11671 ΒΙΒΛ108ΗΚΗ IΣTQPIKON ΜΕΛΕΤΩΝ R

ΚΕΦΑΛΛΗ Α ΚΑΙ ΙθΑΚΗ

ΓΕΩΓΡΛΦΙΚΗ ΜΟΝΟΓΡΑΦΙΛ
ΣΠΙ'ΡΑ.<Ι>ΕΙ~Α ΜΕΝ

Υηο

ΚΑθΗΓΗΤΟΥ ':ΉΣ .Ε:ι:'::Α . ΑΖ :: ~~ :~ : U.~ΈΠΙΣΤΗΜΙΩ1 . ΤΗ~ ΒΡΕ~ΔΑΥΙΑ1:

ΥΠΟ

Δ. r. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟr
Δ. φ. ΚΑΙ K~SE?E~ :y : : -: : : J..:H: ..:: 3'. :SAPBAKEIOY ΓΥ1LΝΑ~ΙΟΥ

Μεθ' tνός χ(ip~ou, ouo ο'~γρχμ.~1-:ων , lνός Λr.θ. nινrι.~ος ~ιι.'t.

~εαα6.pω ν σχ~ο,ο-rp~ς;'Ιjμ1-:ων tν ~φ ~εr.μ.tνφ.

ΠΡΟΛΕΓΟ ~ ΕΝΑ - EYPETHPIA

ΓΕΩΡΓΙΟΥ r . ΟΣΧΟΠΟΥ ΛΟΥ

Ε •. ΑΘΗ . "ΑΙΣ

ΕΚ ΤΟΎ' Ί'Ι'ΠΟΓΡΑΦΕΙΟΥ Α Ε:::. lΙΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟ'f

ΟΔΟΣ 0Φτ3ΑΙ.:>i .ΑΤΡΕΙΟΥ ΑΡΙθ. 3
1892

ΒffiΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΔΙΟ. \ΥΣΙΟΥ ΝΟΤΗ ΚΑΡΑΒΙΑ

ΑΘΗΝΑ ~CMLXXXII
 ΠΕΡΙΕΧΌΜΕΝΟΝ

Σελ.
ΠρόλοΎος ••••.•••••••••.••••••..•••••••••••••••••.••••••• Ύ'­
Είσα.ΎωΎή·. • • • • • • • • • • • • • . . • • • . • • • • • • • • •••••••••••••••••• t
Λ I . Φvσικ1, πεpιrραp1, τωr r ιίπωr • ••.•••••••••.•••••••••••••• 9
t. Κοι.τα.σχεu-lj όρέων .•.••.• , . •••••.••••••••••••••••••••••• 9
·1θ&χη • • • • • • • • • • . • • • • • • • • • .•.•••••••.•••..••••••••• 13
l{εcpα.λλ η ν ία. . . • • • • • • • • . • • • . • • • • • • • •.•••••••••.•• , ••••• 21
Πcχ.ροcρτημα.: οί σεισv.οί ...• , ...•••. • •.....•.•.••.••.•••• 68
2. Κλζυ.cχ. .•.•••••••.•••.•••.• . •.••••• • ••.••••.•.•• • . • •• 78
Πα.ροcρτημα.: έλειογεv-ljς πυρετός .•••.•• . •.••••••..••••••••. 90
Β'. Πο.lιτικ1, yεωyρapta rωr rήσωr., •••• •••••••••••••••• , •••• 92
1. Σuνοπτιχ-lj ίστορία. ...•••••••••••.•••••. . ••••• • ••••••.••• 92
'Επίμετρον: στα.τιστιχ-lj τοϋ πλ ηθuαμοu .•••••••••••••••••.•• t30
2. Τοπογρα.cpία. .•••••• , ••••••••••••••• , ••••••••••••••••••• {34
'Ιθά.1C.η . • • • • • • • • • • • .••.••.••...••• . •••••••••••.•••••• t3ι
Κεψα.λλ η ν ία. ••••••••• , , , .•••• . •• , • • • • • • • • • • • • • • • • • •••• i57
τΟ βορεια.να.τολtχόv ••.•..•••••••••..••..••••••••••••• i57
τΟ ά.να.τολιχόv .. ••.•.• , .....•......••••••••.•..••.••. i7t
.
το
το νοτια.να.τολιχόν • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • . • • • • • • . • • • ••
,
νοτtον . ..••••.... , .•••.•.•...•.••.•••..•.••...••.
i83
192
τΟ δυτcχόν •••.••.•...•••••••• e • • • • • • • • • . • • • • • ••••• i97
1j έν τψ μέσψ τής νήσου όpειν-lj χώρα.. • • • • • . • • • • • •••••• 220
ή δυτιχη χ εpσόvηαος • ••••.••.••••••.•...•...••.•..•.. 224
Γ'. Κάρπωσις riίι: •.•••••.•...••. • • • . • · • • • · • · • • • · • • • · • • • • • 229
Πα.ρkχGα.σις: ίστορία. της στα.ψίδος .•••••.• , •••••••••.•••••• 252
 252 ΚΑ·ΡΠΩΣΙΣ rΗΣ

χ.σ.ρπο'J
- τοuτοu
, ,.
ε~νε
, ξΙ
σ. ~σ.
,
εντσ.u α.
-e , l! ,
σ.χ.ρtuεστερσ.ς ~ως
,ξ
ε ετ<!σεω~.
, v.εσαι

'fov β~σιλειοu τij~ Έλλ&δο~ κατά. τ~ν ε~iσrιιι-ον σ:,rσ.ησηιt~ν τοu τά.ς ο~

tτou; 18871 'fr ιιεν εlσιzγωγΥ; εrν~ &ξtιz~ 145 έχ.ιzτοv•• δρα.χιι-ων, ~ Qέ ~α. ηuΙ
eξσ.γωγ'fι 109 έχ.. ο ρ. 'Λκ.ρtΌω~ δε το 1J!L~σu τ.οG ό-λtκ.οv τοtι:οu εlσο­ ρ-ήνοuι

Ζf~u.α.τος πρ~έρχ.ετσ.L εκ. τ1jς εξσ.γωγ~ς τ~ς σr:α;pίJος. Αuτ'1) εlσ&γεr. εlς '
επεσχ

--:r,ν χwρα.ν &φΘόνως τό σ.,'.ηο ποσόν, το· όπο~ον χ.α.τ .. έτδ; οφε(λεt ν'ά. Πλ'1)- των α

, "'' ι Ι 'λ ι
'
ρω σ~ οι α. -:ην ε Llj/lγωy'l'jν ·σ~ -:-ου κ. α.~ α. εuροu.
' ' 'Η
κ. σ.
λλ ,
tεργισ.
Ι ,...,
κ.σ.ι πω7\ '1)- κα.λλι

σ~' --:Υι~ σ ι-σ.φiοος φα.ίνονται ώς v.ονοπwλιον τ~ς Έλλ&δο~ δοθέν δπο ιpfιfJ-'1j1
.... , ' ,.. ' ~ 1 , .... ' , ' .... .,
οη ε
' 1
":'1jζ ψ•;σεως Κα.~ εtνε το σ•ΠΌUCJσ.Lοτα.τον σ~njpL)'fJ-OC 7'1)~ ΕUΊjl/·ερtσ.ζ σ.Uτ'1)ζ.

Π(~ζ --:~ύτrιν τr;ν σποuδα.tαν OLX.OVOfLLX.~ν σηv.σ.σισ.V' 't"fιζ στσ.φ!δος ε!ν"'ε ~λειπ
' ι" ξ , ι{) ' rt , ...... , ""' \ ..... ' • '
EL; ~Cl.f~OO Ον ο:ντωεσιν το οη περt τΊJζ ο:ρχΊJζ Κ.σ.L τ'1)ζ πρωτΊJζ ΕfLψσ.-
.
εν τ~
-
ι
-.~ι:;Ξωζ αuτrις
' ~ εtς το
' ' ,
ε~.ποριον ο
ι 'λ'ιγtσ-rα. ο:σφα. λ- '
ως ytνωσχ.οιιεν.
τ οισ.uτσ. , - ε~σ.ρ·
ν
E~"f:~Cl. χω:ιια.
, .,
εν τσ.ις
- t
tστOfJLΚ.Cl.Lζ
-
γνωσεσ~
,
σπσ.νtωζ
,
ιι.ενουσtν
, ,
εντε
λ-
ωζ . τ'fις I
Κ.~'ιια.,
ι ')λ'
α. , ε~νε
,. r.ροσφι
λ'
'l'j~ τοπο~
ι
Η~
' ' !
ηκ.ιχσ~σ.ς,
rι
σ.~":'Lνε~ πσ.ρερχοιι-ενων
ι • έγχώ
#
αα.-:ον-:-tχ;--:ηριοων
11' (
'JΠΟ
λ (:!/
cψ.uα.νοντσ.L ω~ πσ.ρα.οοσεις
( "I ,..
,σ..ζιοσευσ.στοι
Ιf:!
κ. .α.~
\ χ.ιχι 1
"''
c.ε" ε~νΞ ε ·;κ.ο λ Όν ,. " vσ. ' '
εκ.ρι~ω θ-
ωσLν. r
Ό Β. Χέν τά.ς κuκ.λοφορούσ~~ δοξα.σισ.ς περι της χ.σ.τσ.γωyης τ~ς Πρα.Ύ
ι"'
t

.ι.ιr ... ' - 'ξ~·

, .
ι;72?ιι:ιος σuνοψι~ει OLO: 'C"ων ε ΊJζ: (( ''Ι σως ·κ.α.ι
I
1)• '
σταψ~ς ~~νε /l·Ονον ΠΟ~-
,. ι α.γει ι

• ι
Χ~λ~~ ~ σ.v.πε
-:-ης ' 'λ οι; προε λθ οuσα - ε'ξ '
εκφu λ'~σεως. Λ'εyετσ.t CJε
~' οη
tt '11'λf).
1 'JEV έπι. 1
.
εχ. ~.
τrις ν-ησοu , Ν'
σ. ξ ου κ~ΗI οτι
., ' I
οuχ~ '
προ -
τοu t 600
. ' ,
εγεvετο γ-ιωστr.ι ' τρLδ~
.
εν
π
ε
λ
οτ;ο~ν-ησ~.
, 'Α)"
ζtΟGΊJfl·εtωτον
, ,.
ε~vε,
tl
οη
I
περLερχετσ.ι
I
τροπον τινσ.
'
iπ-ιτ~

;~c -:-όϊ.οu εi.; -:-όπον: 'Εν Ν7.ξ~ lξr,φα.ν!σΟΊJ, eν Κορινθ~, δ~εν κ.σ.- τ σ. γ ε

,
--:2yε-:-α.ι -τ-ι:;
'"
ονι:ψσ.,
(',
οεν uπαρχει π
( ! λ,
εον,
' (', ... '
πσ.ρσ.γετσ.~ οε V\Jν εν
Π'
σ.τρσ.t~, νrισο~

Ζα.κ.uν~~ κσ.l Κεφ~λληνίq.. >> Ή fJ~ωρ~α. a.uτ'IJ περt ·της r-ετσ.γένεστέ­ τ.Υ1 ν ~
rα. ς ~ορε{α.ς τ~ς στα.φιοος ΕΚ.. τοu Α lγα.{οu π ε λ&γοuς OLCx τοu lσθιιο~
~ -ττ
"':'f;ζ ι θ OU ΕLζ το
n.ορ~ν ' •
' 'Ι"'Ονtον Π ε'λ σ.γος Efl·ψ~V~ 'ζ ετσ.~ το' πρωτον
' - περt' το'
18.00 cι~ τοϋ Beanjour χ.2l Scrofani κ.σ.' &ποοεικ.νύετα.ι &χ.ριΌέ-
' γ ζ . " ~ , ' λ -
c-;ε~eιν · εζε-:2 OfLEVΊJ οτι σ.νεΊt:ιρκ.εσ-:-σ.τσ. · σ.tτLο οyειτσ.L -.
'Η ~ . Ν ιχ-
v'1)σος
, Q

,. "' I ~ ' ~ I Ι . ι I t λ
~eιζ Gιε-;rιρΥισε σtα. τrις εκτετσ.v.ενΊJς κ.α.t κ.σ.ρποφορωτσ.τ'Ι)ς σ.r-πε οuρ-

~'~2; χ.α.-:-α. r.άντσ.ς τοuς χρόνους τ-f.ν &ρχσ.ιοτάτην ψήV·Υι" ώς πσ.τρις τοϋ
Β ~x.zr..ιu.
, Αι'
'JT'tj
",
οtψ.εινε
,
προς τοuτοις
, '
ως
,
ενεηκ.1J
' -α.ποtκ.ια.
, , κ.σ.τcι
' τον
,

• Kulturpflanzen und HausthieJ·e ihJ'fm Uebeι·gange aus Asien. ηacl1 in έ~~ΡJ

Eω·opa, [{. Άun. Beι·lin 1887 σ. 80.
t Beaujou1·, Tableau .du commeι,:ce de la Grece. Pa1·is 4806, σελ. 205
.
yονι~

εις rrα
\

χ,ί 206. Scι·o.fani, Μcιη. sur la culture ψι t·aisiη de Coι·inthe. Voya@e en -:ος,,

σ<tr:tt
Gι:ece ~Π , σελ Η 5.
 ΚΑΡΠΟΣΙΕ rΗΣ 253

ιι.εσαιωνα οιαρχ.ω~ εl~ ζω't)ρeχν eπψ.ιξ!αν προς τ~ ν Έσπ-ερ(αν. 'Αλλ: είς

I ) I ι )I' r I - / ) <:'Ι I' "'\ - rι , -
τα~ ουχ~ σπαν~~ ε~9ησει~ περ~ τrις νησου ουοεπο~ε ΟΎjΛΟuταt οτt ενταu-

6~ Ύj~bQX.ι[L't)GE:ι ~ ΠOLX.LAtrl τ1jς t;ταψu'λ1jς, ης_ τeχ~ !Ι·Lκ.ρeχς ~~.ελα.Lνας ά.πu­

ρήνοu~ ρ~γα~ όνοιι-ciζfJv-εν κ.οrtνθιακ.'fιν στα.φf.οσ.. Ό Ταοερνcέρος τ~> 1663
έπεσκ.έψθ1) τ+ιν ν'ijσον Νciξον κ.αt παρέχει ά.κρL~ij σύνοψLν των προϊόν~
των avτ'ijς, ά:λ).(χ οεν ά:να.φέρεt τaς ιι.tκ.ρeχς σταqιιοας, τeχς όπο!α~ εuρε
κ.α. λ "\ΛLεργοuιι.ενα.ς
1 '
~εν
Π 1
ατραις.
Α'
vzoς
' r
ο
Β •·
eaUJOUr, rΙ
ο σης
I' 1 I'
οιεοωκ.ε τ't)ν
1

ψ-fιιι·rιν περι .. r,ς κ.ατα:rωγΥ;ς τοu κ.α.ρποϋ τούτου έκ. Νciξου, όιι.ο'λογεi
ο τι έπ1 των χρόνων του ( 178'7 =- 179 7) ε lς τeχς Κ uκ.'λciόα.ς έ ντελως
~λεtπεν, ώς επισης κ.α.τeχ τ'fιν ιι-ετσ.γενεστέρα.ν έξέτα.ϊην οέν ύπΥj'fΊ.!'~
έν τιf> lσO:J.ιf> τ'ijι; Κορ!νθοu. Έπειο+, έ~ΙΧ'λε~'t'Ο κ.ορινθ~·ciχ.·ή, οπερ ον(ψ.α
έ~αρκ.ω; ΟLΚ.α.tολογε~τα.L οι&· τr,ς έξα.γωγ1jς τοu καρποu· έκ. τοu κ.ό'λποu
τrι~
, Κ ι θ
ορ~ν ov, σuνεπερα.να.ν
1 '
α.περ~σκ.ε~τως
1 ,
οτt
' "'' ~-
':'ο- ΚΛΥι!Ι·α
""'1). οτε
αΛ
τ
Ί)'t'Ο

'
1
εγχωρtον_ '
ΕΠt -
του 'Ι σ θ fi·O'J. Π.#
1 1
α.σα.t· α.t προκ.εψε•ια.t - ·• ,.
~~.σ.ρτuρ.ια.~ εκ
1
'
της 18
Ι
κ.α.~
17 εκ.~τοντ.
, Ι'/
~εριορ~~ονταt εtς
'
τr,·ι
' " I! ρ ι
ο~αυε.ιηtωσ~ν
tΙ
οη
~''
οεν
( ι
uπcχρχεt

έχ.ετ πλέον ~ κ.ορινθια.κ.η σ.-.σ.ψ!ς, ά:νcχγχ.σ.ιως ο11.ως ~λλοτε έψvετο.

π ρ_αγv.cχτtκ.ως - ~''
οε
'
<:' ι
οuοε ς
,. . .
ε~οεν ο:uτΥ1 ν
' , ~
εκ.εt.
- ·π 't:' • -
εc,ε'fασ~ς των πηγων
-
Ν I
αγεt ιι-ε εtς τr,ν cχκ.ρcχοα.ντοv
Ι ) Ι"
πε~οt ηι:;ιν,
'θ ,., Ύ),
o·n I
σταψ~? οuοεποτε UΠΎJρ
) 1:' Ι ( - ξ
εν

·
εΠ ι · ~
η;~ Ν
· 0:I ε OJ.I 1 ΟUΟΕΠΟτε
'I',
ΕΠL
• '
't'O'J- κ.-ορtν tα.X.OU e - ' e -1 '"' "' ' _,
tσ ~~.OU ΓJ.ΛΛσ. την Πσ.-

τρ ι οσ. αυτης ~ρεπεt :;σ.

I' ) - I \ ζ - ) \ - t
Ύ)τωιι.εν εντος των ορ~ων, εν οtς κ.αΛ
1' 1 ) "\λ
tεpγε~τcχr
-
,
ΕΠ'Lτuχως ετt Κ.σ.L
- " I -
νuν, εν
' 'Α
χο.ι.q.
"0"'1
J. 'λ • " .1
. ΛΊj Ci't) , 't} Οtηγησtς I' I ~
π_ερt τrις, ιι·ε-

τcχγενεστέfσ.ς εlr-:χγωγ'r,ς τijς σταφ{όος εlς τ~1 ν βορεtόόuτικ.r4 ν Πε'λοπόν­

νηt1ον &ν.σ.ιρεi'τcχι ά.ποχρώντω' όι'&.κ.ρ~οων ι.ι.σ.ρτ.uριων, α.~~tν_ε~ έγγυωντcχι·
τΥ1 ν Βπσ.ρξtν σ.&τ'ijς έν τcxv":'~ τ~ χώρq. εlς πο'λu ά.ρχσ.cοτέρο~ς χρόνους.
'Εν τοi'ς χρονιχ.οτς τόσ Λοuχ.~ Βάόέtγχ.ο~ (Lucas Wadsfings .An-
nales (Fratru rrι) minotum) έόrιv.οσιεύθη έπιστολ η . τοu κ.ο:ρόινcχ­
λι~u Ν ι~·ήνου προς τόν πατέρα Fr·."Iac .. de Marcl1ia. τοu eτoiJς 14 59,
έν ~ (1-Ετσ.ξu των προϊόντων τ'ijς Πελοπονν~σοu &νcχψέροντο:t κ.σ.ι σ.(
' '"' - , ' ' , ~ ' ι i
rιιχ.ρσ.t στσ.φ~οε~, των οr.οtων εγtνετο χρrισ~ς πρr:;ς χρωv.αησιJ.ον •
Αδ'τσ.ι ο' ε!νε βεο:χ(ως a.t κ.ορινθtακ.α!· ειόη κ.α1 . ό Βέ'λερ ά:νιχφέρει τίί)

• Yol. V!, Lugduηi t64S, Q"ελ. 437: α'Εν '~λλά.οι ύπά.ρχει [J.ε.γ&:λ·η τιc;
έπ~pχία., ήτιq χοινώc; χα.λείτα.ι Μωρεα.c;, ~~ouσcx χ~ρcχν όχτ~χοσίων (J.tλια.ρίων
γονt~ωοrά.την, εucpορωτά.την Xa.t 'ΠΑΟυσιωτοcτην πά.ντων OU !J-όνον τwν χρηαί(J.ωΥ
είc; τ~c; τοu ά.νθp~ΠΟU ά.νocyxcxc;, ά.λλa Χα.1 τwν προς xtσ(J.OV 1 ~του, orνou, χρέcχ•
τοc;, τυροu, [J.α.λλίων, β«/A-gcxxoc;, λίνοu, μετά.ξης,-ιlΗ·enisίηum, gι·anum, (J.tχρών
'{' {' t ~ I ζ ~ Η I 1' ι I "ί J I
aτα.ttQωY Qt I
ων χα.τα.σχιuα. ετοιι pα.ψη· - τα.υτα. πα.ντΟt
t
ειονε εν ιι-εγcχΛη α.ψuονι~.»-
 ΚΑ ΡΠΩ'ΕΙ~ rH'E

1685, οτt οί ''Ελλ'fJνες όέν έγlνωσχ.ον Υ..αλώ~ εl~ τι v-ετεχειρlζον-:-ο oL O~OLOV ξ

'Άγγλοι τό ι-ι-εγ(l πλijθοc; τij~ .σταιplοοc;, το όποtΌν έξijγον. Ouτoc πα.pεδ6θ'1
ούοψ.f.αν lοlαν εΙχον περι των Υ,οεων πλακούντων τijc; έορτi)c; τών πιχρcιν.tJή•

Χρ-ιστοuγiννων- x.a.t των λα.v.πρων puddings, . &:λλ' έπ(στεuον οτι. ot !ν ΆγτJ

>I Α γγλο. t έξ'fιγον έκ των v.αύρων τούτων p~γων χρωιJ.ατιστιχ.'Υιν ~λ.,.,ν ' ' ον
cι!Jτον '
"
c.ισ.
\ ' ' I
τα. uψα.σv.σ.τα. αuτων
' - t
. 'Α 13 , " , •
χ.ριυεστερον- ετt περιγριχιpετα.L 't'J 'JI
εχ.τασtς
έχ. τΥ,ς ~

τΎ,ς άρχ α.tοτά. τrις Κα. λ λtεργιας τ "ι ς στα.ψίόος bt~ τ'ijς κuριαc;· 7tΥj'(Υιζ περL ο , τt φα:ν

το.J εv.πορικ.οu βίου τijc; Μεσογείου θαλ&σσ'tJc; χ.α.τ~ τrιν 14 έχ.ctτ. .;.,ε'fι ~πο~
ο~~ τ-Υις τοu Πεγa.λόττ'tJ <<Pratica deiia mercatura:», ~τtc; -~ναy- γλοις t
Χω;ών
,
κ.α~ιι:tς ',
εγρ:χψfι . ι ο εργον του- το α.να.ιp~ρει
περ ι- το'1340Γfl'" ' , 'Ι'ι'1ξ
ουο ε α.γωγιχ.οu~ ' ,
λψiνας τijς σταψίδος: Cl1iarenza, τόν γνωστόν λψένα τοϋ ~ρ&τοιι( ~ τ1 ν Άy

των - Φ ρα.γκων
1
rιπποτων
- '
εν "
"Ηλ tόt
1
χ.α.t το
1
Coran t ο. "Qθ εν βλ ε%ομ.εν
1

· 07L
" v.ετα.ι..,U
·
t , Ι,λ_ α.ρεντlj~ζ Κα.
ι κ ορ.ν
ι eOU ' α.να.γχ.α.tως
, ',t)O'~ tj , τοτε
t
U7t't)pχεν Ο
~ • ~ :ίμνeιc;

":οπο~, -
":Ύjζ κ α. λλ ιεργιαc; , ~
τΥjς ·~
στα.ψιοος, · περ. -) τα.c; , π,
α. τ ρ ας χ.α ι το · Α L-" Έcl.ν
ι rι ό Ε' , " ι , :L t":~
γιον (Β οσητσα.ν )
, οποv κα.ι νuν
1 - "
εη προκ. πτει. ις το όuτικ.ον ι-ι-ερο~
'
":
1
τοu
- χωροu
1
τοuτοv
' ο' λ ψ~,ν .. Γλ αρεντσα.ς
' τ'Υ}ς 1
ν
εχ.ειτο · κ.α.τα. λλ.!λ
'I ως , -:-ο

cι' άνα.rολικ.ον εξ~ρτατο έκ τ1jς Κορ~νθόv. 'Ότι δε ~o'tJ έν τφ βιΌλ.l~

τούτ~ το•] Πεγαλόττ'tJ άπσ.ν_τ~ ~ ονοv.α.σία. «UVθ passe diCoranto »,
ε ξ α.σ θ ενtlj~ν εαα.σLας, 'ι"
ι\ "Ελλ rιν τις ει-ι-πειρος
1 1 1 1
ε•.νε
,.
Ιjποuοα~ον
" "
προς
' 'JI
τω
-

έv.πο ρ ίοv τr, ς στα.ψιοος κ.α.ί έν τοi'ς γρά.v-v·α.σtν οuχ;ι κ.α.κός, ό Στεψιχ'ι'Ο;
Ξ ~ν r.ιζ , aπεψiνθη έν τ<;> - ψιλολογαψ παρα.ρτή~ιχτι τijς Κυρια.χ.1;ς ~ς
'λ θ Υ, ν~·iκ ~ζ Εψ''ι!-Ι·ερ~tος « Άκ.ρόπολtς»•.
..., '
'Ο ~ενος '
αν~γνωρ•. ' Οf'JΟτα.τα
'ζ εL . v.εν 'l!' · ττιν
' ' ι
ασ'tJ!l·ΟτΊjτα. -
των " '
ΠtlftlOO•

c;ων περt λεγοv.ενης άλλοτε κ.αλλιεργ(α.ς τi)ς στα.ψιδος έν Νά.ξφ χ.,ι

τψ lljθv.<;> τijς Κορ!νθοv, προΌα!νει 8v.ως έπειτα. περα.ιτlρω οιΊ:σχuρ~-
,
ζ ο~.ενος ., • I ,
οτt 'tι στα.φις κ.α.τηντrισε (Jtα. . πΙΊρανο. 1 σεως τfις
ι:-' .ι. ~ Δ'
uσεως. εις -:-ο
' •
, , - " ' t - ' ' - . ( - ,
α.να.ρv.οστον α.uτrι .ονοv.α,. το οποιον κ.α.τrχ τον πρωτοt~ a.uτou yνΥισtο ν

. '"
σχτ,μ.αησι-ι-ον οuοει-ι- ι α.ν σχεσtν ειχε
τ '
προς το' ονοv-ιχ
" τrιc; '
~ πο'λ εως ,
κ opiν-

θov. Ό α.uτός νοv.ιζει οτι το oνov.a. «ιινa Coι·inthiaca)>,

a r aisin
de Corinthe» οεν &παντ~ πρό τοϋ 1685 κ.a.L οvόεν ~λλο εtνε ~ ιι- ι­
τιχt)ολ+ι τοu Άγγλtκ.οϋ όνόι-ι-α.τος «cuι~rant), το lποi'ον χα:-:-' %Fx.2~
άπεδιδετο είς το ριt)(σιον (φρα.γγοστά.ιpuλον) τοϋ βορρα (ribes r u-
brum nigrum L. ). 'Εξ αuτ.οϋ- τό ονr:ψα. τοϋτο ι-ι-ετ"ινεχθ-rj ε :~ ": ~ ._
f Wheleι·, Voyage de Gι·ecQ, Amsι. !639. σελ. 64.
t Στεψcινος .Έενος, tστopta τοv σταφιόοκ&pποv. 'λκpιfπο.lιι: Φ ι.lο.l.Gνιχ '
'1.888 Ct.p. ίΟ- 16.
 ΚΆΡriΩΣΙΣ Ι'ΗΕ 255
·-----~~.....,.....-~~~~~~..<.......-~~ ~~- ~~~

οιιοιον ξένον χ.αρπόν 't'οϋ ΈλλΥJνLκοϋ κ λ ήμ.α~ος κ α~ έν τοι;.ιότ~ χρ-11 σεL

ΠΙ1~εο
(\όθ 'r) Η~ . ' Γ α'λλ οuς, CιLτL-Jες
' τους , , I , λ" ""' "·,λ
εκ τοuτοu επ ;.ισσ.ν ot~ πpοeιη ou

παρσ.~ήσεως «ra-isin r1e Cόrinthe»."On σ.~.φότερα.ι α[ ραγες έλσ.οον

lν Άγτλl~ .οuχι τuχ11iως t'σως 1 tνίf> είχον ει~φορ(ιν κ~-τ~γωγήν! τόν
auτον
' ' ΟνΟ(J-11τtΚ..ον
' ' τuπον,
1
τ
ΕLνε '~ λ Ον.
πανταπ~σL προοΊ)
1
Τ'Ο "
ονοv.α β εοαι.ως
I! '

έκ. τi;ς (1-Lας (1-ε't''fι'Jέχθ'Υ) εtς τ1'ιν έτέpαν, &λλcΧ σuvέοη . τό tνα.ντlον 1j
ο,τL φα.ντα ετ11t
r/ I ζ r
ο ~ενος.
~ Ι •π ' .
ονοι.ι.ασ~~
I
rι
< '
εν τ~
- 1 4 εκατονrαετΊJρ.6t
• ("
.~ε'ΥJ &:ποοεοειγv-ένrι τr,ς «Uνa passa di Cφ·anto» παρcΧ v.εν τeιίς 'Άr~
vλοtς
I
έ6ο:χΥόνθrι
I Λ
εlς «CUrrant», Π~.JcX εε τοίς κα.το{κοις των Κ&τω Ι .

Χωρώ~ εl~ «Corantl{θfi))\ και τό ονrψ.α το•j1-ο v.ετr,νέχθ1j επεtτα εlς

τΥ1 ν' '
''Α γγ λ tκ.r,ν (. χ.αt' εις
ως ' τr,ν. ' Γ ερι.ι.C<νtκr,ν
' εις ' ' ' e•
το ρ~rΛι7tον. Π'
ρος '
του-

τοκ οε
~· ,·
εν ησt
11 ερι.ι.ανt~ ·'-Lς
- I
χωραις κ;.ιτα
'
το
\ λ 'I"
εζtκljν
'
'το;;
- G rιmm
. ,
ο

θ&ι.ι.νος τοϋ ~tΏtσlou λέγεται «Κορινθιάκοv δένδρον».

'Ε'α..ν λ οιπον
' τ ~ '
εt'ιlε . · ουνατον
. ;.
νσ. παρ α κο
λ ou θ ησωv.εν
1 ,
οπισ οορομαω;
θ \\ -
ι.ι.ετ~ του ' - οvοv-ατο;
, ' "'
τrις. Κ οριν Θ ~~κrις σταψ~c.?ς
'~ ..
-.τ,ν c.tq.κρLσ~ν κα~ ιι:ιιαt.;. ' (' ' ' 't'
τtραν έΧ.τιv-rισιν τijς ποικιλr.ας -.αότ'ίς τ-fις aψ.πέλου r-έχρ~ των ι.ι.έσων
',
cχιωνων-, yεννrι.τcχL το
- ' ζ-Ι .
ητΎιι.ι·α, αν
'' ,,
cχυτrι το πρωτον
' - κ.ατα
' '
τον ι-ι.εσαtωνχ
- .
"λ f! (/ ξ t ~ λ t "I ~
ε 11οεν υπαρ ιν 1J11 I
αποο-εικνυετα~
"""
'1JCιΊJ
'
Ξν τ~
-
π o.vσ~tt
I
oLνOΛO"(~tf
1
της

&:ρχcχLότrιτος. Εlς τ.Υ,ν έρώτrισιν τ .χύττιν εεν τολμώ νcΧ οώσω έντελώς
, , . ' ,
ώp~ιαv-ενην αποχ.ρισιν.
Β I! I
. εtιοctαν
"'
c.ε
,.
ιχποοεL
,~ ξ
Lν γενικως
- πLστεuτην,
, ('/
on <
'1J
' .., ' ~- '~ "\ r ' ' ' ι ,, rr ' , ,
στaφις η το εν-:Έ Λ ως α Λ ~~.οτρ~α εις ττ1 ν. α?Χ. αLοτητα Υι . ο τι εν yενεt το τε

~1..
οε.ν
( - .
υπη~-ι..ε.ν,
'' ' •
οuc.εποτε
f
ως εαος
' ' 1'
ε~νε
"'
(;uνα rον
' . '
να Π'Υ.~ασχ_ω'!.εν.
I Κλ'~νω

~'
οε
'
τοuναντιον να
' ' η
πtι7τευσω οτι
, . t
υπrιρχεν
"' fl
αυ-:-·fι,
'--ι.λ' "\
ClΛ σ. r;,εν ετψατο ο-;ον
' - ,
.Ι
σηι.ι.ερον X.Cl'\ μ.ο
'λ , ' - - ' , f) Ε,-
ις απο του r.εσχιωνος ιχνεγνωρ~σ ''i γεν~χ.ωτερον, ~r.νε
I

~' ,
ιe λ
ο ClVα(Lψ οο ον
(/οτt DL( αρχα~οL
' - εγ, l.νsυσχ.ον κσ.~\ ι.ι-ικρορραγα,
, 'απυρΥινα
,.

εfδ'tJ σταφuλωv. Ό Άριστοτέλrι~ προο&λλει τ-ljν έρώττισιν, « όιa τ:ί

τώr τ~ μύptωr ta έlά~τ:tω ά)'(υpφ·οτεpά έστ:ι, και έ)~ rοϊς polrιE.ι
και
'
1
' '
επι tωr
• R ,
vorpvωr>)
!ι
. rr•α ονοv-ατα,
,, -~ ' τ ,
Όt ων σηv-ερον r. ΛΊ)νες κα''
"ΙJΙλ"~

'Ιτ11λοt Χ.11λοϋσι τόν χ.ιχρπον τοϋτον «στ:αp'ίe>) καt <ιuva passa>), ~παν-
.α'λ λ' οuόο
' ... 'λ ως ' λ ouσt - προ~' λ ~σι, ν του-
1
τωσι
- κcχ~' εν τ τι
- χρχ
' 11tOτ'ljτ.t,
, ωφε

ζ 'ljτr.J.1 !J-X't'O~ Ι
τοuτο~·
. ~ ,
~ιοη εοτ1
, ~'λ
οuν
'rι.ναv.φιοο ...
e 'λ ως πα.σαν 'απει.,rιραι.ι.μενrιν
'/: ,
ραyα στ11φuλΥjς. .Ή οt&χ.ρισις ι.ι-ετClξ~ τσψπlv-που καt στ11φιδος &νο:-

ι C~mιna νocabuloι·um ύπο Jac. _de Brecta, Deνenteι· 1500, ά.να.ψερό:ι.ενον

ύπο L. Dieffenbach, Noνum glossaι·iuιη latino-germaniωm me(\iae et in-
fimιιe aetatis~ Fι·ankfuι·t 1867, 3~7rx.
ι ··Α~ιιn-. πpδλ. ~Ο, 2~.
256 ΚΑΡΠΩΣΙΣ rΗΣ

φsρετιχt, οσον γινώ~κω, το πρώτον κιχτα. τον r-ιεσιχιωνιχ πιχρa τίj) fl.OVW!J.
,
π εγ« 'λ οττ~. 'Α'λ'λ' - Υ '1:''
, ' ,~ t , '1•j οιι:αρισι~
" ,
α. τοuτο οεν εtνε εtκ.ότως ιχποοειr.,ις, οτι τ~ έκl
" 'λ
ιχu~-η μο Lς κιχ τα. · ' ,
τοuτοu~ το!Jς
' ,
χρονοvς
Υ ,
ε~χε γtν"{Ί
ι
. στον

Πέριχν τΥ,ς βορειοουτικijς Πελοπονν11 σοv, ένθα. &ρχijθεΨ έκιχ'λ'λιερ­ λέγΗ·!

γε~το ~ στιχφις, ο~οιχμοu φιχ!νετιχι έν.. τίj) ι-ι.εσιχ~ωνι εlσιχ;:θε~σιχ . .Μό'λι~ &φθονc
~'ε κιχ τα. -rrιν
ο ' ' 16 εκιχτοντιχετ-ηρ~οιχ
, ~ 1
p.ετεφυτεu'θ "ι tΙ
cxuτ"IJ ει~
' τιχς
' '
'Ι ον~ου~ 7tΈtρώ-ι
ν~σους, κιχτa πρώτQν εlς Ζciκuνθον, έπειτιχ ο€ ~ίς Κεφιχλλrιν!ιχν κιχι και ως
~ 1:'όθ
οLεο "IJ ' , ιχuτων
επ ' - ,
τιχχ ιστιχ ' , . , ·'
itζ · v-εγιχ 'λ rιν ε~τιχσιν • ' '
πιχpιχ τΥ ν επ.μονον
1
' ' ,.
c;ιχνομ.ε
ι

&ντ!στιχσιy τ-η.ς ένεηκ~ς. κv6ερν~σεως, έπισκι&σιχσιχ π6.ντιχ τa α.λλιχ γιιχν 'n

εiο-η τijς κιχ'λλιεργ!~ς. Περl τ~ς μετιχ~ολ~ς τιχύτrις ολrις τ~ς οώc.ονο­ σ~ τr1 ,
!l·ικ~ς κιχτιχστciσεως έπ! των νοτ!ων 'Ιονίων ν~σων έπορισθτ;ν έσχciτως
·έν τίϊ> ~ρχεί<ι' τ~ς Ένετtιχς έχ. τ~ν οιοικrι~ικωv έκθέσ:εων (relazioni) 4 Al
των 'Ενετών προ~λεπτων &ι-ι.φοτέρων των ν~σων σuνοψιν έλλειποuσιχν οστις δ

v.έχρι τοσοε . T<j> 1534 φιχίνετιχt οτι fι στιχφlς οέν ύπ~ρχεν έν Ζιχ­ πόν, ώ
ΙΌ
κuνθιr: :ο επιχpχιος Μιχτ~ι:χiΌς J!ιχρΌιχοt'κος ~νιχφέρει, ι-ι-ετα. ~Υιν &πιχ­
είσ~χθ 1
ριθιι-'1Jσιν τ'i)ς οεκciτ"Jς, τ1jν όποlιχν fι ν~σος τελετ, τQν βciιJ.Όιχκιχ ώς τό
οιιχδίδε ι
ί-'·όνον προ'iόν τό εtς Ο~Οψ.!~ν ψορολογlιχν UΠοκε!~.ενον ενεκcc τijς [1-L• δει ον
κρας ΟLιχοόσεως τ~ς κιχλλtεργlιχς. τφ 1543 οι-ι-ως έκτος τοu βciv-Όιχκος wστε ό ~
ώc; &φορολόγ'fιτος l·n &νccφέρέτιχι fι. <ι uva passa», ~τις &πό β ρ α. χ έο; "θύνοντα

χρ ό νου , , '
εφuτεv θ "I) εν τr, νησ~>.- , ·ο "
επιχρχ ο ς π~τε~νει , ' ' l! ·λ
ΨΖ ε πιο α. ω11ι έλιχττο ~
χείρων
κιχ! εlς τοuτο το π.ρο'iόν τ"fιν δεκ&τ·φ κιχl έλπlζει δη έντεuθεν οuνιχτιχι
ο~τε μ.
να. προέλθ1Ί tlσόo1J!l.α. 500 οουκciτ(ι)ν. Ά ντ! τij~ οεκciτ"ις fι ένετικ~
OΊjfi.ΊjTp
γεροuσ!ιχ φιχlνετιχt 8τι κιχτα. πρ.ωτον έπέ~ιχλε φόρον έξιχγωγικόν, οστι~ ύπο τiJ
τίϊ> f 546 ολ(γ~ν &νtιχπεκρ(θτ; εlς· τ(χς 'ΠfΟσόοκ!ιχ~ τ'1)ς. 'Α'λ'λα. Κιχτa ψιδοιpυ1
τ& ·τελευτιχt'ιχ έτ-η ~ κ~'λλιεργ!ιχ ~ijς στιχφ!οος έιv Ζιχκuνθφ έπέοωκε ύπο τη
r ' I - r -'/' ) ' {!λ 'θ
τοσο:-ι τιχχεως κιχι τοσουτοt v.εχρι τουοε ιχyροt μετεο η -ησιχν εις στιχ
) .. οπως ο!
ν~ έχρ ιj
φιόιχv-πέλους, ~σ~ ε ~o"IJ τίϊ) 1552 fι οεΧ.ciτ-η τtlu σ!τοu έκ των &ρ χ ιχ!ων
τ«; ' '
ρ.η
3000 οοuκciτων κ.ατ~λθεν εlς"1400, κ.ιχι ό lπιχρχος χιipιν τ~~ ΟLιχτrι .. yό[J.εvος
ρ~σεως τών συνήθων εlσοο"ΙJμιiτων τοu τιχv-ε!οu &π"Ι)γόρεuσε τ1jν πε­ νίιχν έ1e
ραtτέρω έπέκτιχσιν τ~ς κccλλtερy(ιχς της crτιχφ!οος προς β'λιi~rιν τ~ς εrς τt'IQ
γεωργιιχ~. μ.έχρι ;
δεχ&.τη 1
·ο'λ!γφ βροeοuτερον συνέ6η το «ότο tv Κε-φιχ'λλrιν!~ ΈντιχGθιχ lτι
δεν ε1~
τ<j) 1548 fι κιχ'λλιεργ(ιχ τijς στιχφ!οος πεpt(ι)ρ(σθ"ΙJ , &νaγκιχ!ως εΖς v-ε-
προέχυ,

ι Τ~ν στιχιpίοιχ ά.ν«μ.ιμ.ν~σχουσι τ~ μ~λιστ« 11! μ.«ρτυρίιχι των rtpχιχiων !tεpι lτι εu ~
njς ψιθί~ς ά.~πέλου χιχι το μέλιχν εΤοο" ιχύτης μελιχμ.ψιθίιχ: 'Αλλ~ πρ~λ .. rεωπ. στιχιpίδ ~
Υ, 21 .ι λοuντοι ι