ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε.
Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Ιστορικό ανάθεσης ................................................................................................................ 7
Σκοπός - Αντικείμενο ............................................................................................................ 7
Μεθοδολογία εκπόνησης γεωλογικής μελέτης .............................................................. 9
Γεωλογικός χάρτης προσαρμογής ............................................................................................. 9
Χάρτης σχετικής γεωλογικής καταλληλότητας........................................................................ 9
Τεχνική έκθεση .......................................................................................................................... 10
Προδιαγραφές ...................................................................................................................... 10
Στοιχεία που λήφθηκαν υπόψη ....................................................................................... 10
Θέση περιοχής μελέτης ...................................................................................................... 10
A.1. ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ........................................................................................ 13
A.1.1. Ενότητες του γεωμορφολογικού ανάγλυφου .................................................. 13
Ταξινόμηση ανάγλυφου ................................................................... 13
Κατανομή εκτάσεων ως προς τις κλίσεις εδάφους ............................................................... 14
A.1.2. Χαρακτηριστικά του υδρογραφικού δικτύου ................................................... 15
Α.1.3. Έκταση των λεκανών απορροής στα ανάντη. .................................................. 16
Α.1.4. Γεωμορφολογικές ενότητες που σχετίζονται με αστάθειες και
πλημμυρικές καταστάσεις. ....................................................................................................... 16
Διάβρωση ................................................................................................................................... 16
Ολισθήσεις – Αστοχίες τεχνικών έργων ................................................................................. 16
Πλημμυρικές καταστάσεις ........................................................................................................ 17
Α.1.5. Τεχνητές τροποποιήσεις του ανάγλυφου και ιδιαίτερα του υδρογραφικού
δικτύου. ........................................................................................................................................ 17
A.2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ ......................................................................................................... 18
Γεωλογία της ευρύτερης περιοχής .......................................................................................... 18
Γεωλογία της περιοχής που ερευνάται ................................................................................... 18
A.2.1. Γεωλογικοί σχηματισμοί με την ακρίβεια της κλίμακας αναφοράς ............ 19
A.2.2. Σπουδαιότερα τεκτονικά χαρακτηριστικά περιοχής ....................................... 21
A.2.3. Εκτίμηση της έκτασης και του μήκους των ρηγμάτων και των ρηξιγενών
ζωνών ............................................................................................................................................ 22
Α.3. ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ – ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑ .............................................................. 23
Α.3.1. Δίαιτα επιφανειακών υδάτων. Αξιόλογες πήγες ............................................. 23
Αξιόλογες πήγες ........................................................................................................................ 24
A.3.2. Υδρολιθολογικές ενότητες .................................................................................... 25
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 1
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
A.3.3. Χαρακτηριστικά υπογείων υδροφοριών ............................................................ 26
A.3.4. Υδροχημικά χαρακτηριστικά επιφανειακών και υπόγειων υδάτων ............ 27
Α.4. ΓΕΩΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ .. 29
4.1. Εντοπισμός γεωλογικών καταστροφικών φαινομένων ..................................... 29
Ολισθήσεις - Αστοχίες τεχνικών έργων .................................................................................. 29
Πλημμυρικές καταστάσεις ........................................................................................................ 29
A.4.2. Αίτια ............................................................................................................................ 29
Ολισθήσεις - Αστοχίες τεχνικών έργων .................................................................................. 29
Πλημμυρικές καταστάσεις ........................................................................................................ 31
Α.5. ΣΕΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ.............................................................................................. 32
5.1. Διαθέσιμα σεισμολογικά − σεισμοτεκτονικά στοιχεία της ευρύτερης
περιοχής και διάκριση σε ζώνες σεισμικότητας ................................................................. 32
Ζώνες σεισμικότητας ................................................................................................................ 37
Σεισμική επικινδυνότητα βάση ΕΑΚ ........................................................................................ 37
Α.5.2 Διαθέσιμα ιστορικά στοιχεία για την εκδήλωση κυμάτων βαρύτητας
(Τσουνάμι) ................................................................................................................................... 38
Α.6. ΤΕΧΝΙΚΟΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΩΝ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΩΝ .............................................................................................................. 39
A.6.1. Ομαδοποίηση των εδαφικών και βραχωδών σχηματισμών σε αναφορά με
τα φυσικά και μηχανικά χαρακτηριστικά ............................................................................. 39
A.6.2. Διάκριση των τεχνικογεωλογικών ενοτήτων ................................................... 40
A.6.3. Επίδραση των τεχνικογεωλογικών συνθηκών στην οικιστική ανάπτυξη
και στις άλλες χρήσεις γης ....................................................................................................... 41
Α.7. ΓΕΩΛΟΓΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ.................................................................................... 43
A.7.1.α. Συνθήκες υδροφορίας ........................................................................................ 43
A.7.1.β. Υδρογεωλογικές λεκάνες ................................................................................... 43
A.7.1.γ. Επιφανειακοί ταμιευτήρες ................................................................................. 44
Α.7.1.δ. Σημαντικές πηγές και καλλιέργειά τους ......................................................... 44
Α.7.1.ε. Περιοχές εμπλουτισμού υπόγειων υδάτων.................................................... 45
Α.7.1.στ. Εκμετάλλευση υδρογεωτρήσεων................................................................... 45
A.7.2. Βιομηχανικά ορυκτά, μεταλλεύματα και φυσικά δομικά υλικά ................... 45
A.7.3. Ενεργειακές πρώτες ύλες ...................................................................................... 46
Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.). ........................................................................ 46
Υδροηλεκτρικά έργα ........................................................................................................... 46
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 2
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Γεωθερμικό πεδίο ................................................................................................................ 47
Α.8. ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ .......................................................................................... 48
A.8.1. Γεωπεριβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές ......................................................... 48
Κοίτες ρεμάτων ......................................................................................................................... 48
Φυσικές γεωπεριβαλλοντικές μεταβολές................................................................................ 48
Καμένες εκτάσεις ...................................................................................................................... 48
A.8.2. Ακτές επιδεκτικές σε διάβρωση και κατολισθήσεις ........................................ 48
A.8.3. Θέσεις υποβαθμισμένου γεωλογικού περιβάλλοντος οι οποίες χρειάζονται
βελτίωση και αναβάθμιση ........................................................................................................ 48
Αστική δραστηριότητα ............................................................................................................. 48
Ι. Αστικά λύματα............................................................................. 48
ΙΙ. Αστικά Στερεά Απόβλητα ............................................................. 49
Γεωργική δραστηριότητα ......................................................................................................... 49
Κτηνοτροφική δραστηριότητα ................................................................................................ 49
Βιομηχανική δραστηριότητα .................................................................................................... 49
Εξορυκτική δραστηριότητα ..................................................................................................... 50
A.8.4. Περιοχές ιδιαιτέρου γεωεπιστημονικού ενδιαφέροντος (Γεώτοποι) ......... 50
Σπήλαια ...................................................................................................................................... 50
Γραμμένες Σπηλιές .......................................................................... 50
Αη Σπηλιές ή Αγιοσπηλιές ................................................................. 50
Φουρνοσπηλιά ................................................................................ 50
Σπήλαιο Παναγία Αρσαλή (Αγίας Ιερουσαλήμ) ..................................... 50
Σπήλαιο Ανεμότρυπα ....................................................................... 51
Ανώνυμο Σπήλαιο Καστανιάς ............................................................ 51
Σπήλαιο Ροδοκάλου ή Γελαδοσπηλιά .................................................. 51
Καταρράκτης Υπάτης ................................................................................................................ 52
Φαράγγια .................................................................................................................................... 52
Φαράγγι Γερακάρη .......................................................................... 52
Φαράγγι Κάκαβου ........................................................................... 52
Φαράγγι Καμαριώτη ........................................................................ 52
Φαράγγι Ροδοκάλος ......................................................................... 52
Ιαματική Πηγή Λουτρών Υπάτης ............................................................................................ 53
Δολίνες ....................................................................................................................................... 54
Δολίνη Δρακολίμνη.......................................................................... 54
Δολίνη Οβορός ............................................................................... 54
Β.1. ΣΧΕΤΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ
ΑΛΛΕΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ..................................................................................... 57
Ζώνες σχετικής γεωλογικής καταλληλότητας ....................................................................... 57
Ζώνη ΑΚ1 ...................................................................................... 57
Ζώνη ΑΚ2 ...................................................................................... 57
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 3
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Ζώνη ΑΚ3 ...................................................................................... 57
Ζώνη ΑΚ4 ...................................................................................... 57
Ζώνη ΚΠ1 ...................................................................................... 57
Ζώνη ΚΠ2 ...................................................................................... 58
Ζώνη Κ .......................................................................................... 58
Β.2. ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΕΙΔΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ............. 59
Υγειονομική ταφή στερεών αποβλήτων ........................................................................ 59
Διαχείριση απορριμμάτων ................................................................................................. 59
Διάθεση λυμάτων ................................................................................................................ 59
Λειτουργία κοιμητηρίων .................................................................................................... 59
Περιοχή Αγροτικού χώρου [ΕΧ1] ................................................................................... 60
Περιοχή Ημειορεινών χώρων [ΕΧ2]............................................................................... 61
Περιοχή Ειδικά Ρυθμιζόμενης Πολεοδόμησης [ΕΧ3] ................................................. 62
Περιοχή Αξιοποίησης Ανανεώσιμων πηγών ενέργειας – Αιολική (ΕΧ4] ................ 62
Β.3. ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ....................................................... 64
Υδάτινο δυναμικό ................................................................................................................ 64
Αξιοποίηση υδάτινου δυναμικού ............................................................................................. 64
Βιομηχανικά ορυκτά, μεταλλεύματα και φυσικά δομικά υλικά (Ζώνη Γ1 και Γ2).
........................................................................................................................................................ 64
Ενεργειακές πρώτες ύλες .................................................................................................. 64
Γεωθερμικό πεδίο (Ζώνη Γ3). ........................................................................................... 65
Β.4. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ...................................................... 66
B.4.1. Αξία των υδάτινων πόρων ως βάση για την ανάπτυξη οικοσυστημάτων . 66
B.4.2. Επιδεκτικότητα σε φυσικές ή τεχνητές δυσμενείς γεωπεριβαλλοντικά
μεταβολές ..................................................................................................................................... 66
Φυσικές γεωπεριβαλλοντικές μεταβολές................................................................................ 66
B.4.3. Δυνατότητα αναβάθμισης υποβαθμισμένων περιοχών ................................. 66
Αστική δραστηριότητα ............................................................................................................. 66
Ι. Αστικά λύματα............................................................................. 66
ΙΙ. Αστικά Στερεά Απόβλητα ............................................................. 66
Γεωργική δραστηριότητα ......................................................................................................... 67
Κτηνοτροφική δραστηριότητα ................................................................................................ 67
Βιομηχανική δραστηριότητα .................................................................................................... 67
Εξορυκτική δραστηριότητα ..................................................................................................... 67
Δίκτυα υποδομής ...................................................................................................................... 67
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 4
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
B.4.4. Αισθητική και επιστημονική αξία των γεωμορφολογικών και γεωλογικών
δομών ............................................................................................................................................ 67
Σπήλαια (Ζώνη Π1) ................................................................................................................... 67
Φαράγγια και Καταρράκτες (Ζώνη Π2) .................................................................................. 68
Ιαματική Πηγή Υπάτης (Ζώνη Π3).......................................................................................... 68
Δολίνες(Ζώνη Π4) ..................................................................................................................... 69
Εξασφάλιση των κατ' αρχήν γεωλογικά κατάλληλων περιοχών ............................. 70
Αναβάθμιση επίπεδου γεωλογικής καταλληλότητας .................................................. 70
Ζώνη ΚΠ1 ................................................................................................................................... 70
Ζώνη ΚΠ2 ................................................................................................................................... 70
Ζώνη ΑΚ1 ................................................................................................................................... 70
Ζώνη ΑΚ2 ................................................................................................................................... 71
Ζώνη ΑΚ3 ................................................................................................................................... 71
Ζώνη ΑΚ4 ................................................................................................................................... 71
Αξιοποίησης γεωλογικών πόρων ..................................................................................... 71
Υδάτινο δυναμικό ...................................................................................................................... 71
Βιομηχανικά ορυκτά, μεταλλεύματα και φυσικά δομικά υλικά ........................................... 72
Γεωθερμικό πεδίο ...................................................................................................................... 72
Θέσεις που το γεωπεριβάλλον χρήζει ειδικής προστασίας ....................................... 72
Υδάτινοι πόροι ........................................................................................................................... 72
Ρύπανση ........................................................................................ 72
Πρόληψη ....................................................................................... 72
Ζώνες προστασίας ....................................................................... 73
Ατμόσφαιρα ............................................................................................................................... 74
Περιοχές ιδιαιτέρου γεωεπιστημονικού ενδιαφέροντος (Γεώτοποι)................................... 74
Σπήλαια ......................................................................................... 75
Φαράγγια και Καταρράκτες ............................................................... 75
Ιαματική Πηγή Υπάτης ..................................................................... 75
Δολίνες .......................................................................................... 75
ΠΗΓΕΣ - ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ..................................................................................... 76
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ - ΣΧΗΜΑΤΑ ............................................................................... 78
Σχήμα 1: Όρια Νομού Φθιώτιδας και όρια Καποδιστριακού Δήμου Υπάτης
Σχήμα 2: Όρια Καποδιστριακού Δήμου Υπάτης
Σχήμα 3: Μορφολογικός χάρτης, καποδιστριακού Δήμου Υπάτης
Σχήμα 4: Χάρτης Κλίσεων ανάγλυφου, καποδιστριακού Δήμου Υπάτης
Σχήμα 5: Γεωτεκτονικές ζώνες Ελλάδας
Σχήμα 6: Στρωματογραφική στήλη ζώνης Παρνασσού – Γκιώνας και
Υποπελαγονικής ζώνης
Σχήμα 7: Χάρτης ισοπιεζομετρικών καμπυλών πεδινού τμήματος της
λεκάνης Σπερχειού
Σχήμα 8: Χάρτης Σεισμικής επικινδυνότητας
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 5
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Σχήμα 9: Αιολικό Δυναμικό Ελληνικού χώρου
V2. ΧΑΡΤΕΣ
Α1: ΓΕΩΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ (κλ. 1:25.000)
Β: ΧΑΡΤΗΣ ΚΑΤ’ΑΡΧΗΝ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ (κλ. 1:25.000)
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 6
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Ιστορικό ανάθεσης
Η παρούσα αποτελεί την Προκαταρκτική μελέτη Γεωλογικής
Καταλληλότητας που εκπονήθηκε στα πλαίσια του Α’ σταδίου της μελέτης
«Μελέτη Σχεδίου Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοιχτής Πόλης
(ΣΧΟΟΑΠ) Δ. Ε. Υπάτης» του Καλλικρατικού Δήμου Λαμιέων Ν. Φθιώτιδας.
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία (Υ.Α. 37691, ΦΕΚ 1902Β/14-9-
2007), η προκαταρκτική μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας εκπονείται στην
Α’ Φάση εκπόνησης των μελετών ΓΠΣ – ΣΧΟΟΑΠ και είναι απαραίτητη για την
έγκρισή τους.
Η συγκεκριμένη μελέτη ανατέθηκε στον Νικόλαο Παπαδημητρίου Γεωλόγο,
κάτοχο μελετητικού πτυχίου Γ΄ τάξης στην κατηγορία 20 (Μελέτες και Έρευνες
Γεωλογικές. Υδρολογικές και Γεωφυσικές) και Γ΄ τάξης στην κατηγορία 27
(Περιβαλλοντικών Μελετών) με αριθμό μητρώου ΓΕΜ: 9914.
Βάσει της α.π. 86527/11-12-2012 υπογραφείσας Συμπληρωματικής
Σύμβασης επί της αρχικής α.π. 4669/11-06-2007, η οποία αφορά την
εκπόνηση της μελέτης «Μελέτη Σχεδίου Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης
Ανοιχτής Πόλης (ΣΧΟΟΑΠ) Δήμου Υπάτης» Ν. Φθιώτιδας από τα συμπράττοντα
γραφεία μελετών «Κων/νου Λιακόπουλου, Γεωργίας Γιαννετάκη, Αλεξάνδρας
Καρβούνη και Κων/νου Κουρούνη».
Η παρούσα Γεωλογική μελέτη, ασχολείται με την διερεύνηση των
γεωλογικών συνθηκών στην ευρύτερη περιοχή του Δήμου Υπάτης
(καλλικρατική Δημοτική Ενότητα Υπάτης του Δήμου Λαμιέων) δίνοντας έμφαση
στα στρωματογραφικά, τεκτονικά, υδρογεωλογικά και τεχνικογεωλογικά
χαρακτηριστικά των σχηματισμών που αναπτύσσονται στην περιοχή
ενδιαφέροντος. Γίνεται διάκριση των γεωλογικών σχηματισμών με βάση τα
επιμέρους χαρακτηριστικά των οποίων η αξιολόγηση βοηθά στην εκτίμηση της
καταλληλότητας τους για δόμηση.
Σκοπός - Αντικείμενο
Σκοπός της Προκαταρκτικής μελέτης Γεωλογικής Καταλληλότητας είναι ο
εντοπισμός των τμημάτων που είναι καταρχήν (σε επίπεδο κλίμακας 1:25.000)
κατάλληλα από γεωλογική άποψη για οικιστική η άλλη συναφή με δόμηση
ανάπτυξη, όπου θα διασφαλίζεται το δομημένο περιβάλλον από φυσικούς
κινδύνους ή κινδύνους από ανθρώπινες επεμβάσεις και δραστηριότητες καθώς
επίσης προσδιορισμός και περιοχών που χρήζουν διατήρησης και ανάδειξης
του γεωπεριβάλλοντος καθώς και προστασίας των αξιοποιήσιμων γεωλογικών
πόρων.
Αντικείμενο της Προκαταρκτικής μελέτης Γεωλογικής Καταλληλότητας
είναι:
Η αναγνώριση και οριοθέτηση τμημάτων της περιοχής μελέτης στα οποία
εμφανίζονται ή είναι δυνατό να εκδηλωθούν φυσικοί ή ανθρωπογενείς
γεωλογικοί κίνδυνοι και η καταρχήν εκτίμηση του σχετικού βαθμού
επικινδυνότητας σε κάθε επιμέρους τμήμα,
Ο διαχωρισμός της περιοχής μελέτης σε ζώνες διάφορου βαθμού
γεωλογικής καταλληλότητας για οικιστική ανάπτυξη και άλλες συναφείς
για δόμηση χρήσεις, ο εντοπισμός και οριοθέτηση τμημάτων που
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 7
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
απαιτείται σε διάφορο βαθμό η διατήρηση του γεωπεριβάλλοντος και
προστασία των γεωλογικών πόρων.
Η υποβολή προτάσεων για τις προοριζόμενες για οικιστική ανάπτυξη ή
άλλη συναφή με τη δόμηση χρήση, περιοχές ως προς: α) τη λήψη
μέτρων πρόληψης ή μετρίασης των γεωλογικών κινδύνων, β) τη
διατήρηση, αναβάθμιση και ανάδειξη γεωπεριβαλλοντικά ευαίσθητων
περιοχών και της γεωλογικής κληρονομιάς, γ) την προστασία των
αξιοποιήσιμων γεωλογικών πόρων και δ) την εκτέλεση περαιτέρω
ερευνών με σκοπό την αποσαφήνιση των παραπάνω.
Οι εργασίες της παρούσας μελέτης Γεωλογικής Καταλληλότητας
περιλαμβάνουν:
1ο στάδιο
Συγκέντρωση των διαθέσιμων πληροφοριών και στοιχείων γεωλογικής
φύσης, που αφορούν την περιοχή μελέτης και την ευρύτερη περιοχή από
διάφορους ιδιωτικούς ή δημόσιους φορείς, στοιχεία από επιστημονικές
δημοσιεύσεις από την Ελληνική και τη Διεθνή βιβλιογραφία, καθώς επίσης και
ερμηνεία αεροφωτογραφιών που καλύπτουν την ευρύτερη περιοχή
ενδιαφέροντος.
Ακολούθησε η αποδελτίωση των εργασιών και μελετών.
2ο στάδιο
Καταγραφή μιας πρώτης αξιολόγησης των υφιστάμενων γεωλογικών-
γεωτεχνικών στοιχείων και περιγραφή πλάνου εργασιών υπαίθρου και των
προβλημάτων που έπρεπε να διασαφηνιστούν.
3ο Στάδιο
Μελέτη των ορθοφωτοχαρτών της περιοχής, για την διαπίστωση ρηξιγενών
ζωνών ή άλλων περιοχών που γεωμορφολογικά δύνανται να αποτελούν
προβληματικές περιοχές για δόμηση.
4ο στάδιο
Εργασίες υπαίθρου όπου αφορούσαν στην πιστοποίηση των απαντώμενων
γεωλογικών σχηματισμών, τη λήψη στοιχείων για την πετρολογική τους
σύσταση.
Κατά τις εργασίες υπαίθρου αναζητήθηκαν περιοχές όπου είναι δυνατόν να
υπάρχουν συνθήκες κατάκλισης, διαφορικών καθιζήσεων, εκτεταμένων
κατολισθήσεων
Έγιναν γεωλογικές παρατηρήσεις με σκοπό την αναγνώριση όλων
γεωλογικών, τεκτονικών, υδρογεωλογικών συνθηκών της περιοχής μελέτης, την
αποσαφήνιση του ευρύτερου γεωλογικού πλαισίου και την εξακρίβωση των
γεωλογικών χαρακτηρισμών που επηρεάζουν την οικιστική δόμηση.
Αποτυπώθηκαν οι θέσεις κατολισθήσεων και υδροληψιών. Όλα τα
αναφερόμενα στοιχεία τεκμηριώθηκαν φωτογραφικά.
5ο στάδιο
Αξιολόγηση των διαθέσιμων γεωλογικών πληροφοριών και σύνταξη τεύχους
μελέτης το οποίο περιλαμβάνει: α) Τεχνικογεωλογική έκθεση, β) Γεωλογικό
χάρτη προσαρμογής, γ) Χάρτη Σχετικής Γεωλογικής Καταλληλότητας και δ)
φωτογραφίες και λοιπά παραρτήματα.
6ο στάδιο
Προτάσεις για περαιτέρω έρευνες, μέτρα προστασίας και αντίστοιχα έργα.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 8
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Μεθοδολογία εκπόνησης γεωλογικής μελέτης
Γεωλογικός χάρτης προσαρμογής
Ο Γεωλογικός χάρτης Προσαρμογής συντάχθηκε σε κλίμακα 1:25.000, ίδια
με αυτή της Α΄ Φάσης της μελέτης ΣΧΟΟΑΠ και κάλυψε όλη την περιοχή της
Δ. Ε. Υπάτης. Αποτέλεσε την κύρια εργασία υπαίθρου. Λόγω του ότι αποτελεί
χάρτη προσαρμογής, σε μεγάλο βαθμό βασίστηκε στους υφιστάμενους
γεωλογικούς χάρτες έκδοσης Ι.Γ.Μ.Ε. (Φύλλα Λαμία κλ.:1:50.000 και
Σπερχειάς κλ.:1:50.000).
Οι γεωλογικές πληροφορίες των χαρτών του ΙΓΜΕ επαληθεύτηκαν και, όπου
αυτό κρίθηκε απαραίτητο, τροποποιήθηκαν / συμπληρώθηκαν, ιδιαίτερα σε
περιοχές εντός ή πλησίον οικισμών.
Η τοποθέτηση των σημείων ενδιαφέροντος (π.χ. Πηγές, γεωτρήσεις κλπ)
καθώς και οι θέσεις λήψης φωτογραφιών έγινε με την βοήθεια φορητού
υπολογιστή και GPS (tablet acer iconia a500 – Global Mapper).
Οι δραστηριότητες που αφορούσαν στη γεωλογική χαρτογράφηση
περιλάμβαναν διάκριση των γεωλογικών ορίων (ορατά, καλυμμένα, ασαφή ή
μεταβατικά) των σχηματισμών που δομούν την περιοχή μελέτης, αποτύπωση
των τεκτονικών δομών, καταγραφή προσανατολισμού στρώσεων/σχιστότητας,
διαρρήξεων και διακλάσεων βραχομάζας, λήψη αρκετών μετρήσεων ασυνεχειών
(στρώση, τεκτονικά στοιχεία) και οριοθέτηση γεωλογικά ευαίσθητων περιοχών ή
περιοχών δυνητικά ασταθών.
Στα πλαίσια της γεωλογικής χαρτογράφησης πραγματοποιήθηκε
φωτογραφική τεκμηρίωση όλων των χαρακτηριστικών θέσεων που σχετίζονται
με: α) τη λιθολογική σύσταση κάθε γεωλογικού σχηματισμού, β) τις
χαρακτηριστικές επαφές (στρωματογραφικές, τεκτονικές) των σχηματισμών, γ)
αρκετές από τις τεκτονικές δομές, δ) τις θέσεις πηγών και γεωτρήσεων και ε) τις
θέσεις λήψης χαρακτηριστικών φωτογραφιών σημειώνονται στον
επισυναπτόμενο χάρτη προσαρμογής και παρατίθενται σε παράρτημα της
έκθεσης.
Στο γεωλογικό χάρτη Προσαρμογής παρουσιάζονται με κατάλληλο
συμβολισμό και χρώμα οι γεωλογικοί σχηματισμοί της υπό μελέτη περιοχής.
Απεικονίζονται τα λιθολογικά και τεκτονικά στοιχεία που αναγνωρίστηκαν κατά
τις εργασίες υπαίθρου, τα οποία είναι είτε μικροτεκτονικά στοιχεία όπως
μετρήσεις κλίσης και διεύθυνσης κλίσης των επιφανειών σχιστότητας και
διακλάσεων ή τεκτονικές γραμμές όπως ρήγματα ορατά, πιθανά ή καλυμμένα.
Στον ίδιο χάρτη επίσης οριοθετούνται στοιχεία τεχνικογεωλογικού
ενδιαφέροντος και συγκεκριμένα περιοχές γεωλογικής αστάθειας όπως
κατολισθήσεις, καταπτώσεις βράχων ή ερπυσμοί.
Τέλος, παρουσιάζονται στοιχεία υδρογεωλογικού ενδιαφέροντος όπως θέσεις
Σ.Ε.Υ., ενδείξεις φοράς κίνησης του υπογείου νερού και περιοχές διέλευσης
εποχικών ή μόνιμων υδατορεμάτων.
Χάρτης σχετικής γεωλογικής καταλληλότητας
Πραγματοποιήθηκε η σύνταξη Χάρτη Σχετικής Γεωλογικής Καταλληλότητας,
σε κλίμακα ίδια με αυτή του Γεωλογικού Χάρτη Προσαρμογής. Σε αυτόν
οριοθετήθηκαν:
a) ζώνες σχετικής γεωλογικής καταλληλότητας για οικιστική και άλλες
συναφείς χρήσεις,
β) ζώνες ή θέσεις προστασίας, βελτίωσης, ανάδειξης και διατήρησης του
γεωπεριβάλλοντος
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 9
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
γ) ζώνες δυναμικού εκμεταλλεύσιμων γεωλογικών πόρων ανάλογα με το
είδος αυτών και
δ) ζώνες όπου είναι ανεκτές ειδικές χρήσεις υπό προϋποθέσεις και
περιορισμούς.
Τεχνική έκθεση
Η παρούσα Τεχνική Έκθεση διαρθρώνεται στα παρακάτω επιμέρους
κεφάλαια:
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
Α ΜΕΡΟΣ: ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ
Α.1. ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ
Α.2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ
Α.3. ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ – ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑ
Α.4. ΓΕΩΔΥΝΑΜΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ
Α.5. ΣΕΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ
Α.6. ΤΕΧΝΙΚΟΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΩΝ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΩΝ
Α.7. ΓΕΩΛΟΓΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ
Α.8. ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Β ΜΕΡΟΣ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ
Β.1. ΣΧΕΤΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΧΡΗΣΕΙΣ
Β.2. ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΕΙΔΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ
Β.3. ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ
Β.4. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
Γ ΜΕΡΟΣ: ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
ΠΗΓΕΣ – ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Προδιαγραφές
Για την εκπόνηση της παρούσας μελέτης χρησιμοποιήθηκαν οι
Προδιαγραφές για την εκπόνηση Μελετών Γεωλογικής Καταλληλότητας που
συντάσσονται στα πλαίσια των μελετών ΓΠΣ- ΣΧΟΟΑΠ (ΦΕΚ -1902/Β/14-9-
2007).
Στοιχεία που λήφθηκαν υπόψη
Οι πηγές που χρησιμοποιήθηκαν για τη συγγραφή της παρούσας,
παρουσιάζονται στη Βιβλιογραφία, στο τέλος του τεύχους.
Θέση περιοχής μελέτης
Η Δημοτική Ενότητα Υπάτης του καλλικρατικού Δήμου Λαμιέων (ή ο
καποδιστριακός Δήμος Υπάτης) που θα αναφέρεται ακολούθως στην παρούσα
μελέτη ως Δ.Ε. Υπάτης υπάγεται στο νομό Φθιώτιδας.
Βρίσκεται στο νοτιοδυτικό μέρος, μεταξύ του Σπερχειού ποταμού και του
βουνού της Οίτης. Έχει έκταση 263 τετραγωνικά χιλιόμετρα και καλύπτει το
6% του νομού. Έδρα της Δ.Ε. είναι η Υπάτη, χτισμένη σε 400μ. υψόμετρο και
σε απόσταση 23 χιλιομέτρων από τη Λαμία και 235 χιλιομέτρων από την
Αθήνα. Γύρω της απλώνονται 16 ακόμη τοπικά διαμερίσματα και 3 οικισμοί,
με περίπου 7.000 κατοίκους.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 10
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Βρίσκεται στο δυτικό τμήμα του νομού, συνορεύει δυτικά με το Δήμο
Σπερχειάδας νότια με το νομό Φωκίδας και ανατολικά και βόρεια με τις άλλες
Δημοτικές Ενότητες του Δήμου Λαμιέων.
Δες Σχήμα 1: Όρια Νομού Φθιώτιδας και όρια Καποδιστριακού Δήμου
Υπάτης.
Η Δημοτική Ενότητα Υπάτης αποτελείται από τις Τοπικές Κοινότητες και
τους Οικισμούς:
Τ.Κ. Υπάτης: Υπάτη, Αμαλώτα
Τ.Κ. Αργυροχωρίου: Αργυροχώριον
Τ.Κ. Βασιλικών: Βασιλικά,
Τ.Κ. Δάφνης: Δάφνη
Τ.Κ. Καστανέας: Καστανέα Καπνοχώριον
Τ.Κ. Κομποτάδων: Κομποτάδες
Τ.Κ. Λαδικούς: Λαδικού
Τ.Κ. Λουτρών Υπάτης: Λουτρά Υπάτης, Βαρκά, Μαγούλα, Νέα Υπάτη
Τ.Κ. Λυχνού: Λυχνόν, Αλώνια, Ιερά Μονή Αγάθωνος
Τ.Κ. Μεξιατών: Μεξιάται
Τ.Κ. Μεσοχωρίου Υπάτης, Μεσοχώριον
Τ.Κ. Νεοχωρίου Υπάτης: Νεοχώριον
Τ.Κ. Περιστερίου: Περιστέριον
Τ.Κ. Πύργου: Πύργος
Τ.Κ. Ροδωνιάς: Ροδωνιά Καρυά
Τ.Κ. Συκά Υπάτης, Συκά
Η Δ.Ε. Υπάτης με έδρα το Ομώνυμο τοπικό Διαμέρισμα υπάγεται στο νομό
Φθιώτιδας (πρωτεύουσα τη Λαμία) και στην επαρχία Φθιώτιδας.
Επισυνάπτεται απόσπασμα χάρτη τοπογραφικού (Σχήμα 2) όπου
απεικονίζεται με συνοπτικό τρόπο η θέση της υπό μελέτη έκτασης στην
ευρύτερη περιοχή.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 11
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 12
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
A
A..1
1.. Γ
ΓΕΕΩ
ΩΜΜΟ
ΟΡΡΦ
ΦΟΟΛ
ΛΟΟΓ
ΓΙΙΑ
Α
Τα όρια της Δ.Ε. Υπάτης προσδιορίζονται από κορυφογραμμές και
μισγάγγειες χαρακτηριστικές για την μορφολογία του Δήμου.
Τα όρια:
Νότια, καθορίζονται από την κορυφογραμμή των Όρων Βαρδούσια, με
τις κορυφές από τα δυτικά προς τα ανατολικά: Σινάνιον [με υψόμετρο
2.054μ.], Μεγάλη Χούνη [2.293μ.] και Ομαλόν [2.022μ.]
Ανατολικά από το Όρος Οίτη, με τις κορυφές από τα νότια προς τα
βόρεια: Πύργος [2.150μ.], Σημείον Βασιλίσσης [2.114μ.], Πετσαλούδα
[1.753μ.] και Αγριόβρυζα.
Βόρεια από το Σπερχειό ποταμό που κυλάει με μέσο υψόμετρο 40μ.
Δυτικά από νότο προς βορά ορίζονται από μιγάγγειες που από τη
μικρότερη προς τη μεγαλύτερη είναι: Κακόρρεμα, Κανιόρρεμα και
Ίναχος ή Βίστριζα ποταμός, που χύνεται στο Σπερχειό.
A.1.1. Ενότητες του γεωμορφολογικού ανάγλυφου
Το 27% της έκτασης της Δ.Ε. βρίσκεται στην κοιλάδα του Σπερχειού
ποταμού ενώ η υπόλοιπη έκταση είναι ιδιαίτερα ορεινή με ισχυρές έως και
απότομες κλίσεις φυσικών πρανών που διακόπτονται από πολλούς χείμαρρους,
ρεματιές και πολλές μισγάγγειες με ισχυρές κατά μήκος κλίσεις.
Τα φυσικά πρανή έχουν διεύθυνση ΝΝΔ-ΒΒΑ, είναι απότομα και
διασχίζονται από εγκάρσιες μισγάγγειες με ισχυρές έως απότομες κατά μήκος
κλίσεις. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την ισχυρή διαβρωτική ικανότητα των
χειμαρρωδών ρεμάτων και των μισγαγγειών, κυρίως όταν αυτές είναι γυμνές
από δασοκάλυψη.
Γενικά, μεγάλα τμήματα των κλιτυών της περιοχής βρίσκονται σε οριακή
κατάσταση ισορροπίας, εμφανίζοντας συχνά εδαφικούς ερπυσμούς και παλιές
και νεότερες ενεργές κατολισθήσεις. Αυτό δεν έχει σχέση με την κλίση των
φυσικών πρανών αλλά και με άλλους παράγοντες, όπως η εδαφική σύσταση, οι
βροχοπτώσεις – χιονοπτώσεις, η φυτοκάλυψη, κλπ.
Από γεωμορφογενετικής άποψης τα φυσικά πρανή της περιοχής βρίσκονται
γενικά ακόμα σε εξέλιξη και δεν έχουν σταθεροποιηθεί.
Στους πρόποδες συναντάμε κώνους από στερεοπαροχές. Οι κοίτες των
ρεμάτων στο επίπεδο τμήμα προσομοιάζουν με «Δέλτα» πριν χυθούν στο
Σπερχειό ποταμό.
Ταξινόμηση ανάγλυφου
Προκειμένου να χαρακτηριστεί το ανάγλυφο που παρατηρείται στην Δ.Ε.
Υπάτης, χρησιμοποιήθηκε χάρτης με ισοδιάσταση 100μ. και η μέθοδος
ταξινόμησης των υψομέτρων, σύμφωνα µε την οποία, µία περιοχή μπορεί να
χαρακτηριστεί ανάλογα µε το υψόμετρο που παρουσιάζει πάνω από το επίπεδο
της θάλασσας.
Χρησιμοποιώντας το εύρος υψομέτρων του πίνακα, καθώς και το ψηφιακό
μοντέλο ανάγλυφου, κατασκευάστηκε ο χάρτης υψομέτρων (δες Σχήμα 3) και
υπολογίστηκε η έκταση σε Km2, καθώς και το ποσοστό της έκτασης που
καταλαμβάνει η κάθε περιοχή, ανάλογα µε το χαρακτηρισμό που της έχει
αποδοθεί.
Υψόμετρο Ποσοστό Έκταση (km2) Χαρακτηρισμός
(μέτρα) έκτασης (%) περιοχής
0-200 26,6 68,8 Πεδινή ζώνη
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 13
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
200-400 6,8 17,6
Ημιορεινή ζώνη
400-600 6,1 15,8
600-800 5,5 14,3
800-1000 6,8 17,5
1000-1200 12,7 32,9
1200-1400 11,1 28,7
Ορεινή ζώνη
1400-1600 8,0 20,7
1600-1800 8,4 21,7
1800-2000 6,6 17,1
2000-2200 1,3 3,4
Το μέγιστο υψόμετρο (2.294μ.) βρίσκεται στα νοτιοδυτικά όρια της Δ.Ε. στο
Βουνό Χωμήριανης.
Ακολουθούν οι κορυφές «Πύργος» με υψόμετρο 2.151μ., «Γρεβενό» με
υψόμετρο 2.114μ., «Σινάνι» με υψόμετρο 2.055μ. και «Αλύκαινα» με υψόμετρο
2.052μ.
Το 26,6% της Δ.Ε. είναι πεδινό, με υψόμετρο που κυμαίνεται από τα 0 έως
τα 200μ. Το 12,9% είναι ημιορεινό, ενώ το υπόλοιπο 60,5% είναι ορεινό.
Η πιο ορεινή Τοπική Κοινότητα είναι αυτή της Δάφνης, αφού συναντώνται
υψόμετρα μεγαλύτερα των 1.000μ.
Ημιορεινές εκτάσεις παρατηρούνται στις Τοπικές Κοινότητες Αργυροχωρίου,
Υπάτης, Καστανέας και Συκά Υπάτης.
Στην πεδινή ζώνη περιλαμβάνονται οι Τ.Κ. Κομποτάδων, Μεξιατών, Λουτρών
Υπάτης, Λαδικούς, Βασιλικών και Ροδωνιάς της Δ.Ε. Υπάτης.
Τον χαρακτήρα των πεδινών εκτάσεων τον δίνουν και οι καλλιεργούμενες
περιοχές, που βρίσκονται κυρίως συγκεντρωμένες στο βόρειο τμήμα της Δ.Ε.
Υπάτης, γύρω από τους οικισμούς Κομποτάδες, Μεξιάτες, Λουτρά Υπάτης, Νέα
Υπάτη, Βαρκά, Λαδικού, Ροδωνιάς, Μαγούλα, Βασιλικά και Καρυά.
Κατανομή εκτάσεων ως προς τις κλίσεις εδάφους
Προκειμένου να προσδιορισθούν οι κλίσεις εδάφους στη Δ.Ε. Υπάτης,
χρησιμοποιήθηκε χάρτης με ισοδιάσταση 100μ. Στην ισοδιάσταση αυτή δεν
απεικονίζονται διαφορές υψομέτρων, όπως πχ. φαράγγια με ύψος πρανών
μικρότερο των 100μ. ή απότομες εξάρσεις εδάφους. Ανταποκρίνονται όμως σε
μεγάλο βαθμό στις κλίσεις που επικρατούν στην περιοχή.
Οι μορφολογικές κλίσεις στη Δ.Ε. Υπάτης που προέκυψαν από χάρτη με
ισοδιάσταση 100μ. είναι σχετικά ομαλές, ενώ πιο έντονες είναι στο
βορειοανατολικό τμήμα της ημιορεινής ζώνης.
Κλίσεις Ποσοστό Έκταση (km2)
έκτασης (%)
σε ποσοστό (%) σε μοίρες (0)
0-26,79 0-15 54,8 141,65
26,79-46,63 15-25 32,4 83,80
46,63-70,02 25-35 10,9 28,13
70,02-100 35-45 1,8 4,55
100< 45< 0,1 0,37
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 14
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Το ανάγλυφο δεν είναι ιδιαίτερα έντονο (δες σχήμα 4). Ποσοστό 54,8% της
έκτασης της Δ.Ε. Υπάτης παρουσιάζει κλίσεις μικρότερες των 15ο, καθώς και
ποσοστό 32,4% της έκτασης της Δ.Ε. Υπάτης παρουσιάζει κλίσεις 15ο – 25ο.
Μια περισσότερο χρήσιμη προσέγγιση υψομετρικών ζωνών με σύνθετα
χωρικά κριτήρια, μπορεί να προσδιορίσει ακριβέστερα τη σχέση ανάγλυφου και
χωρικής οργάνωσης ή δυνατοτήτων κατεύθυνσης της ανάπτυξης, αλλά και
προστασίας περιβαλλοντικών αξιών.
Παρατηρούμε ότι οι έντονες κλίσεις, μεγαλύτερες των 35ο, επικρατούν στη
ζώνη με υψόμετρο 1.000 – 1.600μ., που βρίσκεται βόρεια και βορειοδυτικά
του Ξεροβουνίου.
Κλίσεις σχετικά έντονες 15ο – 25ο και τοπικά μεγαλύτερες συναντάμε σχεδόν
στο σύνολο της Δ.Ε. Υπάτης, εκτός του βόρειου πεδινού τμήματός της, σε
υψόμετρο μεγαλύτερο των 200μ.
A.1.2. Χαρακτηριστικά του υδρογραφικού δικτύου
Στη Δ.Ε. Υπάτης το υδρογραφικό δίκτυο είναι πυκνό. Έχει κατεύθυνση από
τα νότια προς τα βόρεια. Στο επικλινές τμήμα της Δ.Ε. είναι δενδριτικής
μορφής. Στο ομαλό, βόρειο τμήμα της Δ.Ε. Υπάτης που γειτνιάζει με το
Σπερχειό ποταμό οι κοίτες των ρεμάτων παρουσιάζουν μετατοπίσεις και
συνενώσεις. Αυτό οφείλεται στις πολλές στερεοπαροχές που εναποτίθενται στο
επίπεδο τμήμα.
Οι Υδρολογικές λεκάνες που τροφοδοτούν τους χείμαρρους της ευρύτερης
περιοχής της Δ.Ε. Υπάτης, είναι οι παρακάτω (Δες Χάρτη Προσαρμογής και
Πληροφόρησης με αρ. σχ. Α1):
α. Η υδρολογική λεκάνη [Λ1] Ίναχου ή Βίστριζα ποταμού, καταλαμβάνει το
δυτικό τμήμα της Δ.Ε., αλλά μεγάλο τμήμα της βρίσκεται εκτός των ορίων της
Δ.Ε. Υπάτης, εντός της Δ.Ε. Σπερχειάδας. Ο ποταμός ξεκινάει από τα όρη
Βαρδούσια και χύνεται στο Σπερχειό ποταμό, με κατεύθυνση αρχικά Δ-Α και
μετά ΝΝΔ-ΒΒΑ. Βρίσκεται σε φλύσχη και στις πλευρές των μισγαγγειών του με
έντονη κλίση παρατηρούνται κατολισθητικά φαινόμενα. Ο Ίναχος ποταμός
εισερχόμενος στο «επίπεδο» τμήμα της Δ.Ε. συνενώνεται με το ρέμα Ξεριάς
(Μεσοχώρας).
β. Η υδρολογική λεκάνη [Λ2] του Λιασκοβορέμματος ή Ξεριά, που εκβάλει
στα βορειοδυτικά της Δ.Ε. Υπάτης και συνενώνεται με τον Ίναχο (ή Βίστριζα)
ποταμό. Το Λιασκοβόρεμμα ή Ξεριάς έχει μήκος περίπου 9χλμ. και
κατεύθυνση περίπου Ν-Β. Ο Ίναχος και ο Ξεριάς δημιουργούν μεγάλους
κώνους από αλλουβιακά ριπίδια στους πρόποδες του βουνού και πολλές κοίτες
πριν χυθούν στο Σπερχειό ποταμό.
γ. Η υδρολογική λεκάνη [Λ3] του Κριθαρορρέματος ή Ξεριά Υπάτης, που
εκβάλει στα βόρεια της Δ.Ε. και καταλήγει στον Σπερχειό ποταμό. Η λεκάνη
αυτή στα ανάντη βρίσκεται σε ασβεστόλιθους και ακολούθως σε φλύσχη που
κατολισθαίνει. Έχει κατεύθυνση Ν-Β.
δ. Η υδρολογική λεκάνη [Λ4] του ρέματος Καμαριώτης, που εκβάλει στα
βορειοανατολικά της Δ.Ε. Καταλήγει μέσα από τάφρους μαζί με το Κακαβόρεμα
στο Σπερχειό ποταμό που βρίσκεται 1,5km βορειότερα. Οι στερεοπαροχές τους
αποτίθενται νοτιοδυτικά των Μεξιατών.
ε. Η υδρολογική λεκάνη [Λ5] του Κακαβορέμματος, που εκβάλει στα
βορειοανατολικά της Δ.Ε. έχει κατεύθυνση περίπου από το νότο προς το βορρά.
στ. Η υδρολογική λεκάνη [Λ6] του ρέματος Γερακάρη, που εκβάλει στα
βορειοανατολικά της Δ.Ε., εναποθέτει τις στερεοπαροχές νοτιοδυτικά των
Κομποτάδων και μοιάζει να χάνεται στην κοιλάδα του Σπερχειού.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 15
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
ζ. Η υδρολογική λεκάνη [Λ7] του Βαλορέμματος, που βρίσκεται στο
ανατολικό τμήμα της Δ.Ε. και έχει κατεύθυνση Δ - Α. Τμήμα της λεκάνης
αυτής βρίσκεται εκτός των ορίων της Δ.Ε. Υπάτης.
Μεταξύ των μεγάλων αυτών υδρογραφικών δικτύων συναντάμε στο ορεινό
τμήμα της Δ.Ε. και αρκετές μισγάγγειες 1ου ή 2ου βαθμού κατά Strahler που
χάνονται στις προσχώσεις του πεδινού τμήματος της Δ.Ε.
Α.1.3. Έκταση των λεκανών απορροής στα ανάντη.
Στον Γεωλογικό Χάρτη Προσαρμογής και Πληροφόρησης (με αρ. σχ. Α1),
οριοθετούνται οι λεκάνες απορροής των ρεμάτων.
Στην περιοχή μελέτης συναντάμε πέντε (5) λεκάνες απορροής:
Ρέμα Λεκάνη απορροής Έκταση σε km2
Ίναχος ή Βίστριζα Λ1 293,10
Λιασκοβόρεμμα ή Ξεριάς Λ2 10,98
Κριθαρόρεμμα ή Ξεριάς Υπάτης Λ3 26,11
Καμαριώτης Λ4 12,42
Κακαβόρεμμα Λ5 9,05
Γερακάρη Λ6 5,77
Βαλόρεμμα Λ7 13,80
Α.1.4. Γεωμορφολογικές ενότητες που σχετίζονται με αστάθειες
και πλημμυρικές καταστάσεις.
Διάβρωση
Έντονα φαινόμενα διαβρώσεων εντοπίζονται στα ανάντη των ρεμάτων και
κυρίως στην λεκάνη απορροής του χειμάρρου Ξηριά Υπάτης. Ο πλέον
εντυπωσιακός κώνος αποθέσεων στην περιοχή της Οίτης, που αποτελεί και
εξαιρετικό φαινόμενο διάβρωσης, οφείλεται στη δράση του εν’ λόγω χειμάρρου.
Στο παρελθόν σημαντικά αντιπλημμυρικά έργα (φράγματα και φυτοτεχνικά)
έγιναν από τη δασική υπηρεσία και ως ένα βαθμό απέτρεψαν τον έντονα
βορβορώδη χαρακτήρα του χειμάρρου. Απαιτούνται όμως επιπλέον έργα,
κυρίως φυτοτεχνικά και μικρά φράγματα στα συμβάλλοντα ρέματα, ώστε να
δοθεί οριστική λύση στην καταστροφική δραστηριότητα. Οριστική λύση
απαιτείται επίσης και στη σταθεροποίηση του βασικού δασικού δρόμου στα
ανάντη του χειμάρρου, λίγο πριν την είσοδο στον Εθνικό Δρυμό. Πιθανόν, η
κατασκευή ενός τεχνικού ή η κατασκευή μικρής γέφυρας να τερμάτιζε την
καταστροφή του οδοστρώματος την περίοδο του χειμώνα.
Στις βόρειες υπώρειες της Οίτης εντοπίζονται μικρότερα ριπίδια αποθέσεων
στις εξόδους των ρεμάτων Καμαριώτη, Κακαβορρέματος και Κεραμορρέματος,
αλλά το ασβεστολιθικό κατά βάση υπόθεμα των λεκανών απορροής τους,
περιορίζει τη δράση τους και δεν φαίνεται να δημιουργούν ιδιαίτερες
ανησυχίες. Παρόλα αυτά οι κοίτες των ρεμάτων βρίσκονται σε βαθιές
εντυπωσιακές χαραδρώσεις και δημιουργούν υδατοπτώσεις στην πορεία τους.
Ολισθήσεις – Αστοχίες τεχνικών έργων
Στο ημιορεινό και ορεινό τμήμα της Δ.Ε. Υπάτης έχει εντοπιστεί πλήθος
κατολισθητικών φαινομένων, λόγω της στρωματογραφίας και της μορφολογίας.
Τα φαινόμενα αυτά εντείνονται από ανθρωπογενείς παρεμβάσεις.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 16
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Τα σημαντικότερα κατολισθητικά φαινόμενα στην Δ.Ε. Υπάτης, από
πλευράς επίδρασης σε οικισμούς ή και γραμμικά έργα εντοπίζονται στο δυτικό
τμήμα στις περιοχές: Μεσοχώρι, Καστανιά, Καπνοχώρι, Υπάτη, Περιστέρι,
Πύργος, Νεοχώρι.
Πλημμυρικές καταστάσεις
Πλημμυρικές καταστάσεις έχουν παρατηρηθεί σε περιοχές που γειτνιάζουν
με το Σπερχειό και τον Ίναχο.
Α.1.5. Τεχνητές τροποποιήσεις του ανάγλυφου και ιδιαίτερα του
υδρογραφικού δικτύου.
Έργα διευθέτησης, κατά κύριο λόγο λιθοπλήρωτα συρματοκιβώτια
(σαρζανέτ), και φαινόμενα μικροδιευθετήσεων, επιχωματώσεων και
αμμοληψιών, συναντάμε στο σύνολο των ποταμών και των ρεμάτων στα
κατάντη.
Στην περιοχή του Καπνοχωρίου έχει γίνει διευθέτηση του ρέματος Ξεριά με
κατασκευή μικρών φραγμάτων στετρεοπαροχών. Όμως λόγω της ορμής του
ρέματος τα φράγματα στα ανάντη έχουν καταστραφεί.
Ανάντη του δρόμου Συκάς – Αγ. Σώστη υπάρχει το Φράγμα Βίστριζας.
Λιμνοδεξαμενές που εξυπηρετούν την άρδευση υπάρχουν της Βίστριζας και
του Ασπρόκαμπου Μεξιατών.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 17
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
A
A..2
2.. Γ
ΓΕΕΩ
ΩΛΛΟ
ΟΓΓΙΙΑ
Α
Γεωλογία της ευρύτερης περιοχής
Στη Δ.Ε. Υπάτης οι γεωλογικοί σχηματισμοί ανήκουν κυρίως στη
γεωτεκτονική ζώνη Παρνασσού – Γκιώνας. Τα στρώματα της ζώνης εμφανίζονται
επωθημένα πάνω στα στρώματα του φλύσχη της ζώνης Πίνδου στην περιοχή του
βουνού Βαρδούσια με κατεύθυνση από τα ανατολικά προς τα δυτικά. Πάνω στη
ζώνη Παρνασσού – Γκιώνας εμφανίζονται επωθημένα στρώματα της
Υποπελαγονικής ζώνης και ιδιαίτερα της ενότητας Βοιωτίας με ώθηση από τα
ανατολικά προς τα δυτικά.
Η ζώνη Παρνασσού - Γκιώνας συνίσταται κυρίως από παχιές σειρές
ανθρακικών πετρωμάτων νηριτικής φάσης, που καλύπτουν στρωματογραφικά
την περίοδο από το άνω Τριαδικό έως το ανώτερο Κρητιδικό και αποθέσεις
φλύσχη μικρού πάχους (Παλαιογενές).
Την τεκτονική δομή της περιοχής την συνθέτουν δυο χαρακτηριστικά: οι
εφαπτομενικές κινήσεις που είναι απόρροια των αλπικών ορογενετικών
κινήσεων και οι κατακόρυφες μετακινήσεις και διαρρήξεις που είναι
αποτέλεσμα των τεταρτογενών, στην πλειονότητα τους, ηπειρογενετικών
κινήσεων. Τον σημαντικότερο ρόλο στον τρόπο εκφόρτισης των καρστικών
συστημάτων παίζουν οι κατακόρυφες κινήσεις πού είτε φέρουν τους
υδροφόρους σχηματισμούς σε επαφή με στεγανούς ή ημιπερατούς
σχηματισμούς, είτε μετακινούν ανοδικά ή καθοδικά τα επίπεδα βάσεως των
συστημάτων αυτών.
Τα κατώτερα μέρη της ανθρακικής φάσης αποτελούνται από δολομίτες και
δολομιτικούς ασβεστολίθους (άνω Τριαδικό – άνω Ιουρασικό) ενώ στα ανώτερα
επικρατούν οι ασβεστόλιθοι.
Χαρακτηριστικό της ζώνης, που το συνολικό της πάχος υπερβαίνει τα 1000
μ., είναι η παρουσία των βωξιτικών οριζόντων που δημιουργήθηκαν από τις
αλλεπάλληλες αναδύσεις και αποκαρστώσεις της περιοχής. Έντονα φαινόμενα
αποκάρστωσης παρατηρούνται και σήμερα στα ανώτερα ασβεστολιθικά μέρη
της ζώνης. Τα ανθρακικά ιζήματα διαδέχονται αποθέσεις του φλύσχη που
συνίστανται από κροκαλοπαγή, ψαμμίτες, αργιλικούς σχιστολίθους και κατά
θέσεις φακοειδείς ενστρώσεις ασβεστολίθων.
Η Υποπελαγονική ζώνη αντιστοιχεί στις εσωτερικές γεωτεκτονικές ζώνες του
Ελληνικού χώρου που έχουν υποστεί δυο φάσεις πτυχώσεων. Η κύρια αλπική
πτύχωση που επηρέασε τόσο τις εσωτερικές όσο και τις εξωτερικές ζώνες κατά
το Τριτογενές κυρίως, δημιούργησε πτυχές, λεπιώσεις, επωθήσεις και στη
συνέχεια ρήγματα. Η τεκτονική αυτή δράση είναι υπεύθυνη για τη δημιουργία
της σημερινής δομής που διαφοροποιείται κατά περιοχές στο σύνολο της
έκτασης του Νομού.
Τα παλαιότερα πετρώματα της ζώνης που εμφανίζονται στη περιοχή είναι
δολομιτικοί ασβεστόλιθοι και δολομίτες (Τριαδικό – κάτω Ιουρασικό), μεγάλου
πάχους και επιφανειακής εξάπλωσης. Ακολουθεί (στρωματογραφικά) η
χαρακτηριστική για τη ζώνη σχιστοκερατολιθική διάπλαση (Ιουρασικό) που
αποτελείται από αργιλικούς σχιστόλιθους που εναλλάσσονται με κερατολίθους,
ψαμμίτες, και ασβεστόλιθους. Μεγάλη είναι η παρουσία στο σύστημα αυτό των
εγκλωβισμένων οφιολιθικών σωμάτων. Οι εμφανίσεις της διάπλασης αυτής είναι
περιορισμένες και σημειώνονται κυρίως στα βόρεια και δυτικά του όρους
Μεσσάπιο. Επίσης πολύ περιορισμένες είναι και οι εμφανίσεις άνω Κρητιδικών
ασβεστόλιθων και φλύσχη της ζώνης αυτής. (Δες Σχήμα 5)
Γεωλογία της περιοχής που ερευνάται
Στην περιοχή της Δ.Ε. Υπάτης συναντώνται:
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 18
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Τεταρτογενείς σχηματισμοί, κυρίως στο βόρειο πεδινό τμήμα της Δ.Ε.,
αλλά και σε μικρές εκτάσεις στο δυτικό τμήμα και κεντρικό τμήμα της
Δ.Ε.
Φλύσχη της σειράς Παρνασσού - Γκιώνας, στο δυτικό και νοτιοδυτικό
τμήμα της Δ.Ε., αλλά και μικρότερης έκτασης στο κεντρικό τμήμα.
Ασβεστόλιθοι της σειράς Παρνασσού - Γκιώνας, στο ανατολικό τμήμα της
Δ.Ε. και μικρής έκτασης στο κεντρικό τμήμα.
Βωξιτικά κοιτάσματα της σειράς Παρνασσού - Γκιώνας, στο ανατολικό
τμήμα της Δ.Ε.
Φλύσχη της Υποπελαγονικής, στο ανατολικό τμήμα της Δ.Ε.
Ασβεστόλιθους της Υποπελαγονικής, στο ανατολικό και νοτιοδυτικό
τμήμα της Δ.Ε., αλλά και σε μικρότερες εκτάσεις στο κεντρικό και
δυτικό τμήμα της Δ.Ε.
Επικλυσιγενείς σχηματισμούς Κενομανίου ηλικίας της Υποπελαγονικής,
στο ανατολικό και δυτικό τμήμα της Δ.Ε., αλλά και μικρές εκτάσεις στο
κεντρικό τμήμα.
Σχηματισμούς της σχιστοκερατολιθικής διάπλασης της Υποπελαγονικής,
στο βορειοδυτικό τμήμα της Δ.Ε.
Σχηματισμούς της οφιολιθικής σειράς της Υποπελαγονικής, στο
βορειοδυτικό τμήμα της Δ.Ε.
A.2.1. Γεωλογικοί σχηματισμοί με την ακρίβεια της κλίμακας
αναφοράς
Στη περιοχή που χαρτογραφήθηκε επικρατούν οι σχηματισμοί που
αναφέρονται παρακάτω με σειρά από τους νεότερους προς τους παλαιότερους
(Δες Σχήμα 6):
Τεταρτογενές
al. Προσχώσεις, κυρίως πρόσφατοι, της κοιλάδας Σπερχειού (άργιλοι,
άμμοι, χαλίκια και κροκάλες).
al/sc. Ριπίδια, κώνοι κορημάτων χειμαρρώδους προελεύσεως και πλευρικά
κορήματα (sc). Συσσωρεύσεις ογκωδών τεμαχίων από καταπτώσεις
κατακερματισμένων ασβεστόλιθων (sc)
al/ b. Κατολισθαίνουσες μάζες κυρίως από φλύσχη.
Q/tr | Q/t. Αποθέσεις ερυθρογής (tr). Τοφφικά υλικά αποτεθέντα από
θερμές πηγές.
al/c1. Χερσαίες αποθέσεις από ερυθρούς πηλούς, άμμους, ψαμμίτες και
κροκαλοπαγή, πιθανώς Πλειστοκαίνου.
ΣΕΙΡΑ ΠΑΡΝΑΣΣΟΥ - ΓΚΙΩΝΑΣ
Φλύσχης
Fp. Φλύσχης αδιαίρετος. Ψαμμίτες, άργιλοι, μάργες. Στην βάση τα
στρώματα μεταβάσεως συνίστανται από βυσσινοχρόους ασβεστικούς
σχιστόλιθους με στυλοειδή κατάτμηση.
Ηώκαινον
e/k. Ασβεστόλιθοι λεπτοστρωματώδεις έως μεσοστρωματώδεις,
μικρολατυποπαγείς ή ψηφιτοπαγείς, ενίοτε στιφροί, χρώματος
ανοικτοτέφρουέως βαθυτέφρου.
Τουρώνιον - Μαιστρίχτιον
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 19
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
K7-8. Σύστημα από ασβεστόλιθους υπερκείμενους του ανώτερου βωξιτικού
ορίζοντα. Στα κατώτερα μέλη αυτών μεσοστρωματώδεις, σκοτεινότεφροι. Τους
ακολουθούν παχυστρωματώδεις μέλανες βιτουμενιούχοι ασβεστόλιθοι. Επί
αυτών συνεχίζουν τεφρόχροοι μικρολατυποπαγείς και μικροκροκαλοπαγείς
ασβεστόλιθοι εξελισσόμενοι σε πελαγικούς ασβεστολίθους αξιόλογου πάχους.
bα. Βωξιτικά κοιτάσματα τρίτου (ανώτερου) ορίζοντα. Υπόκεινται των
ανωκρητιδικών (Κ7-8) ασβεστολίθων. Το υποκείμενο αυτών είναι
αποκαρστωμένοι ενδιάμεσοι (J13-k6) ασβεστόλιθοι. Ο βωξίτης είναι χρώματος
ερυθροκαστάνου συνήθως, πισσολιθικός, κατά το πλείστον διασπορικός,
αδιαλύτου τύπου.
Τιθώνιον - Κενομάνιον
J13-K6 Ασβεστόλιθοι [ενδιάμεσοι] μεσοστρωματώδεις, τεφροί, στιφροί και
κατά θέσεις ωολιθικοί. Περιλαμβάνονται μεταξύ του ανωτέρου και μεσαίου
βωξιτικού ορίζοντα και βρίσκονται σε μικρή γωνιώδη ασυμφωνία μετά των
υπερκειμένων ασβεστολίθων.
bμ. Βωξιτικά κοιτάσματα δευτέρου (μεσαίου) ορίζοντα. Βωξίτης χρώματος
ερυθροφαίου, πισσολιθικός, διαλυτού τύπου συνήθως.
Ανώτερον Ιουρασικόν
J12k. Ασβεστόλιθοι παχυστρωματώδεις, μελανότεφροι , στιφροί, ορατού
πάχους 150 μ. Οι ανώτεροι ορίζοντες αντιπροσωπεύουν το Κιμμερίδιον. Οι
κατώτατοι ορίζοντες ενδεχομένως περιλαμβάνουν και βαθμίδες του μέσου
Ιουρασικού.
ΥΠΟΠΕΛΑΓΟΝΙΚΗ ΣΕΙΡΑ
e-k| | Fs | Ks. Φλύσχης αδιαίρετος (Fs). Συνίσταται από αδροκόκκους
ψαμμίτες που εναλλάσσονται με αργιλικούς σχιστόλιθους και ψαμμούχες
μάργες. Πολλές φορές εντός αυτού απαντούν στρώσεις ασβεστόλιθων (Ks) και
κροκαλοπαγών (c). Εντός του φλύσχη υπάρχουν στρώσεις μικρολατυποπαγών
ασβεστόλιθων με Νουμμουλίτες (ek), στη δε κορυφή κροκαλοπαγή μεγάλου
πάχους με γναυσιακές και γρανιτικές κροκάλες (c).
Καμπάνιον - Μαιστρίχτιον
K8s. Ασβεστόλιθοι ανοικτόχρωμοι, στιφροί, ενίοτε μικρολατυποπαγείς.
Πολλές φορές μεταβαίνουν πλευρικά σε αργιλοψαμμιτικά ιζήματα χαλαρής
συνοχής.
Τουρώνιον - Σενώνιον
K7-8 Ασβεστόλιθοι ανοικτόχρωμοι, μεσοστρωματώδεις, μικρολατυποπαγείς
με θραύσματα Ρουδιστών στα ανώτερα μέλη και Ρουδιστές στους κατώτερους
ορίζοντες.
Τουρώνιον - Κατ. Σενώνιον
Κ7. Τεφροί ασβεστόλιθοι μεσοστρωματώδεις με Ρουδιστές.
Κενομάνιον
K6 f | K6 k| Kr – oc. Επικλυσιγενείς σχηματισμοί συνιστάμενοι από
φλυσχοειδή (f) ήτοι μαργαϊκών αργίλων, ψαμμιτών, ψηφιτοπαγών, από
μικρολατυποπαγή ή μικροκαλοπαγή ασβεστόλιθων (k) και από κροκαλοπαγή
επικλύσεως ( c).
Κενομάνιον - Μαιστρίχτιον
Ks Ασβεστόλιθοι ανωτ. Κρητιδικού αδιαίρετοι. Επικλυσιγενείς πλακώδεις
μαργαικοί ασβεστόλιθοι με Radiolites, εξελισσόμενοι προς τα άνω σε συμπαγείς
ασβεστολίθους με Hippurites, Orbitoides κ.λ.π.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 20
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Ανώτερον Ιουρασικόν
Js k | Js sh | Js st. Aσβεστόλιθοι σκοτεινότεφροι έως τεφροί, στιφροί, κατά
θέσεις ωολιθικοί, καλώς εστρωμένοι, μετά δολομιτών και δολομιτικών
ασβεστολίθων (Js-k). Παρεμβάλλονται εντός σχιστοκερατολιθικής διαπλάσεως (
Js sh ) με οφιολίθους ( π).
Η προαναφερόμενη διάπλαση στο ανατολικό τμήμα αναπτύσσεται κυρίως
με σχιστοψαμμίτες (Js - st) και περιέχει λεπτές ενστρώσεις ασβεστολίθου.
Τριαδικόν - Ιουρασικόν
TRJ sh |TRJ k. Σχιστοκερατολιθική διάπλαση με οφιόλιθους . Σύστημα
ερυθρών αργιλικών σχιστόλιθων, κερατόλιθων και μαργαϊκών ασβεστόλιθων σε
λεπτά εναλλασσόμενα στρώματα (sh) . Ασβεστόλιθοι (k) πλακώδεις ή συμπαγείς
εντός του συστήματος των σχιστοκερατολίθων. Συνήθως απαντούνται και
κροκαλοπαγή. Tο ανωτέρω σύστημα της σχιστοκερατολιθικής διαπλάσεως,
επιζωνικώς μεταμορφωμένο.
π. Οφιολιθική σειρά εντός της σχιστοκερατολιθικής διαπλάσεως.
Περιδοτίτες, δουνίτες με χρωμίτη, πυροξενικοί περιδοτίτες, ολιβινίτες, γάββροι,
γαββροαπλίτες, σερπεντίνες (π). Διαβάσης, δολερίτης τόφφοι βασικών
εκρηξιγενών (δ). Τα προηγούμενα εκρηξιγενή πετρώματα μεταμορφωμένα σε
πράσινους φυλλίτες και σχιστόλιθους .
A.2.2. Σπουδαιότερα τεκτονικά χαρακτηριστικά περιοχής
Το σπουδαιότερο τεκτονικό χαρακτηριστικό της περιοχής είναι η επώθηση
των σχηματισμών της Υποπελαγονικής ζώνης πάνω στο φλύσχη της ζώνης
Παρνασσού Γκιώνας.
Συνέπεια αυτής είναι η έντονη καταπόνηση του φλύσχη, που οδηγεί στη
μείωση των μηχανικών χαρακτηριστικών του και αποτελεί κρίσιμο παράγοντα
για την ευστάθεια των πρανών.
Οι λεπιώσεις και οι επωθήσεις έφεραν σε κατακόρυφη διάταξη
υδροπερατούς και στεγανούς σχηματισμούς, καθορίζοντας έτσι την υπόγεια ροή
του νερού. Στη συνέχεια ο ρηγματογόνος τεκτονισμός, κυρίως κατά το
Τεταρτογενές, τεμάχισε τους διάφορους γεωλογικούς σχηματισμούς με κινήσεις
κυρίως κατακόρυφου χαρακτήρα έτσι ώστε άλλες περιοχές να βυθίζονται και
άλλες να ανέρχονται. Με αυτό τον τρόπο αλλάζουν θέση τα ήδη δημιουργηθέντα
επίπεδα της βάσεως του κάρστ στους ανθρακικούς σχηματισμούς οι οποίοι
ενδιαφέρουν περισσότερο την παρούσα μελέτη. Ένα άλλο γεγονός που
παρατηρήθηκε τόπους, είναι η επαφή με πλευρικά ρήγματα των στεγανών με
τους υδροπερατούς σχηματισμούς. Στην επαφή αυτή δημιουργούνται
υδροφόροι ορίζοντες συνήθως μεγάλης δυναμικότητας που εκφορτίζονται με
πηγές. Από τα παραπάνω συμπεραίνεται ότι οι τεκτονικές φάσεις που
συνδέονται με τη γένεση και εξέλιξη της τάφρου (Graben) του Σπερχειού είναι
ηλικίας μεταολιγοκαινικής.
Σε επιστημονική ανακοίνωση (C.R.A.S., 278 Paris) που έκαναν οι
PECHOUX, P., PEGORARO., PHILIP, H. και MERCIER, J. δέχονται στο
Μαλιακό κόλπο νεοτεκτονικές κινήσεις, βυθίσεις κ.α. εντός του Τεταρτογενούς
μέχρι τη σύγχρονη εποχή, επί αναζωπυρούμενων παλαιών ρηγμάτων. Υπέρ της
απόψεως αυτής, συνηγορεί και η σεισμικότητα που παρουσιάζει η ευρύτερη
περιοχή μελέτης.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 21
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
A.2.3. Εκτίμηση της έκτασης και του μήκους των ρηγμάτων και
των ρηξιγενών ζωνών
Στο Γεωλογικό Χάρτη Προσαρμογής και Πληροφόρησης (αρ. σχ. Α1)
διακρίνουμε στη Δ.Ε. Υπάτης:
Δύο πιθανά ρήγματα, σχεδόν παράλληλα, στο βόρειο - βορειοανατολικό
τμήμα της Δ.Ε., με κατεύθυνση Δ-Α και μήκη περίπου 13χλμ. και
11χλμ.
Συστάδα ρηγμάτων με διάφορες κατευθύνσεις και μήκη, στο
βορειοανατολικό τμήμα της Δ.Ε.
Δύο ρήγματα, σχεδόν παράλληλα, στο κεντρικό τμήμα της Δ.Ε., με
κατεύθυνση ΒΔ- ΝΑ και μήκη 1,16χλμ. και 1,27χλμ.
Ρήγμα στο κεντρικό τμήμα της Δ.Ε. με κατεύθυνση ΝΔ-ΒΑ και μήκος
600μ.
Ρήγμα και η πιθανή προέκτασή του, στο κεντρικό τμήμα της Δ.Ε. με
κατεύθυνση ΝΑ-ΒΔ και συνολικό μήκος 1,5χλμ.
Ρήγμα στο δυτικό τμήμα της Δ.Ε. με κατεύθυνση Α-Δ και μήκος 833μ.
Κάθετα σε αυτό υπάρχει πιθανό ρήγμα κατεύθυνσης ΒΑ-ΝΔ και μήκους
1,2χλμ.
Ρήγμα στο δυτικό τμήμα της Δ.Ε. με κατεύθυνση ΒΔ-ΝΑ και μήκος
1,9χλμ.
Ρήγμα και πιθανή προέκταση του, στο δυτικό τμήμα της Δ.Ε. με
κατεύθυνση ΒΔ-ΝΑ και συνολικό μήκος 3,9χλμ.
Ρήγμα και οι πιθανές προεκτάσεις του, στο δυτικό τμήμα της Δ.Ε., με
κατεύθυνση ΒΒΔ-ΝΝΑ και συνολικό μήκος 4,5χλμ.
Πιθανό ρήγμα, στα δυτικά όρια της Δ.Ε. με κατεύθυνση Β-Ν και μήκος
2,3χλμ.
Ρήγμα και πιθανή προέκτασή του, στο νοτιοανατολικό τμήμα της Δ.Ε. με
κατεύθυνση Δ-Α και συνολικό μήκος 2,5χλμ.
Πιθανό ρήγμα, στο νοτιοανατολικό τμήμα της Δ.Ε. με κατεύθυνση Β-Ν
και μήκος 577μ.
Πιθανό ρήγμα, στο νοτιοδυτικό τμήμα της Δ.Ε. με κατεύθυνση ΒΔ-ΝΑ
και μήκος 2,6χλμ.
Ρήγμα, στα νοτιοδυτικά όρια της Δ.Ε, με κατεύθυνση Ν-Β και μήκος
300μ. εντός των ορίων της Δ.Ε.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 22
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Α
Α..3
3.. Υ
ΥΔΔΡ
ΡΟΟΛ
ΛΟΟΓ
ΓΙΙΑ
Α –– Υ
ΥΔΔΡ
ΡΟΟΓ
ΓΕΕΩ
ΩΛΛΟ
ΟΓΓΙΙΑ
Α
Η ερευνούμενη περιοχή εντός και εκτός των ορίων της Δ.Ε. Υπάτης
χαρακτηρίζεται από το έντονο ανάγλυφο. Οι τεκτονικές εφιππεύσεις, τα
κατακόρυφα και οριζόντια ρήγματα και η μετέπειτα δράση των αποσαθρωτικών
και διαβρωτικών παραγόντων επί των διάφορων σχηματισμών, συντέλεσαν στην
διαμόρφωση της περιοχής.
Γενικά το ανάγλυφο της περιοχής ελέγχεται βασικά αφενός από τις
πτυχώσεις της Αλπικής Ορογένεσης, οι οποίες προκάλεσαν γενικές διαρρήξεις
και αφετέρου τις ηπειρογενετικές κινήσεις του τεταρτογενούς, που προκάλεσαν
διαβρώσεις. Οι πτυχώσεις και οι διαρρήξεις, οι οποίες παρουσιάζονται κυρίως
στους ανθρακικούς σχηματισμούς και ο συνδυασμός με το έντονο ανάγλυφο
της περιοχής, βοήθησαν τη διαβρωτική ενέργεια από τα ατμοσφαιρικά
κατακρημνίσματα προς το σχηματισμό βαθέων χαραδρώσεων, εντός των οποίων
παρουσιάζεται μόνιμη ροή νερού προερχόμενη από πηγαίες αναβλύσεις.
Τελικός αποδέκτης των πηγαίων και επιφανειακών νερών της περιοχής είναι
η λεκάνη του Σπερχειού ποταμού.
Η μορφή του υδρογραφικού δικτύου έχει άμεση σχέση με τη λιθολογική
δομή, την τεκτονική, τα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά των στρωμάτων, την
εποχική κατανομή των βροχοπτώσεων, το βαθμό δασοκάλυψης, κ.λ.π.
Μία από τις βασικές αιτίες για τις μορφολογικές συνθήκες που επικρατούν
στην ευρύτερη περιοχή, είναι η διαβρωτική ικανότητα των νερών και η συμβολή
τους στην διαβρωτική διεργασία.
Πολύ σημαντικός βοηθητικός παράγοντας για την δράση του νερού είναι ο
βαθμός τεκτονικής καταπόνησης των πετρωμάτων της περιοχής σε πρώτο
στάδιο και τη δημιουργία κάθε μορφής επιφανειών ασυνέχειας. Μέσα στις
επιφάνειες ασυνέχειας κυρίως αρχίζει το έργο της διάβρωσης.
Στην περίπτωση που προϋπάρχουν ασυνέχειες στα ανθρακικά πετρώματα,
το βρόχινο νερό, που είναι πλούσιο σε CO2, και κυκλοφορεί μέσα σε αυτές,
μπορεί να προκαλέσεις διάβρωση και αποσάθρωση της μάζας τους
(διαλυτοποίησης) και διεύρυνση των κενών.
Έτσι γίνεται σαφές ότι η συνδυασμένη δράση της τεκτονικής και του νερού
έδωσαν την σημερινή μορφή του αναγλύφου της ευρύτερης περιοχής της
έρευνας.
Α.3.1. Δίαιτα επιφανειακών υδάτων. Αξιόλογες πήγες
Η περιοχή ενδιαφέροντος ανήκει στο Υδατικό Διαμέρισμα Ανατολικής
Στερεάς Ελλάδας (07).
Ο αποδέκτης όλων των μισγαγγειών της περιοχής είναι ο Σπερχειός ποταμός
που βρίσκεται στα βόρεια σύνορα της Δ.Ε. Υπάτης.
Σύμφωνα με τη μελέτη – διδακτορική διατριβή: «Υδρολογικό ισοζύγιο της
λεκάνης απορροής του Σπερχειού ποταμού» Ν. Ι. Κακαβάς (1984) ΙΓΜΕ:
Στην περιοχή μελέτης επικρατεί το τυπικό Μεσογειακό ημίυγρο κλίμα,
χρησιμοποιώντας τα στοιχεία των 10 βροχομετρικών σταθμών σε κοινή 11ετή
βάση στην λεκάνη απορροής του Σπερχειού, το μέσο ύψος βροχής στην
περιοχή είναι Pi=750mm.
Η πιεζομετρία και η διεύθυνση της υπόγειας ροής της του πεδινού τμήματος
της λεκάνης του Σπερχειού αποτυπώθηκε στο σχήμα 7 που επισυνάπτεται . Η
κατεύθυνση των υπογείων υδάτων ταυτίζεται με την διεύθυνση και τη φορά των
ρεμάτων. Οι ισοπιεζομετρικές καμπύλες είναι κάθετες στην επιφανειακή
απορροή. Η στάθμη του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα βρίσκεται στα 115μ.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 23
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Σύμφωνα με μετρήσεις σε διάφορα σημεία του Σπερχειού και στους κύριους
παραποτάμους αυτού εκτιμάτε ότι η επιφανειακή απορροή αντιστοιχεί σε
ποσοστό 23,7% των ατμοσφαιρικών κατακρημνισμάτων που δέχεται η περιοχή.
Αντίστοιχα η κατείσδυση αντιστοιχεί σε ποσοστό 13,8% των βροχοπτώσεων.
Στην ίδια μελέτη αναφέρεται ότι η υδραυλική κλίση είναι i=12%, ο συντελεστής
διαπερατότητας k=1,8*10-3m/sec, το μέσο ενεργό πορώδες S=7,8% και η
ταχύτητα κινήσεως του ύδατος V=9,5*10-5m/sec.
Τα κυριότερα υδατορέματα που αναγνωρίζονται είναι τα εξής:
Ίναχος ή Βίστριζα ποταμός, στα δυτικά της Δ.Ε. Ξεκινάει από τα
Βαρδούσια όρη και χύνεται στο Σπερχειό ποταμό. Η λεκάνη απορροής
του καταλαμβάνει το δυτικό τμήμα της Δ.Ε. Υπάτης, ενώ μεγάλο μέρος
της βρίσκεται στη γειτονική Δ.Ε. Σπερχειάδας. Βρίσκεται σε φλύσχη και
στις πλευρές των μισγαγγειών του με έντονη κλίση παρατηρούνται
κατολισθητικά φαινόμενα. Ο Ίναχος ποταμός εισερχόμενος στο «επίπεδο»
τμήμα της Δ.Ε. Υπάτης συνενώνεται με το ρέμα Ξεριάς (Μεσοχώρας).
Ρέμα Ξεριάς (Μεσοχώρας). Η Βίστριζα και ο Ξεριάς δημιουργούν
μεγάλους κώνους από αλλουβιακά ριπίδια στους πρόποδες του βουνού
και πολλές κοίτες πριν χυθούν στο Σπερχειό ποταμό.
Ρέμα Ξεριάς (Υπάτης). Η λεκάνη απορροής του στα ανάντη βρίσκεται σε
ασβεστόλιθους και ακολούθως σε φλύσχη που κατολισθαίνει. Έχει
έκταση 26km2 στα ανάντη και 20km2 στα κατάντη από αυτά 6km2
καταλαμβάνουν οι κατολισθαίνουσες μάζες του φλύσχη στους πρόποδες
του ορεινού τμήματος.
Ρέμα Καμαριώτης. Καταλήγει μέσα από τάφρους μαζί με το
Κακαβόρεμα στο Σπερχειό ποταμό που βρίσκεται 1,5km βορειότερα. Οι
στερεοπαροχές τους αποτίθενται νοτιοδυτικά των Μεξιατών.
Κακαβόρεμα που καταλήγει στο Σπερχειό ποταμό.
Ράμα Γερακάτη. Εναποθέτει τις στερεοπαροχές νοτιοδυτικά των
Κομποτάδων και μοιάζει να χάνεται στην κοιλάδα του Σπερχειού.
Βαλόρεμμα. Έχει διεύθυνση ανατολική και οδηγεί τα νερά στο
Γοργοπόταμο και τέλος στο Σπερχειό ποταμό.
Μεταξύ των μεγάλων αυτών υδρογραφικών δικτύων συναντάμε στο ορεινό
τμήμα της Δ.Ε. και αρκετές μισγάγγειες 1ου ή 2ου βαθμού κατά Strahler που
χάνονται στις προσχώσεις του πεδινού τμήματος της Δ.Ε.
Αξιόλογες πήγες
Στην ασβεστολιθική καρστική μονάδα την κεντρικής Οίτης διαμορφώνονται
υδροφόροι ορίζονται οι οποίοι εκφορτίζονται με μια ομάδα πηγών των οποίων οι
αναβλύσεις εντοπίζονται μεταξύ των οικισμών Κομποτάδες και Μεξιάτες, στο
νότιο όριο της πεδινής λεκάνης του Σπερχειού και κοντά στα κράσπεδα της
Οίτης.
Στην ομάδα αυτή υπάγονται οι πηγές Κεραμιδίτσα, Τσουκαλά,
Παλαιόμυλος, Καημένη, Κεραμίδα, Επτά Βρύσες, Κεφαλόβρυσο. Είναι πηγές
μόνιμες εκχύλισης (επαφής – υπερχειλίσεως) μεταξύ των ασβεστόλιθων της
κεντρικής Οίτης και των γεωλογικών σχηματισμών που αποτελούν τα
υπολείμματα από την επώθηση της Υποπελεγονικής ζώνης στη ζώνη Παρνασσού
– Γκιώνας. Τα υπολείμματα αυτά καλύπτονται σε πολλές περιοχές κοντά στις
αναβλύσεις των πιο πάνω πηγών από λεπτομερείς προσχώσεις της κοιλάδας του
Σπερχειού ποταμού ή από αποθέσεις που έχουν σχηματιστεί από την
κυκλοφορία θερμών υδάτων τα οποία σήμερα δεν εκδηλώνονται στην
επιφάνεια.
Η ετήσια παροχή των πηγών αυτών είναι 12,99×106 m3.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 24
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
A.3.2. Υδρολιθολογικές ενότητες
Για τον χαρακτηρισμό του βαθμού υδροπερατότητας των γεωλογικών
σχηματισμών είναι διεθνώς παραδεκτή η ταξινόμηση του συντελεστή
υδροπερατότητας, (k), κατά Terzaghi & Peck (1967) που παρουσιάζεται στον
ακόλουθο πίνακα.
Συντελεστής k (cm/sec) Χαρακτηρισμός
>10-1 ΥΨΗΛΗ
10-1-10-3 ΜΕΤΡΙΑ
10-3-10-5 ΧΑΜΗΛΗ
10-5-10-7 ΠΟΛΥ ΧΑΜΗΛΗ
<10-7 ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΑΔΙΑΠΕΡΑΤΟΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ
Στον παρακάτω πίνακα δίνεται η περατότητα των σχηματισμών της
περιοχής.
Σxηματισμοί Συντ. περατότητας k (m/sec)
Άργιλος. Άργιλος πλαστική 10-8 – 10-10
Πηλοί, Σαπροπηλοί 10-6 – 10-9
Αργιλοαμμώδη 10-4 – 10-6
Άμμοι λεπτόκοκκοι 10-3 – 10-4
Άμμοι μεσόκοκκοι 10-2 – 10-3
Άμμοι χονδρόκοκκοι 10-1 – 10-2
Χαλίκια 100– 10-1
Άμμοι – Χαλίκια 10-2 – 10-3
Άμμοι – Χαλίκια - Πηλοί 10-3 – 10-4
Φλύσχης 10-6 – 10-8
Ψαμμίτης 10-3 – 10-5
Κροκαλοπαγή. Μολάσες 10-4 – 10-5
Ασβεστόλιθοι. Δολομίτες. Μάρμαρα 10-2 – 10-5
Σχιστόλιθοι 10-6 – 10-9
Οφιόλιθοι 10-5 – 10-8
Ηφαιστειακά 10-6 – 10-9
Ακολουθεί ο διαχωρισμός των σχηματισμών σύμφωνα με τα όσα έχουν
αναφερθεί στo προηγούμενο κεφάλαιο, για τους πετρολογικούς σχηματισμούς
της περιοχής ενδιαφέροντος.
Προσχώσεις – Τεταρτογενείς αποθέσεις.
Ποτάμιες αποθέσεις, κορήματα, προϊόντα κατολισθήσεων, κλπ., είναι
υδροπερατές. Έτσι και στους σχηματισμούς αυτούς δημιουργούνται εποχικοί
υδροφόροι ορίζοντες οι οποίοι τοπικά τροφοδοτούν και διάφορες μικροπηγές.
Αυτό παρατηρείται στις παλιότερες και σε μεγαλύτερο βαθμό στις νεότερες
ενεργείς κατολισθήσεις.
Σε κλειστές γεωμορφολογικά καρστικές γεωμορφές στις οποίες υπάρχει
μόνο ερυθρογή δεν παρουσιάζεται περατότητα.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 25
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Κώνοι κορημάτων και πλευρικά κορήματα.
Πρόκειται για σχηματισμούς με μεγάλη περατότητα που οφείλεται κυρίως
στη φύση, στη μορφή και στον τρόπο σύνδεσης των λιθολογικών συστατικών
τους και στην κραστικοποίηση που παρουσιάζουν. Θα πρέπει να τονιστεί ότι η
περατότητα τους αυξάνει κατά θέσεις ακόμα περισσότερο, στα σημεία στα οποία
είναι διερρηγμένα είτε από τεκτονικές ασυνέχειες (ρηξιγενείς ζώνες) είτε από
κατολισθητικά φαινόμενα.
Φλύσχης.
Ο φλύσχης σαν συνολικός σχηματισμός είναι σχεδόν αδιαπέρατος. Εξαίρεση
αποτελεί η επιφανειακή σαθρή και κερματισμένη ζώνη του πάχους περίπου 10-
20m, η οποία λόγω της αποσάθρωσης και του κερματισμού είναι ημιπερατή
έως υδροπερατή, επιτρέποντας τη δημιουργία εποχικών εποκρεμάμμενων
υδροφόρων οριζόντων. Οι ορίζοντες αυτοί ακολουθούν γενικά την κλίση του
φυσικού εδάφους και αποστραγγίζονται με σχετικά αργό ρυθμό στην κοίτη των
ρεμάτων της περιοχής. Τοπικά τροφοδοτούν και διάφορες μικροπηγές σε
διάφορα υψόμετρα των φυσικών πρανών.
Εκτός από την επιφανειακή κερματισμένη και σαθρή ζώνη, κυκλοφορία
νερού σε μεγαλύτερα βάθη γίνεται επιλεκτικά και κατά μήκος των διαρρήξεων
και των σημαντικών διακλάσεων του φλύσχη. Πρόκειται για πολύ μικρές
ποσότητες νερού, οι οποίες εκδηλώνονται υπό μορφή «νερού στάγδην» ή και
μόνο υπό μορφή αυξημένης υγρασίας.
Από τα πετρώματα που συμμετέχουν στο φλύσχη οι ιλυόλιθοι και η
εναλλαγή ιλυολίοθων και ψαμμιτών είναι στεγανοί, ενώ οι ψαμμίτες είναι
σχεδόν στεγανοί έως και ημιπερατοί.
Ασβεστόλιθοι.
Πρόκειται για σχηματισμούς με σχετικά μεγάλη περατότητα η οποία
οφείλεται στην ύπαρξη δευτερογενών παραγόντων (ρηξιγενείς ζώνες, διακλάσεις,
καρστικοποίηση). Σημειώνεται ότι η υδροπερατότητα αυξάνει ακόμα
περισσότερο στις περιοχές όπου υπάρχει τεκτονικό λατυποπαγές επωθήσεων.
Εκρηξιγενή.
Οι σχηματισμοί αυτοί θεωρούνται αδιαπερατοί λόγο της κρυστάλλωσής
τους, δύναται να παρατηρηθεί υδροφορία εξ αιτίας του έντονου τεκτονισμού
που έχουν υποστεί και του αποσαρθρωμένου μανδύα που έχουν.
A.3.3. Χαρακτηριστικά υπογείων υδροφοριών
Η παρουσία των υδροπερατών ανθρακικών πετρωμάτων στην ορεινή ζώνη
δημιουργεί επιφανειακά το γνωστό «καρστικό» τοπογραφικό ανάγλυφο, με
βαθιές χαραδρώσεις και αραιό δικτυωτού τύπου μέχρι «τυφλό» υδρογραφικό
πρότυπο. Αντίθετα, κάτω από την επιφάνεια του εδάφους σχηματίζεται
πυκνότατο υδρογραφικό δίκτυο στο οποίο συγκεντρώνονται τα κατεισδύοντα
νερά, τα οποία ρέουν με γραμμική ή τυρβώδη ροή και εξερχόμενα σχηματίζουν
τα λεγόμενα «κεφαλάρια» ή τις καρστικές πηγές.
Ωστόσο, όπου στην περιοχή μελέτης επικρατεί o φλύσχης, δημιουργούνται
συνθήκες έντονης επιφανειακής απορροής, αναπτύσσεται πυκνό, φτερωτού
τύπου υδρογραφικό πρότυπο με μικρές υδρολογικές λεκάνες και εμφανίζονται
συχνά πηγές με ελάχιστη παροχή.
Για την περιοχή της Οίτης σημειώνονται 287 πηγές, οι οποίες και
κατανέμονται στις χειμαρρώδες λεκάνες. Πολλές από τις πηγές αυτές είναι
καρστικές με κυριότερες το συγκρότημα πηγών Κομποτάδων –Μεξιατών.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 26
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Καρστικού τύπου αξιόλογες πηγές υπάρχουν ακόμα και σε μεγαλύτερα
υψόμετρα, που είτε αποστραγγίζουν επωθημένους στο φλύσχη καρστικούς
υδροφορείς, είτε εμφανίζονται λόγω άλλων τεκτονικών αιτιών.
Επίσης, στη ζώνη διαχωρισμού της Οίτης από το τεκτονικό βύθισμα της
κοιλάδας του Σπερχειού και λόγω αλλαγής της κλίσης, έχουν δημιουργηθεί
τεράστια αλλουβιακά ριπίδια στη βάση των οποίων αναπτύσσονται ελεύθεροι
και υπό πίεση υδροφορείς.
Η τροφοδοσία αυτών των υδροφορέων γίνεται από τις διηθήσεις των
χειμάρρων, την άμεση κατείσδυση των κατακρημνισμάτων και από τις
πλευρικές μεταγγίσεις των κλιτύων της Οίτης στη ζώνη επαφής με το πεδινό
τμήμα.
Αξίζει να σημειωθεί πως πολλές πηγές οφείλονται στην επανεμφάνιση των
διηθούμενων χειμαρρωδών υδάτων, ειδικά αυτές του κώνου της Βίστριζας και
του Ξηριά Υπάτης.
A.3.4. Υδροχημικά χαρακτηριστικά επιφανειακών και υπόγειων
υδάτων
Η χημική σύσταση των υπόγειων νερών καθορίζεται από την σύσταση των
πετρωμάτων με τα οποία έρχονται σε επαφή κατά την κίνηση τους από την
επιφάνεια του εδάφους μέχρι τον υδροφόρο, αλλά και στη συνέχεια μέσα στον
ίδιο τον υδροφόρο, όπως επίσης και από την χρονική διάρκεια της επαφής του
νερού με τα διάφορα πετρώματα.
Στην περίπτωση της περιοχής έρευνας και ιδιαίτερα στα πεδινά τμήματα η
επίδραση των δευτερογενών παραγόντων, ανθρωπογενούς προέλευσης, όπως
είναι τα λιπάσματα και τα λύματα, προκαλούν σημαντική αλλοίωση της
φυσικής ποιότητάς του.
Η μελέτη των ποιοτικών συνθηκών νερών, που καλύπτουν τις υδρευτικές
ανάγκες των κατοίκων, στηρίχτηκε στα αποτελέσματα των χημικών αναλύσεων
που έγιναν στο χημείο του ΙΓΜΕ.
Προκύπτει ότι τα νερά των σημείων υδροληψίας (κεφ.Α.7.1.δ και Α.7.1.στ)
είναι καλής ποιότητας, χαρακτηρίζονται από χαμηλές περιεκτικότητες
χλωριούχων και θειικών αλάτων, οι δείκτες μόλυνσης παρουσιάζονται
αρνητικοί, ενώ η σκληρότητα τους είναι μέτρια.
Ακολουθεί πίνακας με υδροχημικές αναλύσεις.
Δείγμα Πηγή 23 Πηγή 24 Ύδρευση Γεώτρηση 7
Καπνοχώρι Καπνοχώρι Κομποτάδες Μεξιατών
Ca 56,1 83,4 60,9 48,1
Mg 14,6 16,1 18,0 24,8
Κατιόντα
Na 5,5 7,4 8,3 6,9
K 1,6 2,3 2,3 1,6
CO3 0 0 0 0
HCO3 232 290 261 256
Ανιόντα Cl 7,1 7,1 10,6 7,1
SO4 14,4 36,5 11,5 10,1
NO3 3,1 12,4 3 6,2
pH 7,6 7,3 7,5 7,6
αγωγιμότητα (μs/cm) 400 540 460 450
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 27
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Σκληρότητα Ολική 20 27,4 22,6 22,2
(mg/l Παροδική 19 23,8 21,4 21
CaCO3)
Μόνιμη 1 3,6 1,2 1,2
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 28
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Α
Α..4
4.. ΓΓΕΕΩΩΔΔΥ
ΥΝΝΑ
ΑΜΜΙΙΚ
ΚΕΕΣ
Σ Δ
ΔΙΙΕ
ΕΡΡΓ
ΓΑΑΣ
ΣΙΙΕ
ΕΣΣ Κ
ΚΑΑΙΙ Γ
ΓΕΕΩ
ΩΛΛΟ
ΟΓΓΙΙΚ
ΚΟΟΙΙ
Κ
ΚΙΙΝ
ΝΔ ΔΥ
ΥΝΝΟΟΙΙ
4.1. Εντοπισμός γεωλογικών καταστροφικών φαινομένων
Ολισθήσεις - Αστοχίες τεχνικών έργων
Τα σημαντικότερα κατολισθητικά φαινόμενα στην Δ.Ε. Υπάτης, από
πλευράς επίδρασης σε οικισμούς ή και γραμμικά έργα εντοπίζονται στο δυτικό
τμήμα στις περιοχές: Μεσοχώρι, Καστανιά, Καπνοχώρι, Υπάτη, Περιστέρι,
Πύργος, Νεοχώρι.
Στους δρόμους Συκά –Λυχνό, Λυχνό - Καστανιά, Καστανιά - Νεοχώρι,
Μεσοχώρι – Περιστέρι και Περιστέρι – Πύργος, αλλά και στο δρόμο προς
Λιβαδιές παρατηρήθηκαν κατά κύριο λόγο αστοχίες στα πρανή τους και
ελάχιστες καθιζήσεις οδοστρώματος.
Ενδεικτικά αναφέρονται:
Μεσοχώρι Δημοτικό Σχολείο
Μεσοχώρι 200μ. ΒΔ του Δημοτικού Σχολείου
Δρόμος Μεσοχώρι - Περιστέρι
Μεσοχώρι – ανατολικό άκρο χωριού
Λιασκοβόρεμμα
Ι. Μ. Αγάθωνος
Υπάτη – ΒΑ άκρο οικισμού
Δρόμος Πύργος - Υπάτης
Δρόμος Καστανιά – Νεοχώρι (θέση πηγής)
Πλημμυρικές καταστάσεις
Πλημμυρικές καταστάσεις έχουν παρατηρηθεί σε περιοχές που γειτνιάζουν
με το Σπερχειό και τον Ίναχο. Συγκεκριμένα:
στο βόρειο τμήμα του οικισμού της Ροδωνιάς.
στην περιοχή Άνυδρα βορειοανατολικά του οικισμού των Μεξιατών.
A.4.2. Αίτια
Ολισθήσεις - Αστοχίες τεχνικών έργων
Η γεωλογική δομή και η σχετικά έντονη μορφολογία καθορίζουν σε
σημαντικό βαθμό και τις γεωτεχνικές συνθήκες που επικρατούν στις θέσεις
εκδήλωσης των κατολισθητικών κινήσεων. Η ύπαρξη των χαλαρών υδροπερατών
εδαφικών υλικών του μανδύα αποσάθρωσης πάνω στο πρακτικά αδιαπέρατο
υγιές υπόβαθρο του φλύσχη, σε συνδυασμό με τη μορφολογίας και τον ισχυρό
διαποτισμό τους μέχρι κορεσμό από τα νερά της βροχής και των πηγών,
διαμορφώνει συνθήκες ασταθούς ισορροπίας, με αποτέλεσμα την εκδήλωση
κατολισθητικών κινήσεων.
Οι κατολισθητικές κινήσεις οφείλονται στην κινητικότητα που αποκτούν,
κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις, τα επιφανειακά χαλαρά εδαφικά υλικά, οι
οποίες ευνοούνται πιο συγκεκριμένα από:
Τη μορφολογία της περιοχής
Τις κλιματικές συνθήκες της περιοχής
Την έντονη τεκτονική καταπόνηση του υποβάθρου του φλύσχη
(διάρρηξη της περιοχής από τρία κύρια συστήματα ρηγμάτων)
Τη φύση των επιφανειακών εδαφικών υλικών του μανδύα αποσάθρωσης
του φλύσχη (ανομοιογένεια, χαμηλή συνοχή και διατμητική αντοχή),
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 29
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
καθώς και τις διαφορετικές φυσικές και μηχανικές ιδιότητες του μανδύα
αποσάθρωσης σε σχέση με το υποκείμενο υπόβαθρο του φλύσχη, που
ευνοούν τη δημιουργία ασταθούς ισορροπίας στην επαφή του κυρίως με
το υγιές υπόβαθρο.
Τη διαφορετική υδρογεωλογική συμπεριφορά των σχηματισμών που
γεωλογικά δομούν την περιοχή έρευνας (υδροπερατά εδαφικά υλικά
καλύπτουν το πρακτικά αδιαπέρατο υγιές υπόβαθρο του φλύσχη) και
κυρίως το σχετικά μεγάλο πάχος του μανδύα αποσάθρωσης του φλύσχη
στις συγκεκριμένες θέσεις, που λόγω της φύσεώς του συγκρατεί μεγάλο
μέρος του διηθημένου νερού.
Το συνεχή εμποτισμό του μανδύα αποσάθρωσης του φλύσχη με τα νερά
της βροχής και των πηγών. Η δράση των νερών οδηγεί, με τη μείωση των
παραμέτρων διατμητικής αντοχής, στην παραπέρα ελάττωση των ήδη
χαμηλών αντοχών του εδαφικού καλύμματος. Το νερό εισχωρεί στα
επιφανειακά χαλαρά εδαφικά υλικά και φτάνει στο πρακτικά
αδιαπέρατο υγιές υπόβαθρο του φλύσχη, μειώνοντας έτσι τις
παραμέτρους διατμητικής αντοχής στην επαφή εδαφικών υλικών και
υποβάθρου, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες ολίσθησης στην επαφή του
κυρίως με το υπόβαθρο. Η διεργασία αυτή υποβοηθείται, τουλάχιστον
στα ανώτερα τμήματα του εδαφικού μανδύα και από τη μετατροπή του
νερού σε πάγο κατά τη χειμερινή περίοδο.
Τη διαβρωτική δράση του νερού των φυσικών αξόνων απορροής (ρέματα
περιοχής). Το νερό προξενεί ανεξέλεγκτης διαβρώσεις υποσκάβοντας τη
βάση των πρανών των ρεμάτων, με συνέπεια τη μείωση της διατμητικής
αντοχής, προξενώντας ολισθήσεις σ’ αυτά.
Ο κατά περίπτωση συνδυασμός των παραγόντων αυτών ευνοεί την ολίσθηση
τμημάτων του μανδύα αποσάθρωσης, πάνω στο υπόβαθρο του φλύσχη, με
αποτέλεσμα τη δημιουργία εδαφικών θραύσεων και επακόλουθων ολισθήσεων.
Ενδεικτικά για τα σημεία που αναφέρθηκαν τα αίτια είναι:
Περιοχή Αίτια
Μεσοχώρι Τα χαμηλά μηχανικά χαρακτηριστικά του εδαφικού
σχηματισμού, οι διαφορές των χαρακτηριστικών αυτών από
Δημοτικό Σχολείο
εκείνα του υγιούς υποβάθρου, οι διαφορετικές υδρογεωλογικές
συνθήκες εδαφικού σχηματισμού (μέτρια υδροπερατός) και
υποβάθρου (μη υδροπερατός), το πρόσθετο υδατικό φορτίο που
δέχτηκε το πρανές, η πολύ σημαντική μορφολογική κλίση του
πρανούς και η υποσκαφή που δημιουργείται από τα
αλλεπάλληλα μικρά και μεγαλύτερα ρέματα.
Μεσοχώρι 200μ. ΒΔ Η γεωλογική δομή και η σχετικά έντονη μορφολογία καθορίζουν
του Δημοτικού σε σημαντικό βαθμό και τις γεωτεχνικές συνθήκες που
Σχολείου επικρατούν στις θέσεις εκδήλωσης των κατολισθητικών κινήσεων.
Η ύπαρξη των χαλαρών υδροπερατών εδαφικών υλικών του
μανδύα αποσάθρωσης πάνω στο πρακτικά αδιαπέρατο υγιές
υπόβαθρο του φλύσχη, σε συνδυασμό με τη μορφολογίας και τον
ισχυρό διαποτισμό τους μέχρι κορεσμό από τα νερά της βροχής
και των πηγών, διαμορφώνει συνθήκες ασταθούς ισορροπίας, με
αποτέλεσμα την εκδήλωση κατολισθητικών κινήσεων.
Δρόμος Μεσοχώρι - Εξαιτίας των εδαφικών υλικών, των έντονων βροχοπτώσεων, της
Περιστέρι αυξημένης κλίσης πρανούς και της υποσκαφής του
μικρορέματος
Μεσοχώρι Εξαιτίας των εδαφικών υλικών, των έντονων βροχοπτώσεων, της
Ανατολικό άκρο αυξημένης κλίσης πρανούς και της εκσκαφής του πρανούς για
θεμελίωση σπιτιού.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 30
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Λιασκοβόρεμμα Η τεχνικογεωλογικές ιδιότητες του αργιλικού φλύσχη σε
συνδυασμό με την έντονη κλίση του πρανούς και την υποσκαφή
από τα νερά του ρέματος
Ι. Μ. Αγάθωνος Τα χαμηλά μηχανικά χαρακτηριστικά του εδαφικού
σχηματισμού, οι διαφορές των χαρακτηριστικών αυτών από
εκείνα του υγιούς υποβάθρου, οι διαφορετικές υδρογεωλογικές
συνθήκες εδαφικού σχηματισμού (μέτρια υδροπερατός) και
υποβάθρου (μη υδροπερατός), το πρόσθετο φορτίο που δέχτηκε
το πρανές , η πολύ σημαντική μορφολογική κλίση του πρανούς
Υπάτη ΒΑ άκρο Οφείλεται στη χαλαρότητα των σχηματισμών, την κλίση του
οικισμού πρανούς και στον κορεσμό και φόρτιση των υλικών αυτών με τα
νερά που τα εμποτίζουν και συμβάλλουν στη ελάττωση της
διατμητικής αντοχής τους
Δρόμος Πύργος - Η έντονη μορφολογία της περιοχής και τα χαμηλά μηχανικά
Υπάτη χαρακτηριστικά του σχηματισμού, σε συνδυασμό με την έντονη
τεχνητή κλίση του πρανούς που κατασκευάζεται για λόγους
«οικονομίας και προστασίας του περιβάλλοντος»
Δρόμος Καστανιά - Αίτια είναι οι εναλλαγές αργιλικών και ψαμμιτικών στρωμάτων,
Νεοχώρι το απότομο του πρανούς και ο κορεσμός με το νερό των υψηλών
βροχοπτώσεων
Πλημμυρικές καταστάσεις
Στην κοίτη του Σπερχειού ποταμού στα ανάντη έχουν γίνει ανθρωπογενείς
επεμβάσεις. Στην περιοχή που διασχίζει τη Δ. Ε. Υπάτης δεν έχει γίνει
οριοθέτηση. Εκτάσεις που καλλιεργούνται βρίσκονται στην πλημμυρική κοίτη
100ετίας και πιθανά 50ετίας με αποτέλεσμα να πλημμυρίζουν.
Παρόμοια φαινόμενα κατάληψης της κοίτης παρατηρούνται και στον Ίναχο
ποταμό. Οι προστασία αυτών των εκτάσεων γίνεται έμμεσα από τις «παράνομες»
αμμοληψίες που διενεργούνται.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 31
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Α
Α..5
5.. Σ
ΣΕΕΙΙΣ
ΣΜΜΙΙΚ
ΚΟΟΤ
ΤΗΗΤ
ΤΑΑ
5.1. Διαθέσιμα σεισμολογικά − σεισμοτεκτονικά στοιχεία της
ευρύτερης περιοχής και διάκριση σε ζώνες σεισμικότητας
Η ευρύτερη περιοχή του Νομού Φθιώτιδας, όπως προκύπτει από την
ανάλυση των μηχανισμών γένεσης ισχυρών επιφανειακών σεισμών, οι οποίοι
έγιναν κατά τη χρονική περίοδο 1956 – 1986 στον Ελληνικό χώρο,
χαρακτηρίζεται από ένα σύγχρονο εφελκυστικό σεισμοτεκτονικό καθεστώς και
ανήκει σε ένα χώρο γενικά μέτριας σεισμικής επικινδυνότητας.
Για την καλύτερη κατανόηση του σεισμικού δυναμικού κρίθηκε σκόπιμο να
συγκεντρωθούν τα στοιχεία των σεισμών που έχουν καταγραφεί στην ευρύτερη
περιοχή. Χρησιμοποιήθηκε ο κατάλογος που τηρείται για το σύνολο του
Ελληνικού χώρου στη Δ/νση Τεχνικής Γεωλογίας του Ι.Γ.Μ.Ε., του οποίου οι
πρωταρχικές πηγές αποτελέσαν το δελτίο του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου
Αστεροσκοπείου Αθηνών, ο κατάλογος του Εργαστηρίου του Αριστοτέλειου
Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και πλήθος βιβλιογραφικών αναφορών. Τα
στοιχεία των σεισμικών συμβάντων μεγέθους Ms 5,0 βαθμών της κλίμακας
Richter που εκδηλώθηκαν σε μια περιοχή ακτίνας 100km από το Δήμο
Υπάτης, κατά την περίοδο 550π.Χ. – 1.900μ.Χ. καθώς και αυτών με μέγεθος
Ms 5,0 βαθμών της κλίμακας Richter από το 1.901 έως 31-08-06,
συνοψίζονται στους πίνακες που ακολουθούν. Η παρατήρηση των στοιχείων
αυτών μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η περιοχή πολύ σπάνια έχει πληγεί κατά
το παρελθόν από σεισμούς.
Κατάλογος σεισμών μεγέθους Ms 5,0 βαθμών της κλίμακας Richter που
εκδηλώθηκαν σε μια περιοχή ακτίνας 100km από το Δήμο Υπάτης, κατά την
περίοδο 550π.Χ. – 1.900μ.Χ.
Χρονιά Μήνας Ημέρα Ώρα Λεπτό Δ/λεπτο Γεωγραφικό Γεωγραφικό Βάθος Μέγεθος
Πλάτος Μήκος
-510 39,30 22,40 7,00
-427 38,50 23,10 6,00
-426 38,85 22,78 7,00
-373 38,20 22,20 6,80
-347 38,40 22,50 6,00
-279 38,40 22,40 6,80
-226 38,80 22,70 6,50
23 38,30 22,10 6,30
61 38,20 22,00 6,30
105 38,80 23,10 6,60
361 38,40 22,60 6,90
551 38,40 22,70 7,00
551 38,30 21,80 6,50
551 38,80 22,80 6,70
996 38,30 22,40 6,80
1321 38,30 23,30 6,30
1514 38,20 21,40 6,00
1545 38,80 22,30 7,00
1566 Ιούλιος 11 38,20 21,60 6,50
1580 38,45 22,31 6,80
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 32
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
1660 Μάρτιος 38,30 22,40 6,40
1703 Φεβρουάριος 38,40 21,80 6,10
1714 Ιούλιος 29 38,30 21,80 6,30
1740 Οκτώβριος 5 38,80 22,60 6,60
1743 Φεβρουάριος 12 38,30 22,60 6,60
1748 Μάιος 25 15 0 0,00 38,20 22,20 6,60
1754 Ιούνιος 15 38,40 21,90 6,00
1756 Οκτώβριος 20 38,40 21,90 6,80
1758 Μάιος 38,90 22,90 6,60
1769 38,40 22,10 6,80
1773 Μάρτιος 15 8 0 0,00 38,30 22,70 6,40
1785 Φεβρουάριος 9 38,20 21,70 6,00
1785 Φεβρουάριος 10 4 0 0,00 38,20 21,70 6,50
1794 Ιούνιος 11 38,30 22,40 6,70
1804 Ιούνιος 8 3 0 0,00 38,20 21,70 6,40
1806 Ιανουάριος 23 38,20 21,80 6,20
1817 Αύγουστος 23 8 0 0,00 38,30 22,10 6,60
1833 Ιούνιος 10 39,40 21,30 6,00
1852 Ιούλιος 14 4 20 0,00 38,70 22,30 6,00
1853 Αύγουστος 18 8 30 0,00 38,40 23,40 6,60
1853 Σεπτέμβριος 29 11 45 0,00 38,30 23,40 6,30
1861 Δεκέμβριος 26 6 30 0,00 38,25 22,16 6,70
1864 Οκτώβριος 21 39,40 23,30 6,00
1868 Οκτώβριος 3 39,20 23,40 6,30
1870 Αύγουστος 1 0 41 0,00 38,48 22,55 6,80
1888 Σεπτέμβριος 9 38,23 22,11 6,30
1889 Αύγουστος 25 38,40 22,00 7,00
1893 Μάιος 23 22 2 0,00 38,31 23,25 6,30
1894 Απρίλιος 20 16 52 0,00 38,60 23,00 6,70
1894 Απρίλιος 27 19 21 0,00 38,66 23,04 7,20
Κατάλογος σεισμών μεγέθους Ms 5,0 βαθμών της κλίμακας Richter που
εκδηλώθηκαν σε μια περιοχή ακτίνας 100km από το Δήμο Υπάτης, κατά την
περίοδο 1.901 έως 31-08-2006
Χρονιά Μήνας Ημέρα Ώρα Λεπτό Δ/λεπτο Γεωγραφικό Γεωγραφικό Βάθος Μέγεθος
Πλάτος Μήκος
1902 Αύγουστος 2 5 38 30 38,30 21,80 5,5
1903 Ιούλιος 21 13 3 30 38,20 21,80 5,5
1909 Μάιος 30 6 14 30 38,40 22,20 6,2
1909 Ιούνιος 13 9 15 30 38,30 22,00 5,5
1909 Ιούνιος 15 23 30 30 38,10 22,20 5,7
1911 Ιανουάριος 18 3 48 7 38,50 22,20 5,2
1911 Ιανουάριος 23 23 37 21 38,50 22,20 5,2
1911 Μάρτιος 16 3 12 43 38,20 22,00 5,4
1911 Οκτώβριος 22 22 31 45 38,50 23,00 6,0
1911 Οκτώβριος 31 23 9 3 38,50 23,00 5,0
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 33
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
1912 Μάρτιος 22 18 40 24 38,30 23,30 5,1
1914 Ιανουάριος 20 18 43 20 38,30 21,80 5,1
1914 Οκτώβριος 17 6 22 32 38,30 23,40 6,0
1914 Οκτώβριος 17 10 42 11 38,30 23,40 5,6
1915 Ιούνιος 4 17 22 2 38,10 21,50 5,8
1915 Νοέμβριος 21 22 46 48 38,40 21,80 5,3
1916 Σεπτέμβριος 27 15 2 13 38,90 23,00 5,9
1917 Σεπτέμβριος 23 19 45 21 38,30 23,30 5,0
1917 Δεκέμβριος 24 9 13 55 38,40 21,80 6,0
1917 Δεκέμβριος 27 7 42 32 38,40 21,80 5,3
1918 Ιανουάριος 20 2 36 40 38,70 23,00 5,5
1918 Ιανουάριος 27 12 56 47 38,50 22,00 5,5
1918 Ιούλιος 11 9 48 17 38,40 21,40 5,4
1921 Σεπτέμβριος 13 8 59 53 38,90 21,20 6,0
1921 Σεπτέμβριος 14 3 27 42 38,90 21,20 5,4
1925 Ιούνιος 6 8 51 28 38,20 21,70 5,2
1926 Ιούλιος 2 5 25 23 38,20 22,70 5,0
1927 Δεκέμβριος 12 23 57 15 38,50 22,50 5,1
1928 Ιανουάριος 22 0 18 15 38,60 22,60 5,4
1390 Φεβρουάριος 23 18 19 12 38,50 23,00 6,0
1930 Μάρτιος 31 12 33 48 38,50 23,00 6,1
1392 Αύγουστος 15 4 34 42 38,50 22,20 100 5,8
1942 Ιούνιος 1 9 1 18 38,30 22,40 5,2
1942 Ιούνιος 1 9 17 40 38,30 22,40 5,6
1942 Ιούνιος 1 22 10 21 38,30 22,40 5,0
1942 Ιούνιος 4 15 15 12 38,60 23,00 5,0
1943 Μάρτιος 25 2 50 28 38,50 23,20 5,3
1947 Απρίλιος 16 13 22 6 38,30 21,80 5,2
1948 Ιανουάριος 17 2 26 23 38,20 21,50 5,2
1949 Οκτώβριος 4 17 33 23 38,50 21,80 5,1
1952 Οκτώβριος 13 16 42 27 38,80 23,20 5,5
1953 Μάρτιος 4 15 30 32 38,50 21,80 10 5,0
1953 Απρίλιος 13 12 51 11 39,00 22,60 10 5,0
1953 Ιούνιος 13 18 38 58 38,20 22,70 10 5,0
1953 Νοέμβριος 30 13 20 58 38,50 21,40 10 5,2
1954 Απρίλιος 30 13 2 36 39,30 22,20 10 6,9
1954 Μάιος 4 16 43 20 39,30 22,20 10 5,6
1954 Μάιος 4 16 45 27 39,30 22,20 10 5,7
1954 Μάιος 4 23 44 54 39,30 22,20 10 5,1
1954 Μάιος 25 22 3 32 39,30 22,20 10 5,4
1954 Ιούνιος 14 20 6 23 38,25 21,50 10 5,0
1954 Δεκέμβριος 2 18 29 47 39,40 22,60 10 5,0
1955 Ιανουάριος 3 1 7 3 39,00 22,10 10 5,5
1955 Ιανουάριος 8 7 53 1 39,20 22,00 10 5,2
1955 Φεβρουάριος 21 19 46 44 39,40 23,10 10 5,0
1955 Μάρτιος 15 18 43 0 38,30 21,90 10 5,0
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 34
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
1955 Απρίλιος 19 16 47 19 39,40 23,10 10 6,0
1955 Απρίλιος 21 7 18 19 39,30 23,10 10 5,7
1955 Μάιος 13 19 54 32 39,25 23,00 10 5,0
1955 Οκτώβριος 9 14 18 22 39,00 22,75 10 5,0
1956 Μάιος 18 22 8 28 39,00 22,80 10 5,1
1956 Νοέμβριος 2 16 4 33 39,30 23,10 10 5,7
1957 Ιανουάριος 3 7 36 27 38,20 21,30 10 5,2
1957 Μάρτιος 8 12 14 14 39,30 22,70 10 6,5
1957 Μάρτιος 8 12 21 13 39,30 22,65 10 6,8
1957 Μάρτιος 8 20 37 57 39,30 23,00 10 5,5
1957 Μάρτιος 8 23 35 9 39,25 22,80 10 6,0
1957 Μάρτιος 28 22 26 1 39,30 22,70 10 5,2
1957 Μάιος 21 13 24 18 39,40 22,80 10 5,3
1957 Ιούλιος 13 3 31 41 39,40 22,70 10 5,0
1957 Σεπτέμβριος 20 2 19 24 39,50 23,00 10 5,0
1957 Οκτώβριος 18 1 50 49 38,40 21,90 10 5,2
1957 Νοέμβριος 9 23 55 51 38,30 22,40 10 5,1
1957 Νοέμβριος 26 8 15 24 39,30 22,75 10 5,2
1597 Νοέμβριος 27 3 8 4 39,20 22,60 10 5,5
1958 Φεβρουάριος 16 16 30 10 38,50 21,80 10 5,0
1958 Μάρτιος 29 3 0 42 38,30 22,50 10 5,0
1962 Ιανουάριος 19 19 38 5 38,40 22,19 10 5,3
1963 Νοέμβριος 3 14 36 2 38,90 21,10 10 5,0
1965 Μάρτιος 31 9 47 26 38,40 22,30 10 6,5
1965 Ιούλιος 6 3 18 41 38,40 22,40 10 6,2
1966 Φεβρουάριος 5 2 1 44 39,05 21,61 5 6,4
1966 Φεβρουάριος 5 2 57 57 39,25 21,69 25 5,4
1966 Μάρτιος 8 18 51 41 39,15 21,20 5 5,3
1966 Μάρτιος 14 14 8 37 39,24 21,18 5 5,1
1966 Απρίλιος 1 13 14 57 39,18 21,21 5 5,2
1966 Απρίλιος 3 11 36 22 39,13 21,27 16 5,1
1966 Μάιος 4 6 36 58 38,88 21,29 47 5,5
1966 Αύγουστος 6 2 31 50 39,04 21,22 5 5,3
1966 Νοέμβριος 9 15 12 40 38,88 21,76 10 5,0
1967 Ιανουάριος 4 5 58 54 38,40 21,83 16 5,4
1968 Δεκέμβριος 10 11 28 34 38,90 21,31 20 5,1
1969 Αύγουστος 13 4 6 0 38,54 21,64 5 5,0
1970 Απρίλιος 8 13 50 30 38,32 22,60 19 5,8
1970 Απρίλιος 20 15 39 29 38,24 22,63 5 5,3
1972 Ιούνιος 15 0 33 23 38,25 22,01 13 5,1
1974 Νοέμβριος 14 13 22 33 38,46 23,08 5 5,2
1974 Νοέμβριος 14 14 26 49 38,46 23,08 5 5,2
1974 Νοέμβριος 14 15 29 44 38,52 23,09 5 5,3
1974 Δεκέμβριος 1 6 21 16 38,52 22,96 5 5,0
1974 Δεκέμβριος 2 23 2 18 38,43 22,21 17 5,2
1975 Ιανουάριος 8 19 32 35 38,17 22,80 25 5,2
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 35
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
1975 Απρίλιος 4 5 16 19 38,13 22,07 33 5,7
1975 Ιούνιος 30 13 26 57 38,48 21,59 17 5,4
1975 Ιούλιος 25 19 17 10 38,42 21,80 5 5,2
1975 Δεκέμβριος 21 16 7 52 38,41 21,70 5 5,6
1975 Δεκέμβριος 31 9 45 46 38,50 21,71 5 5,5
1976 Ιανουάριος 1 0 4 7 38,44 21,59 39 5,0
1976 Φεβρουάριος 22 12 2 54 39,37 22,19 32 5,1
1977 Δεκέμβριος 29 16 52 59 38,41 22,28 16 5,2
1980 Ιούλιος 4 20 20 16 39,28 22,91 71 5,1
1980 Ιούλιος 6 5 34 43 39,24 22,94 9 5,2
1980 Ιούλιος 7 16 4 41 39,26 22,93 18 5,2
1980 Ιούλιος 9 2 11 56 39,28 22,99 5 6,8
1980 Ιούλιος 9 6 1 49 39,29 22,92 12 5,3
1980 Ιούλιος 10 19 39 4 39,27 22,97 22 5,5
1980 Ιούλιος 15 11 34 55 39,28 23,08 33 5,0
1980 Ιούλιος 16 0 6 60 39,34 22,80 37 5,1
1980 Ιούλιος 29 20 41 32 39,25 23,07 30 5,0
1980 Αύγουστος 11 9 16 0 39,28 22,87 7 5,3
1980 Σεπτέμβριος 26 4 19 19 39,28 22,76 14 5,0
1980 Οκτώβριος 21 4 7 20 39,28 23,05 5 5,0
1981 Φεβρουάριος 24 20 53 38 38,17 22,97 14 6,8
1981 Φεβρουάριος 25 5 8 15 38,21 23,19 6 5,6
1981 Φεβρουάριος 28 17 6 24 38,15 23,28 9 5,0
1981 Μάρτιος 4 21 58 6 38,20 23,26 14 6,3
1981 Μάρτιος 4 23 4 48 38,19 23,13 5 5,0
1981 Μάρτιος 5 1 10 15 38,18 23,17 5 5,2
1981 Μάρτιος 5 6 59 7 38,22 23,18 6 6,1
1981 Μάρτιος 7 11 34 45 38,14 23,29 5 5,2
1981 Μάρτιος 7 11 51 36 38,26 23,30 5 5,0
1981 Μάρτιος 12 1 49 40 38,27 23,35 10 5,1
1981 Μάρτιος 18 16 55 31 38,24 23,20 5 5,2
1981 Μάιος 6 0 18 25 39,31 22,98 25 5,0
1983 Σεπτέμβριος 19 1 18 15 38,73 22,33 23 5,1
1984 Φεβρουάριος 11 8 2 51 38,32 21,93 24 5,6
1985 Απρίλιος 30 18 14 13 39,24 22,89 13 5,8
1988 Μάρτιος 8 11 38 57 38,82 21,11 28 5,1
1988 Σεπτέμβριος 11 21 45 24 38,15 23,22 13 5,0
1988 Δεκέμβριος 22 9 56 49 38,34 21,75 19 5,0
1990 Μάιος 17 8 44 6 38,39 22,22 33 5,0
1991 Οκτώβριος 25 21 24 40 38,28 22,23 8 5,0
1992 Νοέμβριος 18 21 10 43 38,27 22,33 23 5,7
1993 Φεβρουάριος 4 2 22 56 38,16 22,62 5 5,1
1993 Μάρτιος 18 15 47 2 38,26 22,20 51 5,4
1993 Ιούλιος 14 12 31 50 38,16 21,76 13 5,6
1993 Νοέμβριος 4 5 18 36 38,37 21,94 5 5,1
1995 Ιούνιος 15 0 15 51 38,37 22,15 26 6,1
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 36
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
1995 Ιούνιος 15 0 30 53 38,33 21,93 5 5,7
1995 Σεπτέμβριος 28 6 17 31 38,16 22,00 47 5,3
1995 Δεκέμβριος 25 23 19 31 38,68 22,21 76 5,0
1997 Νοέμβριος 5 21 10 28 38,34 22,31 5 5,4
1999 Φεβρουάριος 7 22 28 38 39,00 23,17 15 5,2
2000 Απρίλιος 27 19 3 46 38,37 22,10 5 5,1
2002 Δεκέμβριος 31 20 28 33 39,00 21,25 18 5,1
2002 Δεκέμβριος 31 20 47 4 38,93 21,18 22 5,1
2005 Αύγουστος 4 5 47 40 38,99 23,33 23 5,1
Οι σεισμοί που ορίζουν τη σεισμικότητα και κυρίως τη σεισμική
επικινδυνότητα μιας περιοχής, έχουν μέγεθος 5,5 και άνω. Η ενέργεια που
εκλύεται από σεισμούς μικρότερου μεγέθους είναι σχετικά ασήμαντη, ιδιαίτερα
όταν η εστία τους είναι σε βάθος μικρότερο των 10km.
Ζώνες σεισμικότητας
Ο Παπαζάχος (1998) χρησιμοποιώντας ένα πολύ μεγάλο δείγμα
σεισμολογικών παρατηρήσεων κατένειμε γεωγραφικά τη σεισμικότητα της
χώρας σε σεισμικές ζώνες.
Βάση για τον ποσοτικό καθορισμό των μέτρων σεισμικότητας σε μια περιοχή
απετέλεσε η σχέση Gutenberg – Richter (1994) μεταξύ του αριθμού Νt, των
σεισμών που συμβαίνουν σε μια περιοχή σε χρόνο t ετών και έχουν μέγεθος Μ
ή μεγαλύτερο. Η σχέση αυτή έχει τη μορφή logNt = at – Bm, όπου at και b
είναι παράμετροι που μπορούν να υπολογισθούν με βάση τις διαθέσιμες
παρατηρήσεις. Η παράμετρος a έχει σχέση με το εμβαδόν της ζώνης ενώ η
παράμετρος b εξαρτάται από τη μηχανική ομοιογένεια του υλικού και τις
τεκτονικές τάσεις.
Λόγω της απουσίας καταγραφής σεισμικών γεγονότων, η περιοχή μελέτης
παραμένει εκτός των καθορισμένων σεισμικών ζωνών.
Σύμφωνα με Δρακόπουλο Ι., Μακρόπουλο Κ., (1982). Το πιο πιθανό
μέγιστο μέγεθος που αναμένεται τα επόμενα 100 χρόνια είναι 7,0. Ενώ οι τιμές
μέγιστης αναμενόμενης επιτάχυνσης είναι 120 cm/sec2, με πιθανότητα 90% να
μη γίνει υπέρβαση της στα επόμενα 25 χρόνια. Περίοδος επανάληψης 238
χρόνια.
Συνοπτικά
Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν παραπάνω για τη σεισμικότητα της περιοχής
μελέτης, με βάση τα σεισμοτεκτονικά κριτήρια και την ιστορική και πρόσφατη
σεισμική δράση, η περιοχή ενδιαφέροντος δεν παρουσιάζει ιδιαίτερη τρωτότητα
από τους σεισμούς και τα επακόλουθα αυτών προβλήματα, τα οποία θα
μπορούσαν να επηρεάσουν την κατασκευή συνήθων κτιρίων. Για την
κατασκευή όμως μεγάλης σημασίας έργων και κτιρίων, θα πρέπει να γίνεται
σωστός αντισεισμικός σχεδιασμός, καθώς η περιοχή επηρεάζεται από τα
γειτονικά και ιδιαίτερα από τα μακρινότερα ισχυρά σεισμικά κέντρα
Σεισμική επικινδυνότητα βάση ΕΑΚ
Με τον όρο σεισμική επικινδυνότητα ενός τόπου εννοούμε την αναμενόμενη
στον τόπο αυτό τιμή της σεισμικής έντασης γ (μακροσεισμική ένταση, μέγιστη
εδαφική επιτάχυνση, ταχύτητα, μετάθεση, ή τις φασματικές τους τιμές) σε
καθορισμένο χρονικό διάστημα με ορισμένη πιθανότητα υπέρβασης της τιμής
αυτής.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 37
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Ο χάρτης αυτός χωρίζει την Ελλάδα σε τρεις ζώνες με τιμές του σεισμικού
συντελεστή 0,16g, 0,24g και 0,36g αντίστοιχα. Οι τιμές αυτές αντιστοιχούν σε
πιθανότητα υπέρβασης 10% για χρονική διάρκεια 50 ετών.
Σύμφωνα λοιπόν με την Ζώνη Σεισμικής Επικινδυνότητας που εντάσσεται
κάθε περιοχή αντιστοιχεί μια τιμή σεισμικής επιτάχυνσης του εδάφους η οποία
δίδεται από τον τύπο Α=α.g (όπου g=επιτάχυνση βαρύτητας). Δηλαδή για την
περιοχή ενδιαφέροντος η οποία εντάσσεται στην ζώνη ΙΙ και ο σεισμικός
συντελεστής είναι α=0,24g, η σεισμική επιτάχυνση είναι: Α=2,3544m/sec2 .
Α.5.2 Διαθέσιμα ιστορικά στοιχεία για την εκδήλωση κυμάτων
βαρύτητας (Τσουνάμι)
Η περιοχή δεν βρέχεται από θάλασσα.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 38
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Α
Α..6
6.. ΤΤΕΕΧΧΝ
ΝΙΙΚ
ΚΟΟΓ
ΓΕΕΩ
ΩΛΛΟ
ΟΓ ΓΙΙΚ
ΚΗΗ Σ
ΣΥΥΜ
ΜΠΠΕ
ΕΡΡΙΙΦ
ΦΟΟΡ
ΡΑΑ Τ
ΤΩΩΝ
Ν
Γ
ΓΕΕΩΩΛ ΛΟ
ΟΓΓΙΙΚ
ΚΩΩΝ
ΝΣ ΣΧ
ΧΗΗΜΜΑ
ΑΤΤΙΙΣ
ΣΜΜΩΩΝΝ
A.6.1. Ομαδοποίηση των εδαφικών και βραχωδών σχηματισμών σε
αναφορά με τα φυσικά και μηχανικά χαρακτηριστικά
Οι σχηματισμοί κατηγοριοποιούνται σε ομάδες ανάλογα με τα φυσικά και
μηχανικά χαρακτηριστικά τους.
Συμβολισμοί:
VP = Ταχύτητα επιμηκών σεισμικών κυμάτων.
ρ = Μέση πυκνότητα γεωλογικών σχηματισμών.
Ομάδα 1
Πρόσφατοι έως σύγχρονοι σχηματισμοί. Κυρίως προσχώσεις, υλικά του
ελουβιακού μανδύα, ποτάμιες αποθέσεις, κώνοι κορημάτων, πλευρικά
κορήματα, ριπίδια, θίνες, ηφαιστειακά συμφυρματοπαγή: άμμοι, άργιλοι,
αμμούχοι ή ιλυούχοι άργιλοι, κροκάλες και λατύπες, συνήθως χωρίς
επιφανειακά υδροφόρο ορίζοντα.
Χαλαροί σχηματισμοί και τοπικά ελάχιστα συνεκτικοί, λεπτοκοκκώδης και
χονδροκλαστικοί, χωρίς στρώση και με ταχεία και συχνή εναλλαγή των
λιθολογικών φάσεων οριζόντια και κατακόρυφα.
Φυσικά και μηχανικά χαρακτηριστικά κυμαινόμενα σε ευρέα πλαίσια,
ανάλογα με τη λιθολογική σύσταση και κοκκομετρική διαβάθμιση.
Σχηματισμός φ(ο) c (kN/m2) σc (kN/m2)
Τεταρτογενή χαλαρά ιζήματα (αργιλικά εδάφη) 15-25 0-15 5-50
ιλύες, άργιλοι, πηλοί με μικρό ποσοστό άμμων
Τεταρτογενή αδρόκοκκα χαλαρά ιζήματα 20-35 0-15 5-60
(αμμώδη εδάφη), αμμοάργιλοι, άμμοι, ψηφίδες,
χάλικες.
Τεταρτογενή συνεκτικά ιζήματα, άμμοι, 20-35 10-40 30-150
ψηφίδες, χάλικες με συνδετικό υλικό
Ταχύτητα επιμήκων σεισμικών κυμάτων Vp=300-1400m/sec. Μέση
πυκνότητα γεωλογικών σχηματισμών ρ = 1.8-2.0 gr/cm3.
Ομάδα 2
Παλαιές προσχώσεις, πλευρικά κορήματα, κώνοι κορημάτων και
αναβαθμίδες, πλειστοκαινικής κυρίως ηλικίας: ερυθρογή, αμμώδεις άργιλοι,
ψηφίδες, κροκάλες και λατύπες, μικρών συνήθως διαστάσεων, που
παρουσιάζουν σαφή εναλλαγή των αδρομερών και λεπτομερών λιθολογικών
φάσεων. Αμιγείς αργιλικοί (λεπτομερείς) ορίζοντες είναι σπάνιοι. Στρώση
ατελής, συνεκτικότητα συνήθως μέτρια που οφείλεται σε αργιλομαργαϊκό
συγκολλητικό υλικό.
Χαλαροί σχηματισμοί ηφαιστειακής προέλευσης: κίσσηρη, σποδός,
σύγχρονοι έως πρόσφατοι, και τόφφοι ποικίλης ηλικίας. Χαρακτηρίζονται από
πολύ υψηλό πορώδες και γενικά μικρό πάχος (20-60 μ.). δεν παρατηρείται
επιφανειακός υδροφόρος ορίζοντας.
Σχηματισμός φ(ο) c (kN/m2) σc (kN/m2)
Τεταρτογενείς ιζηματογενείς σχηματισμοί
Αργιλομάργες 20-30 20-40 55-150
Κροκαλοπαγή, λατυποπαγή, ψαμμίτες 35-45 30-80 110-400
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 39
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Ταχύτητα επιμήκων σεισμικών κυμάτων Vp = 1300-2000 m/sec. Μέση
πυκνότητα γεωλογικών σχηματισμών ρ = 2.0-2.5 gr/cm3.
Ομάδα 3
Σχηματισμοί του φλύσχη κυρίως αργιλικοί σχιστόλιθοι, ιλυόλιθοι,
ψαμμίτες, κροκαλοπαγή και τοπικά στρώσεις ασβεστόλιθων μικρού πάχους.
Μηχανική αντοχή χαμηλή στην αργιλική φάση, αντίθετα, υψηλή στους
ψαμμίτες. Οι σχηματισμοί αυτοί χαρακτηρίζονται στο σύνολό τους από μεγάλη
ετερογένεια και ανομοιόμορφη μηχανική συμπεριφορά.
Σχηματισμός φ(ο) c (kN/m2) σc (kN/m2)
Φλύσχης, εναλλαγές ιλυολίθων και ψαμμιτών,
σπανιότερα κροκαλοπαγή, σχιστόλιθοι και
ασβεστόλιθοι.
Ιλυόλιθοι 20-30 20-50 50-250
Ψαμμίτες, κροκαλοπαγή 25-45 50-100 150-500
Ταχύτητα επιμήκων σεισμικών κυμάτων Vp = 1800-3500 m/sec. Μέση
πυκνότητα γεωλογικών σχηματισμών ρ = 2.2-2.7 gr/cm3.
Ομάδα 4 2η υπο-ομάδα
Ασβεστόλιθοι και δολομίτες αυτόχθονες ή επωθημένοι, παχυστρωματώδεις
έως άστρωτοι, καρστικοί με σπάνιες ενστρώσεις σχιστοψαμμιτών
Σχηματισμός φ(ο) c (kN/m2) σc (kN/m2)
Ασβεστόλιθοι Σχιστοκερατόλιθοι 30-45 50-100 150-500
Ταχύτητα επιμήκων σεισμικών κυμάτων Vp = 3500-4500 m/sec. Μέση
πυκνότητα γεωλογικών σχηματισμών ρ = 2.6-2.9 gr/cm3.
Ομάδα 5
Βασικά πλουτώνια και ηφαιστειακά πετρώματα (βασάλτης, διαβάσης κλπ.)
χαρακτηρίζονται από υψηλή κατά κανόνα συνεκτικότητα.
Σχηματισμός φ(ο) c (kN/m2) σc (kN/m2)
Οφιόλιθοι (σερπεντινιωμένοι περιδοτίτες και 25-35 30-100 80-400
δουνίτες κ.λ.π.)
Ταχύτητα επιμήκων σεισμικών κυμάτων Vp = 4300-6000 m/sec. Μέση
πυκνότητα γεωλογικών σχηματισμών ρ = 2.5-2.9 gr/cm3.
A.6.2. Διάκριση των τεχνικογεωλογικών ενοτήτων
Για κάθε επιμέρους σχηματισμό γίνεται ταξινόμηση.
Τα κριτήρια ταξινόμησης περιλαμβάνουν την γεωμορφολογία, τα γεωλογικά
και υδρογεωλογικά χαρακτηριστικά, την μηχανική συμπεριφορά, το πάχος των
γεωλογικών σχηματισμών, τις γεωδυναμικές διεργασίες, τους γεωλογικούς
κινδύνους και τη σεισμικότητα, όπως αυτά υφίσταται στην περιοχή.
Για τη διάκριση – ταξινόμηση χρησιμοποιήθηκε η κατηγοριοποίηση του
ΝΕΑΚ 2000.
Κατηγορία Περιγραφή Σχηματισμός
Βραχώδες υπόβαθρο. Ασβεστόλιθοι
Α
Ανήκει στην κατηγορία εδάφους Α. Εκρηξιγενή
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 40
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Στις θέσεις που οι σχηματισμοί είναι επιφανειακά έντονα
αποσαθρωμένοι, η μηχανική συμπεριφορά τους μεταπίπτει
στη συμπεριφορά εδαφικών σχηματισμών που αντιστοιχούν
στην κατηγορία εδάφους Β.
Βραχώδες υπόβαθρο.
Ανήκει στην κατηγορία εδάφους Α εφόσον η θεμελίωση γίνει
Α κάτω από τον ελλουβιακό μανδύα αποσάθρωσης ή τα Φλύσχης
κορήματα και πάνω στο υγιές συνεκτικό ή βραχώδες
υπόβαθρο.
Εδάφη μέσης συνεκτικότητας.
Ανήκουν στις κατηγορίες εδαφών Β ή Χ ανάλογα με το πάχος
Β και Χ και την μηχανική τους συμπεριφορά. Περιλαμβάνονται οι Μανδύας φλύσχη.
πρόσφατες αποθέσεις που αποτελούνται κύρια από
ιλυοαργιλικά εδάφη, χαμηλής αντοχής, άμμους με άργιλο
και αμμοχάλικα μέσης έως μικρής πυκνότητας.
Πλευρικά
Μαλακά εδάφη. κορήματα και οι
επιφανειακές
Γ και Χ Ανήκουν στις κατηγορίες εδαφών Γ ή Χ ανάλογα με το πάχος χαλαρές
και την μηχανική τους συμπεριφορά. αποθέσεις του
Τεταρτογενούς.
Κοίτες ποταμών και ρεμάτων – επιχωματώσεις.
Ανήκουν στις κατηγορίες εδαφών Χ.
Περιλαμβάνονται οι περιοχές της κοίτης του ποταμού και οι
Χ γειτονικές τους, καθώς και οι επιχωματώσεις.
Υφίστανται ιδιαίτερα δυσμενείς σεισμικές συνθήκες λόγω
πιθανής αστοχίας των πρανών, επιδράσεων της τοπογραφίας
κλπ.
Υλικά πρόσφατων και παλαιότερων κατολισθητικών
κινήσεων.
Κατολισθαίνουσες
Χ Σύμμικτα υλικά, κυρίως χαλαρά αμμοϊλυώδη και μαλακά μάζες
ιλυοαργιλικά, εποχιακά κορεσμένα με αντοχές κοντά στις
παραμένουσες.
Οι σχηματισμοί, σε περιπτώσεις τοπικών ισχυρών κλίσεων μεταπίπτουν στην Κατηγορία Χ.
A.6.3. Επίδραση των τεχνικογεωλογικών συνθηκών στην
οικιστική ανάπτυξη και στις άλλες χρήσεις γης
Η μελέτη των τεχνικογεωλογικών συνθηκών αποσκοπεί στη διαμόρφωση
προτάσεων για την οικιστική ανάπτυξη σε σωστή περιβαλλοντικά κατεύθυνση
και ασφαλή για το οικοσύστημα και τον άνθρωπο.
Διακρίνονται τρεις ζώνες οικιστικής καταλληλότητας, δηλαδή:
(α) περιοχών που θεωρούνται ασφαλείς χωρίς την λήψη ιδιαίτερων πρόσθετων
μέτρων,
(β) περιοχών που θεωρούνται επισφαλείς, αν και δεν παρουσιάζουν σύγχρονα
φαινόμενα εδαφικών μετακινήσεων, κυρίως λόγω της δράσης του
υπεδαφικού νερού και της γενικής τους αστάθειας, ιδιαίτερα κάτω από
δυναµική φόρτιση και
(γ) περιοχών με δυσμενείς τεχνικογεωλογικές συνθήκες που θεωρούνται
ακατάλληλες για οικοδόμηση.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 41
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Πλαγιές της Δ.Ε. Υπάτης δομούνται σε φλύσχη με χαμηλά μηχανικά
χαρακτηριστικά. Το έντονο ανάγλυφο σε συνδυασμό με την υποσκαφή της
βάσης των πρανών από τα ρέματα δημιουργεί αξιόλογα φαινόμενα διάβρωσης.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 42
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Α
Α..7
7.. Γ
ΓΕΕΩ
ΩΛΛΟ
ΟΓΓΙΙΚ
ΚΟΟΙΙ Π
ΠΟΟΡ
ΡΟΟΙΙ
A.7.1.α. Συνθήκες υδροφορίας
Η σημαντικότερη εκφόρτιση του καρστικού συστήματος της Οίτης
συντελείται μέσω φυσικών αγωγών που μεταγγίζουν νερά σε μεγάλους κώνους
κορημάτων. Ενισχύουν την παροχή στην περιοχή Κομποτάδων – Μεξιατών, που
συναντάμε συγκρότημα επτά (7) πηγών των οποίων η μέση ετήσια παροχή,
ύστερα από μηνιαίες μετρήσεις 11 ετών, ανέρχεται σε 0,433m3/sec.
Από το σύστημα πετρωμάτων του φλύσχη ορισμένοι πετρολογικοί τύποι
όπως οι ασβεστολιθικές στρώσεις, οι αδρόκοκκοι και κερματισμένοι ψαμμίτες,
τα κροκαλοπαγή και τα ψαθυρά γενικά καλύμματα, διαμορφώνουν
υδροφόρους ορίζοντες των οποίων η δυναμικότητα εξαρτάται από το πάχος και
την έκταση των παραπάνω λιθολογικών τύπων. Οι υδροφόροι αυτοί ορίζοντες
χαρακτηρίζονται ως μέτρια ως ικανοποιητικής δυναμικότητας με τοπική όμως
σημασία. Η εκφόρτιση των υδροφόρων αυτών οριζόντων γίνεται με πηγές
επαφής των οποίων η ανάβλυση συναντάται κοντά στην επαφή των παραπάνω
λιθολογικών τύπων με τα υποκείμενα αδιαπέρατα μέλη του φλύσχη που είναι
συνήθως αργιλικοί σχιστόλιθοι.
Στην σχιστοκερατολιθική διάπλαση και σε ορισμένες περιοχές, ορισμένα
από τα χαρακτηρισθέντα σαν «στεγανά μέλη» παρουσιάζουν αυξημένο βαθμό
αποσαθρώσεως.
Το γεγονός αυτό συντελεί στην απώλεια συνοχής των σχηματισμών και ως εκ
τούτου στην αύξηση του βαθμού υδροπερατότητας αυτών με αποτέλεσμα τη
δημιουργία ασθενών και περιορισμένης μάλλον εκτάσεως υδροφόρων
οριζόντων. Η υδροφορία αυτών των σχηματισμών εκμεταλλεύεται με αβαθή
πηγάδια από τους κατοίκους των ορεινών περιοχών για εποχιακή εξυπηρέτηση.
Οι υδατικοί πόροι της περιοχής περιλαμβάνουν τόσο τα επιφανειακά, όσο
και τα υπόγεια νερά. Οι υπόγειοι υδροφόροι αποτελούν την βασική πηγή
υδροληψίας για την ύδρευση των οικισμών της Δ.Ε., για την άρδευση των
γεωργικών εκμεταλλεύσεων και για την εξυπηρέτηση των εγκατεστημένων
βιοτεχνικών και βιομηχανικών δραστηριοτήτων. Στα πεδινά τμήματα της Δ.Ε.
και κυρίως κατά μήκος των κοιλάδων των ρεμάτων που διαρρέουν την περιοχή
Υπάτης καταγράφηκαν πλήθος πηγαδιών και γεωτρήσεων, ενώ στα λοφώδη και
ορεινά τμήματα έχουν καταγραφεί πηγαίες εμφανίσεις, πολλές από τις οποίες
υδρομαστεύονται και εξυπηρετούν ανάγκες τόσο ύδρευσης οικισμών όσο και
άρδευσης κυρίως τοπικά στα γύρω αγροτεμάχια. Από τα πηγάδια αντλούνται
για την άρδευση νερά του ελεύθερου υδροφόρου ορίζοντα, ενώ από τις
γεωτρήσεις οι βαθύτεροι υδροφόροι.
A.7.1.β. Υδρογεωλογικές λεκάνες
Συνήθως στα καρστικά συστήματα η υδρολογική με την υδρογεωλογική
λεκάνη δεν συμπίπτουν. Δημιουργούνται επικρεμάμενοι υπόγειοι υδροφορείς
που εκφορτίζονται από πηγές στην επαφή ή τροφοδοτούν με βραδείς ρυθμούς
μέσα από υπόγειες διαδρομές πηγές ή τον υδροφόρο ορίζοντα της κοιλάδας.
Δεν έχουν σχέση με την υδρολογική λεκάνη αλλά με την στρωματογραφία της
περιοχής. Συναντώνται όπου ασβεστολιθικά πετρώματα επικάθονται σε
αδιαπερατούς σχηματισμούς πχ. εκρηξιγενή, φλύσχη. Εκφορτίζονται από πηγές
που σχεδόν στο σύνολό τους αξιοποιούνται στην ύδρευση.
Στην υπόλοιπη έκταση της Δ.Ε., οι υδρολογικές λεκάνες σχεδόν ταυτίζονται
με τις υδρογεωλογικές. Τα όρια της υδρογεωλογικής λεκάνης, στα αδιαπέρατα
πετρώματα, μπορούν να προσδιοριστούν από τον υδροκρίτη.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 43
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
A.7.1.γ. Επιφανειακοί ταμιευτήρες
Στον Ίναχο ή Βίστριζα ποταμό κοντά στο δρόμο Συκάς – Άγ. Σώστης υπάρχει
το «φράγμα της Βίστριζας». Σύμφωνα με στοιχεία του Δήμου έχει παροχή
421m3/sec. Το νερό μοιράζεται στη Δ.Ε. Υπάτης και στη Δ.Ε.Σπερχειάδας του
Δήμου Μακρακώμης.
Βορειοανατολικά του φράγματος, σε απόσταση περίπου 1,2χλμ., υπάρχει η
λιμνοδεξαμενή Βίστριζας.
Νοτιοανατολικά των Μεξιατών, σε απόσταση περίπου 1,3χλμ., υφίσταται
λιμνοδεξαμενή.
Α.7.1.δ. Σημαντικές πηγές και καλλιέργειά τους
Οι εναλλαγές του συστήματος των πετρωμάτων του φλύσχη, οι υπερκείμενοι
ασβεστόλιθοι και το κλίμα της περιοχής που είναι ιδιαίτερα πλούσια σε
βροχοπτώσεις και χιονοπτώσεις εξηγούν την ύπαρξη των πολλών πηγών που
συναντάμε στα ανάντη.
Αναφέρονται οι πηγές που χρησιμοποιούνται στη ύδρευση
Πηγή Τ.Κ. που ανήκει Θέση υδροληψίας χρήση νερού Συντεταγμένες
η υδροληψία
Χ Υ
Π1 Αργυροχώρι Βελούχι Ι Αργυροχώρι 348202 4303484
Π2 Αργυροχώρι Βελούχι ΙΙ Αργυροχώρι 348227 4030335
Π3 Υπάτη Καναπάκι Υπάτη 347804 4301255
Π4 Υπάτη Κρυονέρια Υπάτη 348711 4300918
Π5 Καστανιά Αλμύρα Καστανιά 345762 4299686
Π6 Καστανιά Μπαζάνι Καστανιά 345920 4298914
Π7 Καστανιά Κεδράκι Καστανιά 344640 4300491
Π8 Καστανιά Γούρνες Καστανιά 344419 4300250
Π9 Καστανιά Κρυονέρι Καστανιά 345628 4300976
Π10 Νεοχώρι Μποτσιου Νεοχώρι 344308 4255026
Π11 Δάφνη Αμαλία Δάφνη 341745 4289609
Π12 Λύχνο Χαραυγιά Λύχνο 344003 4302859
Π13 Λύχνο Βάρκο Λύχνο 343890 4302719
Π14 Μεσοχώρι Καλόγερος Ι Μεσοχώρι 342455 4299804
Π15 Μεσοχώρι Καλόγερος ΙΙ Μεσοχώρι 342504 4299714
Π16 Μεσοχώρι Κατσαντώνης Μεσοχώρι 342614 4299512
Π17 Μεσοχώρι Νταλίνες Μεσοχώρι 342085 4300581
Π18 Μεσοχώρι Νεράκι Μεσοχώρι 341440 4301600
Π19 Πύργος Ανήλιαγο Πύργος 342113 4296775
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 44
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Π20 Πύργος Πύργος 341685 4299550
Π21 Περιστέρι Γεραλέξη Περιστέρι 341166 4299172
Π22 Περιστέρι Καραγκούνης Περιστέρι 341415 4299933
Π23 Περιστέρι Καραγκούνης Περιστέρι 341225 4300045
Α.7.1.ε. Περιοχές εμπλουτισμού υπόγειων υδάτων
Ο Ίναχος ποταμός και τα ρέματα Ξεροπόταμος, Ξεριάς, Καμαριώτης,
Κακαβόρεμμα και Γερακάρης καταλήγουν στον Σπερχειό ποταμό και
εμπλουτίζουν την πεδινή περιοχή που συναντάμε πλήθος γεωτρήσεων.
Η δημιουργία φραγμάτων στεροπαροχών στα ανάντη θα επιτρέψει την
λειτουργία αναβαθμών που μπορούν να κατασκευαστούν στις κοίτες για τον
εμπλουτισμό του υπόγειου υδροφόρου από τις χειμερινές και εαρινές
πλημμυρικές παροχές.
Α.7.1.στ. Εκμετάλλευση υδρογεωτρήσεων
Για την ύδρευση των οικισμών στα πεδινά αντλούνται οι παρακάτω γεωτρήσεις:
Συντεταγμένες Τεχνικά χαρακτηριστικά γεώτρησης
σωλήνωσης
Βάθος γεώτρησης (m)
Στάθμη άντλησης(m)
Στάθμη ηρεμίας(m)
Τ.Κ. χρήσης νερού
Διαθέσιμη παροχή
Θέση υδροληψίας
παροχή σε m3/h
Εκμεταλλεύσιμη
Τ.Κ. που ανήκει
η υδροληψία
Χ Υ Διάμετρος
Γεώτρηση
σε m3/h
(ίντσες)
Γ1 Κομποτάδες 7 Βρύσες Κομποτάδες 356514 4303383 7 8 15 15
Γ2 Κομποτάδες Βαθύρεμα Κομποτάδες 355603 4303194 100 8 30 30
Γ3 Κομποτάδες Γήπεδο Κομποτάδες 356096 4303379 80 8 25 25
Γ4 Μεξιάτες Κουτσοπλα- Μεξιάτες 353345 4303490 168 8 55 112 40 40
τανάκια
Γ5 Υπάτη Μπουρνιάς Λαδικού 346286 4305603 130 10 35 90 160 160
Γ6 Λ. Υπάτης Ξηριάς Λ. Υπάτης 348539 4306465
Γ7 Υπάτη Ξηριάς Βασιλικά 345950 4305251 180 8 55 120 110
5/8
Γ8 Ροδωνιά Βούρλια Ροδωνιά 346624 4308535 80 8 50 30
5/8
Γ9 Αργυροχώρι Βούρλια Αργυροχώρι 348509 4304400 130 8 30 30
5/8
Γ10 Αργυροχώρι Βούρλια Αργυροχώρι 348630 4304605 185 8 30 30
5/8
Γ11 Πύργος Βίστριζα Πύργος 340664 4296817 13 13
Πλήθος άλλων γεωτρήσεων συμπληρώνουν τις αρδευτικές ανάγκες που
καλύπτονται σε μεγάλο βαθμό από τις λιμνοδεξαμενές.
A.7.2. Βιομηχανικά ορυκτά, μεταλλεύματα και φυσικά δομικά
υλικά
Εμφάνιση βωξίτη έχει χαρτογραφηθεί στο σχετικό χάρτη Α1.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 45
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Στα διοικητικά όρια της Δ.Ε., από την επιτόπια έρευνα – καταγραφή που
διενεργήθηκε κατά την εκπόνηση του Α΄ Σταδίου του Γ.Π.Σ. εντοπίσθηκαν
ενεργά και ανενεργά λατομεία ή ανεξέλεγκτες λήψεις υλικών, στις θέσεις:
Κοκκινόβραχος, ανάντη των Μεξιατών (φωτογραφία 29) μεταλλείο
βωξίτη.
Αγριόβρυζα ανάντη των Κομποτάδων μεταλλείο βωξίτη.
Ρέμα Ξεριάς (φωτογραφία 1755). Γινόταν αμμοληψία από την ΕΡΓΟΣΕ
για την κατασκευή νέας γραμμής
Βορειοδυτικά της Καστανιάς (φωτογραφία 1760). Ανεξέλεγκτη λήψη
αργιλικού υλικού.
Βορειοανατολικά του Νεοχωρίου (φωτογραφία 1765). Ανεξέλεγκτη λήψη
υλικού (φλύσχη) για οδοστρωσία κατά την κατασκευή του δρόμου.
Ανατολικά του Νεοχωρίου (φωτογραφία 1766). Λήψη ασβεστολιθικού
υλικού για την κατασκευή του δρόμου Καστανιά - Νεοχώρι.
Στις περιοχές εντοπισμού των παραπάνω πετρωμάτων υπάρχουν περιθώρια
περαιτέρω έρευνας με σκοπό τη δημιουργία λατομείων αδρανών – δομικών
υλικών.
A.7.3. Ενεργειακές πρώτες ύλες
Δεν χαρτογραφήθηκαν στην ερευνούμενη έκταση ούτε αναφέρεται ύπαρξη
ενεργειακών πρώτων υλών στην βιβλιογραφία για την περιοχή.
Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.).
Με βάση τα προβλεπόμενα στο Κεφάλαιο Ε, Άρθρο 21,παράγραφος 2α του
Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις
Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.), οι μελέτες Γ.Π.Σ. και τα Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π.
δεν μπορούν να εισάγουν περιοριστικές ρυθμίσεις για την ανάπτυξη έργων
Α.Π.Ε. πέραν όσων ήδη προβλέπονται με τις διατάξεις του.
Με δεδομένο ότι η Δ.Ε. Υπάτης, σύμφωνα με το Παράρτημα Ι, του Ειδικού
Πλαισίου, Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας
([Link] κατατάσσεται στην
Περιοχή 2, επιτρέπονται εγκαταστάσεις έρευνας και παραγωγής
ήπιων/ανανεώσιμων μορφών ενέργειας, που θα χωροθετούνται σύμφωνα με το
ειδικότερο θεσμικό πλαίσιο που τις διέπει (αποστάσεις από γειτνιάζουσες
χρήσεις γης, δραστηριότητες και δίκτυα υποδομής).
Υδροηλεκτρικά έργα
Στη Δ.Ε. Υπάτης λειτουργούν τρεις Μικροί Υδροηλεκτρικοί σταθμοί (ΜΥΗΣ):
1. Ο «Μικρός Υδροηλεκτρικός σταθμός Τριανταφυλλιά» βρίσκεται σε μια
ευρύτερη γεωγραφική ζώνη που περικλείεται από τις περιοχές Στρατολίθαρο -
Παλαιοκλήσι - Πλαγιά - Κούτρες - Πύργος - Νεοχώρι.
Η βασική πρόσβαση στο έργο πραγματοποιείται μέχρι στιγμής από τη
Λαμία από το επαρχιακό δίκτυο μέσω της διαδρομής Λαμία - Λουτρά Υπάτης –
Πύργος.
Το νερό συλλέγεται από το ρέμα Τριανταφυλλιάς που από κάποιο σημείο
και πάνω αναφέρεται ως Λογγόρρεμα.
Η ισχύς του είναι 975 KW.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 46
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
2. Ο «Μικρός Υδροηλεκτρικός σταθμός Κρύα Βρύση» βρίσκεται σε μια
ευρύτερη γεωγραφική ζώνη που περικλείεται από τις περιοχές Μεγ. Φαρίνα -
Νεοχώρι – Πύργος. Έχει την ίδια πρόσβαση με τον ΜΥΗΣ Τριανταφυλλιάς.
Η θέση υδρομάστευσης βρίσκεται στη συνένωση του ρέματος Κρύας Βρύσης
και Μέγα ρέματος.
Η ισχύς του είναι 750 KW.
3. Ο «Μικρός Υδροηλεκτρικός σταθμός Θερμόρεμα» βρίσκεται κατάντη των
άλλων δύο ΜΥΗΣ στην ίδια περιοχή.
Η θέση υδρομάστευσης βρίσκεται στη συνένωση του ρέματος
Τριανταφυλλιάς και του ρέματος που έχει προκύψει από τη συνένωση των
ρεμάτων Κρύα Βρύση και Μέγα ρέμα.
Η ισχύς του είναι 1,95KW.
Γεωθερμικό πεδίο
Η θερμή πηγή στα Λουτρά Υπάτης φέρνει στην επιφάνεια τη γεωθερμική
ενέργεια.
Μετά από έρευνα είναι δυνατό να προσδιορισθεί το γεωθερμικό πεδίο και να
αξιοποιηθεί για την παραγωγή ηλεκτρισμού ή για θέρμανση κτιρίων,
θερμοκηπίων και εδαφών.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 47
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Α
Α..8
8.. Γ
ΓΕΕΩ
ΩΠΠΕ
ΕΡΡΙΙΒ
ΒΑΑΛ
ΛΛΛΟ
ΟΝΝ
Η περιοχή της Δ.Ε. Υπάτης περιλαμβάνει θέσεις αξιόλογου ενδιαφέροντος
από γεωπεριβαλλοντική άποψη καθώς και θέσεις υποβαθμισμένες οι οποίες
χρήζουν βελτίωσης. Οι σημαντικότερες θέσεις έχουν ως εξής :
A.8.1. Γεωπεριβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές
Κοίτες ρεμάτων
Γεωπεριβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές θεωρούνται οι κοίτες των ρεμάτων
και οι ευρύτερες περιοχές εκατέρωθεν της κάθε κοίτης που αναπτύσσονται οι
γεωργικές καλλιέργειες.
Στις κοίτες συναντάμε ανεξέλεγκτες αποθέσεις μπαζών που δεν είναι δυνατό
να αποτυπωθούν στην κλίμακα του χάρτη. Δημιουργούν πρόβλημα τόσο στο
σημείο που αποτίθενται αφού μειώνεται η διατομή της κοίτης, αλλά και στα
κατάντη όπου αποτίθενται οι στερεοπαροχές.
Στα ρέματα καταλήγουν τα δίκτυα ακαθάρτων λυμάτων των οικισμών που
παρά τη μεγάλη αραίωση εκτιμάται ότι επιβαρύνουν την ποιότητα των
επιφανειακών και των υπόγειων υδάτων.
Ομοίως «μολύνσεις» υπόγειων υδάτων προκαλούν τα φυτοφάρμακα και η
αλόγιστη χρήση λιπασμάτων στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις τα ελαιοτριβεία και
το τυροκομείο.
Φυσικές γεωπεριβαλλοντικές μεταβολές
Η διαβρωτική δράση του νερού των φυσικών αξόνων απορροής (ρέματα)
προξενεί διαβρώσεις υποσκάβοντας τη βάση των πρανών των ρεμάτων, με
συνέπεια τη μείωση της διατμητικής αντοχής, προξενώντας ολισθήσεις σ’ αυτά.
Στερεοπαροχές μεγάλου όγκου μεταφέρονται στα κατάντη μειώνοντας τη
διατομή της κοίτης με συνέπεια να δημιουργούνται φαινόμενα πλημμυρών.
Καμένες εκτάσεις
Καμένη έκταση έχει εντοπιστεί στο δυτικό τμήμα της Δ.Ε. Υπάτης βόρεια
του οικισμού του Μεσοχωρίου, ανατολικά του Ξεριά στην περιοχή Μπίρλια. Η
περιοχή αυτή έχει αναδασωθεί και δεν εγκυμονεί κινδύνους για το
γεωπεριβάλλον (Δες χάρτη Α1).
Καμένη έκταση έχει εντοπιστεί μεταξύ Υπάτης και Λαδικού, δάσος
Λαδικούς, στον κώνο στερεοπαροχών του Ξεριά Υπάτης. Η περιοχή αυτή έχει
σχετικά ήπιο ανάγλυφο και έχει αρχίσει να αναπτύσσεται ξανά η βλάστηση.
Δεν εγκυμονεί κινδύνους για το γεωπεριβάλλον (Δες χάρτη Α1).
A.8.2. Ακτές επιδεκτικές σε διάβρωση και κατολισθήσεις
Η περιοχή δεν βρέχεται από θάλασσα.
A.8.3. Θέσεις υποβαθμισμένου γεωλογικού περιβάλλοντος οι
οποίες χρειάζονται βελτίωση και αναβάθμιση
Αστική δραστηριότητα
Ι. Αστικά λύματα
Στην Δ.Ε. Υπάτης δεν υφίσταται Ε.Ε.Λ.
Οι οικισμοί Υπάτης και Ροδωνιάς έχουν εσωτερικό δίκτυο συλλογής
ακαθάρτων λυμάτων που καταλήγει σε ρέμα. Οι υπόλοιποι οικισμοί
αποχετεύονται με βόθρους.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 48
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Στις Δ.Ε. Υπάτης και Λιανοκλαδίου του Δήμου Λαμιέων εκπονείται μελέτη
για συλλεκτήριους αγωγούς ακαθάρτων και Ε.Ε.Λ. που θα κατασκευαστεί εκτός
της Δ.Ε. Υπάτης στα βόρεια της γέφυρας στο Σπερχειό π. του δρόμου
Λιανοκλάδι – Λουτρά Υπάτης.
ΙΙ. Αστικά Στερεά Απόβλητα
Ο Δήμος Λαμιέων συλλέγει τα οικιακά απορρίμματα και τα μεταφέρει με
καδοφόρα φορτηγά εκτός Δ.Ε. Υπάτης στο ΧΥΤΑ Λαμίας.
Εντοπίσθηκαν οι παρακάτω περιοχές, που έκδηλα παρουσιάζουν
τουλάχιστον οπτικά προβλήματα:
Στα ανάντη του οικισμού Συκά, στα ρέματα πλησίον της οδού προς Ιερά
Μονή Αγάθωνος, που μετά από πυρκαγιά και καταστροφή της βλάστησης η
αποκάλυψη ήταν φοβερή.
Στα ανάντη της οδού από Λουτρά Υπάτης προς Λαδικό, στον πόδα του
κώνου αποθέσεων του Ξηριά Υπάτης και σε διάφορα σημεία βρίσκονται
πάσης φύσεως διασκορπισμένα υλικά σε διάκενα θαμνώνων και μικρές
κοίτες ρεμάτων, που δημιουργούν άσχημες εντυπώσεις
Στον πλατανώνα των Μεξιατών, πλησίον της κοίτης του Σπερχειού, ένας
τεράστιος σκουπιδότοπος ανατρέπει όλη την καλή εικόνα του δροσερού
παραποτάμιου δάσους.
Στον πυρήνα του Εθνικού Δρυμού, ακριβώς δίπλα στη Βρύση του
Καλόγερου
Στους μύλους «Ματσούκα» της Υπάτης, λίγο πριν την είσοδο στον οικισμό,
όπου υπάρχει θεαματική υδατόπτωση, αντικρίζει κανείς τα πάσης φύσεως
απορρίμματα, όχι μόνο στο σημείο υδατόπτωση; Αλλά και στο κάτω μέρος
της γέφυρας του ρέματος. Ευτυχώς που η βλάστηση είναι οργιώδης
καλύπτει κάπως την ασχήμια
Πολλά άλλα σημεία μικρότερης σημασίας μπορούν να αναφερθούν σε όλη
την έκταση της μεσαίας και χαμηλότερης ζώνης, που δημιουργούν μικρές έως
μεγαλύτερες απογοητεύσεις σε σχέση με τη γενικώς ευχάριστη αίσθηση του
τοπίου της περιοχής.
Γεωργική δραστηριότητα
Όσον αφορά την Δ.Ε. Υπάτης η γεωργική δραστηριότητα καταγράφεται
κυρίως στο πεδινό τμήμα όπου το μεγαλύτερο τμήμα των καλλιεργούμενων
εκτάσεων αφορά δενδρώδεις αλλά και ετήσιες καλλιέργειες.
Η αγροτική ρύπανση προέρχεται από τη συστηματική χρήση λιπασμάτων
και φυτοφαρμάκων σε μεγαλύτερες ποσότητες από αυτές που μπορούν να
αφομοιώσουν τα φυτά, με αποτέλεσμα να προκαλείται ρύπανση στο έδαφος, τα
υπόγεια και τα επιφανειακά ύδατα.
Κτηνοτροφική δραστηριότητα
Η κτηνοτροφική δραστηριότητα στη Δ.Ε. Υπάτης εντοπίζεται κατά κύριο
λόγο στο ημιορεινό και ορεινό τμήμα της.
Ως αποτέλεσμα, η κτηνοτροφική δραστηριότητα παρότι είναι διάσπαρτη και
μικρής σχετικά κλίμακας (στην πλειονότητά τους οι μονάδες είναι μικρής
δυναμικότητας) προκαλεί σοβαρή επιβάρυνση του περιβάλλοντος -κυρίως με
την ανεπεξέργαστη διοχέτευση των επιβαρυμένων λυμάτων στους φυσικούς
αποδέκτες, όχι όμως εκτεταμένη.
Βιομηχανική δραστηριότητα
Υπάρχουν τρία ελαιοτριβεία στους οικισμούς: Μεξιάτες και Κομποτάδες και
τυροκομείο στα Λουτρά Υπάτης.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 49
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Εξορυκτική δραστηριότητα
Στην Δ.Ε. Υπάτης εξόρυξη βωξίτη εντοπίζεται στην περιοχή ανάντη των
Μεξιατών στην θέση Κοκκινόβραχος και στη θέση Αγριόβρυζα ανάντη των
Κομποτάδων.
A.8.4. Περιοχές ιδιαιτέρου γεωεπιστημονικού ενδιαφέροντος
(Γεώτοποι)
Σπήλαια
Στην Δ.Ε. Υπάτης υπάρχουν τα σπήλαια: Γραμμένες σπηλιές, Αη Σπηλιές,
Φουρνοσπηλιά, Σπήλαιο Παναγία Αρσαλή, Σπήλαιο Ανεμότρυπα, Ανώνυμο
σπήλαιο Καστανιάς και το Σπήλαιο Ροδοκάλου.
Γραμμένες Σπηλιές
Το πεδίο «Γραμμένες Σπηλιές» βρίσκεται πάνω από το χωριό Κομποτάδες,
στην Οίτη. Αποτελείτε από έξι (6) σπηλιές (φωτογραφία 31) και έναν μεγάλο
τοίχο. Βρίσκονται σε υψόμετρο 700μ. και έχουν βορειοδυτικό προσανατολισμό.
Οι σπηλιές αυτές παρουσιάζουν μεγάλο αναρριχητικό ενδιαφέρον καθώς
μπορούν να δώσουν διαδρομές πολύ μεγάλης δυσκολίας. Στους ντόπιους ήταν
γνωστές από παλιά και αποτελούσαν κρησφύγετο σε δύσκολες εποχές. Σε αυτές
διασώζονται αγιογραφίες, που επιβεβαιώνουν τη χρήση τους ως καταφύγια
μοναχών (ασκηταριά) σε παλιότερες εποχές.
Αη Σπηλιές ή Αγιοσπηλιές
Βρίσκονται ανάντη των Μεξιατών σε υψόμετρο 700μ. Αποτελούν σύμπλεγμα
σπηλαίων που θυμίζει αυτό της Καππαδοκίας στη Μικρά Ασία. Επειδή στα
τοιχώματα των σπηλαίων έχουν ανακαλυφθεί αγιογραφίες και επειδή εκεί κοντά
υπήρχε παλιό μοναστήρι των Αγίων Ταξιαρχών, εικάζεται ότι οι σπηλιές αυτές
ήταν καταφύγιο ερημιτών, ασκητών, προσκυνητών αλλά και ανταρτών. Οι
τοιχογραφίες και οι βραχογραφίες είναι αρκετά αινιγματικές αφού πρόκειται
για αρχαίες αγιογραφίες και εικονοποιημένες ιστορίες που φαίνεται να
αναπαριστούν διάφορα μυστήρια της περιοχής που κανείς από τους ντόπιους
δε θυμάται πια.
Για τους λάτρεις του μυστηρίου και της μεταφυσικής αναζήτησης, πρέπει να
σημειωθεί ότι οι εν λόγω τοποθεσίες κατατάσσονται στους 117 ενεργειακούς
τόπους της Ελλάδας, διαθέτοντας αρνητική ενέργεια λόγω της βαρειάς
ατμόσφαιρας, των περίεργων εικονογραφήσεων και του αποτρεπτικού
περιβάλλοντος. Μην ξεχνάμε ότι στο παρελθόν οι σπηλιές της Οίτης και το
μοναστήρι των Αγίων Ταξιαρχών αποτέλεσαν ορμητήριο αλλά και καταφύγιο
κυνηγημένων από τους Τούρκους και δεν είναι διόλου απίθανο η ιστορία της
περιοχής να έχει βαφτεί με άφθονο αίμα.
Φουρνοσπηλιά
Βρίσκεται πάνω από τα Λουτρά Υπάτης σε υψόμετρο περίπου 430μ.
Υπάρχουν ενδείξεις χρήσης του από την νεολιθική εποχή ακόμη και ως ιερό.
Σπήλαιο Παναγία Αρσαλή (Αγίας Ιερουσαλήμ)
Βρίσκεται κάτω από την κορφή Ψηλαϊνός, κοντά στην Υπάτη και το
Αργυροχώρι.
Είναι πελώρια σπηλιά ανάμεσα στα βράχια, που φαντάζει σαν μάτι
Κύκλωπα που αγρυπνά για το βασίλειό του. Τιμώντας την μνήμη της Αγίας
Ιερουσαλήμ οι κάτοικοι της Υπάτης διαμόρφωσαν ένα μέρος του εσωτερικού
του σπηλαίου σε εκκλησία και την γιορτάζουν σύμφωνα με τα τοπικά έθιμα.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 50
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Σύμφωνα με μια εκδοχή, κατά τα παλιά χρόνια στη σπηλιά αυτή
μεταφέρθηκε από πιστούς, με σκοπό τη διαφύλαξή της από τους
αλλόθρησκους, η εικόνα της Αγίας Ιερουσαλήμ που κατά το επίσημο
εορτολόγιο μαρτύρησε στη Βέροια, μαζί με τους τρεις γιούς της, Σεκένδο,
Σεκενδίκο και Κυγόρο και γιορτάζεται από την Εκκλησία στις 4 Σεπτεμβρίου.
Σύμφωνα με μία άλλη εκδοχή, τα παλιά χρόνια που οι Άγιοι Τόποι
πατήθηκαν από τους άπιστους, μια εικόνα – Παναγία κυνηγημένη πέταξε να
φύγει από εκεί, για τόπο που θα ήταν καλοδεχούμενη. Πετώντας όμως,
συνάντησε άλλη μια κυνηγημένη από την Προύσα και μαζί πετάγανε στον
ουρανό πάνω από τη Μικρά Ασία κατά τη Δύση. Φτάσανε στα μέρη μας και
πήγε κατά τα μέρη του Βελουχιού η κυνηγημένη της Προύσας όπου έγινε η
Παναγία Προυσιώτισα και η άλλη διάλεξε το βουνό της Οίτης για να βλέπει όλο
τον κάμπο και να είναι ασφαλισμένη. Τρύπησε το βουνό και έφτιαξε η Παναγιά
από την Ιερουσαλήμ τη σπηλιά που έγινε το ενδιαίτημά της και ο τόπος της
προσευχής και της λατρείας της στο Θεό. Σιγά-σιγά και χρόνια με τα χρόνια
έγινε «Ερσαλήμ» , «Αρσαλήμ» , «Αρσαλή».
Σύμφωνα με μια τρίτη εκδοχή, στους Βυζαντινούς χρόνους την Άνοιξη
γινόταν η γιορτή ΡΟΖΑΛΙΑ από το Ρόζα=Ρόδο, δηλαδή των λουλουδιών.
Η μεταφορά της εικόνας της Αγίας Ιερουσαλήμ πρέπει να έγινε την
Πέμπτη ημέρα της Διακαινησίμου, και γι’ αυτό καθιερώθηκε ως ημέρα
εορτασμού της από τους Υπαταίους. Διατηρείται δε ως τοπικό έθιμο μέχρι τις
μέρες μας.
Σπήλαιο Ανεμότρυπα
Στο νοτιοδυτικό άκρο της Υπάτης βρίσκεται η ‘Ανεμότρυπα’. Πρόκειται για
σπηλαιώδες στόμιο κατά την φορά της πλαγιάς.
Οι αναφορές για την προέλευση διχάζονται και οι επικρατέστερες εξηγήσεις
του γεωλογικού φαινομένου κάνουν λόγο για σβησμένο ηφαίστειο ή για
σπήλαιο λίμνης (υπόγειο ποτάμι). Αποτελεί ένα εξαιρετικό αξιοθέατο της
Υπάτης και συνάμα παραμένει ένα γεωλογικό μυστήριο από την στιγμή που
σαφείς, εμπεριστατωμένες μελέτες δεν υφίστανται.
Στα τοιχώματα του σπηλαίου υπάρχουν απολιθώματα. Ο απολιθωματοφόρος
ασβεστόλιθος του σπηλαίου σε μερικά σημεία είναι τόσο σαθρός από την
επίδραση του γουανό (περιττώματα των νυχτερίδων) ώστε να είναι αδύνατο το
αρμάτωμα. Το βάραθρο στο τέλος του σπηλαίου παρά το εντυπωσιακό στόμιο
είχε συνολικό βάθος λιγότερο από 15 μέτρα. Στο βάθος του και περιμετρικά
υπάρχουν έξι κοιλώματα βάθους έως 4 μέτρα και μήκους έως 7 μέτρα. Το ένα
εξ' αυτών διακλαδίζεται σε τρείς υποθαλάμους δημιουργώντας έναν μικρό
λαβύρινθο. Το δάπεδο του βαράθρου είχε απίστευτες ποσότητες γουανό και για
το λόγο αυτό ήταν αδύνατη η περαιτέρω έρευνα για συνέχειες. Η διαμόρφωση
των τοιχωμάτων θύμιζε διάβρωση από νερά και περιμέναμε μεγάλη συνέχεια
την οποία δεν ανακαλύψαμε. Δεν είναι όμως απίθανο οι περίεργοι σχηματισμοί
στον ασβεστόλιθο να προήλθαν μακροπρόθεσμα από την αθροιστική διάβρωση
του γουανό και της υγρασίας.
Ανώνυμο Σπήλαιο Καστανιάς
Βρίσκεται περίπου 700μ. νοτιανατολικά του Καπνοχωρίου.
Σπήλαιο Ροδοκάλου ή Γελαδοσπηλιά
Βρίσκεται περίπου 1,6χλμ. ανάντη της Υπάτης.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 51
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Καταρράκτης Υπάτης
Βρίσκεται στην είσοδο της Υπάτης, στη θέση όπου βρίσκεται ο νερόμυλος
του Ματσούκα. Είναι μικρός, αλλά θορυβώδης καταρράκτης που κάποτε
τροφοδοτούσε πέντε ακόμη νερόμυλους.
Φαράγγια
Στην περιοχή της Δ.Ε. Υπάτης συναντάμε τα εντυπωσιακά φαράγγια: το
φαράγγι του Γερακάρη, το φαράγγι Κάκαβος, Καμαριώτης και Ροδοκάλος.
Φαράγγι Γερακάρη
Το φαράγγι αυτό είναι επιβλητικό και βρίσκεται απέναντι από το χωριό
Κομποτάδες. Είναι φαράγγι με 47 καταρράκτες και πολύ άγριες εναλλαγές.
Παρατηρούνται διαφορετικά πετρώματα στην αρχή και διαφορετικά στο τέλος
του.
Στο φαράγγι Γερακάρη υπάρχει ο καταρράκτης Κρεμαστός ή Ρουφιάς
που έχει ύψος 135μ. Είναι ο μεγαλύτερος καταρράκτης στη Στερεά Ελλάδα.
Φαράγγι Κάκαβου
Το φαράγγι του Κάκαβου βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του βουνού,
ανάμεσα στα φαράγγια του Καμαριώτη και του Γερακάρη. Πρόκειται για
φαράγγι μεγάλου μήκους που παραμένει στεγνό κατά το μεγαλύτερο μέρος του
χρόνου, μιας και τα νερά του οροπεδίου διοχετεύονται κυρίως μέσω του
Γοργοπόταμου και του Καμαριώτη. Ξεκινάει κάτω από την κορφή Γρεβενό στα
1400 μ και καταλήγει, αρκετά χαμηλότερα, στο κάμπο της Λαμίας. Το
φαράγγι, σε υψόμετρο 550 μ, εμφανώς ανοίγει και συναντά μικρό μονοπάτι στα
δεξιά, που οδηγεί μετά από 10-15 λεπτά σε χωματόδρομο. Το σημείο αυτό
επιτρέπει την προσέγγιση στην κοίτη του φαραγγιού, και το διαχωρίζει σε δυο
τμήματα τον Κάκαβο Α΄ και Κάκαβο Β΄. Το σημείο αυτό σηματοδοτεί την έξοδο
του άνω κομματιού καθώς επίσης το σημείο εισόδου του κάτω μέρους του
φαραγγιού. Ο Κάκαβος B΄ εξερευνήθηκε και ασφαλίστηκε από ομάδα του
Ελληνικού Συλλόγου Εξερεύνησης Φαραγγιών (Ε.Σ.Ε.Φ) (Γ. Ανδρέου, Γ.
Βλάμης και Κ. Διακόσια) στις 12 Δεκεμβρίου 2003 και από τότε διασχίζεται
συχνά από ομάδες και σχολές. Το πάνω και μεγαλύτερο τμήμα του φαραγγιού,
με 850μ υψομετρική διαφορά και 2,5 χιλιόμετρα μήκος, παρέμενε ως τώρα
ανεξερεύνητο.
Είναι ένα θαύμα της φύσης σμιλευμένο από το νερό μέσα στους αιώνες.
Μέσα στο φαράγγι υπάρχει ένας μεγάλος καταρράκτης 35 μέτρων, αρκετά
ορμητικός, καθώς και μια στριφογυριστή τσουλήθρα 8 μέτρων.
Φαράγγι Καμαριώτη
Βρίσκεται απέναντι από τα Λουτρά Υπάτης. Το συνολικό μήκος του είναι
6χλμ. Στο φαράγγι συναντάμε 84 καταρράκτες. Το μήκος των μεγαλύτερων από
αυτούς φτάνει τα 25μ., αλλά πολλοί από αυτούς έχουν μπόλικη ποσότητα
νερού και είναι αρκετά εντυπωσιακοί. Είναι ανοιχτό φαράγγι.
Ο Καμαριώτης κατεβάζει νερό μόνο κατά την περίοδο της άνοιξης που
λιώνουν τα χιόνια.
Η διάβρωση των πετρωμάτων του φαραγγιού οφείλεται στο λιώσιμο των
χιονιών.
Φαράγγι Ροδοκάλος
Το φαράγγι του Ροδοκάλλου βρίσκεται στον παρακείμενο χείμαρρο της
Υπάτης. Το σημαντικότερο πλεονέκτημα του είναι ότι διαθέτει τρεχούμενο νερό
σε όλη τη διάρκεια του χρόνου. Η ευρύτερη περιοχή αυτή είναι φορτισμένη με
την μεγάλη Αρχαία παράδοση των μαγισσών Φαρμακίδων.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 52
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Είναι πολύ δύσκολο για έναν επισκέπτη της περιοχής να αντιληφθεί
ολόκληρο το μήκος τους φαραγγιού που ξετυλίγεται νότια του χειμάρρου
Υπάτη. Οι λίγες κορυφές των πλατανιών που εξέχουν μετά βίας αποκαλύπτουν
μια στενή χαράδρα αλλά δεν αποκαλύπτουν κανένα από τα μυστικά του που
υπάρχουν στο εσωτερικό του.
Στο φαράγγι αυτό υπάρχουν 30 καταρράκτες. Ο τελευταίος από αυτούς
είναι ο Καταρράκτης Κρεμαστός Υπάτης (φωτογραφία 1751) που έχει ύψος
55μ.
Ιαματική Πηγή Λουτρών Υπάτης
Η ιαματική πηγή Υπάτης βρίσκεται στην κοιλάδα του Σπερχειού σε
υψόμετρο 75μ.
Οι πηγές Υπάτης χαρακτηρίζονται ως υδροθειοχλωριονατριούχες,
θερμοκρασίας κυμαινόμενης μεταξύ 290 – 320 C (όταν η θερμοκρασία
περιβάλλοντος κυμαίνεται από 110 έως 140 C), ραδιενέργειας 0,11 Mach.
Τα νερά των πηγών είναι πλούσια σε διοξείδιο του άνθρακα (CO2) και
υδρόθειο (H2S). Δεν έχουν ανευρεθεί στον ευρύτερο χώρο νερά με την ίδια
ποιότητα, παρά μόνο σε βαθύτερους ορίζοντες και στην άμεση γειτονία με το
φυσικό φρέαρ της Υπάτης (κρατήρας).
Στον λεγόμενο «Αγρό άνευ βλαστήσεως» έχουν εντοπιστεί υπόγεια νερά
ποιότητας αναλόγου προς εκείνη της Ιαματικής Πηγής Υπάτης.
Σημειώνεται ότι στα πλαίσια παλαιότερης έρευνας του ΙΓΜΕ (από την Δ/νση
Γεωθερμίας), έχει εκτελεσθεί στην μεταξύ «Αγρού άνευ βλαστήσεως» και
κρατήρος Ιαματικής Πηγής Υπάτης περιοχή, ερευνητική γεώτρηση βάθους
330μ. (από 5/3/76 έως 7/7/76).
Στη γεώτρηση αυτή, σε βάθος 295 μέτρων εντός των ασβεστόλιθων της
Οίτης, μετρήθηκε την 30/5/76 θερμοκρασία νερού 550 C.
Η πηγή Λουτρών Υπάτης εμφανίζεται ως ευρύ φυσικό φρέαρ βάθους 17,5 μ.
και αποτελεί το άνω άκρο συστήματος αγωγών κυκλοφορίας θερμομεταλλικού
νερού, οι οποίοι διατρέχουν τους ασβεστόλιθους του υποβάθρου και τους
τραβερτίνες. Κατά πάσα πιθανότητα σε κοιλώματα των αγωγών αυτών (στους
ανερχόμενους κλάδους) ευρίσκονται συσσωρευμένα αέρια CO2 και H2S, τα
οποία εκλύονται εν αφθονία μαζί με το νερό.
Η βασική προέλευση του νερού της πηγής είναι από ασβεστολιθικό όγκο της
Οίτης. Συνοπτικά, ο μηχανισμός λειτουργίας της πηγής περιγράφεται με
κάθοδο των ψυχρών όμβριων νερών μέσω του ασβεστολιθικού καρστ και των
ρηγμάτων προς βαθύτερους ορίζοντες, λόγω βαρύτητας και στη συνεχεία με
άνοδο προς την επιφάνεια, αφού προηγουμένως το νερό έχει έρθει σε
επικοινωνία με υδροφορία σχετιζόμενη με αποψυχομένη μαγματική μάζα, που
συνδέεται με τα ηφαιστειακά κέντρα του Παγασητικού κόλπου. Αυτή η
επικοινωνία προσδίδει στο νερό υψηλότερη θερμοκρασία (πράγμα στο οποίο
βοηθά και η γεωθερμική βαθμίδα) και κατ’ ακολουθία αυξημένες διαλυτικές
ικανότητες. Έτσι, το ανερχόμενο στην πηγή νερό είναι εμπλουτισμένο σε αέρια
και σε προϊόντα διαλύσεως από τα πετρώματα μέσα από τα οποία διέρχονται οι
οδοί κυκλοφορίας του. Η άνοδος των θερμομεταλλικών νερών γίνεται μέσω
τραβερτινικών αγωγών, οι οποίοι διελαύνουν το πάχος του φλύσχη και των
λοιπών υλικών που υπέρκεινται των ασβεστόλιθων της Οίτης και πιθανώς
συμπίπτουν με διαρρήξεις οι οποίες στον υπ’ όψη χώρο έχουν επηρεάσει το
σύνολο των πετρωμάτων μέχρι την επιφάνεια.
Το θερμομεταλλικό νερό κινείται αποκλειστικά μέσα στο κλειστό σύστημα
των τραβερτινών με μόνη διέξοδο την επιφάνεια. Οι τραβερτινικοί αγωγοί
εξασφαλίζουν απομόνωση του εμπεριεχομένου θερμομεταλλικού νερού.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 53
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Δολίνες
Οι δολίνες είναι σχηματισμοί που συνίσταται σε μία κλειστή λεκάνη, με
κυκλικό ή ελλειπτικό σχήμα και πλάτος μεγαλύτερο από το βάθος (χοάνη).
Αποτελεί μια επιφανειακή καρστική μορφή. Συναντώνται κυρίως σε
ασβεστολιθικά ή δολομιτικά πετρώματα και οφείλονται είτε στην κατάρρευση
της οροφής υπογείων σπηλαίων (εγκατακρημνισιγενείς) είτε στη χημική
διάλυση των ασβεστόλιθων από τα νερά της βροχής (χοανοειδείς). Αρχική αιτία
των τελευταίων είναι η ύπαρξη ρωγμών (διακλάσεων), που σταδιακά
διευρύνονται με τη διάλυση και έτσι οι μικρές χοανοειδείς δολίνες εξελίσσονται
σε πεπλατυσμένες. Η προέκταση της δολίνης σε βάθος ανακόπτεται, όταν
συναντήσει αδιαπέραστο στρώμα.
Εμφανίζονται μεμονωμένες ή σε ομάδες. Οι
διαστάσεις τους ποικίλλουν, συνήθως όμως το βάθος τους είναι 5-15 μ. και η
διάμετρός τους 20-25 μ.
Δολίνη Δρακολίμνη
Στο εκπληκτικής ομορφιάς οροπέδιο στην παρυφή της κορυφής Γρεβενό
χαρακτηριστική είναι η αλπική δολίνη Δρακολίμνη.
Δολίνη Οβορός
Βρίσκεται κάτω από την κορυφογραμμή Αετός. Λόγω της μειωμένης
χιονόπτωσης που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια είναι όλο και πιο σπάνιο να
καλύπτεται από νερό.
Μαρτυρίες επισκεπτών κάνουν λόγο για ύπαρξη ρωγμής στην κοίτη της
λίμνης και απώλεια νερού αλλά δεν πρέπει να αγνοείται η μεγάλη μείωση
χιονόπτωσης που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια.
Η διαύγεια του νερού άλλοτε είναι διάφανη και άλλοτε λασπώδης, ανάλογα
με το λιώσιμο του χιονιού.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 54
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Η αξιολόγηση των δεδομένων του Α΄ μέρους της μελέτης αποσκοπεί στο
συσχετισμό των γεωλογικών συνθηκών με τις κατευθύνσεις του ΣΧΟΟΑΠ,
αποσκοπώντας στον προσδιορισμό της καταλληλότητας για τις προβλεπόμενες
χρήσεις.
Ως καταλληλότητα νοείται η δυνατότητα της περιοχής να δεχτεί μια νέα
χρήση και ειδικότερα το εάν αυτή η χρήση δε θα επιφέρει μη αποδεκτή
περιβαλλοντική υποβάθμιση της περιοχής έτσι ώστε η τελευταία να μην είναι
περιβαλλοντικά βιώσιμη.
Λαμβάνεται υπόψη η αειφορία των φυσικών οικοσυστημάτων, η
εξασφάλιση της οποίας θεωρείται απαραίτητος όρος για την ανάδειξη νέων
τεχνητών οικοσυστημάτων.
Η καταλληλότητα περιοχών για μελλοντικές χρήσεις εξαρτάται καταρχήν
από τη συμβατότητα των χρήσεων με τα φυσικά χαρακτηριστικά των περιοχών
καθώς και από τις επιδράσεις των χρήσεων στους περιβαλλοντικούς
παράγοντες.
Η αξιολόγηση της καταλληλότητας βασίζεται στη χαρτογράφηση των
γεωμορφολογικών, γεωλογικών και υδρολογικών χαρακτηριστικών
λαμβάνοντας υπόψη την ποιότητα και σημασία των φυσικών οικοσυστημάτων,
αισθητική ποιότητα τοπίου, αλλά και τις υφιστάμενες αστικές αναπτύξεις.
Ο βαθμός συμβατότητας χρήσεων ως προς ορισμένα φυσικά
χαρακτηριστικά και τις επιδράσεις τους στους παράγοντες του φυσικού
περιβάλλοντος φαίνονται στον ακόλουθο πίνακα:
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 55
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
ΧΡΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ
ατμόσφαιρας
Υδροπερατά
διάβρωση
πλημύρες
ρύπανση
ρύπανση
εδάφους
υδάτων
ρέματα
εδάφη
κλίμα
κλίσεις εδάφους %
0-5 5-15 >15
αστικές χρήσεις υψηλής
πυκνότητας
κατοικία χαμηλής
πυκνότητας
βιομηχανία
χρήσεις κοινής ωφέλειας
(εκπαίδευση, πράσινο κ.λπ.)
δασικές χρήσεις
καλλιέργειες
γενική αναψυχή
ήπια αναψυχή
συμβατότητα δυσμενείς επιδράσεις
ασυμβατότητα θετικές επιδράσεις
χαμηλή έως μέση συμβατότητα σχετικά ή κατά περίπτωση δυσμενείς
επιδράσεις
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 56
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Β
Β..1
1.. ΣΣΧ ΧΕ
ΕΤΤΙΙΚ
ΚΗΗ Γ ΓΕ
ΕΩΩΛ
ΛΟΟΓΓΙΙΚ
ΚΗΗ Κ ΚΑΑΤ
ΤΑΑΛ
ΛΛΛΗ
ΗΛΛΟΟΤ
ΤΗΗΤ
ΤΑΑ Γ
ΓΙΙΑ
Α
Ο
ΟΙΙΚ
ΚΙΙΣ
ΣΤΤΙΙΚ
ΚΗΗΚ ΚΑΑΙΙ Α
ΑΛΛΛΛΕ
ΕΣΣΣΣΥ
ΥΝΝΑΑΦΦΕ
ΕΙΙΣ
ΣΧΧΡΡΗ
ΗΣΣΕ
ΕΙΙΣ
Σ
Ο καθορισμός και η εκτίμηση της «γεωλογικής καταλληλότητας» μιας
περιοχής λαμβάνει υπόψη όλες τις «κρίσιμες» παραμέτρους του
τεχνικογεωλογικού περιβάλλοντος ώστε να μην υπάρξουν διαταραχές και να
διατηρηθεί αναλλοίωτη η υφιστάμενη ισορροπία.
Προσμετράτε και η κατ’ αρχήν εκτιμώμενη διαθεσιμότητα των γεωλογικών
πόρων, ιδιαίτερα των υδατίνων, οι οποίοι είναι απαραίτητοι για τις χρήσεις γης
στην περιοχή αναφοράς της μελέτης.
Προς την κατεύθυνση αυτή η γεωλογική, τεχνικογεωλογική και γεωτεχνική
έρευνα συμβάλλουν καθοριστικά ώστε οι τελικοί προσδιορισμοί και εκτιμήσεις
να εμπεριέχουν σημαντικό βαθμό αξιοπιστίας και να διασφαλίζεται έτσι η
οικιστική χρήση χωρίς επιπτώσεις τόσο στη λειτουργικότητα και ασφάλεια των
προβλεπόμενων έργων όσο και στο γενικότερο περιβάλλον.
Τελικός σκοπός όλων αυτών που περιγράφηκαν στα προηγούμενα κεφάλαια
ήταν να εκτιμηθούν χαρακτηριστικά εδαφικά χαρακτηριστικά τα οποία
αντιπροσωπεύουν συγκεκριμένες επιμέρους ζώνες της περιοχής έρευνας.
Με βάση τις παραπάνω γενικές θεωρήσεις έγινε στα πλαίσια της μελέτης
ένας προκαταρκτικός διαχωρισμός της περιοχής έρευνας στις παρακάτω ζώνες
καταλληλότητας από πλευράς τεχνικογεωλογικών - γεωτεχνικών συνθηκών που
επικρατούν σε κάθε μια από αυτές.
Η διάκριση των παραπάνω ζωνών γεωλογικής καταλληλότητας επέτρεψε τη
σύνταξη του αντίστοιχου Χάρτη Γεωλογικής Καταλληλότητας σε κλίμακα
1:25.000, όπου οριοθετούνται τα τμήματα της περιοχής έρευνας τα οποία
κατατάσσονται σε κάθε μια από τις παρακάτω κατηγορίες.
Ζώνες σχετικής γεωλογικής καταλληλότητας
Οι επιμέρους ζώνες περιγράφονται από τη δυσμενέστερη προς τη λιγότερο
δυσμενή.
Ζώνη ΑΚ1
Ως περιοχές ακατάλληλες [ΑΚ1] κατ’ αρχήν για οικιστική, βιομηχανική και
τουριστική ανάπτυξη χαρακτηρίζονται τα τμήματα τα οποία βρίσκονται στις
στενές περιοχές των ρεμάτων που διασχίζουν την έκταση της Δ.Ε. Υπάτης, για
την εξασφάλιση τόσο της ομαλής απορροής των επιφανειακών υδάτων και την
αποστράγγιση της περιοχής, αλλά και λόγω των χαλαρών υλικών που
εντοπίζονται στις παρόχθιες ζώνες.
Ζώνη ΑΚ2
Ως περιοχές ακατάλληλες [ΑΚ2] κατ’ αρχήν για οικιστική, βιομηχανική και
τουριστική ανάπτυξη είναι αυτές που παρουσιάζουν ολισθήσεις.
Ζώνη ΑΚ3
Ως περιοχές ακατάλληλες [ΑΚ3] κατ’ αρχήν για οικιστική, βιομηχανική και
τουριστική ανάπτυξη χαρακτηρίζονται οι περιοχές με έντονη μορφολογία
ανάγλυφου, στις οποίες είναι πρακτικά αδύνατη η κατασκευή κατοικιών αλλά
και έργων κοινής ωφέλειας.
Ζώνη ΑΚ4
Ως περιοχές ακατάλληλες [ΑΚ4] κατ’ αρχήν για οικιστική, βιομηχανική και
τουριστική ανάπτυξη χαρακτηρίζονται οι περιοχές με δολίνες. Πλημμυρίζουν
και υποκρύπτουν σπηλαιώσεις.
Ζώνη ΚΠ1
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 57
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Περιοχές, κατ’ αρχήν κατάλληλες υπό προϋποθέσεις [ΚΠ1] για οικιστική,
βιομηχανική και τουριστική ανάπτυξη χαρακτηρίζονται οι περιοχές που
αναπτύσσονται στoν φλύσχη και εγκυμονούν φαινόμενα ολισθήσεων.
Ζώνη ΚΠ2
Περιοχές, κατ’ αρχήν κατάλληλες υπό προϋποθέσεις [ΚΠ2] για οικιστική,
βιομηχανική και τουριστική ανάπτυξη χαρακτηρίζονται οι περιοχές που έχουν
παρατηρηθεί φαινόμενα πλημμυρών.
Ζώνη Κ
Κρίνεται κατ’ αρχήν κατάλληλο [Κ] για οικιστική, βιομηχανική και
τουριστική ανάπτυξη το σύνολο της υπόλοιπης περιοχής.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 58
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Β
Β..2
2.. ΓΓΕΕΩΩΛ
ΛΟΟΓ
ΓΙΙΚ
ΚΗΗ Κ
ΚΑΑΤ
ΤΑΑΛ
ΛΛΛΗ
ΗΛΛΟ
ΟΤΤΗ
ΗΤΤΑ
Α Γ
ΓΙΙΑ
Α Ε
ΕΙΙΔ
ΔΙΙΚ
ΚΕΕΣ
Σ
Χ
ΧΡΡΗΗΣΣΕ
ΕΙΙΣ
Σ
Ερευνάται η καταλληλότητα και διατυπώνονται προτάσεις, ως προς την κατ’
αρχήν γεωλογική καταλληλότητα θέσεων της περιοχής, που προορίζονται για
υγειονομική ταφή στερεών αποβλήτων, διάθεση λυμάτων, λειτουργία
κοιμητηρίων και άλλων ειδικών χρήσεων, με βάση τις σχετικές παραμέτρους
που αναφέρονται στο Α’ μέρος του τεύχους της μελέτης.
Εκτιμάται η σχετική ασφάλεια μη διάδοσης ρυπογόνων ουσιών στο
γεωπεριβάλλον λαμβάνοντας υπόψη τις προδιαγραφές κάθε περίπτωσης.
Υγειονομική ταφή στερεών αποβλήτων
Ο Δήμος Λαμιέων συλλέγει τα οικιακά απορρίμματα και τα μεταφέρει με
καδοφόρα φορτηγά εκτός Δ.Ε. Υπάτης στο ΧΥΤΑ Λαμίας.
Δεν προβλέπεται η κατασκευή ΧΥΤΑ στη Δ.Ε. Υπάτης.
Διαχείριση απορριμμάτων
O Δήμος Λαμιέων δεν προτίθεται να εγκαταστήσει Σταθμό Μεταφόρτωσης
Απορριμμάτων (ΣΜΑ) στη Δ.Ε. Υπάτης.
Διάθεση λυμάτων
Στην Δ.Ε. Υπάτης δεν υφίσταται Ε.Ε.Λ.
Στις Δ.Ε. Υπάτης και Λιανοκλαδίου του Δήμου Λαμιέων εκπονείται μελέτη
για συλλεκτήριους αγωγούς ακαθάρτων και Ε.Ε.Λ. που θα κατασκευαστεί εκτός
της Δ.Ε. Υπάτης στα βόρεια της γέφυρας στο Σπερχειό π. του δρόμου
Λιανοκλάδι – Λουτρά Υπάτης.
Θα πρέπει όλοι οι οικισμοί να συνδεθούν με ΕΕΛ, προκειμένου να μειωθεί
η ρύπανση των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων στις περιοχές αυτές.
Λειτουργία κοιμητηρίων
Η ρύπανση που μπορεί να προκληθεί από τα εκκρίματα που παράγονται
κατά την αποσύνθεση των πτωμάτων ενός κοιμητηρίου είναι η επιβάρυνση των
υπόγειων υδάτων με ιόντα Cl-, SO4- ,HCO3-, NO3-, NH4+ και βακτήρια. Το
κοιμητήριο πρέπει να είναι θεμελιωμένο σε υδατοστεγανούς σχηματισμούς ώστε
να μην υπάρξει ρύπανση των υπόγειων νερών με τέτοιους ρυπαντές.
Γενικά, η ύπαρξη των υποκείμενων υδατοστεγανών σχηματισμών, η
παρουσία μεγάλου ποσοστού αργιλοαμιγών υλικών στους σχηματισμούς καθώς
και η απουσία υδροφόρου πλησίον του κοιμητηρίου, θεωρούνται ευμενείς
παράγοντες σε ότι αφορά την αποφυγή εξάπλωσης της ρύπανσης προς τους
κατάντη σχηματισμούς. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι στα εκκρίματα που
προέρχονται από το κοιμητήριο προκαλείται αραίωση της διαλυμένης
ουσίας/ρύπου κυρίως λόγω μοριακής διάχυσης, που οφείλεται στη
θερμοκινητική ενέργεια των σωματιδίων της διαλυμένης ουσίας/ρύπου. Η
μοριακή διάχυση αποκτά σημασία στις μικρές ταχύτητες ροής και συμβαίνει
μόνο στα εδάφη χαμηλής υδροπερατότητας, όπως στην περίπτωσή μας. Οι
ρύποι αυτοί δεν κινούνται υπογείως προς τους κατάντη σχηματισμούς με
ρεύματα μεταφοράς, επειδή τα ιόντα τους προσροφώνται από τους αργιλικούς
κόκκους των υποκείμενων σχηματισμών και δεν υπάρχει αξιόλογη υδραυλική
κίνησης, μειώνοντας στο ελάχιστο με αυτόν τον τρόπο την πιθανότητα
ρύπανσης.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 59
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Η εγγύς περιοχή πρέπει να χαρακτηρίζεται γενικά από συνθήκες
ευστάθειας. Στην περιοχή δεν πρέπει να έχουν εντοπιστεί κινητικά φαινόμενα,
όπως ρήγματα, διαρρήξεις, ερπυσμοί, καταπτώσεις, αποκολλήσεις εδάφους ή
καθιζήσεις.
Θα πρέπει να μπορεί να διαμορφωθεί η επιφάνειά του οριζόντια και είναι
απαλλαγμένη από κινητικά φαινόμενα. Πρέπει να αποστραγγίζεται καλά και να
μην σχηματίζονται σε αυτό λιμνούλες με στάσιμα νερά.
Η θέση κοιμητηρίου θα πρέπει επίσης να μην υπόκειται σε κατακλίσεις ή
πλημύρες, δεν πρέπει να εισέρχονταν σε αυτό όμβρια ύδατα.
Τα κοιμητήρια των περισσότερων οικισμών της Δ.Ε. Υπάτης βρίσκονται εντός
ή σε μικρή απόσταση από αυτούς. Υπάρχουν σκέψεις για την μεταφορά τους ή
την επέκτασή τους.
Όταν η απόσταση είναι απαγορευτική από την ισχύουσα νομοθεσία (250μ.,
Π.Δ. 1128/1980 «Περί καθορισμού αποστάσεων δια την ίδρυσιν κοιμητηρίων»
ΦΕΚ284Α) απαιτείται η μεταφορά του. Στην περίπτωση που η τοπική κοινωνία
και οι φορείς δεν επιθυμούν την μετεγκατάσταση, απαιτείται ειδική
Περιβαλλοντική και Γεωλογική μελέτη, σύμφωνα με την Υ.Α.
26882/5769/ΦΕΚ 838 Δ/23-10-98, ώστε να καθοριστούν οι όροι για την
διατήρηση της χρήσης του νεκροταφείου στην παρούσα θέση.
Περιοχή Αγροτικού χώρου [ΕΧ1]
Πρόκειται για την πεδινή περιοχή της Δ.Ε. Υπάτης με κυρίαρχη χρήση τις
δραστηριότητες του πρωτογενή. Ο χαρακτήρας της περιοχής είναι αγροτικός,
περιλαμβάνει τους πεδινούς οικισμούς της Δ.Ε. Υπάτης, καθώς και την περιοχή
των ιαματικών πηγών. Σκοπός των ρυθμίσεων είναι η ενίσχυση των
παραδοσιακών δραστηριοτήτων του πρωτογενούς, αλλά και η προστασία της
γεωργικής γης και του αγροτικού τοπίου.
Επιτρεπόμενες χρήσεις:
Κτίρια, υποδομές και εγκαταστάσεις γεωργικής παραγωγής, καθώς και
εγκαταστάσεις αποθήκευσης φαρμάκων, λιπασμάτων, γεωργικών και
αλιευτικών εφοδίων και γεωργικών προϊόντων, υπαίθριοι χώροι στάθμευσης
γεωργικών μηχανημάτων, δεξαμενές και θερμοκήπια Αντλητικές
εγκαταστάσεις, υδατοδεξαμενές και φρέατα. Οι όροι και οι περιορισμοί
δόμησης της επιτρεπόμενης χρήσης είναι αυτές της εκτός σχεδίου δόμησης,
άρθρα 1 και 2 του Π.Δ./24.5.1985 (ΦΕΚ 270/Δ/31.5.1985), όπως κάθε φορά
ισχύουν.
Εγκαταστάσεις μεταποιητικών μονάδων (αγροτοβιομηχανικές) χαμηλής και
μέσης όχλησης, συναφείς με την πρωτογενή παραγωγή της περιοχής. Για τη
συγκεκριμένη χρήση εφαρμόζονται οι διατάξεις του αρ. 4 του
Π.Δ./24.5.1985 (ΦΕΚ 270/Δ/31.5.1985).
Κτίρια, δίκτυα τεχνικής υποδομής και εγκαταστάσεις κοινής ωφέλειας του
άρθρου 7 του Π.Δ/τος 24.5.1985 (ΦΕΚ 270/Δ/31.5.1985).
Ειδικά κοινωφελή κτίρια και εγκαταστάσεις κοινωνικής υποδομής και
πρόνοιας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1 του Π.Δ/τος 24.5.1985
(ΦΕΚ 270/Δ/31.5.1985).
Κατοικία. Σύμφωνα με τους όρους και οι περιορισμούς του Π.Δ/τος 24.5.1985
(ΦΕΚ 270/Δ/31.5.1985), με μέγιστο ύψος: 7,50 μ. και στέγη 1,50 μ.
Επιτρέπεται ένα κτίριο κατοικίας ανά γήπεδο. Επιτρέπεται η ανέγερση
περισσοτέρων κτιρίων ανά γήπεδο, εφόσον πρόκειται για συμπληρωματικές
εγκαταστάσεις αγροτικής παραγωγής και αποθήκευσης, ή για κτίρια άλλων
επιτρεπομένων χρήσεων.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 60
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Εγκαταστάσεις ζωικής παραγωγής, κτηνοτροφικές και πτηνοτροφικές, όπου
ορίζεται ελάχιστη απόσταση 500μ. από τους οικισμούς και 50 μ. από τους
άξονες των επαρχιακών οδών.
Αθλητικές εγκαταστάσεις σύμφωνα με τις διατάξεις του Αρθ-9 του ΠΔ/6-10-
78 (ΦΕΚ 538/Δ/78).
Τουριστικά καταλύματα: Ανώτατο μέγεθος μονάδας 100 κλίνες. Η πυκνότητα
κλινών ανά στρέμμα ορίζεται στις 8 κλίνες ανά στρέμμα.
Ιεροί ναοί, σύμφωνα με τις διατάξεις του Αρθ-12 του ΠΔ/6-10-78 (ΦΕΚ
538/Δ/78).
Επαγγελματικά εργαστήρια χαμηλής και μέσης όχλησης.
Η εκτέλεση λατομικών και μεταλλευτικών δραστηριοτήτων μετά από μελέτη
περιβαλλοντικών επιπτώσεων και έγκριση περιβαλλοντικών όρων.
Όροι και περιορισμοί δόμησης:
Δόμηση: ισχύουν οι γενικές διατάξεις και οι παρεκκλίσεις του Αρθ-1 του
Π.Δ./24-5-85 (ΦΕΚ 270/Δ/31-5-85), όπως εκάστοτε ισχύει.
Αρτιότητα: εντός της ζώνης NATURA :10.000μ2, σύμφωνα με το αρ. 9 του
Ν.3937/11 (ΦΕΚ-60/Α/31-3-11). Στην υπόλοιπη πεδινή περιοχή αρτιότητα:
4.000μ2.
Η περιοχή αυτή παρουσιάζει σχετικά ήπιες κλίσεις και δομείται σε
τεταρτογενείς σχηματισμούς.
Εφόσον πρόκειται για κτηριακές εγκαταστάσεις θα πρέπει να λαμβάνονται
υπόψη οι περιορισμοί που αναφέρονται στο κεφάλαιο 1. «ΣΧΕΤΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ
ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΧΡΗΣΕΙΣ »
Σημειώνονται ως ζώνη Ειδικής Χρήσης [ΕΧ1] για τη χρήση αυτή.
Περιοχή Ημειορεινών χώρων [ΕΧ2]
Οι περιοχές αυτές χαρακτηρίζουν τον ευρύτερο περιβάλλοντα χώρο των
ημιορεινών και ορεινών οικισμών, κατά κανόνα παραδοσιακών αγροτικών
περιοχών. Δεδομένων των ιδιαίτερων φυσικών χαρακτηριστικών της, η περιοχή
ορίζεται ως περιοχή οικοανάπτυξης σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο άρθ.19,
του Ν-1650/86 (ΦΕΚ-160/Α/16-10-86) όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο
5 του Ν.3937/11 (ΦΕΚ-60/Α/31-3-11). Συγκεκριμένα, στην περιοχή αυτή
ενισχύεται με κίνητρα η άσκηση ήπιων και περιβαλλοντικά φιλικών ασχολιών
και παραγωγικών δραστηριοτήτων, όπως για παράδειγμα η αναψυχή, ο
τουρισμός φύσης, η ολοκληρωμένη ή βιολογική γεωργία, η περιβαλλοντική και
πολιτιστική εκπαίδευση και η μεταποίηση τοπικών προϊόντων.
Επιτρεπόμενες χρήσεις και χαρακτηριστικά δόμησης
Κατώτατο όριο κατάτμησης και αρτιότητας: 4.000μ2.
Επιτρέπεται η άσκηση των ασχολιών αγροτικού χαρακτήρα (γεωργία, βοσκή
ζώων, μελισσοκομία κ.λπ.).
Γεωργικές καλλιέργειες, δενδροκαλλιέργειες καθώς και μελισσοκομία και
βόσκηση.
Κτηνοτροφικές μονάδες.
Κτίρια που αποτελούν υποδομή της γεωργικής δραστηριότητας της περιοχής.
Γεωργικές αποθήκες, υδατοδεξαμενές, φρέατα, αντλητικές εγκαταστάσεις.
Κτίρια που αποτελούν υποδομή του δευτερογενούς τομέα δραστηριοτήτων της
περιοχής, Βιοτεχνικές μονάδες και Επαγγελματικά εργαστήρια χαμηλής και
μέσης όχλησης.
Κατοικία μέχρι 200μ2.
Τουριστικά καταλύματα: Ανώτατο μέγεθος μονάδας 50 κλίνες. Η πυκνότητα
κλινών ανά στρέμμα ορίζεται στις 8 κλίνες ανά στρέμμα.
Για τους λοιπούς όρους και περιορισμούς δόμησης εφαρμόζονται οι
διατάξεις των Π.Δ./6.10.78 (ΦΕΚ 538/Δ/6.10.78) και Π.Δ./24-5-85 (ΦΕΚ-
270/Δ/31.5.85), όπως ισχύου
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 61
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Η περιοχή αυτή παρουσιάζει σχετικά έντονες κλίσεις και δομείται σε
φλύσχη.
Εφόσον πρόκειται για κτηριακές εγκαταστάσεις θα πρέπει να λαμβάνονται
υπόψη οι περιορισμοί που αναφέρονται στο κεφάλαιο 1. «ΣΧΕΤΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ
ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΧΡΗΣΕΙΣ»
Σημειώνονται ως ζώνη Ειδικής Χρήσης [ΕΧ2] για τη χρήση αυτή.
Περιοχή Ειδικά Ρυθμιζόμενης Πολεοδόμησης [ΕΧ3]
Στην Δ.Ε. Υπάτης είναι δυνατή η δημιουργία ΠΕΡΠΟ με χρήσεις και
προγραμματικά μεγέθη, όπως προβλέπονται στην ΥΑ 26641/4168 (ΦΕΚ
1044/Δ/14-12-01) "Γενικές Κατευθύνσεις ΠΕΡΠΟ Ν. Φθιώτιδας", σύμφωνα με
την οποία, περιμετρικά των ορίων οριοθετημένων ή προς οριοθέτηση οικισμών,
χωροθετούνται περιοχές που αφορούν ανάπτυξη παραθεριστικής κατοικίας.
Συγκεκριμένα προβλέπεται η Ζώνη Καπνοχώρι-Υπάτη και Περιστέρι-
Πύργος, που αφορά Β’ κατοικία και χωροθετείται περιμετρικά των ορίων των
οικισμών Καπνοχώρι, Υπάτη, Περιστέρι και Πύργος, εφόσον πληρούνται τα
προβλεπόμενα κριτήρια, δηλαδή είναι εκτός ΝΑTURA και στοχεύουν στην
αναζωογόνηση των ΟΤΑ.
Τα προγραμματικά μεγέθη προς πολεοδόμηση ορίζονται περίπου το 1/3, σε
σχέση με την οριοθετημένη έκταση του οικισμού στην περίμετρο του οποίου
αναπτύσσεται, και έως 150 στρ. ανά οικισμό.
Επιτρεπόμενες χρήσεις: σύμφωνα με το άρθρο 24 του Ν. 2508/1997 (ΦΕΚ
124/Α/13.6.1997) ως ΠΕΡΠΟ με χρήση Β' κατοικίας και τουρισμού –
αναψυχής, σύμφωνα με τα άρθρα 1 και 8 του Π.Δ. 23.2.1987 «Κατηγορίες και
περιεχόμενο χρήσεων γης» (ΦΕΚ 166/Δ/6.3.1987).
Όροι δόμησης, όπως θα καθορισθούν με Πολεοδομική Μελέτη με τους εξής
περιορισμούς: Μέγιστος συντελεστής δόμησης 0,4, ποσοστό κοινόχρηστων &
κοινωφελών χώρων τουλάχιστον 40%.
Οι περιοχές – ζώνες παρουσιάζουν σχετικά έντονες κλίσεις και δομούνται σε
φλύσχη.
Εφόσον πρόκειται για κτηριακές εγκαταστάσεις θα πρέπει να λαμβάνονται
υπόψη οι περιορισμοί που αναφέρονται στο κεφάλαιο 1. «ΣΧΕΤΙΚΗ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ
ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΧΡΗΣΕΙΣ »
Σημειώνονται ως ζώνη Ειδικής Χρήσης [ΕΧ3] για τη χρήση αυτή.
Περιοχή Αξιοποίησης Ανανεώσιμων πηγών ενέργειας – Αιολική
(ΕΧ4]
Η Δ.Ε. Υπάτης σύμφωνα με το Χωροταξικό πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες
Πηγές Ενέργειας (ΦΕΚ Β’ 2464/03.12.2008) «Ειδικό πλαίσιο χωροταξικού
σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας»
εντάσσεται στις Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας (ΠΑΠ).
Στην κεντρική Ελλάδα(νομοί Καρδίτσας, Αιτωλοακαρνανίας, Ευρυτανίας,
Φωκίδας, Φθιώτιδας, Βοιωτίας, και Εύβοιας), προβλέπεται ότι μπορούν να
εγκατασταθούν 1619 τυπικές ανεμογεννήτριες ισχύος 3.238 MW.
Στο Σχήμα 10 (επισυνάπτεται) που περιλαμβάνει το αιολικό δυναμικό του
Ελληνικού χώρου (πλην Κρήτης) όπως αυτό υπολογίστηκε από το ΚΑΠΕ με
βάση ένα ευρύ πρόγραμμα επί τόπου μετρήσεων και εφαρμογή μαθηματικών
μοντέλων εκτιμάται το αιολικό δυναμικό με βάση την μέση ετήσια ταχύτητα του
αέρα σε μέτρα το δευτερόλεπτο, σε υπολογισμένο ύψος 40 μέτρων.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 62
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Οριοθετείται έκταση στη Δ.Ε. Υπάτης με τιμές μεγαλύτερες από 8. Η
μέγιστη τιμή παρατηρείται στο νοτιοδυτικό τμήμα και είναι 12.
Σημειώνεται ως ζώνη Ειδικής Χρήσης [ΕΧ4] για τη χρήση αυτή.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 63
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Β
Β..3
3.. Δ
ΔΥΥΝ
ΝΑΑΜ
ΜΙΙΚ
ΚΟΟΓ
ΓΕΕΩ
ΩΛΛΟ
ΟΓΓΙΙΚ
ΚΩΩΝ
ΝΠΠΟ
ΟΡΡΩ
ΩΝΝ
Υδάτινο δυναμικό
Σύμφωνα με τη μελέτη – διδακτορική διατριβή: «Υδρολογικό ισοζύγιο της
λεκάνης απορροής του Σπερχειού ποταμού» Ν. Ι. Κακαβάς (1984) ΙΓΜΕ.
Στην περιοχή μελέτης επικρατεί το τυπικό Μεσογειακό ημίϋγρο κλίμα,
χρησιμοποιώντας τα στοιχεία των 10 βροχομετρικών σταθμών σε κοινή 11ετή
βάση στην λεκάνη απορροής του Σπερχειού, το μέσο ύψος βροχής στην
περιοχή είναι Pi=750mm.
Η πιεζομετρία και η διεύθυνση της υπόγειας ροής της του πεδινού τμήματος
της λεκάνης του Σπερχειού αποτυπώθηκε σε χάρτη που επισυνάπτεται. Η
κατεύθυνση των υπογείων υδάτων ταυτίζεται με την διεύθυνση και τη φορά των
ρεμάτων. Οι ισοπιεζομετρικές καμπύλες είναι κάθετες στην επιφανειακή
απορροή. Η στάθμη του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα βρίσκεται στα 115μ.
Σύμφωνα με μετρήσεις σε διάφορα σημεία του Σπερχειού και στους κύριους
παραποτάμους αυτού εκτιμάτε ότι η επιφανειακή απορροή αντιστοιχεί σε
ποσοστό 23,7% των ατμοσφαιρικών κατακρημνισμάτων που δέχεται η περιοχή.
Αντίστοιχα η κατείσδυση αντιστοιχεί σε ποσοστό 13,8% των βροχοπτώσεων.
Στην ίδια μελέτη αναφέρεται ότι η υδραυλική κλίση είναι i=12%, ο συντελεστής
διαπερατότητας k=1,8*10-3m/sec, το μέσο ενεργό πορώδες S=7,8% και η
ταχύτητα κινήσεως του ύδατος V=9,5*10-5m/sec.
Αξιοποίηση υδάτινου δυναμικού
Ο Ίναχος ποταμός και τα ρέματα Ξεροπόταμος, Ξεριάς, Καμαριώτης,
Κακαβόρεμμα και Γερακάρης καταλήγουν στον Σπερχειό ποταμό και
εμπλουτίζουν την πεδινή περιοχή που συναντάμε πλήθος γεωτρήσεων.
Η δημιουργία φραγμάτων στεροπαροχών στα ανάντη θα επιτρέψει την
λειτουργία αναβαθμών που μπορούν να κατασκευαστούν στις κοίτες για τον
εμπλουτισμό του υπόγειου υδροφόρου από τις χειμερινές και εαρινές
πλημμυρικές παροχές.
Βιομηχανικά ορυκτά, μεταλλεύματα και φυσικά δομικά υλικά
(Ζώνη Γ1 και Γ2).
Στην Δ.Ε. Υπάτης οριοθετούνται οι παρακάτω περιοχές ως Ζώνες έρευνας
γεωλογικών πόρων για την εγκατάσταση λατομείων:
Στο βορειοανατολικό τμήμα της Δ.Ε., ανάντη των οικισμών Μεξιάτες και
Κομποτάδες, οριοθετείται ζώνη έρευνας για βωξίτη και ασβεστόλιθο
(Ζώνη Γ1).
Στην περιοχή του ρέματος Βίστριζα, οριοθετείται ζώνη για λήψη
στερεοπαροχών (Ζώνη Γ2).
Στην περιοχή του ρέματος Ξεριάς Υπάτης, οριοθετείται ζώνη για λήψη
στερεοπαροχών (Ζώνη Γ2).
Στις περιοχές εντοπισμού των παραπάνω πετρωμάτων λειτουργούσαν
λατομεία – μεταλλεία και υπάρχουν περιθώρια περαιτέρω έρευνας με σκοπό τη
δημιουργία νέων.
Ενεργειακές πρώτες ύλες
Δεν εντοπίζονται στην περιοχή της Δ.Ε. Υπάτης.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 64
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Γεωθερμικό πεδίο (Ζώνη Γ3).
Μετά από έρευνα είναι δυνατό να προσδιορισθεί το γεωθερμικό πεδίο στα
Λουτρά Υπάτης, ώστε να αξιοποιηθεί για την παραγωγή ηλεκτρισμού ή για
θέρμανση κτιρίων, θερμοκηπίων και εδαφών.
Σημειώνεται ότι στα πλαίσια παλαιότερης έρευνας του ΙΓΜΕ (από την Δ/νση
Γεωθερμίας), έχει εκτελεσθεί στην μεταξύ «Αγρού άνευ βλαστήσεως» και
κρατήρος Ιαματικής Πηγής Υπάτης περιοχή, ερευνητική γεώτρηση βάθους
330μ. (από 5/3/76 έως 7/7/76). Στη γεώτρηση αυτή, σε βάθος 295 μέτρων
εντός των ασβεστόλιθων της Οίτης, μετρήθηκε την 30/5/76 θερμοκρασία νερού
550 C.
Η κύρια κατάταξη των γεωθερμικών πεδίων γίνεται με βάση τη θερμοκρασία
τους. Πεδία χαμηλής ή μέσης θερμοκρασίας (50 - 150°C) αξιοποιούνται στη
μεταφορά θερμότητας σε οικισμούς, θερμοκήπια, αλλά και μικρές
βιομηχανικές μονάδες. Πεδία υψηλής θερμοκρασίας (άνω των 150°C) είναι
δυνατόν να χρησιμοποιηθούν στην παραγωγή ηλεκτρισμού. Οι γεωθερμικές
μονάδες παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος είναι ιδιαίτερα οικονομικές και η
λειτουργία τους έχει μικρή περιβαλλοντική επίδραση. Παράγουν μόνο το 1/6
του CO2 από ότι θα παρήγαγε μια μονάδα ίσης δυναμικότητας που λειτουργεί
με φυσικό αέριο, ενώ το κόστος της παραγόμενης ενέργειας κυμαίνεται περίπου
μεταξύ $0.015/kW και $0.35/kW. Σε παγκόσμια κλίμακα η συνολική
δυναμικότητα των γεωθερμικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής ξεπερνά τα 8000
MWe και η αντίστοιχη θερμική τα 4000 MWtη.
Οριοθετείται ζώνη (Ζώνη Γ3) ακτίνας 2000μ. περιμετρικά της πηγής
Λουτρών Υπάτης.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 65
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Β
Β..4
4.. Π
ΠΡΡΟ
ΟΣΣΤ
ΤΑΑΣ
ΣΙΙΑ
ΑΓΓΕ
ΕΩΩΠ
ΠΕΕΡ
ΡΙΙΒ
ΒΑΑΛ
ΛΛΛΟ
ΟΝΝΤ
ΤΟΟΣ
Σ
Οι επιδράσεις εντοπίστηκαν και καταγράφηκαν στο Α’ μέρος της μελέτης
και προτείνονται μέτρα προστασίας και ανάδειξης του γεωπεριβάλλοντος.
B.4.1. Αξία των υδάτινων πόρων ως βάση για την ανάπτυξη
οικοσυστημάτων
Η απόθεση μπαζών ή η ανεξέλεγκτη αμμοληψία στις κοίτες διαφοροποιεί
στα κατάντη την πλημμυρική παροχή και τις στερεοπαροχές. Με αποτέλεσμα
να καταστρέφονται οι όχθες και οι παραρεμάτιες εκτάσεις που αποτελούν τη
βάση για την ανάπτυξη οικοσυστημάτων. Ταυτόχρονα τα πλημμυρικά
φαινόμενα που δημιουργούνται πλήττουν το ανθρωπογενές περιβάλλον.
Η πιθανά υποβαθμισμένη ποιότητα των νερών εξ’ αιτίας των λυμάτων των
οικισμών και των λιπασμάτων και των φυτοφαρμάκων που χρησιμοποιούνται
στις γεωργικές καλλιέργειες έχει άμεση επίδραση στην πανίδα και τη χλωρίδα
του οικοσυστήματος του ρέματος. Το ρέμα εμπλουτίζει με νερά τους υπόγειους
υδροφορείς και ταυτόχρονα τους υποβαθμίζει ποιοτικά. Δημιουργεί
προβλήματα και στις περιοχές που αξιοποιείται αυτός ο υπόγειος υδροφόρος
ορίζοντας, επιβαρύνοντας ιδιαίτερα τον άνθρωπο που είναι ο τελικός
αποδέκτης.
B.4.2. Επιδεκτικότητα σε φυσικές ή τεχνητές δυσμενείς
γεωπεριβαλλοντικά μεταβολές
Φυσικές γεωπεριβαλλοντικές μεταβολές
Η διαβρωτική δράση του νερού των φυσικών αξόνων απορροής (ρέματα)
προξενεί διαβρώσεις υποσκάβοντας τη βάση των πρανών των ρεμάτων, με
συνέπεια τη μείωση της διατμητικής αντοχής, προξενώντας ολισθήσεις σ’ αυτά.
Στερεοπαροχές μεγάλου όγκου μεταφέρονται στα κατάντη μειώνοντας τη
διατομή της κοίτης με συνέπεια να δημιουργούνται φαινόμενα πλημμυρών.
Για την αντιμετώπιση του φαινομένου έχουν παλαιότερα πραγματοποιηθεί
φυτεύσεις Μαύρης και Χαλέπιου Πεύκης.
Στις μελέτες οριοθέτησης των ρεμάτων θα πρέπει να συμμετέχει γεωλόγος
ώστε να εκτιμάται η πιθανότητα γεωπεριβαλλοντικών μεταβολών.
B.4.3. Δυνατότητα αναβάθμισης υποβαθμισμένων περιοχών
Αστική δραστηριότητα
Ι. Αστικά λύματα
Οι υποβαθμισμένες περιοχές όπως αναπτύσσονται παραπάνω (Α’ μέρος,
Κεφ.8.3), υπάρχει δυνατότητα να αναβαθμιστούν.
Θα πρέπει να κατασκευαστεί και να λειτουργεί Ε.Ε.Λ. και όλοι οι οικισμοί
να συνδεθούν με αυτή, προκειμένου να μειωθεί η ρύπανση των επιφανειακών
και υπόγειων υδάτων στις περιοχές αυτές.
ΙΙ. Αστικά Στερεά Απόβλητα
Θα πρέπει να υπάρχει πολιτική για την εξάλειψη του φαινομένου
ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων από τους ιδιώτες. Με την ορθολογική
διαχείριση των απορριμμάτων, μειώνεται η ρύπανση του εδάφους, η πρόκληση
και επέκταση πυρκαγιών καθώς και η δυσοσμία.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 66
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Γεωργική δραστηριότητα
Με την ορθολογική χρήση των λιπασμάτων και των φυτοφαρμάκων από τους
αγρότες της Δ.Ε. Υπάτης θα μειωνόταν η ρύπανση του εδάφους από αυτά και
κατά συνέπεια η ρύπανση των επιφανειακών και υπογείων υδάτων.
Κτηνοτροφική δραστηριότητα
Η σωστή διαχείριση των λυμάτων, που προκύπτουν από την κτηνοτροφική
δραστηριότητα στη Δ.Ε. Υπάτης, θα συντελούσε στην αναβάθμιση των
επιβαρυμένων περιβαλλοντικά περιοχών που βρίσκονται σήμερα.
Βιομηχανική δραστηριότητα
Ο εκσυγχρονισμός και η σύννομη λειτουργία των ελαιοτριβείων και της
τυροκομικής μονάδας θα επιτρέψει την αποκατάσταση του επιβαρυμένου
περιβάλλοντος και την αναβάθμιση των οικοσυστημάτων.
Εξορυκτική δραστηριότητα
Θα πρέπει να σταματήσει η ανεξέλεγκτη χρήση υλικού από διάφορες
περιοχές της Δ.Ε., καθώς αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την μη τήρηση των
κατάλληλων μέτρων που αποτρέπουν την διασπορά σκόνης και ρύπων στην
ατμόσφαιρα, την απόρριψη υγρών αποβλήτων και ελαίων από τα μηχανήματα
κλπ. στο υπέδαφος.
Η εξορυκτική δραστηριότητα θα πρέπει να ασκείται από νόμιμα λατομεία τα
οποία θα τηρούν τους περιβαλλοντικούς όρους και στα οποία θα γίνονται έργα
αποκατάστασης.
Δίκτυα υποδομής
Τα όποια δίκτυα υποδομής θα πρέπει να κατασκευάζονται σύμφωνα με τους
περιβαλλοντικούς όρους και τους κανόνες της γεωλογικής επιστήμης. Θα
πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους τα οικοσυστήματα, το γεωπεριβάλλον και να
στοχεύουν στην ανάπτυξη και την ανάδειξη αυτών.
B.4.4. Αισθητική και επιστημονική αξία των γεωμορφολογικών
και γεωλογικών δομών
Σπήλαια (Ζώνη Π1)
Τα σπήλαια της Δ.Ε. Υπάτης εντοπίζονται σε ασβεστόλιθους.
Είναι ενδεικτικές γεωμορφές της διάβρωσης ασβεστολιθικών πετρωμάτων
από το νερό της βροχής που εισέρχεται στις ρωγμές των πετρωμάτων αυτών. Το
νερό που διαλύει τα ασβεστολιθικά πετρώματα και δημιουργεί το σπήλαιο
γίνεται πλούσιο σε ανθρακικό ασβέστιο, το οποίο και εναποθέτει βαθμηδόν στα
σημεία όπου υπάρχει σταγονορροή. Έτσι, στην οροφή του σπηλαίου
δημιουργούνται οι σταλακτίτες. Παράλληλα μπορούμε να έχουμε άμεση
εποπτεία των υπόγειων διαδρομών του νερού στα πετρώματα αυτά.
Στα σπήλαια υπάρχει και ζωή. Πέρα από τη ζώνη της εισόδου όπου
βρίσκουν καταφύγιο διάφορα ζώα (απλοί επισκέπτες - τρωγλόξενα είδη), πιο
μέσα στο σπήλαιο συναντούμε τα τρωγλόφιλα είδη, που κατοικούν στο σπήλαιο
αλλά τρέφονται έξω από αυτό (π.χ. νυχτερίδες) και τα τρωγλόβια, που ζουν και
ολοκληρώνουν ολόκληρο τον κύκλο της ζωής τους μέσα στο σπήλαιο, χωρίς να
βγαίνουν ποτέ έξω.
Τα σπήλαια θεωρούνται σημαντικό κομμάτι του περιβάλλοντος και έχουν
άμεση σχέση με την ποιότητα της ζωής, καθώς τις περισσότερες φορές
σχετίζονται με το υπόγειο νερό που αντλείται με τις γεωτρήσεις για ύδρευση και
για άρδευση. Οπότε η μόλυνσή τους επιστρέφει πάντα σε εμάς τους ίδιους.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 67
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Είναι απαραίτητη η προστασία τους ως χώροι γεωεπιστημονικού
ενδιαφέροντος, ως γεωμορφές, βιοτόπους αλλά και ως χώρους εξαίσιας και
μοναδικής φυσικής ομορφιάς.
Θα πρέπει να αποτυπωθούν οι θάλαμοι των σπηλαίων, η γεωλογία της
περιοχής και να ληφθούν μέτρα προστασίας του από ανθρώπινες επεμβάσεις
(εκσκαφές, δονήσεις, κλπ).
Η ζώνη έρευνας προσδιορίσθηκε με βάση την γεωλογία, τη μορφολογία της
περιοχής και τις θέσεις παρατηρήσεις. Η ζώνη έρευνας αποτελεί και τη ζώνη
προστασίας μέχρι την πραγματοποίηση των προαναφερθέντων ερευνών.
Φαράγγια και Καταρράκτες (Ζώνη Π2)
Τα φαράγγια της Δ.Ε. Υπάτης αποτελούν σημαντική γεωμορφή που μας
αποκαλύπτει από γεωλογικής άποψης την διαβρωτική ικανότητα του νερού επί
των πετρωμάτων.
Γενικά στα φαράγγια αναπτύσσονται αξιόλογα οικοσυστήματα, με μεγάλο
επιστημονικό ενδιαφέρον, ενώ την ομορφιά του τοπίου έχουν την δυνατότητα να
την απολαύσουν πεζοπόροι που αποφασίζουν να τα διασχίσουν και ορειβάτες.
Στην περιοχή της Δ.Ε. Υπάτης και εντός των φαραγγιών εντοπίζονται
εντυπωσιακοί καταρράκτες.
Ο καταρράκτης αποτελεί το τμήμα ποταμού ή χείμαρρου, τα νερά του
οποίου πέφτουν απότομα από μεγάλο ύψος σε χαμηλότερο επίπεδο. Αυτό είναι
δυνατό να συμβαίνει λόγω απότομης και μεγάλης κλίσης της κοίτης του, είτε
λόγω κάθετης υδατόπτωσης σε κοίτη χαμηλότερου επιπέδου.
Η πτώση του νερού προκαλείται, όταν το νερό του ποταμού ή χείμαρρου
κατά την πορεία του, διερχόμενο πάνω από ανθεκτικό στη διάβρωση πέτρωμα,
συναντά λιγότερο ανθεκτικό πέτρωμα το οποίο και στη συνέχεια παρασύρει
δημιουργώντας ανισόπεδες κοίτες, ή όσες φορές, ενώ ρέει σε κοίτη από
ανθεκτικά πετρώματα, συναντά καθίζηση εδάφους που έχει προκληθεί από
οιαδήποτε άλλη αιτία.
Οι καταρράκτες διακρίνονται, είτε λόγω του μεγάλου ύψους κατακρήμνισης
του νερού και της θεαματικότητάς τους, που παρέχουν, είτε λόγω του μεγάλου
όγκου των κατακρημνιζόμενων νερών και αποτελούν ένα από τα πιο θεαματικά
φυσικά φαινόμενα.
Η δύναμη, με την οποία πέφτουν τα νερά των καταρρακτών, αποδίδοντας
πολύτιμο έργο, έδωσε στους ανθρώπους την ιδέα να κατασκευάσουν
υδροηλεκτρικούς σταθμούς, με αποτέλεσμα την εγκατάσταση βιομηχανικών
οικισμών κοντά στους καταρράκτες.
Προτείνεται να χαρτογραφηθούν κατά μήκος τα φαράγγια όπου υπάρχουν
κατακόρυφα και ψηλά πρανή και να ορισθεί το πλάτος της ζώνης απολύτου
προστασίας του από οποιεσδήποτε ανθρώπινες παρεμβάσεις.
Η ζώνη έρευνας προσδιορίσθηκε με βάση την γεωλογία, τη μορφολογία της
περιοχής και τις θέσεις παρατηρήσεις. Η ζώνη έρευνας αποτελεί και τη ζώνη
προστασίας μέχρι την πραγματοποίηση των προαναφερθέντων ερευνών.
Ιαματική Πηγή Υπάτης (Ζώνη Π3)
Το νερό της σύμφωνα έχει θεραπευτικές ιδιότητες. Ενδείκνυται για:
Παθήσεις και σύνδρομα των αγγείων
Αρτηριακές υπερτάσεις – Ανεπάρκεια στεφανιαίων αρτηριών της
καρδιάς- Ενδαρτηρήτις κάτω άκρων (διαλείπουσα χολότης)- φλεβίτιδες
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 68
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Παθήσεις της καρδιάς- Παθήσεις των βαλβίδων της καρδιάς- Μικρές
καρδιακές ανεπάρκειες
Διαταραχές του νευρικού συστήματος της καρδιάς- Ταχυκαρδίες-
Αρρυθμίες
Παθήσεις του δέρματος – Έκζεμα – Δερματίτιδες και λοιπά
Διαταραχές περιφερειακών νεύρων και μυών – Παραλύσεις – Ατροφίες
μυών
Αθλητισμός υπό τας ποικίλας εκδηλώσεις αυτού
Κατ’ αρχήν οριοθετείται ζώνη προστασίας (Ζώνη Π3) ακτίνας 2.000μ.
περιμετρικά της πηγής.
Μετά από γεωλογική μελέτη πρέπει να προσδιορισθούν οι ζώνες: i. άμεσης
προστασίας ή απαγορευμένη ζώνη ii. ζώνη μικροβιολογικής προστασίας ή ζώνη
50 ημερών iii. ζώνη χημικής προστασίας ή επιτηρούμενη ζώνη.
Αυτές καθορίζονται με βάση τα υδραυλικά χαρακτηριστικά του υδροφορέα
και των ανώτερων οριζόντων που τον καλύπτουν, καθώς και την ικανότητα
αυτοκαθαρισμού του εδαφικού ορίζοντα και της ακόρεστης ζώνης.
Δολίνες(Ζώνη Π4)
Είναι γεωμορφές ενδεικτικές της χημικής διάβρωσης των ασβεστολιθικών
πετρωμάτων και δημιουργούνται συνήθως από την κατακρήμνιση της οροφής
σπηλαίου.
Η ζώνη έρευνας προσδιορίσθηκε με βάση την γεωλογία, τη μορφολογία της
περιοχής και τις θέσεις παρατηρήσεις. Η ζώνη έρευνας αποτελεί και τη ζώνη
προστασίας.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 69
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Οι ακόλουθες προτάσεις αποσκοπούν στην λήψη μέτρων πρόληψης ή
μετρίασης των γεωλογικών κινδύνων για την εξασφάλιση των κατ’ αρχήν
γεωλογικά κατάλληλων περιοχών ή την ενδεχόμενη αναβάθμιση του επιπέδου
γεωλογικής καταλληλότητας τμημάτων της περιοχής μελέτης για οικιστική ή
άλλη συναφή με δόμηση ανάπτυξη καθώς και μέτρων που επιβάλλονται από
την ανάγκη παράλληλης προστασίας των αξιοποιήσιμων γεωλογικών πόρων και
του γεωπεριβάλλοντος.
Εξασφάλιση των κατ' αρχήν γεωλογικά κατάλληλων περιοχών
Στις κατ’ αρχήν γεωλογικά κατάλληλες περιοχές [Κ] θα πρέπει αφού
διασχίζονται ή γειτνιάζουν με ρέματα να γίνουν υδραυλικές μελέτες και να
οριοθετηθούν.
Αναβάθμιση επίπεδου γεωλογικής καταλληλότητας
Ζώνη ΚΠ1
Περιοχές, κατ’ αρχήν κατάλληλες υπό προϋποθέσεις [ΚΠ1] για οικιστική,
βιομηχανική και τουριστική ανάπτυξη χαρακτηρίζονται οι περιοχές που
αναπτύσσονται στoν φλύσχη και εγκυμονούν φαινόμενα ολισθήσεων.
Θα πρέπει πριν από την δόμηση ή την κατασκευή έργων να
πραγματοποιείται γεωλογική μελέτη και πιθανά γεωτεχνική έρευνα.
Ζώνη ΚΠ2
Περιοχές, κατ’ αρχήν κατάλληλες υπό προϋποθέσεις [ΚΠ2] για οικιστική,
βιομηχανική και τουριστική ανάπτυξη χαρακτηρίζονται οι περιοχές που έχουν
παρατηρηθεί φαινόμενα πλημμυρών.
Θα πρέπει να εκπονηθεί Υδραυλική μελέτη οριοθέτησης των ρεμάτων και
διευθέτηση αυτών ή κατασκευή αντιπλημμυρικών έργων όπου απαιτείται.
Ζώνη ΑΚ1
Είναι δυνατόν να περιορισθεί σημαντικά το εύρος της ζώνης [ΑΚ1] που
καλύπτει τις στενές περιοχές των ρεμάτων. Απαιτούνται μελέτες οριοθετήσεων
σε όλα τα υδατορέματα που διασχίζουν ή γειτνιάζουν άμεσα με οικισμούς ή
περιοχές προς οικιστική, βιομηχανική και τουριστική ανάπτυξη.
Στις μελέτες οριοθέτησης των ρεμάτων θα πρέπει να συμμετέχει γεωλόγος
ώστε να εκτιμάται η πιθανότητα γεωπεριβαλλοντικών μεταβολών που
προέρχονται από τη διαβρωτική δράση των ρεμάτων.
Οι κυριότεροι κίνδυνοι που σχετίζονται με τη μη ύπαρξη μελετών
οριοθέτησης όπως άλλωστε προβλέπεται από το Ν. 3010/2002 είναι:
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 70
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Η ανεξέλεγκτη καταπάτηση της κοίτης των υδατορρεμάτων
Η μείωση της υδραυλικής διατομής λόγω απόρριψης εντός των κοιτών
απορριμμάτων, μπαζών κλπ
Οι σποραδικές και χωρίς προγραμματισμό διευθετήσεις της κοίτης των
υδατορρεμάτων και η κατασκευή πρόχειρων και χωρίς προγραμματισμό
αντιπλημμυρικών έργων.
Η συστηματική υποβάθμιση της παρόχθιας βλάστησης
Ζώνη ΑΚ2
Ως περιοχές ακατάλληλες [ΑΚ2] κατ’ αρχήν για οικιστική, βιομηχανική και
τουριστική ανάπτυξη είναι αυτές που παρουσιάζουν ολισθήσεις.
Η έκταση των περιοχών αυτών μπορεί να περιοριστεί και να οριοθετηθεί με
ακρίβεια μετά από:
α) Γεωλογική μελέτη που θα περιλαμβάνει: ι) χαρτογράφηση της ευρύτερης
έκτασης και της ανάντη περιοχής με ιδιαίτερη έμφαση στον εντοπισμό
εδαφικών σχηματισμών του φλύσχη με χαμηλά μηχανικά χαρακτηριστικά. ιι)
Το υδατικό ισοζύγιο ιιι) τις πιθανές επιφάνειες ολίσθησης και ιv) τα μέτρα
πρόληψης καταστροφικών γεωλογικών φαινομένων
β) Εδαφοτεχνική έρευνα σε περιοχές που θα εντοπισθούν ως επισφαλείς
στην γεωλογική μελέτη
γ) Απαραίτητο θεωρείται μετά τη λήψη των μέτρων που θα προσδιορίσουν οι
παραπάνω έρευνες να γίνει γεωλογική παρακολούθηση, για ικανό διάστημα,
της συμπεριφοράς με τακτική μέτρηση και αξιολόγηση των εξής οργάνων: 1.
Μάρτυρες τοπογραφικής παρακολούθησης και 2. αποκλισιόμετρα μεγάλου
βάθους (ίση με το υψόμετρο).
Ζώνη ΑΚ3
Ως περιοχές ακατάλληλες [ΑΚ3] κατ’ αρχήν για οικιστική, βιομηχανική και
τουριστική ανάπτυξη χαρακτηρίζονται οι περιοχές με έντονη μορφολογία
ανάγλυφου.
Η έκταση των περιοχών αυτών μπορεί να περιοριστεί και να οριοθετηθεί με
ακρίβεια μετά από γεωλογική μελέτη.
Ζώνη ΑΚ4
Ως περιοχές ακατάλληλες [ΑΚ4] κατ’ αρχήν για οικιστική, βιομηχανική και
τουριστική ανάπτυξη χαρακτηρίζονται οι περιοχές με δολίνες.
Η έκταση των περιοχών αυτών μπορεί να περιοριστεί και να οριοθετηθεί με
ακρίβεια μετά από υδρογεωλογική και γεωλογική μελέτη που θα περιλαμβάνει
γεωφυσική έρευνα ή σεισμικά, για την διαπίστωση ύπαρξης εγκοίλων στην
περιοχή με στόχο τον ακριβή καθορισμό των ορίων της περιοχής που θα είναι
κατάλληλη για δόμηση.
Αξιοποίησης γεωλογικών πόρων
Υδάτινο δυναμικό
Η δημιουργία φραγμάτων στεροπαροχών στα ανάντη θα επιτρέψει την
λειτουργία αναβαθμών που μπορούν να κατασκευαστούν στις κοίτες για τον
εμπλουτισμό του υπόγειου υδροφόρου από τις χειμερινές και εαρινές
πλημμυρικές παροχές.
Με εκπόνηση σχετικών μελετών (τοπογραφική, γεωλογική, υδραυλική) είναι
εφικτός ο εμπλουτισμός του υπόγειου υδροφόρου μέσω τον υφιστάμενων έργων
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 71
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
υδροληψίας (γεωτρήσεις, φρέατα) με τις χειμερινές παροχές των ρεμάτων που
θα συλλέγονται από τεχνικά έργα στα ανάντη.
Βιομηχανικά ορυκτά, μεταλλεύματα και φυσικά δομικά υλικά
Αξιοποιήσιμα βιομηχανικά ορυκτά, μεταλλεύματα και φυσικά δομικά υλικά
μπορούν να εντοπιστούν και να προσδιοριστεί ο τρόπος εξόρυξής τους μετά από
γεωλογική έρευνα και μεταλλευτική μελέτη. Θα πρέπει να τηρούνται οι
περιβαλλοντικές δεσμεύσεις (Εθνικός Δρυμός Οίτης κλπ).
Γεωθερμικό πεδίο
Οριοθετείται ζώνη ακτίνας 2000μ. περιμετρικά της πηγής Λουτρών Υπάτης.
Η ζώνη αυτή μπορεί να διευρυνθεί μετά γεωλογική μελέτη που θα γίνει για τον
εντοπισμό του γεωθερμικού πεδίου.
Θέσεις που το γεωπεριβάλλον χρήζει ειδικής προστασίας
Υδάτινοι πόροι
Ρύπανση
Η όποια βιοτεχνική μονάδα (π.χ. ελαιοτριβείο, τυροκομείο) θα πρέπει να
λειτουργεί νόμιμα και να τηρεί τους Περιβαλλοντικούς Όρους που έχουν τεθεί.
Θα πρέπει να ληφθεί πρόνοια ώστε να διατίθενται σε Εγκαταστάσεις
Επεξεργασίας Λυμάτων το σύνολο των λυμάτων της Δ.Ε. Υπάτης.
Πρόληψη
Σε κάθε υδροληπτικό έργο καθορίζεται μια περίμετρος προστασίας για την
ποιοτική προστασία του υπό εκμετάλλευση υδροφόρου ορίζοντα.
Ακολουθούν τα κριτήρια βάση των οποίων θα πρέπει να συνταχθεί η
υδρογεωλογική μελέτη που θα καθορίσει τις ζώνες προστασίας.
Τα κριτήρια καθορισμού της περιμέτρου προστασίας ποικίλλουν από χώρα
σε χώρα, ανάλογα με τους κανόνες υγιεινής, τα πρότυπα ποσιμότητας κ.λπ. και
περιλαμβάνουν ένα κατάλογο από απαγορευτικές ανθρώπινες δραστηριότητες
που μπορεί να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην ποιότητα των υπόγειων νερών.
Οι επιπτώσεις των διαφόρων πηγών ρύπανσης εξαρτώνται από την απόσταση
από το υδροληπτικό έργο, τις ιδιότητες του ρύπου, καθώς και τα υδραυλικά
χαρακτηριστικά του υδροφόρου ορίζοντα και τη φύση των υλικών πάνω από
αυτόν.
Έτσι διακρίνονται οι εξής περιπτώσεις:
1) Ευνοϊκές συνθήκες: Το υδροφόρο στρώμα προστατεύεται από την
παρουσία υλικών της ακόρεστης ζώνης με μεγάλη ικανότητα αυτοκαθαρισμού.
2) Μέτριες συνθήκες: Το υδροφόρο στρώμα έχει καλές ιδιότητες
αυτοκαθαρισμού.
3) Δυσμενείς συνθήκες: Το υδροφόρο στρώμα έχει ελάχιστη ή καθόλου
ικανότητα αυτοκαθαρισμού.
Η διακινδύνευση του εκμεταλλευόμενου υδροφόρου ορίζοντα είναι
μεγαλύτερη, όσο μικραίνει η απόσταση της πηγής ρύπανσης από το
υδροληπτικό έργο. Έτσι η περιοχή προστασίας υποδιαιρείται σε επιμέρους
ζώνες, που προσαρμόζονται ανάλογα με την επίδραση που μπορεί να έχει μια
πηγή ρύπανσης.
Οι ζώνες προστασίας καθορίζονται με βάση τα υδραυλικά χαρακτηριστικά
του υδροφορέα και των ανώτερων οριζόντων που τον καλύπτουν, καθώς και την
ικανότητα αυτοκαθαρισμού του εδαφικού ορίζοντα και της ακόρεστης ζώνης.
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 72
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Ζώνες προστασίας
Οι ζώνες προστασίας ενός υδροληπτικού έργου είναι οι ακόλουθες:
Ζώνη προστασίας I (άμεσης προστασίας ή απαγορευμένη ζώνη)
Η ζώνη αυτή προφυλάσσει τον άμεσο χώρο γύρω από το υδροληπτικό έργο από
κάθε μορφή επίδρασης που μπορεί να προκύψει από επιφανειακούς
παράγοντες. Στην περίπτωση γεώτρησης περιλαμβάνει τον χώρο γύρω της σε
ακτίνα 10-30 μ. Στην περίπτωση πηγής περιλαμβάνει τις εγκαταστάσεις, την
πλησιέστερη περιοχή ανάντη αυτής (>20 μ) και τον χώρο κατάντη (2-5 μ).
Στη ζώνη Ι απαγορεύονται οι δραστηριότητες που αναφέρονται στις υποζώνες
ΙΙΑ, ΙΙΒ, ΙΙΙΑ και ΙΙΙΒ, καθώς επίσης και η κυκλοφορία οχημάτων, κάθε
γεωργική δραστηριότητα και κάθε δραστηριότητα που επιδρά στον εδαφικό
ορίζοντα και στην ακόρεστη ζώνη.
Ζώνη προστασίας II (ζώνη μικροβιολογικής προστασίας ή ζώνη 50 ημερών)
Η ζώνη αυτή έχει σκοπό να προφυλάξει το υδροληπτικό έργο από διάφορες
ανθρώπινες δραστηριότητες, ιδιαίτερα από μια ενδεχόμενη μικροβιακή
μόλυνση. Επειδή τα μικρόβια και ιδίως οι παθογόνοι μικροοργανισμοί έχουν
χρόνο ζωής στον υδροφόρο ορίζοντα περίπου 50 ημέρες, ονομάζεται ζώνη
μικροβιολογικής προστασίας ή ζώνη 50 ημερών. Η εξαφάνιση των μικροβίων
εξαρτάται από την ταχύτητα ροής, τη λιθολογική σύσταση του υδροφορέα, τις
διαδικασίες προσρόφησης, το χημισμό του υπόγειου νερού, το πάχος της
ακόρεστης ζώνης κ.λπ. Η ισόχρονη γραμμή 50 ημερών μπορεί να υπολογισθεί
με εφαρμογή ιχνηθετών, με τη βοήθεια πιεζομετρικών χαρτών ή με εφαρμογή
εμπειρικών τύπων γνωρίζοντας τις υδραυλικές παραμέτρους:
α) L50=v×50, όπου L50 είναι η απόσταση της γεώτρησης από την περίμετρο
προστασίας της ζώνης ΙΙ (m) και v είναι η πραγματική ταχύτητα ροής (m/d).
β) L50 =(Q/D×Sy×π)1/2, όπου Q είναι η αντλούμενη ποσότητα σε 50 ημέρες
(m3), D το πάχος του υδροφόρου στρώματος (m), Sy το ενεργό πορώδες και
π=3,14.
Στους καρστικούς υδροφόρους ορίζοντες πρέπει να αποκλείονται μερικά
τμήματα της περιοχής τροφοδοσίας που θεωρούνται ευάλωτα στη ρύπανση,
όπως: δολίνες, καταβόθρες, βαθιές καρστικές λεκάνες, ρήγματα και ζώνες
διάρρηξης, επιφανειακά ορυχεία, στοές που αποθηκεύουν νερό, τμήματα
καρστικών ρεμάτων που κατεισδύουν επιφανειακά νερά κ.λπ.
Ανάλογα με τα υδραυλικά χαρακτηριστικά του υδροφόρου ορίζοντα
(ταχύτητα υπόγειας ροής) υποδιαιρείται σε δύο υποζώνες:
Υποζώνη ΙΙΑ
Επεκτείνεται από τα όρια της ζώνης I μέχρι την ισόχρονη γραμμή των 10
ημερών. Η απόσταση αυτή πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 100 Μ, ανάντη του
υδροληπτικού έργου. Εκατέρωθεν της γεώτρησης επεκτείνεται μέχρι τα όρια της
ακτίνας επίδρασης της γεώτρησης, χωρίς να υπερβαίνει τα όρια της ζώνης
ανάκτησης.
Στην υποζώνη αυτή απαγορεύονται οι δραστηριότητες που αναφέρονται στις
υποζώνες ΙΙΒ, ΙΙΙΑ και ΙΙΙΒ, καθώς και κάθε γεωργική και κατασκευαστική
δραστηριότητα.
Υποζώνη ΙΙΒ
Επεκτείνεται από τα όρια της ισόχρονης γραμμής των 10 ημερών μέχρι τα
όρια της ισόχρονης γραμμής των 50 ημερών. Στην υποζώνη αυτή απαγορεύεται
κυρίως ότι αναφέρεται στις υποζώνες ΙΙΙΑ και ΙΙΙΒ, καθώς επίσης και οι
ακόλουθες δραστηριότητες: εγκατάσταση εργοστασίων, δημιουργία χώρων
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 73
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
αναψυχής, βοσκή ζώων, μεταλλευτικά έργα και εκρήξεις, εγκατάσταση
ιχθυοτροφείων, μεταφορά ραδιενεργών υλικών και ρύπων, δημιουργία
λατομείων, αποθήκευση ορυκτελαίων και δομικών υλικών, χρησιμοποίηση
λιπασμάτων, ανάπτυξη έργων υποδομής με παρεμβάσεις στο έδαφος κ.λπ.
Ζώνη προστασίας III (ζώνη χημικής προστασίας ή επιτηρούμενη ζώνη)
Καλύπτει την απομακρυσμένη περιοχή τροφοδοσίας της γεώτρησης και
περιβάλλει τη ζώνη ΙΙ. Η ζώνη αυτή έχει σκοπό να προστατεύσει τον υδροφόρο
ορίζοντα από χημικές ουσίες και ραδιενεργά απόβλητα. Σε συνθήκες σταθερής
ροής η ζώνη αυτή ταυτίζεται με τη ζώνη ανάκτησης.
Η περιοχή τροφοδοσίας μπορεί να εκτιμηθεί Η περιοχή τροφοδοσίας μπορεί
να εκτιμηθεί με βάση:
τον πιεζομετρικό χάρτη
τις υδραυλικές παραμέτρους και τις γενικές υδρογεωλογικές συνθήκες της περιοχής
εμπειρικά από τη σχέση Αr=Q/Ι, όπου:
Αr είναι η περιοχή τροφοδοσίας (km2) και Ι η κατείσδυση.
Η ακτίνα της κυκλικής περιοχής τροφοδοσίας δίνεται από τη σχέση:
r= (Αr/π)1/2 όπου:
r είναι η ακτίνα της γεώτρησης και π=3,14.
Υποδιαιρείται σε δύο υποζώνες:
Υποζώνη IIΙΑ
Επεκτείνεται σε απόσταση μέχρι 2000m από το υδροληπτικό έργο. Όταν η
ταχύτητα του υπόγειου νερού είναι μεγαλύτερη από 10m/day και προκύπτει
μεγάλη ακτίνα για τη ζώνη ΙΙ, θα πρέπει η υποζώνη ΙΙΙΑ να καλύπτει τα όρια της
ισόχρονης γραμμής των 50 ημερών.
Στην υποζώνη αυτή απαγορεύεται η εγκατάσταση: κτηνοτροφικών μονάδων,
διυλιστηρίων, χώρων υγειονομικής ταφής απορριμμάτων, νεκροταφείων, χώρων
διάθεσης λυμάτων και αποβλήτων, βιομηχανιών εφόσον τα απόβλητά τους δεν
απορρίπτονται εκτός της υποζώνης ΙΙΙΑ και τέλος η χρήση φυτοφαρμάκων,
εντομοκτόνων και λιπασμάτων.
Υποζώνη IIIΒ
Επεκτείνεται μέχρι τα όρια του υπόγειου υδροκρίτη. Στην υποζώνη αυτή
απαγορεύεται η εγκατάσταση εργοστασίων που αποβάλλουν ραδιενεργές ουσίες,
χημικών και μεταλλευτικών εργοστασίων, πυρηνικών αντιδραστηρίων και
ελαιοτριβείων. Επίσης απαγορεύεται η διάθεση στο έδαφος τοξικών ουσιών,
φυτοφαρμάκων, εντομοκτόνων, φαινολών κ.λπ., καθώς και η μεταφορά ουσιών
που ρυπαίνουν. Η απόσταση των ορίων ΙΙΙΑ/ΙΙΙΒ δεν πρέπει να είναι μικρότερη
από 100m.
Ατμόσφαιρα
Οι όποιες βιομηχανικές-βιοτεχνικές μονάδες και λατομεία θα πρέπει να
λειτουργούν σύννομα και να τηρούν τους Περιβαλλοντικούς Όρους που έχουν
τεθεί. Μελέτες προσδιορισμού εκπομπών ρύπων θα προσδιορίσουν τα
κατάλληλα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται ώστε να αποτρέπεται η διασπορά
ρύπων και σκόνης στην ατμόσφαιρα.
Περιοχές ιδιαιτέρου γεωεπιστημονικού ενδιαφέροντος (Γεώτοποι)
Θα πρέπει να οριστεί Φορέας Διαχείρισης που θα προβεί στις απαραίτητες
ενέργειες προκειμένου να κηρυχτούν οι περιοχές γεωεπιστημονικού
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 74
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
ενδιαφέροντος ως Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) ή ως Ειδικές Ζώνες
Διατήρησης (ΕΖΔ).
Ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες θα χαρτογραφήσουν τις περιοχές αυτές και
θα εκτιμήσουν τη σπουδαιότητά τους, ώστε να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα
προστασίας, βελτίωσης, ανάδειξης και διατήρησής τους.
Σπήλαια
Θα πρέπει να πραγματοποιηθεί καταγραφή και αποτύπωση των σπηλαίων
ώστε να προστατευθούν από ανθρωπογενείς παρεμβάσεις π.χ. δονήσεις.
Φαράγγια και Καταρράκτες
Κρίνεται αναγκαία η προστασία ζώνης 100μ. από το φρύδι των πρανών για
τη διατήρηση γεωπεριβάλλοντος.
Ιαματική Πηγή Υπάτης
Μετά από γεωλογική μελέτη πρέπει να προσδιορισθούν οι ζώνες: i. άμεσης
προστασίας ή απαγορευμένη ζώνη ii. ζώνη μικροβιολογικής προστασίας ή ζώνη
50 ημερών iii. ζώνη χημικής προστασίας ή επιτηρούμενη ζώνη.
Αυτές καθορίζονται με βάση τα υδραυλικά χαρακτηριστικά του υδροφορέα
και των ανώτερων οριζόντων που τον καλύπτουν, καθώς και την ικανότητα
αυτοκαθαρισμού του εδαφικού ορίζοντα και της ακόρεστης ζώνης.
Δολίνες
Θα πρέπει να πραγματοποιηθεί γεωλογική – γεωφυσική έρευνα για την
διαπίστωση ύπαρξης εγκοίλων στην περιοχή. Προτείνεται η προστασία των
δολινών από κάθε ανθρώπινη παρέμβαση.
Ο συντάκτης
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 75
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Π
ΠΗΗΓ
ΓΕΕΣ
Σ -- Β
ΒΙΙΒ
ΒΛΛΙΙΟ
ΟΓΓΡ
ΡΑΑΦ
ΦΙΙΑ
Α
Γκίωνη-Σταυροπούλου, ΙΓΜΕ 1991, Έκθεση επί των επικρατουσών
γεωλογικών-υδρογεωλογικών συνθηκών στην προς ένταξη στο σχέδιο
πόλεως περιοχή "Κοπρισιά" κοινότητας Λουτρών Υπάτης
Αγγελίδης Χ, ΙΓΜΕ 1992, Γεωτεχνική αναγνώριση κατολισθητικών
φαινομένων της κοινότητας Μεσοχωρίου Υπάτης Ν. Φθιώτιδας
Μητρόπουλος Π, ΙΓΜΕ, Μελέτη των γεωχημικών χαρακτηριστικών
πυριτόλιθων από τις οφιολιθικές σειρές της Όθρυς και της Οίτης
Αποστολίδης Ε, ΙΓΜΕ 1994, Γεωτεχνική εξέταση των κατολισθητικών
φαινομένων στην κοινότητα Μεσοχωρίου Υπάτης Ν. Φθιώτιδας
Κούκης Γ, ΙΓΜΕ 1981, Γεωτεχνική εξέταση των συνθηκών θεμελιώσεως
στους οικισμούς Δίκαστρο- Περίβλεπτο-Κανάλια-Σπαρτιά-
Παλαιοκερασιά και Υπάτη Ν.Φθιώτιδος.
Κούκης Γ, ΙΓΜΕ 1980, Γεωτεχνική μελέτη για τις συνθήκες θεμελιώσεως
του εξωτερικού υδραγωγείου συνδέσμου Υπάτης - Σπερχειάδας Ν.
Φθιώτιδας (β φάση μελέτης)
Τζίτζιρας Α, ΙΓΜΕ 1980, Γεωτεχνική αναγνώρισις των κατολισθητικών
φαινομένων στις περιοχές Πύργου Υπάτης και της οδού προς Νεοχώριο.
Ρόζος Δ, ΙΓΜΕ 1980, Γεωτεχνική αναγνώριση των κατολισθητικών
φαινομένων στις κοινότητες Μάρμαρα-Κανάλια-Κυριακοχώριον και
Μεσοχώριον Υπάτης του Ν. Φθιώτιδος.
Κούκης Γ, ΙΓΜΕ 1980, Γεωτεχνική μελέτη του εξωτερικού υδραγωγείου
συνδέσμου Υπάτης- Σπερχειάδος Ν. Φθιώτιδος.
Κούκης Γ, ΙΓΜΕ 1978, Γεωτεχνική αναγνώριση της κοινότητος Πύργου-
Υπάτης Ν. Φθιώτιδος.
Ελευθερίου Α, ΙΓΜΕ 1975, Γεωτεχνική αναγνώρισις εις την περιοχήν της
Μονής Αγάθωνος Φθιώτιδος.
Παπανικολάου Ν, ΙΓΜΕ 1972, Γεωφυσική έρευνα εις περιοχήν Λουτρών
Υπάτης.
Καρίπη Β, Τσικούρας Β, Γραμματικόπουλο Α, Χατζηπαναγιώτου Κ,
ΕΤΟΠ 2007, Θειούχα ορυκτά Fe-Ni-Co-Cu και αυτοφυής χαλκός στα
οφιολιθικά πετρώματα της Οίτης και του Καλλιδρόμου (Κεντρική
Ελλάδα)
ΚΑΚΑΒΑΣ Ν. (1984) Απογραφή καρστικών πηγών Ελλάδος (Ανατολική
Στερεά Ελλάδα)
ΚΑΚΑΒΑΣ Ν. (1984) Υδρολογικό ισοζύγιο της λεκάνης απορροής του
Σπερχειού ποταμού
ΚΑΛΕΡΓΗΣ Γ., KOCH E., NIKOLAUS H. (1970) Ι.Γ.Μ.Ε. Γεωλογικός
χάρτης της Ελλάδος, Φύλλο Σπερχειάς κλ.:1:50.000
ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Ι., ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ Κ. (1982) Ι.Γ.Μ.Ε.
Σεισμοτεκτονικός χάρτης της Ελλάδας κλ.:1:500.000
Maroukian H., Pavlopoulos, K. (1995) The Geology, Hydogeology and
geomorphology of the drainage basin of the Sperkhios river"
Proceedings of the Conference "Sperkhios 2000+, Development and
Environment"
ΜΟΥΝΤΡΑΚΗΣ Δ. (1985) Γεωλογία της Ελλάδοας
ΠΑΠΑΖΑΧΟΣ Β. (1989) Οι σεισμοί της Ελλάδας
PECHOUX, P., PEGORARO., PHILIP, H. και MERCIER, J. (1973)
Deformations pliocenes et quaternaires et extension et en
compression sur les rivages du golfe Maliaque et le canal d’ Atalanti
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 76
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Smith A. G., Woodcock N. H., Naylor A. A, (1979) The structural
evolution of a Mesozoic continental margin, Orthris mountain, Greece,
Smith A. G., Hynes A. J., Menzies M., Nisbet E. G., Price I., Welland
M. J., Ferriere J, (1975) The stratigraphy of the Orthris Mountains,
Eastern Central Greece: a Deformed Mesozoic Continental Margin
Sequence
ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ Θ. (1959) Περί ηλικίας του φλύσχου της οροσειράς της
Οίτης
Νέος Ελληνικός Αντισεισμικός Κανονισμός , 2005
Οργανισμός Αντισεισμικής Προστασίας (ΟΑΣΠ) , 1997
Μετεωρολογικά στοιχεία περιοχής έργου (Ε.Μ.Υ.)
Γεωλογικοί χάρτες ΙΓΜΕ (1:50.000), φύλλο «Λαμία» & «Σπερχειάς»
Χάρτες Γ.Υ.Σ. (1:50.000), φύλλο «Λαμία» & «Σπερχειάδα»
Ορθοφωτοχάρτες ,κλ. 1:20.000 (Υπουργείο Γεωργίας, Ίδρυμα Δασικών
Ερευνών Αθηνών, τομέας Δασικής Σταθμολογίας)
Βιοκλιματικός Χάρτης, κλ. 1:1.000.000 (Υπουργείο Γεωργίας, Ίδρυμα
Δασικών Ερευνών Αθηνών, τομέας Δασικής Σταθμολογίας)
Χάρτης των Βιοκλιματικών Ορόφων, κλ. 1:1.000.000 (Υπουργείο
Γεωργίας, Ίδρυμα Δασικών Ερευνών Αθηνών, τομέας Δασικής
Σταθμολογίας)
Σταλακτίτες, Ενημερωτικό Δελτίο Ε.Σ.Ε., 2009
Ιστοσελίδες
[Link]
BB%CE%B7/
[Link]
18&Itemid=36
[Link]
[Link]
[Link]
[Link]
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 77
ΣΧΟΟΑΠ Δ.Ε. Υπάτης (Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας)
Φ
ΦΩΩΤ
ΤΟΟΓ
ΓΡΡΑ
ΑΦΦΙΙΕ
ΕΣΣ -- Σ
ΣΧΧΗ
ΗΜΜΑ
ΑΤΤΑ
Α
Γραφείο Γεωλογικών & Περιβαλλοντικών μελετών: Νικόλαος Παπαδημητρίου
Πλ. Ελευθερίας 2 Λαμία 35100 Τηλ.2231030330 Κιν.6944452503 σελ. 78