶν οἰκείων λόγων, πρόσ
ελίδα 20 από 31
ὑποδοχιν τῆσ ἐμωανοῦσ αῦτοῦ κεϊκῆσ παρουςίασ• ἥν ἀεί μζν ποιεῖται, μεταβάλλων ἀπό τῆσ ςαρκόσ πρόσ τό πνεῦμα
διά τῶν ἀρετῶν τοφσ ἀξίουσ• ποιιςει δζ καί ἐπί τζλει τοῦ αἰῶνοσ, ἐμωανῶσ ἀποκαλφπτων τά τζωσ πᾶςιν ἀπόῤῥθτα.
2.30 (λϋ) Ὅςον ἐγϊ εἰμι ἀτελισ καί ἀνυπότακτοσ, μι ὑπακοφων τοῦ Θεοῦ διά τῆσ ἐργαςίασ τῶν ἐντολῶν• μιτε
γινόμενοσ κατά τιν γνῶςιν τζλειοσ ταῖσ ωρεςίν• ἀτελισ καί ἀνυπόκτατοσ τό κατ᾿ ἐμζ καί Χριςτόσ νομίηεται δι᾿ ἐμζ•
μειῶ γάρ αῦτόν καί κολοβῶ, μι ςυναυξάνων αῦτῷ κατά πνεῦμα, ὡσ ςῶμα Χριςτοῦ τυγχάνων καί μζλθ ἐκ μζρουσ.
2.31 (λαϋ) Ἀνατζλλει ὁ ἥλιοσ, καί δφνει ὁ ἥλιοσ, ωθςίν ἡ Γραωι. Οῦκοῦν καί ὁ Λόγοσ, ποτζ μζν νομίηεται ἄνω, ποτζ δζ
κάτω, κατά τιν ἀξίαν δθλονότι, καί αῦτόν τόν λόγον ἤ τόν τρόπον, τῶν μετερχομζνων τιν ἀρετιν, καί περί τιν κείαν
κινουμζνων γνῶςιν. Μακάριοσ δζ, ὁ κρατῶν ἄδυτον ἐν ἑαυτῷ, κατά τόν τοῦ Ναυῆ Ἰθςοῦν, τόν τῆσ δικαιοςφνθσ ἥλιον•
ὅλον τό μζτρον τῆσ κατά τιν παροῦςαν ηωιν ἡμζρασ, κακίασ ἑςπζρᾳ καί ἀγνωςίασ μι περιγραωόμενον, ἵνα δυνθκῇ
νομίμωσ τροπϊςαςκαι τοφσ ἐπανιςταμζνουσ αῦτοῦ πνθροφσ δαίμονασ.
2.32 (λβϋ) Ὑψοφμενοσ ἐν ἡμῖν ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγοσ διά πράξεωσ καί κεωρίασ, πάντασ ἕλκει πρόσ ἑαυτόν• τοφσ τε περί
ςάρκα καί ψυχιν καί ωφςιν τῶν ὄντων ἡμετζρουσ λογιςμοφσ τε καί λόγουσ, καί αῦτά τά μζλθ τοῦ ςϊματοσ καί τάσ
αἰςκιςεισ κατ᾿ ἀρετιν καί γνῶςιν ἁγιάηων, καί ὑπό τόν αὑτοῦ ηυγόν ποιοφμενοσ. Ὁ τοίνυν κεατισ τῶν κείων
ἀναβαινζτω κατά ςπουδιν, ἀκολουκῶν τῷ Λόγῳ• μζχρισ οὗ ωκάςῃ τόν τόπον, οὗ ἐςτιν. Ἐκεῖ γάρ ἕλκει, κακϊσ ωθςιν ὁ
Ἐκκλθςιαςτισ, Καί εἰσ τόπον αῦτοῦ ἕλκει• δθλονότι τοφσ ἀκολουκοῦντασ αῦτῷ, ὡσ μεγάλῳ Ἀρχιερεῖ, καί εἰςάγοντι εἰσ
τά Ἅγια τῶν ἁγίων• ἔνκα τό κακ᾿ ἡμᾶσ αῦτόσ ὑπζρ ἡμῶν πρόδρομοσ εἰςῆλκεν.
2.33 (λγϋ) Ὁ τιν κατ᾿ εῦςζβειαν μετιϊν ωιλοςοωίαν, καί πρόσ τάσ ἀοράτουσ παραταςςόμενοσ δυνάμεισ• εῦχζςκω, τιν
τε ωυςικιν διάκριςιν αῦτῷ παραμεῖναι (ωῶσ ἔχουςαν ςφμμετρον), καί τιν ωωτιςτικιν τοῦ Πνεφματοσ χάριν. Ἡ μζν γάρ,
παιδαγωγεῖ τιν ςάρκα πρόσ ἀρετιν διά πράξεωσ• ἡ δζ, ωωταγωγεῖ τόν νοῦν, τιν τῆσ ςοωίασ πάντων προκρῖναι
ςυμβίωςιν• κακ᾿ ἥν, τῶν τε τῆσ κακίασ ὀχυρωμάτων καί παντόσ ὑψϊματοσ ἐπαιρομζνου κατά τιν γνϊςεωσ τοῦ Θεοῦ,
ποιεῖται τιν κακαίρεςιν. Καί δθλοῖ δι᾿ εῦχῆσ αἰτῶν ὁ τοῦ Ναυῆ Ἰθςοῦσ, ςτῆναι τόν ἥλιον κατά Γαβαϊ• τουτζςτιν,
ἄδυτον αῦτῷ τό ωῶσ τῆσ γνϊςεωσ τοῦ Θεοῦ, κατά τό ὄροσ τῆσ κατά νοῦν κεωρίασ ωυλαχκῆναι• καί τιν ςελινθν κατά
ωάραγγα• τουτζςτι, τιν ωυςικιν διάκριςιν ἐπί τῆσ ςαρκικῆσ ἀςκενείασ κειμζνθν, ἀπό τῆσ ἀρετῆσ ἀναλλοίωτον
διαμεῖναι.
2.34 (λδϋ) Ἡ Γαβαϊ ἐςτιν, ὁ ὑψθλόσ νοῦσ• ἡ δζ ωάραγξ ἐςτίν ἡ τῷ κανάτῳ ταπεινωκεῖςα ςάρξ. Καί ὁ μζν ἥλιόσ ἐςτιν, ὁ
ωωτίηων τόν νοῦν Λόγοσ, καί χορθγῶν αῦτῶ κεωρθμάτων δφναμιν• καί πάςθσ ἀγνοίασ αῦτόν ἀπαλλάςςων• ἡ δζ
ςελινθ, ὁ κατά ωφςιν νόμοσ ἐςτίν, ὁ πείκων τιν ςάρκα νομίμωσ ὑποταγῆναι τῷ Πνεφματι, πρόσ τό δζξαςκαι τῶν
ἐντολῶν τιν ηυγόν. Φφςεωσ δζ ςφμβολον ἡ ςελινθ, διά τό τρεπτόν• ἀλλ᾿ ἐν τοῖσ ἁγίοισ ἄτρεπτοσ διαμζνει, διά τιν
ἀναλλοίωτον ἕξιν τῆσ ἀρετῆσ.
2.35 (λεϋ) Οῦκ ἔξω τῶν ηθτοφντων χρι ηθτεῖςκαι τόν Κφριον• ἀλλ᾿ ἐν ἑαυτοῖσ, διά τιν ἐν ἔργοισ πίςτεωσ αῦτόν χρι
ηθτεῖν τοφσ ηθτοῦντασ. Ἐγγφσ γάρ ςου, ωθςί, τό ῥῆμά ἐςτιν ἐν τῷ ςτόματί ςου καί ἐν τῇ καρδίᾳ ςου• τουτζςτι τό ῥῆμα
τῆσ πίςτεωσ• ὡσ αῦτοῦ ὄντοσ τοῦ Χριςτοῦ καί ῥιματοσ τοῦ ηθτουμζνου.
ελίδα 21 από 31
2.36 (λςτϋ) Μιτε τό ὕψοσ τῆσ κεϊκῆσ ἀπειρίασ ἐννοιςαντεσ, ἀπελπίςωμεν τιν τοῦ Θεοῦ ωιλανκρωπίαν, ὡσ οῦ
ωκάνουςαν διά τό ὕψοσ μζχρισ ἡμῶν• μιτε ἄπειρον βάκοσ τῆσ ἡμῶν διά τιν ἁμαρτίαν πτϊςεωσ ἐνκυμθκζντεσ,
ἀνάςταςιν γίνεςκαι τῆσ ἐν ἡμῖν νεκρωκείςθσ ἀρετῆσ ἀπιςτιςωμεν. Ἀμωότερα γάρ δυνατά τῷ Θεῷ• καί τό κατελκεῖν
καί ωωτίςαι τόν νοῦν ἡμῶν διά γνϊςεωσ• καί τό ἀναςτῆςαι πάλιν τιν ἀρετιν ἐν ἡμῖν, καί ἑαυτῷ ςυνυψῶςαι διά τῶν
ἔργων τῆσ δικαιοςφνθσ. Μι γάρ εἴπῃσ, ωθςίν, ἐν τῇ καρδίᾳ ςου• Σίσ ἀναβιςεται εἰσ τόν οῦρανόν; τουτζςτι Χριςτόν
καταγαγεῖν• ἤ, Σίσ καταβιςεται εἰσ τιν ἄβυςςον; τουτζςτι Χριςτόν ἐκ νεκρῶν ἀναγαγεῖν. Συχόν δζ κατ᾿ ἄλλθν ἐκδοχιν,
ἄβυςςόσ ἐςτι, πάντα τά μετά Θεόν• ἐν οἷσ ὅλοσ ὅλοισ κατά πρόνοιαν ὁ τοῦ Θεοῦ γίνεται Λόγοσ, ὡσ ηωι νεκροῖσ
ἐπιωοιτῶςα τοῖσ οὖςι. Νεκρά γάρ πάντα τά ηῶντα μεκζξει ηωῆσ. Οῦρανόν δζ, τιν ωυςικιν τοῦ Θεοῦ κρυωιότθτα, κακ᾿
ἥν πᾶςίν ἐςτιν ἀκατάλθπτοσ. Εἰ δζ τισ ἐκλάβοι πάλιν, οῦρανόν μζν εἶναι τόν τῆσ κεολογίασ λόγον• ἄβυςςον δζ, τό τῆσ
οἰκονομίασ μυςτιριον οῦκ ἀπεικότωσ ἐρεῖ κατά τόν ἐμόν λόγον. Ἀμωότερα γάρ δυςεπίβατα τοῖσ ἀποδεικτικῶσ ηθτεῖν
ἐπιχειροῦςι• μᾶλλον δζ παντελῶσ ἄβατα, δίχα πίςτεωσ ἐρευνϊμενα.
2.37 (ληϋ) Ἐν μζν πρακτικῷ, τοῖσ τῶν ἀρετῶν τρόποισ παχυνόμενοσ ὁ λόγοσ, γίνεται ςάρξ• ἐν δζ τῷ κεωρθτικῷ, τοῖσ
πνευματικοῖσ νοιμαςι λεπτυνόμενοσ, γίνεται ὥςπερ ἦν ἐν ἀρχῇ, Θεόσ Λόγοσ.
2.38 (λθϋ) Ποιεῖ ςάρκα τόν λόγον, ὁ παραδείγμαςι καί ῥιμαςι παχυτζροισ διά τιν ἀνάλογον τῶν ἀκουόντων δφναμιν,
ἠκικιν τοῦ λόγου τιν διδαςκαλίαν ποιοφμενοσ• καί πάλιν ποιεῖ πνεῦμα τόν λόγον, ὁ τοῖσ ὑψθλοῖσ κεωριμαςι τιν
μυςτικιν ἐκτικζμενοσ κεολογίαν.
2.39 (λκϋ) Ὁ μζν ἐκ τῶν κζςεων καταωατικῶσ κεολογῶν, ςάρκα ποιεῖ τόν λόγον• οῦκ ἔχων ἄλλοκεν, ἤ ἐκ τῶν
ὁρωμζνων καί ψθλαωωμζνων τόν Θεόν γινϊςκειν ὡσ αἴτιον• ὁ δζ ἀποωατικῶσ ἐκ τῶν ἀωαιρζςεων κεολογῶν, πνεῦμα
ποιεῖ τόν λόγον, ὡσ ἐν ἀρχῇ Θεόν ὄντα, καί πρόσ Θεόν ὄντα, ἐξ οῦδενόσ τό παράπαν τῶν γνωςκῆναι δυναμζνων, καλῶσ
γινϊςκων τόν ὑπεράγνωςτον.
2.40 (μϋ) Ὁ μακϊν ὀῤῥφςειν κατά τοφσ πατριάρχασ διά πράξεωσ καί κεωρίασ τά ἐν αῦτῷ τῆσ ἀρετῆσ καί τῆσ γνϊςεωσ
ωρζατα, τόν Χριςτόν ἔνδον εὑριςει τιν πθγιν τῆσ ηωῆσ• ἀω᾿ ἧσ πίνειν ἡμᾶσ ἡ ςοωία παρακελεφεται, λζγουςα• Πίνε
ὕδατα ἀπό ςῶν ἀγγείων, καί ἀπό ςῶν ωρεάτων πθγῆσ• ὅπερ ποιοῦντεσ, εὑριςομεν ἔνδον ἡμῶν ὄντασ τοφσ αῦτῆσ
κθςαυροφσ.
2.41 (μαϋ) Οἱ κτθνωδῶσ πρόσ μόνθν τιν αἴςκθςιν ηῶντεσ, ἐπιςωαλῶσ ἑαυτοῖσ ςάρκα ποιοῦςι τόν λόγον• εἰσ ὑπθρεςίαν
μζν πακῶν, τοῖσ τοῦ Θεοῦ καταχρϊμενοι κτίςμαςι• τόν δζ τῆσ ςοωίασ τῆσ πᾶςιν ἐμωαινομζνθσ, οῦ κατανοοῦντεσ
λόγον, πρόσ τό γνῶναι καί δοξάςαι τόν Θεόν ἐκ τῶν αῦτοῦ ποιθμάτων• καί ςυνιζναι πόκεν, καί τί, καί ἐπί τίνι, καί ποῦ
ωζρεςκαι διά τῶν ὁρωμζνων γεγόναμεν• ἀλλ᾿ ἐν ςκότει τόν αἰῶνα τοῦτον διαπορευόμενοι, μόνθν τιν περί Θεόν
ἀμωοῖν ταῖν χεροῖν ψθλαωῶςιν ἀγνωςίαν.
2.42 (μβϋ) Οἱ μόνῳ τῷ ῥθτῷ τῆσ ἁγίασ Γραωῆσ παρακακιμενοι, καί τῇ ςωματικῇ τοῦ νόμου λατρείᾳ δεςμοῦντεσ τῆσ
ψυχῆσ τό ἀξίωμα, ψεκτῶσ ποιοῦςιν ἑαυτοῖσ ςάρκα τόν λόγον• ἀλόγων ηϊων κυςίαισ εῦαρεςτεῖςκαι νομίηοντεσ τόν
Θεόν• οἷσ πολφ τό ςῶμα πεωρόντιςται, τοῖσ ἐκτόσ κακαρςίοισ• τῆσ δζ ψυχῆσ παρθμζλθται τό κάλλοσ, ταῖσ τῶν πακῶν
κθλίςι ςτιηόμενον• ὑπζρ ἧσ, ἡ πᾶςα τῶν ὁρωμζνων προβζβλθται δφναμισ, καί πᾶσ λόγοσ κεῖοσ καί νόμοσ ἐκδζδοται.
ελίδα 22 από 31
2.43 (μγϋ) Εἰσ πτῶςιν καί ἀνάςταςιν πολλῶν κεῖςκαι τόν Κφριον λζγει τό ἅγιον Εῦαγγζλιον. Οῦκοῦν ςκοπιςωμεν,
μιπωσ εἰσ πτῶςιν μζν, τῶν τε πρόσ μόνθν τιν αἴςκθςιν τιν ὁρωμζνθν κεωροφντων κτίςιν, καί τῶν μόνῳ τῷ ῥθτῷ
ςτοιχοφντων τῆσ ἁγίασ Γραωῆσ• ὡσ μι δυναμζνων πρόσ τό καινόν πνεῦμα διαβῆναι τῆσ χάριτοσ διά τιν ἄνοιαν•
ἀνάςταςιν δζ, τῶν πνευματικῶσ τά τε κτίςματα τοῦ Θεοῦ καί τά ῥιματα κεωροφντων τε καί ἀκουόντων, καί τοῖσ
κακικουςι τρόποισ μόνθσ τῆσ κατά ψυχιν κείασ εἰκόνοσ ἐπιμελουμζνων.
2.44 (μδϋ) Σό, κεῖςκαι τόν Κφριον εἰσ πτῶςιν πολλῶν καί ἀνάςταςιν ἐν τῷ Ἰςραιλ, ἐπαινετῶσ μόνον νοοφμενον, εἰσ
πτῶςιν μζν νοεῖται, τῶν ἐν ἑκάςτῳ τῶν πιςτευόντων τῶν πακῶν τε καί πονθρῶν λογιςμῶν• ἀνάςταςιν δζ, τῶν ἀρετῶν
καί παντόσ κεοωιλοῦσ λογιςμοῦ
2.45 (μεϋ) Ὁ μόνον τῶν ἐν γενζςει καί ωκορᾷ δθμιουργόν νομίηων τόν Κφριον, εἰσ κθπουρόν αῦτόν παραγνωρίηει, κατά
τιν Μαγδαλθνιν Μαρίαν. Διό πρόσ ὠωζλειαν ωεφγει τοῦ τοιοφτου τιν ἀωιν ὁ Δεςπότθσ, μιπω παρ᾿ αῦτῷ δυνθκείσ
ἀναβῆναι πρόσ τόν Πατζρα, λζγων• Μι μου ἅπτου. Γινϊςκει γάρ βλάπτεςκαι, τόν μετά τοιαφτθσ αῦτῷ προςερχόμενον
ταπεινοτζρασ προλιψεωσ.
2.46 (μςτϋ) Οἱ διά τόν ωόβον τῶν Ἰουδαίων κατά τιν Γαλιλαίαν ἐν τῷ ὑπερῴῳ κλείςαντεσ τάσ κφρασ κακιμενοι•
τουτζςτι, οἱ διά τόν ωόβον τῶν πνευμάτων τῆσ πονθρίασ, κατά τιν χϊραν τῶν ἀποκαλφψεων, ἐν τῷ ὕψει τῶν κείων
κεωρθμάτων ἀςωαλῶσ βεβθκότεσ, κυρῶν δίκθν μφςαντεσ τάσ αἰςκιςεισ, παραγινόμενον ἀγνϊςτωσ δζχονται τόν τοῦ
Θεοῦ Λόγον, ἄνευ τῆσ κατ᾿ αἴςκθςιν ἐνεργείασ αῦτοῖσ ἐπιωαινόμενον• ἀπάκειάν τε διά τῆσ ἐμπνεφςεωσ δωροφμενον•
καί τιν κατά πνευμάτων πονθρῶν ἐξουςίαν παρζχοντα, καί δεικνφοντα τῶν αῦτοῦ μυςτθρίων τά ςφμβολα.
2.47 (μηϋ) Σοῖσ μὲν κατὰ ςάρκα τὸν περὶ τοῦ Θεοῦ λόγον ἐρευνῶςιν, ὁ Κφριοσ οῦκ ἀναβαίνει πρὸσ τὸν Πατζρα• τοῖσ δὲ
κατὰ πνεῦμα διὰ τῶν ὑψθλῶν κεωρθμάτων ἐκηθτοῦςιν αῦτὸν, ἀναβαίνει πρὸσ τὸν Πατζρα. Μὴ τοίνυν διὰ παντὸσ
κρατῶμεν κάτω, τὸν ὑπὲρ ἡμῶν κάτω διὰ ωιλανκρωπίαν γενόμενον, ἀλλ' ἄνω πρὸσ τὸν Πατζρα ςὺν αῦτῷ γενϊμεκα,
τὴν γῆν ἀωζντεσ καὶ τὰ περὶ τὴν γῆν, ἵνα μὴ καὶ ἡμῖν εἴπῃ τὸ ρθκὲν τοῖσ Ἰουδαίοισ ἀδιορκϊτοισ μείναςιν, "ὑπάγω ὅπου
ὑμεῖσ οῦ δφναςκε ἐλκεῖν". Χωρὶσ γὰρ τοῦ Λόγου, πρὸσ τὸν Πατζρα τοῦ Λόγου γενζςκαι, ἀμιχανον.
2.48 (μθϋ) Ἡ γῆ τῶν Χαλδαίων ἐςτίν, ὁ ἐμπακισ βίοσ• ἐν ᾧ τῶν ἁμαρτθμάτων δθμιουργεῖται καί προςκυνεῖται τά
εἴδωλα. Ἡ δζ Μζςθ τῶν ποταμῶν ἐςτιν, ὁ ἐπαμωοτερίηων τοῖσ ἐναντίοισ τρόποσ. Ἡ δζ γῆ τῆσ ἐπαγγελίασ ἐςτίν, ἡ
παντόσ ἀγακοῦ πεπλθρωμζνθ κατάςταςισ. Πᾶσ οὖν ὁ ταφτθσ κατά τόν παλαιόν Ἰςραιλ ἀμελῶν τῆσ ἕξεωσ, πρόσ
δουλείαν πάλιν καταςφρεται πακῶν, τῆσ δοκείςθσ ἐλευκερίασ ςτεροφμενοσ.
2.49 (μκϋ) θμειωτζον, ὡσ οῦδείσ τῶν ἁγίων ἑκουςίωσ ωαίνεται κατελκϊν εἰσ τιν Βαβυλωνίαν. Οῦ γάρ κζμισ, οῧτε
ςυνζςεϊσ ἐςτι λογικῆσ, τῶν ἀγακῶν ἀνκαιρεῖςκαι τά χείρονα, τοφσ τόν Θεόν ἀγαπῶντασ. Εἰ δζ τινεσ αῦτῶν κατά βίαν
ἐκεῖ τῷ λαῷ ςυναπιχκθςαν, νοοῦμεν διά τοφτων τοφσ μι προθγουμζνωσ, ἀλλά κατά περίςταςιν, ςωτθρίασ ἕνεκεν τῶν
χρῃηόντων χειραγωγίασ, ἀωζντασ τόν ὑψθλότερον τῆσ γνϊςεωσ λόγον, καί τιν περί πακῶν μετερχομζνουσ
διδαςκαλίαν• κακ᾿ ἥν καί ὁ μζγασ Ἀπόςτολοσ ἐν ςαρκί λυςιτελζςτερον ἔκρινεν εἶναι• τουτζςτι, τῇ ἡκικῇ διδαςκαλίᾳ,
ελίδα 23 από 31
διά τοφσ μακθτάσ• ὅλον ἔχων τόν πόκον ἀναλῦςαι τῆσ ἠκικῆσ διδαςκαλίασ, καί ςφν Χριςτῷ γενζςκαι, διά τῆσ κατά
νοῦν ὑπερκοςμίου καί ἁπλῆσ κεωρίασ.
2.50 (νϋ) Ὥςπερ πνιγόμενον τῷ πονθρῷ πνεφματι τόν αοφλ, ψάλλων μετά τῆσ κιννφρασ ἀνζπαυεν ὁ μακάριοσ Δαβίδ•
οὕτω καί πᾶσ λόγοσ πνευματικόσ, γνωςτικοῖσ ἡδυνόμενοσ κεωριμαςιν, ἀναπαφει τόν ἐπιλθπτευόμενον νοῦν, τῆσ
πνιγοφςθσ αῦτόν πονθρᾶσ ἐλευκερῶν ςυνειδιςεωσ.
2.51 (ναϋ) Πυῤῥάκθσ μετά κάλλουσ ὀωκαλμῶν ἐςτι κατά τόν μζγα Δαβίδ, ὁ τῷ ωαιδρῷ τοῦ κατά Θεόν βίου, τόν τῆσ
γνϊςεωσ λόγον ἔχων ςυνεπιλάμποντα• κακ᾿ οὕσ ἡ πρᾶξίσ τε καί ἡ κεωρία ςυνεςτικαςιν• ἡ μζν, ἀρετῶν
λαμπρυνομζνθ τρόποισ• ἡ δζ, κείοισ ωωτιηομζνθ νοιμαςιν.
2.52 (νβϋ) Ἡ μζν τοῦ αοφλ βαςιλεία, τῆσ ςωματικῆσ τοῦ νόμου λατρείασ ἐςτίν εἰκϊν• ἥν ὁ Κφριοσ κατιργθςεν, ὡσ
μθδζν τελειϊςαςαν. Οῦδζν γάρ, ωθςίν, ἐτελείωςεν ὁ νόμοσ. Ἡ δζ τοῦ μεγάλου Δαβίδ βαςιλεία, τῆσ εῦαγγελικῆσ ἐςτι
λατρείασ προδιατφπωςισ• πάντα γάρ τά ἐν καρδίᾳ τοῦ Θεοῦ κελιματα τελείωσ περιζχει.
2.53 (νγϋ) Ὁ αοφλ, ὁ ωυςικόσ ἐςτι νόμοσ• ὁ κατ᾿ ἀρχάσ κυριεφειν τῆσ ωφςεωσ παρά τοῦ Κυρίου λαχϊν. Ὅσ ἐπειδι
παρζβθ τιν ἐντολιν διά παρακοῆσ, ωειςάμενοσ τοῦ Ἀγάγ βαςιλζωσ Ἀμαλικ• τουτζςτι τοῦ ςϊματοσ• καί πρόσ τά πάκθ
κατϊλιςκεν• ἐξωκεῖται τῆσ βαςιλείασ, ἵνα παραλάβῃ τόν Ἰςραιλ ὁ Δαβίδ• τουτζςτιν ὁ νόμοσ τοῦ Πνεφματοσ, ὁ γεννῶν
τιν εἰρινθν τιν οἰκοδομοῦςαν περιωανῶσ τῷ Θεῷ τόν τῆσ κεωρίασ ναόν.
2.54 (νδϋ) αμουιλ ὑπακοι Θεοῦ ἑρμθνεφεται. Οῦκοῦν ἕωσ ἄν κακ᾿ ὑπακοιν ὁ λόγοσ ἐν ἡμῖν ἱερατεφῃ, κἄν ωείςθται
τοῦ Ἀγάγ ὁ αοφλ• τουτζςτι, τοῦ χοϊκοῦ ωρονιματοσ• ἀλλ᾿ οὖν ἀποκτενεῖ τοῦτον ηθλϊςασ ὁ ἱερεφσ Λόγοσ, καί πλιττει
καταιςχφνων τόν ωιλαμαρτιμονα νοῦν, ὡσ παραβάτθν τῶν κείων δικαιωμάτων.
2.55 (νεϋ) Ἐπάν ὁ νοῦσ ὑψθλοωρονιςασ, τόν κατά πακῶν αῦτόν χρίςαντα τῆσ διδαςκαλίασ λόγον, διά τῆσ προςθκοφςθσ
ἐρεφνθσ ἐπερωτῶν περί τῶν ποιθτζων καί οῦ ποιθτζων παφςαιτο, τοῖσ πάκεςι πάντωσ ἐξ ἀγνοίασ ἁλίςκεται• δι᾿ ὧν
κατά μζροσ τοῦ Θεοῦ χωριηόμενοσ, ἐν ταῖσ ἀκουςίοισ περιςτάςεςι προςχωρεῖ τοῖσ δαίμοςι, τιν κοιλίαν κεοποιῶν•
ἐκεῖκεν εὑρζςκαι κζλων τῶν πιεηόντων παράκλθςιν. Καί πεικζτω ςε αοφλ, ἐν πᾶςι ςφμβουλον μι λαμβάνων τόν
αμουιλ, ἐξ ἀνάγκθσ πρόσ εἰδωλολατρίαν μεταςτρεωόμενοσ, καί τιν Ἐγγαςτρίμυκον ὡσ δι τινα Θεόν ἐπερωτᾷν
ἀνεχόμενοσ.
2.56 (νςτϋ) Ὁ τόν ἄρτον εῦχόμενοσ λαβεῖν τόν ἐπιοφςιον, οῦ πάντωσ ὅλον δζχεται κακϊσ αῦτόσ ὁ ἄρτοσ ἐςτίν• ἀλλά
κακϊσ αῦτόσ ὁ δεχόμενοσ δφναται. Πᾶςι μζν γάρ ἑαυτόν δίδωςι τοῖσ αἰτοῦςι ὁ τῆσ ηωῆσ ἄρτοσ ὡσ ωιλάνκρωποσ, οῦ
κατά τό αῦτό δζ πᾶςιν• ἀλλά τοῖσ μὲν μεγάλα δικαιοςφνθσ ἔργα πεποιθκόςι, πλείονωσ τοῖσ δζ τοφτων ἥττοςιν,
ἡττόνωσ• ἑκάςτῳ κακϊσ ἡ κατά νοῦν ἀξία δζξαςκαι δφναται.
ελίδα 24 από 31
2.57 (νηϋ) Ὁ Κφριοσ ποτζ μζν ἀποδθμεῖ, ποτζ δζ ἐνδθμεῖ. Ἀποδθμεῖ, κατά τιν πρόςωπον πρόσ πρόςωπον κεωρίαν•
ἐνδθμεῖ, κατά τιν ἐν ἐςόπτρῳ καί αἰνίγμαςι κεωρίαν.
2.58 (νθϋ) Σῷ μζν πρακτικῷ, ἐνδθμεῖ διά τῶν ἀρετῶν ὁ Κφριοσ• τοῦ δζ μθδζνα λόγον ποιουμζνου τῆσ ἀρετῆσ,
ἀποδθμεῖ. Καί πάλιν, τῷ μζν κεωρθτικῷ, διά γνϊςεωσ τῶν ὄντων ἀλθκοῦσ ἐνδθμεῖ• τοῦ δζ ταφτθσ κατά τι
παραςωαλζντοσ, ἀποδθμεῖ.
2.59 (νκϋ) Ἀποδθμεῖ ςαρκόσ, ὁ πρόσ τιν γνωςτικιν ἕξιν μεταβάσ ἀπό τῆσ πρακτικῆσ• ἁρπαηόμενοσ ὡσ ἐν νεωζλαισ, τοῖσ
ὑψθλοτζροισ νοιμαςιν, εἰσ τόν διαωανῆ τῆσ μυςτικῆσ κεωρίασ ἀζρα• κακ᾿ ὅν ςφν Κυρίῳ εἶναι δυνιςεται πάντοτε.
Ἐκδθμεῖ δζ ἀπό τοῦ Κυρίου, ὁ μιπω δίχα τῶν κατ᾿ αἴςκθςιν ἐνεργειῶν κακαρῷ νοΐ κεωρῆςαι κατά τό ἐωικτόν τά
νοιματα δυνάμενοσ, καί τόν περί τοῦ Κυρίου λόγον ἁπλοῦν χωρίσ αἰνιγμάτων μι χωρῶν.
2.60 (ξϋ) Ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγοσ, οῦ μόνον κακότι ςεςάρκωται λζγεται ςάρξ• ἀλλά κακότι Θεόσ Λόγοσ ἁπλῶσ νοοφμενοσ ἐν
ἀρχῇ πρόσ τόν Θεόν καί Πατζρα, καί ςαωεῖσ καί γυμνοφσ τοφσ τῆσ ἀλθκείασ περί τῶν ὅλων ἔχων τφπουσ, οῦ περιζχει
παραβολάσ καί αἰνίγματα• οῦδζ ἱςτορίασ δεομζνασ ἀλλθγορίασ• ἐπάν δζ ἀνκρϊποισ ἐπιδθμιςῃ μι δυναμζνοισ γυμνῷ
τῷ νοΐ γυμνοῖσ προςβάλλειν νοθτοῖσ• ἀπό τῶν αῦτοῖσ ςυνικων διαλεγόμενοσ, διά τῆσ τῶν ἱςτοριῶν καί αἰνιγμάτων καί
παραβολῶν καί ςκοτεινῶν λόγων ποικιλίασ ςυντικζμενοσ, γίνεται ςάρξ. Κατά γάρ τιν πρϊτθν προςβολιν, οῦ γυμνῷ
προςβάλλει Λόγῳ ὁ ἡμζτεροσ νοῦσ• ἀλλά Λόγῳ ςεςαρκωμζνῳ• δθλαδι τῇ ποικιλίᾳ τῶν λζξεων• Λόγῳ μζν ὄντι, τῇ
ωφςει• ςαρκί δζ τῇ ὄψει• ὥςτε τοφσ πολλοφσ, ςάρκα καί οῦ Λόγον ὁρᾷν δοκεῖν κἄν εἰ κατά ἀλικειαν ἐςτι Λόγοσ. Οῦ
γάρ ὅπερ δοκεῖ τοῖσ πολλοῖσ, τοῦτο τῆσ Γραωῆσ ἐςτιν ὁ νοῦσ, ἀλλ᾿ ἕτερον παρά τό δοκοῦν. Ὁ γάρ Λόγοσ, δι᾿ ἑκάςτου
τῶν ἀναγεγραμμζνων ῥθμάτων γίνεται ςάρξ.
2.61 (ξαϋ) Ἡ ἀπαρχι τῆσ πρόσ εῦςζβειαν μακθτείασ τῶν ἀνκρϊπων, ὡσ πρόσ ςάρκα γίνεςκαι πζωυκε. Γράμματι γάρ,
ἀλλ᾿ οῦ πνεφματι κατά τιν πρϊτθν εἰσ κεοςζβειαν προςβολιν ὁμιλοῦμεν. Κατά μζροσ δζ προςβαίνοντεσ τῷ πνεφματι
κατά τό παχφ τῶν ῥθμάτων τοῖσ λεπτοτζροισ κεωριμαςιν ἀποξζοντεσ, ἐν κακαρῷ κακαρῶσ τῷ Χριςτῷ γινόμεκα κατά
τό δυνατόν ἀνκρϊποισ• εἰσ τό δφναςκαι λζγειν κατά τόν Ἀπόςτολον• Εἰ καί ἐγνϊκαμεν κατά ςάρκα Χριςτόν, ἀλλά νῦν
οῦκζτι γινϊςκομεν• διά τιν ἁπλῆν δθλονότι πρόσ τόν Λόγον χωρίσ τῶν ἐπ᾿ αῦτῷ καλυμμάτων τοῦ νοόσ προςβολιν•
ἀπό τοῦ ςάρκα τόν Λόγον γινϊςκειν, εἰσ τιν, ὡσ Μονογενοῦσ παρά Πατρόσ αῦτοῦ δόξαν προκόψαντεσ.
2.62 (ξβϋ) Ὁ τιν ἐν Χριςτῷ ηιςασ ηωιν, τιν τε τοῦ νόμου καί τῆσ ωφςεωσ ὑπερζβθ δικαιοςφνθν• ὅπερ ὁ κεῖοσ
ἐνδεικνφμενοσ Ἀπόςτολοσ ωθςιν• Ἐν γάρ Χριςτῷ Ἰθςοῦ, οῧτε περιτομι ἐςτιν, οῧτε ἀκροβυςτία. Διά μζν τῆσ περιτομῆσ,
τιν νομικιν δικαιοςφνθν δθλϊςασ• διά δζ τῆσ ἀκροβυςτίασ, τιν ωυςικιν ἰςονομίαν αἰνιξάμενοσ.
2.63 (ξγϋ) Οἱ μζν, δι᾿ ὕδατοσ ἀναγεννῶνται καί Πνεφματοσ• οἱ δζ, ἐν Πνεφματι ἁγίῳ καί πυρί τό βάπτιςμα δζχονται. Σά
τζςςαρα δζ ταῦτα, τό ὕδωρ τζ ωθμι, καί τό πνεῦμα, καί τό πῦρ, καί τό Πνεῦμα ἅγιον,τό ἕν καί τό αῦτό Πνεῦμα νοῶ τοῦ
Θεοῦ. Σοῖσ μζν γάρ ὕδωρ ἐςτί τό Πνεῦμα τό ἅγιον, ὡσ ῥυπτικόν τῶν ἐκτόσ περί τό ςῶμα μολυςμῶν• τοῖσ δζ πνεῦμα
μόνον, ὡσ ἐνεργθτικόν τῶν κατ᾿ ἀρετιν ἀγακῶν• τοῖσ δζ πῦρ, ὡσ κακαρτικόν τῶν ἐντόσ κατά τό βάκοσ περί ψυχιν
κθλίδων• τοῖσ δζ κατά τόν μζγαν Δανιιλ, Πνεῦμα ἅγιον, ὡσ ςοωίασ καί γνϊςεωσ χορθγόν. Ἐκ γάρ τῆσ διαωόρου περί τό
ὑποκείμενον ἐνεργείασ, διαωόρουσ λαμβάνει τό ἕν καί αῦτό Πνεῦμα τάσ προςθγορίασ.
ελίδα 25 από 31
2.64 (ξδϋ) Ὁ νόμοσ τό άββατον δζδωκεν, Ἵνα, ωθςίν, ἀναπαφςθται τό ὑποηφγιόν ςου καί ὁ παῖσ ςου. Ἀμωότερα δζ
ταῦτα δι᾿ αἰνιγμάτων τό ςῶμα δθλοῦςι. Σοῦ γάρ πρακτικοῦ νοόσ ὑποηφγιόν ἐςτι τό ςῶμα, ἀχκοωορεῖν βίᾳ τοῖσ τρόποισ
τῶν ἀρετῶν κατά τιν πρᾶξιν ἀναγκαηόμενον. Σοῦ δζ κεωρθτικοῦ παῖσ, ὡσ ἤδθ λογιςκζν κεωριμαςι, καί λογικῶσ ταῖσ
γνωςτικαῖσ ἐπιταγαῖσ τοῦ νοόσ ὑπθρετοφμενον. Ἀμωοτζροισ δζ άββατόν ἐςτι, τῶν αῦτοῖσ ἐνεργουμζνων κατά τε
πρᾶξιν καί κεωρίαν καλῶν, τό πζρασ, τιν πρόςωορον ἑκάςτῳ παρζχον ἀνάπαυςιν.
2.65 (ξεϋ) Ὁ τιν ἀρετιν μετά τῆσ πρεποφςθσ γνϊςεωσ ἐξανφων, ὑποηφγιον ἔχει τό ςῶμα, λόγῳ ἐλαφνων πρόσ τιν τῶν
κακθκόντων ἐνζργειαν• παῖδα δζ, τόν ἐπ᾿ ἀρετῇ κατά τιν πρᾶξιν τρόπον• ἤγουν αῦτόν τόν κακ᾿ ὅν ἡ ἀρετι πζωυκε
γίνεςκαι τρόπον• ὥςπερ ἀργυρίῳ τοῖσ διακριτικοῖσ ὠνθκζντα λογιςμοῖσ. άββατον δζ, ἡ κατ᾿ ἀρετιν ἀπακισ καί
εἰρθναία τῆσ τε ψυχῆσ καί τοῦ ςϊματοσ κατάςταςισ, ἤγουν ἀναλλοίωτοσ ἕξισ.
2.66 (ξςτϋ) Ὁ τοῦ Θεοῦ λόγοσ, τοῖσ μζν ἔτι περί τά ςωματικά τῆσ ἀρετῆσ εἴδθ τό πλζον ἔχουςι τῆσ ωροντίδοσ, ἄχυρον
γίνεται καί χόρτοσ• διατρζωων αῦτῶν τό πακθτικόν τῆσ ψυχῆσ μζροσ, πρόσ τιν τῶν ἀρετῶν ὑπθρεςίαν• τοῖσ
ἀνθγμζνοισ δζ τῇ κεωρίᾳ τῆσ ἀλθκοῦσ τῶν κείων κατανοιςεωσ, ἔςτιν ἄρτοσ διατρζωων αῦτῶν τῆσ ψυχῆσ τό νοερόν
πρόσ κεοειδῆ τελειότθτα. Διό τοφσ πατριάρχασ εὑρίςκομεν ἐπιςιτιηομζνουσ ἐν τῇ ὁδῷ, καί ἑαυτοῖσ ἄρτουσ, καί τοῖσ
ὄνοισ αῦτῶν χορτάςματα. Καί ὁ ἐν τοῖσ Κριταῖσ δζ Λευΐτθσ, τῷ ἐν Γαβαᾷ ξεναγιςαντι αῦτόν πρεςβφτῃ ωθςίν• Εἰςί καί
ἡμῖν ἄρτοι, καί τοῖσ ὄνοισ ἡμῶν ἄχυρα• καί οῦκ ἔςτιν ὑςτζρθμα τοῖσ παιςί ςου, παντόσ τινοσ.
2.67 (ξηϋ) Ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγοσ καί δρόςοσ λζγεται καί ἔςτιν• καί ὕδωρ καί πθγι καί ποταμόσ, ὡσ γζγραπται• κατά τιν
ὑποκειμενικιν δθλονότι τῶν δεχομζνων δφναμιν, ταῦτα και ὤν καί γινόμενοσ. Σοῖσ μζν γάρ ἐςτι δρόςοσ, ὡσ τῆσ ἔξωκεν
ἐπικειμζνθσ αῦτοῖσ περί τό ςῶμα τῶν πακῶν πυρϊςεϊσ τε καί ἐνεργείασ, ςβεςτικόσ. Σοῖσ δζ τό βάκοσ τῷ ἰῷ τῆσ κακίασ
ωρυςςομζνοισ ἐςτίν ὕδωρ• οῦ μόνον ὡσ δι᾿ ἀντιπακείασ τοῦ ἀντικειμζνου ωκαρτικόσ, ἀλλά καί ὡσ μεταδοτικόσ
ηωτικῆσ πρόσ τό εὖ εἶναι δυνάμεωσ. Πθγι δζ, ἀεννάωσ ἔχουςιν ἀναβλφηουςαν τιν ἕξιν τῆσ κεωρίασ, ὡσ ςοωίασ
χορθγόσ. Ποταμόσ δζ, τοῖσ τιν εῦςεβῆ καί ὀρκιν καί ςωτιριον ποταμθδόν προχζουςι διδαςκαλίαν ὡσ ἀνκρϊπουσ, καί
κτινθ καί κθρία καί ωυτά δαψιλῶσ ποτίηων• ἵνα καί ἄνκρωποι κεωκῶςι, τοῖσ τῶν λεγομζνων ὑψωκζντεσ νοιμαςι• καί
οἱ κτθνωκζντεσ τοῖσ πάκεςι, διά τῆσ ἀκριβοῦσ τῶν κατ᾿ ἀρετιν τρόπων ἀποδείξεωσ ἀνκρωπιςκζντεσ, τιν ωυςικιν
ἐπαναλάβωςι λογιότθτα• καί οἱ κθριωκζντεσ ταῖσ πονθραῖσ ἕξεςι καί κακοπραγίαισ, διά τῆσ προςθνοῦσ τε καί εῦαωοῦσ
παραινζςεωσ τικαςςευκζντεσ, πρόσ τιν τῆσ ωφςεωσ ἐπανζλκωςιν ἡμερότθτα• καί οἱ ωυτῶν δίκθν ἀναιςκθτοῦντεσ τῶν
ἀγακῶν, διά τῆσ εἰσ βάκοσ τοῦ λόγου διαβάςεωσ ἀπαλυκζντεσ, λάβωςιν αἴςκθςιν πρόσ καρπογονίαν, καί δφναμιν τιν
αῦτοφσ διατρζωουςαν, τοῦ λόγου ποιότθτα.
2.68 (ξθϋ) Ὁδόσ ἐςτιν ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγοσ, τοῖσ καλῶσ κατά τιν πρακτικιν,καί εῦτόνωσ τό τῆσ ἀρετῆσ τρζχουςι ςτάδιον•
καί μιτε δεξιά διά κενοδοξίασ, μιτε ἀριςτερά διά τῆσ πρόσ τά πάκθ ῥοπῆσ ἐκκλίνουςιν, εῦκφνων κατά Θεόν τά
διαβιματα• ὅπερ εἰσ τζλοσ μι ωυλάξασ Ἀςά ὁ βαςιλεφεσ Ἰοφδα, λζγεται περί τό γῆρασ αῦτοῦ πεπονθκζναι τοφσ
πόδασ• ὡσ περί τόν δρόμον τοῦ κατά Θεόν βίου ἀςκενιςασ.
2.69 (ξκϋ) Θφρα λζγεται τοῦ Θεοῦ Λόγοσ, ὡσ τοφσ καλῶσ πᾶςαν διθνυκότασ τιν ὁδόν τῶν ἀρετῶν κατά τόν ἄμεπτον
δρόμον τῆσ πράξεωσ, πρόσ γνῶςιν εἰςάγων• καί ὡσ ωῶσ, δεικνφσ τοφσ πολυωαεῖσ τῆσ ςοωίασ κθςαυροφσ. Ὁ αῦτόσ γάρ
καί ὁδόσ ἐςτι καί κφρα καί κλείσ καί βαςιλεία• ὁδόσ μζν, ὡσ ὁδθγόσ• κλείσ δζ, ὡσ ἀνοίγων τοῖσ ἀξίοισ τῶν κείων καί
ἀνοιγόμενοσ• κφρα δζ, ὡσ εἰςαγωγεφσ• βαςιλεία δζ, ὡσ κλθρονομοφμενοσ, καί κατά μζκεξιν ἐν πᾶςι γινόμενοσ.
ελίδα 26 από 31
2.70 (οϋ) Φῶσ ὁ Κφριοσ λζγεται, καί ηωι καί ἀνάςταςισ καί ἀλικεια. Φῶσ μζν καί ὡσ λαμπρότθσ, ψυχῶν, καί ὡσ ἀγνοίασ
ςκότουσ διϊκτθσ• καί ὡσ ωωτίηων τόν νοῦν πρόσ κατανόθςιν τῶν ἀποῤῥιτων• καί δεικνφσ, τά μόνοισ κεατά τοῖσ
κακαροῖσ μυςτιρια• ηωι δζ, ὡσ τιν πρζπουςαν ψυχαῖσ ἀγαπϊςαισ τόν Κφριον ἐν τοῖσ κείοισ παρεχόμενοσ κίνθςιν•
ἀνάςταςισ δζ, ὡσ τῆσ νεκρᾶσ τῶν ὑλικῶν προςπακείασ ἐγείρων τόν νοῦν, ωκορᾶσ παντοίασ κακαρόν καί νεκρότθτοσ•
ἀλικεια δζ, ὡσ ἕξιν τῶν ἀγακῶν τοῖσ ἀξίοισ δωροφμενοσ ἄτρεπτον.
2.71 (οαϋ) Ὁ μζν τοῦ Θεοῦ, καί Πατρόσ Θεόσ Λόγοσ, ἑκάςτῃ μυςτικῶσ ἐνυπάρχει τῶν οἰκείων ἐντολῶν• ὁ δζ Θεόσ καί
Πατιρ, ὅλοσ ἐςτίν ἀχϊριςτοσ ἐν ὅλῳ τῷ οἰκείῳ Λόγῳ ωυςικῶσ. Ὁ τοίνυν δεχόμενοσ κείαν ἐντολιν καί ποιῶν αῦτιν, τόν
ἐν αῦτῇ τοῦ Θεοῦ δζχεται Λόγον. Ὁ δζ τόν Λόγον διά τῶν ἐντολῶν δεξάμενοσ, δι᾿ αῦτοῦ τόν ἐν αῦτῷ ωυςικῶσ ὄντα
ςυνεδζξατο Πατζρα, καί τό ἐν αῦτῷ ωυςικῶσ ὄν ςυνεδζξατο Πνεῦμα. Ἀμιν γάρ, ωθςι, λζγω ὑμῖν, ὁ λαμβάνων ὅν τινα
πζμψω, ἐμζ λαμβάνει• ὁ δζ ἐμζ λαμβάνων, λαμβάνει τόν πζμψαντά με. Ὁ γοῦν ἐντολιν δεξάμενοσ καί ποιιςασ αῦτιν,
λαβϊν ἔχει μυςτικῶσ τιν ἁγίαν Σριάδα.
2.72 (οβϋ) Δοξάηει τόν Θεόν ἐν ἑαυτῷ, οῦχ ὁ λόγοισ μόνον γεραίρων τόν Θεόν, ἀλλ᾿ ὁ διά τόν Θεόν ὑπζρ ἀρετῆσ τά τῶν
πόνων ὑπομζνων πακιματα• καί ἀντιδοξάηεται παρά Θεοῦ, τιν ἐν τῷ Θεῷ δόξαν, οἷον ἀρετῆσ ἔπακλον κατά μζκεξιν
τιν τῆσ ἀπακείασ κομιηόμενοσ χάριν. Πᾶσ γάρ ὁ δοξάηων τόν Θεόν ἐν ἑαυτῷ διά τῶν κατά τιν πρακτικιν ὑπζρ ἀρετῆσ
πακθμάτων, καί αῦτόσ ἐν τῷ Θεῷ δοξάηεται, διά τῆσ κατά τιν κεωρίαν ἀπακοῦσ τῶν κείων ἐλλάμψεωσ. Φθςί γάρ ὁ
Κφριοσ ἐπί τό πάκοσ ἐρχόμενοσ• Νῦν ἐδοξάςκθ ὁ Τἱόσ τοῦ ἀνκρϊπου, καί ὁ Θεόσ ἐδοξάςκθ ἐν αῦτῷ. Εἰ ὁ Θεόσ
ἐδοξάςκθ ἐν αῦτῷ, καί ὁ Θεόσ δοξάςει αῦτόν ἐν ἑαυτῷ• καί εῦκφσ δοξάςει αῦτόν. Ὡσ ἐντεῦκεν εἶναι δῆλον, ὅτι τοῖσ
ὑπζρ ἀρετῆσ πακιμαςιν, ἐπακολουκοῦςι τά κεῖα χαρίςματα.
2.73 (ογϋ) Ἕωσ τόν ἐν τῷ ῥθτῷ τῆσ ἁγίασ Γραωῆσ ποικίλωσ διά τῶν αἰνιγμάτων ςεςωματωμζνον ὁρῶμεν τόν τοῦ Θεοῦ
Λόγον, οῧπω τόν ἀςϊματον καί ἁπλοῦν καί ἐνιαῖον καί μόνον, ὡσ ἐν ἀςωμάτῳ καί ἁπλῷ καί ἐνιαίῳ καί μόνῳ Τἱῷ
νοθτῶσ τεκεάμεκα Πατζρα, κατά τό, Ὁ ἑωρακϊσ ἐμζ ἑϊρακε τόν Πατζρα. Καί• Ἐγϊ ἐν τῷ Πατρί, καί ὁ Πατιρ ἐν ἐμοί.
Πολλῆσ οὖν χρεία τῆσ ἐπιςτιμθσ, ὥςτε διαδφντασ πρότερον τά περί τόν Λόγον τῶν ῥθμάτων καλφμματα, οὕτω γυμνῷ
τῷ νοΐ κακαρόν αῦτόν ἐω᾿ ἑαυτόν ἑςτῶτα κεάςαςκαι τόν Λόγον, τόν ἐν ἑαυτῷ ςαωῶσ ὡσ ἐωικτόν ἀνκρϊποισ τόν
Πατζρα δεικνφντα. Διόπερ ἀνάγκθ τόν εῦςεβῶσ τόν Θεόν ἐπιηθτοῦντα, μθδενί κρατεῖςκαι ῥθτῶ, ἵνα μι ἀντί Θεοῦ, τά
περί Θεόν λάκῃ λαβϊν• τουτζςτιν, ἀντί τοῦ Λόγου τά ῥθτά ςτζργων ἐπιςωαλῶσ τῆσ Γραωῆσ, τοῦ Λόγου διαωυγόντοσ
τόν νοῦν ἐκ τῶν περιβλθμάτων κρατεῖν δοκοῦντα τόν ἀςϊματον Λόγον• κατά γε τιν Αἰγυπτίαν, τιν μι τοῦ Ἰωςιω,
ἀλλά τῶν αῦτοῦ ἐπιλαβομζνθν ἱματίων• καί τοφσ παλαιοφσ ἀνκρϊπουσ, οἱ μόνῃ τῆ εῦπρεπείᾳ τῶν ὁρωμζνων
ἐναπομείναντεσ, ἔλακον τῇ κτίςει λατρεφοντεσ παρά τόν κτίςαντα.
2.74 (οδϋ) Ὁ τῆσ ἁγίασ Γραωῆσ λόγοσ, κατά μζροσ τοῖσ ὑψθλοτζροισ νοιμαςι τιν τῶν ἐπ᾿ αῦτῶ ςωματικῶσ
διαπεπλαςμζνων ῥθτῶν ἐκδυςάμενοσ ςφνκεςιν, ὡσ ἐν ωωνῇ αῧρασ λεπτῆσ ὑπάρχων δείκνυται τῷ διορατικωτζρῳ, νοΐ•
τῷ διά τιν ἄκραν ἀπόλειψιν τῶν κατά ωφςιν ἐνεργειῶν, αἴςκθςιν μόνου δυνθκζντι λαβεῖν, τῆσ τόν Λόγον ποςῶσ
μθνυοφςθσ ἁπλότθτοσ, κατά τόν μζγα Ἠλίαν τόν ἐν τῷ ςπθλαίῳ Χωριβ ταφτθσ ἀξιωκζντα τῆσ ὄψεωσ. Χωριβ γάρ
ἑρμθνεφεται νζωμα ὅπερ ἐςτίν ἡ ἐν τῷ καινῷ Πνεφματι τῆσ χάριτοσ ἕξισ τῶν ἀρετῶν. Σό δζ ςπιλαιον, ἡ τῆσ ςοωίασ ἐςτί
κατά νοῦν κρυωιότθσ• ἐν ᾗ ὁ γενόμενοσ, τῆσ ὑπζρ αἴςκθςιν μυςτικῶσ αἰςκιςεται γνϊςεωσ, ἐν ᾗ λζγεται τυγχάνειν ὁ
Θεόσ. Πᾶσ οὖν κατά τόν μζγαν Ἠλίαν ηθτῶν ἀλθκῶσ τόν Θεόν, οῦ μόνον ἐν Χωριβ γενιςεται• τουτζςτιν, ὡσ πρακτικόσ
ἐν τῇ ἕξει τῶν ἀρετῶν• ἀλλά καί ἐν τῷ ςπθλαίῳ τῷ ἐν Χωριβ• τουτζςτιν, ὡσ κεωρθτικόσ ἐν τῇ κρυωιότθτι τῆσ ςοωίασ
τῇ ἐν μόνῃ τυγχανοφςῃ τῇ ἕξει τῶν ἀρετῶν.
ελίδα 27 από 31
2.75 (οεϋ) Ὅταν ὁ νοῦσ τάσ ἐπικειμζνασ αῦτῷ πολλάσ περί τῶν ὄντων ἐκτινάξθται δόξασ, τότε ςαωισ αῦτῷ τῆσ ἀλθκείασ
ὁ λόγοσ ἀναωαίνεται, διδοφσ αῦτῷ τῆσ ὄντωσ γνϊςεωσ τάσ ὑποκικασ, καί τάσ πρϊθν ἐπ᾿ αῦτῶ προλιψεισ ὡςεί λεπίδασ
τῶν ὀπτικῶν δυνάμεων ἀπωκοφμενοσ, κατά τόν κεςπζςιον καί μζγαν Ἀπόςτολον Παῦλον. Λεπίδεσ γάρ εἰςιν, ὡσ
ἀλθκῶσ, ἐπικείμεναι τῷ διορατικῷ τῆσ ψυχῆσ, καί ἀπείργουςαι τιν πρόσ τόν ἀκραιωνῆ τῆσ ἀλθκείασ λόγον, διάβαςιν,
αἵ τε πρόσ τό ῥθτόν μόνον τῆσ Γραωῆσ ὑπολιψεισ, καί τῶν ὁρωμζνων αἱ κατ᾿ αἴςκθςιν προςπακεῖσ κεωρίαι.
2.76 (οςτϋ) Ὁ μζν κεῖοσ Ἀπόςτολοσ Παῦλοσ, τιν τοῦ Λόγου γνῶςιν, ἐκ μζρουσ ἔωθ γινϊςκειν. Ὁ δζ μζγασ εῦαγγελιςτισ
Ἰωάννθσ τεκεᾶςκαι λζγει τιν αῦτοῦ δόξαν. Ἐκεαςάμεκα γάρ, ωθςίν, τιν δόξαν αῦτοῦ, δόξαν ὡσ Μονογενοῦσ παρά
Πατρόσ, πλιρθσ χάριτοσ καί ἀλθκείασ. Καί μιποτε ὁ μζν ἅγιοσ Παῦλοσ τιν ὡσ Θεοῦ Λόγου γνῶςιν ἐκ μζρουσ ἔωθ
γινϊςκειν. Ἐκ γάρ τῶν ἐνεργειῶν, ποςῶσ μόνον γινϊςκεται. Ἡ γάρ ἐπ᾿ αῦτῷ κατ᾿ οῦςίαν τε καί ὑπόςταςιν γνῶςισ,
ὁμοίωσ πᾶςιν ἀγγζλοισ τε καί ἀνκρϊποισ, κακζςτθκεν ἄβατοσ, κατ᾿ οῦδζν οῦδενί γινωςκομζνθ• Ὁ δζ ἅγιοσ Ἰωάννθσ,
τζλειον ὡσ ἐν ἀνκρϊποισ, τόν τῆσ ἐνανκρωπιςεωσ τοῦ Λόγου μυθκείσ λόγον, τιν ὡσ ςάρκα Λόγον δόξαν ἔωθ
τεκεᾶςκαι• τουτζςτι, τόν λόγον, ἤγουν τόν ςκοπόν, κακ᾿ ὅν ὁ Θεόσ γζγονεν ἄνκρωποσ, πλιρθ χάριτοσ ἐκεάςατο, καί
ἀλθκείασ. Οῦ γάρ κακ᾿ ὅ κατ᾿ οῦςίαν Θεόσ, καί τῶ Θεῷ Πατρί ὁμοοφςιοσ ὁ Μονογενισ κεχαρίτωται, ἀλλά κακ᾿ ὅ ωφςει
κατ᾿ οἰκονομίαν γζγονεν, ἄνκρωποσ καί ἡμῖν ὁμοοφςιοσ, δι᾿ ἡμᾶσ κεχαρίτωται τοφσ χρῄηοντασ χάριτοσ• καί ἐκ τοῦ
πλθρϊματοσ αῦτοῦ διαπαντόσ κατά πᾶςαν ἡμῶν προκοπιν τιν ἀναλογοῦςαν δεχομζνουσ χάριν. Ὥςτε ὁ τόν λόγον
τζλειον ἐν ἑαυτῶ ωυλάξασ, ἀβζβθλον τοῦ δι᾿ ἡμᾶσ ςαρκωκζντοσ Θεοῦ Λόγου, τιν πλιρθ χάριτοσ καί ἀλθκείασ
κομίςεται δόξαν, τοῦ δι᾿ ἡμᾶσ ἑαυτόν κακ᾿ ἡμᾶσ δοξάςαντόσ τε καί ἁγιάςαντοσ κατά τιν αῦτοῦ παρουςίαν. Ὅταν γάρ,
ωθςίν, ἐκεῖνοσ ωανερωκῇ, ὅμοιοι αῦτῷ ἐςόμεκα.
2.77 (οηϋ) Ἕωσ ἡ ψυχι, τιν ἀπό δυνάμεωσ εἰσ δφναμιν, καί ἀπό δόξθσ εἰσ δόξαν ποιεῖται μετάβαςιν• τουτζςτι, τιν ἀπό
ἀρετῆσ εἰσ ἀρετιν μείηονα προκοπιν, καί τιν ἀπό γνϊςεωσ εἰσ γνῶςιν ὑψθλοτζραν ἀνάβαςιν, οῦκ ἐπαφςατο
παροικοῦςα, κατά τό εἰρθμζνον. Πολλά παρϊκθςεν ἡ ψυχι μου. Πολφ γάρ ἐςτι τό διάςτθμα, καί τό πλῆκοσ τῶν
ὀωειλουςῶν παρ᾿ αῦτῆσ διαβακῆναι γνϊςεων, μζχρισ οὗ διελεφςεται ἐν τόπῳ ςκθνῆσ καυμαςτῆσ, ἕωσ τοῦ οἴκου τοῦ
Θεοῦ• ἐν ωωνῇ ἀγαλλιάςεωσ καί ἐξομολογιςεωσ, ἤχου ἑορτάηοντοσ• ἀεί ωωναῖσ, ωωνιν, νοεραῖσ, νοεράν
προςτικεῖςα τῇ προκοπῇ τῶν κείων κεωρθμάτων, μετά τῆσ κατά νοῦν ἐπί τοῖσ κεωρθκεῖςιν ἀγαλλιάςεωσ, ἤγουν
χαρᾶσ, καί τῆσ ἀναλογοφςθσ εῦχαριςτίασ. Σοιαφτασ γάρ ἑορτάηουςι πάντεσ, οἱ τό Πνεῦμα τῆσ χάριτοσ εἰλθωότεσ, ἐν
ταῖσ καρδίαισ αῦτῶν κράηων• Ἀββᾶ, ὁ Πατιρ.
2.78 (οθϋ) Ὁ τῆσ καυμαςτῆσ ςκθνῆσ τόποσ, καί ἀπακισ ἐςτι καί ἀπιμων ἕξισ τῶν ἀρετῶν• κακ᾿ ἥν ὁ τοῦ Θεοῦ γινόμενοσ
Λόγοσ, διαωόροισ ἀρετῶν κάλλεςι κατακοςμεῖ κακάπερ ςκθνιν τιν ψυχιν. Ὁ δζ οἶκοσ τοῦ Θεοῦ, ἡ ἐκ πολλῶν καί
διαωόρων ςυγκειμζνθ κεωρθμάτων γνῶςίσ ἐςτι• κακ᾿ ἥν ἐνδθμῶν τῇ ψυχῇ ὁ Θεόσ, τοῦ τῆσ ςοωίασ κρατῆροσ
ἐμπίμπλθςιν. Ἡ δζ ωωνι τῆσ ἀγαλλιάςεϊσ ἐςτι, τό ἐπί τῷ πλοφτῳ τῶν ἀρετῶν τῆσ ψυχῆσ ςκίρτθμα. Ἡ δζ τῆσ
ἐξομολογιςεωσ, ἡ ἐπί τῇ δόξῃ τῆσ κατά τιν ςοωίαν εῦωχίασ ἐςτίν εῦχαριςτία. Ὁ δζ ἦχοσ, ἡ ἐξ ἀμωοῖν, ἀγαλλιάςεϊσ
ωθμι καί ἐξομολογιςεωσ, κατά ςφγκραςιν γινομζνθ διθνεκισ μυςτικι δοξολογία.
2.79 (οκϋ) Ὁ γενναίωσ καταπαλαίςασ τά πάκθ τοῦ ςϊματοσ, καί τοῖσ ἀκακάρτοισ πνεφμαςιν ἱκανῶσ πολεμιςασ, καί τῆσ
ἑαυτοῦ κατά ψυχιν χϊρασ ἐξελάςασ αῦτῶν τά νοιματα• καρδίαν εῦχζςκω κακαράν αῦτῷ δοκῆναι, καί πνεῦμα εῦκζσ
ἐν τοῖσ ἐγκάτοισ ἐγκαινιςκῆναι• τουτζςτι, τελείωσ τῶν μζν ωαφλων κενωκῆναι λογιςμῶν, τῶν δζ κείων ἐννοιῶν
πλθρωκῆναι διά τῆσ χάριτοσ• ἵνα γζνθται κόςμοσ Θεοῦ νοθτῶσ λαμπρόσ τε καί μζγασ, ἐξ ἠκικῶν καί ωυςικῶν καί
κεολογικῶν ςυνεςτϊσ κεωρθμάτων.
ελίδα 28 από 31
2.80 (πϋ) Ὁ τιν καρδίαν κακαράν ἐργαςάμενοσ, οῦ μόνον τῶν ὑποβεβθκότων καί μετά Θεόν γνϊςεται τοφσ λόγουσ,
ἀλλά καί αῦτῷ ποςῶσ μετά τιν τῶν ὅλων διάβαςιν, ἐνορᾷ• ὅπερ ἐςτίν ἀκρότατον τζλοσ τῶν ἀγακῶν• ἐν ᾗ γενόμενοσ ὁ
Θεόσ, ἀξιοῖ τά ἴδια γράμματα διά τοῦ πνεφματοσ ἐγχαράττειν, κακάπερ τιςί πλαξί Μωςαϊκαῖσ• τοςοῦτον, ὅςον ἑαυτιν
διά πράξεωσ ἐπιδζδωκε καί κεωρίασ, κατά τιν τό, Αῦξάνου, μυςτικῶσ κελεφουςαν ἐντολιν.
2.81 (παϋ) Καρδία κακαρά τάχα ἐκείνθ λζγεται, ἡ μθδεμίαν ἔχουςα ωυςικιν κακ᾿ οἱονδιποτε τρόπον, πρόσ ὁτιοῦν
κίνθςιν• ἐν ᾗ κακάπερ πτυχίῳ καλῶσ λειανκζντι διά τιν ἄκραν ἁπλότθτα γινόμενοσ ὁ Θεόσ, τοφσ ἰδίουσ νόμουσ
ἐγγράωει.
2.82 (πβϋ) Καρδία ἐςτί κακαρά, ἡ παντάπαςιν ἀνείδεον τῷ Θεῷ καί ἀμόρωωτον παραςτιςαςα τιν μνιμθν• καί μόνοισ
τοῖσ αῦτοῦ ἕτοιμον ἐνςθμανκῆναι τφποισ, δι᾿ ὧν ἐμωανισ πζωυκε γίνεςκαι.
2.83 (πγϋ) Ὁ τοῦ Χριςτοῦ νοῦσ, ὅν λαμβάνουςιν οἱ ἅγιοι, κατά τόν ωάμενον• Ἡμεῖσ δζ νοῦν Χριςτοῦ ἔχομεν, οῦ κατά
ςτζρθςιν τῆσ ἐν ἡμῖν νοερᾶσ δυνάμεωσ ἐπιγίνεται• οῦδζ ὡσ ςυμπλθρωτικόσ τοῦ ἡμετζρου νοόσ, οῦδ᾿ ὡσ μεταβαίνων
οῦςιωδῶσ κακ᾿ ὑπόςταςιν εἰσ τόν ἡμζτερον νοῦν• ἀλλ᾿ ὡσ τῇ οἰκείᾳ ποιότθτι τιν τοῦ ἡμετζρου νοόσ λαμπρφνων
δφναμιν, καί πρόσ τιν αῦτιν αῦτῷ ωζρων ἐνζργειαν. Νοῦν γάρ ἔχειν Χριςτοῦ ἔγωγζ ωθμι, τόν κατ᾿ αῦτόν νοοῦντα, καί
διά πάντων αῦτόν νοοῦντα.
2.84 (πδϋ) ῶμα Χριςτοῦ εἶναι λεγόμεκα, κατά τό, Ἡμεῖσ δζ ςῶμα Χριςτοῦ ἐςμεν, καί μζλθ ἐκ μζρουσ• οῦ κατά
ςτζρθςιν τῶν ἡμετζρων ςωμάτων, ἐκείνου τό ςῶμα γινόμενοι• οῦδ᾿ αὖ πάλιν ἐκείνου κακ᾿ ὑπόςταςιν εἰσ ἡμᾶσ
μεταβαίνοντοσ, ἤ μελθδόν διατεμνομζνου• ἀλλά τῷ κακ᾿ ὁμοιότθτα τῆσ τοῦ Κυρίου ςαρκόσ, τιν ωκοράν ἀποςείεςκαι
τῆσ ἁμαρτίασ. Ὡσ γάρ ὁ Χριςτόσ κατά ωφςιν ςαρκί τε καί ψυχῇ κακ᾿ ὅ νοεῖται ἄνκρωποσ ἀναμάρτθτοσ ἦν, οὕτω καί
ἡμεῖσ οἱ πεπιςτευκότεσ αῦτῷ, καί διά Πνεφματοσ αῦτόν ἐνδυςάμενοι, κατά προαίρεςιν ἐν αῦτῷ χωρίσ ἁμαρτίασ εἶναι
δυνάμεκα.
2.85 (πεϋ) Εἰςί παρά τῇ Γραωῆ καί χρονικοί αἰῶνεσ καί ἄλλων αἰϊνων ςυντζλειαν περιζχοντεσ, κατά τό, Νυνί δζ ἅπαξ
ἐπί ςυντελείᾳ τῶν αἰϊνων, καί τά ἑξῆσ. Καί ἕτεροι πάλιν χρονικῆσ ἐλεφκεροι ωφςεωσ αἰῶνεσ, μετά τόν ἐνεςτῶτα
τοῦτον χρόνον, αἰῶνα, τόν ἐπί ςυντελείᾳ τῶν αἰϊνων, κατά τό, Ἵνα ἐνδείξθται ἐν τοῖσ αἰῶςι τοῖσ ἐπερχομζνοισ τόν
ὑπερβάλλοντα πλοῦτον, καί τά ἑξῆσ. Εὑρίςκομεν δζ παρά τῇ Γραωῇ καί πλῆκοσ αἰϊνων, παρελκόντων τε καί
ἐνεςτϊτων καί μελλόντων• καί αἰῶνασ αἰϊνων εἶναί τινασ αἰῶνασ, καί αἰῶνοσ αἰῶνα, καί χρόνουσ αἰωνίουσ, καί γενεάσ
ςυνθμμζνασ αἰῶςι. Καί ἵνα μι νῦν, τί μεν διά τῶν χρονικῶν αἰϊνων, τί δζ διά τῶν αἰωνίων χρόνων καί γενεῶν βοφλεται
δθλοῦν ὁ λόγοσ, λζγοντεσ• τινζσ δζ παλιν ἁπλῶσ οἱ αἰῶνεσ τῶν αἰϊνων, τίσ τε ὁ ἁπλοῦσ αἰϊν, καί ὁ αἰϊν τοῦ αἰῶνοσ,
πολφν παρά τιν ὑπόκεςιν ἐκτείνωμεν λόγον, τά περί τοφτων τοῖσ ωιλομακζςι ςκοπεῖν ἐάςαντεσ, πρόσ τόν ςκοπόν δι᾿
ὅν ταῦτα προθγάγομεν, ἐπανζλκωμεν.
2.86 (πςτϋ) Οἴδαμεν τι κατά τιν Γραωιν ὑπεραιϊνιον• ὅπερ ὅτι μζν ἔςτιν, ἐςιμανε• τί δζ τοῦτό ἐςτιν, οῦκ ὠνόμαςε,
κατά τό, Κφριοσ βαςιλεφων τόν αἰῶνα, καί ἐπ᾿ αἰῶνα καί ἔτι. Οῦκοῦν ἔςτι τι πρᾶγμα ὑπζρ αἰῶνασ, ἡ ἀκραιωνισ τοῦ
Θεοῦ βαςιλεία. Οῦ γάρ δι κζμισ εἰπεῖν ἦρχκαι, ἤ ωκάνεςκαι ὑπό αἰϊνων ἤ χρόνων τιν τοῦ Θεοῦ βαςιλείαν. Σαφτθν δζ
ελίδα 29 από 31
πιςτεφομεν εἶναι τῶν ςωηομζνων κλθρονομίαν, καί μονιν, καί τόπον, κακϊσ ὁ ἀλθκισ παραδίδωςι λόγοσ• ὡσ τζλοσ
τῶν δι' ἐωζςεωσ πρόσ τό ἔςχατον ὀρεκτόν κινουμζνων• ἐν ᾧ γινόμενοι, πάςθσ τῆσ ὁποιαςοῦν δζχονται παῦλαν
κινιςεωσ• ὡσ μθκζτι χρόνου τινόσ ὄντοσ αῦτῶν ἤ αἰῶνοσ τοῦ διαβακῆναι ὀωείλοντοσ, οἷα δι μετά πάντα καταντιςαςιν
εἰσ τόν Θεόν• τόν πρό πάντων ὄντα τῶν αἰϊνων, καί ὅν ωκάνειν αἰϊνων ωφςισ οῦ πζωυκεν.
2.87 (πηϋ) Ἐω᾿ ὅςον χρόνον τίσ ἐςτιν ἐν τῇ ηωῇ ταφτῃ, κἄν τζλειόσ ἐςτι κατά τιν ἐνκάδε κατάςταςιν, καί πράξει καί
κεωρίᾳ, τιν ἐκ μζρουσ ἔχει καί γνῶςιν καί προωθτείαν καί ἀῤῥαβῶνα Πνεφματοσ ἁγίου• ἀλλ᾿ οῦκ αῦτό τό πλιρωμα•
ἐλευςόμενόσ ποτε μετά τιν τῶν αἰϊνων περαίωςιν εἰσ τιν τελείαν λῆξιν, τιν πρόςωπον πρόσ πρόςωπον τοῖσ ἀξίοισ
δεικνῦςαν αῦτιν ἐω᾿ ἑαυτῆσ ἑςτῶςαν τιν ἀλικειαν• ὡσ μθκζτι ἐκ τοῦ πλθρϊματοσ μζροσ ἔχειν, ἀλλ᾿ αῦτό τό πλιρωμα
τῆσ χάριτοσ κατά μζκεξιν ὅλον κομίηεςκαι. Καταντιςεςκαι γάρ, ωθςίν ὁ Ἀπόςτολοσ, πάντασ (δθλονότι τοφσ
ςωηομζνουσ) εἰσ ἄνδρα τζλειον, εἰσ μζτρον ἡλικίασ τοῦ πλθρϊματοσ τοῦ Χριςτοῦ• ἐν ᾧ εἰςιν οἱ κθςαυροί τῆσ ςοωίασ
καί τῆσ γνϊςεωσ ἀπόκρυωοι• ἧσ ωαινομζνθσ, τό ἐκ μζρουσ καταργθκιςεται.
2.88 (πθϋ) Ζθτοῦςί τινεσ, πῶσ ἔςται τῶν ἀξιουμζνων τῆσ ἐν τῇ βαςιλείᾳ τοῦ Θεοῦ τελειότθτοσ ἡ κατάςταςιν• πότερον
κατά προκοπιν καί μετάβαςιν, ἤ κατά τιν ἐν ςτάςει ταυτότθτα• πῶσ τε τά ςϊματα καί τάσ ψυχάσ εἶναι χρεϊν
ὑπολαμβάνειν. Πρόσ δι τοῦτο ςτοχαςτικῶσ ἐρεῖ τισ, ὅτι κακάπερ ἐπί τῆσ ςωματικῆσ ηωῆσ διττόσ ἐςτιν ὁ τῆσ τροωῆσ
λόγοσ• ὁ μζν πρόσ αῧξθςιν, ὁ δζ πρόσ ςυντιρθςιν τῶν τρεωομζνων• μζχρισ οὗ ωκάςωμεν τό τζλειον τῆσ ςωματικῆσ
ἡλικίασ, τρεωόμεκα πρόσ αῧξθςιν• ἐπειδάν δζ τό ςῶμα ςτῇ τῆσ εἰσ μζγεκοσ ἐπιδόςεωσ, οῦκζτι τρζωεται πρόσ αῧξθςιν,
ἀλλά πρόσ ςυντιρθςιν. Οὕτωσ καί ἐπί τῆσ ψυχῆσ διττόσ ὁ τῆσ τροωῆσ λόγοσ. Σρζωεται γάρ προκόπτουςα ταῖσ ἀρεταῖσ
καί τοῖσ κεωριμαςι, μζχρισ οὗ διαβᾶςα τά ὄντα πάντα ωκάςῃ τό μζτρον τῆσ ἡλικίασ τοῦ πλθρϊματοσ τοῦ Χριςτοῦ• ἐν
ᾧ γινομζνθ, πάςθσ τῆσ πρόσ ἐπίδοςίν τε καί αῧξθςιν διά τῶν μζςων ἵςταται προκοπῆσ• ἀμζςωσ τρεωομζνθ τό ὑπζρ
νόθςιν• καί διά τοῦτο τυχόν ὑπζρ αῧξθςιν• τῆσ ἀωκάρτου τροωῆσ εἶδοσ, πρόσ ςυντιρθςιν τῆσ δοκείςθσ αῦτῇ
κεοειδοῦσ τελειότθτοσ, καί ἔκωανςιν τῶν τῆσ τροωῆσ ἐκείνθσ ἀπείρων ἀγλαϊῶν, κακ᾿ ἥν τό ἀεί εὖ ὡςαφτωσ εἶναι
ἐνδθμῆςαν αῦτῇ δεχομζνθ, γίνεται κεόσ τῇ μεκζξει τῆσ κεϊκῆσ χάριτοσ, παςῶν τῶν κατά νοῦν καί αἴςκθςιν ἐνεργειῶν,
αῦτι τε παυςαμζνθ, καί ἑαυτῇ τάσ τοῦ ςϊματοσ ςυναπαφςαςα ωυςικάσ ἐνεργείασ, ςυνκεωκζντοσ αῦτῇ κατά τιν
ἀναλογοῦςαν αῦτῷ μζκεξιν τῆσ κεϊςεωσ. Ὥςτε μόνον τόν Θεόν διά τε τῆσ ψυχῆσ καί τοῦ ςϊματοσ ωαίνεςκαι,
νικθκζντων αῦτῶν τῇ ὑπερβολῇ τῆσ δόξθσ, τῶν ωυςικῶν γνωριςμάτων.
2.89 (πκϋ). Ζθτοῦςί τινεσ τῶν ωιλομακῶν, κατά ποῖον ἔςται τρόπον ἡ τῶν αἰωνίων μονῶν τε καί ἐπαγγελιῶν διαωορά•
πότερον κακ᾿ ὑπόςταςιν τοπικιν, ἤ κατ᾿ ἐπίνοιαν τῆσ ἰδιαηοφςθσ κακ᾿ ἑκάςτθν μορωιν πνευματικῆσ ποιότθτόσ τε καί
ποςότθτοσ. Καί τοῖσ μζν δοκεῖ τό πρῶτον• τοῖσ δζ, τό δεφτερον• ὁ δζ γνοφσ, τί τό, Ἡ βαςιλεία τοῦ Θεοῦ ἐντόσ ὑμῶν
ἐςτι, καί τί τό, Πολλαί μοναί παρά τῷ Πατρί, τοῦ δευτζρου μᾶλλον γενιςεται.
2.90 (ƒϋ) Ζθτοῦςί τινεσ, ποίαν διαωοράν ἔχει πρόσ τιν τοῦ Θεοῦ βαςιλείαν ἡ τῶν οῦρανῶν βαςιλεία• πότερον κακ᾿
ὑπόςταςιν διαωζρουςιν ἀλλιλων, ἤ κατ᾿ ἐπίνοιαν. Πρόσ οὕσ ῥθτζον, ὅτι διαωζρουςι μζν• οῦ κακ᾿ ὑπόςταςιν δζ. Μία
γάρ κακ᾿ ὑπόςταςιν ἄμωω• ἀλλά κατ᾿ ἐπίνοιαν• ἡ μζν γάρ βαςιλεία τῶν οῦρανῶν, τῆσ τῶν ὄντων ἀκραιωνοῦσ κατά
τοφσ ἑαυτῶν λόγουσ ἐν τῷ Θεῷ προαιωνίου γνϊςεϊσ ἐςτι κατάλθψισ• ἡ δζ τοῦ Θεοῦ βαςιλεία, τῶν προςόντων τῷ
Θεῷ ωυςικῶσ ἀγακῶν κατά χάριν ἐςτί μετάδοςισ• καί ἡ μζν κατά τό τζλοσ τῶν ὄντων, ἡ δζ κατ᾿ ἐπίνοιαν μετά τό τζλοσ
τῶν ὄντων ἐςτί.
ελίδα 30 από 31
2.91 (ƒαϋ) Σό, Ἤγγικεν ἡ βαςιλεία τῶν οῦρανῶν, οῦκ ἔςτιν, ὡσ οἶμαι, χρονικῆσ ςυςτολῆσ• Οῦ γάρ ἔρχεται μετά
παρατθριςεωσ• οῧτε ἐροῦςιν• Ἰδοφ ὦδε, ἰδοφ ἐκεῖ• ἀλλά τῆσ πρόσ αῦτῶν τῶν ἀξίων αῦτῆσ κατά διάκεςιν ςχζςεϊσ
ἐςτιν• Ἡ γάρ βαςιλεία τοῦ Θεοῦ, ωθςίν, ἐντόσ ὑμῶν ἐςτιν.
2.92 (ƒβϋ) Ἡ τοῦ Θεοῦ καί Πατρόσ βαςιλεία, δυνάμει μζν ἐν πᾶςί ἐςτιν τοῖσ πιςτεφουςιν• ἐνεργείᾳ δζ ἐν τοῖσ
ἀποκεμζνοισ διόλου διακζςεωσ πᾶςαν τιν κατά ωφςιν ψυχῆσ τε καί ςϊματοσ ηωιν, καί μόνθν κτθςαμζνοισ τιν τοῦ
πνεφματοσ, καί δυναμζνοισ λζγειν• Ζῶ δζ, οῦκζτι ἐγϊ, ηῇ δζ ἐν ἐμοί Χριςτόσ.
2.93 (ƒγϋ) Σιν βαςιλείαν τῶν οῦρανῶν εἶναί τινεσ λζγουςι, τιν ἐν οῦρανοῖσ τῶν ἀξίων διαγωγιν• ἕτεροι δζ, τιν ὁμοίαν
τοῖσ ἀγγζλοισ τῶν ςωηομζνων κατάςταςιν• ἄλλοι δζ, τό εἶδοσ αῦτό τῆσ κεϊκῆσ ὡραιότθτοσ τῶν ωορεςάντων τιν εἰκόνα
τοῦ Ἐπουρανίου. υνᾴδουςι δζ τῇ ἀλθκείᾳ, κατά τό ἐμοί δοκοῦν, καί αἱ τρεῖσ περί τοφτου δόξαι. Πᾶςι γάρ κατά τιν
ἀναλογίαν τῆσ ἐν αῦτοῖσ κατά ποιόν τε καί ποςόν δικαιοςφνθσ, ἡ μζλλουςα δίδοται χάρισ.
2.94 (ƒδϋ) Ἕωσ ὅτου κατά τιν πρακτικιν ωιλοςοωίαν, ἀνδρικῶσ τοφσ κείουσ διεξζρχεταί τισ ἀγῶνασ• τόν διά τῶν
ἐντολῶν ἐξελκόντα παρά τοῦ Πατρόσ εἰσ τόν κόςμον, παρ᾿ ἑαυτῷ κατζχει Λόγον. Ἐπειδάν δζ τῶν κατά τιν πρᾶξιν πρόσ
τά πάκθ παλαιςμάτων ἀωιζμενοσ, ὡσ νικθτισ πακῶν καί δαιμόνων ἀποωανκείσ, πρόσ τιν διά κεωρίασ γνωςτικιν
μετζλκῃ ωιλοςοωίαν, ςυγχωρεῖ τῷ Λόγῳ μυςτικῶσ ἀωεῖναι πάλιν τόν κόςμον, καί πορευκῆναι πρόσ τόν Πατζρα. Διό
ωθςιν ὁ Κφριοσ τοῖσ μακθταῖσ, ὅτι Ὑμεῖσ ἐμζ πεωιλικατε, καί πεπιςτεφκατε ὅτι ἐγϊ παρά τοῦ Θεοῦ ἐξῆλκον. Ἐξῆλκον
παρά τοῦ Πατρόσ, καί ἐλιλυκα εἰσ τόν κόςμον• πάλιν ἀωίθμι τόν κόςμον, καί πορεφομαι πρόσ τόν Πατζρα• κόςμον
εἰπϊν τυχόν, τιν κατά τιν πρᾶξιν τῶν ἀρετῶν ἐπίπονον ἐργαςίαν• Πατζρα δζ, τιν κατά νοῦν ὑπερκόςμιον καί παντόσ
ἐλευκζραν ὑλικοῦ ωρονιματοσ κατάςταςιν• κακ᾿ ἥν ἐν ἡμῖν ὁ τοῦ Θεοῦ γίνεται Λόγοσ, τῆσ πρόσ τά πάκθ καί τοφσ
δαίμονασ μάχθσ παυόμενοσ.
2.95 (ƒεϋ) Ὁ δυνθκείσ νεκρῶςαι διά πράξεωσ τά μζλθ τά ἐπί τῆσ γῆσ, καί νικῆςαι διά τοῦ Λόγου τῶν ἐντολῶν τόν ἐν
αῦτῷ τῶν πακῶν κόςμον, οῦδεμίαν ἕξει λοιπόν κλίψιν• τόν κόςμον ἐάςασ ἤδθ, καί ἐν Χριςτῷ γεγενθμζνοσ, τῷ τόν
κόςμον νικιςαντι τῶν πακῶν, καί πάςθσ εἰρινθσ χορθγῷ. Ὁ γάρ τιν προςπάκειαν τῶν ὑλικῶν μι ἀωείσ, διά παντόσ
κλίψιν ἕξει• τοῖσ κατά ωφςιν ἀλλοιουμζνοισ τιν γνϊμθν ςυναλλοιοφμενοσ. Ὁ δζ γενόμενοσ ἐν Χριςτῷ, κατ᾿ οῦδζνα
λόγον αἰςκιςεται τῆσ οἱαςοῦν ὑλικῆσ μεταπτϊςεωσ. Διό ωθςιν ὁ Κφριοσ• Σαῦτα λελάλθκα ὑμῖν, ἵνα ἐν ἐμοί εἰρινθν
ἔχθτε. Ἐν τῷ κόςμῳ κλίψιν ἕξετε• ἀλλά καρςεῖτε, ἐγϊ νενίκθκα τόν κόςμον. Σουτζςτιν, Ἐν ἐμοί τῷ Λόγῳ τῆσ ἀρετῆσ,
εἰρινθν ἔχετε• ἀπθλλαγμζνοι τῆσ τῶν ὑλικῶν πακῶν τε καί πραγμάτων ςτροβϊςεϊσ τε καί ταραχῆσ• ἐν δζ τῷ κόςμῳ,
τουτζςτι ἐν τῇ προςπακείᾳ τῶν ὑλικῶν, κλίψιν, διά τιν αῦτῶν ἀλλεπάλθλον μετάπτωςιν. Θλίψιν γάρ ἔχουςι
ἀμωότεροι, καί ὁ πράττων τιν ἀρετιν, διά τόν αῦτῇ ςυνθμμζνον πόνον• καί ὁ τόν κόςμον ἀγαπῶν, διά τιν τῶν ὑλικῶν
ἀποτυχίαν• ἀλλ᾿ ὁ μζν, κλίψιν ςωτιριον• ὁ δζ, ωκαρτικιν καί ὀλζκριον. Ἀμωοτζρων δζ ἐςτιν ὁ Κφριοσ ἄνεςισ• τοῦ μζν,
καταπαφων ἐν ἑαυτῷ κατά τιν κεωρίαν δι᾿ ἀπακείασ τοφσ πόνουσ τῶν ἀρετῶν• τοῦ δζ, τιν πρόσ τά ωκειρόμενα
ςχετικιν προςπάκειαν διά τῆσ μετανοίασ ἀωαιροφμενοσ.
2.96 (ƒςτϋ) Ἡ ἐν τῷ τίτλῳ προγραωι τῆσ τοῦ ωτῆροσ αἰτίασ, πρακτικῆσ καί ωυςικῆσ καί κεολογικῆσ ωιλοςοωίασ ὄντα
Βαςιλζα τόν ςταυρωκζντα ςαωῶσ καί Κφριον ἔδειξε. Ῥωμαϊςτί γάρ, καί Ἑλλθνιςτί, καί Ἑβραϊςτί ωθςιν ἀναγεγράωκαι τό
λόγιον. Νοῶ δε, διά μζν τοῦ Ῥωμαϊςτί, τιν πρακτικιν• ὡσ τῆσ Ῥωμαίων βαςιλείασ κατά τόν Δανιιλ ὁριςκείςθσ εἶναι
παςῶν ἀνδρικωτζρασ τῶν ἐπί γῆσ βαςιλειῶν• πρακτικῆσ δζ ἴδιον, εἴπερ τι ἄλλο, ἡ ἀνδρεία. Διά δζ τοῦ Ἑλλθνιςτί, τιν
ωυςικιν κεωρίαν• ὡσ μᾶλλον τοῦ Ἑλλιλων ἔκνουσ παρά τοφσ λοιποφσ ἀνκρϊπουσ, τῇ ωυςικῇ ςχολάςαντοσ
ελίδα 31 από 31
ωιλοςοωίᾳ. Διά δζ τοῦ Ἑβραϊςτί, τιν κεολογικιν μυςταγωγίαν• ὡσ τοῦ ἔκνουσ τοφτου προδιλωσ ἀνζκακεν τῷ Θεῷ
τοφσ πατζρασ ἀνατεκζντοσ.
2.97 (ƒηϋ) Δεῖ μι μόνον ἡμᾶσ εἶναι πακῶν ςωματικῶν ωονευτάσ, ἀλλά καί τῶν κατά ψυχιν ἐμπακῶν λογιςμῶν
ὀλετῆρασ, κατά τόν λζγοντα ἅγιον• Εἰσ τάσ πρωΐασ ἀπζκτενον πάντασ τοφσ ἁμαρτωλοφσ τῆσ γῆσ• τοῦ ἐξολοκρεῦςαι ἐκ
πόλεωσ Κυρίου πάντασ τοφσ ἐργαηομζνουσ τιν ἀνομίαν• τουτζςτι, τά τοῦ ςϊματοσ πάκθ, καί τῆσ ψυχῆσ τοφσ
ἀνομοῦντασ λογιςμοφσ.
2.98 (ƒθϋ) Ὁ τιν ὁδόν τῶν ἀρετῶν χωρίσ τῆσ ἐω᾿ ἑκάτερα ῥοπῆσ μετ᾿ εῦςεβοῦσ καί ὀρκῆσ γνϊςεωσ ςυντθριςασ
ἀλϊβθτον, εἴςεται τιν γινομζνθν πρόσ αῦτόν τοῦ Θεοῦ διά τῆσ ἀπακείασ παρουςίαν. Ψαλῶ γάρ, καί ςυνιςω ἐν ὁδῷ
ἀμϊμῳ, πότε ἥξεισ πρόσ με. Ὁ γάρ ψαλμόσ τιν ἐνάρετον πρᾶξιν δθλοῖ• ἡ δζ ςφνεςισ, τιν ἐπ᾿ ἀρετῇ γνωςτικιν
ἐπιςτιμθν• κακ᾿ ἥν τῆσ κείασ αἰςκάνεται παρουςίασ, ὁ δι᾿ ἀγρυπνίασ τῶν ἀρετῶν προςδεχόμενοσ τόν Κφριον αῦτοῦ.
2.99 (ƒκϋ) Οῦ δεῖ τόν εἰςαγόμενον εἰσ εῦςζβειαν, διά μόνθσ ἄγεςκαι χρθςτότθτοσ πρόσ τιν πρᾶξιν τῶν ἐντολῶν, ἀλλά
μιν καί τῇ μνιμῃ τῶν κείων δικαιωμάτων, δι᾿ ἀποτομίασ ςυχνότερον αῦτόν ἀγωνίςαςκαι• ἐω᾿ ᾧ μι μόνον πόκῳ τῶν
κείων ἐρᾷν, ἀλλά καί ωόβῳ τῆσ κακίασ ἀπζχεςκαι• Ἔλεον γάρ καί κρίςιν ᾄςομαί ςοι, Κφριε• ἵνα καί αῦδῇ τῷ Θεῷ κατά
πόκον τερπόμενοσ, καί εῦτονῇ πρόσ τό ᾆςμα, τῷ ωόβῳ ςτομοφμενοσ.
2.100 (ρϋ) Ὁ δι᾿ ἀρετῆσ καί γνϊςεωσ ἁρμοςάμενοσ τό ςῶμα πρόσ τιν ψυχιν, γζγονε κικάρα Θεοῦ καί αῦλόσ καί ναόσ.
Κικάρα μζν, ὡσ καλῶσ ωυλάξασ τιν τῶν ἀρετῶν ἁρμονίαν• αῦλόσ δζ, ὡσ διά τῶν κείων κεωρθμάτων εἰςδεχόμενοσ τιν
τοῦ Πνεφματοσ ἔμπνευςιν• ναόσ δζ, ὡσ διά τιν κατά νοῦν κακαρότθτα, τοῦ Λόγου γεγονϊσ κατοικθτιριον.
ΠΑΣΕΡΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ
This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?