∆ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΛΑΤΙΝΙΚΩΝ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Α. Να µεταφράσετε στη νέα ελληνική το παρακάτω λατινικό

κείµενο:

Brenno duce Galli, apud Alliam flumen deletis legionibus

Romanorum, everterunt urbem Romam praeter Capitolium, pro
quo immensam pecuniam acceperunt. Post hoc factum rediit in
exilium, unde tamen rogatus reversus est.

Huic Arria funus ita paravit, ut ignoraretur a marito; quin

immo cum illa cubiculum mariti intraverat, vivere filium simulabat,
ac marito persaepe interroganti, quid ageret puer, respondebat:
“Bene quievit, libenter cibum sumpsit”. Deinde, cum lacrimae suae,
diu cohibitae, vincerent prorumperentque, egrediebatur, tum se
dolori dabat et paulo post siccis oculis redibat.

Cum P. Cornelius Nasica ad Ennium poetam venisset eique

ab ostio quaerenti Ennium ancilla dixisset eum domi non esse,
Nasica sensit illam domini iussu id dixisse et illum intus esse.
Visne scire quid Nasica responderit ? “Homo es impudens. Ego
cum te quaererem, ancillae tuae credidi te domi non esse; tu mihi
ipsi non credis?”

ΜΟΝΑ∆ΕΣ 40
Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.α. Να γίνει χρονική αντικατάσταση στους παρακάτω ρηµατικούς

τύπους:
dixisset, reversus est
ΜΟΝΑ∆ΕΣ 5
β. Να γραφούν οι µετοχές του 1 και τα απαρέµφατα του 2ου από τα
ου

παρακάτω ρήµατα στη φωνή που βρίσκονται:

respondebat, sumpsit
ΜΟΝΑ∆ΕΣ 5

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr – e-mail:info@apolito.gr

Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

        
    
γ. Να γραφεί το β’ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής και
προστακτικής όλων των χρόνων στη φωνή που βρίσκεται του
ρήµατος :
vinco
ΜΟΝΑ∆ΕΣ 5

δ. Να γράψετε τον τύπο που ζητείται για το καθένα από τα

παρακάτω:
homo: αιτιατική ενικού αριθµού
mihi: αφαιρετική πληθυντικού αριθµού
filium: αιτιατική πληθυντικού αριθµού
illum: γενική ενικού αριθµού
oculis: αφαιρετική ενικού αριθµού
urbem: γενική πληθυντικού αριθµού
funus: αιτιατική πληθυντικού αριθµού
puer: αιτιατική ενικού αριθµού
impudens: αφαιρετική ενικού αριθµού
ipsi: αιτιατική πληθυντικού αριθµού
ΜΟΝΑ∆ΕΣ 5

ε. Να γραφούν τα παραθετικά των επιρρηµάτων:

bene (επίρρηµα), libenter (επίρρηµα)
ΜΟΝΑ∆ΕΣ 5

2.α. Να χαρακτηριστούν συντακτικά οι υπογραµµισµένοι όροι

του κειµένου.

ΜΟΝΑ∆ΕΣ 10

β. Να γίνει χωρισµός και χαρακτηρισµός των προτάσεων στο

παρακάτω απόσπασµα (προσοχή όχι αναλυτική σύνταξη).
ΜΟΝΑ∆ΕΣ 10

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr – e-mail:info@apolito.gr

Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

        
    
 Cum P. Cornelius Nasica ad Ennium poetam venisset eique
ab ostio quaerenti Ennium ancilla dixisset eum domi non esse,
Nasica sensit illam domini iussu id dixisse et illum intus esse.

Brenno duce Galli, apud Alliam flumen deletis legionibus

Romanorum, everterunt urbem Romam praeter Capitolium, pro
quo immensam pecuniam acceperunt.

γ. Να γίνει χρονική πρόταση:

deletis legionibus

ΜΟΝΑ∆ΕΣ 10

δ. Να τρέψετε στη δευτερεύουσα πρόταση την παθητική σύνταξη

σε ενεργητική:
Huic Arria funus ita paravit, ut ignoraretur a marito.

ΜΟΝΑ∆ΕΣ 5

       
 
  

   
  
   
 
  
  

   
    
  
  

             

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ
ΠΑΠΑΣΤΕΦΑΝΙ∆ΟΥ ΜΑΡΙΝΑ
ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr – e-mail:info@apolito.gr

Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

        
    
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Οι Γαλάτες µε αρχηγό το Βρέννο,αφού κατατροπώθηκαν οι

λεγεώνες των Ρωµαίων κοντά στον ποταµό Αλλία, κατέστρεψαν
εντελώς την πόλη Ρώµη εκτός από το Καπιτώλιο, για το οποίο
πήραν ως αντάλλαγµα τεράστιο χρηµατικό ποσό. Μετά από αυτήν
την πράξη επέστρεψε στην εξορία, απ’ όπου όµως γύρισε αφού
τον παρακάλεσαν.
Η Αρρία έκανε γι’ αυτόν την κηδεία έτσι, ώστε να αγνοείται
από το σύζυγό (της). Όχι µόνο αυτό αλλά (ακόµη), κάθε φορά που
εκείνη έµπαινε στην κρεβατοκάµαρα του συζύγου (της),
προσποιούταν ότι ο γιος (τους) ζει και στο σύζυγό (της) που
ρωτούσε πολύ συχνά, τι κάνει το παιδί, απαντούσε: «ησύχασε
(κοιµήθηκε) καλά, πήρε πρόθυµα την τροφή». Έπειτα, όταν τα
δάκρυά της, που είχαν συγκρατηθεί πολύ χρόνο νικούσαν και
ξεσπούσαν, έβγαινε έξω. Τότε παρέδιδε τον εαυτό της στη θλίψη
και λίγο αργότερα ξαναγύριζε µε στεγνά µάτια.
Όταν ήρθε ο Πόπλιος Κορνήλιος Νασικάς στον ποιητή Έννιο
και ζητούσε τον Έννιο από την πόρτα η υπηρέτρια είπε σ’ αυτόν
ότι αυτός δεν ήταν στο σπίτι, ο Νασικάς κατάλαβε ότι εκείνη είπε
αυτό µε διαταγή του αφεντικού της και (κατάλαβε) ότι εκείνος ήταν
µέσα. Θέλεις να µάθεις τι απάντησε ο Νασικάς; «Είσαι αναιδής
άνθρωπος. Εγώ, όταν σε ζητούσα, πίστεψα την υπηρέτριά σου ότι
εσύ δεν ήσουν στο σπίτι. Εσύ δεν πιστεύεις εµένα τον ίδιο»;

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.α. revertitur dicat

revertebatur diceret
revertetur dicturus sit
reversus est dixerit
reversus erat dixisset
reversus erit -

β. ΕΝΣ: respondens ΕΝΣ: sumere

ΜΕΛ: responsurus- a- um ΜΕΛ: sumpturum-am-um esse
ΠΡΚ: sumpsisse

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr – e-mail:info@apolito.gr

Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

        
    
γ. ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ
vincas vince
vinceres
victurus sis vincito
viceris
vicisset

δ. hominem
a nobis
filios
ilius
oculo
urbis
funera
puerum
impudenti
ipsos

ε. Θ. bene Σ. melius Υ. optime

Θ. libenter Σ. libentius Υ. libentissime

2. α. duce: κατηγορηµατικός προσδιορισµός στο Brenno ως

ουσιαστικό που δηλώνει αξίωµα.
legionibus: υποκείµενό της µετοχής deletis που είναι νόθη
αφαιρετική απόλυτη χρονική µετοχή και δηλώνει το προτερόχρονο
.
rogatus: χρονική µετοχή συνηµµένη στο υποκείµενο του ρήµατος
reversus est, δηλαδή στο εννοούµενο Camillus και δηλώνει το
προτερόχρονο.
huic: έµµεσο αντικείµενο του ρήµατος paravit
marito: έµµεσο αντικείµενο του ρήµατος respondebat και
υποκείµενο της µετοχής interroganti.
filium: υποκείµενο του απαρεµφάτου vivere σε αιτιατική λόγω
ετεροπροσωπίας.
oculis: αφαιρετική του τρόπου.

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr – e-mail:info@apolito.gr

Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

        
    
se: άµεσο αντικείµενο του ρήµατος dabat.Έχουµε περίπτωση
άµεσης – ευθείας αυτοπάθειας , γιατί το se αναφέρεται στο
υποκείµενο της πρότασης στην οποία ανήκει, δηλαδή στο
εννοούµενο Arria.
eum: υποκείµενο του ειδικού απαρεµφάτου non esse σε αιτιατική
λόγω ετεροπροσωπίας.
te: υποκείµενο του ειδικού απαρεµφάτου non esse σε αιτιατική
λόγω ετεροπροσωπίας.

β. Cum P. Cornelius Nasica ad Ennium poetam venisset eique

ab ostio quaerenti Ennium ancilla dixisset eum domi non
esse, Nasica sensit illam domini iussu id dixisse et illum intus
esse.

1. Cum P. Cornelius Nasica ad Ennium poetam venisset:

δευτερεύουσα χρονική πρόταση που εισάγεται µε τον cum
τον ιστορικό – διηγηµατικό, εκφέρεται µε υποτακτική ΥΠΣ,
γιατί εξαρτάται από ιστορικό χρόνο sensit και δηλώνει το
προτερόχρονο στο παρελθόν.

2. eique ab ostio quaerenti Ennium ancilla dixisset eum

domi non esse: δευτερεύουσα χρονική πρόταση που
συνδέεται παρατακτικά µε την προηγούµενη µε το que,
εκφέρεται µε υποτακτική ΥΠΣ, γιατί εξαρτάται από ιστορικό
χρόνο sensit και δηλώνει το προτερόχρονο στο παρελθόν.

3. Nasica sensit illam domini iussu id dixisse et illum intus

esse: κύρια πρόταση µε ρήµα το sensit.

Brenno duce Galli, apud Alliam flumen deletis legionibus

Romanorum, everterunt urbem Romam praeter Capitolium,
pro quo immensam pecuniam acceperunt.

1. Brenno duce Galli, apud Alliam flumen deletis legionibus

Romanorum, everterunt urbem Romam praeter
Capitolium: κύρια πρόταση µε ρήµα το everterunt.

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr – e-mail:info@apolito.gr

Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

        
    
 2. pro quo immensam pecuniam acceperunt: δευτερεύουσα
αναφορική προσδιοριστική πρόταση στη λέξη Capitolium.
Εισάγεται µε την αναφορική αντωνυµία quo, η οποία εδώ
συνοδεύεται από την πρόθεση pro, εκφέρεται µε οριστική
ΠΡΚ, γιατί δηλώνει το πραγµατικό.

γ. deletis legionibus
Galli, cum legiones Romanorum delevissent, everterunt.

δ. Huic Arria funus ita paravit, ut ignoraretur a marito.

Huic Arria funus ita paravit, ut maritus (id-funus) ignoraret.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ
ΠΑΠΑΣΤΕΦΑΝΙ∆ΟΥ ΜΑΡΙΝΑ
ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr – e-mail:info@apolito.gr

Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,