The Wayback Machine - https://web.archive.org/web/20250119141727/https://www.scribd.com/document/483140058/%CE%94%CE%99%CE%91%CE%93%CE%A9%CE%9D%CE%99%CE%A3%CE%9C%CE%91-%CE%93-%CE%9B%CE%A5%CE%9A%CE%95%CE%99%CE%9F%CE%A5-%CE%99%CE%A3%CE%A4%CE%9F%CE%A1%CE%99%CE%91-%CE%9A%CE%91%CE%A4%CE%95%CE%A5%CE%98%CE%A5%CE%9D%CE%A3%CE%97%CE%A3-%CE%A0%CE%A1%CE%9F%CE%A3%CE%A6%CE%A5%CE%93%CE%99%CE%9A%CE%9F-docx
Α1. Να δοθεί το περιεχόμενο των κάτωθι ιστορικών εννοιών:
α. Πατριαρχική Επιτροπή
β. Οργανισμός (1914)
γ. Μικτή Επιτροπή(1923) [Μονάδες 12]
Α2. Οι προτάσεις που ακολουθούν είναι σωστές ή λανθασμένες;
1. Τη μικρασιατική μετανάστευση του 1821 προκάλεσε η ανασφάλεια και ο φόβος, λόγω
της αποτυχίας της επανάστασης που επιχείρησε ο εκεί ελληνικός πληθυσμός.
2. Η Αγροτική Τράπεζα ανέλαβε να δώσει μια προκαταβολή στους πρόσφυγες, μέχρι την τελική αποπληρωμή της αξίας της περιουσίας που είχε εγκαταλειφθεί στην Τουρκία.
3. Μέχρι το τέλος του 1921 η πλειονότητα των Ελλήνων είχε παλιννοστήσει στη Μ. Ασία και την Αν. Θράκη
. 4. Η Συνθήκη της Λωζάννης προέβλεπε την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας.
5. Το φθινόπωρο του 1922 είχαν φτάσει στην Ελλάδα 900.000 πρόσφυγες. [Μονάδες 10]
Α3. α) Να αναφερθείτε αναλυτικά στις παραμέτρους που έλαβε η Επιτροπή
Αποκαταστάσεως Προσφύγων(Ε.Α.Π) για την επίτευξη του έργου της(μονάδες 13) αλλά και β) στους λόγους για τους οποίους εμφανίστηκε μεγάλη κινητικότητα του προσφυγικού πληθυσμού κατά το πρώτο διάστημα(μονάδες 5). [Μονάδες 18]
Α4. Να περιγράψετε τις ενέργειες που έγιναν για την περίθαλψη των προσφύγων της μικρασιατικής καταστροφής κατά το πρώτο διάστημα. [Μονάδες 10]
ΟΜΑΔΑ Β
Β1. Ο διωγμός του ελληνισμού από τα εδάφη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1914: ποια ήταν τα αίτια που τον προκάλεσαν(μονάδες 9), πώς αντέδρασε η ελληνική πλευρά(μονάδες 7), ποιες μορφές πήρε(μονάδες 5) και ποια τα αποτελέσματά του; (μονάδες 4). Στις απαντήσεις να ληφθούν υπόψη και τα στοιχεία των πηγών.
Κείμενο Ι «Μετά το τέλος των Βαλκανικών πολέμων η ελληνική μειονότητα έμεινε στο έλεος του νεοτουρκικού κομιτάτου, που οργάνωσε επιχείρηση βίαιης εξοντώσεώς της. Η άφιξη εκατοντάδων χιλιάδων Οθωμανών προσφύγων από τα χαμένα ευρωπαϊκά εδάφη δημιούργησε πρόβλημα αποκαταστάσεώς τους. Εξάλλου, οι περιγραφές της φρίκης του πολέμου που έφερναν μαζί τους οι πρόσφυγες ερέθιζαν τον τραυματισμένο τουρκικό εθνικισμό. Το κομιτάτο προγραμμάτισε την εξόντωση του ελληνικού στοιχείου, από τη μια πλευρά ως μέρος ενός εθνικιστικού προγράμματος εκτουρκισμού της ασιατικής Τουρκίας και από την άλλη για να ασκήσει πίεση στην ελληνική κυβέρνηση να δεχτεί τους όρους του στο ζήτημα των νησιών του Αιγαίου. Το κομιτάτο οργάνωσε μποϋκοτάζ κατά των ελληνικών επιχειρήσεων και αυτών που χρησιμοποιούσαν ελληνικό προσωπικό, καθώς και διωγμούς του ελληνικού πληθυσμού με σκοπό να εγκαταλείψει τη γη του. Οι διωγμοί άρχισαν στο τέλος του 1913 στην ανατολική Θράκη και επεκτάθηκαν από την άνοιξη του 1914 στην ασιατική παραλία.[…] Για πρώτη φορά το ελληνικό κράτος βρισκόταν αντιμέτωπο με το οξύ πρόβλημα της τύχης των πληθυσμών της Μικράς Ασίας.[…] Ο Βενιζέλος, κάτω από την πίεση των συνεχών διωγμών του ελληνικού στοιχείου και θέλοντας να διευθετήσει το ζήτημα των νησιών, αναγκάστηκε να δεχτεί την ανταλλαγή των πληθυσμών που πρότεινε και που ήδη εφάρμοζε μονομερώς η Τουρκία, με τον όρο ότι αυτή θα ήταν εκούσια και ότι θα επιβλεπόταν από μικτή επιτροπή. Σχετική συμφωνία, που υπογράφηκε την 1η Ιουλίου 1914, προέβλεπε εκούσια ανταλλαγή μέρους του ελληνικού πληθυσμού του σαντζακίου της Σμύρνης με τους μουσουλμάνους της Μακεδονίας και της Ηπείρου»
. Ελένη Κατσιαδάκη-Γαρδίκα, «Η ζωή και η δράση των υπόδουλων Ελλήνων, 1881-1913-
Μικρά Ασία», στο Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, 1977, τ. ΙΔ΄, σ. 376-377.
Κείμενο ΙΙ Ο Μητροπολίτης Σμύρνης Χρυσόστομος, στις 18 Ιουνίου 1914, σε έγγραφη
διαμαρτυρία του που προς τη Διεθνή Επιτροπή των απεσταλμένων των πρεσβειών των Μεγάλων Δυνάμεων: «Απορραπίζεται το θρησκευτικόν μας αίσθημα και τα ιερά της θείας ημών λατρείας σκεύη […] αφού τα ήρπασαν […] τα δημοπραττούσιν εν τη αγορά. […] είμεθα ηναγκασμένοι να βλέπωμεν τα ιερά ημών Ποτήρια, όπου καθαγιάζομεν το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου, τα ιερά της δημοσίας λατρείας ημών σκεύη, τα Άγια μας Ευαγγέλια ποδοπατούμενα, μιαινόμενα και κατόπιν απεμπολούμενα ως αντικείμενα κοινής συναλλαγής υπό των βασιβουζούκων και ζεϊμπέκων και άλλων ορεσιβίων φανατισμένων μουσουλμάνων. [...] η Κυβέρνησις αρπάζει τας οικίας, τα καταστήματα και τα κτήματα των χριστιανών και τα παραδίδει εις τους Τούρκους».
α) γιατί ο Βενιζέλος προχώρησε σε αυτήν την πολιτική και ποιες συμφωνίες υπέγραψε; (μονάδες 13)
β) να εξηγήσετε ποια ήταν η κομματική προτίμηση της πλειονότητας των προσφύγων και πως συμπεριφέρθηκαν εκλογικά το 1932 και το 1933(μονάδες 12).
Οι ιστορικές σας γνώσεις και τα παραθέματα που ακολουθούν αρκούν για μια εμπεριστατωμένη απάντηση.
Κείμενο Ι «Το αναμφισβήτητα εντυπωσιακό εκλογικό αποτέλεσμα της 19ης
Αυγούστου(61,2%) επέτρεψε, για πρώτη φορά από το 1922, τη συγκρότηση μιάς πραγματικά ισχυρής και με εδραίο λαϊκό έρεισμα ελληνικής κυβέρνησης, ικανής να αναλάβει τις ευθύνες για τη λήψη επώδυνων αποφάσεων, αδιαφορώντας για το όποιο πολιτικό κόστος.[…]Ειδικά στον ευαίσθητο τομέα των σχέσεων με την Τουρκία, η εκ νέου ανάρρηση του Βενιζέλου στην πρωθυπουργία παρουσίαζε πρόσθετα πλεονεκτήματα. Διαπρύσιος οπαδός της ελληνικής εθνικής ολοκλήρωσης-πολιτική που αναπόφευκτα συνεπαγόταν την εδαφική επέκταση σε βάρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας-και αρχιτέκτονας της Συνθήκης των Σεβρών, την επαύριον κιόλας της Μικρασιατικής Καταστροφής θα συνειδητοποιήσει ότι η νέα πραγματικότητα επέβαλλε την οριστική εγκατάλειψη της Μεγάλης Ιδέας ως άξονα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, εγκαταλείποντας τον αλυτρωτισμό και προσανατολιζόμενος προς την ιδέα της ειρηνικής ελληνοτουρκικής συνύπαρξης.[…]Για τον Βενιζέλο, πρωταρχικό πλέον στόχο της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής θα έπρεπε να αποτελέσει η διαφύλαξη του εδαφικού καθεστώτος και η κατοχύρωση της εθνικής ανεξαρτησίας».
Αντώνης Κλάψης, Το ελληνοτουρκικό οικονομικό σύμφωνο της 10της Ιουνίου 1930. Ο
Ελευθέριος Βενιζέλος και η διευθέτηση των εκκρεμοτήτων της Σύμβασης της Λωζάννης για την ανταλλαγή των πληθυσμών, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος»-Χανιά και Ι. Σιδέρης, 2010, σ. 103-105.
Κείμενο ΙΙ
«Μετά την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου το 1922 εκατοντάδες χιλιάδες νέοι πρόσφυγες ήρθαν στην Ελλάδα. Η πολιτική τους βαρύτητα πολλαπλασιάστηκε, καθώς ενσωματώθηκαν μαζικά στο υπάρχον πολιτικό σύστημα, προσφέροντας στο βενιζελισμό το βασικότερο πολιτικό του στήριγμα. Η ολοκληρωτική ένταξη των προσφύγων στο βενιζελικό στρατόπεδο για δέκα περίπου χρόνια, τουλάχιστον μέχρι το 1932, οδήγησε μεγάλα τμήματα του αντιβενιζελικού γηγενούς στοιχείου να τους αντιμετωπίσει ως αντίζηλους στη διαχείριση των πολιτικών πραγμάτων της χώρας, σε μια περίοδο μάλιστα που το Κόμμα των Φιλελευθέρων βρισκόταν σχεδόν διαρκώς στην εξουσία. Πρόσφατες προσεγγίσεις έχουν δείξει ότι η αίσθηση αυτή των αντιβενιζελικών δεν ήταν αβάσιμη. Δίχως την ψήφο των προσφύγων είναι αμφίβολο εάν οι βενιζελικοί θα είχαν καταφέρει να επικρατήσουν στις εκλογικές αναμετρήσεις της πρώτης δεκαετίας». Κώστας Κατσάπης, «Αντιπαραθέσεις ανάμεσα σε γηγενείς και πρόσφυγες στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου», στο Πέρα από την καταστροφή: Μικρασιάτες πρόσφυγες στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου, Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, 2003, σ. 105.
