1/36

Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης

 ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ 1Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ
Αρχαίο Κείμενο Ἑρμηνεία Ἰωάννου Κολιτσάρα Ἑρμηνεία Παναγιώτη Τρεμπέλα
1,1 Παῦλος, ἀπόστολος οὐκ Εγὼ ὁ Παῦλος, Ἀπόστολος, ποὺ δὲν ἔλαβα τὸ Εγὼ ὁ Παῦλος, Ἀπόστολος, ὁ ὁποῖος, οὔτε ἀπὸ ἀνθρώπους
ἀπ' ἀνθρώπων, οὐδὲ δι' ἀποστολικὸν ἀξίωμα ἀπὸ ἀνθρώπους, οὔτε διὰ τῆς ἔλαβα τὸ ἀξίωμα αὐτό, οὔτε διὰ μέσου ἀνθρώπου ἐκλήθην εἰς
ἀνθρώπου, ἀλλὰ διὰ Ἰησοῦ μεσιτείας ἀνθρώπου, ἀλλὰ κατ' εὐθεῖαν διὰ τοῦ Ἰησοῦ αὐτό, ἀλλὰ κατ’ εὐθεῖαν ἀπὸ τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν καὶ τὸν Θεὸν
Χριστοῦ καὶ Θεοῦ πατρὸς Χριστοῦ καὶ τοῦ Θεοῦ Πατρός, ὁ ὁποῖος τὸν ἀνέστησεν Πατέρα, ὁ ὁποῖος τὸν ἀνέστησεν ἐκ νεκρῶν·
τοῦ ἐγείραντος αὐτὸν ἐκ ἐκ νεκρῶν
νεκρῶν,
1,2 καὶ οἱ σὺν ἐμοὶ πάντες 2 καὶ ὅλοι οἱ ἀδελφοί, ποὺ εἶναι μαζῆ μου, 2 καὶ ὅλοι οἱ ἀδελφοί, ποὺ εἶναι μαζί μου, γράφομεν τὴν
ἀδελφοί, ταῖς ἐκκλησίαις ἀπευθύνομεν τὴν ἐπιστολὴν αὐτὴν εἰς τὰς Ἐκκλησίας ἐπιστολὴν αὐτὴν πρὸς τὰς Ἐκκλησίας τῆς Γαλατίας.
τῆς Γαλατίας· τῆς Γαλατίας
1,3 χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη 3 καὶ εὐχόμεθα νὰ εἶναι πάντοτε μαζῆ σας ἡ χάρις καὶ 3 Εἴθε νὰ εἶναι μαζί σας χάρις καὶ εἰρήνη ἀπὸ τὸν Θεὸν Πατέρα
ἀπὸ Θεοῦ πατρὸς καὶ ἡ εἰρήνη ἀπὸ τὸν Θεὸν καὶ Πατέρα καὶ ἀπὸ τὸν καὶ ἀπὸ τὸν Κύριον μας Ἰησοῦν Χριστόν,
Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν,
Χριστοῦ,
1,4 τοῦ δόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ 4 ὁ ὁποῖος παρέδωσε τὸν εὐατόν του εἰς σταυρικὸν 4 ὁ ὁποῖος παρέδωκε θεληματικῶς τὸν ἑαυτόν του εἰς θάνατον
τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν, ὅπως θάνατον, διὰ νὰ ἐξαλείψῃ τὰς ἁμαρτίας μας, διὰ νὰ διὰ τὰς ἁμαρτίας μας, διὰ νὰ μᾶς ἐλευθερώσῃ ἀπὸ τὴν
ἐξέληται ἡμᾶς ἐκ τοῦ μᾶς ἀποσπάσῃ καὶ μᾶς ἐλευθερώσῃ ἀπὸ τὸν παρόντα πονηρίαν καὶ κακίαν, ποὺ ἐπικρατεῖ εἰς τὴν παροῦσαν ζωήν.
ἐνεστῶτος αἰῶνος πονηροῦ αἰῶνα τῆς πονηρίας καὶ τῆς κακίας, σύμφωνα μὲ τὸ Καὶ ὁ θάνατός του αὐτὸς διὰ τὴν ἐλευθερίαν καὶ ἀπολύτρωσίν
κατὰ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ θέλημα τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός μας. μας ἔγινε σύμφωνα μὲ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ
καὶ πατρὸς ἡμῶν, Πατήρ μας.
1,5 ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς 5 Εἰς αὐτὸν ὀφείλεται καὶ πρέπει νὰ ἀναπέμπεται ἡ 5 Εἰς αὐτὸν πρέπει πᾶσα ἡ δόξα εἰς τοὺς ἀπεράντους καὶ
αἰῶνας τῶν αἰώνων· ἀμήν. δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν. ἀτελειώτους αἰῶνας. Ἀμήν.
1,6 Θαυμάζω ὅτι οὕτω 6 Κατέχομαι ἀπὸ βαθεῖαν ἔκπληξιν καὶ ἀπορίαν ἐκ 6 Ἀπορῶ, διότι τόσον γρήγορα ἀπομακρύνεσθε ἀπὸ τὸν Θεόν, ὁ
ταχέως μετατίθεσθε ἀπὸ τοῦ γεγονότος, ὅτι τόσον εὔκολα καὶ γρήγορα ὁποῖος σᾶς ἐκάλεσεν ἐξ αἰτίας τῆς χάριτος καὶ τῆς δωρεᾶς τοῦ
τοῦ καλέσαντος ὑμᾶς ἐν φεύγετε ἀπὸ τὸν Θεόν, ὁ ὁποῖος σᾶς ἀποκάλεσε διὰ Χριστοῦ, καὶ μεταπηδᾶτε εἰς ἄλλην περὶ σωτηρίας

2/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
χάριτι Χριστοῦ εἰς ἕτερον τῆς χάριτος τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ μεταπηδᾶτε εἰς διδασκαλίαν, τὴν ὁποίαν αὐτοὶ ποὺ σᾶς τὴν διδάσκουν, κακῶς
εὐαγγέλιον, ἄλλην διδασκαλίαν, τὴν ὁποίαν οἱ ψευδοδιδάσκαλοι τὴν λέγουν εὐαγγέλιον.
παρουσιάζουν ὡς εὐαγγέλιον τάχα τοῦ Χριστοῦ.
1,7 ὃ οὐκ ἐστὶν ἄλλο, εἰ μή 7 Αὐτὸ δὲ τὸ ψευδοευαγγέλιον δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, 7 Πράγματι· αὐτὸ ποὺ λέγουν αὐτοὶ εὐαγγέλιον, δὲν εἶναι
τινές εἰσιν οἱ ταράσσοντες εἰ μὴ ὅτι ὑπάρχουν μερικοί, οἱ ὁποῖοι σᾶς τίποτε ἄλλο παρὰ μόνον ὅτι ὑπάρχουν μερικοί, οἱ ὁποῖοι σᾶς
ὑμᾶς καὶ θέλοντες ἀναταράσσουν καὶ θέλουν νὰ μεταβάλουν καὶ ταράττουν καὶ θέλουν νὰ μεταβάλουν καὶ νὰ ἀλλοιώσουν τὸ
μεταστρέψαι τὸ εὐαγγέλιον νοθεύσουν τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ. ἀληθὲς περὶ Χριστοῦ κήρυγμα.
τοῦ Χρστοῦ.
1,8 Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἡμεῖς ἢ 8 Ἀλλὰ προσέξατε τοῦτο· Ἐὰν καὶ ἡμεῖς ἀκόμη οἱ 8 Ἀλλὰ νὰ ἠξεύρετε τὸ ἑξῆς: Ἐὰν ἀκόμη καὶ ἡμεῖς οἰ ἀπόστολοι
ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ Ἀπόστολοι ἢ καὶ ἄγγελος ἀπὸ τὸν οὐρανὸν σᾶς ἢ καὶ ἄγγελος ἀπὸ τὸν οὐρανὸν κηρύττῃ εἰς σᾶς ἄλλα
εὐαγγελίζηται ὑμῖν παρ' ὃ κηρύττῃ Εὐαγγέλιον διαφορετικὸν ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ εὐαγγέλιον, διαφορετικὸν ἀπὸ ἐκεῖνο, ποὺ σᾶς ἐκηρύξαμεν, ἂς
εὐηγγελισάμεθα ὑμῖν, ὁποῖον ἡμεῖς ἀπ' ἀρχῆς σᾶς ἔχομεν κηρύξει, ἂς εἶναι εἶναι ἀνάθεμα καὶ χωρισμένος διὰ παντὸς ἀπὸ τὸν Χριστόν.
ἀνάθεμα ἔστω. αὐτὸς ἀναθεματισμένος καὶ χωρισμένος ἀπὸ τὸν
Θεόν.
1,9 Ὡς προειρήκαμεν, καὶ 9 Ὅπως καὶ προφορικῶς, προηγουμένως σᾶς εἴχαμε 9 Καθὼς καὶ προτήτερα, ὅταν ἤμεθα μαζί σας, σᾶς ἔχομεν
ἄρτι πάλιν λέγω· εἴ τις πεῖ καὶ τώρα πάλιν σᾶς λέγω· Ἐὰν κανεὶς σᾶς διδάσκῃ εἴπει, καὶ τώρα πάλιν σᾶς λέγω: Ἐὰν κανεὶς κηρύττῃ εἰς σᾶς
ὑμᾶς εὐαγγελίζεται παρ' ὃ ἄλλο Εὐαγγέλιον, διαφορετικὸν ἀπὸ ἐκεῖνο, ποὺ ἔχετε εὐαγγέλιον ἄλλο ἐκτὸς ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐδιδάχθητε ἀπὸ ἐμέ,
παρελάβετε, ἀνάθεμα παραλάβει, ἂς εἶναι ἀναθεματισμένος. ἂς εἶναι ἀναθεματισμένος καὶ χωρισμένος ἀπὸ τὸν Χριστόν.
ἔστω.
1,10 Ἄρτι γὰρ ἀνθρώπους 10 Ἐν πάσῃ περιπτώσει σᾶς ἐρωτῶ· μὲ τὸ Εὐαγγέλιον 10 Τὸ εὐαγγέλιον, ποῦ σᾶς ἐδιδάξαμεν, αὐτὸ καὶ μόνον εἶναι τὸ
πείθω ἢ τὸν Θεόν; Ἢ ζητῶ ποὺ ἐκήρυξα εἰς σᾶς καὶ κηρύττω, τί ἐπιδιώκω; ἀληθινὸν εὐαγγέλιον. Διότι τώρα θέλω νὰ πείθω καὶ νὰ
ἀνθρώποις ἀρέσκειν; Εἰ Μήπως θέλω νὰ πείθω ἀνθρώπους, διὰ νὰ τοὺς κάνω ἑξασφαλίζω τὴν ἐπιδοκιμασίαν τῶν ἀνθρώπων ἢ προσπαθῶ
γάρ ἔτι ἀνθρώποις ἰδικήν μου παράταξιν ἢ ἐπιζητῶ νὰ ἀρέσω εἰς τὸν πῶς νὰ εἶμαι ἐν τάξει ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ; Ἢ μήπως ζητῶ νὰ
ἤρεσκον, Χριστοῦ δοῦλος Θεόν; Μώπως τυχὸν ζητῶ νὰ ἀρέσω εἰς τοὺς ἀρέσκω εἰς ἀνθρώπους; Ὄχι. Διότι, ἐὰν ἀκόμη καὶ τώρα
οὐκ ἂν ἥμην. ἀνθρώπους; Ὄχι βέβαια διότι ἐὰν καὶ τώρα ἐπεδίωκον νὰ ἀρέσκω εἰς ἀνθρώπους, δὲν θὰ ἤμην δοῦλος τοῦ
ἐπιζητοῦσα νὰ ἀρέσω εἰς τοὺς ἀνθρώπους, δὲν θὰ Χριστοῦ.

3/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
 ἤμουν δοῦλος τοῦ Χριστοῦ.
1,11 Γνωρίζω δὲ ὑμῖν, 11 Σᾶς καθιστῶ δὲ γνωστόν, ἀδελφοί, ὅτι τὸ 11 Σᾶς γνωστοποιῶ δέ, ἀδελφοί, ὅτι τὸ εὐαγγέλιον, ποὺ
ἀδελφοί, τὸ εὐαγγέλιον τὸ Εὐαγγέλιον, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἐκήρυξα εἰς σᾶς δὲν εἶναι ἐκηρύχθη εἰς σᾶς ἀπὸ ἑμέ, δὲν εἶναι ἐπινόημα ἀνθρώπου.
εὐαγγελισθὲν ὑπ' ἐμοῦ ὅτι ἔργον ἀνθρώπου καὶ δὲν ἐκφράζει σκέψεις
οὐκ ἐστὶ κατὰ ἄνθρωπον· ἀνθρώπων.
1,12 οὐδὲ γὰρ ἐγὼ παρὰ 12 Διότι ἐγώ-ὅπως ἄλλωστε καὶ οἱ ἄλλοι Ἀπόστολοι- 12 Διότι ὄχι μόνον οἱ λοιποὶ ἀπόστολοι, ἀλλὰ καὶ ἐγὼ δὲν
ἀνθρώπου παρέλαβον αὐτὸ δὲν ἔχω παραλάβει αὐτὸ ἀπὸ ἄνθρωπον οὔτε τὸ παρέλαβον αὐτὸ ἀπὸ ἄνθρωπον, οὔτε τὸ ἐδιδάχθην ἀπὸ
οὔτε ἐδιδάχθην, ἀλλὰ δι' ἐδιδάχθην ἀπὸ ἄνθρωπον, ἀλλὰ τὸ παρέλαβα κατ' ἄνθρωπον, ἀλλὰ παρέλαβον αὐτὸ κατ’ εὐθεῖαν δι’
ἀποκαλύψεως Ἰησοῦ εὐθεῖαν δι' ἀποκαλύψεων, τὰς ὁποίας ὁ ἴδιος ὁ Ἰησοῦς ἀποκαλύψεως τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος ἀμέσως μοῦ ἐφανέρωσε καὶ
Χριστοῦ. Χριστὸς μοῦ ἐφανέρωσε. μοῦ ἀπεκάλυψε τὸν Ἰησοῦν Χριστόν.
1,13 Ἠκούσατε γὰρ τὴν 13 Βεβαίως καὶ σεῖς οἱ ἴδιοι ἔχετε πληροφορηθῆ τὴν 13 Ὅτι δὲ μὲ ὑπερφυσικὴν ἀποκάλυψίν μου παρεδόθη ἀπὸ
ἐμὴν ἀναστροφὴν ποτὲ ἐν ζωὴν καὶ συμπεριφοράν ποὺ εἶχα, ὅταν ἕμενα πιστὸς αὐτὸν τὸν Θεὸν τὸ εὐαγγέλιον, ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὴν κατὰ τὸ
τῷ Ἰουδαϊσμῷ, ὅτι καθ' εἰς τὴν θρησκείαν τῶν Ἑβραίων καὶ ἀκολουθοῦσα ὅσα παρελθὸν δρᾶσίν μου. Διότι ἠκούσατε τὴν διαγωγήν, ποὺ
ὑπερβολὴν ἐδίωκον τὴν ὁ Ἰουδαϊσμὸς ἐδίδασκε. Ἔχετε δηλαδὴ πληροφορηθῆ ἔδειξα κάποτε, ὅταν ἠκολούθουν τὸν νόμον καὶ τὰ ἔθιμα τῶν
ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ καὶ ὅτι, ἐπηρεασμένος βαθύτατα ἀπὸ τὰς παλαιὰς Ἰουδαίων. Ἠκούσατε δηλαδή, ὅτι ὑπερβολικὰ κατεδίωκον τὴν
ἐπόρθουν αὐτήν, διδασκαλίας τοῦ Νόμου καὶ τὰ ἔθιμα τῶν Ἰουδαίων, Ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ καὶ προσεπάθουν νὰ τὴν καταστρέψω.
κατεδίωκα μὲ πολὺν φανατισμὸν καὶ σκληρότητα τὴν
Ἐκκλησίαν τοῦ Χριστοῦ καὶ προσπαθοῦσα νὰ τὴν
ἐρημώσω καὶ ἀφανίσω.
1,14 καὶ προέκοπτον ἐν τῷ 14 Χάρις δὲ εἰς τὸν φανατισμόν μου αὐτὸν προώδευα 14 Καὶ προώδευα εἰς τὸν Ἰουδαϊσμὸν περισσότερον ἀπὸ
Ἰοδαϊσμῷ ὑπὲρ πολλοὺς εἰς τὸν Ἰουδαϊσμὸν παραπάνω ἀπὸ πολλοὺς πολλοὺς συνομήλικάς μου εἰς τὸ ἔθνος μου καὶ ἐδείκνυον
συνηλικιώτας ἐν τῷ γένει ὁμοεθνεὶς συνομήλικάς μου, διότι ἐδείκνυα περισσότερον ἀπὸ αὐτοὺς ζῆλον ὑπὲρ τῶν παραδόσεων, ποὺ
μου, περισσοτέρως περισσότερον ἀπὸ αὐτοὺς ζῆλον διὰ τὰς παρελάβομεν ἀπὸ τοὺς πατέρας.
ζηλωτὴς ὑπάρχων τῶν πατροπαραδότους παραδόσεις μας.
πατρικῶν μου
παραδόσεων.

4/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
1,15 Ὅτε δὲ εὐδόκησεν ὁ 15 Ὅταν δὲ εὐδόκησεν ὁ πανάγαθος Θεός, ὁ ὁποῖος μὲ 15 Ὅταν ὅμως εὐηρεστήθη ὁ Θεός, ὁ ὁποῖος μὲ ἐξεχώρισε καὶ
Θεὸς ὁ ἀφορίσας με ἐκ εἶχε ξεχωρίσει καὶ προορίσει ἀπὸ τὴν κοιλίαν ἀκόμη μὲ ἐξέλεξεν ἀπὸ τὸν καιρὸν ἀκόμη, ποὺ ἤμην εἰς τὴν κοιλίαν
κοιλίας μητρός μου καὶ τῆς μητρός μου, καὶ μὲ ἐκάλεσε διὰ τῆς χάριτός του τῆς μητρός μου, καὶ μὲ ἐκάλεσε διὰ τῆς χάριτός του, χωρὶς ἐγὼ
καλέσας διὰ τῆς χάριτος ἀπὸ τὰ ἔργα μου νὰ εἶμαι ἄξιος διὰ μίαν τέτοιαν ἐκλογήν,
αὐτοῦ
1,16 ἀποκαλύψαι τὸν υἱὸν 16 νὰ ἀποκαλύψῃ εἰς τὴν καρδίαν καὶ τὴν ψυχήν μου 16 διὰ νὰ ἀποκαλύψῃ τὸν Υἱὸν αὐτοῦ εἰς τὸ βάθος τῆς ψυχῆς
αὐτοῦ ἐν ἐμοί, ἵνα τὸν Υἱὸν αὐτοῦ, διὰ νὰ τὸν κηρύττω ὡς Σωτῆρα εἰς τὰ μου, διὰ νὰ τὸν κηρύττω μεταξὺ τῶν ἐθνῶν, εὐθὺς δὲν
εὐαγγελίζωμαι αὐτὸν ἐν ἔθνη, ἀμέσως δὲν ἐζήτησα ἀπὸ κανένα ἄνθρωπον συνεβουλεύθην σάρκα καὶ αἷμα, δηλαδὴ ἄνθρωπόν τινα
τοῖς ἔθνεσιν, εὐθέως οὐ συμβουλὴν καὶ καθοδήγησιν διὰ τὴν μεγάλην αὐτὴν οἰονδήποτε.
προσεθέμην σαρκὶ καὶ κλῆσιν.
αἵματι,
1,17 οὐδὲ ἀνῆλθον εἰς 17 Οὔτε ἀνέβηκα εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα, διὰ νὰ 17 Οὔτε ἀνέβην εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα πρὸς συνάντησιν τῶν
Ἱεροσόλυμα πρὸς τοὺς πρὸ συναντήσω καὶ συμβουλευθῶ τοὺς Ἀποστόλους, ποὺ Ἀποστόλων, ποὺ εἶχον κληθῆ πρὸ ἑμοῦ εἰς τὸ ἀποστολικὸν
ἐμοῦ ἀποστόλους, ἀλλὰ εἶχαν κληθῆ πρὸ ἐμοῦ εἰς τὸ ἀποστολικὸν ἔργον, ἀλλ' ἀξίωμα, ἀλλὰ ἐπῆγα εἰς τὴν Ἀραβίαν καὶ πάλιν ἐπέστρεψα εἰς
ἀπῆλθον εἰς Ἀραβίαν, καὶ ἀνεχώρησα εἰς τὰ μέρη τῆς Ἀραβίας καὶ πάλιν τὴν Δαμασκόν.
πάλιν ὑπέστρεψα εἰς ἐπέστρεψα εἰς Δαμασκόν.
Δαμασκόν.
1,18 Ἔπειτα μετὰ ἔτη τρία 18 Ἔπειτα, τρία ἔτη μετὰ τὴν ἡμέραν ποὺ ἐκλήθην 18 Ἔπειτα, μετὰ τρία ἔτη ἀφ’ ὅτου ἐπέστρεψα εἰς τὸν Χριστόν,
ἀνῆλθον εἰς Ἱεροσόλυμα ἀπὸ τὸν Χριστόν, ἀνέβηκα εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα, διὰ νὰ ἀνέβην εἰς Ἱεροσόλυμα διὰ νὰ γνωρίσω τὸν Πέτρον καὶ ἔμεινα
ἰστορῆσαι Πέτρον, καὶ συναντήσω καὶ γνωρίσω προσωπικῶς τὸν Πέτρον καὶ πλησίον τοῦ δεκαπέντε ἡμέρας.
ἐπέμεινα πρὸς αὐτὸν ἔμεινα κοντὰ του δεκαπέντε μόνον ἡμέρας.
ἡμέρας δεκαπέντε·
1,19 ἕτερον δὲ τῶν 19 Ἄλλον δὲ ἀπὸ τοὺς Ἀποστόλους δὲν εἶδα, παρὰ 19 Ἄλλον δὲ ἀπὸ τοὺς ἀποστόλους δὲν εἶδον παρὰ μόνον τὸν
ἀποστόλων οὐκ εἶδον εἰ μὴ μόνον τὸν Ἰάκωβον, τὸν ἀδελφὸν τοῦ Κυρίου. Ἰάκωβον τὸν ἀδελφὸν τοῦ Κυρίου.
Ἰάκωβον τὸν ἀδελφὸν τοῦ
Κυρίου.

5/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
1,20 Ἃ δὲ γράφω ὑμῖν, ἰδοὺ 20 Αὐτὰ δὲ ποὺ σᾶς γράφω εἶναι ἡ ἀπόλυτος καὶ 20 Ἀπὸ αὐτά, ποὺ σᾶς γράφω, ἀποδεικνύεται, ὅτι τὸ
ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ ὅτι οὐ καθαρὰ ἀλήθεια. Ἰδοὺ σᾶς διαβεβαιώνω ἐνώπιον τοῦ ἀποστολικὸν ἀξίωμα καὶ τὸ Εὐαγγέλιον δὲν τὰ ἔλαβα ἀπὸ
ψεύδομαι. Θεοῦ, ὅτι δὲν ψεύδομαι. (Σᾶς τὰ γράφω δέ, διὰ νὰ ἄνθρωπον, οὔτε ἀπὸ ἄλλον ἀπόστολον. Εἶναι δὲ ταῦτα
πεισθῆτε ἀπολύτως, ὅτι τὸν θησαυρὸν τοῦ ἀλήθεια, καὶ ἰδοὺ βεβαιώνω ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, ὅτι δὲν
Εὐαγγελίου δὲν τὸν παρέλαβα ἀπὸ κανένα ψεύδομαι.
ἄνθρωπον, οὔτε ἀπὸ Ἀπόστολον, ἀλλὰ κατ' εὐθεῖαν
ἀπὸ τὸν Χριστόν).
1,21 Ἔπειτα ἦλθον εἰς τὰ 21 Ἔπειτα δὲ ἀπὸ τὴν δεκαπενθήμερον αὐτὴν 21 Ἔπειτα μετὰ τὴν διαμονήν μου αὐτὴν εἰς Ἱεροσόλυμα ἦλθον
κλίματα τῆς Συρίας καὶ τῆς παραμονήν μου εἰς τὴν Ἱερουσαλήμ, ἦλθα εἰς τὰς εἰς τὰ μέρη τῆς Συρίας καὶ τῆς Κιλικίας.
Κιλικίας. περιοχὰς τῆς Συρίας καὶ τῆς Κιλικίας.
1,22 Ἤμην δὲ ἀγνοούμενος 22 Ἤμουν δὲ ἄγνωστος προσωπικῶς εἰς τὰς 22 Ἤμην δὲ ἄγνωστος προσωπικῶς εἰς τὰς Ἐκκλησίας τῆς
τῷ προσώπῳ ταῖς Ἐκκλησίας τῆς Ἰουδαίας, αἱ ὁποῖαι ἀπετελοῦντο ἀπὸ Ἰουδαίας, ποὺ ἀπὸ τὸν Ἰουδαϊσμὸν ἐπέστρεψαν εἰς Χριστὸν καὶ
ἐκκλησίαις τῆς Ἰουδαίας Ἰουδαίους ποὺ εἶχαν πιστεύσει εἰς τὸν Χριστόν. διατελοῦν ἐν κοινωνίᾳ μετὰ τοῦ Χριστοῦ.
ταῖς ἐν Χριστῷ·
1,23 μόνον δὲ ἀκούοντες 23 Αὐτοὶ δὲ μόνον ἐξ ἀκοῆς ἐπληροφοροῦντο, ὅτι 23 Μόνον δὲ ἤκουαν συνεχῶς οἱ Χριστιανοὶ τῶν Ἐκκλησιῶν
ἦσαν ὅτι ὁ διώκων ἡμᾶς ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἄλλοτε μᾶς κατεδίωκε, κηρύττει αὐτῶν, ὅτι ἐκείνος, ὁ ὁποῖος ἄλλοτε μᾶς κατεδίωκε, τώρα
ποτὲ νῦν εὐαγγελίζεται τὴν τώρα τὸ χαρμόσυνον μήνυμα τῆς πίστεώς μας, τὴν κηρύττει τὴν πίστιν, τὴν ὁποίαν ἄλλοτε προσεπάθει νὰ
πίστιν ἥν ποτε ἐπόρθει, ὁποίαν ἄλλοτε κατεδίωκε καὶ προσπαθοῦσε νὰ ἀφανίσῃ.
ἀφανίσῃ.
1,24 καὶ ἐδόξαζον ἐν ἐμοὶ 24 Καὶ ἐδόξαζαν ὅλοι τὸν Θεὸν διὰ τὸ μεγάλο θαῦμα, 24 Καὶ ἐδοξολόγουν τὸν Θεὸν διὰ τὴν θαυμαστὴν αὐτὴν
τὸν Θεόν. ποὺ ἐπραγματοποίησε εἰς ἐμέ. μεταβολήν μου.

ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ 2Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Αρχαίο Κείμενο Ἑρμηνεία Ἰωάννου Κολιτσάρα Ἑρμηνεία Παναγιώτη Τρεμπέλα
2,1 Επειτα διὰ Έπειτα, ἀφοῦ ἐπέρασαν δεκατέσσαρα ὅλα ἔτη ἀπὸ τὸ Κατόπιν ἀπὸ τὸ εἰς Συρίαν καὶ Κιλικίαν ταξίδιόν μου, μετὰ

6/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
δεκατεσσάρων ἐτῶν πάλιν ταξίδι μου εἰς τὴν Συρίαν καὶ Κιλικίαν, ἀνέβηκα πάλιν δεκατέσσερα ὅλα ἔτη ἀνέβην πάλιν εἰς Ἱεροσόλυμα μαζὶ μὲ τὸν
ἀνέβην εἰς Ἱεροσόλυμα εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα μὲ τὸν Βαρνάβαν, παίρνοντας Βαρνάβαν καὶ ἐπῆρα μαζί μου καὶ τὸν Τίτον.
μετὰ Βαρνάβα, μαζῆ μου καὶ τὸν Τίτον.
συμπαραλαβὼν καὶ Τίτον·
2,2 ἀνέβην δὲ κατὰ 2 Ἀνέβηκα δὲ σύμφωνα μὲ εἰδικὴν φανέρωσιν, ποὺ 2 Ἀνέβην δὲ σύμφωνα μὲ ἀποκάλυψιν, ποὺ μοῦ ἔκαμεν ὁ Θεός.
ἀποκάλυψιν· καὶ ἀνεθέμην μοῦ ἔκαμεν ὁ Θεός, καὶ ἐξέθεσα εἰς τοὺς Χριστιανοὺς Καὶ ἀνεκοίνωσα εἰς τοὺς Χριστιανοὺς τῶν Ἱεροσολύμων τὸ
αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον ὃ τῆς Ἱερουσαλὴμ τὸ Εὐαγγέλιον, τὸ ὁποῖον κηρύττω Εὐαγγέλιον, ποὺ κηρύττω μεταξὺ τῶν ἐθνικῶν, ἰδιαιτέρως δὲ
κηρύσσω ἐν τοῖς ἔθνεσι, μεταξὺ τῶν ἐθνικῶν, ἰδιαιτέρως δὲ καὶ ἐξεθεσα τοῦτο εἰς τοὺς ἐπισήμους καὶ περιφανεῖς ἐκ τῶν
κατ' ἰδίαν δὲ τοῖς δοκοῦσι, λεπτομερέστερα ἐξέθεσα τοῦτο εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀποστόλων, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ μήπως ματαίως κοπιάζω ἢ
μήπως εἰς κενὸν τρέχω ἢ ἐθεωροῦντο καὶ ἦσαν οἱ ἐπίσημοι μεταξὺ τῶν ἐκοπίασα.
ἔδραμον. Ἀποστόλων. Ἔκαμα δὲ αὐτὰς τὰς ἀνακοινώσεις, διὰ
νὰ ἐλεγχθῇ, μήπως τυχὸν ματαίως κοπιάζω ἢ ἐκοπίσα
ἕως τώρα.
2,3 Ἀλλ' οὐδὲ Τίτος ὁ σὺν 3 Αἴ, λοιπόν! Ὄχι μόνον τὸ Εὐαγγέλιόν μου 3 Ὄχι δὲ μόνον τὸ Εὐαγγέλιόν μου εὑρέθη γνήσιον, ἀλλ’ οὐδὲ ὁ
ἐμοί, Ἕλλην ὤν, ἀνεγνωρίσθη ἀπὸ ὅλους ὡς γνήσιον, ἀλλ' οὔτε ὁ Τίτος Τίτος, ὁ ὁποῖος ἦτο μαζί μου, καίτοι ἦτο Ἕλλην καὶ
ἠναγκάσθη περιτμηθῆναι, ὁ Ἕλλην καὶ ἀπερίτμητος, ὁ ὁποῖος ἦτο μαζῆ μου, δὲν ἀπερίτμητος, δὲν ἠναγκάσθη νὰ περιτμηθῇ.
ὑπεχρεώθη νὰ περιτμηθῇ.
2,4 διὰ δὲ τοὺς 4 Καὶ τοῦτο, ὄχι μόνον διότι ἡ περιτομὴ εἶναι ἐντελῶς 4 Δὲν ἠναγκάσθη δὲ οὐδὲ ἠνέχθην ἐγὼ νὰ περιτμηθῇ, ἐξ αἰτίας
παρεισάκτους ἄχρηστος δι' αὐτούς, ποὺ πιστεύουν εἰς τὸν Χριστόν, τῶν εἰσχωρησάντων ὑπούλως εἰς τὴν Ἐκκλησίαν ψευδαδέλφων,
ψευδαδέλφους, οἵτινες ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ μὴ δοθῇ ἀφορμὴ νοθεύσεως τῆς οἱ ὁποῖοι ἐμβῆκαν σὰν κατάσκοποι, διὰ νὰ ἐπιβουλευθοῦν τὴν
παρεισῆλθον ἀληθείας ἐκ μέρους τῶν ψευδαδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἐλευθερίαν μας ποὺ μᾶς ἔδωκεν ἡ μετὰ τοῦ Χριστοῦ ἕνωσις καὶ
κατασκοπῆσαι τὴν ὑπούλως εἶχαν εἰσχωρήσει εἰς τὴν Ἐκκλησίαν σὰν κοινωνία μας, καὶ διὰ νὰ μᾶς ὑποδουλώσουν εἰς τὴν
ἐλευθερίαν ἡμῶν ἣν ἔχομεν κατάσκοποι, διὰ νὰ κλονίσουν καὶ καταλύσουν τὴν ἀνυπόφορον δουλείαν τῶν τυπικῶν διατάξεων τοῦ νόμου.
ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, ἵνα ἡμᾶς ἐλευθερίαν μας, τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ
καταδουλώσωνται· καὶ διὰ νὰ μᾶς ὑποδουλώσουν εἰς τὴν καταθλιπτικὴν
δουλείαν τῶν ἑβραϊκῶν τύπων.

7/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
2,5 οἷς οὐδὲ πρὸς ὥραν 5 Εἰς τοὺς ψευδαδέλφους αὐτοὺς οὔτε πρὸς στιγμὴν 5 Εἰς αὐτοὺς τοὺς ψευδαδέλφους οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν
εἴξαμεν τῇ ὑποταγῇ, ἵνα ἡ δὲν ὑπεχωρήσαμεν νὰ περιτμηθῇ ὁ Τίτος, διὰ νὰ μείνῃ ὑπεχωρήσαμεν καὶ δὲν ὑπετάχθημεν εἰς τὴν ἀξίωσίν τους νὰ
ἀλήθεια τοῦ εὐαγγελίου ἔτσι καθαρὰ καὶ ἀνόθευτος ἡ ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου περιτμηθῇ ὁ Τίτος. Καὶ ἐκάμαμεν ὅλην αὐτὴν τὴν ἀντίστασιν,
διαμείνῃ πρὸς ὑμᾶς. εἰς σᾶς. διὰ νὰ διατηρηθῇ εἰς σᾶς ἡ ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου.
2,6 Ἀπὸ δὲ τῶν δοκούντων 6 Διὰ δὲ τοὺς ἐπισήμους καὶ μεγάλους μεταξὺ τῶν 6 Περὶ δὲ τῶν ἐπισήμων καὶ θεωρουμένων μεγάλων δὲν μὲ
εἶναί τι, ὁποῖοί ποτε ἦσαν Ἀποστόλων, τί δηλαδὴ ἐφρονοῦσαν ἄλλοτε, ποὺ δὲν ἐνδιαφέρει διόλου τί ἐφρόνουν ἄλλοτε, ὅτε δὲν ἠμπόδιζον τὴν
οὐδέν μοι διαφέρει· ἐμπόδιζαν τὴν περιτομὴν καὶ τὴν τήρησιν τῶν ἄλλων περιτομὴν καὶ τὴν τήρησιν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου. Ὁ Θεὸς
πρόσωπον Θεὸς ἀνθρώπου νομικῶν διατάξεων, δὲν μὲ ἐνδειαφέρει διόλου. Ὁ δὲν ἀποβλέπει εἰς πρόσωπον ἀνθρώπου καὶ δὲν μεροληπτεῖ.
οὐ λαμβάνει· ἐμοὶ γὰρ οἱ Θεὸς δὲν λαμβάνει ὑπ' ὄψιν του πρόσωπον ἀνθρώπου Καὶ δὲν ἐνδιαφέρομαι τί ἐφρόνουν ἄλλοτε,διότι ὕστερον, ὅταν
δοκοῦντες οὐδὲν καὶ δὲν μεροληπτεῖ, ἀλλὰ προσφέρει καθαρὰν τὴν συνηντήθημεν καὶ συνεζητήσαμεν, οἱ ἐπίσημοι ἀπόστολοι δὲν
προσανέθεντο, αὐτὴν εἰς ὅλους ἀλήθειαν. Δι' αὐτὸ ἄλλωστε καὶ οἱ προσέθεσαν εἰς ἐμὲ τίποτε περισσότερον ἀπὸ ὅσα ἐγνώριζον
ἐπίσημοι μεταξὺ τῶν Ἀποστόλων δὲν προσέθεσαν εἰς καὶ ἐκήρυττον.
ἐμὲ τίποτε περισσότερον ἀπὸ ὅσα ἐξ ἀποκαλύψεως
Χριστοῦ ἐγνώριζα καὶ ἐκήρυττα.
2,7 ἀλλὰ τοὐναντίον 7 Ἀλλὰ ἀντιθέτως, ὅταν εἶδαν ὅτι ὁ Θεὸς μοῦ ἔχει 7 Ἀλλὰ τοὐναντίον ἐπείσθησαν καὶ εἶδαν, ὅτι μοῦ ἐνεπιστεύθη
ἰδόντες ὅτι πεπίστευμαι τὸ ἐμπιστευθῆ νὰ κηρύττω τὸ Εὐαγγέλιον εἰς τοὺς ὁ Θεὸς νὰ κηρύττω τὸ Εὐαγγέλιον εἰς τοὺς ἀπεριτμήτους
εὐαγγέλιον τῆς ἀπεριτμήτους, ὅπως ὁ Πέτρος εἰς τοὺς περιτμημένους ἐθνικούς, καθὼς καὶ ὁ Πέτρος εἰς τοὺς περιτμήμενους
ἀκροβυστίας καθὼς Πέτρος Ἰουδαίους, Ἰουδαίους.
τῆς περιτομῆς·
2,8 ὁ γὰρ ἐνεργήσας Πέτρῳ 8-διότι ὁ ἴδιος ὁ Θεός, ὁ ὁποῖος εἶχε κάμει ἱκανὸν καὶ 8 Διότι ὁ αὐτὸς Κύριος, ὁ ὁποῖος ἔκαμεν ἄξιον τὸν Πέτρον νὰ
εἰς ἀποστολὴν τῆς ἄξιον τὸν Πέτρον νὰ εἶναι Ἀπόστολος εἰς τοὺς εἶναι ἀπόστολος εἰς τοὺς περιτμήμενους Ἰουδαίους, ἀξίωσε καὶ
περιτομῆς ἐνήργησε καὶ Ἑβραίους, αὐτὸς ἀξίωσε καὶ ἐμὲ νὰ κηρύττω εἰς τὰ ἐμὲ νὰ ἀποσταλῶ εἰς τοὺς ἐθνικούς.
ἐμοὶ εἰς τὰ ἔθνη· ἔθνη-
2,9 καὶ γνόντες τὴν χάριν 9 καὶ ὅταν ἐγνώρισαν πλέον πολὺ καλὰ τὴν χάριν, 9 Καὶ ἐπειδὴ ἐπληροφορήθησαν ἀπὸ αὐτὰ τὰ πράγματα τὴν
τὴν δοθεῖσάν μοι, Ἰάκωβος ποὺ μοῦ εἶχε δοθῇ ἀπὸ τὸν Θεόν, ὁ Ἰάκωβος καὶ ὁ χάριν, ἡ ὁποία μοῦ ἐδόθη ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, ὁ Ἰάκωβος καὶ ὁ Κηφᾶς
καὶ Κηφᾶς καὶ Ἰωάννης, οἱ Πέτρος καὶ ὁ Ἰωάννης, οἱ ὁποῖοι θεωροῦνται-καὶ πολὺ καὶ ὁ Ἰωάννης, οἱ ὁποῖοι θεωροῦνται ὅτι εἶναι στῦλοι

8/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
δοκοῦντες στῦλοι εἶναι, ὀρθῶς-ὅτι εἶναι στῦλοι τῆς Ἐκκλησίας, ἐπείσθησαν στηρίζοντες τὴν Ἐκκλησίαν, ἔδωκαν εἰς ἐμὲ καὶ τὸν Βαρνάβαν
δεξιὰς ἔδωκαν ἐμοὶ καὶ πλέον ἀπολύτως εἰς τὴν ἀποστολήν μου. Ἔδωκαν δὲ τὰς δεξιὰς χεῖρας των εἰς σημεῖον ἐπικοινωνίας καὶ ὁμονοίας,
Βαρνάβᾳ κοινωνίας, ἵνα εἰς ἐμὲ καὶ τὸν Βαρνάβαν τὸ δεξί των χέρι, διὰ νὰ καὶ συνεφώνησαν ἡμεῖς νὰ κηρύττωμεν εἰς τοὺς ἐθνικούς,
ἡμεῖς εἰς τὰ ἔθνη, αὐτοὶ δὲ ἐκφράσουν ἔτσι ὅτι συμμετέχουν καὶ συμφωνοῦν αὐτοὶ δὲ νὰ κηρύττουν εἰς τοὺς περιτμημένους.
εἰς τὴν περιτομήν· ἀπολύτως εἰς τὸ ἔργον μας, νὰ κηρύττωμεν δηλαδὴ
ἡμεῖς τὸ Εὐαγγέλιον εἰς τὰ ἔθνη, αὐτοὶ δὲ εἰς τοὺς
Ἑβραίους.
2,10 μόνον τῶν πτωχῶν ἵνα 10 Μᾶς παρεκάλεσαν δὲ μόνον νὰ ἐνθυμούμεθα τοὺς 10 Μᾶς συνέστησαν δὲ μόνον νὰ ἐνθυμούμεθα τοὺς πτωχοὺς
μνημονεύωμεν, ὃ καὶ πτωχοὺς Χριστιανοὺς τῆς Ἱερουσαλήμ, πρᾶγμα τὸ τῆς Ἐκκλησίας τῶν Ἱεροσολύμων καὶ φροντίζωμεν περὶ αὐτῶν.
ἐσπούδασα αὐτὸ τοῦτο ὁποῖον ἰδιαιτέρως ἐφρόντισα μὲ πολλὴν προθυμίαν Αὐτὸ δὲ καὶ ἐπεμελήθην μὲ ζῆλον νὰ τὸ ἐκτελέσω ἐπακριβῶς·
ποιῆσαι. νὰ τὸ κάμω.
2,11 Ὅτε δὲ ἦλθε Πέτρος εἰς 11 Ὅταν δὲ ἦλθεν ὁ Πέτρος εἰς τὴν Ἀντιόχειαν, 11 Ὅταν δὲ ἦλθεν ὁ Πέτρος εἰς τὴν Ἀντιόχειαν, ἐπὶ παρουσίας
Ἀντιόχειαν, κατὰ φανερὰ καὶ κατὰ πρόσωπον τοῦ ἀντιστάθηκα καὶ τοῦ ἀντέστην καὶ διεφώνησα πρὸς αὐτόν, διότι ἦτο
πρόσωπον αὐτῷ ἀντέστην, διεφώνησα μαζῆ του, διότι ἦτο ἀξιόμεμπτος καὶ ἀξιοκατάκριτος.
ὅτι κατεγνωσμένος ἦν. ἀξιοκατάκριτος.
2,12 Πρὸ τοῦ γὰρ ἐλθεῖν 12 Τὸ γεγονὸς ἔχει ὡς ἐξῄς· Πρὶν ἔλθουν εἰς τὴν 12 Καὶ ἦτο ἀξιοκατάκριτος, διότι προτοῦ νὰ ἔλθουν μερικοὶ ἀπὸ
τινας ἀπὸ Ἰακώβου μετὰ ἀντιόχειαν μερικοὶ ἀπὸ τοὺς Χριστιανοὺς τῶν τοὺς Χριστιανοὺς τῶν Ἱεροσολύμων, ὅπου ὁ Ἰάκωβος ἦτο
τῶν ἐθνῶν συνήσθιεν· ὅτε Ἱεροσολύμων, ὅπου ἐπίσκοπος ἦτο ὁ Ἰάκωβος, ὁ ἐπίσκοπος, συνέτρωγε μὲ τοὺς ἐξ ἐθνῶν Χριστιανούς. Ὅταν
δὲ ἦλθον, ὑπέστελλε καὶ ἀδελφὸς τοῦ Κυρίου, ὁ Πέτρος συνανεστρέφετο καὶ ὅμως ἦλθον οὖτοι, ἀπέφευγε καὶ ἀπεχωρίζετο, φοβούμενος
ἀφώριζεν ἑαυτόν, ἔτρωγε ἐλεύθερα μαζῆ μὲ τοὺς ἐξ ἐθνῶν Χριστιανούς. μήπως σκανδαλίση τοὺς ἐξ Ἰουδαίων Χριστιανούς.
φοβούμενος τοὺς ἐκ Ὅταν ὅμως ἦλθαν ἐκεῖνοι, ἄλλαξε αὐτὸς τακτικήν,
περιτομῆς. ἀπέφευγε τοὺς ἐξ ἐθνῶν Χριστιανοὺς καὶ ἐξεχώριζε
τὸν εὐατόν του, ἐπειδὴ ἐφοβεῖτο μήπως σκανδαλίση
τοὺς ἐξ Ἑβραίων Χριστιανούς.
2,13 Καὶ συνυπεκρίθησαν 13 Καὶ μαζῆ μὲ αὐτὸν ὑπεκρίθησαν ὅτι δὲν ἔχουν τάχα 13 Καὶ ὑπεκρίθησαν μαζί του καὶ οἱ λοιποὶ ἐν Ἀντιοχείᾳ ἐξ
αὐτῷ καὶ οἱ λιποὶ ᾿Ιουδαῖοι, ἐπικοινωνίαν μὲ τοὺς ἐξ ἐθνῶν Χριστιανοὺς καὶ οἱ Ἰουδαίων Χριστιανοί, ὥστε συμπαρεσύρθη εἰς τὴν ὑποκρισίαν

9/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
ὥστε καὶ Βαρνάβας ἄλλοι Ἰουδαῖοι Χριστιανοί, ὥστε καὶ αὐτὸς ἀκόμη ὁ των ἐκείνην καὶ αὐτὸς ἀκόμη ὁ Βαρνάβας.
συναπήχθη αὐτῶν τῇ Βαρνάβας παρεσύρθη εἰς τὴν ὑποκρισίαν των.
ὑποκρίσει.
2,14 Ἀλλ' ὅτε εἶδον ὅτι οὐκ 14 Ἀλλ' ὅταν εἶδα ἐγώ, ὅτι δὲν βαδίζουν ὀρθῶς εἰς τὴν 14 Ἀλλ’ ὅταν εἶδα ὅτι δὲν βαδίζουν ὀρθῶς ὡς πρὸς τὴν
ὀρθοποδοῦσι πρὸς τὴν προκειμένην περίστασιν ὡς πρὸς τὴν ἀλήθειαν τοῦ ἀλήθειαν τοῦ Εὐαγγελίου, εἶπα εἰς τὸν Πέτρον ἐμπρὸς εἰς
ἀλήθειαν τοῦ εὐαγγελίου, Εὐαγγελίου, εἶπα εἰς τὸν Πέτρον ἐμπρὸς εἰς ὅλους· ὅλους: Ἐὰν σύ, καίτοι εἶσαι ἐκ γενετῆς Ἰουδαῖος, ζῇς καὶ
εἶπον τῷ Πέτρῳ, ἔμπροσθεν <Ἐὰν σύ, μολονότι εἶσαι Ἰουδαῖος, ζῇς καὶ φέρεσαι πολιτεύεσαι τώρα, ποὺ ἔγινες μαθητὴς τοῦ Χριστοῦ, ὅπως οἱ ἐξ
πάντων· εἰ σὺ Ἰουδαῖος τώρα ποὺ ἔγινες Χριστιανὸς ὅπως οἱ ἐξ ἐθνῶν ἐθνικῶν Χριστιανοὶ καὶ ὄχι ὅπως οἱ Ἰουδαῖοι, διατὶ μὲ αὐτό, ποὺ
ὑπάρχων ἐθνικῶς ζῇς καὶ Χριστιανοὶ καὶ ὄχι ὅπως οἱ Ἰουδαῖοι, διατὶ μὲ αὐτὸ ποῦ κάνεις τώρα, ἀναγκάζεις τοὺς ἐξ ἐθνῶν Χριστιανοὺς νὰ
οὐκ ἰουδαϊκῶς, τί τὰ ἔθνη κάμνεις, θέλεις νὰ ἀναγκάζῃς τώρα τοὺς ἐξ ἐθνῶν ἀκολουθοῦν τὰ ἔθιμα καὶ τὰς παραδόσεις τῶν Ἰουδαίων;
ἀναγκάζεις ἰουδαΐζειν; Χριστιανούς, νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὰ Ἰουδαϊκὰ ἔθιμα;
2,15 Ἡμεῖς φύσει Ἰουδαῖοι 15 Ἡμεῖς εἴμεθα ἐκ γενετῆς Ἰουδαῖοι καὶ δὲν εἴμεθα 15 Ἡμεῖς εἴμεθα ἐκ γενετῆς Ἰουδαῖοι καὶ δὲν εἴμεθα ἐθνικοί,
καὶ οὐκ ἐξ ἐθνῶν ἀδιαφώτιστοι ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ τὰ ἔθνη, ποὺ ἀγνοοῦν τὸν ἀληθῆ Θεὸν καὶ δουλεύουν εἰς τὴν ἁμαρτίαν.
ἁμαρτωλοί,
16 εἰδότες δὲ ὅτι οὐ 16 Ἐπειδὴ ὅμως ἐγνωρίσαμεν καλὰ ὅτι ὁ ἄνθρωπος 16 Ἐπειδὴ ὅμως ἐμάθαμεν ἀπὸ τὴν προσωπικήν μας πεῖραν, ὅτι
δικαιοῦται ἄνθρωπος ἐξ δὲν γίνεται δίκαιος, δὲν ἀποκτᾷ τὴν δικαίωσιν δὲν γίνεται δίκαιος ὁ ἄνθρωπος μὲ τὴν τήρησιν τῶν τυπικῶν
ἔργον νόμου ἐὰν μὴ διὰ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τὰς τυπικὰς διατάξεις τοῦ διατάξεων τοῦ μωσαϊκοῦ νόμου, ἀλλὰ μόνον διὰ μέσου τῆς
πίστεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ μωσαϊκοῦ Νόμου, ἀλλὰ μόνον διὰ τῆς φωτισμένης πίστεως εἰς τὸν Ἰησοῦν Χριστόν, καὶ ἡμεῖς ἐπιστεύσαμεν εἰς τὸν
ἡμεῖς εἰς Χριστὸν Ἰησοῦν ἐνεργείας καὶ ἐνεργοῦ πίστεως εἰς τὸν Ἰησοῦν Ἰησοῦν Χριστόν, διὰ νὰ γίνωμεν δίκαιοι ἀπὸ τὴν πίστιν εἰς τὸν
ἐπιστεύσαμεν, ἵνα Χριστόν, καὶ ἡμεῖς ἐπιστεύσαμεν εἰς τὸν Χριστὸν Χριστὸν καὶ ὄχι ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ μωσαϊκοῦ νόμου. Διότι, καθὼς
δικαιωθῶμεν ἐκ πίστεως Ἰησοῦν, διὰ νὰ γίνωμεν δίκαιοι ἀπὸ τὴν πίστιν καὶ μὲ ἀναφέρεται καὶ εἰς τοὺς ψαλμούς, διὰ τῶν ἔργων τοῦ νόμου δὲν
Χριστοῦ καὶ οὐκ ἐξ ἔργων τὴν πίστιν εἰς τὸν Χριστὸν καὶ ὄχι ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ θὰ δικαιωθῇ κανένας ἄνθρωπος.
νόμου, διότι οὐ μωσαϊκοῦ Νόμου. Διότι, ὅπως ἄλλωστε ἔχει γραφῆ καὶ
δικαιωθήσεται ἐξ ἔργων εἰς τὴν Παλαιὰν Διαθήκην, <Δὲν θὰ δικαιωθῇ ποτὲ
νόμου πᾶσα σάρξ. κανεὶς ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ Νόμου>.
2,17 Εἰ δὲ ζητοῦντες 17 Ἐὰν δὲ ἡμεῖς, ἀφήσαντες τὸν Νόμον καὶ ζητοῦντες 17 Ἀλλ’ ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι ἡ τήρησις τοῦ νόμου εἶναι

10/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
δικαιωθῆναι ἐν Χριστῷ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν δικαίωσίν μας διὰ τῆς πίστεως καὶ ἐπιβεβλημένη καὶ συνεπῶς ἠμεῖς ποὺ ἀφήκαμεν τὸν νόμον,
εὑρέθημεν καὶ αὐτοὶ ἐπικοινωνίας μας μὲ τὸν Ἰησοῦν Χριστόν, ἡμαρτήσαμεν καὶ εὑρέθημεν ἁμαρτωλοί, μόνον καὶ μόνον διότι
ἁμαρτωλοί, ἄρα Χριστὸς εὐρεθήκαμεν εἰς τὸ κεφαλαιῶδες αὐτὸ θέμα ἐζητοῦμεν νὰ δικαιωθῶμεν διὰ τῆς πίστεως καὶ κοινωνίας μας
ἁμαρτίας διάκονος; Μὴ ἁμαρτωλοί, τότε ἔρχεται εἰς τὸ στόμα τὸ παράλογον μὲ τὸν Χριστόν, τότε γεννᾶται τὸ ἄτοπον ἐρώτημα: Ἀραγε ὁ
γένοιτο. ἐρώτημα· ἄρα γε ὁ Χριστὸς ποὺ μᾶς ἐκάλεσεν εἰς Χριστὸς εἶναι ὑπηρέτης ἁμαρτίας, ἀφοῦ αὐτὸς συνετέλεσε νὰ
αὐτὸν τὸν δρόμον, μᾶς ἠπάτησε καὶ εἶναι ὑπηρέτης ἀφήσωμεν τὸν νόμον; Μὴ γένοιτο νὰ εἴπωμεν μίαν τέτοιαν
ἁμαρτίας; Μὴ γένοιτο νὰ σκεφθῶμεν ποτὲ τέτοιαν βλασφημίαν.
βλασφημίαν.
2,18 Εἰ γὰρ ἃ κατέλυσα 18 Διότι, ἐὰν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔχω καταργήσει ὡς 18 Καταλήγομεν δὲ ὠρισμένως εἰς τὴν βλασφημίαν αὐτήν, ἐὰν
ταῦτα πάλιν οἰκοδομῶ, ἄχρηστα, δηλαδὴ τὰ τυπικὰ ἔργα τοῦ μωσαϊκοῦ δεχθῶμεν ὡς ἀληθῆ τὴν ὑπόθεσιν, ποὺ ἐκάμαμεν. Διότι, ἐὰν
παραβάτην ἐμαυτὸν Νόμου, αὐτὰ πάλιν ἐπαναφέρω εἰς τὴν ἰσχὺν καὶ τὰ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κατήργησα καὶ ἠθέτησα ὡς ἀνωφελῆ, δηλαδὴ
συνίστημι. τηρῶ, ἀποδεικνύω τὸν εὐατόν μου παραβάτην, διότι τὰς τυπικὰς διατάξεις τοῦ νόμου, ταῦτα πάλιν τηρῶ ὡς
ἔτσι ὁμολογῶ, ὅτι ἡ προηγουμένη παραμέλησις τῶν ἀναγκαῖα καὶ ἀπαραίτητα διὰ τὴν σωτηρίαν, μὲ τὴν ἐπάνοδόν
τυπικῶν διατάξεων τοῦ Νόμου ἦτο ἁμαρτία. μου αὐτὴν εἰς τὴν τήρησιν τοῦ νόμου ἀποδεικνύω παραβάτην
τὸν ἑαυτόν μου, διότι βεβαιῶ ἐμπράκτως, ὅτι κακῶς προτήτερα
ἠθέτησα τὸν νόμον, καὶ ἡμάρτησα, ὅταν ἐπροτίμησα τὴν διὰ
τοῦ Χριστοῦ σωτηρίαν.
2,19 Ἐγὼ γὰρ διὰ νόμου 19 Αὐτὸ ὅμως δὲν εἶναι ἀληθινό, διότι ἐγὼ διὰ τοῦ 19 Ἀλλ’ ὄχι· δὲν ἡμάρτησα, οὔτε εἶμαι παραβάτης. Διότι ἐγὼ
νόμῳ ἀπέθανον, ἵνα Θεῷ Νόμου, τὸν ὁποῖον κατήργησα καὶ ὁ ὁποῖος διὰ τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον κατέλυσα καὶ ὁ ὁποῖος τιμωρεῖ μὲ
ζήσω. καταδικάζει εἰς θάνατον κάθε παραβάτην, ἔχω πλέον θάνατον κάθε παραβάτην του, ἀπέθανον ὡς πρὸς τὸν νόμον,
ἀποθάνει δι' αὐτόν, διὰ νὰ ζήσω πλέον ἐν τῷ Θεῷ, διὰ νὰ ζήσω πρὸς δόξαν Θεοῦ.
χάρις εἰς τὴν πίστιν μου πρὸς τὸν Χριστόν.
2,20 Χριστῷ 20 Ἐγὼ ἔχω σταυρωθῇ μαζῆ μὲ τὸν Χριστὸν καὶ δὲν ζῶ 20 Διὰ τοῦ βαπτίσματος ἔχω σταυρωθῆ καὶ ἀποθάνει μαζὶ μὲ
συνεσταύρωμαι· ζῶ δὲ πλέον ἐγώ, ὁ παλαιὸς φυσικὸς ἄνθρωπος, ἀλλὰ ζῇ τὸν Χριστόν, καὶ ἀφοῦ εἶμαι πεθαμένος, δὲν ἔχει πλέον
οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ μέσα μου ὁ Χριστός. Αὐτὴν δὲ τὴν ζωήν ποὺ ζῶ μέσα καμμίαν ἰσχὺν δι' ἐμὲ ὁ νόμος. Ναί· ἔγινα κοινωνὸς τοῦ
Χριστός· ὃ δὲ νῦν ζῶ ἐν εἰς τὸ σῶμα μου τώρα, τὴν ζῶ μὲ τὴν χάριν καὶ τὴν σταυρικοῦ θανάτου τοῦ Χριστοῦ καὶ εἶμαι πεθαμένος, δὲν ζῶ δὲ

11/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
σαρκί, ἐν πίστει ζῶ τῇ τοῦ δύναμιν τῆς πίστεως εἰς τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος πλέον ἑγώ, ὁ παλαιὸς δηλαδὴ ἄνθρωπος, ἀλλὰ ζῇ μέσα μου ὁ
υἱοῦ τοῦ Θεοῦ τοῦ μὲ ἔχει ἀγαπήσει καὶ παρέδωκε τὸν εὐατόν του εἰς Χριστός. Τὴν φυσικὴν δὲ ζωὴν ποὺ ζῶ μέσα εἰς τὸ σῶμα μου
ἀγαπήσαντός με καὶ σταυρικὸν θάνατον, διὰ τὴν σωτηρίαν μου. τώρα, ποὺ ἐπέστρεψα εἰς τὸν Χριστόν, ζῶ ἐμπνεόμενος καὶ
παραδόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ κυριαρχούμενος ἀπὸ τὴν πίστιν εἰς τὸν Υἱόν τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος
ἐμοῦ. μὲ ἠγάπησε καὶ παρέδωκε τὸν ἑαυτόν του διὰ τὴν σωτηρίαν
μου.
2,21 Οὐκ ἀθετῶ τὴν χάριν 21 Ὄχι, δὲν ἀπορρίπτω τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ. Μὴ 21 Ὄχι· δὲν ἀπορρίπτω ὡς ἀνωφελῆ τὴν χάριν, ποὺ μοῦ
τοῦ Θεοῦ· εἰ γὰρ διὰ νόμου γένοιτο νὰ διαπράξω ποτὲ τέτοιαν φοβερὰν ἐχάρισεν ὁ Θεός. Ὠρισμένως δὲ θὰ ἀθετήσω τὴν χάριν ταύτην,
δικαιοσύνη, ἄρα Χριστὸς ἀπερισκεψίαν. Μένω εἰς τὴν χάριν. Διότι ἐὰν ἡ ἐὰν ἐπανέλθω είς τὸν νόμον. Διότι διὰ νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸν
δωρεὰν ἀπέθανεν. δικαίωσις ἦτο ἔργον τοῦ Νόμου, ἄρα ἦτο μάταιος καὶ νόμον, σημαίνει ὅτι παραδέχομαι, ὅτι ἠμπορῶ νὰ δικαιωθῶ καὶ
ἀνωφελὴς ὁ θάνατος τοῦ Χριστοῦ. Αὐτὸ ὅμως εἶναι νὰ σωθῶ διὰ τοῦ νόμου. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ δικαίωσις τοῦ ἀνθρώπου
ἄτοπον καὶ βλάσφημον>. ἐπιτυγχάνεται διὰ τοῦ Μωσαϊκοῦ νόμου, ἕπεται ὅτι ὁ Χριστὸς
ἀπέθανε χωρὶς λόγον καὶ ἦτο περιττὸς ὁ θάνατός του.

ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ 3Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Αρχαίο Κείμενο Ἑρμηνεία Ἰωάννου Κολιτσάρα Ἑρμηνεία Παναγιώτη Τρεμπέλα
3,1 Ώ ἀνόητοι Γαλάται, τίς Ώ ἀνόητοι Γαλάται, ποιὸς σᾶς ἐβάσκανε, ὥστε τώρα Ώ ἀνόητοι Γαλάται, ποῖος σᾶς ἐβάσκανε διὰ τὰς προόδους σας
ὑμᾶς ἐβάσκανε τῇ νὰ μὴ πείθεσθε καὶ νὰ μὴ ὑπακούετε εἰς τὴν εἰς τὴν πίστιν καὶ τὴν ἀρετήν, ὥστε τώρα νὰ μὴ πείθεσθε εἰς τὴν
ἀληθείᾳ μὴ πείθεσθαι, οἷς ἀλήθειαν, σεῖς ἐμπρὸς εἰς τὰ μάτια τῶν ὁποίων, ἀλήθειαν σεῖς, ἐμπρὸς εἰς τὰ μάταα τῶν ὁποίων καθαρὰ καὶ μὲ
κατ' ὀφθαλμοὺς Ἰησοῦ ὁλοκάθαρα καὶ ξάστερα παρεστάθη καὶ σὰν νὰ κάθε ἀκρίβειαν ἐζωγραφήθη διὰ τοῦ κηρύγματος, ποὺ
Χριστὸς προεγράφη ἐν ἐζωγραφήθη ὁ ἐσταυρωμένος Ἰησοῦς Χριστός; ἐκάμαμεν μεταξύ σας ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς ἐσταυρωμένος;
ὑμῖν ἐσταυρωμένος;
3,2 Τοῦτο μόνο θέλω 2 Τοῦτο μόνον θέλω νὰ μάθω ἀπὸ σᾶς· τὸ Πνεῦμα τὸ 2 Καὶ διὰ νὰ σᾶς πείσω, ὅτι μόνον πονηρὰ καὶ διαβολικὴ
μαθεῖν ἀφ' ὑμῶ· ἐξ ἔργων Ἅγιον, τὰ πολλὰ καὶ θαυμαστὰ χαρίσματά του, τὰ συνεργία ἔφερε τὴν σημερινὴν ὀπισθοδρομησν σας, δὲν θὰ
νόμου τὸ Πνεῦμα ἐλάβατε ἐλάβατε ἀπὸ τὰς τυπικὰς διατάξεις τοῦ μωσαϊκοῦ χρησιμοποιήσω πολλοὺς συλλογισμοὺς καὶ ἀποδείξεις. Τοῦτο

12/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
ἢ ἐξ ἀκοῆς πίστεως; Νόμου ἢ τὰ ἐλάβατε ἀπὸ τὸ κήρυγμα τῆς πίστεως ποὺ μόνον θέλω νὰ μάθω ἀπὸ σᾶς. Τὰ χαρίσματα τοῦ Ἁγίου
ἀκούσατε καὶ ἐδεχθήκατε; Πνεύματος τὰ ἐλάβατε ἀπὸ τὴν τήρησιν τῶν διατάξεων τοῦ
νόμου ἢ διὰ μέσου τοῦ κηρύγματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἐπιστεύσατε;
Ἀναντιρρήτως τὰ ἐλάβατε, διότι ἠκούσατε καὶ ἐπιστεύσατε εἰς
τὸ κήρυγμά μας.
3,3 Οὕτως ἀνόητοί ἐστε; 3 Εἶσθε, λοιπόν, τόσον ἀνόητοι; Ἀφοῦ ἀρχίσατε τόσον 3 Εἶσθε λοιπὸν τόσον πολὺ ἀνόητοι; Ἀφοῦ ἐκάματε ἀρχὴν μὲ
Ἐναρξάμενοι πνεύματι καλὰ μὲ τὴν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τώρα τὴν χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, καταλήγετε τώρα εἰς τὴν
νῦν σαρκὶ ἐπιτελεῖσθε; καταλήγετε εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου, ποὺ ἔχουν τήρησιν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου, ποῦ ἔχουν νὰ κάμουν μὲ τὴν
νὰ κάμουν μὲ τὴν σάρκα καὶ ὄχι μὲ τὸν ἁγιασμὸν τῆς σάρκα καὶ ὄχι μὲ τὴν ἀναγέννησιν τῆς καρδίας;
καρδίας;
3,4 Τοσαύτα ἐπάθετε εἰκῆ; 4 Τόσας δωρεὰς καὶ εὐεργεσίας, ποὺ ἐλάβατε ἀπὸ τὸ 4 Τόσας εὐεργεσίας, ποὺ ἐλβατε μὲ τὰ χαρίσματα τοῦ Ἁγίου
Εἶγε καὶ εἰκῆ. Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, ματαίως τὰς ἔχετε λάβει; Ἐὰν Πνεύματος, τὰς εὐηργετήθητε ἀνωφελῶς καὶ εἰς μάτην; Καὶ
βέβαια ἠμπορῇ νὰ λεχθῇ ὅτι τὰς ἐλάβατε ματαίως, εἴθε νὰ ἦσαν μόνον εἰς μάτην, ὄχι δὲ καὶ πρὸς ζημίαν καὶ
διότι τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι, ἐὰν τὰς περιφρονήσετε, θὰ πνευματικὴν κατάκρισίν σας.
γίνουν εἰς καταδίκην σας.
3,5 Ὁ οὖν ἐπιχορηγῶν 5 Ὁ Θεός, λοιπόν, ὁ ὁποῖος πλούσια σᾶς χορηγεῖ τὸ 5 Ὁ Θεὸς λοιπόν, ὁ ὁποῖος σᾶς χορηγεῖ πλουσίως τὴν χάριν τοῦ
ὑμῖν τὸ Πνεῦμα καὶ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον καὶ ἐνεργεῖ μεταξύ σας θαύματα Ἁγίου Πνεύματος καὶ ἐνεργεῖ μεταξύ σας ἔργα ὑπερφυσικῆς
ἐνεργῶν δυνάμεις ἐν ὑμῖν, μεγάλα μὲ τὴν ἄπειρον δύναμίν του, σᾶς χορηγεῖ καὶ δυνάμεως, σᾶς χορηγεῖ καὶ ἐνεργεῖ ταῦτα λόγῳ τοῦ ὅτι
ἐξ ἔργων νόμου ἢ ἐξ ἐνεργεῖ αὐτὰ ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ Νόμου, ποὺ τάχα ἐτηρήσατε τὸν νόμον ἢ διότι ἐπιστεύσατε εις τὸ κήρυγμα;
ἀκοῆς πίστεως; ἐπράξατε ἢ ἀπὸ τὴν πίστιν εἰς τὸ κήρυγμα ποὺ ἔχετε Βεβαίως διότι ἐπιστεύσατε.
ἀκούσει;
3,6 Καθὼς Ἀβραὰμ 6 Ὁ Θεὸς σᾶς ἐχορήγησε τὸ Πνεῦμα του διὰ τὴν 6 Καθὼς καὶ ὁ Ἀβραὰμ ἐπίστευσεν εἰς τὸν Θεὸν καὶ
ἐπίστευσε τῷ Θεῶ, καὶ πίστιν σας. Ὅπως συνέβη καὶ μὲ τὸν Ἀβραάμ, ὁ ἐλογαριάσθη εἰς αὐτὸν ἡ πίστις αὐτὴ ἔτσι, ὥστε ὁ Θεὸς νὰ τὸν
ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς ὁποῖος <Ἐπίστευσεν εἰς τὸν Θεὸν καὶ κατελογίσθη εἰς δικαιώσῃ.
δικαιοσύνην. τὸ ἐνεργητικόν του ἡ πίστις αὐτή, ὥστε ὁ Θεὸς νὰ τοῦ
δώσῃ τὴν δικαίωσιν>.

13/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
3,7 Γινώσκετε ἄρα ὅτι οἱ ἐκ 7 Συνεπῶς γνωρίζετε, ὅτι τέκνα τοῦ Ἀβραὰμ δὲν εἶναι 7 Συνεπῶς μάθετε καὶ γνωρίζετε, ὅτι ὄχι ἐκεῖνοι ποῦ τηροῦν τὸν
πίστεως, οὗτοί εἰσιν υἱοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τηροῦν τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου, νόμον, ἀλλ’ ὅσοι κυριαρχοῦνται ἀπὸ τὴν πίστιν, αὐτοὶ εἶναι
Ἀβραάμ. ἀλλ' ὅσοι ἔχουν δεχθῇ καὶ ζοῦν τὴν πίστιν εἰς τὸν τέκνα τοῦ Ἀβραάμ.
Χριστόν.
3,8 Προϊδοῦσα δὲ ἡ γραφὴ 8 Ἐπειδὴ δὲ ἡ Ἁγία Γραφὴ προεῖδεν ὅτι ἀπὸ τὴν πίστιν 8 Ἐπειδὴ δὲ ἡ Γραφὴ προεῖδεν, ὅτι διὰ μέσου τῆς πίστεως μέλλει
ὅτι ἐκ πίστεως δικαιοῖ τὰ καὶ διὰ μέσου τῆς πίστεως ἔμελλεν ὁ Θεὸς νὰ νὰ δικαιώσῃ τοὺς ἐθνικοὺς ὁ Θεός, προανήγγειλε τὸ
ἔθνη ὁ Θεός, δικαιώσῃ καὶ σώσῃ τὰ ἔθνη, προανήγγειλε τὴν χαρμόσυνον μήνυμα εἰς τὸν Ἀβραάμ, ὅτι θὰ εὐλογηθοῦν διὰ
προευηγγελίσατο τῷ χαρμόσυνον ἀγγελίαν εἰς τὸν Ἀβραάμ, ὅτι <Διὰ σοῦ σοῦ ὄχι μόνον ἐν ἔθνος, τὸ ἰουδαϊκόν, ἀλλ’ ὅλα τὰ ἔθνη.
Ἀβραὰμ ὅτι θὰ εὐλογηθοῦν ὅλα τὰ ἔθνη> καὶ ὄχι μόνον τὸ
ἐνευλογηθήσονται ἐν σοὶ ἰουδαϊκόν.
πάντα τὰ ἔθνη.
3,9 Ὥστε οἱ ἐκ πίστεως 9 Ὥστε παίρνουν τὰς εὐλογίας τοῦ Θεοῦ καὶ 9 Διὰ νὰ λέγῃ δὲ ὁ Θεός, ὅτι ὅλα τὰ ἔθνη θὰ εὐλογηθοῦν διὰ
εὐλογοῦνται σὺν τῷ εὐλογοῦνται μαζῆ μὲ τὸν πιστὸν Ἀβραὰμ ὅσοι μέσου τοῦ Ἀβραάμ, σημαίνει ὅτι δὲν λογαριάζεται διόλου ἡ
πιστῷ Ἀβραάμ. πιστεύουν, εἴτε Ἑβραῖοι εἶναι εἴτε ἐθνικοί. σαρκικὴ συγγένεια, ἀλλ’ ὅσοι πιστεύουν, εἰς ὁποιονδήποτε
ἔθνος καὶ ἂν ἀνήκουν, εὐλογοῦνται μαζὶ μὲ τὸν Ἀβραάμ, ὁ
ὁποῖος ἠξιώθη τῆς εὐλογίας, διότι ἐπίστευσε.
3,10 Ὅσοι γὰρ ἐξ ἔργων 10 Διότι ὅσοι εὑρίσκονται κάτω ἀπὸ τὰς τυπικὰς 10 Μόνον δὲ διὰ τῆς πίστεως δίδονται αι εὐλογίαι. Διότι ὅσοι
νόμου εἰσίν, ὑπὸ κατᾶραν διατάξεις τοῦ Νόμου, εὑρίσκονται ὑπὸ τὴν κατᾶραν. βασίζονται εἰς τὰ ἔργα τοῦ νόμου, διατελοῦν ὑπὸ κατᾶραν. Διότι
εἰσί, γέγραπται γάρ· Ἐπειδὴ εἰς αὐτὸν τοῦτον τὸν Νόμον ἔχει γραφῆ· ἔχει γραφῆ εἰς αὐτὸν τὸν νόμον: Εἶναι καταράμενος καθενας,
ἐπικατάρατος πᾶς ὃς οὐκ <Εἶναι καταράμενος καθένας ποὺ δὲν μένει πιστὸς ποὺ δὲν μένει σταθερὸς εἰς ὅλα ἀνεξαιρέτως τὰ γραμμένα εἰς τὸ
ἐμμένει ἐν πᾶσι τοῖς καὶ δὲν τηρεῖ ὅλα ὅσα εἶναι γραμμένα εἰς τὸ βιβλίον βιβλίον τοῦ νόμου διὰ νὰ ἐκτελεσῃ ἐπακριβῶς αὐτά.
γεγραμμένοις ἐν τῷ τοῦ Νόμου>.
βιβλίῳ νόμου τοῦ ποιῆσαι
αὐτά.
3,11 Ὅτι δὲ ἐν νόμῳ οὐδεὶς 11 Ὅτι δὲ διὰ μέσου τοῦ μωσαϊκοῦ Νόμου κανεὶς δὲν 11 Ὅτι δὲ διὰ τοῦ νόμου κανεὶς δὲν λαμβάνει τὴν δικαίωσιν
δικαιοῦται παρὰ τῷ Θεῷ, παίρνει τὴν δικαίωσιν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, εἶναι ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, εἶναι φανερόν. Διότι καθὼς λέγει αὐτὸς ὁ

14/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
δῆλον· ὁ δίκαιος ἐκ φανερόν. Διότι εἰς αὐτὸν τοῦτον τὸν Νόμον γράφεται, νόμος: Ὁ δίκαιος θὰ ζήσῃ καὶ θὰ σωθῇ διὰ τῆς πίστεως.
πίστεως ζήσεται. ὅτι <Ὁ δίκαιος θὰ ζήσῃ καὶ θὰ ἐπιτύχῃ τὴν σωτηρίαν
του διὰ τῆς πίστεως>.
3,12 Ὁ δὲ νόμος οὐκ ἐστὶν 12 Ὁ Νόμος ὅμως δὲν στηρίζεται εἰς τὴν πίστιν καὶ 12 Ὁ νόμος ὅμως τὴν δικαίωσιν ποὺ ὑπόσχεται δὲν τὴν βασίζει
ἐκ πίστεως, ἀλλ' ὁ δὲν δίδει δικαίωσιν διὰ τῆς πίστεως, ἀλλ' ὅπως ἐπὶ τῆς πίστεως, ἀλλὰ καθὼς λέγεται εἰς τὸ Λευϊτικόν: Ἐκεῖνος
ποιήσας αὐτὰ ἄνθρωπος γράφεται εἰς αὐτόν, <Ἐκεῖνος ὁ ἄνθρωπος ποὺ ποῦ ἐποίησε καὶ ἐτήρησεν αὐτά, δηλαδὴ τὰ προστάγματα τοῦ
ζήσεται ἐν αὐτοῖς. ἐτήρησεν ὅλα τὰ προστάγματα τοῦ Νόμου, αὐτὸς θὰ νόμου, θὰ ζήσῃ δι’ αὐτῶν. Ποῖος ὅμως τὰ ἐτήρησεν ὅλα; Κανείς.
ζήσῃ δι' αὐτῶν>. (Κανεὶς ὅμως δὲν ἠμπόρεσε οὔτε θὰ Ὅλοι λοιπὸν ὡς παραβάται τοῦ νόμου διατελοῦμεν ὑπὸ
ἠμπορέσῃ νὰ τηρήσῃ ὅλον τὸν Νόμον, καὶ ἄρα ὅλοι κατᾶραν.
εὑρίσκονται ὑπὸ κατάραν ἐξ αἰτίας τῶν παραβάσεων
του).
3,13 Χριστὸς ἡμᾶς 13 Ὁ Χριστὸς ὅμως μᾶς ἐξηγόρασεν ἀπὸ αὐτὴν τὴν 13 Ἀπὸ τὴν κατάραν δὲ αὐτὴν τοῦ νόμου μας ἐξηγόρασεν ὁ
ἐξηγόρασεν ἐκ τῆς κατάραν τοῦ Νόμου μὲ τὸ νὰ γίνῃ ὁ ἴδιος χάριν ἡμῶν Χριστὸς καὶ ὡς λύτρα διὰ τὴν ἑξαγοράν μας αὐτὴν κατέβαλε τὸ
κατάρας τοῦ νόμου κατάρα καὶ νὰ πληρώσῃ ὡς λύτρον δι' ἡμᾶς τὸν ὅτι ἔγινε χάριν ἠμῶν καταραμένος. Καὶ ἔγινε καταραμένος,
γενόμενος ὑπὲρ ἡμῶν σταυρικόν του θάνατον. Διότι ἔχει γραφῆ εἰς τὴν διότι ἐκρεμάσθη εἰς τὸν σταυρόν. Εἶναι δὲ γραμμένον:
κατάρα· γέγραπται γάρ· Παλαιὰν Διαθήκην· <Καταράμενος εἶναι καθένας ποὺ Καταράμενος νὰ εἶναι καθένας, ποὺ κρέμεται καὶ πεθαίνει
ἐπικατάρατος πᾶς ὁ κρεμᾶται καὶ πεθαίνει ἐπάνω εἰς τὸ ξύλον τοῦ ἐπάνω εἰς τὸ ξύλον.
κρεμάμενος ἐπὶ ξύλου· σταυροῦ>.
3,14 ἵνα εἰς τὰ ἔθνη ἡ 14 Καὶ ἔγινε κατάρα, διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς τοὺς ἐθνικούς, 14 Καὶ ἔτσι ἔγινεν ὁ Χριστὸς καταράμενος, διὰ νὰ ἔλθῃ διὰ
εὐλογία τοῦ Ἀβραὰμ διὰ μέσου τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἡ εὐλογία τοῦ Θεοῦ μέσου τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰς τοὺς ἐθνικοὺς ἡ εὐλογία, τὴν
γένηται ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, πρὸς τὸν Ἀβραάμ, διὰ νὰ λάβωμεν ἡμεῖς, Ἰουδαῖοι καὶ ὁποίαν ὁ Θεὸς ὑπεσχέθη εἰς τὸν Ἀβραάμ, διὰ νὰ λάβωμεν διὰ
ἵνα τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ ἐθνικοί, διὰ μέσου τῆς πίστεως τὴν εὐλογημένην τῆς πίστεως τὸ Ἅγιον Πνεῦμα, τὴν ἀνεκτίμητον αὐτὴν εὐλογίαν,
Πνεύματος λάβωμεν διὰ ὑπόσχεσιν περὶ τῶν ἀνεκτιμήτων δωρεῶν τοῦ Ἁγίου ποὺ μᾶς ὑπεσχέθη ὁ Θεός.
τῆς πίστεως. Πνεύματος.
3,15 Ἀδελφοί, κατὰ 15 Ἀδελφοί, σᾶς φέρνω ἕνα παράδειγμα, ἀπὸ ὅσα 15 Ἀδελφοί, πρὸς περισσοτέραν σαφήνειαν σᾶς ὁμιλῶ μὲ
ἄνθρωπον λέγω· ὅμως συμβαίνουν μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων. Διαθήκην παραδείγματα, ὅπως συμβαίνουν τὰ πράγματα εἰς τοὺς

15/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
ἀνθρώπου κεκυρωμένην ἀνθρώπου, ἡ ὁποία μετὰ τὸν θάνατον του ἔχει ἐλεχθῆ ἀνθρώπους. Καὶ θὰ χρησιμοποιήσω ἀνθρώπινον παράδειγμα,
διαθήκην οὐδεὶς ἀθετεῖ ἢ καὶ ἀναγνωρισθῆ ὡς ἔγκυρος, κανένας δὲν τὴν διὰ νὰ σᾶς ἐξηγήσω, πῶς ἡ Ἐπαγγελία αὐτή, ποὺ μᾶς ἔδωκεν ὁ
ἐπιδιατάσσεται. καταργεῖ ἢ δὲν προσθέτει καμμίαν διάταξιν εἰς Θεὸς περὶ τῆς εὐλογίας, ἔχει μεγαλυτέραν ἰσχὺν ἀπὸ τὸν νόμον.
αὐτήν. Ἰδοὺ τὸ παράδειγμα: Διαθήκην ἀνθρώπου, ποὺ ἀνεγνωρίσθη
μετὰ τὸν θάνατόν του ὡς γνησία καὶ ἔγκυρος, καίτοι αὕτη εἶναι
ἔγγραφον ἀνθρώπινον, ὅμως κανένας δὲν τὴν καταργεῖ ἢ δὲν
προσθέτει κάτι εἰς αὐτήν.
3,16 Τῷ δὲ Ἀβραὰμ 16 Καὶ ὁ Θεὸς εἶχε συνάψει διαθήκην μὲ τὸν Ἀβραάμ, 16 Ἀλλὰ καὶ ὁ Θεὸς διαθήκην ἔκαμε πρὸς τὸν Ἀβραάμ, ὅταν
ἐρρέθησα αἱ ἐπαγγελίαι ὅταν ἔδωκε τὰς ὑποσχέσεις του <Εἰς αὐτὸν καὶ εἰς τὸ ἔδωκε τὰς ὑποσχέσεις εἰς αὐτὸν καὶ εἰς τὸ σπέρμα αὐτοῦ. Δὲν
καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ· οὐ σπέρμα του>. Δὲν εἶπεν ὁ Θεὸς <Καὶ εἰς τὰ σπέρματα εἶπε δὲ ὁ Θεὸς καὶ εἰς τὰ σπέρματα, ὅπως θὰ ἔλεγεν, ἐὰν
λέγει, καὶ τοῖς σπέρμασιν, αὐτοῦ>, διότι τότε θὰ ἐπρόκειτο περὶ πολλῶν, ἀλλ' ὡς ἐπρόκειτο περὶ πολλῶν ἀπογόνων. Ἀλλ’ εἶπεν ὡς νὰ ἐπρόκειτο
ὡς ἐπὶ πολλῶν, ἀλλ' ὡς ἐὰν ἐπρόκειτο-ὅπως καὶ ἐπρόκειτο-περὶ ἑνὸς μόνον, περὶ ἐνὸς ἀπογόνου, εἰς τὸ σπέρμα σου, τὸ ὁποῖον εἶναι ὁ
ἐφ' ἑνός, καὶ τῷ σπέρματί εἶπε, <Καὶς εἰς τὸ σπέρμα σου>. εἰς τὸν ἀπόγονόν σου. Χριστός.
σου, ὅς ἐστι Χριστός. Αὐτὸς δὲ ὁ ἔνας ἀπόγονος εἶναι ὁ Χριστός.
3,17 Τοῦτο δὲ λέγω· 17 Ἰδοὺ τώρα ἡ σκέψις μου· Τὴν διαθήκην αὐτήν, ποὺ 17 Ἐφαρμόζω τώρα τὸ προηγούμενον παράδειγμα καὶ λέγω τὰ
διαθήκην εἶχεν ἐπικυρωθῆ προηγουμένως ἀπὸ τὸν Θεὸν μὲ ἑξῆς: Τὴν διαθήκην αὐτήν, ποῦ ἐπεκυρώθη προτήτερα ἀπὸ τὸν
προκεκυρωμένην ὑπὸ τοῦ ὅρκον καὶ ἀνεφέρετο εἰς τὸν Χριστόν, ὁ Νόμος, ὁ Θεὸν μὲ ὅρκον καὶ ἀνεφέρετο εἰς τὸν Χριστόν, δὲν ἠμπορεῖ ὁ
Θεοῦ εἰς Χριστὸν ὁ μετὰ ὁποῖος ἐδόθη ἔπειτα ἀπὸ τετρακόσια τριάντα ἔτη, δὲν νόμος, ποὺ ἦλθεν ὕστερα ἀπὸ τετρακόσια τριάντα ἔτη νὰ τὴν
ἔτη τετρακόσια καὶ τὴν ἀκυρώνει-καὶ οὔτε ἠμπορεῖ νὰ τὴν ἀκυρώση-ὥστε ἀκυρώσῃ, ὥστε νὰ καταργήσῃ τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ Θεοῦ. Θὰ τὴν
τριάκοντα γεγονὼς νόμος νὰ καταργήσῃ τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ Θεοῦ. κατήργει δέ, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν κληρονομίαν
οὐκ ἀκυροῖ, εἰς τὸ διὰ τοῦ νόμου.
καταργῆσαι τὴν
ἐπαγγελίαν.
3,18 Εἰ γὰρ ἐκ νόμου ἡ 18 Θὰ τὸ ἔπραττεν ὅμως αὐτό, ἐὰν ἡ δικαίωσις καὶ ἡ 18 Διότι ἐὰν ἐκ τῆς τηρήσεως τοῦ νόμου ἐπετυγχάνετο ἡ
κληρονομία, οὐκέτι ἐξ κληρονομία τῆς αἰωνίου ζωῆς ἦτο καρπὸς τῆς κληρονομία καὶ σωτηρία, δὲν θὰ μᾶς ἐδίδετο πλέον αὕτη ὡς
ἐπαγγελίας· τῷ δὲ τηρήσεως τοῦ νόμου καὶ ὄχι δωρεὰ ἀπὸ τὴν δωρεὰ ἐξ ὑποσχέσεως, ἀλλὰ θὰ μᾶς ἐδίδετο ὡς ἀνταμοιβὴ καὶ

16/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
Ἀβραὰμ δι' ἐπαγγελίας ὑπόσχεσιν τοῦ Θεοῦ. Εἰς τὸν Ἀβραὰμ ὅμως ἔχει μισθὸς τῆς τηρήσεως τοῦ νόμου. Ἀλλ’ εἰς τὸν Ἀβραὰμ ἔχει κάμει
κεχάρισται ὁ Θεός. χαρίσει ὁ Θεὸς αὐτὴν τὴν δωρεάν, διὰ τῆς χαριστικὴν δωρεὰν ὁ Θεὸς δι’ ὑποσχέσεως.
ὑποσχέσεως ποὺ τοῦ εἶχε δώσει.
3,19 Τί οὖν ὁ νόμος; Τῶν 19 Καὶ λοιπόν, διατὶ τότε ἐδόθη ὁ Νόμος; Προσετέθη ὁ 19 Ἀλλ’ ἀφοῦ ἐκ τῆς τηρήσεως τοῦ νόμου δὲν ἐπιτυγχάνεται ἡ
παραβάσεων χάριν Νόμος εἰς τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ Θεοῦ, ἐξ αἰτίας τῶν κληρονομία, γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: Πρὸς ποῖον λοιπὸν σκοπὸν
προσετέθη, ἄχρις οὐ ἔλθῃ παραβάσεών μας, διὰ νὰ συναισθανώμεθα δηλαδὴ ἐδόθη ὁ νόμος; Ἀπάντησις: Προσετέθη ὁ νόμος εἰς τὴν
τὸ σπέρμα ὢ ἐπήγγελται, τὴν ἁμαρτωλότητα καὶ ἐνοχἠν μας, νὰ ζητοῦμεν δὲ ἐπαγγελίαν, ἵνα μὲ τὰς καθημερινάς μας παραβάσεις του
διαταγεὶς δι' ἀγγέλων ἐν καὶ νὰ περιμένωμεν ἀπὸ τὸν Θεὸν τὴν λύτρωσίν μας, ὁδηγηθῶμεν εἰς συναίσθησιν τῆς ἐνοχῆς καὶ ἀδυναμίας μας,
χειρὶ μεσίτου. μέχρις ὅτου ἔλθῃ ὁ εὐλογημένος ἀπόγονος τοῦ μέχρις ὅτου ἔλθῃ ὁ ἀπόγονος, χάριν τοῦ ὁποίου εἶχον δοθῇ αἱ
Ἀβραάμ, ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπαγγελίαι. Ὁπότε ἡμεῖς μὲ τὴν συναίσθησιν τῆς ἀθλιότητός
ἐπραγματοποιοῦντο ὅλαι αἱ ἐπαγγελίαι καὶ θὰ μας εὐκολώτερον θὰ ἐνεκολπούμεθα τὸν ἀπόγονον τοῦ
εὐλογοῦντο ὅλα τὰ ἔθνη τῆς γῆς. Ὁ δὲ Νόμος Ἀβραάμ, ἤτοι τὸν Χριστόν, διὰ τοῦ ὁποίου μᾶς δίδονται αἱ
ἐκοινοποιήθη μὲ διαταγὰς διὰ μέσου τῶν ἀγγέλων εὐλογίαι. Ἔτσι ὁ νόμος εἶχε προσωρινὴν ἰσχύν. Διετάχθη δὲ μὲ
καὶ ἐδόθη μὲ τὸ χέρι τοῦ Μωϋσέως, ὡς μεσίτου. μεσολάβησιν ἀγγέλων καὶ ἐδόθη διὰ χειρὸς τοῦ Μωϋσέως, ὡς
μεσίτου μεταξὺ Θεοῦ καὶ Ἰουδαίων.
3,20 Ὁ δὲ μεσίτης ἑνὸς οὐκ 20 Ὁ δὲ μεσίτης δὲν εἶναι ἑνὸς μόνον προσώπου, ἀλλὰ 20 Ὁ μεσίτης δὲ δὲν εἶναι ἐνός, ἀλλὰ δύο τουλάχιστον
ἐστίν, ὁ δὲ Θεὸς εἰς ἐστίν. τουλάχιστον δύο. Τὸ ἕνα δὲ πρόσωπον εἰς τὴν προσώπων μεσολαβητής. Διὰ νὰ πραγματοποιηθῇ δὲ ἡ
περίστασιν αὐτὴν εἶναι ὁ Θεός, τὸ δὲ ἄλλο οἱ Ἑβραῖοι, συμφωνία, ποὺ γίνεται μὲ τὸν μεσίτην, πρέπει καὶ τὰ δύο
οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ τηρήσουν κατὰ πάντα τὸν Νόμον, πρόσωπα νὰ τηρήσουν τὰ συμφωνηθέντα. Ὁ Θεὸς δὲ εἶναι τὸ ἓν
διὰ νὰ ζήσουν διὰ μέσου αὐτοῦ. Τὸν παρέβησαν ὅμως πρόσωπον. Διὰ νὰ ἐπέλθῃ λοιπὸν τὸ ἀγαθὸν ἀποτέλεσμα τοῦ
καὶ ἦσαν ὡς ἐκ τούτου ἐπικατάρατοι. νόμου, ἔπρεπε καὶ τὸ ἕτερον μέρος, οἱ ἄνθρωποι δηλαδή, νὰ
τηρήσουν τὴν συμφωνίαν ἐφαρμόζοντες ἐπακριβῶς τὸν διὰ τοῦ
μεσίτου δοθέντα νόμον. Ἀλλ’ οἱ ἄνθρωποι παρέβαινον τὸν
νόμον καὶ ἐγίνοντο διὰ τοῦτο ἐπικατάρατοι.
3,21 Ὁ οὖν νόμος κατὰ 21 Ὁ Νόμος, λοιπόν, εἶναι ἐναντίον τῶν ἐπαγγελιῶν 21 Ἀλλ’ ἀφοῦ ὁ νόμος εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὸ νὰ γίνωνται οἱ
τῶν ἐπαγγελιῶν τοῦ τοῦ Θεοῦ, ἀφοῦ ἔκαμε τοὺς ἀνθρώπους ἐξ αἰτίας τῶν ἄνθρωποι ἐπικατάρατοι, γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: Ὁ νόμος λοιπὸν

17/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
Θεοῦ; Μὴ γένοιτο· εἰ γὰρ παραβάσεών των καταραμένους; Ὄχι βέβαια. Διότι εἶναι ἐναντίος πρὸς τὰς ἐπαγγελίας καὶ ὑποσχέσεις, τὰς ὁποίας
ἐδόθη νόμος ὁ δυνάμενος ἐὰν ἐδόθη τέτοιος Νόμος, ὁ ὁποῖος θὰ ἠδύνατο νὰ ἔδωκεν ὁ Θεὸς περὶ τοῦ ὅτι θὰ ηὐλογοῦντο διὰ μέσου τοῦ
ζωοποιῆσαι, ὄντως ἂν ἐκ παρέχῃ αἰωνίαν ζωήν, τότε θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ Ἀβραὰμ ὅλα τὰ ἔθνη; Μὴ γένοιτο νὰ παραδεχθῇ κανεὶς τοῦτο.
νόμου ἦν ἡ δικαιοσύνη· εἴπωμεν, ὅτι ἡ δικαίωσις τοῦ ἀνθρώπου θὰ ἦτο ἔργον Ὄχι. Ὁ νόμος δὲν ἀκυρώνει τὰς ἐπαγγελίας τοῦ Θεοῦ. Διότι θὰ
τοῦ Νόμου. Τέτοιαν δικαίωσιν ὅμως δὲν δίδει ὁ Νόμος τὰς ἠκύρωνε τότε μόνον, ἐὰν ἐδίδετο τέτοιος νόμος, ποὺ θὰ
καὶ ἄρα δὲν καταργεὶ οὔτε καὶ ἀντιτίθεται εἰς τὰς ἠμποροῦσε νὰ δώσῃ αἰωνίαν ζωὴν εὶς τὸν ἄνθρωπον. Πράγματι
ἐπαγγελίας τοῦ Θεοῦ. τότε ἡ δικαίωσις θὰ συνετελεῖτο ἀπὸ τὸν νόμον αὐτὸν καὶ θὰ
ἀκυρώνοντο αἱ ἐπαγγελίαι.
3,22 ἀλλὰ συνέκλεισεν ἡ 22 Ἀλλ' ὁ γραπτὸς Νόμος ἔκλεισεν ὁλοτελῶς τὰ 22 Τώρα ὅμως ἔγινε διὰ τοῦ νόμου τὸ ἐντελῶς ἀντίθετον τῆς
γραφὴ τὰ πάντα ὑπὸ πάντα ὑπὸ τὴν ἁμαρτίαν, ὥστε ἡ ἐπαγγελία τῆς δικαιώσεως. Ἔκλεισε δηλαδὴ ἐξ ὁλοκλήρου ὁ γραπτὸς τοῦ Θεοῦ
ἁμαρτίαν, ἵνα ἡ λυτρώσεως νὰ δοθῇ διὰ τῆς πίστεως εἰς τὸν Ἰησοῦν νόμος τὰ πάντα ὑπὸ τὴν ἁμαρτίαν, διὰ νὰ ποθήσουν οἱ
ἐπαγγελία ἐκ πίστεως Χριστόν, εἰς ὅλους δηλαδὴ ποὺ πιστεύουν. ἄνθρωποι τὸν ἰατρὸν καὶ σωτῆρα, καὶ ἔτσι ἡ εὐλογία, ποὺ
Ἰησοῦ Χριστοῦ δοθῇ τοῖς ὑπεσχεθη ὁ Θεός, νὰ δοθῇ διὰ μέσου τῆς πίστεως εἰς τὸν Ἰησοῦν
πιστεύουσι. Χριστὸν εἰς ὅλους, ὅσοι πιστεύουν.
3,23 Πρὸ δὲ τοῦ ἐλθεῖν τὴν 23 Πρὶν δὲ νὰ ἔλθῃ ἡ διὰ τῆς πίστεως λύτρωσις καὶ 23 Προτοῦ δὲ νὰ ἔλθῃ ἡ νέα αὐτὴ κατάστασις, εἰς τὴν ὁποίαν
πίστιν ὑπὸ νόμον σωτηρία, ὅλοι ἐφρουρούμεθα ἀπὸ τὸν Νόμον, ἰσχύει πλέον ἡ πίστις, ἐφυλαττόμεθα ἀπὸ τὸν νόμον κλεισμένοι
ἐφρουρούμεθα κλεισμένοι καὶ περιμανδρωμένοι, προοριζόμενοι διὰ καλὰ σὰν εἰς κάποιον φρούριον διὰ νὰ καταφύγωμεν εἰς τὴν
συγκεκλεισμένοι εἰς τὴν τὴν πίστιν, ποὺ ἔμελλε ἐν καιρῷ νὰ ἀποκαλυφθῇ. πίστιν, ἡ ὁποία ἔμελλεν ἐν καιρῷ νὰ ἀποκαλυφθῇ.
μέλλουσαν πίστιν
ἀποκαλυφθῆναι.
3,24 Ὥστε ὁ νόμος 24 Ὥστε ὁ Νόμος ἔγινε παιδαγωγός μας, ὁ ὁποῖος μᾶς 24 Ὥστε ὁ μωσαϊκὸς νόμος ἔγινε παιδαγωγός μας, ὁ ὁποῖος μᾶς
παιδαγωγός ἡμῶν ἐξεπαίδευε καὶ μᾶς προπαρασκευάζε νὰ ποθήσωμεν προπαρεσκεύαζεν εἰς τὸ νὰ ποθήσωμεν καὶ γνωρίσωμεν τὸν
γέγονεν εἰς Χριστόν, ἵνα καὶ γνωρίσωμεν τὸν Χριστόν, ὥστε νὰ πάρωμεν τὴν Χριστόν, διὰ νὰ λάβωμεν τὴν δικαίωσιν ἐκ τῆς πρὸς αὐτὸν
ἐκ πίστεως δικαιωθῶμεν· δικαίωσιν ἀπὸ τὴν πίστιν. πίστεως.
3,25 ἐλθούσης δὲ τῆς 25 Ἀπὸ τότε δέ ποὺ ἦλθεν αὐτὴ ἡ πίστις, ποὺ ἦλθε 25 Ὅταν δὲ ἦλθεν ἡ νέα κατάστασις, εἰς τὴν ὁποίαν ἰσχύει ἡ
πίστεως οὐκέτι ὑπὸ δηλαδὴ ὁ Χριστός, ὁ ὁποῖος διὰ τῆς πίστεως εἰς αὐτὸν πίστις, δὲν εἴμεθα πλέον κάτω ἀπὸ τὴν παιδαγωγίαν τοῦ νόμου.

18/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
παιδαγωγόν ἐσμεν. μᾶς δίδει τὴν δικαίωσιν, δὲν εἴμεθα πλέον κάτω ἀπὸ
τὸν παιδαγωγόν, δηλαδὴ κάτω ἀπὸ τὸν Νόμον.
3,26 Πάντες γὰρ υἱοὶ Θεοῦ 26 Διότι ὅλοι εἶσθε υἱοὶ τοῦ Θεοῦ διὰ τῆς πίστεως εἰς 26 Διότι ὅλοι διὰ μέσου τῆς πίστεως εἰς τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν
ἐστε διὰ τῆς πίστεως ἐν τὸν Ἰησοῦν Χριστόν, ἐγίνατε καὶ εἶσθε υἱοὶ τοῦ Θεοῦ ἐνήλικες, ὥριμοι καὶ
Χριστῷ Ἰησοῦ· χειραφετημένοι.
3,27 ὅσοι γὰρ εἰς Χριστὸν 27 ἐπειδὴ ὅσοι ἔχετε βαπτισθῆ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ 27 Εἶσθε δὲ υἱοὶ τοῦ Θεοῦ, διότι ὅσοι ἐβαπτίσθητε εἰς τὸ ὄνομα
ἐβαπτίσθητι, Χριστὸν Χριστοῦ καὶ ὁμολογεῖτε ἔτσι αὐτὸν Σωτῆρα, τοῦ Χριστοῦ πιστεύοντες εἰς αὐτὸν ὡς σωτῆρα, ἐνεδύθητε τὸν
ἐνεδύσασθε. ἐφορέσατε τὸν Χριστὸν καὶ ἐνωθήκατε μὲ αὐτόν. Χριστὸν καὶ ἠνώθητε μετ’ αὐτοῦ.
3,28 Οὐκ ἑνὶ ᾿Ιουδαῖος 28 Δι' αὐτὸ καὶ εἰς τὴν νέαν κατάστασιν, εἰς τὴν 28 Δὲν ὑπάρχουν πλέον διαφοραὶ ἐθνικότητος καὶ κοινωνικῆς
οὐδὲ Ἕλλην, οὐκ ἑνὶ βασιλείαν τοῦ Χριστοῦ, δὲν ὑπάρχουν διαφραὶ τάξεως καὶ φύλου. Δὲν ὑπάρχει πλέον διαφορὰ Ἰουδαίου καὶ
δοῦλος οὐδὲ ἐλεύθερος, ἐθνικότητος, τάξεως καὶ φύλου. Δὲν ὑπάρχει Ἰουδαῖος Ἕλληνος, δὲν ὑπάρχει διάκρισις δούλου καὶ ἐλευθέρου· δὲν
οὐκ ἑνὶ ἄρσεν καὶ θῆλυ· οὔτε Ἕλλην, δὲν ὑπάρχει δοῦλος οὔτε ἐλεύθερος, δὲν ὑπάρχει ἄρσεν καὶ θῆλυ. Διότι ὅλοι σεῖς ἐγίνατε εἷς νέος
πάντες γὰρ ὑμεῖς εἰς ἔστε ὑπάρχει ἄρσεν καὶ θύλυ, διότι ὅλοι σεῖς εἶσθε ἔνας ἄνθρωπος διὰ τῆς ἑνώσεώς σας μὲ τὸν Ἰησοῦν Χριστόν.
ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. νέος ἄνθρωπος καὶ νέος ὀργανισμός, διὰ μέσου τοῦ
Ἰησοῦ Χριστοῦ.
3,29 Εἰ δὲ ὑμεῖς Χριστοῦ, 29 Ἐὰν δὲ σεῖς οἱ ἐθνικοί, ποὺ ἐπιστεύσατε, ἀνήκετε 29 Ἐὰν δὲ σεῖς, οἱ ἐξ ἐθνῶν Χριστιανοί, ἀνήκετε εἰς τὸν Χριστόν,
ἄρα τοῦ Ἀβραὰμ σπέρμα εἰς τὸν Χριστόν, ἄρα εἶσθε πνευματικοὶ ἀπόγονοι τοῦ ἄρα διὰ τοῦ Χριστοῦ, ποὺ εἶναι ὁ εὐλογημένος ἀπόγονος τοῦ
ἐστὲ καὶ κατ' ἐπαγγελίαν Ἀβραὰμ καὶ σύμφωνα μὲ τὴν ὑπόσχεσιν, ποὺ ὁ Θεὸς Ἀβραάμ, εἶσθε καὶ σεῖς ἀπόγονοι τοῦ Ἀβραὰμ καὶ σύμφωνα μὲ
κληρονόμοι. ἔδωσεν εἰς αὐτόν, κληρονόμοι τῶν εὐλογιῶν. τὴν ἐπαγγελίαν εἶσθε κληρονόμοι τῆς εὐλογίας.

ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ 4Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Αρχαίο Κείμενο Ἑρμηνεία Ἰωάννου Κολιτσάρα Ἑρμηνεία Παναγιώτη Τρεμπέλα
4,1 Λέγω δέ, ἐφ' ὅσον Σᾶς λέγω δὲ καὶ τοῦτο· ὅτι ὅσον χρόνον ὁ κληρονόμος Καὶ διὰ νὰ σᾶς διασαφήσω τὴν ἀλήθειαν αὐτήν, χρησιμοποιῶ
χρόνον ὁ κληρονόμος εἶναι νήπιος καὶ ἀνήλικος, δὲν διαφέρει τίποτε ἀπὸ τὸν ἄλλο ἓν παράδειγμα. Λέγω δὲ τοῦτο: Ἐφ’ ὅσον χρόνον κάθε
νήπιός ἐστιν, οὐδὲν δοῦλον, καίτοι εἶναι κύριος ὅλης τῆς κληρονομίας. κληρονόμος εἶναι ἀνήλικος, δὲν διαφέρει εἰς τίποτε ἀπὸ δοῦλον,

19/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
διαφέρει δούλου, κύριος καίτοι εἶναι κύριος ὅλης τῆς πατρικῆς περιουσίας, τὴν ὁποίαν
πάντων ὤν, ἐκληρονόμησε.
4,2 ἀλλὰ ὑπὸ ἐπιτρόπους 2 Ἀλλ' εὑρίσκεται πάντοτε κάτω ἀπὸ τὴν κηδεμονίαν 2 Καὶ δὲν διαφέρει ἀπὸ δοῦλον, διότι εἶναι μὲν κύριος τῆς
ἐστὶ καὶ οἰκονόμους ἄχρι καὶ τὴν ἐξουσίαν τῶν ἐπιτρόπων, ποὺ τὸν πατρικῆς κληρονομίας, ἀλλ’ εἶναι κάτω ἀπὸ ἐπιτρόπους, ποὺ
τῆς προθεσμίας τοῦ ἐκπροσωποῦν, καὶ κάτω ἀπὸ τοὺς οἰκονόμους, ποὺ τὸν κηδεμονεύουν, καὶ κάτω ἀπὸ οἰκονόμους ποὺ θὰ
πατρός. διαχειρίζονται τὴν κληρονομίαν, μέχρι τῆς διαχειρίζωνται τὴν πατρικὴν περιουσίαν, μέχρι τοῦ χρόνου, τὸν
προσθεμίας, ποὺ ἔχει ὁρίσει μὲ τὴν διαθήκην του ὁ ὁποῖον ὥρισεν ὁ διαθέτης πατήρ.
πατήρ.
4,3 Οὕτω καὶ ἡμεῖς, ὅτε 3 Ἔτσι καὶ ἡμεῖς οἱ Χριστιανοί, ἐφ' ὅσον διαρκοῦσε ἡ 3 Ἔτσι καὶ ἡμεῖς οἱ Χριστιανοί, ὅταν ἤμεθα εἰς νηπιώδη
ἦμεν νήπιοι, ὑπὸ τὰ νηπιακή μας ἡλικία, ἀπὸ πνευματικῆς ἀπόψεως, πνευματικὴν κατάστασιν, ἤμεθα δουλωμένοι κάτω ἀπὸ τὴν
στοιχεῖα τοῦ κόσμου ἤμεθα ὑποδουλωμένοι κάτω ἀπὸ τὰς στοιχειώδεις στοιχειώδη καὶ ἀνεπαρκῆ θρησκευτικὴν γνῶσιν, ποὺ ἔχει ὁ
ἦμεν δεδουλωμένοι· διατάξεις τοῦ μωσαϊκοῦ Νόμου καὶ τῶν ἄλλων κόσμος τῶν ἀτελῶν καὶ παχυλῶν ἀνθρώπων.
θρησκειῶν, ποὺ ἔχουν οἱ ἄνθρωποι τῆς ἀγνοίας.
4,4 ὅτε δὲ ἦλθε τὸ 4 Ὅταν δὲ συνεπληρώθη ὁ χρόνος καὶ ἦλθεν ὁ 4 Ὅταν ὅμως συνεπληρώθη ὁ χρόνος, ποὺ εἶχεν ὁρίσει ἡ
πλήρωμα τοῦ χρόνου, κατάλληλος καιρός, ποὺ εἶχεν ὁρισθῇ μέσα εἰς τὸ πανσοφία τοῦ Θεοῦ, ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸν Υἱόν του εἰς τὸν
ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς ἐκ θεῖον σχέδιον, ἔστειλεν ὁ Θεός, ἀπὸ τὸν οὐρανὸν εἰς κόσμον, ὁ ὁποῖος ἔγινεν ἄνθρωπος ἀπὸ γυναῖκα, καὶ
γυναικός, γενόμενον ὑπὸ τὴν γῆν, τὸν Υἱόν του, ὁ ὁποῖος ἔλαβε σάρκα συνεμορφώθη πρὸς τὸν μωσαϊκὸν νόμον,
νόμον, ἀνθρωπίνην διὰ μέσου παρθένου γυναικὸς καὶ
ὑπετάχθη θεληματικὰ εἰς τὸν μωσαϊκὸν Νόμον.
4,5 ἵνα τοὺς ὑπὸ νόμον 5 Καὶ τοῦτο, διὰ νὰ ἐξαγοράσῃ ἐκείνους ποὺ 5 διὰ νὰ ἑξαγοράσῃ ἐκείνους, ποὺ ἦσαν ὑπὸ τὴν κατάραν τοῦ
ἐξαγοράση, ἵνα τὴν εὑρίσκοντο κάτω ἀπὸ τὴν κατάραν τοῦ Νόμου, διὰ νὰ μωσαϊκοῦ νόμου, διὰ νὰ λάβωμεν τὴν υἱοθεσίαν, ποὺ ὁ Θεὸς
υἱοθεσίαν ἀπολάβωμεν. πάρωμεν ὅλοι τὴν υἱοθεσίαν, ποὺ μᾶς εἶχεν ὑποσχεθὴ μᾶς εἶχεν ὑποσχεθῆ.
ὁ Θεός.
4,6 Ὅτι δὲ ἔστε υἱοί, 6 Ἀκριβῶς δὲ διότι τώρα εἶσθε υἱοὶ τοῦ Θεοῦ, διὰ τοῦτο 6 Ναί· δὲν εἶσθε πλέον δοῦλοι, ἀλλὰ υἱοὶ τοῦ Θεοῦ. Διότι δὲ εἶσθε
ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸ ἔστειλεν ὁ Θεὸς ἀπὸ τὸν οὐρανὸν τὸ Πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ υἱοὶ τοῦ ἐπουρανίου Πατρός, διὰ τοῦτο ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸ

20/36
Πνεῦμα τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ του εἰς τὰς καρδίας σας, ὥστε νὰ σᾶς δίδῃ τὸ Πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ του εἰς τὰς καρδίας σας, τὸ ὁποῖον δίδει τὴν

Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης

εἰς τὰς καρδίας ὑμῶν, προνόμιον καὶ τὴν χάριν, νὰ ἀπευθύνεσθε πρὸς τὸν πληροφορίαν καὶ τὴν παρρησίαν νὰ ἀπευθύνεσθε εἰς τὸν Θεὸν
κρᾶζον· ἀββᾶ ὁ πατήρ. Θεὸν κράζοντες· Ἀββᾶ, δηλαδὴ Πατέρα μας. μὲ τὴν κραυγὴν καὶ ἐπίκλησιν: Ἀββᾶ, δηλαδὴ πάτερ.
4,7 Ὥστε οὐκέτι εἰ 7 Ὥστε σύμφωνα μὲ αὐτὰ σύ, ὁ Χριστιανός, δὲν εἶσαι 7 Ὥστε σύμφωνα μὲ τὰ λεχθέντα σύ, ποὺ ἐπίστευσες εἰς τὸν
δοῦλος, ἀλλ' υἱός· εἰ δὲ πλέον δοῦλος τῶν στοιχείων τοῦ κόσμου, ἀλλ' υἱὸς τοῦ Χριστόν, δὲν εἶσαι πλέον δοῦλος, ἀλλ’ εἶσαι κατὰ χάριν υἱὸς τοῦ
υἱός, καὶ κληρονόμος Θεοῦ. Ἐὰν δὲ εἶσαι υἱὸς τοῦ Θεοῦ, εἶσαι κατὰ Θεοῦ. Ἐὰν δὲ εἶσαι υἱός, εἶσαι συγχρόνως καὶ κληρονόμος τοῦ
Θεοῦ διὰ Χριστοῦ. συνέπειαν καὶ κληρονόμος τοῦ Θεοῦ διὰ μέσου τοῦ Θεοῦ. Γίνεσαι δὲ κληρονόμος διὰ μέσου τοῦ Χριστοῦ.
ἰησοῦ Χριστοῦ.
4,8 Ἀλλὰ τότε, μὲν οὐκ 8 Ἀλλὰ τότε μέν, εἰς τὴν ἐποχὴν τῆς ἀγνοίας καὶ 8 Ἀλλὰ τότε μέν, ὅταν ἦσθε εἰς τὸ σκότος τῆς εἰδωλολατρείας,
εἰδότες Θεὸν εἰδωλολατρίας σας, ποὺ δὲν εἴχατε γνωρίσει τὸν ἐπειδὴ δὲν ἐγνωρίζατε Θεόν, ἐδουλεύσατε εἰς θεούς, ποὺ δὲν
ἐδουλεύσατε τοῖς μὴ ἀληθινὸν Θεόν, ἐδουλεύσατε εἰς θεούς, οἱ ὁποῖοι εἰς εἶναι πραγματικοὶ θέοι.
φύσει οὖσι Θεοῖς· τὴν πραγματικότητα δὲν εἶναι θεοί.
4,9 νῦν δὲ γνόντες Θεόν, 9 Τώρα ὅμως ποὺ ἐγνωρίσατε τὸν ἀληθινὸν Θεόν, ἡ 9 Τώρα ὅμως, ποὺ ἐγνωρίσατε τὸν ἀληθινὸν Θεόν, ἢ διὰ νὰ εἴπω
μᾶλλον δὲ γνωσθέντες μᾶλλον ἔχετε γνωρισθῇ καὶ ἀναγνωρισθῆ ἀπὸ τὸν καλύτερα, τώρα ποὺ ἐγνωρίσθητε ὑπὸ τοῦ Θεοῦ ὡς τέκνα του,
ὑπὸ Θεοῦ, πῶς Θεὸν ὡς παιδιά του, πῶς ξαναγυρίζετε πάλιν εἰς τὰ πῶς ἐπιστρέφετε πάλιν εἰς τὴν στοιχειώδη καὶ ἀτελῆ
ἐπιστρέφετε πάλιν ἐπὶ τὰ ἀτελῆ καὶ ἀδύνατα καὶ φτωχὰ στοιχεῖα τῆς θρησκευτικὴν διδασκαλίαν, τὴν πτωχὴν καὶ ἀδύνατον καὶ
ἀσθενῆ καὶ πτωχὰ εἰδωλολατρικῆς θρησκείας καὶ τῶν τυπικῶν ἀνίκανον νὰ σᾶς σώσῃ, εἰς τὴν ὁποίαν πάλιν καὶ ἐξ ἀρχῆς, ὅπως
στοιχεῖα, οἷς πάλιν διατάξεων τοῦ Νόμου, εἰς τὰ ὁποῖα θέλετε, ὅπως καὶ προτήτερα, θέλετε καὶ τώρα νὰ δουλεύετε;
ἄνωθεν δουλεύειν πρίν, νὰ ὑποδουλωθῆτε πάλιν;
θέλετε;
4,10 Ἡμέρας 10 Ἔξετάζετε τώρα καὶ φυλάσσετε, ὅπως οἱ Ἕβραῖοι, 10 Ἔτσι ἐκαταντήσατε νὰ φυλάττετε τὰς ἡμέρας ἐκείνας τῆς
παρατηρεῖσθε καὶ μῆνας ὡρισμένας ἡμέρας τῆς ἐβδομάδος καὶ μῆνας καὶ ἑβδομάδος, τὰς ὁποίας καὶ οἱ Ἑβραῖοι, καὶ τὰς ἑορτὰς ἐκάστου
καὶ καιροὺς καὶ ἐποχὰς τοῦ ἔτους καὶ ἑορτὰς τῶν ἐτῶν; μηνὸς καὶ τὰς ἐορτασίμους ἐποχὰς καὶ τὰς ἑορτὰς τῶν ἐτῶν.
ἐνιαυτούς;
4,11 Φοβοῦμαι ὑμᾶς 11 Φοβοῦμαι, μήπως ματαίως καὶ ἀνωφελῶς ἔχω 11 Σᾶς φοβοῦμαι, μήπως ματαίως ἐκοπίασα διὰ σᾶς.
μήπως εἰκῆ κεκοπίακα κοπιάσει διὰ σᾶς.

21/36
εἰς ὑμᾶς.

Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης

4,12 Γίνεσθε ὡς ἐγώ, ὅτι 12 Θελῆστε, ἀδελφοί, νὰ γίνετε ὅπως τώρα εἶμαι ἐγώ, 12 Λάβετε παράδειγμα ἐμὲ καὶ γίνεσθε ὅμοιοι μὲ ἑμέ, διότι καὶ
κἀγὼ ὡς ὑμεῖς, ἀδελφοί, ὁ ὁποῖος ἄλλοτε ἤμουν ὅπως σεῖς τώρα, (καὶ ἐπρόσεχα ἐγὼ ἄλλοτε ἤμην ζηλωτὴς τοῦ νόμου, καθὼς θέλετε νὰ γίνετε
δέομαι ὑμῶν. Οὐδὲν μὲ μὲ πολὺν ζῆλον τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου, τὰς καὶ σεῖς τώρα, ἀδελφοί. Σᾶς παρακαλῶ, ὅπως ἐγὼ ἀπεκήρυξα
ἠδικήσατε. ἑβραϊκὰς ἑορτὰς καὶ τὰ ἄλλα ἰουδαϊκὰ ἔθιμα, τὰ ὁποῖα τὰς τυπικὰς διατάξεις τοῦ νόμου καὶ προσεκολλήθην εἰς τὸν
ὅμως τώρα ἔχω ἀποκηρύξει καὶ ἀκολουθῶ τὸν Χριστόν, ἔτσι νὰ γίνετε καὶ σεῖς. Δὲν μὲ ἠδικήσατε εἰς τίποτε,
Χριστόν). Σᾶς παρακαλῶ διὰ τοῦτο, ἀδελφοί· δὲν μὲ ὥστε νὰ θέλω τὸ κακόν σας καὶ νὰ σᾶς ὁμιλῶ ἐκ πάθους.
ἔχετε ἀδικήσει εἰς τίποτε, (ὥστε ἐγὼ νὰ θέλω νὰ σᾶς Τοὐναντίον ἔχω λόγους νὰ σᾶς ἀγαπῶ πολύ.
βλάψω. Ἐξ ἀντιθέτου, ἐγὼ σᾶς ἀγαπῶ καὶ ποθῶ
πάντοτε τὸ καλόν σας).
4,13 Οἴδατε δὲ ὅτι δι' 13 Ξεύρετε ἄλλωστε, ὅτι ἕνεκα σωματικῆς ἀσθενείας 13 Διότι ἠξεύρετε, ὅτι λόγῳ ἀσθενείας τοῦ σώματός μου
ἀσθένειαν τῆς σαρκὸς ἔμεινα μεταξύ σας, καθὼς ἐπερνοῦσα ἀπὸ τὴν χώρα ἠναγκάσθην νὰ μείνω μεταξύ σας καὶ ἐκήρυξα εἰς σᾶς τὸ
εὐηγγελισάμην ὑμῖν τὸ σας, καὶ ἐκύρυξα εἰς σᾶς πρώτην φορὰν τὸ εὐαγγέλιον, ὅταν διὰ πρώτην φορὰν ἦλθον πρὸς σᾶς.
πρότερον, Εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ.
4,14 καὶ τὸν πειρασμόν 14 Καὶ τὴν θλῖψιν μου αὐτὴν τὴν σωματικὴν δὲν τὴν 14 Καὶ σεῖς τότε τὸν πειρασμόν μου, τὸν ὁποῖον εἶχον εἰς τὸ
μου τὸν ἐν τῇ σαρκί μου περιφρονήσατε, οὔτε καὶ μὲ ἀηδιάσατε, ἀλλὰ σῶμά μου, δὲν ἐξουθενήσατε, οὔτε μὲ ἀηδιάσατε δι’ αὐτόν, ἀλλὰ
οὐκ ἐξουθενήσατε οὐδὲ τοὐναντίον μὲ ἐδέχθητε σὰν ἄγγελον Θεοῦ, σὰν αὐτὸν μὲ ἐδέχθητε σὰν ἄγγελον Θεοῦ, ὅπως θὰ ἐδέχεσθε τὸν Ἰησοῦν
ἐξεπτύσατε ἀλλ' ὡς τὸν Ἰησοῦν Χριστόν. Χριστόν.
ἄγγελος Θεοῦ ἐδέξασθέ
με, ὡς Χριστὸν Ἰησοῦν.
4,15 Τίς οὖν ἦν ὁ 15 Τί ἔγινε, λοιπόν, ὁ μακαρισμός σας ἐκ μέρους τῶν 15 Πόσον λοιπὸν μεγάλος ἦτο ὁ μακαρισμός, τὸν ὁποῖον σᾶς
μακαρισμὸς ὑμῶν; ἀνθρώπων, ποὺ μὲ ἐδεχθήκατε μὲ τέτοιαν διάθεσιν ἐμακάριζαν διὰ τὴν διάθεσιν καὶ προθυμίαν, ποὺ ἐδείξατε τότε
Μαρτυρῶ γὰρ ὑμῖν ὅτι εἰ καὶ προθυμίαν; Διότι, τὸ καταθέτω πρὸς τιμήν σας, ὅτι εἰς ἑμέ; Δικαίως δὲ σᾶς ἐπαινοῦσαν καὶ σᾶς ἐμακάριζαν. Διότι
δυνατὸν τοὺς ὀφθαλμοὺς ἂν ἦτο δυνατὸν καὶ αὐτὰ ἀκόμη τὰ μάτια σας θὰ τὰ δίδω μαρτυρίαν διὰ σᾶς, ὅτι ἂν ἦτο δυνατὸν καὶ τὰ μάτια σας
ὑμῶν ἐξορύξαντες ἂν ἐβγάζατε καὶ θὰ μοῦ τὰ ἐδίδατε. Τόσον πολὺ μὲ εἴχατε ἀκόμη θὰ ἐβγάζατε καὶ θὰ μοῦ τὰ ἐδίδατε. Τόσον πολὺ μὲ
ἐδώκατέ μοι. ἐκτιμήσει καὶ ἀγαπήσει. ἠγαπᾶτε.
4,16 Ὥστε ἐχθρὸς ὑμῶν 16 Ὥστε ἔχω γίνει τώρα ἐχθρός σας, ἐπειδὴ σᾶς λέγω 16 Ὥστε τώρα ἔγινα ἐχθρός σας, ἐπειδὴ σᾶς λέγω τὴν ἀλήθειαν;

22/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
γέγονα ἀληθεύων ὑμῖν; τὴν ἀλήθειαν;
4,17 Ζηλοῦσιν ὑμᾶς οὐ 17 Διατὶ πείθεσθε εἰς τοὺς ψευδοδιδασκάλους; Αὐτοὶ 17 Οἱ ψευδοδιδάσκαλοι δεικνύουν ζῆλον καὶ ἐνδιαφέρον πρὸς
καλῶς, ἀλλὰ ἐκκλεῖσαι δεικνύουν ζῆλον γιὰ σᾶς, ὄχι βέβαια διὰ τὸ καλόν σας, σᾶς ὄχι πρὸς καλὸν σκοπόν, ἀλλὰ θέλουν νὰ σᾶς ἀποκλείσουν
ὑμᾶς θέλουσιν, ἵνα ἀλλὰ διότι θέλουν νὰ σᾶς ἀποκλείσουν ἀπὸ τὴν ὀρθὴν ἀπὸ τὸ ἀληθὲς εὐαγγέλιον, διὰ νὰ δεικνύετε ζῆλον καὶ
αὐτοὺς ζηλοῦτε. πίστιν τοῦ Χριστοῦ, διὰ νὰ δεικνύετε ζῆλον καὶ ἀφοσίωσιν εἰς αὐτούς.
ὑπακοὴν εἰς αὐτοὺς τοὺς ἰδίους καὶ νὰ γίνετε ἔτσι
ὄργανα ἐξυπηρετήσεως των.
4,18 Καλὸν δὲ τὸ 18 Καλὸν εἶναι τὸ νὰ εἶσθε πάντοτε ζηλευτοὶ καὶ 18 Εἶσθε δηλαδὴ ζηλευτοὶ καὶ ποθητοί. Καλὸν δὲ εἶναι νὰ
ζηλοῦσθαι ἐν καλῷ ἀξιομίμητοι, εἰς τὸ καλὸν ὅμως καὶ τὸ σύμφωνον πρὸς γίνεσθε ζηλευτοὶ πράττοντες τὸ καλὸν καὶ προοδεύοντες εἰς τὴν
πάντοτε καὶ μὴ μόνον ἐν τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ γίνεται ἀρετὴν πάντοτε καὶ ὄχι μόνον ὅταν εἶμαι παρών. Σᾶς γράφω
τῷ παρεῖναί με πρὸς πάντοτε, καὶ ὄχι μόνον ὅταν ἐγὼ εὑρίσκωμαι μαζῆ ἔτσι, διότι τώρα, ποῦ εἶμαι ἀπών, ἐξεφύγατε ἀπὸ τὸν δρόμον,
ὑμᾶς. σας. ποὺ σᾶς κάνει ἀληθινὰ ζηλευτούς.
4,19 Τεκνία μου, οὓς 19 Παιδάκια μου, ἀγαπημένα μου πνευματικὰ παιδιά, 19 Παιδάκια μου, ποὺ σᾶς ἀνεγέννησα πνευματικῶς καὶ ποὺ
πάλιν ὠδίνω, ἄχρις οὐ διὰ τοὺς ὁποίους πάλιν ξαναδοκιμάζω πόνους καὶ ξαναδοκιμάζω τώρα πόνους καὶ ὠδῖνας διὰ τὴν ἀναγέννησίν
μορφωθῇ Χριστὸς ἐν ὠδῖνας, μέχρις ὅτου ἡ προσωπικότης τοῦ Χριστοῦ σας, ἕως ὅτου ὁ χαρακτὴρ τοῦ Χριστοῦ μορφωθῇ μέσα σας.
ὑμῖν! μορφωθῇ μέσα σας.
4,20 Ἤθελον δὲ παρεῖναι 20 Ἤθελα δὲ νὰ εἶμαι πάλιν παρὼν μεταξύ σας τώρα 20 Ναί· πονῶ καὶ τώρα διὰ σᾶς. Ἤθελα δὲ νὰ παρευρίσκωμαι
πρὸς ὑμᾶς ἄρτι καὶ καὶ νὰ ἀλλάξω τὸν πατρικὸν τόνον τῆς φωνῆς μου εἰς μεταξύ σας τώρα καὶ νὰ ἀλλάξω τὸν τόνον τῆς φωνῆς μου εἰς
ἀλλάξει τὴν φωνήν μου, θρῆνον καὶ δάκρυα, διότι εὑρίσκομαι εἰς ἀπορίαν καὶ θρῆνον, διότι εὑρίσκομαι εἰς ἀπορίαν διὰ σᾶς καὶ δὲν ἠξεύρω,
ὅτι ἀποροῦμαι ἐν ὑμῖν. δὲν γνωρίζω πῶς νὰ φερθῶ ἀπέναντί σας. πῶς νὰ σᾶς ὁμιλήσω.
4,21 Λέγετέ μοι οἱ ὑπὸ 21 Πέστε μου, σεῖς οἱ ὁποῖοι θέλετε νὰ εἶσθε κάτω ἀπὸ 21 Καὶ ἂν τὰ δάκρυά μου δὲν σᾶς πείθουν, προσέξατε εἰς τὰ
νόμον θέλοντες εἶναι· τὸν τὴν ἐξουσίαν τοῦ Νόμου, δὲν ἀκούετε τί λέγει αὐτὸς ὁ λογικά μου ἐπιχειρήματα. Εἴπατέ μου σεῖς, οἱ ὁποῖοι θέλετε νὰ
νόμον οὐκ ἀκούετε; Νόμος; εἶσθε ὑπὸ τὸν νόμον, δὲν ἀκούετε τί λέγει ὁ νόμος;
4,22 Γέγραπται γὰρ ὅτι 22 Διότι ἐκεῖ ἔχει γραφῆ, ὅτι ὁ Ἀβραὰμ ἀπέκτησε δύο 22 Σᾶς κάνω τὴν ἐρώτησιν αὐτήν, διότι ἔχει γραφῆ εἰς τὸν
Ἀβραὰμ δύο υἱοὺς ἔσχεν, παιδιά, ἕνα παιδὶ ἀπὸ τὴν δούλην του, τὴν Ἄγαρ, καὶ νόμον, ὅτι ὁ Ἀβραὰμ ἀπέκτησε δύο υἱούς, ἕνα υἱὸν ἀπὸ τὴν

23/36
ἕνα ἐκ τῆς παιδίσκης καὶ ἕνα παιδὶ ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν, ἀπὸ τὴν Σάρραν. δούλην Ἄγαρ καὶ ἕνα υἱὸν ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν Σάρραν.

Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης

ἕνα ἐκ τῆς ἐλευθέρας.
4,23 Ἀλλ' ὁ μὲν ἐκ τῆς 23 Ἀλλ' ὁ μὲν πρῶτος υἱός, ὁ ἀπὸ τὴν δούλην, ἔχει 23 Ἀλλ’ ὁ μὲν υἱός, ποὺ ἐγεννήθη ἀπὸ τὴν δούλην, ἐγεννήθη
παιδίσκης κατὰ σάρκα γεννηθῇ, ὅπως συνήθως, κατὰ τοὺς βιολογικοὺς φυσικῶς κατὰ τὸν νόμον τῆς σαρκός, ὁ δὲ υἱός, ποὺ ἐγεννήθη
γεγέννηται, ὁ δὲ ἐκ τῆς νόμους τῆς σαρκός, χωρὶς καμμίαν εἰδικὴν εὔνοιαν καὶ ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν, ἐγεννήθη δυνάμει ὑποσχέσεως, ποὺ ἔδωκεν
ἐλευθέρας διὰ τῆς ὑπόσχεσιν τοῦ Θεοῦ. Ὁ δὲ ἄλλος, ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν, ὁ Θεὸς εἰς τὸν Ἀβραάμ.
ἐπαγγελίας. τὴν Σάρραν, ἐγεννήθη σύμφωνα μὲ τὴν ὑπόσχεσιν,
ποὺ ἔδωκεν ὁ Θεὸς εἰς τὸν Ἀβραάμ.
4,24 Ἄτινά ἐστιν 24 Αὐτὰ εἶναι ἀλληγορίαι, ποὺ προδιατυπώνουν ἄλλα 24 Αὐτὰ ὅμως ἔχουν ἀλληγορικὴν ἔννοιαν. Δηλαδὴ εἶναι μὲν
ἀλληγορούμενα, αὗται γεγονότα. Διότι αἱ δύο αὐταὶ γυναῖκες εἰκονίζουν τὰς γεγονότα ἱστορικά, ἀλλὰ συγχρόνως ἐπροτύπωναν καὶ
γάρ εἰσι δύο διαθῆκαι, δύο διαθήκας. Ἡ μὲν μία διαθήκη εἶναι ἡ τοῦ ὅρους ἐπροεικόνιζαν γεγονότα καὶ ἀληθείας τῆς Καινῆς Διαθήκης.
μία μὲν ἀπὸ ὅρους Σινᾶ, Σινᾶ, ἡ ὁποία γεννᾷ τὰ παιδιά της εἰς τὴν δουλείαν Διότι αἱ δύο αὐταὶ γυναῖκες, ἡ Ἄγαρ καὶ ἡ Σάρρα, εἶναι τύποι
εἰς δουλείαν γεννῶσα τοῦ Νόμου καὶ ἡ ὁποία εἰκονίζεται ἀπὸ τὴν Ἄγαρ. τῶν δύο διαθηκῶν· ἡ μὲν μία διαθήκη εἶναι ἐκείνη, ποῦ ἐδόθη
ἥτις ἐστὶν Ἄγαρ· ἀπὸ τὸ ὅρος Σινά, ἡ ὁποία γεννᾷ τέκνα, διὰ νὰ εὑρίσκωνται εἰς
τὴν δουλείαν, καὶ ἡ ὁποία προτυπώνεται ἀπὸ τὴν Ἄγαρ.
4,25 τὸ γὰρ Ἄγαρ Σινᾶ 25 Διότι, ὅπως εἶναι γνωστόν, τὸ ὅρος Σινὰ λέγεται καὶ 25 Προτυπώνεται δὲ ἡ διαθήκη ἐκείνη ἀπὸ τὴν Ἄγαρ, διότι τὸ
ὅρος ἐστὶν ἐν τῇ Ἀραβίᾳ, Ἄγαρ. Ὑπάρχει εἰς τὴν Ἀραβίαν, ἀντιστοιχεῖ δὲ καὶ Σινά, ποὺ καλεῖται καὶ Ἄγαρ, εἶναι ὄρος εἰς τὴν Ἀραβίαν, ὅπου
συστοιχεῖ δὲ τῇ νῦν προτυπώνει τὴν ἐπίγειον Ἱερουσαλήμ. Αὐτἦ δὲ ἡ κατοικοῦν οἱ ἀπόγονοι τῆς Ἄγαρ. Ἀντιστοιχεῖ δὲ καὶ προτυπώνει
Ἱερουσαλήμ, δουλεύει δὲ ἐπίγειος Ἱερουσαλὴμ μαζῆ μὲ τὰ τέκνα της εἶναι τὴν ἐπίγειον Ἱερουσαλήμ, εἰς τὴν ὁποίαν ἐδόθη ὁ νόμος τοῦ
μετὰ τῶν τέκνων αὐτῆς· δούλη, ὅπως δούλη ὑπῆρξε καὶ ἡ Ἄγαρ. Σινᾶ. Ἡ δὲ ἐπίγειος Ἱερουσαλὴμ εἶναι δούλη μετὰ τῶν κατοίκων
της, ὅπως δούλη ἦτο καὶ ἡ Ἄγαρ.
4,26 ἡ δὲ ἄνω Ἱερουσαλὴμ 26 Ἡ δὲ ἐπουράνιος Ἱερουσαλὴμ εἶναι ἐλευθέρα. Αὐτὴ 26 Ἡ δὲ ἄνω ἐπουράνιος Ἱερουσαλήμ, ἡ θριαμβεύουσα ἐν
ἐλευθέρα ἐστίν, ἥτις ἐστὶ ἀκριβῶς εἶναι ἡ μητέρα ὅλων ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν. οὐρανοῖς καὶ ἡ ἐπὶ γῆς στρατευομένη, ἀλλ’ εἰς τοὺς οὐρανοὺς
μήτηρ πάντων ἡμῶν. καταλήγουσα Ἐκκλησία εἶναι ἐλευθέρα. Αὐτὴ εἶναι μητέρα
ὅλων ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν.
4,27 Γέγραπται γάρ· 27 Ἔχει ἄλλωστε γραφῆ προφητικῶς εἰς τὴν Π. 27 Εἶναι δὲ μητέρα ὅλων μας, διότι ἔχει γραφῆ ἀπὸ τὸν Ἡσαΐαν·

24/36
εὐφράνθητι στεῖρα ἡ οὐ Διαθήκην· <Γέμισε μὲ χαρὰν καὶ εὐφροσύνην σὺ ἡ Εὐφράνθητι σύ, ὦ Ἐκκλησία, ἡ ὁποία προτοῦ ἔλθῃ ὁ Χριστὸς καὶ

Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης

τίκτουσα, ρῆξον καὶ Ἐκκλησία, ἡ ὁποία πρὶν ἔλθῃ ὁ Χριστὸς ἤσουν στεῖρα προτοῦ νὰ δοθῇ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα ἦσο στεῖρα καὶ δὲν ἐγέννας
βόησον ἡ οὐκ ὠδίνουσα· καὶ δὲν ἐγεννοῦσες τέκνα. Κραύγασε μὲ ἀγαλλίασιν τέκνα. Βγάλε φωνὴν καὶ βόησον μὲ πολλὴν χαράν, σὺ, ποὺ δὲν
ὅτι πολλὰ τὰ τέκνα τῆς καὶ βόησε χαρμόσυνα σύ, ἡ ὁποῖα ἕως τώρα δὲν εἶχες ἐκοιλοπόνεις· διότι τὰ τέκνα σου, ποὺ ἦσο ἔρημος ἀπὸ ἄνδρα καὶ
ἐρήμου μᾶλλον ἢ τῆς γεννήσει τέκνα καὶ δὲν εἶχες γνωρίσει τὰς ὠδῖνας τοῦ παιδιά, εἶναι περισσότερα παρὰ τὰ τέκνα τῆς ἐπιγείου
ἐχούσης τὸν ἄνδρα. τοκετοῦ. Διότι τὰ παιδιά σου, ποὺ ἤσουν ἔρημη ἀπὸ Ἱερουσαλήμ, ἡ ὁποία ἐγνώριζε τὸν ἀληθινὸν Θεὸν καὶ
ἄνδρα, θὰ εἶναι πολλά, περισσότερα ἀπὸ ὅσα εἶχεν ἐσχετίζετο μὲ αὐτὸν καὶ παρουσιάζετο ἔτσι ὅτι ἔχει ἄνδρα.
ἀποκτήσει, ἡ ἐπίγειος Ἱερουσαλήμ, ἡ ὁποῖα, ἐπειδὴ
ἐγνώριζε τὸν ἀληθινὸν Θεόν, ἐφαίνετο σὰν νὰ ἔχῃ
ἄνδρα>.
4,28 Ἡμεῖς δέ, ἀδελφοί, 28 Ἡμεῖς δὲ οἱ Χριστιανοί, ἀδελφοί, εἴμεθα τέκνα, ποὺ 28 Ἡμεῖς δέ, ἀδελφοί, ὅσοι ἐπιστεύσαμεν εἰς τὸν Χριστόν, εἴμεθα
κατὰ Ἰσαὰκ ἐπαγγελίας ἐγεννήθημεν σύμφωνα μὲ τὰς ὑποσχέσεις τοῦ Θεοῦ τέκνα ἐπαγγελίας, ὅπως καὶ ὁ Ἰσαὰκ ἐγεννήθη σύμφωνα μὲ τὴν
τέκνα ἐσμέν. πρὸς τὸν Ἀβραάμ, ὅπως εἶχε γεννηθῇ τότε καὶ ὁ ὑπόσχεσίν τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν Ἀβραάμ.
Ἰσαάκ.
4,29 Ἀλλ' ὥσπερ τότε ὁ 29 Ἀλλ' ὅπως τότε ὁ υἱός, ποὺ ἐγεννήθη κατὰ τοὺς 29 Ἀλλὰ καθὼς τότε ὁ Ἰσμαήλ, ποὺ ἐγεννήθη κατὰ τοὺς
κατὰ σάρκα γεννηθεὶς βιολογικοὺς νόμους τῆς σαρκός, ἐφθονοῦσε καὶ φυσικοὺς τῆς σαρκὸς νόμους, ἐπεβουλεύετο τὸν Ἰσαάκ, ποὺ
ἐδίωκε τὸν κατὰ πνεῦμα, κατεδίωκε τὸν Ἰσαάκ, ποὺ εἶχε γεννηθῇ μὲ τὴν ἐγεννήθη ὑπερφυσικῶς ἐξ ἐπαγγελίας, ἔτσι καὶ τώρα. Οἱ διὰ τοῦ
οὕτω καὶ νῦν. δύναμιν τοῦ Πνεύματος καὶ μὲ τρόπον ὑπερφυσικόν, Χριστοῦ πνευματικοὶ ἀπόγονοι τοῦ Ἀβραὰμ καταδιώκονται ἀπὸ
ἔτσι καὶ τώρα οἱ πνευματικοὶ ἀπόγονοι τοῦ Ἀβραάμ, οἱ τοὺς σαρκικοὺς ἀπογόνους του.
Χριστιανοί, διώκονται ἀπὸ τοὺς κατὰ σάρκα
ἀπογόνους, δηλαδὴ ἀπὸ τοὺς Ἑβραίους.
4,30 Ἀλλὰ τί λέγει ἡ 30 Ἀλλὰ τί λέγει ἐπὶ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ ἡ Γραφή; 30 Τί λέγει ὅμως ἡ Γραφή; Εἶπεν ὁ Θεὸς εἰς τὸν Ἀβραάμ· ἐκδίωξε
γραφή; Ἔκβαλε τὴν <Διῶξε τὴν δούλην, τὴν Ἄγαρ, καὶ τὸ παιδί της, τὸν τὴν δούλην Ἄγαρ καὶ τὸν υἱὸν τῆς Ἰσμαήλ· διότι δὲν θὰ
παιδίσκην καὶ τὸν υἱὸν ᾿Ισμαήλ, εἶπεν ὁ Θεὸς εἰς τὸν Ἀβραάμ· διότι δὲν θὰ ἀποκτήσῃ κληρονομικὰ δικαιώματα καὶ ὃ υἱὸς τῆς δούλης, ὅπως
αὐτῆς· οὐ μὴ γὰρ κληρονομήσῃ ὁ υἱὸς τῆς δούλης μαζῆ μὲ τὸν υἱὸν τῆς ὃ υἱὸς τῆς ἐλευθέρας.
κληρονομήσει ὁ υἱὸς τῆς ἐλευθέρας>.
παιδίσκης μετὰ τοῦ υἱοῦ

25/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
τῆς ἐλευθέρας.
4,31 Ἄρα, ἀδελφοί, οὐκ 31 Κατὰ συνέπειαν, ἀδελφοί, δὲν εἴμεθα παιδιά τῆς 31 Τὸ συμπέρασμα δέ, ποὺ βγαίνει ἀπὸ ὅσα εἴπομεν, ἀδελφοί,
ἐσμὲν παιδίσκης τέκνα, δούλης, τῆς ἐπιγείου δηλαδὴ Ἱερουσαλήμ, ἡ ὁποία εἶναι, ὅτι δὲν εἴμεθα τέκνα δούλης, ἤτοι τῆς ἐπιγείου
ἀλλὰ τῆς ἐλευθέρας. εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν κυριαρχίαν τοῦ Νόμου, ἀλλ' Ἱερουσαλήμ, ἀλλὰ τέκνα τῆς ἐλευθέρας, ἤτοι τῆς Ἐκκλησίας,
εἴμεθα τέκνα τῆς ἐλευθέρας, δηλαδὴ τῆς ἐπουρανίου ποὺ εἶναι Ἱερουσαλὴμ ἐπουράνιος.
Ἱερουσαλήμ, τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ.

ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ 5Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Αρχαίο Κείμενο Ἑρμηνεία Ἰωάννου Κολιτσάρα Ἑρμηνεία Παναγιώτη Τρεμπέλα
5,1 Τῇ ἐλευθερίᾳ οὖν, ᾗ Σταθῆτε, λοιπόν, καὶ μένετε στερεοὶ καὶ ἀκλόνητοι εἰς Μείνατε λοιπὸν στερεοὶ εἰς τὴν ἐκ τῶν τυπικῶν διατάξεων τοῦ
Χριστὸς ἡμᾶς τὴν ἐλευθερίαν, μὲ τὴν ὁποίαν ὁ Χριστὸς μᾶς νόμου ἐλευθερίαν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἠλευθέρωσεν ὁ Χριστός, καὶ
ἠλευθέρωσε, στήκετε, ἠλευθέρωσε καὶ μὴ βάζετε πάλιν τὸν ἑαυτόν σας μὴ ὑποκύπτετε πάλιν εἰς ζυγὸν δουλείας.
καὶ μὴ πάλιν ζηγῷ κάτω ἀπὸ τὸν ζυγὸν τῆς δουλείας τῶν τυπικῶν
δουλείας ἐνέχεσθε. διατάξεων τοῦ Νόμου.
5,2 Ἴδε ἐγὼ Παῦλος λέγω 2 Ἰδοὺ ἐγὼ ὁ Παῦλος σᾶς τὸ λέγω καὶ σᾶς τὸ 2 Ἰδού ἐγῶ ὁ Παῦλος, ὁ κατ’ εὐθείαν ὑπὸ τοῦ Χριστοῦ ἐκλεγεὶς
ὑμῖν ὅτι ἐὰν διαβεβαιώνω, ὅτι ἐὰν περιτέμνεσθε, ὅπως σᾶς Ἀπόστολος, σᾶς λέγω ὅτι, ἐὰν περιτέμνεσθε, ὁ Χριστὸς τίποτε
περιτέμνησθε, Χριστὸς συνιστοῦν οἱ ψευδοδιδάσκαλοι, ὁ Χριστὸς τίποτε δὲν δὲν θὰ σᾶς ὠφελήσῃ.
ὑμᾶς οὐδὲν ὠφελήσει. θὰ σᾶς ὠφελήσῃ.
5,3 Μαρτύρομαι δὲ πάλιν 3 Καταθέτω καὶ πάλιν ἐπίσημον μαρτυρίαν ἐνώπιον 3 Παρέχω δὲ καὶ πάλιν τὴν βεβαίωσιν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ εἰς
παντὶ ἀνθρώπῳ τοῦ Θεοῦ εἰς κάθε ἄνθρωπον ποὺ περιτέμνεται, ὅτι κάθε ἄνθρωπον, ποὺ περιτέμνεται, ὅτι ὀφείλει καὶ ἔχει χρέος νὰ
περιτεμνομένω ὅτι ὑποχρεοῦται νὰ τηρήσῃ ὅλον τὸν Νόμον, (ἐφ' ὅσον τηρήσῃ ὅλον τὸν νόμον, ἐφοῦ μὲ τὴν περιτομὴν ποὺ λαμβάνει,
ὀφειλέτης ἐστὶν ὅλον τὸν ἀπὸ αὐτὸν περιμένει τὴν δικαίωσιν καὶ ὄχι ἀπὸ τὸν προτιμᾷ τὴν διὰ τοῦ νόμου δικαίωσιν ἀπὸ τὴν δικαίωσιν ποὺ
νόμον ποιῆσαι. Χριστόν). δίδει ὁ Χριστός.
5,4 Κατηργήθητε ἀπὸ 4 Σεῖς οἱ ὁποῖοι ἐπιμένετε καὶ προσπαθῆτε νὰ εὕρετε 4 Ἀπεξενώθητε ἀπὸ τὸν Χριστόν σεῖς, οἱ ὁποῖοι προσπαθεῖτε νὰ
τοῦ Χριστοῦ οἵτινες ἐν τὴν δικαίωσιν διὰ τοῦ Μωσαϊκοῦ Νόμου, δὲν ἔχετε δικαιωθῆτε διὰ μέσου του νόμου.Ἐγίνατε ἔκπτωτοι ἀπὸ τὴν

26/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
νόμῳ δικαιοῦσθε, τῆς πλέον καμμίαν σχέσιν μὲ τὸν Χριστόν, ἐγίνατε χάριν, καὶ δὲν ὁμοιάζετε πλέον πρὸς ἡμᾶς.
χάριτος ἐξεπέσατε· ἔκπτωτοι ἀπὸ τὴν χάριν τοῦ Χριστοῦ. Δὲν εἶσθε ὅπως
ἡμεῖς.
5,5 ἡμεῖς γὰρ Πνεύματι 5 Διότι ἡμεῖς διὰ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ποὺ ἔχομεν 5 Διότι ἡμεῖς οἱ ἄλλοι διά τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ποὺ ἔχομεν
ἐκ πίστεως ἐλπίδα λάβει, πληροφορούμεθα καὶ περιμένομεν μὲ μέσα μας, περιμένομεν χωρὶς δισταγμὸν τὰ ἀγαθά, τὰ ὁποῖα ἡ
δικαιοσύνης βεβαιότητα τὴν ἐλπίδα τῆς δικαιώσεως ἀπὸ τὴν πίστιν ἐκ πίστεως δικαίωσις μᾶς ὑπόσχεται καὶ ἐλπίζομεν νὰ τὰ
ἀπεκδεχόμεθα. εἰς τὸν Χριστὸν καὶ ὄχι ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ Νόμου. λάβωμεν δυνάμει τῆς πίστεως ταύτης καὶ μόνον.
5,6 Ἐν γὰρ Χριστῷ Ἰησοῦ 6 Διότι εἰς τὴν νέαν ζωὴν καὶ πολιτείαν τὴν ἐν Χριστῷ 6 Διότι δι’ ἐκείνους, ποὺ διά τῆς πίστεως ἐνώθησαν μὲ τὸνἸησοῦν
οὔτε περιτομή τι ἰσχύει Ἰησοῦ, οὔτε ἡ περιτομὴ ἔχει καμμίαν ἰσχὺν διὰ τὴν Χριστόν, οὔτε ἡ περιτομὴ ἔχει καμμίαν ἰσχὺν πρὸς δικαίωσιν,
οὔτε ἀκροβυστία, ἀλλὰ δικαίωσιν οὔτε ἡ ἀκροβυστία, ἀλλὰ ἰσχύει μόνον ἡ οὔτε ἡ ἀκροβυστία, ἀλλ’ ἰσχύει μόνον πίστις, ἡ ὁποῖα
πίστις δι' ἀγάπης πίστις, ἡ ὁποία ἐκδηλώνεται μὲ τὰ ἔργα τῆς ζωντανῆς ἀποδεικνύεται ζωντανὴ καὶ ἐνεργὸς μὲ τὰ ἔργα τῆς ἀγάπης.
ἐνεργουμένη. καὶ ἀληθινῆς ἀγάπης.
5,7 Ἐτρέχετε καλῶς· τίς 7 Ἐτρέχατε εἰς τὸν δρόμον τοῦ καταρτισμοῦ σας καλά. 7 Ἐτρέχατε καλῶς σὰν ἀγωνισταὶ ἀκούραστοι εἰς τὸν δρόμον τῆς
ὑμᾶς ἐνέκοψε τῇ Ποιὸς τώρα ἔβαλε προσκόμματα εἰς τὸν δρόμον σας Ἀληθείας. Ποῖος σᾶς ἐσταμάτησε, ὥστε νὰ μὴ πείθεσθε τώρα εἰς
ἀληθείᾳ μὴ πείθεσθαι; καὶ σᾶς ἀνέκοψε τὴν ὁρμήν, ὥστε νὰ μὴ πείθεσθε καὶ τὴν ἀλήθειαν τοῦ εὐαγγελίου, καὶ νὰ μὴ θεωρῆτε ἀρκετὴν διὰ
νὰ μὴ ἐπαναπαύεσθε εἰς τὴν ἀλήθειαν τοῦ τὴν σωτηρίαν σας τὴν ὑπακοήν εἰς τὸν Χριστόν;
Εὐαγγελίου;
5,8 Ἡ πεισμονὴ οὐκ ἐκ 8 Τὸ πεῖσμα καὶ ἡ ἰσχυρογνωμοσύνη σας αὐτὴ δὲν 8 Ἡ ἰσχυρογνωμοσύνη, ποὺ δεικνύετε, ὥστε νὰ μὴ πείθεσθε εἰς
τοῦ καλοῦντος ὑμᾶς. προέρχεται ἀπὸ τὸν Κύριον, ὁ ὁποῖος ὅπως τὴν ἀλήθειαν, δὲν προέρχεται ἀπὸ τὸν Κύριον, ποὺ σᾶς καλεῖ εἰς
προηγουμένως, ἔτσι καὶ τώρα σᾶς καλεῖ εἰς τὴν τὴν αἰώνιον δόξαν.
δικαίωσιν καὶ τὴν σωτηρίαν.
5,9 Μικρὰ ζύμη ὅλον τὸ 9 Μὴ νομίσετε δὲ ὅτι εἶναι ἀσήμαντον γεγονὸς νὰ 9 Ἢ μήπως θεωρεῖτε ὡς ἀσήμαντον τὸ νὰ ἐπιστρέφετε πάλιν εἰς
φύραμα ζυμοῖ. τηρῆτε καὶ μερικὰς ἔστω διατάξεις τοῦ Νόμου. Διότι τόν νόμον μὲ τὴν περιτομὴν ποὺ λαμβάνετε; Ὀλίγον προζύμιον
μικρὸ προζύμι μεταβάλλει καὶ ζυμώνει ὅλο τὸ ζυμάρι. κάνει ἔνζυμον ὅλην τὴν μάζαν τῆς ζύμης. Ἔτσι καὶ ὀλίγα ψευδῆ
φρονήματα ἠμποροῦν νὰ ἀποπλανήσουν ἐντελῶς ἀπὸ τὴν

27/36
ἀλήθειαν.

Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης

5,10 Ἐγὼ πέποιθα εἰς 10 Ἐν τούτοις ἐγὼ ἔχω διὰ σᾶς πεποίθησιν, ποὺ μοῦ 10 Ἀλλ’ ὄχι· σεῖς δὲν θὰ ἀποπλανηθῆτε. Ἐγὼ ἔχω διὰ σᾶς
ὑμᾶς ἐν Κυρίῳ ὅτι οὐδὲν ἐμπνέει ὁ Κύριος, ὅτι κανένα ἄλλο φρόνημα ξένο πρὸς πεποίθησιν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἐμπνέει ἡ σχέσις καὶ κοινωνία μου
ἄλλο φρονήσετε· ὁ δὲ τὴν διδασκαλίαν τοῦ Χριστοῦ δὲν θὰ υἱοθετήσετε. μὲ τὸν Κύριον, ὅτι δὲν θὰ δεχθῆτε ἄλλο φρόνημα παρὰ τὸ
ταράσσων ὑμᾶς Ἐκεῖνος δὲ ὁ ὁποῖος σᾶς ἀναταράσσει μὲ τὰς φρόνημα τῆς ἀληθείας ποὺ ἐδιδάχθητε. Ἐκεῖνος ὅμως, ὁ ὁποῖος
βαστάσει τὸ κρῖμα, ὅστις ψευδοδιδασκαλίας του θὰ βαστάσῃ ἐπάνω του τὴν σᾶς ταράσσει μὲ τὰς ψευδοδιδασκαλίας του, θὰ βαστάσῃ ὡς
ἂν ᾖ. δικαίαν κρίσιν καὶ κατάκρισιν ἐκ μέρους τοῦ Θεοῦ, φορτίον βαρὺ τὴν δικαίαν κατάκρισιν τοῦ Θεοῦ, ὁποιοσδήποτε
ὁποιοσδήποτε καὶ ἂν εἶναι αὐτός. καὶ ἄν εἶναι. Εἶναι δὲ τόσον ἀνειλικρινεῖς καὶ συκοφάνται αὐτοὶ
ποὺ σᾶς ταράττουν, ὥστε φθάνουν μέχρι τοῦ νὰ διαδίδουν, ὅτι
καὶ ἐγὼ τώρα ἔχω κηρυχθῆ ὑπὲρ τῆς περιτομῆς.
5,11 Ἐγὼ δέ, ἀδελφοί, εἰ 11 Μὴ ἀκούετε δὲ τοὺς ψευδαδέλφους, οἱ ὁποῖοι 11 Ἄλλ’ ἔαν ἐγώ, ἀδελφοί, κηρύττω καὶ τώρα, ὅτι εἶναι ἀναγκαία
περιτομὴν ἔτι κηρύσσω, ἔφθασαν μέχρι τοῦ σημείου νὰ διαδίδουν, ὅτι ἐγὼ ἡ περιτομή, ὅπως ἐκήρυττα περὶ αὐτηῆς προτοῦ νά κληθῶ εἰς τὸ
τί ἔτι διώκομαι; Ἄρα διδάσκω τὴν τήρησιν τῆς περιτομῆς. Ἀδελφοί, ἐὰν ἐγὼ ἀποστολικόν ἀξίωμα, διατὶ νὰ καταδιώκωμαι ἀκόμη ἀπὸ τοὺς
κατήργηται τὸ κηρύττω τώρα καὶ συνιστῶ τὴν περιτομήν, διατὶ νὰ Ἰουδαίους; Δὲν ὑπάρχει πλέον λόγος φιλονεικίας μεταξὺ ἐμοῦ
σκάνδαλον τοῦ σταυροῦ. καταδιώκωμαι ἀκόμη ἀπὸ τοὺς Ἑβραίους; Διότι ἐν καὶ τῶν Ἰουδαίων. Καὶ συνεπῶς ἔχει παύσει τὸ σκάνδαλον, τὸ
τοιαύτη περιπτώσει ἔχει ἐξαλειφθῆ πλέον τὸ ὁποῖον προκαλεῖ μεταξὺ τῶν Ἰουδαίων τὸ κήρυγμα περὶ τοῦ
σκάνδαλον, ποὺ δημιουργεῖται μεταξὺ τῶν Ἑβραίων σταυρικοῦ θανάτου τοῦ Χριστοῦ, τὸ ὁποῖον καταργεῖ τόν νόμον.
ἀπὸ τὸ κήρυγμά μου περὶ τοῦ λυτρωτικοῦ σταυρικοῦ
θανάτου.
5,12 Ὄφελὸν καὶ 12 Αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι σᾳς ἀναστατώνουν μὲ τὰς 12 Ἀλλ’ ὄχι· ἐγὼ δέν κηρύττω τήν περιτομήν. Ἂς λέγουν καὶ
ἀποκόψονται οἱ συκοφαντίας καὶ τὰς ψευδεῖς διδασκαλίας των ὄχι κάμνουν ὅ,τι θέλουν αὐτοί, ποὺ συκοφαντοῦν καὶ ἐμὲ καὶ τὸ
ἀναστατοῦντες ὑμᾶς. μόνον ἂς περιτμηθοῦν, ἂν θέλουν, ἀλλὰ καὶ ἂς εὐαγγέλιον. Ἐὰν θέλουν, ὄχι μόνον ἂς περιτμηθοῦν, ἀλλὰ καὶ
ἀκρωτηριασθοῦν ἀκόμη. ἂς ἀκρωτηριασθοῦν δι’ εὐνουχισμοῦ αὐτοὶ ποὺ σᾶς
ἀναστατώνουν.
5,13 Ὑμεῖς γὰρ ἐπ' 13 Διότι σεῖς, ἀδελφοί, ἔχετε κληθῇ ἀπὸ τὸν Κύριον, νὰ 13 Ἀγανακτῶ ἐναντίον των, διότι σεῖς, ἀδελφοί, προσεκλήθητε
ἐλευθερίᾳ ἐκλήθητε, γίνετε καὶ νὰ μείνετε ἐλεύθεροι. Μόνον προσέξατε, ἀπὸ τὸν Κύριον διὰ νὰ εἶσθε ἐλεύθεροι ἀπὸ κάθε δουλείαν.
ἀδελφοί· μόνον μὴ τὴν μήπως αὐτὴν τὴν ἐλευθερίαν τὴν χρησιμοποιήσετε ὡς Μόνον προσέξατε, μήπως ἐκλάβετε τὴν ἐλευθερίαν ὡς

28/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
ἐλευθερίαν εἰς ἀφορμὴν ἀφορμὴ διὰ σαρκικὴν ζωήν. Ἀλλὰ τουναντίον πρέπει πρόφασιν διὰ νὰ ζῆτε κατὰ τὰς ἐπιθυμίας τῆς σαρκός. Ἀλλὰ
τῇ σαρκί, ἀλλὰ διὰ τῆς νὰ ὑπηρετῆτε σὰν δοῦλοι ὁ ἔνας τὸν ἄλλον διὰ τῆς τοὐναντίον πρέπει νὰ γίνεσθε δοῦλοι μεταξύ σας ὁ ἕνας εἰς τὸν
ἀγάπης δουλεύετε ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ. ἄλλον διὰ τῆς ἀσκήσεως τῆς ἀνιδιοτελοῦς χριστιανικῆς ἀγάπης.
ἀλλήλοις.
5,14 Ὁ γὰρ πᾶς νόμος ἐν 14 Ὅλος ἄλλωστε ὁ Νόμος συγκεφαλαιώνεται πλήρως 14 Διότι, μὴ τὸ λησμονεῖτε, ὅλος ὁ νόμος ἐκτελεῖται καὶ τηρεῖται
ἑνὶ λόγῳ πληροῦται, ἐν εἰς ἕνα λόγον· εἰς τὴν ἐντολήν· <Θὰ ἀγαπήσῃς τὸν πλήρως μὲ ἕνα λόγον, δηλαδὴ μὲ τὸ παράγγελμα· Θὰ ἀγαπᾷς
τῷ, ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου, ὅπως τὸν εὐατόν σου>. τὸν πλησίον σου, ὅπως ἀγαπᾷς τὸν ἑαυτόν σου.
πλησίον σου ὡς σεαυτόν.
5,15 Εἰ δὲ ἀλλήλους 15 Ἐὰν ὅμως δαγκώνετε καὶ κατατρώγετε ὁ ἔνας τὸν 15 Ἐὰν ὅμως ἀντὶ νὰ ἀγαπᾶσθε, δαγκώνετε καὶ κατατρώγετε ὁ
δάκνετε καὶ κατεσθίετε, ἄλλον, πρᾶγμα ποὺ μαρτυρεῖ ἔλλειψιν ἀγάπης, ἕνας τὸν ἄλλον, προσέχετε, μήπως ἀφανισθῆτε μεταξύ σας, ὁ
βλέπετε μὴ ὑπ' ἀλλήλων προσέξατε, μήπως ἀλληλοκαταστραφῆτε καὶ ἕνας ἀπὸ τὸν ἄλλον.
ἀναλωθῆτε. ἀφανισθῆτε μεταξύ σας.
5,16 Λέγω δὲ πνεύματι 16 Ἐννοῶ δὲ τοῦτο, ὅτι πρέπει νὰ ζῆτε καὶ νὰ 16 Μὲ αὐτὰ δέ, ποὺ λέγω, ἐννοῶ, ὅτι πρέπει νὰ συμπεριφέρεσθε
περιπατεῖτε καὶ συμπεριφέρεσθε μεταξύ σας σύμφωνα μὲ τὸ θέλημα σύμφωνα μὲ τὰς ἐμπνεύσεις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, καὶ τότε δὲν
ἐπιθυμίαν σαρκὸς οὐ μὴ καὶ τὸν φωτισμὸν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ ἔτσι δὲν θὰ ἐκτελέσετε ἐπιθυμίαν τῆς σαρκός, καὶ συνεπῶς δὲν θὰ
τελέσητε. θὰ ἐκτελέσετε τὴν ἐπιθυμίαν τῆς σαρκός (ἡ ὁποία δαγκώνῃ ὁ ἕνας τὸν ἄλλον, οὔτε θὰ ὑπάρχῃ μίσος μεταξύ σας.
ἐπιθυμία, καθὸ ἁμαρτωλή, δημιουργεῖ
καταστρεπτικὰς ἔριδας μεταξύ σας).
5,17 Ἡ γὰρ σὰρξ 17 Διότι ἡ σάρξ, ὁ παλαιὸς ἄνθρωπος, ἐπιθυμεῖ καὶ 17 Ναί· δὲν θὰ ἐκτελέσετε ἐπιθυμίαν τῆς σαρκός, διότι ἡ
ἐπιθυμεῖ κατὰ τοῦ ἐπιζητεῖ ἀντίθετα πρὸς τὸ πνεῦμα, καὶ τὸ πνεῦμα, ἡ κατωτέρα φύσις μας, ποὺ δουλεύει εἰς τὰς ἐπιθυμίας τῆς σαρκός,
πνεύματος, τὸ δὲ πνεῦμα ἀνωτέρα φύσις τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ ἐμπνέεται ἀπὸ ἐπιθυμεῖ ἐναντίον τῆς ἀνωτέρας πνευματικῆς φύσεώς μας, ποὺ
κατὰ τῆς σαρκός· ταῦτα τὸ Ἅγιον Πνεῦμα, ἐπιθυμεῖ ἀντίθετα πρὸς τὴν σάρκα. ἐμπνέεται ἀπό το Ἅγιον Πνεῦμα. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἀνωτέρα αὐτὴ
δὲ ἀντίκειται ἀλλήλοις Αὐτὰ δὲ ἀντιτίθενται καὶ ἀνταγωνίζονται τὸ ἕνα τὸ φύσις μᾶς ἐπιθυμεῖ ἐναντίον τῆς κατωτέρας φύσεώς μας. Τὰ δύο
ἵνα μὴ ἃ ἂν θέλητε ἄλλο, ὥστε νὰ μὴ πράττετε ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θέλετε. δὲ αὐτά, ἤτοι ἡ σάρξ καὶ τὸ πνεῦμα, εἶναι ἐναντία τὸ ἕνα πρὸς τὸ
ταῦτα ποιῆτε. ἄλλο, οὕτως ὥστε νὰ μὴ πράττετε χωρὶς ἀντίδρασιν ἐκεῖνα ποὺ
θέλετε. Οὔτε τὸ κακὸν χωρὶς ἀντίδρασιν, διότι ἐξεγείρεται τότε

29/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
 μέσα σας ἡ φωνὴ τῆς συνειδήσεως, οὔτε τὸ ἀγαθόν, διότι
πολλάκις πρέπει νὰ βιάσετε τὸν ἑαυτόν σας διὰ νὰ τὸ πράξετε.
Ὅταν λοιπὸν κυριαρχήσῃ μέσα σας τὸ πνεῦμα, ἡ σάρξ μὲ τὰς
ἐπιθυμίας της θὰ ὑποταχθῇ καὶ σεῖς δὲν θὰ τελέσετε ποτὲ
ἐπιθυμίαν σαρκός.
5,18 Εἰ δὲ Πνεύματι 18 Ἐάν, λοιπόν, ὁδηγῆσθε καὶ ἐμπνέεσθε ἀπὸ τὸ 18 Ἔτσι λοιπὸν ἐξάγεται τὸ συμπέρασμα, ὅτι, ἐὰν φέρεσθε καὶ
ἄγεσθε, οὐκ ἐστὲ ὑπὸ Ἅγιον Πνεῦμα, δὲν εἶσθε πλέον κάτω ἀπὸ τὸν ζυγὸν ὁδηγῆσθε ἀπὸ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα, ὥστε πάντοτε νά κυριαρχοῦν
νόμον. τοῦ Νόμου. μέσα σας αἱ ἀνώτεραι πνευματικαὶ δυνάμεις σας, δὲν εἶσθε
κάτω ἀπὸ τὸν ζυγὸν καὶ τὴν καταδίκην τοῦ νόμου. Ἐπειδὴ πλέον
θὰ εἶσθε ἐλεύθεροι ἀπὸ τὰς ἐπιθυμίας τῆς σαρκός, δὲν θὰ ἔχετε
ἐνάγκην ἀπὸ τὴν συμβουλὴν καὶ τοὺς περιορισμοὺς τοῦ νόμου,
οὔτε θὰ ὑπόκεισθε εἰς τὴν κατάραν τοῦ νόμου.
5,19 Φανερὰ δέ ἐστι τὰ 19 Εἶναι δὲ φανερὰ τὰ ἔργα, εἰς τὰ ὁποῖα παρασύρει 19 Τὰ ἔργα δέ, εἰς τὰ ὀποῖα μᾶς παρασύρει ἡ διεφθαρμένη
ἔργα τῆς σαρκός, ἄτινά τὸν ἄνθρωπον ἡ διεφθαρμένη σαρκικὴ φύσις του· σαρκικὴ προαίρεσίς μας, εἶναι φανερά. Εἶναι δὲ αὐτὰ μοιχεία,
ἐστι μοιχεία, πορνεία, εἶναι δὲ αὐτὰ τὰ πονηρὰ ἔργα ἡ μοιχεία, ἡ πορνεία, πορνεία, κάθε πράξις ἀκατονόμαστος ποὺ κάνει τὸν ἄνθρωπον
ἀκαθαρσία, ἀσέλγεια, κάθε πρᾶξις διαφθορᾶς, ποὺ κάμνει τὸν ἄνθρωπον ἀκάθαρτον, ἀκολασία καὶ ἀχόρταστος μανία πρὸς ἀπόλαυσιν
ἀκάθαρτον, ἡ ἀκολασία καὶ ἡ μανία διὰ τὴν τῆς ἡδονῆς,
ἀπόλαυσιν τῆς ἡδονῆς,
5,20 εἰδωλολατρεία, 20 ἡ εἰδωλολατρία, ἡ μαγεία. Εἶναι δὲ ἀκόμη αἱ 20 εἰδωλολατρία, μαγεία, διάφοροι ἐκδηλώσεις ἔχθρας,
φαρμακεία, ἔχθραι, ἐχθρότητες καὶ αἱ ἀντιπάθειαι, αἱ φιλονεικίαι καὶ αἱ φιλονεικιῶν, ζηλοτυπίας, θυμοί, φατριασμοί, διχόνοιαι,
ἔρεις, ζῆλοι, θυμοί, ἔριδες, αἱ ζηλοφθονίαι, οἱ θυμοί, οἱ φατριασμοί, ποὺ διαφωνίαι·
ἐριθεῖαι, διχοστασίαι, διαιροῦν τοὺς ἀνθρώπους εἰς κόμματα, αἱ διχόνιαι, αἱ
αἱρέσεις, αἱρέσεις, ποὺ ὁδηγοῦν εἰς σχίσματα,
5,21 φθόνοι, φόνοι, 21 οἱ φθόνοι, οἱ φόνοι, αἱ μέθαι, αἱ ἄσωτοι καὶ ἄσεμνοι 21 φθόνοι, φόνοι, μέθαι, ἄσεμνα γλέντια καὶ τὰ ὅμοια πρὸς
μέθαι, κῶμοι καὶ ὅμοια διασκεδάσεις καὶ τὰ ἄλλα ὅμοια πρὸς αὐτά, διὰ τὰ αὐτά, διὰ τὰ ὁποῖα σᾶς προλέγω καὶ τώρα, ὅπως καὶ ἄλλοτε,
τούτοις, ἃ προλέγω ὑμῖν ὁποῖα σᾶς προλέγω, ὅπως ἄλλωστε καὶ κατὰ τὴν ὅταν σᾶς ὲκήρυξα τὸ εὐαγγέλιον, σᾶς προεῖπα, ὅτι ὅσοι

30/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
καθὼς καὶ προεῖπον, ὅτι πρώτην ἐπίσκεψίν μου, ὅταν σᾶς ἐκήρυξα τὸ ἐπιμένουν νὰ πράττουν τέτοια ἁμαρτήματα, χωρὶς νὰ δείξουν
οἱ τὰ τοιαῦτα Εὐαγγέλιόν μου, σᾶς εἶχα εἴπει, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἰλικρινῆ μετάνοιαν δι’ αὐτά, δὲν θὰ κληρονομήσουν τὴν
πράσσοντες βασιλείαν διαπράττουν τέτοια ἁμαρτήματα καὶ δὲν μετανοοῦν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ.
Θεοῦ οὐ δι' αὐτά, δὲν θὰ κληρονομήσουν τὴν βασιλείαν τῶν
κληρονομήσουσιν. οὐρανῶν.
5,22 Ὁ δὲ καρπὸς τοῦ 22 Ὁ καρπὸς ὅμως, τὸν ὁποῖον τὸ Ἅγιον Πνεῦμα 22 Ὁ καρπὸς ὅμως, τὸν ὁποῖον παράγει τὸ Ἅγιον Πνεῦμα μὲ τὸν
Πνεύματός ἐστιν ἀγάπη, παράγει εἰς τὰς καλοπροαιρέτους καὶ πιστὰς καρδίας, φωτισμὸν καὶ τὴν χάριν, ποὺ χορηγεῖ εἰς τὰς ψυχᾶς μας, εἶναι ἡ
χαρά, εἰρήνη, εἶναι ἡ ἀγάπη πρὸς ὅλους, ἡ χαρὰ ἀπὸ τὴν λύτρωσιν ἀγάπη, ἡ χαρά ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὴν ἀγαθὴν συνείδησιν, ἡ
μακροθυμία, χρηστότης, ποὺ δίδει ὁ Χριστός, ἡ εἰρήνη ποὺ παρέχει ἡ ἀγαθὴ ἀχώριστος ἀπὸ αὐτὴν εἰρήνη, ἡ ἀνοχὴ καὶ ἡ πλατειὰ καρδία εἰς
ἀγαθωσύνη, πίστις, συνείδησις, ἡ μακροθυμία πρὸς ἐκείνους ποὺ πταίουν τὰς ἀδικίας ποὺ μᾶς κάνουν οἱ ἄλλοι, ἡ ἀγαθὴ διάθεσις καὶ
ἀπέναντι μας, ἡ καλωσύνη καὶ ἡ διάθεσις νὰ εἴμεθα καλοσύνη, ἡ εὐεργετικὴ ἐκδήλωσις καὶ ἡ ἐξωτερίκευσίς της, ἡ
ἐξυπηρετικοὶ πρὸς τοὺς ἄλλους, ἡ ἀγαθότης τῆς ἀξιοπιστία εἰς τοὺς λόγους καὶ τὰς ὑποσχέσεις μας,
καρδίας, ἡ ἀξιοπιστία εἰς τοὺς λόγους καὶ τὰς
ὑποσχέσεις μας,
5,23 πρᾳότης, ἐγκράτεια· 23 ἡ πραότης ἀπέναντι ἐκείνων, ποὺ μᾶς φέρονται 23 ἡ πρᾳότης, ἡ εἰς κάθε πονηρόν ἐγκράτεια. Κατὰ τῶν
κατὰ τῶν τοιούτων οὐκ κατὰ τρόπον ἐξοργιστικόν, ἡ ἐγκράτεια καὶ ἡ ἀνθρώπων αὐτῶν, ποὺ ἔχουν τὰς ἀρετὰς αὐτάς, δὲν ἰσχύει
ἔστι νόμος. ἀποφυγὴ κάθε πονηρᾶς ἐπιθυμίας καὶ πράξεως. νόμος,
Ἐναντίον τῶν ἀνθρώπων, ποὺ ἔχουν αὐτὰς τὰς
ἀρετάς, δὲν ὑπάρχει καὶ δὲν ἰσχύει ὁ νόμος.
5,24 Οἱ δὲ τοῦ Χριστοῦ 24 Οἱ δὲ ἀληθινοὶ ὀπαδοὶ καὶ μαθηταὶ τοῦ Χριστοῦ 24 Ὅσοι δὲ ἀνήκουν πράγματι εἰς τὸν Χριστόν, ἐνέκρωσαν τὸν
τὴν σάρκα ἐσταύρωσαν ἔχουν σταυρώσει καὶ νεκρώσει τὸν παλαιὸν σαρκικὸν σαρκικὸν ἄνθρωπον μὲ τὰ πάθη καὶ τὰς ἐπιθυμίας του.
σὺν τοῖς παθήμασι καὶ ἄνθρωπον, μαζῆ μὲ τὰ πάθη καὶ τὰς ἁμαρτωλὰς
ταῖς ἐπιθυμίαις. ἐπιθυμίας του.
5,25 Εἰ ζῶμεν πνεύματι, 25 Ἐὰν πράγματι ζῶμεν τὴν ζωὴν τοῦ Ἁγίου 25 Ἐὰν ζῶμεν σύμφωνα πρὸς τὰς ἐμπνεύσεις τοῦ Ἁγίου
πνεύματι καὶ στοιχῶμεν. Πνεύματος, πρέπει νὰ πορευθώμεθα καὶ νὰ Πνεύματος, ἂς συμπεριφερώμεθα καὶ σύμφωνα μὲ τὰς
συμπεριφερώμεθα σύμφωνα μὲ ὅσα τὸ Πνεῦμα μᾶς ἀπαιτήσεις τοῦ Πνεύματος καὶ ὄχι κινούμενοι ἀπὸ ἐλατήρια

31/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
 διδάσκει. ἰδιοτελείας καὶ ματαιοδοξίας.
5,26 Μὴ γινώμεθα 26 Ἂς μὴ γινώμεθα κενόδοξοι, προσκαλοῦντες καὶ 26 Ἂς μὴ γινώμεθα ματαιόδοξοι, προκαλοῦντες ὁ ἕνας τὸν
κενόδοξοι, ἀλλήλους ἐξερεθίζοντες ὁ ἕνας τὸν ἄλλον εἰς ἀντιθέσεις καὶ ἄλλον εἰς φιλονεικίας καὶ φθονοῦντες ὁ ἕνας τὸν ἄλλον.
προκαλούμενοι, φιλονεικίας καὶ φθονοῦντες ὁ ἔνας τὸν ἄλλον.
ἀλλήλοις φθονοῦντες.

ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ 6Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Αρχαίο Κείμενο Ἑρμηνεία Ἰωάννου Κολιτσάρα Ἑρμηνεία Παναγιώτη Τρεμπέλα
6,1 Αδελφοὶ ἐὰν καὶ Αδελφοί, ἐὰν ἀπὸ ἀδυναμίαν παρασυρθῇ κανεὶς καὶ Σᾶς κάνω προσεκτικοὺς διὰ τὴν ματαιοδοξίαν καὶ τὸν φθόνον,
προληφθῇ ἄνθρωπος ἔν περιπέσῃ εἰς κάποιο ἁμάρτημα, σεῖς οἱ πνευματικῶς διότι αἱ ἀδυναμίαι τῶν ἀσθενῶν ἀδελφῶν γίνονται ἀφορμὴ διὰ
τινι παραπτώματι, ὑμεῖς προωδευμένοι καὶ ἰσχυροὶ ἂς διορθώνετε αὐτὸν καὶ ἂς νὰ ἐκδηλώνῃ ὁ ἕνας καὶ ὁ ἄλλος τὴν φιλαρχίαν του. Ὄχι,
οἱ πνευματικοὶ τὸν καθοδηγῆτε μὲ πνεῦμα πραότητος. Ἀλλὰ καὶ σὺ ἀδελφοί· καὶ ἐὰν ἀπὸ ἀδυναμίαν περιπέσῃ κανένας ἄνθρωπος
καταρτίζετε τὸν τοιοῦτον ποὺ διορθώνεις τὸν ἄλλον, πρόσεχε τὸν εὐατόν σου, εἰς κάποιο ἁμάρτημα, σεῖς οἱ πνευματικῶς ἰσχυροὶ διορθώνετε
ἐν πνεύματι πρᾳότητος μήπως καὶ ὁ ἴδιος περιπέσῃς εἰς πειρασμὸν καὶ καὶ παιδαγωγεῖτε τὸν τοιοῦτον μὲ πνεῦμα πραότητος. Πρόσεχε
σκοπῶν σεαυτόν, μὴ καὶ παρασυρθῇς εἴτε εἰς τὸ ἴδιον ἁμάρτημα, εἴτε εἰς τὸ δὲ τὸν ἑαυτόν σου, σὺ ποὺ διορθώνεις τὸν ἄλλον, νὰ μὴ
σὺ πειρασθῇς. ἁμάρτημα τῆς ὑψηλοφροσύνης. περιπέσῃς καὶ σὺ εἰς πειρασμὸν εἴτε παρασυρόμενος εἰς τὸ αὐτὸ
ἁμάρτημα, εἴτε κυριευόμενος ἀπὸ ἀνυπομονησίαν, ἢ ἀπὸ
ματαιοδοξίαν καὶ φιλαρχίαν, καὶ ἐν γένει ἀπὸ ἐγωϊσμόν.
6,2 Ἀλλήλων τὰ βάρη 2 Ἂς ὑπομένετε μὲ πραότητα ὁ ἔνας τοῦ ἄλλου τὰ 2 Διὰ νὰ ἀσφαλίζεσθε δὲ ἀπὸ τὸν κίνδυνον τοῦ νὰ πειραχθῆτε
βαστάζετε, καὶ οὕτως ἐλαττώματα, τὰ ὁποῖα, καθὸ ἀλαττώματα, εἶναι καὶ σεῖς, ὑπομένετε ὁ ἕνας τοῦ ἄλλου τὰς ἐνοχλήσεις, ποὺ σᾶς
ἀναπληρώσατε τὸν φορτικὰ καὶ ἐνοχλητικὰ καὶ ἔτσι τηρήσατε πλήρως τὸν γίνονται ἀπὸ τὰ ἐλαττώματά του καὶ τὰς ἐλλείψείς του, καὶ ἔτσι
νόμον τοῦ Χριστοῦ. νόμον τοῦ Χριστοῦ, ποὺ διδάσκει τὴν ἀγάπην. μὲ τὴν ὑπομονητικὴν αὐτὴν ἀνοχὴν ἐκπληρώσατε τελείως τὸν
(Ἄνθρωπος, ποὺ δὲν δείχνει τέτοιαν ὑπομονήν, ἀλλ' νόμον τοῦ Χριστοῦ, ἤτοι τὴν ἐντολὴν τῆς ἀγάπης. Ἄνθρωπος,
ὀργίζεται καὶ περιφρονεῖ τὸν παρασυρθέντα, δὲν ἔχει ποὺ δὲν ὑπομένει φιλαδέλφως τὴν ἀδυναμίαν τοῦ πλησίον, δὲν
τὴν ἀγάπην τοῦ Χριστοῦ). συναισθάνεται ὅτι ἔχει καὶ αὐτὸς ἐλαττώματα, ἀλλ’ ἔχει

32/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
 μεγάλην ἰδέαν διὰ τὸν ἑαυτόν του. Ἡ ἰδέα του ὅμως αὐτὴ εἶναι
ψευδής.
6,3 Εἰ γὰρ δοκεῖ τις εἶναί 3 Διότι ἐὰν κανεὶς νομίζῃ, ὅτι εἶναι κάτι τι, ἐνῶ εἰς τὴν 3 Διότι, ἐὰν νομίζῃ κανείς, ὅτι εἶναι κάτι, αὐτὸς μὲ τὴν ἰδέαν του
τι μηδὲν ὤν, ἑαυτὸν πραγματικότητα, ἐξ αἰτίας τοῦ ἐγωϊσμοῦ του, δὲν εἶναι αὐτὴν χάνει κάθε ἀξίαν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ· εἶναι μηδὲν ἐνώπιον
φρεναπατᾷ. τίποτε, αὐτὸς ἐξαπατᾷ καὶ πλανᾷ τὸν εὐατόν του. τοῦ Θεοῦ. Ἐξαπατᾷ λοιπὸν τὸν ἑαυτόν του.
6,4 Τὸ δὲ ἔργον ἑαυτοῦ 4 Δι' αὐτὸ ὁ καθένας ἂς ἐρευνᾷ καὶ ἂς ἐξετάζῃ μὲ 4 Διὰ νὰ μὴ καταντᾷ δὲ κανεὶς εἰς τέτοιο ἀπατηλὸν καὶ ψεύτικον
δοκιμαζέτω ἕκαστος, καὶ προσοχὴν τὸ ἔργον του, καὶ ἂν τὸ εὔρῃ σύμφωνον μὲ διὰ τὸν ἑαυτόν του φρόνημα, ἂς ἐξετάζῃ καλὰ ὁ καθένας τὰ
τότε εἰς ἑαυτὸν μόνον τὸ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, θὰ ἔχῃ λόγον νὰ καυχᾶται εἰς ἔργα του, ἂν εἶναι σύμφωνα πρὸς τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, καὶ τότε,
καύχημα ἕξει καὶ οὐκ εἰς τὸν ἑαυτόν του καὶ διὰ τὸν εὐατόν του μόνον, καὶ ὄχι ὅταν θὰ εὕρῃ τὰ πράγματα θεάρεστα, θὰ ἔχῃ τὸν λόγον τῆς
ἕτερον· ἐν σχέσει πρὸς τὴν διαγωγὴν τοῦ ἄλλου. καυχήσεώς του ἀποβλέπων εἰς τὸν ἑαυτόν του μόνον καὶ ὄχι εἰς
τὴν ἔλλειψιν τοῦ ἄλλου.
6,5 ἕκαστος γὰρ τὸ ἴδιον 5 Διότι κατὰ τὴν δευτέραν παρουσίαν ὁ καθένας θὰ 5 Διότι κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς Κρίσεως ὁ καθενὰς θὰ βαστάσῃ τὸ
φορτίον βαστάσει. βαστάσῃ τὸ φορτίον τῶν ἰδικῶν του ἁμαρτιῶν. φορτίον ὄχι τῶν ξένων, ἀλλὰ τῶν ἰδικῶν του ἁμαρτιῶν.
6,6 Κοινωνείτω δὲ ὁ 6 Καθένας δὲ ποὺ διδάσκεται τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ καὶ 6 Ἂς σᾶς δώσω τώρα καὶ μερικὰς ὁδηγίας καὶ συμβουλὰς, διὰ νὰ
κατηχούμενος τὸν λόγον καθοδηγεῖται εἰς τὸν δρόμον τῆς σωτηρίας, ἂς κάμνῃ κλείσω μὲ αὐτὰς τὴν ἐπιστολή μου. Ἐκεῖνος ποὺ διδάσκεται καὶ
τῷ κατηχοῦντι ἐν πᾶσιν τὸν διδάσκαλον καὶ κατηχητήν του μέτοχον εἰς ὅλα τὰ κατηχεῖται τὸν λόγον τῆς ἀληθείας, ἂς κάνῃ μέτοχον εἰς ὅλα τὰ
ἀγαθοῖς. ἀγαθά του. ἀγαθά του τὸν κατηχητὴν διδάσκαλόν του.
6,7 Μὴ πλανᾶσθε, Θεὸς 7 Μὴ πλανᾶσθε. Ὁ Θεὸς δὲν ἐξαπατᾶται οὔτε καὶ 7 Μὴ πλανᾶσθε. Ὁ Θεὸς κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς Κρίσεως δὲν
οὐ μυκτηρίζεται· ὃ γὰρ περιπαίζεται. Διότι κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς μεγάλης ἐξαπατᾶται, οὔτε ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ τὸν ἐμπαίξῃ. Διότι ἐκεῖνο,
ἐὰν σπείρῃ ἄνθρωπος, κρίσεως θὰ θερίσῃ ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνο, ποὺ θὰ ἔχῃ ποὺ θὰ σπείρῃ ὁ ἄνθρωπος, τοῦτο καὶ θὰ θερίσῃ.
τοῦτο καὶ θερίσει· σπείρει.
6,8 ὅτι ὁ σπείρων εἰς τὴν 8 Ἐκεῖνος ποὺ σπέρνει εἰς τὴν σάρκα τὰ ἔργα τῆς 8 Διότι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος σπείρει σὰν εἰς ἄλλο χωράφι εἰς τὴν
σάρκα ἑαυτοῦ ἐκ τῆς ἁμαρτίας καὶ τῆς διαφθορᾶς, αὐτὸς θὰ θερίσῃ ἀπὸ τὰ σάρκα του καὶ ἐνεργεῖ σύμφωνα μὲ τὰς ἐπιθυμίας αὐτῆς, αὐτὸς
σαρκὸς θερίσει φθοράν, ὁ ἔργα τῆς σαρκὸς τὸν ὄλεθρον, τὴν αἰωνίαν κόλασιν. ἀπὸ τὰ ἔργα τῆς σαρκὸς θὰ θερίσῃ φθορὰν καὶ κόλασιν αἰώνιον.
δὲ σπείρων εἰς τὸ πνεῦμα Ἐκεῖνος δὲ ὁ ὁποῖος σπέρνει καὶ καλλιεργεῖ εἰς τὸ Ἐκεῖνος δὲ πάλιν, ποὺ ἐργάζεται ἔτσι, ὥστε τὰ ἔργα του νὰ εἶναι

33/36
ἐκ τοῦ πνεύματος θερίσει πνεῦμα του τὰ ἔργα, ποὺ ἐμπνέει τὸ Ἅγιον Πνεῦμα, θὰ καρπὸς τοῦ Πνεύματος, αὐτὸς ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ Πνεύματος θὰ

Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης

ζωὴν αἰώνιον. θερίσῃ ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ πνεύματος τὴν αἰώνιον ζωήν. θερίση ζωὴν αἰώνιον.
6,9 Τὸ δὲ καλὸν ποιοῦντες 9 Ὅταν δὲ πράττωμεν τὸ καλόν, ἂς μὴ ἀποκάμνωμεν 9 Ἂς μὴ ἀπαυδίζωμεν δέ, ὅταν κάνωμεν τὸ καλόν. Διότι εἰς
μὴ ἐκκακῶμεν· καιρῷ ἀπὸ τὰς δυσκολίας ποὺ συναντῶμεν, καὶ ἀπὸ τὰς καιρὸν ὡρισμένον θὰ θερίσωμεν τοὺς καρποὺς τῶν κόπων μας,
γὰρ ἰδίῳ θερίσομεν μὴ θυσίας, εἰς τὰς ὁποίας ὑποβαλλόμεθα. Διότι εἰς καιρὸν ἐὰν δὲν ἀποκάμωμεν τώρα, ἀλλ’ εἴμεθα ἀκούραστοι εἰς τὸ
ἐκλυόμενοι. ὡρισμένον θὰ θερίσωμεν τοὺς καρποὺς τῶν καλῶν ἀγαθόν.
ἔργων μας, ἐφ' ὅσον τώρα δὲν ἀποκάμνομεν καὶ δὲν
παραλύομεν.
6,10 Ἄρα οὖν ὡς καιρὸν 10 Λοιπόν, ἕως ὅτου ἔχομεν καιρόν, τώρα ποὺ 10 Συνεπῶς, ἕως ὅτου εὑρισκόμεθα εἰς τὴν παροῦσαν ζωήν, ποὺ
ἔχομεν, ἐργαζώμεθα τὸ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν παροῦσαν ζωήν, ἂς πράττωμεν μόνον εἰς αὐτὴν ἔχομεν καιρὸν πρὸς ἀγαθοεργίαν, ἂς
ἀγαθὸν πρὸς πάντας, μὲ προθυμίαν τὰ ἀγαθὰ ἔργα πρὸς ὅλους, μάλιστα δὲ ἐργαζώμεθα τὸ ἀγαθὸν πρὸς ὅλους, μάλιστα δὲ πρὸς ἐκείνους,
μάλιστα δὲ πρὸς τοὺς πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι, διὰ τῆς πίστεως εἰς τὸν τοὺς ὁποίους ἡ πίστις μας τοὺς κατέστησεν οἰκείους καὶ
οἰκίους τῆς πίστεως. Χριστόν, μᾶς ἔγιναν οἰκεῖοι καὶ ἀδελφοί. ἀδελφούς.
6,11 Ἰδετε πηλίκοις ὑμῖν 11 Ἰδέτε μὲ πόσην λεπτομέρειαν καὶ σαφήνειαν σᾶς 11 Ἴδετε μὲ πόσον μεγάλα γράμματα σᾶς ἔγραψα μὲ τὴν ἰδίαν
γράμμασιν ἔγραψα τῇ ἔγραψα μὲ τὸ ἴδιό μου τὸ χέρι. μου χεῖρα.
ἐμῇ χειρί.
6,12 Ὅσοι θέλουσιν 12 Ὅσοι θέλουν νὰ φανοῦν εὐπρόσωποι καὶ νὰ 12 Ὅσοι θέλουν νὰ εὐπροσωπήσουν καὶ νὰ ἀρέσουν εἰς
εὐπροσωπῆσαι ἐν σαρκί, ἀρέσουν εἰς τοὺς ἀνθρώπους τοῦ κόσμου διὰ ἀνθρώπους διὰ πράγματα, ποὺ ἀναφέρονται εἰς τὴν σάρκα,
οὗτοι ἀναγκάζουσιν πράγματα, ποὺ ἀναφέρονται εἰς τὴν σάρκα, αὐτοὶ σᾶς αὐτοὶ σᾶς παρακινοῦν καὶ σᾶς παραπείθουν νὰ περιτέμνεσθε,
ὑμᾶς περιτέμνεσθαι, πειθαναγκάζουν νὰ περιτέμνεσθε, ὄχι ἀπὸ μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ μὴ καταδιώκωνται ἀπὸ τοὺς Ἰουδαίους
μόνον ἵνα μὴ τῷ σταυρῷ πεποίθησιν εἰς τὴν ἀξίαν τῆς περιτομῆς, ἀλλὰ μόνον διὰ τὸ περὶ τοῦ σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ κήρυγμα.
τοῦ Χριστοῦ διώκονται. καὶ μόνον διὰ νὰ μὴ καταδιώκωνται ἀπὸ τοὺς
Ἑβραίους ἐξ αἰτίας τοῦ κηρύγματος περὶ τοῦ σταυροῦ
τοῦ Χριστοῦ.
6,13 Οὐδὲ γὰρ οἱ 13 Αὐτὸ δὲ ἀποδεικνύεται καὶ ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι οὔτε 13 Ὅτι δὲ δι’ αὐτὸ καὶ μόνον σᾶς ἀναγκάζουν νὰ περιτέμνεσθε,
περιτετμημένοι αὐτοὶ αὐτοὶ οἱ περιτμημένοι δὲν τηροῦν τὸν Νόμον τοῦ ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὸ ὅτι οὐδὲ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν περιτμηθῇ,

34/36
νόμον φυλάσσουσιν, Μωϋσέως, ἀλλὰ θέλουν νὰ περιτέμνεσθε σεῖς, διὰ νὰ φυλάττουν τὰς τελετουργικὰς διατάξεις τοῦ νόμου, τὰς

Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης

ἀλλὰ θέλουσιν ὑμᾶς καυχῶνται αὐτοὶ εἰς τὴν ἰδικήν σας σάρκα, ὅτι δηλαδὴ καθάρσεις δηλαδὴ καὶ τὰς ζωοθυσίας. Ἀλλὰ θέλουν σεῖς νὰ
περιτέμνεσθαι, ἵνα ἐν τῇ σᾶς ἔπεισαν νὰ δεχθῆτε τὴν σαρκικὴν περιτομήν. περιτέμνεσθε, διὰ νὰ καυχηθοῦν διὰ τὴν ἰδικήν σας σάρκα, ὅτι
ὑμετέρᾳ σαρκὶ δηλαδὴ σᾶς ἔπεισαν νὰ δεχθῆτε τὴν περιτομήν.
καυχήσωνται.
6,14 Ἐμοὶ δὲ μὴ γένοιτο 14 Μὴ γένοιτο δὲ ποτὲ νὰ καυχηθῶ ἐγὼ διὰ τίποτε 14 Ἐγὼ ὅμως δὲν κινοῦμαι ἀπὸ τέτοια ἁμαρτωλὰ ἐλατήρια. Μὴ
καυχάσθαι εἰ μὴ ἐν τῷ ἄλλο, παρὰ μόνον διὰ τὸν σταυρικὸν θάνατον τοῦ γένοιτο ποτὲ ἐγὼ νὰ καυχηθῶ διὰ τίποτε ἄλλο παρὰ διὰ τὸ ὅτι
σταυρῷ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου ἔχει πλέον δι’ ἐμὲ ἔλαβε δούλου μορφὴν καὶ ἐσταυρώθη διὰ τὴν σωτηρίαν
Ἰησοῦ Χριστοῦ, δι' οὗ ἐμοὶ σταυρωθῆ καὶ νεκρωθῆ ὡς πρὸς ἐμὲ ὁ κόσμος, ὅπως μου ὁ Ἰησοῦς Χριστός. Μόνον καύχημά μου εἶναι τοῦ Κυρίου ὁ
κόσμος ἐσταύρωται κἀγὼ καὶ ἐγώ, χάρις εἰς τὸν σταυρὸν τοῦ Κυρίου, ἔχω σταυρικὸς θάνατος, διὰ τῆς πίστεως δὲ εἰς τὸν θάνατον αὐτὸν
τῷ κόσμῳ. σταυρωθῆ καὶ νεκρωθῆ διὰ τὸν κόσμον. ἔχει νεκρωθῆ καὶ ἔχει χάσει τὴν δύναμίν του ὡς πρὸς ἐμὲ ὁ
κόσμος. Ἀλλὰ καὶ ἐγὼ ἔχω νεκρωθῆ ὡς πρὸς τὸν κόσμον.
6,15 Ἐν γὰρ Χριστῷ Ἰησοῦ 15 Διότι εἰς τὴν νέαν κατάστασιν τῆς σωτηρίας καὶ τῆς 15 Εἶμαι δὲ νεκρωμένος ὡς πρὸς τὸν κόσμον καὶ τίποτε ἀπὸ
οὔτε περιτομή τι ἰσχύει πνευματικῆς ζωῆς, ποὺ προσφέρει ὁ Χριστός, οὔτε ἡ αὐτὸν οὔτε μὲ δελεάζει, οὔτε μὲ φοβίζει, διότι ἐν τῇ μετὰ τοῦ
οὔτε ἀκροβυστία, ἀλλὰ περιτομὴ ἔχει καμμίαν ἰσχὺν οὔτε ἡ ἀκροβυστία, ἀλλ' Χριστοῦ κοινωνίᾳ καὶ ἑνώσει, οὔτε ἡ περιτομὴ ἔχει καμμίαν
καινὴ κτίσις. ἰσχύει ἡ νέα πνευματικὴ δημιουργία καὶ ἀναγέννησις, ἀξίαν οὔτε ἡ ἀκροβυστία, ἀλλ’ ἰσχύει νέα κτίσις καὶ δημιουργία,
ποὺ παρέχεται ἀπὸ τὸν Χριστόν. δηλαδὴ ἡ ἀναγέννησις, ποὺ δίδεται εἰς κάθε πιστὸν δυνάμει τῆς
ἀπολυτρωτικῆς θυσίας τοῦ σταυροῦ.
6,16 Καὶ ὅσοι τῷ κανόνι 16 Καὶ ὅσοι θὰ ἀκολουθήσουν αὐτὸν τὸν κανόνα καὶ 16 Καὶ εἰς ἐκείνους, ποὺ θὰ ἀκολουθήσουν τὴν διδασκαλίαν
τούτῳ στοιχήσουσιν, θὰ πορευθοῦν σύμφωνα μὲ τὴν διδασκαλίαν τοῦ αὐτὴν περὶ τῆς νέας κτίσεως καὶ θὰ ἔχουν αὐτὴν ὡς μέτρον καὶ
εἰρήνη ἐπ' αὐτοὺς καὶ Χριστοῦ, θὰ ἔχουν εἰρήνην καὶ ἔλεος ἀπὸ τὸν Θεόν, ὑπόδειγμα διὰ νὰ συμμορφώσουν πρὸς αὐτὴν τὴν ζωήν τους,
ἔλεος, καὶ ἐπὶ τὸν Ἰσραὴλ ὅπως γενικώτερα θὰ ἔχῃ εἰρήνην καὶ ἔλεος ὁ νέος εἴθε νὰ εἶναι εἰρήνη καὶ ἔλεος ἐπάνω τους καὶ ἐν γένει ἐπάνω
τοῦ Θεοῦ. Ἰσραὴλ τῆς χάριτος, ὁ χριστιανικὸς λαὸς τοῦ Θεοῦ. εἰς τὸν νέον Ἰσραὴλ τῆς χάριτος, εἰς τὸν νέον λαόν, ποὺ διὰ τῆς
πίστεως ἔγινε ἐκλεκτὸς εἰς τὸν Θεὸν καὶ ἀντικατέστησε τὸν
παλαιὸν κατὰ σάρκα Ἰσραήλ.
6,17 Τοῦ λοιποῦ κόπους 17 Εἰς τὸ ἐξῆς νὰ μὴ μὲ βάζῃ κανεὶς εἰς κόπους καὶ 17 Εἰς τὸ ἑξῆς ἂς μὴ μοῦ παρέχῃ κανεὶς κόπους καὶ ἐνόχλησιν,
μηδεὶς παρεχέτω· ἐγὼ ἐνοχλήσεις διὰ τὰ ζητήματα, ποὺ ἀναφέρονται εἰς τὴν ζητῶν ἀπολογίαν ἀπὸ ἐμὲ δι’ ὅσα πράττω. Διότι ἐγὼ βαστάζω

35/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης
γὰρ τὰ στίγματα τοῦ περιτομὴν καὶ τὰς ἄλλας τυπικὰς διατάξεις τοῦ εἰς τὸ σῶμα μου τὰ σημάδια τῶν πληγῶν, τὰς ὁποίας ὑπέστην
Κυρίου Ἰησοῦ ἐν τῷ μωσαϊκοῦ Νόμου. Πεισθῆτε εἰς αὐτὰ ποὺ σᾶς λέγω, διὰ τὸν Κύριον Ἰησοῦν. Καὶ αἱ πληγαὶ αὐταὶ εἶναι ἡ ἀπολογία
σώματί μου βαστάζω. διότι ἐγὼ βαστάζω ἐπάνω εἰς τὸ σῶμά μου τὰ σημάδια μου.
τῶν πληγῶν, ποὺ ὑπέστην διὰ τὸν Κύριον, καὶ αὐτὰ
μαρτυροῦν τὴν ἁγνὴν πίστιν μου πρὸς τὸν Χριστὸν καὶ
τὴν φιλαλήθειάν μου.
6,18 Ἡ χάρις τοῦ Κυρίου 18 Ἀδελφοί, ἡ χάρις τοῦ Κυρίου μᾶς Ἰησοῦ Χριστοῦ εἴθε 18 Ἡ χάρις τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ εἴθε νὰ ἐνισχύῃ καὶ
ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ νὰ εἶναι πάντοτε μὲ τὸ πνεῦμα σας καὶ νὰ σᾶς ἐνισχύῃ νὰ ἐνδυναμώνῃ, ἀδελφοί, τὰς πνευματικάς σας δυνάμεις, ὥστε
μετὰ τοῦ πνεύματος συνεχῶς εἰς τὴν πνευματικήν σας ζωὴν καὶ πρόοδον. νὰ διατηρῆτε πάντοτε τὸν ἁγιασμόν, ποὺ σᾶς ἔδωκε τὸ Ἅγιον
ὑμῶν, ἀδελφοί· ἀμήν. Ἀμήν. Πνεῦμα. Ἀμήν.

36/36
Επιμέλεια: π.Αθανάσιος Εφημέριος Ι.Ν.Αγίας Αικατερίνης Λαρίσης