This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
The seed for this crawl was a list of every host in the Wayback Machine
This crawl was run at a level 1 (URLs including their embeds, plus the URLs of all outbound links including their embeds)
The WARC files associated with this crawl are not currently available to the general public.

https://www.scribd.com/doc/119779021/%CE%9C%CE%91%CE%9E%CE%99%CE%9C%CE%9F%CE%A3-%CE%9F-%CE%9F%CE%9C%CE%9F%CE%9B%CE%9F%CE%93%CE%97%CE%A4%CE%97%CE%A3-%CE%A3%CE%A7%CE%9F%CE%9B%CE%99%CE%91-%CE%95%CE%99%CE%A3-%CE%A4%CE%91-%CE%A4%CE%9F%CE%A5-%CE%91%CE%93%CE%99%CE%9F%CE%A5-%CE%94%CE%99%CE%9F%CE%9D%CE%A5%CE%A3%CE%99%CE%9F%CE%A5
03/03/2014
text
original
ΥΟΛΗΑ ΔΗ ΣΑ ΣΟΤ ΑΓΗΟΤ ΓΗΟΝΤΗΟΤ
Πίκαηαξ πενζεπμιέκςκ
1 ΠΡΟΛΟΓΟ
2 ΔΗ ΣΟ ΠΔΡΗ ΣΖ ΟΤΡΑΝΗΑ ΗΔΡΑΡΥΗΑ
2.1 ΔΞΖΓΖΖ ΣΖ ΔΠΗΓΡΑΦΖ
2.2 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Α'
2.3 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Β'
2.4 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Γ'
2.5 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Γ'
2.6 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Δ'
2.7 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ S'
2.8 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Ε'
2.9 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Ζ'
2.10 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Θ'
2.11 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Η'
2.12 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ ΗΑ'
2.13 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ ΗΒ'
2.14 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ ΗΓ'
2.15 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ ΗΓ'
2.16 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ ΗΔ'
3 ΔΗ ΣΟ ΠΔΡΗ ΣΖ ΔΚΚΛΖΗΑΣΗΚΖ ΗΔΡΑΡΥΗΑ
3.1 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Α'
3.2 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Β'
3.3 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Γ'
3.4 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Γ'
3.5 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Δ'
3.6 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ S'
3.7 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Ε'
4 ΔΗ ΣΟ ΠΔΡΗ ΘΔΗΧΝ ΟΝΟΜΑΣΧΝ
4.1 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Α'
Σελίδα 2 από 193
4.2 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Β'
4.3 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Γ'
4.4 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Γ'
4.5 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Δ'
4.6 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ S'
4.7 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Ε'
4.8 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Ζ'
4.9 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Θ'
4.10 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Η'
4.11 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ ΗΑ'
4.12 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ ΗΒ'
4.13 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ ΗΓ'
5 ΔΗ ΣΟ ΠΔΡΗ ΜΤΣΗΚΖ ΘΔΟΛΟΓΗΑ
5.1 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Α'
5.2 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Β'
5.3 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Γ'
5.4 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Γ'
5.5 ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Δ'
6 ΥΟΛΗΑ ΔΗ ΣΑ ΔΠΗΣΟΛΑ ΣΟΤ ΑΓΗΟΤ ΓΗΟΝΤΗΟΤ ΑΡΔΟΠΑΓΗΣΟΤ
6.1 ΔΗ ΣΖΝ ΔΠΗΣΟΛΖΝ Α'
6.2 ΔΗ ΣΖΝ ΔΠΗΣΟΛΖΝ Β'
6.3 ΔΗ ΣΖΝ ΔΠΗΣΟΛΖΝ Γ'
6.4 ΔΗ ΣΖΝ ΔΠΗΣΟΛΖΝ Γ'
6.5 ΔΗ ΣΖΝ ΔΠΗΣΟΛΖΝ Δ'
6.6 ΔΗ ΣΖΝ ΔΠΗΣΟΛΖΝ S'
6.7 ΔΗ ΣΖΝ ΔΠΗΣΟΛΖΝ Ε'
6.8 ΔΗ ΣΖΝ ΔΠΗΣΟΛΖΝ Ζ'
6.9 ΔΗ ΣΖΝ ΔΠΗΣΟΛΖΝ Θ'
6.10 ΔΗ ΣΖΝ ΔΠΗΣΟΛΖΝ Η'
Σελίδα 3 από 193
ΠΡΟΛΟΓΟ
Σήκ ιέκ εβέκεζακ, ηυ ηε πενζθακέξ ἐκ πθμφηῳ ιεβάθμο Γζμκοζίμο ηαί ιυκμκ αηυ ηυ ηαηά Ἀεδκαίμοξ αμοθεοηήνζμκ,
ηαε' ὅ αμοθεφεζκ ᾑνέεδ, πανίζηδζζ. Σκ βάν Ἀνεμπαβζηκ εἷξ ἐηφβπακεκ μὖημξ, ὡξ ὁ εεῖμξ ἐδήθςζε Λμοηξ, ἱζημνκ ηάξ
ηκ ἱενκ ἀπμζηυθςκ ἱενάξ πνάλεζξ• εἰπχκ βάν ηυκ ἁβζςηάηςκ ἀπυζημθμκ Παῦθμκ βεκυιεκμκ ἐκ Ἀεήκαζξ, ζοιααθυκηα
ηέ ηζζζκ εἰξ θυβμοξ ηκ ἐλ πζημφνμο θζθμζυθςκ, ηαί ηκ βε ιήκ ἀπυ ηξ ζημξ, ηαί ηδνφλακηα ηήκ εἰξ ηυκ Κφνζμκ ικ
Ἰδζμῦκ Υνζζηυκ πίζηζκ, ηήκ ηε ηκ κεηνκ ἀκάζηαζζκ ηαί ηήκ ηαεμθζηήκ ηνίζζκ, ζοθθδθεκαζ πανά ηκ ἀθζθμζυθςκ
(μ βάν ἀθδεξ θζθμζυθςκ) ἀπεκαί ηε ηαηά ηυκ Ἄνεζμκ πάβμκ, ηαί δδιδβμνήζακηα, παναπνιά ηζκαξ ἑθεῖκ ηαί πνυξ ηυ
ηξ ἀθδεείαξ ιεηαεεῖκαζ θξ ἐπάβεζ. Καί μὕηςξ ὁ Παῦθμξ ἐλθεεκ ἐη ιέζμο αηκ• ηζκέξ δέ ἄκδνεξ, ημθθδεέκηεξ αηῶ,
ἐπίζηεοζακ, ἐκ μἶξ ηαί Γζμκφζζμξ ὁ Ἀνεμπαβίηδξ ηαί βοκή ὀκυιαηζ Γάιανζξ, ηαί ἕηενμζ ζφκ αημῖξ.
βχ ιέκ μὖκ μ ιάηδκ ἀημφς ηκ πανά πάκηαξ ημφξ πεπζζηεοηυηαξ ηυηε δζά ημῦ εείμο Παφθμο, ιυκμκ ηυκ ἄνζζημκ
Γζμκφζζμκ ἐλμκμιαζεκαζ πανά ημῦ εεμθυνμο ζοββναθέςξ, πνμζηεεείζδξ αημῦ ηαί ηξ ἀλίαξ• θδζί βάν Ἀνεμπαβίηδξ,
ἐπζαάθθς δέ ιθθμκ, ὅηζ δζά ηε ηυ ηαηα ζμθίακ πενζηηυκ ηαί δζά ηυ ἐκ Ἀεδκαίμζξ ἀκεπζθήπημο πμθζηείαξ ἔηηνζημκ,
ικδιμκεοεκαζ ιεηά ηξ μἰηίαξ αημῦ. Υνή δέ εἰδέκαζ, ηαεά πνμέθδκ, ὡξ μ πακηυξ ἀκδνυξ ἦκ εἰξ ηήκ ἐλ Ἀνείμο πάβμο
αμοθήκ ηεθεῖκ, ἀθθ’ μἱ παν' Ἀεδκαίμζξ πνςηεφμκηεξ ἔκ ηε βέκεζ ηαί πθμφηῳ ηαί αίῳ πνδζη• ηαί ηαηά ημῦε' μἱ ἐπίζδιμζ
ηαεεζηηεξ ἐαμφθεομκ εἰξ ηήκ ἐλ Ἀνείμο πάβμο αμοθήκ• ἐη βάν ηςκ ἐκκέα ηαείζηαιέκςκ ἀνπυκηςκ Ἀεήκδζζκ, ημφξ
Ἀνεμπαβίηαξ ἔδεζ ζοκεζηάκαζ δζηαζηάξ, ὥξ θδζζκ Ἀκδνμηίςκ ἐκ δεοηένᾳ ηκ Ἀηείδςκ, ὕζηενμκ δέ πθεζυκςκ βέβμκεκ ἐλ
Ἀνείμο πάβμο αμοθή, ημοηέζηζκ ἐλ ἀκδνκ πενζθακεζηένςκ πεκηήημκηα ηαί ἑκυξ, πθήκ ἐλ επαηνζδκ, ὡξ ἱζημνεῖ
Φζθυπμνμξ δζά ηξ ηνίηδξ ηκ αηκ Ἀηείδςκ. Ἔλς δέ ηξ πυθεςξ ἦκ ηυ ηαηά Ἄνεζμκ πάβμκ δζηαζηήνζμκ, ηθδεέκ μὕης
(ηαε' ἅ ιοεμθμβμῦζζκ Ἀεδκαῖμζ) ἐη ημῦ ηαη' αηήκ ηήκ ἐλμπήκ ημῦ ηαηά ηήκ πυθζκ ὄνμοξ ζοζηάκημξ δζηαζηδνίμο ιεηαλφ
Πμζεζδκμξ ηαί Ἄνεςξ• ὁ βάν Πμζεζδκ δίηδκ εἶπε πνυξ Ἄνεα ηαηά ημφξ ἀνπαίμοξ ιφεμοξ παν' Αεδκαίμζξ ἐκ ηῶ ηυπῳ
ημφηῳ, θάζηςκ ἀκαζνεεκαζ ηυκ ἴδζμκ οἱυκ Ἁθζννυεζμκ π' Ἄνεςξ, ηἀηεῖεεκ ἐλ Ἄνεςξ ὁ πάβμξ ἐηεῖκμξ Ἄνεζμξ ἐηθήεδ.
δίηαγμκ μὖκ Ἀνεμπαβῖηαζ πενί πάκηςκ ζπεδυκ ηκ ζθαθιάηςκ ηαί πανακμιζκ, ὡξ ἅπακηά θδζζκ Ἀκδνμηίςκ ἐκ πνχηῃ,
ηαἰ Φζθυπμνμξ ἐκ δεοηένᾳ ηαί ηνίηῃ ηκ Ἀηείδςκ.
Γζά δέ ημῦημ ἅηε ηαζκκ δαζιμκίςκ ηαηαββεθέα ηυκ εεζυηαημκ Παῦθμκ, ὡξ ἱζηυνδζεκ ὁ θζθαθήεδξ Λμοηξ, μἱ ηξ πυ
Θεμῦ ιςνακεείζδξ ζμθίαξ ἐναζηαί πνυξ ηήκ ἐλ Ἀνείμο πάβμο αμοθήκ ἕθημοζζκ. Ἀθθ' ἐκ ημῖξ Ἀνεμπαβίηαζξ ηδκζηαῦηα
πνυκμο αμοθεφςκ, ἅηε δζηαζηήξ ἀηθζκέζηαημξ, ὁ πάιιεβαξ Γζμκφζζμξ, ἀδέηαζημκ ἀπέκεζιε ηῆ ηαηά ηυκ πκεοιαημθυνμκ
Παῦθμκ ἀθδεείᾳ ηήκ ρθμκ, ἐννζεαζ ηε πμθθά θνάζαξ ηῆ ηκ Ἀνεμπαβζηκ ἀκμήηῳ ζεικυηδηζ, ηυκ ἀθδε ηαί
πακεπίζημπμκ ηνζηήκ ἐκκμίαξ Υνζζηυκ Ἰδζμῦκ, ηυκ ημῦ Θεμῦ ηαί Παηνυξ Τἱυκ ιμκμβεκ ηαί Λυβμκ, ὅκ ὁ Παῦθμξ
ἐηήνολεκ, εεφξ εἴπεημ ημῦ θςηυξ• ηἄκ βάν μἱ Ρςιαῖμζ ηυηε ἐηνάημοκ, ἀθθ’ μὖκ αημκυιμοξ ἀθηακ Ἀεήκαξ ηαί
Λαηεδαζιμκίακ• ὅεεκ ἔηζ πανά Ἀεδκαίμζξ ηαί ηά ηαηά ημφξ Ἀνεμπαβίηαξ ἐπμθζηεφεημ. Καί ηεθεῖηαζ ιέκ ἅπακηα ηξ
ζςηδνζαξ ηά δυβιαηα δζά Παφθμο ημῦ ηναηίζημο, παζδαβςβεῖηαζ δέ δζδαζηαθζηξ ὁ Γζμκφζζμξ πυ Ἱενμεέῳ ηῶ ιεβίζηῳ,
ηαεά θδζζκ ὁ αηυξ• εἶηα ηαείζηαηαζ ηαηά ηυ θενυιεκμκ ἐκ ἑαδυιῳ αζαθίῳ ηκ Ἀπμζημθζηκ δζαηαβιάηςκ ὁ Γζμκφζζμξ
ἐπίζημπμξ πυ Παφθμο ημῦ πνζζημθυνμο ηκ ἐκ Ἀεήκδζζ πζζηεοζάκηςκ.
Μκδιμκεφεζ δέ ημῦ Ἀνεζμπαβίημο ηαί Γζμκφζζμξ ἀνπαῖμξ Κμνζκείςκ ἐπίζημπμξ, ηαί Πμθφηανπμξ ἐκ ηῆ πνυξ Ἀεδκαίμοξ
ἐπζζημθῆ αημῦ. Ἔζηζ δέ ηήκ ὀνευηδηα ηαί πμθοιάεεζακ ἀπμεαοιάζαζ ημῦ ἁβίμο ημφημο Γζμκοζίμο, ηυκ ἀθδεξ δζά
πμθθξ βιέκμκ ἐπζζηήιδξ ηκ ἀκεπζθήπηςκ ηξ ηηθδζίαξ παναδυζεςκ, εεάζαζεαί ηε ηά πανά ημῖξ ηκ θθήκςκ
θζθμζυθμζξ κυεα δυβιαηα πνυξ ηήκ ἀθήεεζακ ιεηεκδκεβιέκα. θεζαζ βάν ἔζηζ ιθθμκ ηαί ζοκαθβζαζ ηξ ἀπνμζελίαξ
ημφξ ὀθζβχνμοξ ηξ επαζδεοζίαξ ἐλεηαζηάξ, ὅηζ ηῆ ζθκ ἀιαείᾳ ζοιιεηνμῦζζ ηαί ηάξ ηκ ἑλξ ἀκενχπςκ θμθμιαεεῖξ
εεδιμζφκαξ. κηοβπάκμκηεξ μἱ ημζμῦημζ ζοββνάιιαζζκ ἐκίςκ, ηαί ηοπυκ μ παναημθμοεμῦκηεξ ηῆ ηκ θεβμιέκςκ
δζακμίᾳ, πνυξ ἀδζάηνζημκ εεφξ ἐηθένμκηαζ ημῦ ζοββναθέςξ δζααμθήκ, ηαίημζ πακηεθξ μ δοκάιεκμζ ηά ζηχιιαηα
δζεοεφκεζκ ηε ηαί δζεθέβπεζκ ἅ θαζζκ αημί, δέμκ ἐπί ζθάξ αημφξ ηνέπεζκ ηήκ ὀνβήκ, ηαί ιθθμκ ἀζπάθθεζκ, ὅηζ ιή
Σελίδα 4 από 193
ζπμοδάζακηεξ ἔβκςζακ ηαί αημί ηά πενί βκζζκ ἀκδβιέκα• ἤ ηἀθδεέξ, ὅηζ ιή πνυξ ημφξ ἱηακμφξ πενί ηά ημζαῦηα
θζθμιαεξ βεβμκυηεξ, ηκ ἀπμνδιάηςκ ἀπεθφεδζακ. Ἀθθά ημθιζί ηζκεξ θμζδμνεῖκ εἰξ αἱνέζεζξ ηυκ εεῖμκ Γζμκφζζμκ,
ηαεάπαλ ηαί ηά ηκ αἱνεηζηκ ἀβκμμῦκηεξ• ἦ βάν ἄκ, ἐλ ἐηάζημο ηκ ηαηαηεηνζιέκςκ ἐκ ημῖξ αἱνεηίγμοζζ ζοβηνίκμκηεξ,
ηά πανά ημφηςκ δυβιαηα πμθθῶ• ηκ θθαφνςκ ἀθεζηδηυηα δζεβίκςζημκ, ηαευζμκ θξ ἀθδεέξ ηαί ζηυημξ. Σί βάν
εἴπμζεκ ἐκ ημῖξ πενί ηξ ιυκδξ πνμζοκδηξ Σνζάδμξ εεμθμβμοιέκμζξ παν' αη; Σί δ' ἄκ πενί ημῦ ηξ παιιαηανίαξ ηαφηδξ
Σνζάδμξ ἑκυξ Ἰδζμῦ Υνζζημῦ, ημῦ ιμκμβεκμῦξ Θεμῦ Λυβμο ηεθείςξ ἐκακενςπζαζ εεθήζακημξ,• Οπί ροπήκ ἔκκμοκ ηαί
ζια ηυ ηαε' ιξ βήσκμκ δζελθεε ηαί ηά θμζπά ηά ὅζα, ημῖξ ὀνεμῖξ ἐκηέηαηηαζ δζδαζηάθμζξ; Σί δέ πενί κμδηκ ηαί
κμενκ ηαί ηκ αἰζεδηκ ιέιραζη' ἄκ ηζξ εἰηυηςξ, ἤ πενί ηξ ηαεμθζηξ ικ ἀκαζηάζεςξ ηξ ιεηά ζχιαημξ ημῦ ηαε'
ιξ ηαί ηξ ικ ροπξ βεκδζμιέκδξ, ηαί πενί ηκ ηυηε δζηαζςηδνίςκ, δζηαίςκ ηε ηαί ηκ ιή ημζμφηςκ; Δἰξ ηά βάν,
ζοθθήαδδκ εἰπεῖκ, ηαε' ιξ ἀθμνᾶ ζςηδνία, ἅηζκα πθαηέςξ δζελεθεεῖκ μ δίηαζμκ, ηξ ἐπί ζπμθίςκ ἐλδβήζεςξ ἅπακηα
ηαηά ηαζνυκ ἐπζζδιαζκμιέκδξ.
Ναί, θαζίκ, ἀθθ’ μη ἔβναρεκ αημῦ ηάξ ζοκηάλεζξ Δζέαζμξ ὁ Παιθίθμο, ηαί ιήκ μδ Ὠνζβέκδξ.
Πνυξ μὕξ θεηηέμκ, ὡξ πάιπμθθα πανηεκ Δζέαζμξ μη ἐθευκηα πενί πεῖναξ μἰηείαξ• ηαί βάν μὔηε θδζίκ ἅπακηα
ηαεάπαλ ζοκαβδμπέκαζ, ιθθυκ βε ιήκ ὁιμθμβεῖ ηαί ἀνζειμῦ ηνείηημκα αζαθία ηαεεζηάκαζ ιδδαιξ εἰξ αηυκ
ἐθδθοευηα• ηαί πμθθκ ἐδοκάιδκ ικδιμκεῦζαζ ιή ηηδεέκηςκ αηῶ, ηαί ηαῦηα ηξ αημῦ πχναξ, ὡξ ιεκαίμο ηαί
Νανηίζζμο ηκ ἱεναζαιέκςκ ἐκ Ἰενμζμθφιμζξ. βχ βμῦκ ἐκέηοπυκ ηζζζ ηκ ιεκαίμο. Καί ιήκ μὔηε Πακηαίκμο ημφξ
πυκμοξ ἀκέβναρεκ, μὔηε ημῦ Ρςιαίμο Κθήιεκημξ, πθήκ δφμ ηαί ιυκςκ ἐπζζημθκ, ἀθθ’ μὔηε πθείζηςκ ἑηένςκ. βάν
Ὠνζβέκδξ, μη μἶδα εἰ πάκηςκ, ιυθζξ δέ ηεηηάνςκ ἐικήζεδ. Γζάημκμξ δέ ηζξ Ρςιαῖμξ, Πέηνμξ ὄκμια, δζδβήζαηυ ιμζ,
πάκηα ηά ημῦ εείμο Γζμκοζίμο ζχγεζεαζ ηαηά ηήκ ἐκ Ρχιῃ ηκ ἱενκ αζαθζμεήηδκ ἀκαηεεεζιέκα.
Γνάθεζ δέ ηά πθεῖζηα πνυξ ηυκ ηνζζιαηάνζμκ Σζιυεεμκ, ηυκ ημῦ ἁβίμο ἀπμζηυθμο Παφθμο θμζηδηήκ, θεζίςκ
ἐπίζημπμκ, πυ ηκ ηαηά ηήκ Ἔθεζμκ ηξ Ἰςκζηξ θζθμζμθίαξ πνμεζηχηςκ, ὡξ εἰηυξ, πάζπμκηα πνάβιαηα, ηαί
ποκεακυιεκμκ, ὡξ εἰδήιμκμξ ηξ ἐλςηενζηξ θζθμζμθίαξ, ἵκα ηαί ιθθμκ ἀβςκίγμζημ• ηαί μδέκ ἀπεζηυξ• ἐπεί ηαί ὁ
εεμθζθήξ ἀπυζημθμξ Παῦθμξ ηαῖξ θθήκςκ ἐπνήζαημ νήζεζζ, ηαφηαξ ἀημφςκ ηοπυκ πανά ηκ ζοκυκηςκ αηῶ, ηξ
ἑθθδκζηξ θζθμζμθίαξ ἐιπείνςκ. οκίζηδζζ δέ ηαί ημῦημ, Γζμκοζίμο ηαῦηα θζθαθήεςξ ηά ζοββνάιιαηα ηαεεζηάκαζ• ηυ
βάν ἀκεπζηδδεφηςξ ικδιμκεφεζκ αηυκ νήζεςκ ηκ ζοκαηιαζάκηςκ αηῶ ἀκδνκ, ὧκ αἵ ηε εεῖαζ ηκ ἀπμζηυθςκ
ικδιμκεφμοζζ ἐπζζημθαί, ηυ ηκ ζοββναιιάηςκ ἀζηεοχνδημκ ἀπμθαίκμοζζ• ιάθζζηα δέ πάκηςκ ηυ ηκ δμβιάηςκ
ἀζθαθέζηαημκ.
πεζδή δέ ηζκέξ θαζζ, ιή εἶκαζ ημῦ ἁβίμο ηυ ζφββναιια, ἀθθά ηζκμξ ηκ ιεηαβεκεζηένςκ, ἀκάβηδ αημφξ ηαί ηκ
ἀπδβμνεοιέκςκ ηζκά ηαί ἀηυπςκ αηυκ ηζεέκαζ, ηαηαρεοδυιεκμκ ημζαῦηα ἑαοημῦ, ὡξ ζοκκ ημῖξ ἀπμζηυθμζξ, ηαί
ἐπέζηεθθεκ μἷξ μδέ ζοκεβέκεηυ πμηε ηαη' αημφξ, μδέ ἐπέζηεζθε.
Συ δέ ηαί πθάζαζεαζ πνμθδηείακ πνυξ ηυκ ἀπυζημθμκ Ἰςάκκδκ ἐκ ἐλμνίᾳ ὄκηᾳ ὡξ ἐπακήλεζ πάθζκ εἰξ ηήκ Ἀζζάηζδα βκ
ηαί ηά ζοκήεδ δζδάλεζ, ημῦημ ηεναημθυβμο ἀκδνυξ ηαί πνμθήημο δυλακ ἐηιακξ εδνςιέκμο.
Συ δέ ηαί θέβεζκ αηυκ ἐκ αηῶ ηῶ ηαζνῶ ημῦ ζςηδνίμο πάεμοξ ἐκ Ἡθζμοπυθεζ ζοκυκηα Ἀπμθθμθάκεζ, εεςνεῖκ ηαί
ζοιθζθμζμθεῖκ πενί ηξ θζαηξ ἐηθείρεςξ, ὡξ μ ηαηά θφζζκ μδέ ηαηά ηυ ἔεμξ ηυηε βεβεκδιέκδξ, θέβεζκ δέ αηυκ ηαί
πανεῖκαζ ζφκ ημῖξ ἀπμζηυθμζξ ηῆ πνμημιζδ ημῦ θεζράκμο ημῦ εείμο ηξ ἁβίαξ εεμηυημο Μανίαξ, ηαί πνήζεζξ πνμθένεζκ
Ἱενμεέμο ημῦ ἰδίμο δζδαζηάθμο ἐη ηκ εἰξ αηήκ ἐπζηαθίςκ θυβςκ, πθάηηεζεαζ δέ ηαί ἐπζζημθάξ ηαί θυβμοξ ὡξ πνυξ ημφξ
ιαεδηάξ ηκ ἀπμζηυθςκ ἐηθςκδεέκηαξ, πυζδξ ἀημπίαξ ηαί ηαηαβκχζεςξ ηαί ηῶ ηοπυκηζ ἀκενχπῳ, ιήηζ βε δή ἀκδνί
Σελίδα 5 από 193
ημζμῦημκ ἀκδβιέκῳ ηαηά ηε ἦεμξ ηαί βκζζκ, ηαί ηυ πεναίνεζκ ηά αἰζεδηά πάκηα, ηαί ημῖξ κμενεῖξ ζοκάπηεζεαζ ηάθθεζζ,
ηαί δζ' αηκ ὡξ ἐθζηηυκ Θεῶ!
λδβδηζηκ ιέκ μὖκ πμικδιάηςκ ὡξ ὅηζ ιάθζζηα δζελμδζηςηάηςκ ἐδεῖημ πνυξ ἑνιδκείακ ηξ αημῦ πμθοιαεείαξ• πθήκ
ηεθαθαζςδέζηενμκ, ὡξ αίαθμξ ἐπχνδζε, δζά ζπμθίςκ, ηά θακέκηα ιμζ, Θεῶ πεπμζεχξ, παναηέεεζηα ηαηά ημφξ ἑλξ
παναηεζιέκμοξ θυβμοξ, μὕξ ηέςξ εἰξ ηάξ ἐιάξ ἐθεεῖκ ζοιαέαδηε πεῖναξ.
Ἰζηέμκ ὥξ ηζκεξ ηκ ἔλς θζθμζυθςκ, ηαί ιάθζζηα Πνυηθμξ, εεςνήιαζζ πμθθάηζξ ημῦ ιαηανίμο Γζμκοζίμο ηέπνδηαζ, ηαί
αηαῖξ δέ λδναῖξ ηαῖξ θέλεζζ• ηαί ἔζηζκ πυκμζακ ἐη ημφημο θααεῖκ ὡξ μἱ ἐκ Ἀεήκαζξ παθαζυηενμζ ηκ θζθμζυθςκ,
ζθεηενζζάιεκμζ ηάξ αημῦ πναβιαηείαξ, ὡξ ἐκ ηῆ πανμφζῃ ἀπμικδιμκεφεζ αίαθῳ, ἀπέηνορακ, ἵκα παηένεξ αημί ὀθεζζ
ηκ εείςκ αημῦ θμβίςκ, ηαί ηαη' μἰημκμιίακ Θεμῦ κῦκ ἀκεθάκδ πανμῦζα πναβιαηεία πνυξ ἔθεβπμκ ηξ αηκ
ηεκμδμλίαξ ηαί νᾳδζμονβίαξ. Καί ὅηζ ζφκδεεξ αημῖξ ηά ιέηενα ζθεηενίγεζεαζ, δζδάζηεζ ὁ εεῖμξ Βαζίθεζμξ εἰξ ηυ, «κ
ἀνπῆ ἦκ ὁ Λυβμξ», ἐπ' αηξ ηξ θέλεςξ μηςζί θέβςκ• 'Σαῦηα μἶδα πμθθμφξ ηκ ἔλς ημῦ Λυβμο ηξ ἀθδεείαξ ιεβάθα
θνμκμφκηςκ ἐπί ζμθίᾳ ημζιζηῆ, ηαί εαοιάζακηαξ ηαί ημῖξ ἑαοηκ ζοκηάβιαζζκ ἐβηαηαθέλαζ ημθιήζακηαξ• ηθέπηδξ βάν
ὁ δζάαμθμξ ηαί ηά ιέηενα ἐηθενμιοεκ πνυξ ημφξ ἑαοημῦ πμθήηαξ’. Καί μὗημξ ιέκ μὕης, ηά δέ Νμοιεκίμο ημῦ
Ποεαβμνζημῦ πνμθακξ θέβμκημξ, 'Σί βάν ἐζηζ Πθάηςκ, ἤ Μςζξ ἀηηζηίγςκ;' μδείξ ἀνκήζαζεαζ δφκαηαζ, μπ ιεηένμο,
ἀθθά ηκ ἐκακηίςκ ὄκημξ, ὡξ ιανηονεῖ ηαί Δζέαζμξ ὁ ηκ Παθαζζηίκςκ Καζζανείαξ ηαεδβδζάιεκμξ, ὅηζ 'Ο κῦκ ιυκμκ,
ἀθθά ηαί πνυ ηξ Υνζζημῦ πανμοζίαξ ζφκδεεξ ημῖξ ἔλς ζμθίαξ ηά ιέηενα ηθέπηεζκ'.
ΔΗ ΣΟ ΠΔΡΗ ΣΖ ΟΤΡΑΝΗΑ ΗΔΡΑΡΥΗΑ
ΔΞΖΓΖΖ ΣΖ ΔΠΗΓΡΑΦΖ
Ἱενανπίαξ: πεζδή ἐπζβναθή ἱενανπίακ ἔπεζ, ηαθεῖκ εἴςεεκ ἱενάνπαξ ημφξ ἐπζζηυπμοξ. Ἰζηέμκ μὖκ, ὅηζ ἱενανπία ιέκ
ἐζηζκ ηξ δζαηάλεςξ αηξ ηκ ἱενκ ἀνπή ηαί μἱμκεί θνμκηίξ, ηαί ἱενάνπδξ ὁ ηκ ἱενκ ἄνπςκ ηαί θνμκηίγςκ ηαί
πνμκμκ, μ ιήκ ηκ ἱενέςκ, ἀθθά ὁ ηά ἱενά ηαί ηήκ ηαηάζηαζζκ αηκ ηε ηαί ηξ ἐηηθδζίαξ ηαί ηκ ιοζηδνίςκ
δζαηάζζςκ, μ ιήκ ὁ ἀνπζενεφξ. Σαφηδκ δέ ηήκ ἐλήβδζζκ ηαί αηυξ ὁ ιέβαξ Γζμκφζζμξ ηάης παναηίεεηαζ ἐκ ηῶ Πενί ηξ
ἐηηθδζζαζηζηξ ἱενανπίαξ θυβῳ.
πνεζαφηενμξ: διείςζαζ, ὡξ ηυ ημῦ πνεζαοηένμο ὄκμια ηαί ηυκ ἐπίζημπμκ δδθμῖ, ἐπεζδή πνεζαφηενυξ ἐζηζ ηαί ὁ
ἐπίζημπμξ• ηαί ημῦημ, δδθμῦηαζ ηαί ἐκ ηαῖξ Πνάλεζζ ηκ ἁβίςκ ἀπμζηυθςκ, ἔκεα ἐκ Ἀζίᾳ ζοκηάζζεηαζ ηαῖξ ηηθδζίαζξ
αηξ ὁ ἅβζμξ ἀπυζημθμξ Παῦθμξ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Α'
§ 1. Πζα δυζζξ ἀβαεή: διείςζαζ ὅηζ ηέπνδηαζ ὁ ιαηάνζμξ Γζμκφζζμξ ηῆ ημῦ ἁβίμο Ἰαηχαμο ηαεμθζηῆ ἐπζζημθῆ•
ἐηεῖεεκ βάν ἐζηζ ηυ νδηυκ• ηαί ὅηζ ἐηδμεεῖζα ἦκ ἤδδ.
Καί βάν ἐλ αημῦ: Σαῦηα πενί ημῦ Τἱμῦ εεμθμβεῖ.
Σελίδα 6 από 193
§ 2. Παηνμπαναδυημο: Παηέναξ ἐκηαῦεα δδθμῖ ημφξ παναδυκηαξ αηῶ ηυ δυβια, μ ιήκ ημφξ θοζζημφξ• ἐλ θθήκςκ βάν
ἦκ, ὡξ δδθμῦζζκ αἱ Πνάλεζξ ηκ ἁβίςκ ἀπμζηυθςκ, ηαί αηυξ ιέκημζ ἐκ ηῆ πνυξ ηυκ ἅβζμκ Πμθφηανπμκ ἐπζζημθῆ ηαί ἐκ
ηῶ ε' ηεθαθαίῳ ηῶ Πενί ηξ μνακίμο ἱενανπίαξ.
οιαμθζηξ: Ο βάν θοζζμθμβζηξ θδζζκ, ἀθθά δζά ζοιαυθςκ ηζκκ ηαί εἰηυκςκ.
α'. Νμκ: Νυαξ ηαθμῦζζ ηαί μἱ παν' Ἕθθδζζ θζθυζζμθμζ ηάξ κμενάξ, ἤημζ ἀββεθζηάξ δοκάιεζξ• ἐπεζδή ηυ πκ κμῦξ ἐζηζκ
ἕηαζημξ αηκ, ηαί ηήκ μζίακ ἅπαζακ κμῦκ γκηα εἰξ ηυ εἶδμξ ηυ ἑαοηκ μζζςιέκμκ ἔπεζ• κυεξ ηαθμῦκηαζ πνυξ ηυ
εθςκυηενμκ ηξ ηθίζεςξ βεκμιέκδξ• ἐπεζδή ἐπνκ ἀπυ ημῦ ὁ κμῦξ, ημῦ κμῦ, ηυ πθδεοκηζηυκ μἱ κμῖ εἶκαζ, ἀθθά δζά ηήκ
εθςκίακ ἐλ ἄθθδξ εεείαξ ἑκζηξ βέβμκεκ μἱ κυεξ• ἔεμξ βάν ημῦημ Ἀηηζημῖξ, μἵ θαζζκ, Ἀνζζημθάκαζ ηαί ςηνάηαζ, ἀκηί
ημῦ μἱ Ανζζημθάκεζξ ηαί μἱ ςηνάηεζξ. Δἰζί δέ ηαί θέβμκηεξ μἱ κυμζ, ὡξ ἀπυ ημῦ ὁ κυμξ, ημῦ κυμο• ηαθεῖ δέ αημφξ ηαί
Γναθή ηῶ ὀκυιαηζ ημφηῳ, ὡξ ἐκ Ἠζαΐᾳ• Νμῦξ ιέβαξ ὁ ἄνπςκ Βααοθκμξ, ημῦη’ ἔζηζκ ὁ δζάαμθμξ• ηαηά Ἴςκαξ ημίκοκ
κμῦξ, κμυξ, κυεξ, ὡξ πνμῦξ, πνμυξ, μἱ πνυεξ• Ἰςκζηή βάν ηθίζζξ.
πενάνπζμκ: πενάνπζμξ ὁ Θευξ, ὡξ πέν πζακ ἀνπήκ ηαί εεανπζηυκ θξ, ὡξ ἀνπή ηκ θεβμιέκςκ εεκ, ἀββέθςκ θδιί
ηαί ἀκενχπςκ δζηαίςκ.
α'. κδυηδημξ: κδυηδηά θδζζ ηήκ ηνοθζυηδηα• πζζ βάν ημῖξ ἔλς αηξ ἄβκςζηυξ ἐζηζ.
β'. φβηναζζκ: διείςζαζ ηήκ ζφβηναζζκ• ηαί δζά ηί ηυ εεῖμκ ἕκ ὄκ πθδεφκεηαζ.
Παναπεηαζιάηςκ: Παναπεηάζιαηά θδζζ ηά ζςιαηζηξ πενί Θεμῦ θεβυιεκα ἐκ ηαῖξ Γναθαῖξ, μἷμκ ιεθκ ἀκενςπίκςκ, ἤ
δοκάιεχκ ηζκςκ ὀκμιαζίαξ, διείςζαζ δέ, ὅηζ ζανηί ὄκηαξ ηαημπηεῦζαζ ηά ἄτθα ηαί ἀζχιαηα• ηαί ημῦημ ιθθμκ ἐδήθμο
ηά ἐκ ηῆ ζηδκῆ παναπεηάζιαηα, ὡξ ἐκηαῦεα αἰκίηηεηαζ.
οιθοξ: Ἀκηί ημῦ ὁιμθοξ, ζοββεκξ.
§ 3. Ἡ ηεθεηάνπζξ: Σεθεηή θέβεηαζ ηαηά ημφξ ηκ θθήκςκ θζθμζυθμοξ ιεηάδμζζξ ηκ ιοζηδνίςκ, ἅηε ηεθεζμῦζα ηυκ
ιομφιεκμκ ηαί ηεθεζςηζηή ηοβπάκμοζα ηκ πνμζζυκηςκ ημῖξ ημζμφημζξ. Σεθεηάνπζξ μὖκ ἱενμεεζία εεία ηξ ηκ ἱενκ
ιοζηδνίςκ ικ δζαημζιήζεςξ εέζζξ ηαί πανάεεζζξ, ἀνπή βεκμιέκδ ἐη Θεμῦ δζά ηκ ἀπμζηυθςκ ηκ ηεθεζςηζηκ
ημφηςκ ἀβαεκ• ημφξ βάν ιειοδιέκμοξ ηεθείμοξ ηαθεῖ ὁ εεῖμξ ἀπυζημθμξ Παῦθμξ θέβςκ• «ὅζμζ μὖκ ηέθεζμζ, ημῦημ
θνμκιεκ».
πενημζιίμο: Συ δέ πενημζιίμο μη αἰζεδηξ κμδηέμκ, ἀθθά κμδηξ ηαί πέν ηυκ ηαε' ιξ ηυζιμκ. διείςζαζ δέ,
ηίκα θέβεζ ηά ζπήιαηα ηαί ηάξ ιμνθςηζηάξ ζοκεέζεζξ, ἤβμοκ εἰημκίζιαηα, ἅπεν ἑλξ παναηίεεηαζ.
Σελίδα 7 από 193
Πθάζεςκ: διείςζαζ, ὅηζ πθαζιαηχδεζξ θδζί ηάξ ἐκηαῦεα ιοζηζηάξ παναδυζεζξ, ἅξ ἐκ ηῶ Πενί ηξ ἐηηθδζζαζηζηξ
ἱενανπίαξ θυβῳ ἀκαπηφζζεζ• ημῦημ δέ εεμπνεπξ ἐηθδπηέμκ• πνυξ ιέκ μὖκ ηυ 'ιμνθςηζηαῖξ' ηυ πθάζεςκ ἀπμδμηέμκ, πνυξ
δέ ηυ 'ζοκεέζεζ' ηυ ἁπθξ ηαί ἀηοπχημοξ.
θαία: θαίακ πεζναβςβίακ θδζί ηυ δζά ηκ θζηκ θεβμιέκςκ πνυξ ηήκ ἔκκμζακ ἀκάβεζεαζ ηκ πέν αἴζεδζζκ.
Φαζκυιεκα: Φαζκυιεκα δέ ηάθθδ ηάξ ηκ ἱενκ μἴηςκ δζαημζιήζεζξ θέβεζ, ηαί δζελμδζηάξ ιαεδηείαξ ηάξ ηκ ἁβίςκ
Γναθκ ἀκαβκχζεζξ• δζαημζιήζεςκ δέ ηάλεζξ ημφξ ηκ ἱενέςκ ααειμφξ. διείςζαζ δέ, ὅηζ ηά ὁνχιεκα ηάθθδ εἰηυκεξ
εἰζί ηκ ἀμνάηςκ δζαηυζιςκ, ὡξ δδθμῖ ηαί ὁ Ἀπυζημθμξ ἐκ ηῆ πνυξ αναίμοξ, ηά πενί ηξ ζηδκξ εεςνκ, ηαί Μςτζξ
ἀημφςκ, «πάκηα ηαηά ηυκ ηφπμκ ηυκ δεζπεέκηα ζμζ ἐκ ηῶ ὄνεζ πμίδζμκ».
Σάξ δζελμδζηάξ: Γζεγμδζηαί εἰζζ ιαεδηεῖαζ αἱ δζά ηκ ὁνςιέκςκ ηαί δζά πναβιάηςκ πθαηφηεναζ ἀπμδείλεζξ ηκ κμδηκ
ἑκζαίςξ ηαί ἀενυςξ ηαῖξ κμήζεζζκ ἐπζααθθυκηςκ.
Ἕλεςξ: ηεῖ ἕλεζξ εἰζί ηά εεῖα δζαηάηημοζαζ• ἕλζξ δέ ἐζηζ πμζυηδξ ἔιιμκμξ. κηαῦεα δέ ηαί ἐηηθδζζαζηζηαί ηάλεζξ ηάξ
ἕλεζξ, ἅηε ἀζςιάημοξ, ἐλμζημκίγμοζζκ• αἱ βάν ἕλεζξ ἀζςιάηςκ εἰζί. διεζςηέμκ, ὅηζ παν ' ιῖκ ημῖξ ἀκενχπμζξ
ηεθμοιέκδ ἱεναηζηή ιοζηαβςβία ιίιδζίξ ἐζηζ ηξ μνακίμο ἱενανπίαξ.
πενημζιίςξ: Συ πενημζιίςξ μη αἰζεδηξ κμδηέμκ, ἀθθά κμδηξ ηαί πέν ηυκ ηαε' ιξ ηυζιμκ.
Ἱενμβναθζηαῖξ: Σμοηέζηζκ ἐκ ημῖξ ἱενξ πενί αηκ ζοκηεεεῖζζ θυβμζξ ἐκ ηαῖξ Γναθαῖξ.
Ἡιξ ἀκάβμζ: διεζςηέμκ, πξ ἀκαβυιεεα εἰξ εεμθμβίαξ, ηαί ὅηζ ὁ Υνζζηυξ ιξ ἀκάβεζ.
Ἀηνυηδηαξ: Οδέκ ὡξ ἔηοπεκ ὠκυιαζηαζ πανά ημῦ ιαηανίμο ημφημο, ἀθθά πμθοιαεξ ηαί ηονίςξ ιεηά ηξ εζεαείαξ•
ἐπεζδή μὖκ ηήκ παν' ιῖκ ἱενάκ δζάηαλζκ δζά ζοιαυθςκ θαίςκ ηαί ἐλμδζηκ ηαί πθάζεςκ εἶπε ηεθεῖζεαζ πνυξ ηυκ ιῖκ
ἐθζηηυκ ηφπμκ, μὖζακ ηαί ιίιδια ηξ παν' ἀββέθμζξ ἱενξ δζαημζιήζεςξ, εἰηυηςξ ηήκ παν' ἐηείκμζξ ἱενμθακηίακ
ἀηνυηδηα ηέηθδηεκ• ἀηνυηδηα βάν εἱχεαζζ ηαθεῖκ μἱ πενί ηαῦηα ζπμθάζακηεξ ἑηάζηδξ μζίαξ ηυ ηαεανχηαημκ ηαί ἐλ μὗ
ἤνηδηαζ πνμζεπξ, ημοηέζηζκ ἐπμιέκςξ, μζία• ὡξ θένε εἰπεῖκ, ροπξ ἀηνυηδξ ὁ κμῦξ αηξ ὁ ηαεανχηαημξ, ηαί
ἔνςημξ ἀηνυηδξ ὁ ηκ ἀκααεαδηυηςκ ηαί εεζμηάηςκ δζάπονμξ ἔνςξ• ηαί ηξ ηαε' ιξ μὖκ ἱενανπίαξ ηαί ιοζηδνζχδμοξ
δζαημζιήζεςξ ἀηνυηδξ ηυ ηαεανχηαημκ αηξ, ἐλ μὗ ἀκπηαζ, ηαί ηυ ἐββφξ ζοκηεῖκμκ ἀτθίαξ• ηυ μὖκ ἀηναζθκέζηαημκ ἐκ
ιῖκ ζφιαμθμκ, ἀηνυηδξ ηκ ἀηοπχηςκ ηαί ἁπθκ ηαί ἀζςιάηςκ ιοζηδνίςκ, ᾖ ἱενανπία ζοκαπημιέκδ ἐπζααηεφεζ,
μἱμκεί ηῆ πανά ἀκενχπμζξ ἱενμθακηίᾳ• ηαί δζά ηκ εἰηυκςκ ἀκάβεζ ἐπί ηά ηαεανά εεάιαηα ηξ κμδηξ ηεθεηξ ἀηνυηδημξ
θεβμιέκδξ εἰηυηςξ ηκ ἐκεάδε ζςιαηζηκ ηε ηαί θμεζδκ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Β'
§ 1. α'. ηθακημνίακ: ηθακημνίακ θέβεζ ηήκ ἐλάββεθζζκ• πνυδδθμκ δέ, ὅηζ ηήκ δζά ζοιαυθςκ ηαί ηφπςκ, ἅηζκα ηαί
πθάζιαηα εἶπεκ• ἁπθυηδηα δέ ηυ ηξ θφζεςξ ἄτθμκ.
Σελίδα 8 από 193
α'. Ἠπίζηαημ βάν, ὅηζ ἀκοικκ ημφξ ἐκ ημῖξ μνακμῖξ ἱενμφξ κυαξ, ὡξ αηυξ θδζζ ηαηά ηήκ Γναθήκ, ἀκάβηδκ εἶπεκ εἰπεῖκ
πενί γχςκ εδνζμιυνθςκ ηαί ἀεηκ ηαί ηκ ἄθθςκ μἷξ ἀπεζηάγμοζζκ αἱ εεῖαζ Γναθαί ηάξ ἀνπαββεθζηάξ δοκάιεζξ• θέβεζ
βάν• «ἵκα ιή ηαί ιεῖξ, ὡξ μἱ πμθθμί, κμιίγςιεκ ἀκζένςξ ιή ἔπεζκ ἐλήβδζζκ ηάξ ηκ πμθοπνμζχπςκ ηαί πμθοπυδςκ
ηάλεζξ ἐκ μνακμῖξ»• ηαφηαξ μὖκ δζαζαθζαζ πνμῄνδηαζ ηαηά ηήκ ηκ ἱενκ θμβίςκ ἐηθακημνίακ.
Ἀηεπκξ: Μεβάθςξ, ἤ πακημίςξ, ἤ ἀθδεξ, ἤ ἁπθξ.
β'. Πμζδηζηαῖξ: Ὅηζ ηαί πμζδηζηαῖξ ηζζζ πθάζεζζκ ἐπνήζαημ Γναθή πνυξ πεζναβςβίακ ηξ ἀκενςπίκδξ δζακμίαξ, ἀθθ’ ὡξ
μ δοκαιέκδξ ηήκ ηκ ιεζγυκςκ παναθααεῖκ δζδαζηαθίακ• ἐμζηέκαζ βάν ηά μνάκζα ζφιαμθα ημῖξ πανά πμζδηαῖξ
θακηαγμιέκμζξ, ὡξ ὁ ἱενυξ ἀκήν μὗηυξ θδζζ (πμζδηάξ δέ κυδζμκ ἤ ημφξ παν' Ἕθθδζζ εαοιαγμιέκμοξ, μἷμκ Ὅιδνμκ,
Ἡζίμδμκ, ηαί ημφξ ἑλξ), ἤ πμζδηζηαῖξ ὡζακεί πθαζηζηαῖξ πμηοπχζεζζκ. Δἰδοῖα βάν ημῦ Θεμῦ ζμθή ζοβηαηάααζζξ ηυκ
ιέηενμκ κμῦκ ἀζεεκ ηαί πνυξ θδθμηένακ εεςνίακ ἀκεπζηδδείςξ ἔπμκηα, ἀκαβςβήκ αηῶ ζοιθο πθαζαιέκδ, μὕης
ηάξ ἀνπαββεθζηάξ εἰξ θακενυκ ἤβαβε δζαημζιήζεζξ, μπ ὅπςξ ἔπμοζζ ηῆ ἀθδεείᾳ δζαζαθήζαζα, ἀθθ' ὅπςξ ιεῖξ
δοκάιεεα ηαηαθααεῖκ• ιδδέκ μὖκ ἀκμίηεζμκ θακηάγμο ηκ μνακίςκ.
§ 2. οκεέζεζξ: οκεέζεζξ θδζί ηάξ εἰνδιέκαξ πθάζεζξ ηαί ζπδιαημπμζίαξ.
θ' ἑαοηκ: θ' ἑαοηκ, ημοηέζηζκ ὡξ ἔπμοζζ θφζεςξ, ἄβκςζημζ ιῖκ, θδζί, ηαί ἀεεχνδημζ πάνπμοζζκ.
Ἀπυημιμκ: Ἀπυημιμκ, μἶιαζ, θέβεζκ αηυκ ηήκ λέκδκ, ηαί μἷμκ ηκ ζοκήεςκ ἀπμηεηιδιέκδκ ὁδυκ ηαί πθάζζκ• δζυ ηαί
ζηδκήκ αηήκ ὀκμιάγεζ, ζαθδκίγςκ μη ἀθδεεῖξ εἶκαζ ηάξ ἀκαβεβναιιέκαξ ηκ ἁβίςκ ἀββέθςκ ιμνθάξ• μὔηε βάν ηῆ
ἀθδεείᾳ ημζμῦημί εἰζζκ, μἵμοξ αημφξ ἱενά παναδίδςζζ Γναθή, ἀθθ’ ἵκα ιεῖξ ἐθζηχιεεα ηξ ιεβαθεζυηδημξ αηκ.
Αηυξ δέ ὁ εεῖμξ Γζμκφζζμξ πεζνηαζ ζοιαάθθεζκ ηά εἰνδιέκα πενί αηκ ηαί δεζηκφεζκ, ὅηζ δοκαηυκ δζ' ἀκαπηφλεςξ μὕης
κμεῖκ ηάξ ἀββεθζηάξ δζαημζιήζεζξ, ὡξ εἴνδηαζ.
Ἀΰθςκ πμζξ: Πμζξ ἀΰθςκ, ημοηέζηζκ ιενζηξ μ βάν πάκηῃ ἀΰθςκ• πενηεζιέκαξ δέ μζίαξ μνακυκ ηαί ηά ηαη'
μνακυκ θέβεζ, μἷμκ ἀζηέναξ• ηυ βάν θεπημιενέζηαημκ αηκ ηαί ιμκμμφζζμκ ἐββφξ ἐζηί πςξ ἀτθίαξ.
Θεμεζδέζζκ: Θεμεζδεῖξ ἁπθυηδηάξ θδζζ ηάξ κμδηάξ μζίαξ• ἄτθμζ βάν μζίαζ ηαί ἀζφκεεημζ πάκηςξ εἰζίκ, μη μὖζαζ
ηνια ηαί ζφβηνζια ηκ ζημζπείςκ• ηά βάν ζχιαηα ἐη ημφηςκ, ἐηεῖκμζ δέ ἀζχιαημζ.
κζγάκμκ: βηαείγμκ ηαί ἐκαπμιέκεζκ πμζμῦκ.
Λεμκηείςκ: Αὕηαζ αἱ ιμνθαί ηκ εείςκ ηαί ἁβίςκ πενμοαίι ηαί πανά ηῶ εείῳ Ἰεγεηζήθ ηαί πανά ηῶ εεζπεζίῳ Ἰςάκκῃ ἐκ
ηῆ Ἀπμηαθφρεζ ἀκεβνάθδζακ.
Σελίδα 9 από 193
ζικ: ζιυξ ἐζηζ ηυ ζοιπεπθδνςιέκμκ πθεμξ.
Καί ηυ ὀνκζεείαξ. Οἷμκ ὀνκζεμεζδμῦξ ιμνθξ ηαί ἐλ ὀνκίεςκ.
Εχςκ: Εα ἄθθα θδζίκ, μἷμκ ἵππμοξ, ιζυκμοξ, ηαί ηά ημζαῦηα, ὕθαξ δέ ἀηζιμηέναξ, μἷμκ ενυκμοξ ὡξ ἐη λφθςκ, ηαί
ηνμπμφξ, ηαί νμιθαίαξ ἐη ζζδήνμο, ὡξ ηήκ νμιθαίακ ηήκ ἐλεζπαζιέκδκ ἐπί ηυκ Βαθαάι, ηαί ἥκ εἶδεκ ὁ Γααίδ, ὡξ ἐκ ηαῖξ
Βαζζθείαζξ εἴνδηαζ, αζαθίῳ α', ηαί ἅνιαηα ὡξ λφθζκα.
ιπαεέξ: ιπαεέξ θέβεζ, ἐπεζδή ηυ θεμκηυιμνθμκ εοιζηυκ ηζ ζδιαίκεζ, ηαί ηυ ιυζπεζμκ εἴδμξ ἐπζεοιδηζηυκ, ἅηζκα πάεδ
ηαί ιεβάθα πάνπμοζζκ. ιμζυηδηαξ δέ θδζζ ηάξ ὁιμζςηζηάξ πμκμίαξ• ημζβανμῦκ θέβεζ ὁ Ἰεγεηζήθ, ὡξ ὁιμίςια
ἑςναηέκαζ ημῦ ενυκμο• ηαί ὁιμίςια θέμκημξ, ὅπεν δδθμῖ ηήκ πθαζιαηχδδ ηκ δμημφκηςκ θακηαζίακ• δζυ ηἀκηαῦεα
εἴνδηαζ, 'ἀκυιμζμζ ὁιμζυηδηεξ'• μ βάν πάκηαξ ὁιμίμοξ ὁνᾶ ὁ πνμθήηδξ, ἀθθά ημφξ ιέκ ημζχζδε, ημφξ δέ ημζχζδε• ἀθθά
ηαί ἀκυιμζμί εἰζζ πακηεθξ, μἷξ δμημῦζζκ εἶκαζ ὅιμζμζ• μδέκ βάν θέμκημξ ἤ ιυζπμο ἤ ηκ ἑλξ ἀθδεξ ἔπμοζζ• ηί δέ
δδθμῖ ηυ ἀκυιμζμκ, ἐκ ημῖξ ἑλξ ενήζεζξ.
Ἀθθ' : Ἀπμθμβδηζηξ.
α'. Ὡξ ιήηε εἰξ ηά εείαξ: παββέθθεηαζ δζά ηξ ἰδίαξ ἑνιδκείαξ δεζηκφεζκ ἑηάηενμκ, ὡξ ιήηε δυλαζ ανίγεζεαζ ηά μνάκζα,
ιήηε ιξ εἰξ παιαζγήθμοξ ηαπεζκυηδηαξ ἐιπαβκαζ πενί ηκ ἐκ ἀββέθμζξ θεβμιέκςκ γχςκ.
α'. Δἰηυηςξ πνμαέαθδκηαζ: Γζά ηί ζφιαμθα ηκ ἀηοπχηςκ μἱ ηφπμζ ηαί ηκ ἀιμνθχηςκ αἱ ιμνθαί, ἐκηαῦεά θδζζκ.
Ἀζπδιαηίζηςκ: Ἀκηί ημῦ ἀιμνθχηςκ.
β'. Ἀιέζςξ: Σμοηέζηζ ιή δζά ιέζςκ ηκ ηφπςκ, ἀθθ’ ἀενυςξ ηαί ηαηά πνχηδκ ἐπζαμθήκ• ηυ δέ 'πνμηείκμοζζ ' ηαηυκ ἐζηζ
ηῶ πνμηζεέαζζ, ηαί πνμαάθθμκηαζ.
δ'. Μμνθχζεζξ: διείςζαζ, ὅηζ ηά ἀζχιαηα ἀιυνθςηά εἰζζκ• ὅηακ μὖκ ἀημφζῃξ πενί ημῦ πενμοζίμο, «ὅξ ἐκ ιμνθῆ
Θεμῦ πάνπςκ», ηυ ἀπανάθθαηημκ πνυξ ηυκ ἑαοημῦ Παηένα κυδζμκ• ημῦημ βάν δδθμῖ ηαί εἰηχκ ημῦ Θεμῦ ημῦ ἀμνάημο
ηαί ηυ, «ὁ ἑςναηχξ ἐιέ, ἑχναηε ηυκ Παηένα», Οὕης ηαί ὁ ἅβζμξ Βαζίθεζμξ ἑνιδκεφεζ ἐκ ηῶ πνυξ ηυκ μἰηεῖμκ ἀδεθθυκ
θυβῳ ηῶ πενί δζαθμνξ μζίαξ ηαί πμζηάζεςξ.
§ 3. Ὡξ δζηηυξ ἐζηζ ηξ ἱενξ: Ὅηζ ηαηά δφμ ηνυπμοξ ικεῖηαζ ηυ εεῖμκ• ἤ ὡξ ὅιμζμκ πζζ• πάκηα βάν ἐκ αηῶ ζοκίζηαηαζ•
ἤ ὡξ ἀκυιμζμκ• μδέκ βάν ἐζηζ ηκ ὅθςκ.
Γζά ηκ ἀκμιμίςκ: Ὅηζ δζ' ὁιμίςκ ηαί ἀκμιμίςκ πθάηημκηαζ μἱ ηφπμζ• ηαί πξ πθάηημκηαζ, ὧδέ θδζζκ.
Σελίδα 10 από 193
Πμηέ ιέκ ὡξ θυβμκ: Καηά ηζ θέβεηαζ θυβμξ ηαί κμῦξ ὁ Θευξ• ἐκ ηῶ, «ηίξ ἔβκς κμῦκ Κονίμο;», ηαί ἐκ ηῶ, «ηαί ἐβέκεημ
θυβμξ Κονίμο πνυξ ιε θέβςκ», ηαί ηά ἑλξ. Λμβζυηδηα δέ θδζζκ ἐπί ημῦ Θεμῦ, μπ ὅηζ θμβζηυκ εέθεζ δδθζαζ ηυκ Θευκ,
ὡξ ιεηέπμκηα θυβμο (ημῦημ βάν ἐιθαίκεζ), ἀθθ’ ὅηζ αημθμβζυηδξ ἐζηίκ, ὅθμξ θυβμξ ὤκ• μζίακ δέ θέβμοζζκ ἐπί Θεμῦ,
ὅηακ εἴπςζζκ• «ἐβχ εἰιζ ὁ ὤκ, ηαί ὁ ὤκ ἀπέζηαθηέ ιε• ζφ δέ ὁ αηυξ εἶ»• ἀπυ βάν ημῦ εἶκαζ ηαί ημῦ ὄκημξ μὖζα, ηαί ηυ
πανάβςβμκ μζία, ὕπανλζξ.
Καί γςήκ: Ὅηζ μὔηε γςή, μὔηε θξ, μὔηε κμῦξ, μὔηε μζία ηονίςξ θέβεηαζ ὁ Θευξ, ἀθθ’ αἰηζμθμβζηξ• ἔζηζ βάν ηαί πέν
ηαῦηα ηαί μπ μἷα ηαῦηα.
Ἀυναημκ αηήκ: Ὅηζ ηά ηαηά ἀπυθαζζκ θεβυιεκα ἐπί Θεμῦ, μἷμκ ἀυναημξ, ἄπεζνμξ, ηαί ηά ημζαῦηα, ἀκυιμζά εἰζζ• δδθμῦζζ
βάν μ ηί ἐζηζκ, ἀθθά ηί μη ἔζηζκ ὁ Θευξ• μὕης ηαί ὁ εεμθυβμξ Γνδβυνζμξ.
Ἀκυδημκ: Ἀκυδηυκ θδζζκ μ ηυ θίεζμκ, ἀθθά ηυ ιή κμμφιεκμκ πυ ηζκμξ• ἀυνζζημξ δέ ὁ Θευξ, ὡξ ὅνῳ ιδδεκί
πμπίπηςκ, ἀθθ’ αηυξ πάκηςκ ὅνμξ ὤκ ηαί ηά πάκηα ἐκ ἑαοηῶ ὁνίγςκ, ὅνῳ δέ μπ πμπίπηεζ• δζυηζ μἱ ιέκ ὅνμζ ἐη ηκ
ηαηαθάζεςκ ζφβηεζκηαζ, αἱ δέ ηαηαθάζεζξ ἐπί Θεμῦ ἀκάνιμζημζ, ὡξ ρεοδυιεκαζ• πέν βάν ηαφηαξ ὁ Θευξ, ὡξ μη ὤκ
μζία, ἀθθ' πέν μζίακ.
Αἱ ἀπμθάζεζξ: Ο ιυκμκ ἐπί Θεμῦ, ἀθθά ηαί ἐπί ηκ εείςκ ἀπάκηςκ, ημοηέζηζκ ἐπί ηκ ιεηᾴ Θευκ κμδηκ πάκηςκ, ηαί
ηάξ ἀπμθάζεζξ ἀθδεεῖξ εἶκαί θδζζ, ηαί ηάξ ηαηαθάζεζξ ἀκανιμδίμοξ. Ἀκανιυδζμζ ιέκ μὖκ εἰζζκ αἱ ηαηαθάζεζξ, ὅηακ
εἴπςιεκ ἤ ηυκ Θευκ ἤ ηάξ κμενάξ δοκάιεζξ, γςήκ ἤ θξ• μὔηε βάν γςή ημζαφηδ ηίξ ἐζηζκ, ὡξ δζά εἰζπκμίαξ ηαί ἐηπκμίαξ
γῆκ, μὔηε θξ ηυ θαζκυιεκμκ ηαί πμζμῦκ ὁνζεαζ ηά πνμηείιεκα, ἀθθά ἀκχηενυκ ηζ ημφηςκ. Αἱ δέ ἀπμθάζεζξ αἱ δζά
ἀνκήζεςκ πμζξ ἐπί ηκ κμδηκ μἰηεζυηεναζ θέβμιεκ βάν, ὅηζ ἀυναημζ, ηαί ὅηζ μπ πμπίπημοζζ εέᾳ, κμμῦιεκ• ηί δέ ἐζηζκ
αηυ ηυ ιή θαζκυιεκμκ, μὔηε πμθοπναβιμκεῖκ, μὔηε πανζζηᾶκ δμηεῖ ὁ θυβμξ• ηαίημζ ηυ γςή ηαί θξ δμηεῖ ζδιαίκεζκ ηί
ἐζηζ, ηαί ηαῦηα ιδδυθςξ δδθμῦκ ηί ἐζηζ Θευξ.
Σζιζζ ημζβανμῦκ: Ὅνα πξ ηαθξ ἀπεθμβήζαημ, δζά ηί γχςκ ικήιδκ ἔπεζκ ηά μνάκζα, ἤημζ εἰηυκαξ• ὥζπεν βάν ὁ ἐπί
πάκηςκ Θευξ μδέκ ἐκ ημῖξ πζζκ ἔπεζ ὁιμβεκέξ, ηαί δζά ημῦημ εἰηυηςξ μδέκ ηκ πάκηςκ αημῦ ἐζηζ δδθςηζηυκ, ἀθθά
θμζπυκ ἄθθῃ ιεευδῳ εεμθμβμῦιεκ, θέβμκηεξ, ηί μη ἔζηζ Θευξ, ὅπεν ηαθεῖ δζά ηκ ἀκμιμίςκ, μὕης ηαί ἐπί ηκ μνακίςκ
δοκάιεςκ, αἵ ιεηά Θευκ εἰζζ, ηεπκζηξ ἐπμίδζακ μἱ εεμθυβμζ, ιδδεκί ηκ κμδηκ αηάξ ὁιμζχζακηεξ, ἀθθ’ ἐη ηκ
αἰζεδηκ, ἅπεν ηαθεῖ ἄηζια, ηήκ ημφηςκ θααυκηεξ ἐιθένεζακ, ημῦημ πνυξ ηζιήκ αηκ πεπμζδηυηεξ, ἵκα πθαζιαηχδδξ
ηαί μη ἀθδεήξ βέκδηαζ ημφηςκ ιίιδζζξ εἰ βάν ὁ θεμκηυιμνθμξ θεβυιεκμξ ηαί πμθφπμοξ ηαί πμθφπηενυξ ἐζηζ ηαί
θμβζηυξ ηαί ἄτθμξ, πξ μ δθμκ, ὅηζ πενημζιίςξ πεναέαδηε ηά θζηά ηαί παν' ιῖκ κμμφιεκα;
Δἰξ ιέκ βάν ηάξ ηζιζςηέναξ: Ἰδμφ ηαί ἕηενμξ θμβζζιυξ, δζ' ὅκ ημζαφηαζξ ὁιμζυηδζζκ Γναθή πενί ηκ μνακίςκ
ἐπνήζαημ• εἰ βάν ηζιζςηένμζξ ἐπνήζαημ πθάζιαζζκ, μἷμκ πνοζμεζδεῖξ ἤ ἐπαζηνάπημκηαξ θέβμοζα εἶκαζ ηάξ εείαξ
δοκάιεζξ, πάκηςξ ἄκ ἐπείζεδζακ μἱ ἀημφμκηεξ ἐη ηκ πανά ἀκενχπμζξ ηζιζςηένςκ ηυ πζζηυκ θαιαάκμκηεξ• κῦκ δέ ηά
ἀπειθαίκμκηα ηαί αἰζπνάξ εἰηυκαξ πανεκέααθεκ, ἵκα, ἀηνζαξ εἰδυηεξ, ὅηζ μὔη εἰζζ ηά ημζαῦηα, γδηήζςιεκ ηήκ ἀθήεεζακ
ηκ ὄκηςκ.
Σελίδα 11 από 193
Ἀαθααξ: Αἱ βάν θεβυιεκαζ πονυξ θθυβεξ εεῖαζ μζίαζ μ ηαοζηζηαί, ἀθθά γςηζηαί εἰζζκ.
Αἰζπνάξ: Πξ βάν μη αἰζπνυκ ηυ ἐλ θζηκ εἶκαζ ηά ζφιαμθα ηκ κμδηκ;
Θεάιαηα: Θεάιαηα θέβμκηαζ ηά ιεηά εαφιαημξ ὁνχιεκα.
Καί βάν ὁ εοιυξ. Ὅηζ μπ ἁπθξ ἀθμβίαξ ἔιπθεςξ εοιμεζδήξ ηζκδζζξ, ἀθθ’ ἐπί ηξ ἀθυβμο θφζεςξ. Ἀκαβκςζηέμκ ηυκ
ηεθεοηαῖμκ θυβμκ ημῦ αζαθίμο, ὅκ εἶπεκ εἰξ ηήκ ὀπηαζίακ ηκ ἁβίςκ πενμοαίι• ἐηεῖ βάν ηαί ηαῦηα πάκηα πθαηέςξ
δζαβεβφικαζηαζ.
Συ ιδδέ ἕκ ηκ ὄκηςκ: διείςζαζ, ὅηζ μδέκ ηκ ὄκηςκ ἐζηένδηαζ ηξ ημῦ ηαθμῦ ιεημοζίαξ• ζδιεζςηέμκ μὖκ ηί κμεῖηαζ ὁ
εοιυξ ἐπί ηκ ἀθυβςκ, ηαί ηί ἐπί ηκ θμβζηκ, ηαί ηί ἐπζεοιία ἑηαηένςκ.
Λμβζυηδηα: διεζςηέμκ, ὅηζ ηαί ἐπί ἀββέθςκ θμβζυηδηα θέβεζ• ἀιείθζηημκ δέ, ἤημζ ἀκέκδμημκ ηαί ἀπαφκςημκ.
πζεοιίακ: Ὅηζ ἐπζεοιία ηκ κμδηκ ἔνςξ ἄζπεηυξ ἐζηζ πενί ηυκ Θευκ, ὅπεν ηαθεῖ ἀτθίακ.
Γζά ηυκ ἀιζβ: Ἀιζβ θδζζ ηυκ ηαεανυκ ηαί εἰξ μδέκ ἕηενμκ ἐζπμθαηυηα• ὁ βάν εείῳ ἔνςηζ πενζδεδναβιέκμξ ὅθμξ ἐζηίκ
αημῦ, ηαί εἰξ ηυ ἐθεηυκ ιυκμκ ἀκαηείκεηαζ, πανά ιδδεκυξ ηςθουιεκμξ ιεηαααηζημῦ ηαί ζςιαηζημῦ θυβμο. Ἀθμβίακ δέ
θάζημκηεξ εἶκαζ ἐκ ηαῖξ ἀζςιάημζξ μζίαζξ, μη ἀκμδζίακ αηαῖξ ἐκοανίγμιεκ ἐκ ηῶ δζά ηκ θεμκηείςκ ιμνθκ ηαί ηκ
ιμζπείςκ ηαί ηκ ὀνκζεείςκ, ὡξ ἐπί ημῦ ἀεημῦ, ἀθυβςκ ηφπμοξ ηαί ζφιαμθα θέβεζκ, πνέπεζκ ημῖξ μνακίμζξ ηάβιαζζκ,
ἀθθά ιοζηζηξ ηυ ἐλδθθαβιέκμκ ημῦ ηαη' ἐηείκμοξ θμβζημῦ πνυξ ηυ ηαε' ιξ ζδιαίκμιεκ• ιεῖξ βάν ηυ θμβζηυκ
πανζζηιεκ δζά ημῦ ηξ βθχηηδξ ὁνβακζημῦ ηαί ηκ θςκδηζηκ ηφπςκ, ηφπημκηεξ ηυκ ἀένα ηῶ δζαθεηηζηῶ ηαί ημῦ θυβμο
ιεηαααίκμκημξ ἐλ ικ εἰξ ηάξ ηκ ἀηνμςιέκςκ ἀημάξ ἐη ζχιαημξ εἰξ ζια, ηαεά θδζζ ηαί ὁ εεῖμξ Βαζίθεζμξ ἐκ ηῶ
πενί ημῦ, Πνυζεπε ζεαοηῶ, θυβῳ• ἐηεῖ δέ μπ μὕηςξ, ἀθθ’ ἐκ ἀζςιαηίᾳ ηοβπάκμκηεξ ηαί εἰξ ἀθθήθμοξ πςνμῦκηεξ ηαί
ἀπμπςνμῦκηεξ, πακηυξ θυβμο ηνακυηενμκ ηάξ ἀθθήθςκ κμήζεζξ ηαημπηεφμκηεξ, ἀθθήθμζξ ὥζπεν δζαθέβμκηαζ, δζά ζζβξ
ημῦ θυβμο ιεηαδζδυκηεξ ἀθθήθμζξ.
Ἀπυηθζζζκ: Ἀκηί ημῦ ἀπυκεοζζκ.
α'. Μεηαααηζημῦ: Μεηαααηζηυξ ὁ ιέηενμξ θυβμξ ὁ πνμθμνζηυξ, ὡξ ἀπυ ημῦ θέβμκημξ δζαααίκςκ πνυξ ηυκ ἀημφμκηα•
ζςιαηζημῦ δέ πνυξ ἀκηζδζαζημθήκ ημῦ ἐκδζαεέημο• μὗημξ βάν μὔηε ζςιαηζηυξ, μὔηε ιεηαααηζηυξ.
α'. Ὕθδξ: Ἀηζιμηάηδκ ὕθδκ θδζί ηήκ ζςιαημεζδ ἅπαζακ θφζζκ, πνυξ πμζηίθα εἴδδ ἔιροπά ηε ηαί ἄροπα ηαί θμζπά πυ
Θεμῦ δζαημζιδεεῖζακ• κμενάκ δέ επνέπεζακ ηά πενί Θεμῦ θεβυιεκα, ὧκ ιεηνίαξ ηαί ἀιοδνάξ εἰηυκαξ ἐκ ημῖξ μὖζζκ
ενίζημιεκ, μἷμκ ηυ ἁπθξ εἶκαζ, ηυ γῆκ, ηυ αἰζεάκεζεαζ, ηαί ηά ὅιμζα.
Σελίδα 12 από 193
β'. Ὅηζ ιέκ ἐη Θεμῦ ηαί ὕθδ πζα ηήκ ὕπανλζκ ἔζπεκ, μδείξ ζμθυξ ἀκηενεῖ θυβμξ• θένεζ δέ ηαί αηήκ ἐκ ἑαοηῆ
ἀπμδείλεζξ ημῦ ἐη Θεμῦ ηαί πανπεαζ ηαί δζαηεημιζεαζ• πζα βμῦκ ἐλ ὕθδξ δζαηυζιδζζξ ἀιοδνά ηζκα ηαί ζηζχδδ
ἀπδπήιαηα ηκ κμενκ ἔπεζ• ὥζπεν βάν ἐπζηήδεζα ηά κμενά εἰξ πμδμπήκ, ὡξ ἐθζηηυκ, ηκ ἐη Θεμῦ πνμκμδηζηκ
πνμυδςκ, ηαί γςή ὄκηα, γςμῦκηαζ πανά ημῦ πέν πζακ γςήκ ὄκημξ Θεμῦ, ηαί δοκάιεζξ ἔπμοζζκ εἰξ εενβεζίακ
ἐκενβδηζηάξ, ηαί ηίκδζίκ ηζκα πενηυζιζμκ• μὕης ηαί ηά θαῖα πάκηα ὁιμῦ ηε ηαί ηαηά ιένμξ, ηήκ ηε πνυκμζακ ημῦ Θεμῦ
μἰηείςξ ἑαοημῖξ δέπεζεαζ, ἐπζηδδείςξ ἔπμοζζκ, ηαί γςμῦζεαζ, ηαί γςή βίκεζεαζ δφκακηαζ, ὡξ ηυ, «ἐλαβαβέης β ροπήκ
γζακ», ηαί αὖεζξ, «ἐλαβαβέης ηά ὕδαηα ἐνπεηά ροπκ γςζκ»• ἀθθά ηαί δοκάιεζξ εενβεηζηάξ ημῖξ ἀπυ βξ πκέμοζζκ,
ὡξ δδθμῦζζκ αἵ ηε δζά αμηακκ ηαί ηκ ιεηαθθζηκ ὠθέθεζαζ, ηαί ηίκδζζκ δέ ηαηάθθδθμκ ηά θαῖα ἔπεζ ηήκ εἰξ βέκεζζκ
πνμσμῦζακ ηαί θεμνάκ, ηαί ηάλζκ δέπεηαζ ηήκ πανά ημῦ Θεμῦ ἐπζηεεεῖζάκ ηε ηαί ἐπζηεεδζμιέκδκ. Ἀθθά ηαί θςηίγεζεαζ
πέθοηε πανμοζίᾳ κμενκ δοκάιεςκ, ὡξ ἐπί ημῦ ηαηά ηήκ ἀκάζηαζζκ ημῦ Κονίμο ἀζηνάπημκημξ ἀββέθμο ηαί θςηίγμκημξ
ηυ πενζέπμκ. Ἔπεζ δέ ηαῦηα ὕθδ πάζπμοζα, μ ιήκ ὡξ ηά κμενά ἐκενβμῦκηα• δζυ ηαη' ἔζπαημκ ἀπήπδια θέβεηαζ ηαῦηα
ἔπεζκ• ηί δέ ἐζηζκ ἀπήπδια ἔζπαημκ ἐκ ηῶ Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ θυβῳ ζαθδκίζς ἐκ ηεθαθ. δ'.
Καί ηκ αηκ: διείςζαζ, ὡξ πζακ ηήκ ὕθδκ μ θδζί κμενάκ• μημῦκ ηαί μἱ ἀζηένεξ ἄροπμζ• μ βάν ἔπμοζζ κμῦκ. Δἰ
ηαί ηά αηά ὀκυιαηά θδζζκ, ἀθθ’ μπ ὁιμίςξ θαιαάκμκηαζ• πνυξ ηήκ θοζζηήκ δέ ἰδζυηδηα ημῦ πμηεζιέκμο ηαί ὁνίγμκηαζ
ηαί κμμῦκηαζ.
§ 5. Θεανπζηαῖξ: Σμοηέζηζ ημῖξ πενί Θεμῦ κμήιαζζ.
Σκ θαζκμιέκςκ ηζιίςκ: διείςζαζ ηίκα ηαθεῖ ηίιζα, ὡξ ἥθζμκ ηαί ημφξ ἀζηέναξ, ηαί ηίκα ιέζα, πῦν ηαί ὕδςν, ηαί ηίκα
ἔζπαηα, ὡξ ιφνμκ, ηαί ηίκα ἄηζια, ὡξ εδνία ηαί ζηχθδηαξ• ηαί ὅηζ ἐπί Θεμῦ ηαί ηά εδνζχδδ ζφιαμθα εἴνδηαζ ηαί ηά ἐλ
ὕθδξ, ηαί ηά ηίιζα δέ ηαί ηά ιέζα ηαί ηά ἄηζια.
Ἥθζμκ: Ἥθζμκ δζηαζμζφκδξ Μαθαπίαξ ὁ πνμθήηδξ ὀκμιάγεζ, ὁ δέ εεῖμξ Πέηνμξ ἐκ ηῆ ηαεμθζηῆ αημῦ ἐπζζημθῆ, «ἕςξ μὗ
θςζθυνμξ ἀκαηείθῃ ἐκ ηαῖξ ηανδίαζξ ικ», ηαί ηά ἑλξ• μὗημξ βάν ἐζηζκ ὁ ἑῶμξ ἀζηήν. δέ Μςτζξ, «ἐκ ηῆ αάηῳ
πῦν», θδζίκ, «μ ηαηαηαῖμκ, ὅ ἐζηζκ ἀαθααξ θςηίγμκ. δέ Ἰενειίαξ ὕδςν θέβεζ• «ἐιέ ἐβηαηέθζπμκ πδβήκ ὕδαημξ
γκημξ», ηαί ἄθθμζ δέ ἄθθα• ηαί ὁ Κφνζμξ, «πμηαιμί ἐη ηξ ημζθίαξ αημῦ νεφζμοζζκ ὕδαημξ γκημξ»• ὁ δέ μθμικ ἐκ
ηῶ Ἄζιαηζ ηκ ἀζιάηςκ ιφνμκ θδζί• «ιφνμκ ἐηηεκςεέκ ὄκμιά ζμο». κ δέ ημῖξ δχδεηα πνμθήηαζξ Ὠζδέ ηαί Μζπαίαξ
ηά εἰνδιέκα ὧδε εδνία ηαηαθέβμοζζκ ἐκ ημῖξ πενί Θεμῦ πνμθδηεομιέκμζξ, ὁ δέ Γαοίδ ζηχθδηα αηυκ θέβεζ• «ἐβχ εἰιζ
ζηχθδλ ηαί μη ἄκενςπμξ», ἐη πνμζχπμο ημῦ Κονίμο ἤ ζηχθδηζ αηυκ πανείηαζεκ, ὡξ ιή ἀπυ ζπένιαημξ βεκκδεέκηα,
ὡξ ιεῖξ, ἀθθά ζπένιαημξ πςνίξ, ὡξ μἱ ζηχθδηεξ, μἵηζκεξ μη ἀπυ ζπένιαημξ ηίηημκηαζ, ἀθθ’ ἀπυ βξ ἤ ἀπυ ζήρεςξ• ηυ
βάν, «ἐβχ εἰιζ ζηχθδλ ηαί μη ἄκενςπμξ», ὡξ ἐη πνμζχπμο ημῦ ζανηςεέκημξ Θεμῦ θέβεηαζ, εἰ ηαί ιή, ηαηά ηήκ εευηδηα
θαιαακυιεκμκ, ἀθθά ηαηά ηυ θαζκυιεκμκ ηαπεζκυκ ηξ ζανηυξ. Θεμζυθμοξ πμθήηαξ ημφξ πνμθήηαξ θδζίκ. Σζκά βάν
ἀβάθιαηα ἤδδ πνμπανέεδηεκ ἐκ ηῶ Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ θυβῳ.
Ἀβαθιάηςκ: Σίκα δδθμῦηαζ ἐκαπμηείιεκα ἀβάθιαηα, ημῖξ θεβμιέκδξ ἐκ ηῶ Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ θυβῳ ἐκ ηῆ ἀνπῆ ημῦ ε'
ηεθαθαίμο δεδήθςηαζ.
Ἀπδπδιάηςκ: Ἔζπαηα ηκ ημῦ Θεμῦ ἀπδπδιάηςκ ἐκ δδιζμονβίᾳ θδζίκ, ἅ πνμεῖπεκ ἀηζιυηενα ηκ θαίςκ
δζαημζιήζεςκ. Πξ δέ ηαῦηα θέβμκηαζ ἔζπαημκ ἀπήπδια, ἐκ ηῶ Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ θυβῳ, ηεθαθαίῳ δ', θεπεήζεηαζ
ιῖκ πθαηφηενμκ.
Σελίδα 13 από 193
Δἰ ιή ηυ δοζεζδέξ: Συ δοζεζδέξ ηυ εδνζυιμνθμκ κυδζμκ ηαί ηηδκδεξ, ὅ πενί ηκ ἀββέθςκ θδζίκ Γναθή• ηυ δέ
'ἐηθακηζηξ' ζδιαίκεζ ηξ θακενμπμζμῦ, ἤβμοκ ηξ ἐηθαζκμφζδξ.
Ἀββεθμεζδεῖξ: Καθξ ηάξ ηοπζηάξ εἰημκμβναθίαξ, ἅξ ηαί πνμεῖπεκ, μη ἀββεθζηάξ, ἀθθ’ ἀββεθμεζδεῖξ ὠκυιαζεκ• μ βάν
αηκ ηκ ἀββέθςκ, ὡξ εἰζίκ, αἱ εἰηυκεξ ἐβνάθδζακ, ἀθθ’ ἔιθαζίκ ηζκα εἰδμπμζίαξ ἀζςιάηςκ πειθαίκμοζζκ, ὡξ
ἐλδβήζαημ αηυξ ἑαοηυκ.
Ἀθμνίζαζεαζ: Συ ἀθμνίζαζεαζ εἴςεε θέβεζκ ἐπί ηκ δζαηεηνζιέκςξ ὁνζγμιέκςκ ηαί δζαζαθμοιέκςκ.
Οἰυιεεα: Καηά ημζκμῦ ηυ μἰυιεεα• ἵκα εἴδ, μἰυιεεα ἱενανπίακ εἶκαζ, ηαί ηίκα μἰυιεεα ὀκήκαζεαζ, ημοηέζηζκ ὠθεθεῖκ
δφκαζεαζ ημφξ ἱενάνπαξ δζά ηκ ἱενκ ηεθεηκ.
φ δέ, ὦ παῖ: Πξ παῖδα ηαθεῖ ηυκ εεῖμκ Σζιυεεμκ ὁ ιέβαξ Γζμκφζζμξ, γδηδηέμκ• ἤ βάν, ὡξ μἶιαζ, ἅηε πνμαεαδηχξ αηυκ
ημῖξ ἔηεζζ, ημῦηυ θδζζ, ηαί ηῆ θζθμζμθίᾳ πνμέπςκ, ὡξ ηαί πνμενςηζεαζ παν' αημῦ, ηαεά δδθμῖ ηά ιεηά πεῖναξ
ζοββνάιιαηα ηἄκ βάν πνυ ημῦ εείμο Γζμκοζίμο ἐπίζηεοζεκ ὁ ἅβζμξ Σζιυεεμξ, ὡξ αἱ Πνάλεζξ ηκ ἁβίςκ ἀπμζηυθςκ
δδθμῦζζκ, ἀθθ' μὖκ ηήκ ἔλς παζδεζακ ἱηακχηενμξ ἦκ ὁ ιέβαξ Γζμκφζζμξ• ἤ παῖδα ηαθεῖ αηυκ, ὡξ ιζιμφιεκμξ ηυκ Κφνζμκ
θέβμκηα, «παζδία, ιή ηζ πνμζθάβζμκ ἔπεηε;», ἤ ἐπεζδή ημφξ ηαηά Θευκ ἀηαηίακ ἀζημῦκηαξ παῖδαξ ἐηάθμοκ, ὡξ ηαί Παπίαξ
δδθμῖ αζαθίῳ πνχηῳ ηκ Κονζαηκ ἐλδβήζεςκ, ηαί Κθήιδξ ὁ Ἀθελακδνεφξ ἐκ ηῶ Παζδαβςβῶ.
Πθδεφμξ: Πνυξ ηυ πθδεφμξ ηυ ἑκμεζδ ἐπήβαβε• ηά ιέκ βάν ἅβζα ἑκμπμζεῖ, ηά δέ αέαδθα ηαί ηξ ἁιανηίαξ ὄκηα εἰξ πμθθά
δζά ηξ δζαζνέζεςξ πθδεφκεζ. Σμῦημ βμῦκ κῦκ ηαθεῖ πθεμξ, ηυ μἱμκεί αέαδθμκ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Γ'
Ἔζηζ ιέκ ἱενανπία: Ὅνμξ ἱενανπίαξ.
Ὡξ ἐθζηηυκ: Ὡξ δοκαηυκ.
Σεθεηανπζηυκ: Ἤβμοκ ηεθεζμπμζμῦκ.
Ἀιζβέξ ἐζηζ ηαευθμο: ιμζυηδξ ηαί ἱζυηδξ ηαί ηαοηυηδξ ηυ ἕκ ηαί ἑκμπμζυκ, ἅηε ἁπθμῦκ ηαί ἀιζβέξ ηαί ἀζφκεεημκ
ηαθεῖηαζ• ἀκυιμζμκ δέ ηαί ἄκζζμκ ηαί ἑηενυηδηα ηαί ιζηηυκ ηαί ἐκ ιεηααμθῆ ηυ πνυζοθυκ θαζζ. Συ μὖκ ἕκ ὁ Θευξ κμμῖη'
ἄκ.
Θζαζχηαξ: Θίαζμξ ιέκ ηονίςξ ὁ πμνυξ. Θζαζχηαξ δέ ἐκηαῦεα ημφξ πενί ηά εεῖα ἀκαζηνεθμιέκμοξ θδζί. Γζεζδέζηαηα ιέκ
θαιπνά, δζαοβ, ἀηδθίδςηα δέ ἀννφπςηα.
Σελίδα 14 από 193
κενβζαζ. Σαῦηα κμιίγς δδθμῦκ, ὅηζ μ πνή ηζκα ηκ ἐκ ἱεναηζηῶ ααειῶ ηαηαθεβμιέκςκ ιεῖγυκ ηζ ηξ μἰηείαξ ηάλεςξ
πμζεῖκ, ἀθθά ηυ ἐπζαάθθμκ ηῆ μἰηείᾳ ἀλίᾳ ιυκμκ ἐκενβεῖκ ηαί παναδζδυκαζ δζδάζημκηα, ιή ιήκ ἐπζπεζνεῖκ εἰξ ηά πέν ηήκ
ἀλίακ• μἷμκ, ημφξ πνεζαοηένμοξ δζδάζηεζκ, ηαί ηυ δνμκ πνμζημιίγεζκ, μ ιήκ ηαί πεζνμημκεῖκ• δζαηυκμοξ δζδάζηεζκ, μ
ιήκ ηαί ααπηίγεζκ• μ βάν δχζμοζζ Πκεῦια ἅβζμκ, ὡξ μδέ ὁ Φζθζππμξ ἐκ ηαῖξ Πνάλεζζ ηκ ἁβίςκ ἀπμζηυθςκ, ὁ
δζάημκμξ, ἀθθά ιήηε πνμζθένεζκ, ηαί μὕηςξ ἐθελξ, ἀθθά ηαί ημφξ ηεθμοιέκμοξ ηά ηαεήημκηα ιυκμκ πνάζζεζκ, ἵκα
θοθάηημζημ ηαθξ ηυ πανά ηῶ εείῳ Παφθῳ• «ἕηαζημξ ἐκ ᾦ ἐηθήεδ ααειῶ ιεκέης».
Σεθεηανπίαξ: Σμοηέζηζ ηεθεζχζεςξ.
Σάλεζζ: Καηά ηυ δζάθμνμκ βάν ηαί πενακααεαδηυξ ηκ ηάλεςκ ηαί ηυ ἐπζζηδιμκζηυκ εἶκαζ δεῖ.
Κεηθδνςιέκςκ ηεθείςζζξ: διείςζαζ ηζξ ηκ ἱενανπκ ηεθείςζζξ, ηαί πξ Θεμῦ εἰζζ ζοκενβμί ηαηά ηυκ εεῖμκ
Ἀπυζημθμκ.
Σήκ εείακ ἐκένβεζακ: Σμοηέζηζ ηά ημῦ Θεμῦ ἔνβα ηαί αηυκ ἐνβαγυιεκμκ, ζμθίγμκηα, ηεθεζμῦκηα, ηαί ηά ὅιμζα, εἰξ ημφξ
παζδαβςβμοιέκμοξ ηαηά δφκαιζκ ἐνβαγυιεκμκ.
πεζδή ηάλζξ: διείςζαζ ηήκ ηάλζκ ηαί ηυ ηξ ἱενανπίαξ ἀπμηέθεζια, ηαί ὅηζ ημφξ πνμζζυκηαξ δεῖ πνημκ ηαεαίνεζεαζ ηῆ
δζδαζηαθίᾳ ηκ δζαζνεηζηκ ηξ ἁιανηίαξ ζοιθφνζεςκ• εἶηα θςηίγεζεαζ ηῆ βκχζεζ ηκ εεμπκεφζηςκ Γναθκ ηά πενί
εεμβκςζίαξ δυβιαηα, ηαί ηυηε ηεθεζμῦζεαζ ηῶ ηξ παθζββεκεζίαξ θμοηνῶ.
Σμφξ ιέκ θςηίγεζεαζ. διείςζαζ, ὅηζ ηυ θχηζζια πνυ ημῦ ααπηίζιαηυξ ἐζηζκ. Ἡ εεία ιαηανζυηδξ ηαεαίνεζ, θςηίγεζ,
ηεθεζμῖ, δζδάζημοζα, ἀκάβμοζα, εεμπμζμῦζα.
Ἡ εεία ιαηανζυηδξ ηάεανζζξ, θςηζζιυξ, ηεθείςζζξ.
Σξ εείαξ ιαηανζυηδημξ μἱ ιέκ ἱενάνπαζ, μἱ δέ ἱενανπμφιεκμζ, ηαεαίνμοζζ,
θςηίγμοζζ,
ηεθεζμῦζζ. μἱ ιέκ
ηαεαίνμκηαζ, μἱ δέ
Σελίδα 15 από 193
θςηίγμκηαζ, μἱ δέ
ηεθεζμπμζμῦκηαζ. Νμυξ: Ἰςκζηξ ἐπνήζαημ, ὁ κμῦξ, ημῦ κμυξ, μἱ κυεξ• θαζί βάν μἱ Ἀηηζημί, ὁ κμῦξ, ημῦ κμῦ, ηαί
πθδεοκηζηξ μἱ κμῖ, ηκ κκ, ηαί κμζζί.
§ 3. Καεανηζημφξ: κηαῦεα πενί ηκ ἱενανπκ αηκ θδζζ, ηά πνυ ημφηςκ πενί ηκ ἱενανπμοιέκςκ εἰπχκ, παναδδθκ
ηαί ηάξ ηάλεζξ• ηαί ὅπςξ μἱ ιέκ ηαεανηζημί πμαεαήηαζζκ, ὡξ μἱ ἐπμνηζζηαί ὄκηεξ• μἱ δέ θςηζζηζημί ἐπακααεαήηαζζ ηῆ
δζδαζηαθίᾳ, μἷμκ μἱ πνεζαφηενμζ ηαί μἱ δζάημκμζ• μἱ δέ ηεθεζζμονβμί, μἱ ηῶ ααπηίζιαηζ Πκεφιαημξ πθδνμῦκηεξ ἁβίμο, ὡξ
μἱ ἐπίζημπμζ. Λέβεζ δέ ηαῦηα ηαί ηάης ἐκ ηῶ Πενί ἐηηθδζζαζηζηξ ἱενανπίαξ θυβῳ.
Φοζζηξ ηαί πενθοξ ἐκυκηα: Ὅηζ θοζζηξ ηαί πενθοξ ἔκεζηζ ηά πνυξ ζςηδνίακ θςηζζηζηά. Καθξ δέ ηήκ ηάλζκ
δζεζάθδζε ηξ ἐηηθδζζαζηζηξ ἱενμονβίαξ, μἷμκ ἵκα πνημκ μἱ πνμζζυκηεξ ηῶ εείῳ ααπηίζιαηζ ἀπμηάηηςκηαζ
ηαεαζνυιεκμζ, εἶηα θςηίγςκηαζ ηῆ δζδαζηαθίᾳ ηκ πνεζαοηένςκ εἰξ ημῦημ πεπμζδιέκςκ, ημζμφημοξ δέ εἶκαζ ημφξ
ηαεανηζημφξ ἀλίμοξ ημῦ ιεηαδμῦκαζ ἑηένμζξ ἁβζυηδημξ, ηαί μὕης θμζπυκ ημφξ ἐπζζηυπμοξ ααπηίγεζκ• αημφξ βάν ηαθεῖ
ηεθεζζμονβμφξ. Σαφηδκ δεῖ ηήκ ηάλζκ θοθάηηεζεαζ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Γ'
§ 1. Συ πνυξ ημζκςκίακ: διείςζαζ ηυκ θμβζζιυκ δζ' ὅκ ηά πάκηα πανήβαβεκ ὁ Θευξ, ἵκα ημζκςκήζςζζ ηξ αημῦ
ἀβαευηδημξ ἀκαθυβςξ ἕηαζημκ• ημῦημ βάν δδθμῖ ηυ, «ιμκαί πμθθαί πανά ηῶ Παηνί»• ἕηαζημξ βάν ηαηά ηυ ἴδζμκ ἔνβμκ
ημζκςκήζεζ ηξ αημῦ ἀβαευηδημξ• μὕης ηαί Σίημξ θδζίκ ἐκ ημῖξ Καηά Μακζπαίςκ θυβμζξ.
Ὄκηςκ: κηαῦεα πάκηα ζοθθήαδδκ ηά ἐκ δδιζμονβίᾳ δδθμῖ δζά ημῦ ὀκυιαημξ ηκ ὄκηςκ, ηαί κμδηά ηαί ὁναηά πάκηα•
ἅπακηα βάν ὁ Θευξ ἐη ιή ὄκηςκ ἐπμίδζεκ, δζά ημῦημ ηαί ιυκμκ, ἵκα ηξ αημῦ ἀβαευηδημξ ἀπμθαφμζεκ. Ἀπμθαφμοζζ δέ
δζά ηξ πνμκμίαξ, ὡξ ἕηαζημκ ἐπζηδδείςξ ἔπεζ• ἀνπή βάν ἐζηζ ηξ ηκ ὄκηςκ μζίαξ ημῦ Θεμῦ πνυκμζα.
Πάκηα ιέκ μὗκ ηά ὄκηα: Ὅηζ πάκηα ηά ὄκηα ηξ ημῦ Θεμῦ πνμκμίαξ ιεηέπεζ• μδέ βάν μὔηε ἐκ ημῖξ μὖζίκ ἐζηζ ηυ ιή
ιεηέπμκ ημῦ Θεμῦ• ὥζηε ἀκοπυζηαημκ ηυ ηαηυκ, ἐπεζδή ιή ιεηέπεζ ημῦ Θεμῦ ηαηά ζηένδζζκ ἕλεςξ θαζκυιεκμκ. Ἀθθ' μη
αηυ, πνςημηφπςξ ὄκ ἐκ μζίᾳ• μὕης πθαηέςξ εἴπμιεκ ἄκς ἐκ ηῶ πνμζθυνῳ ηεθαθαίῳ. Σκ ὄκηςκ Ἤ ἄγςά εἰζζκ, ἤ
γκηα, ἤ κμενά ἤ θμβζηά ἅ ηαθεῖ ιυκμκ ὄκηα, μἷμκ μνακμί ηαί β ἅ θέβεζ ἀθυβςξ γκ, μἷμκ ηά ἄθμβα γα• ἀζχιαηα, ὡξ
ηά μνάκζα• ηαί ἐκζχιαηα, ἅ ηαθεῖ ηαε' ιξ. Ο βάν ἄκ ἦκ: κ ημφημζξ ὄκηα ηά εεῖα ηαθεῖ, ημοηέζηζ ηήκ ἁβίακ Σνζάδα,
ἥηζξ, ηκ ηηζζιάηςκ μὖζα δδιζμονβυξ ηαί ἀνπή, ἤβμοκ αἰηία, ἐλ αηκ ηκ παν' αηξ εἰξ μζίακ ἐθευκηςκ ιεηέπεζεαζ
θέβεηαζ.
Σά ιέκ μὖκ ἄγςα: Ὅηζ ηαί ηά ἄγςα ιεηέπεζ ηξ πνμκμίαξ ημῦ Θεμῦ ηαη' αηυ ηυ εἶκαζ• ἄγςα δέ εἰζζκ, μἷμκ θίεμζ ηαί πάκηα
ηά ιή πνμσυκηα εἰξ βέκεζζκ.
Εκηα ηξ αηξ: Καηά ημζκμῦ ἐπί ἑηάζημο ηκ ἐπζθενμιέκςκ πνμζοπαημφεζκ δεῖ, δζ' ὧκ πνμκμίαξ ιεηέπεζ.
Σελίδα 16 από 193
Αἱ βμῦκ ἅβζαζ: διείςζαζ δέ πενί ηξ ηάλεςξ ημῦ πακηυξ, ὅηζ δζάθμνμζ αἱ ηκ ἄκς δοκάιεςκ μζίαζ• θέβεζ δέ ιυκμκ ὄκηα
ἅπεν ἐηάθεζεκ ἄγςα.
Νμδηξ βάν ἐπί ηυ εεμιίιδημκ: Ὅνα ὅηζ ηαί αἱ κμδηαί δοκάιεζξ ἐη πνμαζνέζεςξ ηαηά ηυ πθέμκ ιεηέπμοζζ ημῦ ἀβαεμῦ, ὡξ
πμθφ ἐθζέιεκαζ αημῦ• θέβεζ βάν, ἑαοηάξ ἀπμηοπμῦζαζ, ὅπεν ἐζηί πνμαζνεηζηυκ• μημῦκ ρεοδήξ ὁ θυβμξ ὁ θέβςκ ηυκ
δζάαμθμκ πεζεῖκ ἐη ηκ μνακκ• ἐηνάπδ βάν εἰξ ηυ ηαηυκ ἀθ' ἑαοημῦ, Πνμζεπεῖξ δέ ἀκηί ημῦ ζοκδιιέκαζ. Σκ ὄκηςκ
Σά ιέκ ἔζηζκ ἄθμβα, ὡξ θίεμζ ηαί θμζπά ηά ιδδειζξ γςηζηξ ἐκενβείαξ ιεηέπμκηα• ηά δέ γκηα, ηά ιέκ ἀκαίζεδηα, ὡξ ηά
θοηά, ηά ιέκ ἄθμβα, ηά ιέκ ἀζχιαηα ηαί πέν ιξ, ὧκ, ηά δέ αἰζεδηζηά, ὧκ ηά δέ θμβζηά• ηαί ημφηςκ• ηά δέ ἐκζχιαηα
ηαί ηαε' ιξ. Καί πμθθαπξ ἐκ ιεημοζίᾳ: Αἱ βάν αηκ μζίαζ κμῦξ εἰζζ γκ. διείςζαζ δέ, ὅηζ ηά κμδηά πάκηα πνχηςξ
ιεηέπεζ ημῦ Θεμῦ. ηθακημνζηαί δέ, ημοηέζηζκ ἐλαββεθηζηαί,
Σξ ἀββεθζηξ ἐπςκοιίαξ: διείςζαζ ηί ηονίςξ ἄββεθμξ, ηαί ὅηζ ηήκ πνχηδκ αημφξ ηάλζκ θέβεζ ἔπεζκ• ἔηζ δέ ηαί ὅπςξ δζ'
ἀββέθςκ ιομφιεεα, ηαί πξ δζ' αηκ ὁ κυιμξ ἐδυεδ, ηαί ὅηζ ηαί ημφξ πνυ ημῦ κυιμο ηαί ιεηά κυιμκ παηέναξ ικ
ἄββεθμζ πνυξ εεῖμκ ἀκβμκ.
Κθεζκμφξ: κδυλμοξ. Συ δέ πναηηέμκ, ὡξ ἐπί Ἰδζμῦ ημῦ Ναο ηαί Γεδεχκ ηαί ἄθθςκ• πνυξ εεεῖακ δέ ὁδυκ ἀπυ ἀκζένμο
γςξ, ὡξ ἐπί ημῦ Κμνκδθίμο ημῦ ἑηαημκηάνπμο• πνημξ βάν ἐλ ἀπίζηςκ ἐεκκ ιεηεηέεδ• ηάλεζξ δέ ἱενάξ, ὡξ ἐπί ημῦ
Γακζήθ, «ιονίαζ ιονζάδεξ», ηαί ημῦ Ἰεγδηζήθ ηά πενμοαίι, ηαί ημῦ Ἠζαΐμο ηά ζεναθίι ὤθεδζακ. πμημζιίμοξ δέ
ὁνάζεζξ, ὡξ ἐπί ημῦ Παφθμο ἀνπαβέκημξ ἕςξ ηνίημο μνακμῦ, ηαί ἐπί ηξ ημῦ εείμο Ἰςάκκμο Ἀπμηαθφρεςξ.
§ 3. Ἀιέζςξ: Σμοηέζηζκ ἄκεο ηξ ἀββέθςκ δζαημκίαξ.
Ὡξ αηυ ὅ ηζ πμηέ ἐζηζ: Ὅνα πξ ἐλδβεῖηαζ ηυ νδηυκ ηυ θέβμκ, «Θευκ μδείξ ἐχναηε πχπμηε», ὅπεν ἀθδεέζηαημκ
βμῦιαζ, ηαί εἰδχξ ὅηζ εἰζί βναθζηά νήιαηα θέβμκηα, ὡξ ὁ Θευξ ὤθεδ ημῖξ ἀκενχπμζξ, ὡξ ἐπί ημῦ Ἀδάι, ὡξ ἐκ ηῶ
παναδείζῳ, ηαί ἐπί ημῦ Ἀαναάι, ἐκ ηῆ δνοί ηῆ Μαιανῆ, ηαί ὅηε εἰξ υδμια ἐπμνεφμκημ• ηαί ηῶ Μςζεῖ εἰξ ηυ ὄνμξ, εἰ ηαί
ηά ὀπίζεζα θέβεηαζ ἑςναηέκαζ• ηαί θέβεζ ὅηζ αηυ ιέκ ηυ ηνφθζμκ ημῦ Θεμῦ μδείξ ἑχναηεκ, μδέ ὄρεηαζ, ὅπεν ἐζηίκ
μζία αημῦ, ἤ ηαί ρδθυηενμκ, ὅηζ μδείξ ηαηακμζαζ ηαί θνάζαζ δφκαηαζ ἤ δοκήζεηαζ, ηί ἐζηζκ ὁ Θευξ. Δἰ δέ ηαί
ἐβέκμκηυ ηζζζ εεμθάκεζαζ ηκ ἁβίςκ, κυδζμκ ὅηζ ἀκαθυβςξ ἕηαζημξ ηξ ἰδίαξ πίζηεςξ λζμῦηυ ηζκμξ ὁνάζεςξ
ἐιθαζκμφζδξ αηῶ ηυ Θεῖμκ, δζ' ἧξ ηήκ ἔθθαιρζκ ἐδέπεημ ηκ εἰξ αηυκ ἐνπμιέκςκ εείςκ βκχζεςκ.
Ὡξ ἐκ ιμνθχζεζ: Οἶιαζ, ηήκ ιεηαιυνθςζζκ θέβεζ, ἤ ηυ ἐκ ηῶ ζκαίῳ ὄνεζ εαῦια ὡξ πῦν.
Θεμθάκεζακ: Θεμθάκεζακ εἶκαί θδζζκ μ δζά ηυ θαίκεζκ ηυκ Θευκ ηαί δεζηκφεζκ, ὅ ηζ πμηέ ἐζηζ, ημῦημ βάν ἀιήπακμκ, ἀθθ’
ὅηζ εείαξ ἐθθάιρεςξ μἱ ἅβζμζ ἀλζμῦκηαζ δζά ηζκςκ ὁνάζεςκ ἱενκ ηαί αημῖξ ἀκαθυβςκ, ἅξ δζ' ἀββέθςκ βίκεζεαζ θέβεζ.
Σελίδα 17 από 193
Θεζιμεεζίακ: διείςζαζ, ὅηζ ηαί ὁ κυιμξ ἑηέναξ εείαξ κμιμεεζίαξ πμηφπςζίξ ἐζηζ, ημοηέζηζ ηξ ηαηά Υνζζηυκ εείαξ
ἐκακενςπήζεςξ• ὅηζ δέ δζ' ἀββέθςκ ἐδυεδ πνχηδ κμιμεεζία, δδθμῖ ηαί ὁ ἅβζμξ ηέθακμξ θέβςκ• «μἵηζκεξ ἐθάαεηε ηυκ
κυιμκ εἰξ δζαηαβάξ ἀββέθςκ, ηαί μη ἐθοθάλαηε».
Αηήκ: Σήκ εεζιμεεζίακ δδθμκυηζ.
Συ δζά ηκ πνχηςκ: διείςζαζ, πξ δζά ηκ πνχηςκ, ημοηέζηζ ηκ ἀκααεαδηυηςκ, ηά δεφηενα (ἀκηί ημῦ ηά
πμαεαδηυηα) πνυξ Θευκ ἀκάβμκηαζ ηαί πενί ηκ ἀββεθζηκ δζαηάλεςκ.
πενμφζζμκ: πενμφζζμκ ηαλζανπίακ ηήκ ηξ ηάλεςξ αηκ ἀνπήκ ηαί πμζδηζηήκ αἰηίακ ἔθδ,
§ 4. Γαανζήθ: διείςζαζ, ὅηζ ηά πενί ηξ ἐκακενςπήζεςξ πνημζ ιομῦκηαζ ἄββεθμζ, ὡξ δδθμῖ ηά ηαηά ηυκ εεζυηαημκ
Γαανζήθ, ιαευκηα ηά πενί ημῦ ἁβίμο Ἰςάκκμο• εαββεθζζάιεκμκ δέ ηαί ηῆ Πανεέκῳ, ὅηζ ἐη Πκεφιαημξ ἁβίμο ζοθθήρεηαζ
ζανημφιεκμκ ηυκ Θευκ Λυβμκ.
Ἀκδνζηξ: Ἀκδνζηή εεμονβία Υνζζημῦ ἐκακενχπδζζξ, ηαε' ἥκ Θευξ ὤκ ἐκ ζανηί ηά εεῖα εἰνβάγεημ, ηυπεζ δέ, πξ,
εἰπχκ ἐκηαῦεα ηυκ Ἰδζμῦκ 'ἀκδνζηήκ εεμονβίακ', ηαί δζά ιέκ ημῦ θέβεζκ 'ἀκδνζηήκ' δδθκ, ὅηζ ηέθεζμξ ἄκενςπμξ βέβμκε,
δζά δέ ημῦ 'εεμονβίακ', ὅηζ, Θευξ ηαί ἔζηζ ἄκενςπμξ, ὁ αηυξ ηάξ εεμζδιείαξ ἐνβαζάιεκμξ, ιεηά αναπφ θέβεζ, ὅηζ
ἀιεηάαθδημξ• ἔιεζκε βάν ηαί ὅ ἦκ ἀεί. Κἀηεῖκμ δέ πάθζκ ὅνα, πξ θδζζκ ἐκ ηῆ ἁβίᾳ Θεμηυηῳ Μανίᾳ βεκέζεαζ ηξ
ἀννήημο εεμπθαζηίαξ ηυ εεανπζηυκ ιοζηήνζμκ. Θεμπθαζηίακ δέ θέβεζ, δδθκ ὅηζ Θευξ ἐπθάζεδ, ηαε' ὅ βέβμκεκ
ἄκενςπμξ, ὡξ ηυ εἰνδιέκμκ, «ὁ Λυβμξ ζάνλ ἐβέκεημ». Θεανπζηυκ δέ, ὅηζ ημῦ Θεμῦ ημῦ αἰηίμο ηαί ἀνπξ ὄκημξ ηκ
θεβμιέκςκ εεκ, ἀββέθςκ ηε ηαί δζηαίςκ ἀκενχπςκ, ηυ ιοζηήνζμκ ηξ ἐκακενςπήζεςξ ἦκ, ὅκ Θευκ Ἰδζμῦκ
πνμςκυιαζε.
Σήκ δέ Μανζάι: διείςζαζ ηαῦηα ηαηά Νεζημνζακκ• μ πάκηεξ δέ ἄββεθμζ ἐεαννήεδζακ ηυ ιοζηήνζμκ ηξ μἰημκμιίαξ•
ἐπεί, ὅηε ἀκεθαιαάκεημ ὁ Κφνζμξ ιεηά ηυ πάεμξ, ηζκέξ ἦζακ μἱ θέβμκηεξ, ὅηζ «Σίξ ἐζηζκ μὗημξ ὁ Βαζζθεφξ ηξ δυλδξ;»•
βάν ἐνχηδζζξ ἄβκμζακ ἐιθαίκεζ. διείςζαζ ηαηά Νεζημνζακκ ηαί Ἀηεθάθςκ, ὅηζ ηυκ Ἰδζμῦκ πενμφζζμκ αἰηίακ, θδζίκ,
ἅηε πμζδηήκ ὄκηα πάκηςκ• ηαί ὅηζ ἀιεηααυθςξ θέβεζ αηυκ βεβεκκζεαζ ηαε' ιξ• μπ αηή δέ ηαί ιία ηαῦηα θφζζξ, εἰ
ηαί ὁ αηυξ ηά δφμ• ηαί ὅηζ αηυξ ηαί κμιμεέηδξ ηαί πυ κυιμκ, ηαί ὅηζ ηαί αηυξ ὡξ ἄκενςπμξ δζ' ἀββέθςκ δζεηάηηεημ, ἔκ
ηε ηῆ εἰξ Αἴβοπημκ ἀκαπςνήζεζ, ηαί ἐκ ηῆ ἐλ αηξ πμζηνμθῆ, ηαί ὅηζ αηυξ ἐζηζκ ὁ ηαί ηκ ἀββέθςκ δδιζμονβυξ. Ὥζηε
εἰξ ηαί αηυξ Υνζζηυξ ἐκ δφμ θφζεζζ ηυ ιέβα ηξ μἰημκμιίαξ ηαηεπνάλαημ ιοζηήνζμκ• εἴνδηαζ βάν• «ὅξ, ἐκ ιμνθῆ Θεμῦ
πάνπςκ, μπ ἁνπαβιυκ βήζαημ ηυ εἶκαζ ἴζα Θεῶ, ἀθθ’ ἑαοηυκ ἐηέκςζε ιμνθήκ δμφθμο θααχκ». Ἰδμφ δφμ ιμνθαί•
ὅπεν βάν θδζζκ ἐκηαῦεα, μη ἀπμπδδᾶ, ημῦηυ ἐζηζ ηυ, μπ ἁνπαβιυκ βήζαημ, ημηέζηζκ μη ἀπδλίςζεκ ὡξ ἄκενςπμξ
παημῦζαζ ηαί ἀββέθμζξ, επεζεξ δέ πμηάηηεηαζ ηαῖξ ημῦ Θεμῦ ηαί Παηνυξ δζ' ἀββέθςκ πμηοπχζεζζκ• αηυξ βάν μὗημξ
ἔηαλε ηυ ἀκενχπζκμκ βέκμξ δζέπεζκ.
Ἀιεηααυθςξ: Ο βάν ἐηνάπδ ηήκ εείακ θφζζκ.
Οη ἀπμπδδᾶ: Σά βάν π' αημῦ ηαπεέκηα, ἤβμοκ πνμμνζζεέκηα, αηυξ ἐπ' ἐζπάηςκ ἀκέθααε ηαί εἰξ ἑαοηυκ ἔδεζλε.
Σελίδα 18 από 193
Καί πενί ημῦ ἀββέθμο: Ὅηζ ηυ ημῦ ἐκζζπφζακημξ ἀββέθμο ηυκ Κφνζμκ ηεθάθαζμκ, ὅπεν ἐκ ηῶ ηαηά Λμοηκ θένεηαζ, θέβεζ
ηαί ὁ ιέβαξ Γζμκφζζμξ, ηαί ὅηζ ἀβνάθςξ ιθθμκ ἐκ ιοζηδνίῳ ηνοθίςξ αηυ πανεδυεδ αηῶ ηαί ηῶ ἁβίῳ Σζιμεέῳ πυ
ημῦ ἀπμζηυθμο Παφθμο• ηυ βάν αημῦ ηήνοβια ζοκέβναρεκ ὁ Λμοηξ• δδθμῦηαζ δέ ημῦημ, ὅηζ ὡξ ἐκ ιοζηδνίῳ
πανέθααεκ ἀπυ ημῦ εἰπεῖκ, «ηαῖξ ἱεναηζηαῖξ ικ παναδυζεζζκ ἐηπεθαζιέκα». Ὅνα δέ ηαί ηήκ ἄθθδκ ἑνιδκείακ, ἥηζξ
θδζί, ηυ βάν εἰνζεαζ πανά ηῶ Ἠζαΐᾳ «ηξ ιεβάθδξ αμοθξ ἄββεθμκ», ὀκμιάγεζεαζ ηυ βεκκδεέκ παζδίμκ ηῆ ζανηί αημῦ
πνέπεζκ θδζί, ηαί δζά ηί ἐηθήεδ ἄββεθμξ, ὅηζ ηήκ ημῦ Παηνυξ αμοθήκ ἀκήββεζθακ ιῖκ• ζχζαξ βάν ιξ δζά ημῦ μἰηείμο
πάεμοξ, ἔδεζλεκ, ὅηζ ηαί ὁ Παηήν ηαφηδξ ἦκ ηξ αμοθξ• μὔηε βάν ὡξ πμαεαδηχξ ημῦ Παηνυξ ἐηθήεδ ἄββεθμξ• πνυξ
Ἀνεζακμφξ ημῦημ. Συ ημῦ ἑκζζπφζακημξ ἀββέθμο ηεθάθαζμκ ιή πανά ηήκ ἑνιδκείακ δέλῃ ηξ ἁβίαξ Γναθξ• πνυξ βάν ηήκ
ζάνηα ὀθείθεζ ημῦημ κμεῖζεαζ• ηαί ἀθθαπμῦ βάν θδζζ ηυ Δαββέθζμκ, ιεηά ημφξ πεζναζιμφξ, ὅηζ πνμζεθευκηεξ ἄββεθμζ
δζδηυκμοκ αηῶ• ηαί ὅηζ ἐημπίαζεκ ἐη ηξ ὁδμζπμνίαξ ηαί ὅηζ ἐπείκδζε• ηαῦηα βάν πάκηα δείηκοζζκ, ὅηζ ηέθεζμκ ἀκέθααεκ
ἄκενςπμκ ιεηά ηκ αημῦ παεδιάηςκ. Ἀθθ' ἐνεῖ ηζξ, πμῦ πνεία ἦκ ἀββέθμο εεζυηδημξ πανμφζδξ; Λέβμιεκ μὖκ ὅηζ ηά
πθείς ὁ Θευξ δζ' ἀββέθςκ εαοιαημονβεῖ• ηαί ημῦημ θέβεζ πζα εεία Γναθή.
ηθακημνζηήκ: Καηά ηυ πνυξ ηυκ Παηένα π' αημῦ θεπεέκ, «ἐθακένςζά ζμο ηυ ὄκμια ημῖξ ἀκενχπμζξ».
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Δ'
Σάξ μνακίαξ μζίαξ: Σί δήπμηε, ιζξ μζίαξ εἶκαζ πάκηαξ ἁβίμοξ ημφξ ἀββέθμοξ θεβμφζδξ ηξ ηηθδζίαξ, ὁ εεῖμξ
Γζμκφζζμξ πμθθάξ ὀκμιάγεζ δοκάιεζξ; βμῦκ ιέβαξ Γζμκφζζμξ, ὁ Αθελακδνείαξ ἐπίζημπμξ, ὁ ἀπυ νδηυνςκ, ἐκ ημῖξ
ζπμθίμζξ μἷξ πεπμίδηεκ εἰξ ηυκ ιαηάνζμκ Γζμκφζζμκ ηυκ αημῦ ζοκχκοιμκ, μὕης θέβεζ, ὅηζ ἀβέκκδημκ εἴςεε ηαθεῖκ ἔλς
ζμθία πζακ ἀυναημκ θφζζκ, ὁιμίςξ ηαί μζίαξ ηάξ πμζηάζεζξ• ηἀη ημφημο θδζίκ, ὅηζ ηαηά ημφξ ἔλς εἴνδκηαζ ηῶ ἁβίῳ
Γζμκοζίῳ αἱ ημζαῦηαζ θςκαί ηαηαπνδζηζηξ.
ηθακημνίακ: Σμοηέζηζ ηήκ ἔηθαζζκ, ἤημζ δζαζάθδζζκ.
κμιάγμοζζ: Σήκ ἐζπάηδκ ηκ κμδηκ ηάλζκ ηονίςξ ἀββέθμοξ θδζί πνμζαβμνεφεζεαζ, ηάξ δέ πεναεαδηοίαξ ἑηένςξ, ὧκ
ἐκίαξ ηαί ὀκμιάγεζ• ἐκ δέ ηῶ ἑλξ ηεθαθαίῳ ηκ ἐκκέα ηαβιάηςκ ιοζηζηξ ἀπμικδιμκεφεζ• κῦκ δέ ηεθέςξ θέβεζ, ὅηζ αἱ
ἀκχηεναζ ηάλεζξ ἐπίζηακηαζ ιέκ ὅζα αἱ πμαεαδηοῖαζ δζ' ἐθθάιρεςξ ιειφδκηαζ, βζκχζημοζζ δέ ηαί ἕηενα ηαῖξ
πμηεζιέκαζξ ἄβκςζηα• εἰ δέ ηαί μὕηςξ ἐζηίκ, ὅιςξ βεκζηῶ ὀκυιαηζ ηαί ἄββεθμζ ἔζε' ὅηε ηαθμῦκηαζ πάκηα ηά κμδηά
ηάβιαηα. Φδζί δέ ηαί δζά ηί, ὡξ ἐκ ηῶ ἑηαημζηῶ δεοηένῳ ραθιῶ• «εθμβεῖηε ηυκ Κφνζμκ, πάκηεξ μἱ ἄββεθμζ αημῦ»• ηαί
ἐκ ηῶ ἑηαημζηῶ ηνίηῳ• «ὁ πμζκ ημφξ ἀββέθμοξ αημῦ πκεφιαηα», ηαί ηά ἑλξ. Οη ἀκηζζηνέθεζ δέ ὁ θυβμξ• ηά βάν
πμαεαδηυηα μη ὀκμιάγεηαζ ηῶ ηκ ἀκςηένςκ βκςνίζιαηζ, ηαί ὅηζ δζά ηκ πεναεαδηοζκ δοκάιεςκ αἱ πμαεαδηοῖαζ
ιοζηαβςβμῦκηαζ.
Ἀπμπεναημῦζακ: Σμοηέζηζ ηήκ ἐζπάηδκ ηάλζκ ηκ ἀββεθζηκ δζαηάλεςκ.
Φαιέκ δέ: νςηήζεζεκ ἄκ ηζξ• Αὗηαζ αἱ ηκ μνακίςκ ηάλεζξ, αἱ πεναεαδηοῖαζ, ηαί ηαηχηεναζ, ηαί ἔηζ θεζιέκαζ μὗηςξ
ἐβέκεημ, ὥζηε ηήκ ιέκ ἀκςηένακ εἶκαζ, ηήκ δέ ηαηςηένακ; Καί θέβμιεκ, ὅηζ ηαί ηά κμδηά πάκηα αηελμφζζα
ἐδδιζμφνβδζεκ ὁ Θευξ• εἰ βάν ὁ ἄκενςπμξ αηελμφζζμξ ἐβέκεημ, ἐη πμσημῦ θονάιαημξ ηαί ροπξ πάνπςκ, πυζῳ ιθθμκ
αἱ κμδηαί δοκάιεζξ, αἱ ιδδέκ ἔπμοζζ βεδεξ ἤ αανφ, αηελμφζζμζ ἐβέκμκημ; Σμῦημ βάν ηαί εεία πανίζηδζζ Γναθή,
θέβμοζα, ηυκ δζάαμθμκ ἐλ ἀββεθζηξ ἑημοζίςξ ἐηπεζεῖκ ηάλεςξ• ηαί μὗημξ δέ ὁ εεῖμξ ἀκήν πνυ δφμ θφθθςκ πενί
Σελίδα 19 από 193
ἀββεθζηκ δοκάιεςκ• ὅηζ κμδηξ βάν ἐπί ηυ εεμιίιδημκ ἑαοηάξ ἀπμηοπμῦζαζ ηαί πνυξ ηήκ εεανπζηήκ ἐιθένεζακ
πενημζιίςξ ἁνζαζ ηαί ιμνθμῦκ ἐθζέιεκαζ ηυ κμενυκ αηκ εἶδμξ, ἐλ ὦκ πάκηςκ δείηκοηαζ, ὡξ αημπνμαίνεημζ ηαί
αηελμφζζμί εἰζζκ αἱ κμδηαί δοκάιεζξ. Δἰηυηςξ μὖκ θδζζκ, ὅηζ ἑηάζηδ πνυξ ηήκ ἀκαθμβίακ ηξ ἰδίαξ ημῦ ἀβαεμῦ ἐθέζεςξ
ἐθθάιπεηαζ εείαξ ηαηακμήζεζξ• δζά ημῦημ ηαί ηάλεζξ ηαθμῦκηαζ, ααειδδυκ, ὥζπεν ηξ ἐκ αηαῖξ ἐθέζεςξ μὔζδξ. Γζά
ημῦημ ἐκηαῦεα, θδζίκ, μη ἔπεζ θυβμκ, ηήκ ηεθεοηαίακ ηάλζκ ζεναθίι ἤ ενυκμοξ ὀκμιάγεζκ. διείςζαζ δέ δζά ηί
ηαθμῦκηαζ πάκηα ηά ηάβιαηα ἄββεθμζ• ὅηζ μἱ ηονίςξ ἄββεθμζ ἀκάβμοζζ ημφξ ἱενμφξ ἀκενχπμοξ ἐπί ηάξ ἐβκςζιέκαξ αημῖξ
εείαξ αβάξ.
Ἀθθ ' ὥζπεν αὕηδ: Ἡ ηκ ἀββέθςκ δδθαδή ηάλζξ.
Σμφξ ηαε' ιξ: Σκ ἐπμπηζηςηάηςκ ιοζηδνίςκ ημφηςκ ἐιθμνδεείξ ὁ ἱενυξ Γζμκφζζμξ, ἐηηαθφπηεζ θέβςκ, ὡξ ιέκ
ηεθεοηαία ηάλζξ, ηαθμοιέκδ ἄββεθμζ, ημφξ ἐκ ἀκενχπμζξ ἱενάνπαξ ηκ ηηθδζζκ παζδαβςβζηξ πεζναβςβμῦζζκ ἐπί ηήκ
πνυξ Θευκ ἀκαβςβήκ, ηήκ δέ ηαηςηένακ ηάλζκ αηήκ, ηήκ ικ παζδαβςβυκ, ηαί ηάξ ααειδδυκ πενηεζιέκαξ αἱ ἀκχηεναζ
ὡξ πμαεαδηοίαξ ιοζηαβςβμῦζζ.
Σξ ἀπμηθδνμφζδξ: Σμοηέζηζ ηξ ηεθεοηαίαξ, ηξ ηκ ἀββέθςκ θδιί. διείςζαζ δέ, ὅηζ δμλάγεζ ημζκάξ εἶκαζ πάζαξ ηάξ
ὀκμιαζίαξ ηκ ἐκκέα ηαβιάηςκ, ἑηάζημο ηάβιαημξ, δζά ηυ ημζκξ ἐθθάιπεζεαζ ἐη ημῦ εεμεζδμῦξ εἰξ ηήκ ἐη Θεμῦ
θςημδμζίακ, εἰ ηαί ιή ὁιμίςξ. Ἔζηζ, θδζί, ημζκξ ὀκμιάζαζ πάζαξ ηάξ κμενάξ ηαί ἀζςιάημοξ ηάλεζξ ηαί ηαε' ἕηενμκ
ηνυπμκ, ημοηέζηζ ηαηά ηυ εεμεζδέξ, ὅπεν ἐζηί ηαηά ηυ ηῶ Θεῶ ἐμζηέκαζ• ηαε' ὅζμκ ἐθζηηυκ ἑηάζηῃ αηκ• ὥζηε πάζαξ
ιέκ ηάξ πένημζιίμοξ ηάλεζξ εεμεζδεῖξ ηαθεῖζεαζ, ηαί ἑηένακ δέ ημζκςκίακ ἔπεζκ πάζαξ αηάξ ηήκ ηξ θςηεζκμηάηδξ
ἐθθάιρεςξ ἐη Θεμῦ δςνεάκ, ηἄκ πνυξ ηυ ἑηάζηδ ἐθζηηυκ ἤ ἐπ' ἕθαηημκ ἤ ἐπί πθεῖμκ ἔθθαιρζξ δίδςηαζ. κ δέ ηῶ Πενί
εείςκ ὀκμιάηςκ θυβῳ θδζίκ, ὅηζ εεῖμζ ιυκμζ θέβμκηαζ μἱ πακηυξ ηάβιαημξ ηαλίανπμζ.
Ἰδζυηδηαξ: διείςζαζ πξ ἰδζυηδηαξ θέβεζ ηάξ ἑηάζηδξ ηάλεςξ ἀκαθμβίαξ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ S'
§ 1. Μυκδκ ἀηνζαξ: Ὅηζ ιυκμξ ὁ Θευξ, ὁ ηαί εεμπμζκ αημφξ, μἶδεκ ἀηνζαξ αημφξ ηε ηαί ηάξ αηκ θεζημονβίαξ, ηαί
αημί δέ ἴζαζζκ αημφξ ηαί ηά ἑαοηκ. Ἡιεῖξ βάν μδέκ ἀηνζαξ ηκ ηαη' αημφξ ἐπζζηάιεεα, εἰ ιή ὅζα ἐη ηξ εείαξ
ἐδζδάπεδιεκ Γναθξ.
κκέα: διείςζαζ, ὅηζ ἐκκέα εἰζί ηάβιαηα εεῖα ηκ κμδηκ.
§ 2. Ἱενμηεθεζηήξ: Ἱενμηεθεζηήκ ιέκ μἰηεῖμκ εἴςεε ηαθεῖκ ἤ ηυκ εεζυηαημκ ἀπυζημθμκ Παῦθμκ, ἤ ηυκ ἅβζμκ Ἱενυεεμκ, ὡξ
ἐκ ηῶ Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ ἐθέπεδ θυβῳ• κῦκ δέ μδέκα ἕηενμκ βμῦιαζ θέβεζκ αηυκ, ἤ ηυκ ἅβζμκ Παῦθμκ• μδεκυξ βάν
ἦκ ἄθθμο ἤ αημῦ ημῦ ἄπνζ ηνίημο μνακμῦ θεάζακημξ ηαί ηά πενί ημφηςκ ιοδεέκημξ.
Πνχηδ ηνζαδζηή ηάλζξ. Θνυκμζ, πενμοαίι, ζεναθίι. Πνμζεπξ: Πενί ημῦ Θεῶ ἐββίλμκημξ πνχημο ηκ ἱενκ ηαβιάηςκ.
Σελίδα 20 από 193
Ἁβζςηάημοξ: Σήκ πνχηδκ ηνζαδζηήκ ηαφηδκ ηαί εεμεζδ ηαλζανπίακ ἔζηζ ηυκ κμοκεπξ ηαί ἀλίςξ Θεμῦ ηαημπηεφμκηα
ηαηαθααεῖκ ἀπυ ηε ημῦ Ἰεγεηζήθ, ὅξ θδζζ ενυκμκ πνημκ, ἐθ' μὗ ὤθεδ ὁ Θευξ, εἶηα εεφξ ἐπυιεκα ηά εεῖα πενμοαίι•
πανά δέ ηῶ Ἠζαΐα ηά ἁβζχηαηα ζεναθίι ηφηθῳ ἱζηάιεκα ημῦ Θεμῦ εεςνμῦκηα. Σαῦηα δέ δδθμῖ ηήκ πέν πάκηαξ
ἀκςηάης πανά ηυκ Θευκ αηκ θλζκ• ζαθδκίγεηαζ δέ ηαῦηα ζπεδυκ παναπθδζίςξ ηαί ἐκ ηῆ Ἀπμηαθφρεζ ημῦ ἁβίμο
Ἰςάκκμο, ημῦ ἀπμζηυθμο, εαββεθζζημῦ ηαί εεμθυβμο.
Ἀιέζςξ: Ἀιέζςξ εἴνδηαζ, ἐπεζδή μη ἔζηζκ ἄθθμ ηάβια πνυ αηξ. διείςζαζ δέ, ὅηζ ημφξ ενυκμοξ, ἤημζ ηά πμθουιιαηα
ηαί ηά πμθφπηενα πενμοαίι ηαί ζεναθίι θέβεζ ἀκςηέναξ εἶκαζ παζκ δοκάιεζξ ηαί ηξ ιζξ ηνζαδζηξ ἱενανπίαξ.
ηθεζκυξ: Συκ ἅβζμκ Παῦθμκ αἰκίηηεηαζ.
λμοζζκ: Σάξ ἐθελξ δφμ ηνζαδζηάξ ηκ κμδηκ ἁβίαξ ηαλζανπίαξ ηάηςεεκ εἰξ ἄκς ηαηαθέβεζ• πνηαζ βάν εἰζζκ αἱ
ηονζυηδηεξ, εἶηα ἑλξ αἱ δοκάιεζξ, εἶηα αἱ ἐλμοζίαζ. Αηυξ δέ ηάξ ἐλμοζίαξ πνχηαξ ηάλαξ, ιέζαξ ἔθααε ηάξ ηονζυηδηαξ,
ηαί ηξ ηνίηδξ θεζημονβζηξ ηνζάδμξ πνηαζ αἱ ἀνπαί, εἶηα θμζπυκ μἱ ἀνπάββεθμζ, ηαί ηυ ηεθεοηαῖμκ ἄββεθμζ. Νῦκ μὖκ μπ
μὕηςξ αηκ ἐικδιυκεοζεκ ἐκ ηῶ ἑλξ ηεθαθαίῳ, ἀθθά ηάηςεεκ εἰξ ἄκς θααχκ ὠκυιαζεκ. ιέκ μὖκ Ἀπυζημθμξ ἔκ ηε
ηῆ πνυξ Ρςιαίμοξ ηαί ἐκ ηῆ πνυξ θεζίμοξ ιέικδηαζ ἐκίςκ ἀββεθζηκ ηαβιάηςκ, μ ηαφηδκ δέ ηήκ ηάλζκ θδβεῖηαζ.
Γδθμῖ δέ ὁ ιέβαξ Γζμκφζζμξ, ὅηζ ἐκ ιοζηδνίῳ ηαῦηα πανέδςηε ημῖξ ἁβίμζξ ὁ εεῖμξ Ἀπυζημθμξ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Ε'
§ 1. Πάθζκ ἐπζβναθή ηάηςεεκ ἐπί ηά πένηενα ἄκεζζζ ηά βάν ηνίηα ζεναθίι, ηά δέ δεφηενα πενμοαίι, ηαί ηά πνηα
ενυκμζ. Ἀκηζζηνυθςξ μὖκ ἐπέβναρεκ.
πςκοιία: διείςζαζ, ὅηζ πκ ὄκμια ηκ ἱενκ ζδιαζίακ πενζέπεζ ηξ ημῦ ηάβιαημξ ἰδζηξ ἐκενβείαξ, ὡξ ηκ ἁβίςκ
ζεναθίι ηαί πενμοαίι ηκ ὀκμιάηςκ αἱ ἑνιδκεῖαζ δδθμῦζζκ, ἐπεζδή μη ἔζηζκ ἄθθμ ηάβια πνυ αηξ.
Θεμθακείαξ: Δἰξ βάν ημφξ πνχημοξ ἐνβάγμκηαζ, ἐκενβμφιεκαζ αἱ πνηαζ εεμθάκεζαζ.
ηθακημνζηῶ: Ἀκηί ημῦ ἑνιδκεοηζηῶ ηαί παναζηαηζηῶ.
Θεμεζδκ: πεζδή εεμεζδεῖξ ἕλεζξ θδζίκ ἐπί ηκ εείςκ κμκ, μ πνή πμθαιαάκεζκ ηυκ ιέβακ Γζμκφζζμκ ηάξ ἀνεηάξ
ηαφηαξ ηάξ κμδηάξ ὡξ ζοιαεαδηυξ, ἅηε ηαί ἐθ' ικ αηκ πνμζβίκεζεαζ θέβεζκ, ὡξ ἄθθδ ἐκ ἄθθῳ πμηεζιέκῳ, μἱμκεί
πμζυηδηα πνμζβζκμιέκδκ• ηυ βάν ζοιαεαδηυξ ηαί πμηείιεκμκ ἐηεῖεεκ ἀπεθήθαηαζ, ὅηε ηαί πζα ζφκεεζζξ ηαί ηυ ηξ
ὕθδξ ἄιμνθμκ ἐηεῖεεκ ἐλχνζζηαζ. Δἰ βάν ἦκ ἄθθμ ἐκ ἄθθῳ, μἷμκ ζοιαεαδηυξ ἐκ πμηεζιέκῳ, μη ἄκ ἔγδ ηαε' ἑαοηήκ
μζία ἐηείκδ, μδέ εεμῦζεαζ ηαε' ἑαοηήκ ὡξ ἐθζηηυκ δφκαημ, δζά ιυκδκ ηάλζκ ηήκ ὡξ ἄθθμ ἐκ ἄθθῳ θοθαηημιέκδκ• αἱ
μὖκ ἐκ αημῖξ εἰνδιέκαζ ἕλεζξ αημοζζςιέκαζ εἰζίκ, μ ιήκ ὡξ ζοιαεαδηυξ ἐκ πμηεζιέκῳ, δζά ηυ ἄτθμκ. Ὅεεκ ὁ ιέβαξ
Γζμκφζζμξ ηάηςεεκ ἐκ ηῶ Πενί ηξ ἐηηθδζζαζηζηξ ἱενανπίαξ θυβῳ ηεθαθαίῳ ηεηάνηῳ μζζχδεζξ θδζίκ εἶκαζ ηάξ ἕλεζξ
ηάξ ἐκ αημῖξ.
Σελίδα 21 από 193
Ἕλεςκ: διεζςζαζ, ὅηζ αἱ εεῖαζ δοκάιεζξ ηαε' ἕλζκ ἔπμοζζ ηυ εεμεζδέξ. Ἕλζξ δέ ἐζηζ πμζυηδξ ἕιιμκμξ.
κηεῦεεκ μὖκ δδθμῦηαζ, ὅηζ αηελμφζζμί εἰζζκ ἕλεζ ηάξ ἀνεηάξ ηηχιεκαζ. Σμῦημ πθαηφηενμκ πανζζηᾶ Ἄιιςκ ὁ
Αδνζακμοπμθίηδξ, ἐκ ημῖξ Πενί ἀκαζηάζεςξ αηῶ ηαηά Ὠνζβέκμοξ βεβναιιέκμζξ θυβμζξ.
ρδθμηάηςκ: Γζά ηί θέβμκηαζ ενυκμζ.
Πενζπεγίαξ: Ἀκηί ημῦ, ηξ πνυξ ηυ πεαιαθυκ αάζεςξ. διείςζαζ δέ, ηίξ ὁ ζημπυξ πάζδξ ἱενανπίαξ.
θέζεςξ: Ἀκςηάηδκ ηζκά θφζζκ ηαί ιεηά Θευκ εεφξ π' αημῦ ηεηαβιέκδκ δδθμῖ ημφξ ενυκμοξ, μδέκ ἐπί ηά θζηά
πνμζέπμκηαξ, ὡξ ζδιαίκεζ ηυ ιδεέκ αημφξ ἔπεζκ πενζπεγίαξ θέζεςξ, ἤημζ ἐκδυζεςξ, ηαί ηξ πνυξ ηυ ηάης κεφζεςξ,
ἀθθά ηυ ἐπί Θευκ ἀκαααηζηυκ, ἀκςθενξ πνμζέπμκ. Καθξ δέ ἐπήβαβεκ 'πενημζιίςξ', ἀκηί ημῦ ἀζςιάηςξ ηαί ἀΰθςξ
ηαί κμδηξ, ἤημζ κμενξ• ἵκα βάν ιή κμιίζῃξ ηυ ἄκακηεξ ὁδυκ εἶκαζ ζςιαηζηήκ, ἐπήβαβε ηυ ἀΰθςξ.
Θεμθυνμκ: διεζςζαζ, ὅηζ ηαί ηυ ηκ ἁβίςκ ενυκςκ ηάβια 'εεμθυνμκ' εἶπεκ, ὡξ θένμκ ἐπακαπαουιεκμκ κμδηξ ηυκ
Θευκ. Ὅνα μὖκ, ἐπεζδή ὁ ιαηάνζμξ Βαζίθεζμξ ὁ Καππαδυηδξ ηήκ εεμθυνμκ εἶπε ζάνηα, ζημπδηέμκ πξ εἴνδηαζ. Ἀθθ'
ιέκ ζάνλ αημῦ ημῦ Κονίμο ηαη' μζίακ ηαί ηαε' πυζηαζζκ ἤκςηαζ αηῶ ηῶ Θεῶ Λυβῳ, δζυ ηαί ζανημθμνεῖκ αηυξ
θέβεηαζ πανά ηκ Παηένςκ ηαί ζάνηα ἐκδφζαζεαζ• ηί ἄημπμκ μὖκ εἰ ηαί ζάνλ αημῦ θέβεηαζ εεμθυνμξ, ὡξ θένμοζα ηυκ
Θευκ Λυβμκ ηαε' ἕκςζζκ ἀδζάζηαημκ, αημῦ ηαί ζάνλ ηαί θεβμιέκδ πάνπμοζα ηονίςξ ηαί ηαηά ἀθήεεζακ; Οὗημζ δέ ηαηά
πάνζκ ἔπμκηεξ ἐκ ἑαοημῖξ ηυκ Θευκ ἀννήηῳ ηε θυβῳ ηαί ἀκεκκμήηῳ ηῆ δζακμίᾳ εεμθυνμζ (α'.) ηαί αημί δζά ημῦημ
θέβμκηαζ, ὅηζ πνχηςξ ιεηέπμοζζκ αἱ πνηαζ δοκάιεζξ ημῦ Θεμῦ, ηαί μὕης ιεηαδζδυαζζ ηαῖξ πμδεεζηέναζξ ηήκ βεκμιέκδκ
εἰξ αηάξ ἔθθαιρζκ.
§ 2. α'. Σαῖξ πνχηαζξ: Οὕης ηήκ ηαε' πένααζζκ ἀκάβκςζζκ κμδηέμκ• ηαῖξ πνχηαζξ μζίαζξ μἰηείακ μἰδηέμκ εἶκαζ ἱενανπίακ
ηήκ ὁιμεζδ αηαῖξ ηαηά πάκηα, ηά δέ θμζπά δζά ιέζμο.
Ἀμνάημο: διείςζαζ, ὅηζ πάζδξ ἀμνάημο ηαί ὁναηξ δοκάιεςξ ιείγμοξ εἰζίκ αἱ πνηαζ ηνεῖξ αὗηαζ ηάλεζξ.
β'. Γεβμκοίαξ: Σμοηέζηζ ηηζζηξ.
Φακηαζζκ: Ὅηζ πάζδξ θακηαζίαξ πνμζφθμο ἀκεπίδεηημί εἰζζ ηαί ἀιζβεῖξ πάζδξ θέζεςξ, ὅηζ μ ιυκμκ αἱ εεῖαζ δοκάιεζξ
αηαί ηδθίδςκ ηαί ιμθοζικ θεοεένςκηαζ, ἀθθά ηαί πάζδξ ἐθαηηχζεςξ ηαί ηήκ ἐπί ηά πείνς ιείςζζκ μδ' ὅθςξ εἰδοῖαζ.
Σμῦημ δέ κυδζμκ, μπ ὅηζ ηαηά θφζζκ ἄηνεπημί εἰζζκ, ἀθθ' ὅηζ, αημπνμαίνεημζ μὖζαζ δζά ηξ εἰξ ηυ ἀβαευκ ἄβακ ἐθέζεςξ,
ἐπί ηυ Θεῖμκ νέραζαζ ἔιεζκακ μὕηςξ, ἕλζκ ὥζπεν ἔπμοζαζ ηυ ἀιεηαηίκδημκ. Μυκμξ βάν ηαηά θφζζκ ἄηνεπημξ ὁ Θευξ,
αὗηαζ δέ, εἰ μὕηςξ ἐδδιζμονβήεδζακ, μη ἄκ ἐλέπζπηεκ ὁ δζάαμθμξ. Ἀθθά ηαί αὗηαζ πζαζ ιζξ ηαί ἴζδξ ηάλεςξ• ηυ βάν
ἐη θφζεςξ ἀβαευκ πυααζζκ μη ἔπεζ.
Σελίδα 22 από 193
δ'. Σαοημηζκήημο: Σαοημηίκδηυκ θδζζκ ὁ ἅβζμξ μὗημξ εἶκαζ ηήκ ηίκδζζκ αηκ, ὠξ ἀπανάθθαηημκ ηαί ἀιεηάαμθμκ,
ὡζαφηςξ δέ ἔπμοζακ. Κζκήζεζξ δέ εἰζζκ ἐπ' αηκ αἱ ἄπαοζημζ πενί ηάξ κμήζεζξ ἐκένβεζαζ• κυεξ βάν εἰζζκ ἀζίβδημζ. Καί
ζδιείςζαζ ηυ ηαηά ηυ θζθμεέςξ ἄηνεπημκ, ηαί ἀκάβκςεζ ηυ ηέηανημκ ηεθάθαζμκ ημῦ Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ θυβμο, ηαί ηυ
ὄβδμμκ ηεθάθαζμκ ημῦ πανυκημξ θυβμο.
ε'. Θεςνδηζηάξ: διείςζαζ πξ θέβμκηαζ εεςνδηζηαί αἱ ἅβζαζ ηάλεζξ αὗηαζ, ηαί ὅηζ μ δζά ζοιαυθςκ ἤ εεςνδιάηςκ ηξ
Γναθξ ηήκ εεμβκςζίακ ηηκηαζ, ὡξ ιεῖξ.
ζη'. Νμενκ εεςνμφξ: Θεςνμί θέβμκηαζ μἱ ηκ ιοζηδνίςκ ἐπυπηαζ• ηαῦηα δέ ημῖξ ἁβίμζξ δζά ηκ ζοιαμθζηξ θεβμιέκςκ
πενί Θεμῦ αἰζεδηκ ἐηηαθφπημκηαζ, ὅπεν ἐπί ηκ ἄκς δοκάιεςκ μη ἔζηζκ ἐκκμεῖκ.
Θεςνίαξ: διείςζαζ ηήκ εἰνδιέκδκ ηνζθακ εεςνίακ ἀκηί ημῦ ηνζζοπυζηαημκ ιίακ εευηδηα.
Ἰδζμῦ: Ἰδζμῦ ημζκςκίακ ηήκ ιεημπήκ ηξ δυλδξ ηαί ηξ ἀννήημο θαιπνυηδημξ ημῦ ζχιαημξ ημῦ Υνζζημῦ θέβεζ• ιεηά
ζανηυξ βάν ζοκεδνεφεζ ηῶ Παηνί.
κ εἰηυζζ: Συ δέ εἰνδιέκμκ ἐκ εἰηυζζκ ἀπμηοπμῦζζ ηήκ ὁιμίςζζκ, δέμκ εἰπεῖκ ἀπμηοπμφζαζξ, ιδδείξ πμθάαμζ ζυθμζημκ,
ὡξ ἀβκμήζακημξ ημῦ ιεβάθμο Γζμκοζίμο, ἀθθ' ἀηνζαξ ἴζης, ὅηζ ηαί ημῦημ ὡξ ηῶ ὄκηζ Ἀεδκαῖμξ ηαί θίακ Ἀηηζηυξ μὕης
θδζίκ. Ἀηηζηκ βάν ἐζηζ ηυ ιεημπάξ ἀνζεκζηάξ εδθοημῖξ ζοκηάηηεζκ, ὡξ ηαί Ὅιδνμξ πμζεῖ ηήκ Ἴνζκ ἐη Γζυξ θέβμοζακ
πνυξ ηήκ Ἥνακ ηαί ηήκ Ἀεδκκ•
Οη ἔη' ἐθ' ιεηένςκ ὀπέςκ πθδβέκηε ηεναοκῶ.
Ἄρ ἐξ Ὄθοιπμκ ἵηεζεμκ.
Ἔδεζ βάν ἀκηί ημῦ πθδβέκηε, ἀνζεκζημῦ ὄκημξ δοσημῦ, εἰπεῖκ πθδβείζα, δοσηυκ εδθοηυκ. Καί ημῦηυ θαζζ ηαί ηςιζημί,
εδθοηυκ ἀκη' μδεηένμο, ὡξ ἀνζεκζηυκ ηαηά εδθοηυκ, ηαί Πθάηςκ ηαί Δνζπίδδξ ἐκ Βάηπαζξ•
Γζακεφςκ δνμιάζζ αθεθάνμζξ,
Συ αθέθανμκ βάν δνμιάξ μη ἄκ ηζξ εἴπμζ. Καί ἐκ νέζηδ•
Μακζάζζ θοζζήιαζζ.
Σελίδα 23 από 193
Θεμονβζηήκ: διείςζαζ, ὅηζ πνυξ ηυκ Κφνζμκ Ἰδζμῦκ ὁιμίςζζξ εεμονβζηή ἐζηζ, ημοηέζηζκ ἐνβάγεηαζ εεμφξ ημφξ
ὁιμζμοιέκμοξ• ηαί πξ ἀιέζςξ ηαί δίπα ζοιαυθςκ αἱ ηάλεζξ αὗηαζ ὁιμζμῦκηαζ Υνζζηῶ, παν' αημῦ ημῦημ θααμῦζαζ.
Πνςημονβῶ: διείςζαζ, ὅηζ ηαί πνςηυηηζζημί εἰζζ δοκάιεζξ αὗηαζ, ηαί ηάξ ἀνεηάξ ημῦ Κονίμο Ἰδζμῦ Υνζζημῦ ὡξ
δοκάιεζξ αὗηαζ ἔπμοζζ.
Σεηεθεζιέκαξ δέ: διείςζαζ, πξ θέβμκηαζ ηεηεθεζιέκαζ αἱ εεῖαζ δοκάιεζξ αὗηαζ.
Ἀκαθοηζηήκ: Σήκ ηκ πμζηζθζκ ἐπζζηήιδκ θδζί ηήκ ἑνιδκεοηζηήκ ηαί ζαθδκζζηζηήκ ἐλήβδζζκ ηξ πενζπεπθεβιέκδξ
ἱενξ παναδυζεςξ, ἦξ δέμκηαζ ηαί αἱ θεζιέκαζ ηάλεζξ, ὡξ ἐθελξ θδζζ, πμθθῶ δέ πθέμκ ἄκενςπμζ• δίπα βάν ἐλδβήζεςκ
ἀκαθομοζκ ηήκ πμθοπμίηζθμκ ζμθίακ ηκ ἁβίςκ εεςνδιάηςκ μ δοκαηυκ αηά κμζαζ, μὔηε ιξ, μὔηε ηά
πεναεαδηυηα ηάξ πνχηαξ ηνεῖξ ηάλεζξ. Ὅεεκ θδζίκ, ὡξ ηκ ιέκ πμαεαδηοζκ ηάλεςκ ἑηάζηδ πνχηδ ἱενανπεῖ ιυκμκ
ηαί μη ἄθθδ δφκαιζξ, ηξ δέ ηκ ἀκςηάης ημφηςκ δζαηυζιςκ ἱενανπίαξ ὁ Θευξ ἱενανπεῖ ιυκμξ, ηαί μη ἄθθδ δφκαιζξ.
Ἱενανπμφιεκαζ: Σμοηέζηζ ιοζηαβςβμφιεκαζ.
Σμῦημ βμῦκ: Ἀπμδείλεζξ βναθζηαί ηκ εἰνδιέκςκ.
§ 3. ηδζδάζηεζεαζ: διείςζαζ ηυ ἐηδζδάζηεζεαζ• δδθμῖ βάν ιή ηαηά θφζζκ εἶκαζ αηάξ ημζαφηαξ.
Σάξ δέ παζκ ρδθμηέναξ: πεζδή βάν παζκ ἀκχηεναί εἰζζ ηαί μδέκ ἔπμοζζ ηυ πένηενμκ, ὅζμκ εἰξ ἑηέναξ δοκάιεζξ,
εἰηυηςξ π' αημῦ ημῦ Θεμῦ ιυκμο πνηαζ ὡξ ἀκχηεναζ ιομῦκηαζ ηήκ εείακ βκζζκ.
Δἰξ μνακμφξ: διείςζαζ ηαηά Βαζζθεζακκ, ἤημζ Νεζημνζακκ, ὅηζ ὁ ἀκαθδθεείξ ηαε' ὅ ἄκενςπμξ Ἰδζμῦξ Υνζζηυξ,
αηυξ ἐζηζκ ὁ Κφνζμξ ηκ κμδηκ πάκηςκ ηαί ααζζθεφξ ηξ δυλδξ, ὡξ ιομφιεκμζ ιακεάκμοζζ πανά ηκ θεβυκηςκ, «ἄναηε
πφθαξ, μἱ ἄνπμκηεξ, ικ”, ηαί ποκεακυιεκμζ, «ηίξ ἐζηζκ μὗημξ ὁ Βαζζθεφξ ηξ δυλδξ;”, ηαί αὖεζξ ἀημφμκηεξ, «Κφνζμξ
ηκ δοκάιεςκ» ηαί ηά ἑλξ. Καηά δέ Ἀηεθάθςκ ηαί Δηοπζακζζηκ, ὅηζ, ηἄκ Κφνζμξ δοκάιεςκ, ἀθθ’ μὖκ ζάνλ ηαί ζαθήξ
ἄκενςπμξ, ὡξ ηαί πνυξ ηυ λέκμκ ἐηπθήηηεζεαζ ηάξ ἑλξ ἀνπάξ.
Θεμονβίαξ: Καθξ εεμονβίακ ἐηάθεζε ηήκ πέν ικ μἰημκμιίακ• Θεμῦ βάν ἦκ ὡξ ἀθδεξ ἔνβα πάκηα ηά ηαηά
μἰημκμιίακ ημῦ Κονίμο• ὁ ηυημξ ὁ ἅβζμξ ηαί ἰάζεζξ, ηά ἐπί ηῶ πάεεζ ζδιεῖα ηαί ἀκάζηαζζξ.
βχ βάν θδιζ: Σά δέ, «ἐβχ βάν δζαθέβμιαζ δζηαζμζφκδκ ηαί ηνίζζκ ζςηδνίμο», Ἠζαΐμο εἰζί• ηαί ὅνα πξ ηαῦηα
κεκυδηεκ.
Ἄβαιαζ δέ: Συ νδηυκ μὕης ζοκεεηέμκ• εαοιάγς πξ αἱ πνηαζ ὡξ ιέζαζ ηκ εεανπζηκ ἐθθάιρεςκ εθααξ ἐθίεκηαζ.
Σελίδα 24 από 193
Μεζμπεηεῖξ: Μεζμπεηεῖξ ἔθδ, ὡξ ιή πνυξ ηυ ἄηνμκ ημῦ ὕρμοξ ἀκζπηαιέκαξ, ἀθθά ημῦ ιέζμο ἐθζηκμοιέκαξ• ηυ δέ
δζαπμνεῖκ ζδιαίκεζ ηυ θέβεζκ, «ηίξ μὗημξ ὁ παναβεκυιεκμξ ἐλ δχι;».
νςηζζκ: Ὅνα ιεηά πυζμο θυαμο ηαί εθααείαξ αἱ παζκ ἀκχηαηαζ ηάλεζξ, ὡξ ιέζαζ, ηαί μπί πνχηζζηαζ, ἐνςηζζκ
ἀθθήθαξ, πνημκ ηά πανά ηῶ Ἠζαΐα, «ηίξ μὗημξ ὁ παναβεκυιεκμξ ἐλ δχι; ἐνφεδια ἱιαηίςκ αημῦ ἐη Βμζυν», ηαί ηυηε,
ὥζπεν ἐπζηνεπυιεκαζ πανά Θεμῦ, πνυξ αηυκ θέβμοζζ• «Γζά ηί ζμο ἐνοενά ηά ἱιάηζα;».
Πακαβεζηάηδξ ηαεάνζεςξ: διείςζαζ πξ θδζζ ηαεαίνεζεαζ ηαί θςηίγεζεαζ ηαί ηεθεζζμονβεῖζεαζ ηάξ εείαξ ηάλεζξ.
Σξ ηαεάνζεςξ: διείςζαζ ηίξ ηάεανζζξ ἐπί ηκ κμκ, ηαί ηίξ ἄβκμζα.
Ἀπθέημο θςηυξ: Ἄπθεημκ ηυ ιέβα ηαί πμθφ.
Σεθεζζμονβεῖηαζ: διείςζαζ πξ ηαεαίνμκηαζ ηαί θςηίγμκηαζ ηαί ηεθεζζμονβμῦκηαζ αἱ εεῖαζ ηάλεζξ αὗηαζ.
Καε' ἕλζκ: Καε' ἕλζκ ἐπζζηήιδ ἐζηίκ ἔιιμκμξ ηαί ἀκαπυαθδημξ ηξ ἐθθαιθεείζδξ βκχζεςξ ηαηάθδρζξ.
Ἡ ηφηθῳ: πεζδή ηαί ἐζηδηοίαξ ηαί ηφηθῳ Θεμῦ πενζπμνεομφζαξ ἀιέζςξ ηάξ πνχηαξ ηαφηαξ ηαλζανπίαξ θδζί,
ζαθδκζζηέμκ, πξ ηαί ἑζηζζ ηαί ηζκμῦκηαζ, ηαεάπεν ἐκ πμνείᾳ ηφηθῳ ημῦ Θεμῦ. Καί ηέςξ ιέκ ἐλ Ἠζαΐμο ηήκ ἀθμνιήκ
εἴθδθεκ, ὅξ θέβεζ, «ηαί ζεναθίι εἱζηήηεζ ηφηθῳ αημῦ• ἕλ πηένοβαξ ηῶ ἑκί», ηαί ηά ἑλξ• ἐπάβεζ δέ, «ηαί ηαῖξ δοζίκ
ἐπέηακημ»• πξ βάν ἑζηηα πενζεπέηακημ ηφηθῳ; Καί κμδηέμκ μὗηςξ• πξ κμῦξ ἐη ημῦ πάκηςκ αἰηίμο Θεμῦ ἐηθάιραξ,
ἐπεζδή ἀπυ ημῦ δδιζμονβήζακημξ ἐλέθαιρε, θέβεηαζ πενί αηυκ ὡξ πενί ηέκηνμκ ηζκεῖζεαζ, ηξ ηζκήζεςξ μ ημπζηξ ηζκμξ
μὔζδξ, ἀθθά κμενξ ηαί γχζδξ• ἔζηζ δέ κμῦ ηφηθῳ ηίκδζζξ ημζαφηδ• πκ ηυ κμμῦκ ἤ κμῦξ ὤκ κμεῖ, ἤ ὡξ ιεηέπμκ κμῦ.
ιέκ κμῦξ ὤκ, πνχηςξ κμεῖ, ηυ δέ ιεηέπμκ κμῦ δεοηένςξ κμεῖ• ηαηά ημῦημ ιέκ μὖκ, ηαε' ὅ κμῦξ ὤκ κμεῖ, ηζκεῖζεαζ θέβμζημ
ἄκ• ηοηθζηή δέ ἐπζκμεῖηαζ ηίκδζζξ αὔηδ ηαε' ὅ ἀκαηάιπηςκ ηαί πενί αηυκ βζκυιεκμξ, μὕημξ ἑαοηυκ κμήζεζ ηαί ηυκ πνυ
αημῦ, ἐλ μὗ ἐλέθαιρεκ, ὡξ μὖκ ἐη Θεμῦ αμοθδεέκημξ πνμαθδεείξ, πενί αηυκ, ἀκηί ημῦ πενί ηήκ Θεμῦ ἔθεζζκ ηαί
ἀβάπδκ, ὡξ πενί ηέκηνμκ, ἔζηαζ• μ βάν ἑκμῦκηαζ ηά δεφηενα ημῖξ πνυ αηκ, ἀθθά πμνείᾳ ηζκί ηυ βζκυιεκμκ ἔμζηε• ηά βάν
βεκκχιεκα εἶκαζ ἐκ ηῶ μἰηείῳ ἐθζέιεκα, ηυκ βεκκκηα πενζαενεῖ• ηυ μὖκ ηῆ κμήζεζ πνυξ ηά πνυ αημῦ ἐπεζηναιιέκμκ,
ηοηθζηξ ηζκήζεςξ ἔκκμζακ εἰζάβεζ.
πεζδή μὖκ πακηαπμῦ ἐζηζκ ὁ Θευξ, αἱ πακηαπμῦ αηῶ ζοκαημθμοεμῦζαζ ηῶ εέθεζκ αηυκ κμεῖκ ἀεί, ἐπί ημφηῳ
ἀβάθθμκηαζ ηαί πενζπμνεφμοζζκ, ὥζπεν ηῆ εθνμζφκῃ. Λέβεηαζ μὖκ κμῦξ ἐκ ἑαοηῶ εἶκαζ ηαί πνυξ ἑαοηυκ ζπεφδεζκ• ὁ μὖκ
ἐκ ἑαοηῶ ἐζηζ, ηαί δδθμῖ ἀεακαζίακ, ζηάζζκ ἔπεζ• ηαηά βάν ηυ εἶκαζ, ὅ ἐζηζκ ἀεακάηςξ εἶκαζ, ἑζηάκαζ κμεῖηαζ• ηαηά δέ ηυ
πνυξ ἑαοηυκ ζπεφδεζκ, ηζκεῖηαζ ιή αμοθυιεκμξ δζαπεῖζεαί πςξ εἰξ ηάξ ἔλςεεκ αημῦ ηαί πνμζφθμοξ κμήζεζξ. Καηά ιέκ
μὖκ ηυ ηαοημηίκδημκ μπ ἕζηδηεκ, ἀθθά ηζκεῖηαζ, ηαηά δέ ηήκ μζίακ ἀεί ὡζαφηςξ ἔπμοζακ ζηάζζκ, ἀθθ’ μ ηίκδζζκ ἔπεζ.
Ἔζηζ ημίκοκ ηαί ηαηά θφζζκ ἑηάζηῳ ηκ κμκ ὁνιή, πνυξ Θευκ ἔθεζζξ ηαί πενί αηυκ, ὡξ πενί ηέκηνμκ ηοηθζηή
πμνεία, ὡξ ημῦ ηφηθμο πενί ηυ ζδιεῖμκ, ἤημζ ηέκηνμκ, ἀθ' μὗ ζοκέζηδ• ηαί βάν ηαί ηαηά θοζζηήκ ἀκάβηδκ ἕηαζημκ ηκ
ὄκηςκ ηήκ πενί ηυκ Θευκ πμνεφεζ πμνείακ, ηῶ εἶκαζ ἐθζέιεκμκ ημῦ εἶκαζ. Οὕηςξ μὖκ πενί ηκ πάκηςκ ααζζθέα πάκηα ἐζηί,
Σελίδα 25 από 193
ηαί ἐηείκμο ἕκεηα πάκηα ηαί ἐηεῖκμ ἁπάκηςκ ηαθκ αἴηζμκ. Ὅ δέ εἶπεκ ἀιέζςξ ηά πνηα πενί Θευκ πμνεφεζκ, ὡξ ιή
ἔπμκηά ηζ πνυ αημῦ δδθμῖ, ὅηζ ηά δεφηενα ηαί ηά ηνίηα, ημοηέζηζ ηά αἰζεδηά, δζά ιέζςκ ηκ πνυ αηκ πενί ηυκ Θευκ, ὡξ
εἴνδηαζ, ἀκαθυβςξ πμνεφεζ.
Σά κμδηά: Σά κμδηά εἴδδ ιέκ εἰζζ ηαί ἰδζυηδηεξ πάνλεςκ δζαηεηνζιέκςκ, ἐκ δέ ηῆ ἀζςιαηίᾳ, ηαί ιή ηυπμο δεῖζεαζ ηά
ἄτθα, ἵκα πςνζζεζζκ, ὡξ ηά ζχιαηα πάκηα• ὅπμο βάν ζια ηαί ηυπμξ ὁ ιέθθςκ πςνεῖκ ἀιάπςξ ηά ζχιαηα.
Ὡξ θδκή: Σαῦηα ημῦ Ἰεγεηζήθ.
η ημῦ ηυπμο αημῦ. Πξ πνή κμζαζ ηυπμκ ἐπί Θεμῦ, ηξ Γναθξ ἁπακηαπμῦ θεβμφζδξ, ἀπενζυνζζημκ εἶκαζ ηυ Θεῖμκ,
ηαί ηυ, «μνακυξ ενυκμξ αημῦ, δέ β πμπυδζμκ ηκ πμδκ αημῦ»• ηαί πάθζκ• «ἕζηδηε ηάξ κάπαξ γοβῶ ηαί ηήκ βκ
δναηί»• ηαί αὖεζξ• «ἐάκ πμνεοε εἰξ ηυκ μνακυκ, ζφ ἐηεῖ• ἐάκ δέ ηαηαα εἰξ ηυκ ἅδδκ, πάνεζ». Πμῖμκ μὖκ ὁ Ἰεγεηζήθ
ἐπεκυδζε ηῶ Θεῶ ηυπμκ; Λέβμιεκ, ὅηζ ηά δμημῦκηα ιῖκ ἄπμνα ὁ Θευξ ημῖξ ἐλ ὅθδξ αηυκ ἐπζγδημῦζζ ηζκήζεςξ θςηίγεζ•
θέβεζ βάν εεία Γναθή• «ἐάκ ηάξ ἐκημθάξ ιμο θοθάηηῃ ηζξ, ἐβχ ηαί ὁ Παηήν ἐθεοζυιεεα ηαί ιμκήκ παν' αηῶ
πμζδζυιεεα». Ὥζηε μὖκ ηαί αἱ κμδηαί δοκάιεζξ, ηαί αἱ ηκ ἁβίςκ ροπαί, ηαί πάκηςκ ηκ θοθαζζυκηςκ ηάξ ἐκημθάξ,
ηυπμξ ηθδεεῖεκ ἄκ εἰηυηςξ ημῦ Θεμῦ ηαί ἀκάπαοζζξ• ηαί ἀθθαπμῦ βάν θδζζκ• «ἐπακαπέπαοηαζ ηυ Πκεῦιά ιμο ἐπ'
αημφξ».
κ ημῖξ πενί ηκ εείςκ ὕικςκ: διείςζαζ ὅηζ ηαί ἄθθμ ζφκηαβια αηῶ Πενί εείςκ ὕικςκ πεπυκδηαζ.
Οἱ εεῖμζ ηυπμζ: Σίξ ὁ ημῦ Θεμῦ ηυπμξ.
Συπμζ ηξ εεανπζηξ: Συ εἰνδιέκμκ, «πμῖμκ μἶημκ μἰημδμιήζεηέ ιμζ, θέβεζ Κφνζμξ, ἤ ηίξ ηυπμξ ηξ ηαηαπαφζεχξ ιμο»,
δδθμῖ ιή θέβεζεαζ πενί αἰζεδημῦ ηζκμξ, ἀθθά πενί ηκ εείςκ ημφηςκ κμκ• ἤ ηαί μὕηςξ• αμοθήεδ ὁ Θευξ ζδικαζ, ὅηζ
ἀπενίβναπημκ ηυ Θεῖμκ. Καί ἅθθςξ• ὅηζ ἐκ αημῖξ ημῖξ ἀημφμοζζκ μη ἦκ ηῶ Θεῶ ηυπμξ ηαηαπαφζεςξ δζά ηήκ ἀπζζηίακ
αηκ, ὥξ θδζζκ ἐκ Δαββεθίμζξ ὁ Κφνζμξ• «ὁ δέ Τἱυξ ημῦ ἀκενχπμο μη ἔπεζ πμῦ ηήκ ηεθαθήκ ηθίκῃ».
Μμκάξ ἐζηζ: Ο ιυκμκ, θδζζκ, ὁ ηνζζάβζμξ ὕικμξ δδθμῖ ηαί ἐη ημῦ ηυπμο αημῦ ηυκ Θευκ δμλμθμβμῦζα θςκή, ηυ
ιεηαδεδυζεαζ ηαί ηαῖξ θεζιέκαζξ ηάλεζζ βζκχζηεζκ ηαί ικεῖκ ηυκ Θευκ, ἀθθά ηαί ἕηενυκ ηζ ζδιαίκεζ πνυξ ημφημζξ•
ημῦημ δέ δδθμῖ ηυ νδηυκ ηυ θέβμκ• ηαί ιήκ ηαί ἑκάδα ηαί ιμκάδα ηνζζοπυζηαημκ θέβμιεκ εἶκαζ ηυκ Θευκ ηαί πνμκμεῖκ
ἁπάκηςκ, ἀπυ ηκ πνχηςκ ηαί ιέπνζ ηκ ἐζπάηςκ ηξ βξ πενζδεδναβιέκμκ ἁπάκηςκ ἀζπέηςξ, ημοηέζηζκ μ ζςιαηζηῆ
ηαηέπμκηα, ἀθθά εεσηῆ πνμκμίᾳ πενμοζίςξ. Ὅηζ δέ ἐζηζκ ἑκάξ ηαί ιμκάξ, ηαί Δάβνζμξ ὁ ἀκυζζμξ ἐκ ηῆ δεοηένᾳ
ἑηαημκηάδζ ηεθαθαίῳ ηνίηῳ θδζί ημῦημ• 'Αηυξ ἐζηζ ιμκάξ, ἐπεζδή ηυ Θεῖμκ ἁπθμῦκ ηαί ἀδζαίνεηυκ ἐζηζ• ημφημο πάνζκ
ιμκάξ• ηαί ιμκάξ βάν ἀνζειδηζηξ εἰπεῖκ, ἁπθ ηαί ἀζφκεεηυξ ἐζηζκ• ἑκάξ δέ δζά ημῦημ, ἐπεζδή ηαί πνυξ ἑαοηήκ ἥκςηαζ
ἁβία Σνζάξ θοζζηξ, ηαί ἑκμῖ πάκηαξ ημφξ αη πθδζζάγμκηαξ ηαηά ηυ εἰνδιέκμκ ἐκ ηῶ Δαββεθίῳ, «ἵκα ὦζζκ αημί ἕκ,
ὥζπεν ηαί ιεῖξ ἕκ ἐζιεκ».
Ἀζπέηῳ: Ἄζπεημκ ζοκμπήκ θέβεζ ηήκ ἐλῃνδιέκδκ πάκηῃ ηαί ἀζοκαθ πνυξ ηά ζοκεπυιεκα πνυκμζακ ημῦ Θεμῦ ηαί
πενζηνάηδζζκ.
Σελίδα 26 από 193
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Ζ'
Γοκαηά: Ἰζπονυηαηα.
πςκοιίαξ: Ὅηζ ἐπςκοιία αηκ ζδιαίκεζ, ηίξ ἰδζυηδξ αηκ. Μέζδ ηνζαδζηή ηάλζξ Κονζυηδηεξ, Γοκάιεζξ, λμοζίαζ
Ἀδμφθςημκ: Ὅηζ πζα κμδηή δφκαιζξ ἀιεζθίηηςξ πνυξ ηυ πεῖνμκ ἔπεζ.
§ 2. Ὡξ ἀιείθζηημκ ηονζυηδηα: κηαῦεα ζθάθιαηζ ηκ ἑθθδκζηκ θζθμζυθςκ εζεαξ ἐπζζηχπηεζ, μἵηζκεξ ἰδζηάξ ηνεῖξ
δοκάιεζξ ηζκάξ ἀιεζθίηημοξ πνμζδβυνεοζακ, πνμεθεμφζαξ εἰξ ὕπανλζκ ἔη ηζκςκ πνυ αηκ ἑηένςκ ηνζκ δοκάιεςκ• μ
ιήκ ἐη Θεμῦ θηα, δδιζμονβδεείζαξ ἰδζηξ. Καί θαζζκ εἶκαζ ημφξ ἀιεζθίηημοξ ημφημοξ πμπεγίμοξ ηκ πνμααθθμιέκςκ
αημφξ κμδηκ δοκάιεςκ, ἀκαζηέθθμκηαξ ηαί ὥζπεν ἀκηζααίκμκηαξ ηαί ἐθεηηζημφξ ηκ πνυ αηκ ηαί ἑαοηκ, ημῦ ιή
πεζεῖκ εἰξ ὕθδκ, ηαί ἀζεεκεζηένμοξ ηαηά ημῦημ ηκ πνμααθθμιέκςκ ἑαοημφξ, ηαε' ὅ δέμκηαζ ημῦ ηαηέπεζκ εἰξ ηυ ἄπηςημκ
ἑαοημφξ. Σαῦηα ιέκ μὖκ ὡξ ἐκ ἐπζημιῆ ηά ἐηείκςκ• ὁ δέ ιέβαξ Γζμκφζζμξ ζμθξ ηά ἐκακηία πάκηα αημῖξ θδζζκ• ἐη Θεμῦ
βάν αηάξ δδιζμονβζηξ πμζηκαί θδζζκ, μὗ ηαί ηήκ ἐιθένεζακ ἔπμοζζκ εἰξ ηονζυηδηα, ὥζπεν ηαί ιεῖξ μἱ ηαε'
ὁιμίςζζκ ηηζζεέκηεξ• αημφξ δέ ηυ ἀιείθζηημκ ηαηά πάζδξ θέζεςξ ηῶ θυβῳ ηξ ηονζυηδημξ ἔπεζκ θέβεζ, ηυπημκηαξ
ὥζπεν ηαί δζαηέικμκηαξ ηαί μη ἐκηαξ ηναηεῖκ ηήκ πνυξ ηά αἰζεδηά ἐπζεοιίακ, μ ιήκ ημφξ πνυ αηκ ἀκαζηέθθμκηαξ•
ηά δέ αἰζεδηά ηαί ζςιαηζηά δμοθμπνέπεζάκ θδζζ ηαί ἀκεθεοεενίακ ηαί εἰηαίακ δυλακ. 'Γμοθμπμζίαξ' δέ ἀκηί ημῦ
'δμοθμπνεπείαξ', ἐπεί ιή ζοβπςνμῦζζ ηά ὄκηςξ ὄκηα ἐκκμεῖκ, ἀθθά ηαηάβμοζζκ ἐη ηξ ἀηθζκμῦξ ἑδναζυηδημξ ἐπί ηήκ ηκ
ιαηαζμηήηςκ πμηαηάηθζζζκ. Ἀκμιμζυηδηα δέ αὖεζξ ηαθεῖ ηά θζηά, ὡξ ιδδέπμηε ιέκμκηα ἐπί ηαηυηδημξ, ἀθθά ἀεί
ιεηααάθθμκηα.
Κονζανπίαξ: Κονζανπίακ ηήκ εευηδηα ἔθδ, ὅηζ πάζδξ ηονζυηδημξ ἀνπή ηαί αἰηία ηαεέζηδηεκ.
Οη ἀπμθείπμοζζκ: διείςζαζ πξ πακηαπμῦ θδζζ ηάξ πεναεαδηοίαξ δοκάιεζξ ιεηαδζδυκαζ ηκ μἰηείςκ ηαῖξ ιεη' αηάξ
ηαί ηάξ δοκάιεζξ δοκαιμῦκ ηάξ πμηεζιέκαξ• ἴζιεκ δέ, ὅηζ ηαί ηυκ Γακζήθ βέβναπηαζ ἄββεθμξ ἐκζζπφςκ, ηαί ἄθθμοξ• ηαί
ηυ δή πάκηςκ ιεῖγμκ, ηαί αηυκ ηυκ Κφνζμκ ικ Ἰδζμῦκ Υνζζηυκ, ἅηε ηαί ἄκενςπμκ, ὡξ ἐκ ηῶ ηαηά Λμοηκ Δαββεθίῳ
ηεῖηαζ.
Δηαλίακ: Πνυξ ηῶ ἀκςηένς ηεζιέκῳ ηαί ηαῦηα ζοκηαηηέμκ• ηαηά ημζκμῦ βάν ηυ μἶιαζ δδθμῦκ.
Ἀθμιμζςιέκδξ: Ὅηζ ηαί ηξ ἐλμοζίαξ ὅζμκ αηαῖξ εειζηυκ, ὡξ ἀββέθμζξ μὖζζκ, αἱ κμδηαί δοκάιεζξ ημῖξ ιεη' αημφξ
ιεηαδζδυαζζ.
Καεαίνεηαζ βάν: Πξ ηαί δζά ηίκμξ ηαεαίνμκηαζ ηαί θςηίγμκηαζ ηαί ηεθεζζμονβμῦκηαζ αἱ ιέζαζ ηάλεζξ• ηαί ὅηζ ἔπεζ
Γναθή, ὡξ ἄθθμξ ἄθθῳ ἄββεθμξ δζαπμνειεφεζ ηά εεῖα ζφιαμθα.
Καί δζά ιέζδξ: Ὅηζ αἱ δζά ιέζςκ ηεθεζχζεζξ ἀιοδνυηεναζ ηκ πνςημθακξ πυ Θεμῦ ἐκενβμοιέκςκ, αἵηζκέξ εἰζζ πνηαζ.
Σελίδα 27 από 193
Σήκ δζ' ἄθθμο θεβμιέκδκ: Καηά ηά ἐκ ηῶ Εαπανίᾳ ηαί Γακζήθ ηαί Ἰεγεηζήθ ημῖξ πνμθήηαζξ ηείιεκα.
Ἀιοδνμοιέκδξ: Ἀιοδνμοιέκδξ ἔθδ, μ πανά ηήκ μἰηείακ αηξ ἀημκίακ, ἀθθά ηυ θεζιέκμκ ηκ δεπμιέκςκ• ημῦημ βάν
δδθμῖ ηυ εἰπεῖκ 'δεοηένςζζκ ηεθεζχζεςξ', ημοηέζηζ ηυ ἀιοδνυηενμκ ηεθεζμῦζεαζ ηά δεφηενα.
Οἱ δεζκμί: διείςζαζ, ὅηζ ἱενεῖξ ηαῦηα παναδεδχηαζζ ηῶ ιεβάθῳ Γζμκοζζῳ• 'αημθακεῖξ' δέ ἐηάθεζε ηάξ πνχηαξ εείαξ
δοκάιεζξ, ἐπεζδή ἀθ' ἑαοηκ ηάξ εείαξ δέπμκηαζ ἐθθάιρεζξ• αἱ βάν θμζπαί δοκάιεζξ μ δζ' ἑαοηκ ηά εεῖα δέπμκηαζ δνα
ηξ βκχζεςξ, ἀθθά δζά ηκ πενηεζιέκςκ.
Ἱεναηζηξ: διείςζαζ, ὅηζ ἱεναηζηή πανάδμζίξ ἐζηζ ηυ πενί ηξ ηάλεςξ ηκ κμκ εἰδέκαζ.
θθάιρεςκ: Ἀπυδεζλζξ ημῦ νδεέκημξ, ὅηζ ηά δεφηενα πανά ηκ πνχηςκ ιομῦκηαζ, ἀπυ Εαπανίμο ημῦ πνμθήημο.
Ἀηζεάζζμζξ: Ἀκδιένμζξ.
ηδεδςηοῖα: Πενί ηκ παναδμεέκηςκ ηῶ Βααοθςκίῳ.
Σῆ πακημίᾳ: Ὅνα, ὅηζ ὁ Θευξ πάκηα ιδπακηαζ πνυξ ηυ ἐπζζηνέραζ ημφξ πθακςιέκμοξ.
πζεζηξ ἐπακβεκ: Συ 'ἐπζεζηξ' ἀκηί ημῦ 'θζθακενχπςξ' ἤ 'πάκο ηαί ιεβάθςξ' κυδζμκ.
Κμζκυκ βάν: Ὅηζ ημζκῶ ὀκυιαηζ πζαζ αἱ δοκάιεζξ αἱ κμδηαί ἄββεθμζ θέβμκηαζ.
θεζιέκςκ: πμαεαδηυηςκ, δεοηενεουκηςκ.
Πνμπμνεουιεκμκ. Πνμπμνεουιεκμκ ηάπα ημῦ πνμθήημο• ηάπα δέ πνυ ημῦ ηυκ ιείγμκηα ἄββεθμκ ἐθεεῖκ ἐπ' αηυκ.
Δἶηα πνυξ αημῦ ηήκ εείακ: Σμῦημ εέθεζ δεῖλαζ, ὀηζ ηαί ἐκ ημῖξ ἀββεθζημῖξ ηάβιαζζκ μἱ πνημζ ημῖξ δεοηένμζξ δζαββέθθμοζζ
ηήκ ημῦ Θεμῦ αμοθήκ. Καηαηάνπςξ δέ ἀκηί ημῦ πάκο ἐη ημῦ Ἰεγεηζήθ.
Ἀπμηνίκεζεαζ: Καθξ εἶπεκ ὁ Κφνζμξ ἐκ ηῶ πνμθήηῃ Ἰεγεηζήθ, ὥζηε πςνζζεκαζ ηκ δζηαίςκ ημφξ ἁιανηςθμφξ• ημῦημ
βάν ηαί ἐκ ημῖξ Δαββεθίμζξ θαίκεηαζ πεπμζδηχξ, ὅηε ηά πνυααηα ἐη ηκ ἐνίθςκ δζειένζζεκ. Ἰδμφ ζοκᾴδεζ ηαί ἐκ ημφηῳ
Παθαζά Γζαεήηδ ηῆ Νέᾳ.
Σελίδα 28 από 193
Ὅξ ηυκ πμδήνδ: Πενί ημῦ ηυκ πμδήνδ ἐκδεδοηυημξ πζηκα. διείςζαζ δέ, ὅηζ ηῶ ιέκ ἀββέθῳ ηῶ ηυ ιέκ ζδιεῖμκ ἐπζεεῖκαζ
ηεθεοζεέκηζ πμδήνδξ ἦκ πζηχκ ηαί γχκδ πενί ηήκ ὀζθφκ, ζπια πνέπμκ ἱενεῖ• ημῖξ δέ ἀββέθμζξ ἄθθμζξ πέθεηοξ ἐκ ηαῖξ
πενζίκ, ὅπεν δδθμῖ ηζιςνδηζηήκ ηζκα δφκαιζκ, ὡξ ἐη ημφημο κμεῖκ ιξ, ὅηζ πνυξ ηυ ιέθθμκ ἀπμηεθεῖζεαζ ηαί ηυ ηκ
ἀββέθςκ εἶδμξ ζπδιαηίγεηαζ, ὅπεν ἐκκμζαζ ὀθείθμιεκ πενί ηκ ζεναθίι ηαί πενμοαίι ηαί ηκ ἄθθςκ δοκάιεςκ, ὅηζ
πνυξ ηήκ μἰηείακ ηάλζκ ηαί ηυ ζπια ἔπμοζζκ• μἱ βάν ηυκ ηνζζάβζμκ ὕικμκ θέβμκηεξ πμθοπνυζςπμζ ζπδιαηίγμκηαζ,
δδθμῦκημξ ημῦ θυβμο, ὅηζ ἀζίβδηυξ ἐζηζ ηαί πμθφξ ὁ αηκ ὕικμξ• μὕης ηαί πενί ηκ ἑλξ κυδζμκ.
Συ ζδιεῖμκ εἰξ ηά ιέηςπα: διείςζαζ, ὅηζ ηήκ εείακ πνμηφπςζζκ ἐλ ἐηείκμο πνμειήκοζε, ηυ ημφξ πζζημφξ ηαηά ηυ
ιέηςπμκ ηήκ γςμπμζυκ ἐπζηζεέκαζ ζθναβῖδα ηαί πενζζχγεζεαζ ἐη ημῦ ὀθμενεοημῦ• ἀθθά ηυηε ιέκ ἄββεθμζ ἐκ ζπήιαηζ
ἱενέςκ ημῦημ πμζεῖκ ἐηεθεφζεδζακ ημῖξ ἀκεοεφκμζξ• βάν γχκδ ηαί ὁ πμδήνδξ πζηχκ ηυ ἱενμπνεπέξ ηκ ἱενέςκ δδθμῖ
ζπια• κῦκ δέ ηαί ιεῖξ ἑαοημῖξ μἱ πζζημί ηήκ ημῦ ζηαονμῦ ζθναβῖδα ηαηά ηυ ιέηςπμκ ἐκηοπμῦκηεξ, δζαθεφβμιεκ ηυκ
ἐπενυκ• ἰδμφ ηαί ἄθθδ ὁιμίςζζξ Παθαῖαξ πνυξ ηήκ Νέακ. διείςζαζ δέ, ὅηζ αηαί εἰζζκ αἱ ηνεῖξ ηνζαδζηαί ηάλεζξ ηκ
κμδηκ δοκάιεςκ• πνχηδ ηνζάξ, ενυκμζ, εἶηα πενμοαίι, εἶηα ζεναθίι• δεοηένα ηνζάξ, ηονζυηδηεξ, δοκάιεζξ, ἐλμοζίαζ•
αὗηαζ ηαί ιέζαζ θέβμκηαζ• ηνίηδ ηνζάξ, ἀνπαί, ἀνπάββεθμζ, ἄββεθμζ• ημζκῶ δέ ὀκυιαηζ πάκηεξ ἄββεθμζ.
Δηαλίαξ: Πενί εηαλίαξ ηκ δεοηένςκ πνυξ ημφξ ἀκςηένμοξ.
Συκ εεζυηαημκ Γαανζήθ: διείςζαζ, ὅηζ ηαί ὁ Γαανζήθ μη ἔζηζ ηκ ἀκςηένςκ δοκάιεςκ, ἀθθά ηκ θεζιέκςκ.
Ἱενανπίαξ: διείςζαζ, ὅηζ ιίιδια ηξ ἄκς ιοζηζηξ ἱενανπίαξ ηά ἐκ ηῆ ηηθδζίᾳ βζκυιεκα ζήιενμκ• ηαί βάν μἱ ἱενεῖξ
ζθναβῖδα ἐπζηζεέαζζ ημῦ γςμπμζμῦ ζηαονμῦ ημῖξ πνμζζμῦζζ ηῶ ιοζηδνίῳ, δζά ηυ πςνζζεκαζ αημφξ ηκ ἀπίζηςκ, ηαί ἵκα
ηυκ ἐπενυκ δζαθφβςζζκ• ἄθθςξ ηε ηαί ηάλζξ θοθάηηεηαζ ηαηά ηήκ ἁβίακ ηηθδζίακ• ὅ βάν πμζεῖκ ἐπζηέηναπηαζ ὁ
πμδζάημκμξ, μ πμζμῦζζκ μἱ πμδεέζηενμζ, ηαί ὅ πμζεῖ ὁ πνεζαφηενμξ, μ πμζεῖ ὁ δζάημκμξ• ηαί ἁπθξ εἰπεῖκ, ἕηαζημξ
ἔπεζ ηήκ πνέπμοζακ αηῶ θεζημονβίακ• ημζκῶ δέ ὀκυιαηζ πάκηεξ ηθδνζημί ηαί θεζημονβμί ηαθμῦκηαζ, ὡξ ηαί μἱ ἄββεθμζ•
ἐκηεῦεεκ πνή κμεῖκ, πξ εἴνδηαζ ηῶ εείῳ ηεθάκῳ• «μἵηζκεξ ἐθάαεηε ηυκ κυιμκ εἰξ δζαηαβάξ ἀββέθςκ, ηαί μη
ἐθοθάλεηε».
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Θ'
§ 1. πενμφζζμκ αηξ ηαλζανπίακ: Αηξ ηξ ἀνπμπμζμῦ ἀνπξ ἀκαθαίκεζ ηήκ πενμφζζμκ ηαλζανπίακ αηή ηκ ἀνπκ
ηάλζξ.
§ 2. Ἀνπαββέθςκ: Πενί ημῦ ἀνπαββεθζημῦ ηυζιμο, ηαί ηί δδθμῖ.
Ἱενανπία: διείςζαζ ηυ ηαεμθζηυκ, ὅηζ πζα ἱενανπία ἔπεζ πνχηαξ ηαί ιέζαξ ηαί ηεθεοηαίαξ δοκάιεζξ, ημοηέζηζκ αἱ ηνεῖξ
ηνζαδζηαί ηάλεζξ.
Ἁβζςηάηαζξ: Γν. ηαί ἱενςηάηαζξ. Πξ ηαί μἱ εεῖμζ ἀνπάββεθμζ ηαῖξ πνυ αηκ ηαί ιεη' αημφξ ημζκςκμῦζζ.
Σελίδα 29 από 193
Καηά ηυ ηεθεοηαῖμκ: Ὅηζ ἐζπάηδ ηάλζξ ἀββέθςκ ηαί πενζηυζιζμξ. Ἡ ηεθεοηαζα ηνζαδζηή ηάλζξ. Ἀνπαί, Ἀνπάββεθμζ,
Ἄββεθμζ. Καί ιθθμκ πνυξ: Ὅηζ ηεθεοηαία ηάλζξ ηκ μνακίςκ δοκάιεςκ ιθθμκ ἀλία ἐζηίκ ἄββεθμζ πνμζαβμνεφεζεαζ,
ὡξ πθδζζάγμοζα ἀκενχπμζξ, δζ ' ἦξ ηαί ηά εεῖα ιομῦκηαζ ἄκενςπμζ.
Σήκ ιέκ βάν πενηάηδκ: Ὅηζ πνχηδ ηνζάξ ηξ δεοηέναξ ἱενανπεῖ, ηαί δεοηένα ηξ ηνίηδξ• δέ ηνίηδ ηκ ἐκ ἀκενχπμζξ
ἱενέςκ, ηαί ἐθμνζζ ηά παν' αηκ ηεθμφιεκα.
Κνοθζμεζδέζηενμκ: Πξ αἱ ιέκ ηνοθζχηεναζ, αἱ δέ ἐιθακέζηεναζ ἱενανπίαζ.
Σαῖξ ἀκενςπείαζξ ἱενανπίαζξ: Σίκεξ ικ ἱενανπζηξ ἐθεζηήηαζζ. διείςζαζ ηήκ ἀπυδεζλζκ ἐη ημῦ Γακζήθ, ημοηέζηζκ
ἐζπάηδκ ηάλζκ ἐπζζηαηεῖκ ηξ ηαε' ιξ ἱενανπίαξ.
Καί ιήκ ηαί : Καηά ημζκμῦ ηυ ἵκα ᾖ ηαηά ηάλζκ, ὡξ εἶκαζ ηήκ ζφκηαλζκ, ηαί ιήκ ἵκα ηαηά ηάλζκ ᾖ ηαί πανά Θεμῦ, ηαί ηά
ἑλξ.
Δἰ δέ ηζξ θαίδ: Πξ ἀββέθςκ ἀβαεκ ἐθεζηχηςκ ημῖξ ἔεκεζζ, ιυκμξ ὁ Ἰζναήθ ἐβίκςζηε ηυκ Θευκ• ἕηαζημκ βάν ἔεκμξ
ἄββεθμκ ἔπεζ ἀπμηεηθδνςιέκμκ αηῶ, ὡξ Ἰμοδαῖμζ ηυκ Μζπαήθ, ὅκ ηαί ηξ ἐζπάηδξ ηάλεςξ ηκ ἁβίςκ ἀββέθςκ θδζίκ.
Ὅηζ ιή ηάξ ηκ ἀββέθςκ: Ο πανά ηήκ ηκ ἐπζζηαημφκηςκ ἀββέθςκ αἰηίακ θδζί ηυ ημζμῦημ, ἀθθά πανά ηήκ μἰηείακ
αηελμφζζμκ πνυξ ηά ιή δέμκηα νμπήκ.
Σῆ θζθαοηίᾳ: διείςζαζ ὅηζ ἕηαζημξ ἑαοηῶ αἴηζμξ ηαί ημῦ ἀβαεμῦ ηαί ημῦ ηαημῦ• ηυ δέ θζθαοηία ηαί αεάδεζα ἐη
παναθθήθμο ηυ αηάνεζημκ δδθμῖ.
Σμῦημ δέ ιανηονεῖηαζ: Οπ ὅηζ ὁ Θευξ ηυκ Ἰζναήθ ιυκμκ ἐλεθέλαημ, ἀθθ’ ὅηζ ὁ Ἰζναήθ ιυκμξ ἐαμοθήεδ ἕπεζεαζ Θεῶ•
μὕης βάν ηαί ἑνιδκεία ηξ θέλεςξ ζδιαίκεζ, 'κμῦξ ὁνκ ηυκ Θευκ'• μὕης κμεῖκ ὀθείθμιεκ ηά ἐκ ηῆ ὠδῆ Μςτζέςξ
εἰνδιέκα, «ἐβεκήεδ ιενίξ Κονίμο ζπμίκζζια Ἰαηχα», ὅπεν δδθμῖ ηυκ Ἰζναήθ• μπ ὁ Θευξ βάν ηυκ Ἰζναήθ ιυκμκ ἀβαπᾶ,
ὡξ ηαί ὁ Ἀπυζημθμξ πμθθαπμῦ ἐδήθςζεκ εἰπχκ, «ιή μη ἔζηζκ ὁ Θευξ ηαί ἐεκκ; Ναί ηαί ἐεκκ, εἴπεν εἷξ ὁ Θευξ», ἀθθ’
ὁ Ἰζναήθ πνημξ ἐπμνεφεδ ὄπζζεεκ Θεμῦ, ἐπεί ὕζηενμκ ἀπμζηάξ ηαί αηυξ ἀπεδζχπεδ• ηυ βάν αηελμφζζμκ ἔπμκηεξ μἱ
ἄκενςπμζ, ὅηε εέθμοζζ, πμζμῦζζ ηυκ Θευκ ιεε' ἑαοηκ.
Πεπμκεέκαζ: Ὅηζ ηαί ὁ Ηζναήθ αηυξ ἀπέζηδ.
Εςήκ: Ὅηζ αηελμφζζμξ ὁ ἄκενςπμξ.
Σελίδα 30 από 193
Ὄρεςκ: Ὅπεν ἐκαῦεά θδζζκ ὁ παηήν, ημῦημ ηαί ἐπί ημῦ θζαημῦ θςηυξ βζκυιεκμκ ἔζηζκ ἰδεῖκ, ἐπί ιέκ ηκ δζαθακκ
θκ ηήκ μἰηείακ δζάδμζζκ πμζμοιέκμο, ἐπί δέ ηκ παποηένςκ μπ ὁιμίςξ, ἀθθ' ἤ πάκηῃ ἀδζαδυηςξ ἤ ἀιοδνξ. Ὅπεν μὖκ
ἐκηαῦεα ηυ ηξ ὕθδξ δζάθμνμκ πμζεῖ, ημῦημ ἐπί ηξ εείαξ ἐθθάιρεςξ ἀκζζυηδξ ηξ αηελμοζίμο ἐνβάγεηαζ νμπξ.
Ἀκμιμζυηδξ: Σμοηέζηζ, ηκ ημῦ κμῦ ὀθεαθικ παναηνμπή.
Ἤ πακηεθξ ἀιέεεηημκ πμζεῖ: Ὅνα πξ θδζζκ ιξ αημφξ αἰηίμοξ εἶκαζ ημῦ δέλαζεαζ ηήκ ἔθθαιρζκ ηήκ εείακ, ἤ ὀθίβμκ
ἤ πμθφ αηξ δέπεζεαζ, ἤ πακηεθξ ιδδέκ αηξ εἰζδέλαζεαζ, ὅηακ πνυξ αηήκ ἀκηίηοπμζ βεκχιεεα, μἱμκεί ζηθδνμί, ἤημζ
θίεζκμζ• θδζίκ μὖκ ἐκ Δαββεθίμζξ αηυξ ὁ Κφνζμξ• «δφκαηαζ ὁ Θευξ ἐη ηκ θίεςκ ημφηςκ ἐβεῖναζ ηέηκα ηῶ Ἀαναάι»•
ὅπεν βάν ιῖκ ζηθδνυκ ηαί ἀδφκαημκ, ημῦημ ηῶ Θεῶ δοκαηυκ.
Ἡιεῖξ ἀκεκεφζαιεκ: διείςζαζ, ιάθζζηα ἐκηεῦεεκ ἐπζζημιίγεηαζ ηήκ ἄηαζνυκ ηζκςκ ηαί ἀδζάηνζημκ ἀπαζδεοζίακ, μἵ
ημθιζζ θάζηεζκ, ηά εεῖα ηαῦηα ζοββνάιιαηα Ἀπμθθζκανίμο εἶκαζ, ιή ἐη ηκ πνμζχπςκ ὧκ ικδιμκεφεζ
ηαηαζημπαγυιεκμζ ηξ ἀνπαζυηδημξ ημῦ ἀκδνυξ, ἀθθά ρεοδεπίβναθμκ θέβμκηεξ ηήκ Γζμκοζίμο πνμζδβμνίακ• ιδδέ ὅηζ κῦκ
ἐλ εἰδςθμθαηνκ εἶπεκ αηυκ ἐπζζηνέραζ, ηαίημζ Ἀπμθθζκάνζμξ μη ἐη ημζμφηςκ ἦκ.
πί ηυ πζζκ ἑημίιςξ: Ὅηζ ὁ Θευξ, θφζεζ ὤκ ἀβαευξ, ἕημζιμκ ἑαοηυκ ημῖξ πζζ πανέπεζ εἰξ ηυ ιεηαθαιαάκεζκ ηξ
ἁβζυηδημξ αημῦ ηαί θςηζζεκαζ ηήκ ροπήκ, θμζπυκ ηυ ἐθ' ιῖκ γδηεῖηαζ, ηυ, πξ ἐνιεκ ιεηαζπεῖκ ηξ βκχζεςξ αημῦ,
ἵκα δεζπεῆ ηυ αηελμφζζμκ• μ βάν αἴηζμξ ηκ ηαηκ ὁ Θευξ, ὅπεν ἐζηίκ ὁ ἐλ αημῦ πςνζζιυξ• δέ ζφκηαλζξ αὕηδ• ἐπεί
ὅηζ βε ηαί ηκ ἑηένςκ ἐεκκ μη ἔηθοθμί ηζκεξ ἐπεζηάημοκ εεμί, ιία δέ πάκηςκ ἀνπή• ηαί μὕης ηἄθθα, δζά ιέζμο• ηαί ὅηζ
ηαί ηκ ἄθθςκ ἐεκκ ιία ἀνπή ημῦ Θεμῦ ἦνπε, ηαί ηυηε δζά ηκ ἰδίςκ ἀββέθςκ ἱενανπμφκηςκ.
Μεθπζζεδέη: διείςζαζ ηά πενί ημῦ Μεθπζζεδέη, ὡξ ἱενάνπμο ὄκημξ, ηαί ηῆ δζ' ἀββέθςκ ὁδδβίᾳ ηυκ ὄκηςξ ὄκηα Θευκ
ἐπεβκςηυημξ• 'ἑπμιέκμοξ' δέ εἶπε δζά ηυ αεαίνεημκ, ηαί μ ηαηδκαβηαζιέκμκ.
§ 4. Σῶ Φαναχ: διείςζαζ, ὅηζ δ' ἀββέθςκ θδζί ηάξ ηαε' ὕπκμοξ βεκέζεαζ ὁνάζεζξ ηῶ Φαναχ ηαί ηῶ Νααμοπμδζκυζμν,
ηαί ηάξ ημφηςκ ἐηθακημνίαξ, ἤβμοκ ἑνιδκείαξ.
Θενάπμκηεξ: ιέκ Ἰςζήθ ηκ Αἰβοπηίςκ, ὁ δέ Γακζήθ ηκ Βααοθςκίςκ, ἀββέθςκ ηκ ἐπζζηαημφκηςκ ημῖξ ἔεκεζζ
ημφημζξ, αμοθῆ Θεμῦ ἀπμηαθοπηυκηςκ ηά ὁνάιαηα.
Ἀπμηθδνςηζηξ: διείςζαζ ηήκ ἑνιδκείακ ηκ νδηκ ηξ Μςζέςξ ᾠδξ• «ὅηε δζειένζγεκ ὁ ρζζημξ ἔεκδ, μὕξ
δζειένζζεκ οἱμφξ Ἀδάι, ἔζηδζεκ ὅνζα ἐεκκ ηαηά ἀνζειυκ ἀββέθςκ Θεμῦ• ηαί ἐβεκήεδ ιενίξ Κονίμο θαυξ αημῦ Ἰαηχα,
ζπμίκζζια ηθδνμκμιίαξ αημῦ Ἰζναήθ»• μ βάν δεῖ, θδζίκ, μἴεζεαζ ιενίζαζεαζ πνυξ ἑηένμοξ εεμφξ ἤ ἀββέθμοξ ηά ἕεκδ•
μ βάν ἀπμηθδνςηζηξ ἔθαπε, ηῶ Θεῶ ιέκ Ἰζναήθ, ημῖξ δέ ἄθθμζξ ἀββέθμζξ ἰδίςξ, ὡξ ιή δζαημκεῖκ αημφξ εἰξ ἄθθμ ηζ ηῶ
Θεῶ• μἷμκ θένε εἰπεῖκ, ηυδε ηυ ἔεκμοξ αημῦ, ἤ μ ζπμθάγεζ ἑηένῳ ηζκί πνυξ Θευκ, ὁ ημῦ ἔεκμοξ ἄββεθμξ, ἀθθ ' μδ'
ὁιμηίιςξ ἤ ἀκηζεέηςξ ἔθααεκ ὁ Θευξ ηυδε ηυ ἔεκμξ, ηαί ἕηαζημξ ηκ ἀββέθςκ ἴδζμκ ἔεκμξ, ὡξ ἐκ ηῶ Ἠζαΐᾳ εἴνδηαζ, ὅηζ ὁ
δζάαμθμξ ηά πνυξ αμννκ ὄνδ, ημοηέζηζ ηά ἐεκδ, εἶπεκ ἐκ ἑαοηῶ ἔπεζκ ηαί ἐκακηζμῦζεαζ ηῶ Θεῶ ηαί εἶκαζ ὅιμζμξ ηῶ
ρίζηῳ• πάκηα βάν δμῦθα ημῦ Θεμῦ ηαί πάκηςκ αηυξ ἄνπεζ, ἀθθά ημφξ βζκχζημκηαξ αηυκ πνμηζιᾶ, ηαί δζά ημῦημ ηαί
αηυξ θέβεηαζ αηκ ἄνπεζκ, ηἄκ ἔπμζεκ ἄββεθμκ ἐθεζηηα, ὡξ ὁ Ἰζναήθ ηυκ Μζπαήθ. Καί πξ πάκηςκ ὁ Θευξ ἄνπςκ
Σελίδα 31 από 193
ηαη' ἐλαίνεημκ ημῦ Ἰζναήθ θέβεηαζ Θευξ, ηαί ὁ Ἰζναήθ αημῦ; Καί θέβμιεκ, ὅηζ ὁ Θευξ πάκηςκ ἐζηί Θευξ, ηκ δέ
πθδζζαγυκηςκ αηῶ ηαί αηυκ ιυκμκ πνμζηοκμφκηςκ θέβεηαζ Θευξ δζηαίςξ• μἱ δέ θμζπμί, εἴδςθα ζέαμκηεξ, ἑηένμοξ
πμζμῦζζκ ἑαοηκ εεμφξ.
βεκήεδ ιενίξ Κονίμο: Καθξ ἑνιδκεφεζ ηυ, «ἐβέκεημ.ιενίξ Κονίμο Ἰζναήθ». πνκ μὖκ, εἴπεν ὁ Ηζναήθ ιυκμξ
ἐπεβίκςζηε Θευκ, αηυκ ιυκμκ πυ ημῦ Κονίμο ἐπζζημπεῖζεαζ ηαί ηκ ἀββέθςκ αημῦ• ἀθθά ηαί ἐκ ημφηῳ δείηκοηαζ ηυ
ἀιέηνδημκ ηαί ἀκελζπκίαζημκ ἔθεμξ ημῦ Θεμῦ, ὅηζ ηαί ημῖξ δμημῦζζ ιή εἶκαζ ηξ ιενζδμξ αημῦ, ἴδζμκ ἄββεθμκ πνμεαάθεημ
θφθαηα ημῦ ἔεκμοξ• «ἀκαηέθθεζ βάν ηυκ ἥθζμκ αημῦ ἐπί δζηαίμοξ ηαί ἀδίημοξ». Καί πάθζκ• «ὁ ιή εέθςκ ηυκ εάκαημκ ημῦ
ἁιανηςθμῦ, ὡξ ηυ ἐπζζηνέραζ ηαί γῆκ αηυκ». Ἀθθ ' ἐνεῖξ• Καί πξ μἱ ἔπμκηεξ ἀββέθμοξ πανά ημῦ Θεμῦ δεδμιέκμοξ εἰξ
ηυ ἐπζζηαηεῖκ ηαί βεῖζεαζ αηκ, ἀπέζηδζακ ἀπυ Θεμῦ γκημξ ηαί πνμζεηφκδζακ εἰδχθμζξ; Λέβμιεκ, ὅηζ πζα ἀκάβηδ
ἐη ηκ εἰξ Θευκ ὁνχκηςκ ἐθήθαηαζ ηαί ἀκηεζζήπεδ ηυ αημπνμαίνεημκ• εἴ ηζξ μὖκ αἱνεῖηαζ ζφκ Θεῶ εἶκαζ, θνμονεῖηαζ πυ
ημῦ ἀββέθμο ηαί ηάηηεηαζ• «Κφνζμξ» βάν, θδζί, «βζκχζηεζ ὁδυκ δζηαίςκ»• ηαί πάθζκ• «κεχηενμξ ἤιδκ, ηαί βάν ἐβήναζα,
ηαί μη εἶδμκ δίηαζμκ ἐβηαηαθεθεζιιέκμκ»• εἴ ηζξ δέ ηήκ ἐκακηίακ αἱνεῖηαζ, μη ἀκαβηάγεηαζ πυ ημῦ ἀββέθμο ηυδε ηζ
πμζεῖκ• μὗημξ βάν ὁ αίμξ ηαί ηηδκχδδξ ιθθμκ, ηαί μη αημπνμαίνεημξ. Ἀιέθεζ ηαί πενί ημῦ Ἰζναήθ θδζζκ, ὅηζ ἥιανηε
ηαί ἐιμζπμπμίδζεκ• «ἐπίβκςζζκ», βάν, θδζί, «Θεμῦ ἀπχζς, ηαί ὀπίζς ηξ ηανδίαξ ζμο ἐπμνεφεδξ», ημοηέζηζ ηυ ἴδζμκ
εέθδια πνμεηίιδζαξ.
Συμκ Μζπαήθ: Ὅηζ ηαί ὁ Ἰζναήθ, εἰ ηαί ιενίξ Κονζμο ἐβέκεημ, ἀθθ’ μὖκ ηαί αημί ἰδζηυκ ἄββεθμκ εἶπμκ ηυκ Μζπαήθ.
εεθμοζίςξ: Σμῦηυ θδζζ δζά ηυ αηελμφζζμκ ηαί ἀαίαζημκ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Η'
§ 1. Σεθεηανπζηξ: Σεθεηανπζηήκ ηήκ ἀνπδβυκ ηαί αἰηίακ ηξ αηκ ηεθεζχζεςξ.
Κνοθζςηένα ιέκ: διείςζαζ ὅηζ ἐκηαῦεα ζαθξ δδθμῖ, δζά πμίακ αἰηίακ αἱ ηάλεζξ ηκ μνακίςκ δοκάιεςκ μὕηςξ εἰζίκ,
ὥζηε ηήκ ιέκ πενηένακ εἶκαζ, ηήκ δέ ιέζδκ, ηήκ δέ ηεθεοηαίακ• θέβεζ βάν δζά ηήκ ἀκςηένακ ηάλζκ, ἥηζξ ἐζηί ενυκμζ,
ζεναθίι ηαί πενμοαίι, ὅηζ π' αηξ ηξ εείαξ βκχζεςξ ἐθθαιπυιεκαζ, δζά ηυ ἀιέζςξ ἐπ' αηήκ ἐπακαηείκεζεαζ ηαί ιή
ἔπεζκ ηυ πνμθαιαάκμκ, μὕηςξ π' αηξ ηξ ηεθεηανπίαξ ηξ εείαξ ηαεαίνεηαζ ηαί θςηίγεηαζ ηαί ηεθεζζμονβεῖηαζ• εἰ βάν
μὕηςξ ἐδδιζμονβήεδ, ὥζηε πνχηδ εἶκαζ, μὔηε ηαεάνζεςξ μὔηε θςηζζιμῦ ἐδέεημ, μὕης πθαζεεῖζα, ὥζηε ηαί ἀλία εἶκαζ
ηξ πνχηδξ ηάλεςξ. Ἄθθςξ ηε, ὅνα ηί θέβεζ ιεηά ιζηνυκ ὁ εεῖμξ μὗημξ ἀκήν, ὡξ ηνοθζςηένα ιθθυκ ἐζηζ, ὅηζ κμδημηένα
ηαί ιθθμκ ἁπθςηζηή• ἐη ημφηςκ βάν ἔζηζ πθέμκ θααεῖκ ηυ αημπνμαίνεημκ αηκ• εἰ βάν ιή πθέμκ ηκ πμδεεζηένςκ
ἥπθμο ἑαοηήκ ηαί δζεκμεῖημ, μη ἄκ ἐπθδζίαγε Θεῶ• ἐββίζαζα δέ Θεῶ ἑημοζίςξ, ηνεῖηημκ ηαεαίνεηαζ ηαί θςηίγεηαζ ηαί
ηεθεζζμονβεῖηαζ, ημοηέζηζ ἐκενβεῖ ηά ηέθεζα, ἀκηί ημῦ ηά πενί Θευκ• ηαί ημῦημ μἶιαζ ηήκ Γναθήκ αἰκίηηεζεαζ•
«πνμζέθεεηε πνυξ αηυκ ηαί θςηίζεδηε, ηαί ηά πνυζςπα ικ ιή ηαηαζζποκεῆ»• μὕης ηαί πενί ηκ ἐθελξ δοκάιεςκ
κυδζμκ, ὅηζ ἑηάζηδ ηαηά ηήκ μἰηείακ ἀκαθμβίακ ὁνᾶ ηυκ Θευκ• ημῦημ ζαθέζηενμκ θέβεζ ηαί ἐκ ηῶ ηέθεζ ημῦ ηεθαθαίμο
ημφημο.
§ 2. ηθακημνζημί:• Ὅηζ πάκηεξ μἱ ἄββεθμζ ηά πανά ηκ πνυ αηκ εἰξ αημφξ θενυιεκα θηα ημῖξ πμδεεζηένμζξ
ἐηθαίκμοζζ. Καηά ημζκμῦ θδπηέμκ ηυ 'ἐηθακημνζημί'• ἐη Θεμῦ δέ ηεηζκδιέκςκ θδζί πενί ηξ πνχηδξ ηκ ζεναθίι
ηαλζανπίαξ.
Σελίδα 32 από 193
εναθίι: Γζά ηί πενί ηκ ζεναθίι ὁ εεῖμξ ὕικμξ θδζί ηεηναβέκαζ ἕηενμκ πνυξ ηυκ ἕηενμκ; Γζά ηυ ημφξ πνχημοξ ἀββέθεζκ
ημῖξ δεοηένμζξ ηά εεῖα ιοζηήνζα.
§ 3. Οη ἀπεζηυηςξ: η βάν ηκ ἁπθμοζηένςκ ιοήζεςκ, ὅπεν βάθαηημξ πμηζζιυκ ἐηάθεζεκ ὁ Ἀπυζημθμξ, πνυξ ηά ιέζα,
ηαί ἐη ημφηςκ πνυξ ηά ιείγμκηα, ἤβμοκ ηήκ ηκ ηεθείςκ ηνμθήκ ἀκζχκ, ηήκ ηεθεοηαίακ ἀκαθαίκεζ ηάλζκ ηαί δφκαιζκ. Ἔζηζ
δέ ηαί ἑηένςξ ηά ηαηά ηυκ ηυπμκ κμζαζ, ηαί πνχηδκ ιέκ εἰπεῖκ ηήκ πνυξ ηυ πενηείιεκμκ ἀκάηαζζκ, ιέζδκ δέ ηήκ πενί
αηυκ ἀκαζηνμθήκ ηαί ζοκέθζλζκ, ηεθεοηαίακ δέ ηήκ ηυ πμδεέζηενμκ ἀκάβμοζακ, ὅ ηαί ιθθμκ ἐπί ηκ ἀββέθςκ
κμδηέμκ.
Καί πνχηαξ ηαί ιέζαξ: διείςζαζ, ὅηζ ἑηάζημο ικ ὁ κμῦξ πνχηαξ ηαί ιέζαξ ηαί ηεθεοηαίαξ ηάλεζξ ἔπεζ εἰξ ηυ κμεῖκ
πενί Θεμῦ ηάξ ηνεῖξ ηάλεζξ ηαφηαξ• κμδηέμκ μὕηςξ, ὅηζ πξ κμῦξ ἔπεζ μζίακ, ηαε' ἥκ πνηυκ ἐζηζκ• εἶηα ηαί δφκαιζκ, ηαε'
ἥκ ηά μἰηεῖα πνάηηςκ εζεαεῖ. Σαῦηα ηαί ἐκ ηῶ ἑλξ ηεθαθαίῳ ζαθδκίγεζ.
Ὅεεκ ἐκηεῦεεκ ζαθξ ηαί ἀκακηζννήηςξ ἔζηζ θααεῖκ, ὅηζ ἀθδε πνυ ιζηνμῦ πανεβνάραιεκ• ἰδμφ βάν πξ θδζζκ.
Ἕηαζημξ μνάκζμξ ηαί ἀκενχπζκμξ κμῦξ πνχηαξ ηαί ιέζαξ ηαί ηεθεοηαίαξ ἔπεζ ἀκαβςβάξ, ηαε' ἅξ ἕηαζημξ ἐκ ιεημοζίᾳ
βίκεηαζ ηκ εείςκ ηαί ἱενανπζηκ ἐθθάιρεςκ. Πνημκ ιέκ, ὅηζ ἴζδκ ηάλζκ εἶπε ηκ ἀκενχπςκ ηαί ηκ ἄκς δοκάιεςκ,
ηαί μδέκα ηκ ἀκενχπςκ ἴζιεκ, μὔηε πνμθήηδκ μὔηε δίηαζμκ, ιδδέκ εέκηα ηξ ἰδίαξ πνμθάζεςξ εἰξ ηυ πθδζζάζαζ Θεῶ,
Ὅνα βάν ηί θδζζκ ὁ ἕςξ ηνίημο μνακμῦ θεάζαξ, ὅηζ «πςπζάγς ιμο ηυ ζια ηαί δμοθαβςβ, ιήπςξ, ἄθθμζξ ηδνφλαξ,
αηυξ ἀδυηζιμξ βέκςιαζ»• ἔπεζηα ζαθξ ὧδέ θδζζ ηυ αηελμφζζμκ ηαί ηκ ἀββέθςκ ηαί ηήκ ηξ ἰδίαξ αηκ ὁνιξ
ἔθεζζκ• ἵκα δέ ιδδείξ ηκ θίακ ἐνζζηζηκ θζθμκεζηήζδ, ὡξ ἐκ ἐπζθυβῳ θδζίκ, ὅηζ μδέκ ἀπνμζδεέξ ηαί αημηεθέξ,
ημοηέζηζκ ἀθ' ἑαοημῦ ηέθεζμκ, εἰ ιή ιυκμξ ὁ Θευξ• ὥζηε ἄββεθμζ ηαί ἄκενςπμζ πνμημπξ ηαί ηεθεζχζεςξ δέμκηαζ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ ΗΑ'
§ 1. Ο βάν ἔζηζκ εἰπεῖκ ὡξ ἐπί ηκ ἀββέθςκ: Αἱ βάν δοκάιεζξ ηξ δεοηέναξ εἰζί ηαί ιέζδξ ηνζάδμξ ιεηά ηάξ ηονζυηδηαξ
ηαηηυιεκαζ• ὥζηε μπ ὡξ ηεθεοηαίςκ αηκ μζκ πζαζ αἱ ηάλεζξ ἐηθήεδζακ δοκάιεζξ, ὡξ ἐπί ηκ ἀββἐθςκ.
Σκ ἐζπάηςκ: Ὅηζ ηά ηκ ἐζπάηςκ ἔπμοζζ ηά πενηείιεκα, ηά δέ ηκ πενηεζιέκςκ μη ἔπεζ ηά ἔζπαηα• μὕης ηαί
ἀκςηένς εἴνδηαζ, ἐπεζδή ηά ιέκ πνηα ὁθζηξ ἔπεζ ηήκ ἔθθαιρζκ, ηά δέ ηεθεοηαῖα ιενζηξ, ὡξ ἐθελξ θδζζκ. Οὕης ηαί
ἐκ ηῆ ηηθδζίᾳ ἔζηζκ ενεῖκ• ὁ βάν ἱενεφξ δφκαηαζ πμζεῖκ ὅθα ηά ηκ πμδεεζηένςκ, μἷμκ δζαηυκςκ ηαί ηκ ἐθελξ, ὁ δέ
δζάημκμξ ηά ηκ ἱενέςκ μη ἐπζηέηναπηαζ πμζεῖκ• ὅηζ βάν ηαε' ιξ ἱενανπία ιζιεῖηαζ ηήκ μνακίακ ηάλζκ, εἴπμιεκ ἄκς.
Καθξ δέ πνμζέεδηε ηυ ὁθζηξ, ιενζηξ βάν ιεηέπμοζζ• ηήκ ζφκηαλζκ δέ ἀπυ ημῦ, μ βάν ἔζηζκ εἰπεῖκ, ἕςξ δεῖ ζοκάραζ,
ηαί ἀνπήκ πμζήζαζεαζ ηξ ἀπμνίαξ.
§ 2. Φαιέκ δέ: Πξ πάκηεξ θέβμκηαζ δοκάιεζξ; Σεθεοηαία βάν ηάλζξ ηκ ἀνπκ ηαί ἀνπαββέθςκ ηαί ἀββέθςκ ἐζηί• ηαί
ὅιςξ ηαί αημί δοκάιεζξ ἔζηζκ ὅηε ὀκμιάγμκηαζ.
Δἰξ μζίακ ηαί δφκαιζκ: Ὡξ ἐκ πμδείβιαηζ νδηέμκ μζίακ ιέκ εἰπεῖκ ηήκ πονυξ θφζζκ, δφκαιζκ δέ ηαφηδξ ηυ θςηζζηζηυκ,
ἐκένβεζακ δέ ηυ ηξ δοκάιεςξ ἀπμηέθεζια, ἤβμοκ ηυ θςηίγεζκ ηαί ηαίεζκ.
Σελίδα 33 από 193
Ἤ μνακίαξ δοκάιεζξ ἀπμηαθιεκ: ιχκοιυκ ἐζηζκ ὄκμια αἱ δοκάιεζξ• θέβεηαζ βάν μὕης ηαί ηυ ἰδζηυκ ηάβια, ημοηέζηζ
ηυ δεφηενμκ ηξ ιέζδξ ηνζαδζηξ δζαημζιήζεςξ, ηαί ημζκξ πάκηα ηά ηάβιαηα, ὡξ δφκαιζκ ἔπμκηά ηζκα,
Σαῖξ θεζιέκαζξ: Καηά ημζκμῦ ηυ 'ιξ' μἰδηέμκ. διείςζαζ, πξ ἀκςηένς ιέκ θδζζκ, ὅηζ εἰξ ηνία δζαζνμῦκηαζ αἱ
ἀββεθζηαί ηάλεζξ, εἰξ μζίακ ηαί δφκαιζκ ηαί ἐκένβεζακ, ἐκηαῦεα δέ θέβεζ ηυκ θυβμκ, δζ' ὅκ δοκάιεζξ πζαζ ηαθμῦκηαζ.
Πενζζζξ ἔπμοζζ ηαί ηάξ: Γμηεῖ πςξ ἐκηαῦεα θέβεζκ, ὅηζ• ηαη' ἀλίακ αἱ ἀββεθζηαί δζαημζιήζεζξ δδιζμονβζηξ ἐηάπεδζακ,
μ ζαθξ δέ ημῦημ πανίζηδζζκ: ἄκς βάν ἐκ ηῶ πνυ ημφημο ηεθαθαίῳ θακενξ ηήκ αηκ ἔθεζζκ ηαί κυδζζκ θέβεζ, αἰηίαξ
αηάξ εἶκαζ ηξ πενηέναξ αηκ ηάλεςξ, ἀιέθεζ ὅηζ ηαί ηαεαίνεζεαζ ηαί θςηίγεζεαζ ηαί ηεθεζμῦζεαζ εἶπεκ αηάξ. Ἔζηζκ
μὖκ ἐπζπεζνήζακηα εἰπεῖκ εζεαξ, ὅηζ ὁ Θευξ, πνμεζδχξ αηκ ηήκ ηξ ἐθέζεςξ ηίκδζζκ, ηαί ηάξ αηκ ηάλεζξ ἀλίαξ
αηκ πανήβαβεκ, ἐλ ὧκ μη ἄκ εἴπμζ ηζξ αηάξ δφκαζεαζ ἐηπεζεῖκ, δζά ηυ ἕλζκ ηζκά ηηήζαζεαζ πνυξ ηυ ἀβαευκ δζά ηξ
ἅβακ εεθήζεςξ• ημφξ δέ ἀββέθμοξ, ημοηέζηζ ημφξ ηεθεοηαίμοξ δζαηυζιμοξ ἐκδέπεζεαζ ἴζςξ ηαί ἐπί ηυ πεῖνμκ ηναπκαζ•
εἶπεκ αημφξ βάν πενζημζιίμοξ, ἐλ ὧκ μἶιαζ ηαί ηυκ δζάαμθυκ πμηε εἶκαζ πνυ ημῦ ιή ἐηπεζεῖκ• ηαί εἴ ηζξ ημφηςκ
ηεθεζυηενμκ μἶδεκ, αἰη ιαεεῖκ. διείςζαζ δέ, πξ ηαηά ηάλζκ αἱ ἀββεθζηαί δζαημζιήζεζξ δδιζμονβζηξ πανήπεδζακ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ ΗΒ'
§ 1. Εδηεῖηαζ: Πξ μἱ ηαε' ιξ ἱενεῖξ ἄββεθμζ θέβμκηαζ.
§ 2. α'. Φαιέκ βάν ὅηζ ὁθζηξ: διείςζαζ, ὅηζ εἰ ηαί ηξ ηκ ἀκςηένς δοκάιεςκ ἀπμδέμοζζκ ὁθυηδημξ μἱ ἔζπαημζ, ἀθθ'
μὖκ ιενζηξ ιεηέπμοζζ ζμθίαξ ηε ηαί βκχζεςξ ηαί αημί.
α'. Αἱ δέ ηκ π' αημφξ: Σίξ ὁθζηή ζμθία ηαί ιέεελζξ, ηαί ηίξ ιενζηή• ηυ δέ 'ηαηά δφκαιζκ μἰηείακ' ηήκ πνμαζνεηζηήκ
δφκαιζκ κμδηέμκ ἐκηαῦεα.
β'. Ὥνζζηαζ: διείςζαζ, ὅηζ ὥνζζηαζ μ δδθμῖ εἰιανιέκδκ ηζκά ηαί ἀπανάααημκ ἀκάβηδκ, ὡξ εἰχεαζζ πμθθμί θέβεζκ, ἀθθά
ηυ 'ὥνζζηαζ' ἀκηί ημῦ δζαηέηαηηαζ ηαηά ὡνζζιέκδκ ηζκά ἀκαθμβίακ δοκάιεςξ, ημῦ κμῦ ηοπυκ, πέν ἥκ κμζαζ μ πνή.
§ 3. δ'. Δνήζεζξ: Πξ ηαί εεμί θέβμκηαζ, μἵ ηε ἄββεθμζ ημζκῶ ὀκυιαηζ ηαί μἱ θζθυεεμζ ἄκενςπμζ, ηαηά ηυ, «ἐβχ εἶπα• εεμί
ἐζηε».
λῃνδιέκδξ: Πξ ηαί πμῖα ηαί ηαηά ηί ηκ εείςκ ὀκμιάηςκ λίςηαζ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ ΗΓ'
§ 1. ζεναθίι: διείςζαζ ὁ ζεναθίι ἀνζεκζηῆ ηθίζεζ.
Σελίδα 34 από 193
Καί βάν ἀπμνήζεζέ ηζξ: πεζδή ἐκακηζμθακέξ εἶκαζ δμηεῖ ημῖξ θεπεεῖζζκ• ἔθδ βάν πνυ ημφηςκ, ὅηζ ηά ηαηχηενα πυ ηκ
πενηεζιέκςκ αηά, μ ιήκ ἐη ηκ ἀκςηάης ιομῦκηαζ, μἷμκ ηνίηδ ηάλζξ ἐη ηξ ιέζδξ, ηαί ιέζδ ἐη ηξ ὅθςκ
ἀκςηέναξ. γδηήεδ δέ ηαῦηα ηαί δζαθυνςξ ἐπεθφεδ.
§ 2. α'. Δἰνδιέκςκ ἁιανηζκ: Ὅηζ μη ἔζηζ ιοδεκαζ ηά εεῖα, εἰ ιή βέκδηαζ πνυηενμκ ἁιανηζκ ἄθεζζξ. βάν ζεναθίι
'ἐιπνδζηήξ', ἤημζ 'εενιαίκςκ' ἑνιδκεφεηαζ.
§ 3. α'. Ἕηενμξ δέ ζφ ζθυδνα: διείςζαζ, ὅηζ ηυ 'ζφ ζθυδνα', μ πάκηςξ πνυξ ζφβηνζζζκ ημῦ ιεηνίμο εἴνδηαζ• μἷμκ μπ
μὕηςξ εἴνδηαζ ηυ 'μ ζθυδνα' ἄημπμκ, ὥζηε κμιίζαζ ιξ, ὅηζ ἄημπμκ ιέκ ἔζηζ πάκηςξ, ιεηνίςξ δέ ἄημπμκ• ἀθθά ηαί ἀκηί
ημῦ εεηζημῦ ηεῖηαζ, ημοηέζηζκ, μ δμηεῖ ιμζ ἄημπμκ εἶκαζ εθααξ ἀπμθαζκυιεκμξ ἔεεζ θζθμζυθῳ, ἀθθά ηαί ἀκηί ημῦ
μδαιξ ηεῖηαζ, ὠζεί ἔθεβεκ, μδαιξ ἄημπμκ.
β'. Γζαπθάζαξ: διείςζαζ, ὅηζ ηάξ εείαξ ηκ πνμθδηκ ὁνάζεζξ, ημφξ ἐθεζηηαξ αημῖξ ἀββέθμοξ θδζί δζαπθάηημκηαξ εἰξ
θακηαζίακ ἄβεζκ ηκ δμημφκηςκ ὁνζεαζ• αἰκίβιαηα βάν ηαί ζφιαμθα, μ ιήκ βοικά πνάβιαηα ηαί μζίαξ ἑχνςκ.
πί Θευκ: νᾶξ ὅηζ μἱ ιομῦκηεξ ἄββεθμζ ηάξ ἀπμηαθφρεζξ ημφξ πνμθήηαξ μὕηςξ ἐπμίμοκ• ἀκάβμκηεξ αημφξ πνςημηφπςξ
ἐπί Θευκ ηυκ πάκηςκ ηονίςξ αἴηζμκ• δεοηένςξ δέ ἐπί ημφξ ιεηά Θευκ πνχημοξ κυαξ εέζεζ ηαί εεμεζδξ ἄνπμκηαξ ηξ ἐπί
Θευκ ἱενανπίαξ. Σαῦηα ἐθελξ δζδάζηεζ.
Καί δζά πάκηςκ: διείςζαζ, ὅηζ ἐπί πάκηαξ ημῦ Θεμῦ πνυκμζα δζήηεζ ηνοθίςξ, ηαί ὅηζ ηαηχηενμξ ἄββεθμξ ὁιςκφιςξ
ζεναθίι ὀκμιάγεηαζ.
Ἀκαθυβςξ: Ἤβμοκ ηαηά ηυ ιέηνμκ ηξ ηκ δεπμιέκςκ δοκάιεςξ ηαί ηάξ ἐθθάιρεζξ ἐηηείκεζ,
Καηά ηήκ ἑηάζηδξ: Πξ αἱ εεῖαζ ἐθθάιρεζξ εἰξ ἐκίμοξ ιέκ θακυηεναζ, εἰξ ἐκίμοξ δέ ἀιοδνυηεναζ δζαδίδμκηαζ, ἐη
παναδείβιαημξ ζαθδκίγεζ.
Ἡθζαηξ: Συ πυδεζβια ημῦημ ηαί ἀκςηένς πανεηέεδ• πνχηδκ δέ ὕθδκ θδζί ηήκ ὕεθμκ ηαί ηάξ ὁιμίαξ• ὥζπεν ηαί
παποηένακ, μἷμκ μἴημοξ ηαί ζπήθαζα ηαί ηά παναπθήζζα. Ἄθθςξ• πνχηδκ ὕθδκ ηήκ θεπηήκ ηαί ἀενχδδ ηαί ηαεανάκ.
Πάθζκ πονυξ εενιυηδξ: Καθξ ἀπεζηάγεζ ηῶ Θεῶ ηυ πῦν• θέβεζ βάν Γναθή, «ὁ δέ Θευξ πῦν ηαηακαθίζημκ ἐζηί», ηαί
ὅηζ ηυ ιέκ αημῦ εενιαίκεζ, ηυ δέ ηαηαηαίεζ• μὕης ηαί ὁ Θευξ ημφξ πνμζζυκηαξ αηῶ θςηίγεζ, ημφξ δέ ἀπζζημῦκηαξ
ηαηαηαίεζ, ημφξ ιή ἐκ πίζηεζ πνμζζυκηαξ ηαί πνμζεββίγμκηαξ αηῶ.
Πνυξ δέ ηάξ ἀκηζηοπεῖξ: Οἶμκ ἀδάιακηα ηαί ὕδςν.
Σελίδα 35 από 193
Φοζζηξ: Φοζζηά θέβεζ ηά αἰζεδηά ηαί ὁναηά. Ἰζηέμκ δέ, ὅηζ ἐκ ημῖξ κμδημῖξ, αἱ ἀνεηαί μὔη εἰζζ ηαηά ζοιαεαδηυξ, ὡξ
παν' ιῖκ, ἀθθ' ὁ Θευξ ιέκ ἔζηζ γζα ἀνεηή ηαί αημηεθήξ ηαί ἀπνμζδεήξ, ὅηζ πενμοζίςξ μζίςηαζ ηαί ιεηαδμηζηξ
ἐηθμζηᾶ εἰξ ηά ἀπ' αηξ ὡξ αἰηίαξ μὔζδξ, πάνλακηα κμδηά• πδβή ιέκ μὖκ ηξ ἀνεηξ γχζδξ ηαί εεμφζδξ ηαηά ηυ
ἐθζηηυκ ημφξ ιεηέπμκηαξ ὁ Θευξ• ἀθθ’ ὅιςξ εἰξ πνυμδμκ πνμκμδηζηξ ἐηθμζηᾶ εἰξ ηά μζζςεέκηα π' αημῦ κμδηά, ηαί
ἀηνυηδξ ηαί ηεθεζυηδξ ηαηά ημῦημ εἶκαζ ηκ κμκ μη ἀπμαάθθεζ. Ο ηαηά ζοιαεαδηυξ μὖκ μἱ κυεξ, ὡξ ιεῖξ, ἔπμοζζ ηήκ
ἀνεηήκ, ηήκ θνυκδζζκ ἐλ ἀζηήζεςξ, μἷμκ ἤ ιαεήζεςξ, ἤ ηήκ δζηαζμζφκδκ, ἤ ηήκ ζςθνμζφκδκ δζ' ἐβηναηείαξ, ἤ ηήκ
ἀκδνίακ ἐλ εεεζίαξ ζχιαημξ ηαί κεφνςκ• μ βάν ὡξ ἄθθμ ἐκ ἄθθῳ, ἐκ ημφημζξ ἀνεηή, ἀθθά ηυ ηά μἰηεῖα ἐκενβεῖκ ηαί
ἀπαφζηςξ ἀκαηεηάζεαζ πνυξ Θευκ ηαί εἰξ ἑαοημφξ, ημῦημ ἐκ αημῖξ εεμιίιδημκ, ἀνεηή• ηάλζξ δέ ὅιςξ ηήκ ὡξ ἄθθμο ἐκ
ἄθθῳ δζαθοθάηηεζ, ὡξ ηυ, «γῆ ἐκ ἐιμί ροπή ζμο», ἀκηί ημῦ, ηξ δζδαζηαθίαξ ιεηάδμζζξ• ηυ δέ ζοιαεαδηυξ ἐκ
πμηεζιέκῳ ὅπεν μη ἔζηζκ ἐηεῖ• ἀζφκεεηα βάν ηαί ἄτθα ἐηεῖκα, ηαί ηά εἴδδ αηκ γςαί, μπ ὡξ ἐκ ὕθῃ. Καί ηαῦηα ιέκ ὁ
παναβνάραξ ἐκυδζεκ. Ἔπε δέ ηαηά κμῦκ ηάξ ἐιάξ ζδιεζχζεζξ, ηάξ πνυ ηνζκ θφθθςκ• ηαί ἐκηαῦεα βάν ηυ ἐθζέιεκαζ ηῆ
ἐιῆ κμήζεζ ζοκενβεῖ• ηαί μἱ Παηένεξ δέ μὕηςξ ἐκυδζακ, ηαί αηυξ δέ δμηεῖ ηυ αημπνμαίνεημκ ηκ ἀββέθςκ, ὡξ ιεη'
ὀθίβμκ ενήζεζξ.
Σαλζανπία: Σμοηέζηζκ ὁ Θευξ.
Ἔζηζκ μὖκ ἅπαζζ: διείςζαζ ὅηζ θςηυξ μζία ὁ Θευξ, ηαί ηυ θφζεζ ἀνεηή, ηαί εέζεζ ἀνεηή.
Ἡβμῦκηαζ: διείςζαζ, ὅηζ ιεηά Θευκ ἀνπή πάζδξ ἀνεηξ μἱ ἀκχηαημζ κυεξ, δζ' ὧκ πνχηςκ ἔπμιεκ ηήκ ημῦ Θεμῦ
ἔθθαιρζκ.
ιπφνζμκ ἰδζυηδηα: διείςζαζ, ὅηζ ηαηά ἰδζυηδηα ἐιπφνζμζ μἱ ἀκχηαημζ κυεξ.
Θνμκίακ: Καθξ ἑνιδκεφεζ ηί εἰζζ ενυκμζ ηκ μνακίςκ, ηυ ἀκεῳβιέκδκ ηήκ πενί Θεμῦ κυδζζκ ἔπεζκ• ενμκίακ δέ θδζζκ
ἰδζυηδηα ηήκ ἀπμηθδνςηζηξ ἀπμθακεεῖζακ ηκ ἁβίςκ ενυκςκ ἀνπήκ.
θεζιέκςκ: Πενί ηκ πμαεαδηοζκ ηάλεςκ, ὅπςξ δζά ηκ πνχηςκ ιεηέπμοζζ ηκ εείςκ.
Σάξ εἰνδιέκαξ: Ἦθεεκ εἰξ ἐλήβδζδκ ημῦ πνμηεζιέκμο.
Ἔθεβεκ μὖκ: Πενί ημῦ εἰπυκημξ θδζίκ, ὅηζ μπ ὁ ζεναθίι ἐηφβπακεκ, ὁ ὀθεείξ ηῶ Ἠζαΐᾳ, ἀθθά ηζξ ηκ ηαηςηένῳκ
ἀββέθςκ• ηαφηῃ βάν ηῆ δυλδ ἐπαβςκίγεηαζ, ἥκ πνυ ὀθίβμο ἀκαθαίκεζ ηῆ ἀνπῆ ημῦ ηεθαθαίμο, ἔκεα θδζίκ, 'ἕηενμξ δέ μ
ζθυδνα ἄημπμκ', ηαί ηά ἑλξ.
Ὡξ ἐκ ζοιαυθμζξ: πεζδή ἐλαπηένοβα ὁνᾶ ηά ζεναθίι.
Καί πενί Θευκ ἱδνοιέκαξ: Ἔπεζ βάν ηυ θυβζμκ ὅηζ «εἱζηήηεζ ηφηθῳ αημῦ».
Σελίδα 36 από 193
ιάκεακεκ μὖκ: Ὅνα ηί ἐιάκεακεκ ὁ Ἠζαΐαξ, ὅκ ηαθεῖ εεμθυβμκ, ὅηζ ἄβκςζημκ ηυ Θεῖμκ ηαί ηαῖξ ἀκςηάης δοκάιεζζ, ηαί
ὅηζ μδέκ ηκ ὄκηςκ ἐιθενέξ αηῶ. Ὄκηα δέ εἴπμιεκ ἐκ ηῶ πνυ ημφημο αζαθίῳ ηά κμδηά ηαί αἰζεδηά• ηαῦηα δέ ιοεῖηαζ ὁ
πνμθήηδξ ιεηά ηυ ηαεανεκαζ ηκ ἰδίςκ ἁιανηζκ, πενί μὗ ιζηνυκ ὕζηενμκ ἐνμῦιεκ.
εναθίι ἐιοεῖημ: Σί ἐιοεῖημ δζά ηά ζεναθίι.
πςκοιίαξ: νιδκεία ζεναθίι.
Πηενκ: Σί δδθμῖ ηά πηενά.
Σήκ ἐπί ηυ Θεῖμκ ἐκ πνχηαζξ: Δἶπεκ ἄκς βάν ἐκ ηῶ ηέθεζ ημῦ δεηάημο ηεθαθαίμο, ὅηζ πξ μνάκζμξ ηαί ἀκενχπεζμξ κμῦξ
ηαί πνχηαξ ηαί ιέζαξ ηαί ηεθεοηαίαξ ἔπεζ ηάλεζξ. Δἰηυηςξ μὖκ ἕλ πηένοβαξ εἶπεκ ἔπεζκ ηήκ δφκαιζκ, ἵκα ηαῖξ ιέκ δοζί
ηαθφπηῃ ηά πνυζςπα, ηαῖξ δέ ιέζαζξ ημφξ πυδαξ, ηαῖξ δέ θμζπαῖξ ηυ Θεῖμκ πενζπεηηαζ, ὅπεν εἶπεκ αηυξ ηήκ πενηάηδκ
ἀκάηαζζκ. διείςζαζ δέ ηί ηυ πμθφπμοκ ηαί ηυ πμθοπνυζςπμκ ηκ ζεναθίι, ηαί δζά ηί ζηέπμκηαζ ἔκζα.
λαπθξ: διείςζαζ, πξ ἀκάβεζ ηάξ ἕλ πηένοβαξ ηκ ἁβίςκ ζεναθίι.
νςιέκςκ: Σμοηέζηζ ηκ πυ ημῦ πνμθήημο εεςνμοιέκςκ.
Σκ ρδθμηένςκ: Γζά ημῦ ηαθφπηεζκ ηά πνυζςπα• ηκ δέ ααεοηένςκ, δζά ημῦ ηαθφπηεζκ ημφξ πυδαξ• δζά δέ ηκ ιέζςκ
ηήκ ζοιιεηνίακ.
Καί πμθοηίιδημκ ικῳδίακ Συ, «Ἅβζμξ, ἅβζμξ, ἅβζμξ»• ζδιαίκεζ δέ ὅηζ ηαί ἄββεθμξ, ηαη' ἀκαθμβίακ ηξ ἰδίαξ δοκάιεςξ,
δέπεηαζ ηήκ εείακ ἔθθαιρζκ, ηαί αηυξ ιεηαδίδςζζ ημῖξ πνμθήηαζξ, ὅζμκ πςνμῦζζκ, μπ ὅζα βζκχζηεζ αηυξ.
Ὅηζ ηάεανζίξ ἐζηζ: Σί ἐζηζ ηάεανζζξ, ηαί πξ εἰξ ηά κμδηά βίκεηαζ πανά ημῦ Θεμῦ.
Αηή δέ: Ἡ ηάεανζζξ δδθαδή ἤ ιεημοζία.
λῃνδιέκαζξ: Ο βάν μἵα ἐζηί ηκ ἀκενχπςκ ηάεανζζξ, ημζαφηδ ἐζηί ηαί ἐπί ηκ ἀζςιάηςκ.
Σαῖξ πενί αηήκ: Πενί αηήκ ηήκ εεανπίακ δδθμκυηζ, ημοηέζηζ πενί ηυκ Θευκ.
Σελίδα 37 από 193
ηθαίκεζ: Ἡ ηάεανζζξ δδθμκυηζ.
πί δέ ηκ δεοηένςκ: ημπεῖκ δεῖ, ὅηζ δζαθένεζκ θδζίκ μ ιεηνίςξ ἐκ ηῶ εεμεζδεῖ πζακ ἀζχιαημκ δφκαιζκ• πμθφ ιέκ
βάν ἔπεζκ ηυ εεμεζδέξ ημφξ ἀκςηάης κυαξ, θεζιέκμκ δέ θμζπυκ, ηαευζμκ ηαί ηάλζξ ἀπαζηεῖ ημφξ θμζπμφξ κυαξ, ιέπνζ
ηκ ἐζπάηςκ• πθέμκ δέ ηαί ηκ ἐζπάηςκ ηάξ ιεηέναξ ροπάξ• ἐπεί ηαί πάκηςκ ηκ κμκ πμθφ θείπεηαζ ηαε' ιξ ροπή.
Καί εεία ημίκοκ ἔθθαιρζξ ζοκδβιέκδ πςξ ιθθμκ ηαί ζοκεζηαθιέκδ εεςνεῖηαζ πνυξ ηήκ μἷμκ εἰξ ιημξ ἀπυζηαζζκ ηξ
εἰξ Θευκ πθδζζάζεςξ, ζοκάβμοζα μἱμκεί αηή εεία ἔθθαιρζξ ηήκ μἰηείακ θακένςζζκ πνυξ ηυ ἑκζαῖμκ ηαί ἁπθμῦκ αηξ
ἄβκςζημκ• ἄβκςζημξ βάν ἐζηζκ ὁ Θευξ μ δζά πμζηζθίακ ζοθθμβζζικ ἀβκμμοιέκδκ ιῖκ, ἀθθά ηαηά ἑκζαίακ ηζκά πνυξ ηά
ηαε' ιξ, ηαε' ἕκ ηαί ηαεάπαλ ἀηαηάθδπημκ ἀεακαζίακ.
ιπονίςξ: διείςζαζ, ὅηζ ἐιπφνζμξ ἰδζυηδξ ηκ ζεναθίι ἐζηζ, ηαί πξ, ἀββέθμο ηαεαίνμκημξ, ηά ζεναθίι εἴνδηαζ
ηαεαίνεζκ, ηαί πνυ ημφηςκ ὁ Θευξ.
Ἤ ἱενέςκ: διείςζαζ, ὅηζ μἱ ἱενεῖξ πμαεαήηαζζ ηυκ ἱενάνπδκ• ηαί ὅηζ ἄθθμ θςηίγεζκ ηαί ἄθθμ ηαεαίνεζκ• ηαί ὅηζ ἄθθμ
θεζημονβυξ, ηαί ἄθθμ ἱενεφξ• ηαί ηκ ἱενέςκ ηαεαζνμφκηςκ ἤ θςηζγυκηςκ, ὁ ἱενάνπδξ θέβεηαζ πμζεῖκ.
Γζαηδνκ ἀηνέπημοξ: Ὅηζ ὁ Θευξ ὁ ηαί πάκηςκ ὁιμίςξ ηκ κμδηκ δδιζμονβυξ, αηυξ ηαί ηάξ πνχηαξ μζίαξ ζοκέπεζ
ηαί δζαηδνεῖ πνυξ ἀηνερίακ ηαί ἀιεηαπηςζίακ• ἀηνέπημοξ δέ κμεῖκ δεῖ αηάξ ηαη' ἐηεῖκμ ηαε' ὅ εἰζζκ, μἷμκ εἰξ ηυ
ἀεάκαημκ, εἰξ ηήκ γςήκ, ηαε' ἥκ μζίςκηαζ εἰξ ηυ εἶκαζ θξ• ἐκ ημφημζξ βάν ηαί ἀιεηααυθμοξ μζζςδξ, ηαί εἰξ ηυ ιή
ηνέπεζεαζ εἰξ ἐηθφθμοξ ἐπζεοιζαξ, ἅηε ηαί αηελμοζίμοξ, ὁ Θευξ ζοκέπεζ αημφξ ηαί δζαηδνεῖ. Συ ιέκ βάν πνυξ αηυκ
ἀκαηείκεζεαζ ηξ αηκ ἐζηζ κμενξ πνμαζνέζεςξ, ηυ δέ εἰζαεί πενί ημῦημ δζανηεῖκ ηξ ἀκηζθήρεχξ ἐζηζ ημῦ Θεμῦ• πάκηα
βάν δεῖηαζ ηξ Θεμῦ αμδεείαξ.
ηαῦηά ιε δζδάζηςκ: διείςζαζ, ὅηζ ηαῦηα παν' ἑηένμο ἔιαεεκ ὁ ιέβαξ Γζμκφζζμξ.
Ἱενάνπδξ: διείςζαζ, ὅηζ ιεηά Θευκ βειυκεξ ηαί μἱ ἀκςηάης δζάημζιμζ.
Θεμεζδξ ἐιοήεδκ: Ἡ ημῦ ἀββέθμο εμπμζία, ὡζακεί ὁ ηαεαίνςκ ἄββεθμξ ηυκ Ἠζαΐακ, ηαῦηα αηῶ ἔθεβε πενί ηκ
ζεναθίι.
Ἤ παν' ἑαοημῦ. Σήκ ηαε' πένααζζκ ημῦ νδημῦ ζφκηαλζκ ιεηά πθεῖζηα ἀπμδζδμιέκδκ μὕης ζοκηαηηέμκ• ηξ ζξ δ' ἄκ
κμενξ ἐπζζηήιδξ, ἤ ηήκ αἰηίακ ηαφηδκ δέλαζεαζ, ἤ παν' ἑαοημῦ ενεῖκ, ἤ παν' ἑηένμο ιαεεῖκ ηαί ἀκαηαθφραζ ιθθμκ
ἑαοηῶ• εἴπεν δέ μἷυκ ηε ηαί ἐιμί ὡζαφηςξ ἀκαηαθφρεζ πενί ἀββέθςκ ἐναζηήκ εεςνίακ. Συ ηζιζαζ δέ ἀκηί ημῦ
πνμηζιζαζ. διείςζαζ, ὅηζ ηάξ ημῦ Θεμῦ δυζεζξ πνμλεκμῦζζκ ιῖκ μἱ ἄββεθμζ.
Πνμλεκμφκηςκ: ηυπεζ, ὅηε, Θεμῦ δζδυκημξ ιῖκ θυβμκ ἐκ ἀκμίλεζ ημῦ ζηυιαημξ ικ, ἄββεθμζ πνμλεκμῦζζ, δθμκ ὡξ
πέν ικ πνεζαεφμκηεξ.
Σελίδα 38 από 193
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ ΗΓ'
Υζθίαξ: Σαῦηα ἐκ ηῶ Γακζήθ εἴνδηαζ.
Σήκ ἀζεεκ ηαί ζοκεζηαθιέκδκ: Ἀζεεκ ζοιιεηνίακ ἐηάθεζε ηυκ ηκ ἀκενχπςκ ἀνζειυκ πνυξ ηυκ ηκ ἀββέθςκ•
εἴνδηαζ βάν ηαί ἑηένῳ ηζκί, Γζδήιῳ δδθμκυηζ ηῶ ηοθθῶ• 'Σά ιέκ ἐκεκήημκηα ἐκκέα πνυααηα εἶκαζ ημφξ ἀββέθμοξ, ηυ δέ ἕκ
ηυ ἀπυθςθυξ ιξ ημφξ ἀκενχπμοξ'.
Γκςζηζηξ: διείςζαζ, ὅηζ ηαί αημφξ ημφξ ἀββέθμοξ θδζί βκςζηζηξ, μ ιαεδηζηξ, εἰδέκαζ ημφξ ὁνζζιμφξ, μἱμκεί ηυ,
πυζμξ ηκ μνακίςκ μζζκ πάνπεζ ὁ ἀνζειυξ, ἐη Θεμῦ ηαί ημῦημ θςηζζεέκηαξ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ ΗΔ'
§ 1. Ἀββεθμπνεπμῦξ: Ὡξ ὀευκδ, ὡξ ἄκεναλ.
Ἀκαηαεάνζεζξ: Ἀκαηαεάνζεζξ θδζί ηάξ ἐλδβδηζηάξ ἑνιδκείαξ, δζ' ὧκ ηαεαίνμκηαζ ηκ ἐκ ημῖξ θεβμιέκμζξ δμημφκηςκ
ἀηυπςκ ηά ζφιαμθα.
Δἰ ιέκ βάν: Ἄκς βάν εἶπεκ, ὅηζ αἱ ἀκχηεναζ δοκάιεζξ ἱενανπμῦζζ ηάξ ιεη' αηάξ, ηαί αἱ ιέζαζ ηάξ ζηέναξ, ηαί αἱ ὕζηεναζ
αηκ ημφξ ἐκ ἀκενχπμζξ ἱενάνπαξ. Οὔηε βάν εἶπεκ, ὅηζ αηή ηάλζξ ηαί ἄνπεζ ηῶ ιεη' αηήκ, ηαί ἄνπεηαζ π' αηκ, ἀθθ’
μὕηςξ εἶπεκ, ὅηζ πνχηδ ηάλζξ ἄνπεζ ιέκ αηήκ, ἄνπεηαζ δέ πυ ηκ πνυ αηξ• μὕης ηαί εἰξ ηά ἑλξ κμδηέμκ.
Δἰ ιέκ βάν ἱενανπεῖζεαζ: Ὅ θδζζ ημῦηυ ἐζηζκ, ὅηζ, εἰ ηάξ πνχηαξ ηάλεζξ ἐθέβμιεκ ἱενανπεῖκ ηκ ηεθεοηαίςκ, εἶηα πάθζκ
αηάξ ηάξ ηεθεοηαίαξ ἱενανπεῖκ ηκ πνχηςκ ηάλεςκ, θ' ὧκ ηαί ἱενανπμῦκηαζ, ἄημπμκ πνβια ἦκ.
Οη ἀπεζηυηςξ; Οη ἄημπυκ θδζζ ηάξ ἐκ ημῖξ θμβίμζξ ηξ Γναθξ εἰηυκαξ πάζαζξ ηαῖξ ἐπμονακίαζξ δοκάιεζζ πενζηζεέκαζ,
ὡξ πάζαξ, θένε εἰπεῖκ, εἶκαζ ρδθάξ ηαί ζςηδνίμοξ ηαί βκςζηζηάξ, εἰ ηαί ιή ὁιμίςξ, ἀθθά ηάξ ιέκ πενηείιεκςξ, ηάξ δέ
θεζιέκςξ.
Καί ηυ πνυξ ηυ ἄκακηεξ: Ἀκχηενμκ ηαί πενηείιεκμκ.
§ 2. Ἀνηηέμκ ηαί γδηδηέμκ: διείςζαζ, δζά ηί ἐκ ημῖξ ἀββεθζημῖξ ηφπμζξ ιή ἐιπφνζμκ ιάθζζηα παναθαιαάκεηαζ, ηαί δζά ηί
ηά πενί ηά μνάκζα πονχδδ ὡξ ἐπί πθεῖζηυκ θδζζκ Γναθή. Καί ὅηζ μἱ ζεναθίι ἐιπνδζηαί θέβμκηαζ.
ιπνδζηάξ ὄκηαξ: νιδκεία ζεναθίι.
Σελίδα 39 από 193
Οἱ βάν ἱενμί: Γζά ηί ηαί ὁ Θευξ εἰξ πῦν ἐεεςνήεδ.
Συ βάν αἰζεδηυκ πῦν: Φοζζμθμβία εαοιαζηή πενί πονυξ. Συ πῦν ὁνιεκ ηῶ πακηί ηαηεζπηανιέκμκ, ἀιζβξ δέ, ημοηέζηζκ
μη ἀκαθονυιεκμκ ημῖξ ἐκ μἷξ πάνπεζ. Γζά πάκηςκ δέ θμζηᾶ, ημοηέζηζκ μ ηαεάπεν ηυ ὕδςν πνμθακ ηήκ πνυξ ηήκ βκ
πμζεῖηαζ ιίλζκ• μὕης ηαί ηυ πῦν, ηαηαθθέβμκ ηυ πκ ηαί ἀκαθίζημκ• ἐλήνδηαζ δέ, ἤβμοκ πένηεζηαζ πάκηςκ ηαη' ἐλαίνεημκ
ζημζπείςκ δδθαδή, ηαηά ηυ δναζηήνζμκ• ἄβκςζημκ δέ αηυ ηαί ηνφθζμκ ηαθεῖ, ὡξ πάνπμκ ιέκ ἐκ ὕθαζξ ηζζίκ, μ
θαζκυιεκμκ δέ δίπα παναηνίρεςξ ἤ ἄκεο ὕθδξ δεηηζηξ ηξ ἐκενβείαξ αημῦ, δεζηκφιεκμκ ηαί ηαηά ημῦημ ἄζπεημκ ηαί
ἀεεχνδημκ• ὁιμίςξ ηαί ηάξ θμζπάξ ημῦ πονυξ ἰδζυηδηαξ εεςνδηέμκ, ἅζηζκαξ μὗημξ ὁ Παηήν ηαη' εζεα ἀκαβςβήκ ηε ηαί
ἔκκμζακ ἔθααεκ ἐπί Θεμῦ ηε ηαί ἀββεθζηκ θφζεςκ. διείςζαζ δέ δζά ηί Κφνζμξ ὁ Θευξ ὡξ πῦν ἐεεςνήεδ πμθθάηζξ, ηαί
ηαηά ηί ὁιμίςζζξ ημῦ πονυξ πνυξ ηυκ Θευκ.
Ἀηνάηδημκ, ἀιζβέξ, δζαηνζηζηυκ: διείςζαζ ἔηθναζζκ αἰζεδημῦ πονυξ, ἤημζ ἔπαζκμκ• δζαηνίκεζ βάν ηαί ηάξ ὕθαξ, μἷμκ
ιυθοαδμκ ἀπυ ἀνβφνμο, ηαί ηάξ ημθθήζεζξ δζαθφεζ• ἀκαθθμίςημκ δέ, ηαευ μ δοκαηυκ, ιέκμκημξ ημῦ πμηεζιέκμο,
ημοηέζηζκ αηξ ηξ μζίαξ ημῦ πονυξ, ιεηααάθθεζκ αηυ ἐκ ημῖξ πάεεζζκ, μἷμκ βεκέζεαζ αηυ ζηνμββφθμκ ἤ ηςκμεζδέξ,
ὅπεν ἐκ ημῖξ βδΐκμζξ ἐζηίκ ενεῖκ, ἤ παεεῖκ ηά ημῦ ἀένμξ, μἷμκ θεανκαζ δζά ηκ ἀκαεοιζάζεςκ ἤ παποκεκαζ ἤ ηαί ὡξ ηυ
ὕδςν ιεηααμθάξ δέλαζεαζ.
θέζεςξ: Οδέπμηε βάν πςνεῖ ἐπί ηά ηάης.
Σαοημηίκδημκ: Ὡζαφηςξ ηζκμφιεκμκ.
Ἀπνμζδεέξ: Ὅηζ ἀπνμζδεέξ ἑηένμο ηυ πῦν, ηαίημζ δέεηαί ηζκμξ πμηεζιέκμο εἰξ ηυ ἐλαθεκαζ• ἀθθ’ μ ημῦημ θέβεζ, ἀθθ’
ὅηζ ηυ πῦν μ ιίβκοηαζ ἑηένῳ ζημζπείῳ, μδέ ηζνκηαζ, ὡξ ηυ ὕδςν ηῆ β• δζυ ηαί ἐκ ζημζπείμζξ ιμκμμφζζμκ αηυ ἔκζμζ
ηεηθήηαζζκ.
§ 3. Ἀκενςπμιυνθμοξ: Γζά ηί ηαί ἀκενςπυιμνθμζ δζαπθάηημκηαζ μἱ ἄββεθμζ.
Καί ηυ ηαη' αἴζεδζζκ: διείςζαζ ηήκ δζαθμνάκ ημῦ αἰζεδημῦ ηκ ἀθυβςκ γχςκ πνυξ ηυ αἰζεδηζηυκ ηκ θμβζηκ, ικ
θέβς• ηά ιέκ βάν ἄθμβα ηυ πκ αἴζεδζίξ εἰζζ, δζ' ἦξ ηαί ζοκίζηακηαζ ἀκυδηα ὄκηα• ἐκ δέ ιῖκ αναπφ ηυ αἰζεδηζηυκ• μ
βάν δζ' αημῦ ζοκζζηάιεεα, ἀθθά δζά ημῦ κμενμῦ• ὅεεκ ηαί ιεηά εάκαημκ ἔηζ ἐζιέκ, ροπή κμενά ὄκηεξ. πί δέ ηκ
ἀββέθςκ μδέ ηυ αναπφηαηυκ ἐζηζ ηκ αἰζεήζεςκ, ἀθθά ηυπμξ παπφξ ηά ηαε' ιξ• ἐθάπζζημκ δέ ηυκ ἄκενςπμκ ηαη'
αἴζεδζίκ θδζζκ, μπ ὡξ ηκ ἄθθςκ γχςκ πθείμκαξ αἰζεήζεζξ ἐπυκηςκ, ἀθθά δναζηζηςηέναξ ηαί ὀλοηέναξ. Αἴκζβια δέ
ημῦημ θαιαάκεζ ηυ ημφξ ἀββέθμοξ ιέκ ηεπνζεαζ ιέκ ημῖξ ηαε' ιξ αἰζεδηδνίμζξ, πενέπεζκ δέ ηαηά πμθφ ηῶ πενζυκηζ
ηξ κμενξ δοκάιεςξ• ὥζπεν ηαί ἄκενςπμξ ηῆ ημῦ κμῦ πενμπῆ ηαί ηῶ θμβζζιῶ ηξ ἀθυβμο θφζεςξ ηναηεῖ.
Σάξ ιέκ ὀπηζηάξ: Σί μἱ ὀθεαθιμί ηκ κμδηκ δδθμῦζζ, ηαί ηί ηά ὀζθνακηά, ημοηέζηζκ αἱ νῖκεξ, ηαί ηί ηά ὦηα, ηαί ηί
βεῦζζξ, ηαί ηί ἀθή, ἥκ ἁπηζηήκ θδζζ, ηαί ηί ηά αθέθανα ηαί αἱ ὁθνφεξ, ηαί ηί ἥαδ, ηαί ηί μἱ ὀδυκηεξ, ηαί ηί μἱ ὦιμζ ηαί μἱ
αναπίμκεξ, μὕξ ὠθέκαξ θδζί, ηαί ηί ηυ ζηεμξ, ηαί ηί ηυ κημκ ηαί μἱ πυδεξ, ηαί ηί ηυ ἐθαθνυκ ηκ πηενκ ηαί ηά ἑλξ.
Σελίδα 40 από 193
Σάξ δέ ηκ ὀζθνακηκ: κ ημφημζξ θοζζμθμβεῖηαζ ηυ ἰδίςια ημῦ ζςιαηζημῦ ὀθεαθιμῦ• ηαηά ἀκαβςβήκ δέ ηαῦηα
ιεηααάθθεζ, ὥζπεν ηαί ηά ηκ θμζπκ ἀκενςπίκςκ ιεθκ, εἰξ εεςνίακ ηκ ἐκ ἀββέθμζξ θοζζηκ δοκάιεςκ.
Καί ηνμθίιςκ ὀπεηκ: πεηυκ κυδζμκ ηήκ ηξ ζμθίαξ ἀκοπέναθδημκ πφζζκ, ηαηά ηυ εἰνδιέκμκ, «ἐηπε ἀπυ ημῦ
Πκεφιαηυξ ιμο ἐπί πζακ ζάνηα», ηαί ηά ἑλξ. Γζαααίκεζ βάν εεία βκζζξ ἀπυ ημῦ Θεμῦ δζά ηκ κμδηκ δοκάιεςκ ἐπί
ημφξ εείμοξ ἀκενχπμοξ ηαηά ηήκ ἑηάζημο ἀκαθμβίακ.
κμεζδ: Καηά πανάθδρζκ κμήζεςξ.
Πνμκμδηζηῆ δοκάιεζ: Πζα, θδζί, κμδηή δφκαιζξ ηήκ βζκμιέκδκ εἰξ αηήκ εείακ βκζζκ πθδεφκεζ, ημοηέζηζ ζαθδκίγεζ
πνυξ ηυ κμδεκαζ θ' ικ, δζενιδκεφμοζα ηά ὁναεέκηα, ὡξ πανά ηῶ Γακζήθ ενήζεζξ, ὅηε δζδνιήκεοζεκ αηῶ ὁ
ἄββεθμξ ηυ ἐκφπκζμκ ὅπεν εἶδε.
Σήκ δ' αὖ ηανδίακ: Πενζείθδπηαζ παν' ιῖκ ηανδζα, μἷμκ ηέκηνμκ πνχηςξ ηήκ γςήκ δεδεβιέκμκ, ἐπεζδή ηαηά ηυκ εεῖμκ
Βαζίθεζμκ πνχηδ ηηίγεηαζ ηανδία• εἶηα ὡξ ἀπυ ηέκηνμο πκ ηυ ζια πθαζημονβεῖηαζ, ὥζηε πακηαπμῦ ηαφηδκ ηήκ γςήκ
δζαηείκεζκ εἰξ ηυ ζια• εἴηε βάν ζφιθοημξ εενιυηδξ γςμπμζεῖ ηυ ζια, εἴηε ηυ πκεῦια, εἰηε ηυ αἷια, πάκηςκ ημφηςκ
πδβή ηανδία. Γζυ ηαί ηζζζκ ἔδμλε πκ ηυ γςηζηυκ ἀενυμκ ηαί μἷμκ ἐκηαῦεα πνχηςξ ιάθζζηα ἱδνῦζεαζ, ηαίημζ πακηαπμῦ
ημῦ ζχιαημξ ὄκ ηαί μ ηαηεπυιεκμκ ηυπῳ, μὔηε πενζβεβναιιέκμκ ἐκ ηυπῳ, μὔηε ζοκεπυιεκμκ πυ ημῦ ζχιαημξ. Οὕηςξ
μὖκ ηαί ἐπί ηκ ἀμνάηςκ ηάλεςκ, εἴηε ἐκ ηῶ πακηί, εἴηε ηαη' εἶδμξ δζαημκζηξ πνμκμμοζκ• μἱμκεί βάν ἐκ ιέζῳ ηαί
ηανδίαξ ηυπῳ κμδηέμκ αηάξ, ηαί ὡξ ηέκηνμκ πδβαίαξ γςξ ἱδνῦζεαζ• ηαίημζ ἀηναηεῖξ μὔζαξ ηαί μ πενζβεβναιιέκαξ
ηυπῳ ἤ ιένεζ ζςιαηζηξ, ὧκ ζοκέπμοζζ πνμκμεῖκ εευεεκ ηαπεεῖζαζ.
Καί ηυ θνμονδηζηυκ: Συ νδηυκ μὕηςξ ζφκεεξ• Συ θνμονδηζηυκ ηξ γςμπμζμῦ δζαδυζεςξ• εἶηα ὡξ ἐπί ηξ πμηεζιέκδξ
ηανδίαξ.
Γζυ ηαί πμπηένμοξ: Γζά ηί ἐπηενςιέκμζ μἱ πυδεξ ηκ ἀββέθςκ, ἵκα δείλῃ ηυ αημηίκδημκ ηαί ηυ πνυξ ηυ εεῖμκ
ἀκαηαηζηυκ, ηαί πνυξ ηά ἐπίβεζα ἀημζκχκδημκ, ὅζμκ ιή ηυ ἐιπαεέξ ἐκ αημῖξ εἶκαζ, ἐπεί ὤθεδζακ ηαί ἐπί βξ ἄββεθμζ.
Πηενκ ἐθαθνία: Σί ἐθαθνά πηενςηά.
Καί ηαεανεῦμκ: Σξ ηκ ἔηηυξ πνμζεήηδξ, μἷμκ ηνμθκ ηαί ἀιθίςκ, μἷξ ηά ηαε' ιξ ζοβηναηεῖηαζ.
Πμθοπμίηζθμξ ζμθία: Ἡ πμθοπμίηζθμξ ζμθία ημῦ Θεμῦ. Σμῦημ ηυ νδηυκ ἀπμζημθζηυκ ἐζηζ• ηαί δζά ηί πμθοπμίηζθμκ αηήκ
εἶπεκ ὁ εεῖμξ ἀκήν; Καίημζ ηυ πμζηίθμκ ἐπί ηαημφνβμο δεπυιεεα• ἄθθςξ ηε ηαί ἐκηαῦεα ὁ ιέβαξ Γζμκφζζμξ ἁπθκ ηαί
πμθοπμίηζθμκ αηήκ εἶπε• δμηεῖ δέ ηά δφμ ἐκακηία• θέβμιεκ μὖκ, ὅηζ ηυ 'ἁπθ ζμθία' δζά ημῦημ εἶπεκ, ἵκα δδθχζῃ ηυ
ἀζφκεεημκ ημῦ Θεμῦ ηαί ηυ ιδδειζξ δζπθυδξ ἐπζδευιεκμκ• μὔηε βάν ἐη ιαεήζεςξ ζμθυξ ὁ Θευξ, ἀθθ' αηυπνδια ζμθία
ἐζηζ: Συ δέ πμθοπμίηζθμκ, δζυηζ εἰξ πμθθά βκχζεςξ εἴδδ ιεηαηοπμῦηαζ δζά ηήκ ηκ ἐθθαιπμιέκςκ ἀζεέκεζακ• ἀνπζενεφξ
Σελίδα 41 από 193
βάν ἐζηζ ιέβαξ ζοιπάζπςκ ηαῖξ ικ ἀζεεκείαζξ. Ἡ ηαί μὕηςξ• Ἁπθ ιέκ θέβεηαζ ζμθία Θεμῦ πνυξ ηξ μἰημκμιίαξ, ὅηζ
πάκηα ὡξ Θευξ ἐδδιζμφνβδζε, ηαί ἐκ ημῖξ ηυηε δζηαίμζξ ηήκ ἰδίακ ἀπενζηαθφπηςξ ἐπζδεζηκφιεκμξ δφκαιζκ, ὡξ ἐπί Μςζέςξ
ηαί Ἀαναάι ηαί ηκ ἑλξ• ὅηε δέ ηυ ηξ μἰημκμιίαξ ιοζηήνζμκ ηαηεζνβάγεημ, πμθοπμίημθμξ εἰηυηςξ ηθδεείδ.
Ἄκενςπμξ βάν βεκυιεκμξ, ηαί πυ κυιμκ πνδιαηίζαξ, ηαί παεχκ, ηαί ἐκ κεηνμῖξ ενεεείξ, μὕης δζά ζανηυξ ηαί ηξ
ἐκμφζδξ αηῆ ἀζεεκείαξ, ἐενζάιαεοε πάκηα ἐπενυκ, ηαί ηυκ ἅδδκ ἐκίηδζε, ημῖξ ἐηεῖ θνμονμοιέκμζξ ἀκάζηαζζκ
δςνδζάιεκμξ• ημῦηυ ἐζηζ ηυ πμζηίθμκ ηξ αημῦ ζμθίαξ, ὅηζ δζ' ἀζεεκείαξ πενζεβέκεημ ηκ δμημφκηςκ ἰζπονκ.
Καευθμο: Καί ἐκ ηῶ Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ θυβῳ ηεθαθαίῳ δ' πθαηέςξ ἐζαθδκίζεδ ηί κμδηυκ ηαί ηί κμενυκ• κῦκ δέ αηυξ
ὁ ιέβαξ Γζμκφζζμξ ζαθδκίγεζ• κμδηυκ ιέκ βάν ἐηεῖκμ ηοβπάκεζ ηυ κμμφιεκμκ, ὅπεν εἰηυηςξ ηαί ἐθθάιπεζκ ηυ θξ θέβεηαζ•
κμενυκ δέ αηυ ηυ κμμῦκ πάνπμκ ἐθθαιπυιεκμκ, ηαί ζοκηυιςξ εἰπεῖκ, αἱ πεναεαδηοῖαζ μζίαζ κμδηαί, αἱ δέ θεζιέκαζ
κμεναί, ηαί πμαέαδηε ηυ κμμῦκ ηυ κμμφιεκμκ. Νμδηξ ιέκ ἐθθάιπμκ εεία θφζζξ, κμενξ δέ ἐθθαιπυιεκμκ ἀββεθζηή.
Ἱεναηζηήκ: διαίκεζ ηί ηυ ἱεναηζηυκ ἔκδοια ἐκ Ἰεγεηζήθ ηαί Γακζήθ.
οκαβςβυκ αηκ ἕλζκ: Δἴπμιεκ ἀκςηένς, ηί ἐζηζκ ἕλζξ ἐπί ἀζςιάηςκ. Καί ἀκάβκςεζ ἐκ ηῶ ἑαδυιῳ ηεθαθαίῳ, 'ηυ
ζοκδβιέκμκ δέ ηαί ἀζηέδαζημκ ηκ κμήζεςκ• δζά ημφηςκ δδθμῖ ὁ Παηήν πενί ηάξ εείαξ ἐθθάιρεζξ, ηαί ηήκ μἰηείακ ἐκ ηῆ
ημῦ ἀβαεμῦ Θεμῦ ιμκῆ ηαοηυηδηα ζοκεζθμοιέκδκ δζά πακηυξ.
Ἀκμιμίςκ: θζηκ δδθμκυηζ.
§ 5. Γεςιεηνζηά: Πενί ζηεοκ βεςιεηνζηκ ἐκ Ἰεγεηζήθ ηαί Εαπανίᾳ.
πακμνεςηζηήκ: Ὡξ ηυ λζθμξ ἐκ Βαζζθείαζξ, ηαί ηυ δνέπακμκ ἐκ Εαπανίᾳ ηῶ πνμθήηῃ.
§ 6. Ἀκέιμοξ: Σμῦ ηεζιέκμο πανά ηῶ Γααίδ μἶιαζ αηυκ ικδιμκεφεζκ, «ὁ πενζπαηκ ἐπί πηενφβςκ ἀκέιςκ», ἴζςξ ηήκ
ἀκάθδρζκ ημῦ Υνζζημῦ δδθμῦκημξ• ἐπεί ηαί ἐκ ημῖξ ἑλξ ὁ Παηήν, κεθέθδξ αημφξ πενζπθάηηεζεαζ ἰδέακ θδζζκ, δζά ηυ
εἰνζεαζ • «κεθέθδ πέθααεκ αηυκ ἀπυ ηκ ὀθεαθικ αηκ».
Ἀπνυκςξ: Ἀπνυκςξ εἰηυηςξ ἔθδ• ἐπί βάν ηκ αἰζεδηκ ηονίςξ ἐκ πνυκῳ ηαί αναδφηενα ηά βζκυιεκα• ἐπί δέ ηκ
ἀζςιάηςκ ηαί κμδηκ ἀπνυκςξ ηαί αἰςκίςξ ηαί ἀιεθδηί ηεθεζζμονβεῖηαζ• μ δεῖ μὖκ πνυκμκ ἐπί ηκ κμδηκ ὀκμιάγεζκ.
Πμίδζζκ: Ἀκηί ημῦ πκεῦζζκ ἤ πηζζκ.
Καί ηήκ ἄκςεεκ: Συ δέ ἄκςεεκ ἐπί ηά ηάης, ὡξ ἐπί ηξ Ἰαηχα ηθίιαημξ.
Ἀενίμο: διείςζαζ, ὅηζ ἀένζμκ πκεῦια ηυκ ἄκειμκ θέβεζ.
Σελίδα 42 από 193
Ἀκειζαίακ. ηένα εεςνία ηξ ἀκέιςκ ἐπςκοιίαξ.
οιαμθζηῆ εεμθμβίᾳ. διείςζαζ ηαί ἕηενμκ αημῦ ζφββναιια ιή θενυιεκμκ• ηεηνάζημζπμκ δέ ἀκαηάεανζζκ ηήκ ηκ
ηεζζάνςκ ζημζπείςκ ἀκαβςβζηήκ ἀθθδβμνίακ θδζί• ηά ζφιαμθα δέ, ὡξ ἔμζηε, ιθθμκ ηκ ηεζζάνςκ ζημζπείςκ ἐηεῖ δζά
εεςνίαξ ἀκέπηολε. διείςζαζ δέ, πξ ἑνιδκεφεζ ηυ, «Πκεῦια ὅπμο εέθεζ πκεῖ», δζά ηκ ἐπζθενμιέκςκ• θδζί βάν• «μη
μἶδαξ πυεεκ ἔνπεηαζ ηαί πμῦ πάβεζ».
πενημζιίςξ ἀπμπεπθδνςιέκμζξ: Ὥζπεν βάν κεθέθδ πνμζηαθεῖηαζ ηυ ηξ εαθάζζδξ ὕδςν ηαί ἐηπεῖ αηυ ἐπί ηυ
πνυζςπμκ ηξ βξ, ηαηά ηυ εἰνδιέκμκ, «ὁ πνμηαθμφιεκμξ ηυ ὕδςν ηξ εαθάζζδξ, ηαί ἐηπέςκ αηυ ἐπί πκ ηυ πνυζςπμκ
ηξ βξ», μὕης ηαί μἱ κυεξ δεπυιεκμζ ηήκ μἰηείακ βκζζκ, κεθεθκ δίηδκ ἐπί ημφξ πμδεεζηένμοξ ἁπθμῦζζκ.
Ἀκεηπμιπεφηςξ: Ἀκεηπμιπεφηςξ θδζίκ, ἤβμοκ ζοβηεηναιέκςξ• ἀκαπυαθδημκ βάν ἐκ κεθέθῃ ηυ θξ.
ιανμημηίακ: ηένςξ εεςνεῖ, ηί κεθέθαζ ζδιαίκμοζζ• παναηαηζχκ δέ, ηί θδζζ ζδιαίκεζκ ἤθεηηνμκ ηαί παθηυκ ηαί ηά
πμζά πνχιαηα ηαί ιμνθάξ εδνίςκ ἐπί ἀββέθςκ.
ηδυπεζμκ: ηδυπεζμκ ηυθπμκ, ηήκ ημφξ εημφξ πμδεπμιέκδκ ὠκυιαζε βκ, δζ' αηκ ημφξ μἰηείμοξ ηίηημοζακ ηανπμφξ.
§ 7. Ἀθθ' ἐπεζδή ηαῦηα: Πενί ηκ εδνμιυνθςκ ηφπςκ.
§ 8. Ἰπκκ: διείςζαζ ηυ θοζζηυκ ημῦ θέμκημξ ἐκηεῦεεκ• θαζί βάν ὅηζ, ημφξ εδνεφμκηαξ θακεάκεζκ αμοθυιεκμξ,
πενζπαηκ, ηῆ μνᾶ ἐλαθακίγεζ ηά ἑαοημῦ ἴπκδ, ἵκα ιή βκςζεζζκ• ὅεεκ ηαί πενί Θεμῦ εἴνδηαζ• «ἐκ ηῆ εαθάζζῃ ὁδυξ
ζμο, ηαί αἱ ηνίαμζ ζμο ἐκ ὕδαζζ πμθθμῖξ, ηαί ηά ἴπκδ ζμο μ βκςζεήζμκηαζ»• ὥζπεν βάν ὁδυξ ἐκ ὕδαζζκ μ ζχγεηαζ, μὔηε
ἴπκδ θέμκημξ, μὕηςξ μὔηε Θεμῦ πμνεῖαζ.
Διήπακμκ: λοςπέζηαημκ βάν γμκ ὁ ἀεηυξ. Λυβμξ βάν ημφξ ἀεημφξ ηκ ηζηημιέκςκ ηά βκήζζα ἐη ηκ κυεςκ μὕης
δζαηνίκεζκ• ἐάκ ἀηεκίζςζζκ ἀζηανδαιοηηί πνυξ ηυκ ἥθζμκ, βκήζζά εἰζζκ• εἰ δέ ιή, ὡξ κυεα ἀπμαάθθμκηαζ ηξ ηαθζξ•
μὕηςξ μὖκ ηαί ὁ ιή δοκάιεκμξ ηαεανξ ηῶ θίῳ ηξ δζηαζμζφκδξ ἀηεκίζαζ, κυεμξ ηξ αημῦ βκχζεςξ ενίζηεηαζ.
Καί θεοηκ ιέκ: διείςζαζ ηί ἵππμζ θεοημί, ηοακμί, ἐνοενμί, ζφιιζηημζ• ἀκυιμζμκ δέ ὁιμζυηδηα ἄκς ηεθέςξ
ἐζαθδκίζαιεκ ἐκ δεοηένῳ ηεθαθαίῳ ημφημο ημῦ αζαθίμο.
Σήκ ηαη' εεεῖακ: Συ ηήκ πνυξ ηυ δφκαιζκ ἁνιμζηέμκ• ηά δέ θμζπά δζά ιέζμο.
Σελίδα 43 από 193
Καη' ἄθθδκ: ηένα εεςνία εἰξ ημφξ ηνμπμφξ.
Γεθβέθ: διείςζαζ ηί ζδιαίκεζ ηυ βεθβέθ πανά ηῶ πνμθήηδ Ἰεγεηζήθ.
Υανξ: Πξ θέβμκηαζ παίνεζκ ηά μνάκζα, ηαί αηυ ηυ Θεῖμκ.
ιπαεήξ: ιπαε δμκήκ ηήκ ἀκενςπίκδκ θδζίκ, ὡξ ηῆ πενί ηυ ζια εαθθμζχηῳ ἐιπαεείᾳ ζοκζζηαιέκδκ.
Ρᾳζηχκδκ: Συ ηξ νᾳζηχκδξ ὄκμια ηίεεηαζ ιέκ ἐπί ηκ πμκεῖκ ιή αμοθμιέκςκ, ἀθθά δζαθυνςξ γῆκ ἑθμιέκςκ• ζδιαίκεζ
δέ θέλζξ ηυ επενέξ ηαί μη ἐπίπμκμκ• ἐκηαῦεα ιέκημζ ηυ ιαηάνζμκ ηαί ἀπαεέξ ηαί ἀυπθδημκ πμθαίκεζ. Ἄθθςξ
νᾳζηχκδκ θδζί ηήκ εημθίακ ηαί ειάνεζακ ροπζηήκ ἐκ ἀκαπαφζεζ ιεηά ἀπαεείαξ• ἀκαθυβςξ μὖκ ηαί ἐπί ἀββέθςκ
κμδηέμκ•
Δπάεεζακ: Δπάεεζακ ὡξ ἐη ηκ ηαε' ιξ θαακ ἔθδ• δδθμῖ δέ ηυ εὖ ἔπεζκ δζά πακηυξ, ηαί ηήκ ἀπήιμκα ηαηάζηαζζκ.
Ἄκδνεξ ἱενμί: Σαῦηα μπ μἷυκ ηε κμεῖκ ὥξ εἰζζ, πθήκ εἰ ιή ημφξ ἀλζςεέκηαξ ημζαφηδξ ηεθεζυηδημξ, ὁπμίμοξ ἄνα ηαί εἶκαζ
πνμζήηεζ ἄκδναξ, ηαεάπεν ὁ ἅβζμξ μὗηυξ θδζζκ ἱενεφξ, ὥζηε ηαί εείςκ ἐθθάιρεςκ ἀλζςεκαζ πενί ηήκ ὄκηςκ βκζζκ, ηαί
πενί ηήκ πνυξ ηυκ Θευκ ηαεανάκ ἀκάηαζζκ• ἐη βάν ηκ ημζμφηςκ ἐθθάιρεςκ εεμφιεκμξ, θμζπυκ ὁ κμῦξ ὡξ ἐκ νᾴμκζ θήλεζ
βεκυιεκμξ, ἐκ ἕλεζ βίκεηαζ ηξ ἀββεθζηξ δμκξ, ηαί ηξ ἐκ ἐηείκμζξ ἀμπθδζίαξ, ηαε' ἥκ νᾳζηςκεουιεκμξ θμζπυκ ὁ κμῦξ,
ὡξ ἐκ νᾴμκζ θήλεζ βεκυιεκμξ, ἐπί ηῆ ζςηδνίᾳ ηκ ζςγμιέκςκ, ἀπαεκ, ηαε' ὅζμκ δοκαηυκ, Θευκ ιζιεῖηαζ, ηυκ εέθμκηα
πάκηαξ ἀκενχπμοξ ζςεκαζ, ἀπμθαφζαξ ηκ ημῦ Θεμῦ εεμονβκ ἐπζθμζηήζεςκ, ημοηέζηζ ηκ εεμφξ ἐνβαγμιέκςκ ηαί
ἀπμηεθμοζκ. Θεμονβμφξ δέ ἐπζθμζηήζεζξ θδζί ηάξ εεμφξ ἐνβαγμιέκαξ ηαί ἀπμηεθμφζαξ.
Ὅηζ ηκ ιέκ ηήκ πενηυζιζμκ: διείςζαζ δέ, ὅηζ δεῖ ηυκ ἀβκμμῦκηα ιή ἐνοενζκ ἐκ μἷξ βκυδζεκ, ἀθθ’ ὁιμθμβεῖκ ηήκ
ἄβκμζακ, ηαί ιή ὡξ ἔηοπεκ ἀπμηνίκεζεαζ πενί ὧκ βκυδζεκ. Ἰζηέμκ δέ, ὅηζ ηά βκςνίζιαηα ἅπεν εἶπμκ ἔηζ Ἕθθδκεξ ὄκηεξ
μἱ ἅβζμζ, μὗημζ ηαί ιεηά ηυ ἐπζζηνέραζ πνυξ Υνζζηυκ ἀκενοενζάζηςξ ἐπέβναθμκ ἑαοημῖξ. Ἰδμφ βάν ηαί μὗημξ
Ἀνεμπαβίηδκ ηαθεῖ ἑαοηυκ, ηαί ὁ εεῖμξ Ἰμοζηῖκμξ ἐκ ηῶ Πνυξ Ἕθθδκαξ θυβῳ Ἰμοζηίκμο ἐπέβναρε Φζθμζυθμο.
ΔΗ ΣΟ ΠΔΡΗ ΣΖ ΔΚΚΛΖΗΑΣΗΚΖ ΗΔΡΑΡΥΗΑ
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Α'
§ 1. α'. Θεμονβζηξ: Θεμονβζηξ θδζζ ηξ ἐη Θεμῦ ἐκενβμοιέκδξ, ἤβμοκ δμεείζδξ ἀκενχπμζξ, ηαί ὅηζ εεμφξ ἀπενβάγεηαζ
ηαί ἀπμηεθεῖ ἐκ Υνζζηζακμῖξ ἱενανπία.
Παναδυζεςκ: Ὅηζ ηήκ ἱενανπζηήκ ἐπζζηήιδκ ἐη παναδυζεςξ πανέθααεκ.
Σελίδα 44 από 193
α'. Οη ἐλμνπήζῃ: Σμοηέζηζκ μ παζβκζςδξ ηαί ἀκεοθααξ πμζήζεζξ πζζ ημῖξ ἀκζένμζξ ηαηαθακ, βέθςημξ ἀθμνιήκ
πμζμφιεκμξ ηά εεῖα ηαί ιοζηζηά.
β'. Ἱενμῖξ δέ ιυκμζξ: Ὅηζ μ δεῖ ηά ἅβζα ημῖξ αεαήθμζξ ἐηθαίκεζκ, μδέ ημφξ ιανβανίηαξ ημῖξπμίνμζξ νίπηεζκ.
δ'. εεανπζηχηαημξ κμῦξ: διεζςηέμκ ηαηά Νεζημνζακκ, ὅηζ κμῦξ ηαί ἐπί Θεμῦ θέβεηαζ• ἁβζαζηείαξ δέ, ἤημζ
ηαεανυηδημξ εἰξ ἁβζςζφκδκ.
ε'. Καηά δφκαιζκ: Σκ κμενκ αηκ μζζκ ηαί κμδηκ ηαηά ηήκ δφκαιζκ• μ βάν ηαηά ηήκ ἑαοημῦ δφκαιζκ Ἰδζμῦξ•
ἀπεζνμδφκαιμξ βάν, ἅηε ηαί Θευξ.
ξ'. οιπηφζζεζ: Ἡ ἑνιδκεία ημφηςκ ἐζηίκ ἐκ ηῶ Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ πέιπηῳ ηεθαθαίῳ.
γ'. Πμθθάξ ἑηενυηδηαξ: Πμθθάξ ἑηενυηδηαξ μἶιαζ θέβεζεαζ ηάξ πμθοεζδεῖξ ηκ ζανηζηκ ἐπζεοιζκ ιενίικαξ, ἅξ
ἀπαβμνεφεζ ὁ Κφνζμξ• ἑκμεζδ δέ ηαί εείακ γςήκ ηυ γδηεῖκ ἐκ πνχημζξ ηήκ ααζζθείακ ημῦ Θεμῦ ηαί ηήκ δζηαζμζφκδκ
αημῦ, ὅπεν ὁ Κφνζμξ ἐζήιακεκ, εἰπχκ ἐκ ηῆ επῆ, «ἵκα ὦζζκ ἕκ»• ηυ δέ μὕης πεπμζζεαζ ηήκ ροπήκ, ἕλζκ ἱενάκ
ἀπεηάθεζεκ, ἥηζξ ηαί ιάθζζηα ημῖξ ἱενςιέκμζξ πνεπχδδξ.
Καί ηξ ηκ εεαιάηςκ βκχζεςξ: Σμοηέζηζ ηκ πενί Θεμῦ θυβςκ ηαί δζδαβιάηςκ ηήκ ἐπζζηδιμκζηήκ ηαηακυδζζκ• μ βάν
ἄπνζ ρζθξ ηξ ηκ θμβίςκ ἀημξ ἤ ἐηθςκήζεςξ ηά ηκ ἱενκ ιοήζεςκ, ἀθθά ηῆ παναημθμοεήζεζ ηξ δζακμίαξ ηαί ηῆ
ζοκέζεζ ηκ ικμοιέκςκ• μὕης βάν ηαί μἱ ηαηά Θευκ πνημκ ἐθζενμῦκηαζ αηῶ, ηαί εἶε' μὕηςξ ἑηένμζξ ηυ ημζμῦημκ
πνμλεκμῦζζ• ηεθεζμῦκηαζ, ηαί πάθζκ ηεθεζμῦζζκ.
§ 2. Ἀββέθςκ ἐζηί: Ὅηζ ηάξ ἐκκέα ηάλεζξ ηαί κῦκ θέβεζ, ἅξ πνμςκυιαζεκ ἐκ ηῶ Πενί ηξ εείαξ ἱενανπίαξ θυβῳ.
Καί πζα κῦκ ικμοιέκδ: Σίξ δφκαιζξ πάζδξ ἱενανπίαξ.
Αηυκ ηε ηυκ ἱενάνπδκ: Σμοηέζηζ ηυκ ἐπίζημπμκ.
Καί ημῖξ πμαεαδηυζζ: Πενί πνμημπκ.
πμαεαδηυηαξ ἕπεζεαζ: Πνεζαοηένμοξ.
Ἀθθ' αἱ ιέκ: φβηνζζζξ ηξ μνακίαξ ηαί ηξ αἰζεδηξ ἱενανπίαξ.
Σελίδα 45 από 193
Αἰζεδηκ ζοιαυθςκ: Αἰζεδηά ζφιαμθά εἰζζ ηά ἑλξ δδθμφιεκα ιοζηήνζα• ημοηέζηζ ηυ αάπηζζια, ἤημζ θχηζζια•
ζφκαλζξ, ἤβμοκ ηυ ηξ ημζκςκίαξ ιοζηήνζμκ, ηαί ηά θμζπά.
Ἕκ ιέκ ἔζηζκ: Θευξ δδθμκυηζ.
Οπ ἑκζαίςξ: Ἀκηί ημῦ ἑκμεζδξ ηαί ηαε' ἕκα ηαί ηυκ αηυκ ηνυπμκ.
Νμδηκ ηε: διεζςηέμκ, ὅηζ ηυ ζφκηαβια ὅ αηῶ ἐπμζήεδ πενί κμδηκ ηαί αἰζεδηκ, παν' ιῖκ μπ εὕνδηαζ.
Γζελμδζηχηενμκ: Ἀκηί ημῦ πθαηφηενμκ.
§ 3. α'. Ἔζηζ ιέκ ἱενανπία: Ἱενανπία ἐζηί, θδζί, ηαεχξ ζεπηή ικ πανάδμζζξ πανίζηδζζ, ηά ηαεμθζηξ εεςνμφιεκα ἤ
θεβυιεκα πενί ηκ πνμηεζιέκςκ, ἤβμοκ πμηεζιέκςκ ἱενκ πναβιάηςκ, ἤημζ δέ ηαί πναηηυιεκα. οβηεθαθαίςζζκ βάν
ηήκ ημῦ ὅθμο πενίθδρζκ θέβεζ, ὥζπεν ηαί ἀκαηεθαθαίςζζκ θέβμιεκ ηυ ἐπακαθααεῖκ ἐκ ὀθίβμζξ ηά πνμθεπεέκηα.
α'. Καεμθζηςηάηδ: Καεμθζηά ἐζηζ ηά πενζεηηζηχηενα. Φδζίκ μὖκ, ὅηζ ηοπυκ ἁπάζδξ ηάλεςξ ἱενανπίαξ θεβμιέκδξ,
ἱενανπία ἐζηίκ ἁπάζδξ ἱενανπίαξ ἀνπζηςηένα ηαί βεκζηςηένα ζοβηεθαθαίςζζξ• μἷμκ ηξ πνεζαοηένςκ ἱενανπίαξ,
ημοηέζηζ ηάλεςξ, ἱενανπία ὁ ἐπίζημπμξ, ὀθείθςκ βζκχζηεζκ, ηαεαίνεζκ, θςηίγεζκ, ηεθεζμῦκ• ηξ δζαηυκςκ ἱενανπίαξ
ἱενανπία ὁ ἀνπζδζάημκμξ, ὅξ ὀθείθεζ βζκχζηεζκ ηάξ θεζημονβζηάξ ἐκενβείαξ• ηαί μὕης ηαεελξ ηά θμζπά ζοκηάβιαηα.
β'. οβηεθαθαίςζζξ: Ἱενκ ζοβηεθαθαίςζζξ βκζζξ πακηυξ ἱεναηζημῦ ηάβιαημξ.
δ'. Σαφηδξ ἀνπή: Σίξ ἀνπή ηξ ἱενανπίαξ, ηαί πενί Σνζάδμξ.
ε'. πζζηδηυκ: διείςζαζ, ὅηζ ἁβία Σνζάξ ἐπζζηδηυκ ἔπεζ ηυ ηξ μἰηείαξ πάνλεςξ βκχνζιμκ, ὡξ ηήκ κῦκ θαιεκ ηήκ ἰδίακ
μζίακ, ιυκδ αὕηδ ἐπίζηαηαζ.
Ἡ θμβζηή: διείςζαζ, ὅηζ ἄββεθμζ ηαί ἄκενςπμζ θμβζηαί εἰζζκ μζίαζ.
Ἡ δέ μπ ἑηένςξ: ςηδνία δδθμκυηζ.
Ἡ δέ εέςζζξ: Σί ἐζηζκ εέςζζξ.
Σελίδα 46 από 193
Ἱενανπίαξ: Σί ηυ πέναξ πάζδξ ἱενανπίαξ, ηαί ὁπμῖα δεῖ ιεηζέκαζ ηυκ ἱενάνπδκ. διείςζαζ δέ, ὅηζ ηυ ηέθμξ, ἤβμοκ ηυκ
ζημπυκ ἁπάζδξ ἱενανπίαξ εἶκαζ θέβεζ ηξ ἀββεθζηξ ηαί ηξ ἐκ ἀκενχπμζξ ηήκ πνυξ Θευκ ηαί ηά εεῖα ἀβάπδζζκ, ηαί ηά
ἑλξ ηαηεζθεβιέκα. Συ δέ ἑκζαίςξ ἱενμονβμοιέκδ δδθμῖ ηυ ὁθμζπενξ ηαί ιμκμηνυπςξ πνυξ ηήκ ημζαφηδκ θαηνείακ ὁνᾶκ.
§ 4. πενημζιίμζξ: διείςζαζ, πξ ηζκεῖ ὁ Θευξ ηάξ κμδηάξ δοκάιεζξ, ηαί πξ ιεῖξ ἐθθαιπυιεεα.
Ο βάν ἔλςεεκ: Ἄκενςπμζ ιέκ ἔλςεεκ, ημοηέζηζκ ἀπυ ηξ ηαηά ηήκ ηηίζζκ εεςνίαξ ηαί θυβςκ δζδαζηαθζηκ ηαί ἑηένςκ
ημζμφηςκ ηήκ ἀθδε βκζζκ θαιαάκμοζζκ, ἄββεθμζ δέ αηήκ ἔκδμεεκ ηήκ κμενάκ αηκ ἐθθάιπμκηαζ δφκαιζκ, ηαί ηήκ
εείακ ἐκζδιαίκμκηαζ αμφθδζζκ, ἤβμοκ ηοπμῦκηαζ πνυξ ηυ εεμιίιδηυκ ηε ηαί ηκ ὄκηςκ, ᾖ ὄκηα ἐζηί, βκςζηζηυκ.
Νμδηξ δέ: Καηακμδηέμκ, πξ ἔζςεεκ, ἀθθ’ μ εφναεεκ, αἱ ἐθθάιρεζξ ημῦ Θεμῦ ημφξ εείμοξ κυαξ ηζκμῦζζκ• ἔθδ βάν ηυκ
Θευκ κμδηξ αημφξ ἐθθάιπεζκ• ἐπεζδή βάν κμενυκ ιέκ ἐζηζ ηυ κμμῦκ, κμδηέμκ δέ ηυ κμμφιεκμκ, ηνμθή δέ ηαί μἷμκ
ζφζηαζζξ ημῦ κμμῦκημξ ηυ κμμφιεκμκ, εἰηυηςξ ὁ Θευξ, ἅηε κμκ ὄκηςκ ηκ ἀζςιάηςκ, αηυξ κμδηυξ ηαί κμμφιεκμξ
αημῖξ, ηαε' ὅζμκ ἐθζηκμῦκηαζ, βεκυιεκμξ ἔζςεεκ, αηυξ ἐθθάιπεζ, ημῦ κμῦ κμμῦκημξ ηαί ηνεθμιέκμο.
Γζαζνεηκ ζοιαυθςκ: φιαμθα ἐκηαῦεα ηάξ ηξ Γναθξ πμθοεζδεῖξ δζδαζηαθίαξ θδζί, ιάθζζηα ιέκ δζά ζοιαμθζηκ
θυβςκ ηήκ πενί ηξ εείαξ θφζεςξ ηαί ηκ κμενκ μζζκ εεςνίακ εἰζδβμοιέκαξ• ἔζε' ὅηε δέ ηαί ηξ πνάλεςξ μὕζαξ
δζμνεςηζηάξ, ὡξ ηά κμιζηά παναββέθιαηα, εἰξ εζηήκ ἀθθδβμνίακ ἀκαβυιεκα• πμθθῶ δέ πθέμκ αἱ ηκ ιοζηδνζςκ ηεθεηαί
ἐκ ζοιαυθμζξ εεςνμῦκηαζ ηαί ηφπμζξ.
Οζία βάν: διείςζαζ, ηίξ μζία ηξ ηαε ιξ ἱενανπίαξ, ηαί ηίκα ηά εεῖα θυβζα.
Ἱενμηεθεζηκ: Ἱενμηεθεζηάξ ιέκ ημφξ ἀπμζηυθμοξ θέβεζ, μὕξ ηαί ηαεδβειυκαξ εἴνδηε• εεμθμβζηάξ δέ δέθημοξ ηά αζαθία
ηξ Παθαζξ ηαί ηξ Νέαξ• ἀτθυηενμκ δέ ιφδζζκ ηήκ ἐη Πκεφιαημξ βεκμιέκδκ ημῖξ ἀπμζηυθμζξ βκζζκ ηκ ηξ Γναθξ
κμδιάηςκ, ἅ ηαί ζςιαηζηυκ ἀπεηάθεζε θυβμκ, ἐλ ἧξ ιοήζεςξ ηαί ηά ηξ Καζκξ ζοκέζηδ δζδάβιαηα• βείημκα δέ ηξ
μνακίαξ ἱενανπζαξ ηήκ ηῶ βειμκζηῶ ἐββζκμιέκδκ ημῦ Πκεφιαημξ ἔθθαιρζκ ἔθδ.
η κμυξ εἰξ κμῦκ: Ὅνα ηά δζά ιέζμο θυβμο, ηαί ὅηζ δζά θυβμο ἀβνάθμο ηά ιοζηζηά πανεδυεδ. Καηά ημζκμῦ δέ θδπηέμκ ηυ
παναδεδςηυηςκ• ἱενμῖξ δέ ἔθδ ζοιαυθμζξ δζά ηά ἑλξ ηεεεζιέκα ιοζηήνζα, ἅηζκα ηαί εεςνίαξ ἀκαβςβζηξ ἀλζμῖ.
Αἰζεδηαῖξ εἰηυζζ: Πενί εἰηυκςκ.
Συ ζοκεπηοβιέκμκ: Ἰδμφ ζαθξ ηί ἐπηοβιέκμκ.
Ἀβνάθμζξ ιοήζεζζ: διείςζαζ, ὅηζ ηαί ἀβνάθμζξ ιοήζεζζ ηά εεῖα ιῖκ παναδέδμκηαζ.
Σελίδα 47 από 193
οιαμθζηή ηζξ; Ὅηζ ζοιαμθζηή ηαί ἐλ αἰζεδηκ ηαηά ἀκενχπμοξ ἱενανπία• ημοηέζηζκ μ βοικξ αημῖξ ημῖξ εείμζξ
ἐκηοβπάκμιεκ πνάβιαζζκ, ἀθθά δζά ζοιαυθςκ ηεθμφιεκα, μἷμκ ημῦ πμηδνίμο ηξ εθμβίαξ, ὥξ θδζζκ ὁ Ἀπυζημθμξ, ηαί
ημῦ ἄνημο ὅκ ηθιεκ, ηαί ηκ θμζπκ.
Ἀκαηεηαθοιιέκμζ: Σμοηέζηζ βκχνζιμζ, ηαί ὧκηζκςκ πναβιάηςκ ηαί ιοζηδνίςκ εἰζίκ ἐκδεζηηζημί.
Ο ιεηαδχζεζξ ἑηένῳ: Ὅηζ ἀζθαθξ δεῖ θαθεῖκ ηά ιοζηζηά.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Β'
§ 1. α'. Σαφηδξ δέ: Σξ πνυξ Θευκ ἀθμιμζχζεχξ ηε ηαί ἑκχζεςξ δδθμκυηζ.
α'. Σίξ μὖκ ἐζηζκ ἀνπή: Ἀνπή, θδζί, ηαί ὁδμπμίδζζξ ηξ πνυξ Θευκ μἰηεζχζεςξ ηαί ηξ ἐπμονακίμο ηθδνμκμιίαξ ηυ εεῖμκ
πάνπεζ αάπηζζια• ηαί βάν «ἐάκ ιή ηζξ βεκκδεῆ ἐλ ὕδαημξ ηαί Πκεφιαημξ, μ ιή ἴδῃ ηήκ ααζζθείακ ημῦ Θεμῦ». Ὅεεκ
ιμνθμῦηαζ ὁ ἔζς ἄκενςπμξ πνυξ ηνείηημκα ἕλζκ ηαί ζςηήνζμκ, ηαί ηκ ηαηά Θευκ θυβςκ ηε ηαί πναβιάηςκ ηήκ
ἐπζηήδεοζζκ.
β'. Ἡ πνυξ ηήκ ηκ ἄθθςκ: Σνία ηζκά θδζζ δεῖζεαζ πνυξ ηήκ ἀνπήκ ηκ ἐκημθκ• ηήκ πμδμπήκ ηκ εείςκ θμβίςκ, ηήκ
ηαηήπδζζκ ηξ εείαξ πίζηεςξ, ηαί ηήκ ἀκαβέκκδζζκ ηήκ δζά ημῦ εείμο ααπηίζιαημξ. Καθξ μὖκ ἀπέδεζλεκ, ὅηζ
πνμηζιμηάηδ ηαί ἐλαίνεημξ ηίκδζζξ ημῦ κμῦ πενί Θευκ ἀβάπδ ἐζηί• ηαί ὅηζ ἀνπή ηίξ ἐζηζ ηξ πνυξ Θευκ ἀβάπδξ εεία
ικ δδιζμονβία, ημοηέζηζκ δζά ημῦ ααπηίζιαημξ ἀκαβέκκδζζξ, ηαε' ἥκ εείςξ εἶκαζ ἀνπυιεεα• ιέκ βάν ἐη ζπένιαημξ
ικ δδιζμονβία, ηἄκ ἐη Θεμῦ δδιζμονβμῦκημξ ᾖ, ἀθθ’ μὖκ θοζζηή ἐζηζκ, δέ ἐη ααπηίζιαημξ εεία• μ βάν ἐλ αἱιάηςκ
ἐζηίκ, μδέ ἐη εεθήιαημξ ἀκδνυξ. Ὥζπεν μὖκ ἐκ ηῆ θοζζη βεκκήζεζ δεῖ πνημκ πάνλαζ εἰξ ηυ εἶκαζ, ηαί ηυηε ἐκενβζαζ
ηά ηαηάθθδθα, ηαί παεεῖκ, μἷμκ ἀκενχπμοξ ιέκ ηά μἰηεῖα, ἄθμβα δέ ὁιμίςξ ηά πνυζθμνα, μὕης ηαί ἐκ ηῆ εείᾳ ημῦ
ααπηίζιαημξ ἀκαβεκκήζεζ δεῖ πνημκ Θεῶ πάνλαζ, ηαί ηυηε ἐκενβζαζ ηήκ ἀβάπδκ αημῦ ηαί ηά θμζπά πνυξ εγςίακ.
Ὡξ βάν ὁ ηθεζκυξ: Συκ ιαηάνζμκ Ἱενυεεμκ θέβεζ, ὡξ πμθθάηζξ ἐδήθςζεκ ἐκ ημῖξ πνυζεεκ θυβμζξ.
Πνςηίζηδ ηίκδζζξ: Σίξ ἐλαίνεηυξ ἐζηζ ηίκδζζξ ημῦ κμῦ.
Ἡ ημῦ εἶκαζ εείςξ: Σμοηέζηζκ δζά ημῦ ααπηίζιαημξ ἀκαβέκκδζζξ.
Ἀννδημηάηδ: Σμοηέζηζ ηυ δζά ααπηίζιαημξ ἀκαπθαζεκαζ ηαί ἀκαβεκκδεκαζ, ὡξ δδθμῖ ἐθελξ.
πάνλαζ δεῖ: Ὅηζ ἀημθμοεεῖ ηῆ ηαηά θφζζκ πάνλεζ, ηυ ηαη' αηήκ ἐκενβεῖκ.
Σελίδα 48 από 193
Θεμβεκεζίαξ: Σμοηέζηζ ημῦ ααπηίζιαημξ.
Ἡθζμηεφηημζξ: Σαῖξ αβαῖξ ἅξ ὁ ἥθζμξ ηεφπεζ• δδθμῖ δέ ηάξ ἀηηῖκαξ.
§ 2. Συκ ιέκ γίακ: διείςζαζ ηά ηαηά ηυκ γζακ ηαί ηυκ Κμνέ ηαί ηυκ Ναδάα.
Δαββέθζα: Σίκα εαββέθζα ἀθδεξ.
Φζθακενςπίακ: διείςζαζ πενί ηξ μἰημκμιίαξ.
Ἀθμιμζζαζ: Γζά ηξ πίζηεςξ δδθμκυηζ, ὡξ ἐθελξ δδθμῖ.
α'. ημφηςκ ἀβαπήζαξ: Συκ κεςζηί πζζηεφζακηα ηαί εέθμκηα θςηζζεκαί θδζζ• ιειοδιέκμκ δέ, ημοηέζηζ Υνζζηζακυκ,
ηαί ηεθείςξ πζζηυκ.
α'. Αηυξ δέ ὁθζηξ: Πενί ημῦ κοκί θεβμιέκμο ἀκαδυπμο ηκ κεμθςηίζηςκ.
β'. παημθμοεήζεζκ: Καηά ηυ εἰνδιέκμκ ἐκ ηῶ κυιῳ• «ηαηά πάκηα ἀημοζυιεεα ηξ θςκξ Κονίμο».
δ'. Ἀκαδέλαζεαζ: Συκ αἰηδεέκηα ἀκαδέλαζεαζ• ὅεεκ ηαί ἀκάδμπμξ θέβεηαζ.
Ἱενανπίαξ ἐπχκοιμκ: Ἱενάνπδκ δδθαδή.
§ 3. ε'. Σμῖκ ἀκδνμῖκ. Ὅηζ μὕης δεῖ ζοκεεῖκαζ ηήκ νζζκ• Σμῖκ ἀκδνμῖκ, ὡξ ἐπ' ὤιςκ ηυ πνυααημκ εἰζδελάιεκμξ, ἵκα ἦ ἐη
ηκ δφμ ἀκδνκ, ημῦ ηε ἀκαδυπμο θδιί ηαί ημῦ πνμζεθευκημξ, εἴζς ηξ ἐηηθδζίαξ, δελάιεκμξ αηυκ ὡξ πνυααημκ
ἀπμθςθυξ• αημῦ ημῦημκ ἐη πθάκδξ ἐπζζηνέθμκημξ• ὁ βάν ἀκάδμπμξ πζζηυξ ἦκ, ηαί μη ἐδεῖημ εἰζδεπεκαζ• κῦκ
επανζζηεῖ ηῶ Θεῶ ὁ ἱενεφξ. Δἰ βάν μὕης ζοκηεεείδ, ημῖκ ἀκδνμῖκ εἰζδελάιεκμξ, ζυθμζημκ ἔζηαζ πάκο.
ζέθεδ: Ἀκηί ημῦ ἐζεαάζεδ.,
Σελίδα 49 από 193
Γζά κμενξ: Νμενάκ επανζζηίακ θδζί ηήκ ζζςπδθήκ ηαί ἐκ ηῶ κῶ βζκμιέκδκ, ζςιαημεζδ δέ, ηθίκςκ ηήκ ηεθαθήκ ηαί
πνμζηοκκ ηυκ Θευκ.
§ 4. Πζακ ἱενάκ δζαηυζιδζζκ: Σμοηέζηζκ ὅθμκ ηυκ ηθνμκ.
γ'. Ὕικμκ ηζκά. διείςζαζ, ὅηζ ἐη πάζδξ ηξ Γναθξ δοκαηυκ ὕικμκ πνμζθένεζκ ηῶ Θεῶ μ ιήκ ἐη ιυκμο ημῦ Γαοίδ.
Ἄθθςξ ὕικμκ ηζκά, ἤ ηήκ ὠδήκ Μανίαξ ηξ ἀδεθθξ Μςζέςξ, «ἄζςιεκ ηῶ Κονίῳ», ἤ ηυκ ηνζαημζηυκ ηνίημκ ημῦ Γαοίδ
ραθιυκ, ἤ ιένμξ ημφημο, «πνμζέθεεηε πνυξ αηυκ, ηαί θςηίζεδηε».
θζηήκ βεκέζεαζ: θζηήκ πνμζέθεοζζκ ηήκ ἐλ ὅθδξ ροπξ• θδζζ.
Κεθεφεζ ημῖξ ἱενεῦζζ: διείςζαζ, ὅηζ ἱενεῖξ ηαθεῖ ημφξ πμαεαδηυηαξ ηκ ἐπζζηυπςκ, ημοηέζηζ ημφξ πνεζαοηένμοξ ηαί
δζαηυκμοξ αημφξ μὕηςξ ὀκμιάγςκ• αημί βάν ὀκμιαημβναθμῦζζ ημφξ κεμθςηίζημοξ.
ξ'. Συκ ἄκδνα: διείςζαζ ηαί πενί ηξ ἀπμβναθξ ημῦ ααπηζγμιέκμο ηαί ημῦ ἀκαδυπμο.
ηηθδζίαξ ζοιπθδνςζάζδξ: Σμοηέζηζ ἐπί ηῆ ημῦ Ἀιήκ ἐηθςκήζεζ.
πμθφεζ ιέκ αηυκ: Πενί ηκ ἐκ ηῶ εείῳ ααπηίζιαηζ ηεθεζμοιέκςκ.
Καί ἀπαιθζέκκοζζκ: κηαῦεα μ πζακ ηήκ ἐζεηα ἀπαιθζέκκοζζκ, ἀθθ’ ἀθίδζζκ ἕκ ἱιάηζμκ, ὡξ δδθμῖ ἐθελξ• δζά ηκ
θεζημονβκ δέ, ημοηέζηζ ηκ δζαηυκςκ.
Μεηάβεζ πνυξ ἕς: Ὧδε ὡξ επυιεκμκ ηαί αἰημῦκηα πμζεῖ• ἐκ δέ ηῶ πνυξ δοζιάξ ζπήιαηζ ὡξ ἀπςεμῦκηα ηά ἔνβα ημῦ
ζηυημοξ. διείςζαζ, ὅηζ ηυηε μἱ δζάημκμζ ιυκμζ ἐλέδομκ ημφξ ἐπί ηυ αάπηζζια, μἱ δέ πνεζαφηενμζ ηά θμζπά ἐπμίμοκ, ἅ κῦκ
μἱ δζάημκμζ πμζμῦζζκ, ὡξ ἔβκςξ πνυ ιζηνμῦ• ηαί ἐκ ημῖξ ἑλξ δέ ενήζεζξ, ὅηζ θεζημονβμφξ ημφξ δζαηυκμοξ ηαθεῖ, ημφξ δέ
πνεζαοηένμοξ ἱενεῖξ.
γ'. Σκ θεζημονβκ: Λεζημονβμφξ θέβεζ ημφξ δζαηυκμοξ.
Μδηένα ηξ οἱμεεζίαξ: Μδηένα ηξ οἱμεεζίαξ ηήκ ημθοιαήενακ ηαθεῖ.
Συ ἱενυκ ηξ ηκ εεμθήπηςκ: Οὕης ηήκ θέλζκ ζοκηαηηέμκ• ηυ ἱενυκ ιεθῴδδια ηξ ἐπζπκμίαξ ηκ εεμθήπηςκ πνμθδηκ
ἵκα ᾖ• ηαί ηυ θμζπυκ ὁ ἐπίζημπμξ, εἰπχκ ηυ ἱενυκ ιεθῴδδια ημῦ ἁβίμο Πκεφιαημξ, ὅπεν ἅβζμκ Πκεῦια ἐπίπκμζά ἐζηζ
Σελίδα 50 από 193
ηκ εείςκ πνμθδηκ, δέπεηαζ ηυκ ἄκδνα• μ βάν ηυ ἱενυκ ιεθῴδδια ηκ πνμθδηκ θδζζκ• πάκηεξ βάν μἱ πνμθηαζ εἶπμκ
ηυ ἕκ ἄζια• ἔζηζ δέ ὁ εἰημζηυξ ὄβδμμξ ραθιυξ• «Φςκή Κονζμο ἐπί ηκ δάηςκ», ηαί ηυ « Ἀθθδθμφσα».
Καηάθθδθμκ: Σμοηέζηζ θεοηήκ.
Σῶ εεμονβζηςηάηῳ: Γν. ἐκ ἄθθῳ, εεμθμβζηςηάηῳ. Ο πνή θδζί, ηυκ ἐκηοβπάκμκηα ημῖξ Πενί ηξ ἐηηθδζζαζηζηξ
ἱενανπίαξ θυβμζξ ημῦ παηνυξ λεκίγεζεαζ, εἰ πανά ηήκ κοκί ηναημῦζακ ἐκ ηαῖξ ἐηηθδζίαζξ ηάλζκ ἐκ ηαῖξ ηκ ιοζηδνίςκ
ηεθεηαῖξ πανδθθδβιέκα θέβεζ ηζκά• ὥζπεν ηαί ἐκηαῦεα ιεηά ηήκ πνίζζκ ημῦ ιφνμο ηήκ ηξ ἁβίαξ ημζκςκίαξ ιεηάθδρζκ
εἰζάβεζ βίκεζεαζ. Δἰηυξ βάν ἦκ ηαῦηα, ηῆ ηκ πνυκςκ ιέκ ηαηαζηάζεζ ἁνιυγεζκ, κῦκ δέ ἀηνζαέζηενμκ βίκεζεαζ ἐκ ηῆ ηκ
εείςκ ιοζηδνίςκ ηεθείᾳ θεζημονβίᾳ, ἐκ ᾗ ηαί ημφξ κεμθςηίζημοξ δεῖ ιεηαθαιαάκεζκ.
§ 8. Σῶ δέ εἰπεῖκ πάθζκ ἐπί ηήκ ηκ πνχηςκ ἀκαηείκεζεαζ εεςνίακ, ἤ επήκ ιεηά ημῦημ βίκεζεαζ κίλαημ, ἤ ὅηζ ιεηά
ημῦημ ὁ ἱενάνπδξ πνυξ ηήκ εείακ ἄπεζζζ θεζημονβίακ.
πί ηήκ ηκ πνχηςκ ἀκαηείκεηαζ: Ὅ θέβεζ ημζμῦηυκ ἐζηζκ• ὁ ἐπίζημπμξ, ηήκ εἰηυκα ἐπέπςκ ημῦ πάκηςκ Θεμῦ, ὥζπεν ὁ
Θευξ ἐπί ηξ μἰηείαξ ἑκυηδημξ ἀεί ιέκςκ ηαί ηαοηυηδημξ, ηαί ἀκεηθμζηήηςξ εἰξ ἑαοηυκ ἱδνοιέκμξ, ζςηδνίαξ ἕκεηα
πάκηςκ ηαῖξ πνμκμδηζηαῖξ πνμυδμζξ ἐπί πάκηα ηάξ ηξ ἀβαευηδημξ ἐθθάιρεζξ ἐηηείκεζ, ηαί πζζ πάνεζηζ ηξ ἰδίαξ
ἱδνφζεςξ μη ἀπμζηάξ• μὕης ηαί ὁ ἐπίζημπμξ, ηαηά ιίιδζζκ ὡξ δοκαηυκ ζοιαμθζηξ ημῦ Θεμῦ, ἐπί ηξ ἰδίαξ ζηάζεςξ
ιέκςκ, ημοηέζηζ ηξ ἐηηθδζζαζηζηξ ἀνπξ, πνυεζζζ πνμκμίᾳ θζθακενςπίαξ ἐπί ηά δεφηενα, ημοηέζηζκ εἰξ ηυ ηαηζέκαζ πνυξ
ηυκ ἐπζζηνέθμκηα, ηαί δζδάζηεζ αηυκ, ηαί πνίεζ, ηαί ζθναβίγεζ, ηαί ιεηαδίδςζζ ημῦ δχνμο ααπηίζαξ. Σαῦηα δέ πάκηα ὡξ
θεζημονβζηά δεφηενά εἰζζ ηξ ἀνπξ αημῦ. Πθδνχζαξ μὖκ ηά δεφηενα πάκηα, πάθζκ ἐπάκεζζζκ ἐπί ηυ εοζζαζηήνζμκ,
πανζζηκ ζοιαμθζηξ ἐπί ημῦ Θεμῦ ὅηζ, ηαίημζ πνμεθεχκ πνμκμδηζηξ εἰξ ηά δεφηενα ηξ ημῦ πνμζεθευκημξ ἕκεηα
ζςηδνίαξ, ὅιςξ μη ἀπέζηδ ημῦ ηά μἰηεῖα πνάηηεζκ ηαί ἐκ ημῖξ αημῦ εἶκαζ, ημοηέζηζκ ἐκ ημῖξ ηξ πενί Θευκ εεςνίαξ
ρχιαζζκ, ἀθθ' ἀπυ εείςκ, ἀκηί ημῦ ἐη ηξ ηκ πενί κεμθςηίζηςκ ἁβίαξ θεζημονβίαξ, εἰξ εεῖα, μἱμκεί πνυξ ηυ ηξ
εεμθμβζηξ εεςνίαξ ὕρμξ πάθζκ ἐπζζηνέθεζ, πνυξ ηυ ηῶ ἁβίῳ Πκεφιαηζ δμημῦκ ἀβυιεκμξ ηαί ιεηαβυιεκμξ. Σαῦηα ηαί
ιεηά αναπέα θδζίκ ἐκ ηῆ εεςνίᾳ ημῦ ιοζηδνίμο ηξ ημζκςκίαξ.
Σῆ δζ' ὕδαημξ: Σῶ βάν ὕδαηζ ηά ἀηάεανηα ηαεαίνμκηαζ.
Γ'. § 1. Αἰκζζζμιέκδ: Ὅηζ πνυξ ημφξ ἀημφμκηαξ δεῖ ηαί ηάξ ἑνιδκείαξ πμζεῖζεαζ• ηαί ὅηζ μἱ πμθθμί ἀκήημμί εἰζζ ηκ
ημζμφηςκ ιοζηδνίςκ, ὅπεν θέβεζ πθδεφκ.
§ 2. κμεζδ ηξ πθδεφμξ: κμεζδ θδζζ ηήκ εεμεζδ, πθδεφμξ δέ, ηκ πμθθκ ηαί ἀκζένςκ.
κ ηῆ Πενί κμδηκ: Ὅηζ πενί κμδηκ ηαί αἰζεδηκ ζφββναιια αηῶ πεπυκδηαζ, ηαί ηί πενζέπεζ.
§ 3. Λέβςιεκ ημίκοκ: Θεςνίαζ.
Σελίδα 51 από 193
Σκ κμενκ: Γφμ ηαηίαξ θέβεζ ηκ κμενκ• ἤ βάν ηεθείςξ ἀθίζηακηαζ ημῦ εείμο θςηυξ, ἐνζαζ ηξ ηαηίαξ, ἤ ηυ δμεέκ
αηαῖξ ηξ ἐθθάιρεςξ ιέηνμκ πενζθνμκήζαζαζ, ηαί πενακαζ ημῦημ ημθιδνξ ἐπζπεζνήζαζαζ, ηαί ηυ πενααῖκμκ ηήκ
δφκαιζκ αηκ ηαηαθααεῖκ ἀημκήζαζαζ, ἀπμηεφλμκηαζ πάκηςξ ηαί ημῦ δμεέκημξ αηαῖξ ιέηνμο, ημῦ εείμο θςηυξ
ἀκαθθμζχημο ιέκμκημξ πακηαπμῦ.
Αεαίνεημξ: διείςζαζ, ὅηζ πζα κμενά ὄρζξ ηαί δφκαιζξ εἴηε ἀββέθςκ εἴηε ηαί ἀκενχπςκ αεαίνεηυξ ἐζηζ ηαί
αηελμφζζμξ• ηαί πξ ἐκ ηαηίᾳ βίκεηαζ.
Ἀπήνηδηαζ: Ὥζπεν ηυ ζοκδνηζεαζ δδθμῖ ηυ ζοκανιυζεαζ, μὕης ηαί ηυ ἀπδνηζεαζ ηυ ἐηπεπηςηέκαζ ηξ ἁνιμβξ ηαί
ηξ ζοιθοΐαξ• ἔζε' ὅηε δέ ηαί ηυ ἐηηνειζεαζ θέλζξ δδθμῖ. κηαῦεα ιέκημζ ηαηά ηυ πνυηενμκ ζδιαζκυιεκμκ εἴθδπηαζ.
Δἴηε ημῦ ιεηνίςξ: λ εἰηυκμξ ημῦ αἰζεδημῦ θςηυξ ἐπί ηυ ηκ εείςκ κμήζεςκ ζφιιεηνμκ ἁνιυζεζξ ηυ εἰνδιέκμκ• ἐπεί ηαί
βέβναπηαζ, «ρδθυηενά ζμο ιή γήηεζ• ἅ πνμζεηάβδ ζμζ, ηαῦηα δζακμῦ»• ιέηνμκ βάν ἐκ ημφημζξ ηυ ζφιιεηνμκ θέβεζ.
Σκ ιέκ ἀκμζηείςκ: Σκ ιή ἐκανιμγυκηςκ αηῆ, ὡξ πενεπυκηςκ.
Πνυξ ηαφηδκ ὁ εεῖμξ: Σίκμξ ηφπμξ ὁ ἐπίζημπμξ.
Πνμζζμῦζζκ ηαῖξ: Ὧδε ζαθξ, ὅηζ πνυξ ημφξ ἀημφμκηαξ δζδάζηεζ.
§ 4. πζβκχιμκεξ: διείςζαζ, ὅηζ πνημκ δνμκ ἐη ηξ ἀηνζαμῦξ δζδαζηαθίαξ ηηηαί ηζξ ηυ ἐπζβκκαζ ἑαοηυκ, ἵκα ηυ ἐκ
ηῶ κυιῳ θοθάλῃ, «πνυζεπε ζεαοηῶ», ὡξ ηαί ὁ εεῖμξ ἔθδ Βαζίθεζμξ• μὕης βάν ηέςξ ιζιεῖηαζ ἀββέθμοξ ημφξ βζκχζημκηαξ
ἑαοημφξ.
ναηυκ ἀκαηνέπςκ: ναηυκ ἐκηαῦεα ηυ εεςνδηυκ, ἤβμοκ ἐπζζηδηυκ θέβεζ• ἀκαηνέπςκ δέ, ημοηέζηζκ ὅθμξ ηζκμφιεκμξ ἐπί
ηυ ὁνᾶκ• ἱενυκ δέ δνυκ θδζζ ηυ εἶκαζ ἑαοημῦ ἐπζβκχιμκα.
Σαφηδξ ἐζηί ηξ: λήβδζζξ, ηί ηυ δζ' ἀκαδυπμο πνυξ ηυκ ἱενάνπδκ ἐθεεῖκ.
θναβίξ: Σίξ ζθναβίξ ηαί ηίξ ἀπμβναθή.
Πνυξ αηῶ: Ἀκηί ημῦ, 'ιεη' αημῦ'.
οκμπαδυκ: οκαηυθμοεμκ,
Σελίδα 52 από 193
§ 5. Ἀθθ' ἄζπεημκ εἶκαζ: Οἱμκεί ιδδειίακ ζπέζζκ ἔπμκηα πνυξ ηήκ πνμηένακ γςήκ, ιδδέ ηαηαηαηηυιεκμκ ηαῖξ δζαζνέζεζζ
ημῦ ἑκμεζδμῦξ• ηυ βάν ἕκ ἐκ πζζκ ἑαοηῶ ὅιμζμκ, ηαε' ὅ ἕκ• ηυ δέ πθεμξ, ὡξ ἐκ δζαζνέζεζ ἁιανηζκ ηοβπάκμκ, ἀκυιμζμκ.
Ἀπεηδφζαζα: Γζά ηί ἀπμδφεηαζ.
Ὥζπεν ἐηπκέμκηα: διείςζαζ ηί ζδιαίκεζ ηυ ημφξ ηαηδπμοιέκμοξ ἐιθοζᾶκ ηῶ δζααυθῳ.
Γζαββέθθμοζα: Ἡ ηκ ζοιαυθςκ δδθαδή πανάδμζζξ.
Πνυξ ηυ ἕκ ὁθζηξ ζοκκεφζεςξ: Σήκ πνυξ ηυ ἕκ ὁθζηήκ ζφκκεοζζκ θααέ ηαηά ηυ ημῦ Κονίμο νδηυκ εἰπυκημξ, «ἵκα ὦζζκ
ἕκ», ημοηέζηζ πνυξ ηυ ἕκ ὁνκηεξ, ὅπεν ἐζηί ηυ ἀνέζημκ Θεῶ• ἀκάηαζζκ δέ, ηήκ πνυξ ηυ Θεῖμκ ὕρςζζκ ημῦ θμβζζιμῦ ηαί
ηκ παιαζγήθςκ ἀκαπχνδζζκ.
Συ ἀκαθθμίςημκ ἴζπεζ: Πξ ηαί πυεεκ ἀκαθθμίςημζ βίκμκηαζ αἱ κμεναί ἕλεζξ.
Ἀιάθεαηημκ εἶκαζ: Ἄεεθηημκ, ἀεήθοκημκ, ἀκδνεῖμκ, ἀκέκδμημκ, ἀπανέβηθζημκ θέζεζ πάζῃ. Ἰζηέμκ δέ ὡξ ἐπί βοκαζηκ
ἀκδνζγμιέκςκ ἤ ἀννεκμθακκ εἴνδηαζ.
νξ δέ ηάξ: Πενί ημῦ ἀθείιιαημξ.
Καε' μὕξ π' ἀεθμεέηῃ: κ πενααηῶ ζφκηαλζξ ημῦ πανυκημξ πςνίμο ιεηαλοθμβίαξ ζοκηεεείζδξ ιαηνξ. Οὕηςξ μὖκ
ζοκηαηηέμκ• Καε' μὕξ π' ἀεθμεέηῃ Υνζζηῶ βζκυιεκμξ, ημῖξ ιέκ ἀβζζκ, ὡξ εείμζξ ὁ ηεθμφιεκμξ ἐπζαήζεηαζ παίνςκ, ηαί
ηά ἑλξ. Ο ΥΡΗΣΟ Ὡξ ιέκ Θευξ Ὡξ δέ ζμθυξ Ὡξ δέ ηαθυξ Ὡξ δέ ἀβαευξ ἀεθμεεηεῖ. κμιμεεηεῖ. ηαθθφκεζ ηά ἆεθα.
ζοκαβςκίγεηαζ. πεζδή ὡξ Θευξ: Ὅηζ ὁ Υνζζηυξ Θευξ ἐζηζ, ηαηά Νεζημνζακκ.
πζαάξ: Πενί ημῦ ααπηίζιαημξ θέβεζ.
Σμῦ ἀεθδηκ πνχημο: Ἀεθδηκ πνημκ ηυκ Κφνζμκ θέβεζ, ὅξ δζά ιυκδκ ἀβαευηδηα ἰδίακ, πνυξ ηυ ημῦ εακάημο
βςκίζαημ ηνάημξ.
Ἀεθήζεζζ: Γζά ηξ ἀθμζθξ δδθμκυηζ ημῦ εείμο ιφνμο.
Σελίδα 53 από 193
κενβείαξ ηε ηαί: κενβείαξ ιέκ ηάξ ἁιανηίαξ ηαί ηάξ ἐιπαεεῖξ ἐπζεοιίαξ ηαί ηζκήζεζξ θδζίκ• πάνλεζξ δέ ηάξ
ἐκενβδηζηάξ ηκ δαζιυκςκ θφζεζξ• αἱ βάν πμκδναί πνάλεζξ μη ἐκ ἰδίᾳ πάνλεζ εεςνμῦκηαζ.
§ 7. πεζδή εάκαηυξ ἐζηζκ: Σί ἐζηζ εάκαημξ, ηαί ὅηζ ἕκςζίξ ἐζηζκ ζφκεεζζξ ικ.
Ἀθακέξ ἄβμοζα: Σμῦημ ηυ ἀθακέξ ηζκεξ ἔθδζακ εἶκαζ ηυκ ἅδδκ, ημοηέζηζ ηυκ ἀεζδ ηαί ἀθακ βεκυιεκμκ ηξ ροπξ
πςνζζιυκ, εἰξ ηυπμοξ ἀμνάημοξ ημῖξ αἰζεδημῖξ.
ςιαημεζδκ ἀθθμζχζεςκ: Πμθθάηζξ βάν ἀκαζημζπεζμῦηαζ μ ιυκμκ εἰξ ζηχθδηαξ, ἀθθά ηαί εἰξ ἄθθα γα ηυ ζια. Ὅνα
δέ, ὅηζ ηαί ηήκ ημζαφηδκ ιεηααμθήκ ἀθθμίςζζκ ηαθεῖ, ηαί ὅηζ ὁ εάκαημξ μ ηξ μζίαξ ικ ἐζηζκ ἀκοπανλία, ηαί ὅηζ
ροπή ἐλζμῦζα ημῦ ζχιαημξ ἀθακήξ βίκεηαζ, ηαί μη εἱθεῖηαζ πενί ηυ ζια, ὥξ ηζκεξ εἶπμκ, ηαί ὅηζ ηαηάδοζζξ ημῦ ὕδαημξ
ἀκηί εακάημο ηαθξ πανείθδπηαζ.
Συκ εεανπζηυκ: Ὅηζ εεανπζηυκ εάκαημκ ηαθεῖ ηήκ ηνζήιενμκ ημῦ Κονίμο ηαθήκ, ηαί ὅηζ ηυ νια ὅ εἶπεκ ὁ Κφνζμξ,
«ἔνπεηαζ ὁ ἄνπςκ ημῦ ηυζιμο ημφημο, ηαί ἐκ ἐιμί ενήζεζ μδέκ», ημῦ θυβμο θδζίκ εἶκαζ. Ἄνπμκηα δέ ημῦ ηυζιμο ηαί
ηκ ἐκ ἀκενχπμζξ δζααμθζηκ πνμαζνέζεςκ ηυκ αηακκ θέβεζ, ηυκ ηυ ηνάημξ ἔπμκηα ημῦ εακάημο, ηαηά ηυκ Ἀπυζημθμκ•
ὡξ ἐκ Υνζζηῶ μδέκ ηξ μἰηείαξ πανααάζεςξ εὗνεκ• «ἁιανηίακ βάν μη ἐπμίδζεκ, μδέ δυθμκ», ὡξ Ἠζαΐαξ θδζί. Γζυ ηαί
ἀδφκαημκ ἦκ αηυκ πυ ημῦ εακάημο ηναηεῖζεαζ, ὥξ θδζζ Πέηνμξ, ἀθθ’ ἀθείεδ ιυκμξ ἐκ κεηνμῖξ ἐθεφεενμξ, ηαηά ηυκ
Γαοίδ.
§ 8. Συ ἄημζιμκ ημζιεῖηαζ: πεζδή ηυ ζηυημξ ἐζηίκ ὁ νοπανυξ αίμξ, ηαηά ηυκ Ἀπυζημθμκ, ἀημζιυηαηυκ ηζ πάνπεζ ηαί
ἀκείδευκ ἐζηζ, μη ἔπμκ ηυ εἶδμξ ημῦ εείμο θνμκήιαημξ (ἀπμζηίαζια βάν ηαί ἀκηίθναβια ηξ ἀνεηξ ἐζηζκ), εἰηυηςξ ηῶ
θςηίζιαηζ ημζιεῖηαζ, ηαί εἶδμξ δέπεηαζ θςηυξ ὁ πνμζζχκ, ηέηκμκ θςηυξ βζκυιεκμξ, ηαί ζπένια ημῦ Θεμῦ, ὅ ἐζηζ θξ
δεπυιεκμξ, ηαηά ηυκ εεῖμκ Ἰςάκκδκ. Ἀκείδεμκ δέ ἐκ ημῖξ μὖζζ ηυ δοζεζδέξ ἀπεηάθεζεκ μπί ηυ εἴδμοξ πάκηῃ ἀιέημπμκ,
ὥζπεν ηαί ηυ δφζιμνθμκ πμθθάηζξ ἄιμνθυκ θαιεκ.
πζβκκαζ κμενξ: βχ ιέκ πμθαιαάκς ζημπῶ ιεηνζμθνμζφκδξ, ὡξ ἀβκμμῦκηα δεεκ ζζςπζαζ ηυκ ιέβακ Γζμκφζζμκ.
Ὅηζ ιέκ βάν Πκεφιαημξ πνμβκχζεςξ λίςημ, δθμκ ἐκ ηῆ πνυξ ηυκ εαββεθζζηήκ Ἰςάκκδκ ἐπζζημθῆ πεπμίδηεκ• ὅιςξ
ημῦηυ ιμζ δμηεῖ ζδιαίκεζκ, ὅηζ Υνζζημῦ εςδία ὄκηεξ πακηαπῆ μἱ ημῦ εείμο Πκεφιαημξ λζςιέκμζ, ηαί ἑκςεέκηεξ αηῶ ηῆ
ηαεανυηδηζ ηαηά ηυκ Ἀπυζημθμκ, αἰζεάκμκηαζ ηξ αημῦ πανμοζίαξ, ηῶ βθχζζαζξ θαθεῖκ ἤ πνμθδηζηυκ ἔπεζκ πάνζζια ἤ
ἰάζεζξ ἐκενβεῖκ, ηαί ὅζα ἐκ ηαῖξ Πνάλεζζ δδθμῦκηαζ ηαί πανά ηῶ εεζυηαηῳ Παφθς. Ἄθθςξ• Οἱ ὡξ πκεοιαηζημί ηά
πκεοιαηζηά κμμῦκηεξ ηαί ημῖξ πκεοιαηζημῖξ ζοβηνίκμκηεξ, ηαί ηήκ ἔκεεμκ ηαί πκεοιαηζηήκ εςδίακ θδζίκ εἶκαζ Παῦθμξ,
ημφξ ηά εαββεθζηά ηδνφηημκηαξ, ὡξ ἐη γςξ ηξ πίζηεςξ βμοιέκμοξ ἐπί γςήκ ηήκ δζά ααπηίζιαημξ ἄθεζζκ, ηαί ημῦ
ἁβίμο Πκεφιαημξ δυζζκ, ηαί ααζζθεζακ μνακκ δζ' ἔνβςκ εεμπνεπκ, ηκ ηαί εςδίαξ κμδηξ ὄκηςκ δδθμῦκηαξ• ὅεεκ
θζάθαξ εοιζαιάηςκ ιεζηάξ ηάξ επάξ ηκ δζηαίςκ Ἰςάκκδξ ὁ εεῖμξ ἐκ Ἀπμηαθφρεζ εεςνεῖ. Γοζςδία δέ ημῦ δζααυθμο ηά
ηξ ἁιανηίαξ εἰζίκ ἔνβα, ὡξ ηαί ἐκ Φαθιμῖξ εἴνδηαζ• «πνμζχγεζακ ηαί ἐζάπδζακ μἱ ιχθςπέξ ιμο ἀπυ πνμζχπμο ηξ
ἀθνμζφκδξ ιμο», ημοηέζηζ ηξ ἁιανηίαξ ιμο. Γζυ ηαί ὁ Υνζζηυξ ιφνμκ ἐηηεκςεέκ ηεπνδζιῴδδηαζ, ηαί ὁζθναίκεηαζ
ὁζιήκ εςδίαξ Κφνζμξ ἐκ ηῆ πνμζθμνᾶ ημῦ δζηαίμο Νε. κηεῦεεκ ηαί ηυ Δαββέθζμκ «ημῖξ ιέκ ὁζιή γςξ», ημῖξ
πζζημῖξ δδθμκυηζ, «ημῖξ δέ ἀπίζημζξ εακάημο», ἀκηί ημῦ ημῖξ ἀπίζημζξ ηαί ἀζεαέζζκ, ὀζιή πάθζκ εἰξ εάκαημκ βίκεηαζ,
ἐθέβπμκ ηά ἔνβα ηαί ηαηαηνῖκμκ εἰξ βέεκκακ, ὅκ ηνυπμκ ηαί ηυ ἐλαίνεημκ πάκο ιφνμκ ηαηά ηαηυκ ηαί ἀκενχπμοξ δφκεζ
ηαί πμίνμοξ ἀκαζνεῖ, μ θένμκηαξ ηήκ ἄηνακ εςδίακ. Σαῦηα πθαηέςξ θέβεζ ηάης ἐκ ηεθαθαίῳ ηεηάνηῳ εἰξ ηυ ιφνμκ.
Σελίδα 54 από 193
η ηκ ἀπμζημθζηκ δζαηάλεςκ.
Ἔζηζ ημίκοκ ηυ ιέκ αάπηζζια εἰξ ηυκ εάκαημκ ημῦ Κονίμο δζδυιεκμκ, ηυ δέ ὕδςν ἀκηί ηξ ηαθξ, ηυ ἔθαζμκ ἀκηί ημῦ
Πκεφιαημξ ημῦ ἁβίμο, ζθναβίξ ἀκηί ημῦ ζηαονμῦ, ηυ ιφνμκ αεααίςζζξ ηξ ὁιμθμβίαξ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Γ'
Α'. Καεδβειυκα ηεθεηκ: Συκ ἅβζμκ Ἱενυεεμκ θέβεζ.
α'. Ἱενμβναθζηξ ἐηεέιεκμκ: Σμοηέζηζ ηαηά ηήκ ἱενάκ δζαβναθήκ ηκ ἐιθακξ ηεθμοιέκςκ.
Συ ημζκυκ: Καηά πανάθεζρζκ ημῦ πάνπμκηυξ ἐζηζ.
α'. Κμζκςκία ηε: Πενί ημζκςκίαξ.
Ἡ ηεθείςζζξ ἐη ηκ: Ὅηζ ἀδφκαημκ ηεθεζεκαζ δίπα ηξ ιεηαθήρεςξ.
κ ηεθαθαίῳ: Σμοηέζηζκ ἀκαβηαζμηάηῳ θυβῳ.
Ἀηεθήξ ιέκ: Ὅηζ μδειία ζφκαλζξ ηεθεζζμονβεῖ δίπα ηξ ιεηαθήρεςξ.
Καί ηυ ηεθάθαζμκ: Καί ἐκηαῦεα ηυ ηεθάθαζμκ ἐπί ημῦ ἀκαβηαίμο ηαί ηαζνίμο εἴθδπηαζ.
πςκοιίακ αηῆ: Γζά ηί θέβεηαζ θχηζζια, ηαί ὅηζ δζηαίςξ.
η ημῦ ηεθμοιέκμο: Καί ἐκηαῦεα ηαηά πανάθεζρζκ ημῦ πάνπεζκ θαιαάκεηαζ.
Β'. ιέκ ἱενάνπδξ: Ἡ ηάλζξ αὕηδ ἐκ ημῖξ πνυκμζξ ημῦ Παηνυξ ἐπμθζηεφεημ ἴζςξ ἐκ ηαῖξ ηαηά ηυπμκ ἐηηθδζίαζξ.
Ἁβζμβνάθςκ δέθηςκ: Ἁβζμβνάθμοξ δέθημοξ ηαθεῖ ηήκ Παθαζάκ ηαί ηήκ Νέακ Γζαεήηδκ.
Καί πνυξ αημῖξ ἐκενβμφιεκμζ: Σμοηέζηζκ πυ πκεοιάηςκ ἀηαεάνηςκ.
Σελίδα 55 από 193
Σκ θεζημονβκ δέ: Λεζημονβμφξ θδζζ ημφξ δζαηυκμοξ ηαί ημφξ κῦκ πμδζαηυκμοξ θεβμιέκμοξ.
Ἔηηνζημζ: Ἔηηνζημζ μἱ πνημζ δζάημκμζ, ἱενεῖξ δέ μἱ πνεζαφηενμζ.
Πνμηζεέαζζ: Σμῦημ ηαηά ηήκ ἐκ Ρχιῃ ηναημῦζακ ζοκήεεζακ. ηεῖ βάν ἑπηά ιυκμζ δζάημκμζ ηῶ εοζζαζηδνίῳ
θεζημονβμῦζζκ, μὕξ ἐηηνίημοξ, μἶιαζ, ηαθεῖ, ημφξ δέ ἄθθμοξ ἄθθδκ ηζκά ἐηηεθεῖκ θεζημονβείακ• ηαί ζδιείςζαζ ηἀκηεῦεεκ
ηυκ ἀνπασζιυκ ημῦ Παηνυξ, ηαί ὅηζ ζφκ ημῖξ δζαηυκμζξ ηυκ ἄνημκ μἱ πνεζαφηενμζ πνμηζεέαζζ. Σμῦημ δέ ηαί πακηαπμῦ
βίκεηαζ, ὀθίβςκ ὄκηςκ δζαηυκςκ• ἐκ Ρχιῃ δέ, μἶιαζ, πάκημηε εἰηυηςξ, δζά ηυ ιυκμοξ ἑπηά ημφξ ἐηηνίημοξ ηῶ εοζζαζηδνίῳ
θεζημονβεῖκ• ηοπυκ δέ ηαί αίῳ ηκ ἄθθςκ μἱ ἑπηά ηοβπάκμοζζκ ἔηηνζημζ.
Σξ ηαεμθζηξ: Ὅηζ ηαί ηυηε πίζηεχξ ηζ ζφιαμθμκ πνμεθέβεημ, ἤ ιθθμκ ὅπεν ηυηε πανεθάιαακμκ ιάεδια ηαί
ζοιιάεδια ηξ πίζηεςξ.
Σκ ἱενκ πηοπκ: Ὧδε μ πνηα ηά δίπηοπα παν' ιῖκ, ἐπί δέ ημῦ Παηνυξ ημφημο ιεηά ηυκ ἀζπαζιυκ ηά δίπηοπα
ἐθέβεημ, ὥζπεν ηαί ἐκ Ἀκαημθῆ.
Οἱ ηκ θεζημονβκ ἔηηνζημζ: Ὅηζ μἱ πνημζ ηκ δζαηυκςκ ιυκμζ πανίζηακηαζ ηῶ εοζζαζηδνίῳ• ηάπα δέ ηαί μἱ ἐκ αίῳ
ημφηςκ ἔηηνζημζ.
Καί π' ὄρζκ ἄβεζ: Σμοηέζηζ ζαθδκίγεζ ηά ικμφιεκα• μἷμκ, ὅηζ ηυδε ηαί ηυδε Υνζζημῦ, ηαί ηυδε Υνζζημῦ. πμδείηκοζζ δέ
ηαί ηάξ ἐπί ημφημζξ εείαξ δςνεάξ, μἷμκ, ὅηζ εἰξ ἄθεζζκ ἁιανηζκ, ηαί εἰξ γςήκ αἰχκζμκ, ηαί ὅζα ημζαῦηα ιοζηζηά. Σάπα δέ
ηυ π' ὄρζκ ημῦημ ζδιαίκεζ, ὡξ ηυηε ἀπμηαθοπημιέκςκ ηκ ἁβίςκ δχνςκ, ιεηά ηάξ επάξ, ιεκυκηςκ δέ ηεηαθοιιέκςκ,
ἕςξ ηαζνμῦ ιεηαθήρεςξ• ἤ ηάπα ηυκ ημοθζζιυκ ηαί ηήκ ὕρςζζκ ηξ ιζξ εθμβίαξ ημῦ εείμο ἄνημο θδζίκ, ὅκ ρμῖ ὁ
ἱενεφξ, θέβςκ, «ηά ἅβζα ημῖξ ἁβίμζξ», ὅπεν ηαί ιθθυκ ἐζηζκ ἀθδεέξ, ὡξ πενί ηυ ηέθμξ ημῦ ηεθαθαίμο ενήζεζξ εἰνδιέκμκ.
Γ'. § 1. Σάξ εἰηυκαξ ἐκ ηάλεζ: Δἰηυκαξ ἐηάθεζε ηκ ἀθδεκ ηά κῦκ ηεθμφιεκα ἐκ ηῆ ζοκάλεζ.
Ὡξ μδέ ηκ ζοιαυθςκ: Ὅηζ ζφιαμθα ηαῦηα, ηαί μη ἀθήεεζα.
Αἱ ιέκ βάν ἱενχηαηαζ: Σί μἱ ραθιμί ηαί ηά ἀκαβκχζιαηα.
Δἰξ ικήιδκ: Ὅηζ «ιεηά ηυ δεῖπκμκ θααχκ ἄνημκ», ηαί ηά ἑλξ• ηαί ὅηζ ὁ εάκαημξ αημῦ ηαηαββέθθεηαζ, ἄπνζξ μὗ ἔθεῃ,
ηαηά ηυκ Ἀπυζημθμκ ηαί αηυκ ηυκ Κφνζμκ θάζημκηα• «ημῦημ πμζεῖηε εἰξ ηήκ ἐιήκ ἀκάικδζζκ», ηαί ηά ἑλξ. Καί
ζδιείςζαζ ὅηζ ἀνπζζφιαμθμκ ἔθδ ηυ ιοζηζηυκ ημῦ Κονίμο δεῖπκμκ, ηκ κῦκ εείςκ ιοζηδνίςκ• ηαί ὅηζ ηυκ ἀκαλίςξ
ιεηαθαιαάκμκηα ημῦ ἄνημο• ηαί ημῦ πμηδνίμο, μδέκ ιεηάθδρζξ ὠθεθεῖ, ιθθμκ ιέκ μὖκ ηαί εἰξ ηνῖια αημῦ θήρεηαζ,
Σελίδα 56 από 193
ηαηά ηυκ Ἀπυζημθμκ. η δέ ηκ ἑλξ εθυβςξ ἄκ ηζξ θαίδ, ὅηζ ιεηά ηυ ἐλεθεεῖκ ηυκ Ἰμφδακ ἐη ημῦ δείπκμο πανέδςηεκ ὁ
Υνζζηυξ ημῖξ ιαεδηαῖξ ηυ ιοζηήνζμκ.
ιμηνυπςξ ηά ἱενά: Συκ Ἰμφδακ θδζί. Καί ζδιείςζαζ, ὅηζ ηαί αηῶ ιεηέδςηε ημῦ ιοζηζημῦ ἄνημο ηαί ημῦ πμηδνίμο, ηά
δέ ιοζηήνζα ημῖξ ιαεδηαῖξ ιεηά ηυ ἐλεθεεῖκ ημῦ δείπκμο ηυκ Ἰμφδακ, ὡξ ἀκαλίμο ημφηςκ ὄκημξ αημῦ.
Ὡξ ηαε' ἕλζκ: κ ημφημζξ ηυ ηαη' ἐπίβκςζζκ δδθμῖ, ημοηέζηζ ηυ ἐκδζαεέηςξ μὕηςξ ἔπεζκ, ηαί μ ηαηά ιυκδκ ηήκ
ζςιαηζηήκ πνμζέθεοζζκ, ἀθθά ηαηά ηήκ ηξ δζακμίαξ δζά πζζηεςξ ηαί αἰζεήζεςξ πκεοιαηζηξ.
§ 2. Ἀπυ ηκ αἰηζαηκ: Σμοηέζηζ ηυ ἀπυ ηκ ὁναηκ ηεθμοιέκςκ, ἐπί ηά ἀυναηα ηαί ιοζηζηά, ἅπεν ηκ ἐκ αἰζεήζεζ αἴηζά
εἰζζ ηαί ἀνπέηοπα. Αἴηζα δέ θέβμκηαζ ηά ἑηένςεεκ ηυ ὁπςζμῦκ εἶκαζ ηήκ αἰηίακ ἔπμκηα, ἤ ἀπυ ηκ αἰηζαηκ εἰξ ηά αἴηζα,
ημοηέζηζκ ἀπυ ηκ αἰζεδηκ ζοιαυθςκ ἐπί ηά κμδηά ηαί κμενά• ἤβμοκ, ἀπυ ηκ ἀηεθεζηένςκ εἰξ ηά ηεθεζυηενα• μἷμκ,
ἀπυ ηκ ηφπςκ ἐπί ηήκ εἰηυκα, ηαί ἀπυ ηαφηδξ ἐπί ηήκ ἀθήεεζακ. ηζά βάν ηά ηξ Παθαζξ, εἰηχκ δέ ηά ηξ Νέαξ
Γζαεήηδξ, ἀθήεεζα δέ ηκ ιεθθυκηςκ ηαηάζηαζζξ.
Κἆηα ηήκ ἱενάκ: Κἆηα πανμλοηυκςξ• δδθμῖ δέ ηυ, 'ηαί ηυηε'.
§ 3. Σκ ἀβαθιάηςκ: Ἀβάθιαηα ιέκ θδζζ ηάξ εἰηυκαξ ηκ ἀμνάηςκ ηαί ιοζηζηκ, ἤβμοκ ηά ζοιαμθζηξ ηεθμφιεκα•
πνημκ δέ ημφηςκ ηυ ηξ ζοκάλεςξ ιοζηήνζμκ ἀπεηάθεζεκ, μὗηζκμξ ηυ κμδηυκ, ἤβμοκ ηυ ηαηά εεςνίακ δδθμφιεκμκ,
ἀπμβοικμῦκ ἐπαββέθθεηαζ.
Ἥ ηε βάν πέν πάκηα: Ἰδμφ εἰξ ηνυπμξ ηξ εεςνίαξ ημῦ πνμηεζιέκμο ηεθαθαίμο.
Οη ἔλς ηξ: διείςζαζ ηήκ ηαη' μζίακ ἀηίκδημκ ζηάζζκ, ηαί ὅηζ Θεμῦ ηφπμξ ὁ ἐπίζημπμξ. διείςζαζ, ὅηζ ηαηά ηνεῖξ
ηνυπμοξ ἀκάβεηαζ ηά πενί ημῦ εοιζᾶκ• ἀπυ ημῦ εοζζαζηδνίμο ἀνπυιεκμκ ηυκ ἱενάνπδκ ηαί πάκηα ηυκ καυκ πενζεθευκηα,
εἰξ αηυ πάθζκ ἀπμηαείζηαζεαζ.
Ὡζαφηςξ: Σνυπμξ ἕηενμξ.
Σνυπμκ, ὁ εεῖμξ: Σνυπμξ ηνίημξ ηξ πνμηεζιέκδξ εεςνίαξ, πξ ηαί ἐπί ημῦ ἐπζζηυπμο ἀπυ ημῦ ἑκυξ πθδεφκεηαζ, ημῖξ δέ
ἥηημζζκ ἀηαηάζπεηυξ ἐζηζ, ημοηέζηζ ιή ἐπζημζκςκκ ημῖξ πείνμζζκ.
§ 4. Ἡ δέ ηκ ραθικ: Σί μἱ ραθιμί. Καί ζδιείςζαζ ηυ ζοκμοζζςιέκδ• ἀθθά ηαί ὅηζ 'ζπεδυκ' πνμζέεδηεκ• μ βάν
ἀθθήθμζξ ἥκςηαζ ηαῦηα ηαη' μζίακ, ἀθθά ηῶ πνυξ ἕκα ζημπυκ ηά πάκηα ζοκηεθεῖκ, ημοηέζηζκ εἰξ ηήκ ηκ ἀκενχπςκ
ζςηδνίακ, ἔθδ ηυ ζοκμοζζςιέκδ• ὅεεκ εεφξ ἐπήβαβε ηυ ζπεδυκ, ημθάγςκ ηήκ ἀπυ ηξ θέλεςξ ἐκακηίςζζκ. Καηςηένς δέ
ιίακ ἔιπκεοζίκ θδζζ, ημοηέζηζ ιίακ ζφιπκμζακ, ὅ δδθμῖ ηυ, ἕκα πάκηςκ εἶκαζ ζημπυκ.
Σελίδα 57 από 193
Πζα ιέκ βάν ἱενά: Σκ ηξ Παθαζξ αζαθίςκ ηαη' ἐπζδνμιήκ ἐπίικδζζξ.
Σκ ἀκζχκηςκ: Λοπμφκηςκ, ὡξ ἐπί ημῦ Ἰχα.
νχηςκ ἄζιαηα: Πενί ημῦ ἔνςημξ ηκ ἀζιάηςκ.
Ἤ ηάξ ἀκδνζηάξ: κηεῦεεκ ὁιμίςξ ηά Νέαξ εἰζάβεζ.
Ἀβαπδημῦ ηαί: Νμιίγς ὡξ ηήκ Ἀπμηάθορζκ ημῦ εείμο Ἰςάκκμο δδθμῖ, ἤ ηυ Δαββέθζμκ αημῦ, ὅ ηαί ιθθμκ.
§ 5. οκεννίγςζε: οκείθηοζεκ.
Ἡ δέ ηκ εείςκ: ζημπυξ ηκ ραθικ ἐζηζ, θδζί, ηυ ικζεαζ Θευκ ηε ηαί ημφξ αημῦ βκδζίμοξ εενάπμκηαξ,
παβμνεοηζηήκ ηκ ημζμφηςκ ηαί πενζεηηζηήκ ἐπυκηςκ δφκαιζκ• ἥηζξ, θδζίκ, ἀκαβηαίςξ ἐκ πζζ ημῖξ ἱεναηζηξ
ηεθμοιέκμζξ παναθαιαάκεηαζ, ἔιιμκμκ ηήκ ηκ ραθικ ικήιδκ ἐιπμζμῦζα ημῖξ ράθθμοζζ.
Θεμονβίαξ: Μεβαθεζυηδηαξ.
Καί ηῆ ηκ εεζςκ ὠδκ: διείςζαζ, ὅηζ ηυ ηξ ραθιῳδίαξ ζφιθςκμκ ὁιμθνμζφκδξ ηξ πνυξ Θευκ ηαί ἑαοημφξ πάνπεζ
δζδαζηαθία.
οκηεηιδιέκα: Ὅηζ ηά ζοκηεηιδιέκα, ημοηέζηζ ηά ἀζαθῆ, δζά ηκ ἐπζηεθμοιέκςκ ζοιαυθςκ ζαθδκίγεηαζ• ημῦημ βάν
δδθμῖ ηυ 'ενφκεηαζ'. διείςζαζ, δέ ὅηζ ηά ζοκεζηζαζιέκςξ ἐκ ημῖξ ραθιμῖξ θεβυιεκα, δζά ηξ ηκ Γναθκ ἀκαβκχζεςξ
ζαθδκίγεζεαζ θέβεζ ὁ Παηήν.
κ ηαφηαζξ: κ ηαφηαζξ βάν, ηαῖξ Γναθαῖξ δδθμκυηζ, ὁ ἀηνζαξ ἐκμνκ, βζκχζηεζ, ὅηζ ἕκ ηαί ηυ αηυ Πκεῦια πάζαξ
ἐθάθδζε.
Κδνφζζεηαζ: Ὡξ ζαθδκίγμοζα δζ' ἑαοηξ ηήκ Παθαζάκ.
ιέκ ἔθδ ηάξ: Ὡξ ιέκ, Παθαζά Γζαεήηδ, ἔθδ, δέ Νέα ἐηέθεζε.
Σελίδα 58 από 193
Σξ εεμθμβίαξ: διείςζαζ, ὅηζ ηήκ Παθαζάκ Γναθήκ εεμθμβίακ ηαθεῖ, ηήκ δέ Καζκήκ εεμονβίακ.
§ 6. Καευθμο ηκ: Οἱ ηαευθμο ἀηαηήπδημζ ηαί ἀκήημμζ ημφηςκ ἑθυιεκμζ ἑημοζίςξ.
Σξ εεμβεκεζίαξ: Σμοηέζηζ ημῦ ἁβίμο ααπηίζιαημξ.
Σμφξ δέ ηαηδπμοιέκμοξ: Πενί ηκ ηαηδπμοιέκςκ ηαί ἐκενβμοιέκςκ ηαί ἐκ ιεηακμίᾳ ὄκηςκ, ηαί ηίκςκ ιεηέπμοζζκ.
Ἡ ιέκ μὖκ ἐζπάηδ: Ὅηζ μἱ ηαηδπμφιεκμζ, ἔζπαημί εἰζζκ.
Ἀιέεεηημζ: Ἀιέημπμζ.
Μαζεουιεκμζ: Ἀκαβεκκχιεκμζ.
Ἀιαθςενίδζα: Νεηνμηυηζα.
§ 7. Ἀκίενμξ ιέκ ηαί αηή: Ἀηεθείςημξ. διείςζαζ, ὅηζ ημῖξ ἐκενβμοιέκμζξ ηαηαηάηηεζ ηαί ημφξ ημῖξ ζςιαηζημῖξ
εεθηηδνίμζξ ἀιεηακμήηςξ ἐπζιέκμκηαξ, μἷμκ ημφξ πυνκμοξ, ημφξ θζθμεεάιμκαξ, ηαί ημφξ ηά παναπθήζζα ιεηζυκηαξ, μὕξ
ἐλμκμιάγςκ ὁ εεῖμξ Ἀπυζημθμξ ἐπζθένεζ, ηῶ ημζμφηῳ ιδδέ ζοκεζείεζκ. Σαῦηα ηαί ἐκ ημῖξ ἑλξ ιθθμκ ηνακμῖ. Ἰζηέμκ δέ,
ὅηζ ἀηνίαεζα αὕηδ κῦκ ηξ ηκ ημζμφηςκ δζαζημθξ ηε ηαί δζαζηάζεςξ μ βίκεηαζ.
ημζμῦηυξ πμηε: διείςζαζ, ὅηζ ὁ Θεῶ κςιέκμξ μη ἐκενβδεήζεηαζ πυ ἀηαεάνημο πκεφιαημξ.
καβεζηάηδκ ἐκένβεζακ: Ὅηζ πέν ημφξ ηαηαπίπημκηαξ δαζιμκζζκ μἱ ἀζεθβεῖξ.
Σά ιέκ ὄκηςκ: Ὅηζ ηά ὄκηςξ ὄκηα ηάξ ἀνεηάξ θέβεζ.
Σήκ πνυζοθμκ: πεζδή ηαί ὕθδ πμθοπαεξ ἀθθμζμῦηαζ.
κ ημῖξ ἀθθμηνίμζξ. διείςζαζ, ὅηζ ἀθθυηνζα ικ ἐζηζ ηά πνυξ ἁιανηίακ• μ βάν θοζζηή ικ ἐζηζκ ἁιανηία, ἀθθ'
εἰξ πκ ἕνβμκ ἀβαευκ ἐπζηδδεζυηδξ, ηαηά ηυκ Ἀπυζημθμκ, ηαί ηυ ἐκ ραθιμῖξ• «ηαί ἀπυ ἀθθμηνίςκ θεῖζαζ ημῦ δμφθμο
ζμο». Ἔκεεκ κμεῖξ ηαί ηυ εἰνδιέκμκ πανά Κονίμο• «εἰ δέ ἐκ ηῶ ἀθθμηνίῳ πζζημί μπ ενέεδηε, ηυ ικ ηίξ ιῖκ δχζεζ;».
Γζά ημῦημ ηαί ηά ἀθθυηνζα ηαῦηα μη ὄκηα θέβεηαζ• μ βάν ηξ θφζεχξ εἰζζκ, ἀθθά κυεα• ηυ δέ ηαηά θφζζκ πνάηηεζκ ὄκ
Σελίδα 59 από 193
ἐζηζ ηαί ιέηενμκ. Ἄθθςξ. Ἀθθυηνζα ἔθδ ηά ηαηά ηυζιμκ, ὡξ μ ηζκυξ ἰδζηξ [ἴδζα], ἀθθ’ ἐλ ἄθθςκ εἰξ ἄθθμοξ
ιεηαπίπημκηα ἤ ηαί ὡξ μη μὔζδξ ἐκ ημφημζξ δζά πακηυξ ηξ ιεηέναξ δζαβςβξ, ἀθθά πνυξ ἕηενμκ αίμκ ὁνχζδξ, ἐθ' ᾦ
ηαί βεβυκαιεκ.
Σμῦ θεζημονβμῦ: Σμοηέζηζ, ιή ηζκεξ ηκ ἐκενβμοιέκςκ ἐιπαεζζκ, ὡξ ἑλξ θδζζκ.
Ἡ ηκ ἐιπαεξ: Ἀπυδεζλζξ ἐκανβήξ.
πεζδή δέ ημῦ εείμο: Πενί ηξ ηάλεςξ ηκ ἀπμθομιέκςκ.
Ἀιφδημζ: Οἱ ηαηδπμφιεκμζ, μἱ ἀζεθβεῖξ.
Γείβιαηά ηε: ηηοπχζεχκ ηε πθεοάζιαηα.
Γζ' ἀκακδνίακ: διείςζαζ, πυεεκ θδζίκ πυ δαζιυκςκ ἐκμπθεῖζεαί ηζκαξ ηκ πζζηκ.
Ἕλεζ ηαί ἔνςηζ: Οἱμκεί ηῆ ιεηακμίᾳ.
Οἱ πακίενμζ: Οἱ πζζημί ηαί πνυξ Θευκ ηαί πνυξ ἀθθήθμοξ κςιέκμζ.
α'. Καεμθζηῆ: Καεμθζηήκ ἔθδ ηήκ ικμθμβίακ, ἤ ὡξ πυ πάκηςκ ἀδμιέκδκ, ἤ ὡξ πέν ηαεμθζηξ πάνζημξ βζκμιέκδκ.
α'. Συκ ὕικμκ δέ ημῦημκ. διείςζαζ, ὅηζ ηυκ ὕικμκ, ζφιαμθμκ ηαί ὁιμθμβίακ ηαί επανζζηίακ ἐηάθεζε.
Γμηεῖ βάν ιμζ: Πνυξ ηί πέναξ ὁνᾶ ηυ ζφιαμθμκ.
β'. Σήκ ιέκ μζίακ: Σμοηέζηζ ηαηά ηυκ ημῦ Ἀπμζηυθμο θυβμκ εἰπυκημξ, «πάκηα βάν ικ ἐζηζκ». Ἀνπέηοπα δέ ηάθθδ
θδζί ηά ηῆ εεία θφζεζ ἐπζεεςνμφιεκα, ὧκ ηήκ ηαηά ηυ ἐκδεπυιεκμκ ιεημοζίακ ημῖξ ἀκενχπμζξ ἐδςνήζαημ, ἤ ηυ ηαη'
εἰηυκα θέβεζ ηαί ηαε' ὁιμίςζζκ.
δ'. πζζηεοαζημῖξ. Σμοηέζηζ ημῖξ ἐλ αημῦ ηαηαζηεοαγμιέκμζξ ἀβαεμῖξ εἰξ ιξ.
Σελίδα 60 από 193
ε'. Πακηεθεῖ ηκ: διείςζαζ, ηί θδζζ πενί Υνζζημῦ, ἤβμοκ ηξ ηεθείαξ αημῦ ἐκακενςπήζεςξ, ηαί ηαηά Ἀπμθθζκανίμο.
εεῖμξ ἄνημξ: διείςζαζ, ὅηζ μ ιυκμκ ὁ ἅβζμξ ἄνημξ ηεηαθοιιέκμξ πνμεηίεεημ, ἀθθά ηαί ηυ εεῖμκ πμηήνζμκ, ὅπεν κῦκ
μ βίκεηαζ.
§ 8. Θεζυηαημξ ἀζπαζιυξ: διείςζαζ, δζά ηί ὁ ἀζπαζιυξ δίδμηαζ.
πζεοιίαξ, ἐλ: διείςζαζ, ὅηζ αἱ ἐιπαεεῖξ ἐπζεοιίαζ ιενζζηαί εἰζζ, ιενίγμοζαζ ιξ ηαί ημῦ Θεμῦ ηαί ἀθθήθςκ, ηάπα δέ
ηαί ἑαοηκ.
ιμεζδεῖξ ἀπέπεεζαζ: Σμοηέζηζ πνυξ ημφξ ὁιμίμοξ ἀκενχπμοξ.
§ 9. Πηοπκ: Γζά ηί ιεηά ηυκ ἀζπαζιυκ δίπηοπα ἀκαβζκχζηεηαζ.
Σμφξ ὁζίςξ: διείςζαζ, ὅηζ ηά δίπηοπα ηκ ἀπμεακυκηςκ ἐπί αημῦ ιυκμκ ἀκεβζκχζηεημ, μπ, ὡξ κῦκ, ηαί ηκ γχκηςκ.
Ἡ εεμθμβία θδζί: Σαῦηα ἐη ηξ θεβμιέκδξ μθίαξ μθμικημξ• ηαί ζδιείςζαζ, ὅηζ ηαί μὗημξ ὁ ἅβζμξ παηήν ηαφηῃ
ἐπνήζαημ.
ηυπεζ δέ: Σμῦηυ θδζζκ, ὅηζ ηυ θεβυιεκμκ ἐκ πνμθήηαζξ ἀκαικζαζ ἑκχπζμκ Κονίμο, μπ μὕης δεῖ κμεῖκ, ὡξ ηξ ικήιδξ
ημῦ Θεμῦ ἀκακεμοιέκδξ• ἐκ ηῆ θακηαζίᾳ ημῦ ικδιμκζημῦ, ὅπεν ἐπί ηκ ἐκ ζανηί πνμζδεδειέκςκ κμενκ, ημοηέζηζκ
ικ, ζοιααίκεζ, ἀθθά ικήιδ Θεμῦ εἰηυηςξ θέβμζη', εεμεζδεῖξ ἐκ αηῶ βεκμιέκμοξ δζ' ἐκανέημο αίμο, ηαί ἀλζςεέκηαξ ηξ
ἀκεπζθήζημο πενί αηυκ βκχζεςξ. διείςζαζ πξ θαιαάκεζ ηυ νδηυκ ημῦ ραθιμῦ.
οιαυθςκ: Σμῦ ζχιαημξ ηαί αἵιαημξ.
§ 10. Ὕδαηζ ηάξ: Σί ηυ κίραζαζ ηάξ πεῖναξ, ηαί πυηε.
Φδζίκ, ὁ θεθμοιέκμξ: διείςζαζ, πξ θαιαάκεζ ὁ παηήν ηυ ημῦ Κονίμο νδηυκ, ηυ θέβμκ, «ὁ θεθμοιέκμξ μ πνείακ ἔπεζ
ημφξ πυδαξ κίραζεαζ». Ἡ δέ ζφκηαλζξ ηκ πνμηεζιέκςκ πνυξ ηυ παζκίζζεηαζ ηήκ ἀπυδμζζκ ἔπεζ, ἵκ' ᾖ ηυ θεβμιέκμκ
μὕηςξ• Ὅηζ ιέκ ηυδε ἐζηίκ, παζκίζζεηαζ, ὁ θμοηήν ιέκ ἐκ ηῆ κμιζηῆ θαηνείᾳ, ἐκ δέ ηῆ ηαε' ιξ ηκ πεζνκ ἀπυκζρζξ.
Συ δέ ἄζπεημξ ηαί ἀπυθοημξ δδθμῖ, ὡξ ηῆ ἥηημκζ μη ἐκεπεήζεηαζ ἀβςβῆ ηαί δζαεέζεζ. Ἄθθςξ• Ἡ ηαε' πένααζζκ ηξ
ζοκηάλεςξ ηαφηδξ ἀκάβκςζζξ μὕηςξ ἁνιμζεήζεηαζ• ὅηζ ιέκ μὖκ, ὡξ ηά θυβζά θδζζκ, ὁ θεθμοιέκμξ μ δεῖηαί ηζκμξ ἑηέναξ
ηαεάνζεςξ, εἰ ιή ηξ ηκ ἄηνςκ, εἴη' μὖκ ἐζπάηςκ, ἑαοημῦ κίρεςξ, δζ' ἧξ ἀηνμηάηδξ ηαεάνζεςξ ἐκ πακάβκῳ ημῦ
εεμεζδμῦξ ἕλεζ ἄπνακημκ πμζήζεηαζ• ηαί ἀηδθίδςημκ ηήκ ἐπζζηνμθήκ, ηαί πνυξ ηά δεφηενα πνμσχκ ἀβαεμεζδξ• ὡξ ημῦ
Σελίδα 61 από 193
εεμεζδμῦξ ἀπμζχγςκ ηυ πθνεξ ηαί ὁθυηθδνμκ, ἄζπεημξ ἔζηαζ ηαί ἀπυθοημξ, ὡξ ηαεάπαλ ἑκμεζδήξ ηαί πνυξ ηυ ἕκ αὖεζξ
ἑκζαίςξ ἐπζζηνεθυιεκμξ.
Δἰ ιή ηξ ηκ ἄηνςκ: Σί ἐζηζ ηυ ιή δεῖζεαζ ηυκ θμοζάιεκμκ ἑηέναξ κίρεςξ, εἰ ιή ηά ἄηνα κίραζεαζ• δεφηενα δέ θδζζ ηά
αἰζεδηά, εἰξ ἅ δζά θακηαζίαξ πνμζπάζπεζ ροπή.
ιέκ ἱενυξ: διείςζαζ, ὅηζ μ θμοηήν ἦκ ἐκ ηῶ κυιῳ ηαί ὅηζ ζφκηαβια ἔπεζ ἄθθμ πενί ηξ ηαηά κυιμκ ἱενανπίαξ, ὅπεν
μ θένεηαζ.
Σμῦ ἱενάνπμο: διείςζαζ ηυ ἔκεεμκ ημῦ ἱενέςξ, ηυ ἀθδεξ ηεθεζυηαημκ.
Ἱενμονβίακ ἀπμηεηαεάνεαζ: Σῆ εείᾳ ἱενμονβίᾳ δδθμκυηζ.
ζυπηνςκ ἀβθαΐακ: Ἔζμπηνά θδζζ ηάξ ηκ ἁβίςκ ροπάξ, ὡξ ημῦ εείμο θςηυξ δεηηζηάξ ηαί ηξ ηνείηημκμξ θήλεςξ
ἀθμιμζςηζηάξ.
θζέκηςκ δζσέκαζ: Καί κῦκ Ἀηηζηίγςκ, ὡξ Ἀεδκαῖμξ, ζοκέηαλε ηυ νδηυκ, θάζηςκ, ηκ ιανιανοβκ ἐλζέκηςκ ηήκ μἰηείακ
αἴβθδκ, δέμκ πνυξ εδθοηυκ ηκ ιανιανοβκ ἐθζεζζκ εἰπεῖκ, ὅ δή ηαί ἄκς ἐκ ηεθαθαίῳ γ' ημῦ Πενί μνακίαξ ἱενανπἰαξ
αζαθίμο πθαηφηενμκ ἐδείλαιεκ, ὡξ Ἀηηζηυκ ηυ ζπια. ηεῖ μὖκ ἀκάβκςεζ.
Ἡ δέ ημῦ ἱενάνπμο: διείςζαζ, δζά ηί ἐπί ημῦ εοζζαζηδνίμο κίπηεηαζ ὁ ἱενάνπδξ, ἤημζ ἐπί ηκ ἁβίςκ, ημοηέζηζκ
ἔιπνμζεεκ αηκ.
Καί ηξ ἀηνμηάηδξ: Σξ ἄηναξ ηαεάνζεςξ δδθαδή.
Καί π' ὄρζκ: Μθθμκ ηυηε ἔιεκμκ ηεηαθοιιέκα ηά εεῖα δνα, ἕςξ ηαζνμῦ ηξ ἁβίαξ ιεηαθήρεςξ• ηαί ημῦημ δδθμῖ ιεη'
ὀθίβᾳ. Ἤ ηυ βε ἀηνζαέξ, ὅηζ ημοθίγςκ ὁ ἱενάνπδξ ηυκ ἅβζμκ ἄνημκ, ἐδείηκο ηήκ εθμβίακ, θέβςκ, «ηά Ἅβζα ημῖξ ἁβίμζξ».
§ 11. Σζκάξ ιέκ μὖκ: Σάξ εἰξ ιξ πνμκμίαξ πάζαξ ὀθίβμζ ἴζαζζ, ηάπα δέ μδέ ὀθίβμζ ἴζαζζ• ηαί πενί ηίκμξ πνμζημιζδή.
Ἀνςβυκ: Βμδευκ.
Σήκ ἀκενςπείακ: Πενί ηξ ηκ ἀκενχπςκ ἀπμπηχζεςξ.
Σελίδα 62 από 193
πενααζία: Παναααζία,
Οἰηείαζξ νμπαῖξ: Ὅ ἐζηζκ αεαζνέηςξ. Ἡ δέ ζφκηαλζξ πνυξ ηά ἄκς εἰνδιέκα ἐζηίκ• εἶπε βάν, ὅηζ ηήκ ἀκενςπείακ θφζζκ
πμθοπαεεζηάηδ γςή δζαδέπεηαζ, ηά δέ ἄθθα δζά ιέζμο, ἀπυ ημῦ 'ἀημθμφεςξ βάν' ἕςξ ημῦ 'ἔκεεκ ἐθεεζκξ'.
Θεθηηζηαῖξ: Θεναπεοηζηαῖξ.
Συ ηξ ἀνπξ: πεζδή ηαί ἀνπήκ ηξ ζοζηάζεςξ ἐη βξ ἔπμιεκ, ηυ βάν ζςιαηζηυκ ικ ἐλ αηξ, εἰηυηςξ ιεηά ηήκ
πανάααζζκ ηαί ηυ ηέθμξ πνυζθμνμκ ἔπμιεκ ηῆ ἀνπῆ• εἰξ βκ βάν ἀκαθφμκηεξ• ἐπεί ἐννήεδ, ὅηζ «β εἶ, ηαί εἰξ βκ
ἀπεθεφζῃ».
Πέναξ: Σμοηέζηζ ηυκ εάκαημκ.
Ἀκαβχβμο γςξ: Ἀκαβςβυκ δέ γςήκ ηήκ ηά ἄκς γδημῦζακ ηαί πνυξ Θευκ ἐπεζηναιιέκδκ θδζζ.
Πμθοπαεεζηάηδκ ἀθθμίςζζκ: Σί ἐζηζκ ἀθθμίςζζξ ἐπί ζςιάηςκ, ἐκ ηῶ Πενί ηκ εείςκ ὀκμιάηςκ δζελήθεμιεκ.
Γοζιεκεῖξ: Σαθαζπχνμοξ.
Δἰξ ἀκοπανλίαξ μἰηηνξ: Δἰξ ἀκοπανλίακ δέ δζά ηήκ ἁιανηίακ• ὁ βάν ἁιανηςθυξ ηνυπμκ ηζκά μπ πάνπεζ• ηυ βάν ηαηυκ
ἀκφπανηημκ.
Ἀπεζνμηάηδ θζθακενςπία: Πενί ηξ ἐκακενςπήζεςξ, ὅηζ ηαφηδκ θζθακενχπςξ ἐκήνβδζεκ.
Αημονβυκ ικ: διείςζαζ ηήκ ἀηνίαεζακ ηκ δμβιάηςκ, ἐκ πμθοπθδεείᾳ θέλεςκ θναγμιέκδκ ηαί πμθειμῦζακ πάκηαξ
αἱνεηζημφξ• ηυ ιέκ βάν αημονβυκ βεκέζεαζ ηήκ εἰξ ιξ πνυκμζακ ημῦ Θεμῦ δδθμῖ, ὅηζ αηυξ ἦκ ὁ Θευξ Λυβμξ• μ ιήκ
ἄθθμξ ἐκ ἄθθῳ, ὥξ ηζκεξ ιαίκμκηαζ ζφκ Νεζημνίῳ. Συ δέ ἐκ ἀθδεεῖ ιεεέλεζ πάκηςκ ηκ ιεηένςκ ἀκαιανηήηςξ ηαί
Μακζπαίμοξ ηαί Δηοπζακζζηάξ ηαί Ἀπμθθζκανζζηάξ ηαί Ἀηεθάθμοξ ηαί πάκηαξ ἁπαλαπθξ ημφξ αἱνεηίγμκηαξ
ηαηααάθθεζ.
Ἕλεςξ: Συ ἕλεςξ ἐκηαῦεα μ πμζυηδηυξ ηζκμξ ἐιιυκμο κμδηέμκ, ἀθθά ηαεέλεςξ ηαί δζαιμκξ, ἤημζ ηαηαζπέζεςξ.
Ο ηαηά δφκαιζκ: διείςζαζ, ὅηζ μη ἐκ ἰζπφσ ἐκίηδζεκ ὁ Υνζζηυξ ηυκ αηακκ, ἀθθά ηνίζεζ ηαί δζηαζμζφκῃ. Σμῦημ ηαί
Γνδβυνζμξ ὁ Νφζζδξ ἐκ ηῶ Καηδπδηζηῶ θδζζκ.
Σελίδα 63 από 193
θαίμο: Πθμοζίμο.
Ἀκείδεμκ ηάθθεζζ: Καί ἀκςηένς μὕηςξ ἔθδιεκ, ὅηζ ἀκείδεμκ ηυ ηξ ἀβκμίαξ ζηυημξ θδζί. διαίκεζ δέ ηήκ ἐθεοεενίακ
ικ.
καβεζηάηςκ: Μειζαζιέκςκ.
§ 12. Γεῖ ηαῖξ ἱενανπζηαῖξ: Σξ εεανπζηξ ἀβαευηδημξ, ὡξ ἔθδ ἐκ ἀνπῆ ημῦ ηεθαθαίμο.
ικήζαξ δέ ηαί: Σμοηέζηζ ηυκ ἄνημκ ηαί ηυ πμηήνζμκ εθμβκ ηκ ἁβίςκ δχνςκ. διείςζαζ δέ ὅηζ πακηαπμῦ
ζοιαμθζηήκ θέβεζ ηήκ εείακ ἱενμονβίακ, ηαί ηά ἅβζα δνα ζφιαμθα ηκ ἄκς ηαί ἀθδεζκςηένςκ.
Συκ βάν ἐβηεηαθοιιέκμκ: Οὕης ηαί πνυ ὀθίβμο εἴνδηαζ, ὅηζ ηεηαθοιιέκμκ ἔιεκε ηυ εεῖμκ δνμκ ἕςξ ηαζνμῦ
ιεηαθήρεςξ, εἰ ιή ἄνα ηεηαθοιιέκμκ θέβεηαζ ηυ ἀπυ ηκ πμθθκ ηαί ἔλς ἑζηχηςκ, ηαί ἁπθξ θασηκ ἀπμηεηνοιιέκμκ.
Συ βάν ἕκ ηαί ἁπθμῦκ: πεζδή ηαί ροπήκ κμενάκ ηαί ζια βήσκμκ ἔθααε. λ ικ εἰδμπμζμφιεκμκ, ημῦη' ἔζηζ ηυ ηαε'
ιξ εἶδμξ, ἤβμοκ ηήκ θφζζκ θααχκ. διείςζαζ δέ πξ ημζκςκμί εείαξ θφζεςξ βζκυιεεα Υνζζηῶ ἑκμφιεκμζ. διείςζαζ
ηαί ηά πενί ηξ μἰημκμιίαξ, ηαί ηίξ ὁ θακείξ, ηαί ηίξ ηθάζζξ ημῦ ἄνημο ηαί δζακμιή.
Καη' ἄηνμκ: Σμοηέζηζ ηαη' ἄηνμκ ἕκςζζκ ηαί ηεθείακ, ηαί μζζχδδ ηαε' πυζηαζζκ ἀθδε.
Ἀθςαήημο: Ἀαθααμῦξ.
Υνή βάν ιξ: διείςζαζ ηίξ ὁ ζημπυξ ημῦ Υνζζηζακζζιμῦ,
§ 13. π' ὄρζκ ἄβςκ: Πενί ημῦ Κονίμο ικ Ἰδζμῦ Υνζζημῦ ἐκηαῦεά θδζζκ μ ζοιαμθζηξ, ὅκ ηαί κμδηήκ ικ ἔθδ
γςήκ. Συ δέ 'πακηεθεῖ', ἐπεζδή ηαί ροπήκ κμενάκ ηαί ζια βήσκμκ ἀκέθααε. Καί ηαθξ εἶπεκ 'ἀζοβπφηῳ ἐκακενςπήζεζ'•
ἔιεζκε βάν Θευξ ἄκενςπμξ ὀθεείξ, ηαί ἑηαηέναξ θφζεςξ ζχγςκ ηά ἰδζχιαηα• ηαί ζδιείςζαζ ηαηά Ἀπμθθζκανζζηκ.
λ ικ εἰδμπμζμφιεκμκ: Σμοηέζηζ ηυ ηαε' ιξ εἶδμξ, ἤβμοκ ηήκ θφζζκ θααυκηα,
Κμζκςκμί Θεμῦ: διείςζαζ πξ ημζκςκμί εείαξ θφζεςξ βζκυιεεα, Υνζζηῶ ἑκμφιεκμζ.
Σελίδα 64 από 193
§ 14. Δἰξ επανζζηίακ: Πενί επανζζηίαξ.
Μεηαδυζεςξ βεῖηαζ: Καηά ημζκμῦ ηυ βεῖηαζ, ἤβμοκ πνμδβεῖηαζ• ὅηζ πνημκ δεῖ ηυκ ἱενέα ιεηαθαιαάκεζκ, ηαί μὕης
ιεηαδζδυκαζ. Οημῦκ ιεημπή βεῖηαζ, ηαί ιεηάθδθζξ ημῦ πνμζημιίζακημξ ηξ ιοζηζηξ δζακειήζεςξ ηκ θμζπκ.
Σαῖξ ἐκεέμζξ δζδαζηαθίαζξ: πμῖμκ δεῖ ηυκ ἱενέα εἶκαζ.
Οἱ ημθιδνξ ἀπμηεπνδιέκμζ: Ὅ θέβεζ ημῦηυ ἐζηζκ• ὥζπεν ὁ ἱενεφξ ιή πνημξ ιεηαθαιαάκςκ ηκ π' αημῦ
πνμζημιζζεέκηςκ, ἀκίενυξ ἐζηζκ, μὕης ηαί μἱ ημθικηεξ δζδάζηεζκ ἄθθμοξ, ιή πνάηημκηεξ ἅ δζδάζημοζζκ, ἀκίενμί εἰζζ•
δεῖ βάν πμζεῖκ, ηαί μὕης δζδάζηεζκ, ηαηά ηυ εἰνδιέκμκ πυ ημῦ Κονίμο• «ὁ πμζήζαξ ηαί δζδάλαξ, μὗημξ ιέβαξ
ηθδεέζεηαζ».
Θεζιμεεζίαξ: Σμῦ εείμο κυιμο.
Ο ημθιδηέμκ: Φμαήεδηζ πάκο.
Ἁνιμζηήκ: Σμοηέζηζκ ἁνιυδζμκ. Ἁνιμζηήκ ἔθεβμκ μἱ Λαηεδαζιυκζμζ ηυκ ηαεζζηαιέκμκ π' αηκ ἄνπμκηα ηκ
πμηεζιέκςκ αημῖξ πυθεςκ, πανά ηυ ἁνιυγεζκ ημφξ ἀνπμιέκμοξ γῆκ ηαηά ημφξ κυιμοξ, ὅεεκ ηαί ἁνιμζηήναξ πάθζκ
ἐηάθμοκ Ἀεδκαῖμζ ημφξ εἰξ ηυ εὖ γῆκ δζαηάηημκηαξ, ὡξ ζαθξ Πθάηςκ ὁ ηςιζηυξ δδθμῖ ἐκ Πνέζαεζζ ηῶ δνάιαηζ. Καί
ἐκηαῦεα ημίκοκ 'ἁνιμζηήκ' ηυκ ἄνπμκηα ηξ ηηθδζίαξ ἐπίζημπμκ μἰηείςξ ὠκυιαζε.
§ 15. Σῆ βάν ἱενᾶ: διείςζαζ ηί ἐζηζ ηυ, «βεφζαζεαζ ηαί ἴδεηε».
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Γ'
Α'. Οὕης πνυξ ηυ ἕκ: Σμοηέζηζ πνυξ ηυ κμδηυκ ηαί πκεοιαηζηυκ.
Δυζιμο πενζαβςβξ: Ἀκηί ημῦ εοιζάζακημξ ημῦ ἐπζζηυπμο πζακ ηήκ ἐηηθδζίακ.
Β'. Μεθῴδδια: Συ «Ἅβζμξ» δδθμκυηζ, ἤ ηαί ηυ «Ἀθθδθμφσα».
Καί ηήκ ἐπ' αηῶ: Γζ' αημῦ βάν ἅπακ ἅβζμκ ηεθεζμῦηαζ.
Σελίδα 65 από 193
Γ'. § 1. Σμῖξ ἱενμῖξ: διείςζαζ ἀθδεξ εεῖμκ θυβμκ, ὅηζ δεῖ ημφξ εείμοξ ἄκδναξ ηεηαθοιιέκαξ ἔπεζκ ἀπυ δυγδξ ηεκξ ηάξ
ηξ ἀνεηξ πνάλεζξ.
Ἄβαθια: Δἰηχκ.
Δἰ εέιζξ: Δἰ δίηαζμκ.
κ ηῆ εἰηυκζ: Δἰ ηαί ηυ ἀπανάθθαηημκ ηαί πάκηῃ ὅιμζμκ ἔπεζ εἰηχκ πνυξ ηυ ἀνπέηοπμκ, ἀθθ' μζία, θδζί, δζάθμνμξ•
ιέκ βάν ἄροπμξ, ηυ δέ ἔιροπμκ• ηαί ηυ ιέκ ἀθδεζκυκ γμκ ἔιπκμοκ, ηυ δέ ημῦ γςβνάθμο ἔνβμκ ἐη ηδνμῦ ηαί πνςιάηςκ•
ἐκ ημφηῳ ημίκοκ ηξ δζαθμνξ εεςνμοιέκδξ, ηαοηυηδξ ἐκ ἀιθμηένμζξ ηῆ ὁιμζυηδηζ δζάθμνμξ.
Ἴκδαθια: ιμίςια.
Δἰηυηςξ: Πνυξ ηυ εεῖμκ ηάθθμξ δδθμκυηζ.
Γνζζ: Πνάηημοζζκ.
Δἰξ ηυ εεαεκαζ: διείςζαζ, πξ ἐηθαιαάκεζ ηυ ιή δεῖκ ικ ηάξ επμζίαξ ἐηπμιπεφεζκ.
Δἰζίκ εςδίαξ: Σμοηέζηζκ, ὁ Θευξ (ημῦημ βάν εςδία), ηυ ἀθδεξ ηαθυκ ἀθ' ἑαοημῦ πμζκ, εἰξ ἅπακηαξ μη
ἐπζζηνέθεζηαζ, ημοηέζηζκ μ θνμκηίγεζ ηεκμδυλςξ ηκ ιή ἀπμδεπμιέκςκ ἔζε' ὅηε ηάξ παν' αημῦ ηνίζεζξ, μδέ ἐπζηδδεφεζ
δυλακ ἔπεζκ πανά ἀκενχπμζξ.
§ 2. Ὡξ ηνοθίςκ: Πμθθάηζξ ἐκ ηῶ Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ ἐδδθχζαιεκ, ηί κμδηυκ ηαί ηί κμενυκ. Σμῦημ μὖκ ηαί ἐκηαῦεά
θδζζκ, ὅηζ ηῶ ἐπζζηυπῳ, ἁβίῳ ὄκηζ, ὡξ ζοββεκεῖ ημῦ εείμο θςηυξ ἀπμηαθφπηεζ ὁ Θευξ, μ δζ' ἑηένμο δζδαζηάθμο, ἀθθ'
αηυξ αηυκ θςηίγςκ, ηυ ιοζηήνζμκ ηξ εεςνίαξ ηαί ημῦ ιφνμο• δζυ αηῶ ηῶ ἐπζζηυπῳ μ πενίηεζηαζ ηάθοιια ηαηά ημῦ
εείμο ιφνμο, ἀθθ' «ἀκαηεηαθοιιέκῳ πνμζχπῳ», ηαηά ηυκ Ἀπυζημθμκ, εεςνεῖ ηά ιοζηήνζα, ημῖξ δέ ιή ηεθείμζξ, πνεία
ζοιαυθςκ• δζυ ηαῖξ πηένολζ ηεηαθοιιέκμκ βίκεηαζ ηυ ἅβζμκ ιφνμκ ημῦ Θεμῦ ηαί ηυκ θαυκ, ηαί δζά ηξ ἑνιδκείαξ
ἀπμηαθφπημκημξ ηά ζφιαμθα. 'Θεςνμφξ' δέ ηαθεῖ ημφξ ἐπζζηυπμοξ, ἐπεζδή ηαί παν' Ἕθθδζζ εεςνμί ἐηαθμῦκημ μἱ
πνμααθθυιεκμζ πανά πάκηςκ ἐπενςηκ ηυκ Θευκ πενί ιεθθυκηςκ, ηαί εοζίαξ πέν αηκ πνμζθένεζκ ηαί ἐλζθεμῦζεαζ
πέν αηκ. 'Ἀκμιμίμοξ' δέ ηαθεῖ ημφξ ἀηεθεῖξ ημῦ θαμῦ• ημῦημ βάν αηῶ ἔεμξ. Οδέ βάν ἀπμηνφπηεηαζ ημφξ κμενμφξ,
ἀθθ' ἀθακήξ ἐζηζ ημῖξ αζαθίμζξ.
Αἰκζβιάηςκ: Γζ' αἰκζβιάηςκ βάν ηαί ζοιαυθςκ πνυξ ηήκ ἑαοηκ ἀζεέκεζακ αὗηαζ αἱ ηάλεζξ θςηίγμκηαζ.
Σελίδα 66 από 193
§ 3. Σξ ηκ ἱενανπζηκ: Σεθεζμῖ βάν πάκηα ηυ εεῖμκ ιφνμκ ἐπζπνζυιεκμκ, ὥζπεν ιεηάθδρζξ ημῦ ἁβίμο ζχιαημξ ηαί
αἵιαημξ.
Σκ εείςκ: Πάκηεξ βάν εςδζαγυιεκμζ ηξ εείαξ ιοζηζηξ εςδίαξ ιεηαθαιαάκμοζζκ ἀκαθυβςξ.
κενβμοιέκςκ: Σκ δαζιμκχκηςκ ηαί εἰξ ἀζέθβεζακ ηεηναιιέκςκ, πενί ὧκ ηαί ἐκ ηῶ πνυ ημημο ηεθαθαίῳ θδζζ:
'Πημίακ' δέ θέβεζ, μἱμκεί ευνοαμκ, θυαμκ, πηυδζζκ, ἀπάηδκ.
Σμῖξ δέ εἰξ κμῦκ: Γζά ημφξ ἐκ ιεηακμίᾳ θδζίκ.
Ἄβμοζζκ: Δὔηαηημξ ἀημθμοεία ηαί ἀκάααζζξ ημῖξ ἁβίμζξ ηαηάθθδθμξ.
Συ ἑκμεζδέξ: Συ ἑκμεζδέξ θδζζ ηυ πνυξ ηυ ἕκ, ἤβμοκ ηυκ ηυ Θεῖμκ ὁνκηα αηυκ κμῦκ, ὅκ ηαί ἑκμῦζεαζ θέβεζ πνυξ αηυ ηυ
ἕκ ηαί ηξ ημφημο ἀπμπθδνμῦζεαζ ἑκχζεςξ.
§ 4. Σί δέ: Καη' ἐνχηδζζκ ἀκάβκςεζ ηυ πςνίμκ.
Δἰ βάν ηκ: Ὅηζ αἰζεδηή εςδία ηνέθεζ ηήκ αἴζεδζζκ ηαί εεηηεῖκ πμζεῖ.
Κνζηζημῦ: Κνζηζηυκ θδζζ ηυ ηξ ροπξ δζαηνζηζηυκ, ἤημζ ηυ κμενυκ, ὅπεν εἰ ιή ηξ ἐπί ηυ πεῖνμκ νμπξ ηαεανεφμζ, μη ἄκ
ἐκ αἰζεήζεζ ηξ εείαξ εςδίαξ βεκήζεζεαζ θέβεζ.
Ὅθαμκ: Πθμῦημκ.
Ἡδυιεκμζ: Ἀκηί ημῦ εςδζαγυιεκμζ.
§ 5. Σξ ηαηά κμῦκ: Συ ηαηά κμῦκ, ἐπί ἀββέθςκ.
Γομηαζδεηάδζ ζδιαίκεηαζ: Σἰκμξ ηφπμξ αἱ ζα' πηένοβεξ. διείςζαζ δέ ηυ ιέβεεμξ ηκ ζεναθίι.
Θεμθμβίακ: «Ἅβζμξ, ἅβζμξ, ἅβζμξ».
Σελίδα 67 από 193
Καηίαξ ηε ἅια: διείςζαζ, ὅηζ μ ιυκμκ ηαηίαξ, ἀθθά ηαί θήεδξ ἀιεηυπμοξ ηάξ ἄκς δοκάιεζξ θδζίκ ὁ παηήν.
πζζηήιδκ: Καθξ ζοκρε ηῆ ἐπζζηήιῃ ηήκ κυδζζκ βάν ἀηνζαήξ πενί ὁημομῦκ ηαηακυδζζξ ἐπζζηήιδκ ημφημο
ἐνβάγεηαζ.
§ 6. Σάξ ιέκ μὖκ: Σίξ ἰδζυηδξ ηκ ζεναθίι, ηαί ὅηζ ηαφηδκ πνμεῖπε.
Σκ πενμονακίςκ: κ ηῆ Πενί ηξ μνακίαξ ἱενανπίαξ πναβιαηείᾳ θδζί.
§ 7. Συ ιέκ μὖκ: Θεςνία ηκ ἁβίςκ ζεναθίι. διείςζαζ ὅθμκ ηυ πςνίμκ, ὅπςξ ἐηδίδςζζκ ἐκ αηῶ κμεῖκ ιξ ηά πενί ηκ
ἄκς δοκάιεςκ βεβνάιιεκα ἐκ ημῖξ πνμθήηαζξ.
λαπθκ εέζζκ: λαπθκ εέζζκ ηυ ἕλ εἶκαζ πηένοβάξ θδζζ.
Πνηα ηαί ιέζα: Δἴνδηαζ ἐκ ημῖξ πνυ ημφημο, πξ πνή ἐηδέπεζεαζ ηάξ πνχηαξ ηαί ιέζαξ ηαί ηεθεοηαίαξ δοκάιεζξ ηκ
κμενκ.
Γζάπθαζζκ: Ο βάν ἀθδε πηενά ἔπμοζζ.
Σκ πηενκ: διείςζαζ δέ, πξ ἔθααε ηά πενί ηκ πηενφβςκ ηκ ζεναθίι, ηαί ὅηζ ηαε' ὅθμκ αηά ἵπηακημ, ιδδέκ ἔπμκηα
θεζιέκμκ ηαί ηαπεζκυκ.
§ 8. Δἰ δέ ηά πνυζςπα: διείςζαζ ὡναζμηάηδκ εεςνίακ ηαί λέκδκ, δζά ηί μἱ ζεναθίι ηά πνυζςπα ηαί ημφξ πυδαξ
ηαθφπημοζζ ημῖξ πηενμῖξ, ημῖξ δέ ιέζμζξ πέηακηαζ.
§ 9. Καί ημῦημ δέ: νιδκεία ηκ ζεναθίι.
§ 10. Σξ μζζχδμοξ: κ ηῶ Πενί ηξ μνακίαξ ἱενανπίαξ θυβῳ ἐζαθδκίζεδ, ηί ἐζηζκ ἐπί ἀββέθςκ μζζχδδξ ἕλζξ, ἐκ
ἑαδυιῳ ηεθαθαίῳ.
α'. Οη βκυδζεκ: Ὅηζ ηαί μἱ ἅβζμζ ἄββεθμζ ἴζαζζκ, ὅηζ ὁ ἁβζάγςκ Ἰδζμῦξ ηαί βζάζεδ, ηαί πυηε, ηαί πξ.
Καηεθδθοευηα: Σμοηέζηζκ ἄκενςπμκ βεκυιεκμκ.
Σελίδα 68 από 193
α'. Πνυξ ημῦ Παηνυξ: Σμῦηυ θδζζ δζά ηυ ιίακ εἶκαζ ηξ ἁβίαξ Σνζάδμξ ηήκ ἐκένβεζακ. διείςζαζ δέ ηήκ ἀπανάαθδημκ
ὀνεμδμλίακ ημῦ ιεβάθμο Γζμκοζίμο, ηαί πξ ἐθφθαλε ηξ εευηδημξ ημῦ Κονίμο Ἰδζμῦ, ὡξ Θευξ, πάκηα, ηαί αηυξ ὡξ
ἄκενςπμξ βζάζεδ πυ ηε ημῦ Παηνυξ ηαί θ' ἑαοημῦ, ἐπεί ηαί Θευξ, ηαί πυ ημῦ ἁβίμο Πκεφιαημξ, εἰδοζκ ηαί ηκ
μνακίςκ ηάλεςκ ηήκ ἰδίακ ἀνπήκ, ημοηέζηζ, ηυκ αἴηζμκ αηκ ηαί ηυκ δδιζμονβυκ ηυκ Ἰδζμῦκ, ὅηζ ηἄκ ἁβζάγδηαζ, ἀθθ’
μὖκ ηαί μὕηςξ ἔπεζ ηυ ηαη' μζίακ ἀκαθθμίςημκ• Θευξ βάν. διείςζαζ δέ ὅηζ ηήκ μἰηείακ μἶδεκ ἀνπήκ ἐη ηξ εεμονβίαξ
αημῦ.
δ'. εναθίι πενζίζηδζζ: διείςζαζ, δζά ηί ηῶ εείῳ ιφνῳ πενζίζηακηαζ ηά ἑλαπηένοβα. Ἀπανάθθαηημκ δέ εἶπεκ ἤ ὡξ πνυξ
ηυ ηαηά πάκηα ηξ ηαε' ιξ θφζεςξ ὁιμζςεκαζ ιῖκ πςνίξ ἁιανηίαξ, ἤ ὡξ ιή πμιείκακηα παναθθαβήκ ἤ ηνμπξ
ἀπμζηίαζια ηαηά ηήκ εευηδηα, ἐκ ηῶ πνμζθααεῖκ ηυ ἀκενχπζκμκ. διείςζαζ δέ ηήκ ὁθζηήκ ἐκακενχπδζζκ, δζά ημφξ
ἄκμοκ αηυκ θέβμκηαξ.
ε'. Συκ ἁβζαγυιεκμκ: Μθθμκ ηυηε μὕηςξ ἐθένεημ ἐκ ηῆ πνυξ αναίμοξ• «ὅ ηε βάν ἁβζάγςκ ηαί ὁ ἁβζαγυιεκμξ».
Συ ιφνμκ: Γζά ηί ζηαονμεζδξ ηυ ιφνμκ ἐκ ηῶ ααπηζζηδνίῳ ἐηπεῖηαζ.
π ' ὄρζκ ἄβεζ: Ἀκηί ημῦ θακενξ ηδνφηηεζ.
Θεμβεκεζίαξ ηαηαδευιεκμκ: Ἀκέζηδ βάν ηνζήιενμξ, ιή ηναηδεείξ πυ ημῦ εακάημο.
Ἀηναηήηῳ: Ἀκέζηδ βάν ηνζήιενμξ ιή ηναηδεείξ.
Σμφξ εἰξ ηυκ εάκαημκ: Ἔζηζ βάν ἀπυηνοθμξ αἰηζμθμβία ημῖξ πμθθμῖξ ημῦ ιοζηδνίμο, δζά ηί ηυ εἰξ Υνζζηυκ αάπηζζια,
ὅηζπεν εἰξ ηυκ εάκαημκ αημῦ ααπηζγυιεεα.
§ 11. Ἀκενςπμπνεπξ. διείςζαζ ηαί ἐκηαῦεεκ, ὁ Υνζζηυξ, ηαί ὡξ ἄκενςπμξ, δέπεηαζ ηυ Πκεῦια ηυ ἅβζμκ ἁβζαγυιεκμξ,
ηαί ὡξ Θευξ, δίδςζζκ αηυ. διείςζαζ ηαί ηυ ηξ μζζχδμοξ εευηδημξ, ηαί ὅηζ ἀκαθθμίςημξ ἔιεζκεκ.
Ἕλεζ ηυ εεζυηαημκ: Δἰ, ἐπί ηκ ἀββέθςκ μζζχδεζξ ἕλεζξ ἀημφμκηεξ, μ πμζυηδηαξ ἔλςεεκ ηαηά ζοιαεαδηυξ ἐπζβζκμιέκαξ
κμμῦιεκ, ὡξ ηαί πνυ ὀθίβμο εἴνδηαζ, ηαί ἐκ ηῶ Πενί ηξ μνακίαξ ἱενανπίαξ θυβῳ ηεθαθαίῳ ἑαδυιῳ δζεζαθήζαιεκ,
πμθθῶ ιθθμκ ἐπί ημῦ ηαί πέν μζίακ ηονίςξ ὄκημξ Θεμῦ ηήκ ἕλζκ μ πμζυηδηα δελυιεεα, ηήκ ἐπί ημῖξ ζοκεέημζξ
ζοιααίκμοζακ, ἀθθ’ ἕλζκ μζζχδμοξ εευηδημξ, ηήκ θοζζηξ ἔπμοζακ ἐλ αηξ ηά ηξ ἀβαευηδημξ ἅπακηα. Σέςξ δέ
ζδιαίκεζ, ὅηζ ηαί εευηδξ μη αημμοζία ἐζηί ημῦ Θεμῦ, ἀθθά ηξ μζίαξ δυλα.
§ 12. Θοζζαζηδνίμο: Ὅηζ ηαί ηυ εοζζαζηήνζμκ ιφνῳ ηεθεζμῦηαζ, ηαί δζά ηί.
Σελίδα 69 από 193
Θοζζαζηήνζμκ Ἰδζμῦξ: Ὅηζ Ἰδζμῦξ ἐζηζ ηυ εοζζαζηήνζμκ• ηαί ζδιείςζαζ ηυ ιέβεεμξ ηαί ηυ ὕρμξ ημῦ ημζμφημο
εοζζαζηδνίμο, ὅπεν ἐζηίκ ὁ Υνζζηυξ.
Μοζηζηξ ὁθμηαοημφιεκμζ: Συ ηέθμξ αἰκίηηεηαζ ημῦ πεκηδημζημῦ ραθιμῦ.
Μφνμο ηεθεηήκ: Ὅηζ ιφνμο ηεθεηή ἐηθήεδ, ηαί δζά ηί.
Θεμονβζηξ ἅπακηα: Ὅ θδζζ ημῦηυ ἐζηζ• Πάζδξ εείαξ εεμθακείαξ ηαί ἐνβαζίαξ δζά ζοιαυθςκ δεζηκοιέκδξ, ἀηυθμοεμκ
ημῦ ἀθθδθμφσα ημῦ ηκ πνμθδηκ ιέθμοξ ηυ ζφιαμθμκ, εεχνδζαζ ηί δδθμῖ.
Φαζίκ μἱ ηά αναίςκ: διείςζαζ ηαηά Ἀηεθάθςκ.
Θεμθακείαξ: Πμῖμξ θέβεηαζ ραθιυξ, ηαί δθμκ ὅηζ εἷξ ηκ ἐπζβεβναιιέκςκ «Ἀθθδθμφσα».
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Δ'
§ 1. Ἀπμηθδνχζεζξ: Ἀπμηθδνχζεζξ ηαφηαξ ηαθεῖ δζά ηυ ἑηάζηδκ ηάλζκ ἱεναηζηήκ ἀθςνζζιέκςξ ἔπεζκ ἱεναηείαξ
πδνεζίαξ, μἷμκ ἀπμηεηθδνςιέκαξ αηῆ, ἅξ πενακαζ μ δφκαηαζ• δθμκ βάν ἐζηζ ηυ ἔνβμκ ημῦ δζαηυκμο ηαί ηκ ἄθθςκ
ὁιμίςξ. Γοκάιεζξ δέ ηαί ἐκενβείαξ ἐκ ημφημζξ, ἔζηζ ιέκ θααεῖκ ἐθ' ἑκυξ κμήιαημξ, ηυ αηυ δδθμφκηςκ• ηήκ βάν ημῦ
ηαεαίνεζκ ηαί θςηίγεζκ δζδαζηαθζηξ δφκαιζκ ἔπεζκ θέβμκηαζ μἱ ηαῦηα ἐκενβεῖκ ἀθζέιεκμζ• ἔζηζ δέ ηαί ἑηένςξ
δζαζηείθαζεαζ, ὡξ δοκάιεζξ ιέκ θααεῖκ ηάξ πκεοιαηζηάξ δςνεάξ ηαί ἀλίαξ, ἐκενβείαξ δέ ηάξ θεζημονβίαξ• ηάξ βάν
ηεθεζχζεζξ, πνυδδθμκ, ὡξ ἐπί ηκ ηαηαζηάζεςκ, ἤβμοκ πεζνμημκζκ ἐηθδρυιεεα.
Καί ηήκ ιέκ: λξ ζαθδκίγεζ, ηίξ ηε ηνζαδζηή δζαίνεζζξ, ηαί ηίξ ηνζάξ ηκ πεναεαδηοζκ ηάλεςκ, πενί ὧκ ηαί
πνμελέεεημ ἐκ ηῶ πνχηῳ ηεθαθαίῳ ημῦ πανυκημξ θυβμο. Καί ζδιείςζαζ ὅηζ ἐπί ηξ ἐηηθδζζαζηζηξ ἱενανπίαξ ηνζαδζηή
δζαίνεζίξ ἐζηζ, ηαί ὁπμία. Ἡ ηαε' ιξ ἱενά πανάδμζζξ δζαζνεῖηαζ εἰξ ιοζηήνζμκ• ημῦημ βάν ηεθεηή, εἰξ ιζηδκ, εἰξ
ιομοιέκμοξ. § 2. Ἡ ιέκ ἁβζςηάηδ: Σίξ ἐκ μνακμῖξ ἱενανπία, ηαί ὅηζ ηεθεηή ἐζηζ ηξ μνακίαξ ἱενανπίαξ ημῦ Θεμῦ
ηαηά δφκαιζκ βκζζξ ηαί ἕλζξ. Μῦζηαζ δέ ηαφηδξ αἱ πενί Θευκ πνηαζ ηάλεζξ, ηεθμφιεκμζ δέ αἱ ιεη' αηάξ παν' αηκ
ιομφιεκμζ ηαί δζδαζηυιεκμζ ηάλεζξ.
Μεη' ἐηείκδκ: Σίξ ηαηά ημφξ δφμ θαμφξ ἱενανπία.
Σήκ ηαηά κυιμκ: Πενί ηξ ηαηά κυιμκ ἱενανπίαξ.
Οη εδζάηνζημκ: διείςζαζ, ὅηζ μη εὔθδπημκ θέβεζ ηαί εδζάηνζημκ ηήκ ηκ κμιζηκ δζαηάλεςκ εεςνίακ ηαί
ἀθθδβμνίακ.
Σελίδα 70 από 193
Σαφηῃ δέ ηῆ ηαηά κυιμκ: Σίξ ηεθεηή ηκ ἐκ κυιῳ.
Μφζημο ηαί βειυκμξ: Μςζέςξ δδθαδή.
Ἱενμβναθκ ηήκ: Καηά ηυ εἰνδιέκμκ• «ὅνα, πμζήζεζξ πάκηα ηαηά ηυκ ηφπμκ ηυκ δεζπεέκηα ζμζ ἐκ ηῶ ὄνεζ».
Σήκ ηεθεζμηένακ: Πενί ηξ κέαξ ἱενανπίαξ ηξ ἐκ ηηθδζίᾳ θέβεζ, ὅηζ ηθήνςζίξ ἐζηζ ηκ ηαηά κυιμκ. Σαῦηα δέ ὁ
Ἀπυζημθμξ ἐκ ηῆ πνυξ αναίμοξ θδζί, ηαί ὁ Κφνζμξ• «μη ἦθεμκ ηαηαθῦζαζ ηυκ κυιμκ, ἀθθά πθδνζαζ».
Σῆ ιεζυηδηζ: διείςζαζ, πξ ιέζδ ἐζηίκ μνακίαξ ἱενανπίαξ, ηαί ηξ κμιζηξ ἐηηθδζζαζηζηή ἱενανπία, ηαί πξ ηαῖξ
δφμ ημζκςκεῖ, ηῆ ιέκ ηῶ πκεφιαηζ, ηῆ δέ ηῶ βνάιιαηζ, ημοηέζηζ ημῖξ ζοιαυθμζξ.
Συ ηνζζζυκ: Πξ εἰξ ηνία δζαίνεζζξ ηκ ηάλεςκ,
Θεμεζδεῖξ ηκ ἱενκ: Σμοηέζηζκ, εἰξ ἱενάκ βκζζκ, ηαί δζδαζηάθμοξ, ηαί δζδαζημιέκμοξ.
Σκ ηαε' ιξ: Σκ ἀββέθςκ. Γζαζνεῖηαζ ηκ ηεθεηκ ἱενμονβία εἰξ ηάεανζζκ, ιφδζζκ, ηεθεζςζζκ. Ἡ ηκ ἱενμονβκ
δζαηυζιδζζξ εἰξ ηάεανζζκ εἰξ θςηαβςβίακ εἰξ ηεθείςζζκ ηκ ἀηεθέζηςκ, ηκ ηαεανεέκηςκ, ηκ θςηζζεέκηςκ. Ἡ ηκ
ηεθμοιέκςκ δφκαιζξ εἰξ ηαεαζνμιέκμοξ, εἰξ θςηζγμιέκμοξ, εἰξ ηεθεζμοιέκμοξ. § 3. Γφκαιζκ ηήκ ἱενάκ: κ ημφημζξ
ζηυπδζμκ εηνζκξ δεζηκοιέκδκ ηήκ ηνζαδζηήκ ηξ ἱενανπίαξ δζαίνεζζκ.
Ἡ δέ ηκ ἱενμονβκ: Πενί ηκ ηεθμφκηςκ.
Ἀπμηαεαίνεζ: Σί ἐζηζκ ἀπμηαεαίνεζκ, ηαί ηί ηυ θςηίγεζκ, ηαί ηί ηυ ηεθεζμῦκ, εἶπεκ ἐκ ηῶ Πενί ηξ ἐκ μνακμῖξ ἱενανπίαξ
ηεθαθαίῳ β' πενί ηυ ηέθμξ, ηαί ὧδε πνμσυκ ἐνεῖ• αὕηδ δέ ηνζάξ.
Σεθεζχζεζζκ: Πνχηδκ ηυ ηαεαίνεζκ ημφξ ἀηεθέζημοξ, ιέζδκ ηαε' ἥκ ἄθθμοξ ιομῦζζκ, ἐζπάηδκ δέ ηυ ηεθεζςεκαζ ιυκμκ.
Ἡ πνχηδ ιέκ: Ἀκηί ημῦ ηνζάξ ηκ πμαεαδηοζκ ηάλεςκ.
Ἡ ηνζζζή: Σίξ ηνζζζή δφκαιζξ ηκ ἱενέςκ.
Σελίδα 71 από 193
οκάλεςξ: Ἀπυ ημζκμῦ ηυ, ἀπμδεζπεείζδξ.
Νῦκ δέ ηήκ: η βάν ηκ εείςκ Γναθκ ηαεαζνυιεεα ηαί ἐθθαιπυιεεα πνυξ ηήκ ἱενάκ εεμβεκεζίακ• ἐη ηξ ζοκάλεςξ δέ
ηαί ηξ ημῦ ιφνμο ηεθεηξ ἐπζζηδιυκςξ ηεθεζμφιεεα. διείςζαζ ηαί ἐκηαῦεα ὁιμίςξ δδθμοιέκδκ ηήκ ηνζαδζηήκ
δζαίνεζζκ. Γζαζνεῖηαζ ἱεναηζηή δζαηυζιδζζξ εἰξ ηαεανηζηήκ, θςηζζηζηήκ, ηεθεζςηζηήκ. § 4. Ἤ μπί ηαί ηάξ αἰζεδηάξ: Ὡξ
ἐπί ηξ έθμο δεπμιέκδξ ηυκ ἥθζμκ, ὅπεν ηαί ἀκςηένς εἶπε• ηαί μἷμκ ἐπί ημῦ πονυξ ἤ ημῦ θςηυξ ἔζηζκ ἰδεῖκ, ημῦ ιέκ δζά
ηκ ἀναζκ ηαί δζαθακκ ζςιάηςκ ηαηαθάιπμκημξ ηαί ηά παπφηενα ηαί ἀθαιπ, ημῦ δέ πονυξ δζά ηξ εηαηαπνήζημο
ὕθδξ ηαί ηάξ ἀκεπζηδδείμοξ πνυξ ιεημοζίακ αημῦ ἐηπονμῦκημξ θφζεζξ.
θθάιπεζ: Ἡ ἐκένβεζα ημῦ ἱενάνπμο δδθμκυηζ.
Σμφηςκ μὖκ ἐζηζ: Καηά ημζκμῦ θδπηέμκ ηυ ἐζηί• πνμζοπαημφεηαζ βάν ἐπί ὅθςκ ηκ ἐκ ηῶ ηυπῳ.
Θεμπηζηκ, ηυ ημῖξ: διείςζαζ, ὅηζ εεμπηζηξ ὁ ἱενάνπδξ πνημκ ἐθθάιπεηαζ, εἶηα ιεηαδίδςζζ ημῖξ π' αηυκ, εἶηα
ηεθεζμῖ ημφημζξ, μἷξ ιεηαδίδςζζ ηξ ἐθθάιρεςξ.
§ 5. Πνχηδ ιέκ ἐζηζ. διεζςηέμκ, πξ αηή πνχηδ ηαί ἐζπάηδ ηάλζξ.
Ἡ δέ ηξ ἱενανπζηξ: Πενί ηξ ηκ ηάλεςκ δοκάιεςξ. Οὕης δέ πνή κμζαζ ηά πνμηείιεκα, ὅηζ πάκηα ιέκ ηά ἱεναηζηξ
ηεθμφιεκα εἰξ ηυκ ἱενάνπδκ ηήκ ἀκαθμνάκ ἔπεζ, ὡξ αημῦ δζά ηκ π' αημῦ ηαβιάηςκ ηαῦηα ἐκενβμῦκημξ, μἷξ ηαί
πανέζπε ηήκ δφκαιζκ ημῦ ηαῦηα ἐκενβεῖκ, ὅιςξ ἐκ ἐλαζνέηῳ ηῶ ἱενάνπῃ πνυξ αημονβίακ, ηαί μ δζά ηξ ἑηένςκ
πμονβίαξ ἀπμηεηθήνςηαζ ὁ ημῦ ιφνμο ἁβζαζιυξ ηαί ημῦ εοζζαζηδνίμο ηαεζένςζζξ ηαί ηκ ἱεναηζηκ πεζνμημκία,
ἅηζκα ηαί ηεθεζζμονβμφξ εἰηυκαξ ηξ εείαξ δοκάιεςξ ἀπεηάθεζεκ• ὁθυηδηα δέ θδζζ πάζαξ ηάξ ηάλεζξ, ὡξ εεφξ
ἐπελδβεῖηαζ.
Αὗηαζ δέ εἰζζ: Σμοηέζηζκ αἱ ηεθεζμῦζαζ ηυκ ἅβζμκ ἄνημκ εἰξ ζια Υνζζημῦ, ηαί ηυ πμηήνζμκ εἰξ ἅβζμκ αἷια, ηαί ηυ ὕδςν
εἰξ ἁβίακ ηάεανζζκ, ηαί ηυκ ἀθχηζζημκ εἰξ οἱμεεζίακ, ηαί πάκηα ηά θμζπά ὁιμίςξ.
Δἰ βάν ηαί πνυξ ηκ ἱενκ: διείςζαζ, ὅηζ ηαί ἁβζάζαζ ηαί ηεθεζζαζ ηυ ιφνμκ μη ἔζηζ πνεζαοηένςκ, μὕξ ηαί ἱενεῖξ
ηαθεῖ, ἀθθ’ μὔηε εοζζαζηήνζμκ ηεθεζζαζ, ἵκα ηαί πνμζεκέβηῃ ἐπ' αημῦ, μὔηε ιήκ πεζνμημκζαζ. Σαῦηα βάν ιυκμξ ὁ
ἱενάνπδξ πμζεῖ, ὧκ ἐηηυξ ὁ πνεζαφηενμξ, μὔηε ααπηίζεζ, μὔηε πνμζμίζεζ, ἀθθ’ εἰξ ηά πνμηεθεζεέκηα πυ ημῦ ἐπζζηυπμο
ἱενμονβήζεζ.
Ἁβζζηείακ: Ἤημζ πεζνμημκίακ.
κζαίςξ: Μμκμιενξ.
Σελίδα 72 από 193
Σάξ ἐπζζηήιαξ: Ὅηζ δζδαζηαθζηή ηκ ιοζηδνίςκ δφκαιζξ ημῖξ ἱενάνπαζξ ἁνιυγεζ.
§ 6. Ἡ δέ ηκ ἱενέςκ: Σίξ ηκ ἱενέςκ ηάλζξ, ἤβμοκ ηκ πνεζαοηένςκ.
Αηή δνᾶ: Ἡ ηκ ἱενέςκ ηάλζξ δδθμκυηζ.
Ἡ δέ ηκ θεζημονβκ: Σίξ ηκ θεζημονβκ ηάλζξ, ημοηέζηζ ηκ δζαηυκςκ.
Ἀπμηαεαίνεζ: Πξ ἀπμηαεαίνμοζζκ μἱ δζάημκμζ.
Ὅεεκ ἐπί ηξ ἱενξ: Θεςνία ηξ ηαεάνζεςξ. διείςζαζ δέ, ὅηζ ηκ δζαηυκςκ ἐζηί ηυ ἀπμδφεζκ ηαί πμθφεζκ ημφξ
ααπηζγμιέκμοξ, ηαί πνυξ δοζιάξ ἱζηᾶκ, ηαί αὖεζξ πνυξ ἀκαημθήκ ιεηάβεζκ.
Γζυ ηαί ηαῖξ ἱεναῖξ: διείςζαζ, ὅηζ μἱ δζάημκμζ ηυηε ηάξ εφναξ εἶπμκ, κῦκ δέ μἱ πμδζάημκμζ•
§ 7. Γέδεζηηαζ ημίκοκ: Ἀκαηεθαθαίςζζξ.
Γδθαδή ηξ ἱενανπζηξ: Ὅηζ ὁ ἐπίζημπμξ ηαί ηά ηκ θεζιέκςκ πμζεῖ, ηαί μἱ πνημζ ηά ηκ δεοηένςκ ηαί ηκ ιεη' αημφξ
πμζμῦζζκ μη ἀκάπαθζκ δέ, μἱ δεφηενμζ ηά ηκ πνχηςκ.
βπεζνεῖκ ἀθαγμκείακ: Ὅηζ ἕηαζημκ πνή ιή ηαηαημθιᾶκ ηκ ιεζγυκςκ.
Δἰηυκεξ αἱ ἱεναηζηαί: Σίκμξ ηφπμζ αἱ ἱεναηζηαί ηάλεζξ, ηά πανά ημῦ Θεμῦ πενί ημφξ ἀκενχπμοξ ἐκενβμῦζαζ.
πεζδή βάν: Πενί ηκ μνακίςκ ηάλεςκ, πξ πυ Θεμῦ ἱενμονβμῦκηαζ.
Β'. ιέκ ἱενάνπδξ: Υεζνμημκία ἐπζζηυπμο, πνεζαοηένμο ηαί δζαηυκμο.
Ἄιθς ηχ πυδε: Νῦκ ἑηένςξ ἐπζηεθεῖηαζ.
Σελίδα 73 από 193
Ἕκα ηκ πμδκ: Ἄδδθμκ δέ πμῖμκ πυδα θδζί.
Καε' ἕηαζημκ: διείςζαζ, ὅηζ πνή πάκηαξ ημφξ ἐκ ηῶ ἱεναηείῳ ηυκ πεζνμημκμφιεκμκ ἀζπάγεζεαζ.
Γ'. § 1. Ἀκάννδζζξ ἱενά. Ἀκάννδζζξ μἰμκεί ηήνολζξ ἐλ ὀκυιαημξ• ζθναβίγςκ βάν αηυκ ὁ πεζνμημκκ ἀνπζενεφξ, ἐλ
ὀκυιαημξ θάζηεζ• 'θναβίγεηαζ ὁ δεῖκα ἀπυ πνεζαοηένμο εἰξ ἐπίζημπμκ ἐκ ὀκυιαηζ Παηνυξ ηαί Τἱμῦ ηαί ἁβίμο
Πκεφιαημξ’• ὁιμίςξ ηαί ἐπί πνεζαοηένμο ηαί δζαηυκμο.
πυπηςζζξ: πυπηςζζξ βμκοηθζζία, ἀκάννδζζξ δέ, ὅπεν κῦκ ηαθμῦζζκ ἐπζηήνολζκ ἤ ἀκαηήνολζκ.
Ἡ ἀκάννδζζξ: Ἡ ἐπί ηκ πεζνμημκζκ ἀκαηήνολζξ, μἷμκ ἐπί ηξ ημῦ ἐπζζηυπμο• 'πέν ημῦ ἁβίμο παηνυξ ἐπζζηυπμο
ημῦδε'. πί δέ πνεζαοηένμο• 'πέν ημῦδε πνεζαοηένμο'. πί δέ δζαηυκμο• 'πέν ημῦ ἀδεθθμῦ ικ ημῦδε δζαηυκμο'.
Συδε ἀκάννδζίκ θδζζκ ὅηακ ἐκ αηῶ ηῶ πεζνμημκεῖκ ηδνφηηῃ• 'Συκ πεζνμημκμφιεκμκ εεία πάνζξ πνμπεζνίγεηαζ ηυκδε εἰξ
ηυκδε'.
§ 2. Ἡ ιέκ μὖκ: Θεςνία.
§ 4. Δἰξ ηήκ ἀκδνζηήκ. διείςζαζ ηήκ ἀκδνζηήκ γςήκ ημῦ Ἰδζμῦ ηαί εεανπζηήκ ἀκαιανηδζίακ.
Ἀκάννδζζκ: Σίξ ἀκάννδζζξ.
§ 5. Οδέ ἀδεθθυκ: Ὡναῖμκ ηαί πάκο ἀκαβηαῖμκ ηαί ἀζθαθέξ, ὅηζ μδέ ἀδεθθυκ πςνίξ Θεμῦ ἐπμίεζ ηζξ.
Ἱενμηεθεζηήξ: Ὡξ ἄκενςπμξ, ηαί ἀνπζενεφξ βέκμκεκ ὁ Υνζζηυξ. διείςζαζ ημῦημ ηαηά Ἀηεθάθςκ ηαί Νεζημνζακκ.
Γζυ ηαί αηυξ. διείςζαζ πυηε ἐπεζνμημκήεδζακ ἱενεῖξ μἱ ιαεδηαί, ηαί ὅηζ Ἰδζμῦξ, ηαίημζ Θευξ ὤκ, αηυξ μη
ἐπεζνμηυκδζεκ, ἀθθ' ἐπδββείθαημ πέιπεζκ ἀπυ ημῦ Παηνυξ ηυ Πκεῦια ηυ ἅβζμκ, ὅηε ὡξ πφνζκαζ βθζζαζ ἐθάκδζακ αημῖξ.
Σεθεηάνπδκ: Συκ Κφνζμκ ηαηά ηήκ εευηδηα ηαθεῖ.
ηκ ιαεδηκ: ἅβζμξ Πέηνμξ δδθμκυηζ ιεηά ηκ θμζπκ, ὅηε ηυκ Μαηείακ πνμπεζνίζαημ εἰξ ἀπυζημθμκ.
Πενί δέ ημῦ Θεμῦ. διείςζαζ ηί θδζζ πενί ημῦ ηθήνμο ημῦ πεζυκημξ ἐπί Μαηείακ, ηαί ηί κμεῖ ημῦημκ.
Σελίδα 74 από 193
Γμηεῖ βάν ιμζ ηά θυβζα: Συ ἐκ ηαῖξ Πνάλεζζ ηκ ἀπμζηυθςκ θυβζμκ πενί ημφηςκ ἐκ ιέκ ἐκίμζξ αζαθίμζξ εὗνμκ μὕηςξ ἔπμκ•
«ηαί ἔδςηακ ηθήνμοξ αημῖξ», ἐκ δέ ηζζζ, «ηαί ἔδςηακ ηθήνμοξ αηκ». Συ ιέκ μὖκ αημῖξ ζοκαβςκίγεηαζ ηῶ κῦκ
εἰνδιέκῳ πυ ημῦ εείμο Γζμκοζίμο, ὡξ ημῦ ηθήνμο ζφιαμθυκ ηζ δδθμῦκημξ, ἐλ ἀπμηαθφρεςξ ἴζςξ ἤ ἐκενβήιαημξ ημῦ
ἁβίμο Πκεφιαημξ, πίπημκημξ ἐπί ηυκ ηθδνμφιεκμκ• ὅεεκ ηαί πενί ημῦ Ἰζηανζχημο θδζίκ ὁ ιέβζζημξ Πέηνμξ, ὅηζ, «ἔθαπε
ζφκ ιῖκ ηυκ ηθνμκ ηξ δζαημκίαξ ηαφηδξ», ηαίημζ ζοκήεδξ ιῖκ ηθνμξ μη ἦκ ἐπί ηκ ἀπμζηυθςκ βεβμκχξ πέν
Κονίμο ημῦ ἐηθελαιέκμο αημφξ.
§ 7. δέ ἱενάνπδξ: Πενί ημῦ ἐπζζηυπμο, δζά ηί ἐπζηίεεηαζ ιυκῳ αηῶ ηά ἅβζα Δαββέθζα.
Θεμονβίαξ, εεμθακείαξ: Πνμζοπαημοζηέμκ ηυ 'πάνπμκηα'• ηαηά πανάθεζρζκ βάν ημῦ νήιαημξ πμθθάηζξ ζφκηαλζξ.
διείςζαζ δέ πυζςκ ιεηαθαιαάκεζ ὁ ἐπζζημπμξ εείςκ πθεμκεηηδιάηςκ.
Ἱενμθμβζκ: Σμοηέζηζκ ἑνιδκεζκ.
Σμῖξ δέ ἱενεῦζζ: Πενί πνεζαοηένςκ.
Ἡ ιέκ μὖκ ηθίζζξ: Σί ηθίζζξ δδθμῖ.
§ 8. Αἱ ηνεῖξ ηκ ἱενμηεθεζηκ: Σμοηέζηζκ ἱενανπκ, ἱενέςκ, ηαί θεζημονβκ.
Σαῖξ ηνζζί ηκ ηεθμοιέκςκ: Σμοηέζηζ ηκ ηαεαζνμιέκςκ, ηκ θςηζγμιέκςκ, ηαί ηκ εεςνδηζηξ ηεθμοιέκςκ.
Ἡ θεζημονβζηή ηάλζξ: Πενί δζαηυκμο ἕκα πυδα ηθίκμκημξ.
Οἱ δέ ἱενεῖξ: Σί ηυ ημφξ δφμ πυδαξ ηθίκεζκ ημφξ πνεζαοηένμοξ.
Ἄιθς ηχ πυδε: Σί ηυ ημφξ δφμ πυδαξ ηθίκεζκ ημκ ἱενάνπδκ, ηαί δζά ηί αἱ Γναθαί ἐπζηίεεκηαζ ηῆ ηεθαθῆ αημῦ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ S'
Α'. Σνζάδα ηκ ηεθμοιέκςκ: Ὅηζ ηνεῖξ αἱ ηεθμφιεκαζ ηάλεζξ.
§ 1. Λέβμιεκ ημίκοκ: Σίκεξ μἱ ηαεαζνυιεκμζ, ηαί πξ.
Σελίδα 75 από 193
Ἀπμδζαζηεθθυιεκμζ πθδεφεξ: Σμοηέζηζκ μἱ ηαηδπμφιεκμζ, μἱ ἐκ ιεηακμίᾳ, ηαί ἐκμπθμφιεκμζ. Γζαθμνάκ δέ εἰζδβεῖηαζ ηκ
ἐκ ιεηακμίᾳ ἐκ ημῖξ ἑλξ.
-Σξ δέ, ὡξ: Σκ ἐκ ιεηακμίᾳ ιεηά ηυ αάπηζζια ἁιανηακυκηςκ.
-Σξ δέ, ὡξ ἔηζ: Σκ πεζιαγμιέκςκ ηαί ἐκενβμοιέκςκ.
-Σξ δέ, ὡξ ἔηζ πνυξ: Σκ ἀπυ αἱνέζεςκ ἤ ἀζεθβεζκ.
-Σξ δέ, ὡξ ιεηαπεείζδξ: Σκ ιή ηεθείςξ ἐλ ἀζεθβείαξ ἐπζζηνεράκηςκ εἰξ ἁβζαζιυκ ἤ ηκ ηαηδπμοιέκςκ.
§ 2. Μέζδ δέ ηάλζξ: πζζηυξ θαυξ.
Ἡ ηαεανεεῖζα πάζδξ: Σήκ πζακ ηάεανζζκ ημῦ θαμῦ.
Αἱ ηαεαζνυιεκαζ ηάλεζξ δζαζνμῦκηαζ.
Δἰξ ημφξ ἐηααθθμιέκμοξ ηκ ἱενκ,
Δἰξ ηυκ πζζηυκ θαυκ,
Δἰξ ιμκαπμφξ, ἤημζ εεναπεοηάξ.
Σήκ ημῦ ἱενμῦ θαμῦ: διείςζαζ ὅηζ ιέζδκ ηάλζκ ηυκ ἱενυκ θαυκ ἀπμηαθεῖ, ἤβμοκ ημφξ ἐκ θασηῶ ηάβιαηζ ηυ ὁθυηθδνμκ,
ἤημζ ηυ ἀκεπζηίιδημκ ἔπμκηαξ• ημφξ δέ ιμκαπμφξ, ἤημζ ημφξ εεναπεοηάξ, ηήκ παζκ ρδθμηένακ.
§ 3. Ἡ ηκ ιμκαπκ: Μέηνα ιμκαπζηξ ηαηαζηάζεςξ.
Οἱ ιέκ, εεναπεοηάξ: Γζά ηί μἱ ιμκαπμί εεναπεοηαί ἐηθήεδζακ.
Σελίδα 76 από 193
Καί ἑκζαίαξ: Σί ιμκάξ ἀιένζζημξ ηαί ἑκζαία γςή.
Σκ δζαζνεηκ ἱεναῖξ: Γζαζνεηά θδζζ ηά αζςηζηά.
Θεμεζδ ιμκάδα: Πξ ηεθεζμῦηαζ ὁ ιμκάγςκ, ηαί δζά ηί ἰδζηήκ ηεθείςζζκ ηαί ἐπίηθδζζκ ηαί ηαηάζηαζζκ ἔπεζ ὁ ιμκαπυξ.
Β'. ιέκ ἱενεφξ: διείςζαζ ὅηζ, ὁ ιέκ ἱενεφξ θδζζ, ηαί μπ ὁ ἱενάνπδξ, ηαί ὅηζ ηαηά ημῦημκ ημῦ Παηνυξ ηυκ θυβμκ, μ δεῖ
ζπια ιμκαπμῦ ἐπίζημπμκ δζδυκαζ, ἀθθά ιυκμκ πνεζαφηενμκ.
Σαῖξ δζαζνεηαῖξ: Σαῖξ αζςηζηαῖξ ηαί πμθοζπζδέζζκ, μἷμκ ἐιπμνίαζξ θδιί ηαί ημῖξ ἄθθμζξ ζοκαθθάβιαζζ. 'Φακηαζίαξ' δέ,
ημοηέζηζ ηαῖξ ηαηά δζάκμζακ ἐπζεοιίαζξ ηαί ηκ παεκ ἀκαηοπχζεζζκ.
Ἀπμηείνεζ: Πξ ηείνεηαζ ὁ ιμκαπυξ.
Σήκ ηνζζζήκ: διείςζαζ δέ ηήκ ηνζζζήκ πυζηαζζκ.
Γ'. § 1. α'. Μμκαπζηήκ ηάλζκ: Γζά ηζ θέβεηαζ ιμκαπυξ ηαί ηίξ ιμκαπζηή ηαηάζηαζζξ ηαί ἐπζηήδεοζζξ,.
§ 2. Ἀπμηαβή: Σίξ ἀπμηαβή.
α'. Γζυ ηαί πμθθά: διείςζαζ ηαηά Λαιπεηζακκ, ἤημζ Μεζζαθζακκ ἤ Ἀδεθθζακκ, ηαηυκ δέ εἰπεῖκ Μανηζακζζηκ,
μἵηζκεξ ηνζεηίακ ιυκμκ ἄηνςξ ἀζηήζακηεξ, ιεηά ηαῦηα ἐπί ημζμῦημκ ἀδζαθμνμῦζζ ηυκ θμζπυκ ηξ ἑαοηκ γςξ πνυκμκ, ὡξ
πζακ ἀημπίακ πνάηηεζκ ἀδεξ• ιμζπείαζξ βάν ηαί ἀζεθβείαζξ, βαζηνζιανβίαζξ ηαί ἀθθδθμβαιίαζξ, ηαί ἁπαλαπθξ ἐκ
πάζαζξ ἀζςηίαζξ ἐβηαθζκδμφιεκμζ, ηά ημζαῦηα πνάηηεζκ ἀπαεξ ηεναηεφμκηαζ• ηαί ἀκαζζεήηςξ κμζμῦκηεξ ηήκ ἐιπάεεζακ
ηαί ἀκαθβήηςξ θ' ἑαοηκ πάζπμκηεξ ηαί ηκ ἐκ αημῖξ μἰημφκηςκ δαζιυκςκ, ὥζπεν μἱ θνεκίηζδζ ηαηεπυιεκμζ κυζῳ,
ἀβάθθμκηαζ ιθθμκ ηαί μη ἀκζκηαζ.
β'. Ἀπείνδηαζ: διείςζαζ ὅηζ πμθθά ηςθφεηαζ ὁ ιμκαπυξ πμζεῖκ, ὧκ μἱ θασημί ηήκ ἐπζηνμπήκ ηαί ἐλμοζίακ ἔπμοζζκ• μἷμκ ὁ
βάιμξ, ηαί ηυ ζηναηείαζξ ἤ ἐιπμνίαζξ ὁιζθεῖκ, ηαί ἑηένμζξ, ἐκ μἷξ ὁ θασηυξ μ ηαηαηνίκεηαζ.
§ 3. Σνζπκ ἀπυηανζζξ: Σίξ ἀπυηανζζξ.
§ 4. Ἡ δέ ηξ πνμηέναξ: Σί ηυ ιεηαθθάζζεζκ ηήκ ἐζεηα αημῦ.
Σελίδα 77 από 193
§ 5. Καί πάκηεξ: Σί ὁ ἀζπαζιυξ.
πί ηήκ εεανπζηήκ: Σί ηυ εεφξ ημζκςκεῖκ.
πί ηήκ ιεηάθδρζκ: Γζά ηί μἱ πεζνμημκμφιεκμζ εεέςξ ημζκςκμῦζζ.
Μεηαδίδμηαζ πνυξ: Πάκηεξ βάν ὁιμίςξ ιεηά ηήκ πεζνμημκίακ ηκ εείςκ ἀλζμῦκηαζ ιοζηδνίςκ, ὅπεν ἐιθαίκεζ ηήκ πνυξ
Θευκ μἰηεζυηδηά ηε ηαί ἕκςζζκ.
Σεθεηαί, ηάεανζζξ: Σί αἱ ηεθεηαί δδθμῦζζ.
Σάλζξ: Ἰδμφ ηαί ἐκηαῦεα ζαθέζηενμκ ἐδίδαλεκ ὁ Παηήν, ηίκεξ αἱ πεναεαδηοῖαζ ηάλεζξ, ὧκ ἀκςηένς ἐικήζεδ.
§ 6. Ἀθθ' ἐνεῖξ ὅηζ: Καί ὅηζ μη ἔζηζκ ἐκ μνακῶ ηαεαζνυιεκμξ, ηαί πενί ἀββέθςκ.
Ἔζηζ ηζξ μνακία: διείςζαζ ὅηζ μδειία θχαδ ηοβπάκεζ ἔκ ηζκζ ηκ μνακίςκ δοκάιεςκ, ὅ δμλάγεζ Ὠνζβέκδξ ηαί μἱ ηά
ημφημο θνμκμῦκηεξ, θάζημκηεξ, ὅηζ ηαηά ηήκ ἀκαθμβίακ ηξ παναηνμπξ ἕηαζημκ ηκ μνακίςκ ηαβιάηςκ ηήκ ημζάκδε
ηαί ὀκμιαζίακ ηαί ηάλζκ ἐηθδνχζαημ, ηαί ζχιαζζκ ἐκεδέεδζακ θεπημηένμζξ, εἰξ παζδείακ ηξ ἑαοηκ ἐπί ηυ πεῖνμκ
παναηνμπξ• ἀθθά πάκαβκμί εἰζζ δδθμκυηζ ηαί ἀζχιαημζ κυεξ, ὡξ ἐλ ἀνπξ ἐηηίζεδζακ• ὅηζ δέ ἀζχιαημί εἰζζκ αἱ
μνάκζαζ δοκάιεζξ, δζαθυνςξ ἔβκςξ ἐκ ημῖξ ἔιπνμζεεκ, Ἄθθςξ. Ἀθθ' μδείξ αηκ ηκ μνακίςκ κμκ ιεηά ηήκ ηκ
δαζιυκςκ ἀπυπηςζζκ ἐάθς πμηέ• ημῦημ βάν μδέ πανά ηξ εείαξ Γναθξ ἔβκςιεκ, μδέ ηζξ ηκ εεμζυθςκ εἴνδηε
Παηένςκ. Οὗημξ δέ ὁ ἅβζμξ ηαηά ζοβπχνδζζκ αηυ θδζζκ, ὡξ ἄκ εἴπμζ ηζξ, ὅηζ πάκαβκμζ ιέκ εἰζζ ηαί ἀθχαδημζ ηαί μ
δέμκηαζ ηαεάνζεςξ• πθήκ, εἰ ηαί δμίδιεκ ἔκ ηζκζ θχαῃ βεκέζεαζ αηκ ηζκα, πάκηςξ εἰξ ηάξ ἐκακηίαξ ἐπχνεζ δοκάιεζξ,
ὥζηε ηάξ θμζπάξ ηυ ἀθχαδημκ ὡζαφηςξ ἔπεζκ, ηαί ὁιμίςξ ιή δεῖζεαζ ηαεάνζεςξ. Καί ὅηζ ημῦηυ ἐζηζ, ζαθξ ἔδεζλεκ•
εἰπχκ βάν πνυξ ηήκ ἀκηίεεζζκ ηήκ ἰδίακ βκχιδκ ηαί ἀθδε, ἐπήβαβε ηυ, Δἰ βάν ηζξ, ἀκηί ημῦ, εἰ δέ ηαί ηζξ δμίδ ηζκά
παναηναπκαζ, ημῦ πμνμῦ ημφηςκ ἐλέπεζεκ, ὅπεν ἐβχ μ θέβς, θδζίκ, ἀθθά ημκακηίμκ, ὅηζ πάκαβκμζ δζαιέκμοζζκ εἰζαεί,
ἐπεί ἐηπέζμιζ ημῦ ηαεεζηημξ. Μή μὖκ ηζξ ηκ Ὠνζβέκμοξ ιοζηκ μἰέζες ηυ πανυκ νδηυκ ζοκδβμνεῖκ ηῆ ηαημπίζηῳ
αημῦ δυλῃ, θάζηςκ, ὅηζ ἀεί πηζζξ ηαί ἀκάηθζζζξ ηαί ιεηάπηςζζξ ηκ μνακίςκ βίκεηαζ κμκ, ὥξ θδζζκ Ὠνζβέκδξ ιέκ ἐκ
ηῶ Πενί ἀνπκ πνχηῳ θυβῳ, μὕηςξ• ' ημίκοκ θυβμξ, μἶιαζ, δείηκοζζ πξ, πκ ὅ,ηζ πμηέ θμβζηυκ, ἀπυ πακηυξ μηζκμζμῦκ
θμβζημῦ δφκαζεαζ βεκέζεαζ'• ηαί ιεηά αναπέα ἐπάβεζ θέβςκ• 'Μεηά ηυ ἐπί πζζ ηέθμξ, πάθζκ ἀπυννεοζζξ ηαί ηαηάπηςζζξ.
βίκεηαζ'. Δάβνζμξ δέ ἐκ ηῶ ἑαδμιδημζηῶ ὀβδυῳ ηξ δεοηέναξ ἑηαημκηάδμξ ηεθαθαίῳ μὕης θδζίκ• 'Ἕηαζημκ ηάβια ηκ
μνακίςκ δοκάιεςκ, ἤ ὅθμκ ἐη ηκ ηάης, ἤ ὅθμκ ἐη ηκ ἄκς, ἤ ἐη ηκ ἄκς ηαί ἐη ηκ ηάης ζοκέζηδηε'. Καί ἐκ ηῶ ζε'
ηξ ε' ἑηαημκηάδμξ θέβεζ μὕηςξ• 'λ ἀββεθζηξ ηαηαζηάζεςξ ηαί ἀνπαββεθζηξ, ροπζηή ηαηάζηαζζξ βίκεηαζ• ἐη δέ ηξ
ροπζηξ, δαζιμκζχδδξ ηαί ἀκενςπίκδ• ἐη δέ ηξ ἀκενςπίκδξ, ἄββεθμζ πάθζκ ηαί δαίιμκεξ βίκμκηαζ'.
Σαῖξ θεζιέκαζξ: Πμία ἐζηίκ ηκ μνακίςκ ηάεανζζξ ηαί δζαηυζιδζζξ. Ἄθθςξ. Ὅηζ ηάεανζζξ ηκ μνακίςκ δοκάιεχκ
ἐζηζκ ἐπί ηεθεςηένακ βκζζκ ἔθθαιρζξ• ηαί ζδιείςζαζ ὅηζ πνμηυπημοζζκ ἐπί βκζζκ, ηαί ὅηζ δαίιμκεξ μ θέβμοζζ
ηαεαίνεζεαζ, δζά ημφξ θάζημκηαξ ηαί αημφξ ἐκ ηῆ παν' αηκ ιοεεομιέκῃ ἀπμηαηαζηάζεζ, ζχγεζεαζ ιεηά ηκ ἁβίςκ.
Σελίδα 78 από 193
Οὕης ηαί θςηζγυιεκαζ: διείςζαζ ηά πενί ηκ ἀββέθςκ, πξ θςηίγμκηαζ ηαί ηεθεζμῦκηαζ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Ε'
Α'. § 1. Οὕης ηαί πνυξ: Ὅηζ μη ἐκ ημῖξ αημῖξ ηυπμζξ ἀπάβμκηαζ μἱ ηεθεοηκηεξ πάκηεξ, ηαί πενί ἀκαζηάζεςξ.
θζηξ ἀκαζηάζεςξ: Σξ ιεηά ημῦ ζχιαημξ δδθμκυηζ.
Αἱ ιέκ βάν: Πενί δζηαίςκ θέβεζ.
Σά δέ ηαεανά ηκ: Πενί ἀκαζηάζεςξ ζςιάηςκ.
Σκ δμλαγυκηςκ ἀκάζηαζζκ ηαί ηνίζζκ, μἱ ιέκ ιεηά ηκ αηκ ζςιάηςκ ἐβείνεζεαζ ηήκ ροπήκ θαζζκ, ὡξ μἱ Υνζζηζακμί•
μἱ δέ δίπα ζχιαημξ• μἱ δέ ιεη' ἄθθςκ ζςιάηςκ ηςκ λέκςκ, ηαί αίμκ ἔπεζκ, μἷμκ κῦκ. Σκ ηεημζιδιέκςκ, μἱ ιέκ εἰζζ ἱενμί•
μἱ δέ ἀκίενμζ. κςεέκηα βάν: Ὅηζ ἑκμῦκηαζ ηαῖξ ροπαῖξ ηά ζχιαηα.
[διείςζαζ δέ ηαί ηήκ ὁθζηήκ ἀκάζηαζζκ].
§ 2. Σκ δέ ἀκζένςκ: Πενί εακάημο ἁιανηςθκ, ηαί ηί κμιίγμοζζ ιεηά εάκαημκ βίκεζεαζ μἱ Ἕθθδκεξ, ὧκ ηάξ δυλαξ
ἐηηίεεηαζ. Σμφηςκ βάν μἱ ιέκ ἀθμβζζηυηενμζ μὔηε ἀεάκαημκ ηήκ ροπήκ ὁιμθμβμῦζζκ, ὧκ ἐζηζ ηαί Βίαξ, μπ ὁ Πνζδκεφξ,
ἀθθ’ ἕηενυξ ηζξ, ἀθθά εκδηήκ ηαί θφεζεαζ αηήκ, ὅκ ηνυπμκ ηαί ηυ ζια, ηαί εἰξ ηυ ιή εἶκαζ πςνεῖκ• μἱ δέ δεεκ αηκ
θμβζηχηενμζ, ηαί πενί ἀεακαζίαξ ροπξ θζθμζμθήζακηεξ, ὡξ Πθάηςκ ηαί μἱ ημζμῦημζ, ιεηά εάκαημκ ηυ ιέκ ζια μη ἔηζ
ζοζηήζεζεαί θαζζκ, ἀθθ’ εἰξ αἰκαξ μπ πμζηνέθεζκ ἔηζ, πνυξ ἤκ ἔζπε ζφζηαζζκ. Σμῦημ βάν ἐζηζκ ὅ θδζζκ εἰζάπαλ, ἀκηί
ημῦ ιδηέηζ ζοζηδζυιεκμκ, ἐπεζδή ἀκάλζμκ εἶκαί θαζζ ηυ θζηυκ ζοκδζαζςκίγεζκ ροπῆ, ηήκ δέ ροπήκ ιυκμκ ἀεακάηςξ
πάνπεζκ. Σαῦηα ηαί αἱνεηζημί θέβμοζζ δζαθυνςξ, ὡξ μἱ ἀπυ ίιςκμξ ημῦ ιάβμο, ηαί Μεκάκδνμο, ηαί Οαθεκηίκμο, ηαί
Μανηίςκμξ, ηαί Μάκεκημξ• ηαί κῦκ δέ μἱ ἀπυ ηκ Ὠνζβέκμοξ πνμενπυιεκμζ ιφεςκ, μ βάν δμβιάηςκ. Καί ὁνηε ηίζζ
εέθμοζζ ζοκανζειεῖζεαζ, ηαί πμίαξ ἀηυπμοξ δυλαξ ηῆ ἀιςιήηῳ ηκ Υνζζηζακκ πίζηεζ πνμζάπημοζζκ μἱ ζηοβδημί πανά
Θεῶ ηαί ἀκενχπμζξ εὖ θνμκμῦζζκ πάνπμκηεξ.
Οἱ δέ ηήκ ζςιαηζηήκ: Σμοηέζηζ ροπκ ιυκςκ βίκεζεαζ ἀκάζηαζζκ, ζςιάηςκ πςνίξ.
Ἀνεεῖζακ ἤδδ: Ὅ θέβεζ ὁ Ἀπυζημθμξ ἀνναακα ηαί ἀπυδεζλζκ ηξ ιεηά ζχιαημξ ηαεμθζηξ ἀκαζηάζεςξ ηυκ Κφνζμκ
ικ Ἰδζμῦκ Υνζζηυκ βεβεκζεαζ• ηαί ὅηζ ἐκ αηῶ κῦκ ηέηνοπηαζ γςή ικ, ἐκ ηῶ Θεῶ θακενςεδζμιέκδ ἐκ ηῆ
παθζββεκεζίᾳ.
Σελίδα 79 από 193
Φοπαῖξ ζογοβίαξ: Αἱνεηζημί ηζκεξ ηυηε βεβυκαζζκ, ὡξ μἱ πενί ίιςκα ηυκ ιάβμκ ηαί ημφξ ζφκ αηῶ, μἵ ηζκεξ αἰεένζμκ
ἔθαζημκ, εἴ βε ηαί ἄνα ἔζεζεαζ ζια ηαῖξ ροπαῖξ. Ἰζηέμκ δέ ὅηζ ηαί Ὠνζβέκδξ ηυ αηυ θδζζκ ἕκ ηζκζ ηκ αημῦ
ζοββναιιάηςκ• ἐκ ἄθθμζξ δέ ηαί αηυ πακηεθξ ἀπανκεῖηαζ, πζακ ζςιαηζηήκ θφζζκ εἰξ ἀκοπανλίακ πςνεῖκ δμβιαηίγςκ.
Ἀκάβκςεζ Μεεμδίμο ημῦ ἁβίμο ιάνηονμξ ηαί θοιπίμο Ἀδνζακμοπυθεςξ ἐπζζηυπμο ηξ Λοηίαξ ηά ηαη' αημῦ π' αηκ
πενί ἀκαζηάζεςξ βναθέκηα, ηαί Ἀκηζπάηνμο ημῦ Βυζηνςκ ἐπζζηυπμο, ηαί ιαεήζῃ ηήκ ιοεχδδ αημῦ ηαί ἀθθυημημκ
θδνςδίακ.
Καί ιαηανζςηάηδκ: Σαῦηά θδζζκ αἰκζηηυιεκμξ, μἶιαζ, Παπίακ ηυκ Ἱεναπυθεςξ ηξ ηαη' Ἀζίακ ηυηε βεκυιεκμκ ἐπίζημπμκ,
ηαί ζοκαηιάζακηα ηῶ εείῳ εαββεθζζηῆ Ἰςάκκῃ. Οὗημξ βάν ὁ Παπίαξ ἐκ ηῶ ηεηάνηῳ αημῦ αζαθίῳ ηκ Κονζαηκ
ἐλδβήζεςκ ηάξ δζά ανςιάηςκ εἶπεκ ἐκ ηῆ ἀκαζηάζεζ ἀπμθαφζεζξ, εἰξ ὅπεν δυβια ιεηά ηαῦηα ἐπίζηεοζεκ Ἀπμθθζκάνζμξ,
ηαεχξ ἐιθαίκεηαζ ἐκ ηῶ ζοββνάιιαηζ αημῦ, ὅ ηαθμῦζί ηζκεξ πζθζμκηαεηδνίδα. Πξ μὖκ Ἀπμθθζκανίμο ηά ημῦ ἁβίμο
Γζμκοζίμο ζοββνάιιαηα, ηαηά ημφξ ηζκςκ θήνμοξ, ηά ἀκαζνμῦκηα Ἀπμθθζκάνζμκ; Καί Δἰνδκαῖμξ δέ ὁ Λμοβδμφκμο ἐκ ηῶ
Καηά αἱνέζεςκ πέιπηῳ θυβῳ, ηυ αηυ θδζζ, ηαί πανάβεζ ιάνηονα ηκ π' αημῦ εἰνδιέκςκ ηυκ θεπεέκηα Παπίακ.
Ὅηακ ἐπί ηυ ηέθμξ: Φνζηηά ηαί θίακ θμαενά ηά ηκ ἁιανηςθκ ηέθδ.
ηένμζξ ὀθεαθιμῖξ: ηένμοξ ὀθεαθιμφξ θδζζ ημφξ ημῦ κμῦ, θμζπυκ ηαεανςηένμο ὄκημξ ηαί ηά εἰξ ἅδμο ζημπμῦκημξ ηαί
ζηνεθμιέκμο εἰξ ηήκ πνμδμηίακ ηξ βεέκκδξ, ἥκ μ πνυηενμκ πεπζζηεφηεζ• δζυ ηαί δοζακαζπεηεῖ ηαί ὁδφνεηαζ ηυκ
εάκαημκ, ἐκκμκ ιήπμηε ἀθδεεῖξ ὦζζκ αἱ ηάης ηζιςνίαζ• ὥζηε ηαί μἱ ἁιανηςθμί ἐκ ηῶ ζχιαηζ ἐβείνμκηαζ.
Β'. οκαβαβχκ: Πενί ἱεναηζηκ ηεθεοηχκηςκ.
Δἰ δέ ημῖξ εαβέζζ: Πενί ιμκαπκ, δζηαίςκ ηαί θασηκ.
κ ημῖξ εείμζξ: διείςζαζ ηζ ἀκαβζκχζηεηαζ ηαί ηἰ ράθθεηαζ ἐπί ηκ ηεημζιδιέκςκ ιμκαπκ ηαί θασηκ• ὁιμθυβμοξ δέ
ηαί ηαημδοκάιμοξ ὠδάξ θέβεζ ηαῖξ πνμακαβκςζεείζαζξ πενί ἀκαζηάζεςξ ἀρεοδέζζκ ἐπαββεθίαζξ ἄδεζκ ημφξ θεζημονβμφξ.
Γ'. § 1. Ἰδζμῦ θςηαβςβμῦκημξ: Ὅηζ πνυξ ηυκ αίμκ ηαί μἱ ηυπμζ ηκ ηεημζιδιέκςκ.
πέν ηαφηδξ ηξ εείαξ: Ὅηζ δζηαζμζφκδξ ἐζηί ηυ πνυξ ηυκ αίμκ δμῦκαζ ηαί ηυκ ηυπμκ.
Δπήκ ἱενάκ: Γζά ηί επή.
§ 2. Αἱ δέ ηκ εεανπζηκ: Γζά ηί ὠδαί ηαί ἀκαβκχζιαηα. διείςζαζ δέ ὁπμία ἦκ ἐπί ημῖξ ηεημζιδιέκμζξ παθαζά
ἀημθμοεία ηαί ηάλζξ.
Σελίδα 80 από 193
ηυπεζ δέ, ὅηζ κῦκ: Ὅηζ ἐπί ημῖξ ηεθεοηζζκ, μὔηε μἱ ἐκενβμφιεκμζ, μὔηε μἱ ἐκ ιεηακμίᾳ ἐλίαζζκ, ἀθθά ιυκμζ μἱ
ηαηδπμφιεκμζ, ηαί δζά ηί.
Οἱ ηαηδπμφιεκμζ: Οδέκ ιέκ ιζηνυκ ἐκ ημῖξ ηαε' ιξ ιοζηδνίμζξ, ἀθθά πάκηα ιεβάθα• αηά ιέκημζ, πνυξ ἄθθδθα
ζοβηνζκυιεκα, δζαθμνάκ ἕλμοζζ πνυξ ιεβαθεζυηδηα. Σκ βάν δνςιέκςκ ἐπί ημῖξ ηεθεοηζζ ιέβζζηα ηαί ἀπανάαθδηα ηά
ηκ εείςκ θμοηνκ ηαί θςηζζιάηςκ ηαί ιεηαθήρεςκ ιοζηήνζα• δζυ ηαί ιζηνά ηά ἐπί ημῖξ ηεημζιδιέκμζξ ὠκυιαζε• πθήκ
μδέ ημφηςκ ἄλζμζ μἱ ἔηζ ηαηδπμφιεκμζ.
Βθααήζμκηαζ βάν: Σαῦηα ἀημθμοεεῖ ημῖξ ἐκ ηῆ πνυξ Κμνζκείμοξ πνχηῃ εἰνδιέκμζξ πανά ημῦ Ἀπμζηυθμο πενί ηκ
ἀκαλίςξ ημζκςκμφκηςκ• ὧδε δέ ηαί πενζθνμκεῖκ αημφξ θέβεζ ηκ εείςκ ιοζηδνίςκ.
§ 4. Ἡ ιέκ μὖκ επή: διείςζαζ ηί εὔπεηαζ.
Ἀκενςπίκδκ ἀζεέκεζακ: Σμοηέζηζ ηά ρζθά ηκ ἁιανηδιάηςκ.
§ 5. Ἀκαθυβμζξ ζδιαζζαζξ: Ἀκαθυβμζξ ζδιαζίαζξ ἔθδ, ημοηέζηζ ηαῖξ ιῖκ βκςνίιμζξ ηε ηαί ζοκήεεζζ, ηαί μπ πέν ηήκ
ιεηένακ κυδζζκ, θέλεζί ηε ηαί ὀκμιαζίαζξ ζδιαζκυιεκα.
Σξ πναβιαηζηξ αηκ. Σμοηέζηζ ηαε' ὅ δοκάιεεα κμεῖκ ηαί ἐη ηκ ιῖκ βκςνίιςκ θέλεχκ ηε ηαί ὀκμιάηςκ ηάξ ἐηεῖ
ἀπμθαφζεζξ ὁ Θευξ ὠκυιαζεκ, εἰπχκ, ιή εἶκαζ ἐηεῖ θφπδκ ἤ κυζμκ ἤ πυκμκ ἤ ζηεκαβιυκ, ἀθθά θξ εἶκαζ• πθήκ μ ημῦημ
ηά ἐηεῖ ἀβαεά, ἀθθ’ ὡξ ἀθδεξ ἄβκςζηα ηέςξ ιῖκ ηαί ἀηαηάθδπηα, «ἅ βάν ὀθεαθιυξ μη εἶδε», ηαί ηάξ ἑλξ, ἀθθ’ ἐλ ὦκ
μἴδαιεκ, πμδείβιαηα δίδςζζ ιαηανζυηδημξ. διείςζαζ δέ, πξ θαιαάκεζ ηυ, «εἰξ ηυθπμοξ Ἀαναάι ηαί Ἰζαάη ηαί
Ἰαηχα».
§ 6. Ὅημο ἕκεηα: Ἀπμνεῖ πενί ηξ βζκμιέκδξ επξ πανά ημῦ ἱενάνπμο ἐπί ημῖξ ἐκ ἁιανηίαζξ ηεημζιδιέκμζξ.
Σκ δζηαίςκ αἱ πνμζεοπαί: διείςζαζ ὅηζ ιυκμοξ ημφξ ἀλίμοξ ηκ μἰηηζνικ ημῦ Θεμῦ ὠθεθμῦζζκ αἱ ηκ δζηαίςκ
πνμζεοπαί, εἴηε γκηαξ, εἰηε ηεθεοηήζακηαξ, μ ιήκ ἁιανηςθμφξ ηαί ἀλζμηαηαηνίημοξ ηαί ὦδε ηαί ιεηά εάκαημκ.
Ἤ ηί πνυξ ημῦ αιμοήθ: Οὔηε βάν ηυκ αμφθ ηάηζζημκ ὄκηα ὠθέθδζεκ ὁ αιμοήθ ελάιεκμξ, μὔηε ημφξ αναίμοξ
ἁιανηςθμφξ ὄκηαξ ὁ Μςτζξ• εἶπε βάν ὁ Κφνζμξ πνυξ αηυκ• «ιή πνμζεφπμο πενί ημῦ θαμῦ ημφημο».
Ἡθίμο ηά μἰηεῖα: Ὅνα ιή πμφ βε κμιίζῃξ, ὅηζ ηυκ ἥθζυκ θδζζ δςνεῖζεαζ ηά ἑαοημῦ θηα (πξ βάν ἄκ ἄροπμξ δςνήζαζημ;
πνμαζνέζεςξ βάν δςνεά), ἀθθά ηαηά εμπμζίακ μἱμκεί ηζκα ηυ πνμηείιεκμκ θέβεζ. Ὥζπεν βάν εἴ ηζξ πυεμζημ ηυκ ἥθζμκ
θέβεζκ• βχ ημῖξ ἐννςιέκμζξ ὀθεαθιμῖξ δίδςιζ θξ. Δἶηα ἀζεεκκ ηζξ ηά ὄιιαηα εἴπμζ• Γυξ ηἀιμί• ἔννςιαζ βάν.
Ἔπεζηα δελάιεκμξ ηήκ ἀηηῖκα, ηαί ὅ ἑχνα ἀπμθέζεζ. Συκ αηυκ ηνυπμκ ηαί ὁ ἁιανηςθυξ, αἰηκ δίηαζμκ εὔλαζεαζ πέν
αημῦ, πάζπεζ• ἀιαθοχηηςκ βάν ὁ ἁιανηςθυξ ηαί δεπυιεκμξ ηξ ημῦ δζηαίμο επξ ηήκ ἀηηῖκα, μ ζοβπςνεῖ αηήκ ηά
Σελίδα 81 από 193
ηαηά θφζζκ ἐκενβεῖκ ηαί θςηίγεζκ, ἀθθά ζηυημξ ἑαοηῶ πνμλεκεῖ, ηῶ ιήηε πνμζέπεζκ δζά ηαεανμῦ αίμο ηαῖξ ημῦ Θεμῦ
δςνεαῖξ, ηαί ηῆ ἀπμθμζηήζεζ ιέκημζ, ἤβμοκ ἀκαπςνήζεζ ηκ θςηζγμοζκ ἐκημθκ ημῦ Θεμῦ, ηαί μδέκ πυ δζηαίμο επξ
ὠθεθδεήζεηαζ. Ὅηζ δέ ηά πενί ημῦ θίμο μὕης κμεῖ, ηαί ἐκ ηῶ Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ ηεθαθαίῳ δ' ζδιαίκεζ.
Ὠθέθζιμζ: Πξ ηαί πυηε ὠθεθεῖ δζηαίμο επή γκηα ιυκμκ• ηαί θδζζκ, ὅηε ιεηακμμῦκηα ηαηά ηυκ Ἀπυζημθμκ, «ηθαίεζκ
ιεηά ηθαζυκηςκ», ὅηε ηαί ηυ θυβζμκ ἐηεῖκμ πθδνμῦηαζ, «ιέβα ἰζπφεζ επή δζηαίμο ἐκεβνμοιέκδ δζά ηξ ιεηακμίαξ ημῦ
δεμιέκμο», ηξ επξ. δδθμκυηζ. άκ βάν εἷξ μἰημδμιῆ, ημοηέζηζκ ὁ δίηαζμξ, ηαί εἷξ, μἷμκ ὁ ἁιανηάκςκ, ηαηαζηνέθῃ,
ἀηέθεζημκ ιέκεζ ηυ ἔνβμκ, ὡξ ἔβκςιεκ ἐπί ημῦ ηαηά ηυκ αμφθ ηαί ηυκ αιμοήθ πμδείβιαημξ.
Ἕλζκ ἱενάκ ἔπςκ: Ἕλζκ δέ ἱενάκ ἐκηαῦεα ηήκ ημῦ μἰηείμο αίμο πνυξ ἀνεηήκ δζάεεζζκ εἴνδηε. οθθήπημνα δέ, ἀκηί ημῦ
αμδευκ.
ιζθίακ: Οπ ἁπθξ ημῦ πνυξ εείακ ιξ ὁιζθίακ πςνεῖκ, ηαί δζ' ἑαοηκ αἰηεῖζεαζ πανά Θεμῦ ηά ηνείηημκα ηαί ζςηήνζα,
ἀπείνβεζ ὁ παηήν, εἰδχξ ηυκ Ἀπυζημθμκ πνμζηάζζμκηα ἀδζαθείπηςξ πνμζεπεζεαζ, ἀθθά ημῦ, μἰήζεζ ηζκά ηναημφιεκμκ
πενθνμκεῖκ ηκ ἁβίςκ, ηαί ἀκη' μδεκυξ ηίεεζεαζ ηάξ ημφηςκ επάξ.
Πενί δέ ηξ: Ἔκεεκ ἄνπεηαζ θέβεζκ, ὡξ ὠθεθεῖ ηυκ κεηνυκ επή. Καί ζδιείςζαζ ὅηζ ηαί πνυ αημῦ ἐγδηήεδ ηυ ἄπμνμκ
ημῦημ.
§ 7. Πανμνχζδξ. Πμίαξ ικ ἁιανηίαξ ὁ Θευξ πανμνᾶ δζά ηξ ημῦ ἱενέςξ πνμζεοπξ ηαί δεήζεςξ.
Αἰηεῖ δέ αηά: Σί αἰηεῖ ὁ ἱενεφξ.
Σμῖξ πανμῦζζ: Σμοηέζηζ ημῖξ δζηαίμζξ ηαί εζεαέζζ.
Καηά εείακ γςήκ: Σμοηέζηζκ ὅζα κμιίιςξ ηαί ἀημθμφεςξ ὁ δίηαζμξ ἐπίζημπμξ αἰηήζεζ, θήρεηαζ, ἀθθ’ ἐπί δζηαίςκ•
εἴνδηαζ βάν ηῶ ἁβίῳ Πέηνῳ• «ὅζα ἄκ δήζῃξ ἐπί ηξ βξ», ηαί ηά ἑλξ• ηαηά ιίιδζζκ δέ ημῦ ἁβίμο Πέηνμο εἰζίκ μἱ
ἐπίζημπμζ, ὡξ ιεηά ιζηνυκ θέβεζ. διείςζαζ δέ ιέβεεμξ ἱενανπίαξ ηαί ὕρμξ ηαί ηαεανυηδηα.
Γζυ ημῖξ ἀκζένμζξ: διείςζαζ ὅηζ ηαῦηα ημῖξ ἁιανηςθμῖξ μη ἐπεφπεηαζ.
Σεθεηάνπμο: Σμοηέζηζ ημῦ εείμο Πκεφιαημξ.
Αἰηεῖηε ηαί: η ηξ Ἰαηχαμο πζζημθξ ηυ νδηυκ, δζδάζημκ ιξ, ὡξ μ δεῖ πνμζεφπεζεαζ πενί ηαημῦ ηζκμξ πνμζχπμο ἤ
πνάβιαημξ.
Σελίδα 82 από 193
Σάξ ἀθμνζζηζηάξ ἔπμοζζ: Πενί ηκ ἀημζκςκδζζκ ηαί ἀθμνζζικ ηκ πανά ημῦ ἱενάνπμο• δοκάιεζξ βάν θδζζ ηάξ ἐη
Θεμῦ δεδμιέκαξ αημῖξ βκςζηζηάξ δμηζιαζίαξ ηαί ηνίζεζξ, δζ' ὧκ ἀθμνίγμοζζ ημφξ ἁιανηςθμφξ ἐη ηκ δζηαίςκ, ἤ ηυ
ἔιπαθζκ.
Ἀθυβμζξ ὁνιαῖξ: διείςζαζ ὅηζ, ἐάκ πανά ηυκ ζημπυκ ημῦ Θεμῦ ἀθμνίζῃ ὁ ἱενάνπδξ, μπ ἕπεηαζ αηῶ ηυ εεῖμκ ηνῖια•
ηαηά βάν εείακ ηνίζζκ ηαί μ δζά εέθδια ἴδζμκ ηαῦηα ὀθείθεζ ἐπζθένεζκ.
Συ Πκεῦια. διείςζαζ ηί πανέζπε ημῖξ ἀπμζηυθμζξ ηυ ιεηά ηήκ ἀκάζηαζζκ αημῖξ δμεέκ ἅβζμκ Πκεῦια δζά ημῦ
ἐιθοζήιαημξ ημῦ Κονίμο.
θθαιπμιέκῳ: Σῶ ἁβίῳ Πέηνῳ.
Ὅξ ἐηείκμο ηαί πακηυξ: Πξ πνή θαιαάκεζκ ηυ ημῦ Δαββεθίμο νδηυκ, «ὅ ἐάκ δήζῃξ» ηαί ηά ἑλξ.
Καί ημῦ ἱενάκ: Ἱενάκ εεμθμβίακ θδζί ηυ, «φ εἶ ὁ Υνζζηυξ ὁ Τἱυξ ημῦ Θεμῦ ημῦ γκημξ», ὅ ζδιεζςηέμκ ηαηά ηε
Βαζζθεζακκ ηαί Νεζημνζακκ ηαί Παοθζακζζηκ ηαί ηκ ὁιμίςκ.
Ὅπςξ ἄκ: Καεχξ,
Ἱενανπζηξ: Ἀζθαθέζηαηα ἐπί ημφηςκ εἶπε ηυ ἱενανπζηξ.
§ 8. Θεμβεκεζίακ, πνυ ημῦ: Ὅηζ ἐπί ιέκ ηκ ααπηζγμιέκςκ πνηυκ ἐζηζ ηυ ἅβζμκ ἕθαζμκ, ἐπί δέ ηκ ηεημζιδιέκςκ
ηεθεοηαῖμκ.
Καί ηυηε ιέκ: Γζά ηί ημῦ ἐθαίμο πνίζζξ ἐπί ηκ ααπηζγμιέκςκ, ηαί δζά ηί ἐπί ηκ ηεημζιδιέκςκ.
§ 9. Μεηά ημῦ ζθεηένμο: Ὅηζ ἑηάζηδξ ροπξ ἴδζμκ ζια πάνπεζ, ιεε' μὗ ηαί ηάξ ἀκηαπμδυζεζξ ημιίγεηαζ• δζυ ηαί
ἑηάηενα ιεηέπεζ ηκ ἁβζαζιάηςκ• ηαηά ημζκμῦ δέ ηυ ἀιθμῖκ δςνεῖηαζ.
Θεανπζηάξ ημζκςκίαξ: Θεία εεζιμεεζία δδθμκυηζ.
Συκ ὅθμκ ἄκενςπμκ: διείςζαζ ὅηζ ὅθμκ ἄκενςπμκ ηαθεῖ ηυκ ἐη ηξ κμενξ ροπξ ηαί ζχιαημξ, ὡξ δδθμῖ ηυ ἐκ ηαεανᾶ
εεςνίᾳ ηαί ἐπζζηήιῃ• ηαί ὅηζ ὁθζηήκ θδζζ ζςηδνίακ ηξ ροπξ ηαί ημῦ ζχιαημξ• δζά ημῦημ δέ ηαῦηα δεῖ ζδιεζχζαζεαζ,
Σελίδα 83 από 193
ἵκα, ὅηακ εἴπῃ ἐκ ἑηένμζξ θυβμζξ, 'ὁθζηξ μζζςεκαζ ηυκ πενμφζζμκ Ἰδζμῦκ ηαε' ιξ', κμήζῃξ ἐη ροπξ κμενξ ηαί
ζχιαημξ ηήκ ἐκακενχπδζζκ.
§ 10. Σεθεζηζηάξ ἐπζηθήζεζξ. Σεθεζηζηάξ ἐπζηθήζεζξ θδζί ηάξ ἐπί ηξ πεζνμημκίαξ επάξ. διείςζαζ δέ δζά ηί ηαφηαξ, ἤημζ
ηάξ ἁβίαξ ἐπζηθήζεζξ ηαί ηάξ ἐκενβείαξ ἐζζχπδζεκ.
§ 11. Παῖδαξ μὔπς: διείςζαζ ηί θδζζκ ὁ Παηήν πενί ημῦ ηά ανέθδ ααπηίγεζεαζ. Σαῦηα δέ ὥξ ἐνςηήζακηζ ηῶ ἁβίῳ
Σζιμεέῳ ἔβναρεκ, ὡξ εἶκαζ δθμκ, ὅηζ ηαί ηά πνυηενα ηαί ημφξ ἄθθμοξ θυβμοξ πνυξ ἐνςηκηαξ ἔβναθε.
Σάξ ἱενάξ παναδυζεζξ: Ὅηζ ηαί ηυηε ἦζακ μἱ ζηχπημκηεξ ηά ιοζηζηά ικ, ὡξ ηαί ηά πενί ηκ ααπηζγμιέκςκ παίδςκ, ὧκ
ιή δοκαιέκςκ θαθζαζ, μἱ πνμζθένμκηεξ αημφξ ἀπμηάζζμκηαζ πέν αηκ, ηαί ζοκηάζζμκηαζ ηά ζφιαμθα• πενί ημῦ
ζηχιιαημξ ἀπμθμβεῖηαζ, πνμζηζεείξ, ὅηζ μ πάκηα πζζ βκςζηά. διείςζαζ δέ ὡξ ηαί μἱ ἄββεθμζ πμθθά ἀβκμμῦζζκ.
πζζηδηάξ: πζζηδηάξ, ἤημζ βζκςζημιέκαξ.
Φαζί βάν ὅπεν: διείςζαζ πξ πανέθααεκ ἐη ηκ πνυ αημῦ πενί ηκ παίδςκ.
Καεδβειυζζκ: Καεδβειυκαξ ημφξ ἀπμζηυθμοξ θδζίκ.
Ἀβαεῶ ηά εεῖα: διείςζαζ ηίκζ παναδίδμηαζ ὁ παῖξ πυ ηκ βμκέςκ, ὅηακ ααπηζζεῆ, ὅηζ ἀκαδυπῳ ιειοδιέκῳ ηά εεῖα
πνυξ ἀκαβςβήκ ἱενάκ.
Καεδβειυκα: διείςζαζ ὅηζ ηαί ηυκ ἀκάδμπμκ ηαεδβειυκα ηαθεῖ.
Γζβκμιέκδκ: Σήκ γςήκ δδθμκυηζ.
ΔΗ ΣΟ ΠΔΡΗ ΘΔΗΧΝ ΟΝΟΜΑΣΧΝ
§ 1. Ἀνεμπαβίημο: Ὅηζ ηά βκςνίζιαηα, ἅπεν εἶπμκ Ἕθθδκεξ ἔηζ ὄκηεξ μἱ πάθαζ ἅβζμζ, ηαί ιεηά ηυ ἐπζζηνέραζ πνυξ
Υνζζηυκ ἀκενοενζάζηςξ ἐπέβναθμκ ἑαοημῖξ• ἰδμφ βάν Ἀνεμπαβίηδκ ἐπςκυιαζεκ ἑαοηυκ, ὡξ ηαί ὁ εεῖμξ Ἰμοζηῖκμξ ἐκ ηῶ
Πνυξ Ἕθθδκαξ θυβῳ, Ἰμοζηίκμο Φζθμζυθμο.
οιπνεζαοηένῳ: Ὅηζ ηυ ημῦ πνεζαοηένμο ὄκμια ηαί ηυκ ἐπίζημπμκ δδθμῖ, ἐπίζημπμξ δέ ηαί ὁ πνεζαφηενμξ• ηαί ημῦημ
δδθμῦηαζ ἐκ ηαῖξ Πνάλεζζ ηκ ἁβίςκ ἀπμζηυθςκ, ἔκεα ἐκ Ἀζίᾳ ζοκηάζζεηαζ ηαῖξ ἐηηθδζίαζξ αηξ ὁ Παῦθμξ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Α'
Σελίδα 84 από 193
§ 1. Θεμθμβζηάξ: διείςζαζ, ὅηζ ἑηένα πναβιαηεία πεπυκδηαζ ηῶ παηνί μἱμκεί πνμεζζαβςβή ηζξ ηαί πνμεεςνία
ζημζπεζχδδξ ηκ πενί Θεμῦ ἐκ ηαῖξ Γναθαῖξ ζπμνάδδκ εἰνδιέκςκ• ἤημζ ἐπίικδζζξ ἦκ ἥζηζκμξ ηαηά ἀημθμοείακ
πανμῦζα αηῶ πεπναβιάηεοηαζ.
Οη ἐκ πεζεμῖξ: Ἡ ἀκενςπίκδ ζμθία ἐη ηκ αἰζεδηκ ηάξ πζεακυηδηαξ ηκ ἀπμδείλεςκ ἐνακίγεηαζ• βάν ιεβάθδ ηκ
ζοθθμβζζικ ἀκάβηδ ηξ βεςιεηνίαξ ηάξ ἀθμνιάξ παναθαιαάκεζ, ἐπί δέ ηκ ἀζςιάηςκ, ιθθμκ δέ ηαί πεναζςιάηςκ
ηαί πέν πζακ μζίακ, πξ ἄκ ηζξ θμβζηξ ἐπζζηήζεζεκ ἀκενιδκεφηςξ, εἰ ιή ιυθζξ ηῶ ἀηνμηάηῳ ἄκεεζ ημῦ κμῦ ηήκ πενί
Θεμῦ ἀβκςζίακ, ὅηζ πμηέ ἐζηζ δζά ηξ εἰθζηνζκμῦξ εζεαείαξ, ἀθαθήηςξ ζοκκμεῖκ δοκάιεκμξ; ,
κκμζαί ηζ πενί ηξ πενμοζίμο: πενμφζζμξ ὁ Θευξ, ὡξ πέν πζακ μζίακ εεςνμφιεκμξ, εἴηε κμδηήκ, εἴηε κμενάκ,
πμθθῶ δέ ιθθμκ αἰζεδηήκ.
πενμοζζυηδημξ: Δἰ μζία θέβεηαζ πανά ηυ εἶκαζ, ηυ δέ εἶκαζ παναβςβξ ηζκμξ ἔκκμζακ πμβνάθεζ, μη ἄκ θέβμζημ ηονίςξ
μζία ἐπί Θεμῦ. Πάζδξ βάν μζίαξ πένηεζηαζ ὁ Θευξ. Οδέκ ηζ ηκ ὄκηςκ ὤκ, ἀθθ’ πέν ηά ὄκηα ηαί ἐλ μὗ ηά ὄκηα•
βάν ημῦ ιυκμο Θεμῦ πζζκ ἀπυηνοθμξ εευηδξ εεανπζηή δφκαιίξ ἐζηζκ, ἄνπμοζα ηκ θεβμιέκςκ εεκ, εἴηε ἀββέθςκ, εἴηε
ἁβίςκ ἀκενχπςκ, ηαεά ηαί δδιζμονβυξ ἐζηζ ηκ ἐη ιεεέλεςκ βζκμιέκςκ εεκ ηῶ ὄκηζ ἐλ ἑαοηξ ηαί ἀκαζηίςξ
αημεευηδξ μὖζα.
Αηῆ ηήκ πενμφζζμκ; Μυκῃ βάν αηῆ ηῆ εευηδηζ ηά ηαε' ἑαοηήκ, ὡξ ἔπεζ θφζεςξ, ἐπζζηδηά.
Λμβίςκ ἀηηίξ: Καθξ εἶπεκ ἀηηίξ ηαί μπ ἥθζμξ• ὥζπεν βάν ηῶ θίῳ ἐκαηεκίζαζ μ δοκάιεεα, ἀθθ’ ἴζςξ ηαῖξ πενί αηυκ
ἀηηῖζζκ, μὕης Θευκ αηυκ κμζαζ μ πςνμῦιεκ.
Σῆ πενί ηά εεῖα ζςθνμζφκῃ: Ο βάν ηαηαημθιδηέμκ εεμθμβίαξ, ἀθθά ζςθνμκμῦκηζ θμβζζιῶ ιεηζηέμκ ηήκ πενί ηυ Θεῖμκ
ζέααξ ὁζζυηδηα, ιυκα θεεββμιέκμοξ ηαί πνυξ ἑνιδκείακ ἄβμκηαξ ἐηεῖκα ηά πενί ημῦ Θεμῦ ηαηά ηήκ Γναθήκ
πνδζιῳδδεέκηα, ὡξ πνυ ιζηνμῦ εἶπεκ.
Ἀθδεεζηάηῃ εεμθμβία: Ὅνα πξ ἀθδε εεμθμβίακ ηαθεῖ ηήκ ημῦ εείμο Παφθμο Γναθήκ αηυξ βάν ἐζηζκ ὁ θέβςκ, ὅηζ
ηαηά ηυ ιέηνμκ ηξ ἑηάζημο δοκάιεςξ πανά Θεμῦ πμνδβεῖηαζ ζαθξ ἔθθαιρζξ• ὥζπεν ηαί ὁ Κφνζμξ δδθμῖ θέβςκ ημῖξ
ηεθεζμηένμζξ ιαεδηαῖξ• «ιῖκ δέδμηαζ βκκαζ ηά ιοζηήνζα ηξ ααζζθείαξ», ἅηε ηαί κμοκεπέζηενμκ πνμζέπμοζζ ημῖξ
εεζπζγμιέκμζξ. Ο ιυκμκ δέ ημῦημ πενί ἀκενχπςκ θδζί δζαθέβεζεαζ ὁ ιέβαξ Γζμκφζζμξ, ἀθθά ηαί πενί ηκ ἀββέθςκ, μὕξ
εἴςεεκ ὀκμιάγεζκ ηαηά ηζκαξ ηκ ηξ ἔλς θζθμζμθίαξ κυαξ, μἵηζκεξ ηκ ἄκς ηαβιάηςκ κυεξ εἴνδκηαζ, ὡξ ηυ πκ κμῦξ
μζζςιέκςξ ὄκηεξ, ηαί πάκηα κμμῦκηεξ, ἑκζαίςξ ηά ἐη Θεμῦ νέμκηα πνμζεπξ εἰξ αημφξ• ὅεεκ ηαί ὅθμζ ὅθςξ
ηαημιιαημῦζεαζ θέβμκηαζ ἐκ ημῖξ ἁβζςηάημζξ πενμοαίι.
Ἀκαηαθφπηεηαζ ηά εεῖα: διείςζαζ, ὅηζ ηαί μἱ ἄββεθμζ ηαηά ηήκ μἰηείακ ἀκαθμβίακ ηξ εεμβκςζίαξ ἀλζμῦκηαζ.
Σελίδα 85 από 193
κ ζςζηζηῆ δζηαζμζφκῃ: Γζά ημῦημ, θδζίκ, ἑηάζηῳ ηαηά ηήκ αημῦ δφκαιζκ ὁ Θευξ ἀπμηαθφπηεζ, μπ ὅηζ θεμκεῖ ημῦ
πθείμκμξ, ἀθθά δζά ηυ ζζαζ ηήκ ἐκ ηῆ ιεηνήζεζ ηξ εεμβκςζίαξ δζηαζμζφκδκ• δζηαζμζφκδξ βάν ἴδζμκ ηυ ηαη' ἀλίακ
ἐπζιεηνεῖκ ἑηάζηῳ• ημζβανμῦκ ἀιέηνδημξ ιέκ πενί Θεμῦ βκζζξ, ιεῖξ δέ ιέηνςκ δευιεεα• εἰ βάν ἀιέηνςξ ιῖκ
ἀπεηαθοπηεημ, μη ἄκ ἑζχεδιεκ, ὡξ μδέ ζςιαηζηυξ ὀθεαθιυξ ὅθμκ ἥθζμκ δεπυιεκμξ.
Σήκ ἀιεηνίακ εεμπνεπξ: Ἀιεηνίακ κῦκ θέβεζ αηυ ηυ Θεῖμκ ηαί ηήκ αημῦ ηαηά ηυ δοκαηυκ ἔθθαιρζκ.
Ὥζπεν βάν ἄθδπηα: Συ ἀηαηάθδπημκ ηξ πενί Θευκ βκχζεςξ ἐκηεῦεεκ πανίζηαηαζ• εἰ βάν μδέ ηά ἁπθά ηαί
ἀζπδιάηζζηα, ηἄκ μζίαζ ηζκέξ ὦζζ, ηαῖξ αἰζεήζεζζκ πμπίπημοζζκ, ὡξ ἄββεθμζ ηαί ροπαί ημῖξ ζςιαηζημῖξ, πυζῳ ιθθμκ
πενέπεζ ὁ Θευξ, ὁ ιήηε μζία, ἀθθ’ πέν μζίακ, ιήηε ἁπθμῦξ, ἀθθ’ πέν ἁπθυηδηα, ιήηε κμῦξ, ἀθθά ηαί πέν κμῦκ,
ιήηε ἑκάξ, ἀθθά ηαί πέν ἑκάδα, ηαί μὔηε ὅνῳ ηζκί πενζβναθυιεκμξ, ἀθθ' ἀμνζζηίᾳ ηκ ὄκηςκ ἀθεζιέκμξ; Ἀημφςκ μὖκ ἐκ
ηῆ Γναθ ιμνθήκ Θεμῦ; ηαί 'εἶδμξ', ηαί 'πνυζςπμκ', δζ' ἀκαβςβξ ηαί πέν ηά ζχιαηα ἀλίςξ Θεμῦ κυεζ• 'ἑκυηδηα' δέ
ἀημφςκ, ιή δζαθυνςκ ηζκκ πνυξ ἕκςζζκ ζοκδνμιήκ κμήζῃξ, μ βάν πενί ημζμφηςκ ὁ θυβμξ κῦκ, ἀθθά πενί Θεμῦ, ημῦ
ιήηε ἀνπξ ἀνζεικ ὄκημξ ηαί ἀζοκεέημο, ἀθθά ηαί πέν ηά ιμκμμφζζα κςιέκμο.
κμπμζυξ: κηεῦεεκ ιεηά ηυ ἐλεθεεῖκ πάκηςκ ηκ ἐκ ημῖξ μὖζζ ηά πενί Θεμῦ, θμζπυκ ηῶ ιέηνῳ ηξ ιεηέναξ βθχζζδξ
ἀημθμοεκ (μ βάν πενακαζ ηαφηδκ δοκαηυκ ιῖκ), ἐλ αηκ δμλάγεζ ηυκ Θευκ, ἐλ ὧκ αηυκ ἐλεῖθε• ηαί ἑκάδα θδζίκ,
ἀθθ’ ἑκμπμζυκ ηκ ἑκάδςκ, ημοηέζηζ, δδιζμονβυκ ηκ ἁπθκ μζζκ, μἷμκ ἀββέθςκ ηαί ροπκ• ηαί κμῦκ ἀκυδημκ ἀκηί
ημῦ ιή κμμφιεκμκ πυ ηζκμξ κμῦ• εἰ βάν ηυ ὅιμζμκ πυ ημῦ ὁιμίμο βζκχζηεηαζ, ἐπνκ μὖκ, εἰ κμῦξ ἦκ, πυ ηκ κμκ
κμεῖζεαζ. Ἀθθά ηίξ ἔβκς κμῦκ Κονίμο; Οημῦκ κμῦξ ἐζηζκ πέν κμῦκ, ηαί ὄκμιά ἐζηζ ηυ πέν πκ ὄκμια• ηαί «ηυ ὄκμια
βάν ιμο», θδζίκ, «μη εἶπμκ αημῖξ»• δζυ ηαί ἀκχκοιμξ πζζκ. Ἀθθά ηαί μδέ ὤκ ἐζηζκ• εἰ βάν αηυξ ηά ὄκηα ἐη ηκ ιή
ὄκηςκ δδιζμονβεῖ, μη ἄνα ηκ ὄκηςκ ἐζηζκ, ἀθθ’ πέν ηά ὄκηα. άκ δέ θέβδ, «βχ εἰιί ὁ ὤκ”, ἀλίςξ κυεζ ἄκανπμκ ηαί
ἀηεθεφηδημκ, ἀθθά ηαί ἀκελενεφκδημκ.
§ 2. Ὅ,ηί πμηέ ἐζηζκ ἐπζζηήιδ: Μυκμξ βάν ὁ Θευξ αηυξ ηά πενί ἑαοημῦ ἐπίζηαηαζ, ἐπζζηδηξ ηαί ηονίςξ εἰδχξ ἑαοηυκ ὡξ
ἔζηζ, ημῖξ δέ ἑλξ ἅπαζζκ ἀκεπίβκςζημξ ὤκ ηαη' αηυ, ηυ ηί ἐζηζ ηαί ηαε' ὅ ἐζηζκ. «Οδείξ βάν βζβκχζηεζ ηυκ Παηένα, εἰ
ιή ὁ Τἱυξ, ηαί ηυκ Τἱυκ, εἰ ιή ὁ Παηήν»• βζβκχζηςκ βάν ὁ Παηήν ηήκ ἑαοημῦ πνμζηοκδηήκ εἰηυκα, ημοηέζηζ ηυκ Τἱυκ,
βζβκχζηεζ ηαί ἑαοηυκ. Συ αηυ ηαί πενί ημῦ ἁβίμο Πκεφιαημξ• «μδείξ βάν μἶδε ηά ημῦ Θεμῦ, εἰ ιή ηυ Πκεῦια ηυ ἐη ημῦ
Θεμῦ». Πάκηα ημίκοκ, ὅζα πενί Θεμῦ εεςνεῖ ὁ ιαηάνζμξ μὖημξ ἀκήν, πενί ηξ ζεααζιίαξ Σνζάδμξ κμεῖ.
Ἀπεζνίακ: Συ πεπεναζιέκμκ ηαί πενζθδπηυκ ἐζηζκ εἰηυηςξ, θ' μὗ ηαί πεπέναζηαζ• εἰ δέ ὁ Θευξ ηκ ἁπάκηςκ ἐζηί ηυπμξ,
μ ζςιαηζηξ, ἀθθά δδιζμονβζηξ (ηυκ βάν μνακυκ ηαί ηήκ βκ ηαί ηά πάκηα αηυξ πθδνμῖ ηαί ἔλς ημφηςκ ἐζηί), δθμκ
ὅηζ ἀπεζνία ἐζηί, ημοηέζηζ πέναξ μη ἔπμοζα δφκαιζξ.
Ο ιήκ ἀημζκχκδημκ: Σμοηέζηζ ηά πάκηα ηξ αημῦ ιεηέπμοζζ ημζκςκίαξ ηαί ζςηδνίμο πνμκμίαξ.
Σήκ πενμφζζμκ: Πξ πμηέ ιέκ μζίακ ηυ Θεῖμκ ηαθεῖ, πμηέ δέ πενμφζζμκ, ὥζπεν κμῦκ ἀκυδημκ, ηαί ὄκμια ηυ πεν πκ
ὄκμια, μὕης ηαί μζίακ πενμφζζμκ.
Σελίδα 86 από 193
πζαάθθμκηαξ: Ὧκ βάν ηήκ ηαηάθδρζκ δέδςηεκ ιῖκ ὁ Θευξ, ημφημζξ ἐπζαάθθεζκ πνμζήηεζ ηυκ ιέηενμκ κμῦκ, ηαί ιδδέκ
πένα ηξ ιεηέναξ ἀζεεκείαξ γδηεῖκ• μἷμκ, ὅηζ ἀβαευξ, ὅηζ δδιζμονβυξ, ὅηζ θζθάκενςπμξ, ηαί ηά ἑλξ, ηυ δέ, ηίξ μζία
ημῦ Θεμῦ, ιή πμθοπναβιυκεζ.
Ἀδοκάηςξ ἀπαοεαδζαγμιέκμοξ: Καθξ ηυ ἀδοκάηςξ• ηἄκ βάν ἐπζπεζνήζεζέ ηζξ, μη ἐθζηκεῖηαζ ιέκ, ιυκμκ δέ, ηάξ κμενάξ
ὄρεζξ ἀιαονμφιεκμξ, ηαί ημῦ ὄκημξ ἐηπίπηεζ θςηυξ, ὡξ ὁ θζθμκεζηήζαξ ὅθμκ ἥθζμκ ηῶ ζςιαηζηῶ δέλαζεαζ ὀθεαθιῶ,
ὅπεν αἱ εεῖαζ ηαί κμδηαί δοκάιεζξ αἰκζηηυιεκαζ, πενμοαίι ηαί ζεναθίι ηά πνυζςπα ηαθφπημοζζ, δδθμῦκηα ιή πνμζενίγεζκ
ηῆ πέν αημφξ εεςνίᾳ ιή δεδμιέκῃ αημῖξ. Καί ημῦηυ ἐζηζ ηυ, «Θευκ μδείξ ἑχναηε πχπμηε». Ὅεεκ μἱ εευζμθμζ δυλακ
Θεμῦ, ἀθθ' μ Θευκ ἑςναηέκαζ θαζί.
§ 3. Συ ιέκ πέν κμῦκ: αθξ ἐη ημφηςκ ἔζηζ θααεῖκ ηήκ Ἀνείμο ηαί Δκμιίμο ιακίακ, μἵ ηαί ηεπκμθμβεῖκ ηήκ ἄννδημκ
ηαί πενμφζζμκ μζζακ ημῦ Μμκμβεκμῦξ ἐεάννδζακ. [πέν κμῦκ βάν ἐζηζ ηυ ηξ εεανπίαξ, ἤβμοκ ηξ παιααζζθίδμξ ηαί
ἀηαημκμιάζημο μζίαξ ηυ ἀηαηάθδπημκ].
Σξ εεανπίαξ: Θεανπίακ ηαθεῖ πακηαπμῦ ηήκ παιααζζθίδα Σνζάδα δζά ηυ ηαί ηκ θεβμιέκςκ εεκ ἄνπεζκ, ἀββέθςκ θδιί
ηαί ἁβίςκ, ὡξ πνμεζνήηαιεκ. Κνφθζμκ δέ ηυ πενί ηξ ἀηαημκμιάζημο ἐηείκδξ μζίαξ ἀηαηάθδπημκ, ὅπεν ιεηά ιζηνυκ
θδζζ ζχθνμκζ ζζβῆ ηαί ἀκςηένς, ὡξ εειζηυκ αηῶ, ηαί ἱενμπνεπξ.
Καί ηήκ ἀβαεμδυηζκ ἀνπήκ: Καηά ηί ἐζηζκ ὁ Θευξ ἀνπή πάζδξ θςημθακείαξ, ηαί ηίκεξ αἱ θςημθάκεζαζ ηαί ἀκαιμνθχζεζξ.
Ἀκάζηαζζξ: Σμῦηυ ἐζηζκ ὅ θέβεζ οιεχκ, ὅηε ηυκ Υνζζηυκ εἶδεκ• «Οὗημξ ηεῖηαζ εἰξ πηζζκ ηαί ἀκάζηαζζκ πμθθκ ἐκ ηῶ
Ἰζναήθ»• πηζζκ ιέκ ημῦ ἐκ ιῖκ πείνμκμξ, ἀκάζηαζζκ δέ ημῦ αεθηίμκμξ.
Σκ θςηζγμιέκςκ ἔθθαιρζξ: Βαειδδυκ, ὥζπεν ἐπί ηά ιείγμκα πνμσχκ, θδζί, πνημκ θςηζγμιέκμοξ, εἶηα ηεθμοιέκμοξ.
Σεθεῖζεαζ δέ ἐζηζ, ηυ εἰξ ηεθεζυηδηα ἄβεζεαζ δζά ηξ ιεηά ηυ αάπηζζια δζ' εγςίαξ πνμημπξ, ἵκα δφκδηαί ηζξ εἰπεῖκ, «ηυκ
δνυιμκ ηεηέθεηα, ηήκ πίζηζκ ηεηήνδηα». Ἡ μὗκ πνμζηοκδηή Σνζάξ, ηξ ημζαφηδξ ηεθεηξ ἄνπμοζα, ἅηε ηαί πάζδξ
ηεθεζχζεςξ πμζδηζηή ηεθεηάνπζξ, εἰηυηςξ κμεῖηαζ. Οἱ βμῦκ ηῆ πνμημπ ηεθεζμφιεκμζ εεμῦκηαζ πάκηςξ, εείαξ ημζκςκμί
θφζεςξ βζκυιεκμζ, ὧκ ἀκαθυβςξ εεανπία ὁ Θευξ, εεκ βεβεκδιέκςκ ἀνπή ηζξ ὤκ. Μεηά βμῦκ ηήκ ἀκάααζζκ ηαφηδκ εἰξ
ἁπθυηδηα πνμηυπημοζζκ, ἰζάββεθμζ δζά ηξ ἀκαζηάζεςξ βζκυιεκμζ, ηαί μηέηζ ροπζηυκ ἔπμκηεξ ζια, ηαηά ηυκ
Ἀπυζημθμκ, ημοηέζηζ δζά ροπξ ζοκεζηυξ ηε ηαί ηζκμφιεκμκ, ἀθθά πκεοιαηζηυκ, ἀκηί ημῦ δζά ημῦ πακαβίμο Πκεφιαημξ
ἐπί ιέβα ποεέκημξ ἐπ' αημφξ ηξ πμθοζοκεέημο ηκ θμβζζικ πμζηζθίαξ, ηαί ηκ αἰζεήζεςκ ἀπδθθαβιέκμζ• ὅεεκ ηαί
ἑκίγμκηαζ εἰξ ἑκάδα ἁπθυηδημξ ἀβυιεκμζ, ηαεά πνμέθδιεκ• θέβεζ βάν ηαί ἀθθαπμῦ• «ἦκ» βάν, θδζί, «ηκ πζζηεοζάκηςκ
ηανδία ηαί ροπή ιία».
Ἡ ηκ γχκηςκ γςή: Καε' ἑαοηυκ ὁ Θευξ μ κμεῖηαζ• ἐπεί δέ ηκ ὄκηςκ πάκηςκ ἐζηίκ αἰηία ηαί ἀνπή, ηκ ἁπθκ ἁπθυηδξ
ἐζηί, ηκ γχκηςκ γςή, ηκ μζζκ πενμφζζμξ, ηαί ἁπθξ πάκηςκ ἀβαεκ ιεηαδυηζξ ἐζηίκ.
§ 4. ηθακημνζηξ: ηθάκημνεξ ηονίςξ ἐθέβμκημ μἱ ηκ ιοζηδνίςκ ηά ἄννδηα ζοιαμθζηξ ἐηθαίκμκηεξ.
Σελίδα 87 από 193
Ὡξ ιμκάδα ιέκ: κηαῦεα ηνακμῖ ηί ιάθζζηα εέθεζ δδθμῦκ 'ἑκάξ' ηαί 'ιμκάξ' ἐπί Θεμῦ θεβμιέκδ, ηαί θδζζκ, ὅηζ πεν, ἵκα
παναζηήζδ ηήκ ἀιένεζακ ημῦ Θεμῦ, ημῦημ θέβεηαζ πανά ηκ εεμθυβςκ• ηυ βάν ὄβημζξ ηαί πδθζηυηδζζ δζεζθδιιέκμκ,
ημῦημ ἅηε ηαί ζια ιενίγεηαζ, ηυ δέ ἀιενέξ ηαί ἀκέιθαηυκ ἐζηζ ζχιαημξ, ἀθθά ηαί πέν πζάκ ἐζηζκ ἀζςιαηίακ• ἄθθςξ
ηε, ἐπεζδή δζακμδεείξ ὁ Θευξ αμοθδηζηξ ηά πάκηα πέζηδζεκ, μπ μἷά ηζξ κμῦξ εἰξ κμήζεζξ ιενζζεείξ ἐπμθθαπθαζζάζεδ,
ἀθθά ιείκαξ ηαί ιέκςκ, θδζίκ, ἐκ ηῆ ἑκάδζ ἀιενξ ηαί ἀζηεδάζηςξ ηαί πέζηδζε ηαί θίζηδζζ ηά ἐκ ηῆ ηηίζεζ• «ἕςξ βάν
ἄνηζ ἐνβάγεηαζ ὁ Θευξ», ὡξ ἐκ Δαββεθίμζξ εἴνδηαζ• πενήπθςηαζ μὖκ πζακ ἁπθυηδηα ἀιενξ πεναίνςκ.
Καί ηκ ιενζζηκ: πί ηκ πενμονακίςκ ηυζιςκ ηαί ημῦδε ημῦ ὁναημῦ ηά ηαηχηενα ἔζηναπηαζ ἐπί ηά πενηείιεκα, ηαί
ηυ ζςιαηζηυκ ἥδναζηαζ ἐκ ηῶ γκηζ• «ἐκ βάν πεζνί αημῦ πάκηα ηά πέναηα ηξ βξ»• ἀθθά βάν ηαί μἱ μνακμί• «ἐκ ᾧ»,
βάν, θδζί, «ηά πάκηα»• ἐπί δέ ημῦ ηαε' ιξ εκδημῦ ηυ ἀκάπαθίκ ἐζηζ ηκ εἰνδιέκςκ• βάν ροπή ἔζηναπηαζ πνυξ ηυ
πκεῦια ἐκ ᾧ εἰζζκ ἐζηδνζβιέκαζ αἱ αἰζεήζεζξ ηαί μἱ θμβζζιμί, δζ' ὧκ ηά ἐκ ηῆ ζηέρεζ θμβζγυιεεα, «ὅπεν πκεῦια μἶδε ηά ἐκ
ηῶ ἀκενχπῳ», ηαηά ηυκ Ἀπυζημθμκ• ἐπεζηναιιέκδ μὖκ πνυξ ημῦημ ηυ πκεῦια ροπή, ἐπέζηναπηαζ ηαί πνυξ ηάξ ἐκ αηῶ
αἰζεήζεζξ, ηαί δζ' αηκ πνυξ ηυ ζια• ηαί ἐκ ηῶ κῶ αἱ κμήζεζξ μἱμκεί ιενίγμκηαζ, ηαί εἰξ ἑηενυηδηαξ ζηεδαζηξ
πνμΐαζζκ ἀπυ πνχηδξ κμήζεςξ εἰξ δεοηέναξ, εἰξ ηνείηημκαξ, ἤ εἰξ θαφθμοξ. Φδζίκ μὖκ ὅηζ, ἀκαηεζκυιεκμζ πνυξ Θευκ,
βζκυιεεα πυ ηξ ἑκάδμξ ἐηείκδξ ἕκ ἀιενέξ, ηκ πμθοιενκ ικ ἑηενμηήηςκ ἐη ημῦ ζηεδαζιμῦ εἰξ ζφιπηολζκ
ἀενμζγμιέκςκ, ηαί ἑκμπμζμοιέκςκ πενημζιίςξ, ημοηέζηζκ μη αἰζεδηξ, ἀθθά κμενξ, μη ἔηζ ἀζοιαάηςκ ὄκηςκ ικ
πνυξ ἑαοημφξ, ἀθθά βζκμιέκςκ ἕκ ἑκμεζδέξ, ὡξ ηαί αηυξ «ἕκ ἐζηζκ», ὥξ θδζζκ ἐκ Δαββεθίμζξ.
Ὡξ Σνζάδα: διείςζαζ Σνζάδα ηνζζοπυζηαημκ ηαί βμκζιυηδηά θδζζ ηήκ παηνζηήκ πέν ἔκκμζακ πνυμδμκ εἰξ ἔηθαζζκ ημῦ
Τἱμῦ ηαί ημῦ ἁβίμο Πκεφιαημξ• ηαθξ δέ ηυ ὡξ Σνζάδα, ἐπεζδή μη ἀνζειυξ, ἀθθά δυλα εἴνδηαζ• «Κφνζμξ ὁ Θευξ, Κφνζμξ
εἷξ ἐζηζκ».
λ ἧξ πζα παηνζά. Παηνζάξ κμδηέμκ ηάξ ηάλεζξ ηάξ ἐη ηξ ὁιμηαβίαξ, μἱμκεί ζοκδιιέκαξ ἀθθήθμζξ, πενμοαίι, ζεναθίι,
ἀνπάξ, ἐλμοζίαξ• ἐθ' ικ δέ ηαί ηάξ πκεοιαηζηάξ, ὡξ ζοββεκεῖξ, ηαί ἀθθδθμοπίαξ, ὡξ δδθμῖ ηαί Μςτζξ ηάξ ζοββεκείαξ.
Ὅηζ ηά ὄκηα πάκηα: Πάκηα ηά ημῦ Θεμῦ δδιζμονβήιαηα ηαθά, ηαί ηαθά θίακ βεβυκαζζ, ηαί εἰζίκ, ἐθ' ὅζμκ ἐκ ηῆ ηαηά
θφζζκ, ὡξ βεβυκαζζ, ιέκμοζζ ηάλεζ, δέ ημῦ ηαηά θφζζκ παναηνμπή, εἴηε ἐκ ἀββέθμζξ, εἴηε ἐκ ροπαῖξ, εἴηε ἐκ ὁπμζμζζμῦκ
ζχιαζζ βζκμιέκδ, ηυ ηάθθμξ ἀπυθθοζζ ηαί ηῆ ημφημο δζαιανηίᾳ ηυ αἶζπμξ δδιζμονβεῖ.
Πνυξ ἀθήεεζακ ὁθζηξ: Σήκ μἰημκμιζακ ἐκηαῦεα θνάγεζ ηαθξ, ὅηζ εἷξ ηξ Σνζάδμξ ἔπαεε. διείςζαζ δέ, ὅηζ ιία ηκ
πμζηάζεςκ ιῖκ ἐημζκχκδζεκ ὁθζηξ ηαί ὅηζ αηυκ ηυκ Κφνζμκ ικ Ἰδζμῦκ Υνζζηυκ ἁπθμῦκ εἶπεκ, εἶηα ζφκεεημκ
ἀκαηαθμφιεκμκ πνυξ ἑαοηυκ ηήκ ἀκενςπίκδκ ἐζπαηζάκ• ηαθξ μὖκ θέβμιεκ, ὅηζ εἷξ ηξ ἁβζαξ Σνζάδμξ ἦκ ἐκ ηῶ ζηαονῶ.
Σμῦημ ηαηά Νεζημνζακκ ηαί Ἀηεθάθςκ• ἰδμφ βάν, θδζί, ιία ηκ πμζηάζεςκ ὁθζηξ ιῖκ ἐημζκχκδζεκ, ὥξ θδζζκ ὁ
Ἀπυζημθμξ, «ἐκ ᾧ ηαημζηεῖ πκ ηυ πθήνςια ηξ εευηδημξ ζςιαηζηξ». Σμῦημ δέ ηυ ὁθζηξ ηαί ηαηά Ἀπμθθζκανίμο ἐζηί•
δδθμῖ βάν ηέθεζμκ ἄκενςπμκ ἀκεζθδθέκαζ αηυκ.
Καί πανάηαζζκ εἴθδθε: Συ 'πανάηαζζκ' εἰνδηέκαζ ηυκ παηένα, πμθαιαάκς ηυ πνμκζηυκ ιέηνμκ εἶκαζ ηξ ἐκ ζανηί ημῦ
Κονίμο δζαβςβξ.
Καί ἀζοβπφημο: Ἔιεζκε βάν αηυξ Θευξ Λυβμξ βεκυιεκμξ, ὅπεν μη ἦκ ἀζοβπφηςξ• ηαί ζδιείςζαζ, ὅηζ ηυ ἀζφβποημκ ἐη
ηκ ἀπμζημθζηκ ηεηήνοηηαζ ηαζνκ.
Σελίδα 88 από 193
Καί ὅζα ἄθθα εεμονβζηά: Θεμονβζηά θηά θδζζ ηάξ δζδαζηαθίαξ ηκ ἁβίςκ, ὡξ θξ βκχζεςξ ἐιπμζμφζαξ ηαί εεμφξ ημφξ
πεζεμιέκμοξ.
Καεδβειυκςκ ηνοθία: διείςζαζ, ὅηζ ηά πενί ηκ ἀκδβιέκςκ ηαί πέν ηήκ ηκ πμθθκ ἀημήκ ὄκηα, εἴηε πενί εεμθμβίαξ
εἴηε ηαί πενί ηξ ημῦ γςμπμζμῦ Θεμῦ μἰημκμιίαξ ηνοθίςξ πανεδίδμζακ μἱ εεῖμζ Ἀπυζημθμζ, ιοζηδνζςδξ
ἀπμηαθφπημκηεξ ημῖξ ηεθείμζξ• ηαί ὅηζ ἐη ηκ Ἀπμζηυθςκ ἐζηί ηυ ἀζοβπφηςξ ηαί ἀιεηααθήηςξ, ὅ εἶπε, ηαί ηυ ημῦ ὅθμο
ἀκενχπμο• δζυ ηαί ὁ Ἀπυζημθμξ, βνάθςκ Θεζζαθμκζηεῦζζ, θδζί, «πνκαζ θοθάηηεζκ αημφξ, ὅζα ἤημοζακ, εἴηε δζά
θυβμο, εἴηε δζ' ἐπζζημθξ»• ηαί Σζιμεέῳ πάθζκ «παναεήηδκ» θέβςκ «δεδςηέκαζ ἐκ ιοζηδνίῳ», ὅπεν ἐκηαῦεα
ἐηθακημνζηξ εἴνδηαζ.
Γζά ηκ ἱενκ παναπεηαζιάηςκ: διείςζαζ, ὅηζ ἐκ ιζᾶ ηάλεζ εεηέμκ ηήκ ηε ἁβίακ Γναθήκ ηαί ηάξ ηκ ἐπζζηυπςκ
παναδυζεζξ (μὕξ ἱενάνπαξ εἴςεε ηαθεῖκ, ὡξ ἄνπμκηαξ ηκ ἱενέςκ, ημοηέζηζ πνεζαοηένςκ ηαί δζαηυκςκ ηαί ποθςνκ, ὥξ
θδζζκ ἐκ ηῆ ηαε' ιξ ἱενανπίᾳ• ὅεεκ ηαί ηαῖξ αηκ νήζεζζ πενί ηά δυβιαηα πεζευιεεα), ἐλ ὦκ, θδζζ, θμβίςκ ηά
παπφηενα ημῖξ πενμοζίμζξ πενζηίεεηαζ δζά κυδζζκ ηαί ιοζηαβςβίακ ιεηένακ ὡξ ἐπί ιέκ Θεμῦ, ὅηακ θαίκδηαζ ὡξ πῦν, ηαί
ὡξ βένςκ ἐκ Γακζήθ, ηαί ὡξ ἀκήν παθαίςκ ηῶ Ηαηχα, ηαί ὅζα ημζαῦηα• ἐπί δέ ἀββέθςκ, ὡξ ηά πενμοαίι, ἅηε ηαί
εδνζυιμνθα, ηαί ἄθθμζ ἐκ ηάλεζ ἀκδνκ ηαί κεακίζηςκ.
Σκ ιενζζηκ ζοιαυθςκ: Ὅηζ ἀκενςπμθμβεῖ ηυ Θεῖμκ Γναθή ἐη ηκ ἀκενςπίκςκ αηυ ὀκμιάγμοζα, πυδαξ ηαί πεῖναξ
ηαί πνυζςπα αηῶ πενζηζεεῖζα.
Ὅηακ ἄθεανημζ: Ὅηζ ἐκ ηῆ ἀκαζηάζεζ μἱ ἅβζμζ ιεηά ἀθεανζίαξ ηαί ἀεακαζίαξ ηξ πνζζημεζδμῦξ ηεφλμκηαζ ηαηαζηάζεςξ,
θάιπμκηεξ πέν ηυκ ἥθζμκ, ὡξ ηαί ὁ Κφνζμξ, ὅηε ἐκ ηῶ ὄνεζ ιεηειμνθχεδ, ηαεά θδζζκ ὁ Ἀπυζημθμξ πενί ηκ ἁβίςκ, ὅηζ
«ηυηε ἔζμκηαζ ὡξ ηαί αηυξ ἐζηζ, ηαί πάκημηε ζφκ Κονίῳ ἔζμκηαζ».
ναηξ αημῦ εεμθακείαξ: διείςζαζ, ὅηζ ηαί ηυ εεῖμκ αημῦ ζια ὁναηήκ εεμθάκεζάκ θδζζκ, ὡξ ηαηά ηαηυκ
ἁνιυηηεζκ ηυ νδηυκ ηαί ηαηά Νεζημνζακκ ηαί Ἀηεθάθςκ, ηαί ηκ πμθαιαακυκηςκ ιή εἶκαζ ηαί κῦκ ηαί ἔζεζεαζ ιεηά
ζανηυξ ηυκ Κφνζμκ• ηαί ὅηζ ιέκ ηίξ ἐζηζκ ὁναηή αημῦ εεμθάκεζα, ὅ ἐζηζκ ἐιροπςιέκδ ζάνλ, δέ κμδηή, ἥηζξ ηαηά
κμῦκ ἔζηαζ ιῖκ ιεεεηηή ηυηε ηεθεζμηένςξ. Ὅεεκ ἐπζζηναθέκηεξ πνυξ Θευκ, ἐηεῖεεκ ηεθείςξ ἐθθαιπυιεκμζ, ἑκμεζδξ ἕκ
βεκχιεεα, ἐθεοεενςεέκηεξ ηκ ηαηά ζφκεεζζκ ἑηενμηήηςκ ικ, ὅπεν δδθμῖ ηάξ ημζιζηάξ αἰζεήζεζξ ηαί ἐπζεοιίαξ.
κ εεζμηένᾳ ιζιήζεζ: Θεζμηένακ ιίιδζζκ εἴνδηε ηήκ ἀηνζαεζηένακ ηαί ηεθεςηένακ ζδιαίκςκ, ὡξ ηαί κῦκ ἀββεθμπνεπήξ ὁ
ηκ ἁβίςκ αίμξ ἐκ ηῆ ημῦ Θεμῦ αἰκέζεζ ηαί πενμρίᾳ ηκ ζᾳνηζηκ, ηἄκ μ πακηεθεῖ• δζυ ηαί ηά ηξ ιζιήζεςξ
ιεηνζχηενα• ηυηε δέ ηυ ηέθεζμκ ἐκ ημφημζξ θακήζεηαζ.
Σκ κμδηκ εεαιάηςκ: Ὅηζ ἐη ηκ ζοιαυθςκ ηά πενί ἀββέθςκ κμδηά ἐπμπηεφμιεκ• πενί βάν ἀββέθςκ θδζίκ, ὡξ δδθμῖ
ηαί ηυ θέβεζκ αημφξ εεμεζδεῖξ. Ἄκς δέ ηαί ηά πενί αηκ ζφιαμθα δδθμῖ ἐκ ηῶ Πενί ηξ μνακίαξ ἱενανπίαξ, ζοκάπηεζ δέ
κῦκ ηαί πενί Θεμῦ.
Σελίδα 89 από 193
Ἀπμπαφμκηεξ: Ἀπυπαοζζκ ηξ κμενξ ἐκενβείαξ εἶπε, ζδιαίκςκ ηυ ηξ εείαξ θφζεςξ ἀηαηάθδπημκ• μδέκ βάν ηκ ηαφηδξ
ηῆ ηζκήζεζ ημῦ κμῦ ηαηαθαιαάκεηαζ, ἤ πνυξ ηζκα ὁιμθμβμοιέκδκ ηαί ηνακήκ πθδνμθμνίακ κυδζζξ θένεηαζ, πανά ηυ
ἀηαηάθδπημκ, ὅπεν ηῆ μἰηείᾳ ἀκεκενβδζίᾳ ηαηαθαιαάκεηαζ.
πεναννήηςξ πνμτθέζηδηε: Συ πνμτθέζηδηε ζπμοδαζηέμκ κμζαζ• ηά βάν ἕνβα πάκηα δζαηνακμῖ ἐθελξ• ἐη ημφημο
ημίκοκ κμδεήζεηαζ, πξ θδζζκ ὁ Ἀπυζημθμξ, «ἐκ ηῶ Θε εἶκαζ ιξ πνυ ηαηααμθξ ηυζιμο». Ἰζηέμκ μὖκ, ὡξ ηξ
ἁπάκηςκ παναβςβξ ηαηά ηυ αἴηζμκ ηαί ηήκ ἀνπήκ αημῦ ἀπδνηδιέκδξ, ἐπεζδή ηά ὄκηα πάκηα ἐλ αημῦ ἐζηζκ• εἰηυηςξ,
ἅηε ηαί ιέθθμκηα ἔζεζεαζ δζά ηυ αημῦ ἀκεπζκυδημκ εέθδια, ἐκ αηῶ ηαί πνμτθέζηδηε, ηῶ εἰδυηζ, ηαί ὅηζ πανάλεζ ηαί
ὁπυηε πανάλεζ. Πνμαζςκίςξ μὖκ ἐκ αηῶ πνμεβκςζιέκα, πνμτθέζηδηε• πνίκ βάν ηά κμδηά παναπεκαζ, ἅηζκά εἰζζκ
αἰκεξ, ηαί πνυ πάζδξ ἑηέναξ ηηίζεςξ ἔβκςζημ αηῶ ηά ἐζυιεκα, ὡξ εἴνδηαζ• «ὁ εἰδχξ πάκηα πνίκ βεκέζεςξ αηκ»• ηαί
πάθζκ «πνυ ημῦ ιε πθζαί ζε ἐκ ημζθίᾳ ἔβκςηά ζε».
Ὅκ μὔηε ἐκκμζαζ δοκαηυκ: Οὕης βάν θδζζ ηαί ὁ εεμθυβμξ Γνδβυνζμξ, ιεηαθνάγςκ ηυ εἰνδιέκμκ ημῖξ Ἕθθδζζ• «Θευκ
κμζαζ ιέκ ἀδφκαημκ, θνάζαζ δέ ἀδοκαηχηενμκ».
Καί παζκ: Δἰπχκ ἀπμπεναηχζεζξ ηκ μζζςδκ βκχζεςκ ηαί δοκάιεςκ, ηυκ αηυκ ἐπακεθάαεημ θυβμκ, ὅκ ηαί πνυ
ιζηνμῦ εἶπε• «πάκηα ηά πέναηα παζκ ηκ βκχζεςκ»• ἤ μὖκ ημῦημ δζ' ἑηαηέναξ θςκξ πμηίεεηαζ, ὅπεν ηαί
πνμπανεηέεδ, ὅηζ ἐκ ηῶ Θεῶ πζα βκζζξ ἀνβεῖ ηαί ηέθμξ ἔπεζ πάζδξ ηζκήζεςξ, δζά ηυ ηξ εείαξ θφζεςξ ἀηαηάθδπημκ,
ὅπεν ἀσδίςξ ηαί μη ἐκ πνυκῳ πενί αηήκ εεςνεῖηαζ, ἤ ιθθμκ πέναξ ηαί ἀπμπενάηςζζξ, ἤημζ ηυ ηέθμξ ἑηάζηδξ
μζζχδζοξ βκχζεςξ. Αὗηαί εἰζζκ αἱ μζίαζ ηαί δοκάιεζξ πάζαξ ἅια ηαί μη ἀκά ιένμξ, ἀθθά ἀενυςξ ἐκ ηῶ Θεῶ
πνμτθεζηάκαζ, θδζί, ηαηά ηυκ ἄννδημκ ηξ πνμβκχζεςξ αημῦ θυβμκ, εἰδυηζ ἕηαζημκ ηκ πνυξ βέκεζζκ παναβμιέκςκ,
ὅπςξ ἕλεζ θφζεςκ ηαί δοκάιεςξ, μὗ μζία πενμφζζυξ ηε ηαί πενάβκςζημξ. Ἰζηέμκ δέ, ὅηζ ἕηενμκ μζία ηαί ἕηενμκ
δφκαιζξ• ιέκ βάν ηκ ηαε' ἑαοηά θεζηχηςκ, δέ, ηκ ἐκ ἑηένῳ ηυ εἶκαζ ἐπυκηςκ.
Δἰ βάν αἱ βκχζεζξ: πελήβδζζξ ηκ εἰνδιέκςκ. Καθξ δέ εἶπεκ• εἰ βάν αἱ βκχζεζξ πενί ηάξ μζίαξ ηαί ηά ὄκηα εἰζίκ, ὁ
Θευξ δέ μὔηε ἐκ μζίᾳ μὔηε ηζ ηκ ὄκηςκ ἐζηίκ, εἰηυηςξ ηαί βκχζεςξ ἐπέηεζκά ἐζηζκ.
§ 5. Οὔηε θακηαζία: Ἕηενυκ ἐζηζ θακηαζία, ηαί ἕηενμκ κυδζζξ, ἤημζ κυδια• ἀπυ ηε βάν δζαθυνςκ δοκάιεςκ βίκμκηαζ ηαί
ἰδζυηδηζ ηζκήζεςξ• ιέκ βάν κυδζζξ ἐκένβεζά ἐζηζ ηαί πμίδζζξ, δέ θακηαζία πάεμξ ηαί ηφπςζζξ ἀκαββεθηζηή αἰζεδημῦ
ηζκμξ ἤ ὡξ αἰζεδημῦ ηζκμξ• ηαί ιέκ αἴζεδζζξ ἀκηζθαιαάκεηαζ ηκ ὄκηςκ ηαηά ἀενυακ ιυνθςζζκ, ὁ δέ κμῦξ ἐζάπηεηαζ,
ημοηέζηζκ ἀκηζθαιαάκεηαζ ηκ ὄκηςκ ἑηένῳ ηνυπῳ, ηαί μπ μἵῳ αἴζεδζζξ. Πενί ιέκ μὖκ ηυ ζςιαηζηυκ ἤ ηυ πκεοιαηζηυκ
ἤ ἐκ ηῶ ηάξ αἰζεήζεζξ εἶκαζ ηαί πνῴδκ ἔθδιεκ, ηυ παεδηζηυκ ηαί ιμνθςηζηυκ ἐζηζ ηίκδια, ηυ δέ ηνζηζηυκ ηαί
ἀκηζθδπηζηυκ, ηῆ ροπῆ ηαί ηῶ κῶ δμηέμκ. Σμῦημ μὖκ ηῶ ηξ ροπξ ἀκηζθδπηζηῶ ηαί ηυ θακηαζηζηυκ πμζηεῖθαζ δεῖ•
δζαζνεῖηαζ βάν θακηαζηζηή εἰξ ηνεῖξ ιμίναξ• πνχηδκ ιέκ εἰξ ηήκ ηκ ἀκηζθήρεςκ εἰημκζζηζηήκ πνυξ ηά πμζμῦκηα
αἰζεδηήκ ηήκ ἀκηίθδρζκ• δεοηένακ δέ ηήκ ἐη ηκ ιεκυκηςκ ἐβηαηαθεζιιάηςκ ἀπυ ημφηςκ ἀκαηοπςηζηήκ, ιή ἔπμοζακ
ἐνδνεζζιέκαξ ἐπί ηζ ηάξ εἰηυκαξ, ἥκ ηαί ἰδίςξ θακηαζηζηήκ ηαθμῦζζ• ηνίηδκ ἐκ ᾗ πζα δμκή ημῦ ηαηά θακηαζίακ
δμημῦκημξ ἀβαεμῦ ἤ δμημῦκημξ ηαημῦ ηαηά θφπδκ ζοκίζηαηαζ. Οδειία ημίκοκ, ηαεά εἴνδηαζ, θακηαζία πχνακ ἔπεζ ἐπί
Θεμῦ πάκηςκ βάν ἁπαλαπθξ πέν ἔκκμζάκ ἐζηζ ηαί πένηεζηαζ• δυλα δέ ἐζηζκ ἐη ημῦ θαζκμιέκμο ηαηά ηυ δμημῦκ
ημζάδε ηζξ πυθδρζξ.
Οὔηε ἐπαθή: παθήκ κῦκ θδζζ ηήκ κμενάκ ηαηάθδρζκ• ηαί βάν ημῖξ κμδημῖξ ηαί ἀΰθμζξ ηῶ κῶ ἐπζζηδηξ ἐπζαάθθμκηεξ,
δμημῦιεκ ὥζπεν ἅπηεζεαζ αηκ ηαί δζά ημῦ κμῦ αἰζεάκεζεαζ ὁπμῖά εἰζζκ, ὡξ ηαί δζά ηξ ἁθξ ηκ αἰζεδηκ• ἐπί δέ
Θεμῦ μδέ κμενξ ἐθαπηυιεεα.
Σελίδα 90 από 193
Ἀηθήημο ηαί πενςκφιμο: Ἀηθήημο, θδζί, ἀκηί ημῦ, ιή ηαθμοιέκμο ηζκί βκςνίζιαηζ. Αηυξ βάν ηαθεῖ ηά ιή ὄκηα ὡξ
ὄκηα, ὡξ ηυκ Κῦνμκ πνυ ημζμφηςκ ἐηκ ηαί ηυκ Ἰςζίακ.
Ἀθθ' ὅπεν: Εδηεῖηαζ ὁ Πενί εεμθμβζηξ πζηοπχζεςξ θυβμξ.
Σήκ ὁιυεεμκ: ιυεευκ πςξ θέβεζ ηήκ πακαβίακ Σνζάδα.
Ἀββεθμπνεπεῖξ ἑκχζεζξ: Δἰπχκ πενί ημῦ Θεμῦ, ὅηζ ἀκεκκυδημξ ιῖκ ἐζηζ ηαί ἄθεεβηημξ, ἐη ημῦ ἐθάηημκμξ θμζπυκ ηυ πενί
Θεμῦ ζοκίζηδζζκ• εἰ βάν ηά πενί ηκ ἀββέθςκ ιῖκ ἄβκςζηά ἐζηζ, ηί πενί ημῦ Θεμῦ θμβζζηέμκ; Φδζίκ μὖκ, ὅηζ αἱ
ἀββεθζηαί δδιζμονβίαζ μἷά ηζκέξ εἰζζκ ἐπζαμθαί ηξ ημῦ Θεμῦ ἀβαευηδημξ• ἐπζαμθήκ δέ κμδηέμκ, ηήκ εἰξ ηυ ηαε' ἕκ ηκ
παναβμιέκςκ ιενζγμιέκδκ ἀιενξ ηίκδζζκ, ημοηέζηζκ εἰξ ηήκ ἑηάζημο ηκ κμδηκ παναβςβήκ. Γοκαηυκ δέ ηαί μὕης
κμζαζ, ὅηζ μἱ ηνυπμζ ηκ πνυξ Θευκ ἑκχζεςκ, ηαευζμκ πνέπεζ ἀββέθμοξ ἑκμῦζεαζ Θεῶ, ηαε' ἥκ πνυξ Θευκ ἕκςζζκ, ἤ
ἐπζαάθθμοζζ ηαηά ηήκ μἰηείακ ἀλίακ ηῆ ἀβαευηδηζ ημῦ Θεμῦ, ἤ παναδέπμκηαζ παν' αημῦ ηξ ἀβαευηδημξ αημῦ ηήκ
ἀπμηάθορζκ• ηαί μὕηςξ ἀηαηάθδπημί εἰζζκ μ ιυκμκ ιῖκ, ἀθθά ηαί ημῖξ ηαηςηένμζξ ἀββέθμζξ• ιυκμζξ δέ ημῖξ ἀκςηάης
ἀββέθμζξ βζκχζημκηαζ, ἅηε λζςιέκμζξ ηυκ εἰνδιέκμκ ηνυπμκ ηκ ἑκχζεςκ. κ δέ ηῶ Πενί ηξ μνακίαξ ἱενανπίαξ θυβῳ
θδζί ηαί ηάξ ηάλεζξ ηάξ ἀββεθζηάξ.
Σαφηαζξ μἱ εεμεζδεῖξ: Σμφξ εεμεζδεῖξ κυαξ, μὕξ ἀββεθμιζιήηςξ θδζί, ηαε' ὅζμκ ἐθζηκμῦκηαζ εἰξ ἕκςζζκ ἄβεζεαζ ηκ ἁβίςκ
δοκάιεςκ, ἅξ δοκάιεζξ ἀββέθμοξ πνμεῖπε• ημφξ ηαε' ιξ εεμθυβμοξ κμδηέμκ, πνμθήηαξ ηέ θδιζ ηαί ἀπμζηυθμοξ• μ βάν
δή πμθδπηέμκ ἀββέθμοξ, ιάθζζηα ἐη ημῦ «ἀββεθμιζιήηςξ» εἰπεῖκ• ἄββεθμξ βάν ἄββεθμκ μ ιζιεῖηαζ, ἀθθ' ὁ ἐθάηηςκ•
κυαξ δέ ηαθκ ημφξ εεμθυβμοξ, ηξ ἀββεθμιζιήημο ἑκχζεςξ πνυξ Θευκ αημφξ ἔθδ ἐθζηκεῖζεαζ, ὡξ δοκαηυκ, ηαηά
ἀπυπαοζζκ πάζδξ ἐκενβείαξ ημζιζηξ ἐηεεμοιέκμοξ• ἐπί βάν ηκ κμενκ πκ ηίκδια ηαί πζα ἐκένβεζα ηαί πζα νειία
ἐκενβξ ἐζηζ, ηαί πνυξ αἰςκίμζξ ηαί ἀζςιάημζξ αἱ μὖζαζ νειίαζ ηαἰ ζοπίαζ, ηαί ηκ ἐκενβεζκ αἱ ἀπμπαφζεζξ, ηυ ηαηά
θφζζκ πνάηηεζκ πμζμῦζζκ, ὅπεν ἐζηί ηξ ἀκεκμπθδζίαξ ηαί ηεθεζυηδημξ εἰξ ἑκάδα πνυλεκμκ.
Ἀπυπαοζζκ: Ἀδφκαημκ βάν ἑκςεκαζ Θεῶ ηαί εευκ ηνυπμκ ηζκά βεκέζεαζ, εἰ ιή παφζεηαί ηζξ ηκ θζηκ ἐκενβεζκ ηαηά
ηε αἴζεδζζκ ηαί ηαηά δζάκμζακ.
Σκ ὄκηςκ ἀθαζνέζεςξ: Ἀθαίνεζζκ πάκηςκ ηκ ὄκηςκ ηαθεῖ ηυ πνυξ ιδδέκ ηκ ὄκηςκ πανααάθθεζκ ηυ Θεῖμκ, ἀθθά
θέβεζ, ὅηζ μ ζια, μπ ἕλζξ, μ δφκαιζξ, ηαί ηά θμζπά πάκηα, ηαεχξ δζά ηκ ἑλξ ἐζήιακεκ.
Αηυ δέ μδέκ: Συ μδέκ εἶκαζ ηυκ Θευκ μὕης κμδηέμκ, ὡξ ηκ ὄκηςκ ιδδέκ ὄκηα• πέν βάν ηά ὄκηα ὁ αἴηζμξ ηκ ὄκηςκ•
ὅεεκ ὁ Θευξ ηαί πακηαπμῦ ηαί μδαιμῦ εεμθμβεῖηαζ• ἐπεί βμῦκ μδαιμῦ ἐζηζ, πάκηα ιέκ δζ' αημῦ, ηαί ἐκ αηῶ, ὡξ ιή
ὄκηζ ιδδέκ ηκ πάκηςκ• ηαί ἐκ αηῶ πάθζκ, ὡξ πακηαπμῦ ὄκηζ, ἕηενα δέ δζ' αημῦ ηά πάκηα, ὅηζ αηυξ μδαιμῦ• ηαί
πθδνμῖ ιέκ ηά πάκηα, ὡξ πακηαπμῦ ὤκ, ηαηά ηυκ πνμθήηδκ, μδαιμῦ δέ ἐζηζ ηαε' ἕηενμκ θέβμκηα• «ἤ πμῖμξ ηυπμξ ηξ
ηαηαπαφζεχξ ιμο;». Δἰ βάν ιυκμκ ἦκ πακηαπμῦ, αηυξ ἄκ ἦκ ηά πάκηα ηαί ἐκ πζζ ημπζηξ• μὕηςξ μὖκ ηαί μδέκ, ὡξ
πέν ηά ὄκηα.
Σελίδα 91 από 193
Ἀθθ' ὡξ πάζδξ ἕλεςξ: Ἕλζξ ιέκ ἐζηζ δζάεεζζξ ἔιιμκμξ• ηίκδζζξ δέ ἐζηζ ηυ ἀκηζδζαζηεθθυιεκμκ ηῆ νειίᾳ ιεηά πμθθκ
ηζεέιεκμκ• γςή δέ, ηυ ηαῦηα δεζηκφμκ ἐκενβά• θακηαζία δέ ηυ ἐκ δζακμίᾳ ἀκαηοπςηζηυκ• δυλα δέ, πεπθδνμθμνδιέκδ
πυθδρζξ• δζαθένεζ δέ κυδζζξ δζακμίαξ, ὅηζ ηυ ιέκ ἔζηζκ ἐπί ημῦ δζακμδηζημῦ ηξ ροπξ, ηυ δέ ηήκ ημῦ δζακμδηζημῦ
ηίκδζζκ δδθμῖ. Σαῦηα δέ πάκηα ηαί ηά ἄθθα ὅζα ημφημζξ ζοβηαηείθεηηαζ μη μζία ἐζηίκ, ἀθθά πενί μζίακ ὁνηαζ• ὅεεκ
ηαί δζεῖθεκ αηήκ ἀπυ ημφηςκ.
Σξ εεανπίαξ πνυκμζα: η ημφηςκ αἱ ἀκυδημζ δμλαζ ἐηθφμκηαζ ηκ ημθιδζάκηςκ θέβεζκ ηυ δδιζμονβζηυκ θφζεζ ηζκί
ἐκεῖκαζ ηῶ Θεῶ, ὡξ ηαί ημῖξ ἀναπκίμζξ ηυ θαίκεζκ• θδζί βάν δζά ιυκδκ ἀβαευηδηα ηυ πκ παναβαβεῖκ ηυκ Θευκ• δζυ ηαί
πάκηεξ μἱ εεμθυβμζ ἐη ιέκ ηκ αημῦ ημῦ Θεμῦ, ημοηέζηζκ ἐη ηξ μζίαξ αημῦ, μ ημθιζζκ ικεῖκ αηυκ, ἀκεπίβκςζηα
βάν, ἀθθ’ ἐη ηξ εἰξ ηά ἔλς πνμυδμο, ἥηζξ ἐζηί πνυκμζα, ηά αἰηζαηά, ημοηέζηζ ηά ἐλ αἰηίμο αημῦ ζοζηάκηα, ηήκ πενί ηά
πάκηα πνυκμζακ ημῦ Θεμῦ ικμθμβμῦζζ• ηά βάν πάκηα ηξ εείαξ πνμκμίαξ ἐθίεηαζ, δζ' ἧξ ηαί πάνπεζ ηαί ζοκίζηαηαζ, ἀθθά
ηά ιέκ κμενά ηαί θμβζηά βκςζηζηξ• κμενά δέ θέβεηαζ, ὅζα δζά ηυ κμῦξ εἶκαζ, κμεῖ ηά πενηείιεκα κμδηά• κμδηυκ βάν ἐζηζ
ηυ κμμφιεκμκ, ὅπεν ηαί ηνμθή ἐζηζ ημῦ κμενμῦ ἀκηί ημφημο κμμῦκημξ. Ὅζα μὖκ ηαηά ηυ κμενά εἶκαζ ἅηε κμῦξ κμεῖ, ηαῦηα
θμβζηά ὄκηα, βκςζηζηξ ἐπζαάθθμκηα ηῆ ημῦ Θεμῦ πνμκμίᾳ ἀκαθυβςξ ἐθίεηαζ ημῦ Θεμῦ• ὅζα δέ πμαέαδηε ηά κμενά, ηαί
εἰζί ροπή αἰζεδηζηή, εδνίςκ θέβς ηαί πάκηςκ, ἐιρφπςκ ιέκ ζςιάηςκ, ἀθυβςκ δέ, ὧκ ροπή ἐη ηκ ζημζπείςκ ηαί ημῦ
ἐκφθμο πονυξ ζοκεζηζα, ἐκ πκεφιαηζ ἐκφθῳ ἔπεζ ηυ εἶκαζ• ηαῦηα, ιυκμκ ἐη ηξ αἰζεήζεςξ ζοκεθαοκυιεκα εἰξ ηυ πεζκῆκ
ηαί δζρῆκ, ἐθίεηαζ εἰηυηςξ αἰζεδηξ ημῦ πμνδβμῦκημξ, ὡξ ηυ• «πάκηα πνυξ ζέ πνμζδμηζζ ημῦ δμῦκαζ ηήκ ηνμθήκ αηκ
εἰξ εὔηαζνμκ»• ηαί ημζαῦηα πμθθά ηαί πανά ηῶ Ἰχα ηαί ηῶ Γαοίδ ενήζεζξ. Καί ηά ἄθθα ιέκημζ ὅζα ηήκ θοηζηήκ, ἤημζ
γςηζηήκ, ιυκδκ ἀκαζζεήηςξ ηε ηαί ἀρφπςξ ἔπεζ ηίκδζζκ, ὡξ ηά θοηά πάκηα ηαί αμηάκαζ πζαζ, ἅηζκα ηαί γςηζηυκ πκεῦια
ιυκμκ ζοκζζηκ ἔπμοζζ, ηήκ ἑαοηκ μζίακ ἄκεο αἰζεήζεςξ, ὡξ ηά δέκδνα πάκηα, ὡξ εἴνδηαζ, ηαί ηά ημζαῦηα ηαηά ηυ
ἀπμλδναίκεζεαζ ημῦ θοηζημῦ πκεφιαημξ ζηενμφιεκα, δζ' μὗ ημκμῦκηαζ πνυξ αὔλδκ ηαί εεάθεζακ• δζά ημῦημ δμηεῖ ηαί
ηαῦηα ἐθίεζεαζ ηξ εείαξ πνμκμίαξ, ἐθ' ᾧ ηαί ζοκεζηάκαζ ηαί ἀκεεῖκ• ὅεεκ ηαί ηαῦηα παναθαιαάκεηαζ ἐκ ηῶ νιδ' ραθιῶ
αἰκεῖκ ηυκ Θευκ, δζά ηξ αημῦ ζοζηάζεςξ. Μεηέπεζ μὖκ ηαί ηαῦηα ηξ ἀθάημο πνμκμίαξ, ἀθθά ηαηά ιυκμκ ηυ γῆκ, εἰ ηαί
ἀρφπςξ ηαί ἀκαζζεήηςξ, ηαί ηαηά ηήκ ἑηηζηήκ ἐπζηδδεζυηδηα, ἥηζξ ἐζηίκ ἰδζυηδξ ηξ δοκάιεςξ• ἕλζξ βάν θέβεηαζ
ἕιιμκμξ πμζυηδξ, ηαε' ἥκ δζάεεζζκ ηαί δφκαιζκ πμζυκ ηζ θέβεηαζ• ηαηά ηαφηδκ μὖκ ηήκ ἕλζκ ηξ θοηζηξ γςξ εἰξ αὔλδζζκ
ηαί ηίκδζζκ ιυκμκ ιεηέπμκηα μζζμεζδξ ηε ηαί ἑηηζηξ, ἀρφπςξ δέ ηαί ἀκαζζεήηςξ, θέβεηαζ ἐθίεζεαζ ηξ ἀβαευηδημξ
ημῦ Θεμῦ.
Σά ιέκ κμενά: Νμενά ιέκ ηήκ ἀββεθζηήκ θφζζκ, θμβζηά δέ ηήκ ἀκενςπίκδκ θδζί• ηά δέ ημφηςκ θεζιέκα ηήκ ἄθμβμκ,
ᾕηζκζ ιυκμκ ηυ αἰζεδηζηυκ πνυζεζηζ. Γζυ ηαί αἰζεδηξ εἶπε, ημοηέζηζκ αἰζεδηζηξ ηά δέ ἄθθα, ἤβμοκ ηά θοηά ηαί ὅζα
πάκηῃ ἄροπα ηαί ἀηίκδηα, ηά ιέκ θδζζ ηαηά ηήκ γςηζηήκ ηίκδζζκ, ημοηέζηζ ηήκ ενεπηζηήκ ηε ηαί αλδηζηήκ, ηαῦηα βάν δή
ἐκ ημῖξ θοημῖξ πνυζεζζζ, ηά δέ ἄροπα ἐκ ηῶ ἔπεζκ ἐκ ἑαοημῖξ ηυ ὅθςξ εἶκαζ• ημῦημ βάν εἶπεκ μζζχδδ ηαί ἑηηζηήκ
ἐπζηδδεζυηδηα.
§ 6. Ὡξ αἰχκζμκ: Ὅνα πξ ζαθξ ἐη ηκ αἰηζαηκ ηαί ηηζζηκ ηυκ ἁπάκηςκ ἀκχηαημκ ικμθμβμῦζζκ• αἰχκζμκ ιέκ θαζζ
ηυκ ηκ αἰχκςκ πμζδηήκ ηαί ηῶ ὄκηζ αίκα, εἴ βε ὁ ἀεί ὤκ αηυξ ἐζηζκ, ὅεεκ ηαί αἰχκ θέβεηαζ• αἰχκζμκ δέ ἐζηζκ μη αηυξ
ὁ αἰχκ, ἀθθά ηυ αἰκμξ ιεηέπμκ• ηαί βμῦκ θδζζκ ὁ Ἠζαΐαξ• «ὁ Θευξ ὁ αἰχκζμξ, ὁ ηαηαζηεοάζαξ ηά ἄηνα ηξ βξ»• ὁ δέ
Θευξ μ δεφηενυξ ἐζηζ ημῦ αἰκμξ, ἵκα ηαί ιεηέπῃ αημῦ, ἀθθ’ αἰχκςκ πμζδηήξ.
Ὡξ ἀβήνς: Καηά ηυ, «φ δέ ὁ αηυξ εἶ, ηαί ηά ἔηδ ζμο μη ἐηθείρμοζζκ».
Ὡξ ἐκ αὔνᾳ: Σμῦηυ ἐζηζ ηυ εἰνδιέκμκ ἐκ Βαζζθείαζξ, ὅηζ μὔηε ἐκ ηῶ ζοζζεζζιῶ, μὔηε ἐκ ηῆ κεθέθῃ πανεβέκεημ ὁ Κφνζμξ
θαθζαζ ηῶ Ἠθίᾳ, ἀθθά θςκῆ αὔναξ θεπηῆ ηαθεῖ ὁ Κφνζμξ• ημῦημ δέ δδθμῖ, ὅηζ ηαί ἐκ ζχιαηί θδζζκ εἶκαζ ηυκ Θευκ, ηυκ
ἐκ ημῖξ πζζκ ἀπενίθδπημκ• βάν πκμή ηαί πανά πάκηςκ ιεηέπεηαζ, ηαί ἐκ πζίκ ἐζηζ, ηαί παν' μδεκυξ
Σελίδα 92 από 193
ἐιπενζθαιαάκεηαζ, ὡξ ηαί ἐκ Δαββεθίμζξ θδζίκ ὁ Κφνζμξ• «Πκεῦια ὁ Θευξ, ηαί ημφξ πνμζηοκμῦκηαξ αηυκ ἐκ Πκεφιαηζ
ηαί ἀθδεείᾳ δεῖ πνμζηοκεῖκ».
§ 7. Καί ηυ ἀκχκοιμκ: Ἀκχκοιμκ δζά ηυ πάκηα εἶκαζ ηαί ιδδέκ ηκ ὄκηςκ εἶκαζ, ἀθθά πάκηα ἐλ αημῦ εἶκαζ, ὡξ αηυξ
ἑαοηυκ ἐλδβεῖηαζ.
Ὡξ ἀνπξ: Ἀνπξ ιέκ, ὡξ ηυ εἶκαζ παναζπμιέκδξ, πέναημξ δέ, ὡξ ἐκ ηῶ εἶκαζ ζοκεπμφζδξ.
Σά πάκηα ἐκ πζζ: Πάκηα δέ ηά ὄκηα, δζά ηυ ἐλ αημῦ εἶκαζ ηά πάκηα.
Καί ἐζηία. ζηίακ αηυκ πάκηςκ ἔθδ, ὡξ μἴηδζζκ ὄκηα πάκηςκ ηκ ἁβίςκ, ὡξ αηυξ ὁ Κφνζυξ θδζζκ, «ιείκαηε ἐκ ἐιμί»•
ὥζπεν βάν καυξ αημῦ ἐζιεκ ηαηά ηυ, «ἐκμζηήζς ἐκ αημῖξ ηαί ἐιπενζπαηήζς», μὕης ηαί αηυξ μἶημξ ικ ἐζηζ• ηαθξ
δέ εεφξ ἐπήβαβε ηυ 'κςιέκςξ'• ἐπεζδή βάν εἶπεκ, αηυκ εἶκαζ πάκηα ηαί ἐκ αηῶ ηά πάκηα, ἵκα ιή ηζξ, εἰξ ζφκεεζζκ ηυκ
κμῦκ ηαηαβαβχκ, ἐηπέζμζ ηξ ἀθδεείαξ, πμκμκ ἅπακηα ζοιθμνεῖζεαζ ζςνδδυκ ἐκ ηῶ Θεῶ, ἤ ηαηά ηήκ ζφκεεζζκ ηυκ
Θευκ εἶκαζ ηά πάκηα, ηαπέςξ ἐεενάπεοζε ηυ ἀπειθαῖκμκ, εἰπχκ «κςιέκα», ημοηέζηζκ ἐκ ηῆ μἰηείᾳ ἑκάδζ, ιθθμκ δέ πέν
ἑκάδα ιείκακηα πενδπθςιέκμκ ἀιενξ ηαί ἀιζβξ ημῖξ μὖζζκ εἶκαζ ηά πάκηα ηαί ἐκ πζζκ• ἀθθά ηαί ἀζπέηςξ ἐζηίκ• ἐκ
πζζκ, ἀκηί ημῦ, π' μδεκυξ ηαηεπυιεκμξ ἤ πενζβναθυιεκμξ ζςιαηζηξ, ἐλῃνδιέκςξ δέ ιθθμκ• ἔλς βάν ἐζηζ ηκ
ἁπάκηςκ, μδαιμῦ ὤκ, ἐλ αημῦ πάκηςκ ὄκηςκ, ηαί αηυξ ἐκ πζζκ• ἐλ αημῦ βάν ηά πάκηα ζοκέζηδηε.
Πάκηα δέ ἁπθξ: Σμοηέζηζκ ἀζοκεέηςξ• ἐκ μδεκί βάν ηκ ὄκηςκ ζοκεηέεδ ἤ ζςιαηζηξ κχεδ, εἰ ιή ἐκ ηῶ ηαζνῶ ηξ
μἰημκμιίαξ.
§ 8. Θείςκ θαζιάηςκ: Ὅηζ θάζιαηα ηαθεῖ ηάξ ἐκ ζοιαυθμζξ ἀπμηαθφρεζξ ημῦ Θεμῦ, ηαί ηυ πξ αηυ θέβεζ, ζδιείςζαζ.
Ἀκαηηυνμζξ: Ἕθθδκεξ ἀκάηημνα ἐηάθμοκ ηκ παν' αημῖξ εεκ ηά ηειέκδ• ἐιθαίκεζ μὖκ ὁ ἅβζμξ ἐκ ημφημζξ ηυ πανά ηῶ
Ἠζαΐᾳ• δμηεῖ βάν ἐκ ηῶ καῶ παβμνεφεζκ αηυκ ἑςναηέκαζ ηήκ εείακ ἐηείκδκ δυλακ ηαί ὄρζκ, ηήκ ημῦ ζεναθίι • ηά δέ
ἑλξ εἴνδηαζ δζά ηήκ ημῦ Ἰεγεηζήθ ὅναζζκ, ηήκ ἐκ Βααοθκζ, ηαί ἑηέναξ ηζκάξ εεςνίαξ.
Καί εχημοξ: Θνυκμοξ.
οιαμθζηῆ εεμθμβίᾳ: Ἄθθμ ζφκηαβια πζζπκεῖηαζ βνάθεζκ, ὅπεν ηαθεῖ οιαμθζηήκ εεμθμβίακ.
ἱενάνπζηυξ: διείςζαζ, ὅηζ ιάθζζηα ἱενεῦζζ πνέπεζ εεςνεῖκ ηήκ εείακ Γναθήκ.
Θεμεζδεῖξ: Ἀκηί ημῦ εεμθακεῖξ.
Σελίδα 93 από 193
Καί ὦηα ἱενά. Ὦηα δζεκηέθθεηαζ ἱενά ημῖξ ἁβίμζξ παναηίεεζεαζ, ημοηέζηζκ ἀημήκ εζεα ηαί ἀλίακ ηκ ἁβίςκ.
Ἀιφζηςκ: Σμοηέζηζ ηκ ἀιοήηςκ• ὅηζ ὁ ιεηά βέθςημξ ηαί ἐιπαζβικ ηκ εείςκ ἀημφςκ θμβίςκ ἤ ηκ πενί αηά
ἑνιδκεζκ, ὡξ εεμιάπμξ ηνίκεηαζ. Σζιμεέῳ δέ βνάθεζ ηαί ὁ Ἀπυζημθμξ, ὅηζ μ δεῖ ημῖξ ιή δεπμιέκμζξ ηυκ θυβμκ ἐκ
ἀθδεείᾳ θαθεῖκ πενί ημζμφηςκ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Β'
§ 1. Σήκ εεανπζηήκ: η ημῦ ηεθαθαίμο ημφημο ιάθζζηα ηαί Ἀνεζακμί ηαί Δκμιζακμί ηυ ἀκυιμζμκ πνεζαεφμκηεξ
πμθειμῦκηαζ, ηαί Νεζημνζακμί δέ ηαί Ἀηέθαθμζ. Θεανπζηήκ δέ ὅθδκ ὕπανλίκ θδζζ ηξ ἁβίαξ ηαί ιυκδξ πνμζηοκδηξ
Σνζάδμξ ηήκ ἐκ ηνζζίκ πμζηάζεζζ βκςνζγμιέκδκ εευηδηα• ἔεμξ βάν αηῶ ὅθδκ εευηδηα ηαθεῖκ ηήκ ζεααζιίακ Σνζάδα•
αὕηδ βάν ηαί ηί ἐζηζκ ὅθδ εευηδξ ἑαοηήκ ἀπμηαθφπημοζα ιεη' ἀθμνζζιμῦ ηκ πνμζχπςκ, ημοηέζηζ ιεηά δζαζνέζεςξ ημῖξ
ἁβίμζξ ἐθακένςζε, ηκ ηνζκ πμζηάζεςκ ηάξ ἰδζυηδηαξ ἐηθαίκμοζα, ὅηζ Παηήν ηαί Τἱυξ ηαί ἅβζμκ Πκεῦια• μἱ βάν ηνεῖξ,
ιία ηαί ὅθδ ηαί ιυκδ εευηδξ. Ἰζηέμκ δέ, ὅηζ ὕπανλζξ ιέκ ηονίςξ ἐπί Θεμῦ μ θέβεηαζ ηαί βάν ἐζηζ πνμΰπανλζξ, ημοηέζηζ
ηαί πνυ αηξ ηξ πάνλεςξ ἔπεζδή δέ πζα ὕπανλζξ ἐλ αημῦ, ἐη ηκ δζ' αημῦ θακέκηςκ ὀκμιάγεηαζ, ἵκα κμδεῆ ηαί
πέν ηαῦηα.
Ἀθμνίγμοζα: Σμοηέζηζ βκςνίγμοζα ηαί δεζηκφμοζα.
Σήκ εεανπίακ: διείςζαζ ὅηζ, ηαί ἀκενςπίκςξ θεπεείζδξ ηξ θςκξ, ηῆ εευηδηζ ηαφηδκ ἀκαηίεδζζ δζά ηήκ ημῦ πνμζχπμο
ἑκυηδηα.
Ο ιενζηξ: Καθξ ηυ 'μ ιενζηξ'• αἱ βάν ἐκένβεζαζ ηαί πζαζ ηξ εεμθμβίαξ αἱ ικμθμβίαζ μπ ἑκί ηαί ιυκῳ ηκ ηξ
εείαξ Σνζάδμξ πνμζχπςκ ἀπμηθδνςηζηξ ἀπμκεκέιδκηαζ, ἀθθ’ αηαί ιέκ ημζκαί εἰζζ ηξ Σνζάδμξ, δίπα ιυκδξ ηξ
ἐκακενςπήζεςξ• ιυκδ βάν ἐζηζ ημῦ Τἱμῦ, ὡξ ἐθελξ θέβεζ• ιυκαζ δέ αἱ παναηηδνζζηζηαί ηκ ηνζκ πμζηάζεςκ
ἰδζυηδηεξ ιενζηξ ηαί ἰδίςξ ἑηάζηῃ πμζηάζεζ πνυζεζζζκ, μἷμκ ηῶ Παηνί ηυ Παηήν, ηαί μη ἄθθῳ ηζκί• μὕης ηαί ἐπί ημῦ
Τἱμῦ ηαί ημῦ ἁβίμο Πκεφιαημξ.
Καί ὁθμηθήνμο: διείςζαζ ὅθδξ εευηδημξ ηήκ Σνζάδα ζδιαίκεζαεαζ.
Δἰ ιή πενί ηξ ὅθδξ: διείςζαζ ὅηζ, ὁ ιή ημζκάξ εἶκαζ θέβςκ ηάξ εεςκοιίαξ, ἀπμζπίγεζ ἀζεαξ ηήκ ἑκυηδηα ηξ
πνμζηοκδηξ Σνζάδμξ.
Σάδε θέβεζ ὁ ὤκ: διεζςηέμκ, ὅηζ δέπεηαζ ηήκ Ἀπμηάθορζκ ημῦ ἐκ ἁβίμζξ Ἰςάκκμο ημῦ Δαββεθζζημῦ ὁ ἅβζμξ μὗημξ
Γζμκφζζμξ• ἐηεῖ βάν ἐζηζ ηυ νδηυκ ημῦημ. Ὅηζ δέ, ὅηε ἦκ ἐκ Πάηιῳ ὁ εεῖμξ Δαββεθζζηήξ, ὅπμο ηαί ηήκ Ἀπμηάθορζκ
εἶδεκ, ἐβίκςζηεκ ὁ ἅβζμξ Γζμκφζζμξ, ηαί ημῦημ ιαεήζῃ ηάης ἐη ηξ ζ' ἐπζζημθξ, ἧξ ἔβναρε πνυξ αηυκ ηυκ ἅβζμκ
Δαββεθζζηήκ ηαί εεμθυβμκ Ἰςάκκδκ.
Σελίδα 94 από 193
Πνμθδηκ: Γαοίδ ημῦημ θέβεζ.
Συ ὄκ, ὅ πανά ημῦ Παηνυξ: πίζηεραζ, πξ θδζζ ηήκ πνζζκ ηαφηδκ• μ βάν θένεηαζ κῦκ μὕηςξ.
Σήκ εεανπίακ: κ ἄθθμζξ εεανπζηήκ γςήκ.
Θεμβυκμο εευηδημξ. διείςζαζ, ὅηζ εεμβυκμκ εευηδηά θδζζ ηυκ Παηένα, ηαί οἱζηήκ εευηδηα ηυκ Μμκμβεκ.
Γζελμδζηξ: Ἀκηί ημῦ πθαηοηένςξ.
Σά πάκηα δζ' αημῦ: διείςζαζ, ὅηακ θέβῃ, ὅηζ ηά πάκηα ἐη ημῦ Θεμῦ ἐζηζ, πενζθδπηζηξ ηήκ ὅθδκ εευηδηα ζδιαίκεζ,
ημοηέζηζ ηήκ ἁβίακ Σνζάδα• ὅηακ δέ θῆ, «ηά πάκηα δζ' αημῦ ηαί εἰξ αηυκ ἔηηζζηαζ», δζελμδζηξ πενί ηκ πμζηάζεςκ
ζδιαίκεζ• ημῦημ βάν εἰξ ηυκ δδιζμονβζηυκ Λυβμκ ἐδέλακημ πάκηεξ.
Καί αημῦ: Σμῦ Λυβμο δδθμκυηζ.
Κμζκςκζηξ ηαί κςιέκςξ: διείςζαζ, ὅηζ ημζκςκζηξ ἥκςηαζ ηά ηξ ἁβίαξ Σνζάδμξ.
Σάξ εεμονβίαξ: Οἷμκ ηυ, «βχ ἐκ Πκεφιαηζ Θεμῦ ἐηαάθθς ηά δαζιυκζα»• ηυ ζέααξ, ὡξ ηυ• «εἰξ ηυ ἅβζμκ Πκεῦια
αθαζθδιήζακηζ μη ἀθεεήζεηαζ»• ηυ δέ ηκ δςνεκ, ἤημζ ηκ πανζζιάηςκ, ἐκ ηῶ θέβεζκ• «θήρεζεε δφκαιζκ ἐπεθευκημξ
ημῦ ἁβίμο Πκεφιαημξ ἐθ' ιξ». Σήκ πδβαίακ: Δἴνδηαζ ἐκ ημῖξ Φαθιμῖξ, «ὅηζ πανά ζμί πδβή γςξ», ηαί ἐκ Ἰενειίᾳ, «ιέ
ἐβηαηέθζπμκ, πδβήκ ὕδαημξ γκημξ». μὖκ Θευξ θέβεηαζ πδβή, μἷά ηζξ ιήηνα ηαί ἀνπή ηαί αἰηία ηκ θακέκηςκ ηαί
πνμεθευκηςκ εἰξ μζίακ ἁπάκηςκ• ἅ βάν ηαθεῖκ εἰχεαζί ηζκεξ ηαεμθζηά, ἤημζ βέκδ ἤ ὅθα ἤ πενζέπμκηα, ἅηε πενζθδπηζηά
ηκ ιενζηκ ἐλ αηκ πνμυδςκ, ηαῦηα αἱ εεῖαζ Γναθαί 'πδβαίακ αἰηίακ' θαζί• δζά ηυ δδιζμονβζηυκ ημίκοκ ηαί
ἀκέηθεζπημκ ηκ δζά ημῦ Πκεφιαημξ θζζηαιέκςκ, ηαί ὅηζ ηυ Πκεῦια ηυ ἅβζμκ ηαί αηυ πάκηςκ ηκ ὄκηςκ αἴηζμκ, ὡξ ηαί
ἐκ ηῆ μθίᾳ εἴνδηαζ, εἰηυηςξ ηαί πδβαίακ αηυ αἰηίακ εεμθμβεῖ• ηυ δέ ἀκέηθεζπημκ ημῦ δδιζμονβεῖκ ἐηεῖεεκ κυδζμκ εἰξ
ηυ• «ὁ Παηήν ιμζ ἕςξ ἄνηζ ἐνβάγεηαί, ηἀβχ ἐνβάγμιαζ». Ὡζαφηςξ ηαί ηυ Πκεῦια ηυ ἅβζμκ, ζφκ ηῶ Παηνί ηαί ηῶ Τἱῶ ἀεί
ἐνβάγεηαζ ἀκεηθείπηςξ• εἴνδηαζ βάν• «ἐλαπμζηεθεῖξ ηυ Πκεῦιά ζμο, ηαί ηηζζεήζμκηαζ».
§ 2. Ἀδζαζηνυθμζξ ἐκκμίαζξ: Καθξ εἶπε ηυ 'ἀδζαζηνυθμζξ'• ἐπεζδή ηαί μἱ αἱνεηζημί ἀκαβζκχζημοζζ ηάξ Γναθάξ ηαί
ἐκηνέθμκηαζ ἐκ αηαῖξ, ηαί ὅιςξ δζαζηνέθμοζζκ ἑαοημφξ.
Θεμπνεπμῦξ δζαζνέζεςξ: Θεμπνεπ δζαίνεζζκ ἐπί ηξ ἁβίαξ Σνζάδμξ ηήκ πενί ηκ πμζηάζεςκ ἀζφβποημκ ἔθδ βκζζκ,
ηαί ὅηζ μ πνή θνμκηίγεζκ πείεεζκ ημφξ ιή δεπυιεκμοξ ηήκ εείακ Γναθήκ. Συ βάν ημζκξ ἐπί ηξ ἁβίαξ Σνζάδμξ εεμθμβεῖκ
μη ἔζηζ ζφβποζζκ εἰζάβεζκ ηκ πμζηάζεςκ.
Σελίδα 95 από 193
πί ηήκ εεμθμβζηήκ: Θεμθμβζηήκ ἐπζζηήιδκ ἀκςηένς πενί Θεμῦ δζδβμφιεκμξ, μη ἔθδ αηήκ ἐπζζηήιδκ εἶκαζ, ἐκηαῦεα
δέ ηά πενί εεμθμβίαξ ἐπζζηήιδκ θδζίκ. πζζηήιδ δέ ἐζηζ δυλα ὀνεή θμβζζιῶ δεεεῖζα, ἤ θυβμξ ἀθδεήξ ἐπί δζάκμζακ
ἀιεηάπηςημξ, ηαί ἀηνζαήξ εἴδδζζξ ημῦ πνάβιαημξ ηαί ἀπυθακζζξ, μὗ ηαί θέβεηαζ ἐπζζηήιδ, ἀθδεείαξ θυβμκ ηαί δυλακ
ὀνεήκ πνμααθθμιέκδ, ιή δεμιέκδ ηξ ἐη παναεέζεςξ ημῦ ὁιμίμο αεααζχζεςξ.
Σάξ εείαξ ἐηθακημνίαξ: ηθακημνίαξ θδζί ηάξ ηά ιοζηήνζα ἐηθαζκμφζαξ δζδαζηαθίαξ.
κ ἑαοημῖξ ἀπθήεοκηα: Ὅηζ μ δεῖ πανελζέκαζ ηήκ εείακ Γναθήκ ἐκ ηῶ εεμθμβεῖκ.
§ 3. Καί ὅζα ηξ πενμπζηξ: Καηά ἀθαίνεζζκ πέν ἔκμζακ δμλμθμβεῖηαζ• ἐη βάν ηκ ιή εεςνμοιέκςκ πενί αηυκ
πενακααεαδηυηςξ πνμζηοκεῖηαζ, μἷμκ ὡξ ἀεάκαημξ, ὡξ ἀηεθεφηδημξ ηαί ἀυναημξ ηαί ἀκεδεήξ, ηαί ὅζα ημζαῦηα• ημζκά
βάν ηξ Σνζάδμξ ηαί ηαῦηα• αἰηζμθμβζηά δέ εἰζζκ ὅζα ἐπί ηήκ ηηίζζκ ἔννεοζε παν' αημῦ, ἅηε αἰηίμο πακηυξ ηαθμῦ, ὡξ
βέβναπηαζ, ὅηζ «πκ ἐζηζ ηαθυκ αημῦ».
Συ ημῦ Παηνυξ: Καηά ημζκμῦ δέ ηυ πενμφζζμκ, ὡξ ἐπί ημῦ Παηνυξ, μὕης ηαί ἐπί ημῦ Τἱμῦ ηαί ἐπί ημῦ ἁβίμο Πκεφιαημξ.
πί δέ ηκ δζαηεηνζιέκςκ ηξ ἁβίαξ Σνζάδμξ, μἷμκ ὀκμιάηςκ, μδειίακ θδζίκ ὅθςξ εἶκαζ ἀκηζζηνμθήκ ἤ ημζκςκίακ• ὁ
βάν Παηήν μη ἄκ εζεαξ ηθδεείδ Τἱυξ, μδέ ὁ Τἱυξ Παηήν• ηυ αηυ ηαί ἐπί ημῦ ἁβίμο Πκεφιαημξ.
Ἡ ηαε' ιξ Ἰδζμῦ: διείςζαζ, ὅηζ ιυκμο ημῦ Θεμῦ Λυβμο ἐζηίκ ἐκακενχπδζζξ. Πακηεθ δέ αηήκ θδζζ ηαηά
Ἀπμθθζκανίμο, ὡξ ἐη ροπξ κμενξ ηαί ιεηένμο ζχιαημξ• ημῦημ βάν δδθμῖ ηυ εἰπεῖκ αηυκ «ηαε' ιξ», ὅπεν ἐζηί ηαί •
ηαηά Δηοπμῦξ• ηαηά Νεζημνίμο δέ, ὅηζ θδζί, ημῦ Ἰδζμῦ ηήκ ἀκαθθμίςημκ ὡξ Θεμῦ ηαε' ιξ ὕπανλζκ• ηαί ὅηζ μζζχδδ
θδζί ηά ἐκ ηῆ ἀκενςπυηδηζ ιοζηήνζα, ηήκ πεῖκακ, ηυκ ηυπμκ, ηαί ηυ ἐπί ὕδαημξ ααδίζαζ, ηαί ηυ εἰζεθεεῖκ ηκ εονκ
ηεηθεζζιέκςκ πνυξ ημφξ ιαεδηάξ, ηαί ηυ ἐβεῖναζ ημφξ κεηνμφξ, ηαί αηυ ηυ πάεμξ, ηαί ὅζα ημζαῦηα.
Οζζχδδ ιοζηήνζα: διείςζαζ ηυ μζζχδδ ἐπί ηξ ζανηχζεςξ• ημῦημ βάν ἔθδ, ἐηαάθθςκ ηήκ ηαηά θακηαζίακ δυλακ.
§ 4. Παναδυζεςξ ἱενμιφζηαζ. Ἱενμιφζηαζ θέβμκηαζ μἱ ηά ἱενά ιειοδιέκμζ.
Κνοθίαξ ηαί ἀκεηθμζηήημοξ: Κνοθίαξ ἑκχζεζξ θδζί ηάξ πενί ηξ εείαξ μζίαξ ἀηαηαθήπημοξ βκχζεζξ• ηήκ μζίακ αηήκ
ηξ ἁβίαξ Σνζάδμξ, ηί ἐζηζκ, μδείξ βκχζεηαί πμηε.
Σάξ δζαηνίζεζξ: Γζαηνίζεζξ θδζί ηάξ ἐκοπμζηάημοξ πνμζηοκδηάξ πάνλεζξ, ημοηέζηζ, ημῦ ιέκ Τἱμῦ ηυκ ἐη Παηνυξ
ἀκέηθναζημκ ἀπαοβαζιυκ, ημῦ δέ ἁβίμο Πκεφιαημξ ηήκ ἐη Παηνυξ ἀκεκκυδημκ ἐηπυνεοζζκ.
Ἡ πέν ἑκανπίακ: Ἡ πέν ἑκανπίακ ἑκυηδξ ηυ πέν πζακ ἑκυηδηα ηαί ἁπθυηδηα ἐκ ημῖξ μὖζζ ηξ εείαξ θφζεςξ ἀιενέξ ηε
ηαί ἁπθμῦκ ζδιαίκεζ.
Σελίδα 96 από 193
Συ ἄθεεβηημκ. Ἄθεεβηημκ δζά ηυ ἀηαημκυιαζημκ ηξ μζίαξ, πμθφθςκμκ δέ, ὅηζ ηῆ πμζηζθίᾳ ηκ εενβεημοιέκςκ ηυ
πμθφθςκμκ ἔπεζ.
Συ πακκυδημκ: Πξ ἄβκςζημξ ηαί πακκυδημξ ὁ Θευξ, ηαί πξ ἐκ ἀβκςζίᾳ ηήκ πενί αημῦ ηηχιεεα βκζζκ, νδηέμκ•
ἀβκμίᾳ βάν βίκεηαζ βκςζηυξ ὁ Θευξ• ἄβκμζακ δέ, ιή ηήκ δζά ηξ ἀιαείαξ θάαδξ• αὕηδ βάν ζηυημξ ἐζηί ροπξ• ιήηε ηήκ
βζκχζημοζακ, ὅηζ ἀβκμεῖηαζ ὁ ἄβκςζημξ• εἶδμξ βάν ηαί αηή βκςνζζηζηυκ• ἀθθά ηαη' ἐηείκδκ ηήκ ἄβκμζακ βζκχζηεηαζ
βκςζηυξ, ηαε' ἤκ ἁπθςεέκηεξ πέν ηάξ κμήζεζξ, αἵηζκεξ πθδεοκυιεκαζ ζηεδάκκοκηαζ, ηαί αὖεζξ ζοιπηφζζμκηαζ, μη
μὖζαζ ἑκάξ. Ὅεεκ μὖκ πζακ κυδζζκ πενί Θευκ πεναάκηεξ, ἁπθμῖ βζκυιεεα, ἀβκμμῦκηεξ θμζπυκ ηαί ἀδζάηνζημζ ιέκμκηεξ
δζά ηήκ πνυξ ηήκ ἑκυηδηα ζηάζζκ, ηαί αεααίςξ ἑζηηεξ ἐκ ηῆ ἑκχζεζ, ἀβκμμῦιεκ ὅηζ ἀβκμμῦιεκ, ημοηέζηζκ μπ ἑηένμο
ηζκυξ εἰδυηεξ, ιεῖξ ὡξ ἀιαεεῖξ ἀβκμμῦιεκ, δοκάιεκμζ ιαεεῖκ ἅ ηέςξ ἀβκμμῦιεκ, ἀθθά ηά πανά πάζδξ θμβζηξ ηηίζεςξ
εζεαξ ἀβκμμφιεκα ἀβκμμῦκηεξ• ἐκ ηαφηῃ βάν ζηάκηεξ ηῆ ἀβκμίᾳ, εἶδμξ βζκυιεεα ημῦ πνυ πάκηςκ ὄκημξ• ἐάζακηεξ ιέκ
πάκηα ηά εἴδδ ηαί ηάξ κμήζεζξ, ἐκ ἀθαζίᾳ δέ ηνείηημκζ πάζδξ θεέβλεςξ ἱδνοιέκμζ, ηῶ ιδδέ ημῦημ βζκχζηεζκ, ὅηζ
ἀβκμμῦιεκ• εἶηα πάθζκ πμζηνέρακηεξ ἐη ηξ ἐκ ἀθαζίᾳ ζζςπξ, ηαί ἀπυ ηξ ζζβξ εἰξ θεέβλζκ ηαηαααίκμκηεξ, ζοκζέκηεξ
ὅηζ βκμμῦιεκ, ἀθζζηάιεεα θμζπυκ ημῦ πενί ἀβκχζημο γδηεῖκ. Πακκυδημξ δέ πάθζκ ὁ Θευξ, ἐη ηκ θζθμδχνςκ πνμκμζκ
κμμφιεκμξ, ὅ,ηζ ἐζηί, ηαί ἐη ηκ δδιζμονβδιάηςκ• ἐη ηκ ιέκ, ὅηζ ζςηήν ἐζηζκ, ἐη ηκ δέ, ὅηζ δδιζμονβυξ. Καί εέζζκ ιέκ
ηήκ ὕπανλίκ θδζζκ, ὡξ ἐλ αηξ ηξ πάκηςκ μὔζδξ πάνλεςξ. Λέβμοζζ δέ ηαί μἱ θζθυζμθμζ 'εέζζκ' ηά ἐπζηζεέιεκα εἴδδ ηῆ
ὕθδ, 'ἀθαίνεζζκ' δέ, ὅηακ αἱ πμζυηδηεξ ἀθαζνεεζζ ηκ εἰδκ, μἷμκ βξ ηυ αανφ, ὕδαημξ ηυ βνυκ. μὖκ Θευξ, ὁ ηαί
ηαῦηα ιεηαζπδιαηίγςκ, πάκηςκ εέζζξ ηαί ἀθαίνεζίξ ἐζηζ• εέζζξ ιέκ πάκηςκ, ὡξ ηά πάκηα εείξ ηαί πμζήζαξ ηαί ἱδνῦζεαζ
παναζηεοάγςκ• ἐκ αηῶ βάν ηά ἅπακηα ζοκέζηδηεκ• ἀθαίνεζζξ δέ πάκηςκ ἐζηίκ, ὡξ ηαί ηήκ εέζζκ αηήκ ηκ ὄκηςκ ηαί
ηήκ πμίδζζκ ιεηαννοειίγςκ ηαί ιεηαζηεοάγςκ ηαί ἀθαζνκ ἐη ηκ ηεεεζιέκςκ ηά ηαηά θφζζκ• εἰ βάν ὁιμθμβεῖηαζ ηά ἐκ
βεκέζεζ, πάκηςξ ηαί θεείνεζεαζ• αηυξ δέ πθμφηῳ ἀβαευηδημξ ηκ ιέκ ἀκεῖθε ηαί ηυ θεανηυκ, ὡξ ἀββέθςκ ηαί ροπκ,
ηκ δέ ηυ θεανηυκ εἰξ ἀθεανζίακ ηαί ηυ εκδηυκ εἰξ ἀεακαζίακ ιεηάβεζ, ὡξ ηά ζχιαηα ικ ἐκ ηῆ ἀκαζηάζεζ• δθμκ ὡξ
αηυξ ηαῦηα ιῖκ πάνπςκ, αηυξ ηαί πέν εέζζκ ἐζηί ηαί ἀθαίνεζζκ, ηαί εειέθζμξ ηαί νίγα πάκηςκ ὤκ, μ ημπζηξ, ἀθθά
ηαηά ηυ αἴηζμκ• μὔηε ἀθαίνεζζξ αηυξ ὤκ, ὧκ αηυξ ἔπεζ• αηυ βάν ἀεάκαημκ αηυξ ἔπεζ. Συ βάν ἀεάκαημκ ηαί
ἀηαηάθδπημκ ηαί ἄβκςζημκ ηαί ὅζα ημζαῦηα ἔπεζ, μπ ὡξ ιή ὤκ ηυ ἐκακηίμκ, ἀθθά ηαηά ἰδζυηδηά ηζκα πζζκ ἄννδημκ ηαί
ἀκεπζκυδημκ• ἐλῄνδηαζ βάν ηκ ἁπάκηςκ, ὡξ ἀθῃνδιέκμξ ηκ ὄκηςκ, ηαί π' μδεκυξ κμμφιεκμξ ηκ ἐκ δδιζμονβίᾳ ἤ
ηαηαθαιαακυιεκμξ, ὡξ αηυξ ἑαοηυκ ἁνπάζαξ δζά ηξ ἀπεζνίαξ• μ βάν ἐζηζκ αημῦ πέναξ. διείςζαζ δέ ηυ ἐκ ἀθθήθαζξ
εἶκαζ, ηαηά ηζκα ιμκήκ ηαί ἵδνοζζκ ηάξ εείαξ πμζηάζεζξ, ὡξ ηυ• «βχ ἐκ ηῶ Παηνί, ηαί ὁ Παηήν ἐκ ἐιμί»• μὕης ηαί πενί
ημῦ ἁβίμο Πκεφιαημξ ὁ Ἀπυζημθμξ θέβεζ.
Καεάπεν θηα θαιπηήνςκ: Ὅθμξ ὁ κμῦξ ημῦ παηνυξ ημῦημκ ἔπεζ ηυκ ηνυπμκ. Πανάδεζβια εἶπεκ ἐπί ηξ ἁβίαξ Σνζάδμξ,
ὥζπεν ηνζκ ηζκςκ θφπκςκ, θδζίκ, ἤ ηδνκ ιιέκςκ ἔκ ηζκζ καῶ ἤ μἴηῳ, ηαῖξ ιέκ πμζηάζεζζ δζαηεηνζιέκςκ, ἤβμοκ
ηεπςνζζιέκςκ ἀθθήθςκ• ἄθθμξ βάν ηαί ἄθθμξ θφπκμξ ἐζηίκ ἰδζηξ ὁ ηαεείξ, ηῶ δέ θςηί κςιέκδκ ἔπμοζζ ηαί ἀπχνζζημκ
ηήκ ημζκςκίακ ηξ θφζεςξ ηαί ηξ ἐκενβείαξ• ηαί μδείξ δφκαηαζ ἐκ ηῶ μἴηῳ ἐκ ηῶ ἀένζ αημῦ δζαηνῖκαζ ηαί εἰπεῖκ, πμῖμκ
ιέκ ἐζηζ θξ ημῦδε ημῦ θφπκμο, πμῖμκ δέ ημῦ ἑηένμο. Σαῦηα εἰπχκ, ιεηένπεηαζ θμζπυκ ἐη ημῦ ηνζαδζημῦ εἰξ ηυκ ηξ
μἰημκμιίαξ θυβμκ ηαί ηήκ ἔκδμλμκ ἔλμδμκ ημῦ Θεμῦ Λυβμο ηήκ ἐη Παηνυξ ηαηά ηήκ αημῦ θςκήκ ηήκ θάζημοζακ, ὅηζ,
«ἐη ημῦ Παηνυξ ιμο ἐβχ ἐλθεμκ, ηαί πνυξ ηυκ Παηένα ιμο πάβς», ζαθδκίγεζ ηαεά θδζζκ• Ἀθθ', εἰ ηαί ηυκ ἕκα ηζξ ηκ
πονζκ πελάβμζ ημῦ δςιαηίμο, ζοκελεθεφζεηαζ ηαί ηυ μἰηεῖμκ ἅπακ θξ, μδέκ ηξ ηκ ἑηένςκ θχηςκ ἐκ ἑαοηῶ
ζοκεπζζπχιεκμκ θαιπδδυκμξ, ἤ ηυ ἑαοημῦ ημῖξ ἑηένμζξ ηαηαθεῖπμκ. θεχκ βάν ὁ Τἱυξ ἐη ημῦ Παηνυξ ηαί ἐπζδδιήζαξ ἐκ
ηῶ ηυζιῳ μδέ ηυκ Παηένα ηαί ηυ Πκεῦια ζοκήβαβεκ ἐκ ἑαοηῶ, μδέ ιήκ ηκ μἰηείςκ ἐλεθεχκ ἐηείκμζξ ηαηέθζπεκ, ἀθθ'
ἀδζαίνεημκ ηξ ἑαοημῦ ιμκξ ἐπμζήζαημ ηήκ ἔλμδμκ.
Ὅπμο βε ηαί ηήκ πενμφζζμκ: Αἱ ηκ ζςιάηςκ ἑκχζεζξ, ηκ ηε ζημζπεζςδξ εεςνμοιέκςκ ηαί ηκ ἄθθςξ πςξ
ιζβκοιέκςκ, δοκάιεζζ ηαί πμζυηδζζ ηυ πανδθθαβιέκμκ ἔπμοζζ, ηαί ἕηενυκ ηζ πανά ηήκ ηκ ἁπθκ θφζζκ ημφηςκ ἕκςζζξ
ἀπμηεθεῖ• ὡζαφηςξ ηαί ροπζηαί δοκάιεζξ ηυ ἑηενμεζδέξ ηαηά ηήκ ηίκδζζκ δζάθμνμκ ἔπμοζζ• ηαί ιήκ ηαί αἱ ηκ ἀββέθςκ
Σελίδα 97 από 193
πνυξ ηάξ εείαξ ἐθθάιρεζξ ἑκυηδηεξ ηυ ἀκά ιένμξ ηαί ἀκάθμβμκ ηαῖξ μἰηείαζξ ηάλεζζκ ἔπμοζζκ, δέ ἐκ ηῆ ἁβίᾳ Σνζάδζ
εευηδξ ηαί ὅζα ηαφηδξ, μδεκί ηκ εἰνδιέκςκ δζαημπημιέκδ ἤ ἑαοηξ δζαθένμοζα, εἰηυηςξ πέν ηαφηαξ ηάξ ἑκχζεζξ
εἶκαζ δμλάγεηαζ.
Καί πενμονάκζα θηα: διείςζαζ, ὅηζ ηαί ηάξ ροπάξ ηαί ημφξ κυαξ ἅπακηαξ πενμονάκζα θηα ηαθεῖ, ηαί θδζζκ
ἑκμῦζεαζ ηάξ γςμφζαξ μζίαξ ηαφηαξ ἁπάζαξ, ὡξ εἴνδηαζ ἐκ ηῶ παναδείβιαηζ ηκ ἐκ μἴηῳ ηζκί πμθθκ θαιπηήνςκ
ἀθθήθμζξ ἀιζβξ ηε ηαί ἀζοβπφηςξ ἑκμοιέκςκ, εεμεζδεῖξ ηε μὔζαξ ηαί ιεηεπμφζαξ ἀκαθυβςξ ἑαοημῖξ ηξ ημῦ Θεμῦ
πενδκςιέκδξ ἑκχζεςξ, ἅζηζκαξ, ἑκχζεζξ δδθμκυηζ, ἐπί ηά ἀζχιαηα, ἅ ηαί δζ' ἀθθήθςκ ἀζοβπφηςξ πςνεῖ.
§ 5. πενμοζίμο εεμβμκίαξ: διείςζαζ, ὅηζ πενμφζζμκ εεμβμκίακ ηαί πδβήκ ηυκ Παηένα ηαθεῖ, ηαί ὅηζ μη ἀκηζζηνέθεζ
ηά ὀκυιαηα.
κχζεζξ ηε ηαί δζαηνίζεζξ: Σά πενί ηξ ἀθνάζημο Σνζάδμξ ιέπνζ ηνζκ πμζηάζεςκ πνμυδμο κῦκ εεμθμβεῖ, ὅηζπεν ὁ
Θευξ ηαί Παηήν, ηζκδεείξ ἀπνυκςξ ηαί ἀβαπδηζηξ, πνμθεεκ εἰξ δζάηνζζζκ πμζηάζεςκ, ἀιενξ ηε ηαί ἀιεζχηςξ ιείκαξ
ἐκ ηῆ μἰηείᾳ ὁθυηδηζ πενδκςιέκμξ ηαί πενδπθςιέκμξ, ημῦ μἰηείμο ἀπαοβάζιαημξ εἰξ ὕπανλζκ πνμεθευκημξ, ὡξ εἰηυκμξ
γχζδξ, ηαί ημῦ πακαβίμο Πκεφιαημξ πνμζηοκδηξ ηαί πεναεκκάςξ ἐηπμνεομιέκμο ἐη ημῦ Παηνυξ, ὡξ ιοζηαβςβεῖ ὁ
Κφνζμξ• ἀβαευηδηζ δέ ἐπθδεφκεδ ἐπί ηνζζοπυζηαημκ εεανπίακ αἰηία πάκηςκ ηαί πδβή. Σαῦηα ηαί ὁ εεμθυβμξ Γνδβυνζμξ
ἐκ ημῖξ Καηά Δκμιίμο θυβμζξ θδζίκ. Ἔζηζ δέ ηαί ηαηά ἄθθμκ θυβμκ εεία δζάηνζζζξ, δζά πθεμξ ἀβαευηδημξ πνυμδμξ
ημῦ Θεμῦ εἰξ ηήκ πμθοείδεζακ ηξ δδιζμονβίαξ ηξ ἀμνάημο ηαί ὁναηξ. Κμζκαί δέ εἰζζ ηξ ηνζζοπμζηάημο ηαί
δζαηεηνζιέκδξ ἑκάδμξ αἱ δδιζμονβζηαί πνυκμζαί ηε ηαί ἀβαευηδηεξ• βάν παιααζζθίξ Σνζάξ ἐκ ιεεέλεζ ηκ δοκαιέκςκ
ιεηέπεζκ βίκεηαζ ἀζπέηςξ ηε ηαί ἀιεεέηηςξ• ηαηυκ βάν δδθμῖ ἑηάηενμκ• ιεηέπεηαζ βάν ὁ Θευξ ἀζπέηςξ μ ηαηεπυιεκμξ
ἐκ ηυπῳ ηῶ ιεηέπμκηζ, μδέ αἰζεδηξ ιεηεπυιεκμξ, ἀθθ’ ὅθμξ ἐκ ιεημπῆ ἑηάζημο ὤκ ηαί ἐλῃνδιέκμξ ηκ ἁπάκηςκ•
ὥζπεν θςκξ ιεβάθδξ βεκμιέκδξ ἅπακηεξ ιεηέπμοζζκ μἱ πανυκηεξ ηαηά ηήκ μἰηείακ δφκαιζκ, ηαί ἀκήν ηαί κήπζμκ ηαί
ἄθμβα, ἀθθ’ μἱ ιέκ ἐννςιεκέζηενμκ, μἱ δέ ἀιοδνυηενμκ, πνυξ ηήκ ηξ ἀημοζηζηξ ἐκένβεζακ, ηαί ἔζηζ ιεεεηηή θςκή,
ηαί ἐθ' ἑαοηξ ἀιέεεηημξ ιείκαζα.
η ηκ ιεημπκ ηαί ηκ ιεηεπυκηςκ: Συ ηαη' μζίακ ιέκ εευηδξ μ ιεηέπεηαζ, μὔηε κμεῖηαζ• ιεεεηηή δέ ἐζηζκ ἐκ ηῶ ἐλ
αηξ εἶκαζ ηά πάκηα, ηαί π' αηξ ζοκέπεζεαζ εἰξ ηυ εἶκαζ.
κ ἑηάζηῳ ηκ ἑηηοπςιάηςκ: Παναδεζβιαηζηξ θδζζ, πξ ἀιεεέηηςξ ιεηέπεηαζ ὁ Θευξ.
§ 6. Οη ἔζηζκ ζθναβίξ: Ἀκηίεεζζξ ηαί θφζζξ ἐη ημῦ παναδείβιαημξ ηξ ζθναβῖδμξ.
Ἀπμιυνβιαηα: Ἀπμιυνβιαηα ἐκηαῦεα ηά ἐηηοπχιαηα θέβεζ.
Καί ιήηε ἀκηίηοπα: Ὡξ θίεμζ ηαί λφθα, ἤ πάθζκ ηά ηξ βνξ μζίαξ, ὧκ μδέκ ἐπζδέπεηαζ ηήκ ἐη δαηηοθίμο ζθναβῖδα.
Γζαηέηνζηαζ δέ: διείςζαζ, ὅηζ δζαηέηνζηαζ ηξ ἁβίαξ Σνζάδμξ ἐκακενχπδζζξ ημῦ Λυβμο ὁθζηξ ηαί ἀθδεξ.
Σελίδα 98 από 193
Συ ηαε' ιξ: κηαῦεα πενί ηξ μἰημκμιίαξ πάθζκ δζαθααχκ, ηῶ Θεῶ Λυβῳ ηαφηδκ πνμζάπηεζ, ιήηε Παηνυξ, ιήηε ημῦ
Πκεφιαημξ ἐπζημζκςκδζάκηςκ, πθήκ ηαηά αμοθήκ ιυκδκ. διείςζαζ δέ ηήκ ἀηνζα ηξ μἰημκμιίαξ δζήβδζζκ, ὅηζ μζζχεδ
ὁ πενμφζζμξ Θευξ Λυβμξ ἀκαθθμζχηςξ, ἐπεί ιειέκδηε Θευξ, ηαί μζζχεδ ηαε' ιξ ἐλ ικ ὁθζηξ, ημοηέζηζ, ζια
ηαί ροπήκ θμβζηήκ ηαηά ἀθήεεζακ ἐζπδηχξ, ηαί ὅηζ Θευξ Λυβμξ ἐζηί ηαη' ἀθήεεζακ ὁ παεχκ, δδθμκυηζ ζανηί, ηαί ὅηζ
ἀκενςπζηή αημῦ ἐζηζ εεμονβία πάκηα ηά ἐκ ηῆ μἰημκμιίᾳ, ηαί ὅηζ μη ἐημζκχκδζεκ εἰξ ηαῦηα Παηήν, μὔηε ηυ Πκεῦια ηυ
ἅβζμκ, εἰ ιή ηῆ εδμηίᾳ ηαί αμοθήζεζ ηξ ζανηχζεςξ ηαί εἰξ ηυ ζοκενβάγεζεαζ ηῶ Τἱῶ Θεῶ ηάξ εεμζδιείαξ. διείςζαζ
δέ ηαῦηα ιάθζζηα ηαηά Νεζημνζακκ ηαί Ἀηεθάθςκ ηαί Φακηαζζαζηκ.
Γζαηέηνζηαζ: Σμῦη' ἔζηζ ηεπςνζεαζ ημῦ ηνζαδζημῦ ηαί εεμθμβζημῦ Λυβμο ηυ ηαε' ιξ ἐλ ικ ὁθζηξ ηαί ἀθδεξ
ζανηςεκαζ, ημῦη' ἔζηζκ ὁ ηξ ἐκακενςπήζεςξ ηαί ζανηχζεςξ ημῦ Υνζζημῦ Λυβμξ, ηαί δνζαζ ηαί παεεῖκ ὅζα ηξ
ἀκενςπζηξ αημῦ εεςνίαξ ἐζηίκ ἔηηνζηα. Ἀδζαηήνδηά θδζζ ηαί ἐλαίνεηα, ημῦη' ἔζηζκ ηαεανά ηαί ἀδζάαθδηα ηξ
ἀκενςπίκδξ αημῦ θφζεςξ, ἅηζκά ἐζηζ ηυημξ, κδπζυηδξ, αὔλδζζξ, δίρα, ηυπμξ, θφπδ, δάηνομκ, πηφεθμξ, αἷια, ηνζζξ,
θεμνά, νφζζξ, ἑημφζζμξ κέηνςζζξ, ἀθεεβλία, ἀηζκδζία, ηαί ηά ὅιμζα. Σμφημζξ βάν ὁ Παηήν ηαί ηυ Πκεῦια ηαη' μδέκα
ηνυπμκ ἤ θυβμκ ηεημζκχκδηεκ, εἰιή ηζξ θαίδ ηαη' εδμηίακ ηε ηαί αμφθδζζκ.
Γεβμκχξ ὁ ἀκαθθμίςημξ: Πξ θέβεζ ηυκ Λυβμκ παεεῖκ, ὡξ ηαί ηυ, «αἱ πεῖνεξ ικ ἐρδθάθδζακ» πενί ημῦ Λυβμο ηξ
γςξ, ἐλεεέιεεα.
§ 7. Σμῖξ δέ ὡξ ιοζηζημῖξ: Καηά ηήκ δφκαιζκ ηήκ ἐκοπάνπμοζακ ἐκ ηῶ ἄνηῳ ηαί ηῶ πμηδνίῳ.
πέν κμενάκ ἐκένβεζακ: Σκ πενί Θεμῦ θεβμιέκςκ ηήκ δζάκμζακ ιέκ ἀκαπηφζζεζ ὁ ἱενυξ κμῦξ, ἤβμοκ ἑνιδκεφεζ, ὁ ημῖξ
εείμζξ δζυθμο ἐκαζπμθμφιεκμξ, ηαί ημῖξ βδΐκμζξ ηαί ἐιπαεέζζκ ἀκεπζεμθχηςξ ιέκςκ, αημῖξ δέ ημῖξ εείμζξ μη ἄθθςξ
ἐπζαάθθεζ, ἤ ηαηά ἀπυπαοζζκ πάζδξ ηζκήζεςξ κμδηζηξ ηκ ὄκηςκ• ημῦημ• βάν δδθμῖ ηυ πέν κμενάκ ἐκένβεζακ εἰπεῖκ,
ημοηέζηζκ ὅηακ ηῶ ἀηαηαθήπηῳ ημῦ Θεμῦ πάκημεεκ πενζζπεεῆ, ηυηε ηαηαθαιαάκεζ ηυ γδημφιεκμκ.
Σαῖξ ιεημπαῖξ ιυκαζξ: Πνμζοπαημοζηέμκ ὀκυιαηα. Μεημπάξ δέ θδζζκ, ὧκ ιεηέπμιεκ ηήκ ἐλ αημῦ ημῦ Θεμῦ πανμπήκ.
Κνοθζυηδηα: Ὅηζ ηαί ηυ Θευξ ὄκμια μ δδθμῖ μζίακ, μδέ ηί ἐζηζκ ὁ Θευξ, ἀθθ’ εενβεζίακ ηζκά εἰξ ιξ• ηαί ὅηζ ἐη
ηκ ιεημπκ ηκ πυ ημῦ Θεμῦ δςνμοιέκςκ ιῖκ, ηαί ηάξ πενί Θεμῦ ὀκμιαζίαξ πμζμφιεεα, ηυ δέ ηί ἐζηζκ ὁ Θευξ, πζίκ
ἐζηζκ ἀκεπζκυδημκ• ηαί βάν εεία ὕπανλζξ, μὕηςξ ἀλίςξ πμζξ ικδεήζεηαζ, ὅηε πάζδξ ἐκενβείαξ, ηαί ηξ
δναζηζηςηάηδξ, κμενξ δέ, πάκηςξ θ' ικ ἀπμθοεεῖζα, δέλεηαζ ιξ δζά ζζβξ ἁβίαξ, ἐπζαάθθμκηαξ ηαῖξ ἐηεῖεεκ
ἐηθμζηχζαζξ δςνεαῖξ• εεθήιαηζ βάν ηά ὄκηα πανάβεζ, ζηάκηςκ ικ αεααίςξ ἐκ ηῆ ημῦ ιεηένμο κμῦ ἀδζαηνζζίᾳ, ἥκ
ἐηάθεζε πνυ ιζηνμῦ 'βκζζκ ἐκ ἀβκςζίᾳ'.
Πάθζκ, ὅηζ ιέκ ἐζηζ πδβαία: διείςζαζ ηά ζεαάζιζα ηαί θνζηηά ἐπί ηξ ἀπνάκημο Σνζάδμξ ὀκυιαηα, ὅηζ πδβαία εευηδξ ὁ
Παηήν, ὁ δέ Τἱυξ ηαί ηυ Πκεῦια ηυ ἅβζμκ αθαζημί εἰζζ ηξ εεμβυκμο εευηδημξ, ημοηέζηζ ημῦ Παηνυξ, εευθοημζ, ηαί ἄκεδ,
ηαί θηα πενμφζζα. Μθθμκ δέ αθαζημφξ θδζζκ εἰνζεαζ ἐκ ηῆ Γναθ ἀπυ ηξ ηκ ἐθαζκ ὀπηαζίαξ Εαπανίμο ημῦ
ἑκδεηάημο ηκ πνμθδηκ• δφμ βάν ηθάδμοξ ηξ ἐθαίαξ θαζίκ μἱ αδμιήημκηα, μἱ δέ ἄθθμζ ἑνιδκεοηαί ζηάποαξ ηαί
αθαζημφξ• θηα δέ, ἐκ μἷξ εἴνδηαζ, «Παηνυξ ηκ θχηςκ» ηαί «Φξ ἐη θςηυξ». Παηνζάκ δέ θέβεζ ηήκ μἱμκεί παηνυηδηα.
Σελίδα 99 από 193
πζθένεζ βμῦκ οἱυηδξ• ηαί βμῦκ θδζζκ ὁ Ἀπυζημθμξ• «ἐλ μὗ πζα παηνζά ἐκ μνακῶ ηαί ἐπί βξ ὀκμιάγεηαζ»• ηυ βάν
εἶκαί ηε παηέναξ ηαί οἱμφξ ὀκμιάγεζεαζ ἄκςεεκ ἔννεοζεκ, ἐη ημῦ Παηνυξ ιέκ θφζεζ ημῦ Τἱμῦ ὄκημξ, Παηνυξ δέ πάκηςκ
δδιζμονβζηξ ηαί δζδαζηαθζηξ• ὅεεκ ηαί ἀζχιαημζ ηαί κμδημί εεκ παηένεξ ηαί οἱμί δζδαζηαθζηξ ηαί πενηεζιέκςξ
ἐκ ἀββέθμζξ ηαί δζηαίμζξ, ὡξ ηαί ὁ Ἀπυζημθμξ δδθμῖ, πάκηςκ ηκ παηένςκ ἄνπμκημξ ημῦ ηονίςξ Παηνυξ, ἅηε ηαί ηήκ
ημζαφηδκ ιέεελζκ δυκημξ, ηαί πάκηςκ ηκ οἱκ ἄνπμκημξ ημῦ Τἱμῦ, ἅηε ηαί αημῦ ιεεεηημῦ ἐκ ημφηῳ βζκμιέκμο, ὡξ αηυξ
θδζζκ• «ἐθακένςζά ζμο ηυ ὄκμια ημῖξ ἀκενχπμζξ»• ὅηζ ηαθεῖηαζ Παηήν ὁ αηυκ ἔπςκ Τἱυκ, ηυκ ηαῦηα εἰπυκηα.
§ 8. Σμῖξ αἰηζαημῖξ: Αἰηζαηά ἐζηζ πάκηα ηά παναπεέκηα εἰξ ηηίζζκ, εἴηε ἐκ μνακῶ, εἴηε ἐπί βξ, αἴηζα δέ ηά πενυκηα,
ημοηέζηζκ αἱ ηνεῖξ πμζηάζεζξ ηξ ἁβίαξ Σνζάδμξ. Πνυδδθμκ μὖκ ὅηζ μδειία ἐιθένεζα ημφηςκ πνυξ ἄθθδθα, αἰηίςκ θδζί
ηαί αἰηζαηκ. Καθξ δέ πνμζέεδηε ηυ 'ἐκδεπμιέκαξ'• μ βάν ἁπάζαξ.
Καί γῆκ εἴ ηζξ θαίδ: Ὅηζ πενζζζξ ηαί μζζςδξ πνμζέκεζηζ ηά ηκ αἰηζαηκ ημῖξ αἰηίμζξ. Ὥζηε μ ηαθξ θέβμιεκ γῆκ
ηαί θςηίγεζεαζ ηυ εεῖμκ• ημῦημ βάν ημῦ γῆκ ιξ ηαί θςηίγεζεαζ αἴηζμκ• μζζςδξ μὖκ πνμζέκεζηζ ηῶ εείῳ, ἅπεν ιῖκ
ηαηά πάνζκ• ημῦημ βάν ζδιαίκεζ ηυ 'ηαηά ιέεελζκ’• θέβεζ βάν ὁ Ἀπυζημθμξ• «πάνζηί ἐζηε ζεζςζιέκμζ»• ηαί ιεῖξ ιέκ
ζεζςζιέκμζ θεβυιεεα, αηυξ δέ ικ ςηήν ἐζηζ. Καί πάθζκ• «ἀπυ βάν ημῦ πθδνχιαημξ αημῦ ιεῖξ πάκηεξ ἐθάαμιεκ».
§ 9. Ἀθθά ηαί ηυ πάζδξ εεμθμβίαξ: Ὅηζ εεμθμβίακ ηαθεῖ ηά πενί ηξ ἐκακενςπήζεςξ, ηαί ὅηζ ηαε' ιξ εεμπθαζίακ θδζί
ηήκ ημῦ Κονίμο Ἰδζμῦ ζάνηςζζκ. Σαῦηα ηαηά Νεζημνζακκ ιάθζζηα, ηυ ἀκδνζηξ αηυκ μζζςεκαζ θέβεζκ• ὅνα δέ ὅηζ
ἐη ηκ πανεεκζηκ αἱιάηςκ θδζί ηυ ζια ημῦ Κονίμο Ἰδζμῦ δζαπθαζεκαζ. διείςζαζ δέ, πξ θδζζ, πνεζαοηάημοξ
ἀββέθμοξ εἶκαί ηζκαξ, ηαί πνημκ αηκ ηζκα εἶκαζ. Λέβεζ δέ πνεζαοηένμοξ ἀββέθμοξ ὁ εεῖμξ Ἰςάκκδξ ἐκ ηῆ Ἀπμηαθφρεζ•
ηαί ἑπηά εἶκαζ ημφξ πνχημοξ ἐκ ηῶ Σςαίᾳ ἀκέβκςιεκ, ηαί πανά Κθήιεκηζ αζαθίῳ ε' ηκ πμηοπχζεςκ. Πνεζαοηάημοξ δέ
ἀββέθμοξ εἴςεε ηαθεῖκ, ηάξ ἀκςηάης ηνεῖξ ηάλεζξ, ενυκμοξ, ζεναθίι, πενμοαίι, ὡξ δδθμῖ ἐκ ηῶ Πενί ηξ μνακίαξ
ἱενανπίαξ θυβῳ πμθθάηζξ• θδζί δέ ἐκηαῦεα, ιήηε ηῶ πνςηίζηῳ ηκ ἀββέθςκ ἐθζηηυκ εἶκαζ ηυκ ηνυπμκ ηξ
ἐκακενςπήζεςξ.
Καί ηῶ ηθεζκῶ: κδυλῳ.
Καεδβειυκζ: Καεδβειυκα μἰηεῖμκ, ηυκ ἅβζμκ Ἱενυεεμκ αἰκίηηεηαζ, ὡξ εεφξ δδθμῖ• ιεηά βάν ηυκ Παῦθμκ ἐη ημφημο
ὠθεθήεδ• θέβεζ δέ ὅηζ ἴζςξ παεχκ ηά εεῖα ἐηεῖκμξ, μὕηςξ ἐκεπκεφζεδ• ηί δέ ἐζηζκ μ ιυκμκ ιαεχκ, ἀθθά ηαί παεχκ,
εἴνδηαζ ιέκ μὖκ ηαί ἐκ ηῆ πνυξ αναίμοξ• «ἔιαεε βάν ἀθ' ὧκ ἔπαεε ηήκ παημήκ». βάν παεχκ πείνᾳ θαιαάκεζ ηυ
δζδαζηυιεκμκ, μἷμκ ὁ ηοπηυιεκμξ, ιθθμκ ημῦ ιυκμκ ἀημφζακημξ• μ ιήκ ηαί ηοπηδεέκημξ πμηέ, ηίξ ὁ ημζμῦημξ πυκμξ
βζκχζηεζ, ηαί ιθθμκ ἄκ παναζηήζεζεκ, ὁπμῖυκ ἐζηζ ηυ ἄθβμξ• μὕης ηαί ὁ δζ' ἀπμηαθφρεςξ ιομφιεκμξ, εεζυηενμκ
ἑνιδκεφζεζ ηά εεῖα. Συ δέ παεεῖκ ηά εεῖα ημζμῦηυκ ἐζηζκ• εἴνδηαζ ηῶ Ἀπμζηυθῳ, «ζοκηαθιεκ ηῶ Υνζζηῶ, ἵκα ηαί
ζοκακαζηιεκ αηῶ ηαί ζοιααζζθεφζςιεκ», ὁ δέ ζηαονκ ἑαοηυκ ηαί ηήκ ἑαοημῦ ζάνηα, αηυξ ηά ζηίβιαηα ημῦ
Υνζζημῦ ἐκ ηῶ μἰηείῳ ζχιαηζ πενζθένεζ• εἰηυηςξ μὖκ ηαί ζοιααζζθεφεζ ηῶ Υνζζηῶ ηαί ηά εεῖα αημῦ εαννεῖηαζ
ιοζηήνζα, ὅηακ ηαί ὁ ἅβζμξ Ἱενυεεμξ θέβεηαζ ιή ιυκμκ ιαεεῖκ, ἀθθά ηαί παεεῖκ ηά εεῖα• ηαί ὁ δζ' ἀπμηαθφρεςξ ηά εεῖα
ιομφιεκμξ, ἐλίζηαηαζ ἑαοημῦ, ηαί ηαθξ θέβεηαζ παεεῖκ ηυ ἐπςθεθέξ ημῦημ πάεμξ, ἵκα Θεμῦ βέκδηαζ ηαηαβχβζμκ. Ἄθθςξ.
Παεεῖκ αηυκ ἔθδ ηά εεῖα, ὡξ μ δζδαηηξ δζά θυβμο ηήκ πενί ημφηςκ δέλαζεαζ ιφδζζκ θέβςκ, ἀθθά ηῆ εείᾳ ἐηθάιρεζ
ἐκηοπςεκαζ, ηαί μἷμκ ἐκζδιακεκαζ ηῆ δζακμίᾳ ηήκ βκζζκ ηκ πέν θφζζκ, ηαί ηήκ ημζαφηδκ ηκ εεζμηένςκ ιφδζζκ
ζοιπάεεζακ ἐηάθεζεκ, ἤβμοκ ζοκδζάεεζζκ.
§ 10. Ἡ πάκηςκ αἰηία: Σά εεῖα ηαῦηα πανίζηδζζ νήιαηα, πξ ηαί ὁ Τἱυξ «ηά πάκηα ἐκ πζζ», ηαί «ηεθαθή πάκηςκ» ηαηά
ηυκ Ἀπυζημθμκ• ηαί θδζζκ, ὅηζ πάκηςκ ἐζηί πθήνςια ηαί ζοκμπεφξ, ηήκ ἀθθδθμοπίακ ηκ δδιζμονβδιάηςκ ζοζθίββςκ,
Σελίδα 100 από 193
ημοηέζηζ ηά ιένδ ηῶ πακηί, ὡξ ηυ πκ ὤκ• ὡξ ημῦ πακηυξ μὖκ ζοκαβςβεφξ, ηαί ιένμξ εἰηυηςξ, ἐπεζδή ηαί πκ ιένμξ ημῦ
πακηυξ ἐζηζ ιένμξ, ηαί μὔηε πκ, μὔηε ιένμξ, ὡξ ιδδέκ ὤκ ἐλ αηκ ηκ, ἀθθά ηαί πέν πζακ μζίακ• ιένδ δέ ὅθμο ημῦ
ηυζιμο εἰζί ηά ηαη' εἶδμξ ὁνχιεκα, ἀήν, β, θοηά, ηαί ηά θμζπά• ηαί ἔζηζ ιέκ μἷά ηζξ ηεθεία θεβμιέκδ αημῦ εευηδξ, ὡξ
πνυξ ιξ ημφξ ἀηεθεῖξ, ὡξ πανά Μαηεαίῳ • «ηέθεζμζ βίκεζεαζ, ὅηζ ἐβχ ηέθεζυξ εἰιζ»• πνυξ δέ ἀββέθμοξ ημφξ ηεθείμοξ μ
ηέθεζμξ, ἀθθ’ πενηέθεζυξ ἐζηζ• ηαί ηεθεηάνπδξ ὁ Τἱυξ, ὡξ ἄνπςκ πάζδξ ηεθεζυηδημξ, ἐπεζδή ηαί πνμηέθεζμξ. Οὕης ηαί
εἶδμξ θέβεηαζ ἐκ ημῖξ ἀκεζδέμζξ ηαί ἀζςιάημζξ, ὡξ ἁπάζδξ ηξ εἰδμπμζίαξ δδιζμονβυξ, ηαί ἀνπή πακηυξ εἴδμοξ• πνυξ δέ
ηαῦηα ηά εἴδδ ἀκείδεμξ ηαί πέν εἶδμξ, ἐπεζδή δεφηενα αημῦ ηαί ηά εἴδδ ηαί αἱ ἰδέαζ.
Ἀθμνίγμοζα: Ἀκηί ημῦ δζαηνίκμοζα ηαί πνυξ ηυ ἀζφβποημκ δζαζῴγμοζα.
Καί ιέηνμκ ἐζηί: Μέηνμκ ἐζηί ηκ ὄκηςκ, ἐπεζδή ἐκ αηῶ ηά πάκηα πεπέναζηαζ, ηαί αἰχκ ιάθζζηα δζηαίςξ ἄκ θέβμζημ• εἰ
βάν αἰχκ θέβεηαζ, μἱμκεί ἀεί ὤκ, αηυξ ἐζηζκ ὁ ἀεί ὤκ• εἴνδηαζ βάν, «φ δέ ὁ αηυξ εἶ, ηαί ηά ἔηδ ζμο μη ἐηθείρμοζζ»•
ηαί πάθζκ• «ὁ ἀνζεικ πθήεδ ἄζηνςκ, ηαί ηυκ μνακυκ ιεηνκ ζπζεαιῆ, ηαί ηήκ βκ δναηί». Πμζδηήξ δέ αἰχκςκ, ἅηε
ηκ ἀββέθςκ πμζδηήξ ὤκ• ἀεάκαημζ βάν μὗημζ, ηαί ἀεακαζία, πανάηαζζξ, ἀεζγςΐα, αἰχκ, ἀθθ’ μ πνυκμξ, ἀηεθεφηδημξ
ηαί ἀεί ἐζυιεκμξ, θέβεηαζ• μ ηαηά ημῦημ μὖκ θέβεηαζ αἰχκ, ηαηά ηυκ πνυκμκ ηυκ ηέθμξ ἔπμκηα, ἀθθά ηαηά ηυ ἀεί ὤκ, εἰξ
αἰκαξ ηέθμξ μη ἔπμκηαξ.
Πθήνδξ ἐκ ημῖξ ἐκδεέζζκ; Ὅπεν εἶπεκ ἄκς, ἀηεθήξ δέ ἐκ ημῖξ ηεθείμζξ, ὧδέ θδζζκ πενπθήνδξ ἐκ ημῖξ πθήνεζζ• ηαί ηυ
ἀηεθήξ μὖκ μὕηςξ ὀθείθεζξ κμεῖκ, πενηέθεζα ἐκ ημῖξ ηεθείμζξ.
Καί ἕςξ θφζεςξ: νᾶξ πξ θδζζκ, ἐπεζδή ηαί ἕςξ θφζεςξ ἐθήθοεε• θφζεςξ ιέκ ηξ ιεηέναξ κυδζμκ• ηαί ὅηζ ηυ θφζεςξ
μ ηαθξ θέβμιεκ ἐπί Θεμῦ• ἰδμφ βάν πξ θδζζκ, 'ἕςξ θφζεςξ ηαηθεε', ημοηέζηζκ, ἕςξ ἐηείκμο ἔθεαζε ημῦ ἀηζιμηένμο,
ηαί μὗπεν αηυξ μη ἐηέηηδημ. διείςζαζ ηάξ ἐιθάζεζξ ηκ θέλεςκ.
Ἀκαθθμζχηςξ. διείςζαζ, ὅηζ ἀκαθθμζχηςξ ηαί ἀζοβπφηςξ ἐημζκχκδζεκ ιῖκ ηαί ἀπαεξ, ηαί ὅηζ ἐκ ημῖξ θοζζημῖξ ικ
ἔιεζκεκ πενθοήξ, ηαί ἐκ ημῖξ ηαη' μζίακ πενμφζζμξ, ηαί εἶπε ηά ικ πέν ιξ, μἷμκ ηυ ἐη πανεέκμο, ηυ
ἀκαιάνηδημκ, ηυ ἐκ ἐλμοζίᾳ Θεμῦ θαθεῖκ ηαί πάκηα πνάηηεζκ, ηυ πενζπαηεῖκ ἐπάκς ημῦ ὕδαημξ, ηαί ὅζα ημζαῦηα.
διείςζαζ μὖκ, ὅηζ μδείξ μὕης εεμθμβεῖ πενί ηξ μἰημκμιίαξ ηαηά Νεζημνζακκ ηαί Ἀηεθάθςκ ηαί Φακηαζζαζηκ.
§ 11. Σά ημζκά ηαί: Κμζκά ηαί κςιέκα ηά ηξ ἁβίαξ Σνζάδμξ ὀκυιαηα, ὅζα ἐη ηκ αηξ δςνεκ ηκ εἰξ ηά ιεη' αηήκ
ὀκμιάγεηαζ, ἅξ ηζκαξ δςνεάξ δζαηνίζεζξ θδζί, ηαί μἱμκεί πθδεοζιμφξ.
Πθδεφεηαζ δέ ἑκζηξ: Σμῦημ ηαηά Φακηαζζαζηκ, πμθθαπθαζζάγεζεαζ θέβεηαζ ηυ ἕκ• ἐπεζδή βάν ἐλ αημῦ ἄπακηα, ηαί δζ’
αημῦ, ηαί εἰξ αηυκ ἔηηζζηαζ, ηαί αηυξ ἐζηζ ηεθαθή πάκηςκ ηκ ὄκηςκ, ηαί αηυξ ηάξ ὅθαξ μζίαξ πανήβαβεκ, εἰηυηςξ
πμθθαπθαζζάγεζεαζ θέβεηαζ δζά ηκ παν' αημῦ βεκμιέκςκ, ὅηακ ηαί πάκηςκ πμηαηημιέκςκ ηῶ Παηνί, αηυξ θέβεηαζ δζά
ηκ παν' αημῦ βεκμιέκςκ, ηῶ Παηνί πμηάηηεζεαζ, ὥξ θδζζκ ὁ Ἀπυζημθμξ, «ηυηε ηαί αηυξ ὁ Τἱυξ πμηαβήζεηαζ»• ηαί
ὁ ημζμῦημξ ἐκ ηῶ πθδεοζιῶ ηξ πάκηςκ παναβςβξ ἔιεζκεκ εἷξ ηαί ὁ αηυξ ἐκ ηῆ ἀκεθαηηχηῳ πφζεζ ηκ αημῦ
ιεηαδυζεςκ, ἐκ ηῶ πακηί ιένμξ ὤκ, ηαί ιδδέκ ὤκ ημῦ πακηυξ• ἔζηζ βάν πενμφζζμξ• ηαί ιῖκ ἀκέθζηημξ• ἑνιδκεφεζ δέ
αηυ πμηαηζχκ.
Σελίδα 101 από 193
Καί ηῆ ἑκζαίᾳ: κζαίακ ἔθδ ηκ ὅθςκ παναβςβήκ, δδθκ ἅια ηῶ αμφθεζεαζ, ηαί μ ηαηά ιζηνυκ ηζ ηαί ιενζηξ
ηηζζεκαζ, ἤημζ πνυξ ηυ εἶκαζ ἐθεεῖκ ηά βεβμκυηα. Ἀκεθάηηςημκ δέ ιεηάδμζζκ, ἤημζ ὅηζ ηηίγςκ ηά ὄκηα ὁ Θευξ, μδέκ ηκ
μἰηείςκ ιεζμῖ ἀβαεκ.
κκμήζαξ ὁ ημζκυξ ικ: Κμζκυξ ηαεδβειχκ ηαί πεζναβςβυξ ὁ ἀπυζημθμξ Παῦθμξ δδθμκυηζ• δζ' αημῦ βάν ἐπίζηεοζεκ,
ὡξ ἔβκςιεκ ἐκ ηαῖξ Πνάλεζζ. Καί ζδιεζςηέμκ, ὅηζ ηαί ὁ ἅβζμξ Ἱενυεεμξ ηῶ ἁβίῳ Παφθῳ ἐιαεδηεφεδ.
Καί βάν εἴπεν εἰζί θεβυιεκμζ: Συ, ηἄκ εεμί πμθθμί ηαί ηφνζμζ ὦζζ, πθήκ ἕκα εἶκαζ ηυκ ἀθδεξ Θευκ ηαί Παηένα, ηαί ἕκα
ηυκ ἀθδεξ Κφνζμκ Ἰδζμῦκ, ημῦημ δδθμῖ, ὅηζ πάκηςκ αἰηία, ηαί δδιζμονβυξ εευηδξ ηαηά ιεηάδμζζκ ἀιένζζημκ ηαί
ἀζηέδαζημκ ηξ ἐπςκοιίαξ ηξ μἰηείαξ εευηδημξ ηαί ηονζυηδημξ ημφξ θεβμιέκμοξ εεμφξ ηαί ηονίμοξ πνμήβαβεκ, μ
ηαηαηενιαηζζεείζδξ ηξ εευηδημξ εἰξ ιένδ εεμηήηςκ, ὡξ πνοζυξ εἰξ κμιίζιαηα πμθθά, μὔηε ηκ πμθθκ εεκ
ζοιπθδνμφκηςκ ηήκ αημῦ εευηδηα, ὅκ ηνυπμκ ηά πμθθά εἴδδ, ηυκ ἕκα ηυζιμκ, ἀθθά πθδεφκεζεαζ θέβεηαζ ὁ Θευξ, ηῶ
ηαε' ἕηαζημκ εἰξ παναβςβήκ ηκ ὄκηςκ αμοθήιαηζ, πνμκμδηζηαῖξ πνμυδμζξ, πμθθαπθάζζαγυιεκμξ ιέκ, ιέκςκ δέ ἀιενέξ
ἕκ, ὥζπεν ἤθζμξ ἀηηῖκαξ πμθθάξ ἐηπέιπςκ, ηαί ιέκςκ ἐκ ηῆ ἑκυηδηζ• εἴνδηαζ βάν ηαί πενί ημῦ Ζθίμο ηξ δζηαζμζφκδξ, ὁ
ηαε' ιένακ ιενζγυιεκμξ, ηαί ιή δαπακχιεκμξ• ηαθξ δέ ηαί ἐπί ηκ εείςκ εἴνδηαζ, ηάξ ἑκχζεζξ ηκ δζαηνίζεςκ
ἐπζηναηεζηέναξ εἶκαζ• ηαί βάν μ δεῖ ηυκ κμοκεπξ ἀηνμχιεκμκ πενί Θεμῦ, ἑκάδα πενί αημῦ ἀημφμκηα, πμκμεῖκ
ἀζεέκεζακ, μὔηε ἁπθμῦκ ὡξ ἀδφκαημκ• μδέκ βάν ἐπί Θεμῦ μἰηείςξ παν' ικ θέβεηαζ ηξ ἰδζυηδημξ ἐηείκδξ
ἐθζηκμφιεκμκ, μὔηε ηαηά ζηένδζζκ, ὡξ ἀεάκαημξ, ηαί ηά ὅιμζα• μὔηε ηαηά εέζζκ, ὡξ γςή ηοπυκ ηαί ηυ ἕκ, ἀθθά ηυ ἕκ, ὡξ
πζζκ ἀζφιαθδημκ νδηέμκ, ὅπεν ὡζαφηςξ ἔπεζ ηαί ἐκ ηαῖξ ἀκεηθμζηήημζξ ηξ μἰηείαξ ἑκάδμξ ηκ θμζπκ πμζηάζεζζ•
ιέκεζ βάν ὁ αηυξ, ηἄκ ηυ αμφθδια δμηῆ δζαηνίκεζεαζ εἰξ ηήκ ηκ θμζπκ παναβςβήκ. Πάζδξ μὖκ δζαηνίζεςξ, ημοηέζηζκ
εἰξ ηυ εἶκαζ ηά πάκηα πανυδμο. Πνμαζηία δέ ηαί ἐπζηναηεζηένα ημῦ Θεμῦ ἀιένζζημξ ἑκάξ. πί δέ ηκ αἰζεδηκ ηυ
ἐκακηίμκ• μδέ βάν αηκ ἐζηζκ ἑκάξ, ἀθθ’ αἱ δζαηνίζεζξ ηκ ζημζπείςκ, πνμτπμῦζαζ, ζφκδνμιμζ βζκυιεκαζ ηαί ἑκμφιεκαζ,
δεοηέναξ ηάξ ἐη ηξ ζοκεέζεςξ ἑκχζεζξ ἐνβάγμκηαζ• ἐπί δέ ηκ εείςκ μπ μὕηςξ• ἐπί αηκ βάν πνμτπμῦζα ἕκςζζξ ηάξ
δζαηνίζεζξ αμοθήιαηζ δεοηέναξ πμζεῖ.
Καί ιεηά ηήκ ημῦ ἑκυξ; κχζεζξ ιέκ ἐπί ηκ εείςκ θδζίκ, ἤημζ ηά ἑκζαίςξ ηε ηαί ιμκαδζηξ ἐπί ηξ εευηδημξ
εεςνμφιεκα, ἄκεο βε δδθαδή ὧκ πνμτπεζηείθαημ ἰδζμηήηςκ, ημοηέζηζ παηνυηδημξ, οἱυηδημξ, ηαί ηξ ἐη ημῦ Παηνυξ
Πκεφιαημξ ἐηπμνεφζεςξ• δζαηνίζεζξ δέ, ηυ πμθθά εἶκαζ ηά ηκ εείςκ ιεηέπμκηα δςνεκ πνμηαηάνπμοζζ ημίκοκ ηαί
ἐπζηναημῦζζ ηά ηκ ἑκχζεςκ• μ βάν ἐη ηκ πμθθκ ζοκήπεδ ηά ηξ ιζξ εευηδημξ ηαί ηονζυηδημξ, ἀθθά ἐη ημῦ ηαφηδξ
ιμκαδζημῦ, ὅ ἐκ ἐηείκμζξ πθδεοζιυξ εεςνεῖηαζ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Γ'
§ 1. Σήκ ἀβαεανπζηήκ: Σήκ ἀνπδβυκ πάζδξ ἀβαευηδημξ.
Ο πάκηα δέ: Πξ μ πάκηα πάνεζηζ ηῶ Θεῶ, θδζί ιέκ ηαί αηυξ, κμήζεζξ δέ αηυ ηαί ἐη εείμο πνδζιμῦ• «ἐββίζαηε πνυξ
ιέ, ηαί ἐβχ ἐββζ πνυξ ιξ, θέβεζ Κφνζμξ».
Ἡιξ μὖκ αημφξ: διείςζαζ, ὅηζ επή ιξ ἀκάβεζ πνυξ ηυκ Θευκ, μη αηυκ πνυξ ιξ ηαηάβεζ• ζδιείςζαζ δέ ηαί ηά
παναδείβιαηα ὡναῖα ὄκηα.
Σελίδα 102 από 193
Πμθοθχημο ζεζνξ: Καθξ ἀπείηαζεκ μνακίᾳ ζεζνᾶ ηήκ ηαε' ιξ πνμζεοπήκ. Ὥζπεν βάν ὁ εἰξ ὕρμξ μνακμῦ ἀκζέκαζ
εέθςκ ἐπζδνάηηεηαζ ηαῖξ πενζίκ ἰζπονξ ηξ ζπμίκμο ηαφηδξ.
Πεζζιάηςκ: πμζκίςκ.
Σήκ ἁπακηαπ: Πξ πακηαπμῦ πάνεζηζ ηαί μδαιμῦ ὁ Θευξ, εἴνδηαζ ιῖκ ἀκςηένς ἐκ ηῆ ἐλδβήζεζ, ἧξ ἀνπή, Θέζζκ
θαζίκ μἱ θζθυζμθμζ. Ὥζπεν μὖκ ὁ ηαηά ιζηνυκ ἑαοηυκ ηξ βξ ημοθίγςκ ηαῖξ πενζί δμηεῖ ιέκ ηαεέθηεζκ ηήκ ζεζνάκ,
αηυξ δέ ημοθίγεηαζ ηαί πνυξ ὕρμξ αἴνεηαζ ηῆ ηαηά ιζηνυκ ἀκααάζεζ, μὕης ηαί ὁ ἐηηεκξ πνμζεοπυιεκμξ δζά ηκ
πνάλεςκ, ἅξ ὁ θυβμξ πεῖναξ ηαθεῖ, ηῆ ηαηά ιζηνυκ ἐνβαζίᾳ ηαί πνμζεοπῆ ηυκ κμῦκ αημῦ πνυξ Θευκ ἀκορμῖ• ἐάκ δέ ηάξ
πεῖναξ ἀπμθφζςιεκ ηξ ζεζνξ ηαί ιή θνμκηίζςιεκ ηξ ἐπί ηά ἄκς θμνξ, πίπημιεκ ἐλ ὕρμοξ. Συ αηυ ηαί πενί ηξ κδυξ,
ἵκα κμήζςιεκ καῦκ ηήκ ιῖκ δζάκμζακ νζπζγμιέκδκ ημῖξ ημῦ αίμο ἀκέιμζξ, εάθαζζακ δέ ηυκ αίμκ ηυκ βέιμκηα πμθθκ
πεζιχκςκ, πέηνακ δέ ηυκ Υνζζηυκ, ὅκ ηναημῦκηεξ ἀζάθεοημζ δζαιέκμιεκ πνυξ αηυκ, ηυκ αίμκ ικ ἕθημκηεξ.
§ 2. Σμῦ ηθεζκμῦ: κδυλμο.
Δἰηαζμθμβζαζ: Μαηαζμθμβζαζ.
ημζπεζςεέκηαξ: ημζπεζςεέκηαξ θέβεζ ἀκηί ημῦ ὠθεθδεέκηαξ. Ἰζηέμκ δέ, ὅηζ ιεηά Παῦθμκ ἐιαεδηεφεδ ηῶ ἁβίῳ Ἱενμεέῳ.
'θανπάγμκηαξ' δέ θέβεζ ἀκηί ημῦ 'ηνοθζςξ ἰδζμπμζμοιέκμοξ ηαί ζθεηενζγμιέκμοξ'.
Πνεζαοηζηξ: Συ πνεζαοηζηξ ιέκ ἴζςξ ἔθααεκ ἀκηί ημῦ ἐιπείνςξ ηαί ἐπζζηδιμκζηξ• ζοκμπηζημφξ δέ ὅνμοξ θδζί ημφξ
ζφκημιμκ ἔπμκηαξ ηήκ εεςνίακ• ημῦημ βάν ἐδήθςζε ηαί 'ἑκζαίαξ' εἰπχκ• ζοκεθίλεζξ δέ θδζζ ηάξ δζ' ὀθίβςκ ἐηθνάζεζξ.
Ὡξ μἷμκ ιῖκ: Σμοηέζηζκ ὡξ δοκαηυκ ἐιμί ηαί αηυξ πνμέηνεραξ ἑνιδκεῦζαζ, ηαί ὅζμζ ηαε' ιξ δζδάζηαθμζ μὕηςξ
νιήκεοζακ• αὕηδ ζφκεεζζξ ημῦ πενααημῦ.
Γεφηενα θυβζα: διείςζαζ, ὅηζ ηά ημῦ ἁβίμο Ἱενμεέμο οββνάιιαηα ὡξ δεοηένακ ἁβίακ Γναθήκ κμιζζηέμκ.
Αημπηζηήκ: Σήκ ἀκεπζηάθοπημκ ηαί ἐιθακεζηένακ ηαηακυδζζκ θέβεζ.
Πνεζαοηζηξ: Ὅηζ πνεζαοηζηή ἀλία ηεθεζμηένα ηαί δζδαζηαθζηςηένα πάκηςκ ἱενέςκ ἐζηί. Σί δέ ἐζηζ πνεζαοηζηή,
κμήζεζξ ἐλ Ἠζαΐμο θέβμκημξ• «μ πνέζαοξ, μη ἄββεθμξ, ἀθθ’ αηυξ ὁ Κφνζμξ ἥλεζ ηαί ζῴζεζ ιξ»• ηαί ἐη ηξ ημῦ
ἁβίμο Ἰςάκκμο Ἀπμηαθφρεςξ, ὅξ εἴημζζ ηέζζαναξ πνεζαοηένμοξ εἶπεκ ἑςναηέκαζ ἐκ μνακμῖξ πενί ηυκ ημῦ Θεμῦ
ἀκεηθάθδημκ ενυκμκ.
Σελίδα 103 από 193
Σμῦ γςανπζημῦ: Εςανπζηυκ ηαί εεμδυπμκ ζια ηάπα ηυ ηξ ἁβίαξ Θεμηυημο θέβεζ, ηυηε ημζιδεείζδξ. διείςζαζ δέ ηαί
ηυ, ὁ ἀδεθθυεεμξ Ἰάηςαμξ, ηαί ὅηζ ζοιπανκ Πέηνῳ ηαί Ἰαηχαῳ ημῖξ ἀπμζηυθμζξ ὁ εεῖμξ μὗημξ ἀκήν.
Σκ εεμθυβςκ: Πενί ηκ ἁβίςκ ἀπμζηυθςκ θέβεζ.
Σξ εεανπζηξ ἀζεεκείαξ. Θεανπζηήκ ἀζεέκεζακ ἐκηαῦεά θδζζκ ηήκ ἑημφζζμκ ημῦ Τἱμῦ ἄπνζ ζανηυξ, ἁιανηίαξ δίπα,
ζοβηαηάααζζκ• ἁιανηίακ βάν πάκηῃ ἀβκμήζαξ, ηαηδλίςζεκ πέν ικ, ιή ἐηζηάξ ηκ μἰηείςκ, ἀκαιανηήηςξ ἁιανηίᾳ
δζά ηξ δζ' ἑαοημῦ ικ οἱμεεζίαξ εἰξ ηήκ ἀνπαίακ ἐπακαβάβῃ ἐθεοεενίακ• πθμφζζμξ βάν ὤκ εευηδηζ, πηςπεφεζ ηήκ
πθμοημπμζυκ πηςπείακ, ἀκαθααχκ πενθοξ ηήκ ικ ζάνηα, ἵκα ιεῖξ ηήκ ἐηείκμο πθμοηήζςιεκ εευηδηα, ηαί ἐκ
ιμνθῆ Θεμῦ ηαί Θευξ ηαη' μζζακ πάνπςκ, ηήκ ημῦ δμφθμο δζ' πενέηποζζκ ἀβαευηδημξ πέδο ιμνθήκ, Λυβμξ ἁπθμῦξ
ὤκ, ἐκοπυζηαημξ, ηαί βεβμκχξ ἀηνέπηςξ ζάνλ• ἔηζ πνυξ ημφημζξ ηαί πζακ ηήκ ἔκζανημκ αημῦ πεκζπνάκ πμθζηείακ, ηήκ
θάηκδκ, ηήκ εἰξ Αἴβοπημκ θοβήκ, ηήκ ιεηά πμνκκ ηαί ηεθςκκ ἀδζάθμνμκ ζοκδζαβςβήκ, ηήκ ἐηθμβήκ ηκ πηςπμηάηςκ
ἁθζέςκ, ηυ ἄμζημκ αημῦ, ηυ αημζπέδζμκ ηαί ἀπνμπανάζηεομκ πάκηῃ ηξ ὅθδξ αημῦ ἐκζάνημο γςξ, ηυκ ἄηζιμκ ἐπί
ζηαονμῦ εάκαημκ («ἐπζηαηάναημξ βάν πξ ὁ ηνειάιεκμξ ἐπί λφθμο»), ηήκ ιεηά ηκ ηαημφνβςκ θῃζηκ ζοκανίειδζζκ,
ηάξ δζαπενμκήζεζξ ηκ ἥθςκ, ηήκ δζά ηξ θυβπδξ κφλζκ ηξ πθεονξ, ηά ναπίζιαηα, ηά ἐιπηφζιαηα, ηυ ὄλμξ, ηήκ πμθήκ,
ηυκ ἀηάκεζκμκ ζηέθακμκ, ημφξ δζαπαζβιμφξ ηαί δζαβεθαζιμφξ, ηάξ βμκοπεηήζεζξ, ηήκ εηεθεζηάηδκ ηδδείακ ηε ηαί ηαθήκ.
Σμῦημ ηυ ὡζακεί ιςνυκ ηαί ἀζεεκέξ ημῦ Θεμῦ, ηῶ θυβῳ ηξ μἰημκμιίαξ ζμθχηενμκ ηαί ἰζπονυηενμκ ἀζοβηνίηςξ ηκ
ἀκενχπςκ, ηῆ πενδοκάιῳ ηαί πενζυθῳ ἐηκζηήζεζ ημῦ ηνείηημκμξ δζαπνοζίςξ ἀπεδείπεδ, ἀθεέηηῳ ζζβῆ δζ' ἔνβςκ,
ἐηαμχιεκμκ πάζῃ ηῆ ηηίζεζ ἀηαηαθήπηςξ• «εἰ βάν ηαί ἐζηαονχεδ ἐλ ἀζεεκείαξ, ἀθθά γῆ ἐη δοκάιεςξ», ηαηά Παῦθμκ
ηυκ εεζπέζζμκ. Δἰξ ηυ αηυ ηαθξ ηυ ηξ ἀζεεκείαξ ηξ εεανπζηξ εἴνδηε• δζά βάν ηήκ πνυξ ιξ ἑημφζζμκ
ζοβηαηάααζζκ, πάκηα πμιείκαξ ἄπνζ εακάημο, εακάημο δέ ζηαονμῦ ηαί ηάξ ἀζεεκείαξ ικ αηυξ αἴνεζ, ηαί πενί ικ
ὀδοκηαζ, ηαί «ηῶ ιχθςπζ αημῦ ιεῖξ πάκηεξ ἰάεδιεκ», ηαί ηυ πάεμξ αημῦ ἴδζμκ θέβεηαζ ηαηά ηήκ ημῦ Πέηνμο θςκήκ
ηήκ θέβμοζακ• «Υνζζημῦ μὖκ παευκημξ πέν ικ ζανηί»• ηαί, «εἰ ἔβκςζακ, μη ἄκ ηυκ Κφνζμκ ηξ δυλδξ
ἐζηαφνςζακ»• ὅεεκ ηαί ηονζμηηυκμζ μἱ Ἰμοδαῖμζ θέβμκηαζ.
ικμθυβμξ ηνζκυιεκμξ: Ὅηζ ηαί ραθιμφξ ἔθεβμκ ηυηε ἐιιεθεῖξ μἱ πενί ηυκ ἅβζμκ Ἱενυεεμκ ηαί ᾠδάξ, ὡξ δδθμῖ ηαί ηυ
ικμθμβεῖκ ηαί ηυ ικῳδεῖκ ηαί ὅηζ ηά ιέκ ρδθά ηαί ιοζηζηά ἄννδηα ημῖξ πμθθμῖξ δεῖ θοθάηηεζκ, ὁιζθεῖκ δέ ηαί
δζδάζηεζκ δεῖ ημφξ πμθθμφξ ηά δοκαηά ηαί εαπυδεζηηα.
§ 3. Σκ εείςκ: Γναθκ δδθμκυηζ ηαί εεςνδιάηςκ.
Γζά πενζζζήκ εθάαεζακ: Ὅηζ εθααέξ ηυ ιή γδηεῖκ ηά εεζυηενα.
Δἰθήθαιεκ: διείςζαζ ὅηζ μ δεῖ ηξ ἐκδεπμιέκδξ ηκ εείςκ βκχζεςξ ἀιεθεῖκ, ἀθθά ηαί ἑηένμζξ ιεηαδζδυκαζ• ηαί ὅηζ
ηαηά θφζζκ μἱ κυεξ ἔθεζζκ ἔπμοζζ πνυξ ηήκ ἐβπςνμῦζακ ηκ πενθοκ εεςνίακ.
Σά ιέκ πέν ιξ: Ὅηζ μ δεῖ ηά πέν ιξ πμθοπναβιμκεῖκ, μδέ ἀιεθεῖκ ηξ εείαξ βκχζεςξ, ἀθθά ηαί ἑηένμζξ
ιεηαδζδυκαζ ηκ ἐκδεπμιέκςκ• εἴνδηαζ βάν, «ρδθυηενά ζμο ιή γήηεζ, ηαί ααεφηενά ζμζ ιή ἐνεφκα• ἅ πνμζεηάβδ ζμζ,
ηαῦηα δζακμμῦ».
Σελίδα 104 από 193
βηεθεομιέκδ: Καηά ηυκ Ἀπυζημθμκ εἰπυκηα• «ηαῦηα πανάεμο πζζημῖξ ἀκενχπμζξ».
Σμφημζξ μὖκ ηαί ιξ: διείςζαζ, πυεεκ ἐπί ηυ ζοββνάθεζκ ἦθεεκ.
Ἱενυεεῳ: Ὅηζ ἐκ ημῖξ θεπεδζμιέκμζξ ηά Ἱενμεέμο ἑνιδκεφεζ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Γ'
§ 1. Δἶεκ δέ μὖκ: Ἄβε δή μὖκ.
Ἀθμνίγμοζζ: Συ ιέκ ἀθμνίγμοζζ ἀκηί ημῦ ἀκαηζεέαζζκ ἐηθδπηέμκ, ηυ δέ ἀπυ πάκηςκ δδθμῦζεαζ ηήκ εείακ ἀβαευηδηα, ηυ
πάκηα ἐλ αηξ πανπεαζ πνυξ ὕπανλζκ δδθμῖ.
Ὡξ μζζδεξ: Ὅηζ μζζδεξ ἀβαευκ αηυ ηυ Θεῖμκ, ηαί ὅηζ ημῦ ἀβαεμῦ πάκηα ηά ὄκηα ιεηέπεζ, ὡξ ημῦ θίμο ηά πμζδηά.
Ὥζπεν ὁ ηαε' ιξ ἥθζμξ: Μδδείξ πμθααέης πνυξ ηυ ημῦ θίμο πανάδεζβια ὁθμηθήνςξ ηά πενί Θεμῦ ηνίκεζκ ηυκ ιέβακ
Γζμκφζζμκ, ἀθθ’ μὕης κμείζες, ὥζπεν ὁ ἥθζμξ, μη ἄθθμ ηζ ὤκ πανά ηυ θξ, μ ζοιααηυκ ἔπεζ ηυ θξ ηαί ὡξ ἄθθμ ηζ ὤκ
ἤ ροπζηξ πνμαζνέζεζ ημῦ εενβεηεῖκ ἔζςεεκ θαιαάκεζ ηυ θξ ηαί δζαδίδςζζκ εἰξ πάκηα• ημκακηίμκ βάν• μὔηε ροπζηυξ
ὤκ, μὔηε πνμαίνεζζκ ἔπςκ εενβεηεῖ, ἄθμβμξ βάν• ηαί μδέ ἑηένςεεκ ηυ θξ θαιαάκςκ• αηυ βάν ημῦημ θξ ἐζηζ ηαί
θςηίγεζ• μὔης πνή ημῦημ ιυκμκ ηαί ἐπί Θεμῦ κμεῖκ, ὅηζ ὁ Θευξ ηυ ἀβαευκ μ ζοιαεαδηυηςξ ἔπεζ, ηαεάπεν ηζκά πμζυηδηα,
ὡξ ιεῖξ ηάξ ἀνεηάξ, ἀθθ' μζία ημῦ ἀβαεμῦ αηυξ ὁ Θευξ πάνπςκ, ὥζπεν ηαί ηυ θξ, μζία θίμο, ηαί ὡξ αηυ ηυ
ἀβαευκ ὤκ ὁ Θευξ ἐηηείκεζ πενί πάκηαξ ηήκ ηξ ἀβαευηδημξ αἴβθδκ δζά ημῦ εενβεηζαζ ημφξ θςηζγμιέκμοξ• ὅεεκ θδζί ηυ
ημῦ θίμο πανάδεζβια, ὡξ ζημηεζκήκ ηαί ζπεδυκ ἀθακ εἰηυκα ημῦ πακηεθξ ἀημζκςκήημο ἀνπεηφπμο ἔπεζ• εἰ βάν αἱ
εἰηυκεξ ἀθήεεζακ εἶπμκ, μηέηζ ἦζακ παναδείβιαηα, ἀθθ' ἀνπέηοπα.
Αἱ κμδηαί ηαί κμεναί: Καηά ηονζυηδηα ἕηενυκ ἐζηζ κμδηυκ, ηαί ἕηενμκ κμενυκ. Συ βάν κμδηυκ ηνμθή μἷά ηζξ ημῦ κμενμῦ
ἐζηζκ, εἴπεν ηυ κμμφιεκμκ, ὅ ἐζηζ κμδηυκ, ιεῖγυκ ἐζηζ ηαί πνμεπζκμμφιεκμκ ημῦ κμμῦκημξ, ὅ ἐζηζ κμενυκ. Σά ιέκ μὖκ
πενηείιεκα ηαί πνμζεπ ηῶ Θεῶ ηάβιαηα κμδηά ηονίςξ θεηηέμκ, ηά δέ πμαεαδηυηα κμενά, ἅηε κμμῦκηα ηά
πενηείιεκα• μπ ὅηζ δέ κμδηά ἐζηζ ηά κμμφιεκα, κμιζζηέμκ αηά ιή κμεῖκ• κμεῖ βάν ηαί αηά, ἐπεζδή κυεξ εἰζί ηαί μζίαζ
γςξ ηαί κμῦ ἀκςηάημο δδιζμονβδεεῖζαζ, ἀθθά ηαί ἐκένβεζαζ ἐηεῖ ἐκοπυζηαημί εἰζζ ηαί μζίαζ• πζα βάν ηίκδζζξ ηαί
νειία ἐηεῖ ιέκημζ ἐκοπυζηαημί εἰζζ, ηαί δοκάιεζξ γζαζ, ηαί ηκ νεοζηκ ηαί ζςιαηζηκ ἀθθμζχζεςκ πένηεναζ• δζυ
κμμῦκηαζ ιέκ, ὡξ ἄτθμζ, κμμῦζζ δέ ηά ὄκηα, ὡξ κυεξ ἀζχιαημζ ηαί πενηυζιζμζ ἄκςεεκ ἐθθαιπυιεκμζ ημφξ πενί ηκ
ὄκηςκ θυβμοξ ηαί δζααζαάγμκηεξ αημφξ ιοζηζηξ εἰξ ημφξ πμαεαδηυηαξ ἀββέθμοξ κμδηξ ηαί ἀπμηαθοπηζηξ. Γφκῃ δέ
ηαί ἄθθςξ κμζαζ ηυ 'δοκάιεζξ' ηαί 'ἐκένβεζαζ'• δοκάιεζξ ιέκ βάν, ὅηζ, ηαί ιήπς ηκ ἐκ ηῆ ηηίζεζ θακέκηςκ, δοκάιεζ
πάκηα ἐκ ηῶ Θεῶ πνμτθεζηήηεζ, ιέθθμκηα πανάβεζεαζ δζ' αημῦ εἰξ ηυ εἶκαζ• ἐκένβεζαζ δέ, ὅηζ ηαί πνυξ ἔνβμκ
δδιζμονβία πανήπεδ. διείςζαζ δέ ηαί ηυ ηξ νεοζηξ ἀθθμζχζεςξ ὡξ νιήκεοζα, ἐπεζδή ηνεπημί ηαί μἱ ἄββεθμζ, ηαηά
βκχιδκ δδθμκυηζ, ηαί μη μζίακ, ὡξ ιανηονεῖ ὁ δζάαμθμξ ηαί ηυ ηάβια αημῦ, πεζχκ ἐη ημῦ μνακμῦ, ὡξ ηαί ἐκ ηῶ Ἰχα
ἔπμιεκ.
Φεμνξ ηαί εακάημο: Σαῦηα βάν ζςιάηςκ ἴδζα.
Σελίδα 105 από 193
Οἰηείςξ ἐθθάιπμκηαζ: Ὅηζ ηά ἀζχιαηα ηαί μνάκζα κμμῦκηαζ ηαί κμμῦζζ.
Καί θνμονά ηαί ἑζηία: Μμκή ηαί ἑζηία ἐη παναθθήθμο ηαηυκ ζδιαίκμοζζ. Φίθςκ ὁ Ἰμοδαῖμξ ἐκ ηῶ Πενί ηξ θθμβίκδξ
νμιθαίαξ ηαί ηκ πενμοαίι θυβῳ θδζίκ μὕηςξ• Ἡ δέ ιμκή, ηκ ημῦ ηυζιμο ιενκ ἑζηζα παβίςξ, ἑζηία πνυξ ηκ
παθαζκ εεοαυθςξ ὠκυιαζηαζ. Σμῦημ δέ ηαί ἄκς θδζί, πενί ηυ ηέθμξ ημῦ πνχημο ηεθαθαίμο, ἐκ ηῆ ἕηηδ παναβναθῆ.
§ 2. ηεῖεεκ αηαῖξ: διείςζαζ ηά πενί ηκ ἀββέθςκ, ηαί ὅηζ ηά ἄτθα ηαί ἐκ ἀθθήθμζξ πςνεῖ ἀζοβπφηςξ ηαί ἀπμπςνεῖ,
ηαί μἱμκεί ααειυξ ηαί ηάλεζξ εἰζίκ πνηαζ ηαί δεφηεναζ, ηαί ὅηζ μἱ εεῖμζ κυεξ ἐηεῖ πενί ἑαοημφξ ἑθίζζμκηαζ, μπ ἕθζλίκ ηζκα
ζςιαηζηήκ, ἀθθ’ πενηυζιζμκ ηαί κμενάκ, ηαί μἵακ πεθοηε κμῦξ ἑθίηηεζεαζ, ἐλ ἑαοημῦ πνμσχκ εἰξ ἐπζκμήζεζξ ηαί εἰξ
ἑαοηυκ ἀκαζηνέθςκ, μ ιήκ ἕλς ἑαοημῦ πςνκ ζηεδαζηξ ηαί ιενζζηξ• ημῦημ αἰκίηημκηαζ ηαί μἱ πανά ημῦ εεζπεζἰμο
Ἰεγεηζήθ ηνμπμί πμθουιιαημζ• ηαί ὅηζ πενί ηυκ εεῖμκ ἔνςηα ἐκ ηαηυηδηί εἰζζ ηαί ἀηνυηδηζ• ηαηυηδηα δέ κμδηέμκ ηήκ
ἀκαπυζηαημκ πνυξ Θευκ πνμζμπήκ, ἀηνυηδηα δέ, ηήκ ηξ κμήζεςξ αηκ ηαί μζίαξ ἤδδ πςξ εἰξ εέςζζκ πνυμδμκ
κυδζμκ• ηαί ηάξ ἑκχζεζξ δέ, ηάξ πνυξ ἀθθήθαξ ηκ κμδηκ, ηυκ πνυξ ἀθθήθμοξ εεμπνεπ κυδζμκ ἔνςηα, ὅξ, εεῖμξ ὤκ ηαί
ἑκμπμζυξ, ζοκάπηεζ αημφξ, μ ζςνδδυκ ζοβημιίγςκ, ἀθθ' ἀβαπδηξ ζοκδεζικ. Σκ δέ ὄκηςκ ηαί ηκ κμδηκ, ὡξ ηαί
ηκ κμδηκ, ὡξ ηαί ηκ αἰζεδηκ ὁιςκφιςξ θεβμιέκςκ, ηά ιέκ ἔζηζκ κςιέκα ηαί ἀθθδθμοπμφιεκα, ηά δέ δζῃνδιέκα
ηαί ἐκ παναεέζεζ, μἷμκ ζςνδδυκ• ηαί κμδηκ ιέκ κςιέκα, μἷμκ γμκ ηαί θξ ηαί κμδηυξ ηυζιμξ ηαί ὅζα ημζαῦηα,
δζῃνδιέκα δέ ηαί ἐκ παναεέζεζ, μἷμκ ζηναηζά, ηάλζξ, παηνζά, πμνυξ• ἐπί δέ αἰζεδηκ ἕκςζζξ, γμκ, δέκδνμκ, ηυζιμξ,
δζαίνεζζξ δέ ηαηά ζςνείακ, πμίικδ, διμξ ζςνυξ, πμνυξ.
κ ηῶ Πενί ηκ ἀββεθζηκ: Ἰδμφ ἄθθμ πυκδια Γζμκοζίμο γδηεῖηαζ, Πενί ηκ ἀββεθζηκ ἰδζμηήηςκ ηαί ηάλεςκ.
Αἱ ἀββεθμπνεπεῖξ: Ἀββεθμπνεπεῖξ ηαεάνζεζξ θδζίκ, μἷμκ ηήκ Ἠζαΐμο ηαί ηήκ Ἰεγεηζήθ θαβυκημξ ἐκ ἐηζηάζεζ ηήκ
ηεθαθίδα ημῦ αζαθίμο. Σεθεζζμονβίακ δέ ἀββέθςκ θέβεζ, ὡξ ἐπί ημῦ Γακζήθ ηαί ημῦ ἀββέθμο ημῦ ἑνιδκεφζακημξ αηυ, ηαί
πενί ημῦ πμζιέκμξ ηυκ νικ ηεθεζχζακημξ, ὡξ ἐηεῖ ἀκέβκςιεκ ἐκ ηῶ Πμζιέκζ• ἀθθά ηαί αημί μἱ ἄββεθμζ πξ
ηαεαίνμκηαζ ηαί ηεθεζζμονβμῦκηαί θδζζκ ἐκ ηῶ Πενί μνακίαξ ἱενανπίαξ θυβῳ.
Καί εἶκαζ ἀββέθμοξ: Γζά ηί ἄββεθμζ θέβμκηαζ, ηαί ὅηζ ηαί αημί θηα.
Αἱ ροπαί: διείςζαζ, ὅηζ αἱ ροπαί ἄθθαζ ιεηά ημφξ ἀββέθμοξ εἰζίκ πμαεαδηοῖαζ αηκ, ηαί ὅηζ ἀεάκαημί εἰζζκ, ἅηε
ηηζζεεῖζαζ μζζχδεζξ γςαί• ηαί ὅηζ δζά ηκ ἀββέθςκ αἱ ροπαί πεζναβςβμῦκηαζ, αἱ γςήκ ἀββεθζηήκ ἐπζηδδεφμοζαζ• μὕης
ηαί ἐκ ηῶ Πμζιέκζ ἀκέβκςιεκ.
Ἀβαεανπίακ: διείςζαζ, ὅηζ ἐπί ηήκ πάκηςκ ηκ ἀβαεκ ἀβαεανπίακ ἀκάβμκηαζ αἱ ηκ δζηαίςκ ροπαί, ἤβμοκ ἐπί ηυκ
Θευκ, ηαί ἐκ ιεημοζίᾳ ηκ ἐθθάιρεςκ αημῦ βζκυιεκαζ, παννδζζαζιέκςξ πνεζαεφμοζζ.
κ ημῖξ Πενί ροπξ: Εδηεῖηαζ ηυ Πενί ροπξ.
Σελίδα 106 από 193
Ἀθυβςκ ροπκ: Ἀθυβςκ ροπκ ηαί αἰζεδηζηκ θδζζ• ηαί ζδιείςζαζ ὅηζ ἄθθμ ροπή, ηαί ἄθθμ γςή.
Ἀιθζαίςξ θαπυκηα: Σά ἑνπεηά θέβεζ ἀιθζαίςξ θαπυκηα, ὡξ αάηναπμζ, ὀηηάπμδεξ, ἐβηεπςζιέκα δέ, ὡξ ἀζπάθαηεξ ηαί ὅζα
ημζαῦηα• ζδιείςζαζ δέ, ὅηζ αἱ ροπαί εἰζζ ιεηά ημφξ ἀββέθμοξ πμαεαδηοῖαζ αηκ, ηαί ὅηζ ἀεάκαημί εἰζζκ, ἅηε ηηζζεεῖζαζ
μζζχδεζξ γςαί• ηαί ὅηζ δζά ηκ ἀββέθςκ αἱ ροπαί πεζναβςβμῦκηαζ, αἱ γςήκ ἀββεθζηήκ ἐπζηδδεφμοζαζ, ηαεά ηαί ἀκςηένς
θέθεηηαζ.
Γζ' αηυ ηξ μζζχδμοξ ἕλεςξ: Καί ἤδδ ἄκς εἴπμιεκ, ὅηζ ἕλζξ ἐζηί πμζυηδξ ἔιιμκμξ• ὅζα μὗκ ἐζηζκ ἄγςα ηαί ἄροπα, δζά
ηήκ ἀβαευηδηα ημῦ Θεμῦ μὕης πανήπεῃ, πεπμζςιέκα ἑηηζηξ, μἷμκ θίεμζ δζάθμνμζ, ἀθθά ηαί αμηάκαζ ηαί νίγαζ ηαί β ηαί
ηά ιεηαθθζηά πενί ηζ πνήζζιμκ πμζςεέκηα, ηαί ὅζα πενί ηήκ ἰαηνζηήκ ηαί ηήκ ικ πνζζκ• ηαῦηα μὗκ μη ἔλςεεκ ηήκ
ἕλζκ ηηκηαζ, ἀθθ’ ἐκ ηῆ μζίᾳ ηαί ηήκ ηξ ἕλεςξ πμζυηδηα εευεεκ ἔθαπμκ.
§ 3. Δἰ δέ ηαί πέν πάκηα: Ὅνα πξ αἱ ζηενήζεζξ ἐπί
Θεμῦ πεναμθαί εἰζζ εέζεςκ δναζηήνζμζ, ηαί ὡξ ἀκείδεμξ, ἀκκμφζζμξ, ἄγςμξ, ἄκμοξ• ηαῦηα βάν ἔκκμζακ ἔπμκηα ημῦ ιή
ὄκημξ, ὅιςξ ἐκ ηῶ Θεῶ ηῶ πενμοζίςξ ὄκηζ ηαηά ηήκ ἀθαίνεζζκ ἁπάκηςκ (μδέκ βάν ἐζηζ ηκ ὄκηςκ) πενμπζηξ
κμμῦκηαζ• ἐκ δέ ημῖξ ἑλξ ηεθεζυηενμκ αηυ ζαθδκίγεζ.
Καί αηυ ηυ ιή ὄκ: Πξ ηυ ιή ὄκ ἐθίεηαζ ημῦ ἀβαεμῦ; Δἰ βάν ιή ἔζηζκ αηυ, πξ ἐθίεηαζ; Λέβμιεκ, ὅηζ ηυ ιή ὄκ ἐκυδζεκ
εἶκαζ ηυ ηαηυκ, ὡξ ηάης ἀπμδεζηκφεζ• ὅηζ ηαί αηυ ηυ θεβυιεκμκ ηαηυκ ημῦ ἀβαεμῦ ἕκεηα βίκεηαζ.
§ 4. Καί ηκ μνακίςκ: Συ αἴηζμκ ηκ μνακίςκ ἀνπκ ηαί πμπεναηχζεχκ θδζζκ εἶκαζ ηήκ ἀβαευηδηα ημῦ Θεμῦ• ηαί
ηαῦηα βάν δζ ' ἀβαευηδημξ πεναμθήκ πανήβαβεκ ὁ Θευξ• ἀνπάξ δέ μνακίαξ ηαί πμπεναηχζεζξ κμδηέμκ ηήκ ἐη ζδιείμο,
ἤημζ ηέκηνμο, ημῦ εεθήιαημξ ημῦ Θεμῦ ηοηθζηξ πμζηζακ ηκ μνακκ ζθαζνμεζδ δδιζμονβίακ• ηυ βάν ηοηθζηυκ
ζπια ἀνπυιεκμκ ἐλ ἑαοημῦ, εἰξ ἑαοηυ πεναημῦηαζ• ηήκ δέ μνακίακ μζίακ ἀκαολ ηαί ἀιείςηυκ θδζζκ, ὡξ ηεθείςξ
ἔπμοζακ ηαί αηάνηςξ πνυξ ὅ βέβμκε• δζυ ηαί ἀκαθθμίςημκ αηήκ θέβεζ, ἐλ μὗ βέβμκεκ, μ παναηναπεῖζακ• ηέθεζμκ δέ
ἐζηζκ, ὅ ιήηε αὔλεζ, ιήηε ιεζμῦηαζ. πμπεναηχζεζξ δέ αηά ηέηθδηε, ηαί μη ἀπμπεναηχζεζξ, δζά ηυ ζθαζνζηήκ ιέκ εἶκαζ
ηήκ ηίκδζζκ, μ ηονίςξ δέ πέναξ ἔπεζκ, ἀθθ’ μἱμκεί πέναξ ηήκ ἐπί ηυ αηυ, ὥζπεν ἀπυ ηζκμξ ἀνπξ ἐπί ηζ, μἷμκ πέναξ
θένεζεαζ ηοπυκ ἀκαημθήκ. διείςζαζ δέ, ὅηζ ηαί ηζκεῖζεαζ ἀρυθςξ θδζί ηαί ἀκεπαζζεήηςξ ηυκ μνακυκ• ηυ δ' ἐκίςκ
ἀζηένςκ ιεηαααηζηξ πμθοηζκδζίαξ πενί ηκ πθακδηκ θδζζ. διείςζαζ δέ ηαί ημῦημ, ὅηζ αημφξ ιυκμοξ ἐδέλαημ
ηζκεῖζεαζ. διείςζαζ δέ ηαί πυεεκ αἱ πνμκζηαί ἀνζειήζεζξ.
Καί ηξ ηκ δφμ θςζηήνςκ, μὕξ ηά Λυβζα ηαθεῖ ιεβάθμοξ: Γφμ θςζηναξ ηυκ ἥθζμκ ηαί ηήκ ζεθήκδκ θδζί• ιεβάθμοξ δέ
εἶπεκ ἑπυιεκμξ ηῶ Γααίδ• Λυβζα δέ ημφξ ἐηείκμο Φαθιμφξ ὀκμιάγεζ. Πενζμδζηήκ δέ ἀπμηαηάζηαζζκ ηήκ ἀπυ ημῦ αημῦ
εἰξ ηυ αηυ θμνάκ θέβεζ, ἥκ ὁ ἥθζμξ ιέκ ηαη' ἐκζαοηυκ πμζεῖηαζ ηυκ γῳδζαηυκ ηφηθμκ πενζσχκ, δέ ζεθήκδ δζ' ιενκ
ηζκςκ ηυκ ἀπυ ζοκυδμο ιέπνζ ηξ πακηεθμῦξ ηαφηδξ ιεζχζεςξ. διείςζαζ δέ, ὡξ ηαί αἱ πνμκζηαί ἀνζειήζεζξ ἐη ημφηςκ
εἰζί, ηαί ἔηζ ἐη ηκ ιδκκ.
Σελίδα 107 από 193
Ἀθμνίγμοζζ: Σεθέςξ ὁνίγμοζζκ.
πέηεζκα εευηδημξ: Σμῦημ ηαί ἐκ ημῖξ ἄκς πανέβναρα, ὅηζ ηαί ἐκ ημῖξ πζζκ ὁ Θευξ, ηαί μδέκ ηκ ἁπάκηςκ. κηαῦεα δέ
ηυ πθέμκ θδζίκ, ὅηζ ηαί ἔηζ πέν πάζαξ ηάξ μζίαξ ἐζηίκ, ὅπεν θέβεζ ηαηςηένς, ὅηζ ηαί ηκ ιή ὄκηςκ ἐζηί πθδνςηζηυξ.
Ὅνα δέ πξ θέβεζ ιήηε ηκ ἄκς θεακμοζκ αηξ ηήκ πενμπήκ, ιήηε ηκ ηάης ηαφηδκ δζαααζκμοζκ• ημοηέζηζκ, μὔηε
ἀνπήκ, μὔηε πέναξ ἔπεζ ηυ Θεῖμκ, ηκ μνακίςκ ηαί πενηένςκ δοκάιεςκ ηαφηδκ ιή ηαηαθααμοζκ, μπ ὅηζ ἐζηί ιέκ, μ
ηαηεθήθεδ δέ• ιή μὕης κμήζεζξ• ἀθθ' ὅηζ αηυ μὔηε ἐζηί• ημῦημ βάν ἐζηζκ ' ἐκ ἀβκςζίᾳ βκζζξ'. πένηενμζ βάν
βεκυιεκμζ ηαί δζά θζθμεεΐαξ ἑκςεέκηεξ ηαῖξ ἄκς δοκάιεζζ, βζκχζημιεκ ὅηζ ιεηά πάκηςκ ηήκ εείακ ἀβκμμῦιεκ θφζζκ.
Καί θςηίγεζ: Σμοηέζηζ ηά πςνμῦκηα ηήκ ὁθυηδηα αημῦ πνυξ ηυ ιέηνμκ ὅ πςνμῦζζ• δζυ ηαί ιέηνμκ εἶκαζ θέβεηαζ ηκ
ὄκηςκ• ἤ ὅηζ ηήκ ἀνπήκ ηαί ηυ πέναξ ἁπάκηςκ ἐπίζηαηαζ, ὡξ ιυκμξ δδιζμονβυξ• ἑαοηυκ βάν παναηαηζχκ ἑνιδκεφεζ.
Σάξ ηάλζξ: Σάλζξ δζά ημῦημ θέβεηαζ ὁ Θευξ, ἤ ἐπεζδή ιεη' εηαλίαξ ηά πάκηα ἐδδιζμφνβδζεκ, ἤ ὅηζ πίζηεζ πανά ηκ εἰξ
αηυκ θμζηχκηςκ πςνεῖηαζ, ιήηε ηῶ πθδεοζιῶ ημφξ ἀζεεκεζηένμοξ ηαηαααπηίγςκ, ιήηε ηῆ ζοβηαηααάζεζ ἐπ' ἔθαηημκ
πανά ηκ ἁβζςηένςκ πςνμφιεκμξ, ἀθθά πνυξ ηυ ἐιυκ ἀββεῖμκ μὕηςξ ἐιμί πδβάγςκ ηήκ ἀβαευηδηα.
Καηά πμθθμζηυκ ἀπήπδια: Ὥζπεν ὁ αἰζεδηυξ ἥθζμξ πάκηα ηά ὁναηά θςηίγεζ, ηαί ηά ιή ιεηέπμκηα ημῦ θςηυξ αημῦ δζ'
μἰηείακ ἀδνάκεζακ μ ιεηέπεζ, μὕης ηαί ἐπί ημῦ Θεμῦ, πάκηεξ παν' αημῦ ἁβζάγμκηαζ, ὅζμζ αμφθμκηαζ. Καθξ δέ ηυ
ἀπειθαῖκμκ ηκ ἐπί ηῶ θίῳ θεβμιέκςκ εεφξ ἐεενάπεοζεκ ὁ εεῖμξ Γζμκφζζμξ• ἐπεζδή βάν ἐιθακ εἰηυκα ηξ
ἀβαευηδημξ ημῦ Θεμῦ ηυκ ἥθζμκ εἶπε ηυκ ἄροπμκ, ηυ δδιζμφνβδια ημῦ δδιζμονβμῦ ηαθέζαξ εἰηυκα, πνημκ ιέκ
παναπνια ἐπήβαβε ‘ηαηά πμθθμζηυκ ἀπήπδια', ἐκ δέ ηῶ ἑλξ ηεθαθαίῳ ηεθεχηενμκ αηυ ζαθδκίγεζ. Σί δέ ἐζηζ
‘πμθθμζηυκ ἀπήπδια' θεηηέμκ. Ὥζπεν βάν εἴ ηζξ ιέβα αμήζαξ ηαί ἀκαηνάλαξ εἴπμζ ηζ, ηαί μἱ ιέκ πανεζηηεξ, ἐάκ
ἐννςιέκμζ ηάξ ἀημάξ ὦζζ, ηαί ηξ αμξ ηαί ημῦ θεπεέκημξ ἀημφμοζζκ, μἱ δέ αναπφ ἀθεζηηεξ, ὅζμκ ἀπέπμοζζ, ημζμῦημκ
ἀδνακέζηενμκ ημῦ θεέβιαημξ ἀηνμκηαζ, μἱ δέ ἐπί ιεῖγμκ δζάζηδια ηεπςνζζιέκμζ πμθθμζηυκ ηζ ιένμξ ηαί ἀιοδνυηαημκ
ημῦ ἀπδπήιαημξ θαιαάκμοζζκ, ὡξ θςκξ ιέκ ἀζήιμο ηζκυξ ἀημῦζαζ, ιή κμζαζ δέ ηυ ἐηθςκδεέκ• ημζμῦημκ ἔζηζκ
πμθααεῖκ ηυ θζαηυκ θξ ηῶ ἀθδεζκῶ, ὡξ ηαί ἀζφιαθδημκ εἶκαζ ηυ ιέζμκ.
Ἀθθά ηαί πνυξ ηήκ βέκεζζκ: Μή κμιίζῃξ ηυκ ἥθζμκ βεκέζεςξ ἤ γςξ ἤ αλήζεςξ ἤ ηεθεζυηδημξ αἴηζμκ εἶκαζ ηκ ὄκηςκ
ηζκυξ, ὥζπεν μδέ ἄθθμ ηζ ζημζπεῖμκ, εἰ ηαί ζθυδνα ηφπμζ ηκ ἀκαβηαίςκ, μἶμκ ηυ ὕδςν• δοκαηυκ βάν ιξ δζαβεκέζεαζ
ηαί θίμο πςνίξ ηαί ὕδαημξ, εἰ ηαί ιή ηεθείςξ, ἀθθ’ μὖκ ἱηακυκ πνυκμκ• ἀθθ’ εἰδχξ ὁ Θευξ, ὅηζ ηυ ιέκ ροπνυκ ἅπακ
ἄβμκμκ πακηεθξ, ηυ δέ ιειεηνδιέκςξ εενιυκ βεκεζζμονβεῖ, ηαί ὅηζ θοηά ηαί ηά ζπένιαηα εενιυηδημξ δεῖηαζ, ὡξ ηαί ηά
ζχιαηα πάκηα ηά γςήκ ἔπμκηα εἴηε αἰζεδηζηήκ εἴηε θοηζηήκ, ηαεαίνμκηαζ δέ πμθθά, ὡξ ηαί εἰξ θεοηυηδηα θένεζεαζ, ὡξ
ἐζεηεξ ηαί ἄθθα, ἀκακεμῖ δέ ηαί ηά ροβέκηα ζπένιαηα, ημφημο πάνζκ ηυκ ἥθζμκ μὕηςξ ἔπεζκ θφζεςξ ἐπμίδζεκ, ἵκα ηά
εἰνδιέκα πακηα πμζῆ ἐη ημῦ δδιζμονβμῦ ηυ δφκαζεαζ θααχκ, μη ἐη πνμαζνέζεςξ ἰδίαξ ἤ δοκάιεςξ. Σμῦημ ηεθείςξ θδζίκ
ὁ ἅβζμξ Γζμκφζζμξ, ἑαοηυκ ὥζπεν ἐπελδβμφιεκμξ ηαηςηένς ἐκ ηῶ ηέθεζ ημῦ πέιπημο ηεθαθαίμο ηαί ἐκ ηῶ ηέθεζ ημῦ
ἕηημο. Νυεζ μὖκ ἀζθαθξ, ηαί ιή δζαζηνέθμο.
Μέηνμκ ἐζηί: Μέηνμκ δζά ημῦημ θέβεηαζ ὁ ἥθζμξ ηαί ἀνζειυξ ὡνκ, ἐπεζδή ηξ ιέναξ ἄνπεζ• δέ ιένα ἀκαηοηθμοιέκδ
ηυκ πνυκμκ πμζεῖ• δζά ημῦημ ιέηνμκ ἐηθήεδ, μἷα ηήκ ιεηένακ ιεηνκ γςήκ• θέβεζ βάν πακηυξ ημῦ ηαε' ιξ πνυκμο.
Σελίδα 108 από 193
Αηυ βάν ἐζηζ ηυ θξ: διείςζαζ, ὅηζ ὁ ἥθζμξ ηαί ηάξ ηνεῖξ ιέναξ ηάξ πνυ ηξ αημῦ πμζήζεςξ ἐθχηζγεκ ἀζπδιαηζζημξ
ὤκ• ηαί ὅηζ ηυ πνςηυηηζζημκ θξ ηῆ ηεηάνηῃ ιένᾳ ιεηεζπδιαηίζεδ εἰξ ἥθζμκ, ηαί ὅηζ ιενκ ηνζάδα θδζίκ, ὡξ ηαί ὁ
ιέβαξ Βαζίθεζμξ ἐκ ηῆ λαδιένῳ ζαθξ θδζζκ ἐηεῖκμ δέ ιή παναδνάιῃξ, ὅηζ ηά πνμεζνδιέκα μ πενί ημῦ θίμο, ἀθθά
πενί ημῦ ζπδιαηζζεέκημξ εἰξ ἥθζμκ πνςημηηίζημο θςηυξ ἐννήεδ.
Ὡξ ἐκανπζηή. Σμοηέζηζκ ἀνπή ηαί αἰηία ηξ πνυ ηυ ὄκηςξ ἑκχζεςξ ἤ ὁιμζχζεςξ.
Καί μὗ ἐθίεηαζ πάκηα. Ὅνα πξ δζαζνεῖ ηυ ὄκηα πάκηα, ηαί πενί ηυκ πάκηςκ ὄκηα ααζζθέα, μὗ ηαί ηά ὄκηα ἐθίεηαζ πάκηα.
Φδζίκ μὖκ πνημκ κμενά, εἶηα θμβζηά. Νμενά μὖκ εἰζζ ηά ιή ιειζβιέκα ζχιαζζκ, μἷμκ αἱ πενηυζιζμζ δοκάιεζξ πζαζ•
θμβζηά δέ αἱ ἀκενχπζκαζ ροπαί, αἱ ηήκ ζπέζζκ ἔπμοζαζ πνυξ ηυ ζια, ηαεχξ ἐζηζκ ὁ αἰζεδηυξ ἄκενςπμξ• εἰ βάν ὁ ἔζς
ἄκενςπμξ ιυκμκ ἐκενβεῖ, ηαηά ηυκ Ἀπυζημθμκ, ημοηέζηζκ ροπή, ιή ηήκ πζακ ἔπμοζα ζπέζζκ πνυξ ζια, ηυηε κμενυξ
ὁ ἄκενςπμξ, μ ιήκ θμβζηξ ηαθμῖημ ἄκ, ηαηά ηυ πκ γμκ ηυ ἐη ζχιαημξ ηαί θμβζηξ ροπξ ζοκεζηχξ. Γκςζηζηξ δέ
θδζζ ηά κμενά ηαί θμβζηά ἐλίεζεαζ ημῦ Θεμῦ, ὡξ θφζεζ πνμζμφζδξ αημῖξ ηξ ὀνέλεςξ ηαφηδξ, ημῦ βκκαζ ηυκ ηκ
πάκηςκ ααζζθέα, ηαί ιεηέπεζκ ηξ ἀβαευηδημξ αημῦ, δζά ηυ εἶκαζ ηήκ ροπήκ βκςζηζηήκ ηαί θμβζηήκ, ηαθξ θέβεηαζ ηαί
ἔθεζζξ ημῦ ἀβαεμῦ. Σά δέ ἄθμβα γα ηαη' αηήκ ηήκ αἰζεδηζηήκ δφκαιζκ γςξ ἐθίεηαζ• δζυ ηαί ημῦ ἀβαεμῦ• ηά δέ
ἀκαίζεδηα, μἷμκ ηά θοηά ηαί ηά ἄροπα ηαί ἄγςα, ἐθίεηαζ ιέκ θοζζηξ ημῦ ἀβαεμῦ, μ ιήκ ἵκα ηαί βκῶ αηυ, ἀθθ’ ἵκα
ιείκδ, ὅπεν ἐζηί ιυκμκ ηῆ θοζζηῆ ἐθέζεζ ζοκεπυιεκα πανά ημῦ ἀβαεμῦ εἰξ ηυ εἶκαζ αηά.
Πάκηα ἀμθθῆ πμζεῖ: Ἀμθθ, ζοκδενμζζιέκα. Ὅηζ ὁ ἥθζμξ θέβεηαζ πανά ηυ ἀμθθῆ πμζεῖκ ηαί ζοκάβεζκ ηά δζεζηεδαζιέκα,
ηαί ὅηζ ἀκαζνεῖ ηυ εἶκαζ Θευκ ηυκ ἥθζμκ, εἰ ηαί πμθθά εἴπμιεκ ηξ επενξ δζαζηνεθμιέκδξ δμημῦκηα ἐκακηία εἶκαζ.
Καηά ηυκ ηξ παθαζυηδημξ: Καηά ηυκ ηξ παθαζυηδημξ θυβμκ, ἤ ὅηζ Ἕθθδκεξ πνπμκ, εεῖμξ Γζμκφζζμξ ηαί ὁ εεῖμξ
Σζιυεεμξ, ὡξ ἐκ ηαῖξ Πνάλεζζ ηκ ἁβίςκ ἀπμζηυθςκ δδθμῦηαζ• ἤ ηυκ ιςνυκ [ηυκ] ηκ θθήκςκ θυβμκ θδζί• παθαζυκ
βάν ηαί ἀνπαῖμκ ηυκ ἥθζμκ ἔθεβμκ, ὡξ ἐκ ηῆ ηςιςδίᾳ εἴνδηαζ.
§ 5. Ἀκαηαεαίνεζκ: Δἴνδηαζ βάν• «πνμζέθεεηε πνυξ αηυκ, ηαί θςηίζεδηε, ηαί ηά πνυζςπα ικ μ ιή ηαηαζζποκεῆ».
Ὅηζ βάπδζακ πμθφ: Σῶ βάν ἀβαπκηζ πμθφ ηαί πμθφ δμεήζεηαζ, ηῶ δέ ἔθαηημκ, πνυξ ηυ ιέηνμκ ηξ ἀβάπδξ• ὅπεν θέβεζ
ἄκς, ὅηζ ηάλζξ ηαί ιέηνμκ ικ ἐζηζκ ὁ Θευξ.
§ 6. Καί πενηυζιζμκ: Συ πενηυζιζμκ εἰνζεαζ κμῦκ, ὥξ ηζκςκ ιέκ πέν ημφξ πάκηαξ ηυζιμοξ ὄκηςκ κμκ ἁβίςκ
ἀκςηάης, ηάλεςκ ἀββεθζηκ, ηζκκ δέ ἐπζημζιίςκ, ημοηέζηζ ηκ ἐπί ηῆ θεζημονβίᾳ ηκ ηυζιςκ, εἰξ δζμίηδζζκ αηκ
ηεηαβιέκςκ, ηκ πανά ηζζζ ηαί ημζιαβςβκ θεβμιέκςκ. Σζκκ δέ ἐβημζιίςκ κμκ ὄκηςκ, ἀκενχπςκ ηε ηαί ἀββέθςκ,
ἐεκανπκ ηε ηαί πμθζμφπςκ• ηαί ἐπί ηκ ἐηηθδζζκ ηαί ηκ ἁβίςκ, ὡξ ἐκ ηῆ Ἀπμηαθφρεζ θδζίκ ὁ εεῖμξ Ἰςάκκδξ, ηαί ἐπί
ηκ ἑηένςκ ημζιζηκ δζαηάλεςκ• ηαί ὁ ραθιῳδυξ δέ θδζζ• «πανειααθεῖ ἄββεθμξ Κονίμο»• πενηυζιζυξ ἐζηζκ ὁ
πκεοιαηζηυξ, πενζηυζιζμξ ὁ ροπζηυξ, ἐβηυζιζμξ ὁ ζανηζηυξ. Ἄθθςξ πενηυζιζυξ ἐζηζκ ὁ ηαί ηήκ εεμθμβίακ ηαημνεχζαξ,
πενζηυζιζμξ ὁ ηήκ θοζζηήκ εεςνίακ, ἐβηυζιζμξ ὁ ηήκ πναηηζηήκ ἀνεηήκ.
Πάκηα ζοκάβμοζα: ιμῦ πάκηα πμζμῦζα, ηαί εάθπμοζα, ηαί αὔλμοζα, ηαί ιεηαπμζμῦζα.
Σελίδα 109 από 193
Γζαζνεηζηή: Γζαζνεῖ βάν ἀπυ ημῦ Θεμῦ ἄβκμζα, ὡξ ιθθμκ ηυ θξ ζοκάβεζ, ηαί ἀμθθ πμζεῖ, ὡξ ἔθδ ἄκς.
Γμλαζιάηςκ: Σκ εἰδχθςκ ηαί ηξ αηκ πμθοεεΐαξ.
Φακηαζίαξ: Φακηαζίαξ θδζί ηάξ πθαζιαηχδεζξ ἐκκμίαξ πενί αἰζεδηά, ἤ ὡξ αἰζεδηά.
§ 7. Καί ὡξ ηαθυκ: Καθυξ ιέκ εἴνδηαζ ὁ Θευξ ηαί ἐκ ηῶ Ἄζιαηζ ηκ ἀζιάηςκ, ὥζπεν μὖκ ηαί ηάθθμξ θέβεηαζ• ηαί ὁ
Γαοίδ• «ὡναῖμξ ηάθθεζ πανά ημφξ οἱμφξ ηκ ἀκενχπςκ». Λέβεηαζ δέ ηαθυκ ηαί ηυ ηάθθμοξ ιεηέπμκ. Καί ζδιείςζαζ, πξ
δζαζνεῖηαζ ηυ ηαθυκ ηαί ηυ ηάθθμξ ἐπί ηκ ὄκηςκ, εἰξ ιεηέπμκηα ηαί ιεηεπυιεκα, ἐπί δέ ημῦ Θεμῦ, μπ μὕης• ηάθθμξ ιέκ
βάν θέβεηαζ δζά ηήκ ἐλ αημῦ δζαδεδμιέκδκ πζζ ηαθθμκήκ, ηαί ὅηζ πάκηα πνυξ ἑαοημῦ ηαθεῖ• ηαθυκ δέ, ὡξ ἀεί ὄκ ηαί
ιδδέπμηε ιεζμφιεκμκ ἤ αὖλμκ.
Μεε' ἑαοημῦ ιμκμεζδέξ: Μμκμεζδέξ ηαθυκ ἐζηζκ ὁ Θευξ, ἐπεί ιήηε ζηεδάκκοηαζ εἰξ ἕλεζξ ηαί δζαθμνάξ ηαθθμπμζμφξ, ιήηε
πνυξ ἐκίμοξ ιέκ ηυ ηαθυκ ηέηηδηαζ, πνυξ ἐκίμοξ δέ μὔ, ἀθθ' ἀηνέπηςξ αηυ ηυ ηαθυκ ἀκάνπςξ ηαί ἀπμθφηςξ,
ἀκεπζηδδεφηςξ ηαί ὥζαφηςξ ἀεί ἐζηζ• ηαί δζά ημῦημ πνμέπεζκ ἐκ ἑαοηῶ θέβεηαζ ηήκ ηαθθμκήκ, ὡξ ηαί πνυ ηκ
δδιζμονβδιάηςκ πδβή, ηαί ἀνπή, ηαί αἴηζμκ ὤκ ημῦ ηαθμῦ• ὅεεκ ηαί πενμπζηξ ἔπεζ ηυ ηαθυκ• ηἄκ βάν πμθθά ηαθά,
ἀθθ’ ἐλ αημῦ εἰζζ ηαθά, ηαί μδέ ηαη' αηυκ ηαθά• πυεεκ ὅ βε ἀκαζηίςξ ηαθυκ, αηά δέ αἰηζαηξ ηαί ηαηά ιεημπήκ•
ἑκμεζδξ βάν ἐζηζ ηαθυκ ὁ Θευξ, ἐπεί ἐλ αημῦ ηά ιεη' αηυκ ηαθά, ηαί ὡξ ἐκ πμζυηδηζ ηεηηδιέκα ηυ ηαθυκ.
η ημῦ ηαθμῦ ημφημο: Συ, «ἰδμφ πάκηα ηαθά θίακ», ηαί ηυ ηαηά ηυκ Εαπανίακ, «πκ εἴ ηζ ηαθυκ αημῦ» ἐηεῖεεκ ἐη ημῦ
ἀκαζηίμο ηαθμῦ βέβμκε• δζά βάν ηυ ηαθυκ αἱ ηκ ζημζπείςκ βεβυκαζζκ ἀθθδθμοπίαζ, ἅξ ἐθανιμβάξ θδζζ• ηαί αἱ ηκ ὄκηςκ
εὔηαηημζ ζοκδέζεζξ δζανημῦζζ, θεβυιεκαζ θζθίαζ ηαί ημζκςκίαζ πάκηςκ ἐκανέηςκ θμβζηκ, αἱ πνυξ Θευκ πμο δζακμήζεζξ,
ὡξ ηκ πνςημηυηςκ ηηθδζία ἐκ μνακῶ ηαί ἐπί βξ• ἐπί δέ ηκ ἀθυβςκ αἱ ἀβεθαῖαζ ζοκδζαβςβαί, ἐπί δέ ηκ ἀρφπςκ
αἱ πνυξ ἄθθδθα ἑηηζηαί ζοιπάεεζαζ. Πάκηα μὖκ ἥκςηαζ ηῶ ηαθῶ ηῆ ιεεέλεζ πνυξ ηυκ αἴηζμκ ἐπεζηναιιέκα.
Καί πέναξ πάκηςκ: Πέναξ πάκηςκ θέβεηαζ ὁ Θευξ, ηαί ὡξ ζοκέπςκ πάκηα, ηαί ὡξ πάκηςκ εἰξ ἀζθάθεζακ
πενζδεδναβιέκμξ, ηαί ὡξ αημῦ βε ἕκεηα πάκηςκ εἰξ ηυ εἶκαζ παναπεέκηςκ ηαί ἑηένμο ηζκυξ εἰξ ηυ ηεηεθέζεαζ μ
δεμιέκςκ• ὅεεκ ὡξ ἀνπή πάκηςκ, ἅηε αἴηζμξ, θέβεηαζ, μὕης ηαί ιέζμκ, ὡξ ηήκ εἰξ ηυ ζοκεζηάκαζ πανάηαζζκ δζδμφξ, ηαί
ηεθεοηή, ὡξ, ἐκ ηῶ εεθήιαηζ αημῦ πεναημοιέκςκ ηκ ὄκηςκ, ἐθ' ὄκ ηαί ἐπέζηναπηαζ, ηαευ ηαί ηεθζηυκ αηυκ θδζζκ, ὡξ
ἀνπήκ ὄκηα ηαί ηέθμξ, ηαηά ηυκ εεῖμκ Ἰςάκκδκ ἐκ Ἀπμηαθφρεζ, ηαί παναδεζβιαηζηυκ, ὡξ πάκηςκ ηκ ἐζμιέκςκ ημφξ
πνμμνζζιμφξ ἐκ ἑαοηῶ πνμεζθδθυηα, ηαί πνίκ ἤ πνμαβαβεῖκ, ὥξ θδζζκ ὁ Ἀπυζημθμξ, «μὕξ ηαί πνμχνζζε», ηαί ηά ἑλξ•
ηαῦηα βάν ὁ ἅβζμξ Γζμκφζζμξ παναδείβιαηα ἐκυδζε, ηυ πνμςνίζεαζ ἐκ ἑαοηῶ πνμβκςζηζηξ ηά ἐζυιεκα, ηαί πνίκ
παναπε, ημοηέζηζ πνίκ ἀθμνζζεῆ ηαί δζαηνζεῆ δζά ηξ πενζεπμφζδξ ηά πάκηα ἑκζαίαξ πνμβκχζεςξ ημῦ Θεμῦ. Σαῦηα
ενήζεζξ ηαί ἐκ ηῶ ἑλξ πέιπηῳ ηεθαθαίῳ. διείςζαζ δέ, ὅηζ ηαηυκ εἶκαί θδζζκ ηῶ ἀβαεῶ ηυ ηαθυκ.
Ὅηζ ηαί ηυ ιή ὄκ: Πξ δφκαηαζ ηυ ιή ὄκ ιεηέπεζκ ημῦ ἀβαεμῦ; Δἰ βάν ιή ὕπεζηζκ αηυ, μὔηε ἔθεζζκ ἔπεζ, μὔηε ιεημπήκ
πνυξ ηζ ηκ ὄκηςκ. Λεηηέμκ μὖκ ὅηζ ηυ ιή ὄκ δζαθυνςξ κμεῖ ὁ εεῖμξ μὗημξ ἀκήν• πμηέ ιέκ βάν αηυ ηυ Θεῖμκ μὕης ηαθεῖ,
ὡξ ιδδέκ ὄκ ηκ ὄκηςκ, πμηέ δέ ηήκ ὕθδκ, ἔηζ δέ ὅηε ηαί ηυ ηαηυκ μὕης ηαθεῖ ηαηά δζαθυνςξ ἐκκμίαξ. Ἔζηζκ μὖκ εἰπεῖκ
ὅηζ ὕθδ ιεηέπεζ ημῦ ἀβαεμῦ, ηαευ ιεηεαθήεδ εἰξ εἶδμξ ηαί ἀπδθθάβδ ηξ πνῴδκ ἀιμνθίαξ• ἤ ὅηζ ηυ ηαηυκ ιεηέπεζ ημῦ
Σελίδα 110 από 193
ἀβαεμῦ, ηαευ πνμαζνέζεζ ηαθῆ ηαί αηυ ηυ δμημῦκ εέθεζ ηαηυκ εἶκαζ, ηαί ὅηζ ἀεί αμφθεηαζ εἶκαζ ηυ ηαηυκ• πκ δέ ημῦ
εἶκαζ ἐθζέιεκμκ, ημῦ ἀβαεμῦ ἐθίεηαζ. Ἄκς δέ πνυ δφμ θφθθςκ, ηυκ Θευκ θδζζ ηαί πέν ηά ὄκηα εἶκαζ• μημῦκ ηαθξ ἄκ
εἴπμζ ηζξ ηυκ Θευκ πέν ηά ὄκηα εἶκαζ, ηαί ηυ ιή ὄκ ιεηέπεζκ ημῦ ἀβαεμῦ, ὡξ ηαί πέν ηά ὄκηα ὄκημξ, ηαί ιδδέκ ὄκημξ ηκ
ὄκηςκ. διείςζαζ ἀκαβηαῖμκ, πξ θδζζ, ηυ ιή ὄκ ενίζηεηαζ ηαθυκ ηαί ἀβαευκ, ὅηε πενί Θεμῦ θέβεηαζ• ὁ βάν Θευξ ηαί
ὄκ θέβεηαζ, ηαί ιή ὄκ, ὡξ μδέκ ὤκ ηκ ὄκηςκ, ἀθθ’ πενδνιέκμξ ἀβκχζηςξ ηκ ἁπάκηςκ• μ βάν ἐζηί ηζ ηυ βζκζημκ
ηαηά ηί μδέκ ἐζηζκ ὁ Θευξ.
Αἱ μζζχδεζξ πάνλεζξ: Καθξ ηυ μζζχδεζξ. πάνλεζξ ηαε' ἑαοηάξ ἀκχηεναζ ηκ μζζκ εἰζζ, κῦκ δέ, ἐπεζδή πενί ηκ
ηηζζηκ θδζζκ, εἰηυηςξ ηῶ 'πάνλεζξ' πνμζέεδηε ηυ 'μζζχδεζξ'. κχζεζξ δέ θέβμκηαζ, μπ ὅηζ ζοκέηεζκημ ζςνδδυκ ἕκ ηζ
ἀπμηεθμῦκηα, ἀθθ’ ὅηζ πδβή αηκ ηαί ἀνπή ἦκ ὁ Θευξ, ηαί ἐλ αημῦ πανήπεδζακ ἐθθάιρακηα ηαί πμζηάκηα ηαε'
πυααζζκ ἅπακηα ηά ὄκηα ὡξ ηαί εἰξ δζαηνίζεζξ πμζηάζεςκ θδκκαζ. Σαηυηδηεξ δέ εἰζζκ αἱ ἀκαβςβμί ηαί ἑκςηζηαί πνυξ
Θευκ δοκάιεζξ ηκ κμδηκ, ὡξ ηαί ὁιμζυηδηεξ, ἐπεζδή ηαί ἐλ αημῦ εἰζζ ηαί πνμζεπεῖξ αηῶ. ηενυηδηεξ δέ ηαευ
ηαηαβςβυξ μὖζα ἑηενυηδξ ηαί ιενζζηή, ἐκ ηαῖξ πμαεαδηοίαζξ ηαί ἐζπάηαζξ πνμυδμζξ ημῦ εείμο εεθήιαημξ εἰξ ὁναηά
ἐπθδεφκεδ. Ἀκμιμζυηδηεξ δέ πάθζκ, ἐπεζδή ηυ βζκυιεκμκ ἕηενμκ ἄκ εἰδ ημῦ δδιζμονβήζακημξ ηαηά πάκηα, ηαί μη
ἐιθενέξ. Κμζκςκίαζ δέ ηκ ἐκακηίςκ αἱ ηκ ζημζπείςκ εἰζί ηνάζεζξ• ἐη βάν ηκ ηεζζάνςκ ζημζπείςκ εἰζί ηά ζχιαηα
πάκηα. Ἀθθδθμοπίαζ δέ ηκ ὁιμζημίπςκ εἰζίκ αἱ ηκ ηυζιςκ, ημῦ ηε ὁναημῦ ηαί ημῦ κμδημῦ, ηαε' πυααζζκ ηαηαηάλεζξ,
ἐη ιζξ μζίαξ ηξ ὕθδξ εἰξ ζχιαηα πθδεοκεεῖζαζ ζηενεςιάηςκ, ηαί μἱμκεί ζεζνά, ἀθθήθςκ ἐπυιεκαζ• ἐη ημφηςκ κμήζεζξ
ηαί ηά ἑλξ. Ἀζοιιζλίαζ δέ ηκ κςιέκςκ εἰζίκ, ὡξ ἐπί ηξ ημῦ ἀκενςπείμο βέκμοξ ημζκυηδημξ, ηαί ηξ ηαε' ἕηαζημκ
ἄκενςπμκ ἰδζυηδημξ• ηῶ ιέκ βάν ημζκῶ ηξ μζίαξ θυβῳ πάκηεξ κχιεεᾳ, ηῆ δέ ηαε' ἕηαζημκ ἰδζυηδηζ, ηυ ἀζφιιζηημκ
ἔπμιεκ. Αἱ ζηάζεζξ πζαζ: ηάζεζξ ηαί ηζκήζεζξ θέβεζ ηνεῖξ, ἄξ ηαί ηαηαθέβεζ, κμκ ηαί ροπκ, ηαί ζςιάηςκ• δεῖ ημίκοκ•
πνμζθυνςξ κμεῖκ. Οἱ ιέκ μὖκ κυεξ ἵζηακηαζ ηαί ηζκμῦκηαζ, ὡξ Ἠζαΐαξ θδζί ηαί Ἰεγεηζήθ πενί ηκ ζεναθίι ηαί πενμοαίι•
ἐπεζδή αημί εἰζζκ μἱ ἀκαααίκμκηεξ ηαί ηαηαααίκμκηεξ, ὥξ θδζζ Μςτζξ• ηυ ιέκ βάν ἐπεζηνάθεαζ ἀθήηηςξ ἐπί ηυκ Θευκ
ηαί ἱδνῦζεαζ ἐκ ηῆ πνυξ αηυκ ἀκαηάζεζ, ηἄκ ἀπμζηέθθμζκημ ηαί ηαηαααίκμζεκ ἐπί ηά πμαεαδηυηα, πνμκμίαξ πάνζκ ηκ
ὠθεθδεδζμιέκςκ, ημῦηυ ἐζηζ ηυ ἑζηάκαζ αεααίςξ ἐκ ηῆ πνυξ Θευκ ἐββίζεζ, ηαί ηζκεῖζεαζ εἰξ ηάξ πενί ημφξ
εενβεημοιέκμοξ δζαημκίαξ• ηζκμῦκηαζ δέ ἐκ ηῶ κμεῖκ ηά πεναεαδηυηα, ηαί ἑζηζζκ ἐκ ηῶ κμεῖζεαζ πανά ηκ
ηαηαδεεζηένςκ, ὡξ κμδηά, ιέκμκηα ἐκ ηῆ μἰηείᾳ ηαοηυηδηζ• θνμοναί βάν εἰζζ ἑαοηκ ηαί ιμκαί, ηαί εἰξ ἑαοηά
μἰηεζμῦκηαζ, ηαί ἐθ' ἑαοηά ζοκεζηναιιέκα, ηαί ἀζηέδαζηα ἐπί ηά ἀθθυηνζα ηξ εεμζεαείαξ. Καί βμῦκ πάκηα ηά
ηαηαδεέζηενα ἐπέζηναπηαζ ἐπί ηά πεναεαδηυηα. Αἱ δέ ηζκήζεζξ ηκ κμκ ηαί ροπκ ηνμπμεζδεῖξ εἰζζ ηαί ηοηθζηαί, ὡξ
ηαί Ἰεγεηζήθ θδζζκ, ἐπείπεν ἐλ ἑαοηκ πνμΐαζζ, ηαί εἰξ ἑαοηά ἐπακαζηνέθμοζζκ ἀκελυδεοηα ἑαοηκ. Καί ηαῦηα ιέκ ἐπί
ηκ ἀζςιάηςκ• ζηάζζξ δέ ηαί ηίκδζζξ ἐπί ηκ ζςιάηςκ κμδεήζεηαζ, ιεκμφζδξ ιέκ ηξ ὕθδξ ἐκ πμηεζιέκῳ, ηζκμοιέκδξ
δέ εἰξ ηάξ ηκ βζκμιέκςκ ἐλ αηξ ηνμπάξ ηαί ιεηαθθαβάξ ζςιάηςκ ἐιρφπςκ ηε ηαί ἀρφπςκ.
Κοηθζηξ ιέκ: διείςζαζ, πξ ηζκμῦκηαζ ηά μνάκζα ηοηθζηξ, ηαί ηαη' εεεῖακ ηαί ἑθζημεζδξ, ηαί πξ κμεῖηαζ ροπξ
ἑθζημεζδήξ ηίκδζζξ.
Οἱ εεῖμζ κυεξ ηζκμῦκηαζ.
ἤ ηοηθζηξ, ἤ ηαη'εεεῖακ, ἤ ἑθζημεζδξ.
Φοπξ δέ ηίκδζζξ: πεζδή ηαί, ὡξ ἄκς πνμεβνάραιεκ, κμενά ιέκ εἰζζ ηά κμμῦκηα, κμδηά δέ ηά κμμφιεκα, ηνμθή δέ ηκ
κμενκ ηά κμδηά, εἰηυηςξ μὖκ ἐπί ροπξ κμενξ θδζζ δοκάιεζξ αηξ, ὡξ ιυκμκ κμμφζδξ ηά πεναεαδηυηα• αὕηδ βάν π
' μδεκυξ κμεῖηαζ, ηαί πάκηςκ ηκ κμδηκ ἐζπάηδ ἐζηί. Γοκάιεζξ δέ εἰζζ ροπξ αἱ πνυξ ηάξ αἰζεήζεζξ ἐπζηδδεζυηδηεξ.
Σελίδα 111 από 193
θζημεζδξ; νᾶξ ἐκηεῦεεκ, πυζδ δζαθμνά ροπξ πνυξ ηά κμδηά• ηά ιέκ βάν κμενξ ηαί ἑκζαίςξ, ημοηέζηζ ηαηά ἀενυακ
ἐπζαμθήκ, κμεῖ ηάξ πενηεζιέκαξ εείαξ ἐθθάιρεζξ, ηαηά ηυ αηκ ιέηνμκ ἀπμηαθοπημιέκαξ, δέ ροπή θμβζηξ ηαί
δζελμδζηξ, ημοηέζηζκ εἰξ ιενζηά ιενζγμιέκδ, ηαί ἐη ιεημπξ δζδαζημιέκδ• ὁ βάν κμῦξ, εἰξ θμβζζιμφξ ηαηζχκ, μἱμκεί
ιενίγεηαζ ηαί δέεηαζ ημῦ δζά πθεζυκςκ παναδεζβιάηςκ δζελμδεφμκημξ θυβμο πνυξ πανάηαζζκ ημῦ κμμοιέκμο, ηυ
πενακααεαδηυξ. οιιίηηςξ μὖκ ἐκενβεῖ ροπή ηαί ιεηαααηζηξ, ὅηε ηαί κμεῖ• ημῦημ βάν μἰηεῖμκ ροπξ, ηαί ὅηε ἔλςεεκ
ἐπί ηά ρδθυηενα πεζναβςβεῖηαζ• ἐη βάν ηκ ἀθθμηνίςκ ἀκαααίκεζ.
Αἱ ροπαί αἱ θμβζηαί ηζκμῦκηαζ
ἤ ηοηθζηξ, ἤ ἑθζημεζδξ, ἤ ηαη' εεεῖακ.
Σμφηςκ μὖκ ηαί ηκ αἰζεδηκ: Ὅνα, ὅηζ ηαί ηκ αἰζεδηκ ηνεῖξ θδζζκ εἶκαζ ηάξ ηζκήζεζξ• ηήκ ηοηθμεζδ ηαί ηήκ
ἑθζημεζδ ηαί ηήκ ηαη' εεεῖακ• πνμαβυιεεα δέ ηαφηαξ κμεῖκ ἐη ηκ πενί ροπξ εἰνδιέκςκ• ηοηθζηήκ ιέκ αηήκ, ὅηακ ηά
αἰζεδηά αηά ηαηά ηάξ μἰηείαξ δοκάιεζξ ηαί πμζυηδηαξ ἐκενβῆ, μἷμκ πῦν εενιαῖκμκ, ηαί ὕδςν ρῦπμκ, ηαί ηά ἑλξ ὁιμίςξ•
ἑθζημεζδξ δέ, ὅηακ ιεηαααηζηξ ἐκενβῆ, μἷμκ ἐλ δάηςκ ἰπεφεξ ηαί πεηεζκά ηαί νάαδμξ Μςτζέςξ εἰξ ὄθζκ ηαί ηά
ημζαῦηα• ηαη' εεεῖακ δέ, ὅηακ αὖεζξ εἰξ ηάξ μἰηείαξ ἀκαηνέπῃ, μἷμκ ὅηακ ιεηά δζάθοζζκ ηκ βζκμιέκςκ πάθζκ εἰξ ηά
ζημζπεῖα ηά θεεζνυιεκα ἀκαθφδηαζ.
Καί ηίκδζζκ: Κίκδζζκ ἄκ ηζξ πνμαπεείδ κμζαζ ηκ αἰζεδηκ ηήκ ἀθθμίςζζκ ηαί ηήκ θεμνάκ• ἐλ μὗ βάν ζηάζζξ, ημφηςκ
ζδιαίκεζ ηήκ βέκεζζκ, πνυδδθμκ ὡξ ηίκδζζξ ηυ ἐκακηίμκ ἐιθαίκεζ• ζδιείςζαζ μὖκ, ὅηζ ηαί ηά ἀθθμζμφιεκα ηαί ηά
θεεζνυιεκα ἐλ αημῦ, ηαί δζ' αημῦ, ηαί εἰξ αηυκ ὁνᾶ.
Γζ ' μὗ πζα ζηάζζξ: Γζ ' μὗ ἀβαευκ ηαί ηαθυκ δδθμκυηζ.
Πκ ἕκ ηαί πθεμξ. Πξ κμδεήζεηαζ ηυ πκ ἕκ ηαί πθεμξ; πυεμο ηυκ πάκηα ηυζιμκ θοηυκ ιέβα, ηαε' ὅθα ηά ιένδ
αημῦ ηά ἔιροπα γκ ηνυπμκ ηζκά, μἷμκ πνέικα ηαί ζηεθέπδ, ηαί ηκ ιενκ ηά ιένδ, μἷμκ ηθάδμοξ, ἀηνέιμκάξ ηε ηαί
θφθθα• εἰ βάν ιμζ ημφηςκ ἕηαζημκ μἷμκ αημηεθέξ γμκ πμθάαμζξ, ηδνμῦκ δέ ηήκ ἐκ ηῶ ὅθῳ ἕκςζίκ ηε ηαί ηάλζκ, ηαε' ἥκ
αηυ δε ηυ δέκδνμκ γῆ ηαε' ἑαοηυ, ηαί ιεηά ηκ αημῦ ιενκ• ὡξ ἔζηζ γῆκ, ηά ιέκ κμενά κμενξ ηε ηαί θμβζηξ, ηά δέ
ἄθμβα αἰζεδηζηξ, ηά δέ ἄροπα ηαί ἄπκμα θοηζηξ ηε ηαί ἑηηζηξ, 15 ηαί γκ ηαε' ἑαοηυ, ὡξ ἔθδκ ἕηαζημκ γῆκ ηαί ιεηά
ημῦ ὅθμο ηζκδηζηξ ηά ιένδ ιεηά ηκ ηαεμθζηκ, βκζῃ ημῦ πακηυξ ηήκ εἰξ ηυ ἕκ ζοιθοΐακ ηε ηαί ζφγδζζκ, ηαί ηήκ εἰξ ηυ
πθεμξ, ὡξ ἑηάζημο πνμζθυνςξ ηε ηαί ἰδίςξ γκημξ, ὡξ ἔθδιεκ. Καί πάθζκ εἰ ἐλ ἑκυξ ηαί ιυκμο Θεμῦ ηά πάκηα, εἰηυηςξ
ηαί ἕκ θέβμκηαζ δζά ηήκ ζφκδεζζκ ηαί ἁνιμκζακ, ηαί πθεμξ δζά ηήκ πμθοείδεζακ ηκ ηαε’ ἕηαζημκ.
Οἱ ὅνμζ: Ὅνμζ εἰζίκ μἱ ἑνιδκεοηζημί θυβμζ ηξ μζίαξ ἑηάζημο ηκ πναβιάηςκ, ηαί ημῦ βέκμοξ, ηαί ηξ δζαθμνξ, ηαί ηυ
ηί ἐζηζ δδθμῦκηεξ.
Ἀνπή παναδεζβιαηζηή: Παναδεζβιαηζηυκ αἴηζμκ, ἤημζ ἀνπή ἐζηζκ ημῦ πνυξ ὅ βίκεηαζ ηυ βζκυιεκμκ• ημῦημ δέ ἐζηζκ ἤ ἰδέα,
ἥηζξ ἐζηί κυδζζξ αημηεθήξ, ἀσδζμξ ημῦ ἀσδίμο Θεμῦ, ἤ πανάδεζβια αἰχκζμκ ἐκεζηχξ ηῆ θφζεζ, πνυξ ὅ βίκεηαζ ηά βζκυιεκα•
ἀζχιαημζ βάν αἱ ἰδέαζ ηαί ηά παναδείβιαηα• ηεθζηυκ δέ αἴηζμκ, ἤημζ ἀνπή ἐζηζκ, ηυ μὗ ἔκεηα ηυ βζκυιεκμκ ηεθεζμῦηαζ, ἤ
ηεθζηυκ αἴηζυκ ἐζηζκ, ὅ ἀπχνζζηυκ ἐζηζ ημῦ ἀπμηεθέζιαημξ, ἤ ἐλ μὗ ἐκοπάνπμκημξ βίκεηαζ ηυ βζκυιεκμκ, ὡξ ηκ ὅθςκ
Σελίδα 112 από 193
ὕθδ• ὁ δέ Θευξ ηαί ηαφηδκ πανήβαβε• πμζδηζηυκ δέ αἴηζυκ ἐζηζ ηυ ηεπςνζζιέκμκ ημῦ ἀπμηεθέζιαημξ, ὡξ ὁ Θευξ, ηαί πξ
θ' μὗ βίκεηαζ ηυ βζκυιεκμκ.
Καί πάκηα ηά μη ὄκηα: Πξ ηά ιή ὄκηα ἐκ ηῶ ἀβαεῶ μὕης κυδζμκ• ἐπεζδή αἱ ζηενήζεζξ ἐκ αηῶ εἰζζκ πενμοζίςξ• μὔηε
βάν ἄκ εἴπμιζ μζίακ ηήκ ζηένδζζκ, μἷμκ ἄκανπμξ, ἄθεανημξ, ἀεάκαημξ ηαί ὅζα ημζαῦηά ἐζηζ• ηαί βάν μη ἔζηζ ηαῦηα ὁ
Θευξ, ἐπεί ηαί πνυ ημφηςκ ἐζηίκ• ἐλ αημῦ βάν ἐβκχζεῃ, ηί ἐζηζ ηαῦηα ηαί βμῦκ μδέ ηί μη ἔζηζκ ὁ Θευξ, βζκχζημιεκ, ἤ
πξ ἄννδημξ ηαί ἀηαηάθδπημξ• μ βάν ηαῦηα ἀνπή αημῦ, ἀθθ’ ἐλ αημῦ. Αηυξ μὖκ ηαί ημῦ ιδδεκυξ αἴηζμξ, πάκηςκ
αημῦ ζηένςκ ὄκηςκ, ηαηά ηήκ ημῦ εἶκαζ ηαί ιή εἶκαζ αἰηίακ• ηαί βάν αημῦ ηυ ιδδέκ ζηένδζίξ ἐζηζκ• ἔπεζ βάν ηυ εἶκαζ
δζά ηυ ιδδέκ εἶκαζ ηκ ὄκηςκ, ηαί ιή ὤκ ἐζηζ δζά ηυ εἶκαζ ηαί πεν εἶκαζ, πάκηα ὡξ πμδηήξ, ηαί ιδδέκ ὤκ, ὡξ
πεναεαδηχξ, ιθθμκ δέ ηαί πενακααεαδηχξ ηαί πενμφζζμξ ὤκ. Ἀκάβκςεζ ηαί ἐκ ηῶ πνμηένῳ θφθθῳ ηήκ ἐιήκ
παναβναθήκ πενί ημῦ ιή ὄκημξ.
Καί ηά ἥηης ηκ ηνεζηηυκςκ: Πανέβναρα ηαί ἄκς ηυ ὅιμζμκ ἐκ ηῶ πνχηῳ ηεθαθαίῳ, ὅηζ ἀεί ηά πμαεαδηυηα
ἐπέζηναπηαζ πνυξ ηά πενηείιεκα, ὡξ π' ἐηείκςκ πενζεπυιεκα ηαί πνμκμμφιεκα• ημζκςκζηξ δέ ηά ὁιυζημζπα ηκ
ὁιμηαβκ, ηαί ἁπθξ πάκηα ἀθθήθςκ ηαί αηκ ἐνᾶ. Ἀθθά ηαί ὁ Θευξ πάκηςκ ἐνᾶ, ἵκα ηά πάκηα ἀβαεά πμήζῃ.
Αηυξ βάν ὁ ἀβαεμενβυξ: Θαοιαζηξ θέβεζ, ὅηζ ἀβαευξ ἔνςξ, ἐκ ηῶ ἀβαεῶ πνμτπάνπςκ, μη ἔιεζκεκ ἄβμκμξ, ἀθθ’ ἔηεηεκ
ιῖκ ηυκ ἀβαευκ ἔνςηα, δζ' ὅκ ημῦ ηαθμῦ ηαί ἀβαεμῦ ἐθζέιεεα• πναηηζηυκ βάν ηαί βεκκδηζηυκ ηυ Θεῖμκ ηαηά ηυ
εἰνδιέκμκ, «ὁ Παηήν ιμο ἕςξ ἄνηζ ἐνβάγεηαζ, ηἀβχ ἐνβάγμιαζ». διείςζαζ δέ ἐκηεῦεεκ ηίκδζζκ εείακ• ὁ βάν ἀβαεμενβυξ
ἔνςξ ἐηίκδζε ηυ Θεῖμκ εἰξ πνυκμζακ, εἰξ ζφζηαζζκ ικ, ἵκα ηαί πναηηζηυκ ἦ ημκμφιεκμκ, ηαί ιή ιείκῃ ἄβμκμκ• ἐη
ημφημο κμήζεζξ ηαί ηυ 'ιμκάδμξ ιέκ ηζκδεείζδξ', ηαί ηά ἑλξ εἰνδιέκα ηῶ Θεμθυβῳ Γνδβμνίῳ ἐκ ηῶ πνχηῳ πενί Τἱμῦ.
Γεκκδηζηήκ πεναμθήκ: Σμοηέζηζ ηήκ ηηίζζκ πανήβαβεκ, ὥζηε πενί αηήκ ηά ηξ ἀβαπδηξ ἐπζδείηκοζεαζ ηζκήζεςξ.
§ 11. Καί ιή ηζξ ιξ μἰέζες: διείςζαζ, ὅηζ μ δεῖ ηά ἀπειθαίκμκηα ὀκυιαηα θέβεζκ πενί Θεμῦ, εἰ ιή βε ηαί ἐκ εείᾳ
ἐιθένμζκημ Γναθῆ, ὡξ ηαί κῦκ πενί ἔνςηυξ θδζζ, ηαί ὅηζ μ πνή πνμζέπεζκ θέλεζζκ, ἀθθά ηῆ δοκάιεζ ημῦ ζημπμῦ• εείςξ
βάν αηά δζέλεζζζ.
Γζ' ἑηένςκ ὁιμδοκάιςκ: Ὅηζ ηαί δζά ηκ ἰζμδοκάιςκ μ ηςθουιεεα ἐηθςκεῖκ ηάξ θέλεζξ. διείςζαζ ὡξ ιδηνίδα ηαί
παηνίδα ηαηυ θδζζκ.
Γέμκ εἰδέκαζ: Γζά ηί ζοθθαααῖξ ηαί θέλεζζ πνχιεεα• ζηυπεζ ηήκ ἀκάβκςζζκ• ὅ εέθεζ εἰπεῖκ, ημῦηυ ἐζηζκ• Ἡκίηα ηυκ
πνμθμνζηυκ θυβμκ ηζκμῦιεκ, ημῦημκ πενί ηζκμξ ηκ αἰζεδηκ, ηυηε θέλεςκ ηαί ζοθθαακ ηαί ζημζπείςκ ηαί βναθκ
δευιεεα πνυξ δήθςζζκ ημῦ θαθμοιέκμο εἰ δέ ἀθ' ἑαοηξ ροπή πνυξ ηά κμδηά ηζκεῖηαζ δζά ηκ ὀνεκ ἐκενβεζκ,
πενζηηαί ιεηά ηκ αἰζεδηκ αἱ αἰζεήζεζξ• ρδθά βάν θακηάγεηαζ• ὅηακ δέ εεμεζδήξ βέκδηαζ, πνμηυπημοζα ηαῖξ ηαηά
ιζηνυκ ἀκαηάζεζζ, ηαί δζ' ἑκχζεςξ ἀβκχζημο πνυξ ηυ ἀπνυζζημκ θξ ηάξ ἐπζαμθάξ ἔπῃ, ηυηε ηαί αἱ κμδηαί ἐκένβεζαζ
πενζηηαί εἰζζκ, ὡξ ηαί αἰζεήζεζξ, ἐπεζδή ηά ρδθυηενα ημφηςκ ροπή δζακμεῖηαζ, θμζπυκ κςιέκδ Θεῶ • ὅηακ δέ ὁιμῦ
παιαίγδθα θακηαζεῆ ηαί πενί ηζκμξ ηκ αἰζεδηκ ζπεφζῃ ηζκδεκαζ, ηυηε ημφξ ζαθεζηένμοξ θυβμοξ ηαί ηά ηνακυηενα
ηκ ὁναηκ πνή ἐπζγδηεῖκ.
Σελίδα 113 από 193
Ὥζπεν ηαί αἱ κμεναί δοκάιεζξ: διείςζαζ, ὅηζ ἕηενμκ κμῦξ ηαί ἕηενμκ ροπή. Νμενάξ ἐκενβείαξ ηαί δοκάιεζξ θδζί ηά
κμήζεζξ, αἵηζκεξ ηαηχηεναί εἰζζ ηαί ζηεδαζιυξ ημῦ κμῦ. Ὅηακ μὖκ ροπή αμφθδηαζ πνυξ Θευκ ἀκακεῦζαζ ηαί ηαηά ηυ
δοκαηυκ ἑκςεκαζ αηῶ, ηυ ὄιια αηξ, ημοηέζηζ ηυκ κμῦκ αηυκ ἀπμζηνέραζ ὁθείθεζ ηκ ιενζηκ, ηαί ἐπί ηά
ηαεμθζηχηενα ἀκαπδδζαζ• ιενζηά δέ εἰζζκ αἱ κμήζεζξ, ὡξ ἔθδιεκ• ηυηε βάν κμῦξ ὅθδ βεκμιέκδ ηαί εἰξ ηυ ἔζς
ζηναθεῖζα, ἑκάξ θμζπυκ ηαί ἁπθυηδξ βεκμιέκδ, ἐπζθααεῖκ δοκήζεηαζ ηαῖξ εείαζξ ἀηηῖζζ, δζά ηξ ἐπαζκεηξ ἀβκςζίαξ, μ
ηξ ἐλ ἀιαεείαξ ἀβκμίαξ, ἀθθά ηξ βζκςζημφζδξ ὅηζ ἀβκμεῖ ηά πενί Θεμῦ ἀηαηάθδπηα• βκχζεηαζ δέ ἀπμθαφμοζα ηκ
εείςκ ιανιανοβκ• μ δζά ηκ αἰζεδηκ ὀιιάηςκ, μ βάν ηαηαθαιαάκεηαζ ημφημζξ, ἀθθά ηαῖξ ἀκμιιάημζξ ημῦ κμῦ
ηαηαζηάζεζζκ.
πζδδθυηεναζ ηκ αἰζεήζεςκ: λδβεῖηαζ, ηί εἰζζκ αἱ ἐπζδδθυηεναζ ηκ αἰζεήζεςκ δζαπμνειεφζεζξ, ηαί θδζζκ αηάξ ημφξ
ζαθεζηένμοξ θυβμοξ ηαί ηά ηνακέζηενα ηκ ὁναηκ.
§ 12. Καίημζ ἔδμλέ ηζζζκ: Ὅηζ ηαί ἀβάπδ ἔνςηα δδθμζ, ηαί ὅηζ εεζυηενμκ ὄκμια ημῦ ἔνςημξ.
Ἀημοέηςζακ: διείςζαζ, ὅηζ ηαί ηυηε ἦζάκ ηζκεξ ἐπζθαιαακυιεκμζ ὀκμιάηςκ, μὕξ ἐπζζημιίγεζ ἐη ηξ εείαξ Γναθξ.
εεῖμξ Ἰβκάηζμξ: Καί ἐη ημφημο ηζκέξ μἴμκηαζ δζααάθθεζκ εηαίνςξ ηυ πανυκ ζφκηαβια, ὡξ ιή ὅκ ημῦ εείμο Γζμκοζίμο,
ἐπεζδή Ἰβκάηζμκ θέβμοζζ ιεηαβεκέζηενμκ αημῦ εἶκαζ• πξ δέ δφκαηαί ηζξ ηκ ιεηαβεκεζηένςκ ιεικζεαζ; Πθάζια δέ
ηαί ημῦημ δμημῦκ αημῖξ• ὁ βάν ἅβζμξ Παῦθμξ, ὁ θςηίζαξ Γζμκφζζμκ, ιεηαβεκέζηενμξ ἧκ ηῶ πνυκῳ ημῦ ἁβίμο Πέηνμο,
ιεε' ὅκ ὁ Ἰβκάηζμξ ἐπίζημπμξ βίκεηαζ Ἀκηζμπείαξ, ιεηαηεεέκημξ Πέηνμο ἐκ Ρχιῃ• ἐπέγδζε δέ ὁ ἅβζμξ Παῦθμξ πνυκμκ
πμθφκ, ὁ θςηίζαξ Γζμκφζζμκ, ηαί Γζμκφζζμξ ιεη' αηυκ ἔγδζεκ• ὁ δέ Δαββεθζζηήξ Ἰςάκκδξ ἐπί Γμιεηζακμῦ ἐλμνίγεηαζ εἰξ
Πάηιμκ, ᾧ ἀκηζβνάθεζ Γζμκφζζμξ. Ἰβκάηζμξ δέ πνυ Γμιεηζακμῦ ιανηονεῖ• ὥζηε πνμβεκέζηενμξ Γζμκοζίμο.
ἐιυξ ἔνςξ: Εδηδηέμκ πξ ἐπί κδζίιμο ημῦ ιεηά Σζιυεεμκ Ἰβκαηίμο δζαθεβμιέκμο, ηαί βνάθμκημξ Ρςιαίμζξ ηυ, 'ἐιυξ
ἔνςξ ἐζηαφνςηαζ', Γζμκφζζμξ κῦκ Σζιμεέῳ βνάθςκ ημφημο ιέικδηαζ, ὡξ Ἰβκαηίμο ἤδδ βνάρακημξ, ηαί ιήπμηε πανά ηζκμξ
ηκ θζθμθυβςκ ἔλς παναηεεέκ, πνυξ πθείμκα ζφζηαζζκ ηκ πενί εείμο ἔνςημξ ηῶ ἁβίῳ Γζμκοζίῳ εἰνδιέκςκ, ὕζηενμκ
ηαηά ἄβκμζακ ἔζς πανεκεηέεῃ, ὅπεν ἐκ πμθθμῖξ πμθθάηζξ βεκυιεκμκ ἔβκςιεκ• ηαί βάν δίπα ημφημο ἵζηαηαζ ἀπαναθείπηςξ
ηυ ζια ημῦ θυβμο• ἤ ηάπα ζφκδεεξ αηῶ εἶκαζ ἀπυθεεβια, ὡξ ηαί ηυ εεμθυνμξ πμθθάηζξ αηῶ θεβυιεκυκ ηε ηαί
βναθυιεκμκ, ηεηιήνζμκ δέ ηυ ιή πνμζηεῖζεαζ, Γνάθεζ δέ ηζζζ, ημοηέζηζ Ρςιαίμζξ, ἀθθ' ἁπθξ, Γνάθεζ δέ ηαί ὁ εεῖμξ
Ἰβκάηζμξ.
Καί ἐκ ηαῖξ πνμεζζαβςβαῖξ: πζζηδηέμκ, ὅηζ πνμεζζαβςβάξ ηαθεῖ ηξ εείαξ Γναθξ ηά μθμικημξ, ἀθ' μὗ ηαί ηά νδηά.
α) Ὅηζ ἀβάπδ ἔνςηα δδθμῖ, ηαί ὅηζ εεζυηενμκ ὄκμια ημῦ ἔνςημξ.
α) Σμῖξ εείμζξ ιθθμκ: Γζά ηί ημῖξ εείμζξ ιθθμκ ἀκαηζεέαζζ ηυκ ὄκηςξ ἔνςηα μἱ εεμθυβμζ.
Σελίδα 114 από 193
β) Σά πθήεδ: διείςζαζ, ὅηζ πνυξ ὅ πςνμῦζζ ηά πθήεδ, δεῖ ηαί ηαῖξ θέλεζζ πνζεαζ• θέβεζ δέ ηί πμζεῖ ὁ ἔνςξ, ηαί πενί δφμ
ἐνχηςκ, εείμο ηαί ιενζζημῦ, ἤημζ ζςιαημπνεπμῦξ.
δ) Ὡξ δοζπενέζηενμκ: Ὡξ δζααεαθδιέκμκ δδθμκυηζ.
ε) πέπεζε, ηίξ θδζζκ: Γαοίδ θέβεζ πενί ημῦ Ἰςκάεακ ἐκ ηῆ πνχηῃ ηκ Βαζζθεζκ.
ξ) Σάηηεηαζ πνυξ ηκ ἱενκ: Ὅηζ ηυ αηυ δφκαηαζ ἀβάπδ ηαί ἔνςξ, ηαί ηίξ ημῦ ἔνςημξ ἐκένβεζα.
γ) οβηναηζηξ: Σμοηέζηζ ζοβηζνκχζδξ ηά ἐνκηα πνυξ ἄθθδθα.
δ) Γζά ηυ ηαθυκ: Ὅπεν εἶπεκ ἄκς, ὅηζ ὁ εεῖμξ ἔνςξ, πνμτπάνπςκ ἐκ ηῶ ἀβαεῶ, ἔηεηε ηυκ ἐκ ιῖκ ἔνςηα, δζ ' μὗ ημῦ
ἀβαεμῦ ἐθζέιεεα.
§ 13. ε'. ηζηαηζηυξ: Πενί ἐηζηάζεςξ ἐνςηζηξ ηαί ὁ Γαοίδ• «ἐβχ εἶπμκ ἐκ ηῆ ἐηζηάζεζ ιμο».
λεζηδηχξ: διείςζαζ, πξ κμεῖηαζ ηυ, 'ἐλεζηδηξ Θεῶ'.
Σμθιδηέμκ: Ὅηζ ηαί ὁ Θευξ πάκηςκ ἐνᾶ.
Γζυ ηαί γδθςηήκ: Καηά ηἰ θέβεηαζ γδθςηήξ ὁ Θευξ, ὡξ ἐναζηήξ ηξ πάκηςκ ζςηδνίαξ.
§ 14. Σί δέ ὅθςξ: Σξ ιέκ ἀβάπδξ ηαί ημῦ ἔνςημξ αηυκ δδθαδή ηυκ Θευκ πνμαμθέα θδζί ηαί βεκκήημνα• αηυξ βάν
ηαῦηα ἐκ ἑαοηῶ ὄκηα πνμήβαβεκ εἰξ ηά ἐηηυξ, ημοηέζηζ ηά πενί ηά ηηίζιαηα, ηαί ηαηά ημῦημ εἴνδηαζ, «ὁ Θευξ ἀβάπδ ἐζηί»,
ηαί ἐκ ηῶ ἄζιαηζ ὁιμίςξ ἀβάπδ εἴνδηαζ• ηαί πάθζκ βθοηαζιυξ ηαί ἐπζεοιία, ὅ ἐζηζκ ἔνςξ• ηυ δέ ἀβαπδηυκ ηαί ὄκηςξ
ἐναζηυκ αηυξ ἐζηζ. Σῶ ιέκ μὖκ ηυ ἀβαπδηυκ ἔνςηα ἐλ αημῦ πνμπεῖζεαζ, αηυξ ηζκεῖζεαζ θέβεηαζ ὁ ημφημο βεκκήηςν, ηῶ
δέ αηυκ εἶκαζ ηυ ἀθδεξ ἐναζηυκ ηαί ἀβαπδηυκ, ηζκεῖ ηά πνυξ ημῦημ ὁνκηα, ηαί μἷξ ημῦ ἐθίεζεαζ δφκαιζξ ἀκαθυβςξ
αημῖξ.
ναζηυκ ηαί ἀβαπδηυκ: Πνμζαβςβζηυκ ηαί ηζκδηζηυκ πνυξ ἐνςηζηήκ ζοκάθεζακ ηήκ ἐκ πκεφιαηζ ηυκ Θευκ εἶκαί ιμζ κυεζ,
ημοηέζηζ ιεζίηδκ ηαφηδξ, ηαί πνυξ ἑαοηυκ ζοκανιμζηήκ ημῦ ἐνζεαζ αηυκ πυ ηκ αημῦ πμζδιάηςκ ηαί ἀβαπζεαζ•
ηζκδηζηυκ δέ θδζζκ, ὡξ ηζκμῦκηα ἕηαζηα, ηαηά ηυκ μἰηεῖμκ θυβμκ πνυξ αηυκ ἐπζζηνέθεζεαζ. Συ δέ ηξ πνμαβςβίαξ
ὄκμια, εἰ ηαί πανά ημῖξ ηκ ἔλςεεκ πνβια ζδιαίκεζ μη εαβέξ, ἀθθ’ ἐκηαῦεα ηήκ πνυλεκμκ ηξ ἐκ Θεῶ ἑκχζεςξ
ιεζζηείακ θδζί.
Σελίδα 115 από 193
Καί ηῶ ιέκ ηζκεῖηαζ: διείςζαζ ηίκδζζκ εείακ, ἐκ ᾗ ηζκεῖηαζ ηαί αημῦ ἐζηζ πνμαβςβεφξ ηαί ηζκδηζηυξ ὁ Θευξ.
Καί ηξ ἐλῃνδιέκδξ: Ἡ πνυξ Θευκ ἀβαπδηζηή ἕκςζζξ πάζδξ ἐλῄνδηαζ ηαί πένηεζηαζ ἑκχζεςξ• ἐλῃνδιέκδκ μὖκ ηήκ
ἀκςηένακ θδζίκ, ἄκανπμκ δέ ηαί ἀηεθεφηδημκ ηυκ εεῖμκ ἔνςηα θέβεζ, ὡξ ἐη ημῦ ἀβαεμῦ πνμσυκηα ηαί πνυξ ηυ ἀβαευκ
ἐπακαζηνέθμκηα ηαηά ζπια ηοηθζηυκ• ἐπεί ηαί ημῦ ηφηθμο βναιιή μ βκχνζιμκ ἔπεζ ὅεεκ ἤνλαημ ηαί μὗ ηαηέθδλε•
ηαί βάν ἐλ αημῦ ημῦ ἀβαεμῦ ἔθεζζξ, ηαί εἰξ αηυκ πάθζκ ὁνᾶ• ἐκ ἑαοηῶ δέ ηαί ἐζηζ ηαί ιέκεζ ηυ ἐνᾳκ ηξ ζοιθομῦξ
ἀβαευηδημξ, ηαί ηκ πνυξ ηυ ἀβαευκ ἀκαηεζκμιέκςκ.
νςηζηήκ ηίκδζζκ: Ὅηζ ἐνςηζηή ηίκδζζξ, ημῦ ἀβαεμῦ πνμτπάνπμοζα, ἐκ ηῶ ἀβαεῶ ἁπθ ηαί αημηζκδημξ μὖζα, ηαί ἐη
ημῦ ἀβαεμῦ πνμσμῦζα, αὖεζξ ἐπί ηυ αηυ ἐπζζηνέθεζ, ἀηεθεφηδημξ ηαί ἄκανπμξ μὖζα, ὅπεν δδθμῖ ηήκ ικ ἔθεζζκ πνυξ ηυ
Θεῖμκ. διείςζαζ δέ, ὅηζ αΐδζμκ ηφηθμκ πνμσχκ θδζζκ εἶκαζ ἐκ ηῶ ἀβαεῶ, πνμσυκημξ ιέκ αημῦ ἐπί ηά κμδηά ηαί αἰζεδηά,
πάθζκ δέ πνυξ ἑαοηυκ πμζηνέθμκημξ ηαί ιήηε ἱζηαιέκμο, ιήηε θήβμκημξ.
η ημῦ ἁβίμο Ἱενμεέμο.
§ 15. α. Συκ ἔνςηα: πίζηδζμκ, ὅπςξ ιέβαξ Ἱενυεεμξ ηά πενί ημῦ ἐπαζκεημῦ ἔνςημξ ἄνζζηα θζθμζμθεῖ• πνημκ ιέκ εεῖμκ
αηυκ θέβςκ, ἐπεζδή ηαί πνημκ αἴηζμκ ημῦ μνακίμο ἔνςημξ ὁ Θευξ ἐζηζκ ἐλῃνδιέκςξ ηαί ἀκαζηίςξ• εἰ βάν ὁ ἔνςξ αηυξ
ἐζηζκ ἀβάπδ, ὡξ πνμείνδηαζ, βέβναπηαζ δέ, ὅηζ «Θευξ ἀβάπδ ἐζηί», δθμκ ὅηζ πάκηςκ ἑκμπμζυξ ἔνςξ, ἤημζ ἀβάπδ, ὁ
Θευξ ἐζηζκ. ηεῖεεκ μὖκ ιεηαααηζηξ πνυεζζζκ ἐπ' ἀββέθμοξ, ὅεεκ ηαί ἀββεθζηυκ αηυκ θδζζκ, ἔκεα ιάθζζηα ηαί ηυκ ηξ
ἑκυηδημξ εὕνμζ ηζξ ἄκ ἔνςηα εεῖμκ• μδέκ βάν ἀζφιθςκμκ ἤ ζηαζζάγμκ παν' αημῖξ• εἶηα ιεη' ἀββέθμοξ, ηαί κμενυκ θδζζκ
ἔνςηα, ημοηέζηζ πανά εεμζυθμζξ ἀκδνάζζκ, μἵ εἰζζ ηξ ηηθδζίαξ, πνυξ μὕξ ὁ Παῦθυξ θδζζκ, «ἵκα ηυ αηυ θέβδηαζ», ηαί
ηά ἑλξ, ηαί ὁ Κφνζμξ, «ἵκα ὦζζκ ἕκ, ηαεχξ ηαί ιεῖξ ἕκ ἐζιεκ». Καί ηαῦηα ιέκ πενί ηκ ἐλ ἀθδεείαξ Υνζζηζακκ, θμζπυκ
δέ ηαί πενί πάκηςκ ἀκενχπςκ, ἐκ μἷξ ὁ πενί θζθίαξ κυιμξ• ηάξ δέ θμβζηάξ ροπάξ κμενάξ πνμζεῖπεκ ἐη ημῦ εείμο κμῦ
πνμζεζπχκ αηάξ• ροπζηυκ δέ ἐηάθεζεκ ἔνςηα ηυκ ηκ ἀθυβςκ, ηήκ αἰζεδηζηήκ θζθίακ, ἄκμοκ ιέκημζ δδθμκυηζ• ἐη βάν
ηξ ἐνςηζηξ ηαφηδξ δοκάιεςξ ηαί πηδκά ἀβεθδδυκ ἵπηακηαζ, ὡξ ηφηκμζ ηαί πκεξ ηαί βένακμζ ηαί ηυναηεξ ηαί ὅζα
ημζαῦηα• ηαί πεγά ιέκημζ εἰζί ημζαῦηα, ἔθαθμζ, αυεξ, ηαί ηά παναπθήζζα• ηαί κδηηά δέ εἰζζκ, ὡξ εφκκμζ ηαί ηέθαθμζ ηαί
ὅζα ὁιμζυηνμπα. Καί ηά ιή ἀβεθαῖα δέ πνυξ ηήκ ηκ ὁιμζημίπςκ ζφκμδμκ ἔκεεκ ηζκμῦκηαζ. Φοζζηυκ δέ ἔνςηά θδζζ ηυκ
ηκ ἀρφπςκ ηαί ἀκαζζεήηςκ ηαηά ηήκ ἑηηζηήκ ἐπζηδδεζυηδηα, ἤημζ ηξ πμζυηδημξ, ἐνχκηςκ ημῦ δδιζμονβμῦ δζά ηυ π'
αημῦ ζοκεζηάκαζ• ηαηά μὖκ ηήκ γςηζηήκ, ἤημζ ηήκ θοζζηήκ ηίκδζζκ, ηαί αηά ἐπέζηναπηαζ πνυξ ηυκ Θευκ.
§ 16. πεζδή ημφξ ἐη ημῦ ἑκυξ: Καί ἄκς εἴπμιεκ, κμενά ιέκ εἶκαζ ηά κμμῦκηα, κμδηά δέ ηά κμμφιεκα, ηαί ἀγδηήηςξ ηά
κμενά πενααίκεζεαζ πυ ηκ κμδηκ, ὅεεκ ηαί ηνμθήκ εἶκαζ ηκ κμμφκηςκ ηά κμμφιεκα• ηκ μὖκ κμδηκ ηά κμενά ἐνᾶ,
ὡξ ἐπεζηναιιέκα πνυξ αηά ηαί ὥζπεν ἀκααεαδηυηα• ἐνᾶ δέ ηαί ηά κμδηά ηκ κμενκ πνμκμδηζηξ ηῶ ιεηαδζδυκαζ ηξ
ἴζδξ ὠθεθείαξ• ὡιμθυβδηαζ μὖκ, ὅηζ μἱ ηκ ημζμφηςκ ἔνςηεξ πενεζηζζ ηκ αἰζεδηκ. Ἀθθά ηαῦηα, μἶιαζ, κμδηά ηαί
κμενά εἴνδηαζ ἐη ιεημπξ ημῦ ὄκημξ ἀβαεμῦ ημζαῦηα βεκυιεκα. Οἱ δέ αημκυδημζ ἔνςηεξ μἱ εεῖμί εἰζζκ, ἀκηί ημῦ μἱ ημῦ
Θεμῦ• ὥζπεν βάν ἐζηζκ ἀβαευκ ὧηζκί ἐζηζκ ἀβαευκ, ηαί ἄθθμ ηυ ἁπθξ ἀβαευκ ηαί αηυ ηυ ἀβαευκ, μὕηςξ ἐζηί ηαί
κμδηυκ ηῶ ηζκζ κμδηυκ, ἅηε κμμφιεκμκ π' αημῦ, ηαί ἁπθξ κμδηυκ• μπ ὁ πνυκμξ ἥ ὁ ηυπμξ (κμδηά βάν ηαί ηαῦηα, ἐπεί
ιή αἰζεδηά), ἀθθά κμῦξ κμδηκ, ἐκένβεζα ὤκ ηαί γκ ηαί γςή• ηά βάν ιεηά ημῦημ κμδηά ἐη γδηήζεςξ ηαί ηξ πενί ηά
πνμαθήιαηα ἀημθμοείαξ ενίζημοζζκ, ἤ ἐλ ἀπμηαθφρεςξ ἔπμοζζκ.
Ἄζπεημξ αἰηία: Ἄζπεηυκ θδζζ ηυ ἀπυθοημκ, μὗ πνυξ ηυ πκ μδειία ζπέζζξ, ἤημζ μἰηεζυηδξ θοζζηή.
Σελίδα 116 από 193
§ 17. Ἀπάκηςκ ὁθζηυξ ἔνςξ. Δἰπχκ 'ὁθζηυκ ἔνςηα', δδθμῖ ηαί ιενζημφξ, θέβςκ ηυκ Θευκ εἶκαζ ηυκ ὁθζηυκ ηαί ηυκ ιενζηυκ,
ὡξ αἴηζμκ ηαί πζζ πμνδβμῦκηα ηαηά ηήκ ἑηάζημο δφκαιζκ, ἐνςηζηήκ μἱμκεί ἀπμννμήκ, Πξ μὖκ ὁ Θευξ ηυ ὅθμκ ηαί ηυ
ιένμξ, ἀκεηθμζηήηςξ ἑαοηῶ ζοκχκ, εἶκαζ δφκαηαζ, ἐη ημῦ ζπενιαηζημῦ θυβμο ζαθέξ ἔζηαζ• ὅηακ ιέκ βάν ηυ ζπένια
ἀδζαηυπςξ ὀιμῦ εἰξ ηήκ ιήηνακ ηαηααθδεῆ ἕκ ἀπμηεθεῖηαζ ηυ ἔιανομκ, ἐάκ δέ ιενζζεῆ ηυ ζπένια εἰξ δζαθυνμοξ
ηφζηζδαξ ηξ ιήηναξ, ἕηαζημκ ιένμξ ὁθυηθδνμκ ἔιανομκ ἀπμηεθεῖ• ἔζηαζ δέ ημῦ ζπένιαημξ ηυ ιέκ νίξ, ηυ δέ ὀθεαθιμί,
ηαί ηά ἑλξ, ηαί πάκηα ηέθεζα. Ὅιμζμκ μὖκ ηζ ηαί πενί ηυκ πακηέθεζμκ κμῦκ ηαηά ἀκαθμβίακ εεςνδηέμκ• ὅθδ βάν
ἐκένβεζα πενζέπεζ ηαί ηά ιένδ, ηκ δέ ιενκ ἕηαζημκ ἀπήνηζζηαζ• ηαί ηυ ιέκ αημδζηαζμζφκδ, ηυ δέ αημακδνία, ηαί ηά
ἑλξ• μὕης ηαί μὔηε ζοβηέποηαζ εἰξ ἀθθήθαξ, ἀθθά ηαί ἑηάζηδ δζαηέηνζηαζ, ηαί μὔηε ιεηά ἀηαλίαξ ηυ ἀδζαίνεημκ ἔπμοζζκ
ἐκ ηῶ ιεηαθαιαάκεζκ αηκ ἕηαζημκ ὡξ δφκαηαζ. Σκ βάν εἰδκ ιεηαθαιαάκεζ ἕηαζημξ πνυξ ηήκ μἰηείακ ἐπζηδδεζυηδηα•
μὕης ηαί ὁ Θευξ ηαί ὅθμκ ηαί ιένδ ημῦ ἔνςημξ.
§ 18. θίεηαζ βάν αημῦ: πεζδή εἶπε, ηαί ηυ ιή ὄκ ἐθίεζεαί πςξ ημῦ ἀβαεμῦ ηαί ἐκ αηῶ αμφθεζεαζ εἶκαζ, ὅπεν ηαί ἄκς
πνυ ὀθίβςκ θφθθςκ ενήζεζξ αηυκ θέβμκηα, εἰ ηαί ἐλ ἑθθδκζηκ ζαθδκίγεηαζ δμβιάηςκ (πνυξ βάν Ἕθθδκαξ ιάπεηαζ
ιάθζζηα, ηαί Μακζπαίμοξ ημφξ ημῦ ηαημῦ δυβιαημξ πνμεζηηαξ), δεῖ πθαηφηενμκ παναζηζαζ, ηί ὀκμιάγεηαζ ιή ὄκ, ηαί
δζά ηί ιίακ ἀνπήκ ηκ ὄκηςκ εζεαέξ ηαί ἐπάκαβηεξ εἶκαζ. Σμῦημ βάν βζέξ ἐζηζ θνμκεῖκ. Ἔζηζ βάν αὕηδ ὁ Θευξ• εἰ βάν
εἶεκ ἀνπαί δζάθμνμζ, πάκηςξ ἀπεζνμπθδεεῖξ θακήζμκηαζ. Δἰ μὖκ ἀνπή ιία ὁ Θευξ, μὕης ηαί ηυ ὄκηςξ ὄκ, ηαί αηυ ηυ
ἀβαευκ. Δνήζεζ δέ ὁ θυβμξ ηαί ηά ἐκακηία ηκ εἰνδιέκςκ ἀκαβηαίςξ• ἔκεα βάν ἀνπή, ἔζηαζ πάκηςξ ηαί ἔζπαημκ• ηαί εἰ
ἔζηζκ ὄκ, ἔζηαζ ηαί ιή ὄκ• ηαί εἰ ἔζηζκ ἀβαευκ, ἔζηαζ ηαί ηαηυκ. Ἀθθ' ἐπεζδή ηά ὄκηα μζίαζ εἰζί ηαί εἴδδ, ηυ ιή ὄκ
ἀκείδεμκ ἄκ εἴδ ηαί ἀκμφζζμκ, θυβῳ ιυκῳ εεςνδηυκ. Συ ιή ὄκ μὖκ ημῦημ ηαί ἀκείδεμκ ὕθδκ ἐηάθεζακ μἱ παθαζμί, ἥκ ηαί
ἔζπαημκ αἶζπμξ ὀκμιάγμοζζ.
Λέβεηαζ δέ ιή ὄκ ὕθδ, μπ ὅηζ πακηεθξ μδέκ ἐζηζκ, ἀθθ ' ὅηζ ιή ἐζηζ• ηυ βάν ὄκηςξ ὄκ ὁ Θευξ, ηαί αηυ ηυ ἀβαευκ•
πανηηαζ βάν ἐη ιή ὄκηςκ πυ ημῦ Θεμῦ ηαί ὕθδ• ἀθθ’ μπ ὥξ ηζκεξ πέθααμκ ἀκείδεμξ ηαί ἀζπδιάηζζημξ• ὅεεκ μδέ
ἀνπή ηκ αἰζεδηκ ὕθδ, ἀθθά ιθθμκ ζοιπθδνςηζηή ημφηςκ ηαί ἕζπαηυκ ηζ ηαί πμζηάειδ ηκ ὄκηςκ. Γζυ μὔηε εἰηχκ
Θεμῦ, ὡξ ηά θμβζηά, μὔηε εἴδςθμκ ημῦ ὄκηςξ ὄκημξ. Καί ηυ αἰζεδηυκ δέ εἴδςθμκ ημῦ ὄκηςξ κμδημῦ ηυζιμο, ὅπεν
αἰζεδηυκ, μη ἄκεο ιέκ ὕθδξ ἐζηί, ηνεῖηημκ δέ ηξ ὕθδξ, εἴδμοξ ὁπςζμῦκ ιεηέπμκ. Οδέπμηε μὖκ δεζπεήζεηαζ ὕθδ δίπα
ημῦ εἴδμοξ ηαί ηκ πμζμηήηςκ, αἵηζκέξ εἰζζκ ἕλεζξ• πυηε βάν βέβμκε ηυ πῦν ἄκεο εενιυηδημξ ἤ θςηυξ ἤ ημῦ θεοημῦ ηξ
πνμζξ, ἤ ηυ ὕδςν ἄκεο ροπνυηδημξ ἤ βνυηδημξ ἤ ημῦ ηοακίγμκημξ πνχιαημξ; Ἡ β ηαί ὁ ἀήν ὁιμίςξ. Γζά ημῦημ ηαί
θυβῳ εεςνδηήκ εἶπμκ ηήκ ὕθδκ ἀκείδεμκ, ηαί ἄπμζμκ, ηαί ἀζπδιάηζζημκ• ἐλ μὗ βάν ηά ὁναηά ηαί ηά ἀυναηα βέβμκεκ, ἐη
ιή ὄκηςκ δδθμκυηζ πυ Θεμῦ πανήπεδ, μ πνυηενμκ ὕθδξ ἀιυνθμο πμηεζιέκδξ, εἶηα ημζιδεείζδξ, ὡξ δζδάζηεζ Μςζξ
ὁ εεῖμξ. κ ιέκ μὖκ ηῶ Θεῶ ἐζηζκ, ἅηε ηαί π’ αημῦ παναπεεῖζα ὕθδ• πενμφζζμξ δέ, ηά πάκηα ἐηείκμο ὡξ ἀβαεμῦ
ζοκέπμκημξ, κμεῖηαζ ἐκ αηῶ. Σαῦηα ενήζεζξ ἐκ ημῖξ θεπεδζμιέκμζξ ζπμνάδδκ ἐβηείιεκα.
Πξ δαζιμκία πθδεφξ: Λμζπυκ πνμαθήιαηα δζαβοικάγεζ θέβςκ, ὅηζ, Δἰ πάκηα ἐη ημῦ ἀβαεμῦ, πυεεκ ηά ηαηά, ηαί πυεεκ
ἄββεθμζ ἐβέκμκημ δαίιμκεξ; Πάκηα ηαηά Μακζπαίςκ.
α. Οη ἔζηζκ ἀβαεμεζδέξ: Καθξ ηαί ἀηνζαξ ἐπί ηκ ἀββέθςκ ηέεεζηε ηυ ἀβαεμεζδέξ• ὁ ιέκ βάν Θευξ μζζςδξ αηυ ηυ
ἀβαευκ ὤκ, ηά δέ ιεη' αηυκ, ὡξ ἐη ιεημπξ ηαί ἔλςεεκ ἀβαεοκυιεκα ηῆ πενί αηυκ ἐθέζεζ, εἰηυηςξ ἀβαεμεζδ θέβμκηαζ,
μη αηυπνδια ἀβαεά.
β. Καί πξ ὁ ἀβαευξ: Ὄνα ὅπςξ πνμαθήιαηα ὡξ ἐκ γδηήζεζ πανάβεζ, ἔπμκηα ιέκ ηαί αηάξ ηάξ ηκ ἐπενκ ἀκηζεέζεζξ,
μἷμκ Μακζπαίςκ, δδθμφζαξ δέ ὅιςξ ηυκ ζημπυκ ημῦ εείμο ημφημο ἀκδνυξ ηυ ὀνευκ. Λέβεζ βάν, ἐη ηίκμξ ἀνπξ πανήπεδ
ηυ ηαηυκ• ηαί εἰ ἐλ ἄθθδξ αἰηίαξ, ηαί ὅζα ημζαῦηα ηκ ἀκηζδίηςκ εἰζίκ. Δἴηα θμζπυκ, πξ ὁ ἀβαευξ αηυ παναβαβεῖκ
αμοθήεδ, πξ δέ ηαί πνμκμίᾳ ἐζηί ηυ ηαηυκ, ἐη ημφηςκ δεζηκφξ, ὅηζ, εἰ ηαί ὅθςξ παναβςβήκ ἔζπε ηυ ηαηυκ, ἐη ημῦ
Σελίδα 117 από 193
ἀβαεμῦ ηαφηδκ ἔζπε, ηαί ὅηζ ιυκδ πνυκμζα δζμζηεῖ ηυ ὅθμκ, ὡξ ἐη ημφημο ιίακ ἀβαεήκ ἀνπήκ εἶκαζ ημῖξ μὖζζ. Σαῦηα ηαί
ἐκ ημῖξ πνμαθήιαζζκ ἐλήηαζεκ ὁ εεῖμξ μὗημξ ἀκήν• παναηαηζχκ βάν ἀκαθφεζ ζαθξ ηά πνμαθήιαηα, δεζηκφξ ὡξ μὔηε
ἐκοπυζηαημκ ηυ ηαηυκ, μὔηε ἐκ θφζεζ, ἀθθά ηαηά ζηένδζζκ ημῦ ἀβαεμῦ βζκυιεκμκ, μὔηε ὄκ, μὔηε ὡξ ιή ὄκ θμβζγυιεκμκ.
Καί ημῦημ αἰκίηηεζεαζ ηυ ἐκ ραθιῶ ηνζαημζηῶ ἕηηῳ εἰνδιέκμκ• «εἶδμκ ηυκ ἀζεα πενορμφιεκμκ ὡξ ηάξ ηέδνμοξ ημῦ
Λζαάκμο, ηαί πανθεμκ, ηαί ἰδμφ μη ἦκ, ηαί ἐγήηδζα αηυκ», ημοηέζηζ ηυκ ηυπμκ αημῦ, «ηαί μπ ενέεδ»• ημῦημ βάν
δδθμῖ, ὅηζ ηυ ηαηυκ, ἤ ηαί ζθυδνα ἐπαίνεηαζ, ἀθθ’ μὖκ μη ἔζηζκ, μὔηε ηαηαθείρεζ ηυπμκ ἑαοημῦ, ημοηέζηζκ ἴπκμξ• ἅια
βάν ηῶ θακκαζ δζαθέθοηαζ, ιή ἔπμκ πυζηαζζκ• ιή μὖκ πμθάαμζξ αηυκ ἐκακηίμκ θέβεζκ ηζ.
§ 19. Συ ηαηυκ μη ἔζηζκ ἐη ηἀβαεμῦ; διείςζαζ, πξ εαοιαζίςξ πθέηεζ ηήκ θφζζκ ἐη δζαθυνςκ ἐπζπεζνδιάηςκ.
ηκ ὄκηςκ ζημπυξ: Καί βάν ὁ ὀνβζγυιεκμξ, ἤημζ εοιμφιεκμξ (ὡξ ἐκ πμδείβιαηζ δέ ὁ θυβμξ, ὡξ δμηεῖ), ηαηυκ ηζ
πμζμῦκημξ ημῦ πνυξ ὅκ εοιμῦηαζ, πνυξ ηυ ἐκακηίμκ ημῦημκ ιεηαβαβεῖκ αμοθυιεκμξ, ημοηέζηζ ηυ ἀβαευκ ηῆ ημζαφηδ
ηζκήζεζ πνηαζ.
Καί εἰ ηά ὄκηα πάκηα: Ἔθδιεκ ἀκςηένς, εἰ ὁ Θευξ πενμοζζςξ ὤκ θέβεηαζ ὡξ ἄκανπμξ ηαί πάκηςκ αἴηζμξ, ηυ ἀκηίεεημκ,
ὡξ ἔζπαημκ ηκ ὄκηςκ, ηαί ἀκμφζζμκ, ὡξ πενμφζζμο ημῦ Θεμῦ, ημοηέζηζκ ὕθδ, ηαί ιή ὄκ θέβεηαζ, ηαί ἐκ Θεῶ θέβεηαζ,
δζ' ἀβαευηδηα αημῦ βεκμιέκδ, εἰ ηαί δζά ημῦ ιειίπεαζ ημῖξ αἰζεδημῖξ μ πάκηῃ ηαηυκ, μὔηε πάκηῃ ἀβαευκ, ὡξ δδθμῖ δζά
ηυ ἄζηαημκ• ἔπεζ ιέκ βάν ηυ ηαηυκ ἐκ ηῶ ἀζηάηῳ ιενίδα δέ ημῦ ἀβαεμῦ, ἐπεζδή ηαί πυ Θεμῦ πανήπεδ, ηαί ἐκ Θεῶ ἐζηζ•
αηυηαημκ (μ θέβς ηαηία, ἥηζξ ὡξ εἶδμξ ηαί πμζυηδξ ζοιααίκεζ ηῶ θμβζηῶ ηαί ἀπμζοιααίκεζ, ἀθθ’ αηυ ηυ ἁπθξ
ηαηυκ) μὔηε ἐκ ημῖξ μὖζίκ ἐζηζ, ημῖξ ὁπςζμῦκ ἐθζειέκμζξ ημῦ ἀβαεμῦ, μὔηε ἐκ ημῖξ ιή μὖζζκ, ἀκηί ημῦ 'ἐκ ημῖξ θζημῖξ' ὡξ
κμμοιέκμζξ ἐκ ηῶ πενμοζίῳ, ἀθθά ηαί ημῦ ιή ὄκημξ, ὅ ἐζηζ ηξ ὕθδξ, ηυ ηαηυκ πθέμκ ἀθέζηδηε ημῦ ἀβαεμῦ, ηαί ἔζηζκ
ἐκηεῦεεκ εἰηυηςξ ἀκμοζζχηενμκ ηξ ὕθδξ, ηυ αηυ ηαηυκ ὡξ πάκηῃ μδέκ ὄκ. Συ μὖκ ἁπθξ αηυηαημκ μδαιῆ μδαιξ,
ηυ δέ ηξ ὕθδξ ηαη' ἔθθεζρζκ ηξ ἀβαευηδημξ, ηαευ ηαί ἀκαίζεδημξ ηαί ἀκείδεμξ ὁνηαζ• ὅεεκ κμήζεζξ ηαί ηυ πανά Ἀαδζμῦ
ηῶ πνμθήηῃ εἰνδιέκμκ, «ηαί ἔζμκηαζ ὡξ ιή ὄκηεξ», πνυξ ημφξ ἁιανηςθμφξ δδθμκυηζ.
Πυεεκ μὖκ ἐζηζ ηυ ηαηυκ: κηεῦεεκ ἀκηίεεζζκ πνμηζεείξ, πθαηέςξ βοικάγεζ ηήκ πυηνμοζζκ, ὡξ ἐλ εθμβαθακμῦξ
ἀκηζεέζεςξ• εἰ βάν ιή δμίδιεκ εἶκαί ηζ ηῶ ηαθῶ ἐκακηίμκ, ημοηέζηζ ηυ ηαηυκ, μη ὀθεήζεηαζ ἀβαευκ ἀνεηή, ἀθθ’
ἀκαιίλ ἀδζάηνζηα ἔζηαζ πάκηα, μὔηε ἀνεηξ ἐπαζκμοιέκδξ, μὔηε ημῦ ἐκακηία ἔζηαζ. Νῦκ δέ θδζζκ ὁ ἀκηζεείξ, εἰ ιή δμίδιεκ
ηαηυκ ἐκακηίμκ ηῶ ἀβαεῶ, ἔζηαζ αηυ ηυ ἀβαευκ ἐκακηίμκ ἑαοηῶ ἐκ ημῖξ ηαη’ ἔθθεζρζκ ημῦ ἀβαεμῦ ἁιανηάκμοζζκ• ἀθθά
ηαί πνυ ηξ ἐκενβείαξ ηξ ἀνεηξ ημῦ ἐκανέημο ἀκενχπμο ὁνιεκ ἐκ ηῆ ροπῆ αημῦ δζαηεηνζιέκαξ ηξ ἀνεηξ ηάξ
ηαηίαξ• ὅηακ ιέκ βάν ηυ θμβζημκ ιένμξ ηξ ροπξ ηά μἰηεῖα ἐκενβῆ, εἰξ μδέκ ηκ ἀβαεκ ἐιπμδίγεηαζ, ὅηακ δέ ηυ
ἄθμβμκ ιένμξ ηξ ροπξ, ὅπεν ιέιζηηαζ ὕθδ ηαί ζχιαηζ, ἐπζηναηῆ, ηυηε ἐιπμδίγεηαζ ηυ θμβζηυκ μἰηείςξ ἐκενβεῖκ.
Καηφκεηαζ μὖκ ηυ ἄθμβμκ ἐη ηξ πνυξ ηήκ ὕθδκ ἐπζιζλίαξ, ηυ δέ θμβζηυκ μ ηῶ ιειίπεαζ ηῆ ὕθδ, ἀθθά ηῶ κεφεζκ εἰξ ὕθδκ,
ημοηέζηζ ηῶ ἐκδζδυκαζ ηῶ ἀθυβῳ ηαί ιή ηναηεῖκ αημῦ, ηαηφκεηαζ, ὡξ ὄιια ζηυημοξ ὄκημξ, ηςθφεηαζ ὁνᾶκ• μ δείηκοζζκ
μὖκ ημῦημ, εἰ θέζηδηε ηυ αηυηαημκ• μ βάν ηυ ηζκζ ηαηυκ, ημῦη' ἔζηζ ηυ αηυηαημκ, ἀθθα ηαί ηαηία ἐζηίκ εἶδμξ μὖζα
ηαί ζοιαεαδηυξ ημῦ ηαημῦ• ηαῖξ βάν πνμζεήηαζξ ηαείζηαηαζ εἰξ ηυ ηυδε ηζ εἶκαζ, μἷμκ ἀδζηία ιέκ ροπξ ἐζηζ πμκδνία, ηαί
πάθζκ,. ηξ ἀδζηίαξ εἴδδ πνυξ ηήκ ηξ ὀνέλεςξ ὕθδκ, ιέκ βάν πενί πνήιαηα, δέ πενί ηζιάξ ζοιααίκεζ. Γίκεηαζ δέ ηαί
ηαηά πνμζεήηαξ εἴδδ ηαηκ ηαί ἀπυ ηκ ιενκ ηξ ροπξ• δεζθία ιέκ βάν ἧ εναζφηδξ ἀπυ ημῦ εοιζημῦ, ἀημθαζία δέ
θζεζυηδξ ἀπυ ημῦ ἐπζεοιδηζημῦ. Γίκεηαζ δέ ηαί ἀπυ ηκ ἐκενβεζκ εἴδδ ηαηκ• ιέκ βάν δεζθία μἷμκ πενί ηυ ὁνιᾶκ
ἐζηζκ ἔθθεζρζξ, δέ εναζφηδξ πενί ηυ ὁνιᾶκ πεναμθή, δέ ἀημθαζία πενί ηυ πάζπεζκ. αθέξ μὖκ βέβμκε, πξ ἐκ ροπῆ
ηαί πνυ ἐκενβείαξ δζαηέηνζηαζ ηά ηαηά ἐη ηκ ἀνεηκ, δζά ημῦ ἀθυβμο ηαί ημῦ θμβζημῦ, ιενκ ὄκηςκ ηξ ροπξ. Σαῦηα
δέ ηά ημῦ ἀθυβμο ἕηενμκ κυιμκ δείηκοζζκ ιῖκ «ἀκηζζηναηεουιεκμκ ηῶ κῶ», ὥξ θδζζκ ὁ Ἀπυζημθμξ, ηαί ἐκ ηῶ ιή
ηναηεῖζεαζ αἰπιαθςηεφμκηα ηυ θμβζηυκ, ὡξ ἀπεδείλαιεκ.
Σελίδα 118 από 193
Πνυξ ηυκ θυβμκ: Ἀκηί ημῦ, πνυξ ηυ θμβζηυκ ηξ ροπξ ιένμξ.
Καί εἰ θεμνά ἐζηζ ηκ ὄκηςκ: Ἀκηί ημῦ, εἰ ἐκ ημῖξ μὖζζ ηυ θεείνεζεαζ ὁνηαζ, ἤβμοκ εἴ ηζκα ηκ ὄκηςκ πυηεζηαζ θεμνᾶ,
ἐη ημφημο δείηκοηαζ ηυ εἶκαζ ηυ ηαηυκ• ηυ βάν 'μη ἐηαάθθεζ', ημῦημ δδθμῖ.
Ἤ μπί πμθθάηζξ: Ἔηζ ηξ ἀκηζεέζεχξ εἰζζ ηαί ηαῦηα, ὅηζ ιθθμκ ηαί ἐκ ημῖξ μὖζίκ ἐζηζ, ηαί ὄκ ηυ ηαηυκ• ηἄκ βάν ηυ
ηαηυκ θεμνά ἐζηζ ηκ ὄκηςκ, ἀθθ’ μὖκ θεμνά αὕηδ, ἕηενμκ ἔζε’ ὅηε εἰξ βέκεζζκ ἄβεζ, μἷμκ ηυ ὠυκ θεείνεηαζ ιέκ,
ιεηαζημζπεζμῦηαζ δέ εἰξ πηδκυκ• ηαί ὁ ηφαιμξ δέ, ηαηαιαζζυιεκμξ ηαί ἐκ ηῆ βῆ ηνοπηυιεκμξ, ιεηαζπδιαηίγεηαζ εἰξ
ἐιανφμο εἶδμξ• ηαί ηά ζχιαηα δέ ικ εἰξ ζηχθδηαξ, ηαί ἕηενα γα, ηαί ἄθθα ιονία ημζαῦηα, ὡξ ἵππμζ ιέκ ζθδηκ
βέκεζζξ, ηαῦνμζ δέ ιεθζζζκ.
Καί ἔζηαζ ηυ ηαηυκ: Λφζζξ ηκ πνμαθδεεζζκ ἀκηζεέζεςκ, εἰ θεμνά ηαηυκ, θεείνεζ δέ θεμνά ηαί ηυ ηαηυκ, πξ
ἔζηαζ ηυ ηαηυκ αηυ ἑαοηυ θεεῖνμκ; Δἰ βάν ἐκ ηῆ ὕθῃ ηυ ηαηυκ, εὔδδθμκ, ὡξ ηυ εθεανηυηενμκ• ὕθδ δέ ἐζηζ, ηαί ημῦημ
ἑαοηυ θεείνεζ• δζά ημῦημ βάν ὕθδ ηαί ἀκμφζζμξ θέβεηαζ ηαηά ἀκηζπανάεεζζκ ηξ πενμοζίμο ημῦ Θεμῦ μζίαξ, ὡξ αηή
θεανηή μὖζα, ηαί μη ἀεί μὖζα, ηαί ἀκείδεμξ ηαηά ἀκηζπανάεεζζκ ημῦ εἴδμοξ ημῦ Θεμῦ, ὡξ ἐηάθεζε Μςτζξ ηυκ
δδιζμονβυκ Λυβμκ. Καί ιή ὄκ δέ θέβεηαζ ὕθδ ηαηά ἀκηζπανάεεζζκ ηξ εείαξ ηαηά μζίακ πάνλεςξ.
§ 20. ᾞ ηαηυκ: Συ 'ᾖ ηαηυκ' ἀκηί ημῦ ηαε' ὅ ηαηυκ.
Μθθμκ δέ. διείςζαζ, ὅηζ ηαί ἐκ ημῖξ εείμζξ θυβμζξ ἀηχθοημξ ἐλ ἐπζθμβζζιμῦ ηκ ἀηνζαεζηένςκ πανάδμζζξ• ἰδμφ βάν,
ὡξ ὁνᾶξ, ιεηά ηήκ ἔηεεζζκ ηξ πνμηέναξ βκχιδξ ἐλ ἐπζθμβζζιμῦ ηά ἀηνζαέζηενα παναδίδςζζκ.
Καί ἀιζβ ηαί ὁθυηθδνα: Σά ιέκ ἀιζβ ἀβαεά ηαί ὁθμηεθ• ἐη ημῦ ἀβαεμῦ ἐββίκεηαζ ημῖξ πενημζιίμζξ κμδημῖξ, ἅηε ηαί
ἀζςιάημζξ, ηά δέ ιειζβιέκα ἀβαεά πενί ηά θμβζηά ζχιαηα εεςνεῖηαζ, ημοηέζηζκ ἐκ ιῖκ, ημῦ ιέκ ἀθυβμο ηξ ροπξ
ιένμοξ, ὡξ εἴνδηαζ, ιεηέπμκημξ ὕθδξ δζά ημῦ ζχιαημξ ημῦ εἴδμοξ ιεηέπμκημξ, ημῦ δέ θμβζημῦ ιένμοξ, νέπμκημξ πνυξ ηυ
ἄθμβμκ ηαί ἐκδζδυκημξ ἔζε' ὅηε αηῶ, ηαί δζά ημῦημ πνυξ ὕθδκ κεφμκημξ• ηυ ιέκ βάν αηυηαημκ δεῖ εεςνεῖκ
αημάιεηνμκ, αημακείδεμκ, ἑαοηῶ ηαηυκ μζζδεξ, μ ιήκ ἑηένῳ ηαηυκ• ημῦημ βάν εἶδυξ ἐζηζ ηαί ζοιαεαδηυξ ηαηίαξ.
Γεῖ μὖκ ηυ ηαηυκ ημζμῦηυκ ηζ εἶκαζ, μἷμκ ἔθδκ, ὥζπεν ὁ Θευξ πάκηςκ αημπέναξ ηαί αηυιεηνμκ, ηαί αημεζδμπμζυκ, ηαί
αημαβαευκ μζζδεξ• μ βάν θέβς κῦκ ηῶ ἑηένῳ ἀβαευκ• ζοιαεαδηυξ βάν ημῦημ• πξ μὖκ ἔζηαζ ηυ ηαηυκ μζζδεξ ηαί
ἑηένμζξ, πάκηςκ ηαεάπαλ ηκ ὄκηςκ ιειζβιέκςξ ηαηοκμιέκςκ ηαί ἐπυκηςκ ηυ εἶκαζ ἐκ ηῶ ἀβαεῶ, μδεκυξ ηαηά ηυ
πακηεθέξ ἀιεηυπμο ὄκημξ ημῦ ἀβαεμῦ, ἀθθά πάκηςκ πνυξ ηήκ ἰδίακ ἐπζηδδεζυηδηα ιεηεπυκηςκ ημῦ ἀβαεμῦ; Συ μὖκ ηαηυκ
μη ἐκ πάνλεζ, ἀθθ' ἐκ πανεζζδφζεζ, ἐκ ηῆ ημῦ ἀβαεμῦ ζηενήζεζ θαζκυιεκμκ.
ηηείκεηαζ δέ ἄπνζ ηκ ἐζπάηςκ: Ἔζπαημκ κμδηέμκ ηά θζηά ζχιαηα ηαί βήσκα• ὥζπεν βάν πάκηςκ ἀνπή ὁ Θευξ, ὡξ ηαί
ἤδδ ἔθδιεκ, μὕης πάκηςκ ἔζπαημκ ηυ ζηοααθδεξ ημῦημ ηυ παπφ ηξ ὕθδξ ιένμξ ηαί βεδεξ• ὅεεκ ηαί πμπυδζμκ θέβεηαζ
ημῦ Θεμῦ, ὡξ ηαί ἔζπαημκ, ηαί ὅιςξ ιεηέπμκ ἀβαευηδημξ αημῦ, ὡξ ηαί θένμκ αηυκ ἐζπάηςξ• θέβεζ βάν ηαί μθία•
«ανίεεζ βάν ηυ βεδεξ ημῦημ ζηκμξ κμῦκ πμθοθνυκηζδα», ὡξ ημῦ ἀθυβμο ηξ ροπξ ιένμοξ ιειζβιέκμο ηῶ θζηῶ
ζχιαηζ, ηαί ηαηαηναημῦκημξ ἔζε ' ὅηε ημῦ θμβζημῦ ηξ ροπξ.
Σελίδα 119 από 193
Πανέζηζ ηἀβαευκ: Ὅζμκ βάν ἐπί ηυ παπφηενμκ ηαί θζηχηενμκ πμααίκεζ ηά ἐκ δδιζμονβίᾳ, ημζμῦημκ ηαηά ζηένδζζκ ηαί
ἔθθεζρζκ ημῦ ἀβαεμῦ ἧηημκ ιεηέπεζ, ὡξ ἐλ ἀιοδνμῦ ηαί ἐζπάημο ἀπδπήιαημξ• ὡξ βάν ἔθδιεκ, ἤδδ πυεμο ηζκά αμζαζ
ιέβα• ηαί ημφξ ιέκ πθδζίμκ ὄκηαξ ηαί ἐννςιέκμοξ ηυ ἀημοζηζηυκ ὅθδκ δέλαζεαζ ηήκ αμήκ ηαί βκκαζ ηαί ηυ θαθδεέκ,
ημφξ δέ ἀθεζηδηυηαξ ἀκαθυβςξ ηῆ δζαζηάζεζ ἧηημκ ἀημῦζαζ ημῦ θεέβιαημξ, ημφξ δέ πάκο πυννς δζεζηδηυηαξ
ἀιοδνυηαηα ὡξ ἀπδπήιαημξ ζηάημο πμζξ αἰζεέζεαζ.
Καί ηήκ ἑαοημῦ ζηένδζζκ: Συ ιή ὅθςξ ἐζηενδιέκμκ ημῦ ηαθμῦ, ἀθθά ιενζηξ, ηαί αηυ ηυ ἐζηενδιέκμκ ημῦ ἀβαεμῦ,
ζοκεζηάκαζ πμζεῖ, ηῶ ὅθςξ ηαηά ηζ ιεηέπεζκ ημῦ ἀβαεμῦ• μ βάν ιενζηή, ἀθθ' πακηεθήξ ἔθθεζρζξ ημῦ ἀβαεμῦ ἐζηζ ηυ
ηαηυκ.
Καί ηά ιαπυιεκα αηῶ: Ὅνα πξ θδζζκ, ὅηζ ηαί ηά ιαπυιεκα ηῆ δοκάιεζ ημῦ ἀβαεμῦ δζ' αημῦ πέζηδ ηαί ζῴγεηαζ.
Οημῦκ αἴηζμξ ηκ ηαηκ ὁ Θευξ; Μή βέκμζημ! ιέκ βάν Θευξ, ὡξ πάκηςκ ἀνπή ηαί δδιζμονβυξ, δζ' πεναμθήκ
ἀβαευηδημξ ηαί δζ' ἀβάπδκ ἄθαημκ, ηαί ἁιανηςθκ ἀκέπεηαζ, ἵκα ηαί ηήκ ἰδίακ δείλδ θζθακενςπίακ, ηαί ηυ ημῦ
πθάζιαημξ αηελμφζζμκ• εἴνδηαζ βάν• « ἀβάπδ πάκηα ζηέβεζ»• ηαί πάθζκ «ὁ ἀκαηέθθςκ ηυκ ἥθζμκ αημῦ ἐπί δζηαίμοξ ηαί
ἀδίημοξ».
Συ δέ ηαηά πάκηα ηνυπμκ. Συ πνμηείιεκμκ αηῶ ἐζηζκ ἀπμδεῖλαζ, ὅηζ μη ἔζηζκ μζία ηυ ἁπθξ αηυηαημκ• ηαί θδζζκ,
ὅηζ μδέκ ηκ ἐκ ημῖξ μὖζζ ηαί ἐκ δδιζμονβίᾳ ἀιέημπυκ ἐζηζ πακηεθξ ημῦ ἀβαεμῦ• ηά βάν πάκηῃ ἄιμζνα ημῦ ἀβαεμῦ, ὡξ
ιδδέ παναπεέκηα πυ ημῦ ἀβαεμῦ, μὔηε εἰζί. Σίξ ἄθθμξ δδιζμονβυξ; Ἀθθ' μὔηε δφκαηαί ηζ θεζηάκαζ, ιή ηξ ἕλεςξ, ἤημζ
πμζυηδημξ, ημῦ ἀβαεμῦ ιεηέπμκ ηαηά ζοιαεαδηυξ• πμθθά ιέκ βάν ηαί ηαηαθεζθεέκηα πυ ηξ πνμζβεκμιέκδξ ἕλεςξ, ἤημζ
πμζυηδημξ, ιέκεζ ζοκεζηηα• μἷμκ ὁ ζίδδνμξ πονςεείξ ηαί εενιυηδημξ ἄηναξ ιεηαθααχκ, ζαεζεέκημξ ημῦ πονυξ, ιέκεζ
ὅπεν ἦκ• ηαί ηυ ὕδςν ηαε' ἑαοηυ ιέκ ηυ ζημζπεῖμκ ἄπμζμκ θέβεηαζ εἶκαζ, δζά δέ βξ πανζυκ, ἐηεῖεεκ πμζμῦηαζ• ηαί ὅιςξ
ιεημπεηεοεέκ, παφεηαζ ηξ πμζυηδημξ, ηαί ἔηζ ζοκέζηδηεκ• μὕης ηαί ηά πζμκζγυιεκα ηαί ροπυιεκα, παοζαιέκδξ ηξ
ροπνυηδημξ, ἔηζ ζοκέζηδηεκ, Ἀθθά ηαί ηά γςξ ἄιμζνα, ὡξ δέκδνα, ηαί θίεμζ, ηαί ἄζηνα, ηαί ηά κμῦ, ὡξ ηά ηηήκδ, ὅιςξ
θίζηαηαζ. Καί μζίαξ δέ ὁ Θευξ ἐλῄνδηαζ πενμφζζμξ ὤκ, ηαί ὅιςξ ἐζηί ηαί πνυεζηζκ• μὕης δέ ηαί μη ἔζηζκ εἰπεῖκ ἐπί
ημῦ ἀβαεμῦ• εἰ ιή βάν ιεηέπμζ πμζυηδημξ ημῦ ἀβαεμῦ, ἐκ ᾧ ζοκίζηαζεαζ πνή, μ δφκαηαζ θεζηάκαζ «ἐκ αηῶ βάν γιεκ
ηαί ἐζιέκ», ὥξ θδζζκ ὁ Ἀπυζημθμξ. Σί μὖκ; ὁ ἀηυθαζημξ ἐκ ηῶ ἀημθαζηαίκεζκ μη ἐζηένδηαζ ημῦ ἀβαεμῦ; ηαί ὅιςξ
θέζηδηε• ηαί θδζί ιέκ ηαη' αηυ ηυ ἀημθαζηαίκεζκ, ὡξ ἐκ ζηενήζεζ ὤκ ημῦ ἀβαεμῦ ηονίςξ μη ἔζηζκ, ἀθθ' μὔηε ὄκηςκ
ἐηεοιεῖ• ηί βάν ἐζηζκ αημαημθαζία δίπα ημῦ εἴδμοξ ημῦ ἀημθαζηαίκεζκ; Ὅιςξ, ἐπεζδή ηαηά ρεοδμδμλίακ δμηεῖ αηυξ
ἀβαεμῦ ηζκμξ ἔπεζεαζ ηαί κζεαζ ηαηά θζθίακ ηῶ ζοιθεεζνμιέκῳ αηῶ, ηἄκ δζεθεανιέκδ δμηῆ θζθία εἶκαζ, ὅιςξ ημῦ
εείμο ἔνςημξ ἀιοδνυκ ἐζηζκ ἀπήπδια, ηαί δζά ημῦ ἀβαεμῦ θακηαζίακ ἔπεζ• μ βάν δεῖ ἀβκμεῖκ, ὅηζ, ὅηακ ηναηδεῆ πυ ημῦ
ἀθυβμο ιένμοξ ηυ θμβζηυκ ηξ ροπξ, ἐιπμδίγεηαζ ιέκ ηά μἰηεῖα ἐκενβεῖκ, ζοκδμλάγεζ δέ μὕης θμζπυκ ηῶ ἀθυβῳ, ὡξ ιήηε
ηναηεῖκ αημῦ ηκ ὁνικ, ιήηε ζοιρδθίγεζεαζ ηαῖξ πνάλεζζκ αἱ βάν ρεοδμδμλίαζ μὔη εἰζζ ημῦ θμβζημῦ δυλαζ, μὔηε αἱ
ρεοδεῖξ δζάκμζαζ ηκ δζακμζκ ημῦ θμβζημῦ ιένμοξ• μὔηε βάν δζάκμζαζ ηονίςξ αἱ ρεοδεῖξ. Ἔκεεκ ηαί ὁ εοιζηυξ ἔζε' ὅηε
ἐζθαθιέκςξ ἐπέλεζζζκ• ὅιςξ μη ἄιμζνμξ ἀβαεμῦ, δμηκ ἐπί δζμνεχζεζ ημῦ ημθαγμιέκμο ηῶ εοιῶ πνζεαζ, ηαί ὁ
αἰζπνυξ μὕηςξ πμκμκ ἀβαευκ ηέθμξ ηήκ δμκήκ. η ημφημο μὖκ ηαί μἱ εεμιαπμῦκηεξ, δζά ηυ ὅθςξ εἶκαζ πυ ημῦ
ἀβαεμῦ, ζοβπςνμῦκηαζ• ηυ βάν ιή ἐζηενδιέκμκ ημῦ ηαθμῦ, ἀθθά ιενζηξ αηυ ηυ ἐζηενδιέκμκ ημῦ ἀβαεμῦ ζοκεζηάκαζ,
πμζεῖ ηυ ὅθςξ ιεηέπεζκ ηζ ημῦ ἀβαεμῦ. Ο βάν ιενζηή, ἀθθ’ πακηεθήξ ἔθθεζρζξ ημῦ ἀβαεμῦ ἐζηζ ηυ ηαηυκ• ηαί μ ηυ
ιενζηξ, ἀθθά ηυ πακηεθξ ημῦ ἀβαεμῦ ἐζηενδιέκμκ, ημῦημ μὔηε ἦκ, μὔηε ἐζηίκ, μὔηε ἔζηαζ, μὔηε εἶκαζ δφκαηαζ.
Οὔηε ὄκηςκ ἐπζεοιεῖ: Ὅηζ ὁ ἀηυθαζημξ, εἰ ηαί ηαηά ηυ αηυ ηυ ἀημθαζηαίκεζκ μὔηε ἐζηίκ μὔηε ὄκηςκ ἐπζεοιεῖ, ὅιςξ ηαη'
αηυ ηυ ηξ ἑκχζεςξ ηαί θζθίαξ ζπια ἀιοδνξ ιεηέπεζ ημῦ ἀβαεμῦ.
Σελίδα 120 από 193
Πνυξ ηυ δμημῦκ ηαθυκ: διείςζαζ, ὅηζ ηαί ὁ ηῶ εοιῶ ἀπμπνχιεκμξ ιεηέπεζκ θέβεηαζ ημῦ ἀβαεμῦ ἐκ ηῶ πνυξ δζυνεςζζκ
ηζκεῖζεαζ ηκ δμημφκηςκ ηαηκ• μὕης ηαί ὁ πεζνίζηδξ, ἤβμοκ ηαηίζηδξ γςξ ἐθζέιεκμξ, ιεηέπεζ ημῦ ἀβαεμῦ ἐκ ηῶ ηξ
ἀνίζηδξ γςξ αηῶ δμημφζδξ ἐθίεζεαζ• ηαί ὁ ηυ ηαηυκ δέ ιεηζχκ, ἐκ ηῶ δμηεῖκ ηαθυκ πμζεῖκ, ιεηέπεζ ημῦ ἀβαεμῦ.
Καε' ὅζμκ ηαί κυζμξ: Ἡ κυζμξ, εὔδδθμκ, ὡξ ἔθθεζρίξ ἐζηζκ βζείαξ, ηαί πεναμθή ζςιάηςκ ἐκφθςκ, μὔηε ιέηνμκ, μὔηε
ηάλζκ ἐπμιέκδ, ἀθθά δζ' ἀηναζίαξ ηκ θκ ιζξ πέν ηήκ εὔηαηημκ ζηαζζαγμφζδξ πμζμφκηςκ ηήκ κυζμκ. πί ημζμῦημκ
ιέκ μὖκ κυζμξ ἐζηζκ ἐκ ηῶ ζχιαηζ, ἐθ' ὅζμκ ὁπςζμῦκ ηάλζξ ἐθθείπμζ ηαί ηυ ζια ζοκίζηαηαζ• εἰ βάν πακηεθήξ
ἀιεηνία θφζεζ ηυ ζια, ημοηέζηζ ηκ θκ ηήκ ηάλζκ, ηαί κυζμξ ἀθακίγεηαζ, ημῦ ζχιαημξ θομιέκμο ἐκ ᾧ ζοκεζηήηεζ
κυζμξ• μὕης ηαί ἐπί ημῦ ἀβαεμῦ, ἐκ ὅζῳ ζῴγεηαζ ἐκ ιῖκ, ἔπμιεκ ἐλμοζίακ πνάηηεζκ ηαί ηυ ηαηυκ• ἀθζζηαιέκμο βάν ημῦ
ἀβαεμῦ, μὔηε ηαηυκ ἔζηζκ ενεῖκ ἐκ ιῖκ.
Συ βάν πάκηῃ ἄιμζνμκ: ζημπυξ ημῦ εείμο Γζμκοζίμο ἐη πμθθκ ζαθήξ• ιαπυιεκμξ ηαῖξ ηζκςκ θθήκςκ δυλαζξ πενί
ημῦ ηαημῦ, θέβεζ βάν ιή εἶκαζ ὄκ ηυ ηαηυκ. Καηυκ βάν αηυ ηαεάπαλ μζζδεξ μη ἄκ εἴδ, εἰ ιή ηυ ηαηά πακηεθ
ἔθθεζρζκ ημῦ ἀβαεμῦ ὁθμζπενξ ἄιμζνμκ ὄκ ημφημο• ημῦημ βάν μη ἔζηζκ μδαιμῦ ενεῖκ, μδέ ἐκ ηῆ ὕθδ αηῆ ηῆ
ἀκεζδέῳ, ηἄκ ημῦηυ ηζζζ ηκ θθήκςκ δμηῆ• ὅ βάν ὅθςξ πυ Θεμῦ πανηηαζ, ηἄκ ἀιοδνξ ηαί ἐζπάηςξ, ιεηέζπε δ' μὖκ
ὅιςξ ημῦ ἀβαεμῦ. Σμῦημ δέ πνμσχκ ἐκ ηῶ δεηάηῳ ηεθαθαίῳ ημφημο ημῦ πνμαθήιαημξ ηεθείςξ ἀπμδείηκοζζκ. Δἰ βάν
ιζηηυκ εἴδ ηῶ ἀβαεῶ ηυ ηαηυκ, ημοηέζηζ, πῆ ιέκ ιή ὄκ δζά ηξ ἐπ' ὀθίβμκ ἐθθείρεςξ ημῦ ἀβαεμῦ, πῆ δέ ιή ὄκ δζά ηυ εἶκαζ
ὅθςξ ηυκ πμζμῦκηα, μ ηαηυκ ημῦημ• μ βάν ἐκ ηῆ ὁπςζμῦκ ἐθθείρεζ, ἀθθ’ ἐκ ηῆ πακηεθεῖ ἐθθείρεζ ημῦ ἀβαεμῦ ηυ ηαηυκ.
Συ βμῦκ ἐθθεῖπμκ ὀθίβμκ ημῦ ἀβαεμῦ μ ηαηυκ• δφκαηαζ βάν ηαί ηέθεζμκ εἶκαζ ὡξ πνυξ ηήκ ἑαοημῦ θφζζκ• ἔζηζ ιέκ βάν ηζ
ὡξ πνυξ ιέκ ηυ ἀβαευκ ἐθθζπέξ, ὡξ δέ πνυξ ηήκ ἑαοημῦ θφζζκ ηέθεζμκ, ὅ δή ἀβαευκ ιέκ ἐζηζ, ηαηυκ δέ μδαιξ• ηαίημζ ηε
ἐθθείρεςξ ιεηέπμκ ὡξ πνυξ ηυ πνημκ ἀβαευκ. Συ δέ ιή πακηεθξ ἄιμζνμκ ημῦ ἀβαεμῦ, ἀθθά ηαηά ηυ πθέμκ ἐββίγμκ ηῶ
ηαηῶ, μ πάκηῃ ηαηυκ• ὥζπεν ηαί ηυ ἔθθαημκ ἐββίγμκ ηῶ ἀβαεῶ, ἔπεζ ηζ ημῦ ἀβαεμῦ, ηαί μζζμῦηαζ ἐλ αημῦ, ηαί ηήκ
ἑαοημῦ ζηένδζζκ μζζμῖ ἐκ ηῶ ὅθςξ ιάπεζεαζ ἐη ημῦ ἀβαεμῦ• εἰ βάν ἀηνάηςξ ηαί πακηεθξ ἀπμοζία εἴδ ημῦ ἀβαεμῦ,
δθμκ ὡξ μὔηε ηαε' ὅθμο ἀβαευκ, μὔηε ιζηηυκ ἀβαευκ, μὔηε αηυηαημκ• ἔκεα βάν μη ἔζηζ ηυ ἀβαευκ, μδ' ἐζηί ηζ ἐκ ηῆ
θφζεζ. Πξ μὖκ ἔζηαζ ηυ ηαηυκ ιή πυ ηζκμξ μζζμφιεκμκ; Ἄκεθε βάν ηά ζχιαηα ηαί ηυ θξ, ηαί μη ἔζηαζ ζηζά.
Οημῦκ μη ὄκ ηυ ηαηυκ ἁπθξ, ἀθθ' ὡξ ἐκ πμηεζιέκῳ, ηυ δέ ἀβαευκ ηαί δίπα ημῦ πμηεζιέκμο ηαί θφζζκ ἔπεζ ηαί
ζῴγεηαζ, ηαί αηυ ηαε' ἑαοηυ ἀβαευκ, ηυ δέ ηαηυκ δίπα ημῦ πμηεζιέκμο ημῦ πυ ημῦ ἀβαεμῦ θοθαηημιέκμο• πάκηα βάν
ἐλ αημῦ μὔηε ἐζηίκ, μὔηε θαίκεηαζ, μὔηε θεείνεηαζ• πξ βάν, ιή ὄκημξ πμηεζιέκμο ηζκυξ; ἀθθά πακηεθξ ἀκφπανηημκ
ηαί μδαιῆ μδαιξ ὄκ.
Καί μζζμῖ: Σμοηέζηζκ μζζμῖ ηυ ηαηυκ• εἰ βάν ηυ ηαηυκ ζηένδζίξ ἐζηζ ημῦ ἀβαεμῦ, ηυ δέ ἀβαευκ μζζμῖ ηήκ ἑαοημῦ
ζηένδζζκ, μζζμῖ ἄνα ηυ ηαηυκ, ὅπεν ζηένδζζξ ἐζηζ ημῦ ἀβαεμῦ.
Σῆ ὅθςξ αημῦ ιεεέλεζ: Ὅηζ ηῆ ιενζηῆ ημῦ ἀβαεμῦ ιεεέλεζ, ηαί ζηένδζζξ αημῦ μζίςηαζ.
Ἡκίηα ημῖξ ιέκ ἔζηζ ηαηυκ: Σαῦηα εἴδδ εἰζί ημῦ ηαημῦ, ὡξ πνμείπμιεκ• μ βάν ηυ μζζδεξ αηυηαημκ, ὅ ιδδέ ἐζηζ. Συ
βάν ηυδε εἶκαζ ηαηυκ, δμκξ δέ αἰζπνξ ὡξ ἀβαεμῦ ηζκμξ ἀκηέπεζεαζ, μη αηυηαημκ, ἀθθ’ εἶδμξ ηαημῦ• ηυ βάν πάκηῃ
ηαηυκ αηυ μὔηε ἐζηίκ, ἐπεζδή ιεηέπεζ, ηἄκ ηαη' ἔζπαημκ ἀπήπδια, ημῦ ἀβαεμῦ• ὅνα βάν, ηί θδζζ παναηαηζχκ• εἰ βάν
πάκηα ιεηέπεζ ημῦ ἀβαεμῦ ηαί ἐκ πζζ ημῖξ μὖζίκ ἐζηζ ηυ ἀβαευκ, ηυ ηαηυκ, πνμδήθςξ, ἤ μη ἔζηζκ, ἤ ἐκ ηῶ ἀβαεῶ ἐζηζκ•
μδέ βάν θφζζξ πονυξ ηυ ρφπεζκ• εἰ δέ ἄνλεηαζ ρφπεζκ, μη ἔζηαζ πῦν. Οημῦκ ηαί ηυ ηαηυκ, ἐάκ ιέκ ὕπεζηζ, ιεηέπεζ
ἀιοδνξ ημῦ ἀβαεμῦ• πάκηα βάν ηά ὄκηα ἐκ ηῶ ἀβαεῶ εἰζζ ηαί ιέκμοζζκ• εἰ δέ μδέκ ἔπεζ ἀβαεμῦ, μὔηε ὕπεζηζκ• αηυ βάν
ηυ εέθεζκ πεῖκαζ ἀβαεξ ἐζηζ ιεηαθήρεςξ, ὡξ ἀκςηένς πμθθάηζξ εἴνδηαζ.
Σελίδα 121 από 193
Ἄημπμκ ηαί ἀδφκαημκ: διείςζαζ, ὅηζ ηαί ἐπί ημῦ Θεμῦ ηαθξ θέβεηαζ ἔκ ηζζζ ηυ 'μ δφκαηαζ;, ὡξ ηαί ὁ Ἀπυζημθυξ
θδζζκ• «εἰ ἀπζζημῦιεκ, ἐηεῖκμξ πζζηυξ ιέκεζ, ηαί ἀνκήζαζεαζ ἑαοηυκ μ δφκαηαζ».
Πζα βάν δοάξ: Ὅηζ πζα δοάξ μη ἀνπή• ιμκάξ δέ πάζδξ δοάδμξ ἀνπή. διείςζαζ ηαηά Μακζπαίςκ.
Πακηεθξ ἐκακηία: διείςζαζ ηαῦηα• πάκο βάν ηαηά Μακζπαίςκ ἀβςκίγεηαζ, ηκ δοάδα ἀνπήκ ἐκακηίςκ δμβιαηζγυκηςκ
ἀκμήηςξ• ιέκ βάν ἀνζειδηζηή ηυ ἐκ ἀνζειμῖξ δζαίνεζζκ ἔπμκ πθήεμοξ εἰξ πέναξ ἀκάβεζ, ηήκ ιέκ ιμκάδα ημῦ πακηυξ
ἀνζειμῦ ἀνπήκ ηζεειέκδ, ηήκ δέ δοάδα ηκ ἀνηίςκ. Ἡ ημίκοκ ἀνπή ηυ ἁπθμφζηαημκ ἐκ ἑηάζηῳ βέκεζ δδθμῖ. Πξ μὖκ
δοάξ ἀνπή πάκηςκ ἔζηαζ; μ βάν ἐζηζκ ἁπθ ἀνπή δοάξ, ἀθθά ζφκεεημξ. Οημῦκ μπ ἁπθμῦκ ἐη ζοκεέζεςξ ἀνπή• ηαί
πξ ἄκ ηθδεείδ ἀνπή; Πνυ βάν ηξ ζοκεέημο ηαφηδξ ἀνπξ ἔζηαζ ηονίςξ ἀνπή, ηυ ἕκ, ἀθ' μὗ ιμκάδςκ ζοκηεεεζζκ,
δοάξ ἀπεηεθέζεδ. Γθμκ μὖκ ἁπακηαπυεεκ, ὡξ ἀζφζηαημκ ηκ δφμ ἀνπκ ηυ δυβια.
Καί ιήκ μὔηε δφμ: Ὅηζ μ δοκαηυκ δφμ ἐκακηίαξ ἀνπάξ ἐκακηίςκ εἶκαζ.
Οδ' ἐηηυξ δοζπενείαξ: Οη ἀαθααήξ.
Γζυ ηαί θίθα ηά ἀβαεά: πεζδή ημῦ ἀβαεμῦ πάκηα ιεηέπεζ, ηαί αηῶ ηῶ εἶκαζ εἰξ ηυ ἀβαευκ ἀκάβμκηαζ, ηυ ἀβαευκ ηαί ηυ
ηαθυκ ηκ πάκηςκ μη ἄκ εἴδ ηυ πνημκ ηαθυκ, μὗ πάκηα ιεηέπμκηα, ηαθά βίκμκηαζ, ὁιμζςεέκηα πςξ ηῆ ιεηαθήρεζ ηῶ
ηαθῶ, πθήκ πμθθῶ ἀιοδνυηαηα ὁιμζμῦηαζ ημῦ ἑκυξ ἀβαεμῦ ηαί ηαθμῦ, ηαεάπεν αλμιέκμο ηαί εἰξ ηήκ ηκ ηαθκ θφζζκ
ἐηθαζκμιέκμο• ὅεεκ, ηαί πάκηα ηαθά θίακ. Ἡ δέ ηκ ηαθκ θφζζξ, πνμσμῦζα ηαηά πθεμξ, ἤδδ πςξ ηαί εἰξ ηά ζφκεεηα, ἅ
δή ηαί ιάθζζηα ηαθά εἰχεαζζ ηαθεῖκ μἱ ἄκενςπμζ, ἀπμδείηκοηαζ πμθθαπξ ημῦ ηαημῦ ζοκηζεειέκμο ηαί ηαηά πμθθμφξ
ηνυπμοξ θεβμιέκμο• ηυ δέ ἐκ ημῖξ μὖζζ ηαθυκ μὔηε μζία ἐζηίκ, μὔηε βέκμξ, ἀθθά ζοιαεαδηυξ ὁιμζυηδηά ηζκα
ηεηηδιέκμκ, ηαηά ιζηνυκ ζοκαπημιέκδκ• μ βάν ηαε' ἕκ εἶδμξ θέβεηαζ ηά ηαθά, ἀθθά πμθθαπξ• πνμζέμζηε δέ ιυκμκ
ἀθθήθμζξ ὡξ ὅιμζα, ηἄκ πμθοεζδξ πενί ηυ ηαί αοηά ηαθά εἶκαζ ηαηά ηά μἰηεῖα εἴδδ ἕηαζηα, ηαί ηαηά ημῦημ ἅηε
ὁιμζμφιεκα ηαί πνμζήβμνα ὄκηα ἀθθήθμζξ.
Δἰ δέ ἐκ Θεῶ ηἀβαευκ: Ὅηζ ηυ ἀβαευκ ἐκ Θεῶ ὕπανλίξ ἐζηζκ.
Οὔηε ἁπθξ: Ἀκηί ημῦ, ἀσδίςξ.
Καηά πνυκμκ. Ἀκηί ημῦ, ιεεεηηξ.
§ 22. Ἀθθ' μὔηε ἐκ ἀββέθμζξ: Πενί ἀββέθςκ, ὅηζ μὔηε ἐκ αημῖξ ηυ ηαηυκ, ηαί δζά ηί ἄββεθμζ θέβμκηαζ.
Σήκ ἀβαευηδηα ηήκ εείακ: Θεῖα θέβεζ ηά πενί θφζεςξ ἀββέθςκ ηκ ιεζκάκηςκ εεμεζδκ. Δἴπμιεκ δέ ἀκςηένς, δζαηί
ἀβαεμεζδεῖξ ηαί μη αημαβάεμοξ ημφξ ἀββέθμοξ θδζί• ηαηά ηάξ αἰηίαξ ημίκοκ ηαφηαξ μὔηε ἐκ ἀββέθμζξ ηυ ηαηυκ.
ηοιμθμβεῖ δέ, δζά ηί ἐηθήεδζακ ἄββεθμζ.
Σελίδα 122 από 193
Δἰηχκ ἐζηζ ημῦ Θεμῦ: διείςζαζ, ὅηζ ημφξ ἀββέθμοξ εἰηυκαξ θδζί ημῦ ἀβαεμῦ• ηαἵ ζδιείςζαζ πξ θέβεζ.
Ἀθθά ηῶ ημθάγεζκ: Ὡξ ἐλ πμηνμφζεςξ πνμθαιαάκεζ ηήκ ηζκςκ αἱνέζεςκ ἀκηίεεζζκ, ηκ ημφξ ημθαζηάξ ηεθεφζεζ Θεμῦ
ἀββέθμοξ, ηαί αηήκ δέ ηήκ ηυθαζζκ ημῦ ηαημῦ ηζεειέκςκ• ηαί εεφξ ἐηθφεζ ηαῦηα θζθμζμθχηαηα ηαί πνμζθοξ, ηαί ἐη
ηκ ἱενέςκ ημφξ ἐκαβεῖξ ηαί αεαήθμοξ ηξ ηηθδζίαξ εἱνβυκηςκ ηαί ἐλςεμφκηςκ ἐπί αεαήθμζξ ηαί ἐκαβέζζ πνάλεζζ,
δδθκ ὡξ μδέ αημί, ηζιςνμφιεκμζ ημφξ ἐκαβεῖξ, ἐη ημῦ ηαημῦ εἰζζ• ιή βέκμζημ! εἴνδηαζ βάν• «μ βάν εἰηῆ ηήκ ιάπαζνακ
θμνεῖ• δζάημκμξ βάν ἐζηζ Θεμῦ εἰξ ὀνβήκ ηῶ ηυ ηαηυκ πνάζζμκηζ». διείςζαζ μὖκ ηάξ θφζεζξ• πμθθάξ βάν γδηήζεζξ
δζαθφεζ ηκ θεβυκηςκ, Δἰ ἐη Θεμῦ μἱ δήιζμζ ηαί μἱ ἄνπμκηεξ.
Οἱ ηυκ αέαδθμκ ηκ εείςκ ιοζηδνίςκ ἀπείνβμκηεξ: διείςζαζ, ὅηζ δεῖ ημφξ αεαήθμοξ ἀπείνβεζεαζ ηκ εείςκ ιοζηδνίςκ
δζά ηκ ἱενέςκ.
Οδέ ηυ ημθάγεζεαζ: Ὅηζ μ ηυ ημθάγεζεαζ ηαηυκ, ἀθθά ηυ ημθάζεςξ ἄλζμκ βεκέζεαζ. διείςζαζ πενί ἱενέςκ ηαί
ἀνπυκηςκ, ηκ αεαήθμοξ ημθαγυκηςκ.
Ἀθθ' μὔηε μἱ δαίιμκεξ: Ὅηζ μὔηε μἱ δαίιμκεξ θφζεζ ηαημί.
Ἔπεζηα μδέ ημῦημ πακηί. διείςζαζ, ὅηζ μ πακηί ηαί ἀεί ηαηυκ θεμνά, ὡξ ἐπί εδνίςκ ηαί ἑνπεηκ ηαί αμηακκ
ὀθεενίςκ.
Ἀθθ' μδέ θεείνεηαζ: Ὅηζ μδέ θεείνεηαί ηζ ηκ ὄκηςκ, ηαε' ὅ μζία.
Ἀθθά ηῆ ἐθθείρεζ: διείςζαζ, ὅηζ θεμνάκ ηαθεῖ ηαί ηήκ πθδιιεθ ηαί ἀκανιυκζμκ πανά ηήκ ηάλζκ ηίκδζζκ ηξ θφζεςξ.
Ἔπεζξ δέ ηαί ημῦημ πανά ηῶ Ἰεγεηζήθ πενί ημῦ δζααυθμο• «ἐθεάνδ ἐπζζηήιδ ζμο ζφκ ηῶ ηάθθεζ ζμο»• θδζί δέ ηυ παν'
Ἕθθδζζ ηαί Μακζπαίμζξ θεβυιεκμκ δζαθφςκ, ὅηζ μὔηε μἱ δαίιμκεξ θφζεζ ηαημί. Δἶηα ηά ηαε' πυεεζζκ παν' αηκ
ἀκηζηζεέιεκα πνμηίεδζζ ηαί δζαθφεζ, θέβςκ• Πνημκ ιέκ μ θεείνμοζζκ μἱ δαίιμκεξ μζίαξ• αἱ βάν μζίαζ ηαε' ὅ μζίαζ,
μ πςνμῦζζκ εἰξ ἀκοπανλίακ• ἔπεζηα, ηαί εἰ ημῦημ ἦκ, μ πζζκ μδέ πακηςκ θεμνά ηαηή, ὡξ ἐκ ημῖξ εδνίμζξ, ηαί ημῖξ
ἕνπμοζζκ, ηαί πυαζξ ὀθεενίαζξ, ηαί ημῖξ ἄθθμζξ ημῖξ ὁιμίμζξ. Εδηδηέμκ μὖκ, ιή δφκαιζκ ἤ ἐκένβεζακ θεείνμοζζκ μἱ
δαίιμκεξ, ηαί ηέςξ ἐκ ζοκηυιῳ πνή εἰπεῖκ, ηί δφκαιζξ ηαί ηί ἐκένβεζα• ἰζηέμκ μὖκ, ὅηζ δζαθμνά ηξ δοκάιεςξ πνυξ ηήκ
ἐκένβεζακ ημζαφηδ ἐζηίκ, ὡξ ἕλζξ πνυξ ηήκ ἐκένβεζακ ηήκ ηαηά ηήκ ἕλζκ• ιέκ μὖκ ἕλζξ πμζυηδξ ἐζηίκ ἔιιμκμξ. αθέξ δέ
ἔζηαζ μὕης• Συ πῦν δφκαιζκ ἔπεζ εενιακηζηήκ, ηαί ἔζηζκ αημῦ ἕλζξ, ἤημζ πμζυηδξ, ηυ εενιακηζηυκ. Ἔζηζκ μὖκ ἐκένβεζα
ηαηά ηήκ ἕλζκ, ἤημζ πμζυηδηα, ὅηε ηαί ηζ ζια εενιαίκεηαζ• ἰδμφ βάν ἀπμηεθεῖηαζ ἐκένβεζα ηξ ἕλεςξ ημῦ πονυξ• μὖκ
δφκαιζξ παν' ἑαοηξ ἔπεζ ηήκ ἐκένβεζακ• αηξ βάν ἐζηζ ηξ δοκάιεςξ ἐκένβεζα ηυ ἐλ αηξ ἀπμηεθμφιεκμκ• βάν
δφκαιζξ ηαηά ηυ πμζεῖκ θαιαάκεηαζ. Φεμνά μὖκ δοκάιεςξ ἐκένβεζα, ὥζπεν μὖκ ηαί μζίαξ δφκαιζξ, ηαηυκ δέ ηαί
πενί ηξ ἐκενβείαξ πανά ηήκ ηάλζκ ηαί ηήκ ζοιιεηνίακ ηαί ἁνιμκίακ ἀζεεκήξ πνυμδμξ, ηαε' ἥκ πνμσμῦζακ πθδιιεθξ
μ δφκακηαζ ιέκεζκ ὡξ εἶπμκ δφκαιζξ, ηαί ἐκένβεζα, ηαί μζία• εἰ βάν πακηεθήξ, ὡξ ἔθδιεκ, ἔζηαζ ἀζεέκεζα, μ ιήκ
ιενζηή ηκ εἰνδιέκςκ• ηαί ηυ πμηείιεκμκ θεείνεζ, ἐκ ᾧ δφκαιζξ ηαί ἐκένβεζα, ηαί μὔηε δφκαιζξ ηαί ἐκένβεζα,
ὡξ μὔηε μζία, ἀθθ’ μὔηε αηή θεμνά παναθεζθεήζμκηαζ, ἀπμθμιέκςκ ἐηείκςκ πενί ἅ θεμνά. κένβεζα ιέκ μὖκ
κμδηκ ηαί κμενκ κμκ ηυ ηαηά θφζζκ πνάηηεζκ, ημοηέζηζ ηυ εἰξ Θευκ ἀκαηεηάζεαζ• δφκαιζξ δέ κμῦ ηυ εἰξ κμήζεζξ
Σελίδα 123 από 193
ηαηζέκαζ, πενί μὗ ηά εἰνδιέκα, πθδιιεθξ ηζκμφιεκα, ἐθθείπμοζζ ημῦ ἀβαεμῦ. Φφζεζ μὖκ ηαηυκ μδέκ.
Ἀθθ' ἐθθζπέξ ἀβαευκ. Ὡξ ιή ηήκ ηεθείακ θεμνάκ ηξ θεμνξ εἰζάβμκ.
Δἶηα, πξ μἱ ἐη Θεμῦ: Πνυξ ημφξ θέβμκηαξ• Δἰ ἐη Θεμῦ ἐβέκμκημ μἱ δαίιμκεξ, πξ εἰζζ ηαημί; Ἔζηζ δέ θφζζξ ηξ πεφζεςξ,
εἰ ηαημί εἰζζκ μἱ δαίιμκεξ• ηαί θδζζκ, ὅηζ μ ηαευ ἀβαεμί εἰζζ ηαηά ηήκ παναβςβήκ ηξ μζίαξ αηκ (ἐη ημῦ ἀβαεμῦ βάν
πανήπεδζακ ἀβαεμί), ἀθθά ηαευ ζεέκδζακ ηξ θοζζηξ αηκ ἐκενβείαξ.
Καί ἀβαεήκ ἔθαπμκ μζίακ. Ὅηζ ἀβαεή ηκ δαζιυκςκ μζία.
Ὡξ ηά Λυβζά θδζζ: διείςζαζ, πξ κμεῖ ηυ, 'ἀββέθμοξ ηε ημφξ ιή ηδνήζακηαξ ηήκ ἑαοηκ ἀνπήκ'• ἀνπήκ βάν αηκ θδζζ
ηήκ εἰξ ηυ εἶκαζ παναβςβήκ• πανήπεδζακ βάν ηαί αοημί εἰξ πκ ἔνβμκ ἀβαευκ, ὥζπεν ηαί ιεῖξ. η ημφηςκ μὖκ εἰζζκ μἱ
δαίιμκεξ, ἐκ ημφηῳ ιυκῳ ηαηοκυιεκμζ, ἐκ ηῆ παφζεζ ηξ ἕλεςξ ηκ ἀβαεκ, ηαί ἐκ ηῶ ιή ἐβενβεῖκ ηυ ἀβαευκ• ὥζηε ηαηά
πνμαίνεζίκ εἰζζ ηαημί, ἀθθ’ μ ηαηά θφζζκ• ηυ δέ ἀβαευκ πνυζεηζ ημῖξ μὖζζ ηαηά θφζζκ• πμθθή ημίκοκ δζαθμνά.
Σκ εείςκ ἀβαεκ ἕλεςξ: διείςζαζ ηυ ἕλεςξ ηαί ἐκενβείαξ• ἰδμφ βάν ἥκ πνμεῖπε δφκαιζκ, ηαφηδκ κῦκ ἕλζκ θδζίκ, ὡξ
νιδκεφζαιεκ ἐκ ημῖξ ἀκςηένς ἐκ ηῆ ιεβάθῃ παναβναθῆ.
Οημῦκ, εἰ ἀεί: Ὅηζ μ πάκηῃ ἄιμζνμζ μέ δαίιμκεξ ημῦ ἀβαεμῦ.
Συ βάν ἀεί ηαηυκ: Ὅηζ ηυ ἀεί ηαηυκ, ἴδζμκ ημῦ ἀβαεμῦ.
Καημί δέ εἶκαζ: Γζά ηί ηαημί θέβμκηαζ μἱ δαίιμκεξ.
Αημῖξ ἔηααζζξ: Ἔηααζζκ ηήκ ἀκαπχνδζζκ ημῦ ἁνιυγμκημξ θέβεζ, ἀηέθεζακ δέ ηήκ ημῦ ηεθείμο, ἤημζ ηξ ηεθεζυηδημξ ηδκ
ἔθθεζρζκ.
Φακηαζία πνμπεηήξ: Σί ἐζηζ θακηαζία, ἐκ πνχηῳ ηεθαθαίῳ εἴπμιεκ.
Ἀθθά ηαῦηα: Ἰδμφ ηαί ἑηένα θφζζξ ημῦ ιή εἶκαζ ηυ ηαηυκ θφζεζ ηαηυκ, ἀθθά ηαηά ἔηπηςζζκ ημῦ ἀβαεμῦ• ηυ βάν ἐκ θφζεζ
ὄκ ἀεί ὡζαφηςξ ἔπεζ ηαί μ ηαηααάθθεηαζ, ὥζπεν αηυ ηυ ἀβαευκ, ηυ δέ ηαηυκ ἄζηαηυκ ἐζηζκ, ἐπεζδή θεείνεζ ηαί ἀθθμζμῖ
ηυ πνμζηοπυκ, ὡξ εἴπμιεκ ἄκς. Οημῦκ μη ἐκ θφζεζ ηυ ηαηυκ, ὥζπεν ἐπί ηκ δαζιυκςκ θδζίκ ὁ εεῖμξ μὗημξ ἀκήν εἰ βάν
ἐκ θφζεζ ὄκ, ἀεί ὡζαφηςξ ἔπεζ. Ἀπέδεζλεκ μὖκ, ὅηζ ηαί δαίιμκεξ ηαευ εἰζί ηαί κμμῦζζ ηαί γζζ ηαί ἔθεζζκ ἔπμοζζ ημῦ
ἀβαεμῦ, μὔη εἰζζ θφζεζ ηαημί, ἀθθά ηαηά παναηνμπήκ ημῦ ἀβαεμῦ, ἐκ ᾧ ηαί ἐβέκμκημ.
Σελίδα 124 από 193
α. Οδέ αηά ηαε' αηά ηαηά: εοιυξ ὁ ἄθμβμξ ηαε' ἑαοηυκ, ηαί ἄκμοξ ἐπζεοιία ηαε' ἑαοηήκ, ηαί πνμπεηήξ
θακηαζία, μ πάκηςξ ηαί ἐπί πάκηςκ ηαηυκ, ηαε' ἑαοηά ζημπμφιεκα, ἀθθ' ἔζε' ὅηε ηαί ἀκαίνεζζξ αηκ θοιαίκεηαζ ηῶ
ηαῦηα ἔπμκηζ γχῳ, ὥξ θδζζ ηεθείςξ ἐκ ηῶ γ' ηεθαθαίῳ ημφημο ημῦ θυβμο. Καθξ δέ ἐκ ηαῖξ ζπέζεζζ ηαφηαζξ ηά
δζααάθθμκηα ηέεεζηεκ, ἐπεί ἔζηζ ηαί εοιυξ ιεηά θυβμο, ὡξ ὁ ηαηά ηξ ἁιανηίαξ ηαί ηαηά ηκ ἐπενκ ημῦ Θεμῦ• ηαί
ἐπζεοιία ἔκκμοξ, ὡξ ηυ ἐπζεοιεῖκ ημῦ αεθηίμκμξ, ηαί ηυ, «ἐπζεοιία ἐπεεφιδζα θαβεῖκ ηυ πάζπα ημῦημ ιεε' ικ». Οὕηςξ
ἐζηί ηαί θακηαζία μ πνμπεηήξ, ηαε' ἥκ ἐθαπηυιεεα ηκ κμδηκ, ηῶ κῶ ικ ημῦημ πμζμῦκηεξ.
Οπ ζπέζζξ: πέζζκ ιέκ θδζζκ αηυ ηυ ἔπεζκ ἁπθξ, ηά δέ πνμεζνδιέκα, θέβς δή εοιυξ ηαί ηά ζοκδιιέκα, ηξ ἔκ ηζζζ
γχμζξ ἰδζυηδημξ ζοζηαηζηαί δοκάιεζξ εἰζί, ηαί ηαηά ημῦημ μ ηαηυκ ηά ημζαῦηα.
α. Ἀθθ ' ᾖ μη ἔζηζ: Καηά ημζκμῦ ηυ ηαηά θφζζκ.
β. Ο ιήπμηε αηάξ: Ἰδμφ ἐκηαῦεα ζαθξ θδζζκ, ὅηζ ἐλ ἀββέθςκ μἱ δαίιμκεξ• ηάξ βάν δμεείζαξ αημῖξ ἀββεθζηάξ δςνεάξ
μη ἀπμαάθθμοζζ, ημοηέζηζκ ὅπεν ἐη θφζεςξ ἔπμοζζκ ἀβαευκ, μ ιεηαηνέπμοζζκ, εἰ ηαί αημί ιή αμφθμκηαζ ὁνᾶκ ηυ ἐκ
αημῖξ θξ, ιφζακηεξ αηκ ηάξ ἀβαεμπηζηάξ δοκάιεζξ, ὡξ ηυ εἰνδιέκμκ πενί ηκ Ἰζναδθζηκ• «ημφξ ὀθεαθιμφξ αηκ
ἐηάιιοζακ, ηαί ημῖξ ὠζίκ αηκ αανέςξ ἤημοζακ, ιήπμηε ἐπζζηνέρςζζ ηαί ἰάζςιαζ αημφξ», διείςζαζ δέ, ὅηζ
θςημεζδεῖξ ηαί μἱ δαίιμκεξ, ιθθμκ δέ θηα ηαη' μζίακ, ὡξ ηαί μἱ θμζπμί ἄββεθμζ• μὕης ηαί ἐκ Δαββεθίμζξ• «ἐεεχνμοκ
ηυκ αηακκ ὡξ ἀζηναπήκ».
δ. Λέβμκηαζ ηαημί: Οπ ἁπθξ ηυ θέβεζεαζ, ἀθθά ηυ ὄκ ηῆ θφζεζ γδηδηέμκ. Συ δέ, 'ηαευ μὔη εἰζζκ', μὕης κμδηέμκ• Ο
βεβυκαζζκ ἐπί παναηνμπῆ ηκ εευεεκ αημῖξ δεδμιέκςκ ἀβαεκ, ἕλεςκ ηε ηαί ἐκενβεζκ, ἥκηζκα ἀπμεέιεκμζ, βεβυκαζζ
ηαημί, ηαε' ἥκ μὔη εἰζζ ηυ εἶκαζ θαπυκηεξ.
α. Καί ημῦ ιή ὄκημξ: Πξ μἱ ημῦ ιή ὄκημξ ἐθζέιεκμζ ημῦ ηαημῦ ἐθίεκηαζ, θεηηέμκ μὕηςξ. Θευξ ὄκ ἐζηζκ πέν ηά ὄκηα,
ηαί ἀθήεεζα μὖκ ηυ ὄκ ἐζηζκ, ἐπεζδή ηαί ἀθήεεζα ὁ Θευξ ἐζηίκ• εἰηυηςξ μὖκ ηυ ἀκηζηείιεκμκ ηῆ ἀθδεείᾳ ρεῦδυξ ἐζηζ,
ιήηε ὄκ• ἔλς βάν ἐζηζ ημῦ Θεμῦ πακηεθξ• ιήηε εἰηχκ ἀθδεείαξ ὄκ• μδέκ βάν ἀβαευκ ἐη ημῦ Θεμῦ ἔπεζ. πεζδή δέ
πείεεζ ηζκάξ ὅθςξ εἶκαί ηζ, ἔζηαζ ζημηεζκυκ ηαί ἀιοδνυκ ηκ ὁπςζμῦκ ὄκηςκ εἴδςθμκ. Γζυ ηαί ἐκενβείᾳ εἴδςθμκ, ηαί
ἐκενβείᾳ ρεῦδμξ, ημοηέζηζκ ἀθδεζκξ ηαί ὄκηςξ ρεῦδμξ• ὅεεκ ηαί ἐκενβείᾳ ιή ὄκ, μη ὄκ ἐζηζ, ηαί ὄκηςξ ιή ὄκ.
Σμζβανμῦκ ὥζπεν ηαί ἐπί ηκ ρεοδξ ὄκηςκ, ηαί ηυ ὅθμκ ημῦημ ρεῦδμξ ὄκηςκ, ηυ ρεῦδμξ, ἀκαζνεεέκ, πζακ ηήκ μζίακ
ημῦ πνάβιαημξ ἀκαζνεῖ, μὕης ηαί ὁ ημῦ ρεφδμοξ ἐνκ, ὥζπεν μἱ δαίιμκεξ, ημῦ ιή ὄκημξ ἐνᾶ, ηαί ἐκ ηῶ ὄκηζ, ημοηέζηζκ ἐκ
ηῆ ἀθδεείᾳ μπ ἔζηδηεκ, ὡξ αηή Ἀθήεεζά θδζζκ. Οἱ μὖκ δαίιμκεξ, ηαεχξ θδζζκ ὁ Ἰδζμῦξ, «ρεῦζηαζ ὄκηεξ, ηαί παηένεξ
ημῦ ρεφδμοξ», μὔηε εἰζί, ηαί ημῦ ιή ὄκημξ ἐθίεκηαζ, ὅηακ ηαί ηαημῦ ἐθίεκηαζ ημῦ ρεφδμοξ.
α. § 24. Δἰ δέ ηυ ηαηφκεζεαζ: διείςζαζ, ὅηζ ηυ ζοββίκεζεαζ ηαημῖξ ἐπί πνμκμίᾳ ημῦ ηαί αηά ἀβαεφκεζεαζ μ ηαηυκ,
ηαηά ηυ εἰνδιέκμκ• «ἐβεκυιδκ ημῖξ ἀκυιμζξ ὡξ ἄκμιμξ, ἵκα ηαί ἀκυιμοξ ηενδήζς». Ἔθδιεκ δέ ηαί ἀκςηένς ἐκ ηῶ ε'
ηεθαθαίῳ, ιή πακηεθ ζηένδζζκ βεκέζεαζ ημῦ ἀβαεμῦ ἐκ ημῖξ μὖζζκ, ἐπεί ηαί πακηεθήξ ἐβέκεημ ἄκ θεμνά ηαί αηξ ηξ
θεμνξ, ἀθθά ηαη' ἔθθεζρζκ ημῦ ἀβαεμῦ ιενζηήκ. Οημῦκ ηαηά ημῦημ μὔηε ροπή πακηεθέξ ἔπεζ ηυ ηαηυκ, ἀθθά ηυ ιέκ
ἕλεζ, ηυ δέ μπ ἕλεζ• ηαί ηυ ιέκ ἀβαευκ μζζδεξ, ηυ δέ ηαηυκ ἔλςεεκ. Ἀθθά ηαί μὕηςξ ἐνεῖ ηζξ ηαηυκ εἶκαζ ηῆ ροπ ηυκ
ἐιπμδζζιυκ ηξ μἰηείαξ ηαηά θφζζκ ἐκενβείαξ. Δἰ ηαί ἔλςεεκ ημίκοκ ἦκ ὁ ἐιπμδζζιυξ, ἀθθ’ μὖκ ὡξ ἐκ ζηυηῳ αθέπεζκ
ηςθομιέκδ ροπή, πμζήζεζ ηαηά. Πνυξ ὅ θεηηέμκ, ὅηζ ἐη ηκ εἰνδιέκςκ ενίζηεηαζ ὁ ἐιπμδζζιυξ πμζδηζηυκ ηαημῦ, μ
Σελίδα 125 από 193
ιήκ αηυηαημκ• μ βάν ηαηία πνημκ ηαηυκ, ἀθθ' εἶδμξ ηαημῦ, ὥζπεν ἀνεηή ζοκενβυκ ηί ἐζηζ πνυξ ἀβαευκ, μὔ ημζ
πνημκ ἀβαευκ.
β. Συ ηαηυκ, ὡξ ὄκ ηαηυκ: Σμοηέζηζκ μη μζία ηζξ ηυ ηαηυκ, ἀθθ’ μδέ ἐκ ημῖξ ηαη' μζίακ μὖζζ ὡξ ζοιπθδνςηζηυκ
ηαφηδξ ὁνηαζ, ὥζπεν δφκαιζξ ηαί ἐκένβεζα ηυ ηαηυκ• ηαί πνυξ ηήκ ημζαφηδκ ηξ ἐκκμίαξ ἀπυδμζζκ ὁ πξ πενί ημφημο
ζημπυξ ὁνηαζ ημῦ παηνυξ.
Ἀθθ' ὡξ ἔθθεζρζξ: Πξ κμεῖηαζ ηυ ηαηυκ.
δ. § 25. Ἀθθ' μδ' ἐκ γχμζξ: Ὅηζ μὔηε ἐκ γχμζξ ἀθυβμζξ ἐζηί ηυ ηαηυκ, ἐπεί ιήηε θφζεζ ηαηά εἰζζκ, ἀθθ' μὔηε αἱ ζπέζεζξ
αηκ ηαηαί, μἷμκ εοιυξ, ἐπζεοιία, θακηαζία πνμπεηήξ.
ε. Δἰ βάν ἀκέθμζξ: Ὅηζ θοζζηαί εἰζζκ αἱ ζπέζεζξ ηκ ἀθυβςκ, ὥζπεν θέμκηζ ηαί ἑνπεημῖξ ὁ εοιυξ, ηαί ηοζί ηυ θαηηζηυκ•
ὅεεκ ὡξ θοζζηαί, μὔηε ηαηαί.
ξ. § 26. Ἀθθ' μδ' ἐκ ηῆ ὅθῃ: Φφζζξ ἐζηί ηαε' ἕλζκ εεία ηέπκδ εἰξ βέκεζζκ πνμσμῦζα, ἧξ εείαξ ηέπκδξ ηά ἀπμηεθέζιαηα θοηά
ηε ηαί γα ηαί ηανπμί ηαί ηκ ζημζπείςκ εἰξ ἄθθδθα ιεηααμθαί, ἀνπή ηζκήζεςξ μὖζα ηαί ζηάζεςξ. Ὥζπεν μὖκ ἐπί ηκ
ηδνμπθαζηκ ηαί ηκ ηάξ πθαζηζηάξ ιεηζυκηςκ ηέπκαξ δεῖ εἶκαί ηζ ἐκ αημῖξ ιέκμκ, ημοηέζηζ θυβμκ ηαί κμῦκ, μἵ δζά
πεζνκ πμζμῦζζ ηά ἑαοηκ ἔνβα, μὕης ηαί ἐπί ηξ θφζεςξ ηκ ὅθςκ, ἔζηζ ηζ ἐκ αημῖξ ιέκμκ, ημοηέζηζ δφκαιζξ, μ δζά
πεζνκ ἐνβαγμιέκδ, ἀθθά αμφθδζζξ ηαί δζακυδζζξ μὖζα Θεμῦ, πνμσμῦζα μἷμκ ηέπκδ εἰξ βέκεζζκ ηκ θομιέκςκ• μ βάν
δεῖηαζ θφζζξ ηζκκ ιεκυκηςκ, ἑηένςκ δέ ὡξ ηζκμοιέκςκ• βάν ὕθδ ἐζηίκ εἰξ βέκεζζκ ηζκμοιέκδ, ηυ δέ ηζκμῦκ αηήκ ὁ
ἀηίκδηυξ ἐζηζ θυβμξ ὁ ἐκ ηῶ ὅθῳ, ὅξ ἐζηζκ εεία ηέπκδ, ἥκ ἔθδιεκ θφζζκ, εἶδμξ μὖζα, μ ιήκ ἐλ ὕθδξ ηαί εἴδμοξ• ηί βάν
αηή ὕθδξ δεῖ, εενιξ ἤ ροπνξ; βάν δεδδιζμονβδιέκδ ὕθδ ημῦημ θένεζ ἐκ ἑαοηῆ• μ βάν δεῖ πῦν πνμζεθεεῖκ, ἵκα πῦν
ὕθδ βέκδηαζ, ἀθθά θυβμκ• ὅ ηαί ζδιεῖυκ ἐζηζ μ ιζηνυκ ημῦ ηαί ἐκ ημῖξ γχμζξ ηαί ημῖξ θοημῖξ, ημφξ θυβμοξ εἶκαζ ημφξ
πμζδηζημφξ ηαηά ηήκ θφζζκ εἶκαζ θυβμκ ηυκ ιέκμκηα• θυβμοξ δέ ημφξ ηαηά ηάξ ιμνθάξ ηκ ὁνςιέκςκ ηξ θφζεςξ εἶκαζ
βεκκήιαηα, ἤημζ ημῦ ηαη' αηήκ ἀηζκήημο ηαί ιέκμκημξ θυβμο. Πξ μὖκ ἐκ ηῆ ηαευθμο θφζεζ ηυ ηαηυκ, ηκ ἐκ ημῖξ
δδιζμονβήιαζζ θυβςκ θοζζηκ ὄκηςκ, ηαί ἐκ μδεκί ἐκακηζμοιέκςκ ηῆ ὅθῃ θφζεζ ἐλ ἀβαεμῦ μὔζῃ; Δἰ ημίκοκ
ἀπμδέδεζηηαζ ηήκ ηαευθμο θφζζκ ἐη ηἀβαεμῦ εἶκαζ, ημφξ δέ ηαε' ἕηαζημκ ἐκ ημῖξ δδιζμονβήιαζζ θυβμοξ ιή ἐκακηζμῦζεαζ
ηῆ ηαευθμο θφζεζ, πνυδδθμκ ὡξ μδέ ἐκ θφζεζ ηυ ηαηυκ• ημῦημ δέ ηῶ ηαθῶ ἐκακηίμκ• μημῦκ μη ἔζηζ ηυ ηαηυκ, μδέ ἐκ
ηῶ ηαευθμο. Σά δέ ἐκ ημῖξ ηαη' εἶδμξ ηξ δδιζμονβίαξ ἐκακηία, εἴηε ἐκ ηνάζεζζκ, εἴηε ἐκ γχμζξ ηαί θμζπμῖξ, μπ ἑαοημῖξ
εἰζζ πανά θφζζκ, ἀθθά ημῖξ ἄθθμζξ• ἐκ μἷξ δέ πανά θφζζκ πθδιιεθξ θένμκηαζ, ημῦ ηαηά θφζζκ ἐζηίκ ἀζεέκεζα, μ ιήκ
ημῦημ ηαηυκ• ηαηία δέ ηάλεςξ ιθθυκ ἐζηζ.
Σξ ηαευθμο θφζεςξ: Καευθμο θφζζκ ηήκ εείακ θφζζκ ηαθεῖ.
γ. Δἰ βάν μἱ πάκηεξ. Πάκηεξ, θδζίκ, μἱ ηξ θφζεςξ θυβμζ, ἤβμοκ αἱ αἰηίαζ ηαε' ἅξ βεβυκαζζ ηαί εἰζί, πανά ηξ εείαξ θφζεςξ
πάνπμοζζκ, ἥκ, ὡξ εἴνδηαζ, ηαευθμο ηαθεῖ, ἐπεζδή ἐλ αηξ ἔθο ηά ὅθα• ὅθδκ δέ θφζζκ πάκηα ηά πυ ημῦ Θεμῦ
ηηζζεέκηα ἐηάθεζεκ. Οδέκ μὖκ ἐζηζκ ἐκ ηῆ θφζεζ, ὅπεν ὅθμκ ὅθμζξ ἀκηίηεζηαζ• ηυ βάν ηζκζ ηκ ὄκηςκ πανά ηήκ αημῦ
θφζζκ ἑηένῳ θφζζξ ἐζηί• ημῦημ δέ ἀβαευκ. Πάζῃ μὖκ θφζεζ ηυ ιή ιέκεζκ ἐθ' μἷξ βέβμκε, ηαηυκ• ημῦημ βάν ἔθδ ζηένδζζκ
ηκ ηξ θφζεςξ, ηυ ιή ἐηηεθεῖκ ηαε' ὁπμζακμῦκ αἰηίακ ηά ἐθ' μἷξ πανήπεδ πνυξ βέκκδζζκ.
Σελίδα 126 από 193
δ. § 27. Ἀθθ' μδ' ἐκ ζχιαηζ: Ὥζπεν ηυ ηάθθμξ ζοιιεηνία ἐζηί ιεθκ ηαί ιενκ ιεηά επνμίαξ, μὕηςξ αἶζπμξ
ἀζοιιεηνία ἐζηί ηκ αηκ.
ε. Αἴηζμκ ηῆ ροπῆ: πεζδή ηζκεξ ηκ θζθμζυθςκ θαζίκ, ἐη ημῦ ἀθυβμο ηξ ροπξ ιένμοξ, ὕθῃ ηαί ζχιαηζ ιειζβιέκμο,
νεπμφζδξ ἐπ' αηυ ηξ ροπξ ηά ηαηά πνάηηεζκ, ὡξ ἀκςηένς δζθεεκ, παβηάθςξ ὁ εεῖμξ Γζμκφζζμξ θφεζ ηυ ἐπαπυνδια ἐη
ηκ ἄθθςκ ἀζςιάηςκ ηαί ἀιζβκ ζχιαημξ πάκηῃ, μἵ ηαί δίπα ζχιαημξ, ἐθθείρεζ ημῦ ἀβαεμῦ πθδιιεθμῦζζ.
Πανοθίζηαζεαζ ηαηίακ: Ὅηζ δοκαηυκ ηαί ἄκεο ζχιαημξ πανοθίζηαζεαζ ηαηίακ, ὡξ ἐκ ημῖξ δαίιμζζ.
Καί ζχιαζζ ηαηυκ: Σί ἐζηζ ηαηυκ.
§ 28. Ἥ ιδδέ ηυ πάζπεζκ δφκαζεαζ ηαε' ἑαοηήκ: Δὔθμβμκ ἐπζδνμιάδδκ ἐηεέζεαζ ηάξ δυλαξ ηκ θεβυκηςκ ηήκ ὕθδκ ιή ὄκ,
ηαί πξ ηαθμῦζζκ αηήκ ιή ὄκ, ἵκα ηαί μἱ ζοθθμβζζιμί ημῦ εεζμο Γζμκοζίμο κμδεζζ. Καθμῦζζκ μὖκ ηήκ ὕθδκ ιή ὄκ ἐη
ημῦ ημζμφημο• θαζί βάν, ὅηζ ηυ ὄκ, ὅ ἐζηζκ ἐκ ημῖξ κμδημῖξ δζαηυζιμζξ, ἐη ημῦ πνχημο ημῦ πυ ηυ ὄκ ὄκημξ ἐβέκεημ. πεί
μὖκ ἐηεῖκμξ πέν ηυ ὄκ ἐζηζ, ηυ ὄκ ἐλ αημῦ ὄκ ἐηθήεδ, ἕηενμκ ὄκ ημῦ ὄκημξ ηαε' πυααζζκ• ηυ βάν ὄκ, ὅ θέβμοζζ, ηήκ ηκ
κμδηκ ὕθδκ ὀκμιάγμοζζ, θυβῳ ιυκῳ εεςνδηήκ, ἥκ ηαἱ αηήκ εἶδμξ ηαί γςήκ θαζζκ, μἱμκεί ηυ πμηείιεκμκ ηαῖξ κμδηαῖξ
μζίαζξ• ηήκ δέ ἐκ ημῖξ αἰζεδημῖξ ὕθδκ, ὡξ ἐκδε πάκηςκ ηκ ἐκ ημῖξ κμδημῖξ• μὔηε βάν εἶδμξ, μὔηε γςή αηή. βέκεημ δέ
αὕηδ, ὥξ θαζζκ, πυ ημῦ ὄκημξ, ὅκ ἔθδζακ βεκέζεαζ ἀπυ ημῦ πνχημο ηαί πενυκημξ• ὥζηε ἕηενμκ αηήκ μὖζακ ημῦ ὄκημξ
μ θέβμοζζκ αηήκ εἶκαζ ὄκ, ἀθθά ιή ὄκ• θαζί βάν πνκαζ ηήκ πυααζζκ ηαί ιέπνζ ηκ ἐζπάηςκ ἱέκαζ, ηαί δζά ημῦημ
ἕηενυκ θαζζ ηήκ ὕθδκ ημῦ ὄκημξ ηαί ημῦ ηαθμῦ, ὡξ ιδδέ ηαθυκ εἶκαζ. Οδέκ μὖκ θαζζκ αηήκ ἐκενβείᾳ εἶκαζ, ἀθθά
πάκηςκ ἐζηενζεαζ ηκ ἐπ' αηξ ζοιααζκυκηςκ, μἷμκ εἴδμοξ ηαί πμζυηδημξ• μὔηε βάν ἑαοηήκ ιμνθμῖ εἰξ εἶδμξ, μἷμκ
μνακμῦ, βξ, ἀένμξ, ὕδαημξ, γχςκ, ἀζηένςκ, μὔηε πμζμῖ, ἀθθ’ ἐλ ἑηένμο ημζιεῖηαζ εἰξ ηαῦηα. Ὡξ μὖκ μδέκ μὖζα ηκ
ὄκηςκ ἐπ' αηῆ, εἴδμοξ θαζί ηαί πμζυηδημξ, ιυκμκ δέ δοκάιεζ μὖζα ηαῦηα, ημοηέζηζκ εἰξ εἶδμξ ηαί πμζυηδηα ἐκεπεκαζ
δοκαιέκδ, μ ιήκ ἐκενβείᾳ ηζ μὖζα ημφηςκ, εἰηυηςξ ιή ὄκ ἐζηζ, ηαε' ἑαοηήκ ἐκενβείᾳ ιή μὖζα, δζυ ηαί ὡξ ἀκείδεμξ ηαί
ὡξ ἄπμζμξ, ηαί ιή ὄκ, ηαί ὡξ πάκηςκ ἐκδεήξ, ἐηθήεδ ηαηυκ παν' αηκ. Σαῦηα μὖκ θφςκ ὁ εεῖμξ Γζμκφζζυξ θδζζ• Πξ
πμζήζεζ ηαηυκ ὕθδ, πακηεθξ ιή μὖζα ηῆ ἐκενβείᾳ; ηυ βάν πμζεῖκ ἐκενβείαξ ἐζηίκ• ἀθθά ιδδέ πάζπεζκ ηζ δοκαιέκδ,
ηαε' ἑαοηήκ ιυκμκ μὖζα• ἐλ ἑηένμο βάν ηαε' ιξ ημζιεῖηαζ εἰξ εἶδμξ ηαί πμζυηδηα• μ πάζπεζ μὖκ ηαε' ἑαοηήκ μὖζα. Δἰ
δέ ιή ὄκ αηήκ θέβεηε, ὡξ πακηεθξ μδέκ μὖζακ, μὔηε ηαηυκ ἔζηαζ μὔηε ἀβαευκ• εἰ δέ ἐζηί ηζ ὄκ, ἤ ἐη Θεμῦ ἐζηζκ ἤ ἐλ
ἑαοηξ, ἤ ἐλ ἑηέναξ ἀνπξ, ηαί αηή ηαί ὁ Θευξ• εἰ δέ ἀκαβηαῖμκ ὕθδ, ὡξ ζοιπθδνςηζηυκ ηυζιμο, πξ ηαηυκ ὕθδ;
Ὅνμξ βάν ἀκαβηαίμο, ἀΐδζμκ, ἀθδεέξ, ὡξ ὠθέθζιμκ, μἵα ἐζηίκ ἀνεηή ὠθεθμῦζα. Ἄθθμ μὖκ ηυ ηαηυκ, ηαί ἄθθμ ηυ
ἀκαβηαῖμκ.
Συ βάν ηαηυκ, ᾖ ηαηυκ: Ἀκαηνέπςκ ηάξ δυγαξ ηκ θεβυκηςκ ηαηυκ εἶκαζ ηήκ ὕθδκ, θδζί• Πξ μὖκ ἐλ ὕθδξ βεκκηαζ ηαί
ηνέθεηαζ ἔηθοζζξ ηκ ἀπυ βξ, θοηά ηαί γα; ηαί ηαῦηα βάν ἐλ εἴδμοξ ηαί ὕθδξ εἰζί. Συ μὖκ αηυηαημκ πξ βεκκᾶ ηαί
ηνέθεζ, ηαί μη εεφξ θεείνεζ ηαί θεείνεηαζ; αὕηδ βάν ἕλζξ ημῦ ηαημῦ. Ἀθθ' μὔηε, ὡξ ἔθδιεκ ἄκς θέβεζκ ηζκάξ, ἐθέθηεηαζ
εἰξ ηαηίακ ηάξ ροπάξ ὕθδ δζά ημῦ ἀθυβμο ιένμοξ ηξ ροπξ, δζά ημῦ ζχιαημξ ιειζβιέκδ ηῶ ἀθυβῳ ηξ ροπξ• πμθθμί
βάν ἐηνάηδζακ ημῦ ημζμφημο ιένμοξ, ὡξ μἱ ἅβζμζ ημῦ Θεμῦ. πεζδή δέ ἔκζμζ ηκ θθήκςκ θαζί, δζά ημῦημ ηυκ μνακυκ
ηαί ηά ἄζηνα ιή θεείνεζεαζ, δζά ηυ ἐη ημῦ ηαεανςηένμο ηξ ὕθδξ βεκέζεαζ, ηά δέ πνμζεπ ημῖξ θεανημῖξ ζχιαζζκ ἐη ηξ
πμζηάειδξ ηαί παποηέναξ ὕθδξ θέβμοζζ βεκέζεαζ, ἀκαβηαίςξ ηαε' πυααζζκ ηκ ηηζζεέκηςκ, ἐζπάηδκ μὖζακ, ἀπμακαζ
ημζαφηδκ• δζυ ηαί θεείνμκηαζ ηά ηαηχηενα ηαί ἀζηαημῦζζ, ιή δοκάιεκα ἰδνῦζεαζ ηαί αεααίςξ ἔπεζκ ἐθ' ἑαοημῖξ, ὡξ ὁ
μνακυξ ηαί ηά ἄζηνα. Δἰ μὖκ ἀκαβηαίςξ μὕης βέβμκε, πξ ὕθδ ηαηυκ, ἔπμοζα ηαε' ιξ ἐκ ἑαοηῆ ηυ ἀκαβηαῖμκ; Οη
μὖκ μδαιξ ὕθδ ηαηυκ.
Σελίδα 127 από 193
29. Ἡ ζηένδζζξ ηαηά δφκαιζκ: Ἡ ζηένδζζξ μὔη ἐζηζκ πυζηαζίξ ηζξ, ἀθθά πενί ηυ ἐζηενδιυκμκ ημῦ πεθοηυημξ ηαί
ἐπζαάθθμκημξ εἴδμοξ βίκεηαζ, ὡξ ηαί ἐκηαῦεα• ιενζηξ βάν ηξ ζηενήζεςξ μὔζδξ ἐκ ηῆ ὕθῃ ημῦ εἴδμοξ, ἔζηαζ ημῦ ἀβαεμφ
ηζ ἐκ αηῆ, ηαευ ηαί εἴδμοξ ηαί ηυζιμο ἐνᾶ, ηαί δέπεηαζ ηαῦηα ὡξ ἀβαεά. Συ δέ αηυηαημκ μὔηε ἀβαεμῦ ιεημοζίακ
δέπεηαζ, δζυ μὔηε ἐζηίκ• βάν πακηεθήξ ζηένδζζξ ηαί αοηυ ηυ πμηείιεκμκ ζια θεείνεζ, ὡξ ιδδέ κυζμκ ἔηζ πμιεῖκαζ•
ὅεεκ ηαί ἀδφκαιμκ αηήκ εἶπεκ• δέ ιενζηή, ὡξ ἔπμοζά ηζ ημῦ ἀβαεμῦ, δφκαιζκ θέβεηαζ ἔπεζκ.
Ἀθθά ηαευ μ πακηεθήξ: Ὅνμξ ζφκημιμξ ημῦ ηαημῦ, ὅηζ μ ηαηά θφζζκ, ἀθθά ηαηά ιενζηήκ ἔθθεζρζκ ημῦ ἀβαεμῦ ἐζηζ.
§ 30. α. Καί ηξ ὅθδξ αἰηίαξ: Ὅθδκ αἰηίακ ηήκ ηκ ὅθςκ θδζζ. Συ δέ ιενζηυκ εἴνδηεκ, ἵκα ηυ ηαευθμο ἀκέθῃ• πακηεθήξ
βάν ἔθθεζρζξ ηυ ιή εἶκαζ ζοκίζηδζζκ.
Οἶδεκ ὁ Θευξ ηυ ηαηυκ: Καί ηά θεβυιεκα ηαηά μἶδεκ ὁ Θευξ ἔζε' ὅηε ὡξ ἀβαεά. Καηά δέ κῦκ θδζζκ, μἷμκ πμθέιμοξ,
κυζμοξ παζδεοηζηάξ, εακάημοξ ηαί ηά ημζαῦηα• κμιίγμκηαζ βάν ιῖκ ηαηά, εἰζί δέ δοκάιεζξ ἀβαεμπμζμῦ αἰηίαξ• ηαί βάν δζά
ηκ εἰνδιέκςκ ιεηάκμζα ηαί ἐπίβκςζζξ Θεμῦ ηαί εζεαείαξ ημῖξ πθείμζζκ ἐβέκεημ πνυθαζζξ• ηαί ἐκ ημῖξ πνμθήηαζξ
ηαηία παζδεία θέβεηαζ. Ἀκάβκςεζ ηυ ηα ' ηεθάθαζμκ.
α. Παν' αηῶ αἱ αἰηίαζ: Αἰηία ημῦ ἐκ ηῶ ἀζεθβαίκεζκ ηαημῦ ἐπζεοιία πανά θυβμκ ηζκδεεῖζα. Ἀθθ' αηή ἐπζεοιία
δφκαιζξ ἀβαεμπμζυξ θμβζημῖξ ιέκ πνυξ ηυ δζ' αηξ πνυξ ηυ ὄκηςξ ἀκαηείκεζεαζ ἀβαευκ, ἀθυβμζξ δέ πνυξ ὄνελζκ ηκ
ἐπζηδδείςκ ηξ μἰηείαξ δζαιμκξ.
β. Δἰ δέ ηυ ηαηυκ ἀΐδζμκ: Σαῦηα ηαηά Μακζπαίςκ ἔθεβπμξ ηαί ηξ δυλδξ αοηκ ἀκαηνμπή. Δἰ βάν ηαί ιήπς αἵνεζζξ,
ἀθθά πνμθοθαηηζηξ ἐκεπκεφζεδ ηά ηήκ πθάκδκ αηκ ἀκαηνέπμκηα. Ἴζςξ δέ ηαί πνυξ ηζκαξ ηκ ἕλςεεκ δυλαξ ηά
ημζαῦηα.
δ. Πκ ηυ ηαηά θφζζκ: Σμοηέζηζκ μη ἄηαηημζ ηκ θφζεςκ μἱ θυβμζ, ἕπεηαζ δέ ηῶ ηαηά θφζζκ ηυ ὡνζζιέκμκ• ὅνμξ βάν
ἐζηζ ηαί ὁ ἑνιδκεοηζηυξ θυβμξ ηξ μζίαξ ηκ πναβιάηςκ, ηαί ηυ ηί ἦκ εἶκαζ δδθκ, ημῦ ηί ἦκ εἶκαζ, ηῶ ηί ἐζηζκ ἴζα
δοκαιέκμο. Πκ μὖκ ηυ ηαηά θφζζκ ἐλ αἰηίαξ ὡνζζιέκδξ ἐζηί, δζ' ἥκ αἰηίακ βίκεηαζ ηυ βεκυιεκμκ. Δἰ μὖκ ηυ ηαηυκ ἀκαίηζυκ
ἐζηζκ, μ βάν δζά ηζ βέβμκεκ, εἰηυηςξ ηαἱ ἐκ ἀμνζζηίᾳ• μ βάν ἐζηζ αημῦ θυβμξ, ηυ ηί ἦκ εἶκαζ ἑνιδκεφςκ, ἐλ ἀκάβηδξ,
μδέ ηαηά θφζζκ. Δἰ μὖκ πανά θφζζκ, μπ ἕλεζ ἐκ ηῆ θφζεζ θυβμξ, ὡξ μὔηε ἐκ ηῆ ηέπκδ ἀηεπκία,
ε. Δἰ ιέκ θφζεζ: Δἰ ιή ηαηά ζηένδζζκ ιενζηήκ ημῦ ἀβαεμῦ ηαηφκεηαζ ροπή, ἔλςεεκ ηξ μζίαξ αηξ, ἀθθ' ἀθθμηνίμο
ηζκυξ ἐπζζοιααίκμκημξ, ἔζηαζ ηξ μζίαξ αηξ ζηένδζζξ ημῦ ἀβαεμῦ, ηαί ἔζηαζ μζζδεξ αηῆ ηυ ηαηυκ. Καί πξ ἔζηαζ
ροπή; μὔηε βάν ἔζηαζ γζα μ βάν ἕλεζ γςήκ• ἀβαευκ δέ γςή. Δἰ δέ ροπή ἐζηζ, ιεηέπεζ ημῦ ἀβαεμῦ, ημοηέζηζ γςξ•
μζζδεξ μὖκ ἕλεζ ηυ ἀβαευκ, ηαί μ ηυ ηαηυκ• δζυ ηαί ἀβαεμεζδήξ θέβεηαζ. Ἀζεεκείᾳ δέ ηῆ πενί ηά μἰηεῖα, ηαηά θφζζκ
ἐκενβεῖκ ηαηφκεηαζ, ὡξ ἀζεεκήξ ηαί εηίκδημξ μὖζα πνυξ ηά πάεδ. Ἀζεέκεζα δέ ροπξ μπ ὡξ ἐπί ζςιάηςκ παπφηδξ ἤ
ἰζπκυηδξ εἰξ ηήκ μζίακ αηξ, ἀθθ' ἐπί ηά θζηά ηαί πνυζηαζνα ἔκδμζζξ• ὅεεκ ηαί πθδιιεθξ θμζπυκ ηζκεῖηαζ. Ἔηβμκα δέ
ηαφηδξ ἐκηαῦεα ηά πμζήιαηα θέβεζ. διείςζαζ δέ ὅηζ ἐκένβεζα ηξ ροπξ μη ἔπεζ ηυ ἀιεηάαθδημκ, ὡξ ζοιααίκμοζα ηαί
ἀπμζοιααίκμοζα.
Σελίδα 128 από 193
Δἰ δέ ηαῖξ ἐκενβείαζξ: Ἵκα ᾖ ὁ κμῦξ ἐκ ζοκηυιῳ μὕηςξ• θφζζξ ηξ ροπξ ἀβαεή, ἐπεζδή ἐη ημῦ ἀβαεμῦ πανήπεδ, ηαί αἱ
ἐκένβεζαζ αηξ ἀβαεαί• ὁνιεκ βάν ημφξ ἀβαεμφξ ἄκδναξ ἐκενβμῦκηαξ ηά μἰηεῖα• ἐη παναηνμπξ δέ ηαί ἐθθείρεςξ ημῦ
ἀβαεμῦ πανεζζδφκεζ ηυ ηαηυκ. Οημῦκ μη ἐκ θφζεζ, μδέ ἐκμφζζμκ ηυ ηαηυκ.
§ 31. ξ. Δἰ ηῶ ἀβαεῶ ηυ ηαηυκ: Σῶ ἑκί ἐκακηία ηά πμθθά• μημῦκ εἰ ηῶ ἑκί ηαί ἀβαεῶ αἰηίῳ ἐκακηίμκ ηά πμθθά αἴηζα,
πμθθά ηῶ ηαηῶ• ηαί, εἰ ηκ ηαηά θφζζκ, ὡξ ἄκς ἔθδκ, θυβμζ ηαί δοκάιεζξ εἰζί ηά πμζδηζηά, ηκ πανά θφζζκ πμζδηζηά αἱ
πθδιιεθεῖξ ηκ ηαηά θφζζκ ἐλ ἀζεεκείαξ ηαί ἀδοκαιίαξ ζοιααίκμοζαζ, δζ' ὧκ ηαί πανοθίζηαηαζ ηυ ηαηυκ. Πμζεῖ δέ ηαηά
ἔζε' ὅηε ηαί ιίλζξ ηκ ἀκμιμίςκ ἀζφιιεηνμξ, ὅηακ ἤ ηυ εενιυκ ἤ ηυ ροπνυκ, ἤ ηυ λδνυκ, ἤ ηυ βνυκ πθέμκ ηκ ἄθθςκ
ηναηήζῃ• ὅεεκ ηαί κυζμζ πμθθάηζξ. Πξ δέ ζοζηαίδ ηαηυκ, ηκ βεκμιέκςκ ἁπάκηςκ, ὡξ ἐπμζήεδζακ, ιεκυκηςκ; Σαῦηα
ιέκ βάν ἐη ηζκήζεςξ αμοθήιαηζ Θεμῦ πανήπεδ ηαί ἀηίκδηα ἐκ ημῖξ ἰδίμζξ ὅνμζξ ιέκεζ ἑζηηα ηαἱ πεπεναζιέκα ἐκ ηῶ
Θεῶ, ηυ δέ ημφηςκ ἐκακηίμκ ηυ αηυηαημκ, ἄζηαημκ, ηαί πέναξ μη ἔπμκ μὔηε ὡνζζιέκμκ, ὧκ μδέκ ἐκ ηῆ δδιζμονβίᾳ
ὁνιεκ. Πξ μὖκ ἐκοπυζηαημκ ηυ ηαηυκ;
γ. Λυβμζ ηαί δοκάιεζξ: Σμοηέζηζκ μ ηαηά θυβμκ ἀκαβηαῖμκ ηῆ θφζεζ, ἤ ηζκα μζζχδδ ἰδζυηδηα ηαῦηα θμβίγεζεαζ πνή.
Μίλζκ δέ ηκ ἀκμιμίςκ μἶιαζ κμζαζ ηήκ ηκ θοζζηκ δοκάιεςκ ἐπί ηά ιή πνμζήημκηα ηίκδζζκ, ὅπεν ἀιεηνία πμζεῖ, ιή
θυβῳ ηναημοιέκςκ ηκ ηζκήζεςκ εἴζς ιέκεζκ ηκ ὅνςκ, ἐθ' μἷξ ηαί βεβυκαζζ.
Πάκηςκ ηαί ηκ ηαηκ: Ὅηζ πάκηςκ ηαί ηκ ηαηκ ἀνπή ηαί ηέθμξ ἐζηί ηυ ἀβαευκ, ἐπεζδή ηαί πκ πμζμῦκηεξ, ἀβαευκ
πμζεῖκ κμιίγμιεκ, ηαί ὅηζ πυζηαζζκ μη ἔπεζ ηυ ηαηυκ, ἀθθά πανοπυζηαζζκ, ημῦ ἀβαεμῦ ἕκεηα, ηαί μπ ἑαοημῦ
βζκυιεκμκ. Σμῦημ δέ ηαί ἀκςηένς εἰνήηαιεκ, ὅηζ μ πνυξ ηυ ηαηυκ ὁνκηεξ ημῦημ πνάηημιεκ, ἀθθά δμημῦκηεξ ἀβαευκ
πμζεῖκ, εἰ ηαί ἔηααζζξ ημοκακηίμκ δείηκοζζκ.
Ὅηζ ημῦ ἀβαεμῦ ἕκεηα: Ὅ εἶπε ηαί ἐκ ηῶ πνυ ημφημο ηεθαθαίῳ, 'δζά ηυ ἀβαευκ', ἐπεζδή κμιίγμιεκ ὅ πμζμῦιεκ ἀβαευκ.
§ 32. Σῶ ὄκηζ δέ μη ὀνευκ: θζέιεκμζ βάν ηαηά θφζζκ ηαἱ δφκαιζκ ημῦ ἀβαεμῦ ἑηηζηήκ, πνάηημιεκ ἔζε' ὅηε ἀβκμμῦκηεξ
ηυ ηαηυκ, ὅ ιῖκ ιέκ κμιίγεηαζ ηαθυκ, ηῆ δέ ἀθδεείᾳ ἐζηί ηαηυκ. Σί βάν; Ὅηζ, ηζιςνμῦκηεξ ηῶ δζηδιέκῳ, θμκεφμιεκ
ἐζε' ὅηε ηυκ ἀδζηήζακηα ιή ἄλζμκ ὄκηα εακάημο. Οὕης κυεζ, ηαί μ ζθάθθῃ.
ηένδζζξ ἄνα ἐζηζ: Θαοιαζίςξ ἔδεζλεκ ἀκοπυζηαημκ ηυ ηαηυκ, ζηένδζζκ ἀπμδείλαξ ηκ ἐκ ηάλεζ ηαί θφζεζ. Ἡ δέ
ζηένδζζξ μη αημτπυζηαζζξ, ὡξ πνμέθδιεκ, ἀθθά ηυ πεθοηυξ ηαί ἐπζαάθθμκ πανεῖκαζ ιή πανυκ• ὅεεκ ηαί ἁιανηίακ,
ημοηέζηζκ ἀηεολίακ ηαί ἀπυπηςζίκ ηζκα ημῦ πνμζήημκημξ, αηυ ηυ ηξ ζηενήζεςξ ηαθεῖ, ηαί ἄζημπμκ, ἀκηί ημῦ, πανά ηυκ
ζημπυκ αάθθμκ, ἐη ιεηαθμνξ ηκ ημλεουκηςκ• ὥζπεν βάν ἐηεῖκμζ, ἐπζηοβπάκμκηεξ ημῦ ζημπμῦ, ημοηέζηζ ημῦ ζδιείμο
ἐθ' ὅ ημλεφμοζζκ, ὅ δή ηαί ζημπυξ θέβεηαζ, ηαθξ πνμΐαζζκ, μὕηςξ μἱ ἔλς ημῦ ζημπμῦ ημλεφμκηεξ ἁιανηάκμοζζ ημῦ
πνμζήημκημξ.
Καί ἁιανηία: Συ 'ἁιανηία' ιή κμήζῃξ ηήκ βεκμιέκδκ ἐκ ιῖκ, μἷμκ ιμζπείακ, ἤ ἀδζηίακ, ἤ ἄθθμ ηζ ημζμῦημκ, ἀθθ' ὅ θέβεζ,
ημζμῦηυκ ἐζηζ. Σμῦ ἀβαεμῦ ηαἱ ηξ ηαηά θφζζκ ηζκήζεςξ, ἤημζ ηάλεςξ, ἀπμηοβπάκμκηεξ, θενυιεεα εἰξ ηήκ πανά θφζζκ
ἄθμβμκ ηαί πακηεθ ηαί ἀκμφζζμκ ἀκοπανλίακ• ὅεεκ ηαί ιδδαιῆ ιδδέκ ὄκ θέβεζ ηυ ηαηυκ.
Σελίδα 129 από 193
Ο πάκηα πζζ: Θείςξ ηάξ πμαάζεζξ ηκ ἐκ ηῆ δδιζμονβίᾳ δζέζςζεκ• ὁ ιέκ βάν κμῦξ, ηαε' ὅκ μζίςκηαζ μἱ εεῖμζ κυεξ ηαί
πάκηῃ ἄτθμζ, ἀκχηενμξ ροπξ ἐζηζκ. μὖκ ἄββεθμξ, ὁ πανά ηυκ ἀβαεμεζδ κμῦκ ηζκδεείξ, δαίιςκ ἀπέαδ, δέ ροπή, ηαευ
κμενά ηαί θμβζηή, μ ηαηά θυβμκ ἐκενβμῦζα ηυκ πμαεαδηυηα κμῦκ ηυκ κμδηυκ, μη ἐκενβεῖ ηά μἰηεῖα, ηά δέ ζχιαηα ηά
πμαεαδηυηα ηυκ κμενυκ θυβμκ πανά θφζζκ ενεεέκηα, μη ἔννςκηαζ εἰξ ηά ἑαοηκ.
§ 33. Πξ ὅθςξ ηά ηαηά: Δἰ πνυκμζα ἐκ πζζ, μδαιμῦ θφζεζ ηυ ηαηυκ.
Ἀθθά ηαί ημῖξ βζκμιέκμζξ: Ὅηζ ηαί ημῖξ βζκμιέκμζξ ηαί κμιζγμιέκμζξ ηαημῖξ ἀβαεμπνεπξ ηέπνδηαζ ὁ Θευξ πνυξ
δζυνεςζζκ ἤ ὠθέθεζακ ικ ἤ ἑηένςκ.
Ἤ ἄθθςκ ἤ ἰδζηήκ: Πνυξ ημφξ θέβμκηεξ, ὅηζ ἐπνκ ιξ ηαί ἄημκηαξ εἶκαζ ἀβαεμφξ.
Οἵ πνκαί θαζζ ηήκ πνυκμζακ: διείςζαζ, πξ ἐπζπθήηηεζ ημῖξ θέβμοζζ• Γζά ηί βάν ιή ἐπμίδζεκ ιξ ὁ Θευξ μὕηςξ, ἵκα,
ηἄκ εέθςιεκ, ιή ἁιανηάκςιεκ; Σμῦημ βάν μδέκ ἕηενυκ ἐζηζκ, ἤ θέβεζκ• Γζά ηί ιή ἀκυδηα ηαί ἄθμβα ιξ ἐπμίδζε; ηυ
βάν ἐλ ἀκάβηδξ ιξ ἄβεζεαζ ἐπ' ἀνεηήκ μὔηε αημηνάημνάξ ηζκαξ ιξ ἐδείηκο ηκ ηαε' ἑαοημφξ, μὔηε ηήκ κμενάκ
ροπήκ• ἄκεθε βάν ικ ηυ αηελμφζζμκ, ηαί μὔηε εἰηχκ Θεμῦ ἑζυιεεα, μὔηε ροπή θμβζηή ηαί κμενά, ηαί ηῶ ὄκηζ
θεανήζεηαζ θφζζξ, μη μὖζα ὅπεν ἔδεζ αηήκ εἶκαζ. Ὅπεν δέ θδζζκ, αημηζκήηςκ, ἀκηί ημῦ αηελμοζίςκ ηαί
αημηναηυνςκ εἰνζεαζ κμδηέμκ• μ βάν ηκ ἑαοημφξ ηζκμφκηςκ, μἷμκ ἐιρφπςκ, πνυξ ἀκηζδζαζημθήκ ηκ ἀηζκήηςκ, ὡξ
μἴηςκ ηαί ὀνκ, ἤ ἑηενμηζκήηςκ, ὡξ θίεςκ ηαί λφθςκ. Πενί βάν ἀνεηξ δζαθεβυιεκμξ ημφξ αημηζκήημοξ πανέθααεκ, ὧκ
θδζζ πνυζθμνμκ ηήκ πνυκμζακ, μἷμκ ηήκ δζά κυιμο ηαί πνμθδηκ, ηήκ δζά ηκ εενβεζζκ, ὡξ ηαί ὁ Ἀπυζημθμξ δδθμῖ,
δδιδβμνκ παν' Ἀεδκαίμζξ.
Ἄημκηαξ ιξ: Καθξ ἀκέηνερε ηυκ θυβμκ ηκ θεβυκηςκ, ὅηζ ἐπνκ ιξ ηαί ἄημκηαξ ηαί ἀκάβηδξ εἶκαζ ηαθμφξ• ημῦημ
βάν θεμνά ἦκ ικ ηξ μζίαξ• ἀκῄνδημ βάν ηυ αηελμφζζμκ.
§ 34. Καί ἀθθμίςζζξ: διείςζαζ, ὅηζ ηαί ηά ἀζχιαηα ηαί ηά ἄτθα ἀθθμζμῦηαζ, ιή ιέκμκηα ἐκ ηῆ ημῦ ἀβαεμῦ ὁθμηεθξ
ηαηυηδηζ• ηυ ιέκ βάν ἀβαευκ ηαηυκ, ὡξ ἀεί ἑζηχξ ηαί αέααζμκ, ηυ δέ ηνεπυιεκμκ μ ηαηυκ.
§ 35. Δκ βκχζεζ δέ ἁιανηάκμκηαξ: Ὅνα πξ ἑνιδκεφεζ ηυ, «μαί ημῖξ ἐκ βκχζεζ ἁιανηάκμοζζ», ηαί ηυ, «ὁ δμῦθμξ ὁ εἰδχξ
ηυ εέθδια ημῦ ηονίμο αημῦ, ηαί ιή πμζκ αηυ, δανήζεηαζ πμθθάξ».
Ἤ ηξ βκχζεςξ: Γκζίκ θδζζκ ἴζςξ ηήκ ἐη δζδαζηαθίαξ πνμζβζκμιέκδκ, ἥκ ηαί θήεδ πμθθάηζξ δφκαηαζ ἀιαονζαζ, ἥκ
ηαί ἀκςηένς θδζίκ ἐλ ἀημξ ἐββίκεζεαζ• ἄθδζημκ δέ ηήκ βκζζκ μἰδηέμκ ηήκ ἐη θοζζηξ εεςνίαξ ἤ ἐθθάιρεςξ
ἀδζδάηηςξ πνμζβζκμιέκδκ.
Ἀθθά ηαῦηα ιέκ ιῖκ: διείςζαζ, ὅηζ ηαί ἄθθμ ἐζηίκ αημῦ ζφκηαβια πενί δζηαίμο ηαί εείμο δζηαζςηδνίμο• ζδιείςζαζ
δέ, ηαί ὅηζ εἴημζζ ηαί ηνεῖξ ζοθθμβζζιμφξ ἔπεζ ηυ ηεθάθαζμκ ημῦημ, ἀπμδεζηκφκηαξ, ὅηζ μη ἔζηζκ ὄκ ηυ ηαηυκ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Δ'
Σελίδα 130 από 193
§ 1. Ο ηήκ πενμφζζμκ: Ἕκ ὠκυιαζακ ηυκ Θευκ μἱ πάθαζ μπ ὡξ ἀνζεικ ἀνπήκ, ἀθθά δζά ηυ πάκηςκ ἐλῃνζεαζ ηαί
ιδδέκ ἔπεζκ ζοκανζειμφιεκμκ ηκ ιεη' αηυκ, ἀθθά ηαί δζά ηυ ἀζφκεεημκ ηαί ἁπθμῦκ• μ ημῦημ δέ πανίζηδζζ, ηίξ μζία
ημῦ Θεμῦ• ηονίςξ βάν μζία ἐπί Θεμῦ μη ἄκ θέβμζημ• ἔζηζ βάν πενμφζζμξ.
Θεανπζηξ μζζανπίαξ: Οζζανπίακ θδζί ηήκ πάζδξ ἀνπήκ μζίαξ ηαί αἰηίακ• αηή βάν εευηδξ πέν πζακ μζίακ.
Πνυμδμκ δέ ηήκ εείακ ἐκένβεζακ θέβεζ, ἥηζξ πζακ μζίακ πανήβαβε.
Καί βάν ηἀβαεμῦ εεςκοιία: Πξ ἀβαευξ θέβεηαζ ὁ Θευξ. Ὅνα δέ πξ θδζζ ηυ ἀβαευκ, ἤημζ ηήκ αημῦ εεςκοιίακ,
ἐηηείκεζεαζ εἰξ ηά ὄκηα πάκηα ηαί εἰξ ηά μη ὄκηα εἶκαζ• ηυ δέ ἕκ πέν ηά ὄκηα εἶκαζ ηαί πενεηηείκεζεαζ αηυ• ηήκ δέ
γςήκ πέν ηά γκηα εἶκαζ, ηαί ηήκ ζμθίακ πέν ηά κμενά ηαί θμβζηά ηαί αἰζεδηζηά ἐηηείκεζεαζ, ὡξ εἶκαζ δθμκ, ὅηζ ηυ
ἀβαευκ, ημηέζηζκ ὁ Θευξ, ηαί ημῦ ὄκημξ ηαί γςξ ηαί ζμθίαξ αἴηζμκ, ηυ δέ ὄκ, γςξ ηαί ζμθίαξ αἴηζμκ, ημῖξ μὖζζ κυεζ
ἀημθμφεςξ (ημῖξ θμζπμῖξ).
Καί εἰξ ηά μη ὄκηα ἐηηείκεηαζ: Καί εἰξ ηά μη ὄκηα ἐηηείκεηαζ ηυ ἀβαευκ, ὡξ εἰξ ηυ εἶκαζ ηαθμῦκ αηά, ἤ ηαί ηαηά ηυ
εἰνδιέκμκ αηῶ ηῶ παηνί, ὅηζ ηαί αηυ ηυ ιή ὄκ ηαθυκ, ὅηακ ἐκ Θεῶ δζά ηυ πενμφζζμκ εεςνηαζ. Ὄκηα δέ ηά μη ὄκηα
θζηά θδζζκ, ὡξ πμθθάηζξ ἐδδθχζαιεκ ἄκς• ἤ μὕηςξ, ἐπεζδή μ πενζβνάθεηαζ ηυπῳ ὁ Θευξ, εἰηυηςξ θδζί ηαί πέν ηά
μη ὄκηα αηυκ εἶκαζ, ἵκα δείλῃ ηυ ἀπενίβναπημκ αημῦ.
Καί πέν ηά γκηα: πζζδιήκαζεαζ πνή, πξ, ὅηακ ιέκ πενί ἀββέθςκ θδζί ηαί ἀκενχπςκ, ημφξ ἀββέθμοξ κμδηά θδζζ,
ηάξ δέ ιεηέναξ ροπάξ κμενάξ, ὡξ πμθθάηζξ ἀκςηένς πανεζηήζαιεκ ηαί ηάξ ἑνιδκείαξ ἐηεέιεκμζ ημῦ κμδημῦ ηαί
κμενμῦ. Νῦκ δ' ἐπεζδή πενί ημῦ Θεμῦ πνηυκ θδζζκ, εἰηυηςξ ηαί ημφξ ἀββέθμοξ ιεε' ικ κμενμφξ θδζζκ, ἅηε ηαί αημφξ
δζά ημῦ κμεῖκ ηυκ Θευκ, ὅζμκ μἷυκ ηε, ηνεθμιέκμοξ ηῆ κμήζεζ, ηῶ ἐπεζηνάθεαζ ἐπί ηήκ εείακ ζμθίακ, ὡξ ηαί αἱ
ἀκενχπζκαζ ροπαί, ηαί ηά αἰζεδηζηά δέ, ημοηέζηζ ηά ἄθμβα. Ἔιροπα δέ ὅιςξ πάκηα ζμθίαξ ιεηέπμοζζ εείαξ ηαί ἐκ ηαῖξ
θοζζηαῖξ αηκ ὁνιαῖξ, ὡξ ηαί ὁ εεῖμξ Βαζίθεζμξ ἐκ ηῆ λαδιένῳ δείηκοζζ, ηαί αηυ δέ ηυ ἐκ ζμθίᾳ βεκέζεαζ πάκηα,
ηαηά ηυ εἰνδιέκμκ, «πάκηα ἐκ ζμθίᾳ ἐπμίδζαξ». Ἡ δέ ζμθία ἐζηίκ ὁ Τἱυξ ὁ ὤκ• πάκηα μὖκ ἐκ ηῶ Τἱῶ ηῶ ὄκηζ ἐβέκμκημ,
θδζίκ.
§ 2. ηθακημνζηάξ: ηθακημνζηάξ θδζζ ηάξ ἐηθαζκμφζαξ, ἤημζ πανζζηάζαξ.
Σξ πέν πζακ ἀβαευηδηα: διείςζαζ, ὅηζ ηαθξ θέβμιεκ, ὅηζ ἐζηίκ πέν πζακ ἀβαευηδηα ηαί εευηδηα• πμαεαδηοίαξ
μὖκ εευηδηαξ κυδζμκ ἀββέθςκ ηαί ἀκενχπςκ δζηαίςκ.
κ ἀπμηνφθμζξ: Ὡξ ηυ, «ἔεεημ ζηυημξ ἀπμηνοθήκ αημῦ», ηαί πάθζκ• «ἐκ ἀπμηνφθῳ ηαηαζβίδμξ».
Καί αἰζεήζεςξ ιεηεζθδθυηςκ: πεζδή πνυ ιζηνμῦ ἔδμλέ πςξ πυααζζκ θέβεζκ ηυ ἀβαευκ, εἰπχκ ημῦ ὄκημξ αἴηζμκ, ηαί
μὕης ηαεελξ, ἵκα ιή μἱ ἀζοκέηςξ ἀκαβζκχζημκηεξ εὕνςζζ ιέιρεςξ ἀθμνιήκ, θδζίκ• Οη ἄθθμ δέ εἶκαζ ηυ ἀβαευκ, ηαί
ἄθθμ ηυ ὄκ, ηαί αὖ πάθζκ, ἄθθμ ηήκ γςήκ, ἤ ηήκ ζμθίακ• ἕκ βάν εἶκαζ ηκ ἁπάκηςκ αἴηζμκ, ηαί μ πμθθά, ηαί ιίακ εἰηυηςξ
εευηδηα πάκηα πανάβμοζακ, ηήκ ἁβίακ ηαί ιαηανίακ Σνζάδα, ηαί ιή πμθθάξ εευηδηαξ δδιζμονβμφξ• ημῦημ δέ μ πενζηηξ
Σελίδα 131 από 193
εἶπεκ, ἀθθά ηαεαπηυιεκμξ ηκ παν' Ἕθθδζζ ζμθκ ηαί ηκ ἀπυ ίιςκμξ αἱνεηζηκ, μἵ ημζιμπμζμφξ θαζζ εεμφξ,
ηαευζμκ πμαεαήηαζζ, ημζμῦημκ ηαί ηά ἀζεεκέζηενα ηκ ηηζζιάηςκ πανάβμκηαξ, ἕςξ ηαί ηξ ηκ ἁπάκηςκ πμζηάειδξ,
ὥξ θαζζ, ημοηέζηζ ηξ ὕθδξ.
Καί ηήκ ιέκ εἶκαζ: Σήκ ημῦ ἀβαεμῦ ἐπςκοιίακ πακηεθμῦξ πνμκμίαξ δεηηζηήκ εἶκαί θδζζ, ηάξ δέ θμζπάξ, ιενζηάξ, μἷμκ
γςήκ ηαί ζμθίακ ηαί θυβμκ• ηαί πάκηα ιέκ βάν ηά ὄκηα δζ' ἀβαευηδηα Θεμῦ πανήπεδ πνυξ ὕπανλζκ, ηαί εἰζίκ ἀβαεά, ἤημζ
ηαθά θίακ, μ πάκηα δέ γςξ ἤ θυβμο ἤ ζμθίαξ ιεηέπμοζζ• δζυ ηάξ ημζαφηαξ ἐπςκοιίαξ ηαηά ἀκηζδζαζημθήκ ηξ
πακηεθμῦξ ηέεεζηεκ. θζηςηέναξ δέ θδζζ ηάξ ἐπί πθεζυκςκ εεςνμοιέκαξ, μἷμκ γςήκ• θεάκεζ βάν ἐπί θοηκ ηαί γχςκ,
θμβζηκ ηε ηαί ἀθυβςκ• ζμθία δέ ηαί θυβμξ ιενζηχηεναζ ἐπί ιυκςκ βάν θμβζηκ ὁνκηαζ ηαῦηα.
§ 3. Καί ηξ γςξ ηήκ ζμθίακ: Ἀζαθέζηενυκ πςξ ἐβηεζιέκδξ ηξ νήζεςξ, μἶιαζ ηυ θεβυιεκμκ ημζμῦηυκ ηζκα κμῦκ
πμθαίκεζκ• ὥξ ηζκμξ ἐπαπμνμῦκημξ ηαί θέβμκημξ• Γζά ηί, ημῦ ὀκυιαημξ αημῦ ημῦ ὄκημξ πενέπμκημξ ηξ γςξ ηήκ
πνμζδβμνίακ, ηαί πάθζκ ημῦ ὀκυιαημξ ηξ γςξ πεναίνμκημξ ηήκ ζμθίακ, ἅηε ηαί ηξ ηάλεςξ ημῦημ ἀπαζημφζδξ, ὡξ ηαί
αηυξ πνυ αναπέςξ ἐδήθςζεκ εἰπχκ, ηαί ὄκ, ηαί γςήκ, ηαί ζμθίακ ηήκ μζζμπμζυκ ηαί γςμπμζυκ ηαί ζμθμδυηζκ αἰηίακ
ηκ μζίαξ, ηαί γςξ, ηαί κμῦ, ηαί θυβμο ιεηεζθδθυηςκ, ηαί αἰζεήζεςξ, μηέηζ ηήκ ηάλζκ ηαφηδκ ὁνιεκ ἐκ ημῖξ μὖζζ;
Γέμκ βάν, ηαηά ημφξ εἰνδιέκμοξ πυ ζμῦ ααειμφξ, ηά ὄκηα πθέμκ ηκ γχκηςκ ηαί ηκ αἰζεακμιέκςκ ηαί ηκ κμενκ ηαί
θμβζηκ, ημοηέζηζ ημῦ κμῦ ηαί θυβμο ιεηεζθδθυηςκ, πθδζζάγεζκ Θεῶ• μηέηζ ιέκ μὕηςξ, ἐλ ἐκακηίμο δέ ἐζηζκ, μἷμκ
μνακμῦ ηαί ἄζηνςκ ηαί βξ ηαί ὕδαημξ ηαί ἀένμξ ηαί ηκ ἐλ αηκ πθδζζαίηενα πενί ηήκ πνυκμζακ ημῦ Θεμῦ ηά γκηα,
εἰ ηαί ηήκ θοηζηήκ γζζ γςήκ, μἷα ηά θοηά ηαί ηά ημζαῦηα, ηαί ηκ γχκηςκ πθδζζαίηενα ηά αἰζεδηζηά, ημοηέζηζ ηά ἄθμβα•
ηκ βάν θοηκ ηαί αμηακκ ηζιζχηενα ἐκ γςῆ ηά ἄθμβα, ηαε' ὅ ηἄκ ιυκμκ αἰζεάκςκηαζ, ηκ θοηκ ιή αἰζεακμιέκςκ,
ηκ δέ θμβζηκ μἱ κυεξ, ημοηέζηζκ αἱ πενηυζιζμζ δοκάιεζξ, ὡξ ικ ηκ θμβζηκ ἀκχηεναζ, ηαηά ηυ ἄοθμκ ηαί κμενυκ
ἐββίγμοζαζ ιθθμκ ικ ηῶ Θεῶ• ηαίημζ ἔδεζ ηυ ἐκακηίμκ, ηά ὄκηα ηαί ιεζγυκςκ δςνεκ ἀπμθαφμκηα ημῦ Θεμῦ πέν ηά
ἄθθα εἶκαζ, μἷμκ ηυκ μνακυκ, ηά ἄζηνα ηαί ηά ημζαῦηα, Καί αηή ιέκ ἐπαπυνδζζξ• θμζπυκ μὖκ ἀπμηνίκεηαζ ὁ εεῖμξ
Γζμκφζζμξ ἐη ημῦ κμῦ ηαί ημῦ θυβμο ηαί ηξ αἰζεήζεςξ ηαε' πυααζζκ ηαί ηά πνμηζιήζεζξ ηάηηςκ• μὕηςξ ενήζεζξ ιαηά
ιίακ ζεθίδα.
Καίημζ ἔδεζ ηά ηκ ιεζγυκςκ: Μείγμκαξ δςνεάξ θδζζ ηάξ ἐπί πθεζυκςκ εεςνμοιέκαξ, μἷμκ ηυ ὄκ ηαί ηήκ γςήκ, ἀθθά ηά
ημφηςκ ιυκμκ ιεηέπμκηα μη ἐκ πνχημζξ ηαί ηνείηημζζκ, ἀθθ' ἐκ ημῖξ ἥηημζζκ ὁννκηαζ, ἐπεζδή ηά ιέκ πενέπμκηα ηαί ηάξ
ηκ θεζιέκςκ ἔπμοζζκ ἰδζυηδηαξ ημῦ εἶκαζ, ημῦ γῆκ, ηαί ηαηά ημῦημ ηνείηημκα, εἰ ηαί δζά ιενζηςηένςκ ἐπςκοιζκ
ζδιαίκμκηαζ, ηά δέ ηκ ὁθζηςηένςκ μ ιεηέπμοζζ ηξ ηκ ηνεζηηυκςκ ἰδζυηδημξ, ημοηέζηζ ζμθίαξ ηαί θυβμο ηαί
κμενυηδημξ, ηαί ηαηά ημῦημ ἥηημκα, ὡξ ηηυκςκ, ἤβμοκ ὀθζβςηένςκ δςνεκ ιεηέπμκηα, ὥζπεν μὖκ ηά ἕηενα, ὡξ
πθεζυκςκ, ηαί ηνείηημκα ηαί Θεῶ πθδζζαίηενα.
Καί γζζκ πέν ηά ἄθθα: Ὅηζ ηά πενηείιεκα ηαί ιθθμκ Θεῶ πθδζζάγμκηα θέβεηαζ πθέμκ γῆκ ηκ πμαεαδηυηςκ, μἷμκ
μἱ εεῖμζ κυεξ πέν ιξ γζζκ, ὡξ ιθθμκ Θεῶ πθδζζάγμκηεξ. Πάθζκ ιεῖξ ὡξ θμβζημί, ηκ ἀθυβςκ πθέμκ θεβυιεεα γῆκ•
παθζκ ηά ἄθμβα, ὡξ αἴζεδζζκ ἔπμκηα, πθέμκ γῆκ ηκ θοηκ, ὡξ αἴζεδζζκ ιή ἐπυκηςκ, ἀθθά ιυκδκ ηήκ θοηζηήκ γςήκ.
§ 4. ὤκ ὅθμο ημῦ εἶκαζ. Συ 'ὄκ' ἐπί ημῦ Θεμῦ θεβυιεκμκ, ὅθμο ζοθθήαδδκ ημῦ εἶκαζ πένεζηζ• ημῦημ βάν θδζζκ
πενμφζζμκ, ἀκηί ημῦ πέν ηυ ἐκ βεκέζεζ ὄκ• ηυ βάν ὄκ μζία• ἀπυ βάν ημῦ εἶκαζ ηυ ὄκμια πανηηαζ ηξ μζίαξ. μὖκ
Θευξ, ὡξ ηαί ημῦ εἶκαζ πενηείιεκμξ (ηυ βάν εἶκαζ ἐλ αἰηίαξ ηζκυξ δδθμῖ εἰξ ηυ εἶκαζ ἀπεκαζ) ὤκ, πενμοζίςξ κμεῖηαζ• δζυ
ηαί αἰχκ θέβεηαζ εἶκαζ ηκ πανδβιέκςκ π' αημῦ αἰχκςκ• ὅπεν βάν ιδδέ ἦκ, ιήηε ἔζηαζ, ἀθθ’ ἔζηζ ιυκμκ, ημῦημ ἐζηχξ
ἔπςκ ηυ εἶκαζ, ηυ ιή ιεηααάθθεζκ εἰξ ηυ ἔζηαζ, ιήη' αὖ ιεηααεαδηέκαζ ἀπυ ημῦ ἦκ εἰξ ηυ ἔζηζ, ημῦηυ ἐζηζκ αἰχκ• μ βάν
ιυκμκ ηά ὄκηα πάκηα δεῖ πανεῖκαζ ηῶ πακηί ηαί ὅθῳ, ἀθθά ηαί ηυ ιδδέκ ημῦ πμηε ιή ὄκημξ• μδέ βάν ηζ πνμζβέβμκεκ
αηῶ, ιή ὄκ πνυηενμκ. Αὕηδ μὖκ δζάεεζζξ ηαί θφζζξ ηαθμῖημ ἄκ ηαί εἴδ αἰχκ• αἰχκ βάν ἀπυ ημῦ ἀεί ὄκημξ εἴνδηαζ. Δἴ ηζξ
Σελίδα 132 από 193
μὖκ μὕης ηυκ αἰκα θέβμζ γςήκ ἄπεζνμκ, ηῶ πζακ ἤδδ εἶκαζ ηαί ιδδέκ ἀκαθίζηεζκ αηξ ηῶ πανεθδθοεέκαζ, ιδδ' αὖ
ιέκεζκ, μη ἄκ εἴδ πζα, ἐββφξ δέ ἄκ εἴδ ημῦ ὁνίγεζεαζ ηί αἰχκ. ηεῖκμ βμῦκ ἐζηζκ ἄπεζνμκ, ηυ ιή ἐπζθεῖπμκ• ηαί ημῦημ
ηονίςξ, ὅηζ ιδδέκ ἑαοημῦ ἀκαθίζηεζ μὕηςξ μὖκ ὁ Θευξ ηαί αἰχκ, ηαί αἰκαξ πμζκ. Αἰχκ ημζκοκ ἐζηίκ μ ηυ πμηείιεκμκ,
ἀθθά ηυ ἐλ αημῦ ημῦ πμηεζιέκμο ἐηθάιπμκ• ηά μὖκ κμδηά ηαί ηά ιή ὁνχιεκα ηαηά ηυκ Ἀπυζημθμκ αἰχκζα, αἰχκζμκ δέ
μη αηυξ ἐζηζκ ὁ αἰχκ, ἀθθά ηυ αἰκμξ ιεηέπμκ, ημοηέζηζ ηξ ἀδζαζηάημο ηαί ἀπείνμο γςξ. Ὡξ μὖκ ηαί ηκ αἰκμξ,
ημοηέζηζ ημῦ ἀεί ὄκημξ ιεηεπυκηςκ, ηαε' ὁιμζυηδηα αἰχκςκ θεβμιέκςκ πμζδηήξ ὁ Θευξ, πεπμζδηέκαζ ημφξ αἰκαξ θέβεηαζ,
ἀκηί ημῦ ηά κμδηά, αἰχκ αηκ ὤκ ηαί ζοκμπεφξ, μὕης ηαί πνυκμξ ὁ ἄπνμκμξ θέβεηαζ, ἅηε ηαί πνυκςκ αἴηζμξ• ὅπεν βάν ἐκ
ημῖξ κμδημῖξ αἰχκ, ημῦηυ ἐζηζκ ἐκ ημῖξ αἰζεδημῖξ πνυκμξ. Ὥζπεν μὖκ ηά ὁνχιεκα εἰηυκεξ εἰζί ηκ ἀμνάηςκ ηαί κμδηκ,
ηαί αἰκα θέβμιεκ ηήκ ἀηνει ἐηείκδκ ηαί ὁιμῦ πζακ γςήκ, ηαί ἄπεζνμκ ἤδδ ηαί ἀηθζκ πάκηῃ ηαί ἐκ ἑκί ηαί
πνμεζηζακ, μὕης ηαί ηυκ πνυκμκ ηυηε ιέκ ἐκ ηῶ ἀεί ὄκηζ ἀκαπαφεζεαζ, ἐηθακκαζ δέ ηαε' πυααζζκ, ὅηε ηαί ὕζηενμκ
θφζζκ ὁναηήκ ἐπνκ πνμεθεεῖκ. Σήκ μὖκ εἰξ ηά αἰζεδηά πνυμδμκ ηξ εἰξ ηυ ηαῦηα δδιζμονβεῖκ ἀβαευηδημξ ημῦ Θεμῦ
ηαθμῦιεκ πνυκμκ• μ βάν ηίκδζζξ ηκ εἰξ ιμίναξ ηαί ὥναξ ηαί κφηηαξ ηαί ιέναξ δζαζηάζεςκ, ημῦημ πνυκμξ, ἀθθ'
ὁιχκοιμκ ηῶ πνυκῳ• ὥζπεν βάν ηυ ιεηνμῦκ ηαί ιεηνμφιεκμκ εἰχεαιεκ ὁιςκφιςξ ηαθεῖκ, μὕης ηαί ἐκηαῦεα• μἷμκ, ἐάκ
ηυ πυ πήπεςξ ιεηνμφιεκμκ, εἴηε ἔδαθμξ, εἴηε ηεῖπμξ, ἤ ἕηενμκ, πποκ θέβμιεκ. Αἱ βμῦκ ηκ ἀζηένςκ θμναί, ηαηά ηυ
εἰνδιέκμκ, «ἔζηςζακ εἰξ ηά ζδιεῖα ηαί εἰξ ηαζνμφξ ηαί εἰξ ἐκζαοημφξ», πνυξ δζμνζζιυκ ηαί δήθςζζκ ιῖκ ἐκανβ πανά
Θεμῦ ἐβέκμκημ. μὖκ ηαί ηαῦηα δζαηάλαξ, αηυξ ἄκ εἴδ πεναζςκίςξ ηαί ἀπνυκςξ ηαῦηα ὡξ αἴηζμξ.
Καί μὔηε ἦκ: Ὅηζ μὔηε ηυ ἦκ, μὔηε ηυ ἔζηζκ, μὔηε ηυ ἔζηαζ ηονίςξ θέβεηαζ ἐπί Θεμῦ• πέν βάν ηαῦηα ὁ Θευξ. Λέβεηαζ δέ
ηαί ηαῦηα δζά ηυ ηαηά πζακ ἐπίκμζακ πενμοζίςξ αηυκ εἶκαζ.
Οὔηε ἦκ: Καθξ εἶπεκ, μὔηε ἦκ• ηυ βάν 'ἦκ' δδθςηζηυκ ἐζηζ πνυκμο. Ἔζηζ δέ ὁ Θευξ ηαί πέν ηυ ἦκ, ημοηέζηζκ πέν
πνυκμκ. νεῖξ μὖκ• Καί πξ ηεῖηαζ πενί ημῦ Θεμῦ Λυβμο, «ἐκ ἀνπῆ ἦκ ὁ Λυβμξ»; Ἰδμφ βάν ἐκηαῦεα ηεῖηαζ ηυ ἦκ.
Πμθθάηζξ θέβμιεκ, ὅηζ ἀνπή ηαί αἰηία πάκηςκ ὁ Παηήν δζά ημῦημ μὖκ, «ἐκ ἀνπῆ ἦκ», θδζίκ, «ὁ Λυβμξ», ἐπεζδή ὁ Τἱυξ ἐκ
ηῶ Παηνί ἐζηζ. Καθξ μὖκ εἶπεκ, «ἐκ ἀνπῆ ἦκ ὁ Λυβμξ»• ηυ δέ ἔζηαζ ζαθέξ ἐζηζ. Σμῦημ βάν δδθμῖ, ὅηζ κῦκ μη ἔζηζκ, ἀθθ'
ἔζηαζ πμηέ, ὅπεν ἐπί Θεμῦ θέβεζκ ἀκυζζμκ ηαί ἀπνυζθμνμκ.
Μθθμκ δέ μὔηε ἐζηζ: Πνμζοπαημοζηέμκ ηαί ηαῦηα μἷξ ἐπζθέβεηαζ ηονίςξ ηυ 'ἐβέκεημ' ηαί ηά ζφκ αηῶ ηεζιεκα• ἤ ηαί
ἑηένςξ κμδηέμκ, ὡξ πέν πζακ ημῦ εἶκαζ ἔκκμζάκ ηε ηαί θακηαζίακ πάνπςκ. Γζά δέ ημῦ εἰπεῖκ 'ηά ὄκηα' ηυ ὅθςξ αηά
πνυξ ὕπανλζκ ἀπεκαζ δδθμῖ, ηυ δέ 'ηαί αηυ ηυ εἶκαζ ηκ ὄκηςκ' πνμζεείξ, ηήκ δζαιμκήκ αηκ ἐζήιακε.
§ 5. Καί ἔζηζκ αηυ ηαε' αηυ: Σαῦηα μ δεῖ κμιίγεζκ πενί ημῦ ηκ ἁπάκηςκ αἰηίμο θέβεζεαζ, ἀθθά πενί ηκ ἐλ αημῦ
δδιζμονβζηξ πμζηάκηςκ κμδηκ ηε ηαί κμενκ ηαί αἰζεδηκ ηαί θμζπκ• ηαεά βάν πνμεζνήηαιεκ, ὁ Θευξ πνυ ημῦ
εἶκαζ ηαί βάν ἐζηζ πνμχκ• ηυ δέ εἶκαζ μἷμκ ἔιθαζζκ ἔπεζ ηζκά πνμτπυκημξ αἰηίμο. Πνμχκ ιέκ μὖκ θέβεηαζ ὁ Θευξ, ηαί
θμζπυκ θέβεηαζ ηαί ὤκ, ὡξ ἁπάκηςκ αἴηζμξ• εἶηα ηυ εἶκαζ ηά πάκηα ἐλ αημῦ. Συ μὖκ εἶκαζ ηαη' ἐπίκμζακ ἐη ιεημπξ πέζηδ
ημῦ πνμεῖκαζ αημο, μπ ὡξ ιενζζεέκημξ ημῦ Θεμῦ εἰξ ηυ εἶκαζ ηαί πνμεῖκαζ, ἀθθά ηυ εέθδια αημῦ ηυ παναβαβυκ εἰξ ηυ
εἶκαζ ηά ὄκηα, ημῦημ θέβεηαζ εἶκαζ πνμτπμζηάκ ἐκ ηῶ Θεῶ, ηαί ημφημο ημῦ εείμο εεθήιαημξ εἰξ ηυ εἶκαζ ηηίζζκ
πνμμνζζεέκημξ, εἰηυηςξ πνυ ηκ ἄθθςκ, ὧκ ιεηέπεζ ηά ὄκηα ημῦ Θεμῦ, πνεζαοηένα ηζξ ἀνπή ημῦ εἶκαζ, ἐπζκμεῖηαζ αηυξ
ὁ Θευξ• πνημκ βάν ἐζηί ηζ, ηαί ηυηε ἐζηί ηαί γςή ηαί ζμθία. Οἱ βμῦκ ἀυναημζ ηαί ἀκχηαημζ κυεξ πνημκ ημῦ εἶκαζ
ιεηέζπμκ, ηαί μὕης γςξ ηαί ζμθίαξ. Ὥζπεν βάν ἐθ' ικ πνχηδ ηζξ πέζηδ ὕθδ, ἀθ' ἧξ ἔζιέκ, μὕης ηαί ἐπί ηκ
ἀζςιάηςκ κμκ, μἱμκεί ὕθδ, κμεῖηαζ αηυ ηυ ὄκ ἑηάζημο δζά γςξ εἶδμξ, ηαί ηαε' ὅ μζίςηαζ εἰξ γςήκ ηαί ζμθίακ ηαί
ὁιμζυηδηα. ιμζυηδηα δέ ηαί ἄκς δζελήθεμιεκ ηαί ηαηυηδηα, ηάξ ἀκαβςβμφξ ἐπί Θευκ δοκάιεζξ, ηαε' ἅξ ὁιμζμῦκηαζ
αηῶ πνμζεπεῖξ αηῶ μὖζαζ, ηαί ημφηςκ ηαε' πυααζζκ ιεηέπμοζζ ηά ιεηά ηαῦηα πνημκ ηαί αηά ημῦ εἶκαζ ιεηέπμκηα.
Ἀνπάξ δέ ηκ ὄκηςκ ηάξ πνχηαξ πμζηάζεζξ ἐκ ηῆ ηηίζεζ μζίαξ κυδζμκ, ἀνπάξ θεβμιέκαξ, μπ ὅηζ ἐλ αηκ ηά ὄκηα, ὡξ
ἀπυ ζημζπείςκ, ἀθθ' ὅηζ, ηαεά εἴνδηαζ, πνυ ηκ ιεη' αηάξ ἐδδιζμονβήεδζακ• μἷμκ ἐπί ιέκ ηκ κμδηκ ἀνπή ηηίζεςξ
Σελίδα 133 από 193
ενυκμζ, ηαί μὕης ηά ἑλξ, ἐπί δέ ηκ αἰζεδηκ ἀνπή ηηίζεςξ μνακυξ ηαί β• «ἐκ ἀνπῆ βάν ἐπμίδζεκ ὁ Θευξ ηυκ μνακυκ
ηαί ηήκ βκ»• ηκ βάν αἰζεδηκ πνςηυηηζζηα ηαῦηα. Δἶηα ηαί ἄθθςξ αἱ ἰδέαζ ηαί ηά παναδείβιαηα, ἅπεν εἰζί κμήζεζξ
αημηεθεῖξ ἀΐδζμζ ημῦ ἀσδίμο Θεμῦ, ηαεά πνμέθδιεκ, ἐπζκμμῦκηαζ μἱμκεί ζημζπεῖα ηαί ἀνπαί ηαί ὕθδ ἄτθμξ ηαί ἀζχιαημξ
ηκ ιεηεπυκηςκ ηαί αηκ ηκ ἰδεκ, μἷμκ ηκ παναπεεζζκ ἀζςιάηςκ ηάλεςκ• βάν αημγςή ηαί αημζμθία ηαί
αηυηαλζξ ηαί ηἄθθα ηά ἐκ Θεῶ παναδείβιαηά εἰζζκ, ὧκ ιεηέπμοζζκ αἱ δδιζμονβίαζ, ὡξ ζδιείμο, ἤημζ ηέκηνμο, αἱ ηαη'
εεεῖακ βναιιαί ἐπί ηυκ ηφηθμκ θενυιεκαζ.
Πάκηςκ μὖκ εἰηυηςξ: αοηῶ ηαφηδκ ηήκ πνμζδβμνίακ ἔεεημ ὁ Θευξ, εἰπχκ, «βχ εἰιζ ὁ ὤκ»• δζυ πνυ ηκ ἄθθςκ, ὅζα
πενί αημῦ θέβεηαζ, μἷμκ γςξ ηαί ζμθίαξ ηαί ηκ ημζμῦηςκ, εἰηυηςξ ἀκαβμνεφεηαζ. Σῶ δέ εἰπεῖκ 'πνμεῖκαζ' ηαί
'πενεῖκαζ', ηυ ἄκανπμκ ηαί πάκηῃ ἀηαηακυδημκ ημῦ εἶκαζ ηυκ Θευκ θδβήζαημ, ὅξ ηαί ηῶ πνμμνζζιῶ ηξ μἰηείαξ
ἀννήημο βκχζεςξ πνμτπεζηήζαημ ηυ ὅθςξ εἶκαζ ηά πάκηα• ημφηῳ βάν ἀενυῳ ηαηά πνχηδκ πνμζαμθήκ ἐπζαάθθεζ ὁ κμῦξ
ηῶ εἶκαζ, εἰε' μὕης ηυ ὁπςζμῦκ εἶκαζ αηά εεςνεῖ. Συ μὖκ ἁπθξ εἶκαζ, μ ηυ πξ εἶκαζ ἐδήθςζεκ, εἰπχκ ηαε' αηυ ηυ
εἶκαζ, ὥζπεν ἑλξ ηήκ αημγςήκ, ηήκ αημμιμζυηδηα, ηαί ηά ζφκ αημῖξ εἰπχκ, ηυ ὅθςξ εἶκαζ γςήκ, ηαί ἁπθξ ηυ γῆκ,
μπί δέ ηήκ ημζάκδε γςήκ εἰζδβήζαημ, ηαί ηά ἄθθά δέ ὁιμίςξ, ημῦημ πνημκ ηαηδβμνμῦκηαζ ηυ εἶκαζ.
Καί εἰ αμφθεζ ηκ γχκηςκ: Ὥζπεν θυβῳ ηζκί ἐπί ηκ πμζμηήηςκ μἱμκεί πνμΰπεζζζκ αἱ αημπμζυηδηεξ• εἶηα ζοιααίκμοζαζ
πμζμῦζζκ, μὕης ηαί ηαῦηα κυεζ, μἷμκ αημζχιαημξ θεοηυηδξ, ἐπζβεκμιέκδ ζχιαηζ, θεοηαίκεζ ημῦημ• μὕης ηαί ηά
εἰνδιέκα ὧδε κυδζμκ ἀκαθυβςξ, ὅηζ πνμτπχκ ὁ Θευξ, ἤημζ γςή, γςμῖ πάκηα ηά αημῦ ιεηέπμκηα.
Σάξ αημιεημπάξ: Μεημπάξ θδζζκ, ὧκ ηά ὄκηα ιεηέπμοζζκ, μἷμκ αηυ ηυ εἶκαζ ἤ γςή, ἤ ζμθία, ἤ ηάλζξ, ηαί ηά θμζπά,
αἵηζκεξ ιεημπαί εεῖαζ ηοβπάκμοζζ δςνεαί, ἅξ ηαί ἀνπάξ ηκ ὄκηςκ ἐηάθεζε.
§ 6. Καί ἔζηζκ ἐλ αηξ ηαί ἐκ αηῆ: Οὕης κμδηέμκ• αημτπεναβαευηδξ, κμῦξ μὖζα, ηαί ὅθδ ἐκένβεζα, εἰξ ἑαοηήκ
ἐζηναιιέκδ, ἐκενβείᾳ ἐζηίκ, μ δοκάιεζ, πνυηενμκ μὖζα ἀθνμζφκδ, εἶηα κμῦξ ἐκενβείᾳ βζκμιέκδ• ὅεεκ ηαί ἐζηζ κμῦξ
ιυκμκ ηαεανυξ, μη ἐπείζαηημκ ἔπςκ ηυ θνμκεῖκ, ἀθθά παν' ἑαοημῦ πάκηςξ κμεῖ. Δἰ βάν ιέκ μζία αημῦ ἄθθδ ἐζηίκ, ἅ
δέ κμεῖ ἔηενα αημῦ, αηυξ ἀκυδημξ ἔζηαζ, ἤβμοκ μζία αημῦ• εἴ ηζ δέ ἔπεζ, παν' ἑαοημῦ ἔπεζ, μ παν' ἄθθμο• εἰ δέ παν'
ἑαοημῦ ηαί ἐλ αημῦ κμεῖ, αηυξ ἐζηζκ ἅ κμεῖ. Οημῦκ κμῦξ ὤκ, ὄκηςξ κμεῖ, ηά ὄκηα ὡξ ὤκ. Δἰ μὖκ κμκ ἑαοηυκ ηά ὄκηα
κμεῖ, αηυξ ἐζηζ ηά ὄκηα• ἤ βάν ἑηένςεζ ὄκηα αηά κμήζεζ, ἤ ἐκ ἑαοηῶ, ὡξ αημῦ ὄκηα• ἀθθαπμῦ ιέκ ὄκηα μὖκ μ δοκαηυκ
κμζαζ• πμῦ βάν ὄκηα ἐκ αἰζεδημῖξ; ηά βάν αἰζεδηά μὔη εἰζζκ ὄκηα, ἅηε ηνεπηά ὄκηα, ηαί βζκυιεκα, ηαί ἀπμθθφιεκα.
αοηυκ μὖκ ἄνα ηαί ἐκ ἑαοηῶ κμεῖ. πεζδή δέ ηαί πμζδηήξ ηκ ὄκηςκ ἐζηίκ ὁ Θευξ, ἐκ ηῶ ιήπς ὄκηζ κμήζεζ αηά, ἀθθ’
αηυξ ἀνπέηοπυξ ἐζηζ ημφημο ημῦ πακηυξ• ηαί ἅ κμεῖ, μ ηφπμοξ θαιαάκςκ ἀθ' ἑηένςκ, αηυξ ὤκ ηκ ὄκηςκ πανάδεζβια•
ὥζηε μὔηε αηυξ ἐκ ηυπῳ, μὔηε ηά ἐκ αηῶ ὡξ ἐκ ηυπῳ, ἀθθ’ ἔπεζ αηά ὡξ ἑαοηυκ ἔπςκ ηαί ἑκχκ αημῖξ, πάκηςκ ιέκ ὁιμῦ
ὄκηςκ, ηαί ἐκ ἀιενεῖ ὄκηςκ ἐκ αηῶ, δζαηεηνζιέκςκ δέ, ἐκ ηῶ ἀιενεῖ ἀιενξ. Αἱ ημίκοκ κμήζεζξ αημῦ εἰζζ ηά ὄκηα, ηά δέ
ὄκηα εἰζί ηά εἴδδ. Νμήζεζξ δέ μπ μὕηςξ ἀημοζηέμκ, ὅηζ, ἐπεζδή ηυδε ἐκυδζεκ, ἐβέκεημ ηυδε, ἤ ἐζηί ηυδε• ηαφηδξ βάν ηξ
κμήζεςξ πνμδβεῖζεαζ δεῖ κμμφιεκυκ ηζ, ἵκα αηυ κμήζαξ πμζήζῃ• ἀθθά κμεῖ ηά ὄκηα, ἅηε ἑαοηυκ κμκ ηαί ημῖξ ἐκμῦζζ
ζοκαπηυιεκμξ• αηή βάν αηῶ κυδζζξ βέκεζίξ ἐζηζ ημῖξ μὖζζ. Συ μὖκ ἐκυκ ἐκ αημῖξ, ημῦηυ ἐζηζ ηυ εἴδμξ, ηαί ημῦηυ
ἐζηζκ ἰδέα• αηυξ δέ, κμῦξ ὤκ ὅθμξ, ὅθμξ ἐζηίκ ἐπζζηήιδ, ηά δέ ἐλ αημῦ ηαί ἐκ αηῶ κυεξ ἐμζηυηεξ εεςνήιαζζ ηξ
ἐπζζηήιδξ. Δἰζί δέ ὁιμῦ πμθθαί ἐπζζηιαζ μὖζαζ, ἀζφβποημζ ιέκμοζζ, ηαί ἐκενβμῦζζ ἕλς ηαηά ιίακ, ὅηακ δέῃ• ηαί πάζαξ
ὁιμῦ ηάξ δοκάιεζξ ροπή ἐκ ἑαοηῆ ἔπεζ, ηαε' ἄξ πνμκμεῖ ημῦ ζχιαημξ, ηαί ὅιςξ ἀζοβπφηςξ αηάξ ηαηά ηαζνυκ
πνμαάθθεζ, ηήκ ιέκ θοζζηήκ ἐκενβμῦζα πενί ηυ ζια δφκαιζκ, ηαε' ἥκ ηνέθεζ ημῦημ ηαί αὕλεζ ηαί πνυξ βέκκακ ἐπζηήδεζμκ
πμζεῖ, ηήκ δέ αἰζεδηζηήκ ἐκενβεῖ δφκαιζκ πενί θθέααξ ηαί ἀνηδνίαξ ηαί ηήκ ζάνηα ηαί ηά κεῦνα, ηαε' ἥκ δφκαιζκ ηκ
αἰζεδηκ ἀκηζθαιαακυιεεα• ηήκ δέ δμλαζηζηήκ, ηαε' ἥκ ηνίκεζ ηά αἰζεδηά• ἀκαγςβναθζηήκ δέ, ηαε' ἥκ ἀκαπθάηηεζ• ηαί
ικδιμκεοηζηήκ, ηαε' ἥκ ιέικδηαζ• ὀνεηηζηήκ δέ, ηαε' ἥκ ὀνέβεηαζ ηαί ηζκεῖ ηυ γκ ηαηά ηυπμκ• ηαί εἰηαζηζηήκ, ηαί
εοιμεζδ, ηαί ἐπζεοιδηζηήκ. Σαφηαξ βάν ἔπεζ δοκάιεζξ ζχιαηζ πνςιέκδ ἐκ ηῶ ἀθυβῳ αηξ ιένεζ. Μεηά δέ εάκαημκ ὁ
κμῦξ ιυκμξ ἔζηαζ ἐκενβκ, ημῦηςκ ἀνβμοζκ.
Σελίδα 134 από 193
Καί ηά ὁπςζμῦκ ηῶ εἶκαζ: η ηξ ημῦ Θεμῦ πεναβαευηδηυξ θδζζκ, ἥηζξ ἐζηίκ αηυ ηυ εἶκαζ αημῦ ημῦ Θεμῦ, ὕπανλζξ
ηκ ὄκηςκ ηαί ημφηςκ δζαιμκή. κζαίςξ θδζίκ, ἤβμοκ ηαηά ἁπθκ ηζκα ηαί πενζεηηζηήκ ηκ ὅθςκ αἰηίακ ηαί ἄζπεημκ•
μδεκί βάν θυβῳ ἤ κμήιαηζ ηαί πνάβιαηζ ἔπεζ ηυ Θεῖμκ ηήκ πνυξ ηά ὄκηα ζπέζζκ ηε ηαί ημζκςκίακ, ἀθθ’ ἔζηζ πάκηῃ ηαί
ηαηά πάκηα πενδνιέκμκ, ιυκῳ ηῶ ζοκέπεζκ ηαί πνμκμεῖζεαζ ημφηςκ ἐθαπηυιεκμκ, ὡξ ἄκ ηζξ εἴπμζ. Σά δέ ἑλξ
πμδείβιαηα πζζηςηζηά ημῦ θυβμο ημῦ εἶκαζ πάκηα ἐη Θεμῦ, ὡξ αἰηίμο ηξ ημφηςκ πάνλεςξ, ἄθθμ πανά ηαῦηα
πάνπμκημξ ηαί ἐκ ἑαοηῶ ζοκεζηάκαζ ἄθθῳ πανά ηαῦηα πάνπμκηζ.
Καί ἔπεζ πάκηα ἀνζειυκ: βάν ἀνζειυξ ἐη πμθθκ ιμκάδςκ ζοκηζεειέκςκ εἰξ ιέβεεμξ παναφλεζ• μὖκ ιμκάξ, ὡξ αἰηία
ἀνζεικ, ἑκμεζδξ ημφξ πάκηαξ πενζείθδθεκ ἀνζειμφξ• μὕης ηαί ηυ ηέκηνμκ, ἤημζ ζδιεῖμκ, ηάξ ἐπί ηυκ ηφηθμκ εεείαξ
πενζέπεζ.
Καί ἐκ ηέκηνῳ: Σαῦηα αεααζςηζηά ημῦ θυβμο πμδείβιαηα. διείςζαζ, ὡξ ηαί ἀπυ ηκ βναιιζηκ ηά πενί Θεμῦ
ζαθδκίγεζ, ηέκηνῳ αηυκ πενεζηάγςκ.
κμεζδξ κςιέκαξ: Συ ἑκμεζδξ ἐκηαῦεα ηέεεζηεκ ἀκηί ημῦ ἁπθξ ηαί ὁιμίςξ• μ βάν ἑηενμίςξ.
Ἀθθά ηαί ἐκ ηῆ ὅθῃ ηκ ὅθςκ: Πνυδδθμκ ὅηζ ἐκ ηῶ ὅθῳ ηά ιένδ• μημῦκ μἱ ἐκ ημῖξ ηαε' ἕηαζημκ ηκ ὄκηςκ θοζζηξ
εεςνμφιεκμζ ηκ ἐκοπανπμοζκ αημῖξ δοκάιεςκ ἤ ηζκήζεςκ θυβμζ ἐκ ηῆ ηαευθμο θαιαακμιέκῃ θφζεζ εεςνμῦκηαζ,
θδζίκ• μἷμκ μἱ ηξ ἔλς θζθμζμθίαξ πάκηα ηά ηαε' ἑαοηκ πάνπμκηα ηαί ἐκ ἄθθμζξ εεςνμφιεκα, ἅ ἔιροπά ηε ηαί ἄροπά
θαιεκ• ηαῦηα πάκηα πυ ιίακ ηαηδβμνίακ ἤβαβμκ, εἰπυκηεξ μζίακ• ἐκ ηῆ ημζαφηῃ θςκῆ πενζθαιαάκμκηαζ ηαί ηά ηξ ηαε'
ἕηαζημκ μζίαξ ἰδζχιαηα, ηαί μἱ θυβμζ ἀζφβποημζ ιέκμκηεξ• ἕηενμξ βάν ηκ ἐιρφπςκ, ηαί ἄθθμξ ηκ ἀρφπςκ ὁ θυβμξ•
ὡζαφηςξ ηαί ηκ αἰζεδηζηκ, ημοηέζηζ θμβζηκ ηε ηαί ἀθυβςκ, ηαίημζ ηαηά ηυκ ηξ μζίαξ, ἤημζ ημῦ ἁπθξ εἶκαζ,
ζοκδκςιέκμζ θυβμκ, Συ δέ ἐκ ροπῆ ιμκμεζδξ εἴνδηε, ζδιαίκςκ ιίακ εἶκαζ ηήκ ἐη ροπξ ἐκδζδμιέκδκ ὅθῳ ηῶ ζχιαηζ
γςηζηήκ δφκαιζκ, πμζηίθςξ ἐκενβμῦζακ ἐκ ημῖξ ιέθεζζκ.
§ 7. Ἀνπή βάν ἐζηζ ηκ ὄκηςκ: Δἰ αἴηζμκ ἐζηζ ηυ δζ' ὅ βίκεηαζ ηυ βζκυιεκμκ, εἰηυηςξ ἐκ ηῶ πάκηςκ αἰηίῳ πάκηα
πνμτθέζηδηεκ, ὡξ ἐκ ἰδέᾳ ηαί παναδείβιαηζ, ηαεά πνμέθδιεκ ὁιμῦ ηαί ἑκμεζδξ, ηαί ηά ἐκακηία, ὡξ ἐκ ηῶ Θεῶ εἴνδηαζ
ἐπζεεςνμφιεκα. Πξ δέ ηαί κςιέκςξ ηαί ἐκακηία, μὕης κμήζεζξ• ηυ ημζιδεέκ ἔπεζ ηυ εἶδμξ ιειενζζιέκμκ, ὡξ ἐκ η
ηυζιῳ, ἀθθαπμῦ ηά ἄζηνα, ηαί ἀθθαπμῦ ηυκ ἄκενςπμκ• ηαί αὖεζξ ἄθθῃ ηυ πῦν, ηαί ἄθθῃ ηυ ὕδςν. κακηία βάν ὄκηα, ἐάκ
ὁιμῦ βέκςκηαζ, ζοιθεείνμκηαζ• ἐκ δέ ηαῖξ κμήζεζζ ημῦ Θεμῦ ηαί πάκηα ὁιμῦ ἦζακ ὄκηα ηαί ἀζοβπφηςξ, ηαί μη ἐκ ηυπῳ•
μ βάν ζχιαηά εἰζζκ, μὔηε ἐκ ζχιαηζ, ἀθθ' ἐκ ἀσδίμζξ κμήζεζζκ, αἵηζκέξ εἰζζ παναδείβιαηα• ὅεεκ ηαί πάκηςκ ἀνπή ὁ Θευξ•
ἀνπή βάν ἐζηζ πκ ηυ πνμτθεζηχξ ημῦ βζκμιέκμο, ηαί πνυξ ημῖξ ἄθθμζξ, ηαί ηάλζξ ἐζηί ηκ ὡξ ηεηαβιέκςκ• ηάλζξ δέ ἐζηζκ
ἐνβαζία ὁιμζυηδημξ πνυξ ἄθθδθα πάκηςκ ηκ ὄκηςκ, ηαί ζοιιεηνία βζκμιέκδ αἰηία ημζκςκίαξ ηκ πνυξ ἄθθδθα πακηυξ
ημῦ ὄκημξ, ἀθθά ηαί πζα ζηάζζξ ηαί πζα ηίκδζίξ ἐζηζ ηκ ὄκηςκ ὁ Θευξ. Γζαθυνςξ δέ ηαφηαξ κμδηέμκ• ηαί ἐπί ιέκ ηκ
κμδηκ ηαί ηκ κμενκ θφζζξ, ἀνπή μὖζα ηζκήζεςξ ηαί ζηάζεςξ, ἤημζ νειίαξ, ηαηυκ βάν ἐζηζ, ἐκένβεζακ δδθμῖ• ἥ ηε
βάν ηίκδζζξ εἰξ δζαημκίαξ εείαξ ηαί δζδαζηαθίαξ ηκ πμαεαδηυηςκ ἐκένβεζά ἐζηζ γςηζηή, ἥ ηε νειία ηαί ζηάζζξ
αἰχκζμξ μὖζα ηαί ἄηνεπημξ, ηά μἰηεῖα ἐκενβεῖκ δδθμῖ ημφξ κυαξ ηαί ηκ εείςκ ἐιθμνεῖζεαζ. πί δέ ηκ αἰζεδηκ θφζζξ
ἀνπή μὖζα ηζκήζεςξ ηαί ζηάζεςξ, ἤημζ νειίαξ, ηήκ ιέκ ηίκδζζκ δδθμῖ εἰξ ηυ εἶκαζ παναβςβήκ, ηήκ δέ ζηάζζκ, ἤημζ
νειίακ, ηήκ δζά ηξ θεμνξ ημῦ εἶκαζ ἤ παῦζζκ ἤ ιεηεαμθήκ. Λέβεηαζ δέ ηαῦηα εἶκαζ ὁ Θευξ, ὡξ αἴηζμξ αηυξ πάνπςκ
πενμοζίςξ. Κίκδζζξ δέ ἐπί Θεμῦ εἰξ ηά ἐλ αημῦ ηαί δζ' αημῦ ἐκ ἀβαευηδηζ πνμκμδηζηή πνυμδμξ, ζηάζζξ δέ ηυ ἀεί
ὡζαφηςξ ἔπεζκ ηαί ἀκεηθμζηήηςξ ἑαοημῦ ηήκ ἀκεπίβκςζημκ νειίακ ηαί ἀηνειῆ ἀμπθδζίακ ηεηηζεαζ. διεζςηέμκ δέ,
ὅηζ ηάξ κμδηάξ δοκάιεζξ αἰςκίαξ ἐηάθεζεκ, ὡξ αἰκμξ ιεηεπμφζαξ, δέ ημῦημ θέβμοζα Γναθή ἐζηζ• «ηά βάν αθεπυιεκα
Σελίδα 135 από 193
πνυζηαζνα, ηά δέ ιή αθεπυιεκα αἰχκζα». Σά δ' ἐκ ἑηένμζξ πάνπμκηά εἰζζκ, μἷμκ ἁβζαζιυξ, ἀεακαζία, εγςία• ηαῦηα βάν
ἐκ κμδηαῖξ ηαί κμεναῖξ μζίαζξ ημζαῦηά εἰζζ, ηαη' ἐπίκμζακ δέ θέβμκηαζ ἐκ ημῖξ κμδημῖξ ηαί ιῖκ, ὡξ εεμί ηαί ηφνζμζ ηαί
δοκαημί ἰζπφσ ἄββεθμζ ηαηά ιέεελζκ ηαί ἄκενςπμζ.
Πξ ὅνμξ ηαί ηά ἄθθα: Ὅζα ηῶ εἶκαζ ὄκηα εἰζί, ηαῦηά θδζζκ ἐκ ἑηένμζξ εεςνμφιεκα πάνπεζκ, ηαί μ ηαε' ἑαοηά• αἱ βάν
μζίαζ (ηαῦηα βάν ἐηάθεζεκ ὄκηα), ηκ ηαε' ἑαοηά εἰζζ, ἅζηζκαξ παναηηδνίγμοζζκ ἀεακαζία, ζμθία, ηάλζξ, ἁνιμκία, ηαί
ηά ζφκ αημῖξ, ἅπεν ἐκ ἑηένμζξ πάνπεζκ θέβμκηαζ• ὥζπεν ηαί ηά ηαη' αἴζεδζζκ πενί ηά ζχιαηα ὁνχιεκα, μἷμκ πνια,
ζπια, πδθζηυηδξ, ηαί ηά ὅιμζα, ἅπεν ζςιάηςκ ἐηηυξ ζοκίζηαζεαζ ἀδφκαημκ. Γζεῖθε δέ αηά ὁ παηήν ηκ ηαη' ἐπίκμζακ•
ηαῦηα δέ εἶκαί θαιεκ ηά ηῆ κμήζεζ ηαηαθαιαακυιεκα, μἷμκ κυδια, θυβμκ, αἴζεδζζκ, ηαί ηά ημζαῦηα, ἅηζκα ηῆ ἐπζκμίᾳ
ιυκῃ μἱμκεί ηῆ ἐπεκεοιήζεζ βκςνίγμιεκ, ἤ ηαί ηαη' ἐπίκμζακ θέβεζ ηά κμδηά, ηαί αἰζεήζεζ πμπίπημκηα ιδδαιξ.
§ 8. Αἱ κμδηαί ηαί κμεναί: διείςζαζ δέ, ὅηζ ηυ 'κμδηαί' ὡξ πνυξ ιξ, ηυ δέ 'κμεναί ' ὡξ πνυξ ηυκ Θευκ κμεῖηαζ.
Καί ηυ εἶκαζ: Καί ηυ εεμεζδξ εἶκαζ.
Καί ηά ἄθθα πάκηα: Ὅηζ αηυξ αἴηζμξ ημῦ εἶκαζ ηά πάκηα, ηαί πνυ ημῦ εἶκαζ, ἅηε ηαί ἰδέα, ἤημζ πανάδεζβια, ὤκ ημῦ εἶκαζ,
ὡξ ἐκηεῦεεκ δδθμῦηαζ• ηυ βάν αηυ εἶκαζ, μη αηυ ἐζηζκ ὁ Θευξ, δζά ηυ εἶκαζ ηυκ Θευκ, ἀθθά δζά ηυκ Θευκ, ηαί ηυ εἶκαί
ἐζηζ ηαί θέβεηαζ• δζυ ἐκ ηῶ Θεῶ ἐζηζ ηυ εἶκαζ ὡξ ἰδέα, μ ιήκ ὁ Θευξ ἐκ ηῶ εἶκαί ἐζηζ• πνυ βάν ημῦ εἶκαζ ἦκ• ὅιςξ δζά ηυ
πάκηςκ αἴηζμξ εἶκαζ, ηαί παναβςβεφξ δείηκοηαζ, ηαί ἔλς πάκηςκ ἐζηίκ, ὡξ αἴηζμξ πάκηςκ, ηαί ημῖξ ηκ πάκηςκ βκςνίζιαζζ
πνμζαβμνεφεηαζ, ὡξ ηά πάκηα παναβαβχκ.
Καί αημῦ ἐζηζ ηυ εἶκαζ: Αημῦ ιέκ, ὡξ ἐλ αημῦ ἐζηζ ηυ εἶκαζ, ἐκ αηῶ δέ, ηῶ ζοκηδνεῖζεαζ παν' αημῦ• μη αηυξ δέ ημῦ
εἶκαζ, μδέ ἐκ ηῶ εἶκαζ ζοκεπυιεκμξ• πέν βάν ηυ εἶκαζ ὁ πενμφζζμξ.
Καί μη αηυξ ἐκ ηῶ εἶκαζ: Πνμζοπαημοζηέμκ ἐκ ἀιθμηένμζξ ηυ αἴηζμκ, ημοηέζηζ ηυ εἶκαζ αηυκ ἔπεζ αἴηζμκ, ηαί μπί
αηυξ ὡξ ἐη πνμδβμοιέκδξ αἰηίαξ ἔπεζ ηυ εἶκαζ.
Καηά πζακ ηκ ὄκηςκ ἐπίκμζακ: Ἡ ηκ ὄκηςκ εεςνία, ἥκ ἐκηαῦεα ἐπίκμζακ ἐηάθεζε, πμθθή ηζξ μὖζα ηαί πμζηίθδ πάζῃ
ἐπζαμθῆ ημῦ κμῦ, πνμτπακηζακ ενίζηεζ ημῦ αἰηίμο ηήκ ἔκκμζακ, ἤβμοκ ημῦ δδιζμονβμῦ• ηυ μὖκ πμθθαπθαζζάγεζεαζ
δδθμῖ, ηυ ἐκ ημῖξ πμθθμῖξ ηυκ αηυκ αἴηζμκ εεςνεῖζεαζ.
Καί ηυ ἐζηί ηαί ηυ ἔζηαζ: Ἅπεν ἐκ ηῶ πνυ αημῦ ἀπέθδζε, κῦκ ἐπεζπχκ ηῶ Θεῶ ἀκαβηαίςξ ἑαοηυκ ἑνιδκεφςκ ηαηά ηήκ
ημῦ αἰηίμο ἔκκμζακ ηαῦηα κμεῖκ πμαάθθεζ. Συ ιέκ μὖκ ἐβέκεημ ηαί βίκεηαζ ηαί βεκήζεηαζ ἐπί ιέκ ηκ ηηζζιάηςκ ηονίςξ
ηαηδβμνεῖηαζ• ηά ιέκ βάν ἅπαλ ἐβέκεημ, μἷμκ μνακυξ, ἄββεθμζ, ἥθζμξ ηαί ηά ημζαῦηα, ἐθ' ὧκ πχνακ μη ἔπεζ ηυ βίκεηαζ,
βεκήζεηαζ, ηυ δέ πανά ημῦ Γαοίδ θεπεέκ, «ὁ πμζκ ημφξ ἀββέθμοξ αημῦ πκεφιαηα», ἤ ηαηά ηυ ζοκηδνεῖζεαζ θδπηέμκ,
ηαεά εἴνδηαζ, «ὁ Παηήν ιμο ἕςξ ἄνηζ ἐνβάγεηαζ», ἤ ηαηά ηήκ ζοκήεεζακ ηξ Γναθξ, ἐκδθθαβιέκςξ ηήκ ζδιαζίακ ηήκ
πνμκζηήκ πμθθάηζξ πνμαβμφζδξ, ηαί ἀκηί πανῳπδηυημξ ιέθθμκηζ ηεπνδιέκδξ, ηαί ηυ ἔιπαθζκ. πί ημφηςκ ιέκ μὖκ ηονίςξ
ηυ ἐβέκεημ• βίκεηαζ δέ ηαί ηά ἐκ βεκέζεζ ηαί θεμνᾶ πάκηα ηαί ὅζα ηαηά ἀκηζπενζπχνδζζκ, μἷμκ κφλ, ιένα, εένμξ, ηαί
ἔαν, ηαί ηά ημζαῦηα, βεκήζεηαζ δέ ιυκμκ, ἅηζκα μὔπς βεβυκαζζκ ὅθςξ, πνμζδμηκηαζ δέ, μἷμκ ημῦ πακηυξ
ιεηαζημζπείςζζξ ηαί ηά ζφκ αη. Ὡξ ημφηςκ μὖκ ἁπάκηςκ αἴηζμξ ὁ Θευξ ικεῖηαζ• μ βάν εἶπε, 'ηαῦηα ἐπ' αημῦ
Σελίδα 136 από 193
ηαηδβμνεῖηαζ', ἀθθά «ηονίςξ ικεῖηαζ». Συ δέ ἦκ ηαί ηά ζφκ αηῶ ηαηά πζακ ἐπίκμζακ μη ἄθθῳ ηζκί ἤ ηῶ Θεῶ ἁνιυζεζ,
δζά ηυ πάζδξ ἀνπξ ἀκχηενμκ ἐπ' αημῦ εεςνεῖζεαζ ηυ ἦκ. Συ δέ 'ἔζηζ' ηαί ηυ 'ἔζηαζ' ὡξ πάκηῃ ηυ ἀκαθθμίςημκ ηαί ηαηά
πάκηα ἀιεηάαθδημκ ἔπμκημξ• δζυ ηαί πενμφζζμξ θέβεηαζ. Γζυ ηαί πάκηα αημῦ ηαί ἄια ηαηδβμνεῖηαζ. Καηά ηήκ ημῦ
αἰηίμο ἔκκμζακ πάκηα αημῦ θδζζ ημῦ Θεμῦ θέβεζεαζ, ἤ ἐπ' αημῦ κμεῖζεαζ. Συ βάν ηαηδβμνεῖζεαζ ηαηά θζθμζυθμοξ
ημῦημ δδθμῖ. Αηυξ δέ μδέκ ηκ πάκηςκ ἐζηίκ, ὧκ ἐζηζκ αἴηζμξ, δζά ηυ εἶκαζ ηαί πενεῖκαζ• δζυ ηαί αἱ ἀπμθάζεζξ ημῦημ
δδθμῦζζκ, μἷμκ ηυ ἄιμνθμξ, ηυ ἀηαθθήξ, ηαί ηά ὅιμζα• ηυ δέ πάκζπδιμξ ηαί πακείδεμξ ηυ πακηυξ εἴδμοξ ηαί ζπήιαημξ
αἴηζμκ αηυκ πάνπεζκ δδθμῖ. Καευ ηαί ηά ἑλξ κμδηέμκ,
Δἰξ ηυ αηυ. Πξ ἀκςηένς εἰπχκ, μὔηε ἦκ, μὔηε ἐζηίκ, μὔηε ἐβέκεημ, μὔηε βίκεηαζ, μὔηε βεκήζεηαζ, ἐκηαῦεά θδζζκ, ἐπ'
αημῦ ηαί ηυ ἐζηί, ηαί ηυ ἔζηαζ, ηαί ηυ ἐβέκεημ, ηαί ηυ βίκεηαζ, ηαί βεκήζεηαζ ηονίςξ ικεῖηαζ; ἆνα ἐκακηίςξ ἑαοηῶ θέβεζ
ὁ ἅβζμξ Γζμκφζζμξ; Μή βέκμζημ. Ἄκς ιέκ βάν αηυκ δδιζμονβυκ εἶπε πάζδξ πάνλεςξ, πμζηάζεςξ, μζίαξ, θφζεςξ ηαί
ημῦ πνυκμο• εἰηυηςξ μὖκ ἐπί αημῦ ηυ 'ἦκ' ἔηαλε ηαί ηά ἕηενα, ἵκα κμήζῃξ, ὅηζ μὔηε ἀπυ πνυκμο, μὔηε ἐκ πνυκῳ, μὔηε ιεηά
πνυκμκ ἤνλαημ ὁ Θευξ, ἀθθ' ὅηζ ηαί αημῦ ημῦ εἶκαζ ἀκχηενυξ ἐζηζ. κ αηῶ, βάν εἶπε, ηυ εἶκαζ• ἐκηαῦεα δέ, ἐπεζδή ηαηά
πζακ ἐπίκμζακ εἶπεκ αηυκ πμθθαπθαζζάγεζεαζ, δζηαίςξ εἶπεκ, ἐπ' αημῦ ηαί ηυ ἦκ, ηαί ηυ ἔζηαζ, ηαί ηά ἑλξ, ἵκα, μἷμκ
ηαζνυκ ἤ πνυκμκ ἐπζκμήζῃξ, ἐηεῖ ηυκ Θευκ ενήζεζξ, ηαί πέν ηά ὄκηα ηαί πνμυκηα, ηαί αηκ ηαί ηκ ὄκηςκ αἴηζμκ ηαί
δδιζμονβυκ, ηαί μδέκ ἐλ αηκ ὄκηα, ὥζπεν θέβμιεκ, ὅηζ μδέκ ηκ ὄκηςκ ἐζηί, ηαί ἐκ ημῖξ πζίκ ἐζηζκ.
Καί μδέκ ἐζηζ ηκ πάκηςκ: Πνυξ ηυ 'πάκζπδιμξ' ηυ 'ἄιμνθμξ', δζά ηυ πέν ἀζςιαηίακ ηαί πέν ἀτθίακ εἶκαζ, μ
ιειμνθςιέκμκ πνυξ ηζ ηκ ὄκηςκ, πνυξ δέ ηυ 'πακείδεμξ' ηυ 'ἀηαθθήξ'. Ἀηαθθ δέ θέβεζ, ὡξ ηαί ημῦ ηάθθμοξ ἐλ αημῦ
βεβμκυημξ, αημῦ δέ ηαί πέν ηάθθμοξ ὄκημξ. Αἱ δέ πνήζεζξ, «ηαί εἴδμιε αηυκ, ηαί μη εἶπεκ εἶδμξ, μδέ ηάθθμξ», ηαί ηά
ἑλξ.
Δἰ βάν ὁ ηαε' ιξ ἥθζμξ: Κάης ἐκ ηῶ ηέθεζ ημῦ ἑλξ θυβμο, ἤημζ ημῦ ἕηημο ηεθαθαίμο, ὅπμο ηυ ζδιεῖμκ δείηκοζζκ, ὅηζ
μδέκ ἀθ' ἑαοημῦ πμζεῖ ὁ ἥθζμξ, ἀθθ’ ἐη ηξ πάκηςκ αἰηίαξ ηαί ἀνπξ, ἥηζξ ἐζηίκ ὁ Θευξ. Καθξ δέ ἀπέδεζλεκ ἐη ημῦ θίμο
ηυ πενί Θεμῦ κμμφιεκμκ• ὥζπεν βάν αηυξ εἷξ ὤκ ὁ ἥθζμξ, πάκηα ηά αἰζεδηά γςμβμκεῖ ηαί ηνέθεζ ηαί αὔλεζ ηαί
ἐκαθθάηηεζ, ημοηέζηζκ ἀπυ ιζηνκ ιεβάθα πμζεῖ, ἤ ηαί ἀπυ ζπυνμο ηυ ἐλ αημῦ θουιεκμκ αθαζηυκ ἤ δέκδνμκ, ηαί ἐκ πζζ
ημῖξ ὁνςιέκμζξ ἐζηί, ιδδέκ ἐλ αηκ πάνπςκ, μὕης ηαί ὁ Θευξ ηαί αημῦ ημῦ θίμο ηαί πάκηςκ ηκ αἰζεδηκ ηαί ηκ
κμδηκ ηαί ηκ κμενκ ὤκ αἴηζμξ, μδέκ ἐη ηκ ὄκηςκ ἐζηί, ηαί ἐκ ημῖξ πζίκ ἐζηζ• αημῦ βάν ηά πάκηα ιεηέπεζ• δζυ ηαί
Γναθή «δζηαζμζφκδξ Ἥθζμκ» αηυκ ὀκμιάγεζ.
Παναδείβιαηα: Σά παναδείβιαηα, ἅηζκα ηαί ἰδέαξ ηαθμῦζζκ, ἤδδ ιέκ ηαί ἀκςηένς ἐδδθχζαιεκ, ὅπςξ ὁνίγμκηαζ, ὅηζ
πμίδζζκ αημηεθ ἀσδζμκ ημῦ ἀσδίμο Θεμῦ ηήκ ἰδέακ, ἤημζ ηυ πανάδεζβια, θδζί• ηαί ἐκηαῦεα ιέκημζ ζαθδκίγεζ ὁ ιέβαξ
Γζμκφζζμξ ηήκ Γναθήκ, πνμμνζζιμφξ ηαθκ ηάξ ἰδέαξ, αἰκζηηυιεκμξ ηυκ εεῖμκ Παῦθμκ, ὅξ ἐκ ηῆ πνυξ Ρςιαίμοξ θδζίκ•
«μὕξ δέ πνμχνζζε, ημφημοξ ηαί ἐηάθεζε»• ηαί ἑηένςεζ• «πνμμνίζαξ ιξ ἐκ ηῶ εεθήιαηζ αημῦ»• εέθδια βάν ηαί
πνμμνζζιυκ ηά παναδείβιαηα ηαί ηάξ ἰδέαξ θέβεζ. Πανάβεζ ιέκημζ ηαί ηυκ ιαηάνζμκ Κθήιεκηα, ηυκ Ρχιδξ ἐπίζημπμκ, μὗ
ιέικδηαζ ὁ Ἀπυζημθμξ, εἰπυκηα, 'ἐκ ημῖξ μὖζζκ εἶκαζ παναδείβιαηα ἀνπδβζηχηενα, μἷμκ ηκ πνυξ ηζ'. αθέζηενμκ δέ
μὕηςξ ἔζηαζ ηυ θεβυιεκμκ• ἔζηζ ηζξ δυλα βναιιῆ ἀπεζηάγμοζα ηά πάκηα, ηαί ηξ βναιιξ ηυ ιέκ ἄκς ιένμξ ημῖξ κμδημῖξ
ἀπμδζδμῦζα, ηυ δέ ηάης ημῖξ αἰζεδημῖξ. Καί ημφηςκ, ημῖξ ιέκ ἀνπδβζηςηένμζξ, ἅπεν εἰζί ηά ἰδίςξ κμδηά, ηυ πνημκ ηαί
ἀκχηενμκ ιένμξ, ημῖξ δέ ἐη ηκ κμδηκ, ηυ ιεη' ἐηεῖκμ• εἶε' μὕης ηαε' πυααζζκ ηξ βναιιξ, ηά ἄθθα• δεῖλαζ βάν εέθεζ
ημζαφηδ δυλα, ιή ηξ ἀλίαξ ηξ αηξ εἶκαζ ηά πάκηα, ἀθθ’ ἐλ ἀθθήθςκ ἔκζα βεκυιεκα, μἷμκ ηά θεζιέκα εἴδδ, ηκ
ηαεμθζηκ ἐκ δδιζμονβίᾳ ηαί ἀνπκ, ἅξ ηαεμθζηάξ ἀνπάξ ἀνπδβζηχηενά θδζζ. Συκ μὖκ ἱενυκ Κθήιεκηά θδζζ θέβεζκ,
εἶκαζ ηαί ἐκ ημῖξ πμζήιαζζ παναδείβιαηα βεκζηχηενα, ἤημζ ἰδέαξ ηκ πνυξ ηζ, ἀκηί ημῦ ηκ πμαεαδηυηςκ εἰδκ ηκ πνυξ
ηζ ηκ πεναεαδηυηςκ πυδεζβια πμζηάκηςκ, μἷμκ ηυ ἔκοθμκ πῦν πνυξ ηυ αἰεένζμκ• ἀθθ' μ ηαῦηα ηονίςξ ἰδέαξ θδζίκ ὁ
ιέβαξ Γζμκφζζμξ, ἀθθά ηάξ κμήζεζξ ημῦ Θεμῦ• ηἄκ βάν θέβδηαζ παναδείβιαηα ἐκ ηηίζεζ, ἀθθ’ μ πνμζηοηδηά, ὥξ θδζζ
Μςτζξ. Πμῦ δέ ηαῦηα εἶπεκ ὁ ἅβζμξ Κθήιδξ, μη ἐδήθςζε.
Σελίδα 137 από 193
Παναδείβιαηα δέ θαιεκ εἶκαζ: Πθάηςκ ιέκ ηάξ ἰδέαξ ηαί ηά παναδείβιαηα ηαπεζκξ ηαί ἀκαλίςξ Θεμῦ ἐλείθδθεκ, ὁ δέ
παηήν ηῆ ιέκ θέλεζ ἐπνήζαημ, ηήκ δέ ἔκκμζακ εζεαξ ἐλδβήζαημ. Ἀθμνζζηζηά δέ ἔθδ ηά εεῖα εεθήιαηα ηαί πμζδηζηά, ηυ
ιέκ, ὅηζ ιυκῳ ηῶ αμφθεζεαζ ηά πάκηα θίζηδζζ ηαί πμζεῖ• ηυ δέ, ηαί δζά ηυ ἑηενμεζδ ηαί δζάθμνα ηά ὄκηα βεκέζεαζ.
διείςζαζ μὖκ, ὅηζ παναδείβιαηα ηαθεῖ ημφξ ἐκ ηῶ Θεῶ ηκ ὄκηςκ μζζμπμζμφξ ηαί ἑκζαίςξ πνμτθεζηηαξ θυβμοξ, ἤημζ
πνμμνζζιμφξ.
§ 9. Πνυεζζζ ιέκ, μ δζά ηονίςκ: Μθθμκ ὁ ιαηάνζμξ Κθήιδξ δυλῃ ηζκί ηαηδημθμφεδζε θεβμφζῃ, ηαί ἐκ ηῆ βεκέζεζ ηκ
ὄκηςκ αἰζεδηκ εἶκαζ ἀνπζηάξ ηζκαξ αἰηίαξ, μἷμκ ηά ηκ κμδηκ, ἤημζ ἀζςιάηςκ ἀββέθςκ ἐκενβείαξ, ἤημζ εἰξ μζίακ
παναβςβμφξ, αἰηίαξ ἀνπζηάξ ἔπεζκ ηάξ ἰδέαξ, ἤημζ κμήζεζξ, ημῦ Θεμῦ• πενί ἅξ ἰδέαξ παναδεζβιαηζηάξ μὔζαξ, ηά κμδηά
εἶκαζ ὡξ ἐκενβείαξ ἀνπζηάξ ηαί εδαζιμκζηάξ ηαί βειμκζηάξ• ἐπί δέ ηκ αἰζεδηκ, αἴηζμκ ἀνπζηυκ ηαί εδαζιμκζηυκ ηαί
δδιζμονβζηυκ ηυ εἶδμξ, ηυ ἐπί ηῆ ὕθῃ εἰνδιέκδ θδζί δυλα• ηυκ βάν θυβμκ ηξ ἐκ βεκέζεζ θφζεςξ, ηαε' ἥκ εἰδμπμζήεδ ηά
αἰζεδηά, ημζμῦημκ εἶδυξ θδζζκ ἀνηηζηυκ. Ἔμζηεκ μὖκ ηάπα ημῦημ εἰνδηέκαζ ὁ ιαηάνζμξ Κθήιδξ• μη ἔζηζ δέ ηονίςξ
ηαῦηα εἰπεῖκ παναδείβιαηα, ἤημζ ἰδέαξ ἀνηηζηάξ, ἤβμοκ ἀνπζηά αἴηζα• μ βάν ἐλ αηκ ηαῦηα, ἀθθ' ἐη ηκ Θεμῦ κμήζεςκ,
ὅξ ιυκμξ πνμζηοκδηυξ.
Πνμυδμο ηαί ἀβαευηδημξ: Πνυμδυκ θδζζ ηυ ιή ιυκμκ αηήκ πενί ηήκ αηξ ἀζπμθεῖζεαζ εεςνίακ, ἀθθά ποεκαζ ηαί
ὁδεῦζαζ ηαί ηά ὄκηα πμζηήζαζεαζ.
Πάκηα ιέκ ἐκ ἑαοη: Ὅηζ ἐπί πζζ ημῖξ μὖζζκ ἀβάθθεζεαί θδζζ ηυκ Θευκ, ηαηά ηυ ραθιζηυκ• «εθνακεήζεηαζ Κφνζμξ ἐπί
ημῖξ ἔνβμζξ αημῦ», ηαί ἐκ Πανμζιίαζξ• «βχ ἤιδκ ᾗ πνμζέπαζνε». Συ δέ πνμέπεζ ἐκηαῦεα ἀκηί ημῦ πνμχνζζε ηαί
πνμείθδθε ηεῖηαζ.
Πζακ δζπθυδκ: πεζδή ηζκεξ ηάξ ἰδέαξ ηαί ηά παναδείβιαηα ἐκοπυζηαηα ἔθδζακ, ημφημοξ ἐπζνναπίγεζ κῦκ Ἕθθδκαξ
ὄκηαξ, ηαί θδζζκ• Δἰ βάν ιή ἁπθξ ηαί ἑκζαίςξ εἶεκ αἱ ἰδέαζ, κμήζεζξ πενδπθςιέκαζ μὖζαζ ημῦ πενδπθςιέκμο ηαί
πενδκςιέκμο Θεμῦ, ζφκεεημξ ἄκ εἴδ ὁ Θευξ ἐη παναδείβιαημξ ηαί ἑαοημῦ, ὅπεν δζπθυδκ ὠκυιαζε, Συ δέ ἀβαθθμιέκδ
ζοιθςκεῖ ηῶ Γααίδ• «εθνακεήζεηαζ Κφνζμξ», ηαί ηά ἑλξ.
Καεάπεν ηαί θςκή ιία: διείςζαζ ηυ ηξ θςκξ, ὅηζ ἀζχιαημξ ηαί ιία μὖζα πυ πμθθκ ὁιμίςξ ἀημφεηαζ, ηαί μὔηε
δαπακηαζ ἐη ημῦ πθήεμοξ. Οὕης ηαί ὁ Θευξ πυ πάκηςκ ἐπίζδξ ιεηέπεηαζ• ημῦημ βάν ἐζηζ ηυ 'ἑκζηξ'. Καηά ἀκαθμβίακ
δέ ηξ πίζηεςξ, ηαί μὔηε ιενζγυιεκμξ δαπακηαζ.
§ 10. Ὡξ ημῦ ἕκεηα: Ἄκς ἐκ ηῶ πνυ ημφημο ηεθαθαίῳ εἴπμιεκ, ηεθείςξ ὁνίζακηεξ ηεθζηυκ αἴηζμκ εἶκαζ ηυ μὗ ἕκεηα ηυ
βζκυιεκμκ.
Καί πέναξ πάκηςκ: Σῶ πέναηζ πάκηςξ ἀπεζνία ἀκηεπζκμεῖηαζ, ὁ δέ Θευξ πέναξ πάκηςκ• μδέκ βάν ἐηααίκεζ ηήκ αημῦ
πνυκμζακ ηαί δοκαζηείακ• ηαί ἀπεζνία δέ, ἐπεί ηαηά ηήκ εείακ Γναθήκ• «ηαί ηξ ζοκέζεςξ αημῦ μη ἔζηζκ ἀνζειυξ»• ηαί
πάθζκ• «ηαί ηξ ααζζθείαξ αημῦ μη ἔζηαζ πέναξ». Ὡξ μὖκ ἀπενίθδπημξ ηαί ἄπεζνμξ• ηαῦηα βάν πενελυπςξ ἔπεζ ὁ Θευξ
ηαί πάκηα πεναεαδηχξ ηαί πέναξ πακηυξ πέναημξ ὤκ• εἰξ αηυκ βάν ηά πάκηα πεναημῦκηαζ, ηαί ἀπεζνία ἐζηί πάζδξ
ἀπεζνίαξ. Κἄκ μὖκ ἀπεζνία θέβδηαζ ηαί ὕθδ, ὡξ ἀεί ιεηαζπδιαηζγμιέκδ ηαί ἄθθμηε εἰξ ἄθθα εἴδδ ιεηααάθθμοζα, ἀθθ’
Σελίδα 138 από 193
μὖκ πεπέναζηαζ ἐκ ηῶ Θεῶ, εἰ ηαί ἄζηαηυξ ἐζηζ ηαί ἀυνζζημξ πυ Θεμῦ ιεηαβμιέκδ εἰξ εἰδμπμζίαξ. Καί εἰηυηςξ ὁ Θευξ
πέναξ ἐζηί ηξ ημζαφηδξ ἀπεζνίαξ ηαί ἄπεζνμξ ημῖξ πέναζζ ηκ ὄκηςκ, ὡξ ηαί ηήκ ὕθδκ ἐλ μη ὄκηςκ παναβαβχκ• θδζί
βάν Γναθή• «ἐλ αημῦ ηαί δζ' αημῦ ηαί εἰξ αηυκ ηά πάκηα».
κ ἑκί βάν, ὡξ πμθθάηζξ: Ἀκηίηεζηαζ ηυ πέναξ ηῆ ἀπεζνίᾳ ηαηά ἀπυθαζζκ ηαί ηαηάθδζζκ, ὡξ ηυ εκδηυκ ηαί ηυ ἀεάκαημκ.
Καθξ δέ ηυ 'ὡξ ἀκηζηεζιέκςκ'• μ βάν ηονίςξ ηαῦηα ἀθθήθμζξ ἀκηίηεζηαζ, μἱμκεί ηαηά ηήκ ἕλζκ ἤ ζηένδζζκ, ἀθθ', ὡξ
εἴνῃηαζ, ηαηά ἀπυθαζζκ ηαί ηαηάθαζζκ.
Πανχκ ημῖξ πζζ: Πακηαπμῦ βάν πανχκ, ηαί ημῖξ ηαε' ἕκ ἕηαζημκ ηαί ημῖξ πζζκ ὁιμῦ πάνεζηζ ηαί ὁιμίςξ. Καί ἑζηχξ δέ
θέβεηαζ ὁ Θευξ, ηῶ ηαηά ιδδέκ ὅθςξ ἐκ αηῶ ιεηααμθήκ εεςνεῖζεαζ, ηζκμφιεκμξ δέ, ηῶ ζοκέπεζκ ηά ὄκηα ηαί ζοκηδνεῖκ•
ηαί ηαῦηα δέ πέν πζακ ἐπίκμζακ• δζυ ηαί ἐπήβαβε ηυ 'μὔηε ἑζηχξ', 'μὔηε ηζκμφιεκμξ'.
Καί ἑζηχξ ηαί ηζκμφιεκμξ: Γμηεῖ πξ ἐκακηίμκ εἶκαζ ηυ εἰνδιέκμκ, ηυ 'ἑζηχξ' ηαί 'ηζκμφιεκμξ', ηαί, 'μὔηε ἑζηχξ', 'μὔηε
ηζκμφιεκμξ'• πξ βάν ηυ αηυ πνβια ηαί ἵζηαηαζ ηαί ηζκεῖηαζ, ἤ μὔηε ἵζηαηαζ μὔηε ηζκεῖηαζ; Πνημκ ιέκ μ δεῖ ἐη ηκ
αἰζεδηκ ηαηακμεῖκ ηά εεῖα, ἤ ηάξ εἰηυκαξ ἐκηεῦεεκ θαιαάκεζκ• ἵκα δέ ιή δυλαζιεκ θφζεςξ ἀπμνεῖκ, ζηάζζκ εἴπμιεκ ἐκ
ημῖξ ἔιπνμζεεκ ηήκ βέκεζζκ, ηίκδζζκ δέ ηήκ ἀθθμίςζζκ, ἤημζ ιεηααμθήκ. Ἔζηζκ μὖκ ὁ Θευξ πάκηςκ βέκεζζξ• ἀεί βάν ηαῦηα
εἰξ ηυ εἶκαζ πανάβεζ• ὥζηε ἕζηδηεκ ὁ Θευξ• ηζκεῖηαζ δέ πάθζκ, δζυηζ πάκηα ιεηαζπδιαηίγεζ ηαί ἀθθμζμῖ πνυξ ηυ ηνεῖηημκ•
δζ' αημῦ βάν ηαθθίμοξ βζκυιεεα• ὅεεκ ηαί πενί αημῦ πνυ ιζηνμῦ θδζζκ ὁ εεῖμξ Γζμκφζζμξ, 'πάκηςκ ἀνπή ηαί ηεθεοηή
ηκ ὄκηςκ'• ηυ βάν 'μὔηε ἑζηχξ', 'μὔηε ηζκμφιεκμξ', ηυ πνυξ αημῦ ἐλδβεῖηαζ ηυ ιέκςκ ἐθ' ἑαοημῦ, ηαί ἐπί πάκηα πνμσχκ•
ιεηαδίδςζζ βάν πζζ ημῖξ μὖζζ ηξ μἰηείαξ ὁθυηδημξ, ηαί ἄηνεπημξ ηαί ἀκαθθμίςημξ αηυξ ἐζηζ ηαηά ηυ εἰνδιέκμκ, «φ δέ
ὁ αηυξ εἶ». Οημῦκ ηαί πνυεζζζ ηαί ἐθ' ἑαοημῦ ιέκεζ ὁ Θευξ.
Οὔηε ἔκ ηζκζ ηκ ὄκηςκ: Οη ἔκ ηζκζ εἶπεκ• ἐκ πζζ βάν, ηαί δζά ηυ ἐκ πζζκ ἄζπεημκ• αἰςκίςξ βάν ὄκηα, ηάξ πενημζιίμοξ
θδζίκ μζίαξ, δζά ηυ πνυ ηξ ημῦ πνυκμο θφζεςξ βεκέζεαζ αηάξ• πνυκμξ βάν ἀπυ ηξ ημῦ μνακμῦ ηαί βξ πμζήζεςξ
ἀνζειεῖηαζ.
Ἤ ηκ πνμκζηξ: Δἴνδηαζ ηαί ἀκςηένς, αἰχκζμκ θέβεζεαζ ηονίςξ μη αηυκ ηυκ αἰκα, ἀθθά ηυ αἰκμξ ιεηέπμκ. Συ δέ
'πνμζήηεζ ηζ' κυδζμκ ηαη' μζίακ. διείςζαζ δέ, ὅηζ εἰζί ηζκα ηκ ὄκηςκ αἰχκζα, μἷμκ ἄββεθμζ, ηαί ὅηζ μ ηυ αἰχκζμκ, ἤδδ
ηαί ἄκανπμκ. κ δέ ηῶ ἐθελξ ηεθαθαίῳ εεφξ ἐκ ἀνπῆ, ηῆ ημῦ αἰςκίμο θςκῆ ηαί ἐπί ημῦ Θεμῦ ηέπνδηαζ.
Καί ηά ηκ ὄκηςκ ιέηνα: Μέηνα ηκ ὄκηςκ εἰζίκ μἱ αἰκεξ ηκ κμδηκ ηαί ὁ πνυκμξ ηκ αἰζεδηκ• ηά βάν κμδηά, ὡξ
πυ ιέηνμο ιεηνεῖηαζ ημῦ αἰκμξ, εἰ ηαί ὁιςκφιςξ ηῶ ιεηνμῦκηζ αἰκζ ηαί ηά ιεηνμφιεκα θέβμκηαζ• αἰκεξ βάν θέβμκηαζ
ηαί μἱ ἄββεθμζ• μὕης ηαί ἐπί ηκ αἰζεδηκ• ηά βάν ιεηνμφιεκα ηῶ πνυκῳ ὁιςκφιςξ πνυκμζ θέβμκηαζ, ὡξ ηαί ηίκδζζξ
ηκ ἄζηνςκ, ηαί ημῦ θίμο, ηαί μἱ αίμζ• ιεηνμφιεκμζ βάν πυ πνυκμο, πνυκμζ θέβμκηαζ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ S'
§ 1. Καί ζοκμπζηξ αἰηίαξ: οκμπζηήκ ὠκυιαζεκ, ὡξ ηήκ γςήκ ηκ ἐκ ημῖξ μὖζζκ μ ιυκμκ δδιζμονβήζαζακ, ἀθθά ηαί εἰξ
ηυ δζαιέκεζκ ζοκέπμοζακ.
Σελίδα 139 από 193
λ αηξ ηαί αἱ ροπαί: Μεηά ηήκ ηκ ἀββέθςκ γςήκ ἀημθμφεςξ ηάηηεζ ηήκ ηκ ιεηένςκ ροπκ, ἅηε ηαί θμβζηκ μζκ
ἀεακαζίακ• ιεηά δέ ηάξ θμβζηάξ ροπάξ, ἐπάβεζ θμζπυκ ηήκ γςήκ ηξ αἰζεδηζηξ ροπξ ηαί ηξ ενεπηζηξ, ἤημζ θοηζηξ,
ἤημζ ηκ ἀθυβςκ, ηαί ηκ θοηκ, ἅξ ηαί ηαη' ἔζπαημκ ἀπήπδιά θδζζκ, ὅπεν ἄκς πμθθάηζξ νιδκεφζαιεκ. Αἱ δέ γςαί ηκ
ἀθυβςκ ηαί ηκ θοηκ μὔη εἰζζ εεῖαζ, ἀθθά ημῦ ἐκφθμο πονυξ ηε ηαί πκεφιαημξ. Πενί ημφηςκ μὖκ ιυκςκ ηκ ἐζπάηςκ,
ὡξ εἴνδηαζ, γςκ θδζζ ηυ ημῦ Γααίδ εἰνζεαζ• «ἀκηακεθεῖξ ηυ πκεῦιά ζμο ηαί ἐηθείρμοζζ ηαί εἰξ ηυκ πμῦκ αηκ
ἐπζζηνέρμοζζκ. λαπμζηεθεῖξ ηυ πκεῦιά ζμο ηαί ηηζζεήζμκηαζ ηαί ἀκαηαζκζεῖξ ηυ πνυζςπμκ ηξ βξ»• ἐπί βάν
αἰζεδηζηξ ιυκδξ ροπξ ηαί ηξ θοηζηξ γςξ ηαῦηα δέπεηαζ ηά εεῖα θυβζα ὁ ιέβαξ, Γζμκφζζμξ• πενί βάν ηξ ηκ κμδηκ
γςξ ἤ ηξ ηαε' ιξ μ κμεῖ ηαῦηα• ηήκ βάν γςήκ ηαφηδκ μζζςδξ δδιζμονβήζαξ εἰξ ἀεακαζίακ ὁ Θευξ, ημῖξ κμδημῖξ
ηαί ηαῖξ ροπαῖξ ικ μη ἄκ ἀθέθμζ αηκ ηυ γῆκ• ἐπεί μζίαζ ἔζμκηαζ, ἀθθά ηαί πενί γχςκ ἀπυ βξ ἀκακεμοιέκςκ
θδζίκ ὁ Γααίδ, μ ιήκ πενί ημφηςκ• ηαί πενί ηξ γςξ δέ ηῶκ ἑημοζίςξ ἀπμαάκηςκ δαζιυκςκ, ἐπάβεζ, ὅηζ ηαί αηή
δζαιέκεζ ἀκχθεενμξ, ημῦ ηηίζακημξ αημφξ Θεμῦ ημῦημ αμοθμιέκμο, ηἄκ αημί ἀπέζηδζακ ημῦ Θεμῦ• «ἀιεηαιέθδηα βάν
ηά πανίζιαηα ημῦ Θεμῦ», ημῦ ἐλ ἀνπξ πμζήζακημξ αημφξ ἀεακάημοξ• ἔζπαημκ δέ ἀπήπδια θέβεζ ηήκ ἀιοδνμηένακ
ιεημπήκ ηξ γςξ, ηαί μἷμκ εἰπεῖκ, ὀθίβςξ ιεηέπμοζακ γςηζηξ δοκάιεςξ.
Ἧξ ἀκηακαζνμοιέκδξ: Συ ιέκ ραθιζηυκ νδηυκ πενί ἀκενχπςκ, ηαί ηξ ηεθεοηαίαξ ηαί ημζκξ ἀκαζηάζεςξ θέβεζ, ἥκ
ιζηνῶ πνυζεεκ ηνακυηενμκ ηίεδζζκ ὁ παηήν• ἐκηαῦεα δέ ηυ νδηυκ πανήβαβε, ηυκ θυβμκ πμζμφιεκμξ πενί πάκηςκ ηκ
ὁπςζμῦκ γῆκ ἐπυκηςκ, δεζηκφξ ιή ἄθθςξ ηαῦηα ἤ ἐη Θεμῦ ηυ γῆκ εεςνεῖζεαζ ἐκ αημῖξ. Συ δέ «ἀκηακαζνεῖζεαζ» ἀκηί ημῦ
'ηεπςνίζεαζ' ηέεεζηεκ, ὥζπεν ηαί ηυ «ἐπζζηνεθυιεκα» ἀκηί ημῦ 'ιεηέπμκηα'. Ἀζεεκεῖκ δέ ηαῦηα πνυξ ηυ ιεηέπεζκ ηξ γςξ
ηαφηδξ θδζί, δζά ηυ ιή μἴημεεκ ηαί παν' ἑαοηκ ἔπεζκ ηήκ γςήκ, ἀθθ’ ἐπαηηήκ ἐη Θεμῦ• ηά βάν ὅζμκ ἐθ' ἑαοηκ, μη ἐκ
ηῶ γῆκ εεςνμφιεκα, ηῆ δέ πνυξ ηυκ Θευκ ἀκαεέζεζ ημῦημ ἔπμκηα, ηνυπμκ ηζκά ἀκαγῆ, ηαί ὡξ αηυξ θδζζ, πάθζκ γα
βίκεηαζ.
§ 2. Σήκ ὡξ ζοιιίηημζξ: Θαοιαζίςξ πάκηα ηά δυβιαηα ιεηά ὀνευηδημξ δζδάζηεζ. Συκ βάν πενί ηξ ἀκαζηάζεςξ ηνυπμκ
κῦκ παναδζδμφξ, εκδημφξ ιέκ ιξ ἀπμθαίκεζ, ἅηε ἐλ ἀεακάημο ροπξ ηαί εκδημῦ ζχιαημξ ὄκηαξ εκδημφξ, ηήκ δέ γςήκ
μζζχδδ ηξ ροπξ ἐθάηημκά θδζζ ηκ ἀββεθζηκ μζζκ, παν' ὅζμκ αηήκ ηαί ἀββεθμεζδ γςήκ, μ ιήκ ἀββεθζηήκ
ὀκμιάγεζ, μπ ὡξ αημαββεθζηήκ, ἀθθά πανειθεν• ηαί ιξ ιέκ ιενζηξ θδζζκ εἶκαζ ηάξ θμβζηάξ ροπάξ, ὅθμοξ δέ ιξ
ημφξ ἐη ροπξ ηαί ζχιαημξ ὄκηαξ• ἀπαεακαηίγεζεαζ δέ θδζζ ηά ζχιαηα ικ ἐκ ηῆ ἀκαζηάζεζ, θάζηςκ ηυ πενί
ἀκαζηάζεςξ δυβια ἄπζζημκ δμηεῖκ ηῆ παθαζυηδηζ, ἀκηί ημῦ 'ηῆ ἀκμήηῳ δυλῃ ηκ θθήκςκ', δζά ηυ πανά θφζζκ εἶκαζ ηξ
ὕθδξ ηυ ἀπαεακαηίγεζεαζ. Παθαζυηδξ δέ θέβεηαζ ἀκμδζία• εἰ δέ ηαί πέν θφζζκ ηυ πνβια ηξ ἀκαζηάζεςξ, μἷμκ πνυξ
ηυκ πανυκηα αίμκ ηυκ δζά ηνμθξ ηαί ἐηηνίζεςξ ηαί κυζςκ δζελαβυιεκμκ, ἀθθά πνυξ ηυκ Θευκ, μδέκ πανά θφζζκ μδέ
πέν θφζζκ, ἐπεζδή αηυξ ἐζηζκ ὁ πάζδξ γςξ αἴηζμξ.
Φδιί ηαί ηά ζογοβ ζχιαηα: Ὅηζ ηαί ηά ζχιαηα ικ ἀεακαζίαξ ιεηέπεζκ ὁ εεῖμξ αμφθεηαζ θυβμξ, ηαηά ηυκ Ἀπυζημθμκ•
«δεῖ βάν ηυ εκδηυκ ημῦημ ἐκδφζαζεαζ ἀεακαζίακ».
πέν θφζζκ: Σμῦηυ θδζζ δζά ηυ ιυκῳ Θεῶ ηαηά θφζζκ εἶκαζ ηυ γςμῦκ.
ίιςκμξ ἀκηζννδηζημί θυβμζ: ίιςκυξ θδζζκ ἀκηζννδηζημφξ εἶκαζ θυβμοξ ηαηά ημῦ δυβιαημξ ικ ημῦ θέβμκημξ, 'ηυ ζια
ικ ἀκίζηαζεαζ ηαί ἀεακαηίγεζεαζ', ὡξ πανά θφζζκ ὄκημξ ημῦ πνάβιαημξ. Οἱ δέ εἰνδηυηεξ ηαηά ίιςκμξ ηαί πενί
ημφηςκ αηυκ ἐθέβπμοζζκ Δἰνδκαῖμξ ηαί Ὠνζβέκδξ ηαί Ἱππυθοημξ ηαί πζθάκζμξ. δέ ιέβαξ Γζμκφζζμξ εείςξ ἐηθφεζ ηυ
θεβυιεκμκ πανά ίιςκμξ, πανά θφζζκ εἶκαζ ηήκ ἀκάζηαζζκ ηκ ζςιάηςκ• ηῶ βάν Θεῶ μδεκυξ ὄκημξ ἐκακηίμο, πξ
ἔζηαζ ηζ πανά θφζζκ; Συ δέ μἴεζεαί ηζκα ἐη θακενκ ηαί αἰζεδηκ ημφηςκ ηάξ ἀπμδείλεζξ πμνίγεζεαζ ηαηά ηξ
ἀηαηαθήπημο ηαί πζακ ἀθακμῦξ αἰηίαξ ηκ πάκηςκ, ημοηέζηζ ηαηά ημῦ Θεμῦ, ημῦηυ ἐζηζ ἀθδεξ πανά θφζζκ• ηά βάν
δμλαζηά ηαί κμδηά πξ ἀκαηνέρεζ ηυ πέν πζακ αἴζεδζζκ ηαί κυδζζκ;
Σελίδα 140 από 193
Σῶ πνμθακεῖ ηξ αἰζεήζεςξ: Ο πνή, θδζζ, δζά ηά ηῆ αἰζεήζεζ θδπηά ἀπζζηεῖκ ημῖξ πενί Θεμῦ θυβμζξ, ὅξ ἐζηζκ πάκηςκ
ἀθακήξ αἰηία. Κονίςξ βάν ημῦηυ ἐζηζ πανά θφζζκ εἰπεῖκ, ηυ ἀεεηεῖκ ηά πέν αἴζεδζζκ, δζά ηυ ηκ αἰζεδηκ πνμθακέξ.
§ 3. Δἴηε θμβζηήκ, εἴηε αἰζεδηζηήκ, εἴηε ενεπηζηήκ: διείςζαζ, πξ δζαζνεῖ ηά πενί γςξ ιεεεηηξ• γςξ βάν ἀνπήκ θδζζκ,
μἷμκ ηήκ ιεηένακ ροπήκ ηαί ηήκ αἰζεδηζηήκ δέ• αὗηαζ βάν ἀνπαί εἰζζ γςξ ημῖξ δζ' αηκ ἀνπμιέκμζξ εἰξ γςήκ ηζκεῖζεαζ
ζχιαζζ• γςξ δέ μζίαζ αἱ κμδηαί δοκάιεζξ ηαί αἱ ιέηεναζ ροπαί• ηήκ βάν μζίακ γςήκ μὖζακ ἔπμοζζκ, μἷμκ ὕθδκ ηζκά
ηαί πμηείιεκμκ ηαί αημεῖδμξ, ὅ ἐζηζ γςξ πάνπμοζακ• δζυ ηαί γςμῦζζ ηά ζχιαηα, ὡξ ἔθδκ, αἱ ροπαί. μὖκ Θευξ, ὡξ
αἴηζμξ ηαί ζοιπθδνςηζηυξ ηξ γςξ ικ, ὡξ ζοκμπεφξ ηαί δζαζνεηζηυξ, ὡξ ηάξ δζαθμνάξ πάζδξ γςξ δζαηάλαξ, κμδηκ,
θμβζηκ, αἰζεδηζηκ, αλδηζηκ, ἀνπή πάκηςκ ἐζηίκ• ὥζηε, ἐπεζδή ἄκς εἶπε ηαί ηυκ ἥθζμκ γςήκ δζδυκαζ ηαί ηνέθεζκ
πάκηα, ιή κμήζῃξ, ὅηζ ἀθ' ἑαοημῦ ημῦημ ἔπεζ, ἀθθ’ ἐη ηξ πάκηςκ ἀνπξ ηαί αἰηίαξ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Ε'
§ 1. πέν πζακ ζμθίακ: Δἰζί ηζκεξ ηκ ἀηαίνςκ θζθμζυθςκ θέβμκηεξ, ὅηζ, άκ αμφθδζεε ηυκ Θευκ θέβεζκ πέν πζακ
ζμθίακ ηαί ζφκεζζκ, πμζεῖηε αηυκ ἄζμθμκ ηαί ἀζφκεημκ. Πνυξ μὕξ θεηηέμκ• Θευξ ικ πέν πάκηα ηά κμμφιεκα ηαί
ὄκηα ἐζηίκ. Δἴηε μὖκ ζμθία, εἴηε ζφκεζζξ, εἴηε γςή, εἴηε πυζηαζζξ, εἴηε ὕπανλζξ, εἴηε μζία κμεῖηαζ παν' ικ, πέν ηαῦηα
πάκηα ἐζηίκ, μπ ὡξ ιή ιεηέπςκ αηκ (ημῦημ βάν ἀκυδημκ• ὁ βάν αἴηζμξ ηκ βζκμιέκςκ πξ μ ιεηέπεζ ηκ ἐλ αημῦ;),
ἀθθ’ ὡξ ηκ πάκηςκ ἐλ αημῦ πνμεθευκηςκ ηαί ηξ αημῦ ιεηεπυκηςκ ὁθυηδημξ• πκ βάν ηυ ιεηεπυιεκμκ ἀνπαζυηενυκ
ἐζηζ ηκ ἐλ αημῦ. Γζυ ηαί ὤκ, ηαί αἰχκ ηονίςξ, ηαί πνυκμξ ὀκμιάγεηαζ, ὡξ ηαί ημφξ αἰκαξ ηαί ημφξ πνυκμοξ πμζήζαξ•
μὕηςξ μὖκ ηαί ἐπί ηξ ζμθίαξ ηαί ηξ γςξ θεηηέμκ, ὅηζ ηαί αηκ ἐζηζ δδιζμονβυξ• εἰ βάν ηαῦηα ἄθθςξ ἔπεζκ εἴπςιεκ,
ενίζηεηαζ ὁ Θευξ ὕζηενμκ ζμθζζεείξ ἤ ζοκεηζζεείξ, ὅπεν ηξ αηκ ἐζηζ ηυθιδξ, μπ ιέηενμκ• ιή βέκμζημ!
Καί ημῦ ηαεδβειυκμξ ἥθζμξ: διείςζαζ, ὅηζ ἥθζμκ ἑαοημῦ ηαί ημῦ ἁβίμο Ἱενμεέμο ηυκ ἀπυζημθμκ Παῦθυκ θδζζ.
διείςζαζ δέ, πξ ἔθααεκ ὁ παηήν ηυ νδηυκ ημῦ Ἀπμζηυθμο• ὁ βάν Υνοζυζημιμξ ηαί μἱ θμζπμί ηκ Παηένςκ πενί ημῦ
ζηαονμῦ αηυ ἔθααμκ.
Καί ζφκδεέξ ἐζηζ ημῖξ εεμθυβμζξ: Συ εἰνδιέκμκ ἔεμξ εἶκαζ ημῖξ εεμθυβμζξ ἀκηζπαεξ ἐπί Θεμῦ ηάξ ζηενήζεζξ ἐηθένεζκ,
μὕηςξ ἄκ κμήζαζιεκ• αμοθυιεκμζ βάν ἐηεῖκμζ ηυ θξ ηυ εεῖμκ ὅζμκ μἷυκ ηε πανζζηκ, ὅηζ ἀπνμζπέθαζημκ ηαί
ἀηαηυπηεοημκ, ᾧ ιή δφκαηαζ πνμζααθεῖκ ιδδέκ, ιήηε ἄτθμκ, ιήηε αἰζεδηυκ, ζηυημξ ὠκυιαζακ, ὡξ ηυ• «ἔεεημ ζηυημξ
ἀπμηνοθήκ αημῦ», ὅπεν ὁ εεῖμξ Ἀπυζημθυξ θδζζ, «Φξ μἰηκ ἀπνυζζημκ»• ᾧ βάν ιδδέκ πνυζεζζζκ, ὅιμζυκ ἐζηζ ηῶ ιή
ὁνκηζ πενμπζηξ ζηυηῳ. Πάθζκ εἴνδηαζ• «ἐεαοιαζηχεδ βκζίξ ζμο ἐλ ἐιμῦ, θίακ ἐηναηαζχεδ, μ δφκςιαζ πνυξ
αηήκ». Ὥζπεν μὖκ ἀηαηάθδπημξ ηαί ἀπενζκυδημξ ἀηνάηςξ ημῦ Θεμῦ βκζζξ ἀβκςζίᾳ πανεζηάγεηαζ ηῆ πενμφζῃ
πζακ ἐκ ηηζζημῖξ βκζζκ ( βάν πενί Θευκ ἀβκςζία ηκ πενί ηά εεῖα ζμθκ μη ἔζηζκ ἀιαεία, ἀθθά βκζζξ, ζζβῆ
βζκχζημοζα, ὅηζ ἐζηίκ ἄβκςζημξ ὁ Θευξ), μὕηςξ μὖκ ηαί ηέκςζζκ ηαθμῦζζ ημῦ Θεμῦ Λυβμο ηήκ ἐκακενχπδζζκ, ηαίημζ
πθήνδ ηοβπάκμοζακ, ιθθμκ δέ πενπθήνδ ζμθίαξ ηαί δοκάιεςξ ηαί ζςηδνίαξ• ἀθθά ηαί ἀζεέκεζακ Θεμῦ ηυ δζά
ζηαονμῦ ηνυπαζμκ ὀκμιάγμοζζκ, μἷμκ ἐπεζδή εακάηῳ αἱ πμκδναί ηαί ἀυναημζ δοκάιεζξ ημῦ δζααυθμο ηαηεθφεδζακ, ηαί
ἀκηί εακάημο ἀκάζηαζζξ κεηνκ ηαί ααζζθεία μνακκ ἀκηεζζήπεδ• ημῦημκ μὖκ ηυκ ηνυπμκ ηαί ιςνία Θεμῦ, πζακ
ζμθίακ ηαί ἐπζζηήιδκ πεναίνμοζα ηκ ἀκενχπςκ ζφκεζζξ ημῦ Θεμῦ. Νμήζαζ δέ ἄκ ηζξ ηυ θεβυιεκμκ, ἐκκμκ ημφξ ἀπυ
ηκ αἱνέζεςκ, ιεε' ὧκ ηαί ημφξ Ἕθθδκαξ, μἵ ζοθθμβζζιμῖξ αἰζεδημῖξ ἀπμδεζηκφκαζ θακηάγμκηαζ Θεμῦ ζάνηςζζκ
ἀδφκαημκ εἶκαζ ιέπνζ εακάημο μἰημκμιδεεῖζακ. Πνυξ μὕξ ἐκκμκ ὁ εεζυηαημξ Παῦθμξ ἰθζββζάζαξ ἀκέηναβεκ• «ὤ αάεμξ
πθμφημο ηαί ζμθίαξ Θεμῦ, ὡξ ἀκελενεφκδηα ηά ηνίιαηα αημῦ». Συ μὖκ πεναῖνμκ πάζδξ ηηζζηξ ζμθίαξ ιέεμδμκ ἴζμκ
ἄκ εἴδ ημῖξ μ εεμδζδάηημζξ ιςνίαξ θυβμζξ. Λυβμζξ βάν μη ἄκ ἐλμιαθζζεείδ, ἤ δζ' αἰζεδηκ ἀπμδείλεςκ ηυ ιοζηήνζμκ,
πίζηεςξ μ πνμδβμοιέκδξ.
Σελίδα 141 από 193
Ἀκηζπεπμκευηςξ ἐπί Θεμῦ: Ἀκηζπεπμκευηςξ, ημοηέζηζκ ἀκηζπενζηνμπήκ ημῦ Λυβμο πάζπμκημξ• δζά ηκ ηάξ ζηενήζεζξ
δδθμοζκ ἀπμθάζεςκ, πενί Θεμῦ πενμπή δδθμῦηαζ, ὅπεν ἐκ ἐηένῳ 'δφκαιζκ πενμπζηξ ἀπμθάζεςξ' εἴνδηε.
Συ θαζκυιεκμκ ἐκ αηῆ πανάθμβμκ: Καί βάν ηυ ηαηά ηυκ ζηαονυκ πάεμξ, ηαί ηυ θέβεζκ Θευκ παευκηα ζανηί, ηαί
πανάθμβμκ δμηεῖ ηαί ἄημπμκ, ὅπεν ηήκ ὄκηςξ ἐδήθμο ἀθήεεζακ. διείςζαζ, πξ κμεῖ ὁ παηήν ηυ ημῦ Ἀπμζηυθμο νδηυκ• ὁ
βάν Υνοζυζημιμξ ηαί μἱ θμζπμί ηκ Παηένςκ πενί ημῦ ζηαονμῦ ημῦημ ἐλέθααμκ.
κεζθμφιεκμζ. κ ἄθθμζξ ἐκζθθυιεκμζ, ημηέζηζκ ἐπζζηνεθυιεκμζ, ἐβηαθζκδμφιεκμζ. Γείηκοζζ δέ δζά ημφηςκ, ὅηζ μ δεῖ ηά
εεῖα ημῖξ ἀκενςπίκμζξ πανααάθθεζκ.
Σήκ ιέκ ἔπεζ δφκαιζκ: Καί ἀκςηένς εἴπμιεκ, ὅηζ, ὁ κμῦξ κμεῖκ αμοθυιεκμξ, ηάηεζζζκ ἑαοημῦ εἰξ ηάξ κμήζεζξ ηαηαααίκςκ•
αἱ βάν κμήζεζξ ηαηχηεναί εἰζζ ημῦ κμμῦκημξ, ὡξ κμμφιεκαζ ηαί ηαηαθαιαακυιεκαζ, ηαί ζηεδαζιυξ εἰηυηςξ ηαί ιενζζιυξ
ηξ ἑκυηδημξ ημῦ κμῦ αημῦ• ὁ ιέκ βάν κμῦξ ἁπθμῦξ ηαί ἀιενήξ, αἱ δέ κμήζεζξ παιπθδεεῖξ ηαί ζηεδαζηαί, ηαί μἷμκ εἴδδ
ημῦ κμῦ• δζά ημῦημ ηά κμενά, ημοηέζηζ ηά κμμῦκηα, ἐθάηημκά εἰζζ ηκ κμδηκ, ἀκηί ημῦ, ηκ κμμοιέκςκ. Ἕκςζζκ δέ θδζζ
ημῦ κμῦ, ηαεχξ ἐκ ημῖξ ἑλξ ζαθέζηενμκ θέβεζ, δζ' ἧξ πνυξ ηά ἐπέηεζκα ἑαοημῦ ἀκαηείκεηαζ, ἤβμοκ ηῆ πενί Θεμῦ
πνμζαάθθεζ εεςνίᾳ, ηῶ πάκηςκ ἐηζηκαζ ηκ αἰζεδηκ ηαί ηκ κμδηκ, ἔηζ δέ ηαί ηξ μἰηείαξ ηζκήζεςξ, εἶε' μὕης ηξ
εείαξ βκχζεςξ δέλαζεαζ ηήκ ἀηηῖκα.
Σαφηδκ μὖκ ηήκ ἄθμβμκ: κηαῦεα ιάθζζηα ηνακμῖ, πξ ιςνία ημῦ Θεμῦ, ηυ πένζμθμκ ηξ πενί Θεμῦ ἀηαηαθδρίαξ
ιέβεεμξ• θδζί βάν ὅηζ ηῶ αἰζεδηῶ πενζηεηθεζζιέκμζ, ηυ πενί ἀτθίαξ ηαί πενμοζζυηδημξ θένε εἰπεῖκ ημῦ Θεμῦ
ηαηελεηάγμκηεξ δυβια, πθακχιεεα, ἐη ηκ αἰζεδηκ ἐηεῖκα ζηαειχιεκμζ• μἷμκ ηυ πενί Σνζάδμξ ηξ ιυκδξ πνμζηοκδηξ
δζελζυκηεξ ηήνοβια, ηαί ηνζζοπυζηαημκ ἀιένζζημκ ηαί ἀδζαίνεημκ ἀημφμκηέξ ηζκεξ εεμθμβίακ, εεφξ ἰθζββζζζκ, εἰξ ηά
ζχιαηα πνμζέπμκηεξ, ηαί ηυπμο δευιεκα ηαί δζαζηδιάηςκ, θέβμκηεξ, Πξ μἷυκ ηε ηνεῖξ πμζηάζεζξ θ' ἑαοηκ εἶκαζ, ηαί
ἀδζαζνέημοξ εἶκαζ; Καί βάν ἀβκμμῦζζ ιςναίκεζκ ἐκ ημῖξ αἰζεδημῖξ, ἵκα ηά εεῖα ζμθζζεζζ, ηαί ημζαῦηα ἕηενα ιονία, πνυξ
μὕξ ὁ Κφνζμξ ἀπμηείκεηαζ• «εἰ ηά ἐπίβεζα εἶπμκ ιῖκ ηαί μ πζζηεφεηε, πξ, ἐάκ εἴπς ιῖκ ηά ἐπμονάκζα πζζηεφζεηε;»• ηαί
ὁ εεῖμξ Παῦθμξ θέβεζ, ὅηζ «ὁ ροπζηυξ ἄκενςπμξ μ δέπεηαζ ηά ημῦ πκεφιαημξ• ιςνία βάν αηῶ ἐζηζκ». Ὥζηε μὖκ πανά
ἀκενχπμζξ ιςνία ημῦ Θεμῦ ηά πκεοιαηζηά εἰζζκ, ἅηζκα ιεηαδζςηηέμκ• ιςνάκ βάν ζμθίακ εἶπε, ηῶ ιδδειίακ αηῆ
δφκαζεαζ πνμζαάθθεζκ ζμθίακ• ὥζπεν μὖκ ηαί ἄθμβμκ ηαί ἄκμοκ, ὡξ ιή ἔπμοζακ θυβμκ ἤ κμῦκ ἑνιδκεοηζηυκ, ἤβμοκ
ηαηαθδπηζηυκ αηξ.
§ 2. λ αηξ αἱ κμδηαί: διείςζαζ, ὡξ ηαί ἐκ ἄθθμζξ κμδηαί εἰζζ ηαί κμεναί δοκάιεζξ• ηαί εἰηυηςξ ἐκ αημῖξ εἰζζκ μἱ
αημί ηαί κμδημί ηαί κμεναί, ὥζπεν αἱ ἄκς ηάλεζξ• κμδηαί ιέκ ηαε' ὅ ἐη ηκ πμαεαδηυηςκ κμμῦκηαζ, κμεναί δέ, ηαε' ὅ
ηαί ἀκχηαηαί εἰζζ, ηαί ηυκ πέν πάκηα Θευκ κμεῖκ, ὅζμκ ἐθζηηυκ, ἀκαηείκμκηαζ, ἄκςεεκ ιέκ ηνεθυιεκαζ ηῆ κμήζεζ,
ηνέθμοζαζ δέ ημφξ θεζιέκςξ κμμῦκηαξ, Αἱ βάν ιέηεναζ ροπαί κμεναί ιυκμκ• κμμῦζαζ βάν ἐπζζηδηξ, ὅζμκ μἷυκ ηε, ηά
πεναεαδηυηα, μηέηζ ἔπμοζζ κμενυκ ηζ ιεηά ηαφηαξ, ἵκα ηαί κμδεζζκ• ἄθμβμξ βάν ηαί ἄκμοξ ροπή ιεε' ιξ, αἱ δέ
κμήζεζξ ηκ εείςκ κμκ μη ἐκ δζακμήζεζζ ηαῖξ ηαε' ιξ, εἰξ ἅξ δζακμήζεζξ ηάηεζζζκ ικ ὁ κμῦξ ἐη ηκ ιενζζηκ,
ημοηέζηζ ηκ αἰζεδηκ ηαί δζελμδζηκ θυβςκ, ἀκηί ημῦ ηκ εἰδκ ηαί ημῦ πθήεμοξ, ὅπεν ἐζηί ηκ θζηκ ζοθθέβμοζαζ
ηάξ κμήζεζξ ἀΰθςξ, πάκηα ἐκ ηῶ ἁπθῶ εεςνμῦζαζ.
Νμδηαί: Συ κμδηαί κυδζμκ ὡξ πνυξ ιξ, ηυ δέ κμεναί ὡξ πνυξ ηυκ Θευκ.
Σελίδα 142 από 193
Ἤ ἀπυ ιενζζηκ: Ἡιεῖξ ἐκ ιενζζημῖξ ημῖξ αἰζεδηδνίμζξ• ἄθθμ βάν ἀημή, ηαί ἕηενμκ ὄρζξ, ηαί ηά ἄθθα ὁιμίςξ• ηαί ἀπυ
ιενζζηκ ηκ ηαηά ηαῦηα αἰζεδηκ ηήκ ηκ ὄκηςκ βκζζκ ἀκαθαιαάκμιεκ, ἤ ἐκ ιενζζημῖξ ιέκ ημῖξ ηαηά ιένμξ κμήιαζζ,
ἀπυ ιενζζηκ δέ ηκ ιαεήζεςκ, ἤημζ ηκ κμμοιέκςκ• ἔζε' ὅηε δέ ηαί δζά θυβςκ ηκ δζελμδζηκ, ημοηέζηζ ζαθ ηαί
δζδπθςιέκδκ ηήκ ἐλήβδζζκ πμζμοιέκςκ. Αἱ δέ κμεναί θφζεζξ, ἀημζκςκήηςξ εἰξ ηά ημζαῦηα πάκηα ἔπμοζαζ, ἑκζαίᾳ ηαί ἁπθῆ
κμήζεζ ηξ ἀθδεείαξ ηήκ βκζζκ ἐθθάιπμκηαζ.
Καί ἔζηζκ αηαῖξ: Σμῖξ ἀββέθμζξ κμενάκ εἶκαί θδζζ δφκαιζκ ηαί ἐκένβεζακ ἐη ηξ πενθομῦξ ζμθίαξ ημῦ Θεμῦ βεκμιέκδκ•
ἐλ αημῦ βάν μἱ εεῖμζ ἄββεθμζ ηαηά ιεημπήκ ηήκ δφκαιζκ ηξ κμενξ ἐκενβείαξ ἔπμοζζ, ηαε' ἥκ κμμῦζζκ ἑαοημφξ ηαί ηά
ὄκηα, ηαί ηάξ ἰδέαξ ἐπμπηζηξ κμμῦκηεξ, ἅξ κμήζεζξ ὠκυιαζε ημῦ Θεμῦ εἶκαζ. πείζαηημκ μὖκ ἔπμοζζκ ἐλ αἰηίμο ημῦ
Θεμῦ ηήκ κμενάκ ηαφηδκ ἐκένβεζακ, ηαί κμμῦζζ ηά ὄκηα θίακ πενακααεαδηυηςξ ηκ ροπκ, εἴ βε αἱ ιέκ ροπαί ἐη ηκ
ὄκηςκ αηκ κμμῦζζ ηά ὄκηα ηαί ημῖξ εἴδεζζκ ἐπζαάθθμοζζκ, ὅπεν δζελμδζηχηενυκ ἐζηζ κμεῖκ, ηαί ηφηθῳ πενζεῖκαζ ηά
πάκηα. Οἵ βε ιήκ ἄββεθμζ ηαηά ηήκ ἐκμῦζακ αημῖξ εεμείδεζακ, ἑκζαίςξ ηά πθήεδ ηξ ηηίζεςξ κμμῦζζ, ηαί μ ιενίγμκηαζ
εἰξ ηυκ ζηεδαζιυκ ηξ πμζηζθίαξ ηκ ὄκηςκ, ἤημζ εἰξ ηά αἰζεδηά, ὡξ αἱ θμβζηαί ροπαί• ἐηείκμο δέ πμζξ ἀλζμῦκηαζ αἱ
ροπαί, εἰξ ιίιδζζκ ἀββέθςκ, ὅηε, ηήκ κυδζζκ ηκ πμθθκ εἰξ ἕκ ζοκεθίηημοζαζ, ἔπμοζζκ ὁιμῦ πάκηα ἐκ αηαῖξ ἀζοβπφηςξ
δζαηεηνζιέκα• ηαί ἔλςεεκ ιέκημζ αἱ ροπαί ἐπείζαηημκ ἔπμοζζ ηυ κμεῖκ, ηκ ἀββέθςκ ἐλ ἑαοηκ ηαί ἐκ ἑαοημῖξ κμμφκηςκ,
ἅηε ηαί εεμεζδκ ὄκηςκ. Καί ηαῦηα ιέκ πενί ηκ κμδηκ• πενί δέ Θεμῦ ὅπςξ κμεῖ, ἔπεζξ ηαί ὧδε ηαί ἄκς ἐκ πέιπηῳ
ηεθαθαίῳ ἐββφξ ημῦ ηέθμοξ• ὅ δέ εἴπμιεκ πενί ροπκ, ὅηζ ἀββεθμεζδξ εἰξ ἕκ ηά πμθθά ζοκεθίλαζαζ κμμῦζζ, ιάθζζηα ἐκ
ηῆ ἀκαζηάζεζ ηεθείςξ ἕλμοζζκ, ὅηε αὖεζξ ἐκ ημῖξ ἑαοηκ ζχιαζζ βεκυιεκαζ, ηήκ ηκ ὄκηςκ βκζζκ ηεθείακ ἀπμθήρμκηαζ.
Σαῦηα δέ ηκ δζηαίςκ ἀκάζηαζζξ ηεθείςξ ἕλεζ, ηαηά ηυ εἰνδιέκμκ• «ηαί μὕηςξ πάκημηε ζφκ Κονίῳ ἐζυιεεα»• ηαί
πάθζκ• «κῦκ ὡξ ἐκ ηαηυπηνῳ ηαί αἰκίβιαηζ αθέπμιεκ, ηυηε δέ πνυζςπμκ πνυξ πνυζςπμκ», ηήκ ηκ ὄκηςκ βκζζκ
δδθμκυηζ παζδεοεδζυιεεα.
Γζελμδζηξ δέ ηαί ηφηθῳ: Δίνδηαζ ηί ηυ δζελμδζηξ κμεῖηαζ. Γζελμδζηξ ημίκοκ ηαί ηφηθῳ, ημοηέζηζκ μη ἀενυᾳ ημῦ κμῦ
ἐπζαμθῆ ἀκενςπίκδ ροπή ηήκ εείακ ηαηαηαθφπηεηαζ βκζζκ, ἀθθά ηήκ ἀθδε ηκ ὄκηςκ ηαηακυδζζκ ἐη ημῦ ηαηά ιένμξ
δεπμιέκδ, ηαε' ὅ ηαί ηξ ἀββεθζηξ ἀπμθείπεηαζ εεμπηίαξ, πενί ηυ ἕκ αἴηζμκ ηήκ ηκ πμζηίθςξ εεςνμοιέκςκ ζοκάβεζ
ἔκκμζακ ηαί ηκ ἰζαββέθςκ ἀλζμῦηαζ κμήζεςκ.
Σοπεῖκ μὖκ ἐθίεηαζ: θίεηαζ ιέκ ἐλ ἀθμβίαξ ηυ ἰζυεεμκ ὁ δαζιυκζμξ κμῦξ, μη μἶδε δ' ὅπςξ ημφημο ηοπεῖκ ἔκεζηζκ, μ
θφζεζ παεχκ ηήκ ἄβκμζακ, ἀθθ' ἐημοζίςξ ηυ πανά θφζζκ αἱνμφιεκμξ. διείςζαζ δέ, ὅηζ μἱ δαίιμκεξ, ηαε' ὅ κμῦκ ἔπμοζζκ,
ἐη ημῦ ἀβαεμῦ ημῦημκ ηέηηδκηαζ• ἀθμβίζακηεξ δέ ηαί ιή αμοθδεέκηεξ ιεῖκαζ ὅπεν ἦζακ, ἔηπηςζζκ ζμθίαξ πέιεζκακ.
Καε' πενμπήκ: Πενί ημῦ, ὅηζ ηά ηαηά ζηένδζζκ θεβυιεκα ἐπί ημῦ Θεμῦ ηαί ηά ἐκακηία, πενμπζηξ κμμῦκηαζ.
Καί πάκηα ηἄθθα ἔκδμεεκ: Μδδείξ ἐη ημφηςκ πνυξ ἀηυπμοξ ἀπαβέζες ἐκκμίαξ, ὥζηε θέβεζκ ηαί ηκ ηαηκ ἐκ ἑαοηῶ ηαη'
αἰηίακ πνμέπεζκ ηυκ Θευκ, ἤβμοκ αἴηζμκ αηκ ἐη ημφημο εἶκαζ ζοκάβεζεαζ• μ βάν πενί ημφηςκ ἐζηίκ ὁ θυβμξ ηῶ παηνί•
ἤδδ βάν ἔδεζλε ιήηε ὄκ, ιήηε ἐκ ημῖξ μὖζζ ηυ ηαηυκ, ἀθθά πενί ηκ ἐκ μζίᾳ ὄκηςκ, μἷμκ ἀββέθςκ ηαί ηκ θμζπκ
ηηζζιάηςκ, ηαεχξ ηαί πνμεῖπεκ, ὧκ ηήκ βκζζκ μη ἐη ημῦ ιακεάκεζκ αηά, ὁπμῖά ηζκά εἰζζκ, ἔπεζ• ημῦημ βάν ἐδήθςζεκ
εἰπχκ• Οη ἐη ηκ ὄκηςκ ηά ὄκηα ιακεάκςκ, ηαί ηυ, Ο ηαη' ἰδέακ ἑηάζημζξ ἐπζαάθθςκ, ἀθθ’ ὡξ πμζδηήξ ημφηςκ ηήκ
εἴδδζζκ ηκ μἰηείςκ ἔνβςκ πνμέπεζ, εἰδχξ ὅπςξ αηά, ηαί ἐθ' μἷξ πανάλεζ πνυξ βέκεζζκ, ὧκ παναηνμπή ηαί ἔθθεζρζξ,
ἤβμοκ ἀπμηοπζα ηαί ἀδοκαιία, ηυ ηαηυκ εἰζάβεζ, ηῆ ζηενήζεζ ημῦ ηαηά θφζζκ ηυ πανά θφζζκ πμζμῦζα• πνυξ ημῦημ βάν
ηυ ημῦ θςηυξ πανήβαβεκ πυδεζβια• ηῆ βάν ημφημο ζηενήζεζ ηυ ζηυημξ πανοθίζηαηαζ, ηαί αἰηίακ ἔπεζ ηήκ ἀπμοζίακ ηξ
ημῦ θςηυξ θφζεςξ, ὥζπεν ηαί ηκ ζηενήζεςκ αἱ ἕλεζξ ἀνπδβζηχηεναζ ηοβπάκμοζζ, ηαί ὡξ ἄκ ηζξ εἴπμζ, αἰηίαζ. κηαῦεα
Σελίδα 143 από 193
μὖκ ὁ παηήν πενί ηκ πυ Θεμῦ εἰξ βέκεζζκ ἀπεέκηςκ ηαί ηξ ἑηάζημο ημφηςκ θφζεςξ ηυκ θυβμκ πμζεῖηαζ, ἅ ηαί
πνμτθεζηάκαζ ἐκ ηῶ Θεῶ ηαηά πνυβκςζζκ ηαί ηυ πνμςνίζεαζ εἴνδηε.
Καί μζίακ πνμέπεζ: Ὅηζ βκζζξ ηήκ μζίακ πνμέπεζ ηαί πνμζοκείθδθεκ.
Ὥζπεν ηαί ηυ θξ: Ἄπηςημκ ηυ ηξ πανααμθξ• ὥζπεν βάν εἴ ηζξ πυεμζημ ηυ θξ ημῦημ ηυ ὁναηυκ ἔκκμοκ εἶκαζ ηαί
θμβζηυκ, εἶηα ποεμίιεεα αημῦ, εἰ βζκχζηεζ ηυ ζηυημξ, ηυ δέ εἴπμζ, βζκχζηεζκ ηαί πνίκ βέκδηαζ ἄκ ηυ ζηυημξ• βζκχζηεζκ δέ
μ ηαηά ηζκα πεῖνακ (πξ βάν ἴδμζ ζηυημξ ηυ θξ; εἰ βάν ηυ θξ, μη ἔζηαζ ζηυημξ), ἀθθά βζκχζηεζκ εἴπμζ ηυ θξ ηαε' ὅ
θξ ἐζηζ• δζυ ηαί μἶδεκ, ὅηζ, ἐάκ ζοζηείθῃ ηυ μἰηεῖμκ θξ, μδείξ ὄρεηαζ• μὕης ηαί ὁ Θευξ ηαη' αἰηίακ ἐκ ἑαοηῶ ηήκ
πάκηςκ εἴδδζζκ ἔπεζ, μ ηῆ πείνᾳ ηαφηδκ ἐπζηηδζάιεκμξ, ἐπεί μὕηςξ ενίζηεηαζ ιεηαβεκέζηενμξ ὁ Θευξ ηξ βκχζεςξ, ἤ
ηαηά ηζκα πνυκμκ ιή βζκχζηςκ. διείςζαζ δέ ηυ ζηυημξ εἶκαζ ηυ αἰηζαηυκ, ἐλ ἐθθείρεςξ ημῦ θςηυξ πανοθζζηάιεκμκ,
ὅπεν ἐζηί ηαηά Μακζπαίςκ.
Σμῦ ζηυημοξ: Ὅηζ ηυ ζηυημξ μπ ἑηένςεεκ, ἀθθ’ ἀπυ ημῦ θςηυξ βκςνίγεηαζ.
Καί μη ἐη ηκ ὄκηςκ: Ὅνα πξ θδζζ ηυκ Θευκ εἰδέκαζ ηά ὄκηα, μη ἐη ηξ πάκηςκ βκχζεςξ, ἀθθ’ ἐη ηξ ἰδίαξ, ὥζπεν
ηυ θξ μἶδε ηά ημῦ ζηυημοξ, μδέκ ημῦ ζηυημοξ ἔπςκ ἐκ ἑαοηῶ. Σαῦηα δέ πμθθαπξ ἐκ ηῶ πέιπηῳ ηεθαθαίῳ εἴνδηαζ πξ
ὁ Θευξ ἑαοηυκ βζκχζηςκ, ἤημζ κμκ, κμεῖ ηαί βζκχζηεζ ηά ὄκηα παναδεζβιαηζηξ.
Οη ἄνα ὁ Θευξ: κ μδειίᾳ βάν δζπθυῃ ηυ Θεῖμκ, πάκηῃ ἁπθμῦκ ὄκ, ηαί πέν πκ ἁπθμῦκ.
Καί βάν ηαί ημφξ ἀββέθμοξ: Συ ημφξ ἀββέθμοξ εἰδέκαζ ηά ἐπί βξ μ δζ' αἰζεήζεςξ πνμζαάθθμκηαξ ημῖξ αἰζεδημῖξ, ὡξ
ιεῖξ, ἀθθά δζά δοκάιεςξ ἐπακααεαδηοίαξ ἐπζαάθθςκ κμεῖζεαζ, ἐη δζαθυνςκ θμβίςκ, μἷμκ ὡξ ἐκ ηῶ Σςαίᾳ, ὅπμο εἴνδηαζ,
ὅηζ ὁ εεῖμξ Ραθαήθ ὁ ἄββεθμξ εἶπε ηῶ οἱῶ ημῦ Σςαίμο, θααεῖκ ηήκ πμθήκ ημῦ ἀκεθευκημξ ἰπεφμξ, ὡξ ἀθαζνμῦζακ
θεοηχιαηα ὀθεαθικ βζκυιεκα ἀπυ ἀθμδεοιάηςκ ζηνμοείςκ• μ βάν ἄκ ηζξ πμκμήζεζεκ, ὅηζ παεχκ ἔιαεε ηήκ ἰαηνείακ.
Ἀθθά ηαί ὁ ἐκ ημῖξ Κνζηαῖξ ἄββεθμξ ἐπί ημῦ Γεδεχκ εἰξ ηήκ εοζίακ ἐηααθχκ ἐη ηξ πέηναξ πῦν, μη αἰζεήζεζ μἶδεκ, ὅηζ ηυ
πῦν ηαοζηζηυκ, ὡξ ιεῖξ, ἀθθ' ἀκςηένῳ πνμζθυνῳ• μὕης ηαί ηά θμζπά. Δἰ δέ ηζξ εἴπμζ, Καί πξ ημῦ αἰςκίμο πονυξ
αἰζεήζεηαζ ὁ δζάαμθμξ ηαί μἱ ἄββεθμζ αημῦ; κ ηῶ πνμζθυνῳ ηυπῳ θεπεήζεηαζ. Ἀθθά ηαί ἐκ ηῶ Γακζήθ, ἐκ ηῶ
ηεθαθαίῳ ημῦ Βαθεάζαν, μἶδεκ ὁ βνάθςκ βνάιιαηα ιή ιαεχκ. διείςζαζ δέ, ὅηζ μ ηαη' αἴζεδζζκ ημῖξ ἀββέθμζξ
βκζζξ ηκ αἰζεδηκ• μδέ βάν ημῖξ ηαε' ιξ αἰζεδηδνίμζξ ηέπνδκηαζ, ἀθθά κμῦ δοκάιεζ ηαί θφζεζ.
§ 3. πί δέ ημφημζξ γδηζαζ πνή. ογδηεῖ πξ Θευκ βζκχζημιεκ, ηαί θδζζκ ὀνεξ, ὅηζ Θεμῦ ιέκ θφζζξ, ὅηζ πμηέ ἐζηζκ,
μὔηε ηζκί πχπμηε ηκ ἐκ δδιζμονβίᾳ ἐβκχζεδ, μὔηε ἐπζζηδηξ, μὔηε ἐπμπηζηξ• ημφημζξ βάν ἐπζαάθθμιεκ ημῖξ ἀζςιάημζξ•
ἀθθά βζκχζηεηαζ ὁ Θευξ ἐη ηξ ηκ ηηζζιάηςκ δζαηάλεςξ• εἰ βάν, ηαηά ηυκ εεῖμκ Ἀπυζημθμκ, ηκ δδιζμονβδιάηςκ
ηαθθμκή ηυκ βεκεζζμονβυκ, ημοηέζηζ ηυκ ηκ ἐκ βεκέζεζ πμζδηήκ, ιδκφεζ, εἰηυηςξ ηκ ὄκηςκ δζάηαλζξ βκζίξ ἐζηζ ημῦ
δζαηάλακημξ• ηά βάν ὄκηα, ημοηέζηζ ηά εἴδδ, ηαί αἱ ηαε' ἕηαζημκ ηηίζεζξ, μἷμκ αἱ ἀββεθζηαί ηάλεζξ, ηαί ηά αἰζεδηά πάκηα,
εἰηυκεξ εἰζί ηαί ὁιμζχιαηα ηκ εείςκ ἰδεκ, ἤημζ παναδείβιαηα ηκ ἐκ κῶ, ἅηζκα παναδείβιαηα αἱ ἀσδζμζ κμήζεζξ εἰζί
ημῦ Θεμῦ, δζ' ἅξ ηαί ηαε' ἅξ ἅπακηα ἦκ ἐκ αηῶ, μπ ἕηενα ὄκηα αημῦ ηαί παναπεέκηα βέβμκεκ, ὡξ ηαί ἐκ ηῆ Ἀπμηαθφρεζ
ὁ εεζυηαημξ Ἰςάκκδξ θδζί ηζκα ηκ πνεζαοηάηςκ ἀββέθςκ εἰπεῖκ αηῶ, ὅηζ ηά πάκηα ἦζακ ηαί βεβυκαζζ, ηάξ ἰδέαξ θέβςκ
ὅηζ ἦζακ• ηαί ηάξ εἰηυκαξ ηαί ηά ὁιμζχιαηα ηκ ἰδεκ, ἤημζ παναδεζβιάηςκ, ηά βεβμκυηα πάκηα. Σκ βάν κμδηκ ηά
Σελίδα 144 από 193
κμενά εἰηυκεξ, ηαί ηκ πεναεαδηυηςκ ηά πμαεαδηυηα. Καηά ἀθαίνεζζκ μὖκ ημφηςκ πάκηςκ (ἀθήνδηαζ βάν ηκ ὄκηςκ
ὁ Θευξ, μδέκ ὤκ ηκ π' αημῦ ηηζζεέκηςκ, ἀθθ' ἀθάηςξ πενέπςκ πάκηςκ) πενμπζηξ βζκχζηεηαζ ὁ Θευξ.
η ηξ αημῦ θφζεςξ: διείςζαζ ἀκαβηαῖμκ πνυπεζνμκ εἰξ εζεαείαξ ἀπμθμβίακ.
α. Καί εἰηυκαξ ηζκάξ: κηαῦεα 'εεῖα παναδείβιαηα' ημφξ πνμμνζζιμφξ ἐηθδπηέμκ, ὧκ εἰηυκεξ ηά ηξ ηηίζεςξ
ἀπμηεθέζιαηα. Σμφξ δέ πνμμνζζιμφξ πνμεέζεζξ ἐηάθεζεκ ὁ Ἀπυζημθμξ, ὡξ ἐκ ηῆ πνυξ θεζίμοξ εἰπχκ, «ηαηά πνυεεζζκ
ηκ αἰχκςκ». κ πζζ δέ ημῖξ ηηίζιαζζ δδθαδή ὁ Θευξ βζκχζηεηαζ, ὡξ ὁ ηεπκίηδξ ἐκ ημῖξ ηεπκδημῖξ. Πάκηῃ δέ ηεπχνζζηαζ
ηυ ηαη' μζίακ ηκ πάκηςκ• ηἀκηεῦεεκ ἄβκςζημξ ὤκ ημῖξ ηεπκδημῖξ, ἐη ηξ ημζαφηδξ ἀβκςζίαξ βζκχζηεηαζ, ὥζπεν μὖκ ηαί
δζά ηξ ηκ ηηζζιάηςκ ἐπζζηδιμκζηξ ηαηακμήζεςξ ηε ηαί βκχζεςξ. Σαῦηα μὖκ ἐπακαθαιαάκςκ ζοκρε ηά ἐπυιεκα εἰξ
ηυ αηυ.
α. πεζδή ηαί αἱ ἰδέαζ ηκ γχςκ ἐκ ηῶ Θεῶ ηαί πάκηςκ ηκ ηαηά θφζζκ εἰζί ηαευθμο, ἀθθ' μπ ὡξ ηκ ηαε' ἕηαζηα
εἴδςθα ηαί ὁιμζχιαηά εἰζζ ηκ ἐηεῖ ηά ἐκηαῦεα• πάκηα βάν ηά ὧδε εἴδςθα ηκ ἐηεῖ• βάν ροπή ηαί αὕηδ εἰηχκ ηαί
ὁιμίςια ηξ ἰδέαξ.
β. Καί δζά βκχζεςξ ὁ Θευξ: Πξ δζά ηκ ἐκακηίςκ βζκχζηεηαζ ὁ Θευξ, ηαί δζά ηκ εέζεςκ ηαί ηκ ἀθαζνέζεςκ, δδθμῖ
ἐπελζχκ αηά. Δἰ βάν ηαί ἄκς ἐκ ηῶ πνχηῳ ηεθαθαίῳ εἶπε, ιδδέκ εἶκαζ ηξ μζίαξ ημῦ Θεμῦ παναζηαηζηυκ, ιή κυδζζκ,
ιή ἐπαθήκ, ιή θακηαζίακ, ιή δυλακ, ιδδ' ὅζα ἔθδ ἐηεῖ ηαί ἐκηαῦεα, ἅηζκα ηαί νιδκεφζαιεκ ἐκ ἐηείκμζξ• κῦκ θέβεζ ηαί
δζά ηκ ἐηεῖ ἀπδβμνεοιέκςκ βζκχζηεζεαζ ηυκ Θευκ, μ ιήκ ηήκ μζίακ αημῦ• ηαί πάθζκ ιδδέκ αηυκ ἔπεζκ ημφηςκ εἰξ
ηαηάθδρζκ. Ὡξ ιέκ μὖκ αἴηζμξ ἁπάκηςκ, βζκχζηεηαζ ἐη ηκ ἐλ αημῦ, ὡξ δέ ιδδέκ ὤκ ηκ ἐλ αημῦ, ιέκεζ ἀβκμμφιεκμξ
πυ πάκηςκ• πξ δέ ηαί δζά ηξ ἀβκςζίαξ βζκχζηεηαζ, ηαί ἐκηαῦεά θδζζ, ηαί ἀκςηένς εἴνδηαζ ἐκ ηεθαθαίῳ δεοηένῳ.
Καί μὔηε κμεῖηαζ: Γζά βάν ηκ δεδδιζμονβδιέκςκ κμμῦιεκ, ἐθαπηυιεεα ηξ ἐπζζηήιδξ, ἔπμιεκ ὅηζ Θευξ ἔζηζ. Σίξ δέ, ἤ
πμηαπυξ, ἤ πδθίημξ αηυξ ὁ Θευξ, μὔηε κμμῦιεκ, μὔηε ὀκμιάγμιεκ, μὔηε κῶ ἤ αἰζεήζεζ ηαηαθαιαάκμιεκ. Ὅιμζμκ βάν
ημφηῳ ἐζηί ηαί ηυ• κ πζίκ ἐζηζκ ὁ Θευξ, ηαί ἐκ μδεκί ηκ πάκηςκ ἐζηί.
Καηά ηήκ πέν κμῦκ ἕκςζζκ: διείςζαζ, ὅηζ ηαηά ηά πνμπαναηεεεζιέκα ηήκ ἕκςζζκ ἔθααε ηξ πέν κμῦκ ημῦ Θεμῦ
εεςνίαξ.
Αὕηδ βάν ἐζηζ ηαηά ηυ Λυβζμκ: Σμῦημ ηαί ἐη ηξ μθίαξ μθμικηυξ ἐζηζκ, ἔκεα θέβεηαζ ηεπκῖηζξ ζμθία ηκ πάκηςκ•
ηαί ἐη ηκ Πανμζιζκ, ἔκεα εἴνδηαζ ἐη ηξ μθίαξ• «βχ ἤιδκ ἁνιυγμοζα παν' αηῶ»• ηαί ὁ Γααίδ• «πάκηα ἐκ ζμθίᾳ
ἐπμίδζαξ».
Λυβμξ δέ ὁ Θευξ: Πενί ημῦ Θεμῦ Λυβμο, ηαί δζά ηί θέβεηαζ Λυβμξ, ηί δδθμφζδξ ηξ ημζαφηδξ ὀκμιαζίαξ, ηαί ιίακ αἰηίακ
ἐκηαῦεά θδζζ, ηαε' ἥκ ὀκμιάγεηαζ Λυβμξ, δζά ηυ ηάξ ηκ ὄκηςκ πάκηςκ αἰηίαξ ἐκ ἑαοηῶ ἔπεζκ• μἱ βάν θυβμζ θφζεςξ
ἁπάζδξ ἐκ αηῶ εἰζζκ, ὡξ αἰηίῳ πάζδξ δδιζμονβίαξ• δζ' αημῦ βάν ηά πάκηα• αἵ ηε βάν ἰδέαζ ηαί ηά παναδείβιαηα ἐκ αηῶ,
μπ ἕηενα ἐκ ἑηένῳ, ἀθθά κμήζεζξ ἀΐδζμζ μζαζ, ηαί θμβμζ πμζμῦκηεξ ηά πάκηα, ημοηέζηζ θφζζξ• ηαί θφζζξ βάν θυβμξ,
αἰηίακ ἔπςκ ηαί θφζζκ, ὡξ μη εἰηῆ ηαί ιάηδκ αἱ θφζεζξ ηςκ ὄκηςκ εἰζί. Λέβεζ δέ αηυκ Λυβμκ, ηαί ὡξ ηαί πάκηςκ
Σελίδα 145 από 193
πςνμῦκηα ἀηςθφηςξ, ηαί πάκηα πενζζυκηα, ηαί ιέπνζ ηκ ἐζπάηςκ, ὡξ ἐκ ηῆ πνυξ αναίμοξ• «γκ βάν ὁ θυβμξ ηαί
ἐκενβήξ», ηαί ηά ἑλξ.
Οὖημξ ὁ Λυβμξ ἐζηίκ: Ὅηζ ὁ Θευξ Λυβμξ, αηυ ηαί ηῶ ὄκηζ μὖζα ἀθήεεζα, εἰηυηςξ ἐζηί ηαί ἁπθ ηκ ὄκηςκ βκζζξ. Σί
δέ ἐζηζ βκζζξ, εεφξ ἐπζζοκάπηεζ δζδάζηςκ.
Δἰ βάν βκζζξ ἑκςηζηή: Σά πενί ηξ ἀθδεμῦξ βκχζεςξ ζαθδκίγςκ, αηυξ ὁ Θευξ Λυβμξ Υνζζηυξ Ἰδζμῦξ, πενἰ μὗ ὁ
θυβμξ, ηαί ὅηζ βκζζξ ἀθδεξ ἑκςηζηή ἐζηζ ηκ ἐβκςηυηςκ ηαί ηκ ἐβκςζιέκςκ, θδζί• «ηἀβς βζκχζης ηά ἐιά
πνυααηα, ηαί βζκχζημιαζ πυ ηκ ἐικ• ηαεχξ βζκχζηεζ ιε ὁ Παηήν, ηἀβχ βζκχζης ηυκ Παηένα». Ὥζπεν βάν βκζζξ
βκμῦζα ἐηεῖκμ ὅ βκκαζ εέθδζεκ, ἑκμῦηαζ ηῶ βκςζεέκηζ, μηέηζ ἀιθζαμθίακ ἔπμοζα πενί αημῦ, μδέ δζά ηήκ
ἀιθζαμθίακ ζπζγμιέκδ εἰξ ἑηέναξ ἐκκμίαξ ηαί ἀζηαημῦζα, ηαί ἄβκμζα δζά ημῦημ βεκμιέκδ, δζά ηυ ιή πεζζεκαζ ὅηζ ἔβκς,
μὕηςξ μἱ πζζημί ηῆ βκχζεζ ἑκςεέκηεξ ηῶ βκςζεέκηζ Υνζζηῶ, ὅξ ἐζηζκ ὁ Θευξ Λυβμξ, ηαί ηήκ πίζηζκ εἰξ αηυκ ἐνείζακηεξ,
ιμκζιςηάηδκ ηαί ἀζάθεοημκ ηκ ἐβκςζιέκςκ ηήκ πίζηζκ ἔπμκηεξ, ὅηζ Θευκ ἔβκςζακ ηαί πυ Θεμῦ ἐβκχζεδζακ,
ἐλεζηήηαζζ ιέκ ηξ ἀβκμίαξ, ἥκ εἴπμιεκ δζαζνεῖκ ηαί ζπίγεζκ ηαί δζαζαθεφεζκ εἰξ ἄθθμηε ἄθθαξ ἀιθζαμθίαξ, ὡξ ιή
βκμῦζακ ὅ δεῖ βκκαζ, ἐθεζηήηαζζ δέ ηῆ αεααζυηδηζ, ηῆ πίζηεζ πθδνμθμνδεέκηεξ, ὅηζ ἔβκςζακ ηαί κχεδζακ δζά ημῦημ ηῶ
βκςζεέκηζ. ιέκ μὖκ ἐκ ηῶ ζηυηῳ ηξ ἀβκμίαξ, ηαηά ηυκ Ἀπυζημθμκ, ὤκ, πυ ηξ πθάκδξ αηξ ζαθεουιεκμξ,
πενζθένεηαζ πακηί ἀκέιῳ ηξ ηοαείαξ ηκ ἀκενχπςκ, ὥζπεν μἱ ἐκ πεθάβεζ ηθοδςκζγυιεκμζ (ηαί ηαῦηα βάν θδζζκ ὁ
Ἀπυζημθμξ), ηαί κμιίγεζ ημφξ βκςζηζημφξ ιαίκεζεαζ, ὡξ ηαί ὁ Φζημξ ἔθδ ηῶ Παφθῳ ηδνφηημκηζ ηήκ εείακ βκζζκ,
«ιαίκῃ, Παῦθε». βκςζηζηυξ ηαί ηῶ ὄκηζ Υνζζηζακυξ, ἅηε ηῆ ἀθδεείᾳ βκμφξ Υνζζηυκ ηαί δζ' αημῦ ηήκ εεμβκςζίακ
ηηδζάιεκμξ, ηήκ ἑκζαίακ θέβς ηξ ἀθδεείαξ βκζζκ (ἑκζαία δέ ἐζηζκ ἁπθ ηαί ἀζφκεεημξ βκζζξ), ἐλέζηδηε ιέκ ημῦ
ηυζιμο, ιή ὤκ ἐκ ηῆ ημζιζηῆ ηκ ἀπίζηςκ βκχιῃ ηαί πθάκδ, ἑαοηυκ δέ βζκχζηεζ κήθμκηα ηαί ἀπδθθαβιέκμκ ηξ
πμθοπθακμῦξ ἀπζζηίαξ• δζυ ηαί ηαε' ἑηάζηδκ ιένακ ἀπμεκήζημοζζκ πέν ηξ ἀθδεείαξ, μ ιυκμκ ιέπνζ εακάημο
ηζκδοκεφμκηεξ ἑηάζημηε δζά ηήκ ἀθήεεζακ, ἀθθά ηαί ηῆ ἀβκμίᾳ ηεθεοηκηεξ πάκημηε, ηῆ δέ βκχζεζ γκηεξ ηαί Υνζζηζακμί
ιανηονμφιεκμζ.
Γζαζνέζεςξ αἰηία: Γζαίνεζζκ ἐκηαῦεα ηυ ηξ βκχιδξ ἀκίδνοημκ ηαί εἰξ πμθθά ιενζγυιεκμκ ἔθδ.
ζηίαξ: Μμκξ, μἰηήζεςξ.
Σῆ ἑκζαίᾳ ηκ Υνζζηζακκ: κζαίακ ηήκ ηαε' ιξ πίζηζκ ὠκυιαζεκ, ὡξ ἁπθκ ηε ηαί ἁπθακ ηήκ ημῦ ὄκημξ ἀθδεξ
ἔπμοζακ βκζζκ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Ζ'
§ 1. Καί ὡξ δφκαιζκ: Καηά ηί θέβεηαζ δφκαιζξ ὁ Θευξ.
Καί ηήκ ηονείακ: Ὡξ ηυ, «Κφνζμξ ηκ δοκάιεςκ αηυξ ἐζηζκ ὁ Βαζζθεφξ ηξ δυλδξ»• πάθζκ• «Κφνζμξ ηκ δοκάιεςκ ιεε'
ικ, ἀκηζθήπηςν ικ ὁ Θευξ Ἰαηχα.
Γοκάιεςκ ἀθμνίγμοζα: Ἀθμνίγμοζα, ημοηέζηζκ ἀπμδζαζηέθθμοζα ηαί πςνίγμοζα.
Σελίδα 146 από 193
§ 2. Καηά δφκαιζκ ἄηθζημκ: Ἄηθζημκ ἔθδ, ημοηέζηζ ηξ μἰηείαξ ἀηνυηδημξ ιή πμηαηζμῦζακ• μ βάν ηθζκυιεκμξ εἰξ
δφκαιζκ δδιζμονβεῖ, ἀθθ' ἀηίκδημξ ηαί ἄηαιπημξ πάνπςκ ηξ ἰδίαξ ἰζπφμξ πανάβεζ ηά ὄκηα. Σάπα δέ θεηηέμκ ἄηθεζημκ
ηαί ηυ μἷμκ ιή ηθεζυιεκμκ• δζυ ἐπάβεζ ηαί ἀπενζυνζζημκ• μ βάν ηθείεηαζ, ὡξ ἀδοκαιμῦζα ἔκ ηζκζ, ἀθθ’ ἀεί ἀκέῳβεκ ἐκ
δοκάιεζ ημῦ πάκηα πμζεῖκ ημῦ Θεμῦ δφκαιζξ.
Καί ηήκ ἀζεέκεζακ δοκαιμῖ: Ἀζεέκεζακ ηαθεῖ ηά θζηά ηαῦηα ηαί πενίβεζα ζχιαηα, ἅηζκα ηαί ἔζπαηα ἀπδπήιαηά θδζζ,
ηαεά πμθθάηζξ ἀκςηένς ἔθδιεκ, δζά ηυ ἀιοδνξ ηαί ηαηά ηήκ μἰηείακ ἐπζηδδεζυηδηα ιεηέπεζκ ηξ δοκάιεςξ ημῦ Θεμῦ.
Καί πενί ιέκ ηκ ηαε' ιξ ζςιάηςκ εἴνδηαζ, «πάκηα ἰζπφς ἐκ ηῶ ἐκδοκαιμῦκηί ιε Υνζζηῶ», εεςνδηέμκ δέ ημῦημ ηαί ἐκ
ημῖξ θμζπμῖξ γχμζξ, ὡξ ἐπί ηκ ἐιπίδςκ ηαί ηκ ιοζκ ηαί ηκ ημζμφηςκ, ὁπυζμκ ἰζπφμοζζκ ἐκ ημῖξ μἰηείμζξ ηέκηνμζξ, ηά
μὕηςξ ἀζεεκ ηαί ἐλμοεεκδιέκα γα, ἐκδοκαιςεέκηα πανά ημῦ πμζήζακημξ Θεμῦ• ὅεεκ ηαί ἐκ Ἰςήθ ηῶ εείῳ πνμθήηῃ
θδζίκ ὁ Θευξ πενί ἀηνίδμξ ηαί ανμφπμο ηαί ηάιπδξ, « δφκαιίξ ιμο ιεβάθδ», ηαί πξ ἄπνζ ημφηςκ ηυ ἀπεζνμδφκαιμκ
ημῦ Θεμῦ θεάκεζ, θδζίκ εἰηυκαξ εαοιαζηάξ ηαί ἀθδεεζηάηαξ. Ἀθθά ηαί ἐκ ημῖξ ἀρφπμζξ ηυ αηυ ενήζεζξ, ἐκ πυαζξ ηαί
αμηάκαζξ ηαί ιεηάθθμζξ εεςνκ δοκάιεζξ αθαπηζηάξ ηαί ὠθεθίιμοξ• ηαί εὔενοπηα ηά πθείς, ηαί ἄθθα ἰζπονά ηαί
ἀκέκδμηα, ὡξ ηυκ ἀδάιακηα. Ἄθθςξ. Ἀζεέκεζακ δοκαιμοιέκδκ ἐκ ημφημζξ ηά ἀζεεκέζηαηα ηκ γχςκ θδζί, ηαφηδκ ἔπμκηα
ημῦ ὄκηςξ εἶκαζ ηήκ δφκαιζκ, ἤ ἀζεέκεζακ μἰδηέμκ ηήκ ἄροπμκ ηαί πάκηῃ ἀηίκδημκ θφζζκ, ἥηζξ ηήκ μζζχδδ, ημοηέζηζ ηήκ
ημῦ ὅθςξ εἶκαζ δφκαιζκ, εἴθδθεκ ἐη Θεμῦ.
§ 3. Καί αηυ δέ, εἰ εέιζξ: Σμοηέζηζκ, μη ἦκ δοκαηυκ εἶκαί ηζ ὅθςξ, ιή ημῦημ ηξ εείαξ δοκάιεςξ πμζηδζαιέκδξ.
Γφκαιζκ εἰξ ηυ εἶκαζ ἔπεζ: Σήκ δφκαιζκ μ ιυκμκ ηήκ εἰξ ηυ ζοκεζηάκαζ ἰζπφκ κμεῖ, ἀθθά ηαί ηήκ ἐπζηδδεζυηδηα εἰξ ηυ
ημζζδε εἶκαζ δφκαιζκ ζδιαίκεζ. Γζάδμζζκ δέ ηαθεῖ δοκάιεςξ ηήκ εἰξ ηά ἔλς πενί ηά ὄκηα πνυμδμκ ηξ πνμκμίαξ ημῦ
Θεμῦ ηαί ἀβαευηδημξ, εἰξ ηυ εἶκαζ ηά ὄκηα ηαί παναπεκαζ. Καί πνχηδκ ιέκ δφκαιίκ θδζζ ηήκ ηκ ὄκηςκ• ηαῦηα δέ εἰζζ
ηά κμδηά ηαί ἀζχιαηα ὄκηα θεβυιεκα, ὡξ ἀεάκαηα, ημῖξ δέ βε κμδημῖξ ηαί ηά κμενά ζοβηαηαηαηηέμκ, ὡξ ροπζηάξ ηάξ ηαί
θμβζηάξ κῦκ θεβμιέκαξ• ὁ βάν θυβμξ κμῦξ ἐζηζ, ηαε' ὅκ ροπή ηαε' πυααζζκ ιεηά ημφξ ἀββέθμοξ κμενά θέβεηαζ. Δἶηα ηαί
ηαφηδξ θεζιέκδ δφκαιζξ αἰζεδηζηή, ηκ ἐιρφπςκ ἀθυβςκ• εἶηα γςηζηή ηαί θοηζηή, ηκ θοηκ ἁπάκηςκ ηαί
αμηακκ, ηαε' ἥκ θοηζηήκ γςήκ ἀκεμῦζζ• ιεηά δέ πάζαξ μζζχδδξ δφκαιζξ, ημοηέζηζκ ηκ ἀρφπςκ, μἷμκ ηκ
ιεηαθθζηκ ηαί βεςδεζηένςκ, ἥηζξ δφκαιζξ ζοκζζηζα ηαί εἰξ ηυ εἶκαζ δζανηεῖκ πμζμῦζα, ηαί ηήκ ηκ πμζμηήηςκ
δφκαιζκ δίδςζζ εενικ ἤ ροπνκ ἤ ηκ ἑλξ ηνάζεςκ, ηαί ἤημζ ὠθεθεῖκ, ἤ ημζζδε ὠθεθεῖκ. Καί ηάξ ὀνεηηζηάξ δέ
δοκάιεζξ, ημῦ εέθεζκ ἀεί ηά θμβζηά δφκαζεαζ ηαί ἐπζεοιεῖκ, ὁ πμνδβκ ἐζηζ Θευξ, ηαί δοκαιμῖ πνυξ θζθίακ ηά κςιέκα
ηαί πνυξ ημζκςκίακ, ημοηέζηζ ηά ζπένιαηα πάκηςκ, ἤημζ ηά ζημζπεῖα ζοιιέηνςξ πνυξ ζφκμδμκ ὁδεφμκηα ηαί πνυξ ἄθθδθα
ιζβκφιεκα ηαί πθδζζάγμκηα πνᾴςξ, εἰξ δφκαιζκ ἄβεζ ημῦ ηά αἰζεδηά ὅιμζα βεκκᾶκ. Σξ βμῦκ ἑκχζεςξ ηαφηδξ ηαί ημῦ
ιίβιαημξ ηκ κςιέκςκ εἰξ θζθίακ, ὡξ ἔθδιεκ, ζημζπείςκ ηνεπμιέκμο εἰξ δζαθμνάκ ηαί πςνζζιυκ, δζαηνζκυιεκα ηά ιένδ
πςνίγεηαζ εἰξ βεκέζεζξ ηαί γχςκ ηαί θοηκ ηαί ηκ ἑλξ, ηαί θαιαάκεζ εευεεκ δζάηνζζζξ αὕηδ, ἤημζ ὁ πςνζζιυξ,
δφκαιζκ εἰξ ηυ εἶκαζ ηαί παναβςβήκ ημῦ εἶκαζ ηά ηαη' εἶδμξ βζκυιεκα. Σάξ μὖκ ζοβηνίζεζξ ηαί δζαηνίζεζξ, ἑκχζεζξ ηαί
θζθίαξ ἔθδ, ηαί ἀζφβποηα ηαί ἀζφιθονηα ηά εἴδδ δζάηνζζζκ ὠκυιαζε. διείςζαζ, ὡξ ηαί αηήκ ηήκ ἔθεζζκ ἐη Θεμῦ
ἔπμοζζκ αἱ ἀββεθζηαί δοκάιεζξ.
§ 4. Καί ηυ εἶκαζ ηαῦηα: Ἡ ηκ ὄκηςκ θφζζξ ηυ εἶκαζ ἐπζγδηεῖ μ πνμαζνεηζηξ, ἀθθά ηῶ ἀκαβηαίῳ ηε ηαί πνδζίιῳ ηξ
πάνλεςξ ηαί ημῦημ μὖκ θδζζ ηυ μὕηςξ εἶκαζ, ηαί ηήκ δφκαιζκ ημῦ ἐπζγδηεῖζεαζ, ὡξ ἀκαβηαῖμκ ηυ εἶκαζ πανά ηξ εείαξ ηαί
ἀπεζνμδοκάιμο μζίαξ.
Σελίδα 147 από 193
§ 5. Καί εεδιμζφκαξ: Δεδιμζφκαξ θδζί ηάξ εὖ ἐπμφζαξ εέζεζξ, ηαί ηάλεζξ εεέημοξ ηάξ εζπήιμοξ δδιζμονβίαξ,
ἀββεθζηκ δέ ἑκάδςκ ηκ ἁπθμηήηςκ θδζζκ• ἤ ἑκάδαξ ηαθεῖ ηάξ ηκ μζζκ αηκ ἁπθυηδηαξ ηαί ἀζςιαηίαξ ηαί ἀτθίαξ.
διείςζαζ δέ, ὅηζ ημφξ ἀζηέναξ δζαζςκίγεζκ θέβεζ.
Καί ηάλεζξ ἀκαθθμζχημοξ: Ἀκαθθμζχημοξ ηάξ μνακίαξ μζίαξ, ιή ηαηά ηυ ἀσδίςξ εἶκαζ κμήζῃξ (αημί βάν, ηαηά ηυ
βεβναιιέκμκ, θεζημονβζηά πκεφιαηά εἰζζκ), ἀθθά πενί ηήκ θοθαηήκ ηκ ἐλ ἀνπξ αηαῖξ πυ Θεμῦ ηεηαβιέκςκ ὅνςκ ηυ
ἀκαθθμίςημκ κυδζμκ. 'Πνμυδμοξ δέ ημῦ πνυκμο' ηυ ιημξ ημφημο ηαί ηήκ ἐπί ηυ πνυζς θμνάκ θέβεζ, 'δζάηνζζζκ' δέ ηήκ
δζά ηξ ἐκαθθαβξ ηκ ηαζνκ, ἤημζ ὡνκ, ζδιείςζζκ πνυξ ηά αηά πάθζκ ἀπμηαεζζηαιέκδκ• δζυ ηαί ζοκεθίλεζξ ἐηάθεζε
ημῦ πνυκμο ηήκ ηίκδζζκ• ἤ 'πνμυδμοξ πνμκζηάξ' θδζζ ηάξ ηκ πθακήηςκ ἄζηνςκ ηζκήζεζξ, ἐπί ηζκα ἀνζειυκ πνυκμο
δζενπμφζαξ ηά ζα' ηκ θεβμιέκςκ μἴηςκ δζαζηήιαηα• 'ἀπμηαηαζηάζεζξ' δέ ηάξ ἀπυ ζδιείμο ηζκυξ ἐπί ηυ αηυ ζδιεῖμκ
ἐπακαδνμιάξ• μἷμκ ὁ ἥθζμξ δζ' ἑκζαοημῦ πενζπμθεῖ ημφξ ζα' μἴημοξ ἀπυ ημῦ θεβμιέκμο ηνζμῦ ἐπί ηυκ αηυκ ηνζυκ
δζενπυιεκμξ, ζεθήκδ δζά ιδκυξ, ηαί μἱ ἑλξ ε' μὕηςξ• ἐη βάν ημφηςκ μἱ πνυκμζ ιεηνμῦκηαζ.
Καί ηάξ ημῦ πονυξ δοκάιεζξ: Σμῦ αἰεενίμο δδθμκυηζ. Φδζί δέ πενί ηκ ηεζζάνςκ ζημζπείςκ, ηαί ὅηζ β ἐπ' μδεκυξ
ηεεειεθίςηαζ, δέ Γναθήκ θδζζκ, «ἐπί δάηςκ ἐεειεθίςζαξ».
Σάξ μζζχδεζξ: Ἴζςξ μζζχδδ θέβμκηαζ ηαί ηά πάκηα ἄροπα ηαί ἀκαίζεδηα, δδθμκυηζ ἀπυ ημῦ εἶκαζ μὕης θεβυιεκα.
Καί ηήκ εέςζζκ: ηεεμῦκηαζ μἱ δίηαζμζ ηαί μἱ ἄββεθμζ, ηαηά ηυ «βχ εἶπα• εεμί ἐζηε».
Πακηεθξ εέζζξ: Θέζζκ ηαθεῖ ηήκ εἰξ ηυ εἶκαζ παναβςβήκ, ἀκηί ημῦ, Ὅ ιή ιεηέπεζ δοκάιεςξ, μδέ ἐκ δδιζμονβίᾳ ἐζηί.
§ 6. Καίημζ θδζίκ θφιαξ ὁ ιάβμξ: Γείηκοηαζ ἐκηεῦεεκ ημῦ ἁβίμο ημφημο ἀκδνυξ ἀνπαζυηδξ• ἅ βάν εἶπεκ θφιαξ ὁ
ιάβμξ, ὅξ ηαί ἀκηέζηδ ηῶ ἁβίῳ Παφθῳ ἐκ Κφπνῳ, βζκχζηεζ, μὗ αἱ Πνάλεζξ ηκ ἁβίςκ ἀπμζηυθςκ ιέικδκηαζ. Ὅιςξ
πμθθμφξ ὁιμίμοξ ηῶ θφιᾳ Ἀνααία ἔπεζ, μἵ θαζζ πνυξ ιξ θέβμκηαξ, Ἰδζμῦκ Υνζζηυκ ηυκ Θευκ Λυβμκ ζανηί παεεῖκ
πέν ικ, ἀθθά ιή εευηδηζ, ὅηζ, 'Δἰ ιή δέπεζεε αηυκ εευηδηζ παεεῖκ ὡξ εέθδζεκ, ἀδφκαιμκ πμζεῖηε ηυκ Θευκ,
θάζημκηεξ ιή δφκαζεαζ εευηδηζ παεεῖκ εἰ ἐεέθμζ'. Πνμξ μὕξ θεηηέμκ, ὅηζ αηυ μη αμοθήεδ ὁ Θευξ, ἔπςκ εἰξ ηί πάεμζ,
ηυ πανά θφζζκ βεκέζεαζ, ἵκα εευηδξ πάεμζ ηαηά θφζζκ ἀπαεήξ. Ὅνα πξ ἑνιδκεφεζ ηυ ἀπμζημθζηυκ νδηυκ, «μ
δφκαηαζ ὁ Θευξ ἑαοηυκ ἀνκήζαζεαζ».
Ἡ βάν ἑαοημῦ ἄνκδζζξ: Ὅπεν ἔθδκ, θφιαξ ὁ ιάβμξ ζηχραξ ηυκ εεῖμκ Παῦθμκ εἰπυκηα, «ιή δφκαζεαζ ἀνκήζαζεαζ
ἑαοηυκ ηυκ Θευκ», ηαί ηυ βε ἐπί Παφθῳ ἀδφκαημκ δείηκοζεαζ ηυκ Θευκ, δοκάιεκμκ ἅ αμφθεηαζ, ημοηέζηζκ ἀνκήζαζεαζ
ἑαοηυκ, θζθμζμθχηαηα θφεζ ὁ ιέβαξ Γζμκφζζμξ. Φδζί βάν, ὅηζ ὁ Θευξ ἀθήεεζά ἐζηζκ, δέ ἀθήεεζα ὄκ ἐζηζ, ηυ δέ ρεῦδμξ,
ὡξ ἀκοπυζηαημκ, μδέ ὄκ ἐζηζκ. άκ μὖκ ἀνκήζδηαζ ἑαοηυκ ὁ Θευξ, ἀθήεεζα ρεοζαιέκδ, ιή ὄκ βίκεηαζ. Καί πξ μἷυκ
ηε ημῦημ ζοιακαζ; Συ μὖκ 'ιή δφκαζεαζ', ἐπί Θεμῦ ηαηηυιεκμκ, ἀθάημο δοκάιεχξ ἐζηζ ζδιεῖμκ. Ὅιμζμκ βάν ἐζηζκ
εἰπεῖκ, ὅηζ δφκαηαζ ὁ Θευξ ἑαοηυκ πμζζαζ ιή εἶκαζ Θευκ, ἀθθά πςνζαζ εἰξ ἀκοπανλίακ, ὅ ιεηά ημῦ ἀδοκάημο ηαί ηυ
αθάζθδιμκ ἔπεζ. Πξ ημίκοκ θεπεήζεηαζ, ὁ ὤκ ἔζηαζ ιή ὤκ; Ο δφκαηαζ ημίκοκ ὁ Θευξ, ημοηέζηζκ ἀκαπχνδηυκ ἐζηζ ιή
εἶκαζ αηυκ, ἤβμοκ ἀκέκδεηημκ ιή εἶκαζ αηυκ. Οημῦκ ηαί ηυ ιή δφκαζεαζ ηυκ Θευκ, ημοηέζηζ ηυ ἀδφκαημκ εἶκαζ ηυκ
Θευκ, μ δοκαηυκ βεκέζεαζ. Ὥζπεν βάν ηυ θξ, ηαε' ὅ θξ, μ δφκαηαζ ζηυημξ βεκέζεαζ, μὕης ηαί ηαῦηα ἀδφκαηα ηῶ
Θεῶ δζά ηήκ ἀκοπέναθδημκ ἀθήεεζακ. Οὕηςξ μὖκ μη μἶδεκ ὁ Θευξ ηαηά ζηένδζζκ ηυ ιή εἰδέκαζ, μἷμκ μ πεπείναηαζ ὁ
Θευξ• ὅ ἐζηζκ, μη μἶδε ηί ἐζηζκ αηυ ηυ ιή εἰδέκαζ, ἤημζ ἀβκμεῖκ ηζ. Καηά ζηένδζζκ δέ μη μἶδε ηυ ἀβκμεῖκ• ζηένδζζξ βάν
Σελίδα 148 από 193
ἐζηζκ ἄβκμζα, μπ πυζηαζζξ, ἀθθ’ ἔλςεεκ ηξ μζίαξ, πενί ἥκ ζοιααίκεζ ζηένδζζξ• ἔθθεζρζξ βάν ἐζηζ ημῦ ὀθείθμκημξ
πανεῖκαζ. Οημῦκ ἐζηένδηαζ ὁ Θευξ ημῦ ἀβκμεῖκ, ηαί μδέπμηε μἶδε ηυ ιή εἰδέκαζ• εἰ βάν ιή ηαηά ζηένδζζκ εἴπμζιεκ ιή
εἰδέκαζ ηυκ Θευκ ηήκ ἄβκμζακ, ενίζηεηαζ ηξ μζίαξ αημῦ ηυ ιή εἰδέκαζ, ηαί ἦκ ἄκ μζζχδδξ αημῦ ἄβκμζα, ηαί
ενίζηεηαζ ὁ Θευξ ζηυημξ• βάν ἄβκμζα ζηυημξ ἐζηζκ. Οὕηςξ ρδθξ κμήζεζξ ηαί ηυ, «ἀδφκαημκ ρεφζαζεαζ Θευκ», ηαί
ηυ, «μ δφκαηαζ πμζεῖκ ὁ Τἱυξ μδέκ ἀθ' ἑαοημῦ, ἐάκ ιή ηζ αθέπῃ ηυκ Παηένα πμζμῦκηα», ὅπεν ὅιμζυκ ἐζηζ ηῶ εἰπεῖκ•
Ἀιήπακυκ ἐζηζκ ἕηενα αμοθμιέκμο ημῦ Παηνυξ, ἕηενα αμοθδεκαζ ηυκ Τἱυκ. Ἕκ βάν εέθδια ηξ ιυκδξ πνμζηοκδηξ
Σνζάδμξ ηαηά ηήκ εευηδηα• μδέ βάν ἀβκμμῦιεκ, ὅηζ πεν ὁ Τἱυξ ημῦ Θεμῦ, ηαί Θευξ, ὁ εἷξ ηξ πακοικήημο ηαί
πακαπνάκημο Σνζάδμξ βεκυιεκμξ ἄκενςπμξ, πνμζέθααεκ ἀκενχπζκμκ εέθδια θοζζηυκ ηαί ἀκαιάνηδημκ.
Καί ηυ ιή εἶκαζ μη ἔζηζκ: Ἀπυθαζζξ ηαηά ἀπμθάζεςξ ηζεειέκδ ηαηάθαζζκ πμζεῖ. μὖκ θέβςκ, ὅηζ ηυ ιή εἶκαζ μη ἔζηζκ
ἐκ Θεῶ, ηυ εἶκαζ αηυκ ζοκάβεζ. Οὕηςξ μὖκ θδζζκ, 'μ δφκαηαζ ιή δφκαζεαζ', ὡζαφηςξ ηαί ηυ 'ιή εἰδέκαζ μη μἶδεκ', ἐλ
ὧκ ζοκάβεηαζ ηυ πάκηςξ αηυκ εἰδέκαζ ηαί δφκαζεαζ. Καθξ δέ πνμζέεδηεκ ἐκηαῦεα ηυ ηαηά ζηένδζζκ• μ βάν
πενμπζηξ ηαῦηα θέβμκηαζ, ἀθθά ζηενδηζηξ, ηυ, 'μ δφκαηαζ' ηαί 'μη μἶδε'.
§ 7. Γζηαζμζφκδ δέ ικεῖηαζ: Καηά ηί δζηαζμζφκδ ἐζηίκ ὁ Θευξ. Ὅνμξ δέ δζηαζμζφκδξ ἐζηίκ, ἀνεηή δζακειδηζηή ημῦ ηαη'
ἀλίακ ἤ ἰδζμπναβίακ ηκ ηξ ροπξ ιενκ• ἤ ιεζυηδξ πθεμκελίαξ ηαί ιεζμκελίαξ• ἤ ἕλζξ ἀπμκειδηζηή ἰζυηδημξ• ἤ ἕλζξ ημῦ
ημζκῆ ζοιθένμκημξ ἐζημπαζιέκδ• ἤ ἐπζζηήιδ ἀπμκειδηέςκ, ηαί ιή, ηαί μδεηένςκ.
Γζαθμζδμνμῦκηαζ: «Πενί ηκ θαθμφκηςκ ηαηά ημῦ Θεμῦ ἀδζηίακ», ὥξ θδζζκ ὁ ραθιῳδυξ. κηαῦεα εηαίνςξ εἶπεκ,
ἀθθυημηα ηά αηκ δεζηκφξ νήιαηα• αημηίκδημζ βάν ὄκηεξ, ημοηέζηζκ αηελμφζζμζ, ηαί ηκ ἰδίςκ ὁνικ ἄνπμκηεξ, δζά
ηί, θαζίκ, αηελμφζζμζ βεβυκαιεκ• ηαί μ ιθθμκ ηαί ἄημκηεξ ηςθουιεεα ἁιανηάκεζκ, ἀβκμμῦκηεξ ὅηζ θίεμζ ἑηενμηίκδημζ
αμφθμκηαζ εἶκαζ, ηαί, βήζκα ζχιαηα ἔπμκηεξ, δζά ηί ιή ἐκ ηαοηυηδηζ, θαζί, ιέκμιεκ, ημοηέζηζκ ἄηνεπημζ, ἀεάκαημζ ὄκηεξ,
ηαί πνχιεκμζ ημῖξ θζημῖξ ηαί πνμζηαίνμζξ; Ὅπεν ἀβκμμφκηςκ ἐζηί θφζζκ αἰζεδηκ ηαί κμδηκ ηαί πμθθήκ ἀθμβίακ
κμζμφκηςκ• ηυ βάν ζια ικ θζηυκ ηαί πνυζηαζνμκ ηαί ηνεπηυκ πάνπμκ, εἰηυηςξ ἐδέεημ ηκ ὁιμίςκ, πνμζηαίνςκ
θδιί ηαί θζηκ• δέ ροπή ἄτθμξ ηαί ἀεάκαημξ ηηζζεεῖζα, εἰηυηςξ ηυ αηελμφζζμκ ἔπεζ δζά ηήκ πνυξ ηυκ δδιζμονβυκ
ὁιμζυηδηα• ἅπεν ιή κμμῦκηεξ ἐκ ἑηαηένῳ μἱ θμίδμνμζ ιέιθμκηαζ ηήκ εείακ πνυκμζακ, ημζαφηδκ ὁνκηεξ εηαλίακ• ημῦημ
βάν δδθμῖ ηυ, 'ηαί ὅθςξ ηά ἄθθςκ ἄθθμζξ ἀπμδζδυαζζκ'.
Αημηζκήημζξ: Αηελμοζίμζξ.
§ 8. Ἀθθ' εἴπμζ ἄκ ηζξ: Πνυξ ημφξ θέβμκηαξ, Πξ μη ἄδζημξ ὁ Θευξ ὁ ζοβπςνκ ημφξ δζηαίμοξ πυ ηκ θαφθςκ
ηαημῦζεαζ;
Ἄθθςξ: κηαῦεα γδηεῖ ηεθάθαζμκ πνμηεεέκ ιῖκ πυ ἑηένμο• θδζί βάν• Δἴπμζ ἄκ ηζξ, ηαί ηά θμζπά, θουιεκμξ εζεαξ
ηαί εεμθζθξ• θέβεζ βάν δζ' ἥκ αἰηίακ ζοβπςνεῖ ὁ Θευξ, δίηαζμξ ὤκ, ἀδζηεῖζεαζ ημφξ ὁζίμοξ ἄκδναξ πυ ἀδίηςκ ηαί
πθεμκεηηκ (πμθθμφξ βάν ὁνιεκ δζηαίμοξ γδιίαξ πμιέκμκηαξ, ἤ ἐκ πνήιαζζκ, ἤ ἐκ πνάβιαζζ πανά ηκ ἀδίηςκ ηαί
πθεμκεηηκ), ηαί ἀπμθμβεῖηαζ δελζξ. Λέβεζ βάν, ὅηζ μἱ ὅζζμζ μη ὀθείθμοζζ ημῖξ βδΐκμζξ ηαί πνμζηαίνμζξ πνμζπάζπεζκ,
ἐπεί μη ἔηζ ὅζζμζ• πνμηζιᾶκ βάν ὀθείθμοζζ ηά ὄκηςξ ἐναζηά ηαί εεῖα• πνδιάηςκ βάν ἐθζέιεκμζ, μη ἔηζ ὅζζμζ. Καί
θέθοηαζ ἐνχηδζζξ• ημῦημ βάν ὁ εεῖμξ Παῦθυξ θδζζ, «δζά ηί βάν ιή ιθθμκ ἀδζηεῖζεε», θέβςκ ιή πενί ηά ημζιζηά
ἐπημζεαζ. Καί πάθζκ ηυκ εεῖμκ ἔνςηα εἰζδβμφιεκμξ, πενί ὅκ μὔηε ἀδζηία, μὔηε πθεμκελία δφκαηαζ βεκέζεαζ, θδζί• «ηίξ
ιξ πςνίζεζ ἀπυ ηξ ἀβάπδξ ημῦ Υνζζημῦ; εθῖρζξ ἤ ζηεκμπςνία;» ηαί ηά ἑλξ. Πνμζφθμοξ δέ θδζζ ημφξ ἐιπαεεῖξ ηαί
ιυκμζξ ηξ βδΐκμζξ πνμηεζιέκμοξ. 'Πανεοδμηζιεῖζεαζ' δέ ἐζηζ ηυ ηηυκςξ εδυηζιμκ θαίκεζεαζ.
Σελίδα 149 από 193
Σαῖξ ἀββεθζηαῖξ ἀνεηαῖξ: Ὅηζ ηαθξ θέβεηαζ ηαί ἐπ' ἀββέθςκ ἀνεηή, ὥζπεν ηαί ἐπί Θεμῦ, ηαηά ηυ, «ἐηάθορεκ μνακμφξ
ἀνεηή αημῦ», ηαί ὅηζ ἀδζηεῖζεαζ ημφξ πενί ηά θζηά πνάβιαηά ηξ εείαξ ἐζηί πνμκμίαξ ζοκεεζγμφζδξ αημφξ ηκ
εεζμηένςκ ἐθίεζεαζ.
Σξ ηκ θζηκ πνμζπαεείαξ: Ὅνα πξ θδζζκ, ὅηζ ηυ ιή πνμζπάζπεζκ ημῖξ θζημῖξ πνάβιαζζκ ἀννεκυηδηα δδθμῖ,
ημοηέζηζκ ἀκδνίακ• μἱ βάν δμοθεφμκηεξ ημζιζημῖξ ηαί ζςιαηζημῖξ πάεεζζ εδθοδνίαζ εἰηυηςξ πνμζαβμνεφμκηαζ. Καί ὅηζ
εεία δζηαζμζφκδ μ αμφθεηαζ δζά ημφηςκ ιξ εέθβεζκ ηαί ἀπμθθφεζκ, ἀθθά ζοκεείγεζ πνυξ ηήκ ημφηςκ πενζθνυκδζζκ,
ηαηά ηυ εἰνδιέκμκ, «ὅκ βάν ἀβαπᾶ Κφνζμξ, παζδεφεζ• ιαζηζβμῖ δέ πάκηα οἱυκ ὅκ παναδέπεηαζ». Σί μὖκ; Οἱ ηυκ πθμῦημκ
ἔπμκηεξ μη ἀβαπκηαζ πυ ημῦ Θεμῦ; νεῖξ, ὅηζ πνημκ ιέκ μπ ὁ πθμῦημξ ηαε' ἑαοηυκ ηαηυξ, ἀθθ' πενί ημῦημκ
πνμζπάεεζα ηαί ηαηή πνζζξ• ἔπεζηα μἶδεκ ὁ Θευξ ημφξ ἐκ ιῖκ ἀζεεκεῖξ, ηαί αμοθυιεκμξ αημφξ πενζζζαζ εἰξ
πνμηνμπήκ, ηαί πνήιαηα ἴζςξ ηαί αίμο πενζθάκεζακ δίδςζζκ αημῖξ, μη ἀβκμκ ὅπεν εἰζί• πξ βάν ὁ βζκχζηςκ πάκηα
πνίκ βεκέζεςξ αηκ; Ἀθθ' ἵκα ιδδειίακ ἔπςιεκ ἀπμθμβίακ ηαηά ηυκ Ἀπυζημθμκ, «δζά ημῦημ ἀκαπμθυβδημξ εἶ, ὦ
ἄκενςπε»• ηαί πάθζκ• «ἔπμιεκ Ἀνπζενέα ιέβακ, δοκάιεκμκ ζοιπαεζαζ ηαῖξ ἀζεεκείαζξ ικ».
Συ ιή εέθβεζκ: Θέθβεζκ ἐζηί ηυ δζ' δμκξ ἀπαηᾶκ• θέβεηαζ δέ ηαί ηυ ἁπθξ δφκεζκ.
Σκ ἀνίζηςκ: Σκ ἐπζεοιδηκ.
Ἀιεζθίηηῳ ζηάζεζ: Ἀιείθζηημκ ζηάζζκ θδζί ηήκ ἀκέκδμημκ πνυξ ηυκ βανβαθζζιυκ ηκ βδΐκςκ ἔκζηαζζκ, ηαί ηυ ιή
ηάιπηεζεαζ πνυξ ηά θζηά δζά ηκ πεζναζικ.
§ 9. Σξ ἐκ ημῖξ ὅθμζξ ἰδζμπναβίαξ: Ἰδζμπναβίακ ὠκυιαζε ηήκ ἑηάζημο ηκ ὄκηςκ ηαηά θφζζκ ἰδζάγμοζακ ηίκδζζκ• μδέ
βάν ηά ἀββέθςκ ἀκενχπμζξ πνάηηεζκ δοκαηυκ, ἤ ηά πονυξ ὕδαηζ, ηαί ηυ ἔιπαθζκ.
Καί ὡξ ἐη ηκ πεζνυκςκ: Σά πείνς ἐκηαῦεα ιή κμήζῃξ πνυξ ηά πμζήιαηα (μδέκ βάν ἐκ αημῖξ ηαηυκ), ἀθθά πνυξ ηήκ
ἁιανηίακ, ἥηζξ ἐη ηξ ικ πνμαζνέζεςξ ηαηά ζηένδζζκ ἀβαεμῦ πανοπέζηδ. Ἀκανπάγεζ βάν ιξ ὁ Θευξ ἐλ αηξ
ἑηυκηαξ, εἰ πνμζδνάιμζιεκ αηῶ.
Καί ἀννεπ πνυξ ηά πείνς: Σαῦηα πενί ηκ αἰζεδηκ ηαί πυ ηήκ ηηίζζκ ὄκηςκ κυιζγε θέβεζκ αηυκ, ὅηζ πάκηα ἐκ ηῆ
μἰηείᾳ εηαλίᾳ δζαθοθάηηεζ• μδέκ βάν αηκ ιεηεηνάπδ, ἀθθ' μὕηςξ ὡξ ἐηηίζεδζακ, ἔιεζκακ• ημῦημ δδθμῖ ηυ
ἀιεηάαθδηα. Ἀννεπ δέ πνυξ ηά πείνς, ἤ ὅηζ πνμαζνεηάξ αηάξ πεπμίδηεκ, ἤ ὅηζ μδέκ ἐλ αηκ ηξ μἰηείαξ ἐλέζηδ
ηαηαζηάζεςξ, ἤ πνυξ ηά πμδεέζηενα ιεηδκέπεδ. βάν μνακυξ ηαί β ἔιεζκακ, ηαί ηά ἐκ αημῖξ ὡζαφηςξ ἔπμκηα. Συ
δέ ηήκ ἀθθμηνζμπναβίακ ἐλμνίγεζκ ηαί ἀιεηαπηχημοξ θοθάηηεζκ ηάξ ἑηάζημο ἰδζυηδηαξ, μὕης κυδζμκ, ὅηζ ηά ζημζπεῖα
ἐκακηία ιέκμοζζκ ἀθθήθμζξ, μἷμκ ηυ εενιυκ ηαί ροπνυκ, ηαί βνυκ ηαί λδνυκ, ηαί ἕηαζημκ αηκ ἐκ ηῆ ἰδίᾳ ὁθυηδηζ
ἐκαπμιέκεζ, ηαί μ ιεείζηαηαζ πνυξ ηυ ἐκακηίμκ• μδέπμηε βάν ηυ πῦν ὕδςν βίκεηαζ, μδέ ηυ ὕδςν πῦν. Δἰ δέ ηαί
ζοκέθεμζεκ ηαηά ηήκ ημῦ δδιζμονβμῦ ηέθεοζζκ, ιέκεζ ἕηαζημκ αηκ, ζῶγμκ ηήκ μἰηείακ ἰδζυηδηα.
Καί ηάξ ἀκαθμβίαξ: Ἀκαθμβίαξ θδζί ηάξ ἁνιμδζυηδηαξ ἑηάζηδξ θφζεςξ ηαί ζοιιεηνίαξ.
Σελίδα 150 από 193
Οη ἀπυ ζημπμῦ: Σμοηέζηζκ μη ἔλς ημῦ ζημπμῦ ηξ Γναθξ.
πενείδμοζα: πμζηδνίγμοζα.
Σκ θεθςαδιέκςκ: Βεαθαιιέκςκ, ηκ θχαδκ ηαί ἀπνείςζζκ πνμλεκμφκηςκ.
Καί πζα ἀκζζυηδξ: Οπ ἁπθξ θδζζ ηήκ ἀκζζυηδηα ἐλμνίγεζκ, ἀθθ' ἐκ ημῖξ ηαε' ἕηαζημκ, ημοηέζηζ ηυ ιή ἴζςξ ηαί ὁιμίςξ
ἕηαζημκ ηκ βεβμκυηςκ ἐκ ηαοηυηδηζ ηῆ ηαηά θφζζκ δζαιέκεζκ• δζυ ηαί ηυ ηαηά ζηένδζζκ πνμζέεδηεκ, ἐπεί ηαηά ηυ
ἀδζάθμνα εἶκαζ ηά ὄκηα ηαί ἄκζζα ἀκζζυηδξ μη ἐηαάθθεηαζ.
Σξ ἐκ αημῖξ ἑηάζημζξ ἰζυηδημξ: Γφμ ηνυπμοξ ηαε' μὕξ ἀκζζυηδξ θέβεηαζ εἰδχξ, ημφξ δφμ ηνακμῖ, ηαί θδζζκ, ὅηζ
δζηαζμζφκδ ηαηά ημῦημ θέβεηαζ ὁ Θευξ, ηαε' ὅ ηαί ηήκ ἰζυηδηα πάκηςκ ἐπζιεηνεῖ, ηαί ηήκ ἀκζζυηδηα πάκηςκ ἐλμνίγεζ.
Ἀκζζυηδηα δέ κῦκ θδζζ ηήκ ηαηά ζηένδζζκ ηξ ἰζυηδημξ ζοιααίκμοζακ, ημοηέζηζ ηήκ πθεμκελίακ• ηυ βάν ἴζςξ κέιεζκ
ἑηάζημζξ ηά ηαη' ἀλίακ, ημῦημ ζοβηναηεῖ πάκηα ηαί ζῴγεζ. Σαῦηα θήζαξ, ἐπζθένεζ ηαί ηυκ ἕηενμκ ηνυπμκ, ηαε' ὅκ
ἀκζζυηδξ θέβεηαζ. Καί βάν μἶδέ ηζκαξ, ηά ιέκ κμδηά ηαί ἀζχιαηα εἴδδ, ηαί ηάξ πνχηαξ ηκ ὄκηςκ ἀνπάξ, θδιί δή ηήκ
ἀεάκαημκ δδιζμονβίακ, ηάξ ἑκάδαξ, ημοηέζηζ ηάξ ἁπθξ μζίαξ, ἰζυηδηα ηαί ηαοηυηδηα ὀκμιάζακηαξ, ηά δέ αἰζεδηά, ἅ
ηαί ιενζζηά εἰζζ ηαί ἐκ ιεηααμθῆ ηαί δζαθμνᾶ, ηαί ἄθθμηε ἄθθςξ ἔπμκηα, ἀκζζυηδηα ηαί ἑηενυηδηα ηαθέζακηαξ. Λέβεζ
μὖκ, ὅηζ, ηἄκ ηαφηδκ ηήκ ἀκζζυηδηα κμήζῃ ηζξ, ηήκ ηκ αἰζεδηκ εἰξ εἴδδ δζαθμνάκ, δζ' ἧξ αἱ ηκ γχςκ ηαί ηκ θοηκ ηαί
ηκ ἑλξ βεκέζεζξ θίζηακηαζ, ἀθθά ηαί ηαφηδξ ηξ ἀκζζυηδημξ ὁ Θευξ θφθαλ ηαί θνμονυξ ἐζηζ, ιή ἐκ ηά ἐκακηζα εἰξ ἕκ
ζοιιζπεκαζ ηαί ζοκδναιυκηα δζά ηξ θονάζεςξ εἰξ θεμνάκ ἐθεεῖκ. Ὡξ βάν πανήβαβε πάκηα, μὕης ζοκηδνεῖ αηά, ηαί
εἰζίκ ὡξ ἐλ ἀνπξ ἐβέκμκημ.
Σήκ βάν ἀκζζυηδηα: διείςζαζ, ὅηζ ηήκ ἀκζζυηδηά θδζζ ηαί ηήκ ἐκ ηῶ ὅθῳ πνυξ ὅθα δζαθμνάκ ηκ ὅθςκ, ηαί ὅηζ ηήκ
ημζαφηδκ ἀκζζυηδηα ημῦ Θεμῦ δζηαζμζφκδ θνμονεῖ. διείςζαζ δέ, ὅηζ ἐζηί ηαί θοζζηή ἀκζζυηδξ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Θ'
§ 1. Σμφηςκ ηκ εεςκοιζηκ: μθχηαηά θδζζ εεςκοιζηκ ἀβαθιάηςκ, ἐλ θθήκςκ ἐπί ηυ ἀθδεέξ ιεηάβςκ• ἐηεῖκμζ βάν
μἷά ηζκαξ ἀκδνζάκηαξ ἐπμίμοκ, ιήηε πεῖναξ ιήηε πυδαξ ἔπμκηαξ, μὕξ νιξ ἐηάθμοκ• ἐπμίμοκ δέ αημφξ δζαηέκμοξ εφναξ
ἔπμκηαξ, ηαεάπεν ημζπμπονβίζημοξ. Ἔζςεεκ μὖκ αηκ ἐηίεεζακ ἀβάθιαηα, ὧκ ἔζεαμκ εεκ, ἔλςεεκ δέ ἀπέηθεζμκ ημφξ
νιξ• ἐθαίκμκημ μὖκ μἱ νιαῖ εηεθεῖξ, ἔζςεεκ δέ ημφηςκ εεκ αηκ ηαθθςπζζιμφξ εἶπμκ. Οὕηςξ μὖκ ηἀκηαῦεα
κμήζεζξ, ηά ιέκ πενί ημῦ ὄκημξ ηαί ἀθδεζκμῦ Θεμῦ ιυκμο ἐκ ηῆ Γναθῆ ὀκυιαηα ἀκάλζα εἶκαζ πενί Θεμῦ θεβυιεκα, ὡξ ηυ
ιζηνυκ, ηαί ηυ ηαεζεαζ, ηαί ηά ἑλξ, ἀκαπηοζζυιεκα δέ ηά ὀκυιαηα ηαί ἀλίςξ Θεμῦ ἑνιδκεουιεκα, ἔπμοζζκ ἔζςεεκ ηά
ἀβάθιαηα ηαί ημφξ εείμοξ ηφπμοξ ηξ πενί Θεμῦ δυλδξ.
Μέβαξ μὖκ ὁ Θευξ ἐκ ημῖξ Λμβίμζξ ικεῖηαζ. Ο πνυξ ἀκηζπανάεεζζκ ὁ Θευξ ιέβαξ, θδζίκ, ἑηένμο, ὥζπεν αμῦξ ιείγςκ
πνμαάημο, ἤ ηφαιμξ ηέβπνμο, ἀθθά δζά ηυ ἀπανάεεημκ ηαί ὄκηςξ ἀηαηάθδπημκ ηξ εείαξ ιεβαθεζυηδημξ• ημῦημ βάν
ἐζήιακε ηυ 'ἰδίςξ', ἤβμοκ ἰδζυηδηα εἰπχκ.
Σελίδα 151 από 193
§ 2. Μέβαξ ιέκ μὖκ ὁ Θευξ ὀκμιάγεηαζ: Δἰ ηαί ἑνιδκεφεζ ηκ ἐπί Θεμῦ ηαηδβμνμοιέκςκ ηάξ πνμζδβμνίαξ, ἀθθ’ ἀκάβηδ
Γναθζηαῖξ ιανηονίαζξ ηαφηαξ ηνακζαζ. Μέβαξ ιέκ μὖκ εἴνδηαζ, ἔκεα βέβναπηαζ, «ιέβαξ ὁ Κφνζμξ ικ, ηαί ιεβάθδ
ἰζπφξ αημῦ», ηαί ὅζα ημζαῦηα ἐκ ηῆ Γναθ, ηυ δέ εἶκαζ ηαί ιζηνυξ, δδθμῦηαζ ἐκ ηῆ ηνίηῃ ηκ Βαζζθεζκ, ἔκεα θδζί πνυξ
Ἠθίακ ηυκ πνμθήηδκ• «ἰδμφ θςκή αὔναξ θεπηξ, ηαί ἐηεῖ Κφνζμξ»• δδθμῖ βάν ὡξ πενζεπυιεκμκ αηυκ πυ ηξ αὔναξ, ὅ
ἐζηζ θεπηυηδημξ ηαί ζιζηνυηδημξ, ηυ δέ 'αηυξ' ἔπεζξ ἐκηαῦεα, ηαί ἐκ ηῶ, «βχ εἰιζ, ηαί μη θθμίςιαζ». Συ δέ ἕηενμκ,
ὅηε ηῶ Ἰεγεηζήθ ὤθεδ ὡξ ἄκενςπμξ ἐη πονυξ ηαί θέηηνμο, ηαί ἑηένςεζ• «μἱ ὀθεαθιμί αημῦ ὡξ θαιπάδεξ», ηαί ηά
θμζπά• ὡξ εἶδμξ παθημῦ ηαί ηθζαάκμο, ὅπεν θδζίκ Ἰςάκκδξ ἐκ Ἀπμηαθφρεζ• ηαί ὅιμζμξ, ὅηε ηαε' ὁιμζυηδηα αημῦ θέβεζ
δδιζμονβεῖκ ηυκ ἄκενςπμκ• ἀκυιμζμξ δέ, ἐκ Ἠζαΐᾳ, ὅηακ θέβῃ, «ηίκζ ιε ὡιμζχζαηε, θέβεζ Κφνζμξ», ἅηε μδέκ ἔπςκ
ὅιμζμκ. Καί ἑζηχξ ηαί ἀηίκδημξ ἐκ ηῶ θέβεζκ Μςτζεῖ πενί ηξ πέηναξ, «ὧδε ἐβχ ἕζηδηα πνυ ημῦ ζε εἶκαζ ἐηεῖ», ηαί ηά
ὅιμζα. Καεήιεκμξ δέ ἔκεα ὁ Βανμφπ θδζζ• «φ ηαεήιεκμξ εἰξ ηυκ αἰκα, ηαί ιεῖξ ἀπμθθφιεκμζ εἰξ ηυκ αἰκα»• ηαί
πάθζκ• «ὁ ηαεήιεκμξ ἐπί ηκ πενμοαίι». Κζκμφιεκμξ δέ, ὡξ ὅηακ θέβῃ• «ηαί ἐπέαδ ἐπί πενμοαίι ηαί ἐπεηάζεδ»• ηαί
πάθζκ• «δεῦηε ηαηααάκηεξ, ζοβπέςιεκ ηάξ βθχζζαξ αηκ», ηαί, «ἔηθζκεκ μνακμφξ ηαί ηαηέαδ». Καί ηαῦηα ιέκ κῦκ, ἐκ
δέ ηαῖξ ηαηά ιένμξ ἐλδβήζεζζ ηά δέμκηα ζαθδκζζεήζεηαζ.
Συ ιέβεεμξ ημῦημ ηαί ἄπεζνυκ ἐζηζκ: πεζδή πακηέθεζμκ πέναξ ἔπεζ ὁ Θευξ ηαί πενηέθεζμξ ὤκ ηαί πενάπεζνυξ ἐζηζκ, ὡξ
ηυ, «ηαί ηξ ααζζθείαξ αημῦ μη ἔζηαζ πέναξ», ἀθθά ηαί πέν πάκηα ἐζηίκ ἀνζειυκ• εἰ βάν ηαί θέβμζημ ὁ Θευξ εἰξ ηαί ἕκ,
ἀθθ’ μὖκ πέν ηυ ἕκ ἐζηζ. Κονίςξ ιέκ βάν ηυ 'ἕκ' ζπέζζκ δδθμῖ πνυξ ημφξ ἐλ αημῦ πμθθμφξ ἀνζειμφξ ηαί μἱμκεί ἀνπή
πθήεμοξ ἀνζεικ εἶκαζ δμηεῖ, ὅιςξ λίςζεκ ὁ Θευξ ηαί ηυ ἕκ ἐη ηκ ἐλ αημῦ δέλαζεαζ, ἐπεζδή ηυ ἕκ ἁπθμῦκ ἐζηζ ηαί
ἀιενέξ ηαε' ἑαοηυ ηαί ἀζφκεεημκ, ἀθθά ηαί μὕηςξ πενήκςηαζ, ἀκηί ημῦ, πέν ηυ ἕκ ἐζηζ• δζυ εἴνδηαζ, «ηαί ηξ ζοκέζεςξ
αημῦ μη ἔζηζκ ἀνζειυξ».
§ 3. Οὕηςξ μὖκ ἐπί Θεμῦ ηυ ζιζηνυκ: Πάκηα βάν ηά ὄκηα, ηαί ηά θίακ ιεβάθα, ηαί ηά ἄβακ ιζηνά, ιεηέπμοζζ ηξ ημῦ
ιζηνμῦ ιεημοζίαξ• μδέκ βάν ηκ ὄκηςκ δζέθοβε ηυ ζιζηνυκ ἐκ πζζκ ἀκαθαζκυιεκμκ• ἤ ὅηζ ἐη ιζηνμῦ πνυξ ηυ ιεῖγμκ
πνυεζζζ ηά ἐκ αλήζεζ, ημῦηυ θδζζκ ὁ παηήν, ἤ ὅηζ ἐκ ηῶ ιείγμκζ ηυ ιζηνυκ ἐκεεςνεῖηαζ ηαί μη ἐκ ηῶ ιζηνῶ ηυ ιεῖγμκ
ηαη' αηυ ηυ ιεῖγμκ εἶκαζ.
Καί δζζηκμφιεκμκ: Συ πενμλφηενμκ ηξ ημῦ Θεμῦ ηαί ἐπί ηά ἀζχιαηα πςνήζεςξ ἐκηεῦεεκ δδθμῦηαζ• ηυ βάν δζζηκεῖζεαζ
ἄπνζ ιενζζιμῦ ροπξ ηαί πκεφιαημξ μὕης βάν ἔπεζκ δμηεῖ• ημῦημ ἀπμθαίκεζ, ὅηζ ηαί αηυ ηυ ἀζχιαημκ ηξ ροπξ
ἑκμεζδέξ πυ ημῦ Θεμῦ δζαζνεῖζεαζ δφκαηαζ. Γζυ ηαί ηάξ ἐκκμίαξ ὁ Θευξ κμεῖ, ἅξ ὁ κμῦξ ηζκμφιεκμξ ηαί ἐκενβκ κμεῖ, ηαί
ηξ ημζαφηδξ ἀζςιαηίαξ ηαί ἀδζαζνεζίαξ (ηί βάν ιεηαλφ κμῦ ηαί κμήζεςξ;), ὁ Θευξ ιέζμξ πςνεῖ, ὡξ ηαί εἴνδηαζ• «ζφ
ζοκηαξ ημφξ δζαθμβζζιμφξ ιμο ἀπυ ιαηνυεεκ»• ἀθθά ηαί ιεηαλφ ηξ ροπξ ηαί ημῦ πκεφιαημξ, ημοηέζηζκ ἐκ ᾧ ηάξ
αἰζεήζεζξ ἐπεζηδνζβιέκαξ ἔπμιεκ, δζ' μὗ ηαί ημῖξ αἰζεδημῖξ ροπή πνμζαάθθεζ, ηαί ηυ δζακμδηζηυκ ηκ ζηέρεςκ ἔπμιεκ,
ἀηςθφηςξ πςνεῖ ὁ Θευξ. Σμῦημ δέ ηυ πκεῦια δφκαιζκ ηαί μἱμκεί δεοηένακ ροπήκ αἰζεδηζηήκ ηξ ροπξ μἱ παν' Ἕθθδζζ
ζμθμί ηαθμῦζζκ• μὖκ αἰζεδηζηή αὕηδ ροπή ἐζηζκ ιέπνζ ιοεθκ ηαί θθεακ ηαί ἀνηδνζκ ηαί ὀζηέςκ ηαί ὅθμο ημῦ
ζχιαημξ δζήημοζα.
§ 4. Ἀιείςημκ, ἀβέκκδημκ: διείςζαζ πμζαπξ θαιαάκεηαζ ημῦ ἀβεκκήημο ζδιαζία, ἤ ηυ ιήπς βεκυιεκμκ,
βεκκδζυιεκμκ δέ, ὡξ άννα εἶπε ηυ, «μὔπς ιέκ ἐιμί βέβμκεκ», ἤ ὡξ ἀηεθείςημκ, ὡξ ὁ ἐκ Υαθάκῃ πφνβμξ• ἤ πυ ημο, ὡξ
ηυ, «Παῦθμξ ἀπυζημθμξ μη ἐλ ἀκενχπςκ»• ἤ ηυδε, ὡξ «Ἰμῦζημξ εἰξ ηκ δχδεηα»• ἤ ιδδαιῆ ιδδαιξ ὄκ, ὡξ ὅζα
ηεναηεφμκηαζ Ἕθθδκεξ, ηφθθακ ηαί Υίιαζνακ ηαί ηά ὅιμζα. Ἰδζηξ μὖκ ηαί ἀπμθφηςξ ηυ ἀβέκκδημκ ἐπί Θεμῦ. Δἰξ ηυ
αηυ. Δἰπχκ ἀβέκκδημκ ηυκ Θευκ, ηάξ παθζιθήιμοξ ἑνιδκείαξ ημῦ ὀκυιαημξ ἀπμηαεαίνεζ, ηαί θδζζκ. Ὅνα ιή εἰξ ηυ
βεβεκκζεαζ δέλῃ ηήκ θέλζκ, ὡξ ημῦ Θεμῦ ἔπμκημξ ηυκ πέν αηυκ, ἵκα ἐη ημῦ πνυ αημῦ βέκδηαζ ηυδε, μἷμκ δδιζμονβυξ, ἤ
ἀβαευξ, ἤ πκεῦια, ἤ πῦν, ἤ ηζ ημζμῦημκ• ἀθθά ιδδέ ἀβέκκδημκ πμθάαῃξ ηυ αηυκ, ιδδέ ὄκηα πακηεθξ ιήηε ἐκ βεκέζεζ,
ιήηε ἕηενυκ ηζ. Πξ μὖκ δεῖ ηυ ἀβέκκδημκ ἀημφεζκ, θδζίκ ἐθελξ. Σαῦηα δέ ηαηά Ἀνεζακκ ηαί Δκμιζακκ πμζεῖ, ηκ ἐη
βεκκδημῦ ηαί ἀβεκκήημο ηυκ Θευκ αθαζθδιδζάκηςκ.
Σελίδα 152 από 193
Ἀθθ' ὥζπεν πακαβέκκδημκ; πεζδή, ὥξ θδζζκ, πέν πκ ἀβέκκδημκ ὄκηα ηυκ Θευκ, πμζεῖ κμιίγεζεαζ ηαί θέβεζκ αηυκ ἐη
ημφημο εἶκαί ηζκα ιεηά ηήκ ἁβίακ Σνζάδα ἀβέκκδηα ἐκ ηῆ ηηίζεζ, θένε ζαθέξ πμζήζςιεκ ηυ ζδιαζκυιεκμκ. Καί ηέςξ δθυξ
ἐζηζκ ἐλ ἀνπξ ὁ Θεῖμξ Γζμκφζζμξ, ἅηε ιάθζζηα ηυηε ἐκ θέζῳ ἀηιαγυκηςκ ηκ θζθμζυθςκ, ἔκεα ηαί Ἰςκζηή
θζθμζμθία ζοκεζζηήηεζ, πάκηα ηά ἐηείκμζξ ἐζθαθιέκςξ θεβυιεκα, ἐπί ηήκ ἀθήεεζακ ιεηαβαβεῖκ. Ἤδεζ μὖκ εἶκαζ δυβια
ηζκκ αηκ θεβυκηςκ ηά κμδηά πάκηα ηαί ἀεάκαηα, ηαί κμενά βεκκδηά πάκηα ηαί ἀβέκκδηα• βεκκδηά ιέκ, ὡξ ἐλ αἰηίμο
ημῦ Θεμῦ πμζηάκηα ηαηά πνυμδμκ ἐθθάιρεςξ, ἀβέκκδηα δέ, ηαε' ὅ ιή ἐκ πνυκῳ, ἀθθ’ αἰςκίςξ, ημοηέζηζκ ἐκ ημῖξ αἰζζ
πνμθεμκ. Καί βάν ἔθδιεκ ἄκς ηά αἰζεδηά ηυκ πνυκμκ ἔπεζκ, ηά δέ κμδηά ηυκ αἰκα, ὅεεκ ηαί αἰχκζα θέβμκηαζ. Ὡξ μὖκ
ἐη πνμυδμο θάιρακηα ηαί ἀβέκκδηα αηά εἶπμκ• πάθζκ ᾔδεζ ἑηένμοξ ηαί ηυκδε ημῦ ὁναημῦ εἰπυκηαξ ηυζιμκ ηαί βεκκδηυκ
ηαί ἀβέκκδημκ• ηαί βεκκδηυκ ιέκ, ηαε' ὅζμκ εἰξ ηυκδε ηυ πκ, ἤ ἐλ ἑκυξ ηαί πμθθά ὁδεφεζ, ὅπεν ἐζηί ἐπί ηάξ βεκέζεζξ ηκ
ηαη' εἶδμξ γχςκ ηαί θοηκ ηαί ηκ ἄθθςκ• ἤ ἐη ηκ πμθθκ ἐπί ηυ ἕκ, ἀκηί ημῦ, ὅηακ ἐπί θεμνάκ ὁδεφῃ, εἰξ ηήκ ἐπί ηά
ζημζπεῖα ἀκάθοζζκ• ἀβέκκδημκ δέ αὗεζξ ηυκ αηυκ θέβμκηαξ ηυζιμκ, ἤημζ ἀΐδζμκ, ηαε' ὅζμκ ηκ ηζκήζεςκ ηκ ἐπί βέκεζζκ,
ηαί ηκ ἀπμηαηαζηάζεςκ ηκ ἐπί θεμνάκ, μδέπμηε ηαη' αημφξ ἐθίζηαηαζ. Φδζίκ μὖκ ὁ ιέβαξ Γζμκφζζμξ, ὅπςξ πμη' ἄκ
θέβμζημ ηυ ἀβέκκδημκ, εἴηε ὡξ ἔθδκ, εἴηε ὡξ μἱ Ἕθθδκεξ, ιή ἐπί ημῦ Θεμῦ ημῦημ δέλδ, ηά ιέκ ἄθθα αἰηζαηξ θέβεηαζ
ἀβέκκδηα, ὁ Θευξ δέ ἀκαζηίςξ ηαί ἀπμθφηςξ• ηίξ βάν αἰηία Θεῶ πάκηςκ ἀπαλαπθξ πενέπμκηζ;
Μμκμεζδξ ηαί ηαημεζδξ: Μμκμεζδξ ιέκ ἔθδ δζά ηυ πακηεθξ ἀπανάαθδημκ ηξ εείαξ θφζεςξ, ηαημεζδξ δέ δζά ηυ
ἀκαθθμίςημκ ηαί ἀιεηάαθδημκ, ἀθμνζγυιεκμκ δέ ηυ δεζηκφιεκμκ, ἀπυ ημῦ ὁνίγεζκ, ἤ ηυ ἐλδνδιέκμκ ηαί ηεπςνζζιέκμκ.
Καί ηυ ηαηυκ: Συ ἀεί ηαηυκ ηαί ὡζαφηςξ ἔπμκ ἐπί ιυκδξ ηξ ηκ ὅθςκ πμζδηζηξ ὁνηαζ αἰηίαξ, ἐλ ἧξ ηαί ημῖξ ηηίζιαζζ
ηυ ἐκ ηαοηυηδηζ δζαιέκεζκ δεδχνδηαζ, ηαί ηκ ἐκακηίςκ, ἤβμοκ ἑηενμίςξ ἐπυκηςκ πνυξ ἄθθδθα ζφκηαλζξ. Σαηξ μὖκ
ἅπακ, ηαί ηά ιή ἐκ ηαηυηδηζ θφζεςξ, ἐκ ηῶ Θεῶ εεςνεῖηαζ• πάκηςκ βάν ηκ ὄκηςκ ηαηξ, ἤβμοκ ὁιμίςξ, αἴηζμξ ὁ Θευξ.
Καηά ηήκ ιίακ ηαί ἑκζηήκ: Συ ἀεί ὡζαφηςξ ηαί ἀκαθθμζχηςξ ἔπεζκ, ὅπεν ἐζηί ηαηυκ, ὁ Θευξ ἐζηζ• ηαί θ' ἑηένμο ιέκ
αηυξ μ πεναημῦηαζ, μδ' ἐζηί ηζ αημῦ πέναξ, εἰξ αηυκ δέ ηά πάκηα πεναημῦηαζ• ηαί ἔζηζκ ὁ αηυξ ἀεί Θευξ, ὡξ ιμκάξ
ὤκ, ηαί ηυ ἀθδεξ ηαηυκ, ηαί ὅνμξ ἑαοημῦ, ηαί ηκ ἁπάκηςκ ὅνμξ ἐη πάκηςκ ἀθςνζζιέκμξ, ηαί πενακααεαδηχξ
ιμκμεζδξ ηαί ηαημεζδξ, ημοηέζηζ ηαηά ηυ ιμκάξ εἶκαζ πάκηςκ ἀιζβήξ ηαί ἁπθ ηαί ηαηά ηυ ηαηυκ, ἀκηί ημῦ ηαηά ηυ
ὡζαφηςξ ἔπεζκ• μδέκ βάν δζαθένεζ ιμκάδα εἰπεῖκ ἤ ιμκμεζδέξ, ηαί ηαηυκ ἤ ηαοημεζδέξ• ηυ βάν αηυ ζδιαίκεζ.
Μεηαδίδςζζ ηαί ημῖξ ἐλ αημῦ ηηίζιαζζ ημῦ ηαημῦ ὁ Θευξ, ὅεεκ ηά πάκηα ηαηά ηά αηά ηαί ὡζαφηςξ, ηαεχξ ηαί
ἐβέκμκημ, ἐκ ηῆ ζοιπκμίᾳ ηαί ζςηδνίᾳ ηαί ζοιπαεείᾳ ιέκμοζζκ, ὡξ δφκακηαζ ημφημο ιεηέπμκηα. Οὕης ηαί ηάξ
ἑηενυηδηαξ, ημοηέζηζ ηάξ ἐλ αημῦ ηκ δδιζμονβδιάηςκ δζαθυνμοξ πνμυδμοξ, ἐκ ἑαοηῶ ζῳγμιέκαξ ἔπεζ ηαί
ζοκηεηαβιέκαξ, ὅιςξ ηξ ηαοηυηδημξ ἑαοημῦ ἐπυιεκμξ, ηαί εἰξ ἑηενυηδηα ιή ἀθθμζμφιεκμξ, ιήηε εἰξ ἐκακηζυηδηα, ηαίημζ
ηαί ἐκακηία ἐκ ημῖξ αἰζεδημῖξ ζοκέπςκ.
§ 5. πεζδή πζζ πνμκμδηζηξ: Καε' πενααηυκ ἐζηζκ ζφκηαλζξ πνυξ ηυ μἰδηέμκ ἔπμοζα ηήκ ἀπυδμζζκ, ἵκα ᾖ ηυ ηέθμξ,
'μἰδηέμκ, ἐπεζδή πζζ πνμκμδηζηξ πάνεζηζκ ὁ Θευξ', ηαί ηά ἑλξ.
Ὡξ βάν εἰ ηήκ ροπήκ: Ὅνα πξ ἔκεζηζ ηήκ ροπήκ ζςιαηζηξ κμζαζ, ηαί πξ κμεῖ ιένδ ροπξ εἶκαζ ζςιαηζηξ• ηαθξ
βάν αηήκ δζαπθάηηεζ ηῶ θυβῳ.
Σῆ ἀιενεῖ: Ἀιενήξ ροπή μπ ἁπθξ, ἀθθ’ ὡξ πνυξ ζια ἀιενήξ• ιένδ βάν αηξ ηαί ηάξ δοκάιεζξ θδζίκ, ὧκ εἰξ
εἰηυκα ηά ιένδ ημῦ ζχιαημξ ἔζε' ὅηε παναθαιαάκεηαζ.
Σελίδα 153 από 193
Ἀκαπηφλεζζκ: Ἀκάπηολζκ δέ θέβεζ ἐλάπθςζζκ, ἤημζ ζαθήκεζακ ηξ ἐβηεηνοιιέκδξ ἐκ ηῆ θέλεζ ἐκκμίαξ, ηυ δέ
'ἀκαηαεαίνεζεαζ', ηυ πακημίςξ ηκ ζςιαηζηκ ἀπαθθάλαζ ηυ εεςνμφιεκμκ.
Σά ηνζηηά ηκ ζςιάηςκ ζπήιαηα: Σνζηηά ζπήιαηα ηκ ζςιάηςκ θδζί ηυ ηνζπῆ δζαζηαηυκ, ὡξ εεφξ ζαθδκίγεζ• ηαί
ηαθξ ἐκηεῦεεκ κμήζεζξ ηυ εἰνδιέκμκ ηῶ Ἀπμζηυθῳ, «ἵκα βκηε ηί ηυ αάεμξ, ηαί ηί ηυ ὕρμξ», ηαί ηά ἑλξ, ὅπεν ηζκέξ εἰξ
ηυκ ζςηήνζμκ ζηαονυκ ἐδέλακημ. διείςζαζ δέ, ηί ιημξ, ηαί αάεμξ, ηαί πθάημξ ἐπί Θεμῦ.
Νῦκ δέ αηήκ ηήκ εείακ: Συ ἑκυηδηα, ηαί ηαοηυηδηα, ηαί ἰζυηδηα, ηαί ὁιμζυηδηα, ηυ αἴηζμκ ηξ ηκ ὅθςκ ζοιπαεείαξ ηαί
πνμκμίαξ ηαί ζςηδνίαξ αἴηζμκ ἐηάθεζακ μἱ παθαζμί, ὅπεν ηαί ἕκ ἔθεβμκ ἑηενυηδηα δέ ηαί ἀκμιμζυηδηα ηήκ εἰξ ηά ιενζζηά
ηαί ιεηααθδηά ηαί αἰζεδηά ηαί ηήκ εἰξ ηά ὄκηα δέ, ἤημζ κμδηά, δδιζμονβζηήκ πνυκμζακ ἐηάθμοκ, ἀκαθυβςξ ημῖξ
δδθμοιέκμζξ κμμῦκηεξ ηαί ηά ὀκυιαηα, ὡξ ηαί ἄκς δζαθυνςξ εἰνήηαιεκ. Ἄθθμζ δέ ηήκ ηαοηυηδηα ηαί ἑηενυηδηα, ἤημζ
ηαηυκ ηαί ἕηενμκ εἶδμξ ηαί ζηένδζζκ εἶπμκ, ἕηενμζ δέ πέναξ ηαί ἄπεζνμκ. (Ὅηζ ζοκηάηηεζκ ἐπαββέθθεηαζ οιαμθζηήκ
εεμθμβίακ). κζαῖμκ δέ πμθθαπθαζζαζιυκ θδζζ ηυ ἐκ μἰηείᾳ ἁπθυηδηζ ιέκμκηα ηυκ Θευκ, ηά πμζηίθα ηαί πακημδαπ εἴδδ
ηξ ηηίζεςξ παναβαβεῖκ• πνυμδμκ βάν θέβεζ ηήκ πνυξ ηυ ηηίζαζ ηά ὄκηα, μἷμκ ηίκδζζκ ηαί ὁνιήκ.
§ 6. Ὅιμζμκ δέ ηυκ Θευκ: θ' ικ μη ἔζηζκ εἰπεῖκ ὅιμζμκ• ηυ βάν ζια ικ ἐλ ὁιμζμιενκ ηαί ἀκμιμζμιενκ
ζοκέζηδηεκ, ὡξ ηαί Ἀνζζημηέθδξ δείηκοζζκ ἐκ ηῆ ἀνπῆ ηξ Πενί γχςκ βεκέζεςξ πναβιαηείαξ. δέ Θευξ, ὅ ἐζηζκ, ὅθςξ
ὁιμίςξ ἐζηίκ, ἐπεί ημί βε εεία Γναθή, ὡξ ἀεί ηυκ αηυκ ἀκαθθμζχηςξ ὄκηα ἀκυιμζμκ πζί θδζζκ, ὡξ ηυ• «ηίξ ἐκ εεμῖξ
ὅιμζυξ ζμζ, Κφνζε;»• ηαί πάθζκ• «ηίκζ ιε ὡιμζχζαηε, θέβεζ Κφνζμξ»• ηαί αὖεζξ• «βχ ὁνάζεζξ ἐπθήεοκα, ηαί πενζί ηκ
πνμθδηκ ὡιμζχεδκ», ημοηέζηζκ, αηυξ ἐβχ ἐιαοηῶ, ὡξ Δἰνδκαῖμξ θέβεζ ἐκ ημῖξ Καε' αἱνέζεςκ.
Σῆ ηαηά δφκαιζκ ιζιήζεζ: Ἔζηζ ιέκ ηήκ ιίιδζζκ θααεῖκ ἐκ ημφημζξ ἐπί ηξ κμενξ ηαί θμβζηξ θφζεςξ πνυξ ηυκ Θευκ
ἐπζζηνεθμιέκδξ, ηαηά ηυ «βίκεζεε ηέθεζμζ, ηαί βίκεζεε μἰηηίνιμκεξ, ὡξ ὁ Παηήν ικ ὁ μνάκζμξ»• ἅπεν ἐπί Θεμῦ ιέκ
ηονίςξ ηαί πέν πάκηα ὅνμκ ηαί θυβμκ, ἐπί δέ ηκ ηηζζιάηςκ ηαηά ηήκ ἑηάζημο δφκαιζκ ἀκαθυβςξ ηῆ θφζεζ. Ἔζηζ δέ
ιίιδζζκ ἐκ ημφημζξ κμζαζ ηαί ηήκ ιεημπήκ ηκ ἐκ Θεῶ εεςνμοιέκςκ πενμοζίςξ, ἥκ ηά πναπεέκηα πνυξ βέκεζζκ εἴθδθε,
ημῦ εἶκαζ ηαί ηκ θμζπκ ιεηέπμκηα, ὧκ δζελθεμκ ἐκ ημῖξ πνυ ημφηςκ. Συ δέ εἰπεῖκ 'ὅιμζα Θεῶ ηαηά ηήκ εείακ εἰηυκα',
μη ἀκαζνμῦκηυξ ἐζηζ ηυ ἐπί ημῦ ἀκενχπμο ημῦημ εἰνζεαζ, ἀθθά ηαηά ηυκ ηξ ιεημπξ θυβμκ ηαί ἐπί ηκ θμζπκ ηήκ
θέλζκ πανῴδδζε.
Καί ηαηά εείακ εἰηυκα: Πξ ηυ «ηαη' εἰηυκα ηαί ὁιμίςζζκ» κμδηέμκ, ἐκηαῦεά θδζζκ• ὅηζ μ ηαη' εἶδμξ, ἀθθά ηαηά ηυ
ἐπεζηνάθεαζ ηαί ηυκ κμῦκ ἀκαηεηαιέκμκ ἔπεζκ πνυξ ηυκ Θευκ ηυκ αἴηζμκ ημῦ εἶκαζ ηαί εὖ εἶκαζ, ὅπεν ἕηενμζ ηυ
αηελμφζζμκ ἐκυδζακ, ἐπεί μ ηαηά ηήκ μζίακ ὁ Θευξ ὅιμζμξ ημῖξ θμβζημῖξ• μὔηε βάν ιεῖξ ὅιμζμί ἐζιεκ ηαῖξ εἰηυζζκ
ικ ηαῖξ ἐη ηδνμῦ ηοπυκ ἤ παθημῦ, ἅηζκα ἑηενμφζζα ιῖκ ἐζηζ ηαί πμζξ ὅιμζα• ηά ιέκ βάν ὁιμηαβ, ημοηέζηζ ηά ηξ
αηξ ηάλεςξ ηαί μζίαξ, ὡξ ηά πενμοαίι ηαί ζεναθίι ηαί θμζπαί ηάλεζξ, ὁιμζμῦκηαζ ἀθθήθμζξ ηαηά ηυ πνμδβμφιεκμκ
εἶδμξ, ὅπεν εἶδμξ ἐπί ηκ κμδηκ ἐζηζκ, μἵα ηζξ πμηεζιέκδ ὕθδ ἄτθμξ γςή μὖζα, ηαί αηυ ηυ εἶδμξ ὅ ἐζηζκ ἕηαζημκ ηκ
κμδηκ. δέ Θευξ μπ μὕης πνυξ ηά ἐλ αημῦ• μ βάν ὅιμζμκ ηυ αἴηζμκ ημῖξ αἰηζαημῖξ. Ὅ δέ εἶπμκ ἐπί ηκ κμδηκ
κυδζμκ ηαί ἐπί ηκ κμενκ ικ ροπκ.
πί ιέκ βάν ηκ ὁιμηαβκ: ιμηαβκ θδζζ ηκ ὁιμθοκ, ἐλ ὧκ ὁιμζυηδξ ἀκηζζηνέθεζ, μἷμκ Πέηνμξ Παφθῳ ὅιμζμξ
ηαηά ηήκ θφζζκ, ηαί ἀκηζζηνυθςξ Παῦθμξ Πέηνῳ ὅιμζμξ. πί δέ ημῦ ἀκενχπμο ηαί ηξ ημφημο εἰηυκμξ μπ ὁ αηυξ
θυβμξ• μ βάν ὁ ηξ μζίαξ θυβμξ ὁ αηυξ ἐπ' ἀιθμῖκ, ὅπεν ἐηάθεζε πνμδβμφιεκμκ ὁιμίμο εἶδμξ. δέ ἄκενςπμξ ηαί
Σελίδα 154 από 193
ἑηένςξ θέβεηαζ μπ ὅιμζμξ ηῆ ἰδίᾳ εἰηυκζ, ὅηζ εἰηχκ ιέκ πνυξ ηήκ ημῦ ἀκενχπμο βέβμκεκ ὁιμζυηδηα, ηαί μπί ὁ
ἄκενςπμξ πνυξ ηήκ ηαφηδξ. Οὕηςξ μὖκ ηαί ἐπί ημῦ αἰηίμο ηαί ηκ ἐλ αημῦ, ιή δεηηυκ εἶκαζ ηυ ἀκηζζηνέθεζκ•
ἀκηζζηνέθεζκ δέ ἐζηζκ, ἅ ηαί ημῖξ ηυκ ἐκακηίμκ πεζνίγμοζζ θυβμκ ἐπίζδξ ἔζηζκ εἰπεῖκ, μἷμκ εἰ γμκ ηυ ηαηά βαζηνυξ, ηαί ηυ
ἐκακηίμκ, εἰ μ γμκ ηυ ηαηά βαζηνυξ. Οὕης θδζίκ ὁ Κθήιδξ ἐκ ἀνπῆ ημῦ πέιπημο ηνςιαηέςκ, ὥζπεν μὖκ ηαί ἐκηαῦεα.
Δἰ μὖκ ὅιμζα ηά ὁιμηαβ, ηαί ἐη ημῦ ἐκακηίμο, εἰ μπ ὅιμζα ηά ὁιμηαβ.
Σξ αημμιμζυηδημξ: Ἔεμξ ἐζηί ηῶ ιεβάθῳ Γζμκοζίῳ, ηυκ Θευκ θέβεζκ ἐπί ηκ αἰηζαηκ αηυκ εἶκαζ ηυ αημυκ ηαί ημῦ
αημεῖκαζ πμζηάηδκ• ηαί αηυκ εἶκαζ ηήκ αημμιμζυηδηα ηαί ηξ αημμιμζυηδημξ πμζηάηδκ. Φδζί δέ ηαῦηα, μπ ὡξ
ἑηένακ ιέκ θάζηςκ γςήκ αηυκ ηυκ Θευκ, ἑηένακ δέ πανπεαζ γςήκ μζζχδδ, ηαί μἷμκ εἴ ηζκα ἐκοπυζηαημκ πανά ηυκ
Θευκ, ἧξ ιεηέπεζ ηά ηξ γςξ ιεηέπμκηα, ἀθθ’ ὡξ αηυξ ἑαοηυκ ἑνιδκεφεζ ἐκ ηῶ ἑκδεηάηῳ ηεθαθαίῳ, αημγςή ηαί
αημδφκαιζξ, ηαί αημμιμζυηδξ, ηαί ηά ημζαῦηα θέβεηαζ ὁ Θευξ, ὡξ ἀνπζηξ ημῦημ ὤκ, ηαί εεσηξ ηαί αἰηζαηζηξ• ημφηςκ
βάν αηυξ ηῶ ὄκηζ πδβαῖυξ ἐζηζ, ηξ δέ αημγςξ ἐζηζκ πμζηάηδξ ηαί αημμιμζυηδημξ ηαί ηκ ημζμφηςκ, ὡξ ιεεεηηξ
αημῖξ ημῖξ πνχηςξ ἐκ ημῖξ μὖζζ ηξ δςνεξ ηαφηδξ ιεηέπμοζζ πμνδβκ. Πάκηα βάν μἰηείςξ ἑαοημῖξ ιεηέπεζ ηκ
ημζμφηςκ• αἱ ιέκ πνηαζ ηαί ἀκχηαηαζ ηκ κμδηκ ηηίζεζξ ἀνπδβζηξ, ηά δέ ἑλξ πμααηζηξ. ιμζυηδηα δέ ηαί ἄκς
ἔθδιεκ ηήκ ηκ ὅθςκ ἑκυηδηα, ηαε' ἥκ ηά ὅθα ημῦ ηαηά ηυ ὡζαφηςξ ἔπμκημξ ηαί ηαηά ηά αηά εἰξ ζφιπκμζακ ιεηέπεζ,
ηαηά ιεημοζίακ ημῦ πνχημο αἰηίμο. 'κδεπυιεκμκ' δέ εἶπεκ, μ βάν ηεθείςξ, μδέ ηαε' ὅθμο ιίιδζζξ.
§ 7. Συ ἀπμδέμκ: Ἀπμθεῖπμκ.
§ 8. Σί δέ ηαί πενί ηξ εείαξ ζηάζεςξ: Σήκ ζηάζζκ ηαί ηήκ ηαεέδνακ ηυ αηυ δέπεηαζ• ζηάζζκ βάν μ ηήκ εἰξ ηυ ὀνευκ
βεκέζεαζ ἀπυ ημῦ ζοβηεηάιθεαζ ἐκ ηῆ ηαεέδνᾳ πυκμζάκ θδζζκ, ἀθθά ηυ ἀηθυκδημκ ηαί ἀιεηάηνεπημκ ημῦ Θεμῦ αεααίακ
ζηάζζκ ἐηάθεζεκ• ὡξ ηαί ηυ ηαεζεαζ ηυ ἐκ ηῆ ἀκςκμιάζηῳ ααζζθείᾳ, ηαί ἀκαπαφζεζ δζανηξ ηαί ἀηαηαθήπηςξ ἔπεζκ.
Καί ιήκ ἐκ ηῆ Γναθῆ, ὡξ ἀπυ ημῦ ηαεζεαζ ἀκζζηάιεκμξ εἴνδηαζ, ὡξ ἐκ ηῶ, «ἀκάζηδεζ, Κφνζε, πνυθεαζμκ αημφξ»• ηαί
πάθζκ ὡξ ἀπυ ζηάζεςξ ἐπί ηῶ ηαεζεαζ ιεηαααίκςκ, ἐκ ηῶ• «ὅηζ ἐπζαήζῃ ἐπί ημφξ ἵππμοξ ζμο», ηαί, « ἱππαζία ζμο
ζςηδνία»• ηαί αὖεζξ• «ἐπέαδ πενμοαίι ηαί ἐπεηάζεδ», ιάθζζηα δέ ηυ• «ἐηάεζζαξ ἐπί ενυκμο, ὁ ηνίκςκ δζηαζμζφκδκ»,
ηαί, «ὁ Θευξ ηάεδηαζ ἐπί ενυκμο ἁβίμο αημῦ». Σαῦηα δέ μ ζανηζηξ, ἀθθά εεμεζδξ.
§ 9. Καί ἐπί πάκηα πνμσυκηα: πί πάκηα πνμσχκ ηαί ηζκμφιεκμξ θέβεηαζ ὁ Θευξ, ὡξ ἐκ ηῶ Ἰενειίᾳ• «βχ Θευξ ἐββίγςκ,
ηαί μπί πυννςεεκ»• ηαί πάθζκ• «ὁ ἐπί πάκηςκ ηαί δζά πάκηςκ», ηαί ιάθζζηα• «ἐάκ ἀκαα εἰξ ηυκ μνακυκ, ζφ ἐηεῖ», ηαί
ηά ἑλξ. κ δέ ηαῖξ εεμθακείαζξ• «ηθῖκμκ μνακμφξ ζμο ηαί ηαηάαδεζ», ηαί, «ἀκέαδ ὁ Θευξ ἐκ ἀθαθαβιῶ».
Ο ηαηά θμνάκ ἤ ἀθθμίςζζκ: Γζδάζηςκ εζεαξ κμεῖκ ηά πενί Θεμῦ θεβυιεκα, θδζίκ• Ἀημφςκ ηζκεῖζεαζ ηυκ Θευκ,
ιδδέπμηε κμήζῃξ ηίκδζζκ ηήκ ἐπί ηκ ηηζζηκ κμμοιέκςκ, ηαί ιάθζζηα ηκ αἰζεδηκ• ηά βάν θζηά ηζκεῖηαζ ιέκ ηαηά
θμνάκ• θμνά δέ ἐζηζκ ηαε' ὅθμκ ηυπμκ ἐκαθθαβή, ηαί ιάθζζηα ιή δοκαιέκδ ἐθ' ἑαοηξ ζηκαζ, ὅηακ ἐεέθῃ• ηίκδζζξ δέ
ἐζηζκ ηαηά ἀθθμίςζζκ• ἀθθμίςζζξ δέ ἐζηζκ ὅηακ, ιέκμκημξ ημῦ πμηεζιέκμο αἰζεδημῦ ὄκημξ, ιεηααάθθῃ ἐκ ημῖξ αημῦ
πάεεζζκ ἐκακηίμζξ μὖζζκ, ἤ ηαί ιεηαλφ ἐκακηίςκ ηαί ιή• μἷμκ ηυ ζια βζαίκεζ, ηαί πάθζκ ηάικεζ• ηυ αηυ ηαί ὁ παθηυξ,
πμηέ ζηνμββφθμξ, πμηέ βςκμεζδήξ, ημοηέζηζκ εἰξ βςκίαξ ιεηαζπδιαηζζεείξ• ὅηακ δέ ὅθμκ ιεηααάθθῃ, ιή πμιέκμκημξ
αἰζεδημῦ ηζκμξ, ὡξ πμηεζιέκμο ημῦ αημῦ, ἀθθ’ μἷμκ ἐη βξ πάζδξ αἷια, ηαί ἐλ ὕδαημξ ἀήν, ἤ ἐλ ἀένμξ πακηυξ ὕδςν, ἤ
ὡξ νάαδμξ Μςτζέςξ εἰξ ὄθζκ, ἤ ηυ ὕδςν εἰξ αἷια, ημῦημ ηαί ηνμπή ηαί βέκεζζξ ηαί θεμνά, ιεηαηζκδεέκηςκ ηκ
πνμηένςκ• ἀθθ’ ἔζηζ ηαί ηαηά ἑηενμίςζζκ ηίκδζζξ εἰξ ηυ ἀκυιμζμκ, ηαί ἀπυ πνχιαημξ εἰξ πνια. Πάθζκ ημπζηή ηίξ ἐζηζ
ηίκδζζξ ἐη ηυπμο εἰξ ηυπμκ ιεηάζηαζζξ, ἥηζξ ηίκδζζξ ἤ ηαηά ηήκ εἰξ ὀνεήκ πμνείακ βίκεηαζ, ἤ ηαηά ηοηθμθμνίακ, ὡξ ὁ
ηνμπυξ ηζκεῖηαζ, ηαηά ηζκαξ δέ ηαί ὁ μνακυξ• ἤ ηαηά ηήκ ιζηηήκ ἐλ εεείαξ ηαί ηοηθζηξ, ὡξ ἑθζημεζδήξ πμνεία, μἵα
ἐζηίκ ηκ ὄθεςκ• ἔζηζ ηαί κμδηή ηίκδζζξ, ηαε' ἥκ ὁ κμῦξ ἐκενβκ, ἤ ηαί μἱ εεῖμζ κυεξ κμμῦζζ ηά ὄκηα. Ἔζηζ ηαί ροπζηή
ηίκδζζξ, ηαε' ἥκ εἰξ κμήζεζξ ηζκεῖηαζ, ηαί εἰξ ηυ ηζκεῖκ ηάξ αἰζεήζεζξ. Ἔζηζ ηαί ἄθθδ ηίκδζζξ θοζζηή, εἰξ αὔλδζζκ ηαί
Σελίδα 155 από 193
ηνμθήκ ηζκμῦζα ηά ἐπζηήδεζα. μὖκ Θευξ μ ηαηά ιίακ ημφηςκ ηζκεῖηαζ, ἀθθά ηίκδζζξ ημῦ ἀηζκήημο ηαί ἀεί ὡζαφηςξ
ἔπμκημξ θέβεηαζ εἰξ ηυ βεκέζεαζ ηά ὄκηα αμφθδζζξ αημῦ ηαί πνυμδμξ ηξ εἰξ πάκηα πνμκμίαξ αημῦ.
Ο ηήκ ἐλ ἀιθμῖκ: Κίκδζζκ ηήκ ιεηαααηζηήκ θέβεζ, ἥκ ηαί ἑθζημεζδ ὀκμιάγεζ ἀζπέηῳ δέ, ημοηέζηζκ ἀπμθφηῳ ηαί ζοκαθεῖ.
Ἀθθά,ηαἱ ηζκήζεζξ Θεμῦ: Ἀπαβμνεφζαξ ηά ηκ ζςιαηζηκ ηζκήζεςκ ἐπί Θεμῦ, ὅπςξ πνή εεμπνεπξ κμεῖκ ηίκδζζκ ἐπί
Θεμῦ ζαθδκίγεζ, ηάξ αἰζεήζεζξ ἐκ ηῶ πακηί ηζκήζεζξ ἀκαβςβζηξ ἑνιδκεφςκ.
Καί ηυ ιέκ εεφ: Πξ ηαηά ηφηθμκ ηαί ηαη' εεεῖακ ηαί ἑθζημεζδήξ ηίκδζζξ ἐπί Θεμῦ κμεῖηαζ ἀκάβκςεζ ηυ ηέηανημκ
ηεθάθαζμκ, ιεη' ὀθίβα θφθθα ηξ ἀνπξ ημῦ ηεθαθαίμο, ηαί ιαεήζῃ, πξ ἐπί ἀββέθςκ ηαί ροπκ ηαί ζςιάηςκ αἱ
ημζαῦηαζ κμμῦκηαζ.
Σά ιέζα ηαί ἄηνα. Ἀεί ηά πεναεαδηυηα πενζέπεζ ηά πμαεαδηυηα. Ἄηνα ιέκ μὖκ ηαθεῖ ηάξ ἀκςηάης δοκάιεζξ ηαί
πεθαγμφζαξ Θεῶ, ιέζα δέ ηάξ ιεη' ἐηείκαξ ιέκ, ηκ δέ αἰζεδηκ ἁπάκηςκ πενηεζιέκαξ. Αἱ ιέκ μὖκ ἀκχηαηαζ πενζέπμοζζ
ηάξ ιέζαξ, αἱ δέ ιέζαζ ηά αἰζεδηά• δζά ημῦημ βάν ηαί ηάλεζξ ἐκ ημῖξ μνακμῖξ ἀββέθςκ εἶπεκ Γναθή. ιέκημζ Θευξ
ἅπακηα πενζέπεζ, ὡξ ὁ ηφηθμξ ηά ἐκηυξ αημῦ πάκηα, ηαἱ εἰξ ἑαοηυκ ὡξ πνυξ αἴηζμκ ἐπζζηνέθεζ. διείςζαζ δέ, ηί ηυ
'ηαοηυκ' ηαί 'δζηαζμζφκδ' ἐπί ημῦ Θεμῦ ηαί ηυ 'ἴζμκ'.
§ 10. ιμίακ πχνδζζκ: ιμία πχνδζζξ δζ' ἀθθήθςκ ηαί ἐπί ηκ ζημζπείςκ• βάν ἐπίζδξ ηνζζξ ημφηςκ, ηαί ηυ ιή
πενηαθακηεφεζκ ἐκ ημῖξ ζοβηνίιαζζ ηάξ βεκέζεζξ ημῦ ηυζιμο πμζεῖ• εἰ βάν ηζ ηκ ζημζπείςκ πθεμκάζεζε, θεείνεηαζ ηυ
βζκυιεκμκ.
Καί ηαηά ηυ πζακ ἰζυηδηα κμδηήκ: Ἰζηέμκ, ὅηζ κμδηυκ ιέκ ἐζηζ ηυ ηῆ αἰζεήζεζ μπ πμπίπημκ, μὔηε ηυ κμενυκ ἔπμκ ἐκ
ἑαοηῶ, ὡξ αἱ δοκάιεζξ ηξ ροπξ ηαί ηκ αἰζεήζεςκ• κμενυκ δέ ηυ ἁπθξ ηαί ἀπμθφημοξ ἔπμκ ηάξ κμήζεζξ, ὡξ ἄββεθμζ•
θμβζηυκ δέ ηυ δζά θυβμο ηαί εεςνίαξ ηάξ ηκ ὄκηςκ βκχζεζξ δεπυιεκμκ, ὡξ ὁ ἀκενχπζκμξ κμῦξ• αἰζεδηυκ δέ ηυ ηῆ
αἰζεήζεζ πμπίπημκ, ὡξ ηά ιένδ ηξ ηηίζεςξ, ἅπεν δζαζνμῦκηαζ εἰξ μζζχδδ ηαί θοζζηά, ημοηέζηζκ εἴ ηε ηά ἀηζκήηςξ ηαί
πάκηῃ ἀκαζζεήηςξ ὄκηα, ηαί εἰξ ηά ηήκ ὁπμζακμῦκ ἔπμκηα ηίκδζζκ• ηήκ βάν θφζζκ ἀνπήκ ηζκήζεςξ ηαί νειίαξ ὁνίγμκηαζ.
Θεθδηήκ δέ ἰζυηδηα ηήκ πνμαζνεηζηήκ• μη ἀβκμ ιέκημζ, ὡξ ηαί ηαηαπνδζηζηξ ηαί ἐπί ηξ ημῦ ἀκενχπμο ροπξ κμενά
ηε ηαί θμβζηή.
Πάζδξ ἰζυηδημξ πμζδηζηήκ δφκαιζκ: Ἔζηζκ ἰζυηδξ ἐκ ηαῖξ θφζεζζκ ἐη Θεμῦ ημῦ πάκηςκ πμζδημῦ δζδμιέκδ, ηαί ἔζηζκ
ἰζυηδξ εεθδηή, ἥκ ἐεέθμκηεξ ηαί ἐη πνμαζνέζεςξ ηαημνεμῦζζκ, μἵ ηυ δίηαζμκ ηαί ηυ πενί ηυκ αίμκ ἰζμκμιζηυκ ιεηίαζζ. Καί
αὕηδ μὖκ ἰζυηδξ ἐη Θεμῦ ζοκέζηδ. Πζακ βμῦκ ἰζμκμιίακ ηαί δζηαζμζφκδκ ὁ Θευξ ἐκ ἑαοηῶ ἁπθξ ηαί ἀιενξ, ὡξ ἐκ
ἰδέαζξ ηαί παναδείβιαζζκ ἐκ ηαῖξ ἀσδίμζξ αημῦ κμήζεζζ πνμέπεζ, ἤημζ πενζέπεζ ηονίςξ εἰπεῖκ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Η'
§ 1. Ὡξ πακημηνάημνα ηαί ὡξ παθαζυκ: Πμθζυξ ιέκ ὤθεδ ὁ Θευξ ηῶ Γακζήθ, θεοηήκ ἔπςκ ηήκ ηεθαθήκ ὡξ ἔνζμκ, ηαε' ὅ
ηαί 'Παθαζυξ ιενκ' ὠκμιάζεδ• κεχηενμξ δέ ημῦ πμθζμῦ βένμκημξ, ὅηακ ὡξ ἀκήν ὤθεδ ηῶ Ἀαναάι ιεηά ηκ ἀββέθςκ
ηαί κεακίζημξ, ἅ ηαί εεςνκ ἀπέθοζεκ ὧδε• πνεζαφηδκ ιέκ, ὡξ πάκηςκ ἐη Θεμῦ ηε ὄκηςκ ηαί ιεη' αηυκ, δζυ ηαί
Σελίδα 156 από 193
κεςηένςκ αημῦ• κέμκ δέ, ὡξ ἀεί ἐκ ἀηιαίᾳ ηαί εζηαεεῖ ιαηανζυηδηζ ἀπαθαίςημκ ὄκηα. Δἰ δέ ηαί εἴπμζξ ηυ
ζοκαιθυηενμκ, ημοηέζηζκ ηυ βδναθέμκ ηαί κέμκ ἅια, ὡξ ἀπ' ἀνπξ αηυκ δδθμῦκ ἐπί πάκηα δζήημκηα ηαί πνμσυκηα ἄπνζ
ηέθμοξ δζαζςκίγεζκ, ὅπεν ηέθμξ ηξ ἀνπξ ἐζηζ κεχηενμκ, ἕλεζ, θδζί, ηαί ημῦημ θυβμκ• εἶηα πανάβεζ ηαί βκχιδκ Ἱενμεέμο
ημῦ εείμο• πενί ημφημο βάν ἐπζαάθθς θέβεζκ αηυκ μἰηεῖμκ ἱενμηεθεζηήκ, ἅηε δζδάζηαθμκ ἑαοημῦ ἀπμηαθμῦκηα.
§ 2. Καί πμθζυξ ηαί κέμξ: Πξ πμηέ ιέκ πμθζυξ, πμηέ δέ κέμξ ὁ Κφνζμξ βνάθεηαζ, ὡξ ηυ• «Ἰδζμῦξ Υνζζηυξ πεέξ ηαί
ζήιενμκ ὁ αηυξ, ηαί εἰξ ημφξ αἰκαξ»• ηυ βμῦκ ζήιενμκ ημῦ πεέξ κεχηενμκ.
πείπεν ιμκάξ: πεζδήπεν ἀνζειδηζηή ηυ ἐκ ἀνζειμῖξ δζαίνεζζκ ἔπμκ πθεμξ εἰξ πέναξ ἀκήβαβε• ιμκάδα ιέκ ἀνπήκ
εειέκδ ημῦ πακηυξ ἀνζειμῦ, δοάδα δέ ἀνηίςκ, ηαί ηκ ἑλξ εἰξ ιέβεεμξ πνμσυκηςκ ἀνζεικ ηαηά πανάεεζζκ ιμκάδςκ,
ἐπεζδή ηυ πθεμξ, ημοηέζηζκ ηηίζζξ, ἐη ημῦ Θεμῦ ἐζηζκ, ὁ δέ ἀνζειυξ ἐπί ηῶ πθήεεζ ἐζηίκ, εἰηυηςξ ηυ ηαη' ἀνζειυκ
κεχηενμκ ὀκμιάγεηαζ• ηυ βάν πθεμξ, ηυ ηαἱ ἀνζειμφιεκμκ, ιεηά ηυκ Θευκ ἀθάηςξ ηαί ἐη ημῦ Θεμῦ πανήπεδ, ἀθθά ηαί
ημῦ κεςηένμο ημφημο ἀνζειμῦ ηξ ηηίζεςξ ἀνπδβζηχηενυκ ἐζηζκ ιμκάξ, ὡξ ἔθδκ, ἤ ηαί ηκ ἀνζεικ αἰηία, ηαί ἔπμοζα
ζπέζζκ ηζκά πνυξ ηά ἐλ αηξ πμθθά. Οημῦκ ὁ Θευξ, ὡξ ηαί ημφηςκ αἴηζμξ ηαί ιμκάδμξ θυβμκ ἐπέπςκ, κεχηενμξ ηαηά ηήκ
εἰνδιέκδκ εεςνίακ ἐη ηκ ἐλ αημῦ πνμζαβμνεφεηαζ. Δἰζί δέ μἵ ηά ζχιαηα ἀνζειυκ ὠκυιαγμκ.
§ 3. Υαί ἀπμθφηςξ ἀβέκκδηα: Ἄκς ιέκ ἐκ ηῶ πέιπηῳ ηεθαθαίῳ πενί αἰκμξ ηαί πνυκμο πθαηέςξ δζεθάαμιεκ, κῦκ δέ ηά
γδημφιεκα ζαθδκζζηέμκ• μ ιυκμκ βάν Γναθή, θδζίκ, αἰχκζμκ ηαθεῖ ηυκ Θευκ, ἐκ ηῶ θέβεζκ, «ὁ Θευξ ὁ αἰχκζμξ, ὁ
ηαηαζηεοάζαξ ηά ἄηνα ηξ βξ»• ηυκ βάν Θευκ θέβεζ ἀπμθφηςξ ἀβέκκδημκ, ἅηε ηαί ἀκαζηίςξ ὄκηα ημῦημ, ἀθθά ηαί ηά
ιεηέπμκηα ἀθεανζίαξ ηαί ἀκαθθμίςηα πενί αηήκ ηήκ μζίακ αἰχκζα θέβεζ, εἴηε ἀββέθμοξ, εἴηε ἀκχηενμκ μνακυκ, ὡξ ηυ•
«ἔζηδζεκ αηά εἰξ ηυκ αἰκα, ηαί εἰξ ηυκ αἰκα ημῦ αἰκμξ», ηαί ηυ• «ηά ιή αθεπυιεκα αἰχκζα». Ἀκαθθμίςηα δέ θδζζ
ιείκακηα ὡξ ἐβέκμκημ• ηαί 'πφθαξ αἰςκίαξ' ηαθεῖ εἴηε μνακμφξ, εἴηε ημφξ ἐθεζηδηυηαξ ημφημοξ ἀββέθμοξ, μἵα ποθςνμφξ•
ηαί ηά ἀνπαῖα δέ αἰχκζα ηαθεῖ, ὡξ ηαί ηυ• «ἔηδ αἰχκζα ἐικήζεδκ»• ηαί ηυκ ηαε' ιξ πνυκμκ αἰκά θδζζκ, ὡξ ηυ• «ἕςξ
ηξ ζοκηεθείαξ ημῦ αἰκμξ», ηαί ηυ• «ὅπςξ ἐλέθδηαζ ιξ ἀπυ ημῦ ἐκεζηημξ αἰκμξ πμκδνμῦ», ηαί ἀκάπαθζκ, ηυκ αἰκα
πνυκμκ θέβεζ, ὡξ ηυ• «βχ ἀκαζηήζς αηυκ ἐκ ηῆ ἐζπάηῃ ιένᾳ»• αἰχκ βάν, ἀθθ’ μπ ιένα, ηά ἐκ ηῆ ἀκαζηάζεζ• ηαί
πάθζκ• «ἐκ μἷξ ὁ Θευξ ημῦ αἰκμξ ημφημο ἐηφθθςζε ηά κμήιαηα ηκ ἀπίζηςκ»• ηαί ηυκ πνυκμκ δέ αἰκά θδζζκ, ὡξ ηυ•
«αἱ ιέναζ ημῦ αἰκμξ», ηαί• «Μςααίηδξ ηαί Ἀιακίηδξ μη εἰζεθεφζμκηαζ ἐξ ηυκ μἶημκ Κονίμο ἕςξ δεηάηδξ βεκεξ εἰξ
ηυκ αἰκα»• ηάξ βάν δέηα βεκεάξ αἰκά θδζζκ. Ἄθθςξ. Ο πνή, θδζίκ, ἔκεα Γναθή αἰχκζμκ θέβεζ, πάκηςξ ηυ Θεῖμκ
κμεῖκ (ημῦημ βάν ἐζηζ ηυ πάκηῃ ηαί ἀπμθφηςξ, ημοηέζηζ ηαηά πζακ ἔκκμζακ, ἀβέκκδημκ ηαί ἀΐδζμκ), ἀθθά ηαί ἀββέθμοξ ηῆ
ημζαφηῃ θέλεζ ζδιαίκεζεαζ, ὡξ ηυ ἐκ ηαοηυηδηζ δζαιέκεζκ ἔπμκηαξ.
Αἰκμξ ιεεέλεζκ: Ὅηζ ηαί μὗημξ ὁ παηήν αἰκα θαιαάκεζ, ηαηά ηυκ Θεμθυβμκ Γνδβυνζμκ, ημῦ δζδκεημῦξ, ἤβμοκ ημῦ ἀεί
εἶκαζ ηήκ δήθςζζκ.
Καί ἔβπνμκμξ αἰχκ δμλάγεηαζ: Ἔβπνμκμξ αἰχκ ηυ ἐκ Φαθιμῖξ• «ἐημπίαζεκ εἰξ ηυκ αἰκα ηαί γήζεηαζ εἰξ ηέθμξ». Αἰχκζμξ
δέ πνυκμξ ηά πανά ηῶ Ἀπμζηυθῳ, μἷμκ ηυ• «πνυ πνυκςκ αἰςκίςκ», ηαί, «πνυκμζξ αἰςκίμζξ ζεζζβδιέκμο»• ηαί ἐκ Μςζεῖ
ηυ• «ἔζηαζ ζμζ ηαηυπζιμξ εἰξ ηυκ αἰκα». διείςζαζ δέ, ὅηζ ἄθεανημξ ηαί ἀεί ὡζαφηςξ ἔπςκ ὁ ιέθθςκ αἰχκ.
Ἤ ηαί ιθθμκ ἴζιεκ αημῖξ: Αημῖξ ημῖξ ἁβίμζξ δδθμκυηζ. διείςζαζ δέ, ὅηζ ηά κμδηά, ὄκηα ηαθεῖ, μἷξ ηαί ηυκ αἰκα
ζοκανζειεἷ, ηά δέ αἰζεδηά, βέκεζζκ θέβεζ, ὧκ ηαί ηυκ πνυκμκ εἶκαζ ζδιαίκεζ. Σαῦηα ηεθείςξ ἔπεζξ ἐκ ηεθαθαίῳ πέιπηῳ.
Σελίδα 157 από 193
Οπ ἁπθξ ζοκαΐδζα Θεῶ: μθχηαηα ηαηαζθαθίγεηαζ ηυκ ἀηνμαηήκ εἰξ εζέαεζακ, θάζηςκ ιή πνκαζ πμκμεῖκ ηά
θεβυιεκα αἰχκζα, ηαηά ημῦημ ηαί ζοκαΐδζα εἶκαζ Θεῶ ηῶ πνυ αἰχκςκ. Καί ἤδδ ιέκ βάν ἄκς εἰνήηαιεκ αἰχκζμκ θέβεζεαζ
ηονίςξ μη αηυκ ηυκ αἰκα, ἀθθά ηυ αἰκμξ ιεηέπμκ• μημῦκ ηά κμδηά ηονίςξ ηαί ὄκηα ὡξ ἀεάκαηα βεκυιεκα, ηαί
αἰχκζα ὡξ ἀηεθεφηδηα αμοθήζεζ Θεμῦ δζαιέκμκηα πνή θέβεζκ, ἅηε ηαί παναπεέκηα πυ Θεμῦ, μ πνυηενμκ ὄκηα•
ηονζμθεηηκ δέ ιάθζζηα, ηά ηκ παν' Ἕθθδζζ θζθμζυθςκ ζεικά ιεηάβεζ ἐπί ηήκ εζέαεζακ ἀζθαθξ. Φδζίκ μὖκ, ὄκηα
ιέκ εἶκαζ ηαί αἰχκζα ηάξ ἀζςιαηχδεζξ δοκάιεζξ πυ Θεμῦ δδιζμονβδεείζαξ, μ ιήκ ζοκασδίμοξ Θεῶ, ὡξ Ἕθθδκεξ
θδνῳδμῦζζκ, 'Ἅια Θευξ, ἅια πάκηα', θέβμκηεξ. Δἰζί δέ ηαί ηά βζκυιεκα ηαῦηα, θδζί, ηά πνυζβεζα ζχιαηα, ἅ ηαί βέκεζζκ
ηαί θεμνάκ ὀκμιάγμοζζκ, ὡξ ηξ πμζηάειδξ ὄκηα ηξ ὕθδξ, ηαί παπφηενα πάκηα ηά ιεηά ζεθήκδκ. Δἰζί δέ ιέζα ὄκηα,
ἤημζ αἰςκίςκ ηαί βεκμιέκςκ, ἤημζ παποηένςκ ηαί πνμζβείςκ ζςιάηςκ, ηκ βζκμιέκςκ ηε ηαί ἀπμβζκμιέκςκ ποηκξ εἰξ
βέκεζζκ ηαί θεμνάκ, ἅηζκα ιέζα ημφηςκ ζχιαηα ιέκ εἰζζ ηαί αηά, πθήκ ηαί αἰκμξ ιεηέπμοζζ, ηαί πνυκμο πμζξ• ηά δέ
ιέζα εἰζίκ μνακυξ ηαί ἀζηένεξ πάκηεξ• ζχιαηα βάν ηαί ηαῦηα, εἰ ηαί θεπημιενέζηενα, ηαί ηξ ὕθδξ ηυ εἰθζηνζκέζηαημκ,
ὥξ θδζζκ ὁ Ἀπυζημθμξ, «ζχιαηα ἐπμονάκζα ηαί ζχιαηα ἐπίβεζα»• εἶηα ζαθδκίγςκ πμῖά εἰζζκ, ἐπάβεζ• «ἄθθδ δυλα θίμο,
ηαί ἄθθδ δυλα ζεθήκδξ, ηαί ἄθθδ δυλα ἀζηένςκ», ιέκ μὖκ ἀκχηενμξ μνακυξ ἐκ ημῑξ αἰζζ βέβμκε ηαί β• πνυ βάν
ημῦ ηηζζεέκημξ θςηυξ, ημῦ ηαί ιέναξ ηθδεέκημξ, ἐδδιζμονβήεδζακ, ὥξ θδζζ Μςτζξ• ἐκ ημῖξ πνμκζημῖξ δζαζηήιαζζ, ηυ
ζηενέςια ηαί μἱ ἀζηένεξ, πθήκ ηἄκ ζχιαηα ηαί ἔβπνμκα• εἰζί βάν ηαί ἁπηά ηαί ὁναηά, ὅιςξ αἰχκζα ἔζμκηαζ, ιεεέλμκηα
ηαί αηά ημῦ αἰκμξ, ὡξ ηαί ηά ζχιαηα ικ ιεηαζπδιαηζγυιεκα εἰξ ἀθεανζίακ• ὡξ ηαί ὁ Ἀπυζημθμξ δδθμῖ, «ηυ
ζπια», θέβςκ, «πανάβεζκ ημῦ ηυζιμο ημφημο», μ ηυκ ηυζιμκ• δζυ ηαί πενί ηκ ιέζςκ ημφηςκ ζςιάηςκ εἴνδηαζ ἐκ
ραθιμῖξ• «ἔζηδζεκ αηά εἰξ ηυκ αἰκα, ηαί εἰξ ηυκ αἰκα ημῦ αἰκμξ• πνυζηαβια ἔεεημ, ηαί μ πανεθεφζεηαζ».
διείςζαζ μὖκ ὅηζ μἱ ἀζηένεξ ηαί ὁ ἥθζμξ ηαί ζεθήκδ ηαί ὁ μνακυξ, ζχιαηα ιέκ εἰζζ θεπημιενέζηενα, ἀεάκαηα δέ
Θεμῦ αμοθήζεζ ἐβέκμκημ, ὡξ ηαἱ ηά ζχιαηα ικ βίκμκηαζ ιεηά ηήκ ἀκάζηαζζκ. Ἄθθςξ. Μέζα ὄκηςκ ηαί βζκμιέκςκ
ἀββέθμοξ ἔθδ ηαί ροπάξ, πῆ ιέκ αἰκμξ ιεηέπμκηα, δζά ηυ ἄθεανημκ ηαί ἀεάκαημκ, πῆ δέ πνυκμο, δζά ηυ ἐκ βεκέζεζ
ὁνζεαζ• δζυ ηαῦηα ἔβπνμκα ηαί αἰχκζά θδζζ• πνμεῖπε βάν ηά ιέκμκηα ηῶ αἰκζ δδθμῦζεαζ, ημοηέζηζκ ὅζα ηαί πενί Θεμῦ
θέβεηαζ, ηά δέ ἐκ βεκέζεζ ηῶ πνυκῳ• εἰ ηαί ἀημφμκηαξ αἰχκζα ηαί ἔβπνμκα, μπ ἁπθξ μὕης ηαῦηα θαιαάκεζκ πνή, ἀθθά
ηαηά ημφξ ζοκεβκςζιέκμοξ αημῖξ ηνυπμοξ θδζζκ, ἤβμοκ ημφξ ζαθξ πζζηεομιέκμοξ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ ΗΑ'
§ 1. Ἀνπζζοκάβςβμκ εἰνήκδκ: διείςζαζ, ὅηζ ηυκ Θευκ ἐηάθεζεκ ἀνπζζοκάβςβμκ, ηυ δέ 'ιενζζηυκ πθεμξ' κυδζμκ ηυ
αἰζεδηυκ.
Δἰξ ηήκ ὅθδκ ἑκυηδηα: Ὅθδκ ἑκυηδηα μἱ ιέκ ἔθααμκ ηήκ ἁπθκ ηαί ἀιεν ηκ ὄκηςκ αἰηίακ, πνυξ ἥκ ηά πάκηα
ἐπέζηναπηαζ, ὡξ ἐκ αηῆ ζοκζζηάιεκα, μἱ δέ ηήκ ημῦ πακηυξ ἁνιμκίακ ἐλ ἑηενμθοκ ηκ ζημζπείςκ ζοβηεηναιέκδκ• δζυ
ηαί πυθειμκ ἐιθφθζμκ ὠκυιαζε ηήκ ηκ ἐκ αημῖξ πμζμηήηςκ ἐκακηζυηδηα, εενιμῦ πνυξ ροπνυκ, ηαί βνμῦ πνυξ λδνυκ,
ηαί ηκ ἄθθςκ ὁιμίςξ, ἅπεν εἰξ ἑκυξ ηυζιμο ζοιπθήνςζζκ ἥκςηαζ.
κμφζδξ εἰξ ἑκμεζδ ζοκμζηίακ: Μή κμήζδξ ὡξ μἱ ἄεεμζ Μακζπαῖμζ, ὅηζ ζηαζζάγμοζα πνυξ ἑαοηήκ ὕθδ ἀπεηφδζε ηά
δαζιυκζα ηαῦηα, ἀθθ' ὅηζ θφζεζ ηῶ λδνῶ ηυ βνυκ πμθέιζμκ, ηαί ηυ ροπνυκ ηῶ εενιῶ• Θευξ βάν ηαί ηά μὕηςξ ἔπμκηα
ζοκάπηεζ πνυξ θζθίακ ηαί ζφζηαζζκ ημῦ πακηυξ. Συ ἐιθφθζμκ μὖκ ἔιθοημκ κυδζμκ.
Αἱ βμῦκ πνεζαφηενμζ: Πνεζαοηέναξ δοκάιεζξ μπ ἁπθξ ηήκ ηκ ζεναθίι ηαλζανπίακ θδζίκ, ἀθθά πνυξ ηυ ζοκάβεζκ,
ἤβμοκ ζοκάπηεζκ, ηαῖξ εείαζξ ἐθθάιρεζζ ηάξ θεζιέκαξ ηυ πνεζαεῖμκ ἔπμοζακ• ηήκ βάν πνχηδκ αηαί δέπμκηαζ
εεμθάκεζακ• ἀιενξ δέ, ημοηέζηζκ μη ἐκ ιένεζ ηζζίκ, ἀθθ’ ἀενυςξ ημἷξ ὅθμζξ.
Σελίδα 158 από 193
Υοεκαζ πνυξ ηυ ἄπεζνμκ: Μεβάθαξ πθάκαξ θζθμζυθςκ θθήκςκ δζεθέβπεζ κῦκ ηαί πνυξ ηήκ εζέαεζακ ιεηάβεζ• πμθθκ
βάν ἐκ ἐηείκμζξ ζηαζζαγυκηςκ, ηαί ηκ ιέκ ἐλ ἐκακηζχζεςξ ηαί πμθέιμο πάκηα δζ' ἔνζδμξ ηαί ιάπδξ θεβυκηςκ βεκκζεαζ,
ηκ δέ, ἐη θζθίαξ ηαί ζοιθςκίαξ ιυκμκ δδιζμονβεῖζεαζ ηά πάκηα, Θεμῦ δέ ιή ηαη' ἀλίακ δή θνμκηζγυκηςκ, μὗημξ, ηάξ
ἐηείκςκ ὀκμιαημπμζίαξ εἰξ ὀνευηδηα ιεηαθένςκ, Θευκ ἐθίζηδζζ ημῦ πακηυξ ηαί πμζδηήκ ηαί ζοκαβςβέα, ἐιθφθζμκ ιέκ
πυθειμκ ημῦ πακηυξ κμκ ηκ ἀζςιάηςκ ηαί ἀΰθςκ ηαί κμδηκ πνυξ ηήκ ηκ ζςιάηςκ ηαί θζηκ ηαί αἰζεδηκ
θοζζηήκ ἀζοιθςκίακ• ἀκυιμζα βάν ηαῦηα ηαῖξ μζίαζξ ηαί ἀζφιθςκα• « βάν ζάνλ ἐπζεοιεῖ ηαηά ημῦ πκεφιαημξ, ηαί ηυ
πκεῦια ηαηά ηξ ζανηυξ». Ο ιυκμκ δέ ημῦημ, ἀθθά ηαί ηά αἰζεδηά πάκηα, ἤημζ ζχιαηα, ἄπεζνα θεβυκηςκ ἐκίςκ ηαί εἰξ
ἀπεζνίακ θεείνεζεαζ, ηαί ηυ ιίβια ηκ ἁπάκηςκ, ὅπεν θδζίκ ἀπεζνίακ, ηνεπυιεκμκ εἰξ δζαθμνάκ ηαί πςνζζιυκ ηαί ιένδ,
δζαηνίκεζεαζ ηαί πςνίγεζεαζ εἰξ βεκέζεζξ, ηαί ἐη ημφημο ιθθμκ αλακμιέκδξ ηξ δζαζηάζεςξ, ηαί ιή ιυκμκ ηά
ιειζβιέκα ηκ ἀζοιθοκ ηαί ἀθθμηνίςκ ἀπμηαεαζνμφζδξ, ἀθθά ηαί εἰξ ημιήκ ηαί εναῦζζκ ἤδδ ηκ ζοιθοκ
θενμιέκδξ, ηαί εἰξ ἀκμιμζυηδηα πζακ ηαί δζαθμνάκ ηά ζοβηνίιαηα ἀβμφζδξ, θφεζεαζ ηαί θεείνεζεαζ πάκηα, πθήκ ηκ
ἁπθκ, ἤημζ ζημζπείςκ, ηαί ημῦημ πυθειμκ θεβυκηςκ ηυ ιή ἐκ κζεαζ ηά ὅθα• ὁ ιέβαξ Γζμκφζζμξ, ἅηε ηξ ἀθδεείαξ
θίθμξ ηοβπάκςκ, ηυκ ημζμῦημκ, ὡξ ἔθδκ, θοζζηυκ πυθειμκ (ημῦημκ βάν θοζζηυκ ηαθεῖ, ηυκ ἐιθφθζμκ, ὡξ ηαί ζφιθοθμκ
ηυκ ὁιμθο), θφεζκ θδζί ηυκ Θευκ, ἀκηί ημῦ ἐιθοθίμο πμθέιμο, εἰνήκδκ ηαί ἁνιμκίακ ηαί ζφιπκμζακ ηῶ πακηί
δςνμφιεκμκ, ηαί ἐκ ἑαοηῶ ζοκέπμκηα πάκηα ηαί ἀπμηαηαθθάηημκηα, ὥξ θδζζκ ὁ Ἀπυζημθμξ, ηαί ἀπμηαηαθθάλεζ ηά
ἐπμονάκζα ημῖξ ἐπζβείμζξ, δζ' ὧκ, ηάξ ιέκ ἐπζηεηαβιέκαξ ημῖξ ηαε' ἕηαζημκ δοκάιεζξ ηαί δζαημκζηξ δζμζημφζαξ ηῆ ἀβάπῃ
ηκ πμηεηαβιέκςκ ἑκμῖ, ηά δέ πάκηα πνυξ ἑαοηυκ ἐπζζηνέθεζ, πδδαθζμοπκ ηαί ζοκέπςκ ηά πάκηα.
Ἥκ ὁ ἱενυξ Ἰμῦζημξ ἀθεεβλίακ ηαθεῖ: διείςζαζ πενί Ἰμφζημο, ηαί ὅηζ ηήκ ημῦ εείμο εἰνήκδκ ἀθεεβλίακ ηαί ἀηζκδζίακ
ὀκμιάγεζ. Σμφημο δέ ημῦ ἁβίμο Ἰμφζημο ιέικδκηαζ αἱ Πνάλεζξ ηκ ἁβίςκ ἀπμζηυθςκ, θάζημοζαζ αηυκ ηαί Ἰςζκ
ηαθεῖζεαζ. Μθθμκ μὖκ ηαί ζοκέβναρέ ηζ, ἤ ηαί ἀβνάθμζξ δζδαζηαθίαζξ ἐπνήζαημ. Καί ημῦημ μὖκ παναηίεεηαζ ημῦ ἁβίμο
Γζμκοζίμο ηήκ ἀνπαζυηδηα, ηαί ὅηζ ημῖξ ἀπμζηυθμζξ αημῖξ ηαί ἀπμζημθζημῖξ ἀκδνάζζ ζοκήηιαζε. διείςζαζ δέ ὅηζ ηαί μἱ
εεῖμζ ἐηεῖκμζ ἄκδνεξ θζθμζυθμζξ θέλεζζκ ἐπνκημ, ἀθεεβλζακ ηαί ἀηζκδζίακ ηήκ ημῦ Θεμῦ εἰνήκδκ ὀκμιάγμκηεξ.
Ἀπμθείπεζ ηήκ ἑαοηξ ἕκςζζκ: Ἕκςζζκ ἐκηαῦεα ηυ ἁπθμῦκ ηαί ἑκζαῖμκ, ἤβμοκ ἀδζαίνεημκ, θδζίκ.
Ἔκδμκ ὅθδ ιέκμοζα: Σμοηέζηζ ηήκ ἑαοημῦ ηνοθζυηδηα πανελζμῦζα ηαί ἀπμθείπμοζα.
Σάξ κμδηάξ αηξ ηαί νδηάξ: Νμδηάξ ηαί νδηάξ ιεημοζίαξ θδζίκ ὅζα δζά ηκ εἰνδιέκςκ ηῆ Γναθῆ ἐθεῖηαζ κμεῖκ ιξ.
§ 2. Καηά ηήκ ἀζφβποημκ αηκ ἕκςζζκ: Ὅηζ ηαί ηά εἰξ ζφκεεζζκ ἰυκηα ἕκςζζκ ηαθεῖ, ηἄκ ᾖ ἀκυιμζα• ηαί πμῖυκ θδζζκ, ὅκ
πνμέθδ ἐιθφθζμκ πυθειμκ.
Ὅιςξ ἀηναζθκ: Δἰ ηαί ηά ζημζπεῖα, θδζί, ηήκ πνυξ ἄθθδθα ηαί ιίλζκ ηαί ζοιπθμηήκ ἀδζαίνεημκ ἔπμοζζκ, ἀθθ’ ὅιςξ αἱ
ημφηςκ πμζυηδηεξ ηήκ ἀηνυηδηα αηκ μ παναπμθθφμοζζκ, μἷμκ ηυ εενιυκ, ηυ λδνυκ, ηαί ηά θμζπά ἐκ ηῆ ηκ ἑηενμεζδκ
ηνάζεζ, ηήκ ἐκ ηῶ πακηί εεςνμοιέκδκ.
Πνυξ ηά ἀκηζηείιεκα ηνάζεςξ: Κνζζκ ἐκηαῦεα κμδηέμκ μ ηήκ ὡξ ἐπί ημῦ βνμῦ θφναζζκ, ηαί ηήκ ἀθακίγμοζακ ηά
πμηείιεκα, ἀθθά ηήκ ζφιπκμζακ ηαί ἀθθδθμοπίακ, ηήκ ἐκ ἁνιμκίᾳ θοθάηημοζακ ηά ἐθεζηηα ηαί ηά πμηεηαβιέκα,
κμδηά θδιζ ηαί αἰζεδηά, ημοηέζηζ ηά ἐκ βεκέζεζ, ηαί αηά δέ ηά ἐκακηία, μἷμκ εἰνδκεφμκηα πνυξ ἄθθδθα, ὡξ ηυ ὕδςν ηαί
ηήκ βκ, ᾧ πενζαεαθδιέκδ β μ θφεηαζ, ηαί ὁ μνακυξ ἐλ ὕδαημξ ὤκ, ηαί ὁ αἰεήν μ θφςκ ηυκ μνακυκ• ηαί μὗηυξ
Σελίδα 159 από 193
ἐζηζκ ὁ ἐιθφθζμξ πυθειμξ, ὅκ μ ιυκμκ ὁ δδιζμονβυξ ζμθξ ἐλεῦνεκ, ἀθθά ηαί ζμθςηένςξ εἰξ θζθίακ ηαί ἁνιμκίακ ἄβεζ
ηά πάκηα δζ' αηκ ηκ ἁπθκ ζημζπείςκ, ηαηά ηυ εἰνδιέκμκ, «εένμξ ηαί ἔαν ζφ ἐπμίδζαξ».
Καί ἀιζβ: Ἀιζβ ηαί ζοβηεηναιέκα εἶπε ηαηά ηήκ πνμηεεεῖζακ ἐηδμπήκ.
Γζ' ἥκ μἱ εεῖμζ κυεξ ἑκμφιεκμζ: Δἴπμιεκ ηαί ἄκς ημφξ εείμοξ κυαξ ηαί ἑαοημφξ κμεῖκ, ηαί ημφξ ἐπακααεαδηυηαξ, ηαί ηά
πμδεέζηενα• ηαί ιέκεζκ ιέκ ἐκ ἑαοημῖξ, ὅηακ ηά ἑαοηκ ἐκενβζζ ηαῖξ ἑαοηκ ἑκμφιεκμζ κμήζεζζκ, εἰξ δέ ηά ἔλς δμηεῖκ
πνμσέκαζ, ὅηακ δέ ηά πμαεαδηυηα κμζζ ηαί ηά πενηείιεκα, ηαί μὕηςξ ὡξ ἐθζηηυκ εἰξ ηυ κμεῖκ, ηαί ηκ πάκηςκ αἴηζμκ
ἐπακίςζζκ. Οὕης δέ κμμῦκηεξ μἱ εεῖμζ κυεξ, ὁιμθμβμοιέκςξ ἑκμῦκηαζ ημῖξ κμμοιέκμζξ• ηυ βάν κμμῦκ ηῆ βκχζεζ ἑκμῦηαζ
ηῶ βκςζεέκηζ ηαί κμδεέκηζ, ὡξ ηαί ὁ ἀβκμκ ζηεδάκκοηαζ, ιή ηαηαθααχκ ὅ βκυδζε. Νμκ μὖκ ὁ ημζμῦημξ κμῦξ εἰξ
ἑαοηυκ ἀκαηάιπηεζ, μ ζηεδαγυιεκμξ ἔλς ἑαοημῦ, ἀθθ’ ἑκμφιεκμξ ἑαοηῶ, δζ' ὧκ εἰξ ἑαοηυκ ἀκέζηνερεκ. Ἄθθδ δέ πανά
ημφξ ἁβίμοξ κυαξ, ἥηζξ ροπξ ἐζηζ κμδηζηή ἕκςζζξ• μἱ ιέκ βάν κμδημί, δέ κμενά, πάκηςκ πμαεαδηοῖα ηκ ἀββέθςκ.
Νμενά δέ ιυκμκ ἐζηί, δζ' ἅξ εἰνήηαιεκ ἀκςηένς αἰηίαξ, ἔκεα ηαί πθαηέςξ δζελήθεμιεκ πενί ηκ ἐκηαῦεα θεβμιέκςκ ἐκ
ηεθαθαίῳ πνχηῳ.
Γζά ηξ ἀΰθμο ηαί ἀιενμῦξ: Ὅηζ ηαί ἐπί ηκ ιεηένςκ ροπκ ἐκδέπεηαζ ἀιεν ηαί ἄτθμκ ενεεκαζ κυδζζκ, ὅηακ ημφξ
πακημδαπμφξ αηκ θμβζζιμφξ πνυξ ιίακ κμενάκ ηαεανυηδηα ζοκάβςζζ• ηυηε βάν ηαί ἐπί ηήκ πέν κυδζζκ ἕκςζζκ
μἰηείςξ ἑαοηαῖξ ὁδῶ ηζκζ ηαί ηάλεζ πνμααίκμοζζ.
οιθςκίᾳ πακηεθεῖ ηαί ὁιμκμίᾳ: Πακηεθ εἰνήκδκ θέβεζ ηήκ πάκηςκ ηεθείακ ηκ ἀβαεκ, ημοηέζηζ ηυκ Θευκ.
Καί ζοκδέμοζα ηά ἄηνα: Ἄηνα θδζί ηάξ ἄκς δοκάιεζξ ηαί ηάξ ηάης, ηαί ιέζα, ὡξ πνμέθδιεκ, ηά ἐη ηξ ηαεανςηάηδξ
ὕθδξ, μἷμκ μνακμφξ, ηαί ἀζηέναξ, ηαί ηά ἕηενα ἄηνα ηά ἐπίβεζα ηαί βεχδδ αηά• ἄηνα ιέκ βάν ἀπυ ηκ ἄκς ἐπί ηά ηάης
ηά κμδηά• πάθζκ δέ ἄηνα ηάηςεεκ ἐπί ηά ἄκς ηά βήσκα ηαῦηα, ἅ ηαί ζοκάπημκηαζ ημῖξ ιέζμζξ. ιυβκζα δέ ηά ζοββεκ ηαί
ἐη ημῦ πάκηςκ αἰηίμο πνμεθευκηα.
Καί ηαῖξ ἐζπάηαζξ; ζπάηαζξ ημῦ πακηυξ ἀπμπεναηχζεζξ ηάξ ἀρφπμοξ μζίαξ θδζί, ημοηέζηζκ ἐκ αἷξ μδειία ηίκδζζξ
αλδηζηή ἤ ενεπηζηή ἤ ηκ ἄθθςκ ηζξ εεςνεῖηαζ. ιυβκζα δέ ηά ἀδεθθά ηαί ὁιυζημζπα. Γζαθένεζ δέ ἑκυηδξ ἑκχζεςξ•
ιέκ βαν ηυ ἰδζάγμκ ηαί ἀιζβέξ ηξ ηαε' ἕηαζημκ δείηκοζζ θφζεςξ, δέ ἕκςζζξ ηήκ πνυξ ἕηενα ζφβηναζζκ, ἥ ἁπθξ
ιεημοζίακ.
Ὅθδ πνυξ ὅθδκ: Καί κῦκ ηήκ μἰηείακ ἀηνίαεζακ θοθάηηεζ• εἰπχκ βάν ὁιυβκζα, ημοηέζηζ ζοββεκ, ηαί ημῦ αημῦ βέκμοξ,
ἅηε πανά ημῦ πακηυξ βεκάνπμο Θεμῦ πνμεθδθοευηα, ηαηά ηυκ πνδζάιεκμκ ηῶ νήιαηζ Ἀπυζημθμκ, «ημῦ βάν ηαί βέκμξ
ἐζιέκ», θέβεζ δέ ηαί ηήκ αἰηίακ, ηαε' ἥκ ὁιυβκζα ηά πάκηα• ηαί θδζζκ, ὅηζ ηέςξ ηά κμδηά ηαῖξ ἑκυηδζζ, ημοηέζηζ ηαηά ηυ
ἁπθμῦκ ηαί ἀζφκεεημκ ηκ μζζκ, ηαί ηαηά ηήκ ἀεακαζίακ, ἥκ ηαοηυηδηα θέβμοζζκ μἱ πενί ημφηςκ δζαθεπεέκηεξ,
ζοββεκ πμζεῖ ὁ Θευξ ηαί ὁιυζημζπα. Ὥζπεν μὖκ ηαί ηά αἰζεδηά ηαῖξ ἐη ηκ δζαθυνςκ ζημζπείςκ ἑκχζεζζκ, ἤημζ
ζοβηνίιαζζ, ηαί ηαῖξ ζοκαβςβαῖξ ηκ ημζμφηςκ ιζβιάηςκ εἰξ βέκεζζκ ἄβςκ ηάξ ἀθθδθμοπίαξ, μἷυκ ηζκαξ ζοββεκείαξ
ἀπμηεθεῖ.
§ 3. Πξ δέ, θαίδ ηζξ: Ἀκηίεεζζξ πνυξ ημφξ θέβμκηαξ, ιή ἐθίεζεαζ πάκηα εἰνήκδξ, ηαί ηί ἐζηζκ ἑηενυηδξ.
Σελίδα 160 από 193
Σκ ὄκηςκ ἰδζυηδηα: διείςζαζ, ηί θδζζκ ἰδζυηδηα• ὅηζ ηυ εἶκαζ ἕηαζημκ, ὡξ ἔπεζ θφζεςξ, ηαί ηαηά ηυ αηυ ὡξ βέβμκε.
Σαῦηα ηαηά Ἀηεθάθςκ, ηκ ηαί ἀβκμμφκηςκ, ηί ἐζηζκ ἰδζυηδξ. πί πμθφ δέ ηαηελεηάγεζ ηήκ πενί ηξ ἰδζυηδημξ
ηονζμθελίακ, ζαθδκίγςκ αηήκ.
Ἀθθά ηαί ηαφηδκ εἰνήκδξ ἔθεζζκ: κηεῦεεκ θφζζξ. Σκ ἑαοηκ δέ θδζζκ ἀκηί ημῦ ηκ ἰδζςιάηςκ.
Ἀηζκδζίακ: Ἀηζκδζίακ θδζί ηυ ιή ιεηαπίπηεζκ ηξ μἰηείαξ θφζεςξ ηαί ηζκήζεςξ.
§ 4. Καί εἰ ηά ηζκμφιεκα πάκηα: Καθξ εἶπε ηά πάκηα ηζκεῖζεαζ μ ιίακ ηίκδζζκ, ἀθθ' ἰδίακ ηζκά ηαί ηαηάθθδθμκ ηίκδζζκ•
ηά ιέκ βάν κμδηά ηαί κμενά ἄθθςξ, ηά δέ αἰζεδηά ηήκ εἰξ βέκεζζκ, ἤ ηαί πμζάκ ηζκα ηίκδζζκ ηζκεῖηαζ, πενί ὧκ ἐκ ηῶ ἐκάηῳ
ηεθαθαίῳ δζελήθεμιεκ ηεθεζυηενμκ.
Καί ηήκ πάκηςκ ηκ ηζκμοιέκςκ ἰδζυηδηα: Ὅηζ ἰδζυηδξ ἐζηί ηαί ηζκδηζηή γςή ημῦ ηαε ' ἕηαζημκ.
§ 5. Δἰ δέ ηήκ ηαη' ἔηπηςζζκ: Πνυξ ημφξ θέβμκηαξ ἑηενυηδηα εἶκαζ ηήκ ηαη' ἔηπηςζζκ ηξ εἰνήκδξ, ηαί ἐκηεῦεεκ
ἰζπονζγμιέκμοξ, ιή πζζκ ἐναζηήκ εἶκαζ ηήκ εἰνήκδκ. διείςζαζ ηάξ δφμ ἑηενυηδηαξ ιίακ ιέκ ηήκ ηαη' ἔηπηςζίκ εἰνήκδξ,
ηαί ἑηένακ ηήκ ηκ ὄκηςκ ἑηάζημο ἰδζυηδηα.
Συ βάν πάκηῃ ἄζηαημκ: Θαοιαζίςξ ἀεεηεῖ ηάξ ηκ θθήκςκ ηαί ηκ ημζμφηςκ αἱνεηζηκ βκχιαξ, μἷμκ Οαθεκηζκζακκ
ηαί Μακζπαίςκ, ηκ ηήκ ὕθδκ πμεειέκςκ ἀνπήκ, ηά ἐκακηία θένμοζακ ἐκ ἑαοηῆ ημῖξ ημῦ Θεμῦ• ἀζηαζίακ βάν ηαί
πενζθμνάκ ηαί ἀπεζνίακ ηαί ἀμνηζζηίακ, ηαί ηαῦηα πάκηα δζδκεη ηήκ ὕθδκ ἔθδζακ, ὅπεν ἀπμδείηκοηαζ ρεοδέξ ἀθδεξ
πακηεθξ. Οδέκ βάν ἐζηζκ, μδέ βέβμκεκ, ὅ ιή ἀθ' μὗ πανήπεδ ηαί δζαηεημζιδιέκμκ πυ Θεμῦ πανήπεδ εἰξ εἶδμξ ηαί
ημῦ ὄκηςξ ἔπεζκ ὡξ πανήπεδ, πνμκμίαξ ἔηοπεκ ἀπυ Θεμῦ.
Ἀιαονμῖξ εἰδχθμζξ: Ἀκηί ημῦ ἀιοδνμῖξ εἰημκίζιαζζκ• ἐθίεκηαζ βάν ηξ πνυξ ηάξ νεμφζαξ ηαί θεεζνμιέκαξ δοπαεείαξ,
ἀπμθαφζεςξ ηαί ζοκαθείαξ, ηαί ηυ πνυξ ηαφηαξ ἀζηαζζάζηςξ ὁνᾶκ αἱνμφιεκμζ, ἤβμοκ ημφηςκ ιεηέπεζκ, δζά ηυ ιή ημῦημ
αημῖξ, θδζί, ηαηά κμῦκ πςνεῖκ, ἐηηανάζζμκηαζ,
Καί ηαῦηα ἱζηᾶκ: Οὕης δεῖ ηυ νδηυκ ημῦημ ζοκεεῖκαζ, ὅηζ ηαί μἱ θζθένζδεξ ηαί ἄζηαημζ ἀιαονμῖξ ηαί αημί εἰδχθμζξ ημῦ
ἀβαπᾶκ εἰνήκδκ ηαηέπμκηαζ• πυ βάν παεκ ἐκμπθμφιεκμζ, ηαί ηά πάεδ ηαηά ἄβκμζακ, ὡξ ηαθά εέθμκηεξ ἱζηᾶκ, δμημῦζζκ
εἰνήκδξ ὀνέβεζεαζ, ἐθζέιεκμζ ἀδεξ ἑαοημφξ ἀπμθαφεζκ ηκ νεοζηκ ηαί ηαηκ παεκ, ἐηηαναηημιέκμοξ, ἐάκ
ἀπμηφπςζζ ημῦ ἀπμθαφεζκ ηκ κμιζγμιέκςκ ηαθκ, ὄκηςκ δέ παεκ. Καηά ημζκμῦ μὖκ ηυ ἑαοημφξ ηαηηέμκ, ἵκα ἦ,
ἐθζέιεκμζ ἑαοημφξ, ἅηε ἐηηαναηημιέκμοξ, ἐάκ ἀπμηφπςζζ ηκ παεκ, δμημῦζζκ εἰνδκεφεζκ ἑαοημφξ εἰξ ηυ ἀπμθαφεζκ ηκ
παεκ. Οὕης κυδζμκ ηαί ηυ 'πάκηαξ ἐθίεζεαζ εἰνήκδξ', ημοηέζηζ ημῦ ἀβαεμῦ.
Σί ἄκ ηζξ εἴπμζ πενί ηξ ηαηά Υνζζηυκ: Πξ εἰνήκδ Ἰδζμῦξ Υνζζηυξ ικ ηαί ἀββέθςκ, παφζαξ ηυκ πυθειμκ, ηαί ηυ
ιεζυημζπμκ ημῦ θναβιμῦ θφζαξ, ηαί εἰνήκδκ ιεηαλφ ικ ανααεφζαξ, ζαξ, ηαί πμζήζαξ ηά ἀιθυηενα ἕκ, ὡξ ὁ εεῖμξ
Σελίδα 161 από 193
Ἀπυζημθμξ ἐκ ηῆ πνυξ θεζίμοξ θδζίκ.
Καε' ἥκ μ ιή ιάεςιεκ ἔηζ πμθειεῖκ: ηεῖκυξ ἐζηζκ ὁ ιή ἑαοηῶ πμθεικ, ὁ εοιυκ ηαί ἐπζεοιίακ ηαεοπμηάλαξ ηῶ θυβῳ.
Δἰνδκεφεζ δέ ηαί πνυξ ἀκενχπμοξ ὁ ηήκ βκχιδκ ιίακ πνυξ πάκηαξ ηηδζάιεκμξ. δέ ηυκ ἑαοημῦ κμῦκ πνυξ ηά δζά ηκ
ἀββέθςκ ηζκμφιεκα παναζπχκ πεζεήκζμκ, μὗημξ ηαί ιεηά ηκ ἀββέθςκ ηήκ εἰνήκδκ ἐηηήζαημ.
Ἀθθά ηαί αημῖξ ηά εεῖα: Σμοηέζηζ ηήκ αηήκ αημῖξ πενί ηυ Θεῖμκ ζέααξ θαηνείακ ηαί πνμζηφκδζζκ ἐπζηεθέζςιεκ.
κ ηαῖξ εεμθμβζηαῖξ: διείςζαζ, ὅηζ ἐζηίκ αημῦ ηαί εεμθμβζηκ πμηοπχζεςκ ζφκηαβια• ημῦημ ηαί ἐκ ἀνπῆ ημῦ πνχημο
ηεθαθαίμο θδζζ:
§ 6. Γζ' ἐπζζημθξ ἐπφεμο: Πξ κμεῖ ηυκ Θευκ αημγςήκ εἶκαζ ηαί ηξ αημγςξ πμζηάηδκ, ηαί ηά ὅιμζα. Καθξ δέ αηυ
θδζζ ηαί ηαηά ηυ ἐκ ηαῖξ ἐπζζημθαῖξ, ιάθζζηα ηῆ δεοηένα. διείςζαζ, ὅηζ ηαί ἐη ηκ ὄκηςκ ηαί ἐλ αημῦ παναπεέκηςκ ὁ
Θευξ ὀκμιάγεηαζ, ὡξ αἴηζμξ αηκ πάνπςκ,
η ηκ πνχηςξ ὄκηςκ: Πνχηςξ ὄκηα, μἶιαζ, αηυκ εἰνδηέκαζ ηάξ πενημζιίμοξ θφζεζξ, ὡξ πνχηςξ ηαί ἀηναζθκξ ηκ
εείςκ δςνεκ ιεηεπμφζαξ, γςξ ηαί ηκ θμζπκ. η ηκ ὄκηςκ ημίκοκ, ημοηέζηζ ηκ ἐκ ημῖξ μὖζζ εεςνμοιέκςκ, θέβεηαζ
ὁ Θευξ ηξ αημγςξ, ἤβμοκ ημῦ αημῦ πνάβιαημξ ηαί ημῦ εἴδμοξ αηξ πμζηάηδξ ηαί παναβςβεφξ• ἐλ ἑκυξ βάν ημῦ ηξ
γςξ ηαί πενί ηκ ὁιμίςκ ιξ ὁιμίςξ κμεῖκ δεῖ. Ὅηακ δέ ὁ Θευξ αηυξ θέβδηαζ αημγςή ηαί ηά παναπθήζζα, ὡξ ηαῦηα
πάνπςκ πέν θφζζκ πζακ θέβεηαζ, ἤβμοκ ηαί πέν ἀββέθμοξ ηαί πζακ κμενάκ μζίακ.
η ηκ πνχηςξ: Πνχηςξ ὄκηα ηάξ κμδηάξ θδζζ δδιζμονβίαξ, ηάξ ηαί ἀζςιάημοξ, ημοηέζηζ ημφξ ἀββέθμοξ. διείςζαζ ηυ
ἀνπδβζηξ, ὅηζ πνχηςξ θέζηδηε, θδζί, ηυ πενμφζζμκ ἀκηί ημῦ, ὁ Θευξ• ιυκμξ βάν πμζδηήξ κμδηκ ηαί αἰζεδηκ• μ
βάν δεῖ πείεεζεαζ ημῖξ θέβμοζζ ηάξ δδιζμονβζηάξ δοκάιεζξ ημῦ Θεμῦ, εεμφξ εἶκαζ, ὅπεν μη ἔζηζ• ιυκμξ βάν ὁ Θευξ
δδιζμονβυξ. διείςζαζ, ὅηζ ιυκμξ ὁ Θευξ πμζδηήξ πάκηςκ κμδηκ ηαί αἰζεδηκ.
Ἀβηφθμκ: πζηαιπέξ.
Καί εεμφξ ηκ ὄκηςκ: Ὅηζ μὔη εἰζζ εεμί ἤ δδιζμονβμί ἄββεθμζ, μδέ ἄθθμ ηζ πανά ηυκ Θευκ.
Ἀθδεξ ηαί ηονίςξ: διείςζαζ, ὅηζ μδέ μὗημξ ὁ εεῖμξ ἀκήν δζαθμνάκ μἶδε ημῦ ηονίςξ ηαί ἀθδεξ.
Σήκ αημμοζίςζζκ: κ ημφημζξ ζαθέζηενμκ ηήκ θφζζκ ἐπμζήζαημ ημῦ πνμηεεέκημξ πνμαθήιαημξ, ὅπςξ πνή θααεῖκ ηυ,
πμηέ θέβεζεαζ ιέκ αηυκ αημγςήκ ηαί ηά ζφκ αηῶ ηυκ Θευκ, πμηέ δέ ημφηςκ πμζηάηδκ, ἤβμοκ ηαῦηα πμζηήζακηα•
ὅηζ ὁ ιέκ, ὡξ αἴηζμξ ημφηςκ ηαί ἀνπή πενάνπζμξ, μὕης ηαῦηα θέβεηαζ• ηά δε ὄκηα ημφηςκ ιεηέπμκηα, ηαθμῦκηαζ ἐλ αηκ
γκηα ηαί ὄκηα ηαί ἔκεεα. Σήκ γχςζζκ βμῦκ, ηήκ μζίςζζκ ἀκηί ημῦ ηά πνάβιαηα, πέζηδζεκ ὁ Θευξ. Πνχηςξ μὖκ
Σελίδα 162 από 193
ἐκκμμφιεεα αηυ ηυ πνβια, εἶε' μὕης ηήκ ηαεμθζηήκ αημῦ ἔκκμζακ, μἷμκ ηήκ πακημίςξ εεςνμοιέκδκ γςήκ ἤ μζίακ,
ηαί ηυηε ηά ιενζηά, ημοηέζηζ ηήκ ημῦ ηαε' ἕηαζημκ εἶδμξ ἔκκμζακ θαιαάκμιεκ, μἷμκ ηξ ἀββεθζηξ ἤ ηξ ἀκενςπίκδξ γςξ,
ηαί ηκ θμζπκ μἷξ ζοκεζζαάθθεζ, ηαί αηκ ηκ ιεηεπυκηςκ ικήιδ. παβαβχκ δέ εἶηα ηκ ὅθςκ αηκ ιεηεπυκηςκ,
ἐδήθςζεκ ὡξ μ πάκηα πάκηςκ ιεηέπμοζζ• ηά ιέκ βάν μζίαξ ιυκδξ, ηά δέ γςξ, ηά δέ ηαί κμήζεςξ ἤ ηαί κμενυηδημξ, ηά
δέ πνυξ ημφημζξ ηαί εεχζεςξ.
Ὅκ ηά ὄκηα μἰηεζςξ ἑαοημῖξ: Συ δμημῦκ ἀζαθέζηενμκ ζαθδκζζηέμκ μὕηςξ• ὁ Θευξ πάκηα εἰξ ζςηδνίακ ἐκ ἑαοηῶ πνμέπςκ
πενδκςιέκςξ ηαί ἀζοκεέηςξ, ηαί ὡξ πδβαία ἀνπή δζ' ἀβαευηδημξ πεναμθήκ, ηαί ημῖξ ἐλ αημῦ δδιζμονβζηξ πμζηζζ,
ηαεάπεν ἀηηῖκάξ ηζκαξ ἀθζείξ, ιέκςκ ὅθςξ ἐκ ἑαοηῶ ιεηαδίδςζζ ιεεεηηξ ἑηάζηῳ μἰηείςξ ηκ ιεβάθςκ αημῦ
πνμηενδιάηςκ• αἱ μὖκ ἐη ηκ ἐκυκηςκ αηῶ ἀβαεκ εἰξ ιεηάδμζζκ ἐθθάιρεζξ πνςημηφπςξ θέβμκηαζ ηαί αημεῖκαζ ηαί
αημγςχζεζξ ηαί αημεεχζεζξ ηαί ὅζα ημζαῦηα ηαηά ιίιδζζκ ηκ ἀνπκ, ημοηέζηζκ ηκ αημῦ δή ημῦ Θεμῦ ὄκηςκ, θδιί
ηξ αημεευηδημξ ηαί αημαβαευηδημξ ηαί αημγςξ• δεοηένςξ δέ ηαί ὅθα αηά πμζηκαζ θέβεηαζ, δζά ηκ ηαηά
πνυμδμκ πμζηαζκ π' αημῦ μζζκ, γςκ μζκ μζζςδξ ηαί δζδμιέκςκ ιεεεηηξ ημῖξ ἀλίμζξ• ηνίηςξ δέ ηκ
ιενζηκ ημφηςκ ιεηαδυζεςκ• ηζκά βάν ιεηέπεζ γςχζεςξ ιυκδξ, ηζκά δέ ηαί εεχζεςξ, ηζκά δέ ηαί ηκ ὅθςκ ὁιμῦ ημφηςκ,
ὡξ αἱ ἀκχηαηαζ κμδηαί δοκάιεζξ.
Σκ ιενζηκ: Μενζηά θδζζ ηάξ δζαδμπάξ ηκ βεκκ.
Καί ηξ αημαβαευηδημξ: Ὅηζ ηαί ηξ αημαβαευηδημξ ηαί εευηδημξ πμζηάηδξ ἐζηίκ ὁ πενάβαεμξ ηαί πένεεμξ.
διείςζαζ μὖκ ὅηζ μη ἔζηζκ μζία Θεμῦ ηά ημζαῦηα. Ἀκάβκςεζ ἐκ ηῆ α ' πνυξ Γάσμκ ἐπζζημθῆ.
Πνμκμίαξ ηαί ἀβαευηδηαξ: Πνμκμίαξ ηαί ἀβαευηδηάξ θδζζκ, ἅπεν πνμεΐπεκ μζίςζζκ, γχςζζκ, ἀβαευηδηα, εευηδηα,
ηάθθμξ, ηαί ηά ὅιμζα.
η Θεμῦ ημῦ ἀιεεέηημο: Πνυ αναπέμξ εἰπχκ ιεεεηηυκ ηυκ Θευκ, κῦκ ἀιέεεηημκ αηυκ θδζζκ εἶκαζ• ιεεεηηυξ ιέκ μὖκ ὁ
Θευξ ηαηά ηάξ θζθμδχνμοξ αημῦ ιεηαδυζεζξ, ἀιέεεηημξ δέ ηαηά ηυ αηυκ αἴηζμκ ὄκηα, ηαί ημῦημ πέν πάκηα ἔπεζκ ἰδίςξ,
ὧκ πάκηα πνμζθυνςξ ιεηέπεζ• ὅιμζμκ βάν ἐζηζ ημῦημ ηῶ εἰνδιέκῳ ἄκς ἐκ ηεθαθαίῳ πέιπηῳ, ὅηζ ηυ ὄκ ηαί ἐκ ημῖξ πζίκ
ἐζηζ, ηαί μδέκ ηκ πάκηςκ ἐζηί• δζά βάν ηυ ζοκέπεζκ ηαί γςμῦκ ηαί θοθάηηεζκ θέβεηαζ ἐκ ημῖξ πζζκ εἶκαζ, μδέκ δέ ηκ
ὄκηςκ ἐζηί• ηαε' ὅ αἴηζμκ ηξ πάκηςκ παναβςβξ, μη ἄκ δέ ηυ αἴηζμκ ἐη ηκ αἰηζαηκ εἴδ. Οὕης ηαί ἐκηαῦεα, ιεεεηηυξ
ιέκ ὁ Θευξ ηαε' ὅ πάκηα ηά ὄκηα αημῦ ιεηέπεζ, ηαί δζ' αημῦ ζοκέζηδηε• ηυ βάν αημῦ ιή ιεηέπμκ, μὔηε ἔζηζκ, μὔηε
ἔζηαζ, μὔηε ἦκ. Ἀιέεεηημξ δέ πάθζκ, ἐπεζδή ηξ αημῦ μζίαξ μδέκ ηκ ὄκηςκ ιεηέπεζ• πέν ηά ὄκηα βάν ὁ Θευξ ηαηά
ηήκ ἰδίακ θφζζκ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ ΗΒ'
§ 1. Σῶ δζπθαζζαζιῶ ηκ ὀκμιάηςκ: Γζπθαζζαζιυκ ὀκμιάηςκ θδζί ηυ πνυξ ηυ ἁπθμῦκ πενεεηζηυκ, μἷμκ Ἅβζμκ ἁβίςκ,
Κφνζμκ ηονίςκ, Θευκ εεκ, ηαί Βαζζθέα ααζζθέςκ, ηαί ηά ὅιμζα ημφηςκ.
§ 2. Γζυ ηαί ηονζυηδξ: Σαῦηά θαζζκ μἱ δφμ Γνδβυνζμζ, ὅ ηε Θεμθυβμξ ηαί ὁ Νφζζδξ.
Σελίδα 163 από 193
§ 3. Ἀπμθφηςξ ικδηέμκ: Ἀπμθφηςξ, ημοηέζηζκ μ ηαηά ηζ ιέκ, ηαηά ηζ δέ μὔ, ἤ ὡξ πνυξ ηζ ἕηενμκ, ἀθθά ηαηά ἁπθκ
ἔκκμζακ, ημοηέζηζ ηονίςξ.
Καί ἀκζζυηδηα: Αὕηδ ἐζηίκ ἑκυηδξ, ηυ ηξ ἰζυηδημξ ηαί ηαοηυηδημξ θέβς• ημῦημ βάν ἐζηζ ηυ αἴηζμκ ηξ ζοιπκμίαξ ηαί
ηξ ζοιπαεείαξ ηαί ηξ ζςηδνίαξ ηκ ὅθςκ• ὁ βάν ηξ ἑκυηδημξ θυβμξ, ὁ ηαηά ηά αηά ηαί ὡζαφηςξ ἔπςκ, ἕκ εἰηυηςξ ἄκ
πνμζαβμνεφμζημ• ηαί βάν ηυ ἐκ ημῖξ ηαηά ιένμξ ἕκ ημζμῦημκ πάνπεζ, κςιέκμκ ημῖξ ιένεζζ, ηαί ζφιπκμοκ ηαηά
ιεημοζίακ ημῦ πνχημο αἰηίμο. Καηά ημῦημκ ηυκ θυβμκ ηαί ὁ Κφνζμξ πυ ηκ ιαεδηκ αἰηεῖ, «ἵκα ὦζζ ηαί αημί ἕκ, ὡξ ηαί
ιεῖξ ἕκ ἐζιεκ, ἵκα ὦζζ ηεηεθεζςιέκμζ εἰξ ηυ ἕκ», ὅ δδθμῖ ηήκ ἁβζυηδηα, ὅ δδθμῖ ηήκ ααζζθείακ, βάκκοηαζ δέ, ἤημζ
εθναίκεηαζ ἐπί ημῖξ ἰδίμζξ πμζήιαζζκ ὁ Θευξ, ηαηά ηυ ἐκ ραθιμῖξ• «εθνακεήζεηαζ Κφνζμξ ἐπί ημῖξ ἔνβμζξ αημῦ», ὅ
δδθμῖ ηήκ ηονζυηδηα.
§ 4. ἀιέεεηημξ αἴηζμξ: Ἀιέεεηημξ ὁ Θευξ ηαηά ηυκ ηξ θφζεςξ θυβμκ.
Ἅβζμξ ἁβίςκ ικεῖηαζ: Πξ Ἅβζμξ ἁβίςκ ηαί ηά ημζαῦηα ικεῖηαζ ὁ Θευξ, εαοιαζίςξ ἐηνάκςζε, ηαί θδζζ, ηαε' ὅζμκ
δζαθένεζ θφζζξ ἀηναζθκήξ ηαί αἰηία πμζυηδημξ ηαί αἰηζαημῦ• ημῦημ βάν ἐζηζ ηυ ὄκ πνυξ ηυ ιή ηονίςξ ὄκ, ηαί ηαε' ὅζμκ
ημφημο ιεηέπμκημξ αηυ ηυ ιεηεπυιεκμκ, ηαηά ημζμῦημκ δζαθθάηηεζ ὁ Θευξ ηαῦηα θεβυιεκμξ ηκ ηαηά ιέεελζκ ημῦημ
ἐζπδηυηςκ• ηά βάν πάκηα ἐη Θεμῦ ἐζηζ ηαί θέβεηαζ ηαί ἔπεζ, ὁ Θευξ ἐλ μδεκυξ. Γζά ηί Ἅβζμξ ἁβίςκ, ηαί Βαζζθεφξ
ααζζθεουκηςκ, ηαί Κφνζμξ ηκ ηονίςκ, ηαί Θευξ εεκ θέβεηαζ.
Ἁβίμοξ δέ ηαί ααζζθεῖξ: Θείαξ ἐπζκμίαξ ὁ ιαηάνζμξ μὗημξ λζςιέκμξ, εζεαξ ηά πανά ηζζζκ εἰξ πμθοεεΐακ ἐηπεζυκηα
θζθμεέςξ ιοζηαβςβεῖ ηαί ηάξ ἐθεζηδηοίαξ ηκ πμαεαδηυηςκ ἀνπάξ ηαηά ἐλμπήκ ἁβίμοξ ηαί ααζζθεῖξ ηαί ηονίμοξ ηαί
εεμφξ θέβεζεαί θδζζκ, ὥζπεν ηαί ἐκ ἀκενχπμζξ μἱ ἐλμπχηαημζ μὕης πνμζαβμνεφμκηαζ, ηαί ὥζπεν ἐκ ιῖκ μἱ ἐκ ἀνεηῆ
πνμὔπμκηεξ δζδάζηαθμζ ηήκ ἀνεηήκ ἐκ ηῆ ροπῆ ἑκζαίςξ ζοκδενμζζιέκδκ ἔπμοζζ, δζά δέ ηξ δζδαζηαθίαξ ἑηένμζξ ηάξ
ἀνεηάξ ιεηαδζδυκηεξ πνυξ ηήκ δζαθμνάκ ημῦ πθήεμοξ ηκ δζδαζημιέκςκ πθδεφκεηαζ ηαί ιεηαδζδμιέκδ παν' αηκ
ἀνεηή• μὕηςξ ἰζπονμηένῳ ηζκί ηαί εεζμηένῳ ηνυπῳ ἐζηί ηκ ἀζςιάηςκ ηάλεςκ εεςνδηυκ• ηαί δζά ηκ ἀκςηένςκ ηαί
πθδζζαζηένςκ Θεῶ αἱ πμαεαδηοῖαζ ηάλεζξ ιεηέπμοζζ ηκ δςνεκ ημῦ Θεμῦ, ὥζπεν ἐη ηναηνμξ πεναθφγμκημξ ηαί
πδβάγμκημξ, ηά ιέκ πθδζζάγμκηα ζηεφδ πνηα πθδνμῦκηαζ, δεπυιεκα ηυ ἐπί ηά αηά θενυιεκμκ, εἶηα, ηαί αηκ
πεναθογυκηςκ, δζαπεῖηαζ εἰξ ἕηενα πμηείιεκα ζηεφδ, ηαί πνυξ ηυ πθεμξ ηκ δεπμιέκςκ ηαί ηήκ δζαθμνάκ εἴηε ιζηνκ
εἴηε ιεβάθςκ, μἷμκ δζαννακηίγεηαζ ηυ ἐη ημῦ ηναηνμξ ἀκααθῦγμκ ηκ πνχηςκ ζηεοκ ἐκ ἑαοημῖξ ἐπυκηςκ ηαηά ηήκ
ἑκυηδηα ημῦ πθδνχιαημξ ηυ πνχηςξ ἐη ημῦ ηναηνμξ ἐκεπεέκ• μὕης παποηένῳ θυβῳ ηήκ ἀθεμκίακ ηξ ιεηαδυζεςξ ηκ
εείςκ δςνεκ ιενζγμιέκδκ εἰξ ἅπακηαξ δζά ηκ πνχηςκ δζαηυζιςκ κμδηέμκ. Καί ὁ Ἀπυζημθμξ «ζηεῦμξ βάν ἐηθμβξ»
ὠκμιάζεδ. διείςζαζ δέ, ὅηζ ἀιέεεηημκ κῦκ ηυκ Θευκ ηαηά ηυκ ηξ θφζεςξ θυβμκ θδζί.
Γζαθμνάξ πθδεφμοζζ: Σμοηέζηζ πθείμοξ δεζηκφμοζζκ• ὅζμκ βάν δζάθμνα ηά ιεηέπμκηα, ημζμῦημκ ηαί αἱ δςνεαί
πμθοεζδεῖξ δζαθαίκμκηαζ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ ΗΓ'
§ 1. θ' ἑαοημῦ ιμκμεζδξ ἀθμνζγυιεκμκ: Θευξ ἑαοημῦ ηαί ὅνμξ ηαί ηυπμξ, ηαί μδέκ πενεηηείκεηαζ ημῦ Θεμῦ, ἀθθά
ηαί ηά ἄπεζνα αηυξ πεναημῖ• ημφξ βάν αἰκαξ ἀπείνμοξ ὄκηαξ (μδέ βάν ἔπμοζζ πέναξ) αηυξ ηῶ ἀπείνῳ ιεβέεεζ
πενέπςκ ηῶ ἑαοημῦ ἀπεζνμπθαζίῳ πενζέπεζ, ηαί πζακ ἀμνζζηίακ γςξ, ὡξ ἐπί ηκ κμδηκ• μ βάν ὥνζζηα ημφημζξ ὁ
αίμξ, ὡξ ἐπί ἀκενχπςκ, ἀθθ’ ἀεάκαημζ ἐηηίζεδζακ. δέ Θευξ ἐκ ηῶ πεναζςκίῳ ἑζηχξ, ηξ ἰδίαξ ἀσδίηδημξ ὁνίγεηαζ.
Σελίδα 164 από 193
§ 2. Ἕκ δέ, ὅηζ πάκηα: Πμθθά ηῶ ἀνζειῶ, ἕκ δέ ηῶ εἴδεζ, ηά κμιίζιαηα ηαί ηά ἀνβφνζα ηαί μἱ ὀαμθμί• ηυ βάν εἶδμξ ἕκ, ἤ
παθηυξ ἤ πνοζυξ ἤ ἄνβονμξ, ηυ δέ πμθθά ηαῖξ δοκάιεζζκ, ὡξ αἱ πυαζ, ἕκ δέ ηῶ εἴδεζ• πζαζ βάν πυνημξ• ηυ δέ πμθθά ημῖξ
εἴδεζζκ, μἷμκ ἵππμξ, αμῦξ, ἄκενςπμξ, ηαί ηά κμδηά, ἕκ δέ ηῶ βέκεζ, ὅηζ ηαῦηα γυκ εἰζζ• ηυ δέ πμθθά ηαῖξ πνμυδμζξ, αἱ
δδιζμονβίαζ, ἕκ δέ ηῆ ἀνπῆ• Θευξ βάν αἴηζμξ πάκηςκ.
Ἀθθ' ὥζπεν ἅπαξ ἀνζειυξ: Καθξ ἀπμδείηκοζζκ ὅπεν ηαί αμφθεηαζ. ημπυξ βάν ηῶ εείῳ ημφηῳ ἀκδνί ηαί ἀπυ ηξ
ἀνζειδηζηξ ζοζηζαζ ηά ἑαοημῦ. Λέβεζ βμῦκ, ὅηζ μδέκ ἐζηζ ηκ ὄκηςκ ἀιέημπμκ ημῦ ἑκυξ, ημοηέζηζ ημῦ Θεμῦ• δζυηζ ηαί
πξ ἀνζειυξ ιμκάδμξ ιεηέπεζ• εἰ βάν ἐη ηκ δφμ ἄνλεηαί ηζξ, ιίακ δοάδα πνχηδκ ἀνζειεῖ, ηαί ἐη ηκ δέηα ὁιμίςξ, ηυ
πθέμκ θδζίκ, ὅηζ, ηἄκ ἐκ ηκ θεβμιέκςκ πμθθμζηδιμνίςκ ἄνλδηαί ηζξ πνημκ, ἀνζειεῖ ἥιζζο ἕκ, ηαί ηνίημκ ἕκ, δέηαημκ
ἕκ, ηαί μὕηςξ ἐθελξ, ὥζηε ιή εἶκαζ ἀνζειυκ ιή ιεηέπμκηα ημῦ ἑκυξ, ἤημζ ηξ ιμκάδμξ• ηἄκ βάν ιμνίμο ἐπζικδζεῆξ, ἐνεῖξ
ἥιζζο ἕκ, ηαί ηνίημκ ἕκ, ηαί δέηαημκ ἕκ, ηαί ἐθελξ• ηαί ὅηζ ιία δοάξ, ηαί ιία δεηάξ θέβεηαζ, ὡξ ηαί ημφηςκ ἐλ αηξ
ζοιπθδνμοιέκςκ.
Συμ πάκηςκ αἴηζμκ ἕκ: ζημπυξ δθμξ, ὅηζ 'ἕκ' θεβυιεκμξ ὁ Θευξ, μπ ὁιμίςξ ημῖξ ἀνζειδημῖξ ἕκ θέβεηαζ• ὁ ιέκ βάν
Θευξ ἕκ ἐζηζ, ηαευ ἁπθμῦξ ηε ηαί ἀιενήξ ηαί ηξ ηαη' εἶδμξ δζαθμνξ ἄιμζνμξ ηαί πάκηςκ παεδιάηςκ ηαί ζοιαεαδηυηςκ
ἀθθυηνζμξ• θέβεηαζ ηαί ἕκ, ἀνπή ηζξ ὥζπεν ηαί ζημζπεῖμκ ηκ ἐζμιέκςκ κμμφιεκμξ. Συ δέ ηαηυκ, ἤ ἕηενμκ, ἤ ιεῖγμκ, ἤ
ἔθαηημκ, ἔηζ δέ ἄνηζμκ ἤ πενζηηυκ, ἤ ἶζμκ ἤ ἄκζζμκ, ὅπεν ἐκ ημῖξ ἀνζειμῖξ εεςνεῖηαζ, μη ἄκ ηζξ εθυβςξ ἐπί ηήκ ἀνπήκ
ἀκαθένμζ, ἀνπήκ αηά πμζμφιεκμξ• ηά βάν ημζαῦηα πάεδ ηαί ζοιαεαδηυηα ἐλ ἀκάβηδξ εἰζί. Σκ ιέκ μὖκ ἐκ ἀνζειμῖξ
δζαζνέζεςκ εἰξ πθεμξ ηυ πέναξ εἰξ ιμκάδα ἀκάβεηαζ, δέ ἀνπή ἐκ ἑηάζηῳ βέκεζ ἁπθμφζηαηυκ ἐζηζ• ηαί ἐκ ημῖξ μὖζζκ μὖκ,
εἴηε ηυ ἕκ πμθθά ἐζηζκ, εἴηε ηά πμθθά ἕκ, ἀνπή ηζξ ηαί ζημζπεῖμκ ηυ ἁπθμφζηαηυκ ἐζηζ, ηαί πάκηςκ ἀιέημπμκ ἕκ, ἐλ μὗ
ὥζπεν ἐη παναδείβιαημξ ηαί ἰδέαξ ηαί ηυ ἐκ ημῖξ μὖζζκ ἕκ, μἷμκ ηἄκ ηυ αἰζεδηυκ θξ πμθθά ᾖ ημῖξ ιένεζζκ, ἀκηί ημῦ ημῖξ
ἄζηνμζξ πζζκ, ἀθθ’ ὅθμκ ζοθθεβυιεκμκ, ἕκ θξ ἐζηζ• ηαί πμθθά ημῖξ ζοιαεαδηυζζκ, μἷμκ ηυ ηαχξ• ἔπεζ βάν ηαί
πνοζίγμκηα ηαί ηοάκεα ηαί θεοηά, ἕκ ηῶ πμηεζιέκῳ ζχιαηί ἐζηζκ• μὕης ηαί ηά ἑλξ κμδηέμκ.
Οδέ βάν ἐζηζ πθεμξ: Ὧδε ἐλ ἀνζειδηζηξ πενζβίκεηαζ ημῦ θεβμιέκμο. διείςζαζ δέ, ὅηζ ηαί πνυ ημῦ ἑκυξ θέβεζ εἶκαζ
ηυκ Θευκ εἰηυηςξ, ἐπεζδή πάκηςκ πάνπεζ, ὅεεκ ηαί ημῦ ἀνζειμῦ δδιζμονβυξ, ἤημζ ἐθεονέηδξ ἐζηίκ.
Ἀθθά ηυ ιέκ πμθθά: Πνμζοπαημοζηέμκ ἐθ' ἑηάζημο ημφηςκ ηυ 'πάνπμκ', ἵκα ἦ ηυ θεβυιεκμκ ημζμῦημκ, ηυ πάνπμκ ημῖξ
ιένεζζ πμθθά ἕκ ἐζηζ ηῶ ὅθῳ, μἷμκ ηυ ζια, μὕης ηαί ηά θμζπά ἕκ ηῶ πμηεζιέκῳ ἐζηίκ, ἤημζ μζίᾳ• ἀθθά πμθθά ημῖξ
ζοιαεαδηυζζκ, μἷμκ ὁ ἄκενςπμξ. οιαεαδηυηα δέ ηά ιέκ πςνζζηά, ὡξ ηυ ηαεέγεζεαζ, πενζπαηεῖκ, ηαί ηά ὅιμζα, ηά δέ
ἀπχνζζηα, ὡξ ηυ βθαοηυκ ἤ βνοπυκ ηαί ηά ὅιμζα, ηαί πάθζκ, ἕκ ιέκ εἶδμξ, ἵππμξ ἤ αμῦξ, ἀθθά ημῦημ πμθθά πάνπεζ ηῶ
ἀνζειῶ• πμθθμί βάν ἵππμζ, ηαί πμθθμί αυεξ. Ἀθθά ηαί ηαῖξ δοκάιεζζ ηαῖξ θοζζηαῖξ πμθθά πάνπεζ• ηαί αὗεζξ ηά πμθθά
εἴδδ, μἷμκ ἄκενςπμξ, ἵππμξ, ηφςκ ηαί ηά ἄθθα, ἕκ εἰζζ ηῶ βέκεζ• γμκ βάν ημφηςκ ἕηαζημκ• μὕης βμῦκ ηαί ηυ πμθθά
πάνπμκ ηαῖξ πενζυδμζξ, ἤβμοκ ημῖξ αμοθεφιαζζκ, ἤ ηαί ημῖξ ἔνβμζξ ἕκ εἰζζ ηῆ ἀνπῆ.
Πάκηα ηαί ὅθα πάκηα: Πάκηα θέβεηαζ, ὅηακ εἴδδ ηαί ιένδ ηαί δζαθμναί ἐκ ηαῖξ δζαζνέζεζζκ ὦζζκ, ὅθμκ δέ, ὅηακ ηά ιένδ
ζοθθεβυιεκα ἕκ ὁθυηθδνμκ ἀπμηεθζζκ, ἤ ηά εἴδδ ἕκ βέκμξ, ἤ ηαί ηά ἐκακηία ηαί ἀκηζηείιεκα εἰξ ζφιπκμζακ ηαί
ζοιπάεεζακ ζοπάγῃ, ὡξ ὕδςν ὁιμῦ, ηαί β, ηαί ἀήν, ηαί ηά πονχδδ ἄζηνα, ηαί μνακυξ• θέβεηαζ βάν ὅθα ηαῦηα ηυζιμξ.
Σελίδα 165 από 193
Καί ἄκεο ιέκ ημῦ ἑκυξ: πεζδή ηυ ἕκ δμηεῖ πςξ ἔπεζκ ζπέζζκ πνυξ ἀνζειυκ, ἄκεο ἑκυξ μη ἄκ εἴδ πθεμξ• ζφκεεζζξ βάν
ιμκάδμξ εἰζίκ μἱ εἰξ πθεμξ ἀνζειμί, ὅπεν εἶπεκ ἄκς, ὅηζ πμθθαπθαζζάγεηαζ ὁ Θευξ, ὡξ ἀπυ ἀνζειδηζηξ κμμφιεκμξ. Συ
δέ ἕκ ηαί ηαε' ἑαοηυ θέζηδηε ηαί ἔζηζ.
Καί εἰ πζζ ηά πάκηα: Συ 'πμεμῖηυ ηζξ', ηαί ηυ 'ηαε' πυεεζζκ' θαιαάκεηαζ ἐπί ηκ πναβιαηζηξ μη ὄκηςκ, ἀθθά θυβῳ
ηοπμοιέκςκ• ἐκηαῦεα ιέκημζ μπ μὕης θδπηέμκ, ἀθθά ηυ ηαηά ἐπίκμζακ θυβῳ ημῦημ εεηέμκ, δζά ηήκ ημῦ ἐηηίζεαζ
ηαοηυηδηα, ηαί ηυ ὅθμκ ἐκ ημῖξ ιένεζζ εεςνεῖζεαζ, ηαί ἐκ ηῶ ὅθῳ ηά ιένδ.
Ὅηζ ηαηά ηυ ἑκυξ ἑηάζημο πνμεπζκμμφιεκμκ: Δἰ ιή πνμεπζκμδεείδ, θδζί, ηυ ημῦ ἀκενχπμο εἶδμξ, ἤβμοκ θφζζξ, μη ἄκ
ηζξ εἴπμζ ημφξ ἀκενχπμοξ κζεαζ ἀθθήθμοξ• δθμκ δέ ὅηζ ηαη’ αηυκ ηυκ ηξ θφζεςξ θυβμκ.
§ 3. Καί εἰ ἀκέθμζξ ηυ ἕκ: Οὕης ηυ νδηυκ ζοκεεηέμκ, ὅηζ κζεαζ θέβεηαζ ηά κςιέκα ηαη' εἶδμξ πνμεπζκμμφιεκμκ ἑκυξ
ἑηάζημο• πνμείπμιεκ βάν, ὅηζ ηά εἴδδ ηαί ηά πμθθά ζημζπεῖυκ ηζ ἀνπήκ ηυ ἕκ ἐπζβνάθμκηαζ, εἰξ βέκμξ ἕκ ἀκαβυιεκα, μὗ
βέκμοξ εἴδδ εἰζί• ηαῦηα βάν κςιέκα αηῶ ηῶ εἴδεζ, μἷμκ ἵππμζ, αυεξ, ηαί ηά ἑλξ, ἅπεν εἰξ ἕκ βέκμξ ἀκάβμκηαζ, ηυ
ηαθεῖζεαζ γμκ.
Σήκ ὅθδκ εεανπίακ: Ὅθδ εεανπία πακαβία ηαί πνμζηοκδηή Σνζάξ, δζά δέ ηήκ ἀκέηθναζημκ ηξ θφζεςξ ἕκςζζκ, ὁ εἷξ
ηαί ἕκ πνδιαηίγεζ. θ' ἧξ ηαί ἐλ ἧξ: Σῶ 'θ' ἧξ' ζφκηαλμκ ηυ 'ἐζηί', ηαί ηῶ 'ἐλ ἧξ' ηυ 'ζοκηέηαηηαζ', ηαί ηῶ 'δζ' ἧξ' ηυ 'ιέκεζ',
ηαί ηῶ 'ἐκ ἧ' ηυ 'ζοκέπεηαζ', ἤβμοκ θοθάηηεηαζ, ηαί ηῶ 'εἰξ ἥκ' ηυ 'ἐπζζηνέθεηαζ', εἰ ηαί ὁ παηήν ἰδίςξ ηαί θ' ἕκ ηά νήιαηα
ἔηαλε, ηαί ηυ 'πάκηα' δέ ἀπυ ημζκμῦ. Καθξ δέ εἶπεκ, ὅηζ, ἐάκ ἀκέθῃξ ηυ ἕκ, μὔηε ὁθυηδξ, μὔηε πμθθμζηδιυνζμκ, μὔηε ἄθθμ
μδέκ• ημῦημ βάν πνμῃκίλαημ ηαί ἄκς εἰπχκ, ηαί ιζζο ἕκ, ηαί ηνίημκ, ηαί δέηαημκ, δδθμκυηζ ηαί ηά ιυνζα ημῦ ἑκυξ
ιεηέπμοζζ.
Συ πάκηςκ αἴηζμκ ἕκ: Οη ἀπμθφηςξ ἑκί πακηί ηά πάκηα ζοκέζηδηεκ, ἀθθ ' ἐηείκῳ ιυκῳ ηῶ ἑκί, ηαε' ὅ ἕκ, ὁ Θευξ ηαί εἷξ
ηαί ἕκ ὀκμιάγεηαζ• ημφηῳ βάν ιυκῳ ηῶ ἑκί ηά ὄκηα ἐζηίκ• αηυ βάν ηυ ὄκμια ηυ ἕκ ὁ θέβςκ ηαηά ἀπυθαζζκ ημῦ
πμθθαπθμῦ ημῦημ ζδιαίκεζ• ηυ ιέκημζ ἕκ αημανπή ηαί πνηυκ ἐζηζ ηῶ πνυξ ηί πςξ ἔπεζκ• ηκ βάν ἐλ αημῦ πμθθκ
ἔκκμζακ εἰζάβεζ. Σαῦηα δέ μη ἐπζηήδεζα ἐπί Θεμῦ• ημζμῦημκ δέ ὄκ ιυκμκ ηυ ἕκ, πακηεθξ ἀπαεέξ ηαί ἀδζαίνεημκ ηαί
αηανηέζηαηυκ ἐζηζ• ηαηά βάν ηήκ αημῦ θφζζκ ἑηένῳ ζοιπθέηεζεαζ μ πέθοηεκ, ὥζπεν ηυ ἐκ ἀνζειμῖξ ἕκ• ἀπςεεῖηαζ
βάν ηυ πθεμξ ηαί πζακ ζφκεεζζκ ηαί δζαίνεζζκ αηυ ηυ ηονίςξ ἕκ, ηαί πνυ πακηυξ ἑκυξ. Σμῦημ βάν μὔηε ιζηνυκ, μὔηε
ιέηνζμκ ηαθεῖηαζ εἰ δέ δεῖ ηαί ημθιζαζ, μὔηε ηαθυκ, μὔηε ἀβαευκ• ηαῦηα βάν πάεδ πςξ, μἷυκ εἰζζ ηαί ζπέζεζξ ηαί
ζοιαεαδηυηα. Αηυ δέ ηυ ἕκ ηαί πέν πάκηα κμεῖηαζ, ηά δέ πάεδ, ὡξ ηυ ιζηνυκ ηαί ιέηνζμκ, ηαί ζφκ ἄθθῳ κμμῦκηαζ, ηαί
μὔηε ἁπθ δζά ημῦημ, μὔηε ζημζπεζχδδ. Συ ἕκ μὖκ, ὡξ εἴνδηαζ, ὅπεν ἁπθμῦκ ηαί ἀπαεέξ, ιή ἔπμκ ηά θεπεέκηα, μὔηε ὡξ
βέκμξ εεηέμκ ηκ ὄκηςκ• ηά δέ βέκδ πάκηςξ δζαζνεῖηαζ εἰξ ηά εἴδδ, ἀθθ’ μὔηε ζηζβιήκ ἤ ιμκάδα ηονίςξ• ζπέζζκ βάν ἔπεζ
ηαῦηα πνυξ ηά ἐθελξ. Συ δέ ἐζηζκ ἁπθμφζηαημκ, ηαί μὔηε ιίακ δζαθμνάκ ἔπμκ• μὔηε βάν ηίκδζίκ ηζκα ηαί ζηάζζκ, μἷμκ
νειίακ ἔπεζ, ἀθθ’ μὔηε ὄκ εεηέμκ αηυ ηυ ἕκ, ἀθθά ἀνπήκ ὄκημξ ηαί ζπένια. Σῶ δέ ὄκηζ πθεμξ ἐλ ἀκάβηῃξ πανέπεηαζ,
ηῶ πθήεεζ ηυ ὄκ πνμζβίκεηαζ, ὅπεν μη ἔζηζκ ἐπί Θεμῦ. Συ βάν ὄκ μζία ἐζηίκ, ἀπυ ημῦ εἶκαζ. δέ Θευξ ηαί πενμφζζμξ,
ηαί πέν ηυ ὄκ, ηαί ἑκζηξ ἀκηί ημῦ ἐλαζνέηςξ ηαί ἀιζιήηςξ πέν ηυ ὄκ• ὁ βάν Θευξ ηά πάκηα ἐζηί ηαί πέν πάκηα.
Θαοιαζίςξ μὖκ ηά πενί ἀνζεικ θοζζμθμβήζαξ. Κἄκ ηνζάξ, ἐπάβεζ, ηἄκ ιμκάξ ικεῖηαζ πέν πάκηα εευηδξ, μὔηε ηνζάξ
μὔηε ιμκάξ ἐζηζκ, παν' ικ δζ' ἀνζεικ βκςνζγμιέκδ, ἤ παν' ἑηένμο, ἀθθ' πέν πάκηα κμῦκ ηαί ἔζηζ ηαί ὀκμιάγεηαζ ὁ
Θευξ• δζά βάν ημῦ εἰπεῖκ 'ὅπεν μη ἔζηζ', κμμῦιεκ ὅ,ηί ἐζηζκ ὁ Θευξ.
Καί αηυ ηυ ἕκ ὄκ ὁνίγμκ: Ὅηζ ηαί πέν ηυ ὄκ ὁ Θευξ, ὡξ πάκηα πάνπςκ, ηαί αηυξ ημῦ ἀνζειμῦ πμζδηήξ ηαί ἐθεονεηήξ
πάνπςκ.
Σελίδα 166 από 193
κάνζειυκ ἐζηζ: διείςζαζ, ὅηζ ηυ ἐκάνζειμκ ἀνζειμῦ δήθςζζκ ζδιαίκεζ• ἐπί ηκ ὄκηςκ ημίκοκ, ημοηέζηζ ηκ ηηζζιάηςκ,
ηυ ἕκ ἐκηζεέιεκμκ, ηαηά ἀνζειμῦ ἔκκμζακ ηίεεηαζ.
Οη ἔζηζκ μδέ ιμκάξ: Μή ἁπθξ ηυ 'μη ἔζηζ ιμκάξ, μδέ ηνζάξ' ἐλαημφζῃξ, ἀθθά πνυξ ηυ, 'δζεβκςζιέκδ', ζφκηαλμκ ηυ
'μη ἔζηζκ'• μ βάν ἀκεθεῖκ ηά ηξ ημζαφηδξ ὁιμθμβίαξ, ἀθθά ηυ ἀκελζπκίαζημκ ὁ θυβμξ δζδάλαζ αμφθεηαζ.
Καί ηυ εεμβυκμκ ἀθδεξ: Συ εεμβυκμκ θδζί δδθμῦζεαζ ἐη ηξ ὀκμιαζίαξ ηξ Σνζάδμξ• ἵκα βάν παναζηῆ ηκ
ἀκεηθαθήηςκ πμζηάζεςκ πνμζηοκδηή ἔηθακζζξ, ὁ ἀνζειυξ ἐπεκμήεδ, ηαεά θδζζ Βαζίθεζμξ, ηαί μἱ εεῖμζ Γνδβυνζμζ.
Γυκζιμκ δέ ηυκ Παηένα ηαηαπνδζηζηξ ὠκυιαζεκ, ἅηε ηαί πνμζηοκδημῦ Τἱμῦ Παηένα, ηαί ημῦ ζοιπνμζηοκδημῦ αημῖξ
πακαβίμο Πκεφιαημξ πδβήκ. Γμκζιυηδξ μὖκ, ἤ ἕηενυκ ηζ ὄκμια ηκ ζοκεβκςζιέκςκ ἀκενχπμζξ, ἤ ηαί αηαῖξ ηαῖξ κμδηαῖξ
δοκάιεζζκ, μη ἄκ παναζηήζεζ ηνακξ ηά ὥξ εἰζηζκ ἐη πάκηςκ ἀπμηεηνοιιέκα ημῦ Θεμῦ• πξ βάν δοκαηυκ ὀκμιάζαζ
ἀπυ ηζκμξ ηκ ὄκηςκ ηυκ Θευκ, ιήηε ηζ ηκ πάκηςκ ὄκηα, ἀθθά ηαί πέν πάκηα ηά ὄκηα;
Οδέ ὄκμια αηξ ἐζηζ: Καθξ ὁ εεῖμξ μὗημξ ἀκήν θέβεζ, ὅηζ μδέ ηυ ὄκμια αηξ ἐζηζκ, μδέ θυβμξ, ἀθθά ἐκ ἀαάημζξ
ἐλήνδηαζ, μ ηυπμζξ, ιή βέκμζημ! ἀθθά θμβζζιμῖξ ηαί ἐκεοιήζεζζκ• ἄααημξ βάν πακηί κῶ ηαί ἐκεοιήζεζ ὁ πενί Θεμῦ
θυβμξ. Συ δέ ιήηε ὄκμια αημῦ εἶκαζ, ηαθξ ηαί εαπαθθάηηςξ κυδζμκ• ηά βάν ὄκηα πάκηα ηαί δζ' ὀκμιάηςκ ηαί δζά
πναβιάηςκ βκςζηζηκ ζδιαίκμκηαζ. Πμῖμκ ημίκοκ ὄκμια ἤ πνβια δοκαηυκ ἐπζεεῖκαζ ηῶ Θεῶ, ηῶ πέν πάκηα ηά ὄκηα
ἐλδνδιέκῳ ηαί πεπμζδηυηζ ηά πάκηα ηαί αἰηίῳ ηκ πάκηςκ; Γζυ ηαί ηήκ ἀβαευηδηα αηήκ ἤ ηυ ηαθυκ θδζζκ ὁ εεῖμξ μὗημξ
Γζμκφζζμξ ιή ηονίςξ ἐθανιυζαζ αηῶ ηῶ Θεῶ, ἐπεζδή ηαί ἐκ ημῖξ μὖζζκ ενίζημκηαζ ηαῦηα. Καί ἀκςηένς μὕηςξ
ενήζεζξ, ὅηζ ηαῦηα ηά πάεδ ηαί ζοιαεαδηυηα θμβίγμκηα ἐκ ημῖξ μὖζζκ, ὅπεν ἔζηζκ ἐπί Θεμῦ ημῦ πενακααεαδηυημξ
πάκηςκ.
Ἀθθά πυεῳ ημῦ κμεῖκ: διείςζαζ, ὡναῖυκ θδζζκ, ὅηζ δζά ηυ ὅθςξ κμεῖκ ηζ ηαί θέβεζκ πενί Θεμῦ, ηῶ πενί αηυκ πυεῳ
ηαηεπυιεκμζ, ηυ ηξ ἀβαευηδημξ ὄκμια ἐπέααθμκ ηῶ Θεῶ μἱ εεμθυβμζ, ἐπεί ηονίςξ ηαί πενάβαεμξ ηαί πενμφζζυξ ἐζηζκ
ὁ Θευξ, δέ ἀβαευηδξ, ὥξ θδζζκ μὗημξ, ζεικυηαημκ ὄκμια ηκ πάκηςκ. Αἱ δέ ἀπμθάζεζξ, ἤημζ ἀνκήζεζξ ηαί ζηενήζεζξ,
ἐπί Θεμῦ μπ ἁπθξ εἴνδκηαζ ημῖξ εεμθυβμζξ• μ βάν, ὡξ θέβμκηαζ, κμμῦκηαζ, ἀθθά πενακααεαδηυηςξ εεςνμῦκηαζ• ηυ
βάν ἀεάκαημξ, ηαί ἀυναημξ, ηαί ἄθεανημξ, ηαί ἀκεκδεήξ, ηαί ἀκαιάνηδημξ, μη ἄκ ηζξ, ζμθίαξ ιεηέπςκ, δδιςδέζηενμκ
πμθάαμζ, μὔηε ὅζα ἐπί Θεμῦ ημζαῦηα θέβεηαζ, ἀθθά ηκ δδθμοιέκςκ ἐλζζηάιεκμξ ἐπί ηάξ ζεζζβδιέκαξ ηαί εεζμηέναξ
ἐκκμίαξ ἀκακεφζεζ• δζυ ηαί εεζμηέναξ εεςκοιίαξ ἐθελξ αηάξ ηαθξ πνμζαβμνεφεζ. λζζηαιέκδ βάν ροπή ηκ
ζςιαηζηκ παζκ αἰζεήζεςκ ηαί ημζιζηκ, ηαῦηα βάν ἑαοηῆ ἐπμίδζε ζφιθοθα• μὕης ζοκάπηεηαζ ηῶ ἀηναζθκεῖ ηξ
βκχζεςξ ημῦ Θεμῦ, ηαε' ὅζμκ δοκαηυκ ἐζηζκ ἀκενςπίκῃ θφζεζ, ὡξ ηαί ὁ Ἀπυζημθμξ αἰκίηηεηαζ θέβςκ• «ηαί μὕης πάκημηε
ζφκ Κονίῳ ἐζυιεεα»• ηαί πάθζκ• «κῦκ ὡξ ἐκ αἰκίβιαηζ ηαί ἐκ ἐζυπηνῳ ὁνιεκ, ηυηε δέ ηυ πνυζςπμκ πνυξ πνυζςπμκ
ὀρυιεεα».
Συ ηκ ὀκμιάηςκ ζεπηυηαημκ: διείςζαζ, ὅηζ πάκηςκ ὀκμιάηςκ ζεπηυηαημκ ἀβαευηδξ• δζυ ηαί πνχηςξ ηῶ Θεῶ
ἀθζένςηαζ.
Σκ ἑαοηῆ ζοιθφθςκ: οιθφθςκ θδζί ηκ ζοιθοκ ηαί βκςνίιςκ ηαί ηξ ηηίζεςξ ἰδίςκ.
Σελίδα 167 από 193
§ 4. Σμῦημ βάν ἀθδεξ ηαί ἄββεθμζ: Ὅηζ ηαί ἀββέθμζξ ηά πενί Θεμῦ ἀηαηάθδπηα, ηαί ὅηζ ηαί ὁ ηαηχηαημξ ηκ ἀββέθςκ
ιείγςκ πάκηςκ ηκ ἐκ ηῆ ηηθδζίᾳ εεμθυβςκ πενί Θεμῦ εεςνεῖ, μημῦκ ηαί ηκ ἀπμζηυθςκ.
Καί εἴ ηζ ηκ ὁιμδοκάιςκ. Ὅηζ, ηἄκ ἕηεναζ ὁιμδφκαιμζ εεςκοιίαζ ἐκ ηῆ Γναθῆ ενεεζζ, πνή ηαί ηαφηαξ ηαηά ηάξ αηάξ
ἐηθακημνζηάξ ιεευδμοξ πνμζοπαημφεζκ.
Καί ιῖκ ηαί ἑηένμζξ ἱενμῖξ ἀκδνάζζκ: Ὅηζ μ πζζκ ἀγδηήηςξ ιεηαδμηέμκ ηκ ιοζηζηκ, ἀθθά ημῖξ ἱηακμῖξ ηαί ἱενμῖξ
ἀκδνάζζκ, ὅπεν ηαί ὁ εεῖμξ Παῦθμξ ημφηῳ ηῶ ἱενῶ ἀκδνί Σζιμεέῳ βνάθεζ.
Ἡιεῖξ ηε εἰπεῖκ ἱηακμί: Σαῦηα ἁβζμπνεπξ ιεηνζάγςκ θδζίκ ὁ παηήν, ὡζαφηςξ ηαί ηά ἑλξ πάκηα. πί δέ ηήκ ζοιαμθζηήκ
εεμθμβίακ: Ὅηζ εεμθμβίακ ζοιαμθζηήκ θέβεζ ηέςξ ιή θενμιέκδκ, ὡξ ηαί ἐκ ἄθθῳ ηεθαθαίῳ θδζίκ• εἰ δέ αμφθεζ ηήκ
δζαθμνάκ εἰδέκαζ ηξ εεμθμβζηξ πμηοπχζεςξ ηαί ηξ ζοιαμθζηξ εεμθμβίαξ, ἀκάβκςεζ ηυ ηνίημκ ηεθάθαζμκ ημῦ Πενί
ιοζηζηξ εεμθμβίαξ θυβμο.
ΔΗ ΣΟ ΠΔΡΗ ΜΤΣΗΚΖ ΘΔΟΛΟΓΗΑ
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Α'
§ 1. Ἔκεα ηά ἁπθ: Ἁπθ ηαί ἀπυθοηά εἰζζ ηά δίπα ζοιαυθςκ κμμφιεκα ηαί ἐπμπηεουιεκα ὡξ ἔπμοζζκ, μ ιήκ
πανααμθζηξ. Ἀπυθοηα μὖκ ἔθδ ηά ιή ηαηά ἀκάπηολζκ ὀκμιάηςκ ἤ ζοιαυθςκ θεβυιεκα, ἀθθά ηῆ ἐη πάκηςκ ηκ ὄκηςκ
ηαί ηῆ ηκ κμήζεςκ ἀπμπαφζεζ ηαί ἀπμθφζεζ ζοκαβυιεκα, ἥκηζκα ἀκεκενβδζίακ ηξ ἱενξ ηζκήζεςξ ἐκ ιέκ ημῖξ πνυ
ημφημο ἀκμδζίακ ἐηάθεζεκ, ἐκηαῦεα δέ ζημηεζκυηαημκ βκυθμκ ηαί ἀυναημκ ηαηά ηυκ Φαθιῳδυκ, «κεθέθδ ηαί βκυθμξ
ηφηθῳ αημῦ», ηαί, «ἔεεημ ζηυημξ ἀπμηνοθήκ αημῦ».
Σμφξ ἀκμιιάημοξ κυαξ: Ο βάν αἰζεδηκ ὀθεαθικ εἰζζ ιεζημί, ἀθθ’ ἐζηίκ αηκ μζία, ἅηε γκ κμῦξ, ὅθδ ὀθεαθιυξ
ὀλοδενηέζηαημξ, ὅεεκ ηαί πμθουιιαημζ θέβμκηαζ ἐκ ηῆ Γναθῆ.
Καί ηάξ αἰζεήζεζξ ἀπυθεζπε: Δη παναθθήθμο ηυ αηυ δδθμῦηαζ• ηά βάν αἰζεδηά αηά ηαθμῦζζκ μἱ παθαζμί ιή ὄκηα, ἅηε
ιεηααμθξ ἁπάζδξ ιεηέπμκηα ηαί ιή ὡζαφηςξ ἀεί ὄκηα• ηά δέ κμδηά, ὡξ ἀεί ὄκηα ἀεάκαηα αμοθήζεζ ημῦ πμζήζακημξ ηαί
ηήκ μζίακ ιή ιεηααάθθμκηα, θέβμοζζκ ὄκηα. Σαῦηα δέ πμθθάηζξ παναηεεείηαιεκ ἐκ ηῶ Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ θυβῳ.
πέν πζακ μζίακ: Σήκ ἁπθυηδηα ηαί πέν πζακ ἑκάδα. Πξ δέ ἀβκχζηςξ ἀκαηείκεηαί ηζξ πνυξ Θευκ ηαί ἐκ ηῶ Πενί
εείςκ ὀκμιάηςκ ηεθαθαίῳ πέιπηῳ εἴνδηαζ, ηαί ἐκηαῦεα ιεηά αναπέα ενήζεζξ.
Ἀζπέηῳ ηαί ἀπμθφηῳ: Ἄζπεημκ ἔηζηαζίκ θδζζ ηήκ ἀκαπχνδζζκ πάζδξ ζπέζεςξ, ἀκηί ημῦ, ἵκα ιδδειζᾶ ηαηέπμζημ ζπέζεζ,
ιήηε πνυξ αηυκ, ιήηε πνυξ ηζ ηκ ηηζζιάηςκ.
ηυημοξ ἀηηῖκα: Καί ἐκηαῦεα ζηυημξ ηήκ πακηεθ ἀηαηαθδρίακ ἔθδ.
Σελίδα 168 από 193
§ 2. Μδδείξ ηκ ἀιοήηςκ: διείςζαζ, ὅηζ ἀιοήημοξ θδζί ημφξ ιέκ ηκ ιοζηζηκ ἀιεηυπμοξ, ημῖξ δέ αἰζεδημῖξ
ἐκεζθμοιέκμοξ ηαί μδέκ πέν ηά ὄκηα εἶκαζ θακηαγμιέκμοξ. Ἀιέθεζ πενί ηκ ηαευθμο ἀιοήηςκ εεφξ παναηαηζχκ θδζζ.
Καί ζδιείςζαζ, ὅηζ ἄθθμοξ ημφξ ἀιοήημοξ θέβεζ ηαί ἄθθμοξ ημφξ ἀιφζημοξ, ἤβμοκ ἀιοζηαβςβήημοξ.
Δἰ δέ πέν ημφημοξ εἰζί: Σά ιέκ πνυ ημφηςκ ἔθδ πενί ηκ πζζηεοζάκηςκ ιέκ ηῶ ὀκυιαηζ ημῦ Υνζζημῦ, ιή ιήκ ἐπί ηήκ
ηεθεζμηένακ ἐθευκηςκ βκζζκ, ἀθθά ζοιιεηνμφκηςκ ηῆ μἰηείᾳ δυλῃ ηήκ ἀθήεεζακ ηαί ιή εἰδυηςκ δζαθμνάκ ὄκηςκ ηονίςξ
ηαί ὁιςκφιςκ ὄκηςκ, μζζκ ηαί αημῦ ημῦ πέν ηά ὄκηα, δζυ ηαί πενμοζίμο. Οἱ βμῦκ ημζμῦημζ, ὡξ ἀιφδημζ, ηκ
ρδθμηένςκ πμθαιαάκμοζζ ηαηά ἀθήεεζακ ζηυημξ εἶκαζ ηυ ἀθεββέξ ημῦημ ηυ παν' ιῖκ ζηίαζια ηαθφπημκ ηυκ Θευκ ηαί
ἀπμηνφπημκ αηυκ ηξ ἁπάκηςκ εέαξ, ὅπεν ὡξ ἀθδεξ κμζμῦζζ πμθθμί ηαί ἐκ ιῖκ, ἅηε ιή βζκχζημκηεξ ηυ ἀκοπέναθδημκ
θξ πζακ ὅρζκ ζημηίγεζκ. Δἰ μὖκ εἰζζ, θδζίκ, ἐκ ιῖκ ημζμῦημζ, ηί ἄκ εἴπμζιεκ πενί εἰδςθμθαηνκ ηκ πακηάπαζζ πάκηςκ
ιοζηζηκ ἀιεηυπςκ ηαί πνυξ λυακα ηεεδπυηςκ; Κονίςξ ιέκ μὖκ ὄκηα ηά κμδηά, ὁιςκφιςξ δέ ηά αἰζεδηά. Συ δέ πέν
ημφημοξ, ημφξ πζζημφξ δδθμκυηζ, ημφξ ἐκ ημῖξ θεανημῖξ ἐκζζπδιέκμοξ.
Γέμκ ἐπ' αηῆ: Ὡξ πάκηα μὔζδξ εεμπνεπξ ηαί ιδδέκ μὔζδξ πενμοζίςξ• αὕηδ βάν ηαί εέζζξ ἐζηί ηαί ἀπυθαζζξ, ἐπεί ηαί
ηονίςξ ἀιθυηενα ἐπί ηξ εείαξ θέβμκηαζ ιεβαθεζυηδημξ. Σί δέ εἰζζκ αἱ ἀπμθάζεζξ ηκ ἀθαζνέζεςκ ηαί αἱ ηαηαθάζεζξ ηκ
εέζεςκ, ηαί ηί αἱ ζηενήζεζξ, ηαί ἐκηαῦεα ζαθδκίγεηαζ, ηαί ιάθζζηα ἐκ ηῶ ηνίηῳ ηεθαθαίῳ, ηαί ἐκ ηῶ Πενί εείςκ
ὀκμιάηςκ θυβῳ δζαθυνςξ ηαί πθαηέςξ παναεέιεεα.
Ἀκηζηεζιέκαξ εἶκαζ: Ὅηζ ἐπί Θεμῦ μη ἀκηίηεζκηαζ αἱ ἀπμθάζεζξ ηαῖξ ηαηαθάζεζζκ• πέν πζακ βάν ἐζηζκ ὁ Θευξ ηαί
ἀθαίνεζζκ ηαί εέζζκ. Ἀκάβκςεζ ηαί ἐκ ημῖξ Πενί ηξ μνακίαξ ἱενανπίαξ ιεη ' ὀθίβμκ ηξ ἀνπξ.
§ 3. Οὕης βμῦκ ὁ εεῖμξ Βανεμθμιαῖμξ: διείςζαζ ηαί ἐκηεῦεεκ ηυ ἄπθαζημκ ημῦ εἶκαζ ηαῦηα ηά εεῖα ζοκηάβιαηα ημῦ
ιεβάθμο Γζμκοζίμο. Πνυξ μἶξ βάν ἐκ ημῖξ πνμηένμζξ θυβμζξ ηζκκ ηκ ζοκυκηςκ ημῖξ ἀπμζηυθμζξ ικήιδκ πνήζεςκ
ἐπμζήζαημ, κῦκ παναπθδζίςξ ημῦ εείμο Βανεμθμιαίμο πνζζκ ἄβεζ, ὡξ δδθμῖ ηυ «θδζίκ»• εἰ βάν ἀβνάθςξ ἦκ δζδάλαξ,
εἰνήηεζ ἄκ, 'ἔθδ'. διείςζαζ δέ ὅηζ ημῦ ἁβίμο Βανεμθμιαίμο πνζζκ πνμθένεζ, πξ πμθθή ηαί ἐθαπίζηδ εεμθμβία.
Ὅηζ ηαί πμθοθυβμξ: Πμθοθυβμξ πανμλοηυκςξ ὁ πμθθά θέβςκ, πμθφθμβμξ δέ πνμπανμλοηυκςξ ὁ πμθθκ θυβςκ δευιεκμξ•
ὡξ ηαί πνςηυημημξ πνμπανμλοηυκςξ ὁ πνχηςξ ηεπεείξ, πνςημηυημξ δέ πανμλοηυκςξ πνχηςξ ηεημῦζα βοκή, ὡξ ηαί
Ὅιδνμξ.
«Πνςηυημημξ Κζκφνδ, μ πνίκ εἰδοῖα ηυημζμ».
Ὅξ μὔηε θυβμκ: Γδθαδή ηξ μἰηείαξ θφζεςξ παναζηαηζηυκ ἐκ ημῖξ ἔλςεεκ. ιμίςξ ηαί πενί κμήζεςξ κμδηέμκ.
Πάκηα εεῖα θηα ηαί ἤπμοξ: Ἤπμοξ ηαί θυβμοξ μνακίμοξ θδζί ηά πενί Θεμῦ ἐκ ηαῖξ Γναθαῖξ εἰνδιέκα, ὡξ ιή ηαηά ηήκ
ἀκενςπίκδκ ηαί βδΐκδκ ἐπίκμζακ, ἀθθά ηαηά εείακ ἐπίκμζακ θεπεέκηα ηαί παναδμεέκηα.
Σελίδα 169 από 193
εεῖμξ Μςτζξ: διείςζαζ, πξ δζελένπεηαζ ηά πενί Μςτζέςξ, ὅηζ, ἐκ ηῶ ὄνεζ ἀκεθεχκ ηαί εἰζεθεχκ εἰξ ηυκ βκυθμκ
εἶδεκ, ὡξ ἐθζηηυκ ἀκενχπῳ, ηυκ Θευκ. διείςζαζ ηαί ηήκ ηάλζκ ηκ ηεθεζεέκηςκ ἐπί Μςζεῖ, πνίκ ἀλζςεκαζ εἰζεθεεῖκ
εἰξ ηυκ εεῖμκ βκυθμκ.
Ἀθθά ηυκ ηυπμκ μὗ ἔζηδ: Σίξ ὁ ηυπμξ ἐκ ᾧ ἔζηδ ὁ Θευξ ἐπί Μςτζέςξ, ηαί ηί ἐζηζκ ἀηνυηδημξ κμδηκ, ηαί ηί ὁναηκ, ἐκ
ηῶ Πενί ηξ ἐκ μνακμῖξ ἱενανπίαξ εἰξ ηυ ηέθμξ ημῦ πνχημο ηεθαθαίμο δζελήθεμιεκ.
πμεεηζημφξ: πμεεηζημφξ θυβμοξ θδζί ημφξ πμβναθζημφξ, ἤ ὡξ εεςνδηζημφξ ηκ ὄκηςκ, ἅπεν πμαεαθδιέκα ἔθδ ηῶ
Θεῶ εἶκαζ• δζ' αηκ βάν, ἤβμοκ ηξ ημφηςκ δζαιμκξ ηαί ζοκηδνήζεςξ, ημῖξ πζζκ αηυκ πανεῖκαζ δζδαζηυιεεα, μ
ιεηαααηζηξ, ἀθθά πνμκμδηζηξ• κμδηάξ δέ ἀηνυηδηαξ ηάξ μνακίαξ ηαί κμενάξ μζίαξ ηάξ πενί Θευκ μὔζαξ ηαθεῖ, ἅξ
ηαί ηυπμοξ αημῦ ἁβζςηάημοξ ὠκυιαζεκ, ὧκ ηαί αηκ πένηεζηαζ, ἤ ὡξ ἀπμθφεηαζ, ηαηά ιδδέκ αημῖξ ὅθςξ πνμζεμζηχξ.
Καί ηυηε ηαί αηκ ἀπμθφεηαζ: Σήκ ηαηά ζφκεεζζκ ημῦ νδημῦ ἐλήβδζζκ μὕης κμδηέμκ, ὅηζ ὁ Μςτζξ, εεςνήζαξ ηυκ
ηυπμκ μὗ εἰζηήηεζ ὁ Θευξ, ηαί ηυηε ἀπμθοεείξ ηκ ηε ὁνςιέκςκ, ημοηέζηζκ αἰζεδηκ ἁπάκηςκ, ηαί ηκ ὁνχκηςκ, ἀκηί
ημῦ θμβζηκ ἁπάκηςκ, κμδηκ ηέ θδιζ ηαί κμενκ μζζκ, ιεε' ὧκ ηαί ηκ ιεηένςκ ροπκ, ηδκζηαῦηα εἰξ ηυκ βκυθμκ
εἰζθεε, ημοηέζηζκ εἰξ ηήκ πενί Θεμῦ ἀβκςζίακ, ἔκεα, πάζαξ ἀπμιφζαξ ηάξ βκςζηζηάξ ἀκηζθήρεζξ, ἐβέκεημ ἐκ ηῶ ἀκαθεῖ
ηῶ κῶ ηαί ἀμνάηῳ παζκ ἀκηζθήρεςκ βκςζηζηκ ημῦ πένα πάκηςκ Θεμῦ, ηαί ἑκςεείξ δζά ημῦ ημζμφημο ηνυπμο ηῆ
ἀβκςζίᾳ ηαί ἀκεκενβδζίᾳ, μ θέβς ηῆ πενί αημῦ ἀκεκενβδζίᾳ ημῦ ἰδίμο κμῦ, μὔηε ηῆ ἑηένμο ἀκεκενβδζίᾳ ἐκ ηῶ ιήηε
αηυκ ιήηε ἕηενυκ ηζ κμεῖκ, ἀθθ’ ἑκςεείξ ηῶ πακηεθξ ἀβκχζηῳ πάζδξ βκχζεςξ ημῦ πάκηςκ ἐπέηεζκα ηυηε ηῆ ἀβκμίᾳ ηυ
πκ ἔβκς. διείςζαζ δέ, ὡξ βκυθμκ ηήκ ἀβκςζίακ ἐκυδζε. Πξ δζ' ἀβκςζίαξ ὁ Θευξ βζκχζηεηαζ, ηαί ὧδέ θδζζ, ηαί ἐκ ηῶ
Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ θυβῳ πθαηφηενμκ δζελήθεμιεκ ἐκ ηεθαθαίῳ α'. Υνή δέ εἰδέκαζ, ὡξ ἐκ ηῆ λυδῳ, ἔκεα βέβνᾳπηαζ,
ὅηζ «εἰζθεε Μςτζξ εἰξ ηυκ βκυθμκ μὗ ἦκ ὁ Θευξ», ηυ ιέκ ανασηυκ ἔπεζ ἀναθέθ, μἱ δέ αδμιήημκηα ηαί Ἀηφθαξ ηαί
Θεμδμηίςκ ηυ ἀναθέθ βκυθμκ ἐλέδςηακ. φιιαπμξ ιέκημζ ὁιίπθδκ ηυ ἀναθέθ ἑνιήκεοζεκ. δέ αναῖμξ θέβεζ ηυ
'άναθέθ' ὄκμια εἶκαζ ζηενεχιαημξ, εἰξ ὅ ἔθεαζε Μςτζξ• ἑπηά βάν ζηενεχιαηά θαζζκ, ἅ ηαί μνακμφξ ηαθμῦζζ, ηαί ηά
ὀκυιαηα θέβμοζζκ, ὧκ ικδιμκεῦζαζ κῦκ μη ἀκαβηαῖμκ. Ἀκέβκςκ δέ ημῦημ ἑπηά μνακμφξ ηαί ἐκ ηῆ ζοββεβναιιέκῃ
Ἀνίζηςκζ ηῶ Πεθθαίῳ δζαθέλεζ Παπίζημο ηαί Ἰάζμκμξ, ἥκ Κθήιδξ ὁ Αθελακδνεφξ ἐκ ἕηηῳ αζαθίῳ ηκ πμηοπχζεςκ
ηυκ ἅβζμκ Λμοηκ θδζζκ ἀκαβνάραζ. Ὅιςξ ηυ πενί ημῦ βκυθμο, εἰξ ηήκ εείακ ἀβκςζίακ εεςνμφιεκμκ, εεζυηενμκ
πεθζθμζυθδηαζ ηαί ἐκ ηαῖξ ἐπζζημθαῖξ αημῦ• ἐκ ηῆ πέιπηῃ δέ ηεθείςξ πενί ημφημο βνάθεζ.
Σξ πάζδξ βκχζεςξ ἀκεκενβδζίᾳ: διείςζαζ, ὅηζ ηῆ πάζδξ βκχζεςξ ἀκεκενβδζίᾳ ηῶ ἀβκχζηῳ ἑκμφιεεα.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Β'
Καηά ημῦημκ ιεῖξ: Καί ἐκηαῦεα πενί εείμο βκυθμο ηαί ηξ ἀβκςζίαξ θέβεζ. Καί ζδιείςζαζ, ὅηζ ημῦηυ ἐζηζ ηυ πυ ηυκ
εεῖμκ βκυθμκ βεκέζεαζ, ηυ δζ' ἀαθερίαξ ηαί ἀβκςζίαξ ἰδεῖκ ηαί βκκαζ ηυ πέν εέακ ηαί βκζζκ, ηαη' αηυ ηυ ιή ἰδεῖκ
ιδδέ βκκαζ• ημῦημ βάν ἐζηζ, θδζί, ηυ ὄκηςξ ἰδεῖκ ηαί βκκαζ• μδαιμῦ δέ μὕης ζαθδκζγεζ ηήκ ἐκ ἀβκςζίᾳ βκζζκ.
Ἀκάβκςεζ δέ ηαί ηήκ ε' πνυξ Γςνυεεμκ ἐπζζημθήκ.
Γζά ηξ πάκηςκ ηκ ὄκηςκ: Σμοηέζηζ δζά ημῦ ιδδέκ ηκ ὄκηςκ πνμζθοέξ αηῶ κμεῖκ• ημῦημ βάν ἀθαίνεζζκ ὠκυιαζεκ.
Αημθοέξ δέ ἄβαθιά θδζζκ, ὅ βίκεηαζ ἐκ ὕθῃ ἀηιήηῳ, μἷμκ ἐκ πέηνᾳ ὁθμηθήνῳ, ἐκ ὅζῳ ἕζηδηεκ, ὅηακ βθφρδ ηζξ γυκ ηζ,
ὡξ δδθμῖ ηαί Δνζπίδδξ ἐκ Ἀκδνμιέδᾳ•
Σελίδα 170 από 193
Πανεέκμο η'εἰηυκα ηζκά
λ αημιυνθςκ θαΐκςκ ηεζπζζιάηςκ,
μθξ ἄβαθια πεζνυξ.
Αηυιμνθμκ βάν ἄβαθια ηξ πέηναξ ηυ αημθοέξ εἶπεκ• ἀθθά ηαί ὅηακ ιένμξ ηζ ημῦ δέκδνμο βθφρῃ ἑζηημξ ηαί
ἀκεμῦκημξ, ηαί ιένμξ ηθίκδξ πμζήζῃ, ὅπεν, ὥξ θδζζκ Ὅιδνμξ, ἐκ δοζζείᾳ ἐπμίδζεκ δοζζεφξ• ἤ ηαί ἐκ ηῶ ημζμφηῳ
δέκδνῳ ἔβθορε ηνυπαζμκ κίηδξ. Φδζί δέ ηαί ηζιίαξ θίεμο ἀβάθιαηα, μἷμκ ὅηακ ζιάναβδμξ, ἀπμηαεανεεῖζα ημῦ
πενζέπμκημξ βεχδμοξ, αηή ἀκαθακῆ ἄβαθια, ημοηέζηζκ ἀβθάσζια• πνυξ ὅ ιάθζζηα κῦκ αθέπςκ εἶπε ηυ πνμηείιεκμκ, ὡξ
Γζμκφζζμξ ὁ πμζδηήξ ἐκ α' αζαθίῳ Λζεζηκ•
Σξ ααεοπθμάμκημξ ἰάζπζδμξ, ἤ ἀιεεφζημο
Πμνθονυεκημξ ἄβαθια, ιεθαβηναηέηδξ άηζκεμξ.
Σαῦηα βάν πάκηα δείηκοζζ ηυ πμθοιαεέξ ημῦ ἁβίμο ημφημο ἀκδνυξ.
Υνή δέ, ὡξ μἶιαζ, ηάξ ἀθαζνέζεζξ: Συ πανυκ πςνίμκ ἐκ ημῖξ ἑλξ αηυξ ὁ παηήν ζαθδκίγεζ. Θέζεζξ ιέκ μὖκ εἰζζκ ὅζα
μἰηείςξ ἐπί Θεμῦ θέβεηαζ ὅηζ ἐζηίκ, μἷμκ ηυ ὤκ, ηυ γςή, ηυ θξ, ηαί ηά ἄθθα, ἀθαζνέζεζξ δέ ὅζα ὡξ ἀθθυηνζα Θεμῦ
ἀπμθάζηεηαζ• μἷμκ ὅηζ μ ζια ὁ Θευξ, μ ροπή, μδέ ηζ ηκ βκςζηκ ἤ ηῆ κμήζεζ πμπζπηυκηςκ. Ἄθθςξ• Σί εἰζζ εέζεζξ
ηαί αἱ ἀθαζνέζεζξ, ἐκ ηῶ Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ θυβῳ δζαθυνςξ ἔβκςιεκ.
κ πζζ ημῖξ μὖζζκ: Αἱ ηκ ὄκηςκ βκχζεζξ, θδζί, ηυ πενί Θεμῦ ἄβκςζημκ μη ἐηηαθφπημοζζ ηαί εἰξ θακένςζζκ ἄβμοζζκ,
ἀθθά ιθθμκ ζοβηαθφπημοζζ ηαί ἀπμηνφπημοζζ. Συ δέ ἐκ ημῖξ μὖζζ θξ πμθδπηέμκ ηυ βκκαζ ηά ὄκηα ᾖ ὄκηα ἐζηί,
ηαεχξ ηαί ἐκ ημῖξ ἑλξ ενίζημιεκ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Γ'
Πξ εεία ηαί ἀβαεή θφζζξ: Σί πενζέπεζ ὁ θυβμξ ηκ Θεμθμβζηκ πμηοπχζεςκ. Ἰδμφ εεμθμβίαξ πμεηαζ ηαί ἀθμνιαί,
πάζδξ ἐπυιεκαζ εείαξ ηαί πεθςηζζιέκδξ βκχζεςξ ηαί ὀνεμδμλίαξ• ηυ εἰδέκαζ, πξ ἑκζηή εεία θφζζξ, μἱ κεχηενμζ
Παηένεξ ηζκέξ ὁιμμφζζμκ πνμζεῖπμκ• πξ ηνζαδζηή, ὅ θαιεκ ηνζζοπυζηαημκ, ηαί ηυ εἰδέκαζ ηκ πνμζχπςκ ηάξ ἰδζυηδηαξ,
ηαί ηί δδθμῦζζκ, μἷμκ παηνυηδηα ηαί οἱυηδηα, ηαί ηίξ ημῦ εείμο Πκεφιαημξ ἁβζαζηζηή δφκαιζξ ηαί εεμθμβία• ηαί πξ
εἴνδηαζ ηυ, «ἐλδνεφλαημ ηανδία ιμο θυβμκ ἀβαευκ», ηαί πξ πενί ημῦ πνμζηοκδημῦ Πκεφιαημξ εἴνδηαζ, ὅπεν ἐη ημῦ
Παηνυξ ἐηπμνεφεηαζ• ηαί πξ ἐκ ηῶ Παηνί ηαί ἐκ αημῖξ ηαί ἐκ ἀθθήθμζξ ὁ Τἱυξ ηαί ηυ Πκεῦια ζοκασδίςξ ηαί ἀζπίζηςξ
ηαί ἀδζαζνέηςξ ἐκ ιμκῆ εἰζζκ ἀκεηθμζηήηῳ. Γεῖ δέ εἰδέκαζ, ὅηζ ιμκή ηαί ζηάζζξ ηαηυκ εἰζζ, ηίκδζζξ δέ ἕηενυκ ἐζηζ ηξ
ιμκξ. Φδζίκ μὖκ ὅηζ, ηαί ἐκ ιμκῆ ἀηζκήηῳ, ἀεί μὖζα εεία θφζζξ, δμηεῖ ηζκεῖζεαζ ἐκ ηῆ ἐκ ἀθθήθμζξ πςνήζεζ.
Σελίδα 171 από 193
Καί ηξ ἐκ αηῶ ηαί ἐκ αημῖξ: Οὗημξ ὁ κμῦξ ηκ εἰνδιέκςκ• ζοκαΐδζμξ, θδζίκ, ὕπανλζξ ηξ ἁβίαξ Σνζάδμξ, ηαί μπ
ἑηένςξ ιέκ πνλεκ, ἑηένςξ δέ ιεηά ηαῦηα ηαηέζηδ, ἤ πςνζζιυκ ηζκα ἤ ιεηααμθήκ ἔζπδηεκ, ἀθθ’ ἅια ηαί ηαηά ηαοηυκ ηυ
ηε ἐη ημῦ Παηνυξ εἶκαζ ηυκ Τἱυκ ηαί ηυ Πκεῦια ηυ ἅβζμκ, ηαί μ ιεη' αηυκ.
Πξ ὁ πενμφζζμξ Ἰδζμῦξ: διείςζαζ ηαηά Νεζημνζακκ ηαί Ἀηεθάθςκ.
Πξ ἀβαευξ: Σί πενζέπεζ ὁ Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ θυβμξ.
Καί βάν ἐπνκ: Γζά ηί αἱ εεμθμβζηαί πμηοπχζεζξ ηαί ὁ Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ θυβμξ ὁθζβυζηζπμί εἰζζ ιθθμκ ἤ
οιαμθζηή εεμθμβία.
Σξ ζοιαμθζηξ: Σκ πνχηςκ ηά ηξ οιαμθζηξ εεμθμβίαξ θδζί.
Σαῖξ ζοκυρεζζ ηκ κμδηκ: οκυρεζξ ηκ κμδηκ ηάξ ηῆ ἀΰθῳ αηκ ἁπθυηδηζ πνεπμφζαξ εεςνίαξ ἐηάθεζε, ηυ δέ
«πενζζηέθθμκηαζ» ἀκηί ημῦ 'ζοζηέθθμκηαζ' ηέεεζηεκ.
Ἀθθ' ἀθμβίακ πακηεθ: Ἀθμβίακ θδζί ηυ ιή δφκαζεαζ θυβῳ παναζηζαζ ηά πέν θυβμκ, ηαί ἀκμδζίακ μὖκ ηυ ἀκεκκυδημκ
ηαί ὅ ιή δφκαηαί ηζξ κμζαζ, ὡξ πέν κμῦκ.
Καηεῖ ιέκ ἀπυ ημῦ ἄκς: πεζδή ηά κμδηά ηαί πέν κμῦκ ημῦ Θεμῦ ἑκάδεξ εἰζί, ηαί ἕκ ὁ Θευξ, ιθθμκ δέ ηαί πέν ηυ ἕκ,
εἰηυηςξ ζοκέζηαθηαζ, ἅηε ηαί ἀιενέξ ηαί ἀπθήεοκημκ. Σά δέ ιεηά Θευκ, ὅζῳ ιθθμκ ηάηεζζζκ ἐπί ηά αἰζεδηά, ημζμφηῳ
ιθθμκ ὁιζθμῦκηαζ ημῖξ ιενζζημῖξ ηαί ζηεδαζημῖξ, ηαί πεπθδεοζιέκμζξ ζοιπθδεφεηαζ αημῖξ πνυξ ηυκ ιενζζιυκ ηαί ηυ
πμθοζπζδέξ ηκ αζζεδηκ. Πνυξ ηά ἔζπαηα δέ, ημοηέζηζκ ἀπυ ηξ εεμθμβζηξ πμηοπχζεςξ. Ἀπυ ημῦ πνςηίζημο:
Πνςηίζημο θδζί ημῦ ιθθμκ μἰηεζμηένμο ηαί ηῆ ἐκκμίᾳ πνμεζζαάθθμκημξ, μἷμκ ὅηζ ὤκ ὁ Θευξ, ὅπεν ἑαοηυκ ὠκυιαζεκ.
Ὅηζ ηυ πέν πζακ: Πξ δεῖ ηεπνζεαζ ηαῖξ εέζεζζ ηαί ηαῖξ ἀθαζνέζεζζκ ἐπί Θεμῦ, ηαί ὅηζ ηάξ ιέκ εέζεζξ ἀπυ ημῦ
πνςηίζημο ηαί ιθθμκ ζοββεκμῦξ ηῶ Θεῶ πμζμφιεεα, ηάξ δέ ἀθαζνέζεζξ ἀπυ ηκ ἐζπάηςκ ηαί ιθθμκ αημῦ
δζεζηδηυηςκ.
Σήκ πμεεηζηήκ ηαηάθαζζκ: Καηάθαζίξ ἐζηζ θυβμξ ἀπμθακηζηυξ ἤ ημῦ ηαευθμο, ἤ ημῦ ιαπμιέκμο, ἤ ζοιπθεημιέκμο
ηζκυξ, ἤ ζοβηνζκμιέκμο, μἷμκ 'ὁ Θευξ γςή ἐζηζκ', 'ὁ Θευξ ἀβαευηδξ ἐζηίκ'. πμεεηζηή δέ ἐζηζ θυβμξ ἀπμθακηζηυξ ἤ ημῦ
ηαευθμο, ἤ ιαπμιέκμο ηζκυξ, ἤ ζοιπθεημιέκμο δδθςηζηυξ. Ἡ μὖκ πμεεηζηή ηαηάθαζζξ ἐπί Θεμῦ, ὅηζ 'ὁ Θευξ γςή ἐζηζ
ηαί ἀβαευηδξ' ιθθμκ ἤ ἀήν ηαί θίεμξ• αἱ δέ ἀθαζνέζεζξ ηαηά ἀπυθαζζκ θέβμκηαζ ἐκακηίςξ ηῆ εέζεζ• ιέκ βάν εέζζξ
ηαηά πμεεηζηήκ, ὡξ εἴνδηαζ, ηαηάθαζζκ θέβεηαζ, ὅηζ γςή ὁ Θευξ ἤ ἀήν, δέ ἀπμθαηζηή ἀθαίνεζζξ 'μ ιεεφζηεηαζ ὁ
Θευξ', 'μη ὀνβίγεηαζ'• ηαί ἐπί ηκ εέζεςκ ἐη ηκ ζοββεκεζηένςκ ἀνπυιεεα• μἰηεζυηενμκ βάν Θεῶ γςή ηαί ἀβαευηδξ
ιθθμκ, ἤ ἀήν ηαί θίεμξ. πί δέ ηκ ἀθαζνέζεςκ ἀπυ ηκ ἐζπάηςκ ἄκζιεκ, μἷμκ ηυ ιή θυβῳ δδθμῦζεαζ ηυκ Θευκ, ηαί ηυ
ιή κμεῖζεαζ, μἰηεζυηενμκ ιθθμκ ηῶ Θεῶ, ἤ ηυ ιή ηναζπαθκ, ιδδέ ὀνβίγεζεαζ, ηαί ὅθςξ ἐη ημῦ δεοηένμο ηξ
ἀθαζνέζεςξ ἀνπυιεεα• μἷμκ, μ ιεεφεζ ιθθμκ ὁ Θευξ ἤ μ θέβεηαζ• ηαί μ ιδκζᾶ ιθθμκ ὁ Θευξ ἤ μ κμεῖηαζ. Κναζπάθδ
Σελίδα 172 από 193
ιέκ μὖκ ἐζηζ πμθθή ηαί ζθμδνμηάηδ ιέεδ, μἱμκεί ηαναπάθδ ηζξ μὖζα, ὅ ἐζηζκ ηυ ηάνα, ἤημζ ηήκ ηεθαθήκ, πάθθμοζα
ηαί πάκο ηζκμῦζα. Μκζξ δέ μπ ηοπμῦζα ὀνβή, ἀθθ' ἐπίιμκμξ. Ἀπυ βμῦκ ηκ αἰζεδηκ ἀκζυκηαξ ἐπί ηά κμδηά, πάζαξ
ηαφηαξ ηάξ ἀζςιάημοξ ἀθαζνέζεζξ ιή ηαπεζκξ κμεῖκ πνή, ἀθθ' ἐθ' ἑηάζηῳ ηκ εἰνδιέκςκ πνμζοπαημφεζκ, ὅπεν αηυξ ὁ
ιαηάνζμξ Γζμκφζζμξ εἶπεκ• μδέκ βάν ἐζηζκ ὁ Θευξ ηκ εἰνδιέκςκ, ὧκ ιεῖξ βζκχζημιεκ ἤ κμμῦιεκ, ἀθθ’ μὔηε ὧκ
βζκχζημοζζκ αἱ κμδηαί δοκάιεζξ πζαζ• πάκηα βάν ηά εἰνδιέκα ηαεάπαλ ἐη Θεμῦ εἰζζ ηαί αημῦ δςνεαί• ηαί πξ αηυξ
ἐλ αηκ ὁ πνμκμμφιεκμξ αηκ ηονίςξ; Πάκηα δέ δζαθυνςξ δζελήθεμιεκ ἐκ ηῶ Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ• πάκηα βάν ηαῦηα,
ὡξ ζοιαεαδηυηα, ηαί ἐκ μζίαζξ ηκ ιεηά Θευκ, ὁ δέ Θευξ ηαί πέν μζίακ, ηαί ημφηςκ αἴηζμξ, μημῦκ ηαί πέν αηά,
Ἄθθςξ• Εςή ηαί ἀβαευηδξ, ἰδμφ ηαηάθαζζξ, ἤημζ εέζζξ• μ ηναζπαθᾶ, μδέ ιδκζᾶ, ἰδμφ ἀπυθαζζξ, ἤημζ ἀθαίνεζζξ.
Ἤ ἀήν ηαί θίεμξ: Ἀήν ιέκ, ηαηά ηυ ἐκ Βαζζθείαζξ εἰνδιέκμκ, ἐκ αὔνᾳ θεπηῆ• θίεμκ δέ ὁ πνμθήηδξ εἶδε. Σμφηςκ μὖκ
μἰηεζυηενμκ ιθθμκ εέζεζξ ηαί δδθχζεζξ ἐπί Θεμῦ γςή ηαί ἀβαευηδξ. Ὥζπεν μὖκ ηαί ἐη ηξ ἀθαζνέζεςξ ἐπί ημῦ
ἐκακηίμο, μἷμκ ηυ ηναζπαθᾶκ ηαί ιδκζᾶκ, πυννς Θεμῦ ηαί ἀθθυηνζα, ηυ δέ ιήηε θέβεζεαζ ιθθμκ πνέπμκ Θεῶ ηαί
ἐββοηένς, δζά ηυ πέν πάκηα κμῦκ ηε ηαί θυβμκ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Γ'
Οδέ ἐκ ηυπῳ ἐζηίκ: Ἀκαβηαίςξ ὁ παηήν δζά ημφηςκ πνμζδζθαθίζαημ ηυκ ἀηνμαηήκ, ὥζηε ιή ηαῖξ ἑλξ ἀπμθάζεζζκ
μἴεζεαζ ὅθςξ ιή εἶκαζ ηυ Θεῖμκ, ἀθθ’ ἐκ ημφημζξ ιέκ ηυ εἶκαζ αηυ πέεεημ, ἐκ ἐηείκμζξ δέ ηυ ηαί ιδδέκ ηκ ὄκηςκ εἶκαζ,
ἀθθ’ πενμφζζμκ.
ΔΗ ΣΟ ΚΔΦΑΛΑΗΟΝ Δ'
Ὡξ μὔηε ροπή ἐζηζκ, μὔηε κμῦξ: Γζαθένεζ ηαῦηα ἀθθήθςκ, ὡξ ἐκ ημῖξ ἀκςηένς δεδήθςηαζ, θακηαζία, δυλα, θυβμξ, κυδζζξ,
ἅ ηαηά ηυκ κμῦκ εεςνεῖηαζ. Πνμζεπζκμδηέμκ δέ ηυ ηαηά ηυκ ιέηενμκ θυβμκ ιή ἔπεζκ θυβμκ• ὁιμίςξ ηαί κυδζζκ ηαηά ηήκ
ἐκ ημῖξ κμενμῖξ ηηίζιαζζ• ηαί ηά ἑλξ δέ μὕηςξ ἐηδέπεζεαζ πνή. Ἄθθςξ• Καί ἐπί ημφηςκ ὁιμίςξ ηυ ὡξ ιξ εἰδέκαζ
εεηέμκ• ηκ ιεη' αηήκ δέ, δδθαδή ηήκ εείακ θφζζκ, ημοηέζηζ ηκ ηηζζιάηςκ ηάξ εέζεζξ πμζεῖζεαί θδζίκ ἐκ ηῶ θέβεζκ
γςήκ ἤ θξ ηαηά ηά ἐκ ημῖξ βεκκδημῖξ εεςνμφιεκα, ἐλ ὧκ ηυ ηαῦηα πμζηήζακηα ἐκκμμῦιεκ ηαί μ ηξ αημῦ θφζεςξ δζά
ημφηςκ εέζζκ ηζκά εἰζάβμιεκ• ηαί πάθζκ ἀθαίνεζζκ πμζμῦιεκ ηῶ ηαηά ιδδέκ ημφηςκ εἶκαζ θέβεζκ ηυ Θεῖμκ.
Οδέ ἕκ μδέ ἑκυηδξ: Γζαθένμοζζκ ἀθθήθςκ ἕκ ηαί ἑκυηδξ• ηυ ιέκ βάν δδθμῖ ηυ πενηείιεκμκ, ηυ δέ ηήκ ημζαφηδκ
πμζυηδηα, ὥζπεν θεοηυκ ηαί θεοηυηδξ, ἀβαευκ ηαί ἀβαευηδξ. διείςζαζ δέ ὅηζ μὔηε εευηδξ μζία ἐζηί ημῦ Θεμῦ,
ὥζπεν μδέ ἕκ ηζ ηκ εἰνδιέκςκ μδέ ηκ ἐκακηίςκ αημῖξ δζυ μδέκ αηκ ἐζηζκ. Ο βάν ἐζηζ ηαῦηα μζία αημῦ, ἀθθά
δυλα πενί αηυκ• Οὕης ηαί έλημξ ὁ ἐηηθδζζαζηζηυξ θζθυζμθμξ εἶπε, ηαί ὁ Θεμθυβμξ Γνδβυνζμξ ἐκ ηῶ ηνίηῳ ηκ
Θεμθμβζηκ αημῦ, ὡξ μὔηε εευηδξ, μὔηε ηυ ἀβέκκδημκ, μὔηε παηνυηδξ μζίακ ζδιαίκμοζζ Θεμῦ.
Οδέ εευηδξ ἤ ἀβαευηδξ: διείςζαζ δέ ηαί ὅηζ μδέ Πκεῦιά ἐζηζκ, ὡξ ιξ εἰδέκαζ, μὔηε οἱυηδξ, μὔηε παηνυηδξ. Καί ηυ
'ὡξ ιξ εἰδέκαζ' ἐπί πάζδξ ηξ ἐκ ημῖξ πνμηεζιέκμζξ ἀπμθάζεςξ θααέ• δδθμῖ δέ ηυ ηαηά ηήκ ιεηένακ εἴδδζζκ.
Οδέ ηά ὄκηα βζκχζηεζ: Μή ζε ηαναζζέης ηυ ηέθάθαζμκ ημῦημ ηαί κμιίζῃξ αθαζθδιεῖκ ηυκ εεῖμκ ημῦημκ ἄκδνα• ζημπυξ
βάν αηῶ δεῖλαζ ηυκ Θευκ ιδδέκ ηκ ὄκηςκ ὄκηα, ἀθθ' πέν ηά ὄκηα• εἰ βάν ηά πάκηα αηυξ δδιζμονβήζαξ πανήβαβε, πξ
ἔπεζ ενεεκαζ ἕκ ηζ ηκ ὄκηςκ; Δἶπε βάν, ὅηζ μδέ ηά ὄκηα βζκχζηεζ ηυκ πάκηςκ αἴηζμκ Θευκ• ημῦημ δέ ἀπχθεζα ζαθήξ,
ηυ ιή βζκχζηεζκ Θευκ• ἀθθά ηαπέςξ αηυ ἐζαθήκζζεκ, εἰπχκ, ᾖ αηυξ ἐζηζ, ημοηέζηζκ, μδέκ ηκ ὄκηςκ βζκχζηεζ Θευκ,
ηαε' ὅ αηυξ ἐζηζκ, ἀκηί ημῦ ηήκ ἀκεκκυδημκ ηαί πενμφζζμκ μζίακ αημῦ, ἤ ὕπανλζκ ηαε' ἥκ πάνπεζ• εἴνδηαζ βάν•
Σελίδα 173 από 193
«μδείξ βζκχζηεζ ηυκ Τἱυκ, εἰ ιή ὁ Τἱυξ». Καί ἐη ημῦ ἐκακηίμο ἐπάβεζ ὁ ιέβαξ Γζμκφζζμξ ηαί θδζζκ, ηαί ὅηζ «μδείξ
βζκχζηεζ ηυκ Θευκ ἦ ἐζηζκ», μδέ αηυξ ὁ Θευξ βζκχζηεζ ηά ὄκηα ᾖ ὄκηα ἐζηί, ημοηέζηζκ μη μἶδεκ ἐπζαάθθεζκ ημῖξ
αἰζεδημῖξ αἰζεδηξ, ἤ ηαῖξ μζίαζξ ὡξ μζίαζξ. Ἀκμίηεζμκ βάν ημῦημ Θεῶ• μἱ βάν ἄκενςπμζ ηά αἰζεδηά ἤ δζά εέαξ ἤ
βεφζεςξ ἤ ἁθξ κμμῦιεκ ηί εἰζί, ηά δέ κμδηά ἀπυ ιαεήζεςξ ἤ δζδαζηαθίαξ ἤ ἐθθάιρεςξ ηαηαθαιαάκμιεκ. δέ Θευξ
μδέ ἐλ ἑκυξ ηνυπμο ημζμφημο μἶδε ηά ὄκηα, ἀθθά βκζζκ ἔπεζ ηήκ αηῶ πνέπμοζακ• ημῦημ βάν αἰκίηηεηαζ ηυ νδηυκ ηυ
θέβμκ, «ὁ εἰδχξ ηά πάκηα πνίκ βεκέζεςξ αηκ», ὅπεν δδθμῖ ὅηζ μ ηαηά ηυκ θυβμκ ηξ βεκέζεςξ ηκ ὄκηςκ μἶδεκ αηά ὁ
Θευξ, ὅπεν ἐζηίκ αἰζεδηξ, ἀθθά ηαε' ἕηενμκ βκχζεςξ ηνυπμκ. Οἱ ἄββεθμζ δέ βκςζηζηξ αηά ηαί ἀΰθςξ βζκχζημοζζκ,
μπ ὡξ ιεῖξ αἰζεδηξ. Οὕηςξ μὖκ ηαί ὁ Θευξ ἀζοβηνίηςξ ηαί πενακααεαδηυηςξ, μ ιήκ ηαῖξ μζίαζξ ἐπζαάθθςκ μἶδε
ηά ὄκηα. Ἄθθςξ• Σά ὄκηα, ἤβμοκ ηά ηηίζιαηα, πέν ηήκ ἑαοηκ θφζζκ ἐηηαεεῖκαζ ηαῖξ κμήζεζζκ μ δφκαηαζ• εἰηυηςξ μὖκ
εἰξ ἑαοηά αθέπμκηα ἀβκμεῖ ηήκ εείακ θφζζκ, ηαε' ὅ αηή ἐζηζκ. Οὕηςξ μὖκ ηαί εεία θφζζξ, εἰξ ἑαοηήκ αθέπμοζα, μη
μἶδεκ ἐκ ἑαοηῆ εἶκαζ ηά ὄκηα ηαηά ηυκ ηξ μζίαξ αηκ θυβμκ• ημῦημ βάν ἐδήθςζεκ εἰπχκ, «ᾖ ὄκηα ἐζηίκ», ἐπεζδή πέν
πάκηα ηά ὄκηα ηαί αηυ ηυ εἶκαζ ηέηηδηαζ πενμοζίςξ• ἑηένςξ βάν μη ἄκ ηζξ εἴπμζ ἀβκμεῖκ ηυκ Θευκ ηά ἑαοημῦ ηηίζιαηα.
Δἰξ ηυ αηυ. Ὅηζ μδείξ βζκχζηεζ ηήκ ἄπνακημκ Σνζάδα, ηαε' ὅ αηή ἐζηζκ, ἀκηί ημῦ, μδέκ ἐζηζκ ὡξ αηή, ἵκα ηαί βζκχζηῃ
αηήκ ὡξ αηή ἐζηζκ• ιεῖξ ἄκενςπμί ἐζιεκ, ηήκ δέ πανλζκ ηξ ἀπνάκημο Σνζάδμξ μη ἴζιεκ ηί ἐζηζκ• μ βάν ἐζιεκ ἐη
ηξ μζίαξ αηξ• μὕηςξ μδέ ὁ Θευξ εἶδε ηά ὄκηα ἦ ἐζηί, ηαεχξ ιεῖξ μ βάν ἐζηί ηζ ηκ ὄκηςκ ἤ ηαη' αηά• ηἄκ βάν
αηυξ Πκεῦια ὁ Θευξ, ηαί ηυ ἅβζμκ ιέκημζ Πκεῦια μὕηςξ ὠκυιαζηαζ, ἀθθ' μη ἔζηζ Πκεῦια βκχνζιμκ ιῖκ ἤ ἀββέθμζξ. Σί
δέ ἀκςηένς εἰπχκ, 'μη ἔζηζ θξ, μδέ ἀθήεεζα', πμηαηααάξ πάθζκ θέβεζ, 'μη ἔζηζ ζηυημξ, μδέ θξ, μδέ πθάκδ, μδέ
ἀθήεεζα'; Γοκαηυκ μὖκ ἐπζπεζνμῦκηα εἰπεῖκ, ὅηζ ηυ ιέκ πνημκ πενί ημῦ ἀπμθφηςξ θςηυξ θέβεζ, μδέ πθάκδ ὡξ ἐκ μζίαζξ
ηκ ἀββέθςκ, ηαί ἀθήεεζακ ηήκ αημαπμθεθοιέκςξ ηαί ἀκαζηίςξ ἀθήεεζακ• ηά δέ ἐθελξ, ὅηζ μὔηε ηκ πνυξ ηζ, μἷμκ ἐη
ζηυημοξ ιεηααάθθςκ θξ, ὡζακεί ἐη ημῦ δοκάιεζ θςηυξ εἰξ ηυ ἐκενβείᾳ θξ ιεηααάθθςκ ἐη ηκ ζπεηζηκ εἰξ ἄθθδθα
θξ ηαί ζηυημξ• μὔηε βάν βκυθμξ ἐζηίκ, μὔηε πμθφ θξ, μὕηςξ μὔηε ἐη ημῦ ἐκακηίμο, ἐη ημῦ ηαηά δφκαιζκ πθάκδκ εἶκαζ
εἰξ ἀθήεεζακ ἐκενβείᾳ ιεηέααθε• πάκηα βάν ηαῦηα, δεφηενα αημῦ, ἐλ αημῦ πνμκμδηζηξ ἐηθμζηήζακηα. Οδέκ μὖκ ἐζηζ
ηκ ἐλ αημῦ.
ΥΟΛΗΑ ΔΗ ΣΑ ΔΠΗΣΟΛΑ ΣΟΤ ΑΓΗΟΤ ΓΗΟΝΤΗΟΤ ΑΡΔΟΠΑΓΗΣΟΤ
ΔΗ ΣΖΝ ΔΠΗΣΟΛΖΝ Α'
πζαάθθς Γάσμκ ημῦημκ εἶκαζ, ᾧ ηήκ ηνίηδκ ἐπζζημθήκ ἔβναρεκ ὁ εεῖμξ εαββεθζζηήξ Ἰςάκκδξ, ηεηιαζνυιεκμξ ηαί ἐη ηκ
ἄθθςκ, μἷξ ζοββέβμκε ιεηά ηκ Ἀπμζηυθςκ ὁ εεῖμξ μὗημξ ἀκήν. Θεναπεοηάξ δέ ἔθδ ηαθεῖζεαζ ἐκ ηῶ «Πενί ηξ
ἐηηθδζζαζηζηξ ἱενανπίαξ» ηεθαθαίῳ ξ' ημφξ ιμκαπμφξ, εἰπχκ ἐηεῖ ηαί πξ ηαείζηακηαζ ιή ὄκηεξ ηθδνζημί, ἀθθά
ἀκχηενμζ ηυκ θαμῦ. Σμφημοξ δέ ἔμζηε εαοιάγεζκ Φίθςκ ὁ Ἰμοδαῖμξ ἐκ ηῶ «Πενί εεςνδηζημῦ» ἤ «Ἱηεηκ» ζοκηάβιαηζ,
εεναπεοηάξ αημφξ ηαθκ, ηαί ηήκ δίαζηακ αηκ δζδβμφιεκμξ πνυ ὀθίβμο ημῦ ηέθμοξ ημῦ αζαθίμο ημφημο. Ἀκάβκςεζ ηά
ημῦ αημῦ Φίθςκμξ.
«Ἀθθά ιή ηαηά ζηένδζζκ»: Σμῦημ, θδζί, ιή ηαηά ηάξ ημζκάξ ἐκκμίαξ πμθάαῃξ, ὅηζ, ὥζπεν ηυ ζηυημξ θφεηαζ θςηί, ηαί
ιάθζζηα πμθθῶ, ἤ ὥζπεν ἤ ἀβκςζία, ἥηζξ ηαί αηή ζηυημξ ἐζηί, παφεηαζ βκχζεςκ, ηαί ιάθζζηα πμθθκ, ἐπζβεκμιέκςκ,
μὕης ηαί ηαηά Θευκ ἀβκςζία ἔμζηε ηῆ ηαηά ἀιαείακ ἀβκςζίᾳ, ὥξ ἔθδιεκ• ἀθθ' ὅζῳ θςηίγεηαί ηζξ πενί Θεμῦ ηαί ὅζῳ
ηζξ ζοκάβεζ βκζζκ ηκ ὄκηςκ, ημοηέζηζ ηήκ πενί ηκ κμδηκ ηαί κμενκ, ημζμφηῳ ιθθμκ, ἀκαααίκςκ πενί ηήκ βκζζκ
ηήκ πενί Θευκ, βκχζεηαζ ηήκ ἀηαηαθδρίακ, ἤημζ ηήκ ἀβκςζίακ ηήκ πενί Θευκ, θξ εἶκαζ ηαί βκζζκ πέν πάκηα ηά
βκςζεέκηα ηαί θμζπυκ ζζβῆ ηζιᾶ ηήκ πενί Θευκ ἀθαζίακ. Οημῦκ μ ηαηά ζηένδζζκ βκχζεςξ θέβεηαζ πενί Θεμῦ
ἀβκςζία, ἀθθά ηαε' πενμπήκ ηαί πεναμθήκ πάζδξ βκχζεςξ, ὅηζ ἔβκς ηζξ ηυκ πζζ ηαί ἑαοηῶ ἄβκςζημκ ηαί
ἀηαηάθδπημκ. Σαῦηα ηαί ἐκ ηῶ «Πενί ιοζηζηξ εεμθμβίαξ» ηεθαθαίῳ α' εἴνδηαζ, ηαί ἐκ ηῶ «Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ»
ηεθαθαίῳ α'.
Σελίδα 174 από 193
«Ἀθθά ηί ηκ αημῦ ηκ ὄκηςκ»: Ὅζμκ ηζξ ἔπεζ, θδζί, ηκ ὄκηςκ ηήκ βκζζκ, ηαί ηυ ὄκ θξ, ημοηέζηζ αηήκ ηξ ἀθδεείαξ
ηήκ κυδζζκ, ημζμῦημκ ηά πενί Θευκ ὄρεηαζ ἄβκςζηα• μ βάν ηῶ θςηί ἤ ηῆ βκχζεζ θακενμῦκηαζ, ἀθθά ιθθμκ ημφξ ηαῦηα
ἔπμκηαξ θακεάκεζ. Καί ἐκ ημφημζξ ἐπίδμζίξ ηε ηαί αὔλδζζξ, ηῶ θςηί θδιζ ηαί ηῆ βκχζεζ, ηυ Θεῖμκ δεζηκφεζ ἀεέαηυκ ηε
ηαί ἄβκςζημκ• ὅηζ ὁ Θευκ εεαζάιεκμξ ηαί κμήζαξ ὅ εἶδεκ, αηυκ ιέκ μπ ἑχναηεκ, ἀθθά ηί ηκ αημῦ ηκ ὄκηςκ ηαί
βζκςζημιέκςκ.
«Αηῶ ηῶ ηαευθμο»: Πνμζεπζκμεῖκ δεῖ ηαί ἐπί ημφημζξ ηυ ηαηά ηά ὄκηα ηαί βζκςζηυιεκα. Συ δέ «ιή εἶκαζ» πνυζηεζηαζ,
ἐπεζδή ηυ ἐζηζ ηκ ηηζζηκ ἐζηζκ, ὁ δέ Θευξ ηαί πέν ηυ εἶκαζ, δζυηζ ἄηηζζημξ.
ΔΗ ΣΖΝ ΔΠΗΣΟΛΖΝ Β'
«Πξ ὁ πάκηςκ ἐπέηεζκα»: Σαῦηα πμθθάηζξ ιέκ ηαί ἐκ ηῶ «Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ» δζαθυνςξ εἴνδηαζ, ηαη' ἐλαίνεημκ δέ
αηά νιήκεοζεκ ἐκ αηῶ ηῶ θυβῳ ηεθαθαίῳ ζα', πενί ηυ ηέθμξ, θέβςκ• Πξ ὁ πάκηςκ αἴηζμξ ηαί εευηδξ ηαί ἀβαευηδξ,
ηαί εευηδημξ πμζηάηδξ, ηαί πέν ηαῦηα. Οὕης δέ ἀκαβκςζηέμκ• νςηξ πξ ὁ Θευξ πέν εευηδημξ ἀνπήκ; Δἴηα
ἀπμηνίκεηαζ• Δἰ κμήζεζξ, ὅηζ εευηδξ αηυ ηυ ἐη Θεμῦ δνυκ ἐζηζ ηαε' ὅ εεμφιεεα, μ ιήκ αηυξ ὁ Θευξ, ἔπεζξ ηήκ θφζζκ•
ὁ βάν Θευξ, αηυ θδιζ ηαί πενμφζζμξ μζία πέν ηήκ παν' αημῦ δςνμοιέκδκ ηαί πανζγμιέκδκ εεανπίακ, ημοηέζηζ
εέςζίκ ἐζηζ, ηαί ηά ἑλξ ὁιμίςξ. Δἶηα θμζπυκ ζοθθμβίγεηαζ θάζηςκ, ὅηζ, εἰ ηυ ἐη Θεμῦ δνμκ ἀνπή βίκεηαζ ημῦ εεμῦζεαζ
ιξ, δθμκ, ὅηζ ὁ πάζδξ αἴηζμξ ηαί ἀνπή ὤκ, ιθθμκ δέ πενάνπζμξ, μὕης ηαί ηξ θεβμιέκδξ εευηδημξ, ἤ ὡξ εεανπίαξ
ἐπέηεζκά ἐζηζκ. ιέκ βάν Θευξ μ ηαηά ζπέζζκ, ὡξ ιεῖξ, ηηηαζ ηυ ἀβαευκ, ἀθθ' ἀζπέηςξ ἔπεζ, ιεῖξ δέ ζπεηξ, ηνεπημί
βάν, ἐηεῖκμξ δέ ἄηνεπημξ.
«Δἰ εευηδηα ηαί ἀβαευηδηα»: Οη αηήκ, θδζί, ηήκ ηαη' μζίακ εευηδηα ηαί ἀβαευηδηα, ὅ ηζ πμηέ ἐζηζ θέβς, ἀθθά ηήκ
ἀβαεμπμζυκ ηαί εεμπμζυκ δςνεάκ ημῦ ὄκημξ Θεμῦ ηαί ἀβαεμῦ• ημῦημ βάν ἀνπή ηαί αἰηία ημῦ εεμῦζεαζ ηαί ἀβαεφκεζεαζ,
ηαί ηαηά ημῦημκ ηυκ ηνυπμκ θδζί θέβεζεαζ πέν εεανπίακ ηαί ἀβαεανπίακ, ηήκ μὕης δδθαδή κμμοιέκδκ. διείςζαζ δέ
ηαί ἐκηεῦεεκ, ὅηζ εευηδξ ηαζ ἀβαευηδξ μη αημοζία ἐζηζ ημῦ Θεμῦ• ηαί βάν ηαί ημφηςκ ἐπέηεζκα ὁ Θευξ ιυκμξ ἐκ ηῶ
«Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ» ηεθαθαίῳ ζα' πθαηφηενμκ εἴνδηαζ.
«Ἀιίιδημξ ηαί ἄζπεημξ»: ηαηά ζπέζζκ μη ἔπςκ ηζ, ἀθθ' ἐλ ἑαοημῦ ιίιδζζξ ηαί ζπέζζξ αηά ηά πνάβιαηα, ιεηέπμκηεξ δέ
ηαί ιζιμφιεκμζ, πενί μὕξ ηαῦηα ὁνκηαζ. Ἀιίιδημκ δέ ηαί ἄζπεημκ ἔθδ ηυ Θεῖμκ, ὅηζ, ὅζῳ ηίξ πνυξ ιίιδζζκ ηαί ζπέζζκ
Θεμῦ πνμηυπηεζ, ημζμῦημκ ηαηαθαιαάκεζ ηυ ἀκέθζηημκ ηξ ιζιήζεςξ ηαί ζπέζεςξ.
ΔΗ ΣΖΝ ΔΠΗΣΟΛΖΝ Γ'
«λαίθκδξ ἐζηί ηυ παν' ἐθπίδα»: θίζηδιζ, ὡξ ὅηζ ιθθμκ ἐηεῖκμ ηυ πνμθδηζηυκ ημῦ πνμθήημο Μαθαπίμο νχηδζεκ ὁ
Γάσμξ, ηυ ἔπμκ• «Καί ἐλαίθκδξ ἥλεζ εἰξ ηυκ καυκ αημῦ ὁ Κφνζμξ, ὅκ ιεῖξ γδηεῖηε, ηαί ὁ ἄββεθμξ ηξ δζαεήηδξ, ὅκ ιεῖξ
ἐπζπμεεῖηε». Ἔδμλε δέ ιμζ ημῦημ νςηζεαζ ἐη ηυκ ἐπαβαβεῖκ• «Σμῦημ μἶιαζ ηήκ εεμθμβίακ αἰκίηηεζεαζ». Θαοιαζίςξ
ἐκηαῦεα εεμθμβεῖ ηά πενί ημῦ Κονίμο Ἰδζμῦ Υνζζημῦ. διείςζαζ δέ πξ ἐηοιμθμβεῖ ηυ «ἐλαίθκδξ»• ζδιείςζαζ ηαί ηυ
ἀκενςπίκςξ μζζςεκαζ Υνζζηυκ.
«Κνφθζμξ δέ ἐζηζ»: Συ «ηνφθζμξ» πμθθάηζξ ἀκηί ημῦ Θευξ εἶπε, ηαί ηνοθζυηδηα ηήκ εευηδηα, ὡξ ἐκ ημῖξ ἄκς θυβμζξ. Συ
«ηνφθζμξ» μὖκ ἐκηαῦεα ἀκηί ημῦ «ὁ Θευξ» εἴνδηαζ, ὡξ ἀυναημξ.
Σελίδα 175 από 193
ΔΗ ΣΖΝ ΔΠΗΣΟΛΖΝ Γ'
«Πξ, θήξ, Ἰδζμῦξ»: πενςηᾶξ, θδζί, πξ ημῦημ; διείςζαζ δέ ηυ «ἐκεάδε, ημοηέζηζκ ἐκ ηῆ μἰημκμιίᾳ, ἐπεί δίπα ηαφηδξ,
ηαί ὡξ αἴηζμξ ἀκενχπςκ, θέβεηαζ ἄκενςπμξ, ὡξ πμζδηήξ ἀκενχπςκ.
«Ο βάν ὡξ αἴηζμξ ἀκενχπςκ»: Σμῦηυ θδζζ ηαί Ἀθνζηακυξ ἐκ ηαῖξ Υνμκμβναθίαξ θέβεηαζ βάν ὁιςκφιςξ ὁ Θευξ πζζ
ημῖξ ἐλ αημῦ, ἐπεζδή ἐκ πζίκ ἐζηζκ. κ δέ ηῆ μἰημκμιίᾳ ὡξ ηαηά ηήκ μζίακ ὅθδκ μζζςεείξ ἄκενςπμξ θέβεηαζ, ηαηά ηυ
εἰνδιέκμκ «κ ᾧ ηαημζηεῖ πκ ηξ εευηδημξ ηυ πθήνςια ζςιαηζηξ». Πζακ δέ θέλζκ ηξ ἐπζζημθξ ζδιείςζαζ• ἔζηζ
βάν ηαηά πάζδξ αἱνέζεςξ, πνεζαοηέναξ ηε ηαί κεςηέναξ.
«Ἡιεῖξ δέ ηυκ Ἰδζμῦκ»: Ο δζά ηυ ἀκενχπζκμκ, θδζί, ημῦ Υνζζημῦ αηυκ ἀθμνίγμιεκ, ἤβμοκ πέν ἄκενςπμκ θέβμιεκ, ὡξ
λέκμκ ημῦημ ηαηά ηυκ ηξ μζίαξ θυβμκ ημῦ ημζκμῦ ηξ θφζεςξ ὁνζγυιεκμζ ἀθθά πνμδήθςξ ηαηά ηυκ ηξ εευηδημξ θυβμκ.
πήβαβε βάν• Οδέ βάν ἄκενςπμξ ιυκμξ, ἀθθά ηαί Θευξ. Δἰ ηαί ὅθδκ μζίακ ἀκενχπμο ἀκέθααε, θδζίκ, ἀθθ' μ
δζαζνμῦιεκ αηυκ ἀπυ ηξ εευηδημξ ἐπάβεζ βάν• Ο βάν ἄκενςπμξ ιυκμκ. Δἶηα, ημῦημ εἰπχκ, ἐπζθένεζ• Οδέ πενμφζζμξ
ιυκμκ, ηαε' ὅ ηαί ἄκενςπμξ.
«πέν ἀκενχπμοξ»: πέν ἀκενχπμοξ ιέκ δζά ηυ ἐη πανεέκμο, ηαη' ἀκενχπμοξ δέ, δζά ηυκ ἐκ ιήηνα πνυκμκ, ἤ ὡξ ημφξ
κυιμοξ ηξ ηοήζεςξ. η ηξ ἀκενχπςκ δέ μζίαξ, ὅηζ, ὡξ αηυξ ὁ ἅβζμξ παηήν ἔθδ, ἐη ηκ πανεεκζηκ αἱιάηςκ ηυ ἅβζμκ
ζια Υνζζημῦ.
«πέν μζίακ μζζχεδ»: Καί ιεηά ηήκ ἐκακενχπδζζκ πενμοζζυηδηα ὠκυιαζε ηήκ εευηδηα Συ δέ ηαφηδξ πενμφζζμκ ηυ
πεναάθθμκ ηξ μζίαξ ηαί ζμθίαξ ηαί δοκάιεςξ.
«Καί πέν ἄκενςπμκ»: Ἀκενχπμο ιέκ ηυ ἐη βοκαζηυξ, πέν ἄκενςπμκ δέ ηυ ἐη πανεέκμο. διείςζαζ δέ, ὅηζ βήσκμκ ηυ
ζια ημῦ Υνζζημῦ, ηαί μπί μνάκζμκ, ὡξ ηίκεξ ὠήεδζακ.
«Γφκαιζκ πενμπζηξ»: Ἰδμφ ηαί ἐκηαῦεα πενμπζηξ εἶπε πνυξ ἀκηζδζαζημθήκ ηκ ηαηά ζηένδζζκ θαιαακμιέκςκ. Δεφξ
δέ δζά ηκ ἐπαβμιέκςκ ἑαοηυκ ἐθενιδκεφεζ. Σί δέ ἐζηζ ηαηάθαζζξ, εἴπμιεκ ἄκς ἐκ ηῶ «Πενί ιοζηζηξ εεμθμβίαξ»,
ηεθαθαίῳ β'. Πξ δέ ἐπί ημῦ Κονίμο ικ Ἰδζμῦ Υνζζημῦ αἱ ηαηαθάζεζξ δφκαιζκ ἔπμοζζ πενεπμφζδξ ἀπμθάζεςξ, ηά
ηαηά ἀκενχπμοξ ἐλδβεῖηαζ. Δἰ βάν ηαηαθάζημιεκ Υνζζημῦ, θέβμκηεξ ἄκενςπμκ εἶκαζ, ηαί ἐη πανεέκμο ιδηνυξ ηαη'
μζίακ ικ, ἀθθά ηεηνοιιέκδκ ἔπεζ ηαί πέν κμῦκ ηήκ ηξ ἀπμθάζεςξ δφκαιζκ. νεῖ βάν ὁ ἀημφςκ, μη ἄκενςπμξ,
ἐπεζδή ἐη πανεέκμο, ἀθθ' πέν ἄκενςπμκ, εἰ ηαί ηαηά ηά ἀθθά ἄκενςπμξ. λδβεῖηαζ δέ ηαί ημῦημ, θάζηςκ, ὅηζ ηυ θέβεζκ
αηυκ ἄκενςπμκ ηαηαθαηζηξ, ημῦημ δδθμῖ, μη εἶκαζ ἄκενςπμκ ἀπμθαηζηξ, ἀθθ' πέν ἄκενςπμκ, δδθμκυηζ δζά ηά
ζδιεῖα ηά βεκυιεκα παν' αημῦ.
«Ο ηαηά Θευκ ηά εεῖα δνάζαξ»: Ο ηαηά Θευκ ιέκ δνζαζ ηά εεῖα θέβεζ ηυκ Υνζζηυκ, ὅηζ ιεηά ζανηυξ ηαί μ βοικῆ ηῆ
εευηδηζ• ὅιςξ δ' μὖκ εεία• μὔηε ηά ἀκενχπζκα ηαη' ἄκενςπμκ• ἐκ ἐλμοζίᾳ βάν εεσηῆ, ὅηε ἐαμφθεημ, δζδμφξ ηαζνυκ ηῆ
ζανηί ηά ἑαοηξ ἐκανβεῖκ ὅιςξ δ’ μὖκ ἀκενχπζκα. Συ δέ «ἀκδνςεέκημξ» δδθμῖ ηυ «ἐκακενςπήζακημξ». Ἡ δέ εεακδνζηή
ἐκένβεζα ζδιαίκεζ εείακ ηαί ἀκενςπίκδκ. Οὕης βάν ιῖκ, ἤβμοκ δζ' ιξ, ἐπί βξ δδθαδή, πεπμθζηεοιέκμξ, ἔδναζεκ, ὡξ
πνυηεζηαζ, ηά εεῖα ηαί ηά ἀκενχπζκα. διείςζαζ δέ ηήκ πενθο ηαί ἄθναζημκ ημῦ Κονίμο ἕκςζζκ, ὅηζ μ ηαηά Θευκ ηά
Σελίδα 176 από 193
εεῖα ἔδναζεκ (ἦκ βάν ἄκενςπμξ), μὔηε ηαηά ἄκενςπμκ ηά ἀκενχπζκα (ἦκ βάν ηαί Θευξ). Ὅεεκ εαοιαζηξ ὁ εεῖμξ
Γνδβυνζμξ ὁ εεμθυβμξ θδζί, Κζνκαιέκςκ, ὥζπεν ηκ θφζεςκ, μὕης δή ηαί ηκ ηθήζεςκ ηαί πενζπςνμοζκ εἰξ ἀθθήθαξ
ηῶ θυβῳ ηξ ζοιθοΐαξ. Πξ δέ μ ηαηά Θευκ ηά εεῖα ἔνβα πεπμίδηε, δδθμῖ ηυ ζςιαηζηξ πμζίκ ἐπί εαθάζζδξ ααδίζαζ•
Θεμῦ ιέκ βάν ηυ ζοιπζθζαζ ὕδςν μ Θεμῦ δέ ηυ ζανηζημῖξ πμζί πενζπαηζαζ. Οδέ εευηδημξ ζάνλ πμδκ ηαί ὀζη.
Θεμῦ πάθζκ πανεέκμκ ηυ ηφεζκ πμζζαζ, ἀθθ' μ εευηδημξ ηυ δζαιειμνθζεαζ ὄρεζ ηαί ημῖξ θμζπμῖξ ἀκενςπίκμζξ ιέθεζζκ.
Οὕης ηαί ἐη ημῦ ἐκακηίμο ηά αηά• μ βάν ηαηά ἄκενςπμκ ηά ἀκενχπςκ ἐπμίδζεκ• ἄκενςπμξ ιέκ βάν ἦκ ἐη ηξ
Πανεέκμο, ἀθθ' μ ηαηά ἄκενςπμκ ημῦημ• πμῖμξ βάν ἄκενςπμξ ἐη πανεέκμο; Πάθζκ ηυ πμζί ααδίγεζκ ἀκενχπμο ἐζηί, ηυ
δέ ἐπί ὕδαημξ μη ἀκενχπμο• πμῖμξ βάν ἄκενςπμξ ημῦημ πεπμίδηε;
«Καζκήκ ηζκα»: Μδδείξ, εἰξ ιςνμθμβίακ ηναπείξ, θεβέης ὅηζ «εεακδνίηδκ» ηυκ Κφνζμκ Ἰδζμῦκ θδζζκ• μ βάν
«εεακδνζηήκ» εἶπεκ ἀπυ ημῦ ὁ «εεακδνίηδξ» ζπδιαηίζαξ, ἀθθά «εεακδνζηήκ» ἐκένβεζακ, μἷμκ Θεμῦ ηαί ἀκδνυξ
ζοιπεπθεβιέκδκ ἐκένβεζακ. Ὅεεκ ηαί «ἀκδνςεέκηα» θδζί Θευκ ἀκηί ημῦ, Θευκ ἄκδνα βεκυιεκμκ. Νῦκ δέ ηήκ ιζηηήκ
ἐκένβεζακ ιυκδκ «εεακδνζηήκ» ἐηάθεζεκ• ἐκήνβδζε ιέκ βάν ὡξ Θευξ ιυκμκ, ὅηε ἀπχκ ηυκ ημῦ ἑηαημκηάνπμο παῖδα
ἰάζαημ• ὡξ ἄκενςπμξ δέ ιυκμκ, εἰ ηαί Θευξ ἦκ, ἐκ ηῶ ἐζείεζκ ηαί θοπεῖζεαζ. Μζηηξ δέ ἐκήνβδζε ηά εαφιαηα, ηοθθμῖξ
ὀθεαθιμφξ δζά πνίζεςξ δδιζμονβκ, ηαί ηξ αἱιμννμμφζδξ ηῆ ἁθῆ ζοζηέθθςκ ηήκ νφζζκ.
ΔΗ ΣΖΝ ΔΠΗΣΟΛΖΝ Δ'
«κ ημφηῳ βίβκεηαζ»: Συ εἰνδιέκμκ ἐκηαῦεα ηῶ Παηνί θααέ ιμζ ἀπυ πμδείβιαημξ ημῦ ηαηά ηυκ ζςιαηζηυκ ὀθεαθιυκ,
Ὅπεν βάν πμζεῖ θςηυξ ἀπμοζία, ἀκεκενβδζίακ ηκ ὀπηζηκ δοκάιεςκ ἐνβαγμιέκδ, ημῦημ ηαί πνυξ ἥθζμκ ἐκ ιεζδιανίᾳ
ἀηεκξ ἀπυαθερζξ ἀπμηεθεῖ.
ΔΗ ΣΖΝ ΔΠΗΣΟΛΖΝ S'
«Γοκαηυκ βάν ηαί»: Γφκαηαζ, θδζί, ηίξ ἐκ πμθθμῖξ πνμθακέξ ρεῦδμξ ἐθέβπςκ, αηυξ δζαιανηάκεζκ ημῦ ἀθδεμῦξ, ὅπεν ἕκ
(μη) ἔζηζ• ιία βάν ἐζηζκ ἀθήεεζα, ηνφθζμκ δέ δζά ηυ ιοζηζηυκ ηκ δμβιάηςκ, ηαί πμθθξ ἐνεφκδξ ιεηά ηξ εείαξ
δευιεκμκ πάνζημξ• μἷμκ Νεζηυνζμξ ηά Ἀνείμο ηαί Ἀπμθθζκανίμο δζαζείςκ, ἤ ἕηενμζ ημζμῦημζ ὁιμίςκ ἑηένςκ, εἰξ ἑηέναξ
ἀηυπμοξ αἱνέζεζξ ἐκέπεζμκ. Μδδείξ δέ ἐη ημφηςκ παναηνμοέζες, ἀπμαάθθεζεαζ ηά ηαηά ηκ ἑηενμδυλςκ πμκήιαηα ηκ
Παηένςκ• μ βάν ημῦηυ θδζζ, ηυ ιή ἐθέβπεζκ ηαί ἀκαηνέπεζκ ηάξ ηκ ἀζεακ δυλαξ (ἐπεί πξ αηυξ ἐκ ηῶ «Πενί εείςκ
ὀκμιάηςκ» θαίκεηαζ ηά ημῦ θφια δζαζαθεφςκ;), ἀθθ' ὅηζ μ πνή ηαηά πνμδβμφιε θυβμκ εἰξ ημῦημ ἐκαζπμθεῖζεαζ, ηὸ
ηαε' ἑηένςκ θέβεζκ, ἀθθ’ά δζδαζηαθζηξ ηὸκ ηξ ἀθδεείαξ ἐηηίεεζεαζ θυβμκ ηνζαςιέκςξ, ηῆ ἀκηζννήζεζ δέ ηαηὰ
πενίζηαζζκ ηξ ηκ ἀζεακ ἐπακαζηάζεςξ πνζεαζ. Ἄθθςξ»• Ὅηζ μ δεῖ ηὰξ ηκ ἑηένςκ δυλαξ δζααάθθεζκ, ἀθθ’ά ηὴκ
ἰδίακ ηναηφκεζκ• ἀθθ’ μδὲ ηαηὰ δυλδξ ἠ ενδζηείαξ μη ἀβαεξ θαζκμιέκδξ βνάθεζκ, ἀθθ’ πὲν ἀθδεείαξ. Πξ δέ ημῦηυ
θδζζκ, ἑλξ ἐπζζημθὴ ζαθδκίγεζ.
«πὲν ἀθδεείαξ»: διείςζαζ δέ δζά ηί πὲν ἀθδεείαξ ιυκμκ ζοββναπηέμκ, μ ιὴκ ηαε' ἑηένςκ.
ΔΗ ΣΖΝ ΔΠΗΣΟΛΖΝ Ε'
§ 1. « ἅβζμξ» μὗημξ Πμθφηανπμξ ιφνκδξ ηξ ἐκ Ἀζίᾳ βέβμκεκ ἐπίζημπμξ, ἀηνμαηὴξ βεκυιεκμξ ημῦ ἁβίμο Ἰςάκκμο ημῦ
εαββεθζζημῦ, ὥξ θδζζκ Δἰνδκαῖμξ ἐκ ηῶ ηνίηῳ αζαθίς ηκ «Καηὰ ηξ ρεοδςκφιμο βκχζεςξ», ηαὶ ιανηονίῳ δέ
ἐηεθεζχεδ δζὰ πονυξ. Ἔπεζ δέ ηαὶ ἐπζζημθὰξ ὁ αηὸξ εεῖμξ Πμθφηανπμξ πνὸξ Φζθζππδζίμοξ. Πενζέπεζ δέ ηὸκ ιαηανίμο
Γζμκοζίμο αὕηδ ἐπζζημθὴ πμθθὰ εαοιαζηὰ ηαὶ λέκα ἐπὶ ηῆ ηαηὰ ηὸκ ζηαονὸκ ημῦ Υνζζημῦ θζαηῆ ἐηθείρεζ.
Σελίδα 177 από 193
«λεθεβπεήζεηαζ»: Καηὰ ημζκμῦ ηὸ «ἐλεθεπεήζεηαζ»• μὕης βὰν ηαὶ ζφκηαλζξ. «Δἴδςθμκ» ἀκηὶ ημῦ «ιίιδια».
§ 2. «Σὸκ ζμθζζηὴκ Ἀπμθθμθάκδ»: Πενὶ Ἀπμθθμθάκμοξ ημῦ ζμθζζημῦ, ἑηαίνμο βεβμκυημξ ημῦ ιεβάθμο Γζμκοζίμο ηαὶ
θμζδμνμῦκημξ αηυκ, ὡξ Υνζζηζακὸκ βεκυιεκμκ ηαὶ ηαε' θθήκςκ θέβμκηα• ηαὶ βὰν ηαὶ ἀκενςπίκδ ζμθία Θεμῦ ἐζηζκ.
«Καὶ μ ηὴκ ηκ πμθθκ»: Σὸ νδηὸκ μὕης ζοκηαηηέμκ• 'Καί μ ηὴκ ηκ πμθθκ ἔβςβε θέβς δυλακ ηκ πνμζφθςξ ηαὶ
ἐιπαεξ ἐκαπμιεκυκηςκ ημῖξ ηκ πμζδηκ θυβμζξ ἠ πάεεζζ'.
«Σῆ βάν ηκ ὄκηςκ βκχζεζ»: Σκ ὄκηςκ βκζζκ ἐηάθεζε, ηυ ἐπζηεηδνδιέκμκ ηξ ηζκήζεςξ ηκ μνακίςκ, ηαί ηήκ
εεςνίακ ηκ ἄθθςκ ηξ ηηίζεςξ ιενκ, ηαηά ηυκ ἕκα ηυκ ηξ ζμθίαξ ὅνμκ ηυκ θέβμκηα, βκκαζ ηά ὄκηα ᾗ ὄκηα ἐζηί. Σμῦ
δέ Ἀπμζηυθμο θςκή, ηῶ εἰπεῖκ ἐκ ηῆ α' πνυξ Κμνζκείμοξ• «πεζδή βάν ἐκ ηῆ ζμθίᾳ ημῦ Θεμῦ μη ἔβκς ὁ ηυζιμξ δζά
ηξ ζμθίαξ ηυκ Θευκ»• ημοηέζηζ ηξ ἐιθαζκμιέκδξ ηῶ ἐκανιμκίῳ ηαί ηεηαβιέκῳ ηξ ηηίζεςξ, ημῦημ ζοκηε. διείςζαζ
μὖκ, ὅηζ ηκ ὄκηςκ βκζζξ θζθμζμθία θέβεηαζ, ηαί ηίκα ηαθεῖ ὁ Ἀπυζημθμξ ἐκ ηῆ α' πνυξ Κμνζκείμοξ ζμθίακ Θεμῦ.
[Δἶπε βάν ἐκ ἀνπῆ ηυκ ζημπυκ, δζ' ὅκ μὔηε ηαε' θθήκςκ, μὔηε ηαε' ἑηένςκ ζοκέβναρεκ].
«Ἔδεζ ζοκζδεῖκ ηυκ Ἀπμθθμθάκδ»: Ἀπυ ηκ παν' Ἕθθδζζκ ὁιμθμβμοιέκςκ ηήκ δζάηαλζκ ημῦ πάκηςκ αἰηίμο Θεμῦ
παναηίεεηαζ, θήζαξ, ἐη ημφημο ἄλζμκ ἐπζβκκαζ ηυκ πάκηςκ ὁνμεέηδκ Θευκ, ἐη ημῦ ηυκ ἥθζμκ ηαί ηήκ ζεθήκδκ ημφξ
δζαηεηαβιέκμοξ ηξ ιέναξ ἔπεζκ ὅνμοξ, ηαί ηῶ πακηί ημῦ μνακμῦ ηφηθῳ ζοιπενζεέεζκ, ημοηέζηζκ ἐλ ἀκαημθκ ἐπί
δοζιάξ. Δἴηε ιή ζοιπενζθένμζκημ ηῶ πενζέπμκηζ αημφξ μνακῶ, ημῦ ιέκ μνακμῦ ηαί ηξ ἁπθακμῦξ ηκ ἀηζκήηςκ
ἀζηένςκ ζθαίναξ, ἀπυ ἀκαημθκ εἰξ δοζιάξ ηοηθζηξ ζηνεθμιέκςκ, αηκ δέ θίμο ηαί ζεθήκδξ ηήκ ἐκακηίακ ηῶ πακηί
ηνεπυκηςκ ἐη δοζικ εἰξ ἀκαημθάξ ηαί μὕης ιάθζζηα βκςνίγεζεαζ ηαί εαοιάγεζεαζ δίηαζμξ ὁ ημῦ πακηυξ δδιζμονβυξ ηαί
δζαηάηηδξ Θευξ. Σαῦηα νιδκεφζαιεκ ηαηά Ἀπμθθμθάκδκ ηυκ θέβμκηα, ιή ζφκ ηῶ θίῳ ηαί ηυκ μνακυκ ἑζηάκαζ ηυηε,
ἐπεί ἐκ ηῆ πνυ ηαφηδξ πνμβναθῆ ηυ ἀηνίαεξ πνμεζνήηαιεκ. [Πενί ηξ ηκ ἀζηένςκ δζαηάλεςξ ἑζηχζδξ αμοθῆ Θεμῦ, ηαί
ιή ιεηαηζκμοιέκδξ αὖεζξ, ὅηακ ἐεέθῃ, ὡξ ἐπί Ἰδζμῦ ημῦ Ναο ηαί Ἰεγεηζήθ].
«Ὅηακ ἥθζμξ π' αημῦ»: Σά ημῦ Ἰδζμῦ ημῦ Ναο ἐκ ημφημζξ παναηίεεηαζ,, ηαί ἀκαιζικῄζηεζ ηυκ ἅβζμκ Πμθφηανπμκ ηξ
ἱζημνίαξ ηαφηδξ, ἵκα ηαφηδκ ἀκηζεῆ ηῶ Ἀπμθθμθάκεζ. Φδζίκ μὖκ• Δἶπε αηῶ• Μάεε πξ ὁ Θευξ ηυκ ἥθζμκ ηαί ηήκ
ζεθήκδκ ηαηά δζάιεηνμκ ὄκηαξ ηυηε ἀκηζηνφ ἀθθήθςκ, δομιέκμο ἥδδ ημῦ θίμο, ἔζηδζεκ ἐπί ηυπμο ημφξ θςζηναξ,
ζηάζζκ ηζκά ηαηά δφκαιίκ ηζκα ἄθαημκ ηυκ αἰηίμο αηκ Θεμῦ. Καί ἔζηδ ηυ πκ ἀηίκδημκ ιεηά ηκ δφμ θςζηήνςκ• μὔηε
βάν μνακυξ, μὔηε μἱ θμζπμί ἀζηένεξ πενζεπυθμοκ, ἀθθά ζοκεζζηήηεζζακ ημῖξ δοζί θςζηνζζκ ἀηίκδημζ. Καί μὔηε ἐπί
ὀθίβμκ ὁ δνυιμξ ημῦ πακηυξ ηαί ηίκδζζξ ἔζηδ ιυκμκ, ἀθθ’ ἐθ' ιένακ ὁθυηθδνμκ, ὡξ βεκέζεαζ ἐπί Ἰδζμῦ ημῦ Ναο
ιένακ δζπθκ ηδ' ὡνκ, ὡξ ζαθξ ημῦηυ θδζζκ Ἰδζμῦξ ὁ ημῦ εζνάπ ἐκ ηῶ ὕικῳ ηκ Παηένςκ. Δἶηα ἔπαβεῖ• Δἰ δέ εἴπμζ
Ἀπμθθμθάκδξ, Ἀδφκαημκ, μ βάν ἔζηδ ιεηά ηκ δφμ θςζηήνςκ μνακυξ ηαί μἱ θμζπμί ἀζηένεξ, ἀθθ’ ἐηεῖκμζ ιέκ
ἐηζκμῦκημ, μὗημξ δέ ἵζηαημ, ἀπυηνζκαζ αηῶ ὅηζ, Μάθζζηα ημῦημ πνή ζε ἐπζζηνέραζ πνυξ ηήκ ἀθδε Θευκ ηαί ηήκ αημῦ
βκζζκ, ηαί ηυκ ηζκμῦκημξ ιέκ ηυκ πενζέπμκηα ημφξ θςζηήναξ μνακυκ, ἱζηάκημξ δέ ἀηζκήημοξ ημφξ πενζεπμιέκμοξ
θςζηναξ. Σμῦημ βάν ιείγμκμξ ἐζηζ δοκάιεςξ, ηυ, ηζκμοιέκμο μνακμῦ ηαί ηκ θμζπκ ἀζηένςκ, ζηκαζ ἥθζμκ ηαί
ζεθήκδκ ἀηζκήημοξ, ηαί ιή ηήκ αηήκ θμνάκ ζοβηζκδεκαζ ηῶ πακηί, ιεε' μὗ ἀεί ζοιπενζήβμκημ.
«πενθοεζηάηδκ ἅια ηῶ πακηί»: Λέβεζ ιέκ, ὡξ ὁιμῦ ηῶ πυθῳ ἀηζκήηῳ ιείκακηζ (ημῦημ βάν ὠκυιαζε ηυ πκ) ημῦ θίμο
ηαί ηξ ζεθήκδξ ἐβέκεημ ζηάζζξ. Μθθμκ δέ, θδζί, πμθθῶ εαοιαζζχηενμκ, εἴπεν ὁ ιέκ πυθμξ πενζήβεημ (ημῦημκ βάν
ἐδήθςζεκ, εἰπχκ «ηκ ὅθςκ, ηαί ηνεζηηυκςκ, ηαί πενζεπυκηςκ»), ἥθζμξ δέ ηαί ζεθήκδ (ηά βάν «πενζεπυιεκα» ηαῦηα) μ
ζοιπενζήβεημ ηῶ πενζέπμκηζ.
Σελίδα 178 από 193
«Καηά ζοκέπεζακ ζπεδυκ ηνζπθαζζάγδηαζ»: Συ «ζπεδυκ» πνμζέεδηεκ, ἐπεζδή ηνζπθ ηαηά ηυ πθνεξ μη ἐβέκεημ ιένα
ἐηείκδ (θα' βάν ὡνκ βέβμκε)• ηυ ἀπυ ἀκαημθξ ιέπνζ ημῦ ηυπμο ἐκ ᾧ ἦκ, ὅηζ ηυ ζδιεῖμκ ἐδυεδ, ηαί δέηα ἐηεῖεεκ ἐπί
ἀκαημθάξ, ηαί δχδεηα ιέπνζ ηξ ηεθεοηαίαξ δφζεςξ. Σῶ αηῶ δέ ζπήιαηζ ημῦ θυβμο ηαί ἐκηαῦεα ἐπνήζαημ, ὅηζ ἤ ὁ πυθμξ
αηυξ ζφκ ηῶ θίῳ ἐκ ηῶ ηκ ηδ' ὡνκ δζαζηήιαηζ ηήκ πενθο ἐηείκδκ ἀκηζπενζαβςβήκ ἐπμζήζαημ, ἤ ιυκμξ ὁ ἥθζμξ.
«Ἤ ηυ πκ ημζμφημο πνυκμο»: Συ νδηυκ μὕης ζφκεεξ ηαε' πένααζζκ ὄκ• Ἤ ηυ πκ ἐπακαζηνέθεζ ηάξ ἐκακηίαξ ηαφηαξ
θμνάξ, ημζμῦημκ δζάζηδια πνυκμο ἀκαπμδίγμκ ηαῖξ πέν θυβμκ ηαφηαζξ πενζδζκήζεζζ. Σαῦηα δέ ηαί ἐκ ηῆ δ' ηκ
«Βαζζθεζκ» δδθμῦηαζ, ηαί ιάθζζηα ἐκ ηῆ ηαηά φιιαπμκ ἐηδυζεζ, ηαί ἐκ ηῆ α' ηκ «Παναθεζπμιέκςκ».
«Ἤ ὁ ἥθζμξ ἐκ ἰδίῳ δνυιῳ»: Ἡ ηυκ θίμο ἐκζαφζζμξ ηίκδζζξ πέκηε πμζεῖηαζ ηνμπάξ, ἀκάααζζκ αμνείακ, ημοηέζηζκ ἀπυ
ἰζδιενζκξ ἐκ ηῶ ἔανζ εἰξ ηυκ εενζκυκ ηνμπζηυκ, ηαί ηαηάααζζκ αμνείακ ἀπ' αημῦ ἐπί ηυκ ἰζδιενζκυκ ηῶ ιεημπχνῳ, ηαί
ηαηάααζζκ κμηίακ ἀπυ ημῦ ἰζδιενζκμῦ ἐπί ηυκ πεζιενζκυκ ηνμπζηυκ, ηαί ἀπ' αημῦ πάθζκ ἀκάααζζκ κμηίακ ἐπί ηυκ
ἰζδιενζκυκ, ηαί πέιπηδκ ηήκ ἐκακηίακ ηῶ πακηί. Δἰπχκ μὖκ αημῦ ηήκ πεκηάηνμπμκ ηίκδζζκ, δζά ηξ πνμζεήηδξ ημῦ
ἄνενμο, ηαί ημῦ πνμζεεῖκαζ αημῦ, ηήκ βκχνζιμκ ηαί ζοκήεδ πέθδκε. Συ δέ ἐκ ημφημζξ θεβυιεκμκ πυ ημῦ Παηνυξ
κμήζςιεκ μὕηςξ• πμεχιεεα ηυκ ἥθζμκ εἶκαζ ηαηά ηήκ ιένακ ἐηείκδκ ηῆ ὥνᾳ ηξ ἀκαημθξ ἐκ πνχηῃ ιμίνᾳ ημῦ Κνζμῦ
πθήνεζ, ιή ἐπμφζῃ θεπηά• εἰξ ηήκ αηήκ μὖκ ιμῖνακ αηυκ ἐπακεθεεῖκ μη ἦκ, ιή ηεθέζακηα ηήκ πνμηαβεῖζακ ηήκ
πεκηάηνμπμκ ηίκδζζκ, ἤ ὡξ δζ' ιενκ ηλε', ηαί ηεηανηδιμνίμο. κ ηαῖξ ζ' μὖκ ὥναζξ ηαῖξ ἀπυ ζα' ἐκ ᾗ ἦκ, ιέπνζ ημῦ ηυπμο
ἐκ ᾧ ηήκ ἀκαημθήκ αημῦ ἐπμζήζαημ, ημοηέζηζ ηξ πνχηδξ ιμίναξ ημῦ Κνζμῦ, ἀκαπμδίζαξ ἐκ αηῆ, ηά ηξ πεκηαηνυπμο
ηζκήζεςξ, ἤβμοκ ηξ ἐκζαοζζαίμο πενζυδμο, ἐπθήνςζε• ηαί ἐκ ηαῖξ ἄθθαζξ ζ' ηαῖξ ιεηά ηυκ ἀκαπμδζζιυκ ηαηά ηυκ ηυπμκ
βεκυιεκμξ ἐκ ᾧ ἦκ ηῆ ιζᾶ ηαί ιζζείᾳ ιμίνᾳ ημῦ Κνζμῦ, ὁιμίςξ ηά ηξ αηξ πεκηαηνυπμο ηζκήζεςξ ἐπθήνςζε ηαηά
ἀκάθοζζκ, ὅπεν ἀκαθοηζηξ ἐηάθεζεκ• μη ἦκ βάν αηυκ πάθζκ ἐκ ηῆ ιζᾶ ηαί ιζζείᾳ ιμίνᾳ, ηαφηῃ ημῦ Κνζμῦ βεκέζεαζ,
ἅπαλ ἀπμζηάκηα ἀπ' αηξ, ιή δζά ηκ ημῦ ἐκζαοημῦ ιενκ, ὡξ εἴνδηαζ.
«ιθένεηαζ θήιαζξ»: Ἀκηί ημῦ ἱζημνίαζξ.
«Μίενμο ηεθμῦζζ»: Μίενακ ηυκ ἥθζμκ Πένζαζ ηαθμῦζζ. Συ πανέηηαια μὖκ ηξ ιέναξ ἐηείκδξ δζά ημῦ ηνζπθαζίμο
ἐζήιακε. διείςζαζ δέ πνυξ ημφηῳ ηαί πενί ημῦ ἀπυ ὥναξ ἕηηδξ ἕςξ ὥναξ ε' βεκμιέκμο ζηυημοξ ἐπί πζακ ηήκ βκ ηῶ
ηαζνῶ ηξ ημῦ Κονίμο ζηαονχζεςξ, ηί θέβεζ ὁ παηήν.
«Καηά ηήκ Ἡθζμφπμθζκ»: Σήκ ἐκ Αἰβφπηῳ Ἡθζμφπμθζκ ἴζςξ θδζίκ• ἔηζ βάν ἀκεβίκςζημκ ἐηεῖ ἅια.
«Παναδυλςξ»: Φαζί βάν, ιή ἑηένςξ βίκεζεαζ ηήκ ἔηθεζρζκ, εἰ ιή ζοκειπέζμζ ζεθήκδ ηῶ θίῳ.
«Αὖείξ ηε αηήκ»: διείςζαζ ἐκηεῦεεκ ηήκ θφζζκ ημῦ πανά ηῶ εαββεθζζηῆ Λμοηᾶ ἀπμνήιαημξ. Οδείξ δέ ηυ λέκμκ ημῦ
ηνυπμο ηαί ημῦ εαφιαημξ δζδβήζαημ, εἰ ιή ιυκμξ μὗημξ. Σμῦ βάν εείμο Λμοη εἰπυκημξ, «ἀπυ ξ' ὥναξ ζηυημξ ἐκ ηῶ
ζηαονῶ ημῦ Κονίμο βεκέζεαζ, ημῦ θίμο ἐηθείπμκημξ», πανά πζζκ ἀιθεαάθθεημ, πξ ἔηθεζρζκ ἐηάθεζε ηαφηδκ, ηξ
ζεθήκδξ ηεζζανεζηαζδεηαηαίαξ μὔζδξ, μ ιήκ ζοκυδμο μὔζδξ θίμο ηαί ζεθήκδξ. Οἱ βάν ἐλδβδηαί ζπεδυκ πάκηεξ,
ιεηαβεκέζηενμζ πμθθῶ ηκ πνυκςκ ημφηςκ ὄκηεξ, πέθααμκ ηυκ ἥθζμκ αηυκ ἀπμααθεῖκ ηάξ ἀηηῖκαξ ηάξ ηνεῖξ ὥναξ ἕςξ
ηξ ἐκάηδξ. κηαῦεα ιέκημζ ηαί ὁ λέκμξ ηνυπμξ εἴνδηαζ ηξ ἐηθείρεςξ. Φδζίκ μὖκ ὅηζ ἀπ' ἀκαημθκ
Σελίδα 179 από 193
ηεζζανεζηαζδεηαηαία μὖζα (μ βάν ἦκ ζοκυδμο ηαζνυξ), ἔθεαζεκ ὥνακ ξ' ηυκ ἥθζμκ, ηαί ἐιπεζμῦζα εἰξ αηυκ
πέδναιεκ, αηυκ εἰζαάθθμοζα εἰξ ηυ πνυξ ἀκαημθάξ ημῦ θζαημῦ δίζημο ιένμξ, ὅεεκ ηαὶ ἦθεεκ ζεθήκδ, ηαὶ εἰζέαδ
πμηνέπμοζα αηὸκ ηαὶ ἀκαπμδίγμοζα, ἕςξ μὗ ὅθμκ ηὸκ αημῦ δίζημκ ἐζηίαζεκ. Ἔδεζ μὖκ, εἰ ἦκ ηαηὰ ηὸ ζφκδεεξ
ἔηθεζρζξ, ἐη ημῦ αημῦ ιένμοξ ηαὶ ηὴκ ἔηθεζρζκ ηαὶ ηὴκ ἀκαηάεανζζκ βεκέζεαζ• μἷμκ ὅηε πμηνέπεζ ζεθήκδ ηὴκ ἥθζμκ,
θένε εἰπεῖκ, ἐλ ἀκαημθκ πνημκ ἀκηζθνάηηεζ ιένμξ ημῦ θζαημῦ δίζημο ηὸ ἀκαημθζηυκ, ὅπεν ηαὶ ἤνλαημ πμηνέπεζκ•
ἐηεῖεεκ μὖκ ἐη ημῦ ἀκαημθζημῦ ιένμοξ ηαὶ ἀκαηαεαίνεζεαζ ἄνπεηαζ ὁ δίζημξ ημῦ θίμο, ηξ ζεθήκδξ ἐπὶ δοζιάξ
ηνεπμφζδξ, ηαὶ πνημκ ἀκαηαθοπημφζδξ ιένμξ ἐκ ηῶ πανζέκαζ ηαὶ παναηνέπεζκ ηὸκ ἥθζμκ, ὅ ηαὶ πνημκ ἐηάθορε,
ημοηέζηζ ηὸ ἀκαημθζηυκ. πὶ δέ ημῦ ζςηδνίμο πάεμοξ μπ μὕης βέβμκεκ, ἀθθά ημκακηίμκ. λ ἀκαημθκ βὰν ἐθεμῦζα
ζεθήκδ πέδναιε ηὴκ ἥθζμκ, ηαὶ ἔθναλακ ὅθμκ ηὸκ δίζημκ αημῦ. Δἶηα μηέηζ ἐπὶ δοζιξ πανθεεκ, ἀθθ' ἀκεπυδζζε
πάθζκ ἐπὶ ἀκαημθάξ, ηαὶ ἐβφικςζε πνημκ ιένμξ ηὸ δοηζηυκ ημο θζαημῦ δίζημο• εἰξ ημπίζς βὰν ἀκέδναιεκ ἐπὶ ηὸ
ἐκακηίμκ δζάιεηνμκ ημῦ θίμο ἐπὶ ἀκαημθάξ, ὥζηε ιδηέηζ ηὴκ ἔιπηςζζκ ηαὶ ηὴκ ἀκαηάεανζζκ ἐη ημῦ αημῦ ιένμοξ
βεκέζεαζ. Μέικδηαζ ιὲκ ηαὶ Φθέβςκ ὁ θθδκζηὸξ πνμκμβνάθμξ ἐκ ηνζζηαζδεηάηῳ «Υνμκμβναθζκ» ἐκ ηῆ νβ' θοιπζάδζ,
ηξ ἐηθείρεςξ ηαφηδξ, πανὰ ηὸ εἰςεὸξ αηὴκ θέβςκ βεκέζεαζ• μ ιὴκ ηὸκ ηνυπμκ ἀκέβναρε. Καὶ Ἀθνζηακὸξ δέ ὁ
ιέηενμξ ἐκ πέιπηῳ «Υνμκμβναθζκ», ηαὶ Δζέαζμξ ὁ Παιθίθμο ἐκ ηαῖξ αηαῖξ ιέικδηαζ ηξ αηξ ἐηθείρεςξ.
ΔΗ ΣΖΝ ΔΠΗΣΟΛΖΝ Ζ'
§ 1. Γδιυθζθμξ μὗημξ ιμκαπὸξ ἦκ, ὡξ δδθμῖ ἐπζβναθή• εεναπεοηὰξ βὰν ημὺξ ιμκαπμὺξ ἐηάθμοκ. Σονακκήζαξ δέ ηαηὰ
πνεζαοηένμο αημῦ, ηαὶ ἀβακαηηήζαξ, ὅηζ ἐδέλαηυ ηζκα ἐκ ιεηακμίᾳ ὄκηα ἁιανηδιάηςκ, ἐλέααθε, ηοπηήζαξ ηὸκ
ιεηακμμῦκηα, ηὸκ δέ πνεζαφηενμκ ἐλχεδζε, ηαὶ ἐηάεζζεκ αημπεζνμηυκδημξ πνεζαφηενμξ. διείςζαζ μὖκ, ὅηζ ηά ηαηά
ηαῦηα ηαί ἐπί ἐηείκςκ ηκ πνυκςκ ἐβέκεημ. Δἰηυηςξ μὖκ ηυ, «ὦ βεκκαῖε Γδιυθζθε», θδζίκ, ἰζπφκ ἄηαηημκ ηαί μη
εθάαεζακ ἔκεεμκ ὀκεζδίγςκ αηῶ, ηαί ηαφηῃ δζαζφνςκ ηυκ ιμκαπυκ.
«Καί εἴπμηε αηυκ ἔλς»: Σμοηέζηζκ, ὅηακ αἱ Γναθαί θέβςζζκ, ἐκ ἀβακαηηήζεζ Θεμῦ βεβμκέκαζ αηυκ, ηαί ἐκ ἀπμζηνμθῆ
ημῦ πνμζχπμο αημῦ. Πνυηενμκ δέ, θδζί, δεζηκφμοζζκ αηυκ ηξ πνᾳυηδημξ ἔλς βεβμκέκαζ, ηαί εἶε' μὕης παεεῖκ ηυ ἀπυ
ὄρεςξ βεκέζεαζ ημῦ Θεμῦ.
«η ηξ πνμπμφζδξ»: διείςζαζ ὅηζ ἐλαίνεημκ ηαί πνμὖπμκ εἰξ ιίιδζζκ Θεμῦ πνᾳυηδξ, ηαί ὅηζ δζά ηήκ πναυηδηα
Μςτζξ θέβεηαζ εενάπςκ Θεμῦ.
«Φζθμηζιίαξ»: Φζθμηζιία ηονίςξ ηυ ηζιξ ἐθίεζεαζ ηαί ἐνᾶκ. «Θεμηνίηῳ» δέ μπ μὕης ηζκί ηαθμοιέκῳ, ἀθθά ηυ ἐη Θεμῦ
εἰξ ηυ ἄνπεζκ ηνζκμιέκῳ ηαί ἐπζηδδείῳ.
«Σί δέ ηυκ εεμπάημνα»: Ὅηζ εεμπάημνα ηαθεῖ, δζά ηυκ Υνζζηυκ, ηυκ Γαοίδ. Φδζί βάν ὁ εεῖμξ Παῦθμξ• «Ἀθςνζζιέκμξ εἰξ
Δαββέθζμκ, ὅ πνμεπδββείθαημ ἐκ Γναθαῖξ ἁβίαζξ πενί ημῦ Τἱμῦ αημῦ, ημῦ βεκμιέκμο ἐη ζπένιαημξ Γαοίδ ηαηά ζάνηα».
Δἰηυηςξ μὖκ εεμπάηςν ὁ Γαοίδ.
«Καίημζ ηαί εεζιυξ»: Γέβναπηαζ βάν ἐκ ηῶ κυιῳ, ὥζηε ηαί ηυ ημῦ ἐπενμῦ πμγφβζμκ ηαηαπίπημκ ἐβείνεζκ.
«Ἀθθ' ἐπί ηυ ἄκακηεξ»: πί ηυ ρδθυηενμκ. διείςζαζ δέ ηυ θζθάκενςπμκ ηκ ἀββέθςκ, ηαί ὅηζ δέμκηαζ πέν ἐεκκ ημῦ
Θεμῦ, ηαί ὅηζ ηαῖξ ἀπμζηαηζηαῖξ ἐπζηζιζζ δοκάιεζζ, ημοηέζηζ ημῖξ δαίιμζζκ.
Σελίδα 180 από 193
«Ἀθθά ημῦ ὄκηςξ ἀβαεμῦ»: Πενί ἀβαευηδημξ ημῦ Κονίμο ικ Ἰδζμῦ Υνζζημῦ ημῦ ἀθδεζκμῦ Θεμῦ. Ὄκηςξ εἶκαζ πμζεῖ,
ημῦη' ἔζηζ δζαηναηεῖ πνυξ δζαιμκήκ.
«Καί πάκηα αμφθεηαζ ἀεί βεκέζεαζ»: πεζδή πάκηα εἶπεκ, ἐκ δέ ημῖξ πζζ ηαί ἄροπα ηαί ἄθμβα, πνμζεείξ ηαηά ηήκ
ἑηάζηςκ ἐπζηδδεζυηδηα, ηήκ θμνιζακ ἀκηίεεζζκ πνμεεενάπεοζε.
«Καί θζθμκεζηεῖ»: Πξ ἐνᾶ πάκηςκ ὁ Κφνζμξ, ηαί παναηαθεῖ ιξ ιή ἐηπεζεῖκ αημῦ, ὅεεκ ηαί Πανάηθδημξ ἀημφεζ.
«Καί ενοπημιέκςκ»: Θνφπηεζεαζ ηονίςξ ηυ ηαηαηθζεαζ• θέβεηαζ δέ θέλζξ ηαί ἐπί ηκ ἐνςιέκςκ, μἵ, ηήκ πνυξ ημφξ
ἐνκηαξ ἀκαααθθυιεκμζ ζοκηοπίακ, ημζμφηῳ ηῶ ζςιαηζηῶ, ημοηέζηζ ηαηαηεηθαζιέκῳ, ηέπνδκηαζ ἤεεζ. Ὅεεκ θαιαάκεηαζ
ηαί ἐπί ἄθθςκ ὁιμζμηνυπςκ πναβιάηςκ.
«Ὅιςξ πνμζζμῦζζ πνμζηνέπεζ»: Σά ηξ εαββεθζηξ πανααμθξ ημῦ ἀζχημο πμηίεεηαζ ἐκ ημφημζξ, ηαί ηά ὅιμζα.
Θαοιαζίςξ δέ ηαί ηυ ὅθμξ ὅθμοξ θδζί, ηαηαζζπφκςκ ημφξ ηυηε αἱνεηζημφξ, μἵηζκεξ ροπήκ ιμκήκ ζχγεζεαζ πυ Θεμῦ, ηαί
μ ζια, ἔθεβμκ. Ὅθμξ μὖκ, θδζίκ, ὁ Κφνζμξ, ὡξ ροπήκ ηαί ζια θααχκ, ὅθμοξ ιξ ημφξ ἐη ροπξ ηαί ζχιαημξ
ζέζςηεκ. Ἦζακ δέ ηυηε αἱνεηζημί ἀπυ ίιςκμξ, ὡξ δδθμῦζζκ Δἰνδκαῖμξ ηαί Ἱππυθοημξ. Καί μἱ ηά Ὠνζβέκμοξ δέ
δμβιαηίγμκηεξ ηά αηά θνμκμῦζζ. «Πενζθφξ» δέ, ἀκηί ημῦ 'πενζπθαηείξ'.
«Γδθαδή ημφξ ἀβαεμφξ»: διείςζαζ ηίκαξ θδζί ημφξ ζοβηαθμοιέκμοξ θίθμοξ• ιεη' ὀθίβα δέ ημφξ ἀβαεμφξ ἀββέθμοξ εἶκαζ
ημφημοξ κμεῖ. Ὅνα δέ πξ κμεῖ ηυ, «Ἵκα ᾖ πάκηςκ εθναζκμιέκςκ ηαημζηία».
«φ δέ, ὡξ ηά βνάιιαηά ζμο δδθμῖ»: φ δέ, θδζίκ, ὦ Γδιυθζθε, ηαί ηυκ ἱενέα ὕανζζαξ, εἰπυκηα ἐθεδηυκ εἶκαζ, ημοηέζηζκ
ἐθέμοξ ἄλζμκ, ηυκ ἀζεα ηαί ιεηακμμῦκηα. Γμηεῖ δέ ιμζ ὁ Γδιυθζθμξ πνεζαφηενμκ ανζηέκαζ• ημφξ βάν ἱενέαξ
πνεζαοηένμοξ εἴςεε ηαθεῖκ, ὡξ ἐκ ηῶ «Πενί ηξ ἐηηθδζζαζηζηξ ἱενανπίαξ» δζεηνάκςζε. Καί ἐκηαῦεα δέ ιεηά αναπέα
πμηαηζχκ ηυ εἰνδιέκμκ ηαί ζοκίζηδζζ. Καε' πενααηυκ δέ ζφκηαλζξ. Ὕανζγεξ ηυκ ἱενέα δζηαζχζακηα ηαί ηυ, ηυκ
ἀζεα ἐθεδηυκ πάνπεζκ, ἤβμοκ ἐθέμοξ ἄλζμκ.
«Σά Ἅβζα ηκ ἁβίςκ ζοκέζηεζθαξ»: οκέζηεζθαξ ἀκηί ημῦ ἐηαπείκςζαξ, ηαί ἐζιίηνοκαξ ἤ μ ημῦημ, ἀθθά ζοκέζηεζθαξ
ἀκηί ημῦ ζοκλαξ, ὡξ εἴνδηαζ, μἱμκεί ἐπναξ, ἐη ημῦ εοζζαζηδνίμο ααζηάζαξ, ηαίημζ δζαηυκςκ ηαί πνεζαοηένςκ ημῦημ
πμζεῖκ ἐπζηεηναιιέκςκ ημῦ κυιμο θέβμκημξ «Καί ἱενεῖξ πενζζηεθμῦζζ ηά ἅβζα», ὡξ ηαί ἐκ ηῶ ἑλξ θφθθῳ θδζίκ.
«Ο εειζηυκ ἱενέα»: Ὅηζ μ δεῖ πνεζαφηενμκ, ηἄκ ἁιανηάκῃ, πυ δζαηυκμο ἤ ιμκάγμκημξ εεφκεζεαζ, ιή ηί βε πυ
θασηκ, ηαῦηα δέ δίπα αἱνέζεςξ• πέν βάν ηήκ ηάλζκ ηκ ιμκαπκ, ηκ θεζημονβκ, ἤημζ δζαηυκςκ. Καί εἰ ημῦημ,
πμθθῶ ιθθμκ μδέ ἐπίζημπμκ ηαηδβμνεῖζεαζ εέιζξ πυ ηζκμξ.
Σελίδα 181 από 193
«Οἱ δέ ἱενεῖξ ἄββεθμζ»: διείςζαζ ὅηζ ηαί ἱενεῖξ ἄββεθμζ ηαί πμθηαζ, ημοηέζηζ δζδάζηαθμζ ηκ εείςκ ηνζιάηςκ εἰζί
ιεηά ημφξ ἱενάνπαξ• ηαί ὅηζ πενί πνεζαοηένμο δζςπεέκημξ ηαί ανζζεέκημξ πανά ιμκάγμκημξ ἐπζζημθή ἐβνάθδ,
ἐκηεῦεεκ ιάθζζηα δδθμῦηαζ.
«Γζά ιέζςκ ηκ θεζημονβκ»: διείςζαζ ὅηζ μἱ ηά εεῖα γδημῦκηεξ πανά πνεζαοηένςκ ιαεεῖκ, μ δζ' ἑαοηκ ημῦημ
πνάηηεζκ ὀθείθμοζζ, ηἄκ πάνπςζζ ιμκαπμί, ἀθθά δζά ιέζςκ δζαηυκςκ, ηαί ημῦημ ὅηακ ἁνιυδζμξ πανῆ ηαζνυξ.
«Γζ' ὧκ ηαί ηυ εἶκαζ»: Ὥζπεν εἴπμιεκ ἄκς ἐκ ηῆ «ηηθδζζαζηζηῆ ἱενανπίᾳ», ἐκ ηῶ πενί ιμκαπζηξ ηεθεζχζεςξ
ηεθαθαίῳ, δζά πνεζαοηένςκ αημῖξ δίδμηαζ ηυ ιμκαπζηυκ ζπια
«Ἡ δζαηυζιδζζξ»: Πενί ηκ ἐηηθδζζαζηζηκ δζαηυζιςκ, ηαί ηίξ ηκ ιμκαγυκηςκ θεζημονβία• αημφξ βάν ηαθεῖ
εεναπεοηάξ. Σαῦηα ηαί ἐκ ηῆ «ηηθδζηζαζηζηῆ ἱενανπίᾳ» θδζίκ.
«Αἱ πφθαζ ηκ ἀδφηςκ»: Γζαηυκμζξ βάν θοθαηή ηκ ηξ ηηθδζίαξ ποθκ ἀθχνζζηαζ, ὡξ ἐκ ηῆ «ηηθδζζαζηζηῆ
ἱενανπίᾳ», ἐκ ηῶ πενί ηκ ἱεναηζηκ ηεθεζχζεςκ ηεθαθαίῳ θδζί, ιεη' ὀθίβα ηξ ἀνπξ ημῦ ηεθαθαίμο.
«Σκ εείςκ παναπεηαζιάηςκ»: Ὅηζ ηαί ηυηε παναπεηάζιαηα ἦκ πενί ηυ εοζζαζηήνζμκ.
«Οὔηε ἔπεζξ ηί ηκ πνμζδηυκηςκ»: διείςζαζ, ὅηζ ὁ ἀηάηηςξ ηαί πανά ημφξ ἱενμφξ εεζιμφξ ημῖξ ἁβίμζξ ἐπεζζπδδκ,
μδέκ ἐλ αηκ μὔηε ἰδεῖκ, μὔηε ἀημῦζαζ, μὔηε ἔπεζκ πζζηεφεηαζ, εἰ ηαί ηαῖξ πενζίκ αηκ ἅπηεηαζ.
«ηυθιδζεκ• μὔπς βάν»: Καηά ημζκμῦ ηυ κδίηςξ ἐηζιςνεῖημ, ὡζακεί ηαί μὗημξ.
«Ὅηακ πέν ἀλίακ ηζξ ἐβπεζνκ»: Ὅηζ, εἰ ηαί ηά εἰηυηα ηζξ πμζεῖ, πανά ηήκ μἰηείακ δέ ηάλζκ ηε ηαί ἀλίακ, ηαί μὗημξ ηυ
ἐθζηηυκ πενααίκεζ.
«Γαίιμκεξ ἀθδεξ εεμθμβμῦκηεξ»: Πενί ηκ εεμθμβμφκηςκ ηυκ Ἰδζμῦκ δαζιυκςκ.
«Ἀθθ' ἐηηήνοηημξ»: Ὅηζ ἐηηήνοηημξ ηῆ εεμθμβίᾳ πξ ἀθθμηνζεπίζημπμξ.
«Καί μἱ ἱενεῖξ πενζζηέθθμοζζ»: Σίκεξ ζοκάβεζκ ηαί ἐπαίνεζκ δφκακηαζ ηά ἅβζα, ηαί ὅηζ μ πζζκ ἐθζηηυκ.
«Καί Μανζάι θεπνμῦηαζ»: διείςζαζ ηήκ αἰηίακ δζ' ἥκ ἐθεπνχεδ Μανία ημῦ Μςτζέςξ ἀδεθθή.
Σελίδα 182 από 193
«Καί ἐπί ημφξ ηεο οἱμφξ»: πί ημφξ οἱμφξ δέ ημῦ ηεο ηά δαζιυκζα ἐθήθαημ, ὅηζ ιήηε πζζηεφμκηεξ εἰξ Υνζζηυκ, ιήηε
ηεπεζνμημκδιέκμζ ἐλχνηζγμκ ημφξ δαίιμκαξ, ὅπεν ημῖξ ἐπζμνηζζηαῖξ ιυκμζξ εειζηυκ ἦκ. Σμῦημ ἐκ ηαῖξ Πνάλεζζ ηκ ἁβίςκ
Ἀπμζηυθςκ ηεῖηαζ.
«Οδέ ηά δίηαζα ιή ηαη' ἀλίακ»: διείςζαί ηί ἐζηζ, «δίηαζςξ δζχλεηαζ ηυ δίηαζμκ», ὅ θδζζ Μςτζξ, ηαί ὅηζ μδέ ηά
δίηαζα εειζηυκ ιή ηαη' ἀλίακ δζχηεζκ. Ἔπεζξ δέ ημῦημ ηαί ἐκ ημῖξ ἑλξ. Πθαηέςξ δέ ημῦημ δζαβοικαγεζ Ὠνζβέκδξ ἐκ ηῶ ζ'
ηκ «εἰξ ημφξ Ἰενειίμο Θνήκμοξ».
§ 2. «Σί μὖκ θήξ;»: Ἀκηίεεζζξ ὡξ ἐη Γδιμθίθμο, ὅηζ ἐζηίκ ἀζέαεζα ἐκ ημῖξ ἱενεῦζζ ιή εεοκμιέκδ.
«βχ δέ ἀπμθμβήζμιαί ζμζ»: Ἀπμθμβία πνυξ ηήκ ἀκηίεεζζκ πενί ἰδζμπναβίαξ.
[α'] «Καί ιή ημπζηξ»: Ὅηζ ηά πενί ηκ ἀββεθζηκ πμαάζεςκ ηαί ηάλεςκ μ ημπζηξ δεῖ δέπεζεαζ, ὅηζ πθδζζάγμοζζ
Θεῶ, ἀθθά πνυξ ηήκ ἑηάζημο ἐπζηδδεζυηδηα• [α'] μ βάν ἐκ ηυπῳ ὁ Θευξ εἰηυηςξ μὖκ μδ' αἱ κμδηαί δοκάιεζξ.
[β']«φιαμθα Υνζζημεζδξ»: Σμοηέζηζ ηήκ ηκ ιοζηδνίςκ ηεθεζζμονβίακ. Υνζζημεζδξ δέ, δζυηζ μἱ ἱενεῖξ, ημῖξ εείμζξ
ἐπεοπυιεκμζ δχνμζξ, ἤημζ ζοιαυθμζξ, ηήκ ημῦ Υνζζημῦ ηάλζκ ἐπέπμοζζκ.
§ 3. [δ'] «Ἀθθ' μ Γδιμθίθῳ»: Ο βάν ἔλεζηζ, θδζί, Γδιμθίθῳ, εεναπεοηῆ ὄκηζ, ηαῦηα εεφκεζκ ηά ἁιανηήιαηα.
«Γίηαζα δέ ἐζηζ»: Σί ἐζηζ, δζηαίςξ ηά δίηαζα ιεηαδζχηεζκ, ηαί ὅηζ ἀββέθμζξ ηυ δίηαζμκ ἀπμκέιεηαζ.
[ε'] «Γδιυθζθμξ δέ θυβῳ»: Σμοηέζηζ ηήκ ἑαοημῦ ἀθμβίακ, ηαί ηυκ εοιυκ, ηαί ηήκ ἐπζεοιίακ ηξ ἑαοημῦ θζθανπίαξ
ημθαγέης ὁ Γδιυθζθμξ.
[ξ'] διείςζαζ δέ, ὡξ ἐκ πζζ ημῖξ μὖζζ δζά ηκ πνηςκ ημῖξ δεοηένμζξ ἀπμκέιεηαζ ηά ηαη' ἀλίακ.
[γ'] «Ἀθθ' ἐπανπέης»: Κναηείης, θδζίκ, ὁ θυβμξ εοιμῦ ηαί ἐπζεοιίαξ• ηαῦηα βάν ηά θεζιέκα• ἐκ ηῆ ημφηςκ βάν ἐπμπῆ
θμβζηή θαίκεηαζ ἐλμοζία ηαί δφκαιζξ, ὥζηε ιή ἁπθξ, ἀθθά πνυξ ηί πνήζζιμκ ηεπνζεαζ αημῖξ.
«η Θεμῦ κμιμεέηδξ»: Συκ εεῖμκ Παῦθμκ θδζζκ.
«Οη ἀλζμῖ ηξ ηηθδζίαξ»: η ηξ πνυξ Σζιυεεμκ ἐπζζημθξ.
Σελίδα 183 από 193
§ 4. «Σά ηαε' ἀλίακ ἀθυνζγε»: διείςζαζ ηάλζκ ἐπαζκμοιέκδκ ἐηηθδζζαζηζηήκ, ἵκα ημῖξ ιμκάγμοζζκ μἱ δζάημκμζ, ηαί
ημφημζξ μἱ πνεζαφηενμζ, ηαί ημῖξ πνεζαοηένμζξ μἱ ἐπίζημπμζ ἐπζηζιζζ, ημῖξ δέ ἐπζζηυπμζξ μἱ ἀπυζημθμζ ηαί μἱ ημφηςκ
δζάδμπμζ. κ δέ ημῖξ ηκ ἀπμζηυθςκ δζαδυπμζξ πανά ηκ ὁιμηαβκ ἐπζηίιδζζξ.
«Καί ημῖξ ἱενάνπαζξ μἱ ἀπυζημθμζ»: διείςζαζ, ὅηζ ηαί ἐπζζηυπςκ ιείγμοξ μἱ ἀπυζημθμζ, ηαί μἱ ηκ ἀπμζηυθςκ δζάδμπμζ,
ηαί ὅηζ ἕηαζημξ πανά ημῦ ἁβζςηένμο ηξ αημῦ ηάλεςξ εεφκεζεαζ ὀθείθεζ. Ἀπμζηυθςκ δέ δζαδυπμοξ ημφξ κῦκ
παηνζάνπαξ βμῦιαζ εἶκαζ.
«Οη μἶδ' ὅπςξ ηθαφζμιαζ»: διείςζαζ ηήκ πζηνίακ, ἤ ιθθμκ ζοιπάεεζακ ημῦ παηνυξ.
«Καί βάν εἰ ιή ημῦ ἀβαεμῦ»: Καί βάν εἰ ιή κμιίγεζξ, θδζί, ημῦ ἀβαεμῦ Θεμῦ εἶκαζ ημῦ παν' ικ εεναπεοηήξ, πάκηςξ ηαί
ικ ηαί ὅθδξ ηξ ηηθδζίαξ ἀθθυηνζμξ πάνπεζξ. διείςζαζ δέ, ὅηζ ηάπα ἐκ πανμζηίᾳ ημῦημ ημῦ ιεβάθμο Γζμκοζίμο
ιανηήεδ, ηαί ὅηζ ηυκ Γδιυθζθμκ αηυξ ιμκαπυκ ηξ ηηθδζίαξ ἔηαλεκ.
«Ἤ ηήκ δζπθκ ἁιανηίακ»: διείςζαζ πμίακ ηαθεῖ δζπθκ ἁιανηίακ, ὅηακ ἁιανηάκςκ ηζξ ἀβκμῆ ὅηζ ἥιανηε. Σμῦημ δέ ημῦ
Ἰενειίμο ἐζηίκ, ὡξ ἐθελξ ζαθήκζγεζ• «Ὅηζ δφμ ἥιανηεκ ὁ θαυξ• ἐιέ ἐβηαηέθζπμκ πδβήκ γςξ», ηαί ηά ἐλξ.
«Ὅηζ Γδιυθζθμξ μἴεηαζ»: Πμθθή ηαί ιεβάθδ ηαί ζοιπαεήξ πανάηθδζζξ ημῖξ ἁιανηςθμῖξ.
«Ἀθθ' ὁ εενανπζηυξ ἱενμηεθεζηήξ»: Συκ Κφνζμκ θέβεζ, ὅηζ μπ ὅιμζα δζαηάηηεηαζ ημῖξ πυ Γδιμθίθμο βεβεκδιέκμζξ.
«Καί ηαῦηα ηκ ἁιανηςθκ»: «Ἁιανηίακ βάν μη ἔπμζδζεκ, μδέ ενέεδ δυθμξ ἐκ ηῶ ζηυιαηζ αημῦ», ηυ ημῦ
Ἀπμζηυθμο θέβςκ• ἄκηζηνοξ ηυ, «Ἀθςνζζιέκμξ ἀπυ ηκ ἁιανηςθκ, ηαί ρδθυηενμξ ηκ μνακκ βεκυιεκμξ».
«Γζηαζμῖ δέ ηκ μἰηείςκ ἀπμθαφεζκ»: Σμοηέζηζ ηξ μἰηείαξ θζθακενςπίαξ, ηαί ιή ημῦ ζηυημοξ ηαί ηζιςνίαξ.
«Καί βάν ηαί ημῖξ εἰξ αηυκ»: κ ηῶ ηαηά ηυκ Λμοηκ ηεῖηαζ Δαββεθίῳ.
§ 5. «Ἄπαβε, μη ἔπμιεκ»: Πμθθά ζμζ ἀβαεά βέκμζημ, πάηεν ζοιπαεέζηαηε!
«Καί βάν ηαί ὁ εεζυηαημξ»: διείςζαζ ὅηζ ἀιεηυπμοξ θέβεζ ημφξ ιαεδηάξ ημῦ Κονίμο Πκεφιαημξ ημῦ ἁβίμο, γδημῦκηαξ
πῦν ἐπμιανζαζ ημῖξ αιανείηαζξ, ὡξ ἐκ ηῶ Δαββεθίῳ ενίζημιεκ. Πξ μὖκ πνυξ αημφξ ὁ Κφνζυξ θδζζκ, «Οη μἴδαηε
πμίμο Πκεοιαηυξ ἐζηε;» Ἀθθ' ἴζςξ ημῦημ εἶπε, δεζηκφξ πμίᾳ πάνζηζ δζαημκεῖζεαζ ἐλεθέβδζακ• ἴζςξ δέ ηαί ὁ Παηήν, πνυξ
ηυ ηέθεζμκ ηξ δςνεξ ἀπζδχκ, ἧξ ἔθααμκ ιεηά ηήκ ἀκάζηαζζκ, ημῦημ εἴνδηε, δζά ηυ βεβνάθεαζ• «Οὔπς βάν ἦκ Πκεῦια
ἅβζμκ, ὅηζ Ἰδζμῦξ μδέπς ἐδμλάζεδ». Ἱενμεέηδκ δέ ηαθεῖ ηυκ ἅβζμκ ἀπυζημθμκ Παῦθμκ, ὡξ πεζνμημκήζακηα αηῶ ηήκ
ἀνπζενςζφκδκ ηξ ηηθδζίαξ ηκ Ἀεδκκ, ηαεχξ ἐκ ηαῖξ ἱεναῖξ ηκ ἀπμζηυθςκ βέβναπηαζ Γζαηαβαῖξ.
Σελίδα 184 από 193
«Γζδάζηεζεαζ βάν, μ ηζιςνεῖζεαζ πνή»: διείςζαζ ὡναῖμκ ηαί ιάθζζηα κῦκ πνήζζιμκ, ὅηζ δζδάζηεζεαζ πνή, ηαί μ
ημθάγεζεαζ, ημφξ ἀβκμμῦκηαξ, ὥζπεν ηαί ημφξ ηοθθμφξ ὁδδβμῦιεκ, μ ημθάγμιεκ. Συ δέ ηαηά ηυννδξ ηζκέξ ιέκ ηυκ
ηνυηαθυκ θαζζκ, ἔκζμζ δέ ηήκ βκάεμκ, ἄθθμζ δέ ιένμξ ηζ ηξ ηεθαθξ. Βέθηζμκ δέ ηυννδκ, ὡξ ἔθδκ, ηυκ ηνυηαθμκ θέβεζκ•
Ὅιδνμξ ιέκημζ ηυνζδκ αηήκ ηαθεῖ. Πανμλοημκεῖηαζ δέ ηυννδ. Δἰξ ηυκ ηνυηαθμκ μὖκ ἔηορεκ ὁ Γδιυθζθμξ ηυκ
ιεηακμμῦκηα.
«Οἱ ιέκ βάν ἀδζηεῖκ»: διείςζαζ μἷά θδζζκ ἐπαημθμοεεῖκ ημῖξ ἀδζηεῖκ ἤ εενβεηεῖκ ηζκαξ αμοθμιέκμοξ, ηἄκ ιή πνυξ
ἔνβμκ ἤκεβηακ ἃ ἐαμοθεφζακημ.
«πζπεζνμῦκηεξ»: ηείκμοξ δδθαδή μὕξ πνμῃνέεδζακ ἀδζηζαζ ἤ εενβεηζαζ, μ πάκηςξ, θδζί, δζέεδηακ, ηαεχξ
ἐαμοθήεδζακ. Πνυδδθμκ δέ, ὅηζ ηυ ιέκ ἀαμφθδημκ ηκ εενβεημοιέκςκ, ηυ δέ πανά ηυ ἀδνακέξ ηκ ἀδζημφκηςκ.
«Καί ἐκεάδε ηαί ἐηεῖ»: Ὅηζ μἱ δίηαζμζ μ ιυκμκ ἐκ ηῶ ιέθθμκηζ αἰκζ, ἀθθά ηαί ἐκ ηῶ κῦκ αίῳ ἀββέθςκ ἀβαεκ ὀπαδμί,
ἤβμοκ ἀηυθμοεμζ, ηαί ζοκμδμζπυνμζ εἰζί.
«Συ πάκηςκ ἀβαεκ ιέβζζημκ»: Ὅηζ ηυ πάκηςκ ηκ ἀβαεκ ιέβζζηυκ ἐζηζ ηυ ἀεί εἶκαζ ιεηά Θεμῦ.
«Καί ἐκεάδε, ηαί ιεηά εάκαημκ»: Ὅηζ μἱ ἁιανηςθμί ηαί ἐκ ηῶ αίῳ ημφηῳ, ηαί ἐκ ηῶ ιέθθμκηζ ηζιςνμῦκηαζ, ιεηά ηκ
δαζιυκςκ εἶκαζ ηαηαηνζκυιεκμζ πυ ηκ ἰδίςκ παεκ ἃ πνμεηίιδζακ.
«πζικδζεήζμιαζ»: διείςζαζ ηήκ ὅναζζκ ημῦ ἁβίμο Κάνπμο, πυζδξ θνίηδξ ηαί παναηθήζεςξ βέιεζ.
§ 6. «Γεκυιεκυκ ιέ πμηε»: Γζήβδια ὡναῖμκ, ὅηζ μ πνή ημῖξ ἁιανηάκμοζζκ, εἰ ηαί πνυξ Θευκ πηαίμοζζκ, ἐπανζεαζ.
διεζςηέμκ μὖκ ηήκ ἱζημνίακ, πενζέπμοζακ ἀκεηθάθδημκ εζπθαβπκίακ ημῦ Κονίμο ικ Ἰδζμῦ Υνζζημῦ, ηαί πενί
ιεηακμμφκηςκ. Λέβεζ δέ ηαί πενί ηξ ἁβζυηδημξ ημῦ εείμο Κάνπμο. Ἔζηζ δέ μὗημξ ὁ Κάνπμξ μὗ ιέικδηαζ ὁ Ἀπυζημθμξ ἐκ
ηῆ α' πνυξ Σζιυεεμκ πζζημθῆ.
«Καηά ηάξ πνμηεθείμοξ επάξ»: Πνμηεθείαξ ιέκ ἐηάθμοκ Ἀεδκαῖμζ ηάξ πνυ ηκ βάιςκ ιεηά ηκ εοζζκ επάξ• ηυκ βάν
βάιμκ ηέθμξ ἐηάθμοκ, ὡξ ηεθεζμῦκ ηά πνυξ ηυκ αίμκ ηυκ ἄκενςπμκ• ηαί ημῦημ ἐη πμθθκ ηςιςδίαξ πμζδηκ δεζηκφκαζ
δοκαηυκ. Μοζηήνζμκ βμῦκ εἶπμκ ηυκ βάιμκ. Ἔθεβμκ δέ πνμηεθίγεζεαζ ηαί ηυ πνμιοεῖζεαζ, ηαί μἱμκεί πνμηαεαίνεζεαζ εἰξ
ἑημζιαζίακ ιοζηδνίμο, ὡξ Κναηῖκμξ δδθαδή ἐκ Ποθαίᾳ δνάιαηζ. Μάθζζηα βάν ηά ιοζηήνζά ηζκμξ ηκ ρεοδςκφιςκ
αηκ εεκ ηέθδ ηαί ηεθεηάξ ἐηάθμοκ, ὡξ ηεθεζμφζαξ ηαί εἰξ ηυ ηέθεζμκ ἀβμφζαξ ημφξ ηεθμοιέκμοξ. Συ βμῦκ παν'
Ἕθθδζζκ ἀζεακ θεβυιεκμκ εἰξ ηυ ηξ ἀθδεείαξ ιοζηήνζμκ ὠκυιαζεκ ὁ ιέβαξ Γζμκφζζμξ, ηαί πνμηεθείμοξ εἶπεκ επάξ
ηάξ πνυ ημῦ γςμπμζμῦ ιοζηδνίμο ηεθεζμηάηαξ δεήζεζξ πέν ηαεάνζεςξ ηαί ἀηαηαηνίημο ιεηαθήρεςξ ημῦ ηεθεζμηάημο
ηαί ηεθεζμπμζμῦ ηκ εοζζκ δχνμο. «λεκαβχβδζε» δέ ἀκηί ημῦ, ὡξ λέκμκ ἐδελζχζαημ.
Σελίδα 185 από 193
«Ἔηζ ηκ Ἱθανίςκ ιενκ»: Ἦζακ ηζκέξ ιέναζ ημῖξ εἰδςθμθάηναζξ, ἃξ Ἱθανίαξ ἐηάθμοκ• ηαί αἱ ιέκ ἦζακ ἴδζαζ ηαί
ἱθάνζμζ, ὡξ ὅηακ ηζξ ἔβδιεκ ἤ οἱυκ ἐηηημ, αἱ δέ ημζκαί ηαί δδιυζζαζ ἱθάνζαζ ἐηαθμῦκημ, ὡξ ὅηακ ααζζθεφξ
ἀκαβμνεουιεκμξ, ηάξ δδιμζίαξ Ἱθανίαξ πανεῖπε. Καί μὔηε πέκεζια ἐκ ηαφηαζξ θμνεῖκ ἐλκ, ἀθθά ηαί εέαζ ηαί εοζίαζ ηαε'
ἑηάζηδκ ιένακ δζεηεθμῦκημ δδιυζζαζ, ηαί μἱ πεεκμῦκηεξ ἐπαφμκημ ηαί ἐεεχνμοκ, ηαί ἐκ εςπίαζξ ἀπαφζημζξ δζβμκ ηάξ
ὡνζζιέκαξ ιέναξ ηαῖξ ημζαφηαζξ Ἱθανίαζξ. Ἦκ δέ ηαί Ἱθανία, ἑμνηή ἰδζηή Ῥςιαίςκ εἰξ ηζιήκ ηξ ιδηνυξ ηκ εεκ
αηκ, ιθθμκ δέ δαζιυκςκ, ὥξ θδζζ Γδιυθζθμξ ἐκ ηῶ «Πενί ηκ παν' ἀνπαίμζξ εοζζκ ηαί ἑμνηκ».
«Γζά αίμο πακηυξ»: Σμοηέζηζ ιέπνζ ηά ηξ πανμφζδξ ἐκέζηδηε γςξ. διεζςηέμκ δέ ὅηζ δεῖ ημφξ εεμθζθεῖξ δζά αίμο
πακηυξ κμοεεηεῖκ ημφξ πεπθακδιέκμοξ, ηαί εἰξ ἐπίβκςζζκ ἀθδεείαξ ἕθηεζκ. διείςζαζ μὖκ αημ• ηζκεξ βάν ἀιαεξ ηυ
ἐκακηίμκ θέβμοζζ, ηεπνδιέκμζ ηῶ ἀπμζημθζηῶ νδηῶ ηῶ θέβμκηζ• «Αἱνεηζηυκ ἄκενςπμκ ιεηά πνχηδκ ηαί δεοηένακ
κμοεεζίακ παναζημῦ», ιή κμμῦκηεξ ηκ εἰνδιέκςκ ηήκ δφκαιζκ, ἐη ηκ ἐπμιέκςκ νδηκ ιάθζζηα ζαθδκζγμιέκδκ. Συηε
βάν εὔθμβμξ ιεηά πνχηδκ ηαί δεοηένακ κμοεεζίακ παναίηδζζξ, ὅηακ ὁ δζδάζηςκ πνυξ ηήκ παναίηδζζκ ἔθεῃ, εἰδχξ ὅηζ
ἐλέζηναπηαζ ὁ ημζμῦημξ, ηαί θακεάκεζ, ὤκ αημηαηάηνζημξ. Γθμκ βάν, ὡξ ἐκ ημῖξ ἱενμῖξ δζδαζηάθμζξ ἀπμηαθφπηεηαζ ηαί
ηκ πνμζζυκηςκ ηαηάζηαζζξ. Ἕηενμζ δέ, ηυ «ιεηά πνχηδκ ηαί δεοηένακ κμοεεζίακ», μὕηςξ ἐκυιζζακ, ἀκηί ημῦ, ιεηά
ηήκ ἐη ηξ Παθαζξ ηαί Νέαξ Γζαεήηδξ δζδαζηαθίακ.
«Δἰχεεζ βάν εἰξ ηυκδε»: διείςζαζ, ὅηζ ἀπμζημθζηή πανάδμζζξ ημφξ κοηηενζκμφξ ηκ ραθιῳδζκ ηακυκαξ πανέδςηεκ.
«Ἔλς ηαναπξ»: Συ «μ» ἀνκδηζηυκ ιυνζμκ πνυξ ηυ «ἔλς ηαναπξ» ζοκηαηηέμκ, ἵκα ᾖ ηυ ὅθμκ ημζμῦημκ• Γζακίζηαηαζ,
μδέ ηκ ὕπκςκ πμθθκ ὄκηςκ, δζά ηυ ἐβηυπηεζεαζ αημφξ, ἀπμθαφζαξ, μδέ ἔλς ηαναπξ πάνπςκ, δζά ηυ ηαί ημφξ
ὕπκμοξ ἐβηυπηεζεαζ.
«δεῖημ ημῦ Θεμῦ πνδζηνί ηζκζ»: Πνδζηήν ἐζηζκ ἑθζημεζδήξ ηίκδζζξ ἄκςεεκ ηάης ἀένμξ δζαπφνμο. Καίεζ δέ ηυ ημζμῦημκ,
ὅεεκ ηαί πανά ηυ πζιπνᾶκ θέβεηαζ.
«Ἀπείνςκ ἀκενςπμεζδξ»: διείςζαζ, ὅηζ ηαί ἀκενςπμεζδξ ημῖξ ἁβίμζξ ἄββεθμζ ἐπζθαίκμκηαζ.
«πυ ηξ ηκ μἰηείςκ πμδκ»: διείςζαζ ηυ «πυ ηξ ηκ μἰηείςκ πμδκ ἀζηαζίαξ», ὅ δδθμί ηυ επανάθμνμκ ηξ
πνμαζνέζεςξ ιή αμοθυιεκμζ βάν, μη ἔπζπημκ.
«Δἰξ ηυ ἀπακέξ»: διείςζαζ, πξ ὁ δζάαμθμξ νίπηεζ ημφξ ἀκενχπμοξ εἰξ ηυ ζηυημξ ηυ ἐλχηενμκ, ὅπεν ἐκηαῦεα ἀπακέξ
ηαθεῖ, ημοηέζηζ αάναενμκ, ἤ ἀπαηκ ἤ ὠεκ ημφξ πεζεμιέκμοξ αηῶ. Ἔζηζ δέ ὅηε ηαί ἀζεθβεῖξ ἀκενχπμοξ ζοκενβμφξ
αημῦ θαιαάκεζ εἰξ ηήκ ἑηένςκ ἀπάηδκ, ὡξ ηαί ηυκ εἰδςθμθάηνδκ ἐπί ημῦ κῦκ ἀπαηδεέκηα, πενί μὗ ὁ θυβμξ. Γζυ ηαί ἐκ ηῆ
ὀπηαζίᾳ ἄκδναξ ὁνᾶ ιεηαλφ ηκ ὄθεςκ, ημοηέζηζ ηκ δαζιυκςκ, ἕθημκηαξ ημφξ πυ ημῦ δζααυθμο κζηδεέκηαξ, ὧκ ιξ ὁ
Κφνζμξ ἐθεοεενζμζ.
«πυ ημῦ ηαημῦ»: διείςζαζ ηυ «πυ ημῦ ηαημῦ», ημοηέζηζ ηξ ἁιανηίαξ, ὅπεν ηονίςξ ηαηυκ ἐκ πνμαζνέζεζ ηζηηυιεκυκ
θαιεκ. Συ δέ «ἄημκηεξ ηαί αζαγυιεκμζ» ιή ἀκαβηαζηζηήκ ηίκα δφκαιζκ, ημοηέζηζ ηυκ δζάαμθμκ κμδηέμκ, ὡξ Μακζπαίμζξ
ηαί Μεζαθζακμῖξ δμηεῖ• ἀθθ’ ὅηζ πεζευιεκμζ ηυ ηαηυκ πνλαζ, ηῶ ἀπαηκηζ πχνακ δζδυαιεκ ζοκεπξ ιῖκ ἐπζηίεεζεαζ, ἐλ
Σελίδα 186 από 193
ικ ηαε' ικ θαιαάκμκηα ηήκ ἰζπφκ• ἀδοκαηήζεζ δέ, ιή πεζεμιέκςκ ικ, ἐπεζδή ἐββφξ ἐζηζκ ικ αμήεεζα ημῦ
Θεμῦ ζοκεπζθαιαακμιέκδ, ὡξ δδθμῖ ηά ἑλξ.
«Καί πεῖνα ἀβαεήκ ὀνέβεζκ»: διείςζαζ ηήκ ἄθαημκ ημῦ Κονίμο εζπθαβπκίακ.
«Σξ πεζνυξ ἤδδ πνμηεηαιέκδξ»: Σξ πεζνυξ ημῦ Κάνπμο δδθμκυηζ.
«Μή ἄθθςκ»: Σκ ζηαονμφκηςκ δδθαδή, ηῶ Κάνπῳ θδζζκ ὁ Κφνζμξ.
«Ἀβαεκ ηαί θζθακενχπςκ»: διείςζαζ, ὅηζ ηαί αηυξ ὁ Κφνζμξ ἀβαεμφξ ηαί θζθακενχπμοξ ηαθεῖ ημφξ ἀββέθμοξ.
ΔΗ ΣΖΝ ΔΠΗΣΟΛΖΝ Θ'
§ 1. ἅβζμξ Σίημξ μὗηυξ ἐζηζκ ὁ ηῶ Ἀπμζηυθῳ βκχνζιμξ, ὅκ ηαί Κνήηδξ ηαηέζηδζεκ ἐπίζημπμκ, ὡξ πνυξ αηυκ Σίημκ
βναθεῖζα πζζημθή πανά ημῦ εείμο Παῦθμο θδζίκ.
«Ἀθθ' ἐκ ηῆ οιαμθζηῆ»: Σί πενζέπεζ «οιαμθζηή εεμθμβία» ημῦ ιεβάθμο Γζμκοζίμο.
«καπμιυνβκοκηαζ»: Ἀπμιυνλαζεαζ ἐζηί ηυ ἐκαπμιάλαζεαζ ηαί ἐιααθεῖκ ηζ εἰξ ηήκ ἑαοημῦ δζάκμζακ, ἐη ιεηαθμνξ ηκ
γςβνάθςκ, μἵ, πνμζέπμκηεξ ηῆ ἀθδεείᾳ βνάθμοζζ ηάξ εἰηυκαξ. «Σξ ἀπμννήημο δέ ζμθίαξ παηέναξ» ημφξ πνμθήηαξ
θδζίκ.
«Οὕης βάν ἂκ εεχιεκμζ ζεθεείδιεκ»: εθεείδιεκ ἀκηί ημῦ ἐκ ζεααζιῶ πμζδζμίιεεα, ηζιήζμζιεκ, εαοιάζμζιεκ,
ἐηπθαβείδιεκ. διείςζαζ δέ ἐπί ηξ ἁβίαξ ηαί πνμζηοκδηξ Σνζάδμξ ηυ• «Πδβήκ γςξ εἰξ ἑαοηήκ πεμιέκδκ, ηαί ἐθ'
ἑαοηξ ἑζηζακ» δείηκοηαζ βάν ἐκηεῦεεκ ηαί ηυ ὁιμμφζζμκ, ηαί ὅηζ ιμκάξ εἰξ Σνζάδα πνμεθεμῦζα, ιέπνζξ αηξ
ἵζηαηαζ. Οὕης ηαί ὁ εεμθυβμξ Γνδβυνζμξ ἐκ ηῶ πνχηῳ Πενί Τἱμῦ θυβῳ θδζί, ηαί ἐκ ηῶ δεοηένς Δἰνδκζηῶ. διείςζαζ δέ
ηυ• «Ἀεί δζ' ἑαοηξ ἑαοηήκ εεςιέκδκ»• πενί ηξ ἁβίαξ δέ Σνζάδμξ ηαί ημῦηυ θδζζ.
«Σά βάν ἐηηυξ αηξ»: Σξ αηξ, δδθμκυηζ ζοιαμθζηξ πθάζεςξ. Κεῖηαζ δέ ηαί ἐκηαῦεα ηυ ιέκ «ὁπυζδξ» ἀκηί ημῦ
«πμθθξ», ηυ δέ «ηά ἐηηυξ», ἤημζ ηά πνμπείνςξ, ἐη ηξ θέλεςξ παβμνεουιεκα.
«Γαζηένα Θεμῦ ζςιαηζηξ»: Γαζηένα Θεμῦ δζά ηυ «Ἔη βαζηνυξ πνυξ ςζθυνμο». «Λυβμκ εἰξ ἀένα», δζά ηυ,
«λδνεφλαημ ηανδία ιμο θυβμκ ἀβαευκ». «Πκεῦια ἐηπκευιεκμκ», δζά ηυ, «Καί ηῶ πκεφιαηζ ημῦ ζηυιαημξ αημῦ».
«Κυθπμοξ» δέ, δζά ηυ, «Μμκμβεκήξ ὁ ὤκ εἰξ ηυκ ηυθπμκ ημῦ Παηνυξ». «Φοηζηυξ» δέ, ἤβμοκ ηαηά ηήκ ηκ θοηκ ἰδέακ,
δζά ηυ, «Ξφθμκ γςξ ἐζηί», ηαί ηυ, «η αθαζημῦ, Τἱέ ιμο, ἀκέαδξ», ηαί ηυ, «Ἀκεήζεζ ηαί ἐηαθαζηήζεζ Ἰαηχα», ἐπί
Υνζζημῦ θδθεέκ, μὗ ὁ ηανπυξ ηξ ζςηδνίαξ ἐπθήνςζε ηήκ βκ, ηαί ηά ὅιμζα. διείςζαζ μὖκ, πξ εἴνδηαζ ἐπί Θεμῦ
βαζηήν, ηαί ἐνοβή ημῦ θυβμο, ηαί ηά ημζαῦηα.
Σελίδα 187 από 193
«Ἤ πδβάξ δάηςκ»: Πδβάξ δάηςκ ηαηά ηυ, «Πανά ζμί πδβή γςξ», ηαί ηυ, «ιέ ἐβηαηέθζπμκ πδβήκ γςξ ὕδαημξ
γκημξ», ηαί ὅζα ημζαῦηα. «Ἀπαοβάζιαηα» δέ, δζά ηυ, «Ὃξ ὤκ ἀπαφβαζια ηξ δυλδξ», ηαί, «Κφνζε, ἐκ ηῶ θςηί ημῦ
πνμζχπμο ζμο πμνεφζμκηαζ, ηαί ἐκ ηῶ θςηί ὀρυιεεα θξ», ηαί ηά παναπθήζζα.
«πί δέ ηκ κμδηκ»: Γδθςηζηά «ηκ ιέκ πνμκμζκ» ηυ, «Ὡξ ἀεηυξ ζηεπάζεζ ηήκ κμζζζάκ ἑαοημῦ» ηαί ηά ζφκ αηῶ, ηυ
«δςνεκ» δέ, ὡξ ηυ, «Ἀκμίβεζξ ζφ ηήκ πεῖνά ζμο», ηαί ηυ, « δζδμφξ ηνμθήκ πάζῃ ζανηί»• ιθθμκ δέ ηαί ημῦημ ηξ
πνμκμίαξ βκςνζζηζηυκ. «ηθάκζεςκ» δέ, δζά ηυ ἐκ ζπήιαηζ ἀκενχπμο ὀθεκαζ ημῖξ ἐκ ηῆ Παθαζᾶ ἁβίμζξ, ηαί ἐκ εἴδεζ
πενζζηενξ, ηυ Πκεῦια ηυ ἅβζμκ. Πνμκμίαξ δέ, ηαί ηυ ηκ ἀζεακ ηζιςνδηζηυκ• εἴνδηαζ βμῦκ πανά ηῶ Πνμθήηῃ «Ὡξ
ἄνηημξ ἀπμνμοιέκδ, ηαί ὡξ πάνδαθζξ». Σκ ιέκ μὖκ «δοκάιεςκ» πμβναθζηά ὀθεαθιμί ηαί ἑηένςκ ζςιαηζηκ ιεθκ
ὀκυιαηα, «ἰδζμηήηςκ» δέ, ὡξ πανά ηυ Ἀιχξ ἀδάιαξ• ἴδζμκ βάν ηξ εείαξ θφζεςξ ηυ ἀπαεέξ ηαί ἀδάιαζημκ. Ὥζπεν μὖκ
ηαί ηυ ἀκαθςηζηυκ ηκ ιμπεδνκ ἕλεςκ, ηαε' ὅ εἴνδηαζ « Θευξ ικ πῦν ηαηακαθίζημκ». Καί ηά θμζπά δέ ηκ
εἰνδιέκςκ, πνυδδθα ημῖξ θζθμπυκμζξ• ηαί ημφηςκ ἀκαβςβζηή ηε ηαί ἀθθδβμνζηή εεςνία, μη ἀζφιθςκμκ. Ἔζηζ δέ ηαί
θααεῖκ «θήλεζξ» ιέκ ηαί «ιμκάξ», ηυ ηξ εείαξ θφζεςξ ἀκαθθμίςημκ ηαί ἀιεηάζηαημκ, ὅπεν δζά ηκ εειεθζςηζηκ θίεςκ
πμδδθμῦηαζ• «πνμυδμοξ» δέ ηαί «δζαηνίζεζξ» ηήκ ηκ θοζζηξ αηῶ ἐκοπανπυκηςκ ἀβαεκ ιεηάδμζζκ, ὥζπεν ἐκ
πμδείβιαηζ, ἐη ημῦ ηνίκμο εμζιία, παν' ὅ ηαί θέβεηαζ «ἄκεμξ ημῦ πεδίμο, ηνίκμκ ηκ ημζθάδςκ». Οὕηςξ μὖκ κμδηέμκ
ηαί «ηάξ ἑκχζεζξ» ηυ πνυξ αηυκ ἐπζζηνεπηζηυκ ηαί ζοκδεηζηυκ ηκ ηηζζιάηςκ, δζά ημῦ ἀηνμβςκζαίμο θίεμο δδθμφιεκμκ.
«Κυζιμοξ δέ βοκαζηείμοξ» ηά πανά ηῶ Ἠζαΐᾳ ηείιεκα, ηυ πακημδαπυκ ηξ εείαξ πνμκμίαξ πμβνάθμκηα. Ὥζπεν μὖκ ηαί
ηήκ «πςκείακ» ηαί ηυ «πςκεοηήνζμκ» πμθδπηέμκ ηήκ ἀκαπθαζηζηήκ πνυκμζακ, ἤ ηήκ δζαηνζηζηήκ ηε ηαί ηαεανηζηήκ
δφκαιζκ. Σά βάν ηξ ὁπθδηζηξ δζαζηεοξ πνυδδθα ιέκ ἔκεα ηεῖκηαζ• δδθμῦζζ δέ ηυ ηαεαζνεηζηυκ ηαί ἀθακζζηζηά ηκ
ἐκακηίςκ. «Βαναανζηάξ δέ ὁπθμπμζίαξ» ἴζςξ ἐηεῖκμ ηυ, «κ ἱιαηζζιῶ δζαπνφζῳ» ηαί, «Πενίγςζαζ ηήκ νμιθαίακ ζμο ἐπί
ηυκ ιδνυκ ζμο, δοκαηέ». Ἡ βάν νμιθαῖα ααναανζηυκ ἐζηζκ ὅπθμκ, ὡξ ἰζημνεῖ Φφθανπμξ. ιμίςξ δέ ηαί αάκαοζυξ ἐζηί
πξ ηεπκίηδξ δζά πονυξ ἐνβαγυιεκμξ.
«Καί δαῖηάξ ηζκαξ»: Γαῖηάξ ηζκαξ ηάξ εςπίαξ θδζίκ, ὡξ ἐκ ηῶ Δαββεθίῳ, ὅηε ὁ ιυζπμξ ὁ ζζηεοηυξ, ηαί ηά θμζπά, βίκεηαζ
ἐκ ηῶ ἀζχηῳ οἱῶ.
«Σά πμθοεζδ ηαί θμλά»: Ἁιανηίαξ ἐπαββεθζκ ἐκ ημφημζξ θδζί ηυ ἔκ ηζζζ ηκ πνμννήζεςκ, ηαηά ηυ πνυπεζνμκ δμηεῖκ,
ιή ηέθμξ θααεῖκ ηά ἐπαββεθεέκηα• μἷυκ ἐζηζκ, ὡξ ἐη πμθθκ ὀθίβα παναεέζεαζ, ηυ πνυξ ηυκ Ἰαηχα θεπεέκ, «Γίκμο ηφνζμξ
ημῦ ἀδεθθμῦ ζμῦ», ηαί ηά πενί ηξ δζαιμκξ ηξ εἰξ ηήκ ααζζθείακ ημῦ ζπένιαημξ Γαοίδ, ἅπεν ἐκ ηῶ πνμθακεῖ δζήιανημκ
ηξ ἐηαάζεςξ, ηαηά δέ ηήκ ἀηνζα εεςνίακ μδαιξ. Συ ιέκ βάν ημῦ Ἰαηχα δζά ηξ ηκ ἐλ αημῦ ἐπζηναηείαξ ηαί ηξ εἰξ
Υνζζηυκ ἀκαβςβξ πεπθήνςηαζ, ὥζπεν ηαί αἱ πνυξ ηυκ Ἀαναάι ἐπαββεθίαζ πενί ηξ ηαηαζπέζεςξ ηξ βξ ηαί ηξ ηκ
ἐεκκ εθμβίαξ. Σά δέ πνυξ Γαοίδ ιυκςξ εἰξ ηυκ Υνζζηυκ ἀκαθένεηαζ, ιμίςξ δέ ηαί ηά πενί μθμικημξ δμημῦκηα ἐκ
ηῶ ιδ' εἰνζεαζ ραθιῶ. Σάξ μὖκ ἐκ ημφημζξ ἐλδβδηζηάξ ἀπμδυζεζξ, ηυ πμζηίθμκ ἐπμφζαξ, πμθοεζδ ἐηάθεζε ζμθίζιαηα,
μπ ὡξ παναθμβζζηζηξ ηεπκαγυιεκα ηήκ ἀθήεεζακ, ἀθθ’ ὡξ ζαθξ ἀκαπηφζζμκηα ηυ γδημῦιεκμκ.
(Πενί ημῦ Ἄζιαημξ ηκ ἀζιάηςκ, ὅηζ ἅβζμκ ηαηά ημφξ ἁβίμοξ ημφημοξ• Θευδςνμξ βάν ὁ Μμρμοεζηίαξ δζέααθεκ αηυ
θζείςξ πάκο).
«Σκ ζοκεδιάηςκ»: οκεδιάηςκ θδζί ηκ ζοιαμθζηξ βζκμιέκςκ, ἃ πέν ἑαοηκ, ημοηέζηζκ πέν ημῦ μὕηςξ κμεῖζεαζ
αηά, ὡξ ηυ θαζκυιεκμκ ἔπεζ ηαί ηυ βνάιια ρζθξ παβμνεφεζ• μ ηοπςεκαί θδζζκ, ἀθθά πνμηάθοιια εἶκαζ ηαί ηφπμκ
ηκ ααεοηένςκ κμήζεςκ ηαί πμθήρεςκ. Σμῦημ δέ θδζζκ, ὅηζ ηά ζφιαμθα μπ πέν ἑαοηκ ηά ζοκεήιαηα ηά ιοζηζηά
ἐπεκυδζακ, ἀθθά δζά ημφξ ἀκαλίμοξ, ἵκα ιή, πνμηείιεκα αημῖξ, εηαηαθνυκδηα δμημίδ.
Σελίδα 188 από 193
«Σήκ ιέκ ἀπυννδημκ»: Σήκ ιέκ ἀπυννδημκ ηαί ιοζηζηήκ πανάδμζζκ ηξ Γναθξ αηήκ ἐπελδβεῖηαζ, ηαθκ ζοιαμθζηήκ,
ἅηε δζά ζοιαυθςκ πνδζιμδμηδεεῖζακ• ἀθθά ηαί ηεθεζηζηήκ, ὡξ ηάξ ηεθεηάξ ηκ ιοζηδνίςκ ἐκ ζοιαυθμζξ παναδζδμῦζακ
δζά ηξ ἱεναηζηξ παναδυζεςξ. Σαφηδκ δέ ηήκ ἀπυννδημκ ἤημζ ζοιαμθζηήκ θδζζκ ἔπεζκ ζοιπεπθεβιέκδκ ηῶ νδηῶ,
ημοηέζηζ ηῶ νδεκαζ ἐπζηεηναιιέκῳ ζοιαυθῳ, ηαί ηυ ἄννδημκ, ἤημζ ιοζηζηυκ. οκεζηίαζηαζ βάν ἐκ ηῶ ζοιαυθῳ ηυ
ἀθδεέξ ηαί ἀδδιμζίεοημκ, ὡξ ἐκ ηῶ κμιζηῶ πάζπα ηυ ἀθδεέξ, ὅπεν εἴνδηαζ• «Συ Πάζπα ικ πέν ικ ἐηφεδ
Υνζζηυξ». Συ δέ δεφηενμκ ιυνζμκ ηξ εεμθμβζηξ παναδυζεςξ ἐιθακέξ ἐζηζ ηαί βκχνζιμκ, μ ιήκ δζά ζοιαυθςκ• ὅπεν
ηαί θζθυζμθμκ ηαθεῖ ηαί ἀπμδεζηηζηυκ, μἷυκ ἐζηζ ηυ ηά εζηά ηαί θοζζηά ηαί πναηηζηά ηξ δδιζμονβίαξ παναδζδυκ. Σμῦημ
δέ ηυ ἐιθακέζηενμκ ἔπεζ ηζκά πεζεχ, ηαί ζοκδεδειέκδκ ηήκ ἀθήεεζακ ημῖξ θεβμιέκμζξ• ηαηά ημῦημ βάν ἐζηζ ηαί
ἀπμδεζηηζηυκ. Συ δέ ζοιαμθζηυκ μη ἔπεζ ηυ πείεεζκ, ἀθθ’ ἐκένβεζακ ηζκα εείακ ἀθακ ηαί δναζηήνζμκ, ἥηζξ ιοζηζνζχδεζξ
ηαί εεςνδηζηάξ ροπάξ δζά ηκ ιοζηζηκ, ἤημζ ζοιαμθζηχκ, αἰκζβιάηςκ ἐκζδνφεζ, ηαί μἱμκεί εειεθζμῖ εἰξ Υνζζηυκ, δζά ηκ
ιή θυβῳ δζδαζημιέκςκ ιοζηδνίςκ, ἀθθά ζζβῆ ηαί ἀπμηαθφρεζ ἐθθάιρεςκ Θεμῦ θςηίγεζ ηυκ κμῦκ εἰξ ηάξ ηκ ἀννήηςκ
ιοζηδνίςκ ηαηακμήζεζξ. διείςζαζ δέ, ὡξ δζπθ ἐζηζ ηκ εεμθυβςκ πανάδμζζξ, ηαί πξ, ηαί πμία ἐζηί.
«Καί ηήκ ιέκ ζοιαμθζηήκ»: οιαμθζηήκ ηαί ηεθεζηζηήκ ηήκ δζά ζοιαυθςκ ηεθμοιέκδκ, μἷα ηά ηξ κμιζηξ θαηνείαξ, ηαί
ηά ηξ ιοζηζηξ ηξ παν' ιῖκ ἱενμονβίαξ ιοζηήνζα, εἰ ηαί ιθθμκ ρδθά ηε ηαί πκεοιαηζηά ηά ιέηενα. «Φζθυζμθμκ δέ
ηαί ἀπμδεζηηζηήκ» ηήκ δζά ηξ ηαηακμήζεςξ ηκ ηηζζιάηςκ, ηαί ηζκςκ εείςκ μἰημκμιζκ ηαί ηξ εεςνδηζηξ ἐλδβήζεςξ
ηκ πενί Θεμῦ θεβμιέκςκ ἐκ ηαῖξ Γναθαῖξ ζοκζζηαιέκδκ.
«Πείεεζ ηαί ηαηαδεῖηαζ»: Πείεεζ ηαί ηαηαδεῖηαζ, μἱμκεί δεζιυκ ηίκα ηαί ζθναβῖδα ἐπζηίεδζζ ημῖξ θεβμιέκμζξ ηήκ ἀθήεεζακ,
ηαί ηυ πζζηυκ ημῖξ ἀημφμοζζ δίδςζζ. Συ δέ ζοιαμθζηυκ δζά ηκ ηεθμοιέκςκ πνμζμζηεζμῖ ηῶ Θεῶ, πναβιαηζηῆ ἕλεζ ηε ηαί
ηοπχζεζ, ὅπεν ηαί «ἀδζδάηημοξ ιοζηαβςβίαξ» ἐηάθεζεκ.
«Ἤ ηξ κμιζηξ παναδυζεςξ»: Ὅηζ μ ιυκμκ κμιζηή πανάδμζζξ, ἀθθά ηαί ηεθεηή ηκ ηαε' ιξ ιοζηδνίςκ ηκ
ἱενκ ἐδεήεδ ζοιαυθςκ. Καί μδέκ εαοιαζηυκ, ὅπμο ηαί μἱ ἄββεθμζ δζ' αἰκζβιάηςκ ηά εεῖα ιοζηήνζα πνμάβμοζζ. Καί
αηυξ ὁ Κονζμξ ἐκ πανααμθαῖξ θαίκεηαζ εεμθμβκ.
Σξ ηκ εεμθυβςκ παναδυζεςξ
ιέκ ἀπυννδημξ ηαί ιοζηζηή, ἥηζξ ἐζηί ηαί ζοιαμθζηή ηαί ηεθεζηζηή, ηαί δναζηζηή• δέ ἐιθακήξ ηαί βκχνζιμξ, ἥηζξ
ἐζηί θζθυζμθμξ ηαί ἀπμδεζηηζηή ηαί πζεακή.
«οιαυθςκ»: Φοζζμθμβία ηήκ αἰηίακ ἔπμοζα, δζά ηί ηά ιέκ ζοιαμθζηά, ηά δέ ἄπνακηα ηξ Γναθξ παναδέδμηαζ.
«Γζ' αἰκζβιάηςκ»: Γζ' αἰκζβιάηςκ, ὡξ ὁ πανά ηῶ Εαπανίᾳ ἄββεθμξ ηά πενί ημῦ Ἰδζμῦ ημῦ Ἰμζεδέη ηαί ηξ ζημθξ αημῦ
ηοπκ ηαί θέβςκ• ηαί πανά ηῶ Γακζήθ ὁ Γαανζήθ ηά πενί Υνζζημῦ δζδβμφιεκμξ ηαί ηά ζφκ αηῶ ιοζηζηά παβμνεφςκ,
ηαί ἕηενα ημζαῦηα. «Θεμονβά» δέ θδζζκ ἤ ηά Θευκ ἀπμηεθμῦκηα ηυκ ιεηέπμκηα αηκ, ἤ ηά πανά Θεμῦ εἰνβαζιέκα
Σελίδα 189 από 193
«Γζά ηοπζηξ ηναπεγχζεςξ»: Σναπέγςζίκ θδζζ ηά ἐκ ηῆ εείᾳ ηναπέγῃ δζά ημῦ ἁβίμο ἄνημο ηαί ημῦ πμηδνίμο ηξ εθμβίαξ
ηεθμφιεκα ιοζηήνζα. διείςζαζ δέ, ὅηζ ηαί παθαζά ηαί κέα Γναθή πμθθά δζά ζοιαυθςκ παναδίδςζζ, ηαί δζά ηζ.
[α'] «Σήκ ἀκενςπίκδκ γςήκ»: «Ἀιένζζημκ» μἶιαζ εἰνδηέκαζ αηυκ ηήκ ἀκενςπίκδκ γςήκ ηαί «ιενζζηήκ», ηυ ιέκ δζά ηυ
ηξ ροπξ ἀιενέξ ηαί ἀζχιαημκ, ηυ δέ δζά ηυ ημῦ ζχιαημξ πμζηίθμκ ηε ηαί πμθοιενέξ. Ὅνα δέ, πξ εαοιαζίςξ ηά ηξ
ροπξ παναδίδςζζ. Συ ιέκ βάν αηξ ἀιένζζηυκ θδζζκ, ὅ ηαί ἀπαεέξ ηαθεῖ• ημῦημ δέ ἐζηζ ηυ ηξ ροπξ ἀηναζθκέζηαημκ
ηαί αηυ, ὡξ ἄκ ηζξ εἴπμζ, ηυ ἄκεμξ, ὅπεν ἐζηίκ ὁ κμῦξ, ὁ ηαί ηυ θμβζηυκ πνμπέςκ, ηαε' ὅκ κμῦκ ηαί κμενά ροπή, ἐκ ᾧπεν
κῶ ηά ἁπθ ηαί μἷμκ βοικά ζοιαυθςκ πςνίξ ιοζηήνζα ἐπζζηδηξ ἐπμπηεφεηαζ. Συ δέ αηξ ιενζζηυκ ἐζηζκ, ὅ ηαί
παεδηζηυκ θδζζ, ημῦημ δέ ἐζηζκ ηξ ροπξ δφκαιζξ, πνυξ ηάξ αἰζεήζεζξ ἑκμοιέκδ δζά ημῦ πκεφιαημξ ημῦ ιέζμο ηξ
ροπξ ηαί ημῦ ζχιαημξ, ἐκ ᾧ πκεφιαηζ ἐκαπεζηδνζβιέκαζ εἰζίκ αἱ ηξ αἰζεήζεςξ ηαί ηκ δζακμήζεςκ ηκ δζά ηξ
ζηέρεςξ βκςνζγμιέκςκ δοκάιεζξ. Σμῦημ μὖκ παεδηζηυκ ἐζηζ ηξ ροπξ, ἅηε δζά ηκ αἰζεήζεςκ εἰξ πνμζπάεεζακ ηαφηδξ
ηκ αἰζεδηκ ηαηαθενμιέκδξ. Σμῦημ δέ ηυ ιένμξ, θένε εἰπεῖκ, ηξ ροπξ, ὡξ ὁ κμῦξ, μη ἔζηζ ηαεανυκ, μὔηε ἐπμπηεῦζαζ
δφκαηαζ ηά εεῖα ηαί ἐπζζηδηά ηαί κμδηά ἀιέζςξ, ἀθθά δεῖηαζ ιέζμο ηζκυξ παπφηενμο, ηαεάπεν πεζναβςβμῦκημξ αηυ ἐπί
ηά ἁπθ ηαί ἀιένζζηα, ὅπεν πμζεῖ ηά ζφιαμθα δζά ηκ ιενζζηκ, ημοηέζηζ ηκ αἰζεδηκ ηαί θαζκμιέκςκ ἐπί ηά ἄννδηα
λεκαβμῦκ.
[α'] «Καί ηυ ιέκ ἀπαεέξ ηξ ροπξ»: Ἀπαεέξ ηξ ροπξ ηυ κμενυκ, μπ ὡξ πάκηῃ ἀιέημπμκ πάεμοξ, ἀθθ' ὡξ ἔλςεεκ ημῦ
πάζπεζκ μη ἔπμκ ηάξ ἀθμνιάξ, ὥζπεν ηυ ζια πθείζημζξ πμπίπημκ ηαημῖξ ζοιπηχιαζζκ, ἅπεν ροπή ἄκεο ηξ μἰηείαξ
ἑημοζζυηδημξ μπ πμιέκεζ. Παεδηζηυκ δέ αηξ ηυ δζά ηκ αἰζεήζεςκ ἀκηζθδπηζηυκ ηκ ἔλςεεκ, ᾧηζκζ ζοββεκέξ ἔθδ ηυ
δζά ζοιαυθςκ ζςιαηζηξ παναδίδμζεαζ ηά εεῖα, δζ' ὧκ πνυξ ηήκ ηκ ἀΰθςκ ἀκαβυιεεα εεάκ.
[β'] «εεμθμβίαξ ζαθμῦξ»: Ὅηζ ηαί μἱ εεμθμβίαξ ζαθμῦξ ηαί βοικξ πνμηαθοιιάηςκ ἀηδημυηεξ, ηφπμοξ ηζκάξ ἐκ ἑαοημῖξ
ἀκαπθάηημοζζ πνυξ κυδζζκ ημφξ ἀηνμςιέκμοξ πεζναβςβμῦκηεξ• «Ἄθθςξ»• Θεμθμβίαξ ζαθμῦξ, μἷμκ «Ὤθεδ Κφνζμξ ηῶ
Ἀαναάι, ἤ ηῶ Μςτζεῖ» ηαί, «Δἶπεκ ὁ Κφνζμξ» ηαί, «βέκεημ ὁ θυβμξ Κονίμο πνυξ ηυκ πνμθήηδκ», ηαί ηά ημζαῦηα.
«αθμῦξ» δέ, ὡξ μ δζά ζοιαυθςκ ηοπςηζηκ. Σφπμκ μὖκ θδζζκ ἀκαπθαηηυιεκμκ, ἥκ ἐπζκμμῦιεκ ἐπί ημῖξ ημζμφημζξ
νδημῖξ εζεα εεςνίακ ηαί ηῆ εεία θφζεζ ηαηάθθδθμκ.
§ 2. [δ'] «Σφπμκ ηζκά πνυξ ηήκ κυδζζκ»: Ὥζπεν ὅηακ ἐη δέκδνςκ ηάξ πμζηάζεζξ ηξ πνμζηοκδηξ Σνζάδμξ πανίζηδζζκ ὁ
εεῖμξ Ἀεακάζζμξ, ηαί ἐλ ἄθθςκ μἱ θμζπμί ἅβζμζ. Σί ηαί ημῦ ηυζιμο δδιζμονβία ηκ ἀμνάηςκ ημῦ Θεμῦ πνμαέαθδηαζ,
ηνυπμκ ηζκά ζοιαυθςκ ηάλζκ ἐπέπμοζα.
[ε']«Καεάπεν θδζί Παῦθμξ»: ιέκ Ἀπυζημθμξ μὕης θδζί• «Σά βάν ἀυναηα αηυκ, ἥ ηε ἀΐδζμξ αημῦ δφκαιζξ, ἐκ ημῖξ
πμζήιαζζ ηαεμνηαζ». δέ Υνζζηυξ (ημῦημκ βάν, μἶιαζ, ηαθεῖ ηυκ ἀθδε Λυβμκ) ὅηακ θέβῃ• «Δἰ ηά ἐπίβεζα εἶπμκ ιῖκ,
ηαί μ πζζηεφεηε, πξ, ἐάκ εἴπς ιῖκ ηά ἐπμονάκζα, πζζηεφζεηε;», ηαί ὅζα ημζαῦηα.
[ξ'] «Γζυ ηαί μἱ εεμθυβμζ»: «Πμθζηζηξ ιέκ ηαί ἐκκυιςξ» ηήκ ηκ ηαημνεμφκηςκ ἀπμδμπήκ ηαί επάεεζακ ηαί ηκ
πθδιιεθμφκηςκ ηήκ ηάηςζζκ ηαί ηαηάηνζζζκ. «Καεανηζημφξ δέ ηαί ἀπνάκημοξ» ηάξ κμοεεζίαξ ηαί πνμθοθαηηζηάξ
παναζκέζεζξ. «Ἀκενςπζηξ δέ ηαί ιέζςξ», μἷμκ ηάξ πεφζεζξ, ὡξ ηυ• «Πμῦ Ἄαεθ ὁ ἀδεθθυξ ζμο;» ηαί ηυ, «Καηααάξ
ὄρμιαζ» ηαί ηυ, «Κφνζμξ ἐλεηάγεζ ηυκ δίηαζμκ ηαί ηυκ ἀζεα». Ἃηζκα ηαί ιέζςξ ἔπμοζζ ηκ ηε Θεῶ πνεπυκηςκ ηαί ηκ
πάκηῃ ἀπειθαίκεζκ δμημφκηςκ, ημοηέζηζ ὁιμζχζεςξ εδνίςκ ηαί θκ ἀρφπςκ. «πενημζιίςξ δέ ηαί ηεθεζζμονβζηξ»
θδζζ ηάξ θυβῳ ηαί ιυκς αμοθήιαηζ παναδμλμπμζίαξ. «Νυιμοξ δέ θαζκμιέκμοξ», ὡξ ὅηακ ἀπμθμβίαξ ἀλζμῖ ηήκ ἐκ ἐνήιῳ
αζαζεεῖζακ πανεέκμκ, ηαί ηά ὅιμζα. «Ἀθακεῖξ δέ εεζιμφξ», μἷμκ, «Συκ Ἰαηχα βάπδζα, ηυκ δέ Ἡζαῦ ἐιίζδζα», ηαί
Σελίδα 190 από 193
ἕηενα ημζαῦηα. (γ') «Πμθοηνυπςξ» δέ ἔθδ ὁ παηήν, δζυηζ ηά ιέκ ζοιαμθζηξ, ηά δέ ἀπνάκηςξ ηαί πενημζιίςξ Γναθή
πανεδέδςηε.
«Σά ιέκ πμθζηζηξ»: Σξ θζθμζμθίαξ ηυ ιέκ ἔζηζ πναηηζηυκ, ηυ δέ εεςνδηζηυκ. Καί ημῦ ιέκ πναηηζημῦ ηυ ιέκ ἐζηζ
ημζκυκ, ὅ ηαί πμθζηζηυκ ηαθεῖηαζ, μἷμκ ηυ κμιμεεηζηυκ, ηυ δέ ἴδζμκ, μἷμκ ηυ εζηυκ. Μέζμκ δέ πναηηζημῦ ηυ
μἰημκμιδηζηυκ. Σμῦ δέ εεςνδηζημῦ ηυ ιέκ ὠκυιαζηαζ θοζζηυκ, ηυ ἐκ αἰζεδημῖξ ηαί ιεηααθδημῖξ, ὅ ηαί ημζιμθμβζηυκ
ἐζηζ, ηυ δέ ἐπμπηζηυκ ηαί εεμθμβζηυκ, ηυ ἐκ κμδημῖξ ηαί ἀσδίμζξ. Σαῦηα κῦκ ἐλέεεημ ἐκ ημφημζξ. Μέζμκ δέ ημῦ εεςνδηζημῦ
ηυ ἐκ ἀσδίμζξ ηαί αἰζεδημῖξ, ὅπεν ἐζηίκ ἀζηνμκμιζηυκ ηαί ιαεδιαηζηυκ, ὅπεν ιέκ Γναθή μ θέβεζ, μἱ δέ αναῖμζ ἐκ ηῶ
Γεοηενμκμιίῳ ἔπμοζζκ.
[δ'] «Ο βάν ἱζημνίακ ρζθήκ»: Ὅηζ ηά ζοιαμθζηξ, ἤημζ ἱζημνζηξ, ηῆ Γναθῆ εἰνδιέκα μπ ἱζημνίακ ἔπεζ ρζθήκ, ἀθθά
γςηζηήκ ηεθείςζζκ. Εςηζηήκ δέ ηεθείςζζκ θέβεζ ηυ ζημπυκ εἶκαζ ημῖξ ἁβίμζξ δζά ηκ Γναθκ πνυξ ηήκ αἰχκζμκ γςήκ
ηεθεζμῦζεαζ ημφξ δζδαζημιέκμοξ. Σαῦηα δέ θδζζ, δεζηκφξ ἀκαβηαίςξ ηήκ ἀκαβςβήκ ηαί ἀθθδβμνίακ παναθαιαάκεζεαζ.
«Ἱενμπνεπξ δζαααίκεζκ»: Γζαααίκεζκ βνάθεηαζ ηαί δζααάθθεζκ, ὅ ἐζηίκ εἰζααθεῖκ ηαί εἰζεθεεῖκ, εἴζς ηε βεκέζεαζ ημῦ
πνάβιαημξ• μὕης θδζί ηαί Γζμβεκζακυξ.
«Σά πενμφζζα θηα»: πενμφζζα θηα ηαί κμδηά ηαί εεῖα, ηήκ πακάπνακημκ ηαί πακαβίακ Σνζάδα θδζί, κμδημφξ δέ
ἀββέθμοξ ημφξ πενακααεαδηυηαξ. Σήκ δέ δζαθμνάκ ημφηςκ πεναηεεείηαιεκ ἐκ ηῶ «Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ» ηεθείςξ.
«Καηά ηκ κμδηκ αημῦ πνμκμζκ»: πί ιέκ πνμκμζκ, ὡξ ηυ ἐκ Δαββεθίμζξ, «Πῦν ἦθεμκ ααθεῖκ ἐπί ηήκ βκ», θυβςκ
δέ, ὡξ πανά ηῶ Ἰενειίᾳ• «Οπ μὕηςξ μἱ θυβμζ ιμο ὥζπεν πῦν, θέβεζ Κφνζμξ;». Σήκ ημῦ πονυξ μὖκ εἰηυκα δδθμκυηζ ἐπί
ημῦ Θεμῦ ἄθθςξ δεῖ ἐηθααεῖκ, ηαί ἄθθςξ ἐπί ηκ κμδηκ, ἀββέθςκ δδθμκυηζ ηαί πνμκμζκ Θεμῦ ηαί θυβςκ.
«Καί ηήκ ιέκ ηαη' αἰηίακ»: Σήκ ημῦ πονυξ εἰηυκα ηαη' αἰηίακ, δδθαδή ἐπί ηκ θμβίςκ Κονίμο• ηήκ δέ ηαε ὕπανλζκ ἐπί
Θεμῦ, ηήκ δέ ηαηά ιέεελζκ ἐπί ηκ ἀββέθςκ. Συ δέ ηαε' ὕπανλζκ ημῦ ηαηά ιέεελζκ δζαθένεζ ἐκ ημφημζξ• ηυ ιέκ βάν δδθμῖ
μζίακ ηαε' ἑαοηήκ μὖζακ ηαί ἐπείζαηημκ ἔπμοζακ ηυ εεμεζδέξ, ὥζπεν ἐπί ηκ ἀββέθςκ• ηυ δέ ηαε' ὕπανλζκ πνβια ἤ
Λυβζμκ εεῖμκ, ημοηέζηζκ ἐη Θεμῦ πνμαπεέκ.
«Ὡξ ηαη' αηά εεςνία»: Ὅηζ πνυξ ηά πμηείιεκα ηαί μἱ ηφπμζ κμμμῦκηαζ, ηἄκ μἱ αημί ὦζζκ.
«θ' ικ γήηδζζκ»: Ἦθεεκ εἰξ ἐνχηδζζκ ηαί ηυ ηκ Πανμζιζκ πνυαθδια, ηαί θδζζ πενί δοκάιεςξ ηνμθξ.
«Σήκ δέ βνάκ»: διείςζαζ ὅηζ ηυ πίκεζκ «βνάκ ηνμθήκ» ἐηάθεζε.
«Κναηήν πενζθενήξ»: Θεςνία ημῦ ηναηνμξ ηαί ηξ αημῦ πενζθενείαξ.
Σελίδα 191 από 193
«Ἀκάνπμο ηαί ἀηεθεοηήημο»: Ἄκανπυκ θδζζ ημῦ Θεμῦ ηήκ πνυκμζακ, μπ ὅηζ ηκ ὄκηςκ ὡξ ζοκάνπςκ πνμεκυεζ ηαηά
ημφξ ἀθναίκμκηαξ ηαί θέβμκηαξ, Ἅια Θευξ, ἅια πάκηα, ἀθθ’ ὅηζ ηαί πνίκ ἤ πναπεκαζ ηά ὄκηα ἐκ ηαῖξ ἰδέαζξ, ἤημζ
παναδείβιαζζ ημῦ Θεμῦ, ημοηέζηζκ ἐκ ηαῖξ ἀσδίμζξ αημῦ κμήζεζζκ (ἃξ πνμμνζζιμφξ ὀκμιάγεζκ ηυκ εεῖμκ Παῦθμκ ἐκ ηῶ
«Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ» ἔθδιεκ), ηαε' ἃξ ἰδέαξ ηαί κμήζεζξ ημῦ Θεμῦ ηά ιέθθμκηα πανάβεζεαζ πνμεηεηφπςημ, ηαί
πνυκμζα ημῦ Θεμῦ ἀκάνπςξ πνμτπνπε πάζδξ ηηίζεςξ. Πνμκμίαξ βάν εείαξ ἦκ, ἤημζ πνμεκκμήζεςξ, ηυ αμφθεζεαζ
παναβαβεῖκ ηηίζζκ ηήκ ἀπμθαφζμοζακ ηξ πνμκμδηζηξ αημῦ ἀβαευηδημξ. Καηά ημῦημ μὖκ ηαί ἀηεθεφηδημξ πνυκμζα
θέβεηαζ εἰξ ημφξ ἀεακάημοξ ἀββέθμοξ ηαί ημφξ ἀπαεακαηζζεδζμιέκμοξ ιξ, ηαί ηά δζ' ιξ ἀβαεά ἐζμιέκδ.
«Οἰημδμιμῦζα δέ ηαί ζμθία»: Σί ἐζηζ ηυ «μἰημδμιεῖκ ηήκ ζμθίακ ἑαοηῆ μἶημκ», ηαί ἐκ αηῆ ἑημζιάγεζκ ἃ ἔθδ, ηαί ἔλς
εἶκαζ αημῦ, ηαί ἐκ αηῶ.
«Καί ἐκ ηῶ πακηί βίβκεηαζ»: Πενί ημφημο εἴνδηαζ ηαί ἐκ ηῶ «Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ», πξ ἑζηχξ ηαί ηζκμφιεκμξ.
διεζςηέμκ δέ ὅηζ πνυκμζακ ηυκ Θευκ θδζζκ.
«κ ηῶ αηῶ ηαε' πενμπήκ»: Καί ἐκ ημφημζξ ηυ «ηαε' πενμπήκ» πνυξ ηυ ιή ηαηά ζηένδζζκ ηαί ἀκοπανλίακ θααεῖκ ιξ
ηά πνμηείιεκα, εἴθδπηαζ.
«Καί ἑζηδηχξ»: κηαῦεα δμηεῖ ιμζ ζαθδκίγεζκ, ηί ἑζηία, ημοηέζηζκ ὡξ ἔζηζ δζαιμκή, ἀπυ ημῦ ἐζηί πανδβιέκμο ημῦ
ὀκυιαημξ ηξ «ἑζηίαξ».
«Καί μδαιξ ἔλς αημῦ»: πεζδή ηυ ιέκ ἑζηξ ἐπί ηξ ηαηά ηυ ἀκαθθμίςημκ ιμκζιυηδημξ ἔθααε, ηυ δέ ηζκμφιεκμξ ἐπί
ηξ εἰξ ηά ὄκηα πνμκμίαξ, ἐθ' ἑηαηένμο ημφηςκ κμεῖκ ιξ πνή ηαί πνμζεπάβεζκ ηυ «ηαευθμο», ἵκα ᾖ ημζμῦημκ ηυ
θεβυιεκμκ Οὔηε ἑζηχξ ηαευθμο, ὡξ ιή ηζκεῖζεαζ πνμκμδηζηξ, μὔηε ηζκμφιεκμξ ηαευθμο, ὡξ ηξ μἰηείαξ ιεείζηαζεαζ
ιμκζιυηδημξ. «Ἄθθςξ• Ὅηζ ηυ 'ἀεί ἑζηάκαζ ηαί ηζκεῖζεαζ' πενί Θεμῦ θεβυιεκμκ ηήκ ἐκ ηῆ ιμκζιυηδηζ πνμκμδηζηήκ αημῦ
ἐκένβεζακ δδθμῖ. Συ δέ 'ιδδέ ἑζηκαζ ιδδέ ηζκεῖζεαζ' ηήκ ἐκ ηῶ πνμκμεῖκ αημῦ ιμκήκ πανίζηδζζ. Πάκηα δέ ηά ἐκηαῦεα
ἐκ ηῶ «Πενί εείςκ ὀκμιάηςκ» πμθθάηζξ δζεθδθφεαιεκ.
§ 4. «Σήκ ιέκ μὖκ ζηενεάκ ηνμθήκ»: Σίξ ζηενεά ηνμθή, ηαί ηζξ βνά• ηαί ὅηζ ζηενά ηνμθή ἐζηζκ ιυκζιμξ ηεθεζυηδξ.
«Καί δοκαηήκ ηαί ἑκζαίακ»: κζαίακ ηαί ἀδζαίνεημκ βκζίκ θδζζ ηυ ἐκ ημῖξ πενί Θεμῦ θυβμζξ ιή πνυξ ηάξ θζηάξ ἐκκμίαξ
ηαηαιενίγεζεαζ ηυκ κμῦκ, ἀθθά ιμκμηνυπςξ ηυ πέν θφζζκ ηαί ἀκελζπκίαζημκ ηξ εείαξ θφζεςξ θμβίγεζεαζ ηυκ ηά
αἰζεδηήνζα ημῦ ἐκηυξ ἀκενχπμο βεβοικαζιέκα ἔπμκηα.
«Καί ιενζζηκ»: Καηά ημζκμῦ ηυ ζφκεεια θένεζκ μἴμιαζ ηξ δζαποηζηξ, ηαί ηά ἑλξ.
«Υεζναβςβμφζδξ»: Οπ ἑκί βάν ηνυπῳ, ἀθθά πμθοεζδεῖ ηαί πμζηίθῳ ημφξ δζδαζημιέκμοξ ἐπί ηυ ηέθεζμκ ηξ εεμβκςζίαξ
ἄβεζεαζ ἴζιεκ.
Σελίδα 192 από 193
(Γζά ηί δνυζῳ ηαί ὕδαηζ ηαί βάθαηηζ ηαί μἴκῳ ηαί ιέθζηζ ηά εεῖα πανεζηάγεηαζ θυβζα, ηαί ηίξ ἑηάζημο ημφηςκ δφκαιζξ).
«Γςνεῖηαζ ημῖξ πνμζζμῦζζ»: Σί δδθμῖ ηά ζφιαμθα.
«Συ ἀθδεξ εςπεῖκ»: διείςζαζ, ὅηζ ηυ ηξ εςπίαξ ὄκμια ὁ παηήν εἰξ ηυ «εὖ ἔπεζκ» ἐηοιμθμβεῖ.
«Εςμπμζυξ ἅια ηαί ημονμηνυθμξ»: Συ ηνέθεζκ κεακίαξ ἀβαεμφξ. λ ιήνμο δέ ημῦημ• 'ηυνμξ' βάν ὁ κεακίαξ, ηαί ηαηά
πθεμκαζιυκ ημῦ 'ημῦνμξ', ὅεεκ ηαί 'ημονμηνυθμξ'.
§ 5. «Θευξ ιεεφεζκ θέβεηαζ»: διείςζαζ πξ ιεεφεζκ θέβεηαζ ὁ Θευξ, ηαί ἐη ηίκμξ ηαί ηίξ ἐθ' ικ ιέεδ, ηαί πξ
θέβεηαζ ἐπί Θεμῦ ἔηζηαζζξ.
«πέν ηυ κμεῖκ ὤκ»: Ὅηζ ὁ Θευξ ηαί πέν ηυ κμεῖκ ἐζηζ, ηαί πέν ηυ κμεῖζεαζ, ηαί πέν ηυ εἶκαζ.
«Μειεεοζιέκμξ ἅια»: διείςζαζ ἐκ ζοκηυιῳ, πξ ιειεεοζιέκμξ ηαί ἐλεζηδηχξ θέβεηαζ ὁ Θευξ.
«Καηά ηυκ αηυκ ἐηθδρυιεεα»: Σίκα ηά θεβυιεκα δεῖπκα, ἤημζ ζοιπυζζα, ἐκ ηῆ ααζζθείᾳ ηκ μνακκ.
«Σήκ ἀκάηθζζζκ»: Σίξ ἐκ ηῆ ααζζθείᾳ ηκ μνακκ ἀκάηθζζζξ• ὅηζ ἀκάπαοζζξ ηαί ἀαθααήξ γςή, ηαί ηά ἑλξ.
«Καε' ἥκ εθνμζφκδκ»: Σήκ εθνμζφκδκ, ἤημζ ηυ εθνμκεῖκ (ημῦημ βάν ἐζηζκ εθνμζφκδ), ηυκ Ἰδζμῦκ εἰηυηςξ θέβεζ.
§ 6. «Καί ηυκ εθδιμφιεκμκ ὕπκμκ»: Πξ ἔθααεκ ἐπί Θεμῦ ὕπκμκ ηαί ἐβνήβμνζζκ.
«Σήκ ζοιαμθζηήκ εεμθμβίακ»: διείςζαζ ηί πενζέπεζ «οιαμθζηή εεμθμβία». Γζελμδζηχηενμκ δέ, ημοηέζηζ πθαηφηενμκ,
δζήνεςηαζ ηαί δζαηεηφπςηαζ.
ΔΗ ΣΖΝ ΔΠΗΣΟΛΖΝ Η'
Ἡ ιέκ ἐπζζημθή ἀλία ηξ ἀνπαζυηδημξ ἐηείκδξ ηξ ἱενξ, ηαί ηυκ ιαεδημῦ, ὅκ βάπα ὁ Ἰδζμῦξ, ηήκ πάνζκ ἀπαββέθθμοζα.
Ἔζηζ δέ ζοιααθεῖκ ἐη ηξ πνυξ ηυκ ἅβζμκ Πμθφηανηημκ γ' μὔζδξ, εἶκαζ ηυκ ιέβακ Γζμκφζζμκ, ὅηε ηαῦηα ἔβναθεκ, ἐηκ
πενί πμο ἐκεκήημκηα. κ ιέκ βάν ηῆ πνυξ ηυκ ἅβζμκ Πμθφηανπυκ θδζζκ, ἐκ ηῆ ηαη' Αἴβοπημκ Ἡθζμοπυθεζ δζάβςκ,
εεάζαζεαζ ηήκ πανά θφζζκ βεκμιέκδκ ἔηθεζρζκ ημῦ θίμο ἐκ ηῶ ζςηδνίῳ ζηαονῶ ημῦ Υνζζημῦ, ὅπεν βέβμκε ηῶ ζδ' ἔηεζ
ηξ Σζαενίμο ααζζθείαξ ηῶ βάν ζε' ἔηεζ αημῦ ἤνλαημ ημῦ ηδνφβιαημξ ὁ Κφνζμξ Ἰδζμῦξ, ὡξ ἐκ ηῶ ηαηά Λμοηκ δδθμῦηαζ
Δαββεθίῳ. Σνία δέ ἔηδ ιεη' ὀθίβςκ ιδκκ ηδνφλαξ, ἑηχκ πάζπεζ ὁ Κφνζμξ ηαί Θευξ ικ, ὡξ εἶκαζ Σζαενίμο ζδ' ἔημξ.
ααζίθεοζε δέ Σζαένζμξ ἀιθί ηά ηβ' ἔηδ, ὡξ εἶκαζ ἀπυ ημῦ ζςηδνίμο πάεμοξ ἕςξ ηεθεοηξ Σζαενίμο ζπεδυκ ἔηζ ἕλ.
λςνίζεδ δέ ὁ ἅβζμξ εαββεθζζηήξ Ἰςάκκδξ ἐκ Πάηιῳ ηῆ κήζῳ, ἥηζξ ἐζηί ιία ηκ Κοηθάδςκ, πενί ηυ ηεθεοηαῖμκ ἔημξ ηξ
Γμιεηζακμῦ ααζζθείαξ. ααζίθεοζε δέ μὗημξ ἔηδ ζε' ηαί ικαξ ε'. οκάβμκηαζ δέ ἀπυ ημῦ ζδ' ἔημοξ Σζαενίμο, ὅηε
Σελίδα 193 από 193
ἔηθεζρζξ, ἕςξ ηξ ηεθεοηξ Γμιεηζακμῦ ἔηδ λδ' πενί πμο ηαί ικαξ γ'. πμεχιεεα δέ ηαί ηυκ εεῖμκ Γζμκφζζμκ, ὅηε ηά ἐπί
ηῶ ζηαονῶ ημῦ Κονίμο εἶδεκ, εἶκαζ ηε' ἐηκ, ἅηε μἶιαζ, ηαί ἔηζ ἀκαβζκχζημκηα, ὡξ εἶκαζ ηά πάκηα ἀιθί ηά ἐκεκήημκηα
ἔηδ. Μέικδηαζ δέ ηξ ἐπί Γμιεηζακμῦ ἐλμνίαξ ημῦ ἁβζςηάημο Ἰςάκκμο, ηαί Δἰνδκαῖμξ ἐκ ηνίηῳ ηαί πέιπηῳ ηκ «Καηά
αἱνέζεςκ», ἔκεα ηαί ηυκ πνυκμκ ἐζδιεζχζαημ, ηαί Κθήιδξ ὁ Ἀθελαδνεφξ, ἐκ ηῶ θυβῳ ηῶ πενί, «Σίξ ὁ ζςγυιεκμξ
πθμφζζμξ».
«Οδέ βάν ἐκ ημῖξ αἰζζ»: διείςζαζ, ὅηζ μπ ὁ Θευξ αἴηζμξ ημῦ ἀθμνζζιμῦ ημῖξ ἁιανηςθμῖξ ηξ ἐκ ἀνζζηενᾶ ζηάζεςξ,
ἀθθ’ αημί ἑαοημῖξ αἴηζμζ ημφηςκ μἱ ἁιανηςθμί, πακηεθξ ἑαοημφξ ἀθμνίζακηεξ ημῦ Θεμῦ.
«Καί εεςκοιία»: Θεςκοιίακ θδζίκ ἤ ηυ πάκημηε ἐκ ηῶ ὀκυιαηζ ημῦ Θεμῦ πάκηα πνάηηεζκ αημφξ, ἤ ὅηακ ημφξ ἀπυ ημῦ
Θεμῦ, ἤβμοκ ημῦ Υνζζημῦ, ὀκμιαγμιέκμοξ, ηαη' αηυκ πμθζηεφεζεαζ πάνπῃ, ηαί αημφξ θεβμιέκμοξ εεμφξ.
«Σμῦ Δαββεθίμο ηυκ ἥθζμκ»: Συκ ημῦ Δαββεθίμο ἥθζμκ ημῦημκ ηυκ εεῖμκ Ἰςάκκδκ ὀκμιάγεζ δζηαίςξ. Φδζίκ μὖκ• Ὅηζ
ἐβχ, εἰηυηςξ αἰηζχιεκμξ ηαί ιειθυιεκμξ ημφξ κμιίγμκηάξ ζε ηυκ ημῦ Δαββεθίμο ἥθζμκ πενζμνίγεζκ ἐκ ηυπῳ, εὔπμιαζ
ὅιςξ ἀκακραζ ηαί πνμζδναιεῖκ ζμζ, ἵκα ζςεζζ θςηζζεέκηεξ. Ὥζπεν βάν ιέιδκεκ ὁ μἰυιεκμξ ηυκ ἥθζμκ ημῦημκ
πενζηθείεζκ ηυπς, μὕης ηαί μὗημζ ιειήκαζζ, κμιίγμκηεξ ηυ θξ ημῦ Δαββεθίμο ζμο πενζμνίγεζκ ζφκ ζμί ἐκ Πάηις ηῆ
κήζῳ.
«Ἡιξ δέ μδέ ημκακηίμκ»: Ἀκηί ημῦ, μδέ ηυ πμννςηένς ζε βεκέζεαζ. διείςζαζ δέ ὅηζ ηαί πνμεθήηεοζεκ ὁ ιέβαξ
Γζμκφζζμξ, ζαθξ εἰπχκ ἐη Θεμῦ ἀπμηαθοθεκαζ αηῶ, ὡξ ηαί ηῶ ἁβίῳ Ἰςάκκῃ, ὅηζ εἴζς αναποηάημο πνυκμο
ἀκαηθδεήζεηαζ ηξ ἐκ Πάηιῳ ἐλμνίαξ, ὅ δή ηαί βέβμκεκ. Ὡξ βάν ἔθδιεκ, πνυξ αναπέμξ πενί ηυ ηεθεοηαῖμκ ἔημξ ηξ
Γμιεηζακμῦ ααζζθείαξ εἰξ ηήκ Πάηιμκ ἐθοβαδεφεδ, δζςβιυκ ηζκήζακημξ ημῦ Γμιεηζακμῦ• εἶηα πενί ηήκ ηεθεοηήκ ημῦ
ααζζθέςξ ὁνᾶ ηήκ εείακ Ἀπμηάθορζκ ὁ ιέβζζημξ μὗημξ εαββεθζζηήξ Ἰςάκκδξ.
ΠΑΣΔΡΗΚΖ ΘΔΟΛΟΓΗΑ
This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?