Σελίδα 1 από 26

΢ΤΕΖΣΖ΢Η΢ ΣΟΤ ΑΓΗΟΤ ΜΑΞΗΜΟΤ ΜΔΣΑ ΠΤΡΡΟΤ

ΠΑΡΑ΢ΖΜΔΗΩ΢Η΢ ΣΖ΢ ΓΔΝΟΜΔΝΖ΢ ΕΖΣΖ΢ΔΩ΢ ράξηλ ηῶλ θεθηλεκέλσλ πεξί ηῶλ ἐθθιεζηαζηηθῶλ δνγκάησλ,
παξνπζίᾳ Γξεγνξίνπ η῅ εὐζεβεζηάηνπ παηξηθίνπ, θαί ηῶλ ζπλεπξεζέλησλ αὐηῷ ὁζησηάησλ ἐπηζθφπσλ, θαί ινηπῶλ
ζενθηιῶλ θαί ἐλδφμσλ ἀλδξῶλ, παξά Πχῤῥνπ, ηνῦ γελνκέλνπ παηξηάξρνπ Κσλζηαληηλνππφιεσο, θαί Μαμίκνπ ηνῦ
εὐιαβεζηάηνπ κνλαρνῦ, κελί Ἰνπιίῳ, ἰλδηθηίσλνο γ´. Πχῤῥνπ κέλ ζπκκαρνῦληνο ηῆ παξεηζαρζείζῃ παξ᾿ αὐηνῦ ηε, θαί
ηνῦ πξφ αὐηνῦ ἐλ ηῷ Βπδαληίῳ θαηλνηνκίᾳ· ηνπηέζηηλ· ἑλφο ζειήκαηνο· Μαμίκνπ δέ ζπλεγνξνῦληνο ηῆ ἄλσζελ εἰο ἟κᾶο
ἐιζνχζῃ παηξηθῆ ηε θαί ἀπνζηνιηθῆ δηδαζθαιίᾳ· δηά ηνῦ ῥεζέληνο ὑπεξθπνῦο ἀλδξφο, θεκί δέ Γξεγνξίνπ ηνῦ ὑπεξηίκνπ
παηξηθίνπ, ηῶλ ιερζέλησλ ἀλδξῶλ· ηνπηέζηηλ Πχῤῥνπ θαί Μαμίκνπ, ἀιιήινηο πξνζνςηζζέλησλ. Πξνθαηήξμαην δέ η῅ο
πξφο Μάμηκνλ δηαιέμεσο ὁ Πχῤῥνο, νὕησο εἰπψλ.

ΠΤΡΡΟ΢. Σί ζνη θαθφλ ἐπνηήζακελ, θῦξη ἀββᾶ Μάμηκε, ἐγψ ηε θαί ὁ πξφ ἐκνῦ, ὅηη νὕησ παληαρνῦ δηαζχξεηο ἟κᾶο,
αἱξεηηθήλ ὑπφιεςηλ παξά πᾶζη δηδνχο ἟κῖλ; Σίο δέ νὕησ πνηέ, θαίηνη θαηά πξφζσπνλ ἀγλννχκελνλ ζέᾳ, ἐηίκεζελ ἤ
ἐζεβάζζε ζε, ὡο ἟κεῖο;

ΜΑΞ. ἖πεηδή, ὁ Θεφο ἀθξνᾶηαη, νὐδείο νὕησο, ἵλα ηαῖο ζαῖο ρξήζσκαη ιέμεζηλ, ἐηίκεζελ, ἤ ἐζεβάζζε κε, ὡο ὑκεῖο· ἀιι᾿
ἀζεηεζάλησλ ὑκῶλ λῦλ ηφ Υξηζηηαλφλ δφγκα, θνβεξφλ ἟γεζάκελ η῅ο ἀιεζείαο ηήλ πξφο ἐκέ πξνηηκ῅ζαη ράξηλ.

ΠΤΡ. Σί γάξ δνμάζαληεο, ηφ Υξηζηηαλῶλ ἞ζεηήζακελ θξφλεκα;

ΜΑΞ.. Ἕλ ζέιεκα η῅ο ζεφηεηνο ηνῦ Υξηζηνῦ, θαί η῅ο ἀλζξσπφηεηνο αὐηνῦ δνμάληεο· θαί κή κφλνλ δνμάζαληεο, ἀιιά
θαί ἐπί ιχκῃ ηνῦ παληφο η῅ο ἁγίαο ἖θθιεζίαο ζψκαηνο, δηά θαηλ῅ο ἖θζέζεσο ηνῦην πξνηεζεηθφηεο.

ΠΤΡ. Σί νὖλ, ὁ ἕλ ζέιεκα ηνῦ Υξηζηνῦ δνμάδσλ, δνθεῖ ζνη παξαθεθηλ῅ζζαη η῅ο Υξηζηηαληθ῅ο δηδαζθαιίαο;

ΜΑΞ. Πάλπ κέλ νὖλ. Σί γάξ ἀλνζηψηεξνλ ηνῦ ιέγεηλ, ηφλ αὐηφλ, ἑλί, θαί ηῷ αὐηῷ ζειήκαηη, πξφ κέλ η῅ο ζαξθψζεσο ηά
πάληα ἐθ κή ὄλησλ ζπζηήζαζζαη· ζπλέρεηλ ηε θαί πξνλνεῖλ, θαί ζσζηηθῶο δηεμάγεηλ· κεηά δέ ηήλ ἐλαλζξψπεζηλ ηξνθ῅ο
ἐθηέζζαη θαί πφηνπ· ηφπνπο ηε ἐθ ηφπσλ ἀκείβεηλ, θαί ηά ἄιια πάληα πνηεῖλ, ηά δηαβνι῅ο ἁπάζεο, θαί κνκθ῅ο ἐθηφο
ηπγράλνληα· δη᾿ ὧλ θαί πάζεο, θαζαξάλ ἔδεημε ηήλ νἰθνλνκίαλ θαληαζίαο.

ΠΤΡ. Δἷο ὁ Υξηζηφο, ἤ νὔ;

ΜΑΞ. Ναί, εἷο πξνδήισο.

ΠΤΡ. Δἰ νὖλ εἷο ὁ Υξηζηφο, ὡο εἷο πάλησο θαί ἤζειελ, ἕλ πάλησο αὐηνῦ θαί ηφ ζέιεκα· θαί νὐ δχν.


Σελίδα 2 από 26
ΜΑΞ. Σφ ιέγεηλ ηη, θαί πξνδηαζηέιιεζζαη ηνῦ ιεγνκέλνπ ηά ζεκαηλφκελα, νὐδέ ἕηεξφλ ἐζηηλ, εἰ κή πάληα ζπγρεῖλ θαί
ἀζαθ῅ ζπεχδεηλ ἐᾷλ ηά, πεξί ὧλ ἟ δήηεζηο· ὅπεξ ἀιιφηξηνλ ἀλδξφο ινγίνπ θαζέζηεθε. Σνῦην νὖλ εἰπέ κνη· ὇ Υξηζηφο εἷο
ὤλ, Θεφο κφλνλ ἐζηίλ, ἤ θαί ἄλζξσπνο;

ΠΤΡ. Πξνδήισο, Θεφο ὁκνῦ θαί ἄλζξσπνο.

ΜΑΞ. Θεφο νὖλ θχζεη θαί ἄλζξσπνο ὑπάξρσλ ὁ Υξηζηφο, ὡο Θεφο θαί ἄλζξσπνο ὁ αὐηφο ἤζειελ, ἤ ὡο Υξηζηφο κφλνλ;
Ἀιι᾿ εἰ κέλ πξνεγνπκέλσο ὡο Θεφο θαί ἄλζξσπνο ἤζειελ ὁ Υξηζηφο, δεινλφηη δπτθῶο, θαί νὐ κνλαδηθῶο, εἷο ὤλ ὁ αὐηφο,
ἤζειελ. Δἰ γάξ νὐδέ ἕηεξφλ ἐζηηλ ὁ Υξηζηφο παξά ηάο αὐηνῦ θχζεηο, ἐμ ὧλ, θαί ἐλ αἷο ὑπάξρεη· πξνδήισο, ὡο
θαηαιιήισο ηαῖο ἑαπηνῦ θχζεζηλ· ἤγνπλ, ὡο ἑθάζηῃ πέθπθελ, εἷο ὤλ θαί αὐηφο, ἤζειέ ηε θαί ἐλήξγεη· εἴπεξ νὐδεηέξα
αὐηῶλ ἀζέιεηφο ἐζηηλ, ἤ ἀλελέξγεηνο. Δἰ δέ θαηαιιήισο ηαῖο ἑαπηνῦ θχζεζηλ ὁ Υξηζηφο, ἤγνπλ, ὡο ἑθάζηε πέθπθελ,
ἤζειέλ ηε θαί ἐλήξγεη· δχν δέ αὐηνῦ αἱ θχζεηο· δχν αὐηνῦ πάλησο θαί ηά θπζηθά ζειήκαηα· θαί αἱ ηνχησλ ἰζάξηζκνη, θαί
νὐζηψδεηο ἐλέξγεηαη. Ὥζπεξ γάξ ὁ ηῶλ ηνῦ αὐηνῦ θαί ἑλφο Υξηζηνῦ θχζεσλ ἀξηζκφο, εὐζεβῶο λννχκελφο ηε θαί
ιεγφκελνο, νὐ δηαηξεῖ ηφλ Υξηζηφλ, ἀιιά ζσδνκέλελ θἀλ ηῆ ἑλψζεη παξίζηεζη ηῶλ θχζεσλ ηήλ δηαθνξάλ· νὕησ θαί ὁ
ἀξηζκφο ηῶλ νὐζησδῶο πξνζφλησλ ηαῖο αὐηνῦ θχζεζη ζειεκάησλ θαί ἐλεξγεηῶλ· θαη᾿ ἄκθσ γάξ, ὡο εἴξεηαη, ηάο αὐηνῦ
θχζεηο ζειεηηθφο ἦλ ὁ αὐηφο θαί ἐλεξγεηηθφο η῅ο ἟κῶλ ζσηεξίαο· νὐ δηαίξεζηλ εἰζάγεη· κή γέλνηην· ἀιιά ηήλ αὐηῶλ
δεινῖ θαί κφλνλ, θἀλ ηῆ ἑλψζεη θπιαθήλ θαί ζσηεξίαλ.

ΠΤΡ. Ἀδχλαηνλ ηνῖο ζειήκαζη, κή ζπλεηζάγεζζαη ηνχο ζέινληαο.

ΜΑΞ. Σνῦην κέλ θαί ἐλ ηνῖο ὑκεηέξνηο γξάκκαζη ηφ παξάινγνλ· νὐ ιφγῳ, ἀιι᾿ ἐμνπζία θηλνχκελνη, ἀπεθήλαζζε,
ζπλαηξφκελνλ ὑκῖλ εἰο ηνῦην ιαβφληεο ηφλ Ἡξάθιεηνλ, δηά ηφ θαί ὑκᾶο ζπλειζεῖλ ηῆ αὐηνῦ ἀζεκίηῳ θαί παξαλφκῳ κίμεη,
θαί ηαχηελ δη' εὐινγίαο θπξῶζαη. Δἰ γάξ δνζῆ ηνῖο ζειήκαζη ζπλεηζάγεζζαη ηνχο ζέινληαο, πάλησο θαί ηνῖο ζέινπζη ηά
ζειήκαηα θαηά ηήλ εὔινγνλ ἀληηζηξνθήλ ζπλεηζαρζήζεηαη· θαί εὑξεζήζεηαη θαζ᾿ ὑκᾶο, η῅ο ὑπεξνπζίνπ θαί ὑπεξαγάζνπ
θαί καθαξίαο ζεφηεηνο· δηά κέλ ηφ ἕλ αὐη῅ο ζέιεκα, κία θαί ἟ ὑπφζηαζηο θαηά ΢αβέιιηνλ· δηά δέ ηά ηξία πξφζσπα, ηξία
θαί ηά ζειήκαηα· θαί δηά ηνῦην ηξεῖο θχζεηο, θαηά ηφλ Ἄξεηνλ, εἴπεξ, θαηά ηνχο παηξηθνχο ὅξνπο θαί θαλφλαο, ἟ δηαθνξά
ηῶλ ζειεκάησλ θαη θχζεσλ εἰζάγεη δηαθνξάλ.

ΠΤΡ. Ἀδχλαηφλ ἐζηηλ ἐλ ἑλί πξνζψπῳ δχν ἀιιήινηο ζπλππάξμαη ζειήκαηα ἄλεπ ἐλαληηψζεσο.

ΜΑΞ. Δἰ ἄλεπ ἐλαληηψζεσο δχν ζειήκαηα ἐλ ἑλί θαί ηῷ αὐηῷ πξνζψπῳ εἶλαη νὐ δπλαηφλ, ἄξα κεηά ἐλαληηψζεσο, θαηά
ζέ, δπλαηφλ. Δἰ δέ ηνῦην, ηέσο ηά δχν εἶλαη ὡκνιφγεζαο· θαί πξφο ηφλ ἀξηζκφλ νὐ δηαθέξῃ, ἀιι᾿ ἤ κφλνλ πξφο ηήλ
ἐλαληηφηεηα. Οὐθνῦλ ιείπεηαη δεηεῖλ ηήλ πνηεηηθήλ η῅ο κάρεο αἰηίαλ. Πνίαλ νὖλ ηαχηελ θ῅ο; Ἆξα ηήλ θαηά θχζηλ
ζέιεζηλ, ἤ ηήλ ἁκαξηίαλ; Ἀιι᾿ εἰ κέλ ηήλ θαηά θχζηλ εἴπῃο ζέιεζηλ, ηαχηεο δέ νὐθ ἄιινλ ἤ ηφλ Θεφλ γηλψζθνκελ αἴηηνλ·
ἄξα, θαηά ζέ, η῅ο κάρεο δεκηνπξγφο ὁ Θεφο. Δἰ δέ ηήλ ἁκαξηίαλ· ἁκαξηίαλ δέ νὐθ ἐπνίεζε, νὐδέ ηήλ νἱαλνῦλ ἐλαληίσζηλ
ἐλ ηνῖο θαηά θχζηλ αὐηνῦ ὁ ζαξθσζείο Θεφο εἶρε ζειήκαζη. Σνῦ αἰηίνπ γάξ νὐθ ὄληνο, νὐδέ ηφ αἰηηαηφλ πξνδήισο ἔζηαη.

ΠΤΡ. Φχζεσο νὖλ ηφ ζέιεηλ;

ΜΑΞ. Ναί, ηφ ἁπιῶο ζέιεηλ, θχζεσο.

Σελίδα 3 από 26

ΠΤΡ. Δἰ θχζεσο ηφ ζέιεηλ· νἱ ἐκθαλέζηεξνη δέ ηῶλ Παηέξσλ ἕλ ζέιεκα ηνῦ Θενῦ θαί ηῶλ ἁγίσλ εἶπνλ· θαί κία θχζηο
ἔζηαη νὕησ γε ηῶλ ἁγίσλ θαί ηνῦ Θενῦ.

ΜΑΞ. Καί ἀλσηέξσ ἐῤῥέζε, ὅηη δεῖ, ηφλ πεξί ἀιεζείαο ιφγνλ πνηνχκελνλ δηαζηέιιεζζαη ηῶλ ιεγνκέλσλ ηά ζεκαηλφκελα,
δηά ηήλ ἐθ η῅ο ὁκσλπκίαο πιάλελ. Ἀληεξήζνκαη γάξ ζε θαί αὐηφο, ὅηη, νἱ ἕλ ζέιεκα ηνῦ Θενῦ θαί ηῶλ ἁγίσλ εἰπφληεο
ἅγηνη, πξφο ηφ νὐζηῶδεο ηνῦ Θενῦ θαί δεκηνπξγηθφλ ζέιεκα ἀπνβιέπνληεο ηνῦην εἶπνλ, ἤ πξφο ηφ ζειεηφλ; Οὐ ηαὐηφλ
γάξ ηφ ηνῦ ζέινληνο ζέιεκα, θαί ηφ ζειεηφλ, ὥζπεξ νὐδέ ηφ ηνῦ ὁξῶληνο ὀπηηθφλ, θαί ηφ ὁξαηφλ· ηφ κέλ γάξ νὐζησδῶο
αὐηῷ πξνζέζηη, ηφ δέ ἐθηφο ηπγράλεη. Ἀιι᾿ εἰ κέλ πξφο ηφ νὐζηῶδεο ἀπηδφληεο εἶπνλ, νὐ κφλνλ ὁκνθπεῖο θαί
ζπλδεκηνπξγνχο εἰζάγνληεο εὑξεζήζνληαη ηῷ Θεῷ ηνχο ἁγίνπο, ἀιιά θαί ἑαπηνῖο ἐλαληηνχκελνη, θχζαληεο κή δχλαζζαη
ηά ἑηεξνχζηα θνηλφλ ἔρεηλ ζέιεκα. Δἰ δέ πξφο ηφ ζειεηφλ, ἄξα αἰηηνινγηθῶο· ἤ, ὥο ηηζη θίινλ ιέγεηλ, θαηαρξεζηηθῶο, ηφ
ζειεζέλ ζέιεκα πξνζεγφξεπζαλ νἱ Παηέξεο· θαί νὐδέλ ἕςεηαη ἄηνπνλ, ηῶλ θχζεσο εἶλαη ηφ ἁπιῶο ζέιεηλ ὁξηδνκέλσλ.

ΠΤΡ. Δἰ ηνῖο ζειήκαζη πξφο ηε ἑαπηνχο θαί ἀιιήινπο δηαθέξνκελ· λῦλ κέλ, ηνῦην ζέινληεο· λῦλ δέ, ηφ αὐηφ νὐ ζέινληεο·
θχζεσο δέ ηνῦην, θαί ηνῦ αὐη῅ο ραξαθηεξηζηηθνῦ ιφγνπ, νὐ κφλνλ ηῆ θχζεη ἀιιήισλ δηαθέξνληεο εὑξεζεζφκεζα, ἀιιά
θαί ἀπεηξάθηο ηαχηελ κεηαβάιινληεο.

ΜΑΞ. Οὐ ηαὐηφλ ηφ ζέιεηλ θαί ηφ πῶο ζέιεηλ· ὥζπεξ νὐδέ ηφ ὁξᾷλ θαί ηφ πῶο ὁξᾷλ. Σφ κέλ γάξ ζέιεηλ, ὥζπεξ θαί ηφ
ὁξᾷλ, θχζεσο· θαί πᾶζη ηνῖο ὁκνθπέζη θαί ὁκνγελέζη πξνζφλ· ηφ δέ πῶο ζέιεηλ, ὥζπεξ θαί ηφ πῶο ὁξᾷλ, ηνπηέζηη ζέιεηλ
πεξηπαηῆζαη, θαί κή ζέιεηλ πεξηπαηῆζαη, θαί δεμηά ὁξᾷλ, ἤ ἀξηζηεξά, ἤ ἄλσ , ἤ θάησ, ἤ πξφο ἐπηζπκίαλ, ἤ θαηαλφεζηλ
ηῶλ ἐλ ηνῖο νὖζη ιφγσλ, ηξφπνο ἐζηί η῅ο ηνῦ ζέιεηλ θαί ὁξᾷλ ρξήζεσο, κφλῳ ηῷ θερξηκέλῳ πξνζφλ, θαί ηῶλ ἄιισλ αὐηφλ
ρσξίδνλ, θαηά ηήλ θνηλῶο ιεγνκέλελ δηαθνξάλ. Δἰ δέ ηνῦην καξηπξνῦζαλ ηήλ θχζηλ ἔρνκελ, ἄξα ηφ ζέιεηλ θαγεῖλ, ἤ κή
ζέιεηλ θαγεῖλ· ἤ ηφ ζέιεηλ πεξηπαη῅ζαη, ἤ κή ζέιεηλ· νὐ ηνῦ πεθπθέλαη ζέιεηλ ἐζηίλ ἀλαίξεζηο, ἀιιά ηνῦ πῶο ζέιεηλ,
ηνπηέζηη, ηῶλ ζειεηῶλ ἐζηη γέλεζηο θαί ἀπνγέλεζηο. Οὔηε γάξ, εἰ ὑπνζψκεζα ηά ἐθ ηνῦ Θενῦ γελφκελα, ζειεηά αὐηνῦ
ὄληα, ἀπνγελέζζαη, ηνχηνηο θαί ηφ πξνεπηλννχκελνλ αὐηῶλ, νὐζηῶδεο αὐηνῦ θαί πνηεηηθφλ ζέιεκα ζπλαπνγελήζεηαη.

ΠΤΡ. Δἰ θπζηθφλ ιέγεηο ηφ ζέιεκα, ηφ δέ θπζηθφλ πάλησο θαί ἞λαγθαζκέλνλ, πῶο νὐθ ἀλάγθε, θπζηθά ιέγνληαο ἐπί
Υξηζηνῦ ηά ζειήκαηα, πᾶζαλ ἐπ᾿ αὐηνῦ ἑθνχζηνλ ἀλαηξεῖλ θίλεζηλ.

ΜΑΞ.. Οὐ κφλνλ ἟ ζεία θαί ἄθηηζηνο θχζηο νὐδέλ ἞λαγθαζκέλνλ ἔρεη θπζηθφλ, ἀιι᾿ νὐδέ ἟ λνεξά θαί θηηζηή. Σφ γάξ
θχζεη ινγηθφλ, δχλακηλ ἔρεη θπζηθήλ ηήλ ινγηθήλ ὄξεμηλ, ἥηηο θαί ζέιεζηο θαιεῖηαη η῅ο λνεξᾶο ςπρ῅ο· θαζ᾿ ἥλ ζέινληεο
ινγηδφκεζα· θαί ινγηδφκελνη, ζέινληεο βνπιφκεζα. Καί ζέινληεο δεηνῦκελ, ζθεπηφκεζά ηε θαί βνπιεπφκεζα, θαί
θξίλνκελ, θαί δηαηηζέκεζα, θαί πξναηξνχκεζα, θαί ὁξῶκελ, θαί θερξήκεζα. Καηά θχζηλ δέ ἟κῖλ, ὡο εἴξεηαη, πξνζφληνο
ηνῦ ινγηθῶο ὀξέγεζζαη, ἤγνπλ ζέιεηλ, θαί ινγίδεζζαη· βνπιεχεζζαί ηε θαί δεηεῖλ, θαί ζθέπηεζζαη, θαί βνχιεζζαη, θαί
θξίλεηλ, θαί δηαηίζεζζαη, θαί αἱξεῖζζαη, θαί ὁξκᾷλ, θαί θερξ῅ζζαη· νὐθ ἄξα ἞λαγθαζκέλα ηά ηῶλ λνεξῶλ θπζηθά. Πῶο δέ
θαί ηνχηνπ δνζέληνο, νὐ πάζεο ἀηνπίαο ἀηνπσηέξα ἟ ηνηαχηε δεηρζήζεηαη πξφηαζηο; Δἰ γάξ θαη᾿ αὐηήλ ηφ θπζηθφλ
πάλησο θαί ἞λαγθαζκέλνλ· θχζεη δέ ὁ Θεφο Θεφο, θχζεη ἀγαζφο, θχζεη δεκηνπξγφο· ἀλάγθῃ ἔζηαη ὁ Θεφο Θεφο, θαί
ἀγαζφο θαί δεκηνπξγφο· ὅπεξ θαί ἐλλνεῖλ, κήηη γε ιέγεηλ, ἐζράηεο ἐζηί βιαζθεκίαο. Σίο γάξ ὁ ηήλ ἀλάγθελ ἐπάγσλ;
΢θφπεη δέ, εἰ δνθεῖ, ὦ θηιφηεο, θαί νὕησ η῅ο ηνηαχηεο πξνηάζεσο ηφ βιάζθεκνλ. Δἰ γάξ ὁ θπζηθά ἐπί Υξηζηνῦ ιέγσλ ηά
ζειήκαηα, πᾶζαλ, θαηά ζέ, ἑθνχζηνλ ἐπ᾿ αὐηνῦ ἀλαηξεῖ θίλεζηλ, ἀλάγθε ηά κέλ θπζηθῶο ζέινληα, ἀθνχζηνλ ἔρεηλ
θίλεζηλ· ηά δέ θπζηθῶο κή ζέινληα, ἑθνχζηνλ. Οὐθνῦλ νὐ κφλνλ Θεφο, ὁ ὑπέξ ηά ὄληα· ἀιιά θαί λνεξά πάληα θαί ινγηθά,
θχζεη ὄληα ζειεηηθά, ἀθνχζηνλ ἕμεη θίλεζηλ· ἄςπρα δέ νὐ ζειεηηθά, ἑθνχζηνλ ἕμεη θίλεζηλ. Πιήλ ὅηη ὁ καθάξηνο
Κχξηιινο ἐλ ηῷ ηξίηῳ θεθαιαίῳ πξφο ηάο ηνῦ Θενδσξήηνπ κέκςεηο, ἀπήιιαμελ ἟κᾶο πεξηηηῶλ πξαγκάησλ, δηαῤῥήδελ

Σελίδα 4 από 26
ἀπνθελάκελνο, Μεδέλ θπζηθφλ εἶλαη ἐλ ηῆ λνεξᾷ θχζεη ἀθνχζηνλ. Καί ηνῦην ἔμεζηη ηῷ βνπινκέλῳ καζεῖλ, κεηά ρεῖξαο
ιαβφληη ηφ ηνηνῦην θεθάιαηνλ.

ΠΤΡ. ἖πεηδή ρξή ηά ἐθ η῅ο ἐμεηάζεσο ἀλαθαηλφκελα ἀιεζ῅, εὐγλσκφλσο ἀπνδέρεζζαη· κεηά δέ πνιι῅ο εὐθξηλείαο
ἔδεημελ ὁ ιφγνο, θπζηθά εἶλαη ηά ἐπί Υξηζηνῦ ζειήκαηα· δπλαηφλ δέ ὥζπεξ ἐθ ηῶλ δχν θχζεσλ ἕλ ηη ζχλζεηνλ ιέγνκελ,
νὕησ θαί ἐθ ηῶλ δχν θπζηθῶλ ζειεκάησλ ἕλ ηη ζχλζεηνλ ιέγεηλ· ἵλα θαί νἱ δχν ιέγνληεο ζειήκαηα, δηά ηήλ θπζηθήλ ηῶλ
ἐλ Υξηζηῷ θχζεσλ δηαθνξάλ, θαί νἱ ἕλ ιέγνληεο, δηά ηήλ ἄθξαλ ἕλσζηλ, κεθέηη ςηιῶλ ιέμεσλ ἕλεθελ πξφο ἀιιήινπο
δηαθέξσληαη· εἴπεξ νὐθ ἐλ ὀλφκαζηλ ἟κῖλ, θεζίλ ὁ κέγαο ἐλ ζενινγίᾳ Γξεγφξηνο, ἟ ἀιήζεηα, ἀιι᾿ ἐλ πξάγκαζηλ.

ΜΑΞ. ὇ξᾷο ὅηη ἐθ ηνχηνπ πιαλᾶζζε, ἐθ ηνῦ πάληε ἀγλν῅ζαη ὅηη αἱ ζπλζέζεηο ηῶλ ἐλ ηῆ ὑπνζηάζεη ὄλησλ, θαί νὐ ηῶλ ἐλ
ἑηέξῳ, θαί νὐθ ἰδίῳ ιφγῳ ζεσξνπκέλσλ, εἰζί. Καί ηνῦην θνηλφλ θξφλεκα πάλησλ, θαί ηῶλ ἔμσ θηινζφθσλ, θαί ηῶλ η῅ο
἖θθιεζίαο ζενζφθσλ κπζηαγσγῶλ. Δἰ δέ ηῶλ ζειεκάησλ ζχλζεζηλ ιέγεηε, θαί ηῶλ ἄιισλ θπζηθῶλ ηήλ ζχλζεζηλ ιέγεηλ
ἐθβηαζζήζεζζε· εἴπεξ εὐζπλάξηεηνλ ηφλ ηνῦ νἰθείνπ δφγκαηνο ιφγνλ δεῖμαη βνχιεζζε, ηνπηέζηη, ηνῦ θηηζηνῦ θαί
ἀθηίζηνπ, ηνῦ ἀπείξνπ θαί ηνῦ πεπεξαζκέλνπ, ηνῦ ἀνξίζηνπ θαί ηνῦ ὡξηζκέλνπ, ηνῦ ζλεηνῦ θαί ηνῦ ἀζαλάηνπ, ηνῦ
θζαξηνῦ θαί ηνῦ ἀθζάξηνπ, θαί εἰο ἀηφπνπο ἐμελερζήζεζζε ὑπνιήςεηο. Πῶο δέ ηφ ἐθ ηῶλ ζειεκάησλ, ζέιεκα
πξνζαγνξεπζήζεηαη; Οὐ γάξ δπλαηφλ ηφ ζχλζεηνλ ηῆ ηῶλ ζπληεζεηκέλσλ ὀλνκάδεζζαη πξνζεγνξίᾳ. Ἤ νὕησ γε θαί ηφ ἐθ
ηῶλ θχζεσλ, θχζηο, θαηά ηνχο πάιαη αἱξεηηθνχο πξνζαγνξεπζήζεηαη. Πξνζεπηηνχηνηο δέ θαί πάιηλ αὐηφλ ζειήκαζη ηνῦ
Παηξφο ρσξίδεηε, ζπλζέηῳ ζειήκαηη ζχλζεηνλ θαί κφλελ ραξαθηεξίζαληεο θχζηλ.

ΠΤΡ. Οὐδέλ νὖλ, θαζάπεξ αἱ θχζεηο, θαί ηά αὐηῶλ θπζηθά εἶρε θνηλφλ;

ΜΑΞ. Οὐδέ, ἤ κφλελ ηήλ ηῶλ αὐηῶλ θχζεσλ ὑπφζηαζηλ. Ὥζπεξ γάξ ὑπφζηαζηο ἦλ ὁ αὐηφο ἀζπγρχησο ηῶλ αὐηῶλ
θπζηθῶλ.

ΠΤΡ. Σί νὖλ νἱ Παηέξεο, ὧλ νἱ ιφγνη λφκνο θαί θαλψλ ἖θθιεζίαο θαζέζηεθε, θαί ηήλ δφμαλ, θαί ηήλ ὕβξηλ νὐθ εἶπνλ
θνηλήλ; Ἕηεξνλ γάξ, θεζίλ, ἐθεῖλν, ἐμ νὗ η῅ο δφμεο θνηλφλ· θαί ἕηεξνλ, ἐμ νὗ ηφ η῅ο ὕβξεσο.

ΜΑΞ. Σῷ η῅ο ἀληηδφζεσο ηξφπῳ ηνῦην ἁγίνηο εἴξεηαη Παηξάζη. Πξφδεινλ δέ ὡο ἟ ἀληίδνζηο ἑλφο νὐθ ἔζηηλ, ἀιιά δχν,
θαί ἀλίζσλ· θαη᾿ ἐπαιιαγήλ, ηά θπζηθῶο ἑθαηέξῳ κέξεη ηνῦ Υξηζηνῦ πξνζφληα, θαηά ηήλ ἄῤῥεηνλ ἕλσζηλ ζαηέξσλ
πεπνηεκέλσλ ρσξίο η῅ο ζαηέξνπ κέξνπο πξφο ηφ ἕηεξνλ θαηά ηφλ θπζηθφλ ιφγνλ κεηαβνι῅ο θαί ζπκθχξζεσο. Δἰ νὖλ ηῷ
η῅ο ἀληηδφζεσο ηξφπῳ θνηλφλ ιέγεηο ηφ ζέιεκα, νὐρ ἕλ, ἀιιά δχν ιέμεηο ηά ζειήκαηα· θαί πεξηεηξάπε ζνη πάιηλ ηφ
ζνθφλ εἰο ἐθεῖλν, ἐμ νὗ θπγεῖλ ἐζπνχδαζαο.

ΠΤΡ. Σί νὖλ; Οὐ λεχκαηη ηνῦ ἑλσζέληνο αὐηῆ Λφγνπ ἟ ζάξμ ἐθηλεῖην;

ΜΑΞ. Γηαηξεῖο ηφλ Υξηζηφλ, νὕησ ιέγσλ. Νεχκαηη γάξ αὐηνῦ ἐθηλεῖην θαί Μσυζ῅ο, θαί Γαβίδ, θαί ὅζνη η῅ο ζείαο
ἐλεξγείαο ρσξεηηθνί, ηῆ ἀπνζέζεη ηῶλ ἀλζξσπίλσλ θαί ζαξθηθῶλ ἰδησκάησλ γεγφλαζηλ. Ἡκεῖο δέ ηνῖο ἁγίνηο Παηξάζηλ,
ὡο ἐλ ἅπαζη, θἀλ ηνχηῳ ἑπφκελνη, θακέλ, ὅηηπεξ αὐηφο ὁ ηῶλ ὅισλ Θεφο, ἀηξέπησο γελφκελνο ἄλζξσπνο, νὐ κφλνλ ὡο
Θεφο ὁ αὐηφο θαηαιιήισο ηῆ αὐηνῦ ζεφηεηη ἤζειελ, ἀιιά θαί ὡο ἄλζξσπνο ὁ αὐηφο θαηαιιήισο ηῆ αὐηνῦ ἀλζξσπφηεηη.
Δἰ γάξ ἐμ νὐθ ὄλησλ ηά ὄληα γελφκελα, θαί ηνῦ ὄληνο, νὐ ηνῦ κή ὄληνο ἔρνπζη ἀλζεθηηθήλ δχλακηλ· ηαχηεο δέ θαηά θχζηλ

Σελίδα 5 από 26
ἴδηνλ ἟ πξφο ηά ζπζηαηηθά ὁξκή, θαί πξφο ηά θζαξηηθά ἀθνξκή· ἄξα θαί ὁ ὑπεξνχζηνο Λφγνο, ἀλζξσπηθῶο νὐζησζείο,
ἔζρε θαί ηνῦ ὄληνο η῅ο αὐηνῦ ἀλζξσπφηεηνο ηήλ ἀλζεθηηθήλ δχλακηλ· ἧο ηήλ ὁξκήλ θαί ἀθνξκήλ ζέισλ δη᾿ ἐλεξγείαο
ἔδεημε· ηήλ κέλ ὁξκήλ ἐλ ηῷ ηνῖο θπζηθνῖο θαί ἀδηαβιήηνηο ηνζνῦηνλ ρξήζαζζαη, ὡο θαί κή Θεφλ ηνῖο ἀπίζηνηο
λνκίδεζζαη· ηήλ δέ ἀθνξκήλ ἐλ ηῷ θαηξῷ ηνῦ πάζνπο, ἐθνπζίσο ηήλ πξφο ηφλ ζάλαηνλ ζπζηνιήλ πνηήζαζζαη. Σί νὖλ ηῶλ
ἀηφπσλ ἟ ηνῦ Θενῦ πέπξαρελ ἖θθιεζία, κεηά η῅ο ἀλζξσπίλεο αὐηνῦ θαί θηηζη῅ο θχζεσο, θαί ηνχο δεκηνπξγηθῶο αὐηῆ
παξ᾿ αὐηνῦ ἐληεζέληαο ἐλ αὐηῷ ἀλειιηπῶο ὁκνινγνῦζα ιφγνπο, ὧλ θαί ἄλεπ εἶλαη ηήλ θχζηλ ἀδχλαηνλ;

ΠΤΡ. Δἰ θπζηθῶο ἟κῖλ πξφζεζηηλ ἟ δεηιία, ηῶλ δηαβεβιεκέλσλ δέ αὕηε, ἄξα θαζ᾿ ὑκᾶο θπζηθῶο ἟κῖλ ἔγθεηηαη ηά
δηαβεβιεκέλα, ἤγνπλ ἟ ἁκαξηία.

ΜΑΞ. Πάιηλ ἐθ η῅ο ὁκσλπκίαο ἑαπηφλ, νὐ ηήλ ἀιήζεηαλ παξαινγίδῃ. Ἔζηη γάξ θαί θαηά θχζηλ θαί παξά θχζηλ δεηιία·
θαί θαηά θχζηλ κέλ δεηιία ἐζηί, δχλακηο θαηά ζπζηνιήλ ηνῦ ὄληνο ἀλζεθηηθή· παξά θχζηλ δέ, παξάινγνο ζπζηνιή. Σήλ
νὖλ παξά θχζηλ ὁ Κχξηνο, ἅηε δη᾿ ἐθ πξνδνζίαο νὖζαλ ινγηζκῶλ, ὅισο νὐ πξνζήθαην· ηήλ δέ θαηά θχζηλ, ὡο η῅ο
ἐλππαξρνχζεο ηῆ θχζεη ἀληηπνηεηηθ῅ο ηνῦ εἶλαη δπλάκεσο ἐλδεηθηηθήλ, ζέισλ δη' ἟κᾶο, ὡο ἀγαζφο, ἐδέμαην. Οὐ γάξ
πξνζεγεῖηαη ἐλ ηῷ Κπξίῳ θαζάπεξ ἐλ ἟κῖλ, η῅ο ζειήζεσο ηά θπζηθά· ἀιι᾿ ὥζπεξ πεηλάζαο ἀιεζῶο, θαί δηςήζαο, νὐ
ηξφπῳ ηῷ θαζ᾿ ἟κᾶο ἐπείλαζελ θαί ἐδίςεζελ, ἀιιά ηῷ ὑπέξ ἟κᾶο· ἑθνπζίσο γάξ· νὕησ θαί δεηιηάζαο ἀιεζῶο, νὐ θαζ᾿
἟κᾶο, ἀιι᾿ ὑπέξ ἟κᾶο ἐδεηιίαζε. Καί θαζφινπ θάλαη, πᾶλ θπζηθφλ ἐπί Υξηζηνῦ, ζπλεκκέλνλ ἔρεη ηῷ θαη᾿ αὐηφ ιφγῳ θαί
ηφλ ὑπέξ θχζηλ ηξφπνλ ἵλα θαί ἟ θχζηο δηά ηνῦ ιφγνπ πηζησζῆ, θαί ἟ νἰθνλνκία δηά ηνῦ ηξφπνπ.

ΠΤΡ. Οὐθνῦλ ἵλα ηήλ ιεπηήλ ηαχηελ, θαί ηνῖο πνιινῖο δχζιεπηνλ ηερλνινγίαλ ἐθθχγσκελ, Θεφλ ηέιεηνλ ηφλ αὐηφλ, θαί
ἄλζξσπνλ ηέιεηνλ ὁκνινγήζσκελ, ηά ινηπά πάληα ἐθθιίλνληεο, ὡο ηνῦ ηειείνπ ηά θπζηθά παξ᾿ ἑαπηῷ ζπλεκθαίλνληνο.

ΜΑΞ. Δἰ ηφ ιέγεηλ ηάο θχζεηο ἄλεπ η῅ο ἑθάζηῃ πξνζνχζεο ἰδηφηεηνο, ἤ Θεφλ ηέιεηνλ θαί ἄλζξσπνλ ηέιεηνλ ηφλ Υξηζηφλ,
ἄλεπ ηῶλ η῅ο ηειεηφηεηνο γλσξηζκάησλ, ἀπεξηηζκέλεο θαηά ζέ εὐζεβείαο ἐζηί, ἀλαζεκαηηδέζζσζαλ αἱ ζχλνδνη, θαί πξφ
ηνχησλ, νἱ Παηέξεο· νὐ κφλνλ ηάο θχζεηο, ἀιιά θαί ηήλ ἑθάζηεο θχζεσο ἰδηφηεηα, ὁκνινγεῖλ ἟κῖλ λνκνζεηήζαληεο· θαί
νὐ κφλνλ Θεφλ ηέιεηνλ θαί ἄλζξσπνλ ηέιεηνλ ηφλ αὐηφλ, ἀιιά θαί η῅ο ηειεηφηεηνο ηά γλσξίζκαηα, ηνπηέζηηλ, ὁξαηφλ θαί
ἀφξαηνλ ηφλ αὐηφλ θαί ἕλα ιέγνληεο, ζλεηφλ θαί ἀζάλαηνλ, θζαξηφλ θαί ἄθζαξηνλ, ἁπηφλ θαί ἀλαθ῅, θηηζηφλ θαί
ἄθηηζηνλ· θαί θαη᾿ αὐηήλ ηήλ εὐζεβ῅ ἔλλνηαλ, θαί δχν εὐζεβῶο ζειήκαηα ηνῦ αὐηνῦ θαί ἑλφο ἐδνγκάηηζαλ, νὐ κφλνλ δηά
ηνῦ ὡξηζκέλνπ ἀξηζκνῦ ηῶλ δχν, ἀιιά θαί δη᾿ ἀλησλπκίαο ηνῦ ἄιιν θαί ἄιιν· θαί δη᾿ ἀλαινγίαο ηνῦ ζεῖνλ εἰπεῖλ θαί
ἀλζξψπηλνλ. Οὐ γάξ ἑλί ηξφπῳ ἟ ηνῦ ἀξηζκνῦ πεξηνξίδεηαη θχζηο.

ΠΤΡ. Δἰ νὐ δπλαηφλ ἐζηη ηάο θσλάο ηαχηαο ιέγεζζαη δηά ηήλ ηῶλ αἱξεηηδφλησλ ἐπήξεηαλ, ἀξθεζζῶκελ θἀλ κφλνηο ηνῖο
ζπλνδηθῶο εἰξεκέλνηο· θαί κήηε ἕλ, κήηε δχν εἴπσκελ ηά ζειήκαηα.

ΜΑΞ. Δἰ ηά ζπλνδηθῶο θαί κφλνλ εἰξεκέλα ρξή ὁκνινγεῖλ, νὔηε ηήλ κίαλ ηνῦ Θενῦ Λφγνπ θχζηλ ζεζαξθσκέλελ,
πεξηεθηηθήλ πάζεο η῅ο ηνῦ κπζηεξίνπ νὖζαλ εὐζεβείαο, ρξή ιέγεηλ, ζπλνδηθῶο νὐθ ἐθπεθσλεκέλελ. Πιήλ ὅηη θαί νὕησ
ηαῖο θχζεζη θαί ηνῖο αὐηῶλ ἰδηψκαζη θαί ηά ζειήκαηα ζπλνκνινγεῖλ βηαζζήζεζζε. Δἰ γάξ ηά θπζηθῶο πξνζφληα ηαῖο
θχζεζη ηνῦ Υξηζηνῦ, ἰδηψκαηα αὐηῶλ εἶλαη ιέγεηε, θπζηθῶο δέ ἑθαηέξᾳ αὐηνῦ θχζεη ηφ ζέιεηλ ἐκπέθπθελ, ἄξα κεηά ηῶλ
ἄιισλ θπζηθῶλ ἰδησκάησλ, θαί ηά ζειήκαηα ηαῖο θχζεζη ζπλνκνινγεῖλ ἀλαγθαζζήζεζζε.


Σελίδα 6 από 26
Ἄιισο ηε δέ, εἰ αἱ ζχλνδνη ἐπί ηῆ ηνῦ ἑλφο ζειήκαηνο θσλῆ θαί Ἀπνιηλάξηνλ θαί Ἄξεηνλ ἀλεζεκάηηζαλ, ἑθαηέξνπ αὐηῶλ
ηαχηῃ πξφο ζχζηαζηλ η῅ο ἰδίαο αἱξέζεσο ἀπνρξεζακέλνπ· ηνῦ κέλ, ὁκννχζηνλ ηῷ Λφγῳ δηά ηνχηνπ ηήλ ζάξθα
βνπινκέλνπ δεῖμαη· ηνῦ δέ, ἑηεξννχζηνλ ηφλ Τἱφλ πξφο ηφλ Παηέξα εἰζαγαγεῖλ ἀγσληδσκέλνπ, πῶο εὐζεβεῖλ ἟κᾶο
δπλαηφλ, ηάο ἐλαληίαο ηνῖο αἱξεηηθνῖο θσλάο νὐρ ὁκνινγνῦληαο; Ἡ δέ πέκπηε ζχλνδνο, ἵλα πάληα παξαιίπσ, ζεζπίζαζα
αὐηνιεμεί, Πάληα ηά ηῶλ ἁγίσλ Ἀζαλαζίνπ, θαί Βαζηιείνπ, θαί Γξεγνξίσλ, θαί ἄιισλ ηηλῶλ πξνζδησξηζκέλσο ἐγθξίησλ
[ἐθθξίησλ] δηδαζθάισλ ζπληάγκαηα, ἐλ νἷο θαί ηά δχν ἔγθεηληαη ζειήκαηα, δέρεζζαη, θαί δχν παξαδεδψθαζηλ ζειήκαηα.

ΠΤΡ. Καί νὐ δνθεῖ ζνη, ηάο ηῶλ πνιιῶλ πιήηηεηλ ἀθνάο, ηφ θπζηθφλ ζέιεκα ιεγφκελνλ;

ΜΑΞ. ὘πεμαηξνπκέλεο η῅ο ζείαο, πφζα εἴδε δσ῅ο ἐλ ηνῖο νὖζηλ εἶλαη ιέγεηο;

ΠΤΡ. Αὐηφο εἰπέ.

ΜΑΞ. Σξία εἴδε δσ῅ο εἰζηλ.

ΠΤΡ. Πνῖα ηαῦηα;

ΜΑΞ. Ἡ θπηηθή, ἟ αἰζζεηηθή, ἟ λνεξά.

ΠΤΡ. Οὕησο ἔρεη.

ΜΑΞ. ἖πεηδή δέ ἕθαζηνλ ιφγῳ ηηλί δεκηνπξγίαο ηῳλ ἄιισλ δηαθέθξηηαη, ηίο ὁ δηαθξηηηθφο θαί ἰδηάδσλ ἑθάζηνπ εἴδνπο
ιφγνο;

ΠΤΡ. Καί ηνῦην εἰπεῖλ ζε ἀμηῶ.

ΜΑΞ. Σ῅ο κέλ θπηηθ῅ο ἴδηνλ ἟ ζξεπηηθή, θαί αὐμεηηθή, θαί γελλεηηθή θίλεζηο· η῅ο δέ αἰζζεηηθ῅ο, ἟ θαζ᾿ ὁξκήλ θίλεζηο·
η῅ο δέ λνεξᾶο, ἟ αὐηεμνχζηνο.

ΠΤΡ. Πάλπ εὐθξηλ῅ θαί ἀζχγρπηνλ ηήλ η῅ο ἑθάζηνπ εἴδνπο δσ῅ο παξέζηεζαο ἰδηφηεηα.

ΜΑΞ. Δἰ εὐθξηλήο θαί ἀζχγρπηνο ἟ ἑθάζηνπ ἐδείρζε [εἴδνπο] ἰδηφηεηνο, πάιηλ δεηῶ, εἰ θαηά θχζηλ πξφζεζηη ηῆ θπηηθῆ ἟
ζξεπηηθή, θαί αὐμεηηθή, θαί γελλεηηθή θίλεζηο· θαί ηῆ αἰζζεηηθῆ, ἟ θαζ᾿ ὁξκήλ.


Σελίδα 7 από 26
ΠΤΡ. Καηά θχζηλ ἀλακθηβφισο.

ΜΑΞ. Οὐθνῦλ θαί ηῆ λνεξᾷ ἀθνινχζσο ἟ αὐηεμνχζηνο θίλεζηο.

ΠΤΡ. Καί ηνῦην πάλσο δψζεη ὁ ἀθφινπζα ηαῖο νἰθείαηο ἀξραῖο δνγκαηίδσλ.

ΜΑΞ. Δἰ νὖλ θαηά θχζηλ πξφζεζηη ηνῖο λνεξνῖο ἟ αὐηεμνχζηνο θίλεζηο, ἄξα πᾶλ λνεξφλ θαί θχζεη ζειεηηθφλ. Θέιεζηλ
γάξ ηφ αὐηεμνχζηνλ ὁ καθάξηνο ὡξίζαην Γηάδνρνο ὁ Φσηηθ῅ο εἶλαη. Δἰ δέ πᾶλ λνεξφλ θαί θχζεη ζειεηηθφλ, γέγνλε δέ ὁ
Θεφο Λφγνο ζάξμ ἀιεζῶο θαί ινγηθῶο ηε θαί λνεξῶο ἐςπρσκέλε, ἄξα θαί θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο, νὐζησδῶο ὁ αὐηφο ἦλ
ζειεηηθφο. Δἰ δέ ηνῦην, νὐθ ἄξα ηάο ηῶλ εὐζεβῶλ ἀθνάο πιήηηεη ιεγφκελνλ ηφ θπζηθφλ ζειεκα, ἀιιά ηάο ηῶλ
αἱξεηηδφλησλ.

ΠΤΡ. ἖γψ κέλ ἤδε ἐλ ηνῖο θζάζαζη ἐπείζζελ, θπζηθά εἶλαη ηά ἐπί Υξηζηνῦ ζειήκαηα· θαί πεξί ηνχηνπ ἑηέξαλ νὐθ
ἐπηδεηῶ ἀπφδεημηλ. Οὐρ ἦηηνλ γάξ ηῶλ ζεσδῶο ἐθπεθαζκέλσλ, αὐηήλ ηῶλ ὄλησλ ηήλ θχζηλ ὁ ιφγνο καξηπξνῦζαλ ἔδεημε,
ὡο θαηαιιήισο ηαῖο ἑαπηνῦ θχζεζηλ ὁ αὐηφο ζέισλ ἦλ, εὐδνθῶλ κέλ ὡο Θεφο, ὑπαθνχσλ ὡο ἄλζξσπνο, θαί ὅηη
θαηάιιεια πάλησο ηά θπζηθά ζειήκαηα ηαῖο θχζεζηλ. Ἄλαξρνλ κέλ η῅ο ἀλάξρνπ, θαί η῅ο ἞ξγκέλεο ἞ξγκέλνλ· θαί ὅηη νὐ
δπλαηφλ εἰο ἕλ ζέιεκά πνηε ζπκπεζεῖλ ἀιιήινηο, θἄλ ἑλφο θαί ηνῦ αὐηνῦ εἰζηλ, ὥζπεξ θαί αἱ θχζεηο, ηφ ἄλαξρνλ θαί ηφ
἞ξγκέλνλ, ηφ ἄθηηζηνλ θαί ηφ θηηζηφλ, ηφ πνη῅ζαλ θαί ηφ πνηεζέλ, ηφ ἄπεηξνλ θαί ηφ πεπεξαζκέλνλ, ηφ ζεῶζαλ θαί ηφ
ζεσζέλ. Οἱ δέ ἐλ ηῷ Βπδαληίῳ, ἔηη πξφο ηά θπζηθά ζειήκαηα ἀληηζηαηνῦληεο, θαη᾿ νἰθείσζίλ θαζηλ εἰξεθέλαη ηνχο
Παηέξαο ἔρεηλ ηφλ Κχξηνλ ηφ ἀλζξψπηλνλ ζέιεκα.

ΜΑΞ. ἖πεηδή αὐηφο η῅ο ηνηαχηεο αὐηῶλ ζαπκαζη῅ο θαί ιακπξᾶο θαζεγήζσ παηδεχζεσο· θαηά πνίαλ νἰθείσζηλ ηνῦηφ
θαζηλ; Ἆξα ηήλ νὐζηψδε, θαζ᾿ ἥλ ηά θπζηθῶο πξνζφληα ἕθαζηνο ἔρσλ, δηά ηήλ θχζηλ νἰθεηνῦηαη· ἤ ηήλ ζρεηηθήλ, θαζ ἥλ
θηιηθῶο ηά ἀιιήισλ νἰθεηνχκεζα θαί ζηέξγνκελ, κεδέλ ηνχησλ αὐηνί ἤ πάζρνληεο, ἤ ἐλεξγνῦληεο;

ΠΤΡ. Σήλ ζρεηηθήλ δνινλφηη.

ΜΑΞ. Οὐθνῦλ πξίλ ηνχηνπ δεῖμαη ηφ ἄηνπνλ, δηθαηφηεξνλ ἄλ εἴε ἀθξηβέζηεξνλ ἐμεηάζεη, εἴ ηε θχζεη ζειεηηθφο ἐζηηλ ὁ
ἄλζξσπνο, εἴ ηε θαί κή. Σνχηνπ γάξ δεηθλπκέλνπ, ζαθέζηεξνλ γελήζεηαη η῅ο ηνηαχηεο αἱξέζεσο ηφ βιάζθεκνλ.

ΠΤΡ. Δἰ δνθεῖ, ηνῦην ἐμεηάζσκελ.

ΜΑΞ. Ἀδίδαθηα εἶλαη ηά θπζηθά, νὐ κφλνλ νἱ ιφγῳ ηήλ θχζηλ δηαζθεςάκελνη, θαί ηῶλ πνιιῶλ δηαθέξνληεο ἔθαζαλ,
ἀιιά θαί ἟ ηῶλ ρπδαηνηέξσλ ζπλήζεηα. Δἰ δέ ηά θπζηθά ἀδίδαθηα, ἀδίδαθηνλ δέ ἔρνκελ ηφ ζέιεηλ· νὐδείο γάξ πνηε ζέιεηλ
δηδάζθεηαη· ἄξα θχζεη ζειεηηθφο ὁ ἄλζξσπνο. Καί πάιηλ, εἰ θχζεη ινγηθφο ὁ ἄλζξσπνο· ηφ δέ θχζεη ινγηθφλ θαί θχζεη
αὐηεμνχζηνλ· ηφ γάξ αὐηεμνχζηνλ, θαηά ηνχο Παηέξαο, ζέιεζίο ἐζηηλ· ἄξα θχζεη ζειεηηθφο ὁ ἄλζξσπνο. Καί πάιηλ, εἰ ἐλ
ηνῖο ἀιφγνηο ἄγεη κέλ ἟ θχζηο· ἄγεηαη δέ ἐλ ηῷ ἀλζξψπῳ ἐμνπζηαζηηθῶο θαηά ζέιεζηλ θηλνπκέλῳ· ἄξα θχζεη ζειεηηθφο ὁ
ἄλζξσπνο. Καί πάιηλ, εἰ θαη᾿ εἰθφλα η῅ο καθαξίαο θαί ὑπεξνπζίνπ Θεφηεηνο ὁ ἄλζξσπνο γεγέλεηαη· αὐηεμνχζηνο δέ

Σελίδα 8 από 26
θχζεη ἟ ζεία θχζηο· ἄξα θαί ὁ ἄλζξσπνο, ὡο αὐη῅ο ὄλησο εἰθψλ, αὐηεμνχζηνο ηπγράλεη θχζεη· εἰ δέ αὐηεμνχζηνο θχζεη,
ζειεηηθφο ἄξα θχζεη ὁ ἄλζξσπνο· εἴξεηαη γάξ ἤδε, ὡο ηφ αὐηεμνχζηνλ ζέιεζηλ ὡξίζαην νἱ Παηέξεο. Ἔηη ηε, νὐ πᾶζηλ
ἀλζξψπνηο ἐλππάξρεη ηφ ζέιεηλ· θαί νὐ ηνῖο κέλ ἐλππάξρεη, ηνῖο δέ νὐθ ἐλππάξρεη· ηφ δέ θνηλῶο πᾶζηλ ἐλζεσξνχκελνλ
θχζηλ ραξαθηεξίδεη ἐλ ηνῖο ὑπ' αὐηφ ἀηφκνηο· ἄξα θχζεη ζειεηηθφο ὁ ἄλζξσπνο.

ΠΤΡ. Γέδεηθηαη δηά πιεηφλσλ θχζεη ζειεηηθφο ὤλ ὁ ἄλζξσπνο.

ΜΑΞ. Σνχηνπ νὖλ πεξηθαλῶο δεηρζέληνο, δηαζθεςψκεζα, ὡο ἀλσηέξσ ὑπεζέκεζα, θαί η῅ο αὐηῶλ πξνηάζεσο ηφ ἄηνπνλ.

ΠΤΡ. Γηαζθεςψκεζα.

ΜΑΞ. Δἰ θχζεη ζειεηηθφο ὁ ἄλζξσπνο, ὡο δέδεηθηαη, θαη᾿ αὐηνχο δέ θαηά ηήλ ἐλ ςηιῆ ζρέζεη νἰθείσζηλ ηφ ἀλζξψπηλνλ
ζέιεκα εἶρελ ὁ Υξηζηφο, ἀλάγθε αὐηνχο, εἴπεξ ηαῖο νἰθείαηο ἀξραῖο ζηνηρνῦζη, θαί ηά ἄιια ἟κῖλ θπζηθά κεη᾿ αὐηνῦ· θεκί
δή ηνῦ θαηά θχζηλ ζειήκαηνο· θαη᾿ νἰθείσζηλ ςηιήλ ιέγεηλ· θαί εὑξεζήζεηαη αὐηνῖο ἟ η῅ο ὅιεο νἰθνλνκίαο ζεσξία θαί
κχεζηο, θαηά θαληαζίαλ ιακβαλνκέλε. Ἔπεηηα, εἰ ἟ ς῅θνο ΢εξγίνπ, νὐ ηνχο πῶο, ἀιιά ηνχο ἁπιῶο δχν ζειήκαηα
εἰπφληαο ἀλεζεκάηηζε· ιέγνπζη δέ νὗηνη δχν, θἄλ εἰ ἐζθαικέλσο, δηά ηήλ νἰθείσζηλ· ἄξα νἱ ηαχηεο πξντζηάκελνη, ηῷ θαη᾿
αὐηῶλ ζπλεγνξνῦζηλ ἀλαζέκαηη. Καί πάιηλ, εἰ, θαηά ηήλ ὑπ᾿ αὐηῶλ δηεθδηθνπκέλελ πξφηαζηλ, ηνῖο ζειήκαζη πξφζσπα
ζπλεηζάγνληαη· ἄξα δχν ζειήκαηα ιέγνληεο, θαί εἰ ἐζθαικέλσο, δηά ηήλ νἰθείσζηλ, ὡο εἴξεηαη, θαί ηά ζπλεηζαγφκελα
αὐηνῖο, θαηά ηήλ ηνηαχηελ πξφηαζηλ, ιέμνπζη πξφζσπα. Καί ηίο νἴζεη ηήλ εἰο δχν πξφζσπα ηνῦ ἑλφο θαηαηνκήλ;

ΠΤΡ. Σί νὖλ νἱ Παηέξεο; νὐρ ἟κέηεξνλ εἶπνλ εἶλαη, ὅπεξ ὁ Υξηζηφο ἐλ ἑαπηῷ ἐηχπσζε ζέιεκα;

ΜΑΞ. Ναί, ἟κέηεξνλ.

ΠΤΡ. Οὐθνῦλ νὐ ηφ πξνζφλ αὐηῷ θχζεη δηά ηνῦ ἀλζξσπίλνπ ἐζήκαλαλ, ἀιι᾿ ὅπεξ θαη᾿ νἰθείσζηλ ἀλεδέμαην.

ΜΑΞ. ἖πεηδή θαί ηήλ ἟κεηέξαλ θχζηλ ὡζαχησο ἀλεηιεθέλαη αὐηφλ ἔθαζηλ, ἄξα θαη᾿ αὐηνχο θαί αὐηήλ ηήλ θχζηλ θαη᾿
νἰθείσζηλ ςηιήλ ἔρσλ εὑξεζήζεηαη. Δἰ γάξ ἐθεῖλν ἀιεζέο, θαί ηνῦην· εἰ δέ ηνῦην ςεπδέο, θἀθεῖλν.

ΠΤΡ. Σί νὖλ; ηφ ἟κέηεξνλ ἐλ ἑαπηῷ ηππῶζαη εἰπφληεο, ηφ αὐηῷ θχζεη πξνζφλ ἐζήκαλαλ;

ΜΑΞ. Ναί.

ΠΤΡ. Πῶο ηνῦηφ θ῅ο;


Σελίδα 9 από 26
ΜΑΞ. ἖πεηδή ὁ αὐηφο ὅινο ἦλ Θεφο κεηά η῅ο ἀλζξσπφηεηνο, θαί ὅινο ὁ αὐηφο κεηά η῅ο ζεφηεηνο· αὐηφο, ὡο ἄλζξσπνο,
ἐλ ἑαπηῷ θαί δη᾿ ἑαπηνῦ ηφ ἀλζξψπηλνλ ὑπέηαμε ηῷ Θεῷ θαί Παηξί, ηχπνλ ἟κῖλ ἑαπηφλ ἄξηζηνλ θαί ὑπνγξακκφλ δηδνχο
πξφο κίκεζηλ, ἵλα θαί ἟κεῖο πξφο αὐηφλ ὡο ἀξρεγφλ η῅ο ἟κῶλ ἀθνξῶληεο ζσηεξίαο, ηφ ἟κέηεξνλ ἑθνπζίσο
πξνζρσξήζσκελ ηῷ Θεῷ, ἐθ ηνῦ κεθέηη ζέιεηλ παξ᾿ ὅ αὐηφο ζέιεη.

ΠΤΡ. ἖θεῖλν νὐ πξνζέζεη θαθῆ θαί παλνπξγίᾳ ηηλί ηνῦην εἶπνλ, ἀιιά βνπιφκελνη ηήλ ἄθξαλ ἕλσζηλ δειῶζαη.

ΜΑμ. Δἰ ηνῦην ηνῖο ἀπφ ΢εβήξνπ δνζῆ, νὐθ εὐιφγσο ινηπφλ, ὅζνλ πξφο ηφ δνζέλ ι῅κκα, θἀθεῖλνη ιέμνπζηλ· ὅηη νὐ θαθῆ
πξνζέζεη, ἤ παλνπξγίᾳ ηηλί, κίαλ ιέγνκελ θχζηλ, ἀιιά βνπιφκελνη, θαζάπεξ θαί ὑκεῖο, δηά ηνῦ ἑλφο ζειήκαηνο, ηήλ
ἄθξαλ ἕλσζηλ δη᾿ αὐη῅ο δεῖμαη; Σνῖο γάξ αὐηῶλ θαη᾿ αὐηῶλ, ὅλ ηξφπνλ θαί Γαβίδ θαηά ηνῦ Γνιηάζ, ρξήζνληαη ὅπινηο.
Ἰδνχ ἕλ [θαί γάξ ἕλ] ζέιεκα ιέγνληεο, ηαῖο αὐηαῖο ἐθείλνηο θαί ἐλλνίαηο θαί θσλαῖο ζπκπίπηνπζη. Πιήλ ηνχην ηφ ἕλ
ζέιεκα, ηί βνχινληαη ὀλνκάδεηλ; δίθαηνη γάξ εἰζη ηνχηνπ ηήλ πξνζεγνξίαλ δνῦλαη.

ΠΤΡ. Γλσκηθφλ ηνῦηφ θαζηλ.

ΜΑΞ. Οὐθνῦλ, ἤ γλσκηθφλ θαί παξάγσγνλ· εἰ δέ παξάγσγνλ, ἟ γλψκε, ὡο πξσηφηππνλ, νὐζία ἔζηαη.

ΠΤΡ. Οὐθ ἔζηηλ ἟ γλψκε νὐζία.

ΜΑΞ. Δἰ νὐζία νὐθ ἔζηη, πνηφηεο ἐζηί· θαί εὑξεζήζεηαη πνηφηεο ἐθ πνηφηεηνο· ὅπεξ ἀδχλαηνλ. Σί νὖλ θαζη ηήλ γλψκελ;

ΠΤΡ. Ἡ γλψκε νὐδέ ἕηεξφλ ἐζηηλ, ἤ ὅπεξ ὁ καθάξηνο αὐηήλ ὡξίζαην Κχξηιινο, ὅηη ηξφπνο δσ῅ο.

ΜΑΞ. ὇ ηξφπνο η῅ο θαη᾿ ἀξεηήλ, θέξε εἰπεῖλ, ἤ θαθίαλ δσ῅ο, ἆξα ἐμ ἐπηινγ῅ο ἟κῖλ πξφζεζηηλ, ἤ νὔ;

ΠΤΡ. ἖μ ἐπηινγ῅ο, πάλησο.

ΜΑΞ. Θέινληεο νὖλ θαί βνπιεπφκελνη ἐπηιεγφκεζα, ἤ ἀζειήησο θαί ἀβνπιεχησο;

ΠΤΡ. ὇κνινγνπκέλσο ζέινληεο θαί βνπιεπφκελνη.

ΜΑΞ. Οὐθνῦλ ἟ γλψκε νὐδέ ἕηεξφλ ἐζηηλ, ἤ πνηά ζέιεζηο, ζρεηηθῶο ηηλνο ἤ ὄληνο ἤ λνκηδνκέλνπ ἀγαζνῦ ἀληερνκέλε.


Σελίδα 10 από 26
ΠΤΡ. ὆ξζῶο ηήλ ηνῦ παηξηθνῦ ὅξνπ ἐπνηήζσ ἐμήγεζηλ.

ΜΑΞ. Δἰ ὀξζῶο ἟ ηνῦ παηξηθνῦ ὅξνπ ἐμάπισζηο γεγέλεηαη, πξῶηνλ κέλ νὐ δπλαηφλ γλσκηθφλ ιέγεηλ ζέιεκα. Πῶο γάξ ἐθ
ζειήκαηνο ζέιεκα πξνειζεῖλ ἐλδέρεηαη; Ἔπεηηα δέ θαί γλψκελ ιέγνληεο ἐπί Υξηζηνῦ, ὡο ἟ πεξί αὐη῅ο ἔδεημε δήηεζηο,
ςηιφλ αὐηφλ δνγκαηίδνπζηλ ἄλζξσπνλ, βνπιεπηηθῶο δηαηηζέκελνλ θαζ᾿ ἟κᾶο, ἀγλνῦληά ηε θαί ἀκθηβάιινληα, θαί
ἀληηθείκελα ἔρνληα· εἴπεξ ηηο πεξί ηῶλ ἀκθηβαιινκέλσλ, θαί νὐ πεξί ηνῦ ἀλακθηβφινπ βνπιεχεηαη. Ἡκεῖο κέλ γάξ ἁπιῶο
θχζεη θαινῦ θπζηθῶο ἔρνκελ ηήλ ὄξεμηλ· ηνῦ δέ πῶο θαινῦ πεῖξαλ δηά δεηήζεσο θαί βνπι῅ο. Καί δηά ηνῦην ἐθ᾿ ἟κῶλ θαί
γλψκε πξνζθπῶο ιέγεηαη, ηξφπνο νὖζα ρξήζεσο, νὐ ιφγνο θχζεσο· ἐπεί θαί ἀπεηξάθηο κεηέβαιελ ἟ θχζηο. ἖πί δέ ηνῦ
ἀλζξσπίλνπ ηνῦ Κπξίνπ, νὐ ςηιῶο θαζ᾿ ἟κᾶο ὑπνζηάληνο, ἀιιά ζετθῶο· Θεφο γάξ ἦλ ὁ δη᾿ ἟κᾶο ἐμ ἟κῶλ ζαξθί πεθελψο,
γλψκε ιέγεζζαη νὐ δχλαηαη. Αὐηφ γάξ [αὐηῷ ηῷ] ηφ εἶλαη, ἤγνπλ, ηφ ζετθῶο ὑπνζη῅λαη, θπζηθῶο θαί ηήλ πξφο ηφ θαιφλ
εἶρελ νἰθείσζηλ, θαί ηήλ πξφο ηφ θαθφλ ἀιινηξίσζηλ, θαζψο θαί ὁ κέγαο η῅ο ἖θθιεζίαο ὀθζαικφο Βαζίιεηνο ἐλ ηῆ
ἑξκελείᾳ ηνῦ κδ' ςαικνῦ δηδάζθσλ, ἔθε· "Καηά ηνῦην δέ ἐθιήςῃ θαί ηφ Ἡζαΐᾳ πεξί αὐηνῦ εἰξεκέλνλ, ὅηη Πξίλ ἤ γλῶλαη
ηφ παηδίνλ, ἤ πξνειέζζαη πνλεξά, ἐθιέμεηαη ηφ ἀγαζφλ. Γηφηη πξίλ ἤ γλῶλαη ηφ παηδίνλ ἀγαζφλ ἤ θαθφλ, ἀπεηζεῖ πνλεξίᾳ
ηνῦ ἐθιέμαζζαη ηφ ἀγαζφλ. Σφ γάξ, πξίλ ἤ, δεινῖ ὅηη νὐ θαζ᾿ ἟κᾶο δεηήζαο θαί βνπιεπζάκελνο, ἀιιά ζετθῶο ὑπνζηάο,
αὐηῷ εἶλαη, ηφ ἐθ θχζεσο εἶρελ ἀγαζφλ."

ΠΤΡ. Σί νὖλ; θπζηθαί εἰζηλ αἱ ἀξεηαί;

ΜΑΞ. Ναί, θπζηθαί.

ΠΤΡ. Καί εἰ θπζηθαί, δηά ηί κή ἐπίζεο πᾶζηλ ἐλππάξρνπζη ηνῖο ὁκνθπέζη;

[ΜΑΞ. Πᾶζη ηνῖο ὁκνθπέζηλ ἐπίζεο ἐλππάξρνπζη.]

ΠΤΡ. Καί πφζελ ἐλ ἟κῖλ ηνζαχηε ἀληζφηεο;

ΜΑΞ. ἖θ ηνῦ κή ἐπίζεο ἐλεξγεῖλ ηά η῅ο θχζεσο. Ὡο εἴπεξ πάληεο ἴζσο, ἐθ᾿ ᾧ θαί γεγφλακελ, ἐλεξγνῦκελ ηά θπζηθά, κία
ἄξα ἐδείθλπην ἐλ πᾶζηλ, ὥζπεξ ἟ θχζηο, νὕησ θαί ἀξεηή, ηφ κᾶιινλ θαί ἦηηνλ νὐθ ἐπηδερνκέλε.

ΠΤΡ. Δἰ νὐθ ἐμ ἀζθήζεσο ἟κῖλ ηά θπζηθά πξφεηζηλ, ἀιι᾿ ἐθ δεκηνπξγίαο, ἟ δέ ἀξεηή θπζηθή, πῶο πφλῳ θαί ἀζθήζεη ηάο
ἀξεηάο, θπζηθάο νὔζαο, θηψκεζα;

ΜΑΞ. Ἡ ἄζθεζηο, θαί νἱ ηαχηῃ ἑπφκελνη πφλνη, πξφο ηφ κφλνλ δηαρσξίζαη ηήλ ἐκθπξεῖζαλ δη᾿ αἰζζήζεσο ἀπάηελ ηῆ
ςπρῆ ἐπελνήζεζαλ ηνῖο θηιαξέηνηο· νὐ πξφο ηφ ἔμσζελ πξνζθάησο ἐπεηζαγαγεῖλ ηάο ἀξεηάο· ἔθγεηηαη γάξ ἟κῖλ ἐθ
δεκηνπξγίαο, ὡο εἴξεηαη· ὅζελ θαί ἅκα ηειείσο δηαθξηζῆ ἟ ἀπάηε, ἅκα θαί η῅ο θαηά θχζηλ ἀξεη῅ο ηήλ ιακπξφηεηα
ἐλδείθλπηαη ἟ ςπρή. ὇ γάξ κή ἄθξσλ, θξφληκνο· θαί ὁ κή δεηιφο ἤ ζξαζχο, ἀλδξεῖνο· θαί ὁ κή ἀθφιαζηνο, ζψθξσλ· θαί
ὁ κή ἄδηθνο, δίθαηνο. Καηά θχζηλ δέ ὁ ιφγνο, θξφλεζίο ἐζηη· θαί ηφ θξηηήξηνλ, δηθαηνζχλε, θαί ὁ ζπκφο, ἀλδξεία· θαί ἟

Σελίδα 11 από 26
ἐπηζπκία, ζσθξνζχλε. Ἄξα ηῆ ἀθαηξέζεη ηῶλ παξά θχζηλ, ηά θαηά θχζηλ θαί κφλα δηαθαίλεζζαη εἴσζελ· ὥζπεξ θαί ηῆ
ηνῦ ἰνῦ ἀπνβνιῆ, ἟ ηνῦ ζηδήξνπ θαηά θχζηλ αὐγή θαί ιακπξφηεο.

ΠΤΡ. Μεγίζηε ἐληεῦζελ ἀλαδέδεηθηαη βιαζθεκία ηνῖο γλψκελ ἐπί Υξηζηνῦ ιέγνπζηλ.

ΜΑΞ. Υξή κεδέ ηνῦην παξειζεῖλ ἀπαξαζήκαληνλ, ὅηη πνιχηξνπνλ θαί πνιχζεκνλ παξά ηε ηῆ ἁγίᾳ Γξαθῆ θαί ηνῖο ἁγίνηο
Παηξάζηλ ἐζηί ηφ η῅ο γλψκεο ὄλνκα, ὡο ηνῖο ἐπηκειῶο ἀλαγηλψζθνπζη δ῅ινλ ὑπάξρεη. Πνηέ κέλ γάξ ἐπί παξαηλέζεσο θαί
ὑπνζήθεο αὐηφ θέξνπζηλ· ὡο ὅηαλ ιέγῃ ὁ Ἀπφζηνινο· Πεξί δέ ηῶλ παξζέλσλ ἐπηηαγήλ Κπξίνπ νὐθ ἔρσ· γλψκελ δέ
δίδσκη· πνηέ δέ ἐπηβνπι῅ο, ἟λίθα ὁ καθάξηνο Γαβίδ· ἖πί ηφλ ιαφλ ζνπ θαηεπαλνπξγεχζαλην γλψκελ· ὅπεξ ἄιινο
ἐθδφηεο ζαθελίδσλ, ἖πί ηφλ ιαφλ ζνπ, ἔθε, θαηεπαλνπξγεχζαλην βνπιήλ· πνηέ δέ ἐπί η῅ο ςήθνπ· ὁπελίθα Γαληήι, ὁ ἐλ
πξνθήηαηο κέγαο, ιέγεη πεξί ηηλνο· ἖μ῅ιζελ ἟ γλψκε ἟ ἀλαηδήο ἐθ πξνζψπνπ ηνῦ βαζηιέσο· πνηέ δέ ἐπί δφμεο, ἤ πίζηεσο
ἤ θξνλήκαηνο, ἟λίθα Γξεγφξηνο ὁ η῅ο ζενινγίαο ἐπψλπκνο ἐλ ηῷ πξψησ Πεξί Τἱνῦ ιφγῳ δηέμεηζηλ· "἖πεί δέ ηφ κέλ
ἐπηηηκᾷλ νὐ κέγα, ῥᾷζηνλ γάξ, θαί ηνῦ βνπινκέλνπ παληφο· ηφ δέ ἀληεηζάγεηλ ηήλ ἑαπηνῦ γλψκελ, ἀλδξφο ἐζηηλ εὐζεβνῦο
θαί λνῦλ ἔρνληνο." Καί ἁπιῶο, ἵλα κή θαζ᾿ ἕλ ηά πάληα δηεμεξρφκελνο, ὄρινλ ἐπηζσξεχζσ ηῷ ιφγῳ, θαηά εἰθνζηνθηψ
ζεκαηλφκελα παξά ηε ηῆ ἁγίᾳ Γξαθῆ θαί ηνῖο ἁγίνηο Παηξάζηλ ἐπηηεξεζάκελνο, ηφ η῅ο γλσκεο εὗξνλ ὄλνκα· νὐδέ γάξ
θνηλνῦ ηηλνο ἤ ἰδηθνῦ ἐκθαίλεη ραξαθη῅ξα, ἀιι᾿ ἤ ἐθ ηῶλ πξφ αὐηνῦ ιεγνκέλσλ, ἤ ηῶλ ἐθεμ῅ο, ἟ ηνῦ ιέγνληνο
θαλνλίδεηαη δηάλνηα. Γηφ θαί ἀδχλαηνλ ἑλί θαί κφλῳ ζεκαηλνκέλῳ, ηφ ηνηνῦην ἀθνξίζαη ὄλνκα.

ΠΤΡ. Πῶο γάξ ἐλδέρεηαη ηφ πνιιαρῶο ιεγφκελνλ, ἑλφο ηηλνο εἶλαη ἀπνθιεξσηηθφλ;

ΜΑΞ. Ἵλα νὖλ ηφ αἶζρνο η῅ο ηνηαχηεο αἱξέζεσο θαλεξψηεξνλ γέλεηαη, θαί ἑηέξσο ηήλ ηνηαχηελ δηαζθεςψκεζα
πξφηαζηλ.

ΠΤΡ. Δἴ ζνη θίινλ, δηαζθεςψκεζα.

ΜΑΞ. Ἕλ ζέιεκα ιέγνληεο, εἴηε πξναηξεηηθφλ εἴηε γλσκηθφλ, εἴηε ἐμνπζηαζηηθφλ, εἰ θαί ἑηέξσο πσο αὐηφ θαιεῖλ
βνχινηλην· νὐ γάξ δηαθεξφκεζα πεξί ηνχηνπ· ἤ ζεῖνλ, ἤ ἀγγειηθφλ, ἤ ἀλζξψπηλνλ ηνῦην ιέγεηλ βηαζζήζνληαη. Καί
πξνεγνπκέλσο κέλ, ὁπφηεξνλ ηνχησλ αὐηφ εἴπσζη, θπζηθφλ ιέμνπζηλ· εἴπεξ ἑθάηεξνλ αὐηῶλ θχζεσο ὑπάξρεη δεισηηθφλ·
θαί ὅπεξ δηά η῅ο δηαηξεηηθ῅ο κεζφδνπ θεχγεηλ ἔδνμαλ, ηνῦην δηά η῅ο ἀλαιπηηθ῅ο ζπληζηῶληεο ἐδείρζεζαλ. ἖θεπνκέλσο
δέ, εἰ κέλ ζεῖνλ αὐηφ ιέμνπζη, Θεφλ θαί κφλνλ θχζεη ὄληα ηφλ Υξηζηφλ ἐγλψξηζαλ· εἰ δέ ἀγγειηθφλ, νὔηε Θεφλ νὔηε
ἄλζξσπνλ, ἀιι᾿ ἀγγειηθήλ ηηλα θχζηλ· εἰ δέ ἀλζξψπηλνλ, ςηιφλ ἄλζξσπνλ θαί ὑπεμνχζηνλ αὐηφλ ἔδεημαλ.

ΠΤΡ. ὇πελίθα ηαχηαηο πεξηπέζσζη ηαῖο ἀηνπίαηο, νὔηε θπζηθφλ νὔηε γλσκηθφλ ιέγνπζη ηφ ζέιεκα· ἀιι' ἐπηηεδεηφηεηη
πξνζεῖλαη ἟κῖλ θαζηλ.

ΜΑΞ. Ἡ ἐπηηεδεηφηεο αὕηε θαηά θχζηλ ἟κῖλ πξφζεζηηλ, ἤ νὐ θαηά θχζηλ;

ΠΤΡ. Καηά θχζηλ.

Σελίδα 12 από 26

ΜΑΞ. Οὐθνῦλ πάιηλ, θαηά ἀλάιπζηλ, θπζηθφλ ιέμνπζη ηφ ζέιεκα· θαί νὐδέλ ἐθ η῅ο πεξηφδνπ ηαχηεο ἀπψλαηλην· θαί
ἐπεηδή ἟ ἐπηηεδεηφηεο ἐθ καζήζεσο πνηεῖηαη ηήλ ἕμηλ θαί ηήλ πξνρείξεζηλ· ἀπφ καζήζεσο ἄξα θαί πξνθνπ῅ο ἔζρελ ὁ
Υξηζηφο θαη᾿ αὐηνχο ηήλ ἕμηλ ηνῦ ζειήκαηνο, θαί ηήλ πξνρείξεζηλ· θαί πξνέθνπηελ, ἀγλνῶλ πξφ η῅ο καζήζεσο ηά
καζήκαηα. Σίλνο νὖλ ράξηλ ηφλ Νεζηφξηνλ ἀπνζηξέθνληαη, ηῶλ ἐθείλνπ ζεξκῶο ἀληερφκελνη ιέμεσλ θαί ἐλλλνηῶλ; Ὅηη
δέ ἕλ ζέιεκα ιέγνληεο, ηά ἐθείλνπ δηεθδηθνῦζη, θαί ἟ παξ᾿ αὐηῶλ ζπλεγνξνπκέλε Ἔθζεζηο καξηπξεῖ, ἕλ ζέιεκα
ἀπνθελακέλε ηφλ Νεζηφξηνλ πξεζβεχεηλ, ἐπί ηῶλ πιαηηνκέλσλ αὐηῷ δχν πξνζψπσλ.

ΜΑΞ. Ἔηη ηέ ηφ, θπζηθφλ εἶλαη ζέιεκα δησζνχκελνη, ἤ ὑπνζηαηηθφλ αὐηφ, ἤ παξά θχζηλ ιέμνπζηλ. Ἀιι᾿ εἰ κέλ
ὑπνζηαηηθφλ αὐηφ θήζνπζηλ, ἑηεξφβνπινο νὕησ γε ἔζηαη ὁ Τἱφο ηῷ Παηξί. Μφλεο γάξ ὑπνζηάζεσο ραξαθηεξηζηηθφλ ηφ
ὑπνζηαηηθφλ. Δἰ δέ παξά θχζηλ, ηήλ ἔθπησζηλ ηῶλ αὐηνῦ δνγκαηίδνπζηλ νὐζηῶλ, εἴπεξ θζαξηηθά ηῶλ θαηά θχζηλ ηά παξά
θχζηλ.

Ἡδέσο δ᾿ ἄλ αὐηνχο θαί ηνῦην ἐξνίκελ, ὅηη ὁ ηῶλ ὅισλ Θεφο θαί Παηήξ, θαζ᾿ ὅ Παηήξ ζέιεη, ἤ θαζ᾿ ὅ Θεφο; Ἀιι᾿ εἰ κέλ
θαζ᾿ ὅ ὁ Παηήξ, ἄιιν αὐηνῦ ἔζηαη παξά ηφ ηνῦ Τἱνῦ ζέιεκα· νὐ γάξ Παηήξ ὁ Τἱφο· εἰ δέ θαζ᾿ ὅ Θεφο· Θεφο δέ Τἱφο,
Θεφο θαί ηφ Πλεῦκα ηφ ἅγηνλ· ἄξα θχζεσο εἶλαη ηφ ζέιεκα δψζνπζηλ, ἤγνπλ θπζηθφλ.

Ἔηη, εἰ θαηά ηνχο Παηέξαο, ὧλ ηφ ζέιεκα ἕλ, ηνχησλ θαί ἟ νὐζία κία ἐζηί· θαη᾿ αὐηνχο δέ, ἕλ ηφ ζέιεκα η῅ο ζεφηεηνο
ηνῦ Υξηζηνῦ θαί η῅ο ἀλζξσπφηεηνο αὐηνῦ· ἄξα κίαλ θαί ηήλ αὐηήλ ηνχησλ ιέγνπζη ηήλ νὐζίαλ. Καί πῶο νὕησ
ἀζεβνῦληεο, θαζίλ, ὅηηπεξ ηνῖο Παηξάζηλ ἕπνληαη;

Καί πάιηλ, εἰ θαηά ηνχο αὐηνχο Παηέξαο ἟ η῅ο θχζεσο δηαθνξά ἐλ ηῷ ἐλί ζειήκαηη νὐ δηαθαίλεηαη, ἀλάγθε αὐηνχο ἤ ἕλ
ζέιεκα ιέγνληαο, θπζηθήλ ἐλ Υξηζηῷ κή ιέγεηλ δηαθνξάλ, ἤ θπζηθήλ ιέγνληαο δηαθνξάλ, ἕλ ζέιεκα κή ιέγεηλ, εἴπεξ ηνῖο
παηξηθνῖο θαλφζηλ ἑαπηνχο ἀπεπζχλνπζη.

Καί πάιηλ, εἰ θαηά ηνχο αὐηνχο δηδαζθάινπο, νὐθ ἔζηη θνηλφλ ἀκθνηέξσλ, δειαδή νὐζηῶλ, ηφ ζέιεκα, ἀλάγθε αὐηνχο ἤ
ἄκθσ ηάο θχζεηο ηνῦ αὐηνῦ κή ιέγεηλ θνηλῶο ἔρεηλ ἕλ ζέιεκα· ἤ ηνῦην ιέγνληαο, θαλεξῶο ηνῖο παηξηθνῖο ἀπνκάρεζζαη
λφκνηο ηε θαί ζεζπίζκαζη.

ΠΤΡ. Λίαλ ζαθῶο, θαί ζπληεηκεκέλσο ἔδεημελ ιφγνο ηήλ ζπκπεπιεγκέλελ πάζῃ ἐπηλνίᾳ ηῶλ δη᾿ ἐλαληίαο ἀζέβεηαλ. Σί δέ
ιέγνκελ, ὅηη θαί ἐθ ηῶλ Παηέξσλ ηνῦην δεηθλχεηλ ἐπηρεηξνῦζη;

ΜΑΞ. Δἰ κέλ ηνχο δηαηξνῦληαο, θαί ηνχο ζπγρένληαο ηήλ ὑπεξθπᾶ νἰθνλνκίαλ, Παηέξαο θαιεῖλ βνχινληαη, ζπγρσξνῦκελ
αὐηνῖο. Πάληεο γάξ ἕλ ζέιεκα ἐδφμαζαλ, θαίηνη ἐθ δηακέηξνπ δηεζηεθφηεο ηήλ ἀζέβεηαλ. Δἰ δέ ηνχο η῅ο ἖θθιεζίαο,
νὐδακῶο ηνῦην ζπγρσξήζνκελ αὐηνῖο. ἖πεί δείμσζηλ ἕλα κφλνλ ηῶλ ἐκθαλῶλ θαί πᾶζη γλσξίκσλ, ὅπσο θαί ἟κεῖο ἐλ
἟κέξᾳ η῅ο ηῶλ ἟κεηέξσλ δηαγλψζεσο, ἐγθαινχκελνη παξά Υξηζηνῦ ηνῦ Θενῦ, ὅηη ηίλνο ράξηλ ἀλεδέμαζζε θσλήλ, ὅινλ
ιχνπζαλ η῅ο ἐκ῅ο ζαξθψζεσο ηφ κπζηήξηνλ; ἔρνκελ ἀπνινγίαλ, ὅηη ηήλ ἐλ πᾶζηλ αἰδεζζέληεο ηνῦ Παηξφο ὑπφιεςηλ.


Σελίδα 13 από 26
ΠΤΡ. Σί νὖλ ηφ εἰξεκέλνλ ηῷ Θενιφγῳ Γξεγνξίῳ· "Σφ γάξ ἐθείλνπ ζέιεηλ νὐδέ ὑπελαληίνλ ηῷ Θεῷ, ζεσζέλ ὅινλ," νὐθ
ἐλαληίνλ ηῶλ δχν ζειεκάησλ ἐζηί;

ΜΑΞ. Οὐδακῶο. Σνὐλαληίνλ, ηῶλ δχν ζειεκάησλ κέλ νὖλ, θαί ηῶλ ἄιισλ πάλησλ ἐθθαληηθψηεξνλ.

ΠΤΡ. Πῶο ηνῦηφ θεο;

ΜΑΞ. Ὥζπεξ ἟ πχξσζηο ηφ ππξσζέλ θαί ηφ ππξῶζαλ ἑαπηῆ ζπλεηζάγεη, θαί ἟ ςχμηο ηφ ςπρζέλ θαί ηφ ςχμαλ, θαί ἟
βάδηζηο ηφ βαδίδνλ θαί βαδηδφκελνλ, θαί ἟ ὅξαζηο ηφ ὁξῶλ θαί ὁξψκελνλ, θαί λφεζηο ηφ λννῦλ θαί λννχκελνλ· νὐ γάξ
δπλαηφλ ηήλ ζρέζηλ ἄλεπ ηῶλ ζρεηῶλ λνεῖλ ἤ ιέγεηλ· νὕησ θαηά ηφ ἀθφινπζνλ, θαί ηφ ζεσζέλ θαί ηφ ζεῶζαλ. Ἄιισο ηε
δέ, εἰ ηνῦ ζειήκαηνο ζέσζηο ἐλαληία ἐζηί ηῶλ δχν ζειεκάησλ θαη᾿ αὐηνχο, θαί ἟ η῅ο θχζεσο ζέσζηο ἐλαληία ἔζηαη ηῶλ
δχν θχζεσλ. ἖π᾿ ἀκθνηέξσλ γάξ ηφλ αὐηφλ η῅ο ζεψζεσο ηέζεηθελ ὁ Παηήξ ιφγνλ.

ΠΤΡ. Πάλπ ζπκβαίλνπζα ἐδείρζε ἟ ρξ῅ζηο ηνῦ Παηξφο ηνῖο δχν ζειήκαζηλ· ἀιιά ρξή ηνχηῳ ζχκθσλνλ δεῖμαη θαί
Γξεγφξηνλ, ηφλ ηήλ Νπζζαέσλ θαηδξχλαληα ἖θθιεζίαλ. Ἕλ γάξ αὐηφλ θξνλνῦληα παξάγνπζη ζέιεκα, ἐθ ηνῦ εἰπεῖλ ηφλ
Παηέξα πεξί ηνῦ Κπξίνπ· Ἡ ςπρή ζέιεη, ηφ ζῶκα ἅπηεηαη· δη᾿ ἀκθνηέξσλ θεχγεη ηφ πάζνο. Φαζί γάξ ὅηη ηῷ ζείῳ
ζειήκαηη η῅ο ἟λσκέλεο αὐηῷ θαζ᾿ ὑπφζηαζηλ ζεφηεηνο ἔθε ὁ Παηήξ, ηήλ ςπρήλ ηνῦ Κπξίνπ ζέιεηλ.

ΜΑΞ. Οὐθνῦλ θαηά ηφλ αὐηφλ εἰξκφλ θαί ηφ ζῶκα ηῆ ζείᾳ ἀθῆ ἔθε ἅπηεζζαη, θαί ἔζηαη θαη' αὐηνχο θαί ἁπηή ἟ ζεφηεο.
Ἅ γάξ αὐηνί πεξί η῅ο ςπρ῅ο ηνῦ Κπξίνπ ιέγνπζηλ, ἕηεξνο ἐθ η῅ο ἴζεο ἐθθσλήζεσο κεηάγσλ πεξί ηφ ζῶκα, εἰο ἐζράηελ
αὐηνχο ἀπάγεη πιάλελ.

ΠΤΡ. Πάλπ ζπλνπηηθῶο ηφ βιάζθεκνλ η῅ο ηνηαχηεο ἐθδνρ῅ο παξέζηεζαο. Σί δέ θακελ θαί πεξί ηῶλ παξαγνκέλσλ αὐηνῖο
ἀπφ ηνῦ κεγάινπ Ἀζαλαζίνπ ρξήζεσλ; Ὧλ κία ἐζηίλ αὕηε· "Ννῦο Κπξίνπ νὔπσ Κχξηνο, ἀιι᾿ ἤ ζέιεζηο, ἤ βνχιεζηο, ἤ
ἐλέξγεηα πξφο ηη."

ΜΑΞ. Καζ᾿ ἑαπηῶλ θαί ηαχηελ πξνβάιινληαη. Γηφ θαί ὁ ἀιεζήο ιφγνο ηνῖο αὐηῶλ πξφο ἀλαίξεζηλ ηῶλ αὐηῶλ ἐλ πᾶζη
θέρξεηαη πξνβιήκαζη. Μεδέ γάξ νὕησ πνηέ πησρεχζεηελ ἟ ἀιήζεηα, ὥζηε ηῶλ ἰδίσλ θαηά ηῶλ ἀληηπάισλ δεεζ῅λαη
ὅπισλ. Δἰ γάξ, θαηά ηφλ Παηέξα, "Ννῦο Κπξίνπ, νὔπσ Κχξηνο" ἄιιν πάλησο παξά ηφλ Κχξηνλ ἔζηαη ὁ λνῦο αὐηνῦ·
ηνπηέζηηλ, νὐ θχζεη Κχξηνο, ἤγνπλ Θεφο, ὁ λνῦο ηνῦ Κπξίνπ· θαζ᾿ ὑπφζηαζηλ γάξ, αὐηνῦ γεγελ῅ζζαη πηζηεχεηαη· θαί
ηνῦην δ῅ινλ ἐθ ηνῦ ἐπαγαγεῖλ, ἤ ζέιεζηλ, ἤ βνχιεζηλ, ἤ ἐλέξγεηαλ πξφο ηη, αὐηφλ εἶλαη· θαλφλη ρξψκελνο πξφο ηνῦην, ηῷ
ὄληη θηινζφθῳ ηῶλ θηινζφθσλ Κιήκεληη, ἐλ ηῷ ἕθηῳ ηῶλ ΢ηξσκαηέσλ ιφγῳ, ηήλ κέλ ζέιεζηλ, λνῦλ εἶλαη ὀξεθηηθφλ
ὁξηζακέλῳ· ηήλ δέ βνχιεζηλ, εὔινγνλ ὄξεμηλ, ἤ ηήλ πεξί ηηλνο ζέιεζηλ. Πξφο ηη δέ ἐλέξγεηαλ ὁ ζεῖνο νὗηνο δηδάζθαινο
δηφηη πξφο πάληα ζενπξεπῶο παξ᾿ αὐηνῦ γελφκελα, ηῆ θαζ᾿ ὑπφζηαζηλ ἑλσζείζῃ αὐηῷ λνεξᾷ θαί ινγηθῆ ἐρξήζαην ςπρῆ.

ΠΤΡ. Σῷ ὄληη, δη᾿ ὧλ ἀληηζηξαηεχεζζαη δνθνῦζη ηῆ εὐζεβείᾳ, δη᾿ αὐηῶλ ηφλ ἔιεγρνλ ὑπνκείλαληεο ἞γλφεζαλ. Υξή δέ θαί
ηήλ ἑηέξαλ, ἥλ ἐθ ηνῦ Παηξφο παξάγνπζηλ, ἐπεμεξγάζαζζαη ρξ῅ζηλ, πξφο ηφ κεδεκίαλ αὐηνῖο ὑπνιηπεῖλ πξφθαζηλ θαηά
η῅ο ἀιεζείαο.


Σελίδα 14 από 26
ΜΑΞ. Σίο αὕηε; ἀγλνῶ γάξ.

ΠΤΡ. Ἧ θεζηλ ὁ ζαπκαζηφο ἐθεῖλνο ἀλήξ· "἖γελλήζε ἐθ γπλαηθφο, ἐθ η῅ο πξψηεο πιάζεσο ηήλ ἀλζξψπνπ κνξθήλ
ἑαπηῷ ἀλαζηεζάκελνο, ἐλ ἐπηδείμεη ζαξθφο, δίρα δέ ζαξθηθῶλ ζειεκάησλ, θαί ινγηζκῶλ ἀλζξσπίλσλ, ἐλ εἰθφλη
θνηλφηεηνο. Ἡ γάξ ζέιεζηο, ζεφηεηνο κφλεο."

ΜΑΞ. Αὐζεξκήλεπηνο νὖζα, νὐ δεῖηαη ὅισο η῅ο ἐθ ινγηζκῶλ βνεζείαο.

ΠΤΡ. Καί πῶο ηνχηνηο ἀκθίβνινο ηπγράλεη;

ΜΑΞ. ἖θ πνιι῅ο ἀκαζίαο. ἖πεί, ηίλη νὐθ ἔζηη θαηαθαλέο, εἰ κή πάληῃ ηφ η῅ο ςπρ῅ο πεπήξσηαη ὀπηηθφλ, ὅηη νὐ πεξί ηνῦ
θπζηθνῦ ιφγνπ, ἀιιά πεξί ηνῦ ηξφπνπ η῅ο θαηά ζάξθα αὐηνῦ ὑπάξμεσο, ηαῦηα ὁ Παηήξ δηεμ῅ιζελ, δεῖμαη βνπιφκελνο
ηήλ ζάξθσζηλ ἔξγνλ νὖζαλ η῅ο ζείαο θαί κφλεο ζειήζεσο, εὐδνθνῦληνο κέλ ηνῦ Παηξφο, αὐηνπξγνῦληνο δέ ηνῦ Τἱνῦ, θαί
ζπλεξγνῦληνο ηνῦ ἁγίνπ Πλεχκαηνο, ἀιι᾿ νὐ ζαξθηθ῅ο θηλήζεσο, θαί ινγηζκῶλ ἀλζξσπίλσλ, εἴηνπ γακηθήο ἀθνινπζίαο;
Οὐ γάξ ηφλ η῅ο θχζεσο ιφγνλ ἐθαηλνηφκεζε γελφκελνο ἄλζξσπνο ηῶλ ὅισλ ὁ Θεφο· ἐπεί νὐδέ ἄλζξσπνο ἔηη ἦλ,
ἀλειιηπ῅ θαί ἀλαιινίσηνλ ηφλ ἐλ πᾶζη η῅ο θχζεσο νὐθ ἔρσλ ιφγνλ, ἀιιά ηφλ ηξφπνλ, ἤγνπλ ηήλ δηά ζπνξᾶο ζχιιεςηλ,
θαί ηήλ δηά θζνξᾶο γέλλεζηλ. Οὐθνῦλ ηνχο θπζηθνχο ηῶλ ἑλσζέλησλ ιφγνπο νὐδακῶο ἞ξλήζαλην νἱ ζεφθξνλεο η῅ο
἖θθιεζίαο δηδάζθαινη· ἀιιά ζπκθψλσο ηνῖο εὐαγγειηζηαῖο, θαί ἀπνζηφινηο, θαί πξνθήηαηο, ηφλ Κχξηνλ ἟κῶλ θαί Θεφλ
Ἰεζνῦ Υξηζηφλ, θαη' ἄκθσ ηάο αὐηνῦ θχζεηο ζειεηηθφλ θαί ἐλεξγεηηθφλ η῅ο ἟κῶλ ἔθεζαλ ζσηεξίαο.

ΠΤΡ. Καί δπλαηφλ ηνῦην ἐθ ηῶλ η῅ο Παιαηᾶο θαί Νέαο δεῖμαη Γξακκάησλ;

ΜΑΞ. Καί κάιηζηα· θαί γάξ νἱ Παηέξεο νὐθ νἴθνζελ θηλνχκελνη, ἀιι᾿ ἐμ αὐηῶλ καζφληεο, ηνῦην θηιαλζξψπσο θαί
ἐδίδαμαλ. Οὐ γάξ αὐηνί ἦζαλ νἱ ιαινῦληεο, ἀιι᾿ ἟ δη᾿ ὅινπ πεξηρσξήζαζα αὐηνῖο ράξηο ηνῦ Πλεχκαηνο.

ΠΤΡ. ἖πεηδή κηκήζεη ζείαο ἀγνζφηεηνο ὠθειεῖζαη πξνζέκελνο, εἰο ηνχηνπο ἑαπηφλ η῅ο δεηήζεσο ἐθδέδσθαο ηνχο
πφλνπο, ἀφθλσο θαί ηνῦην δίδαμνλ.

ΜΑΞ. ἖λ ηνῖο ἁγίνηο Δὐαγγειίνηο εἴξεηαη πεξί ηνῦ Κπξίνπ, ὅηη Σῆ ἐπαχξηνλ ἞ζέιεζελ ὁ Ἰεζνῦο εἰο ηήλ Γαιηιαίαλ·
πξφδεινλ δέ, ὅηη θαζ᾿ ὅ νὐθ ἦλ ἐθεῖ, ἞ζέιεζηλ εἰζειζεῖλ· νὐθ ἦλ δέ ἀλζξσπφηεηη· ζεφηεηη γάξ νὐδελφο ἄπεζηηλ. Ἄξα νὖλ
θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο, θαί νὐ θαζ᾿ ὅ Θεφο ἞ζέιεζελ εἰζειζεῖλ· θαί ζειεηηθφο ἦλ θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο.

Καί ἀιιαρνῦ πάιηλ· Θέισ, ἵλα ὅπνπ εἰκί ἐγψ, θαί αὐηνί ὦζηλ. Δἰ θαζ᾿ ὅ Θεφο ὁ Υξηζηφο ὑπέξ ηφ πνῦ ἐζηίλ· νὐ γάξ ἐλ
ηφπῳ θαζ᾿ ὅ Θεφο· ὑπέξ δέ ηφ πνῦ ἀδχλαηνλ ηήλ θηηζηήλ θχζηλ ὑπάξρεηλ· ἄξα θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο ζέιεη, ἵλα ὅπνπ ἐζηί θαί
αὐηνί ὦζη· θαί ζειεηηθφο ἦλ ὁ αὐηφο θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο.


Σελίδα 15 από 26
Καί ἀιιαρνῦ πάιηλ· Καί ἐιζψλ εἰο ηφπνλ, εἶπε· Γηςῶ. Καί ἔδσθαλ αὐηῷ νἶλνλ κεηά ρνι῅ο κεκηγκέλνλ· θαί γεπζάκελνο,
νὐθ ἤζειε πηεῖλ. Καηά πνῖνλ αὐηνῦ κέξνο δης῅ζαη αὐηφλ ιέγεηαη; Δἰ κέλ θαηά ηήλ ζεφηεηα, ἐκπαζήο ἔζηαη ἟ ζεφηεο
αὐηνῦ, πφζεσο παξά θχζηλ ἐθηεκέλε. Δἰ δέ θαηά ηήλ ἀλζξσπφηεηα, ἄξα θαζ᾿ ὅ ἐδίςεζε, θαη᾿ ἐθεῖλν θαί ηφ ἀθαηάιιεινλ
ηῆ θχζεη νὐθ ἞ζέιεζε πηεῖλ· θαί ζειεηηθφο ἦλ ὁ αὐηφο θαί θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο.

Καί ἀιιαρνῦ θεζη· Καί πεξηεπάηεη ὁ Ἰεζνῦο ἐλ ηῆ Γαιηιαίᾳ· νὐ γάξ ἤζειελ ἐλ ηῆ Ἰνπδαίᾳ πεξηπαηεῖλ, ὅηη ἐδήηνπλ αὐηφλ
νἱ Ἰνπδαῖνη ἀπνθηεῖλαη. Δἰ η῅ο ζαξθφο θχζεη ὁ πεξίπαηνο, ἀιι᾿ νὐ η῅ο θαζ᾿ ὑπφζηαζηλ ἟λσκέλεο αὐηῆ ζεφηεηνο, ἄξα
θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο ὁ αὐηφο ἐλ ηῆ Γαιηιαίᾳ πεξηπαηῶλ, νὐθ ἤζειελ ἐλ ηῆ Ἰνπδαίᾳ πεξηπαηεῖλ· θαί ζειεηηθφο ὅ αὐηφο θαί
θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο.

Καί ἑηέξσζη πάιηλ· Κἀθεῖζελ ἐμειζφληεο, παξεπνξεχνλην δηά η῅ο Γαιηιαίαο· θαί νὐθ ἤζειελ, ἵλα ηηο γλῷ. Ὡκνιφγεηαη
παξά πάλησλ ἟ πφξεπζηο θχζεη η῅ο ἀλζξσπφηεηνο, ὡο εἴξεηαη, εἶλαη ηνῦ Κπξίνπ, ἀιι᾿ νὐ η῅ο αὐηνῦ ζεφηεηνο· εἰ δέ θαζ᾿
ὅ ἄλζξσπνο, ἀιι᾿ νὐ θαζ᾿ ὅ Θεφο θχζεη, πξνζ῅λ αὐηῷ ἟ πφξεπζηο· ἄξα θαί θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο παξαπνξεπφκελνο κεηά ηῶλ
καζεηῶλ, νὐθ ἤζειελ ἵλα ηηο γλῷ· θαί ζειεηηθφο ἦλ ὅ αὐηφο θαί θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο.

Καί ἑηέξσζη πάιηλ· Κἀθεῖζελ ἀλαζηάο ἀπ῅ιζελ εἰο ηά ὅξηα Σχξνπ θαί ΢ηδῶλνο. Καί εἰζειζψλ εἰο νἰθίαλ, νὐδέλα ἤζειε
γλῶλαη· θαί νὐθ ἞δπλήζε ιαζεῖλ. Δἰ θαζ᾿ ὅ Θεφο ὁ Υξηζηφο δχλακηο ἦλ αὐζππφζηαηνο· θαζ᾿ ὅ δέ ἄλζξσπνο, ἀζζέλεηα· Δἰ
γάξ θαί ἐζηαπξψζε, θεζίλ ὁ ζεῖνο Ἀπφζηνινο, ἐμ ἀζζελείαο, ἀιιά δῆ ἐθ δπλάκεσο Θενῦ· ἄξα θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο, θαί νὐ
θαζ᾿ ὅ Θεφο, εἰζειζψλ εἰο νἰθίαλ, νὐθ ἤζειελ ἵλα ηηο γλῷ· θαί νὐθ ἞δπλήζε ιαζεῖλ· θαί ζειεηηθφο ἦλ ὁ αὐηφο, θαί θαζ᾿ ὅ
ἄλζξσπνο.

Καί ἀιιαρνῦ θεζη· Πεξί ηεηάξηελ θπιαθήλ η῅ο λπθηφο ἔξρεηαη πξφο αὐηνχο, πεξηπαηῶλ ἐπί η῅ο ζαιάζζεο· θαί ἤζειε
παξειζεῖλ αὐηνχο. Δἰ κέλ θαζ᾿ ὅ Θεφο, ηνῦηφ ηηο πεξί αὐηνῦ εἰξ῅ζζαη ἐθιάβῃ, πέξαζη ζσκαηηθνῖο, ηῷ ἄλσ θεκί, θαί ηῷ
θάησ· ηῷ ἔκπξνζζελ θαί ηῷ ὀπίζσ· ηῷ δεμηά θαί ηῷ ἀξηζηεξά, δηαι῅θζαη ηήλ ζεφηεηα ιέγεηλ ἀλαγθαζζήζεηαη. Δἰ δέ θαζ᾿
ὅ ἄλζξσπνο ηαῦηα εἰξ῅ζζαη πεξί αὐηνῦ ιέγεη· ἄξα ζειεηηθφο ἦλ ὁ αὐηφο θαί θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο.

Καί ἀιιαρνῦ θεζη· Καί πξνζ῅ιζνλ νἱ καζεηαί αὐηνῦ, ιέγνληεο αὐηῷ· Πνῦ ζέιεηο, ἀπειζφληεο ἑηνηκάζνκέλ ζνη ηφ Πάζρα
θαγεῖλ; Δἰ ἟ βξῶζηο ηνῦ Πάζρα ηῶλ ὑπφ λφκνλ ἐζηί· γέγνλε δέ ὁ Κχξηνο θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο ζέισλ ἔθαγε ηφ Πάζρα, θαί
ζειεηηθφο ἦλ ὁ αὐηφο θαί θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο.

Καί ὁ ζεῖνο δέ Ἀπφζηνινο ἐλ ηῆ πξφο ἗βξαίνπο ἖πηζηνιῆ, πεξί αὐηνῦ θεζηλ· ὘πήθννο γελφκελνο κέρξη ζαλάηνπ,
ζαλάηνπ δέ ζηαπξνῦ. Θέισλ νὖλ ἄξα ὑπήθνπζελ, ἤ κή ζέισλ; Ἀιι᾿ εἰ κέλ κή ζέισλ, ηπξαλλίο δέ εὐιφγσο, θαί νὐρ
ὑπαθνή ιερζείε. Δἰ δέ ζέισλ· ὑπήθννο δέ νὐ θαζ᾿ ὅ Θεφο, ἀιιά θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο γέγνλε· "Καζ᾿ ὅ γάξ Θεφο, νὔηε
ὑπήθννο, θαηά ηνχο Παηέξαο, νὔηε ἀλήθννο." - "Σῶλ γάξ δεπηέξσλ, θαί ηῶλ ὑπφ ρεῖξα ηαῦηα," θεζίλ ὁ ζεῖνο Γξεγφξηνο·
ἄξα θαί θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο ζειεηηθφο ἦλ.

Καί ὁ καθάξηνο δέ Γαβίδ ἐλ ηῷ ηξηαθνζηῷ ἐλλάηῳ ςαικῷ· Θπζίαλ θαί πξνζθνξάλ, θεζίλ, νὐθ ἞ζέιεζαο, ζῶκα δέ
θαηεξηίζσ κνη. ὇ινθαπηψκαηα θαί πεξί ἁκαξηίαο νὐθ ἐμεδήηεζαο· ηφηε εἶπνλ· Ἰδνῦ ἤθσ. ἖λ θεθαιίδη βηβιίνπ γέγξαπηαη
πεξί ἐκνῦ, ηνῦ πνη῅ζαη ηφ ζέιεκα ζνπ· ὁ Θεφο κνπ, ἞βνπιήζελ. Ὅηη κέλ θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο ὁ Υξηζηφο, θαί νὐ θαζ᾿ ὅ
Θεφο, Θεφο αὐηνῦ ιέγεηαη ὁ Παηήξ, ὥζπεξ θαί Παηήξ, θαζ᾿ ὅ Θεφο, θαί νὐ θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο, νὐδέ ηνχο δη᾿ ἐλαληίαο
νἶκαη δηακθηβάιιεηλ. Δἰ δέ θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο, θαί νὐ θαζ᾿ ὅ Θεφο, Θεφο αὐηνῦ ἐζηηλ ὁ Παηήξ, ἄξα θαί θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο,

Σελίδα 16 από 26
θαί νὐ θαζ᾿ ὅ Θεφο, ἞βνπιήζε ηφ ζέιεκα ηνῦ Παηξφο θαί αὐηνῦ πνη῅ζαη· αὐηνῦ γάξ ἐζηη θαί ηφ ηνῦ Παηξφο ζέιεκα,
Θενῦ θαί αὐηνῦ θαη᾿ νὐζίαλ ὄληνο. Δἰ γάξ ηνῦην, νὐ κφλνλ θαζ᾿ ὅ Θεφο θαί ηῷ Παηξί ὁκννχζηνο ἦλ ζειεηηθφο, ἀιιά θαί
θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο θαί ἟κῖλ ὁκννχζηνο.

Υξή δέ εἰδέλαη ὡο ηά λῦλ παξαηεζέληα ηνῦ ςαικνῦ ῥήκαηα ὁ ζεῖνο Ἀπφζηνινο, ἐλ ηῆ πξφο ἗βξαίνπο ἖πηζηνιῆ, εἰο ηφλ
Κχξηνλ ἐμείιεθελ. ὇ κέγαο δέ Μσυζ῅ο ἐλ ηῆ ηνῦ ἀλζξψπνπ γελέζεη ηφλ Θεφλ εἰζάγεη ιέγνληα· Πνηήζσκελ ἄλζξσπνλ
θαη᾿ εἰθφλα ἟κεηέξαλ θαί θαζ᾿ ἟κνίσζηλ. Δἰ νὖλ εἰθψλ ὁ ἄλζξσπνο η῅ο ζείαο θχζεσο· αὐηεμνχζηνο δέ ἟ ζεία θχζηο· ἄξα
θαί ἟ εἰθψλ· εἴπεξ ηήλ πξφο ηφ ἀξρέηππνλ ζψδεη ὁκνίσζηλ, αὐηεμνχζηνο θχζεη ηπγράλεη. Δἰ δέ ηνῦην, γέγνλε δέ ηφ θχζεη
ἀξρέηππνλ θαί εἰθψλ θχζεη, ἄξα θαη' ἄκθσ ηάο αὐηνῦ θχζεηο ζειεηηθφο θχζεη ὑπ῅ξρελ ὁ αὐηφο. Πξναπείρζε γάξ ἐθ ηῶλ
Παηέξσλ, ηφ ζέιεκα εἶλαη ηήλ θαηά θχζηλ αὐηεμνπζηφηεηα.

Γεῖ δέ εἰδέλαη ὡο ἟ αὐηεμνπζηφηεο ὁκσλχκσο ιέγεηαη κέλ, ὥζπεξ θαί ἟ θχζηο· ἄιισο δέ ἐπί Θενῦ ιακβάλεηαη, θαί ἄιισο
ἐπί ἀγγέισλ, θαί ἄιισο ἐπί ἀλζξψπσλ. ἖πί κέλ Θενῦ ὑπεξνπζίσο· ἐπί δέ ἀγγέισλ, ὡο ζπληξερνχζεο ηῆ ἕμεη η῅ο
πξνρεηξήζεσο, θαί παξελζήθελ ὅισο ρξφλνπ κή παξαδερνκέλεο· ἐπί δέ ἀλζξψπσλ, ὡο ρξνληθῶο η῅ο ἕμεσο ἐπηλννπκέλεο
η῅ο πξνρεηξήζεσο. Δἰ γάξ ζέισλ ὁ Ἀδάκ ὑπήθνπζε, θαί ζέισλ ἐζεψξεζε, θαί ζειήζαο ἔθαγελ· ἄξα πξσηνπαζήο ἐλ ἟κῖλ
἟ ζέιεζηο. Δἰ δέ πξσηνπαζήο ἐλ ἟κῖλ ἟ ζέιεζηο, ηαχηελ δέ κεηά η῅ο θχζεσο θαη᾿ αὐηνχο νὐ πξνζείιεθελ ὁ Λφγνο
ἐλαλζξσπήζαο· νὐθ ἄξα ἐγψ ρσξίο ἁκαξηίαο γέγνλα. Δἰ δέ ἐγψ ρσξίο ἁκαξηίαο νὐ γέγνλα, νὐθ ἄξα ἐζψζελ· εἴπεξ ηφ
ἀπξφζιεπηνλ, ἀζεξάπεπηνλ.

Ἔπεηηα δέ, εἰ ἔξγνλ αὐηνῦ θαί πνίεκα ἟ αὐηεμνχζηνο η῅ο θχζεσο ὑπάξρεη δχλακηο, ηαχηελ δέ ὁ Λφγνο ζαξθσζείο, θαη᾿
αὐηνχο, κεηά η῅ο θχζεσο θαζ᾿ ἕλσζηλ ἄῤῥεηνλ νὐ πξνζείιεθελ, ἤ θαηαγλνχο η῅ο νἰθείαο δεκηνπξγίαο, ὡο νὐ θαι῅ο,
ηαχηελ ἑαπηνῦ ἀπεπέκςαην· ἤ θζνλήζαο ἟κῖλ η῅ο θαη᾿ αὐηήλ ζεξαπείαο, ἟κᾶο κέλ η῅ο ἐληεινῦο ἀπνζηεξῶλ ζσηεξίαο,
θαί ἑαπηφλ ὑπφ πάζνο ὄληα δεηθλχο, ηῷ κή ζέιεηλ, ἤ ηῷ κή δχλαζζαη ηειείσο ζψδεηλ.

Σαὐηα κέλ πεξί ηνῦ ζειεηηθφλ εἶλαη θχζεη ηφλ ζαξθσζέληα Θεφλ Λφγνλ, θαί θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο· πεξί ζέ ηνῦ ζειεηηθφλ
θχζεη εἶλαη ηφλ αὐηφλ, θαί θαζ᾿ ὅ Θεφο, ἔλζελ εἰζφκεζα. Φεζί γάξ αὐηφο ὁ Κχξηνο ἟κῶλ θαί Θεφο, ἟ κφλε ἀιήζεηα, πεξί
ἑαπηνῦ ἐλ ηνῖο Δὐαγγειίνηο νὕησο· Ἱεξνπζαιήκ, Ἱεξνπζαιήκ, ἟ ἀπνθηέλνπζα ηνχο πξνθήηαο, θαί ιηζνβνινῦζα ηνχο
ἀπεζηαικέλνπο πξφο αὐηήλ· πνζάθηο ἞ζέιεζα ἐπηζπλαγαγεῖλ ηά ηέθλα ζνπ, ὡζπεξ ὄξληο ἐπηζπλάγεη ηά λνζζία ἑαπη῅ο
ὑπφ ηάο πηέξπγαο, θαί νὐθ ἞ζειήζαηε; Νῦλ ἀθίεηαη ὑκῖλ ὁ νἶθνο ὑκῶλ ἔξεκνο. Γ῅ινλ γάξ, ὅηη νὐ θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο ἀιιά
θαζ᾿ ὅ Θεφο, δείμαο ηνχο πνηθίινπο η῅ο ζνθ῅ο αὐηνῦ πεξί ηφλ ἄλζξσπνλ πξνλνίαο ηξφπνπο· δη᾿ ὧλ ζειήζαο ἀπφ η῅ο ηῶλ
ἐθηφο πιάλεο ηήλ θχζηλ πξφο ἑαπηφλ ἐπηζπλάμαη, αὕηε νὐθ ἞ζέιεζε.

Καί πάιηλ θεζίλ· Ὥζπεξ ὁ Παηήξ ἐγείξεη ηνχο λεθξνχο, θαί δσνπνηεῖ· νὕησ θαί ὁ Τἱφο, νὕο ζέιεη δσνπνηεῖ. Δἰ ηφ, ὡο
ἐπίῤῥεκα ζπγθξηηηθφλ ἐζηηλ· αἱ δέ ζπγθξίζεηο ηῶλ ὁκννπζίσλ· νὐθ ἄξα ηνῦην δπλαηφλ θαηά ηφλ ἀλζξψπηλνλ ἐπί Υξηζηφλ
ιέγεζζαη. Οὐθνῦλ ἐδίδαμελ ἟κᾶο ὁ ΢σηήξ ὅηη, ὥζπεξ ὁ Παηήξ, Θεφο ὤλ, ζειήκαηη ηνχο λεθξνχο δσνπνηεῖ, νὕησ θαί
αὐηφο, ὁκννχζηνο ὤλ ηῷ Παηξί θαί ὁκνζειήο, νὕο ζέιεη δσνπνηεῖ. Σαῦηα ηῶλ εὐαγγειηζηῶλ, θαί ἀπνζηφισλ, θαί
πξνθεηῶλ ηά δφγκαηα. Σίο νὖλ ὑπέξ ηαῦηα κείδσλ ἀπφδεημηο πεξί ηνῦ θχζεη ζειεηηθφλ εἶλαη ηφλ αὐηφλ θαί θαζ᾿ ὅ Θεφο
ἐζηη, θαί θαζ᾿ ὅ ἄλζξσπνο;

ΠΤΡ. Οὐδέλ ηνχησλ πξφο ἀπφδεημηλ ηνῦ θπζηθά εἶλαη ηά ζειήκαηα ζαθέζηεξνλ. Πῶο νὖλ ηφλ ἐπηδνζέληα ιίβειινλ ὑπφ
Μελᾶ ηνῦ γελνκέλνπ ἐπηζθφπνπ η῅ο βαζηιίδνο, ἕλ ζέιεκα ἔρνληα, ἐδέμαην Βηγίιηνο ὁ η῅ο ῾Ρσκαίσλ ηεληθαῦηα πξφεδξνο,
θαί ηαῦηα ἐκθαληζζέληνο αὐηνῦ ἐλ ηῷ βαζηιηθῷ ζεθξέηῳ ηνῦ ηεληθαῦηα ηῶλ ῾Ρσκαίσλ βαζηιεχνληνο, θαί η῅ο ζπγθιήηνπ;

Σελίδα 17 από 26

ΜΑΞ. Θαπκάδσ πῶο παηξηάξραη ὄληεο θαηαηνικᾶηε ηνῦ ςεχδνπο. ὇ πξνεγεζάκελφο ζνπ πξφο ὆λψξηνλ γξάθσλ, εἶπελ,
ὅηη "὘πεγνξεχζε κέλ, νὐθ ἐπεδφζε δέ, νὔηε ἐλεθαλίζζε·" αὐηφο δέ ἐλ ηνῖο πξφο ηφλ ἐλ ἁγίνηο Ἰσάλλελ ηφλ πάπαλ, ἔθεο
ὅηη "἖πεδφζε θαί ἐλεθαλίζζε," ἀλαγλσζζείο δηά Κσλζηαληίλνπ Κνπαίζησξνο. Σίλη νὖλ πηζηεχνκελ; ζνί, ἤ ηῷ πξφ ζνῦ;
Οὐ γάξ δπλαηφλ ἀκθνηέξνπο ἀιεζεχεηλ.

ΠΤΡ. Καί νὕησ γέγξαπηαη ηῷ πξφ ἐκνῦ;

ΜΑΞ. Οὕησ γέγξαπηαη.

ΠΤΡ. Ἔζησ πεξί Βηγηιίνπ ηαῦηα. Σί ἔρεηο πεξί ὆λσξίνπ εἰπεῖλ θαλεξῶο πξφο ηφλ πξφ ἐκνῦ ἕλ δνγκαηίζαληνο ζέιεκα ηνῦ
Κπξίνπ ἟κῶλ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ;

ΜΑΞ. Σίο ἀμηφπηζηνο ἐμεγεηήο η῅ο ηνηαχηεο θαζέζηεθελ ἐπηζηνι῅ο, ὁ ηαχηελ ἐθ πξνζψπνπ ὆λσξίνπ ζπληάμαο, ἔηη θαί
πεξηψλ, θαί κεηά ηῶλ ἄιισλ αὐηνῦ θαιῶλ, θαί ηνῖο η῅ο εὐζεβείαο δφγκαζη πᾶζαλ ηήλ Γχζηλ θαηαθαηδξχλσλ, ἤ νἱ ἐλ
Κσλζηαληηλνππφιεη ηά ἀπφ θαξδίαο ιαινῦληεο;

ΠΤΡ. ὇ ηαχηελ ζπληάμαο.

ΜΑΞ. ὇ αὐηφο νὖλ πξφο ηφλ ἅγηνλ Κσλζηαληῖλνλ, ηφλ γελφκελνλ βαζηιέα, ἐθ πξνζψπνπ πάιηλ Ἰσάλλνπ ηνῦ ἐλ ἁγίνηο
πάπα πεξί αὐη῅ο γξάθσλ, ἔθε, ὅηη "Ἕλ ζέιεκα ἔθεκελ ἐπί ηνῦ Κπξίνπ, νὐ η῅ο ζεφηεηνο αὐηνῦ θαί η῅ο ἀλζξσπφηεηνο
ἀιιά κφλεο η῅ο ἀλζξσπφηεηνο. ΢εξγίνπ γάξ γξάςαληνο, ὥο ηηλεο δχν ζειήκαηα ιέγνπζη ἐπί Υξηζηνῦ ἐλαληία,
ἀληεγξάςακελ, ὅηη ὇ Υξηζηφο δχν ζειήκαηα ἐλαληία νὐθ εἶρε· ζαξθφο θεκη, θαί πλεχκαηνο, ὡο ἟κεῖο ἔρνκελ κεηά ηήλ
παξάβαζηλ· ἀιι᾿ ἕλ κφλνλ, ηφ θπζηθῶο ραξαθηεξίδνλ ηήλ αὐηνῦ ἀλζξσπφηεηα." Καί ηνχηνπ ἀπφδεημηο ἐλαξγήο, ηφ θαί
κειῶλ θαί ζαξθφο κλεζζ῅λαη· ἅπεξ θαί ἐπί η῅ο ζεφηεηνο αὐηνῦ ἐθεῖλα ιεθζ῅λαη νὐ ζπγρσξεῖ. Δἶηα θαί πξνθαηάιεςηλ
ἀλζππνθνξᾶο πνηνχκελνο, θεζίλ· "Δἰ δέ ηηο ιέγνη· Καί ηίλνο ράξηλ πεξί η῅ο ἀλζξσπφηεηνο ηνῦ Υξηζηνῦ δηαιαβφληεο, πεξί
η῅ο ζεφηεηνο αὐηνῦ κλήκελ νὐθ ἐπνηήζαζζε; θακέλ, ὅηη πξῶηνλ κέλ πξφο ηήλ ἐξψηεζηλ ἟ ἀπφθξηζηο γέγνλελ· ἔπεηηα δέ,
θαί ηῷ η῅ο γξαθ῅ο ἔζεη, ὡο ἐλ πᾶζη, θαί ἐλ ηνχηῳ ἑπφκελνη· πνηέ κέλ ἀπφ η῅ο ζεφηεηνο αὐηνῦ δηαιεγνκέλεο· ὡο ὅηαλ
ιέγε ὁ Ἀπφζηνινο· Υξηζηφο Θενῦ δχλακηο, θαί Θενῦ ζνθία· πνηέ δέ ἀπφ η῅ο ἀλζξσπφηεηνο αὐηνῦ, θαί κφλνλ, ὡο ὅηαλ ὁ
αὐηφο ιέγῃ· Σφ κσξφλ ηνῦ Θενῦ, ἰζρπξφηεξνλ ηῶλ ἀλζξψπσλ ἐζηίλ· θαί ηφ ἀζζελέο ηνῦ Θενῦ, ἰζρπξφηεξνλ ηῶλ
ἀλζξψπσλ ἐζηίλ."

ΠΤΡ. Ἁπινχζηεξνλ ὁ πξφ ἐκνῦ, ηῆ ιέμεη πξνζεζρεθψο, ηνῦην ἐδέμαην.

ΜΑΞ. Ἀιήζεηαλ ιέγσ· νὐδέλ νὕησο ἀπεδηέζεθέ κε πξφο ηφλ πξφ ζνῦ, ὡο ηφ παιίκβνινλ αὐηνῦ· ἤγνπλ ηφ ἄιινηε εἰο
ἄιιαο αὐηφλ κεηαπίπηεηλ ἐλλνίαο, θαί ἐλ κεδελί βεβεθέλαη θξνλήκαηη. Πνηέ κέλ ηνχο ηνῦην ηφ ἕλ ζέιεκα ζεῖνλ
πξνζαγνξεχνληαο ἀπνδερφκελνο, ηφ Θεφλ κφλνλ εἶλαη ηφλ ζαξθσζέληα εἰζ῅γε· πνηέ δέ, ηνχο βνπιεπηηθφλ αὐηφ ιέγνληαο,
ἄλζξσπνλ αὐηφλ ςηιφλ εἶλαη εἰζ῅γε, βνπιεπηηθῶο θαζ᾿ ἟κᾶο δηαηηζέκελνλ (δηαθείκελνλ), θαί κεδέλ δηαθέξνληα Πχῤῥνπ
θαί Μαμίκνπ· πνηέ δέ ὑπνζηαηηθφλ αὐηφ ιέγσλ, ηῆ δηαθνξᾷ ηῶλ ὑπνζηάζεσλ ζπλεηζ῅γε θαί ηφ δηάθνξνλ ηῶλ ζειεκάησλ

Σελίδα 18 από 26
ἐπί ηῶλ ὁκννπζίσλ· πνηέ δέ, θαί ηνχο ἐμνπζηαζηηθφλ αὐηφ ιέγνληαο ἀπνδερφκελνο, ζρεηηθήλ εἰζ῅γε ηήλ ἕλσζηλ· ἐμνπζία
γάξ, θαί αὐζεληία, θαί ηά ηνηαῦηα, γλψκεο πξνδήισο, ἀιι' νὐ θχζεσο ὑπάξρεη θηλήκαηα· πνηέ δέ, ηνχο πξναηξεηηθφλ θαί
γλσκηθφλ αὐηφ ιέγνληαο πξνζιακβαλφκελνο, θαί θπξίνπο ἑαπηνῦ θαζηζηῶλ, νὐ κφλνλ ςηιφλ ἄλζξσπνλ εἰζ῅γε ηφλ
Κχξηνλ, ἀιιά θαί ηξεπηφλ θαί ἁκαξησιφλ· εἴπεξ ἟ γλψκε ηῶλ ἀληηθεηκέλσλ ἐζηί θξηηηθή, θαί ηῶλ ἀγλννπκέλσλ δεηεηηθή
θαί ηῶλ ἀδήισλ βνπιεπηηθή· πνηέ δέ, ηνχο νἰθνλνκηθφλ αὐηφ ιέγνληαο, ηφ, πξφ η῅ο νἰθνλνκίαο ἀζέιεηνλ αὐηφλ εἶλαη, θαί
εἴ ηη ἕηεξνλ ἕπεηαη ηῷ ιφγῳ ἄηνπνλ, εἰζ῅γε· θαί εἰο ἄιιαο κπξίαο ἀηφπνπο ἐμελέρζε ὑπνιήςεηο, ηήλ ἀιήζεηαλ βάζηλ νὐθ
ἐζρεθψο· ἅο δη᾿ ἀθξηβείαο εἰ βνπιεζείελ Γξαθῆ παξαδνῦλαη κεηά ηῶλ αὐηῶλ ἀηφπσλ, νὐδέ ὁ κέιισλ ἀξθέζεη ρξφλνο. Σίο
δέ ἀλάγθε ράξηαο πξνζεῖλαη θαί ζρίζαη ηήλ ἁγίαλ ηνῦ Θενῦ ἖θθιεζίαλ; Οὐδέ ηφ πᾶζη θνηλφηαηνλ ζπληδεῖλ ἞δπλήζε. Ἤ
γάξ, ἵλα παξαρσξήζσκελ ὑκῖλ, ηά ηῶλ ζπλφδσλ ἔρνπζη δφγκαηα, ὡο ὑκεῖο νὐθ ἀιεζεχνληεο ἔθεηε, θαί νὐ δεφκεζα ηῶλ
ὑκεηέξσλ ραξηῶλ, ηαχηαο θαί πξίλ θαί λῦλ δερφκελνη θαί πεξηπηπζζφκελνη· ἤ νὐ ηά ηῶλ ζπλφδσλ ἔρνπζη, θαί πνιιῷ
πιένλ ηνχηνπο ἀπνζηξέθεζζαη θαί θεχγεηλ δίθαηνλ. Σ῅ο νὖλ ηῶλ αὐηῶλ ραξηῶλ πξνζέζεσο θαζ᾿ ἑθάηεξνλ ἀδίθνπ θαί
παξαλφκνπ νὔζεο, θαί ἟ αὐηῶλ θαηάιπζηο δη᾿ ἑθάηεξνλ δηθαία θαί θαλνληθή θαζέζηεθελ.

ΠΤΡ. ΢σθξφληνο, ὁ κηθξῷ πξφζζελ παηξηάξρεο γελφκελνο Ἱεξνζαιχκσλ, ηνῦην ἟κᾶο θαί παξά πξφζεζηλ πξᾶμαη
πεπνίεθε, ηφλ πεξί ἐλεξγεηῶλ ιφγνλ νὐθ ἐλ εὐζέηῳ θαηξῷ θηλήζαο.

ΜΑΞ. ἖γψ πάληνζελ ἀπνξῶ, πνίαλ ἐθδέρεζζε δνῦλαη ἀπνινγίαλ, ηφλ ἀλαίηηνλ νὕησ πηθξῶο αἰηηψκελνη. Δἰπέ γάξ κνη,
πξφο η῅ο ἀιεζείαο αὐη῅ο, ὅηε ΢έξγηνο ἔγξαςε πξφο ηφλ η῅ο Φαξάλ Θεφδσξνλ, πέκςαο θαί ὅλ θεζη ιίβειινλ Μελᾶ δηά
η῅ο κεζηηείαο ΢εξγίνπ ηνῦ Μαθαξσλᾶ ηνῦ Ἀξζηλφεο ἐπηζθφπνπ, πξνηξεπφκελνο αὐηφλ πεξί η῅ο ἐλ ηῷ ιηβέιιῳ κηᾶο
ἐλεξγείαο θαί ἑλφο ζειήκαηνο ηά δνθνῦληα εἰπεῖλ, θαί ἀληέγξαςελ, ἀπνδερφκελνο αὐηά, πνῦ νὖλ ηφηε ΢σθξφληνο; ἤ ἟λίθα
ἐλ Θενδνζηνππφιεη πξφο Παῦινλ ηφλ Μνλφθζαικνλ θαί ἀπφ ΢εβεξηηῶλ ἔγξαςε, πέκςαο θαί αὐηῷ ιίβειινλ Μελᾶ, θαί
ηήλ ηνῦ Φαξαλίηνπ θαί ἑαπηνῦ ζπγθαηάζεζηλ; ἤ ὅηε πξφο Γεψξγηνλ ηφλ ἐπίθιελ Ἀξζᾶλ, Παπιηαληζηήλ ὄληα, ἔγξαςε,
ρξήζεηο αὐηῷ πεκθζ῅λαη πεξί κηᾶο ἐλεξγείαο αὐηῶλ, ἐλζέκελνο θαί ηνῦην ηῆ ἐπηζηνιῆ ὅηη ἐλ ηαχηαηο, θαί ηήλ πξφο αὐηνχο
η῅ο ἖θθιεζίαο πνηεῖ ἕλσζηλ; Σαχηελ δέ ηήλ ἐπηζηνιήλ ὁ καθάξηνο Ἰσάλλεο ὁ πάπαο Ἀιεμαλδξείαο ἀθείιεην ρεηξί ἀπφ
ηνῦ Ἀξζᾶ· ὅζελ θαί βνπιεζείο δη᾿ αὐηήλ πνη῅ζαη ηήλ θαζαίξεζηλ αὐηνῦ, ἐθσιχζε ἐθ η῅ο ἐλ Αἰγχπηῳ ηεληθαῦηα
γελνκέλεο ηῶλ Πεξζῶλ ἐπηδξνκ῅ο. Ἤ ὅηε πξφο Κῦξνλ ηφλ Φάζηδνο ἐληέγξαςε πεξί κηᾶο ἐλεξγείαο θαί δχν, ἐξσηεζείο
παξ᾿ αὐηνῦ, πέκςαο θαί αὐηῷ ηφλ ῥεζέληα ιίβειινλ Μελᾶ; Σί νὖλ; ἖πεηδή ΢εξγίνπ πνιπηξφπσο ηήλ νἰθείαλ λφζνλ ἐλ ηῷ
θνηλῷ πξνζέληνο, θαί ηφ πιεῖζηνλ η῅ο ἖θθιεζίαο ιπκελακέλνπ, ὁ καθάξηνο ΢σθξφληνο ὑπέκλεζελ αὐηφλ κεηά η῅ο
πξεπνχζεο ηῷ ζρήκαηη αὐηνῦ ηαπεηλνθξνζχλεο, ηνῖο ἴρλεζηλ αὐηνῦ πξνθαιηλδνχκελνο θαί ἀληί πάζεο ἱθεηεξίαο αὐηνῦ
πξνζθέξσλ αὐηῷ ηά δσνπνηά Υξηζηνῦ ηνῦ Θενῦ παζήκαηα, ὥζηε κή θσλήλ αἱξεηηθῶλ, θαιῶο πάιαη ὑπφ ηῶλ
πξνσδεπθφησλ ηφλ βίνλ ἁγίσλ Παηέξσλ ζβεζζεῖζαλ, ἀλαλεψζαζζαη, αὐηφο αἴηηνο ηνῦ ηνηνχηνπ γέγνλε ζθαλδάινπ;

ΠΤΡ. Πάλησλ ηῶλ πξνηαζέλησλ ηήλ ἀλαηξνπήλ δεφλησο ὁ ιφγνο ἐπνηήζαην, θαί νὐδέλ ὅισο ἐιιείπεη ἟ πεξί ζειεκάησλ
δήηεζηο.

ΜΑΞ. ἖πεηδή ἟ πεξί ζειεκάησλ δήηεζηο πέξαο εἴιεθε, βνχιεη θαί ηήλ πεξί ἐλεξγεηῶλ πνηεζψκεζα;

ΠΤΡ. Σφλ πεξί ηνῦ θπζηθά εἶλαη ηά ζειήκαηα ιφγνλ ἀγλνήζαο θαηά ηνῦηνλ θαί ηφλ πεξί ἐλεξγεηῶλ παξεδεμάκελ· θαί εἴ
ηη ἀγξάθσο, ἤ ἐγγξάθσο ἐῤῥέζε κνη, πξφο ηνῦηνλ ὁξᾷλ ηφλ ζθνπφλ. Νπλί δέ ηνῦ πεθπθέλαη ζέιεηλ, θαί ηνῦ πεθπθέλαη
ἐλεξγεῖλ ζπλεθδνρηθῶο ὁκνινγνπκέλσλ, πάληα ηά πεξί ηνχηνπ πξψελ κή ζπζηαζέληα, ἞θχξσηαη· θαί πεξηηηφλ ἟γνῦκαη,
ινηπφλ ηηλα ὅισο πεξί ηνχηνπ θηλ῅ζαη ιφγνλ.


Σελίδα 19 από 26
ΜΑΞ. Σί νὖλ; ἐπεηδή ὁ Θεφο, δηά ηήλ πξνγλσζζεῖζαλ αὐηῷ πξφζεζηλ ἟κῶλ, ἐθάιεζε πξφο ηήλ η῅ο ἀιεζείαο αὐηνῦ
ἐπίγλσζηλ, νὐ δεῖ ηά πεξί ηνχηνπ ἐγγξάθσο, ἤ ἀγξάθσο πξφο ηηλαο εἰξεκέλα βαζαλίζαη, δηά ηνχο, ὡο εἰθφο, ἀθπιάθησο
αὐηνῖο πεξηηπρφληαο, ἤ θαί πεξηηπγράλνληαο εὐρεξεζηέξνπο;

ΠΤΡ. Δἰ ηη πξνο ηνῦην ὁξᾷ ἟ βάζαλνο, ἀλαγθαῖφλ ἐζηη. Σφ γάξ θξνληίζαη η῅ο ηῶλ ἀθεξαηνηέξσλ ἀζθαιείαο, κίκεζίο ἐζηη
ζείαο θηιαλζξσπίαο.

ΜΑΞ. Δἰ νὖλ ζείαο θηιαλζξσπίαο ἐζηί ηνῦην κίκεζηο, ἀξμψκεζα ἐληεῦζελ η῅ο πεξί ηνχηνπ ἐμεηάζεσο.

ΠΤΡ. Ἀξμψκεζα.

ΜΑΞ. ἖λ ηνῖο ζνῖο εὗξνλ ζπγγξάκκαζη, κίαλ ζε Υξηζηνῦ, ὡο ὅινπ, ἐλέξγεηαλ δνγκαηίζαληα. Δἰ νὖλ κία, ὡο ὅινπ ἔζηηλ
ἐλέξγεηα, ηφ δέ ὅινλ ἟ αὐηνῦ ἐζηηλ ὑπφζηαζηο, ἄξα ἟ κία αὕηε ἐλέξγεηα ὑπνζηαηηθή ἔζηαη· θαί ἑηέξαο ἐλεξγείαο ὥζπεξ
θαί ὑπνζηάζεσο Παηξί ηε θαί Μεηξί· εἴπεξ νὐδέηεξνλ αὐηῶλ ὑπάξρεη Υξηζηφο.

ΠΤΡ. Δἰ δηά ηφ δηάθνξνλ ηῶλ δχν ἐλ Υξηζηῷ θχζεσλ ιέγεηε ἐλεξγείαο, θαί νὐ δηά ηφ κνλαδηθφλ ηνῦ πξνζψπνπ κίαλ, δχν
εὑξεζήζνληαη θαί ηνῦ ἀλζξψπνπ ἐλέξγεηαη, δηά ηφ θαη᾿ νὐζίαλ δηάθνξνλ η῅ο ςπρ῅ο αὐηνῦ θαί ηνῦ ζψκαηνο. Δἰ δέ ηνῦην,
ηξεῖο ἔζνληαη ηνῦ Υξηζηνῦ ἐλέξγεηαη, θαί νὐ δχν.

ΜΑΞ. Ἅπεξ ὑκεῖο ἐπ᾿ ἀλαηξέζεη ηῶλ θπζηθῶλ πξνΐζρεζζε, ηαῦηα θαί θαηά ηῶλ θχζεσλ νἱ πξφο αὐηάο καρφκελνη
πξνηείλνπζη. Σνῦην γάξ ὑκῶλ θαί κφλνλ ηφ ράξηελ, ηφ ἐθείλνηο ἐλ πᾶζη ζπκπεξηάγεζζαη. Ὅζελ θαί ἟κεῖο ηνχο παξά ηῶλ
Παηέξσλ ἐθείλνηο ἐπελερζέληαο ἐιέγρνπο, θαί ὑκῖλ, ὡο ηά αὐηά αὐηνῖο λνζνῦζη πξνζάγνκελ· ὅηη, εἰ δηά ηφ δηάθνξνλ ηῶλ
ἐλ Υξηζηῷ θχζεσλ, δχν θχζεηο θαί αὐηνί κεζ᾿ ἟κῶλ ιέγεηε, θαί νὐ δηά ηφ κνλαδηθφλ ηνῦ πξνζψπνπ κίαλ, δχν
εὐξεζήζνληαη νὕησ γε θαί ηνῦ ἀλζξψπνπ θχζεηο, δηά ηφ θαη᾿ νὐζίαλ δηάθνξνλ η῅ο ςπρ῅ο αὐηνῦ θαί ηνῦ ζψκαηνο· θαί εἰ
ηνῦην, ηξεῖο ἔζνληαη ηνῦ Υξηζηνῦ, θαί νὐ δχν θχζεηο. Δἰ δέ δηά ηφ δηάθνξνλ ηῶλ θχζεσλ, δχν κεζ᾿ ἟κῶλ ιέγνληεο θχζεηο,
ηξεῖο νὐ ιέγεηε ἐπί Υξηζηνῦ θχζεηο· πῶο ἟κῖλ δηά ηφ δηάθνξνλ ηῶλ θχζεσλ δχν ιέγνπζηλ ἐλεξγείαο; αἱ ηξεῖο
ζπλαρζήζνληαη ἐλέξγεηαη; Ἅ γάξ ὑκεῖο κεζ᾿ ἟κῶλ πξφο ηνχο ἐθεῖλα θαηά ηῶλ θχζεσλ πξνηείλνληαο ιέγεηε, ηαῦηα θαί
἟κῖλ πεξί ηῶλ ἐλεξγεηῶλ πξφο ὑκᾶο ἀξθέζεη· ἀιι᾿ νὕησ κέλ ὑκᾶο ἐθ ηνῦ ἴζνπ ὁ ιφγνο ἀπεῤῥάπηζε, δείμαο η῅ο ἀπνξίαο ηφ
παξάινγνλ. ἖θ δέ ηνῦ ὑπεξέρνληφο θακελ, ὅηη νὐ ηαπηφλ ηφ θαη᾿ εἶδνο ηνῦ ἀλζξψπνπ ἕλ, θαί ηφ θαη᾿ νὐζίαλ ςπρ῅ο θαί
ζψκαηνο ἕλ. Σφ κέλ γάξ θαη᾿ εἶδνο ηνῦ ἀλζξψπνπ ἕλ, ηήλ ἐλ πᾶζη ηνῖο ὑπφ ηήλ θχζηλ ἀηφκνηο ἀπαξαιιαμίαλ ἐλδείθλπηαη·
ὅζελ νὐδέ ἀπξνζδηνξίζησο αὐηφ θακελ, ἀιιά πξνζεπάγνληεο ηνῦ ἀλζξψπνπ. Σφ δέ θαη᾿ νὐζίαλ ςπρ῅ο θαί ζψκαηνο ἕλ,
αὐηφ ηφ εἶλαη αὐηῶλ ιπκαίλεηαη, εἰο ἀλππαξμίαλ αὐηφ παληει῅ ὠζνῦλ. Δἰ δέ νὐ ηαπηφλ ηφ θαη᾿ εἶδνο ηνῦ ἀλζξψπνπ ἕλ,
νὐθ ἄξα ἀλάγθε ἟κῖλ, ηήλ θαη᾿ εἶδνο κίαλ ιέγνληαο ἐλέξγεηαλ, ἤ ὑπνζηαηηθήλ ηαχηελ ιέγεηλ, ἤ ηξεῖο ἐλεξγείαο, δηά ηφ
πξφο θχζηλ ὁξᾷλ ηήλ ἐλέξγεηαλ.

ΠΤΡ. Ἀιιά ηαῖο ἐλεξγείαηο ηά πξφζσπα θαηά Νεζηφξηνλ ζπλεηζάγεηαη· θαί ἀλάγθε, ηνχο δχν ιέγνληαο ἐλεξγείαο, ηά
ἐθείλνπ κηαξά δηεθδηθεῖλ δφγκαηα.

ΜΑΞ. Καί κήλ Νεζηφξηνο, δχν πξφζσπα ιέγσλ κίαλ δνγκαηίδεη ἐλέξγεηαλ. Δἰ δέ ηαῖο ἐλεξγείαηο πξφζσπα θαζ᾿ ὑκᾶο
ζπλεηζάγεηαη, θαί ηνῖο πξνζψπνηο ἀθνινχζσο αἱ ἐλέξγεηαη ζπλαρζήζνληαη· θαί βηαζζήζεζζε, ηνῖο ἰδίνηο ἑπφκελνη

Σελίδα 20 από 26
θαλφζηλ, ἤ δηά ηήλ κίαλ ἐλέξγεηαλ η῅ο ἁγίαο Θεφηεηνο, θαί ἕλ ιέγεηλ αὐη῅ο πξφζσπνλ· ἤ δηά ηάο ηξεῖο αὐηνῦ ὑπνζηάζεηο,
ηξεῖο θαί ἐλεξγείαο· ἤ ζρεηηθήλ, ὡο Νεζηφξηνο ιέγεηλ ἕλσζηλ· ηαχηεο γάξ ἟ κία ἐλέξγεηα ἟ ἕλσζηο, ὡο αὐηφο Νεζηφξηνο
θαί νἱ η῅ο αὐηνῦ θαηξίαο ἐλ ηνῖο αὐηῶλ ἀπέδεημαλ γξάκκαζη. Καί ἐθ᾿ ἟κῶλ δέ, ἐπεηδή κία κέλ ἟ θαηά ηφ εἶδνο ἐλέξγεηα,
πνιιαί δέ αἱ ὑπνζηάζεηο· ἤ δηά ηήλ κίαλ θαη' εἶδνο ἐλέξγεηαλ, θαί ἕλ ηῶλ πάλησλ ιέγεηλ πξφζσπνλ· ἤ δηά ηά πνιιά
πξφζσπα, πνιιάο θαί ἐλεξγείαο· θαί δηαπέπησθε ηνῖο Παηξάζηλ νὕησ γε ὁ θάζθσλ ιφγνο· "Σά η῅ο αὐη῅ο ὄληα νὐζίαο,
θαί η῅ο αὐη῅ο εἶλαη ἐλεξγείαο."

Ἔηη ηε , εἰ ηῆ ἐλεξγείᾳ πξφζσπνλ ζπλεηζάγεηαη θαη᾿ αὐηνχο, πνιιάο δέ δεδψθαζηλ ἐλεξγείαο ἐμ ἑλφο θαί ηνῦ αὐηνῦ
ζεζαξθσκέλνπ Θενῦ Λφγνπ πξνειζεῖλ, θαί ηά ζπλεηζαγφκελα ηαῖο πξνειζνχζαηο ἐλεξγείαηο πξφζσπα δψζνπζηλ· εἴπεξ
ἑαπηνῖο ζηνηρεῖλ δηέγλσζαλ· θαί εὑξεζήζνληα ἄπεηξα θαί ηά πξφζσπα, θαί αἱ ἐλέξγεηαη ηνῦ αὐηνῦ.

Καί αὖζηο, εἰ ζπλεηζάγεηαη πξφζσπνλ, θαηά ηήλ αὐηῶλ πξφηαζηλ, ηῆ ἐλεξγείᾳ, θαί ἀλαηξνπκέλε ηαχηῃ ζπλαλαηξεῖηαη
πάλησο. Δἰ δέ ηνῦην ἀιεζέο, ἄξα ηῆ ἀλαηξέζεη ηῶλ δχν, θαί η῅ο κηᾶο ἐλεξγεηῶλ, ζπλαλαηξεῖηαη θαί ηά δχν θαί ηφ ἕλ
πξφζσπνλ· θαί ἐρψξεζελ, ὅζνλ ηφ ἐπ᾿ αὐηνῖο, ὁ Υξηζηφο, ἐθ ηνῦ ὄληνο, θαί ὑπεξφληνο, εἰο ηφ κή ὄλ· νὗ ηη γέλνηην ἄλ
ἀζεβέζηεξνλ;

Δἰ δέ θαί ἐπί ηνῦ θαζ᾿ ἕθαζηνλ ἟κῶλ ηνῦηφ ηηο ἐθ πνιιήο πεξηνπζίαο γπκλάδεηλ βνπιεζείε, εὑξήζεη θαί ἟κᾶο θαζ᾿ ἕλα
θαί ηφλ αὐηφλ θαηξφλ θαί ινγηδνκέλνπο, θαί πεξηπαηνῦληαο· ἤ θαί ἕηεξα κέλ δηαλννπκέλνπο, ἕηεξα δέ ηνῖο
παξαηπγράλνπζη δηαιεγνκέλνπο· ὅπεξ θαί Μσυζ῅ο πνηήζαο ἱζηνξεῖηαη, θαηά ηφλ αὐηφλ θαηξφλ θαί Θεῷ ἐληπγράλσλ ὑπέξ
ηνῦ ιανῦ, θαί ηῷ ιαῷ δηαιεγφκελνο, θαί πξφο ρξεζηάο παξνξκῶλ ἐιπίδαο· θαί νὔηε ηῷ πξνζθπῶο ηαῖο αὐηνῦ θχζεζη
δπτθῶο ἐλεξγεῖλ, δχν ὁ θαζεῖο ἐζηηλ· νὔηε ηῷ ἕλα εἶλαη ηφλ δπτθῶο ἐλεξγνῦληα, ηάο νὐζησδῶο πξνζνχζαο ηαῖο αὐηνῦ
θχζεζη θηλήζεηο ζπγρεῖ. Καί ἐπί ηνῦ θαηά πξνθνξάλ δέ ιφγνπ ὡζαχησο, θαί ηήλ ἐγθεηκέλελ ηῷ ιφγῳ ὁξῶκελ ἔλλνηαλ, θαί
ηφλ ὑπνθείκελνλ ηῆ ἐλλνίᾳ ιφγνλ, θαί ηήλ αὐηῶλ δη᾿ ὅινπ εἰο ἄιιεια πεξηρψξεζηλ· θαί νὔηε ηῆ δηαθνξᾷ αὐηῶλ ηφ
δηάθνξνλ ηῶλ πξνζψπσλ ζπλεηζάγεηαη, νὔηε ηῆ ἄθξᾳ ἑλψζεη ηφ ζπγθερπκέλνλ. Σί δ᾿ ἄλ ηηο εἴπνη θαί πεξί η῅ο
πεππξαθησκέλεο καραίξαο, νὐρ ἦηηνλ ηῶλ θχζεσλ, ηνπηέζηη ηνῦ ππξφο θαί ηνῦ ζηδήξνπ, θαί ηάο αὐηῶλ θπζηθάο
ἐλεξγείαο, ηήλ θαῦζίλ θεκη θαί ηήλ ηνκήλ, ζσδνχζεο, θαί δηά πάλησλ ἅκα, θαί ἐλ ηαπηῷ, ηαχηαο ἐλδεηθλπκέλεο; Οὔηε γάξ
἟ θαῦζηο αὐη῅ο, η῅ο ηνκ῅ο ἄθεηφο ἐζηη κεηά ηήλ ἕλσζηλ, νὔηε ἟ ηνκή η῅ο θαχζεσο· θαί νὔηε δηά ηφ δηηηφλ η῅ο θπζηθ῅ο
ἐλεξγείαο, δχν εἰζάγεη ηάο πεππξαθησκέλαο καραίξαο· νὔηε δηά ηφ κνλαδηθφλ η῅ο πεππξαθησκέλεο καραίξαο, η῅ο αὐηῶλ
νὐζηψδνπο δηαθνξᾶο θχξζηλ ἤ ζχγρπζηλ πνηεῖηαη.

ΠΤΡ. Οὐρ εἷο ἦλ ὁ ἐλεξγῶλ;

ΜΑΞ. Ναί εἷο.

ΠΤΡ. Δἰ νὖλ εἷο ὁ ἐλεξγῶλ, θαί κία, ὡο ἑλφο, ἟ ἐλέξγεηα.

ΜΑΞ. ὇ εἷο νὗηνο Υξηζηφο· πάιηλ γάξ ηά αὐηά ηνῖο ἀλσηέξσ εἰο ηά αὐηά ὑκᾶο ὑπνζηξέςαληαο ἐξήζνκαη· εἷο ηῆ
ὑπνζηάζεη, ἤ ηῆ θχζεη ἐζηίλ;

ΠΤΡ. Σῆ ὑπνζηάζεη· ηῆ γάξ θχζεη δηπινῦο ηπγράλεη.

Σελίδα 21 από 26

ΜΑΞ. Γπτθῶο νὖλ δηά ηφ δηπινῦλ η῅ο θχζεσο ὁ αὐηφο ἐλήξγεη, ἤ ἑληθῶο δηά ηφ κνλαδηθφλ η῅ο ὑπνζηάζεσο; Ἀιι᾿ εἰ κέλ
δπτθῶο, εἷο ὤλ ὁ αὐηφο ἐλήξγεη, νὐθ ἄξα ηῷ ἀξηζκῷ ηῶλ ἐλεξγεηῶλ ὁ ηῶλ πξνζψπσλ ζπλεηζάγεηαη ἀξηζκφο. Δἰ δέ ἑληθῶο,
δηά ηφ κνλαδηθφλ ηνῦ πξνζψπνπ, ηάο αὐηάο ἐπί ηνῖο αὐηνῖο ἀηνπίαο ὁ πεξί ηνχηνπ δέμεηαη ιφγνο. Δἰ γάξ ὑπνζηαηηθή ἟
ἐλέξγεηα, ηῷ πιήζεη ηῶλ ὑπνζηάζεσλ, θαί ηῶλ ἐλεγεηῶλ δηαθνξά ζπλζεσξεζήζεηαη.

ΠΤΡ. Οὐ πάλησο, ἐπεηδή δπτθῶο ἐλήξγεη, δχν ἦζαλ αὐηνῦ αἱ ἐλέξγεηαη· ἀιι᾿ ἐπεηδή εἷο ἦλ ὁ ἐλεξγῶλ, κία.

ΜΑΞ. Σνῦην θαί πεξί ηῶλ θχζεσλ ἕηεξνο ιέγεη πξφο ζέ, ὅηη νὐθ ἐπεηδή δπαδηθή αὐηνῦ ἟ θχζηο, ἤδε θαί δχν εἴεζαλ, θαί
ιερζείεζαλ αἱ θχζεηο· ἀιι᾿ ἐπεηδή κία ἦλ αὐηνῦ ἟ ὑπφζηαζηο, κία ἐζηίλ αὐηνῦ ἟ θχζηο, θαί ιέγεηαη. Πιήλ ἵλα πάληα
παξαιίπσ, ὅζα πεξί ηνχηνπ ῥεζ῅λαη δχλαηαη, κίαλ ἐλέξγεηαλ ιέγνληεο, ὁπνίαλ ηαχηελ ιέγεηλ ἀμηνῦηε; ζείαλ, ἤ
ἀλζξσπίλελ, ἤ νὐδεηέξαλ; Ἀιι᾿ εἰ κέλ ζείαλ, Θεφλ κφλνλ ηφλ Υξηζηφλ ιέγεηε· εἰ δέ ἀλζξσπίλελ, νὐδέ ὅισο Θεφλ, ἀιι᾿
ἄλζξσπνλ κφλνλ ςηιφλ· εἰ δέ νὐδεηέξαλ ηνῦησλ, νὐδέ Θεφλ, νὐδέ ἄλζξσπνλ, ἀιι᾿ ἀλχπαξθηνλ δνγκαηίδεηε ηφλ Υξηζηφλ.

ΠΤΡ. Μίαλ ιέγνληεο ἐλέξγεηαλ η῅ο ζεφηεηνο ηνῦ Υξηζηνῦ, θαί η῅ο θαη᾿ αὐηφλ ἀλζξσπφηεηνο, νὐ ιφγῳ θχζεσο ηαχηελ
πξνζεῖλαη αὐηῷ θακελ, ἀιι ἑλψζεσο ηξφπῳ.

ΜΑΞ. Δἰ ἐθ η῅ο ἑλψζεσο αὐηῷ, θαηά ηφλ ὑκέηεξνλ ιφγνλ, πξνζγέγνλελ ἟ ἐλέξγεηα, πξφ η῅ο ἑλψζεσο ἄξα ἀλελέξγεηνο
ἦλ· θαί ηεηπξάλλεηαη, θαζ᾿ ὑκᾶο, δεκηνπξγήζαο. Καηί αὖζηο, εἰ ἐθ η῅ο ἑλψζεσο αὐηῷ πξνζγέγνλε ηφ ἐλεξγεῖλ· ὁ Παηήξ δέ
θαί ηφ ἅγηνλ Πλεῦκα νὐρ ἟λψζεζαλ θαζ᾿ ὑπφζηαζηλ ζαξθί, νὐθ ἄξα ἐλεξγεηηθνί. Δἰ δέ κή ἐλεξγεηηθνί, νὐδέ δεκηνπξγνί·
ἵλα κή ιέγσ, ὅηη νὐδέ ὅισο εἰζίλ.

Καί πάιηλ, ἐπεηδή ἟ ἕλσζηο ζρέζηο ἐζηί, θαί νὐ πξᾶγκα, ζρέζηο ἄξα θαί νὐ πξᾶγκα ἟ ηνῦ Υξηζηνῦ ἐλέξγεηα.

Ἔηη ηε, ἤ θηηζηήλ, ἤ ἄθηηζηνλ ιέγεηλ ηαχηελ ἀλαγθαζζήζεζζε· ἐπεηδή κέζνλ θηηζη῅ο θαί ἀθηίζηνπ νὐδεκία ὑπάξρεη ηφ
ζχλνινλ. Καί εἰ κέλ θηηζηήλ αὐηήλ θήζεηε, θηηζηήλ θαί κφλελ δειψζεη θχζηλ· εἰ δέ ἄθηηζηνλ, ἄθηηζηνλ θαί κφλελ
ραξαθηεξίζεη θχζηλ· δεῖ γάξ πάλησο θαηάιιεια ηαῖο θχζεζη ηά θπζηθά εἶλαη· θαί πῶο ἄλ δπλαηφλ, η῅ο θηηζη῅ο θχζεσο
θαί ἞ξγκέλεο, ἄθηηζηνλ εἶλαη ηήλ ἐλέξγεηαλ, ἄλαξρφλ ηε, θαί ἄπεηξνλ, θαί δεκηνπξγφλ, θαί ζπλεθηηθήλ; ἤ πῶο ἀθηίζηνπ
θαί ἀλάξρνπ, θηηζηήλ, θαί ἞ξγκέλελ, θαί πεπεξαζκέλελ, θαί ὑθ᾿ ἑηέξαο πξφο ηφ ἀδηάιπηνλ εἶλαη ζπλερνκέλελ;

ΠΤΡ. Οὐδέ ηφ ἀπνηέιεζκα ηῶλ ὑπφ Υξηζηνῦ γελνκέλσλ ἔξγσλ ιέγνληαο κίαλ ἐλέξγεηα, ἀπνδέρῃ θαί ὁκνλνεῖο;

ΜΑΞ. Ἄιιεο ἄιιν πξάμεσο ἀπνηέιεζκα, θαί νὐρ ἕλ, ὡο ἐπί η῅ο πεππξαθησκέλεο ἐδείρζε καραίξαο. Δἰ γάξ θαί ἥλσληαη
ἀιιήιαηο, ἤ ηε ηνῦ ππξφο, θαί ἟ ηνῦ μίθνπο ἐλέγεηα· ἀιι᾿ ὁξῶκελ ηφ ἀπνηέιεζκα ηνῦ ππξφο ηήλ θαῦζηλ ὄλ, θαί ηνῦ
ζηδήξνπ ηφ ἀπνηέιεζκα ηήλ ηνκήλ· εἰ θαί κή δηῄξεληαη ἀιιήισλ ἐλ ηῆ θεθαπκέλῃ ηνκῆ, ἤ ἐλ ηῆ θαχζεη· ὥζπεξ θαί
νὐξαλνῦ ἄιιν , θαί γ῅ο ἄιιν, θαί ἟ιίνπ ἄιιν. Οὐ δπλαηφλ νὖλ ἕλ ιέγεηλ ἀπνηέιεζκα, εἰ κεδ᾿ ἄλ κία εἴε θαί κφλνλ ἟
πξᾶμηο. Δἰ νὖλ πξφο ηφ ἀπνηέιεζκα ηῶλ ὑπφ Υξηζηνῦ γελνκέλσλ ἔξγσλ ἀπηδφληεο κίαλ ἐλέξγεηαλ ἐδνγκαηίζαηε, ἤ θαί
κίαλ πξᾶμηλ δνγκαηίζαηε· ἤ δηά ηάο ἀπείξνπο πξάμεηο, ἀπείξνπο θαί ηάο ἐλεξγείαο. Πιήλ πεξί ηῶλ ἔξγσλ ἟κῖλ ἐζηη ηφ
δεηνχκελνλ· νὐ γάξ πεξί ηῶλ ἔμσ Υξηζηνῦ ἐζηηλ ὁ ιφγνο ἟κῖλ, ἀιιά πεξί ηῶλ ἐλ αὐηῷ ηῷ Υξηζηῷ· ηνπηέζηη πεξί ηνῦ

Σελίδα 22 από 26
θπζηθνῦ ηῶλ νὐζηῶλ ηνῦ Υξηζηνῦ ιφγνπ, εἴηε ἐιιηπήο ἐθ η῅ο ἑλψζεσο, εἴηε ἀλειιηπήο κεκέλεθε· θαί εἰ ἐιιηπήο, εἰ
δπλαηφλ ἐιιηπνῦο θχζεσο ὕπαξμηλ εἶλαη· εἰ δέ ἀλειιηπήο, εἰ ἐλ αὐηῷ, θεκί δή ηῷ ζπζηαηηθῷ η῅ο νὐζίαο ιφγῳ, ἟ ἐλέξγεηα
ζεσξεῖηαη, ἤ ηῶλ ἐθηφο ηπγράλεη. Ἀιι᾿, ὅηη κέλ νὐ ηῶλ ἐθηφο ηπγράλεη ἟ θαηά θχζηλ ἐλέξγεηα, δ῅ινλ ἐλ ηνῦ ἄλεπ κέλ ηῶλ
ἔξγσλ δχλαζζαη ηήλ θχζηλ εἶλαη· ἄλεπ δέ η῅ο θαηά θχζηλ ἐλεξγείαο, νὔηε εἶλαη ηήλ θχζηλ, νὔηε γηλψζθεζζαη δπλαηφλ. Οἷο
γάξ ἕθαζηνλ θπζηθῶο ἐλεξγεῖ, πηζηνῦηαη ὅπεξ ἐζηί κή ηξεπφκελνλ.

὇πφηαλ νὐδέ πξφο ἔξγνλ ἀληηδφληεο, ηήλ ἀλαπιαζζεῖζαλ ὑκῖλ ηξαγειάθνπ δίθελ κίαλ ἐλέξγεηαλ ἐδνγκαηίζαηε, ἀιιά
πξφο ηφλ θπζηθφλ ηῶλ ἑλσζεηζῶλ νὐζηῶλ ιφγνλ· θαί ηνχηνπ πίζηηο ἀςεπδήο ηά ὑπφ Κχξνπ κέλ δνγκαηηζζέληα θεθάιαηα,
ὑθ᾿ ὑκῶλ δέ πξνζελῶο, θαί ιίαλ ἀζπαζίσο δερζέληα· ἐλ νἷο θαί κίαλ δνγκαηίζαο, ηῆ αὐηῆ ἔθε ἐλεξγ῅ζαη ηά ηε ζεῖα θαί
ηά ἀλζξψπηλα· νὐ κφλνλ ηῆ ἁγίᾳ Γξαθῆ, θαί ηνῖο ἁγίνηο Παηξάζη καρφκελνο, ἀιιά θαί αὐηῆ ηῆ ηῶλ γεγνλφησλ θχζεη.
Οὐδέ ηῶλ ὄλησλ, ἐλ ηνῖο θαηά θχζηλ κέλνλ, ηά ἐλαληία πνηεῖλ πέθπθελ.Οὐ γάξ ζεξκαίλεη ηφ πῦξ θαί ςχρεη· νὔηε ςχρεη ἟
θξχζηαιινο θαί ζεξκαίλεη· νὔηε μεξαίλεη ἟ γ῅ θαί ὑγξαίλεη· νὔηε ὑγξαίλεη ηφ ὕδσξ θαί μεξαίλεη. Δἰ νὖλ ἐπ᾿ νὐδελφο ηῶλ
ὄλησλ ηνῦην ζεσξεῖηαη, πῶο ηφλ ζαξθσζέληα Λφγνλ θαί νὐζησδῶο γελφκελνλ ἄλζξσπνλ, κηᾷ ἐλεξγείᾳ ηά ηε ζαχκαηα θαί
ηά πάζε, ιφγῳ θχζεσο ἀιιήισλ δηαθέξνληα, ἐπηηειέζαη ιέγνληεο, νὐ δεδνίθαηε;

ΠΤΡ. Σί νὖλ ἐλαληία η῅ο λῦλ ἐθ η῅ο δεηήζεσο ἀλαθαλείζεο εὐζεβνῦο ἐλλνίαο, ὁ η῅ο ἖θθιεζίαο θσζηήξ Κχξηιινο
ἐδνγκάηηζε, "κίαλ ζπγγελ῅ο δη᾿ ἀκθνῖλ ἐπηδεδεηγκέλνλ ἐλέξγεηαλ," ηφλ Υξηζηφλ δειαδή, θήζαο;

ΜΑΞ. Οὐ κάρεηαη ὅισο ἟ παξνῦζα ρξ῅ζηο ηαῖο δχν ἐλεξγείαηο· ηνπλαληίνλ δέ, θαί ζπλίζηεζηλ. Οὐ γάξ κίαλ θπζηθήλ
ἐλέξγεηαλ η῅ο ζεφηεηνο ηνῦ Υξηζηνῦ ἔθε, θαί η῅ο αὐηνῦ ἀλζξσπφηεηνο· ἐπεί νὐθ ἄλ ἀιιαρνῦ ἔιεγεηλ, ὅηη "Πνηεηνῦ θαί
πνηήκαηνο κίαλ ἐλέξγεηαλ, νὐθ ἄλ ηηο δνίε ζσθξνλῶλ" ἀιιά δεῖμαη βνπιφκελνο, κίαλ η῅ο ζεφηεηνο νὖζαλ ηήλ ἐλέξγεηαλ,
θαί ἄλεπ ζαξθφο, θαί κεηά ζαξθφο. Ὡο εἴ ηηο κίαλ ηνῦ ππξφο ἐλέξγεηαλ κεηά ὕιεο θαί ἄλεπ η῅ο ὕιεο δεῖμαη ζέισλ,
θήζεηελ, ὅηη ηφ πῦξ θαί ἄλεπ ὕιεο θαί κεηά ὕιεο θαίεη. Οὕησ θαί ὁ Παηήξ νὐ κίαλ ηήλ ηῶλ δχν θχζεσλ εἶπελ ἐλέξγεηαλ·
ἀιιά κίαλ ηήλ ἐλέξγεηαλ εἶπε ηήλ ζείαλ θαί ηήλ Παηξηθήλ, νὐζησδῶο ἐλππάξρνπζαλ ηῷ ζαξθσζέληη Θεῷ Λφγῳ, θαζ᾿ ἥλ
νὐ παληνπξγῷ κφλνλ πξνζηάγκαηη ηάο ζενζεκίαο ἀζσκάησο ἐηέιεη, θαζψο αὐηφο θεζηλ· εἴπεξ θαί κεηά ζάξθσζηλ
ὁκνεξγφο ἐζηη ηῷ νἰθείῳ γελλήηνξη, ἀζσκάησο ἐλεξγνῦληη· ἀιιά θαί ηῆ η῅ο νἰθείαο ζαξθφο ἁθῆ ηαχηαο ἐδείθλπ
ζσκαηηθῶο. Σνῦην γάξ βνχιεηαη ηφ, "Γη᾿ ἀκθνῖλ." Ὡο ζπγγελῶο ἔρεηλ θαηά ηήλ θχζηλ δηά ιφγνπ, θαί παληνπξγνῦ
πξνζηάγκαηνο γελνκέλελ ηήλ δψσζηλ η῅ο παηδφο, ἤ ηήλ ἀλάβιεςηλ ηνῦ ηπθινῦ, ἤ ηήλ εὐινγίαλ ηῶλ ἄξησλ, ἤ ηήλ
θάζαξζηλ ηνῦ ιεπξνῦ, πξφο ηήλ δηά η῅ο ἁθῆο ζσκαηηθῶο ηεινπκέλελ· ἵλα ἀπνδείμῃ θαί ηήλ ζάξθα δσνπνηφλ, ὡο αὐηνῦ
θπξίσο, θαί νὐθ ἄιινπ ὑπάξρνπζαλ, ηῆ πξφο αὐηφλ ἀθξαηθλεῖ ἑλψζεη. Γη᾿ ἀκθνηέξσλ γάξ ηνχησλ, πξνζηάγκαηφο θεκη
θαί ἁθ῅ο, ἟ ζεία ἐλέξγεηα δη᾿ αὐηῶλ ἐγλσξίδεην ηῶλ πξαγκάησλ, κεδφισο ηήλ θαζ᾿ ἟κᾶο ἀλζξσπίλελ, θαί πάζρνπζαλ
θπζηθήλ η῅ο ζαξθφο ἐλέξγεηαλ παξαβιάπηνπζα· ηνὐλαληίνλ δέ, ζπληεξνῦζα αὐηήλ εἰο νἰθείαλ ἔθθαλζηλ· ὥζπεξ νὖλ θαί
ςπρή, ὡο δη᾿ ὀξγάλνπ ηνῦ νἰθείνπ ζψκαηνο, θαί η῅ο αὐηνῦ θπζηθ῅ο ἐλεξγείαο ηά νἰθεῖα, θαί ηήλ ἑαπη῅ο πξνζθέξεη θαηά
θχζηλ ἐλέξγεηαλ. Ἥ ηε γάξ ἔθηαζηο η῅ο ρεηξφο θαί ἟ ἁθή, θαί ἟ θξάηεζηο, θαί ἟ θαη᾿ αὐηήλ ηνῦ πεινῦ κίμηο θαί ἟ ηνῦ
ἄξηνπ θιάζηο· θαί ἁπιῶο, πᾶλ ὅ δηά η῅ο ρεηξφο, ἤ ἑηέξνπ κέινπο, ἤ κέξνπο ηνῦ ζψκαηνο ἐηειεῖην, η἞ο θπζηθ῅ο ἐλεξγείαο
η῅ο ἀλζξσπφηεηνο ηνῦ Υξηζηνῦ ὑπ῅ξρε· θαζ᾿ ἥλ ὁ ἄλζξσπνο, ἐλεξγήο ἦλ αὐηφο, ὁ θχζεη Θεφο, θαί ηά ζεῖα θπζηθῶο
ἐλεξγῶλ· ὡο ἄλ δη᾿ ἑθαηέξσλ ἑθάηεξα θαηά θχζηλ πηζηψζεηαη, Θεφλ ηέιεηνλ θαί ἄλζξσπνλ ηέιεηνλ δίρα κφλεο η῅ο
ἁκαξηίαο ἑαπηφλ ὄληα θαη' ἀιήζεηαλ δεηθλχο.

Οὐθ ἞γλφεζελ νὖλ ὁ Παηήξ ηήλ ἑθάζηεο θχζεσο θαη᾿ ἐμαίξεηνλ ἰδηφηεηα, θαί ηῶλ ἄιισλ θπζηθῶλ ἰδησκάησλ
πεξηιεπηηθήλ· ηήλ ηε δεκηνπξγηθήλ θεκη, θαί ηήλ ἐθ η῅ο ςπρ῅ο ἐλδηδνκέλελ ηῷ ζψκαηη αὐηνῦ, δσηηθήλ ἐλέξγεηαλ· ἅο
ζψδσλ ἐλ ἑαπηῷ ὁ ζαξθσζείο ζεφο Λφγνο εὐθξηλεῖο θαί ἀζπγρχηνπο ἔδεημε· ηήλ κέλ δεκηνπξγηθήλ , ἐλ ηῷ νὐζίαλ θαί
πνηφηεηα θαί πνζφηεηα δεκηνπξγ῅ζαη· ἐμ ὧλ, θαί ἐλ νἷο, θαί ἅπεξ ἟ ηῶλ ὄλησλ ὕπαξμηο ἔζηη ηε θαί ζεσξεῖηαη. Δἰ γάξ θαί
νἱ παξ᾿ Ἕιιεζη θηινζνθήζαληεο εἰο δέθα θαηαηείλνπζη ιφγνπο ηά ὄληα· ἀιι᾿ νὖλ ηνχηνηο ηφ πᾶλ ζπλέρεηαη θαί
πεξηθιείεηαη· νὐζίαλ κέλ, ηνχο ιείπνληαο ηνῦ ηπθινῦ ὀθζαικνχο ἀλαπιεξψζαο· πνηφηεηα δέ, ηφ ὕδσξ εἰο νἶλνλ

Σελίδα 23 από 26
κεηαβαιψλ· πνζφηεηα δέ, ηνχο ἄξηνπο αὐμήζαο· ηήλ δέ δσηηθήλ ἐλέξγεηαλ ἔδεημελ ἐλ ηῷ ἀλαπλεῖλ, ιαιεῖλ, ὁξᾷλ, ἀθνχεηλ,
ἅπηεζζαη, ὀζθξαίλεζζαη, ἐζζίεηλ θαί πίλεηλ· ρεῖξαο θηλεῖλ, βαδίδεηλ, ὑπλνῦλ, θαί ηά ινηπά, ὅζα ἐλ πᾶζη ηνῖο ὑπφ ηήλ θχζηλ
ἀπαξαιιαμίαλ η῅ο θαηά θχζηλ ἐλδείθλπηαη ἐλεξγείαο.

ΠΤΡ. Δὐζεβῶο θαί ἀβηάζησο ηήλ ηνῦ Παηξφο παξέζηεζαο ἔλλνηαλ, νὐ καρνκέλελ, ἀιιά ζπκβαίλνπζαλ δηά πάλησλ ηαῖο
δχν ἐλεξγείαηο. Σί δέ πεξί ηνῦ ἁγίνπ Γηνλπζίνπ θακέλ, ἐλ ηῆ πξφο Γάτνλ ηφλ ζεξαπεπηήλ ἐπηζηνιῆ, θήζαληνο, " Καηλήλ
ηηλα ηήλ ζεαλδξηθήλ ἐλέξγεηαλ, πεξί ηνῦ Υξηζηνῦ, ἐλ ἟κῖλ πεπνιηηεπκέλνλ;"

ΜΑΞ. Ἡ θαηλφηεο πνηφηεο ἐζηίλ, ἤ πνζφηεο;

ΠΤΡ. Πνζφηεο.

ΜΑΞ. Οὐθνῦλ θαί θχζηλ ἑαπηῆ ζπλεηζάγεη ηνηαχηελ· εἴπεξ πάζεο θχζεσο ὅξνο, ὁ η῅ο νὐζηψδνπο αὐη῅ο ἐλεξγείαο
θαζέζηεθε ιφγνο. Οὐ κφλνλ δέ, ἀιιά θαί ὅηαλ ιέγῃ ὁ Ἀπφζηνινο, Ἰδνχ γέγνληε ηά πάληα θαηλά, νὐδέλ ἕηεξνλ ιέγεη, ἤ
ὅηη, Ἰδνχ γέγνλε ηά πάληα ἕλ· εἴηε δέ θχζεη, εἴηε ἐλεξγείᾳ ηνῦην θαιεῖλ βνχιεζζε, ηνῦην η῅ο ἟κῶλ ἔζησ ἐμνπζίαο. Δἰ δέ
πνηφηεο ἐζηίλ ἟ θαηλφηεο, νὐ κίαλ δεινῖ ἐλέξγεηαλ, ἀιιά ηφλ θαηλφλ θαί ἀπφῤῥεηνλ ηξφπνλ η῅ο ηῶλ θπζηθῶλ ηνῦ
Υξηζηνῦ ἐλεξγεηῶλ ἐθθάλζεσο, ηῷ ἀπνῤῥήηῳ ηξφπῳ η῅ο εἰο ἀιιήιαο ηῶλ Υξηζηνῦ θχζεσλ πεξηρσξήζεσο πξνζθφξσο,
θαί ηήλ θαηά ἄλζξσπνλ αὐηνῦ πνιηηείαλ, μέλελ νὖζαλ θαί παξάδνμνλ, θαί ηῆ θχζεη ηῶλ ὄλησλ ἄγλσζηνλ, θαί ηφλ ηξφπνλ
η῅ο θαηά ηήλ ἀπφῤῥεηνλ ἕλσζηλ ἀληηδφζεσο.

ΠΤΡ. Οὔηε ἟ ζεαλδξηθή κίαλ δεινῖ;

ΜΑΞ. Οὐρί· ηνπλαληίνλ γάξ πεξηθξαζηηθῶο ἟ θσλή δηά ηῶλ ἀξηζκνπκέλσλ θχζεσλ ηά αὐηῶλ ἐλεξγείαο παξαδέδσθελ·
εἴπεξ ἀπνθάζεη ηῶλ ἄθξσλ, νὐδέλ ἐζηη κέζνλ ἐπί Υξηζηνῦ. Δἰ δέ κίαλ δεινῖ, ἄιιελ παξά ηήλ ηνῦ Παηξφο, ὡο Θεφο, ὁ
Υξηζηφο ἕμεη ηήλ ἐλέξγεηαλ. Ἄιιεο νὖλ παξά ηφλ Παηέξα ἐλεξγείαο ἔζηαη ὁ Τἱφο· εἴπεξ ἟ ηνῦ Παηξφο νὐθ ἔζηη
ζεαλδξηθή· κεηά ηφ θαί ζεαλδξηθήλ ραξαθηεξίδεηλ θχζηλ θαί ζπληζηᾷλ. Ἡ γάξ ἐλέξγεηα, θπηθή νὖζα, θχζεσο ὑπάξρεη
ζπζηαηηθφο θαί ἔκθπηνο ραξαθηήξ. Καί νἱ ηά πεξί ηνχησλ δέ ζθέκκαηα δηαιαβφληεο, ἑηεξνλ γέλνο εἶλαη η῅ο πνζφηεηνο,
θαί ἕηεξνλ η῅ο πνηφηεηνο εἶπνλ.

ΠΤΡ. Οὔηε πνζφηεο, νὔηε πνηφηεο ἐζηίλ ἟ θαηλφηεο· ἀιι' νὐζία.

ΜΑΞ. Θαπκάδσ πῶο ηνῦην εἰπεῖλ ἐζάῤῥεζαο. Σῆ νὐζίᾳ ηί ἀληηδηαζηέιιεηαη;

ΠΤΡ. Σφ κή ὄλ.

ΜΑΞ. Σί δέ θαηλφηεηη;

Σελίδα 24 από 26

ΠΤΡ. Ἡ παιαηφηεο.

ΜΑΞ. Ὥζηε νὖλ νὐθ νὐζία ἟ θαηλφηεο, ἀιιά πνηφηεο. Πῶο δέ, εἰ πξφο κίαλ ἐλέξγεηαλ ἐθιεςφκεζα ηήλ θσλήλ, νὐρ ἑαπηῷ
γε, θαί ηνῖο ινηπνῖο Παηξάζηλ, ἐλαληηνχκελνλ εἰζάγνκελ ηφλ ζενθάληνξα ηνῦηνλ δηδάζθαινλ; Πάληεο γάξ δηαῤῥήδελ
θνηλῆ θαί εἶπνλ θαί ἐδίδαμαλ, ηά η῅ο αὐη῅ο ὄληα νὐζίαο, θαί η῅ο αὐη῅ο εἶλαη ἐλεξγείαο· θαί ηά η῅ο αὐη῅ο ὄληα ἐλεξγείαο,
η῅ο αὐη῅ο εἶλαη νὐζίαο· θαί ὅηη ηά ηῆ νὐζίᾳ δηαθέξνληα, θαί ηῆ ἐλεξγείᾳ δηαθέξνπζη· θαί ηά ηῆ ἐλεξγείᾳ δηαθέξνληα, θαί
ηῆ νὐζίᾳ δηαθέξνπζηλ.

ΠΤΡ. Σνῦην ἐπί η῅ο ζενινγίαο ηνῖο Παηξάζηλ, νὐ κήλ θαί ἐπί η῅ο νἰθνλνκίαο εἴξεηαη. Ὅζελ νὐδέ θηιαιήζνπο δηαλνίαο
θαζέζηεθε, ηά ἐπί η῅ο ζενινγίαο αὐηνῖο εἰξεκέλα, κεηάγεηλ ἐπί η῅ο νἰθνλνκίαο, θαί ηήλ ηνηαχηελ ζπλεηζαγαγεῖλ ἀηνπίαλ.

ΜΑΞ. Δἰ ἐπί η῅ο ζενινγίαο κφλνλ εἴξεηαη ηνῖο Παηξάζηλ, νὐθ ἄξα κεηά ηήλ ζάξθσζηλ, θαζ᾿ ὑκᾶο, ζπλζενινγεῖηαη ὁ Τἱφο
ηῷ Παηξί. Δἰ δέ νὐ ζπλζενινγεῖηαη, νὐδέ ζπλαξηζκεῖηαη θαηά ηήλ ἐπίθιεζηλ ηνῦ βαπηίζκαηνο· θαί εὑξεζήζεηαη θελή ἟
πίζηηο θαί ηφ θήξπγκα.

Καί πάιηλ, εἰ νὐ ζπλζενινγεῖηαη κεηά ηήλ ζάξθσζηλ ὁ Τἱφο ηῷ Παηξί, νὔηε η῅ο αὐη῅ο ἔζηαη νὐζίαο· ηά γάξ ηῷ ιφγῳ
δηαθέξνληα, θαί ηῆ θχζεη δηνίζεη πάλησο.

Καί πάιηλ, εἰ νὐ ζπλζενινγεῖηαη ὁ Τἱφο ηῷ Παηξί κεηά ηήλ ζάξθσζηλ, ηίλη ἀπνλείκσκελ ηφ, ὆ Παηήξ κνπ ἕσο ἄξηη
ἐξγάδεηαη, θἀγψ ἐξγάδνκαη; Καί· Ἄ ἄλ βιέπῃ ηφλ Παηέξα πνηνῦληα, θαί ὁ Τἱφο ὁκνίσο πνηεῖ; Καί· Δἰ ἐκνί νὐ πηζηεχεηε,
ηνῖο ἔξγνηο κνπ πηζηεχζαηε; Καί· Σά ἔξγα ἅ ἐγψ πνηῶ καξηπξεῖ πεξί ἐκνῦ; Καί· Ὥζπεξ ὁ Παηήξ ἐγείξεη ηνχο λεθξνχο θαί
δσνπνηεῖ, νὕησ θαί Τἱφο, νὕο ζέιεη, δσνπνηεῖ; Σαῦηα γάξ πάληα, νὐ κφλνλ η῅ο αὐη῅ο ὄληα νὐζίαο θαί κεηά ζάξθσζηλ ηῷ
Παηξί δείθλπζηλ αὐηφλ, ἀιιά θαί η῅ο ἀπη῅ο ἐλεξγείαο.

Καί πάιηλ, εἰ ἟ πεξί ηά ὄληα πξφλνηα ἐλέξγεηα Θενῦ ηπγράλεη· αὕηε δέ νὐ κφλνλ Παηξφο θαί Πλεχκαηνο, ἀιιά θαί Τἱνῦ
θαί κεηά ζάξθσζίλ ἐζηηλ· ἄξα θαί η῅ο αὐη῅ο ἐζηηλ ἐλεξγείαο ηῷ Παηξί θαί κεηά ζάξθσζηλ.

Καί πάιηλ, εἰ ηά ζαχκαηα ἐλέξγεηα Θενῦ ηπγράλεη· ἐθ δέ ηῶλ ζαπκάησλ η῅ο αὐη῅ο ὄληα νὐζία ηῷ Παηξί ἐγλψθακελ· ἄξα
ἐθ η῅ο αὐη῅ο ἐλεξγείαο η῅ο αὐη῅λ ὤλ ηῷ Παηξί ἐδείρζε νὐζίαο· θαί ζπλζενινγεῖηαη αὐηῷ θαί κεηά ζάξθσζηλ.

Καί πάιηλ, εἰ νὐζησδῶο πξφζεζηη ηῷ Θεῷ ἟ δεκηνπξγηθή ἐλέξγεηα· ηά δέ νὐζησδῶο πξνζφληα, θαί ἀλαθαίξεηα· ἀλάγθε
αὐηνχο, ἤ η῅ο αὐη῅ο ηῷ Παηξί θαί κεηά ζάξθσζηλ ἐλεξγείαο αὐηφλ νὐ ιέγνληαο, κεδέ η῅ο αὐη῅ο αὐηῷ ιέγεηλ νὐζίαο εἶλαη·
ἔλζα γάξ ἟ θαηά θχζηλ ἐλέξγεηα νὐθ ἔζηηλ, νὐδέ ἟ θχζηο ἔζηαη πνη᾿ ἄλ· ἤ η῅ο αὐη῅ο αὐηῷ ιέγνληαο αὐηφλ νὐζίαο, θαί η῅ο
αὐη῅ο ιέγεηλ ἐλεξγείαο, θαί ζπλζενινγεῖλ ηῷ Παηξί θαί κεηά ζάξθσζηλ· ἔλζα γάξ ἟ θχζηο, ἐθεῖ θαί ἟ θνηλή θαη᾿ αὐηήλ
ἀπαξαιείπησο ἔζηαη ἐλέξγεηα.


Σελίδα 25 από 26
ΠΤΡ. Οὐθ ἐπ᾿ ἀλαηξέζεη η῅ο ἀλζξσπίλεο ἐλεξγείαο ηήλ κίαλ ιέγνκελ ἐλέξγεηαλ· ἀιι᾿ ἐπεηδή ἀληηδηαζηειινκέλε ἟ θχζηο
ηῆ ζείᾳ ἐλεξγείᾳ, πάζνο ιέγεηαη θαηά ηνῦην.

ΜΑΞ. Καηά ηνῦηνλ ηφλ ιφγνλ, θαί νἱ κίαλ θχζηλ ιέγνληεο, νὐθ ἐπ᾿ ἀλαηξέζεη η῅ο ἀλζξσπίλεο ηαχηελ ιέγνπζηλ· ἀιι᾿
ἐπεηδή ἀληηδηαζηειινκέλε ἟ θχζηο ηῆ ζεία παζεηηθή ιέγεηαη θαηά ηνῦην.

ΠΤΡ. Σί νὖλ; νὐ πξφο ηήλ ζείαλ ἐλέξγεηαλ δηαζηνιῆ νἱ Παηέξεο πάζνο ηήλ ἀλζξσπίλελ πξνζεγφξεπζαλ θίλεζηλ;

ΜΑΞ. Μή γέλνηην· νὐδελφο γάξ, θαζφινπ θάλαη, ὕπαξμηο ἐθ παξαζέζεσο, ἤ ἐθ ζπγθξίζεσο γηλψζθεηαη ἤ ὁξίδεηαη· ἤ
νὕησ δ᾿ ἄλ ἀιιειαίηηα εὑξεζήζνληαη ὄληα ηά πξάγκαηα. Δἰ γάξ δηά ηφ ἐλέξγεηαλ εἶλαη ηήλ ζείαλ θίλεζηλ, ἟ ἀλζξσπίλε
πάζνο ἐζηί· πάλησο θαί δηά ηφ ἀγαζήλ εἶλαη ηήλ ζείαλ θχζηλ, πνλεξά ἔζηαη ἟ ἀλζξσπίλε. ὇κνίσο δέ θαί θαηά ηήλ ζχλ
ἀληηζέζεη ἀληηζηξνθήλ, δηά ηφ πάζνο ιέγεζζαη ηήλ ἀλζξσπίλελ θίλεζηλ, ἟ ζεία θίλεζηο ἐλέξγεηα ιέγεηαη· θαί δηά ηφ
πνλεξάλ εἶλαη ηήλ ἀλζξσπίλελ θχζηλ, ἀγαζή ἔζηαη ἟ ζεία. Ἀιι᾿ ἄπαγε· πνιι῅ο γάξ ὄλησο ἀβειηεξίαο ἐζηί ηαῦηα.

ΠΤΡ. Σί νὖλ; νὐθ ὠλφκαζαλ πάζνο ηήλ ἀλζξσπίλελ θίλεζηλ νἱ Παηέξεο;

ΜΑΞ. Πνιπηξφπσο αὐηήλ πξφο ηάο ὑπνθεηκέλαο δεινλφηη ἐλλνίαο, ὠλφκαζαλ.

ΠΤΡ. Πῶο ηνῦην ιέγεηο;

ΜΑΞ. Πξνζεγφξεπζαλ αὐηήλ θαί δχλακηλ, θαί ἐλέξγεηαλ, θαί δηαθνξάλ, θαί θίλεζηλ, θαί ἰδηφηεηα, θαί πνηφηεηα, θαί
πάζνο, νὐ θαηά ἀληηδηαζηνιήλ η῅ο ζείαο· ἀιι᾿ ὡο κέλ ζπλεθηηθήλ ἀλαιινίσηνλ, δχλακηλ· ὡο δέ ραξαθηεξηζηηθήλ θαί ηήλ
ἐλ πᾶζη ηνῖο ὁκνεηδέζηλ ἀπαξαιιαμίαλ ἐθθαίλνπζαλ, ἐλέξγεηαλ· ὡο δέ ἀθνξηζηηθήλ, δηαθνξάλ· ὡο δέ ἐλδεηθηηθήλ,
θίλεζηλ· ὡο δέ ζπζηαηηθήλ, θαί κφλῃ αὐηῆ θαί νὐθ ἄιιῃ πξνζνῦζαλ, ἰδηφηεηα· ὡο δέ εἰδνπνηφλ, πνηφηεηα· ὡο δέ
θηλνπκέλελ, πάζνο. Πάληα γάξ ηά ἐθ ζενῦ, θαί κεηά ζεφλ, πάζρεη ηῶ θηλεῖζζαη, ὡο κή ὄληα αὐηνθίλεζηο, ἤ αὐηνδχλακηο·
νὐ θαηά ἀληηδηαζηνιήλ νὖλ, ὡο εἴξεηαη, ἀιιά δηά ηφλ δεκηνπξγηθῶο αὐηνῖο ἐληεζέληα παξά η῅ο ηφ πᾶλ ζπζηεζακέλεο
αἰηίαο ιφγνλ. Ὅζελ θαί κεηά η῅ο ζείαο ζπλεθθσλνῦληεο αὐηήλ, ἐλέξγεηαλ πξνζεγφξεπζαλ. ὇ γάξ εἰπψλ, "἖λεξγεῖ γάξ
ἑθαηέξᾳ κνξθῆ κεηά η῅ο ζαηέξνπ θνηλσλίαο," ηί ἕηεξνλ πεπνίεθελ; ἤ ὁ εἰπψλ· "Καί γάξ ηεζζαξάθνληα ἟κέξαο ἀπφζηηνο
δηακείλαο, ὕζηεξνλ ἐπείλαζελ· ἔδσθε γάξ ηῆ θχζεη, ὅηε ἞ζέιεζε, ηά ἴδηα ἐλεξγ῅ζαη;" ἤ νἱ δηάθνξνλ αὐηνῦ θήζαληεο
ἐλέξγεηαλ; ἤ νἱ δηπι῅λ, ἤ νἱ ἄιιελ θαί ἄιιελ;

ΠΤΡ. ἖π᾿ ἀιεζείαο, θαί ἟ πεξί ηῶλ ἐλεξγεηῶλ δήηεζηο ἄηνπνλ ἔδεημε ηήλ κίαλ ἐλέξγεηαλ, θαζ᾿ νἱαλδήπνηε ηξφπνλ ἐπί
Υξηζηνῦ ιεγνκέλελ. Ἀιιά ζπγγλψκελ αἰηῶ θαί ὑπέξ ἑκαπηνῦ, θαί ηῶλ πξνιαβφλησλ. ἖μ ἀγλνίαο γάξ εἰο ηάο ἀηφπνπο
ηαχηαο ἐμελέρζεκελ ἐλλνίαο θαί ἐπηρεηξήζεηο· θαί παξαθαιῶ εὑξεῖλ ηξφπνλ, ἵλα θαί ἟ ἐπείζαθηνο αὕηε ἀηνπία
θαηαξγεζῆ, θαί ἟ κλήκε ηῶλ πξνιαβφλησλ θπιαρζῆ.

ΜΑΞ. Ἀιινο νὐθ ἔζηη ηξφπνο, ἤ παξαζησπεζ῅λαη κέλ ηά πξφζσπα· ἀλαζεκαηηζζ῅λαη δέ ηά ηνηαῦηα δφγκαηα.


Σελίδα 26 από 26
ΠΤΡ. Ἀιι᾿ εἰ ηνῦην γέλεηαη, εὑξίζθνληαη ηνχηνηο ζπλεθβαιιφκελνη, ΢έξγηφο ηε θαί ἟ ἐπί ἐκνῦ γελνκέλε ζχλνδνο.

ΜΑΞ. Θαπκάδεηλ ὕπεζηί κνη, πῶο ζχλνδνλ ἀπνθαιεῖο, ηήλ κή θαηά λφκνπο θαί θαλφλαο ζπλνδηθνχο ἤ ζεζκνχο
γελνκέλελ ἐθθιεζηαζηηθνχο· νὔηε γάξ ἟ ἐπηζηνιή ἐγθχθιηνο θαηά ζπλαίλεζηλ ηῶλ παηξηαξρῶλ γέγνλελ· νὔηε ηφπνο ἤ
἟κέξα ὑπαληήζεσο ὡξίζζε. Οὐθ εἰζαγψγηκφο ηηο ἤ θαηήγνξνο ἦλ. ΢πζηαηηθάο νἱ ζπλειζφληεο νὐθ εἶρνλ, νὔηε νἱ
ἐπίζθνπνη ἀπφ ηῶλ κεηξνπνιηηῶλ, νὔηε νἱ κεηξνπνιῖηαη ἀπφ ηῶλ παηξηαξρῶλ.Οὐθ ἐπηζηνιαί ἤ ηνπνηεξεηαί, ἀπφ ηῶλ
ἄιισλ παηξηαξρῶλ ἐπέκθζεζαλ. Σίο νὖλ ιφγνπ κεκνηξακέλνο, ζχλνδνλ θαιεῖλ ἀλάζρνηην, ηήλ ζθαλδάισλ θαί δηρνλνίαο
ἅπαζαλ πιεξψζαζαλ ηήλ νἰθνπκέλελ;

ΠΤΡ. Δἰ νὐθ ἔζηηλ ἕηεξνο ηξφπνο, ἤ νὗηνο, πάλησλ ηήλ ἑκαπηνῦ πξνηηκῶλ ζσηεξίαλ, ἑηνίκσο ἔρσλ κεηά πάζεο ηνῦην
πνη῅ζαη πιεξνθνξίαο· ἕλ θαί κφλνλ παξαθαιῶλ, ὥζηε ἀμησζ῅λαί κε· πξνεγνπκέλσο κέλ η῅ο ηῶλ ἀπνζηνιηθῶλ ζεθῶλ·
κᾶιινλ δέ, αὐηῶλ ηῶλ θνξπθαίσλ ἀπνζηφισλ πξνζθπλήζεσο· ινηπφλ δέ, θαί η῅ο θαηά πξφζσπνλ ηνῦ ἁγησηάηνπ πάπα,
ζέαο· θαί αὐηῷ ἐπηδνῦλαη ηῶλ ἀηφπσο γεγελεκέλσλ ιίβειινλ.

Σαῦηα αὐηνῦ εἰξεθφηνο, Μάμηκνο θαί Γξεγφξηνο ὁ παηξίθηνο εἶπαλ· ἖πεηδή ἟ πξφηαζίο ζνπ ἀγαζή ηπγράλεη, θαί ηῆ
἖θθιεζίᾳ ζπκβαιινκέλε, νὕησ θαί γέλεηαη.

἖λ ηαχηῃ νὖλ ηῆ κεγαισλχκῳ ζχλ ἟κῖλ γελφκελνο ῾Ρσκαίσλ πφιεη, ηήλ ὑπφζρεζηλ ἐπιήξσζε· θαηαθξίλαο κέλ ηά η῅ο
ἀζεβνῦο ἖θζέζεσο δφγκαηα· ἑλψζαο δέ ἑαπηφλ δηά η῅ο ὀξζνδφμνπ ὁκνινγίαο ηῆ ἁγίᾳ, θαζνιηθῆ θαί ἀπνζηνιηθῆ
἖θθιεζίᾳ, ράξηηη θαί ζπλεξγείᾳ ηνῦ κεγάινπ Θενῦ θαί ΢ση῅ξνο ἟κῶλ Ἰεζνῦ Υξηζηνῦ, ᾧ ἟ δφμα εἰο ηνχο αἰῶλαο ηῶλ
αἰψλσλ, Ἀκήλ.

ΠΑΣΔΡΗΚΖ ΘΔΟΛΟΓΗΑ