ΠΡΟΤΥΠΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - - ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ - - ΔΑΣΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ
ΠΡΟΤΥΠΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - - ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ - - ΔΑΣΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ
ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΖΑΓΚΑΣ (ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ)
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΜΟΡΓΙΑΝΙΩΤΗΣ
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΡΑΜΑΝΩΛΗΣ
ΑΝΤΩΝΗΣ ΜΑΝΤΖΑΒΕΛΑΣ
ΦΩΤΙΟΣ ΦΑΣΟΥΛΑΣ
1
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΠΡΟΛΟΓΟΣ................................................................................................................ 5
ΕΙΣΑΓΩΓΗ .................................................................................................................. 6
ΜΕΡΟΣ Α ................................................................................................................... 9
1. ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ..................................................................... 9
1.1 ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ
ΠΕΡΙΟΧΗΣ .............................................................................................................. 9
1.2 ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΥΠΑΓΩΓΗ ..................................... 12
1.3 ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ............................... 13
1.4 ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ........................... 14
1.5 ΤΟ ΑΒΙΟΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ..................................................................... 15
1.5.1 Κλίμα .......................................................................................................... 15
1.5.2 Γεωλογία – Γεωμορφολογία ........................................................................ 17
1.5.3 Έδαφος ...................................................................................................... 18
1.5.4 Υδρολογικές συνθήκες................................................................................ 19
1.6 ΤΟ ΒΙΟΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ....................................................................... 20
1.6.1 Χλωρίδα ..................................................................................................... 20
1.6.2 Βλάστηση ................................................................................................... 21
1.6.3 Πανίδα ........................................................................................................ 24
1.7 ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ .............................................................. 25
1.7.1 Δημογραφικά στοιχεία ................................................................................ 25
1.7.2 Δίκτυα τεχνικής και κοινωνικής υποδομής .................................................. 25
1.7.3 Χρήσεις γης ................................................................................................ 26
1.7.4 Οικονομικές δραστηριότητες και τάσεις ....................................................... 27
[Link] Πρωτογενής τομέας .............................................................................. 27
[Link] Δευτερογενής τομέας ............................................................................ 29
[Link] Τριτογενής τομέας................................................................................. 29
1.7.5 Ιστορικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά ..................................................... 30
1.7.6 Κοινωνικά χαρακτηριστικά και τάσεις .......................................................... 31
1.7.7 Ρύπανση Φυσικού Περιβάλλοντος ............................................................. 31
2. ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΔΑΣΟΥΣ........................................................................................... 31
2.1 ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ................................................................................ 31
2.2 ΣΥΣΤΑΔΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ (ΣΤΡΩΜΑΤΑ) .................................................................. 32
2.3 ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ ............................................................................... 35
2.3.1 Σχήμα και μέγεθος της Δοκιμαστικών Επιφανειών ...................................... 35
2.3.2 Ποσοστό Δείγματος και αριθμός Δοκιμαστικών Επιφανειών ....................... 35
2.3.3 Κατανομή των Δοκιμαστικών Επιφανειών στο χάρτη και προσδιορισμός τους
στο έδαφος. ......................................................................................................... 37
2.3.4. Ογκομέτρηση της Δ.Ε. ............................................................................... 39
2.4 ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ – ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ................................................... 43
ΜΕΡΟΣ Β ................................................................................................................. 44
2
3. ΕΙΔΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ..................................................................... 44
3.1 ΠΟΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΠΟΥ Η ΣΤΑΘΜΟΥ ................................................................. 44
3.2 ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΠΙΝΑΚΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΟΓΚΩΝ ΙΣΤΑΜΕΝΩΝ ΔΕΝΔΡΩΝ ... 45
3.2.1 Εκτίμηση Όγκου ......................................................................................... 45
3.2.2 Πίνακες παραγωγής ................................................................................... 46
3.3 ΕΙΔΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ........................................................................................ 47
3.3.1 Ειδική περιγραφή συστάδων ...................................................................... 48
3.4 ΕΙΔΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΕΡΙΚΩΣ ΔΑΣΟΣΚΕΠΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ .......................... 54
3.5 ΕΙΔΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΧΟΡΤΟΛΙΒΑΔΙΚΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ .................................... 54
4. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ
ΔΑΣΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ................................................................................ 55
4.1 ΦΥΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ............................................................................................ 55
4.2 ΤΑΣΕΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ ........................................................... 55
4.2.1. Υποδομές και έργα .................................................................................... 55
4.3 ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΑΞΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ............................................. 56
4.4 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ
ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ .............................................................................................. 56
5. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ...................................................... 57
5.1 ΑΡΧΕΣ- ΣΚΟΠΟΙ - ΣΤΟΧΟΙ ............................................................................. 57
5.1.1 Γενικές Αρχές ............................................................................................. 57
5.1.2 Οικολογικές αρχές ...................................................................................... 58
5.2 ΣΚΟΠΟΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ..................................................................................... 60
5.3 ΣΤΟΧΟΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ .................................................................................... 60
ΜΕΡΟΣ Γ .................................................................................................................. 62
6. ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΑΣΙΚΩΝ
ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ................................................................................................ 62
6.1 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΣΤΑ
ΠΛΑΙΣΙΑ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ .................................................. 63
6.2 ΑΕΙΦΟΡΙΑ – ΚΑΝΟΝΙΚΟ ΔΑΣΟΣ .................................................................... 64
6.3 ΚΑΝΟΝΙΚΟ ΞΥΛΑΠΟΘΕΜΑ ............................................................................ 66
6.4 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΞΥΛΩΔΟΥΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ........................................................... 68
6.4.1 Ομήλικα δάση ............................................................................................. 68
6.4.2 Κηπευτά Δάση ............................................................................................ 68
7. ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ .............................................. 68
7.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ.................... 69
7.2 ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΩΝ ΔΑΣΩΝ ΚΑΙ ΔΑΣΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ
............................................................................................................................... 70
7.3 ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΟΣΚΟΜΕΝΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ ....................................... 71
7.4 ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΡΗΤΙΝΕΥΟΜΕΝΩΝ ΔΑΣΩΝ ........................................ 72
7.5 ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΛΟΙΠΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΤΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ . 72
7.6 ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΔΑΣΩΣΕΩΝ ................................................................................ 73
7.7 ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΔΑΤΩΝ ...................................................................... 73
3
7.8 ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΩΝ ΔΑΣΙΚΗΣ ΑΝΑΨΥΧΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ
ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ......................................................................................................... 74
7.9 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΑΣΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ .................................. 76
Θεσμικά μέτρα ..................................................................................................... 76
Έργα και εργασίες ............................................................................................... 76
Προστασία του τοπίου και του χαρακτήρα της περιοχής ...................................... 77
Σχέδιο Ανάπτυξης Νέων Υποδομών και Βελτιώσεων και Συντηρήσεως των
Υφιστάμενων ....................................................................................................... 78
8. ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ............................................................................................ 78
9. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ............................................................. 79
9.1 ΘΕΣΜΙΚΗ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ........................... 79
9.2 ΟΡΙΖΟΝΤΑΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΤΟΥ Δ/ΚΟΥ
ΣΧΕΔΙΟΥ ............................................................................................................... 79
10. ΚΑΡΠΩΣΕΙΣ ....................................................................................................... 81
10.1 ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΡΠΩΣΕΙΣ ..................................................................................... 83
10.1.1 Τελικές καρπώσεις.................................................................................... 83
[Link] Βαθμός επείγοντος ............................................................................. 84
[Link] Χρόνος αναγέννησης και πρόοδος υλοτομιών .................................... 84
[Link] Μάζα τελικών καρπώσεων ................................................................. 85
10.1.2 Ενδιάμεσες καρπώσεις ............................................................................. 85
10.1.3 Ωριμότητα προς υλοτομία ......................................................................... 86
10.1.4 Περίτροπος χρόνος .................................................................................. 87
10.1.5 Χρόνος Περιφοράς ................................................................................... 88
10.1.6 Καθορισμός λήμματος .............................................................................. 88
10.1.7 Πίνακας Υλοτομίας ................................................................................... 89
10.2 ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ ΚΑΡΠΩΣΕΙΣ (ΒΟΣΚΗΣΗ, ΘΗΡΑ, ΑΝΑΨΥΧΗ, ΡΗΤΙΝΗ) . 89
10.2.1 Βόσκηση ................................................................................................... 89
10.2.2 Θήρα ........................................................................................................ 90
10.2.3 Αναψυχή................................................................................................... 90
10.2.4 Ρητίνευση ................................................................................................. 90
ΜΕΡΟΣ Δ ................................................................................................................. 92
11. Γενικά στοιχεία του Διαχειριστικού Σχεδίου ......................................................... 92
12. Περιγραφή και Ανάλυση των εναλλακτικών δυνατοτήτων ................................. 93
13. Εκτίμηση, Αξιολόγηση και Αντιμετώπιση των επιπτώσεων στο περιβάλλον ........ 93
Α. Μακροεκτιμήσεις .......................................................................................... 93
Β. Κλαδικές Εξειδικεύσεις ................................................................................. 93
Γ. Χωρικές επιπτώσεις ...................................................................................... 93
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ......................................................................................................... 96
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ......................................................................................................... 97
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ...................................................................................................... 106
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ..................................................................................................... 114
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV ..................................................................................................... 116
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V ...................................................................................................... 119
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VΙ ..................................................................................................... 128
4
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
5
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η χώρα μας έχει παράδοση πλέον στη σύνταξη διαχειριστικών σχεδίων τόσο
των δημοσίων όσο και των άλλων κατηγοριών μη δημοσίων δασών.
Από το δασικό κώδικα (Ν.Δ. 86/69) προβλέπεται ότι η διαχείριση των δασών
πρέπει να γίνεται με βάση δασοπονικές μελέτες και στο άρθρο του 63.1 προβλέπονται
τέσσερις κατηγορίες μελετών:
1) Δασοπονικά ή διαχειριστικά σχέδια (μόνιμα ή προσωρινά).
2) Δασοπονικές ή διαχειριστικές εκθέσεις.
3) Πίνακες υλοτομίας και
4) Δασικές απαγορευτικές διατάξεις.
Το πλαίσιο προδιαγραφών σύνταξης διαχειριστικών μελετών καθορίζεται από
τρεις εγκυκλίους του Υπουργείου Γεωργίας οι οποίες είναι:
1) Η 120094/499/1937 εγκύκλιος διαταγή του Υπ. Γεωργίας.
2) Η 10223/958/1953 «Οδηγίαι επί της συντάξεως των διαχειριστικών εκθέσεων
των δημοσίων και μη δασών» και
3) Η 158072/1120/1965 «Προσωριναί πρότυποι τεχνικαί προδιαγραφαί εργασιών
συντάξεως δασοπονικών και λοιπών μελετών δασών και δασικών εκτάσεων».
Οι μέχρι σήμερα ισχύουσες προδιαγραφές, εξυπηρέτησαν κατά τρόπο
ικανοποιητικό την ελληνική δασοπονία και η ποιότητα των συντασσομένων μελετών
δεν επηρεάζονταν τόσο από αυτές, όσο από τις ικανότητες και τη διάθεση των
συντακτών δασολόγων αλλά και τα διαθέσιμα κονδύλια.
Το θλιβερό είναι ότι κατά τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια χαλάρωση στο
θέμα των διαχειριστικών μελετών και δυστυχώς αυτό συμβαίνει κυρίως στα δημόσια
δάση. Συμπλέγματα τα οποία παραδοσιακά και επί πολλές δεκαετίες διαχειρίζονταν με
υψηλών προδιαγραφών διαχειριστικές μελέτες, διαχειρίζονται πλέον με πίνακες
υλοτομίας λόγω έλλειψης ή των απαραίτητων κονδυλίων ή του απαραίτητου
προσωπικού.
Είναι κοινά αποδεκτό ότι οι υφιστάμενες προδιαγραφές εκπόνησης
διαχειριστικών μελετών χρειάζονται βελτίωση και εκσυγχρονισμό σύμφωνα με τις
διαμορφούμενες απαιτήσεις της ελληνικής κοινωνίας, της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης και
της Παγκόσμιας Κοινότητας. Παράλληλα, θα πρέπει αυτές να είναι εύκολα
εφαρμόσιμες και με λογικό κόστος, έτσι ώστε να συμβάλλουν στη συνέχιση της
παράδοσης στον τομέα αυτό στη χώρα μας, αλλά κυρίως στην αναβάθμιση της
ποιότητάς τους.
Πρόσθετοι λόγοι οι οποίοι κάνουν αναγκαία την αναμόρφωση των
προδιαγραφών είναι οι ραγδαίες εξελίξεις στον τομέα κυρίως των οικολογικών
ζητημάτων αλλά και των νέων τεχνολογιών. Τα ζητήματα αυτά μοιραία επηρεάζουν
6
τον επαναπροσδιορισμό των στόχων και προτεραιοτήτων της δασοπονίας αλλά και
τον τρόπο σχεδιασμού και διαχείρισης των δασών (χαρτογράφηση, απογραφή,
δειγματοληψία, επεξεργασία στοιχείων, τράπεζα πληροφοριών).
Οι νέες προδιαγραφές εάν θέλουμε να είναι ρεαλιστικές και να έχουν
προοπτική, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις αρχές της πολυλειτουργικής
δασοπονίας όπου η παραγωγή ξύλου θα έρχεται σε δεύτερη ή τρίτη μοίρα.
Μια υγιής οικονομία μπορεί να πληρώσει και εισάγει το απαραίτητο για τις
ανάγκες της ξύλο, τις συνδεόμενες όμως με το δάσος λειτουργίες (προστατευτικές,
οικολογικές, κοινωνικές) δεν μπορεί να τις εισάγει με όλο τον πλούτο του κόσμου.
Αυτός είναι ο λόγος, για τον οποίο οι λειτουργίες του δάσους χαρακτηρίζονται
ανεκτίμητης αξίας.
Μια σειρά από κοινοτικές οδηγίες μας υπαγορεύουν το πλαίσιο στο οποίο θα
πρέπει να κινηθούν οι νέες προδιαγραφές σύνταξης των διαχειριστικών μελετών
(σχεδίων).
Αυτές είναι:
- Η οδηγία για τα πουλιά, 79/409/ΕΟΚ
- Η οδηγία για τους οικοτόπους 92/43/ΕΟΚ (δίκτυο Natura 2000).
- Η οδηγία πλαίσιο 2000/60/ΕΚ για τα νερά.
- Η οδηγία INSPIRE.
Η ομάδα εργασίας προχώρησε στη σύνταξη Τιμολογίου-Αμοιβολογίου το
οποίο είναι αναπόσπαστο τμήμα των εισηγούμενων προδιαγραφών.
Η Διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων είναι υποχρεωτικό να γίνεται σε
δύο επίπεδα σχεδιασμού, ένα μακροχρόνιο ανά 20ετία και ένα μεσοπρόθεσμο ανά
10ετία.
Ο μακροχρόνιος σχεδιασμός είναι αναγκαίος στη διαχείριση των δασικών
οικοσυστημάτων καθώς, αφενός η υλοποίηση των διαχειριστικών σκοπών και στόχων
στα δασικά οικοσυστήματα απαιτεί χρόνο, και αφετέρου οι επιπτώσεις στο
οικοσύστημα και το τοπίο από τις αποφάσεις διαχείρισης που θα ληφθούν θα είναι
μακροχρόνιες. Ο μακροχρόνιος σχεδιασμός δίνει τις γενικές κατευθυντήριες γραμμές
της διαχείρισης, σύμφωνα με τους σκοπούς και τους στόχους πού ετέθησαν κατά τη
συγκρότησή του, τα δασοπονικά είδη, την διαχειριστική και δασοπονική μορφή, το
κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον της περιοχής καθώς και την πρόβλεψη για τη
μελλοντική εξέλιξη των παραμέτρων αυτών. Το σχέδιο αυτό αναθεωρείται ανά 20ετία
σε επίπεδο σκοπών και στόχων, ανάλογα με τις μεταβολές των δεδομένων που στο
μεταξύ επήλθαν, καθώς και με την επιτυχία του προηγούμενου σχεδίου, και το βαθμό
επίτευξης των σκοπών του. Η αναθεώρηση ολική ή μερική επιβάλλεται να γίνει μετά
από μεγάλα έκτακτα γεγονότα (π.χ. πυρκαγιές) που άλλαξαν ουσιαστικά τα δεδομένα
του δασικού οικοσυστήματος.
7
Ο βραχυπρόθεσμος σχεδιασμός είναι επίσης επιβεβλημένος, καθώς
εξειδικεύει τους σκοπούς και στόχους του μακροχρόνιου σχεδιασμού, λαμβάνοντας
και υλοποιώντας όλα εκείνα τα απαραίτητα έργα, δράσεις και μέτρα, προκειμένου να
διασφαλιστεί η υλοποίηση της βασικής επιδίωξης του διαχειριστικού σχεδίου που είναι
η αειφορική διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων. Το διαχειριστικό αυτό σχέδιο
εκπονείται ανά 10ετία, στηρίζεται και αξιοποιεί τα δεδομένα και τις κατευθύνσεις του
μακροπρόθεσμου σχεδιασμού, συλλέγει τα ειδικότερα δεδομένα και πληροφορίες που
σχετίζονται με τον υπολογισμό των δασοαποδοτικών μεγεθών, καθώς επίσης και κάθε
άλλη πληροφορία, απαραίτητη για το σχεδιασμό και την υλοποίηση του 10ετούς
προγράμματος έργων, δράσεων και παρεμβάσεων, καταρτίζει, περιγράφει με
τεχνικούς όρους και προϋπολογίζει το κόστος, και τους αναγκαίους πόρους για την
υλοποίηση του.
Σύμφωνα με τα ανωτέρω, είναι προφανές ότι ο μακροχρόνιος σχεδιασμός, για
κάθε συγκεκριμένο δασικό οικοσύστημα, αποτελεί ταυτόχρονα και το σχεδιασμό της
επόμενης 10ετίας. Για το λόγο αυτό οι πρότυπες τεχνικές προδιαγραφές εκπόνησης
διαχειριστικών σχεδίων για τα δασικά οικοσυστήματα είναι ενιαίες και για τα δύο
χρονικά επίπεδα σχεδιασμού. Η διαφορά μεταξύ τους έγκειται στο γεγονός ότι κάποια
από τα δεδομένα και τις πληροφορίες (π.χ. εδαφολογία, γεωλογία, κ.λπ.) θα
επικαιροποιούνται σε επίπεδο 20ετίας.
8
ΜΕΡΟΣ Α
Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφονται λεκτικά (κατά τη σειρά των σημείων του
ορίζοντα) και χαρτογραφούνται τα όρια της περιοχής μελέτης, σύμφωνα με τα
επίσημα έγγραφα ιδιοκτησίας (των οποίων τα αντίγραφα με τα τυχόν συνοδά
τοπογραφικά διαγράμματα παρατίθενται στα Παραρτήματα), προηγούμενες
εγκεκριμένες διαχειριστικές, περιβαλλοντικές κ.λπ. μελέτες, μαρτυρίες και υποδείξεις
των διαχειριστών, εκπροσώπων των ιδιοκτητών κ.λπ.
Η χαρτογράφηση, που ακολουθεί της αναγνώρισης και περιγραφής, γίνεται επί
ψηφιακού υποβάθρου το οποίο κατασκευάζεται (εφόσον δεν υπάρχει ήδη), με βάση
τα Τοπογραφικά Διαγράμματα της ΓΥΣ, κλίμακας 1:5.000 (ισοϋψείς ανά 20μ.) και για
τις εκτάσεις για τις οποίες αυτά δεν είναι διαθέσιμα, με βάση τα φύλλα χάρτη της ΓΥΣ,
κλίμακας 1:50.000 (ισοϋψείς ανά 20μ.). Το γεωγραφικό υπόβαθρο που προκύπτει
γεωαναφέρεται στο γεωδαιτικό σύστημα ΕΓΣΑ ΄87. Στη συνέχεια το γεωγραφικό
υπόβαθρο προσαρμόζεται έτσι ώστε να συμφωνεί χωρικά με τις ορθοφωτογραφίες κλ.
1:5.000 του ΟΣΔΕ ή με τους έγχρωμους ορθοφωτοχάρτες LSO της ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ
Α.Ε., ή με δορυφορικές εικόνες πολύ υψηλής διακριτικής ικανότητας (< 1μ.).
Στα πλαίσια των εργασιών οριοθέτησης περιγράφονται και χαρτογραφούνται,
τυχόν διαπιστωμένες δικαστικά αμφισβητήσεις επί των ορίων καθώς και οι
υφιστάμενες, κατά τη χρονική στιγμή έναρξης της εκπόνησης του Διαχειριστικού
Σχεδίου, διαχειριστικές μονάδες (Διαχειριστικές Κλάσεις, Τμήματα, Συστάδες). Οι
συστάδες σημαίνονται στο έδαφος με τη βοήθεια πινακίδων στερεωμένων σε κορμούς
δένδρων στην αρχή και το τέλος των μονάδων διαχείρισης. Οι πινακίδες αυτές θα
τοποθετούνται κατά μήκος του οδικού δικτύου, θα είναι μεταλλικές ή πλαστικές
μεγέθους Α4 σελίδας, θα περιέχουν τον 3-βάθμιο κωδικό της συστάδας (π.χ. ΙΙ-3-δ)
και χαραγμένο βέλος, το οποίο θα δείχνει προς τα πού εκτείνεται η διαχειριστική
μονάδα. Η τοποθέτηση των πινακίδων γίνεται πάντοτε παρουσία εκπροσώπου του
διαχειριστή.
9
Στα πλαίσια των εργασιών οριοθέτησης, δομείται και πληθυσμώνεται η χωρική
βάση δεδομένων (geodatabase) του Διαχειριστικού Σχεδίου η οποία κατ’ αρχήν
περιλαμβάνει τα ακόλουθα δεδομένα και πληροφορίες σε μορφή *.shp, ή άλλη
αντίστοιχη μορφή αρχείου. Η χωρική βάση δεδομένων, μαζί με τους θεματικούς
χάρτες που περιλαμβάνονται στο Διαχειριστικό Σχέδιο, αποτελούν ένα ενιαίο
Γεωγραφικό Πληροφοριακό Σύστημα (ΓΠΣ), το οποίο αποτελεί επίσης παραδοτέο
προϊόν του Διαχειριστικού Σχεδίου.
10
12 Λίμνες και άλλα Πολύγωνο Ονομασία
υδάτινα σώματα
13 Ισοϋψείς ανά 20μ. Γραμμή Υψόμετρο (σε μ.)
(πρωτογενούς
ακρίβειας 1:5000 ή
1:50000)
14 Οικισμοί και εκτός Πολύγωνο / Σημείο Ονομασία
Σχεδίου δόμηση Κατηγοριοποίηση (έδρα
Περιφέρειας, Νομαρχίας,
Δήμου, Δημοτικού
Διαμερίσματος, Οικισμός,
Κτίσμα)
15 Τοπογραφικά Εικόνες raster με Ονομασία
διαγράμματα 1:5000 ή γεωαναφορά
Φύλλα Χάρτη 1:50000
16 Ορθοφωτογραφίες/ Εικόνες raster με Κωδικός
Ορθοφωτοχάρτες/ γεωαναφορά Ονομασία
Δορυφορικές εικόνες
11
να ακολουθούν το διανυσματικό μοντέλο δεδομένων και να είναι τοπολογικά
δομημένα. Όλα τα επίπεδα πλαηροφορίας θα πρέπει να ακολουθούν το γαιωδετικό
σύστημα αναφοράς ΕΓΣΑ ’87.
Χάρτης 1 Τίτλος
Χάρτη: Προσανατολιστικός Χάρτης
Θέση Χάρτη: Εντός του κειμένου του Διαχειριστικού Σχεδίου
Κλίμακα: Ελεύθερη, προσαρμοσμένο μέγεθος Α3/Α4
Πληροφορία: Βασικό υδρογραφικό δίκτυο, σημαντικότεροι οικισμοί,
κύριο οδικό δίκτυο (εθνικό, περιφερειακό), όρια Ο.Τ.Α.
α’ και β’ βαθμού, όρια περιοχής μελέτης/ευρύτερης
περιοχής, τριγωνομετρικά σημεία, θέση της περιοχής
μελέτης στο περιφερειακό/εθνικό επίπεδο.
Χάρτης Π1 Τίτλος
Χάρτη: Προσανατολιστικός Χάρτης
Θέση Χάρτη: Στα Παραρτήματα Χαρτών
Κλίμακα: 1:50.000 – 1:100.000
Πληροφορία: Βασικό υδρογραφικό δίκτυο, σημαντικότεροι οικισμοί,
κύριο οδικό δίκτυο όλων των κατηγοριών, όρια Ο.Τ.Α. α’
και β’ βαθμού, όρια περιοχής μελέτης/ευρύτερης
περιοχής, όρια των Διαχειριστικών Κλάσεων, κυριότερα
τοπωνύμια, τριγωνομετρικά σημεία, θέση της περιοχής
μελέτης στο περιφερειακό/εθνικό επίπεδο.
12
1.3 ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
13
Πίνακας 5: Θεματικοί Χάρτες
Χάρτης Τίτλος
Π2 Χάρτη: Χάρτης Ιδιοκτησιακού Καθεστώτος
Θέση Χάρτη: Στα Παραρτήματα Χαρτών
Κλίμακα: 1:20.000 – 1:50.000
Πληροφορία: Βασικό υδρογραφικό δίκτυο, σημαντικότεροι οικισμοί,
κύριο οδικό δίκτυο (εθνικό, περιφερειακό), όρια Ο.Τ.Α. α’
και β’ βαθμού, όρια περιοχής μελέτης, κυριότερα
τοπωνύμια, τριγωνομετρικά σημεία, γεωγραφική
περιοχή ιδιοκτησίας, δουλείας.
Χάρτης Τίτλος Χάρτης Θεσμικού Πλαισίου Προστασίας και Διατήρησης
Π3 Χάρτη: – Χρήσεων Γης
Θέση Χάρτη: Στα Παραρτήματα Χαρτών
Κλίμακα: 1:50.000 – 1:100.000
Πληροφορία: Βασικό υδρογραφικό δίκτυο, σημαντικότεροι οικισμοί,
κύριο οδικό δίκτυο (εθνικό, περιφερειακό), όρια Ο.Τ.Α. α’
και β’ βαθμού, όρια περιοχής μελέτης, κυριότερα
τοπωνύμια, τριγωνομετρικά σημεία, θεσμοθετημένες
προστατευόμενες περιοχές/χρήσεις γης.
14
το ιδιοκτησιακό καθεστώς, με τη διαχείριση του συνόλου ή μέρους της περιοχής
μελέτης, κ.λπ. (όπως π.χ. χρονολογίες σύνταξης προγενέστερων Διαχειριστικών
Σχεδίων με αναφορά στην έκταση της υπό διαχείριση περιοχής , στις διαχειριστικές
μονάδες, στη διαχρονική εξέλιξη των βασικότερων δασοαποδοτικών μεγεθών όπως
π.χ. ιστάμενος όγκος, λήμμα, κατανομή διαμέτρων κ.λπ., αναφορά στις χρονολογίες
υπαγωγής σε καθεστώς διατήρησης, κ.λπ)
Χάρτης 2 Τίτλος
Χάρτη: Χάρτης Διοικητικής Διαίρεσης
Θέση Χάρτη: Εντός του κειμένου του Διαχειριστικού Σχεδίου
Κλίμακα: Ελεύθερη, προσαρμοσμένο μέγεθος Α3/Α4
Πληροφορία: Βασικό υδρογραφικό δίκτυο, σημαντικότεροι οικισμοί,
κύριο οδικό δίκτυο (εθνικό, περιφερειακό), όρια Ο.Τ.Α. α’
και β’ βαθμού, όρια περιοχής μελέτης/ευρύτερης
περιοχής, τριγωνομετρικά σημεία, έδρα
Υπηρεσιών/Φορέων.
1.5.1 Κλίμα
15
- Ημέρες παγετού (ολικού και μερικού)
- Βροχόπτωση (mm) με αναφορά στο ύψος και στη διάρκεια των χιονοπτώσεων
- Άνεμος, με αναφορά στους επικρατούντες (ανά μήνα ή άλλη χρονική περίοδο),
ανέμους και στοιχεία τη διεύθυνση και την ένταση (Bfr)
- Σχετική υγρασία αέρος (%)
Κλιματικά δεδομένα αντλούνται από τις ακόλουθες πηγές:
- σχετικές με το θέμα πρόσφατες βιβλιογραφικές αναφορές
- από την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (ΕΜΥ), είτε στην ιστοσελίδα
http:/[Link]/hnms/greek/climatology/climatology_html, όπου υπάρχουν
στοιχεία (δεδομένα, διαγράμματα) για το κλίμα 41 πόλεων της χώρας, τα οποία
καλύπτουν τη χρονική περίοδο από την έναρξη λειτουργίας του Μ.Σ., μέχρι το
1997, είτε συγκεντρώνοντας τις παρατηρήσεις για τις μετεωρολογικές
παραμέτρους απευθείας από τον Μ.Σ.
- (γ) από την ιστοσελίδα:
- [Link]
=_____&WMO=16627&PAG=0&CONT=grgr&UP=0&R=150&LEVEL=162&RE
GION=0006&LAND=GR&MOD=tab&ART=TMX&NOREGION=1, όπου
δίνονται τιμές για τις κλιματολογικές παραμέτρους (ανάλογα με τη
διαθεσιμότητα στο Μ.Σ.), για 35 πόλεις της χώρας, τα οποία δεδομένα
καλύπτουν τη χρονική περίοδο 1982 μέχρι σήμερα.
- από την ιστοσελίδα:
- [Link]
kas=on&Itemid=78, όπου δίνεται πίνακας 146 Μ.Σ. σε όλη τη χώρα, με τη
δυνατότητα επίσκεψης στον καθένα από αυτούς, επιλέγοντας το όνομά του
από τον πίνακα αυτό. Με την επιλογή του Μ.Σ.
εμφανίζεται νέα ιστοσελίδα του συγκεκριμένου
Μ.Σ. στην οποία παρουσιάζονται οι τρέχουσες
μετεωρολογικές συνθήκες και η γεωγραφική θέση του Μ.Σ. Στην ιστοσελίδα
αυτή επιλέγοντας το εικονίδιο λαμβάνουμε κλιματολογικά στοιχεία
παρελθόντων ετών ανάλογα με τη διαθεσιμότητα στο Μ.Σ.
16
Με βάση τα ως άνω δεδομένα, γίνεται αναγωγή (interpolation) των
κλιματολογικών παραμέτρων σε επίπεδο μέσων μηνιαίων τιμών, με μεθόδους
γεωστατιστικής (krigging) ή με τη βοήθεια αναλογικών μεθόδων, για το σύνολο της
περιοχής μελέτης. Συντάσσονται επίσης τα σχετικά ομβροθερμικά διαγράμματα.
Επίσης οι ακόλουθοι πίνακες και διαγράμματα:
Αποτέλεσμα της επεξεργασίας είναι η δημιουργία των ακόλουθων θεματικών χαρτών:
17
ιδιαίτερα φαινόμενα κατολισθήσεων, καθιζήσεων, προσχώσεων (σε υδάτινα
περιβάλλοντα). Τέλος αναφέρονται οι ορυκτοί πόροι που υπάρχουν στην περιοχή, η
γεωγραφική τους εξάπλωση, τα σημεία εξόρυξης και επεξεργασίας τους, κ.λπ.
Στο κεφάλαιο αυτό περιγράφονται επίσης η γεωμορφολογία της περιοχής και
αποτυπώνονται σε πίνακες η κατανομή της έκτασης της περιοχής μελέτης σε κλάσεις
κλίσεων εδάφους (από 0%-5%, 5%-10%, 10%-20%, 20%-50%, 50%-100%, >100%),
καθώς επίσης και σε κλάσεις έκθεσης ως προς τον ορίζοντα (ανά 45ο).
Χάρτης Τίτλος
Π8 Χάρτη: Γεωλογικός Χάρτης – Ορυκτοί πόροι
Θέση Χάρτη: Στα Παραρτήματα Χαρτών
Κλίμακα: 1:50.000
Πληροφορία: Βασικό υδρογραφικό δίκτυο, σημαντικότεροι οικισμοί,
κύριο οδικό δίκτυο (εθνικό, περιφερειακό), όρια
περιοχής μελέτης, ανάγλυφο, κυριότερα τοπωνύμια,
τριγωνομετρικά σημεία, γεωλογικοί σχηματισμοί
(συμπεριλαμβανομένων και των εχόντων ιδιαίτερη
σημασία), ορυκτοί πόροι
1.5.3 Έδαφος
18
Νάκος κ.α.). Η περιγραφή αυτή γίνεται με βάση υφιστάμενες εδαφολογικές μελέτες,
εδαφολογικούς χάρτες, κ.λπ.
19
Πίνακας 14: Θεματικά επίπεδα Βάσης Δεδομένων
Χάρτης Τίτλος
Π10 Χάρτη: Χάρτης υδρολογικών συνθηκών
Θέση Χάρτη: Στα Παραρτήματα Χαρτών
Κλίμακα: 1:50.000
Πληροφορία: Βασικό υδρογραφικό δίκτυο, υδρολογικές
λεκάνες/υπολεκάνες, σημαντικότεροι οικισμοί, κύριο
οδικό δίκτυο (εθνικό, περιφερειακό), όρια περιοχής
μελέτης, ανάγλυφο, κυριότερα τοπωνύμια,
τριγωνομετρικά σημεία.
1.6.1 Χλωρίδα
Η περιγραφή της χλωρίδας αφορά την περιοχή μελέτης και την ευρύτερη
περιοχή και επικεντρώνεται στις ακόλουθες πληροφορίες:
- Τα πιο κοινά (από άποψη γεωγραφικής εξάπλωσης) είδη φυτών με μορφή
φυτοκαταλόγου, ανά βλαστητική μορφή (πόες, θάμνοι, δένδρα) και ταξινομική
οικογένεια, καθώς και αναφορά στην επιστημονική και κοινή τους ονομασία
(ιδιαίτερες τοπικές ονομασίες αναφέρονται χωριστά),
- Τα πιο σημαντικά από άποψη προστασίας είδη φυτών, δηλαδή είδη που
αναφέρονται σε εθνικούς ή άλλους καταλόγους ενδημικών, απειλούμενων, κ.α.
προστατευόμενων ειδών, με αναφορά στην επιστημονική και κοινή (τοπική)
τους ονομασία, το καθεστώς προστασίας, την κατάσταση διατήρησης του στην
20
περιοχή, τον τύπο οικοτόπου στον οποίο κατά κύριο λόγο απαντάται, τις
απειλές.
1.6.2 Βλάστηση
21
1. Τύπος οικοτόπου: Αναφορά στον 4-ψήφιο κωδικό της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ
και στην ονοματολογία του τύπου οικοτόπου, καθώς επίσης και περιγραφή
των τύπων οικοτόπων σύμφωνα με τον «Τεχνικό Οδηγό Χαρτογράφησης»,
του έργου «Αναγνώριση και περιγραφή τύπων οικοτόπων σε περιοχές
ενδιαφέροντος για τη διατήρηση της φύσης» που υλοποίησε το ΥΠΕΧΩΔΕ
(2001). Η μεταφορά περιγραφικών στοιχείων για τους τύπους οικοτόπων
από τον «Τεχνικό Οδηγό Χαρτογράφησης», θα πρέπει πάντοτε να
προσαρμόζεται στις ιδιαίτερες συνθήκες της περιοχής μελέτης. Στο
Παράρτημα 1 του παρόντος δίνεται Πίνακας αντιστοίχησης των
σημαντικότερων δασικών φυσιογνωμικών μονάδων βλάστησης με τους
τύπους οικοτόπων της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.
2. Θέση.
3. Τύπος προτεραιότητας: Ο συγκεκριμένος τύπος οικοτόπου είναι ή δεν είναι
τύπος προτεραιότητας στην Οδηγία 92/43/ΕΟΚ. Ν: είναι τύπος
προτεραιότητας, Ο: δεν είναι τύπος προτεραιότητας.
4. Κάλυψη: % κάλυψη της έκτασης του τόπου από τον συγκεκριμένο οικότοπο
(0-100).
5. Αντιπροσωπευτικότητα: Βαθμός παρουσίας του φυσικού τύπου οικοτόπου
στην περιοχή (Α: εξαιρετική, Β:καλή, Γ: σημαντική, Δ: μη- σημαντική)
6. Βαθμός διατήρησης: Βαθμός διατήρησης της δομής και των λειτουργιών του
φυσικού τύπου οικοτόπου. Σύνθετη παράμετρος όπου συμπεριλαμβάνεται ο
βαθμός διατήρησης της δομής, ο βαθμός διατήρησης των λειτουργιών, η
προοπτική διατήρησης των λειτουργιών αυτών στο μέλλον καθώς και οι
δυνατότητες αποκατάστασης του (Α: εξαιρετική διατήρηση, Β: καλή
διατήρηση, Γ: μέτρια ή υποβαθμισμένη).
7. Είδη χλωρίδας και πανίδας (επιστημονικό όνομα) που έχουν παρατηρηθεί
ως χαρακτηριστικά για τον τύπο οικοτόπου.
8. Συνολική εκτίμηση: Συνολική εκτίμηση/ αξιολόγηση της αξίας της περιοχής
για την διατήρηση του συγκεκριμένου τύπου οικοτόπου (Α: εξαιρετική αξία,
Β: καλή αξία, Γ: σημαντική αξία). Η αξιολόγηση αυτή αποτελεί κατ’ ανάγκη
μια πρώτη προσέγγιση είναι όμως σημαντική για τις εν δυνάμει ρυθμίσεις
που θα πρέπει να προταθούν στα επόμενα κεφάλαια τόσο σε σχέση με επί
μέρους δραστηριότητες όσο και σε σχέση με μέτρα προστασίας της φύσης.
Η αξιολόγηση είναι συνδυασμός των προηγούμενων στοιχείων του πίνακα.
Η χρήση των κριτηρίων δεν είναι απόλυτη αλλά γίνεται σε σχέση με
αντίστοιχους προστατευόμενους βιοτόπους που υπάρχουν α) στην περιοχή
μελέτης, β) σε εθνικό επίπεδο.
9. Βιβλιογραφικές πηγές.
22
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται για τους επί μέρους σημαντικούς τύπους οικοτόπων
στις περιοχές μελέτης. Ως σημαντικοί τύποι οικοτόπων θεωρούνται αυτοί που
αναφέρονται στο Παράρτημα Ι καθώς και οι οικότοποι του Παραρτήματος ΙΙ της
Κοινοτικής Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ της 21ης Μαΐου 1992 για τη διατήρηση των φυσικών
οικοτόπων και της άγριας χλωρίδας και πανίδας (Επίσημη Εφημερίδα των
Ευρωπαϊκών κοινοτήτων αριθμ. L 206/7).
Εδώ εντάσσονται επίσης οι τύποι οικοτόπων που είναι ιδιαίτερα σπάνιοι για τις
περιοχές μελέτης ή την ευρύτερη περιοχή (χωρίς να περιλαμβάνονται κατ’ ανάγκη
στην παραπάνω Κοινοτική Οδηγία ή να χαρακτηρίζονται ως σπάνιοι σε εθνικό
επίπεδο).
23
1.6.3 Πανίδα
24
γ. Στάθμευση: Χρήση της περιοχής για ξεκούραση/στάση κατά τη
μετανάστευση κλπ.
δ. Διαχείμαση: Χρήση της περιοχής κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Για τα στοιχεία της σχέσης του είδους με την περιοχή σημειώνονται: C: κοινό,
R: σπάνιο, V: πολύ
σπάνιο, P: παρόν αλλά με έλλειψη στοιχείων.
6. Συνολική εκτίμηση: Συνολική αξία της περιοχής που αφορά τη διατήρηση του
είδους (Α: εξαιρετική, Β: καλή, Γ: σημαντική)
7. Κατηγορία στην οποία ανήκει το είδος (Α: αμφίβια, R: ερπετά, P: φυτά, F:
ψάρια, Β: πουλιά, Μ: θηλαστικά)
8. Αιτία ενδιαφέροντος: Αιτία ενδιαφέροντος του είδους [ενδημικό, σπάνιο ή
προστατευόμενο – Α: Εθνικό Κόκκινο Κατάλογο, Β: ενδημικό, Γ; Διεθνείς
συμβάσεις(Βέρνης, Βόννης, βιοποικιλότητα), Δ: άλλοι λόγοι].
9. Βιβλιογραφικές πηγές στις οποίες αναφέρεται το συγκεκριμένο είδος για τη
συγκεκριμένη περιοχή (-ές) / οικότοπο (-ους).
25
Πίνακας 19: Θεματικά επίπεδα Βάσης Δεδομένων
Χάρτης Τίτλος
Π12 Χάρτη: Χάρτης Δικτύων και Υποδομών
Θέση Χάρτη: Στα Παραρτήματα Χαρτών
Κλίμακα: 1:20.000
Πληροφορία: Βασικό υδρογραφικό δίκτυο, σημαντικότεροι οικισμοί,
κύριο οδικό δίκτυο (εθνικό, περιφερειακό), όρια
περιοχής μελέτης, ανάγλυφο, κυριότερα τοπωνύμια,
τριγωνομετρικά σημεία, δίκτυα, υποδομές.
Καταγραφή των υφιστάμενων χρήσεων γης και των συγκρούσεων μεταξύ των
επί μέρους χρήσεων γης, καθώς επίσης καταγραφή και των χρήσεων γης στο
απώτερο παρελθόν. Διερεύνηση των διαχρονικών τάσεων και των συγκρούσεων γης.
Διερεύνηση των χωροταξικών προβλημάτων και εξειδίκευση ή διαφοροποίηση
σύμφωνα με τα ακόλουθα κριτήρια: (α) προβλήματα και λειτουργικές συγκρούσεις από
ασύμβατες χρήσεις γης, (β) υπερεκμετάλλευση και κερδοσκοπία γης, (γ) κατάτμηση
ιδιοκτησιών, (δ) δόμηση εκτός σχεδίου κλπ. Για την ως άνω ανάλυση θα αξιοποιούνται
μεταξύ των άλλων πηγών, τα στοιχεία της Ειδικής Χωροταξικής Μελέτης της
Περιφέρειας ή άλλων παρόμοιας φύσης μελετών.
26
Πίνακας 21: Θεματικά επίπεδα Βάσης Δεδομένων
Χάρτης Τίτλος
Π13 Χάρτη: Χάρτης Χρήσεων Γης
Θέση Χάρτη: Στα Παραρτήματα Χαρτών
Κλίμακα: 1:50.000
Πληροφορία: Βασικό υδρογραφικό δίκτυο, σημαντικότεροι οικισμοί,
κύριο οδικό δίκτυο (εθνικό, περιφερειακό), όρια
περιοχής μελέτης, ανάγλυφο, κυριότερα τοπωνύμια,
τριγωνομετρικά σημεία, χρήσεις γης.
- Γεωργία
Κατανομή της γεωργικής γης σε πεδινή, ημιορεινή και ορεινή σύμφωνα με την
κατηγοριοποίηση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, και πληροφορίες
σχετικά με το ποσοστό των απασχολούμενων στον γεωργικό τομέα, τους
27
παραγωγικούς κλάδους (σιτηρά, αμπέλια, κ.λπ.), τα προϊόντα Προέλευσης, τη
βιολογική γεωργία, τη χρήση λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων και τα ενδεχόμενα
προβλήματα από αυτά, τις υφιστάμενες γεωτρήσεις, ταμιευτήρες κ.λπ., η τάση
εξέλιξης του κλάδου και τα τυχόν εφαρμοζόμενα για τον κλάδο εθνικά ή
συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα και οι ενδεχόμενες αλληλεπιδράσεις από
την εφαρμογή τους στη δασική διαχείριση.
- Κτηνοτροφία
Καταγράφονται οι πληροφορίες των εθνικών στατιστικών απογραφών, της
Δασικής Υπηρεσίας και των Δ/νσεων Αγροτικής Ανάπτυξης των Νομών.
Παρουσιάζονται σε πίνακες ο αριθμός των απασχολούμενων στην
κτηνοτροφία, ο αριθμός των εκτρεφομένων ζώων κατά κατηγορία (βοοειδή,
αιγοπρόβατα, χοίροι, κ.λπ.), τα παραγόμενα προϊόντα, η τάση εξέλιξης του
κλάδου και τα τυχόν εφαρμοζόμενα για τον κλάδο εθνικά ή
συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα και οι ενδεχόμενες αλληλεπιδράσεις από
την εφαρμογή τους στη δασική διαχείριση.
- Αλιεία – Υδατοκαλλιέργειες
Καταγράφονται οι πληροφορίες των εθνικών στατιστικών απογραφών,
παρουσιάζονται σε πίνακες ο αριθμός των απασχολούμενων, τα παραγόμενα
προϊόντα, η τάση εξέλιξης του κλάδου και τα τυχόν εφαρμοζόμενα για τον
κλάδο εθνικά ή συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα και οι ενδεχόμενες
αλληλεπιδράσεις από την εφαρμογή τους στη δασική διαχείριση.
- Δασοπονία
Καταγράφονται οι πληροφορίες των εθνικών στατιστικών απογραφών και της
Δασικής Υπηρεσίας, παρουσιάζονται σε πίνακες ο αριθμός των
απασχολούμενων στον κλάδο, τα παραγόμενα προϊόντα κατά κατηγορία και η
διαχρονική τους εξέλιξη, οι συνθήκες παραγωγής και διάθεσης των προϊόντων,
η τάση εξέλιξης του κλάδου και τα τυχόν εφαρμοζόμενα για τον κλάδο εθνικά ή
συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα και οι ενδεχόμενες αλληλεπιδράσεις από
την εφαρμογή τους στη δασική διαχείριση.
- Εξόρυξη
Καταγράφονται οι πληροφορίες που αφορούν στον κλάδο, ο αριθμός των
απασχολούμενων, τα παραγόμενα προϊόντα κατά κατηγορία και η διαχρονική
τους εξέλιξη, οι συνθήκες παραγωγής και διάθεσης των προϊόντων, η τάση
εξέλιξης του κλάδου και τα τυχόν εφαρμοζόμενα για τον κλάδο εθνικά ή
συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα και οι ενδεχόμενες αλληλεπιδράσεις από
την εφαρμογή τους στη δασική διαχείριση.
28
[Link] Δευτερογενής τομέας
- Βιομηχανία - Βιοτεχνία
Καταγράφονται οι πληροφορίες που αφορούν στον κλάδο, ο αριθμός των
απασχολούμενων, τα παραγόμενα προϊόντα κατά κατηγορία και η διαχρονική
τους εξέλιξη, οι συνθήκες παραγωγής και διάθεσης των προϊόντων, η τάση
εξέλιξης του κλάδου και τα τυχόν εφαρμοζόμενα για τον κλάδο εθνικά ή
συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα και οι ενδεχόμενες αλληλεπιδράσεις από
την εφαρμογή τους στη δασική διαχείριση.
29
Πίνακας 24: Θεματικοί Χάρτες
Χάρτης Τίτλος
Π14 Χάρτη: Χάρτης Οικονομικών Δραστηριοτήτων
Θέση Χάρτη: Στα Παραρτήματα Χαρτών
Κλίμακα: 1:20.000
Πληροφορία: Βασικό υδρογραφικό δίκτυο, σημαντικότεροι οικισμοί, κύριο
οδικό δίκτυο (εθνικό, περιφερειακό), όρια περιοχής
μελέτης, ανάγλυφο, κυριότερα τοπωνύμια, τριγωνομετρικά
σημεία, οικονομικές δραστηριότητες.
30
Πίνακας 26: Θεματικοί Χάρτες
Ιδιαίτερη αναφορά απαιτείται στη μέχρι σήμερα στάση και τις σχέσεις των
κατοίκων με τις περιοχές μελέτης και την προστασία του περιβάλλοντος σ’ αυτήν.
ΕΞΑΙΡΕΙΤΑΙ
2. ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΔΑΣΟΥΣ
2.1 ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ
31
2.2 ΣΥΣΤΑΔΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ (ΣΤΡΩΜΑΤΑ)
32
33
34
2.3 ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΠΟΓΡΑΦΗΣ
35
36
2.3.3 Κατανομή των Δοκιμαστικών Επιφανειών στο χάρτη και προσδιορισμός
τους στο έδαφος.
37
38
2.3.4. Ογκομέτρηση της Δ.Ε.
39
40
41
42
2.4 ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ – ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
43
ΜΕΡΟΣ Β
44
εδαφολογικοί) κάτι που είναι πολύ δύσκολο και καθιστά τη μέθοδο δύσχρηστη
έως μη εφαρμόσιμη.
- Οι έμμεσες μέθοδοι εκτίμησης σταθμού όπως:
Η χρήση του μέσου ανώτερου ύψους (= ο μέσος όρος των 10
υψηλότερων δένδρων στο στρέμμα) στην ώριμη ηλικία.
Η χρήση των σταθμοδεκτικών καμπυλών, όπου αυτές υπάρχουν.
Η χρήση των φυτοδεικτών σε περιοχές στις οποίες έγινε η
προαπαιτούμενη φυτοκοινωνιολογική έρευνα και υπάρχει η απαραίτητη
γνώση από μέρους των συντακτών.
Σε περιπτώσεις μειωμένων απαιτήσεων ως προς την εκτίμηση του σταθμού
μπορεί να χρησιμοποιηθεί η μέθοδος της «τοποδιαδοχής» σε συνδυασμό με τη χρήση
των φυσιογραφικών παραγόντων (έκθεση, κλίση κ.ά.).
Στην περίπτωση αυτή οι διακρινόμενες ποιότητες δεν μπορεί να είναι
περισσότερες από τρεις:
- Καλές στις χαμηλότερες θέσεις των κλιτύων (με καλύτερη υγρασία και
μεγαλύτερο βάθος εδάφους).
- Μέτριες στο μέσο των κλιτύων (με μέτριο βάθος εδάφους και μέτριες υδατικές
συνθήκες).
- Κακές στις ράχες και στις νότιες και δυτικές εκθέσεις ισχυρής κλίσης (με μικρό
βάθος εδάφους και κακές υδατικές συνθήκες).
Ανεξαρτήτως μεθόδου εκτίμησης η χαρτογράφηση των ποιοτήτων τόπου για
κάθε υποτμήμα (συστάδα) είναι πολύ χρήσιμη και δεν θα ήταν πολυτέλεια κατά την
αρχική σύνταξη των σχεδίων διαχείρισης να γίνονταν από έμπειρο Δασολόγο μια
λεπτομερής χαρτογράφηση.
Η εκτίμηση όγκου ενός υποτμήματος μπορεί να είναι από απλή έως πολύ
δύσκολη υπόθεση. Εύκολη είναι η εκτίμηση του όγκου όταν πρόκειται για αμιγείς,
ομήλικες συστάδες με χαρακτηριστικότερη περίπτωση αυτή των πρεμνοφυών δασών
της χώρας μας.
Σ’αυτή την περίπτωση οι παράγοντες οι οποίες θα πρέπει να ληφθούν υπ’όψη
είναι η ποιότητα τόπου και η ηλικία των συστάδων.
Οι μικτές συστάδες ομήλικες ή ανομήλικες κατ’άτομο, συνδενδρίες ή μικρές
ομάδες εμφανίζουν δυσκολίες στην εκτίμηση του όγκου τους.
45
Και στις δύο τελευταίες περιπτώσεις χρειάζεται προσεκτικός σχεδιασμός της
δειγματοληψίας η οποία θα πρέπει να λαμβάνει υπ’όψη όλα τα παραπάνω ήτοι:
- Τις εμφανιζόμενες ποιότητες τόπου.
- Τη διάρθρωση των ηλικιών.
- Τα εμφανιζόμενα είδη, την αναλογία τους και τη συνάρθρωσή τους εντός των
συστάδων (κατ’άτομο, συνδενδρίες, ομάδες, λόχμες κλπ)
46
3.3 ΕΙΔΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
Η ειδική περιγραφή των συστάδων είναι μια πολύ σοβαρή εργασία και
αποτελεί με την ολοκλήρωσή της πολύτιμη «υποδομή» για το δάσος.
Αυτή πρέπει να βασίζεται κυρίως σε πρωτογενή στοιχεία αλλά και σε ιστορικά
και βιβλιογραφικά δεδομένα. Για το λόγο αυτό επιβάλλεται η εξάντληση όλων των
περιθωρίων σχολαστικότητας τουλάχιστον κατά την αρχική περιγραφή των συστάδων.
Εάν τηρηθούν τα παραπάνω, είναι σίγουρο ότι όλα τα μικροεμπόδια τα οποία
θα εμφανιστούν στη μελλοντική διαχείριση του δάσους θα είναι πολύ εύκολο να
αντιμετωπισθούν.
Μια ουσιαστική ειδική περιγραφή μπορεί να συμβάλλει:
- σε ρεαλιστικότερα δασοκομικά και διαχειριστικά σχέδια
- στην αποφυγή υπερκαρπώσεων
- στην έγκαιρη εφαρμογή των καλλιεργητικών μέτρων
- στη βήμα-βήμα καθοδήγηση των νεαρών συστάδων σύμφωνα με το
διαχειριστικό σκοπό
- στην αντιμετώπιση σύγχρονων οικολογικών ζητημάτων
- στη διατήρηση ή ενίσχυση της βιοποικιλότητας
Η ειδική περιγραφή του δάσους καλείται να αντιμετωπίσει τα παρακάτω
επιμέρους ζητήματα:
- Της διαίρεσης του δάσους (σε τμήματα, υποτμήματα, σήμανση ορίων, θέση,
έκταση)
- Της περιγραφής του περιβάλλοντος (έκθεση, κλίση, υπερθαλάσσιο ύψος,
πέτρωμα, έδαφος, μορφολογία εδάφους, τοπικό κλίμα, βλάστηση, ποιότητα
τόπου, κίνδυνοι)
- Της περιγραφής του υποτμήματος (δασοπονικά είδη, διαχειριστική μορφή,
σύνθεση, συγκόμωση, ποιοτική και υγιεινή κατάσταση, συνθήκες
αναγέννησης)
- Τον μέχρι τώρα χειρισμό (ιστορικό)
- Την εκτίμηση του ξυλώδους κεφαλαίου
- Την εκτίμηση της τρέχουσας προσαύξησης
- Την εκτίμηση των προτεινόμενων καρπώσεων
- Τα προτεινόμενα δασοκομικά μέτρα
47
3.3.1 Ειδική περιγραφή συστάδων
Περιγραφή Περιβάλλοντος
48
- Μορφολογία εδάφους
Κάτω από τις ίδιες γενικότερες οικολογικές συνθήκες διαφέρουν οι ράχες από
τα κοιλώματα. Στα κοιλώματα το έδαφος είναι βαθύτερο, υγρότερο και γενικά
γονιμότερο. Επομένως έχει ιδιαίτερη σημασία ο χαρακτηρισμός της
μορφολογίας του εδάφους (επίπεδο έδαφος, ράχη, κοίλωμα, κυματοειδής
διαμόρφωση κλπ).
- Τοπικό κλίμα
Το τοπικό κλίμα μπορεί να διαφέρει από το γενικότερο κλίμα της περιοχής.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο εντοπισμός ακραίων κλιματικών φαινομένων
(ιδιαίτερα υψηλές ή χαμηλές θερμοκρασίες).
- Φυτοκοινωνική ένωση
Προσδιορίζεται ανάλογα με τα κυρίαρχα είδη η ένωση στην οποία ανήκει το
υποτμήμα (Quercetum cocciferae, Quercetum ilicis, Pinetum halepensis,
Quercetum confertae, Abietum borisii regis, Fagetum moesiacae, Pinetum
silvestris etc). ( Ντάφης 1973, Αθανασιάδης 1986).
- Χαρακτηριστικά είδη
Αναγράφονται τα χαρακτηριστικότερα είδη
- Μέσος βαθμός κάλυψης παρεδαφιαίας βλάστησης.
Ως ποσοστό της επιφάνειας (π.χ. 5%, 30%, 70%)
- Ποιότητα τόπου
Με βάση όσα προαναφέρθηκαν και την πιθανή χαρτογράφηση, αναγράφεται η
έκταση ανά ποιότητα τόπου π.χ. Ι 10 ha, ΙΙ 12 ha, ΙΙΙ 15ha, IV 5 ha, V 2 ha
(Σύνολο: 44 ha).
- Θαμνώδης βλάστηση
Αναγράφονται τα είδη της θαμνώδους βλάστησης
- Κίνδυνοι του δάσους
Επισημαίνονται οι κάθε είδους κίνδυνοι όπως:
Δασικές πυρκαγιές
Ανεμορριψίες, Χιονορριψίες
Βόσκηση ήμερων και άγριων ζώων
Δασοπονικά είδη
49
οποίων το είδος με τη μικρότερη παρουσία να συμμετέχει σε ποσοστό >10% ή να
επηρεάζει σημαντικά την οικολογία του υποτμήματος.
Ηλικία
Διαχειριστική μορφή
Διακρίνουμε:
- Ομήλικη μορφή διαφορά ηλικίας 10-15(20) έτη
- Ανομήλικες μορφές.
Υποκηπευτή με διαφορά ηλικίας μεταξύ των δένδρων ίση με κλάσμα του
περίτροπου χρόνου (30-60 έτη).
Κηπευτή με διαφορά ηλικίας ίση με το θεωρητικό περίτροπο χρόνο π.χ.
120 ή 150 έτη.
Ακανόνιστη με τυχαία συμμετοχή κλάσεων ηλικίας η οποία αποτυπώνεται
ξεκάθαρα στην καμπύλη κατανομής των κλάσεων διαμέτρου.
50
Σύνθεση τμήματος
Στα δάση συναντούμε τόσο αμιγείς όσο και μικτές συστάδες, τόσο φυσικές όσο
και ανθρωπογενούς προέλευσης.
Ως αμιγείς θεωρούνται εκείνες οι συστάδες που συντίθενται από ένα είδος ή
εκείνες που συντίθενται από περισσότερα είδη και το είδος που κυριαρχεί καλύπτει
πάνω από το 90% της συνολικής επιφάνειας, ή η σύμμειξη των άλλων ειδών δεν
μεταβάλλουν τις οικολογικές συνθήκες του ενδοδασικού κλίματος και του δασικού
εδάφους.
Η εμφάνιση αμιγών συστάδων οφείλεται σε διάφορα φυσικά ή ανθρωπογενή
αίτια τα σπουδαιότερα των οποίων είναι:
1. Οι σταθμολογικές συνθήκες.
2. Ο τρόπος αναγέννησης.
3. Ο ανταγωνισμός των ειδών.
Μεικτές συστάδες θεωρούνται εκείνες που στη σύνθεσή τους μετέχουν, πέρα
από το κυρίαρχο είδος, ένα ή περισσότερα είδη σε αναλογία μεγαλύτερη του 10%.
Στην περιγραφή των μεικτών συστάδων, μας ενδιαφέρει να γνωρίζουμε το
είδος, το βαθμό και τη μορφή μείξης.
Ως είδος μείξης εννοούμε τη σύνθεση της συστάδας σε δασοπονικά είδη π.χ.
συστάδες οξιάς-ελάτης, ελάτης-οξιάς ανάλογα αν το κυρίαρχο είδος είναι η οξιά ή η
ελάτη.
Ως βαθμό ή αναλογία μείξης εννοούμε την ποσοτική αναλογία των επί μέρους
ειδών με βάση την εγκάρσια επιφάνεια ή το ξυλαπόθεμα.
Ως μορφή μείξης εννοούμε τον τρόπο με τον οποίο συμμετέχουν στη μείξη τα
διάφορα δασοπονικά είδη μιας μεικτής συστάδας. Έτσι διακρίνουμε μείξη κατ’ άτομο,
κατά συνδενδρίες και κατά ομάδες και λόχμες.
Επομένως στη «Σύνθεση Τμήματος» η πλήρης απάντηση μπορεί να είναι π.χ.
Αμιγής υβριδογενούς ελάτης ή μεικτή Οξιάς-Ελάτης (0,70-0,30) με συμμετοχή της
Ελάτης κατά ομάδες ή λόχμες ή Μεικτή Τραχείας πεύκης-Κυπαρισσιού (0,90-0,10) με
συμμετοχή του κυπαρισσιού κατ’ άτομο ή συνδενδρίες ή Μεικτή Οξιάς-Ελάτης (0,40-
0,60) σε μείξη κατά ομάδες και λόχμες.
Μορφή συγκόμωσης
Ανάλογα με τον τρόπο που παρατίθενται ή επιτίθενται οι κόμες των δένδρων
έχουμε:
51
3. Κατακόρυφη, σπάνια σε μεικτές ατομοπαγείς κηπευτές συστάδες.
Επομένως οι χαρακτηρισμοί περιορίζονται πρακτικά σε δύο:
1. Οριζόντια για ομήλικες συστάδες
2. Κλιμακωτή για ανομήλικες συστάδες.
Βαθμός συγκόμωσης
Ποιότητα κορμών
Υγεία συστάδων
Τις συστάδες από πλευράς υγείας τις κατατάσσουμε σε τρεις κατηγορίες:
- Σε σταθερές όταν η παραγωγική τους δυνατότητα δεν απέχει πολύ από την
παραγωγική ικανότητα του σταθμού
- Σε ασταθείς όταν η παραγωγική τους δυνατότητα δεν απέχει πολύ από την
παραγωγική ικανότητα του σταθμού, η κατάσταση της υγείας τους όμως ή η
ποιοτική τους σύνθεση είναι τέτοια ώστε να κινδυνεύουν να μεταπέσουν στην
επόμενη κατηγορία των κρίσιμων συστάδων
- Σε κρίσιμες συστάδες όταν η παραγωγική τους δυνατότητα είναι πολύ
μικρότερη από την εκτιμώμενη παραγωγική ικανότητα του σταθμού.
Η παραγωγική δυνατότητα μιας συστάδας εξαρτάται από τη σύνθεση σε
δασοπονικά είδη, από το ύψος και την ποιοτική σύνθεση του ξυλαποθέματος και από
52
την κατάσταση της υγείας της. Μπορεί να επηρεαστεί άμεσα με τη σωστή εκλογή
ειδών και τη συστηματική καλλιέργεια του ξυλαποθέματος.
Η παραγωγική ικανότητα του σταθμού εξαρτάται από τις φυσικές, χημικές και
μορφολογικές ιδιότητες του εδάφους μιας περιοχής και θεωρείται δεδομένη. Η
συντήρηση και η βελτίωση της παραγωγικότητας του εδάφους είναι δυνατή με την
επιλογή των κατάλληλων ειδών, τη σωστή καλλιέργεια, τη δημιουργία κατάλληλης
δομής και ενδοδασικού κλίματος.
Αναγέννηση
Η αναγέννηση δεν είναι αυτοσκοπός για ένα δάσος αλλά το μέσο ανανέωσής
του. Ενώ στο κηπευτό δάσος θεωρείται πάντοτε ευπρόσδεκτη δεν συμβαίνει το ίδιο
για το ομήλικο και το υποκηπευτό δάσος.
Μια πρόωρη αναγέννηση σε ένα ομήλικο δάσος το οποίο αποτελείται από
φωτόφυτα μπορεί να αποτελεί πρόβλημα. Σε καμιά περίπτωση δεν θυσιάζουμε
παραγωγικές συστάδες χάριν μιας πρόωρης αναγέννησης. Η αναγέννηση μπορεί να
σχεδιασθεί και επιτευχθεί όταν εμείς τη χρειαζόμαστε με βάση τις αρχές της
Δασοκομίας ακολουθώντας την ενεργητική μέθοδο.
Επομένως η απάντησή μας θα πρέπει να έχει ως εξής:
- Καλή και επιθυμητή – Καλή αλλά ανεπιθύμητη
- Κακή αν και επιθυμητή – Κακή και προς το παρόν ανεπιθύμητη
Ξυλώδες κεφάλαιο
Το ίδιο θα γίνεται και με την τρέχουσα ετήσια αύξηση και με τον ώριμο ξυλώδη
όγκο. Πάση θυσία θα αποφεύγονται υπερεκτιμήσεις.
53
Γίνεται εκτίμηση της σημερινής κατάστασης, ανάλυση του ιστορικού εξέλιξής
της (τρόπος αναγέννησης και χειρισμός μέχρι σήμερα), προσδιορισμός της τάσης
εξέλιξης και του σκοπού χειρισμού και καθορισμός των αναγκαίων μέτρων.
Με την παραπάνω εκτίμηση θα προσεγγίζονται ζητήματα όπως:
- Του οικολογικού ρόλου του δάσους (κλιματική αλλαγή, βιοποικιλότητα)
- Του υδρολογικού ρόλου του δάσους (Οδηγία 2000)
- Του προστατευτικού ρόλου του δάσους (έδαφος, οικισμοί, υποδομές)
- Της αισθητικής του τοπίου (Γεωλογικοί σχηματισμοί, φαράγγια, μνημειακά
δένδρα, μεικτές συστάδες κλπ).
Οι χορτολιβαδικές εκτάσεις αναλόγως της έκτασής τους και της μορφής τους
(είδος βλάστησης, εδαφικά χαρακτηριστικά, φυσιογραφία) καλούνται να παίξουν ένα
συγκεκριμένο ρόλο. Αυτές μπορούν να διαχειριστούν ως:
- Βοσκότοποι (στην περίπτωση αυτή προτείνονται μέτρα προς αυτή την
κατεύθυνση)
- Ως δάση (προτείνεται η αναδάσωσή τους με συγκεκριμένο ρόλο)
54
Σε κάθε περίπτωση περιγράφονται και αυτές με μικρότερη ή μεγαλύτερη
σχολαστικότητα ανάλογα με το σκοπό της περιγραφής.
Από σύγκριση παλιών και πρόσφατων α/φιών καθώς και κάθε άλλου
διαθέσιμου στοιχείου, διαπιστώνουμε τις μεταβολές πού επήλθαν στην έκταση, τη
σύνθεση (δασικά και λιβαδοπονικά είδη) στα δάση και στους βοσκοτόπους και
οφείλονται σε φυσικά αίτια (ασθένειες, κλιματικές αλλαγές, κλπ.), εκτιμώντας έτσι και
τις μελλοντικές τάσεις.
Η ίδια εργασία πρέπει να γίνει και για τις τάσεις εξέλιξης των υδατικών πόρων
(επιφανειακά και υπόγεια νερά), τη διάβρωση του εδάφους και την αλλοίωση των
γεωμορφολογικών σχηματισμών και χαρακτηριστικών του τοπίου από φυσικά αίτια.
4.2.2 Πυρκαγιές
55
Μεταφέρονται σε ενιαίο χάρτη όλες οι καμένες στις διάφορες πυρκαγιές
εκτάσεις, με βάση τους χάρτες των αναδασωτέων λόγω πυρκαγιάς εκτάσεων και
προκύπτουν έτσι οι εκτάσεις που κάηκαν μία ή περισσότερες φορές.
Καταδεικνύεται με τον τρόπο αυτό ποιες περιοχές είναι οι πλέον επικίνδυνες
για να καούν για να σχεδιαστούν στη συνέχεια τα ανάλογα μέτρα προστασίας τους.
56
5. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ
57
9. Η τήρηση συνθηκών και συμφωνιών που υπέγραψε η χώρα μας και αφορούν
την προστασία, ανάδειξη και διαχείριση των φυσικών οικοσυστημάτων είναι
υποχρεωτική και δεν μπορει να αγνοηθεί από τον μελετητή.
58
Για τα δημόσια δάση τα παραπάνω προβλήματα μπορούν να
διευθετηθούν αν γίνουν επενδύσεις σε άλλες δραστηριότητες στα δάση αυτά
όπως αναδασώσεις, δασικά φυτώρια, ορεινά υδρονομικά έργα κλπ.
Για τα μη δημόσια δάση όμως και ιδιαίτερα σ’αυτά που ανήκουν σε
φυσικά πρόσωπα, η εφαρμογή της αναγωγής στα δάση τους θα έχει
δυσβάστακτο οικονομικό κόστος και δεν θα γίνεται αποδεκτή.
Οι ωφέλειες του κοινωνικού συνόλου από την οικολογική αναβάθμιση
του περιβάλλοντος, δεν μπορεί να επιβαρύνει μικρές ομάδες ιδιοκτητών και
μικροεπιχειρήσεων πού επιβιώνουν οριακά. Στην περίπτωση αυτή η αναγωγή
θα ήταν εφικτή, εφόσον η διαδικασία αυτή εντάσσονταν σε ειδικά
περιβαλλοντικά προγράμματα της Ε.Ε, ώστε να εξασφαλιστούν
αντισταθμιστικά οφέλη για τους ιδιοκτήτες, κάτι ανάλογο που συμβαίνει με την
επιδοτούμενη δάσωση των γεωργικών γαιών.
8. Συγκομιδή ξύλου. Θα προτιμάται η παραδοσιακή μέθοδος συγκομιδής με ζώα
και θα αποκλείεται η χρήση βαρέων μηχανημάτων που προκαλούν σοβαρές
ζημίες στη βλάστηση και το έδαφος, και αναστατώνουν την άγρια πανίδα. Εάν
βέβαια οι εδαφικές συνθήκες (μικρές εγκάρσιες κλίσεις κλπ.) το επιτρέπουν η
χρήση ελαφρών μηχανημάτων σε συνδυασμό με ζώα είναι επιτρεπτή.
9. Διάνοιξη Δασοδρόμων. Το υπάρχον σήμερα δίκτυο δασοδρόμων στις
περισσότερες των περιπτώσεων όχι μόνο είναι αρκετό αλλά πολλές φορές
είναι υπερβολικό, με εμφανή τα σημάδια της καταστροφής και υποβάθμισης
του περιβάλλοντος. Το πυκνό δίκτυο δασοδρόμων συνέβαλε τα μέγιστα στη
μείωση του πληθυσμού και πολλές φορές στην εξαφάνιση πολλών ειδών της
άγριας πανίδας, διασπώντας την ενότητα των βιοτόπων της και κάνοντας
προσπελάσιμη στους λαθροθήρες και την πλέον δυσπρόσιτη περιοχή του
Ελλαδικού χώρου. Ταυτόχρονα επέρχεται και σοβαρή και πολλές φορές μη
αναστρέψιμη αλλοίωση του τοπίου.
Οι επεκτάσεις του δικτύου στο εξής θα πρέπει να γίνονται όχι με βάση
το κόστος διάνοιξης, αλλά με βάση τη βλάβη πού θα προκληθεί στο τοπίο, το
έδαφος, τη βλάστηση, την πανίδα, τα νερά κλπ. Περισσότερη βαρύτητα
πρέπει να δίνεται στη συντήρηση του υφιστάμεννου δικτύου και τη ρύθμιση
της κυκλοφορίας πεζών και οχημάτων με τοποθέτηση των αναγκαίων
μπαρών, πινακίδων κλπ. και έκδοση σχετικών ρυθμιστικών αποφάσεων.
59
5.2 ΣΚΟΠΟΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
Για την επίτευξη των τεθέντων σκοπών διαχείρισης πρέπει να τεθούν και οι
αναγκαίοι στόχοι διαχείρισης.
Οι στόχοι διαχείρισης πρέπει να είναι σαφείς, κατανοητοί από τους
εφαρμοστές του σχεδίου χρονικά προσδιορισμένοι, υλοποιήσιμοι και μετρήσιμοι.
Σαν στόχοι διαχείρισης μπορεί να είναι:
60
- Η καθιέρωση μεθόδων και τρόπων ώστε να επιτυγχάνεται η παραγωγή
μεγαλύτερης ποσότητας δασικών προϊόντων, με το μικρότερο δυνατό κόστος,
σε εκείνες τις κατηγορίες που θα επιτρέπουν το μεγαλύτερο δυνατό όφελος,
χωρίς να υπάρξει περιβαλλοντική επιβάρυνση.
- Εκπόνηση και εφαρμογή προγραμμάτων καταγραφής και προστασίας των
στοιχείων της φυσικής κληρονομιάς.
- Αναγκαστική απαλλοτρίωση των δουλειών που τυχόν υφίστανται στα δημόσια
δάση της μελετώμενης περιοχής .
- Διάκριση ειδικών ζωνών προστασίας προστατευόμενων ή ειδικής διαχείρισης
περιοχών.
- Οργάνωση περιοχής για εξυπηρέτηση των επισκεπτών,την ανάδειξη των
αξιών της , δημιουργία ευκολιών περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και
ενημέρωσης,, έλεγχο υφιστάμενων παρόμοιων δραστηριοτήτων .
- Ιδρυση καταφυγίων άγριας ζωής.
- Οργάνωση και ρύθμιση της θήρας.
- Προστασία των δασικών οικοσυστημάτων από πυρκαγιές, αυθαίρετη δόμηση,
ρύπανση κλπ.
- Απομάκρυνση υποδομών και εγκαταστάσεων αντίθετων με τη λειτουργία του
οικοσυστημάτων.
- Βελτίωση των συνθηκών διοίκησης και διαχείρισης των δασικών
οικοσυστημάτων.
Γίνεται συνοπτική και περιεκτική ανάλυση των τεθέντων στόχων διαχείρισης, οι
οποίοι αποτελούν και τα μέσα για την επίτευξη των σκοπών διαχείρισης. Περιγράφεται
συνοπτικά ο ρόλος που έπαιξαν και παίζουν τα δασικά οικοκοσυστήματα στην
κοινωνική και οικονομική οργάνωση της περιοχής, απασχόληση, δραστηριότητες,
προστασία υποδομών, παραγωγή προϊόντων κλπ.
Προκειμένου να συνεχιστούν οι εργασίες του επόμενου σταδίου, κρίνεται
απαραίτητο τα περιεχόμενα του Β’ Μέρους να έχουν την έγκριση της αρμόδιας
Δασικής Υπηρεσίας.
61
ΜΕΡΟΣ Γ
62
6.1 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΣΤΑ
ΠΛΑΙΣΙΑ ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ
Η διαχείριση των παραγωγικών δασών στη χώρα μας γίνονταν και θα γίνεται
με την αυστηρή τήρηση της αρχής της αειφορίας. Η έννοιά της είναι κτήμα των
δασολόγων και δεν χρειάζονται επεξηγήσεις. Για την επίτευξή της σε ένα δάσος
γίνονται εκ των προτέρων επιλογές και λαμβάνονται αποφάσεις που αφορούν τον
περίτροπο χρόνο, την μέθοδο αναγωγής, τη μέθοδο αναγέννησης, τα ποσοστά
κάρπωσης κλπ. που θα επηρεάσουν το συνολικό οικοσύστημα και την όλη
παραγωγική διαδικασία για χρόνια.
Στα πλαίσια αυτά λαμβάνοντας υπόψη τα σχετικά στοιχεία κάθε διαχειριστικής
κλάσης, το δασοπονικό είδος, τη διαχειριστική και δασοπονική μορφή, τα
δασοαποδοτικά στοιχεία (ξυλαπόθεμα, προσαύξηση), τις ποιότητες τόπου, τις
συνθήκες αγοράς, τις λοιπές λειτουργίες του δάσους (υδρονομική, προστατευτική,
αισθητική, διατήρησης της βιοποικιλότητας κλπ.) και τις παράλληλες δραστηριότητες
όπως κτηνοτροφία, αναψυχή κλπ. και τον τεθέντα διαχειριστικό σκοπό, επιλέγουμε
την ωριμότητα για υλοτομία ή την ηλικία για τα ομήλικα, την ώριμη προς υλοτομία
διάμετρο για τα κηπευτά, τον περίτροπο χρόνο, το χρόνο περιφοράς, τη μέθοδο
διαχείρισης, τους δασοκομικούς χειρισμούς, την ανίδρυση του δάσους και για τυχόν
αναγωγή.
Επιλέγεται επίσης η μέθοδος προσδιορισμού του λήματος λαμβάνοντας
υπόψη την παραγωγική δυνατότητα του δάσους σε συνδυασμό με την εκπλήρωση
των λοιπών λειτουργιών του, με καθορισμό εκ των προτέρων σαφών προτεραιοτήτων.
Γίνεται επίσης μακροπρόθεσμος σχεδιασμός για τις λοιπές χρήσεις και
λειτουργίες του δάσους, αναψυχή, θήρα, αλιεία ορεινών υδάτων, διαχείριση
επιφανειακών και υπόγειων υδάτων, εγκαταστάσεις άλλων δραστηριοτήτων όπως
Α.Π.Ε. λατομεία, ορυχεία κλπ. και τίθενται οι αναγκαίες δεσμεύσεις και περιορισμοί για
τις χρήσεις αυτές, ώστε από τη λειτουργία τους να μην επηρεαστεί η κανονική εξέλιξη
των δασικών οικοσυστημάτων και αυτά να εξακολουθήσουν στο διηνεκές να ασκούν
τις πολλαπλές λειτουργίες τους.
Στο μακροπρόθεσμο σχεδιασμό καθορίζεται ο τρόπος παρακολούθησης της
εκτέλεσης του διαχειριστικού σχεδίου, οι προϋποθέσεις για την αναθεώρησή του
κατόπιν εκτάκτων γεγονότων πού άλλαξαν ριζικά τα δεδομένα στα οποία στηρίχθηκε η
σύνταξή του.
Καθορίζεται επίσης και ο φορέας υλοποίησής του, οι πιθανές πηγές
χρηματοδότησης και οι γενικές κατευθύνσεις (μέτρα και περιορισμοί) για την ενάσκηση
των διαφόρων δραστηριοτήτων στην υπό μελέτη περιοχή.
63
6.2 ΑΕΙΦΟΡΙΑ – ΚΑΝΟΝΙΚΟ ΔΑΣΟΣ
Η αρχή της αειφορίας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την έννοια του κανονικού
δάσους. Το κανονικό δάσος είναι ένα πρότυπο δάσος ιδέα της μορφής (μοντέλο) το
οποίο δεν υφίσταται στην πραγματικότητα, αλλά χρησιμεύει για την ερμηνεία των
σύνθετων και αλληλοεξαρτημένων σχέσεων μεταξύ των κλάσεων ηλικίας, της
προσαύξησης, του όγκου και του ύψους της κάρπωσης των πραγματικών
διαχειριζόμενων δασών.
Σε ένα κανονικό δάσος το ύψος του ξυλαποθέματος, η ετήσια προσαύξηση, το
ετήσιο λήμα, η πρόοδος και οι δαπάνες είναι σχετικά σταθερές και δεν υφίστανται
αυξομειώσεις.
Ένα ομήλικο δάσος θεωρείται κανονικό όταν συγκροτείται από ένα
δασοπονικό είδος ή υπάρχει ομοιογένεια στη μίξη στην περίπτωση μικτού δάσους,
όλες οι βαθμίδες ηλικίας από 1 έτος έως την ηλικία του περίτρoπου χρόνου
αντιπροσωπεύονται σε ίσες εκτάσεις χωρίς διάκενα, οι δασικοί σταθμοί είναι
ομοιογενείς, η παραγωγικότητα και το ποσοστό αύξησης παραμένουν αμετάβλητα, ο
βαθμός ξυλοβρίθειας των συστάδων όλων των ηλικιών ισούται με 1 ή είναι
ομοιόμορφος, η ποιότητα ξύλου όλων των συστάδων είναι ίδια, και η κατά χώρο τάξη
των συστάδων είναι άριστη, ώστε κάθε συστάδα στην ηλικία της ωριμότητας να
μπορεί να απομακρυνθεί χωρίς να εκθέτει σε κίνδυνο τις γειτονικές τις συστάδες από
τους ανέμους.
Ένα κηπευτικό δάσος θεωρείται κανονικό όταν υπάρχει ομοιογένεια σταθμού,
συστάδες με ομοιογένεια μίξης, πυκνότητας ή ξυλοβρίθειας συνεχείς αναγέννηση και
τροφοδότηση όλων των διαμέτρων και αμετάβλητη στο χρόνο κηπευτή δομή, όπως
εκφέρεται με τη σχετική κατανομή κορμών κατά βαθμίδα διαμέτρου. Οι παραπάνω
προϋποθέσεις αθροιστικά είναι ιδεατές και δεν υπάρχουν στα δάση μας, για το λόγο
αυτό προκειμένου να πετύχουμε αειφορική διαχείριση διακρίνουμε συσταδικούς
τύπους σαν βασικές μονάδες ανάλυσης των προϋποθέσεων αειφορίας.
Ο συσταδικός τύπος αναφέρεται σε ένα σύνολο συστάδων ομαδοποιημένων
με κριτήριο την ομοιογένεια στη σύνθεση του ξυλαποθέματος, στον όγκο και στο
ρυθμό αύξησής τους, που υπέστησαν στο παρελθόν και θα υποστούν στο μέλλον,
τους ίδιους δασοκομικούς χειρισμούς.
Τα δασοαποδοτικά στοιχεία αύξηση και απόδοση ενός συσταδικού τύπου
δίδεται για τις ομήλικες συστάδες από υφιστάμενους πίνακες παραγωγής και για τις
κηπευτές από πρότυπα κατανομής κορμών κατά βαθμίδες διαμέτρου.
Η ομοιογένεια των δασοκομικών χειρισμών μπορεί να ελέγχει:
1. τον συντελεστή Κ
64
VF
(ΜΑGIN) K
Vm
Όπου : V F = όγκος μέσου κορμού δένδρου αραίωσης
y k e axi
Όπου y = αριθμός κορμών/ha σε κάθε βαθμίδα διαμέτρου i
x i = βαθμίδα διαμέτρου
65
k = συντελεστής Meyer
a = συντελεστής που εκφράζει την επί τοις εκατό μείωση του αριθμού των
δέντρων όταν μεταβαίνουμε από μία βαθμίδα διαμέτρου στην αμέσως
επόμενη
e = βάση νεπερίων λογαρίθμων = 2,17
Η κανονική κατανομή των κορμών κατά βαθμίδα διαμέτρου συγκρίνεται με την
αντίστοιχη πραγματική κατανομή που προέκυψε από τη δειγματοληψία, εξάγονται τα
ανάλογα συμπεράσματα και σχεδιάζονται τα αναγκαία δασοκομικά μέτρα ώστε η
πραγματική να τείνει να εξισωθεί με την κανονική.
66
n m
Vn F (m1 m2 ... u )
u 2
Όταν δεν υπάρχουν πίνακες παραγωγής που είναι και το συνηθέστερο στη
χώρα μας τότε για κάθε ποιότητα τόπου κάθε διαχειριστική κλάση επιλέγονται
ομήλικες ενώσεις μεγέθους 0,1 έως 0,2 εκτάρια σε όλες τις ηλικίες του περίτροπου
χρόνου ανά 10ετίες ή 20ετίες αρχής γενομένης από την ηλικία m που αρχίζουν οι
μετρούμενοι όγκοι (ηλικία 20 έως 30 ετών) μέχρι την ηλικία του περίτροπου χρόνου.
Ο βαθμός συγκόμωσης των επιφανειών αυτών θα είναι ίσος με τη μονάδα και
το ξυλαπόθεμά της θα αντιπροσωπεύει το κανονικό ξυλαπόθεμα από την άποψη του
όγκου της σύνθεσης και δομής.
Με βάση τα ανωτέρω λαμβάνονται δοκιμαστικές επιφάνειες για κάθε
διαχειριστική κλάση και ποιότητα τόπου και υπολογίζεται ο όγκος ανά εκτάριο κάθε
κλάσεως ηλικίας, το άθροισμα των οποίων μας δίνει το κατ’ εκτάριο κανονικό
ξυλαπόθεμα.
Στα κηπευτά δάση και αντίστοιχα στους συσταδικούς τόπους κηπευτής
μορφής, με την αποδοχή της κανονικής κατανομής κορμών κατά κλάση διαμέτρου
έχουμε κατ’ ανάλυση ένα ορισμένο ύψος ξυλαποθέματος για κάθε διαχειριστική κλάση
και ποιότητα τόπου, το οποίο θεωρούμε κανονικό.
Στα κηπευτά δάση πέρα από το ύψος του ξυλαποθέματος ιδιαίτερη σημασία
έχει η σύνθεση και η δομή του.
Η σύνθεση είναι άριστη όταν η αναλογία των όγκων στην ανώτατη (> 50cm),
μέση (30-50) και κατώτατη (10-30) είναι [Link].
Η δομή του ξυλαποθέματος είναι άριστη όταν η πραγματική κατανομή των
δένδρων ανά βαθμίδα διαμέτρου πλησιάζει τη θεωρητική κατανομή που περιγράφεται
67
6.4 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΞΥΛΩΔΟΥΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ
Μετά τον καθορισμό των χρήσεων γης και τον προσδιορισμό των γενικών
κατευθύνσεων των διαχειριστικών μέτρων για κάθε χρήση και των μέτρων και
περιορισμών για την ενάσκηση των διαφόρων χρήσεων, που έγινε από τον
μακροπρόθεσμο σχεδιασμό του διαχειριστικού σχεδίου, συντάσσονται επί μέρους
μεσοπρόθεσμα σχέδια 10ετούς διάρκειας για κάθε δραστηριότητα που αναπτύσσεται
στην υπό μελέτη περιοχή.
68
7.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ
69
συμμετοχής τους στη συστάδα είναι δυσχερής, και μπορεί να εκτιμηθεί μόνο σχετικά,
από την αντίστοιχη συμμετοχή τους στις δοκιμαστικές επιφάνειες της συστάδας.
Από την ένταξη της συστάδας σε κάθε μία από τις ανωτέρω κατηγορίες θα
εξαρτηθούν τα δασοκομικά μέτρα που θα ληφθούν (ένταση αραιώσεων, ποσοστό
κάρπωσης του ξυλαποθέματος, ειδικός χρόνος αναγέννησης) .
Στους συσταδικούς τύπους των κηπευτών συστάδων συγκρίνεται η
πραγματική κατανομή των κορμών κατά βαθμίδα διαμέτρου, με την αντίστοιχη
θεωρητική, και εξειδικεύονται οι δασοκομικοί χειρισμοι (ένταση επεμβάσεων, ποσοστό
κάρπωσης) ώστε η πραγματική κατανομή να πλησιάσει την κανονική χωρίς να
βλάπτονται οι λοιπές λειτουργίες του δάσους.
Εάν στην προς μελέτη περιοχή υπάρχουν περιοχές με ιδιαίτερες αξίες όπως
αυτές περιγράφονται στο Α μέρος όπως περιοχές δικτύου Natura, περιοχές οδηγίας
409/79 βιότοποι σπάνιων και προστατευόμενων ειδών άγριας πανίδας, τοπία
ιδιαίτερης αισθητικής αξίας, σπουδαίοι γεωλογικοί σχηματισμοί (σπήλαια, βάραθρα
κλπ. προστατευτικά δάση, κλπ.), οι περιοχές αυτές τίθενται υπό καθεστώς ιδιαίτερης
διαχείρισης.
Το σχέδιο αυτό περιλαμβάνει τα εξής:
1. Αποτύπωση σε χάρτη 1:20.000 ή αναλόγου κλίμακας ανάλογα με την ένταξη
της περιοχής.
2. Περιγραφή των γενικών χαρακτηριστικών του προστατευόμενου αντικειμένου.
3. Μέτρα θεσμικά με την προστασία και ανάδειξή του.
4. Καθορισμό των επιτρεπόμενων και μη δραστηριοτήτων στις περιοχές αυτές.
5. Σχεδιασμό των απαραίτητων έργων και δράσεων για την προστασία και
ανάδειξη της ειδικής περιοχής
6. Συνεργασία με ειδικούς κατά περίπτωση επιστήμονες και φορείς για τη μελέτη
και διαχείριση εξειδικευμένων θεμάτων της ειδικής περιοχής.
7. Εκπόνηση των απαραίτητων προγραμμάτων για υλοποίηση των
σχεδιασθέντων δράσεων και έργων .
70
7.3 ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΟΣΚΟΜΕΝΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ
71
- Υπολογισμό της βοσκοϊκανότητας με βάση την αναγκαία ποσότητα της
ξηράς τροφής ανά ενιαία κτηνοτροφική μονάδα ζώου.
- Προσδιορισμός των αναγκών της μονάδας μικρού ζώου σε ξηρά τροφή.
- Αναγωγή της βοσκήσιμης ύλης των διαθέσιμων εκτάσεων βοσκής σε ξηρά
τροφή
Όλα τα παραπάνω στοιχεία για την διευκόλυνση της εφαρμογής της μελέτης
θα παρουσιάζονται και σε πίνακες.
72
- Προτείνονται τα αναγκαία μέτρα που πρέπει να ληφθούν και έργα που θα
γίνουν ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι αρνητικές για το περιβάλλον επιπτώσεις
από τη λειτουργία τους.
- Προτείνονται τρόποι ελέγχου και συμμόρφωσής τους προς τις αποφάσεις της
διοίκησης, καθώς και θεσμική κατοχύρωση των μέτρων αυτών.
73
Είναι κατά συνέπεια ανάγκη να υπάρξει οργάνωση στη διαχείριση των
διαθέσιμων υδατικών πόρων και σε ορισμένες περιπτώσεις να ληφθούν ειδικά
διαχειριστικά μέτρα για αύξηση των πόρων αυτών, στα πλαίσια διαχειρίσεως των
δασικών οικοσυστημάτων.
Στο πρώτο κεφάλαιο της μελέτης παρουσιάζεται το υδατικό δυναμικό της
περιοχής (επιφανειακά και υπόγεια νερά), το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τη διαχείρισή
του, η κατάστασή του (ρύπανση, υπεράντληση κλπ.) ο ρόλος του στην οικονομία της
περιοχής κλπ.
Στο σχέδιο διαχειρίσεως των υδάτων θα δίνονται γενικές κατευθύνσεις και θα
προτείνονται μέτρα για την προστασία και λελογισμένη διαχείριση των υδάτινων
πόρων.
Διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων με μεθόδους που θα εξασφαλίζουν
την προστασία των εδαφών αλλά και την αύξηση της ποσότητας των
συγκρατούμενων από το δάσος υδάτων τα οποία θα εισέλθουν στη συνέχεια στο
έδαφος και θα εμπλουτίσουν τους υδροφόρους ορίζοντες (κατάλληλα είδη με
κατάλληλους δασοκομικούς χειρισμούς κλπ.).
- Απαγόρευση ή περιορισμό δραστηριοτήτων που ρυπαίνουν τα επιφανειακά ή
υπόγεια νερά (ανεξέλεγκτη χρήση λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων, ρίψη
κάθε είδους απορριμμάτων στις κοίτες των ποταμών και ρεμάτων, ρύπανση
από βιοτεχνική και βιομηχανική δραστηριότητα κλπ.
- Ρύθμιση και έλεγχο στη λειτουργία των υφιστάμενων γεωτρήσεων και στη
διάνοιξη νέων ώστε να εξασφαλισθεί η συνεχής ροή των πηγών της περιοχής
που αποτελούν ζωτικής σημασίας παράγοντα για την άγρια ζωή.
- Αποδέσμευση του νερού (μέρους ή συνολικά) των πηγών που σήμερα
υδροδοτούν Ο.Τ.Α. ώστε αυτές να αποδοθούν στην άγρια πανίδα.
- Προτάσεις για τα αναγκαία έργα που θα αυξήσουν την παραγωγή νερού,
όπως μικρά φράγματα, λιμνοδεξαμενές κλπ. και θα εμπλουτίσουν τους
υδροφόρους ορίζοντες.
Προτάσεις για εξοικονόμηση νερού στην άρδευση γεωργικών καλλιεργειών,
στην οικιακή και βιομηχανική χρήση με κατάλληλες μεθόδους και ανακύκλωση.
Έχοντας υπόψη τις υποδομές, τις δυνατότητες και προοπτικές των δασικών
οικοσυστημάτων προς την κατεύθυνση αυτή, καθώς και τους υφιστάμενους
περιορισμούς για την ανάπτυξη της δασικής αναψυχής, όπως παρουσιάστηκε στο Α΄
μέρος της μελέτης, προχωρούμε στην εκπόνηση σχεδίων οργάνωσης της περιοχής
για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών την ανάλυση των αξιών των δασικών
74
οικοσυστημάτων, τη δημιουργία ευκολιών, περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και
ενημέρωσης καθώς και τον έλεγχο της υφιστάμενης υπαίθριας αναψυχής ώστε να μη
δημιουργείται ζημιά στο περιβάλλον.
Η συγκέντρωση εκατομμυρίων ανθρώπων στις πόλεις με τη βιομηχανοποίηση
της παραγωγής και την ανάπτυξη πολύπλοκων διοικητικών υπηρεσιών ανέτρεψε το
φυσικό τρόπο ζωής των ανθρώπων, του προσέφερε καλύτερα σπίτια, βιβλία,
διασκέδαση, εκδηλώσεις κλπ. με αντάλλαγμα όμως την ένταση, το άγχος, την
καθιστική ζωή, τις πολύωρες μετακινήσεις με αυτοκίνητο, ελάχιστο περπάτημα,
συνεχείς θορύβους, ρυπαρή ατμόσφαιρα, ελάχιστες ανθρώπινες σχέσεις κλπ.
δημιουργώντας κλονισμό στη σωματική και ψυχική υγεία του και αύξηση της τάσης
για διαφυγή από την πόλη σε κάθε προσφερόμενη ευκαιρία (σαββατοκύριακα, εορτές,
αργίες κλπ.) αποζητώντας χαλάρωση και ηρεμία που μπορεί να προσφέρει μόνο η
φύση.
Ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη της δασικής αναψυχής διευκολύνεται πάρα
πολύ αν έχει προηγηθεί σχετική έρευνα ζήτησης της δασικής αναψυχής στην οποία
προσδιορίζονται ο αριθμός των επισκεπτών, η κατανομή τους χρονικά, οι
δραστηριότητές τους, οι απαιτήσεις τους κλπ.
Για τη χώρα μας όμως, μόνο για λίγες προστατευόμενες περιοχές υπάρχουν
τέτοιες έρευνες (Πάρνηθα, Όλυμπος).
Στην περίπτωση που δεν υπάρχει παρόμοια έρευνα αναζητούν τα σχετικά
στοιχεία από οποιαδήποτε πηγή είναι διαθέσιμη και αξιόπιστη (Υπηρεσίες,
Ορειβατικά καταφύγια, Κέντρα ενημέρωσης κλπ.).
Ένα σχέδιο οργάνωσης δασικής αναψυχής θα περιλαμβάνει:
- Έργα ερμηνείας περιβάλλοντος
- Σήμανση: Τοποθέτηση πινακίδων και αναλογίων σε ειδικού ενδιαφέροντος
διαδρομές.
- Συντήρηση, επέκταση των υφιστάμενων χώρων αναψυχής και κατασκευή νέων
αν απαιτείται
- Ίδρυση μικρών κέντρων πληροφόρησης αν κριθεί αναγκαίο.
- Ανάδειξη ειδικών διαδρομών που οδηγούν σε ιδιαίτερες αξίες της περιοχής
(Γεωμορφολογικούς σχηματισμούς, σπάνια είδη χλωρίδας , Ιστορικούς ,
Αρχαιολογικούς τόπους κλπ)
- Συντήρηση υπαρχόντων μονοπατιών και διάνοιξη νέων αν κριθεί σκόπιμο για
την εξυπηρέτηση των επισκεπτών.
- Σύνταξη κανονισμού επιτρεπόμενων και απαγορευμένων δραστηριοτήτων στους
χώρους αναψυχής.
- Προτεινόμενα μέτρα φύλαξης , συντήρησης και καθαριότητας των χώρων
αναψυχής .
75
- Προϋπολογισμό ανά έτος και για όλη τη διάρκεια ισχύος του σχεδίου για
απαιτούμενα έργα και εργασίες.
- Πιθανές επιπτώσεις στο οικοσύστημα και το τοπίο από τη δασική αναψυχή και
τρόποι αντιμετώπισής τους.
Η μεγάλη αξία των δασικών οικοσυστημάτων στη διατήρηση του τοπίου, του
χαρακτήρα της περιοχής και η εξασφάλιση των λειτουργικών αναγκών στα ευρύτερα
οικοσυστήματα της περιοχής επιβάλει τη λήψη μέτρων για την αποτελεσματική
προστασία και κατάλληλη διαχείρισή τους
Το σχέδιο προστασίας περιλαμβάνει:
- Μέτρα για προστασία της περιοχής μελέτης, μέτρα για προστασία από
παράνομες επεμβάσεις και μέτρα για την προστασία του τοπίου και του
χαρακτήρα της περιοχής.
- Προστασία από πυρκαγιές.
Στο ειδικό κεφάλαιο του Α΄ μέρους για τις πυρκαγιές αναλύθηκε το
πρόβλημα των δασικών πυρκαγιών στην περιοχή καθώς και η διαχρονική εξέλιξή
του.
Προτείνονται βασικά μέτρα για την αντιμετώπισή του τα οποία περιλαμβάνουν:
Θεσμικά μέτρα
76
3. Κατασκευή δικτύων υδατοδεξαμενών (κατά προτίμηση υπόγειων).
4. Εγκατάσταση δικτύου τηλεανίχνευσης δασικών πυρκαγιών.
5. Συντήρηση υπαρχόντων και διάνοιξη νέων αντιπυρικών λωρίδων.
6. Καθαρισμούς στην υπόροφη βλάστηση για τη μείωση του κινδύνου
έκρηξης και εξάπλωσης δασικών πυρκαγιών.
77
- Προτείνεται κάθε άλλος περιορισμός που κρίνει αναγκαίο ο μελετητής για την
προστασία και την ομαλή λειτουργία και εξέλιξη των δασικών οικοσυστημάτων.
- Καταρτίζεται προϋπολογισμός για όλα τα προτεινόμενα έργα και εργασίες που
κατανέμεται σε πρόγραμμα ετήσιας βάσης και συμπληρώνεται ανάλογα
σχετικός πίνακας.
8. ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ
78
σε άμεσο, επείγον, βραχυπρόθεσμο, μεσοπρόθεσμο, μακροπρόθεσμο και δυνατότητα
αναστολής. Με τον τρόπο αυτό έχουμε μία άμεση συνοπτική εικόνα όλων των
προτεινόμενων έργων και δράσεων καθώς και των ενεργειών που απαιτούνται για
την υλοποίηση του καθενός έργου.
79
στηρίχθηκε ο σχεδιασμός της διαχείρισης καθορισμού προτεραιοτήτων στην
υλοποίηση των γενικών και ειδικών Διαχειριστικών μέτρων.
- Σε προηγούμενο κεφάλαιο αναλύθηκαν τα προτεινόμενα μέτρα, οι δράσεις και
τα έργα τα οποία αποτελούν και τα επί μέρους προγράμματα διαχείρισης της
μελετόμενης περιοχής.
- Ορισμένες από τις θεσμικές ενέργειες, δράσεις και έργα μπορεί να αποτελούν
προϋπόθεση για την εκτέλεση και υλοποίηση των υπολοίπων .
- Κατά συνέπεια ο μελετητής θα διακρίνει τα έργα που κατά την άποψή του (την
οποία και θα αιτιολογήσει) έχουν απόλυτη προτεραιότητα και θα
ακολουθήσουν κατά σειρά προτεραιότητας τα λοιπά έργα και δράσεις
συντάσοντας σχετικό πίνακα πιν… στον οποίο θα καταχωρούνται το έτος
έναρξης του προγράμματος, η διάρκειά του, το έτος λήξης, ο προϋπολογισμός
του, ο χαρακτηρισμός του ως άμεσο, επείγον, βραχυπρόθεσμο κλπ. και η
δυνατότητα μεταφοράς έναρξής του.
ΕΙΔΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ
Eπιστημονικό
Ελληνικό Όνομα B S C V SI ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
α/α Όνομα
1 Πελαργός Ciconia ciconia P K * E
Circaetus
Φιδαετός B X * R
2 gallicus
3 Γερακίνα Buteo buteo P O * V
Αναπαραγωγή Β
Ο. όλο το χρόνο
Κ. μόνο καλοκαίρι
Χ. μόνο κατά τη μετανάστευση ή το χειμώνα
? . Ακανόνιστη παρουσία εκτός μεταναστευτικής περιόδου
80
= Ελεγχόμενο κυνήγι (παρ ΙΙ)
Ε. Κινδυνεύον είδος
V. Τρωτό
R. Σπάνιο
I. Απροσδιόριστο
Κ. Ανεπαρκώς γνωστό
ΕΙΔΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ
Eπιστημονικό
Ελληνικό Όνομα V C SI ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
α/α Όνομα
1 Τυφλοσπάλακας Talpa caeca E *
Myotis-
Τρανομυωτίδα R *
2 myotis
Το σύμβολο (*) στη στήλη C σημαίνει ότι το είδος προστατεύεται από την συνθήκη της
Βέρνης (Annex II)
ΕΙΔΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ
Eπιστημονικό
Ελληνικό Όνομα C SI ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
α/α Όνομα
Ελληνική
Testudo graeca *
1 Χελώνα
Το σύμβολο (*) στη στήλη C σημαίνει ότι το είδος προστατεύεται από τη συνθήκη της
Βέρνης (Annex II)
10. ΚΑΡΠΩΣΕΙΣ
Το δάσος εκτός από την παραγωγή ξύλου προσφέρει μια πλειάδα αγαθών
πολλά από τα οποία έχουν τη μορφή πολύτιμων για το κοινωνικό σύνολο λειτουργιών.
Επομένως το δάσος θα πρέπει στο εξής να αντιμετωπίζεται ως ένα σύνθετο σύστημα
χαρακτηριστικής πολυσύνθετης δομής και πολλαπλών μοναδικών λειτουργιών
ανεκτίμητης αξίας, που δεν είναι άλλο από το δασικό οικοσύστημα.
Το αειφορικά διαχειριζόμενο δασικό οικοσύστημα αποτελεί:
81
- Ανεξάντλητη πηγή πρώτης ύλης, του ξύλου, το οποίο παράγεται μέσω της
απόλυτα φυσικής διαδικασίας της αφομοίωσης (παραγωγικό δάσος).
- Πολύτιμο στοιχείο αισθητικής του τοπίου (αισθητικό δάσος).
- Χώρο επισκέψιμο από κοινωνικές ομάδες (δάσος αναψυχής).
- Μέσο αποτελεσματικής προστασίας δασικών και γεωργικών εδαφών,
οικισμών και σημαντικών έργων υποδομής (προστατευτικό δάσος).
- Μέσο εμπλουτισμού πηγών, υπέργειων και υπόγειων υδροφορέων με άριστης
ποιότητας νερό (υδρονομικό δάσος).
- Μέσο προστασίας και βελτίωσης του μικροκλίματος αστικών περιοχών
(περιαστικό δάσος)
- Μέσο προστασίας σημαντικών οικοτόπων, ειδών, οικολογικών διαδικασιών
(βιοποικιλότητας γενικότερα) και μοναδικών φυσικών στοιχείων
(προστατευόμενο δάσος).
- Ανεξάντλητη πηγή ρητίνης (ρητινευόμενο δάσος).
Όλα τα παραπάνω μπορούν να προσδιορίσουν κατάλληλα και κατά
περίπτωση συνδυαζόμενα το σκοπό διαχείρισης του δασικού οικοσυστήματος ο
οποίος καλείται να ικανοποιήσει κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις ανάγκες της
κοινωνίας τοπικής και ευρύτερης.
Υπό το πρίσμα της δασοπονίας πολλαπλών σκοπών υπάρχει περίπτωση
μέσα σε ένα δασικό σύμπλεγμα να αντιμετωπίζονται όλες οι παραπάνω περιπτώσεις.
Στη χώρα μας σήμερα, δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στις λειτουργίες εκείνες του
δασικού οικοσυστήματος οι οποίες δεν μπορούν να υποκατασταθούν ακόμα και με
την καταβολή υπέρογκων ποσών και ως εκ τούτου χαρακτηρίζονται ανεκτίμητης αξίας.
Ανεξάρτητα από την ιεράρχηση και τις προτεραιότητες της δασικής διαχείρισης
οι λελογισμένες υλοτομίες παραμένουν, τουλάχιστον στην πλειοψηφία των
περιπτώσεων, το μέσο επίτευξης του διαχειριστικού σκοπού.
Ως εκ τούτου είμαστε υποχρεωμένοι στα πλαίσια της διαχείρισης του
οποιουδήποτε δάσους να αποσαφηνίσουμε τις παρακάτω έννοιες:
1. Κύριες καρπώσεις
- Ωριμότητα προς υλοτομία-Περίτροπος χρόνος - Χρόνος περιφοράς
- Μέθοδος διαχείρισης - Καθορισμός λήμματος - Σύνταξη πίνακα
υλοτομίας
2. Δευτερεύουσες καρπώσεις (βλέπε σχέδια)
82
10.1 ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΡΠΩΣΕΙΣ
83
- Καρπώσεις που προκύπτουν από την υλοτομία διπερίτροπων δένδρων της
διάδοχης συστάδας.
- Καρπώσεις σε επιφάνειες που πρέπει προσωρινά ή μόνιμα να αφαιρεθούν
από την ξυλοπαραγωγή (π.χ. εγκατάσταση φυτωρίων, λατομείων, δρόμων με
πλάτος > 5 μέτρων, ελεύθερες υλοτομίες, διαχωριστικές γραμμές κ.λπ.).
- Καρπώσεις σε κηπευτό δάσος ή σε συστάδες σπερμοφυών δασών.
- Καρπώσεις σε διφυή δάση, που ανήκουν σε διαχειριστική κλάση σπερμοφυών
δασών.
Κατά το σχεδιασμό των τελικών καρπώσεων πρέπει να λαμβάνονται τρείς
αλληλοεξαρτώμενες αποφάσεις :
- για το βαθμό επείγοντος μιας συστάδας (κατάσταση υγείας, σταθερότητας)
- για την πρόοδο της υλοτομίας δηλαδή τρόπο και χρόνο αναγέννησης και
- για τη μάζα των τελικών καρπώσεων
84
τέσσερεις δεκαετίες. Το μέγεθος του χρόνου αναγέννησης πρέπει να καθορίζεται μετά
από συντονισμό των απόψεων της δασοκομίας, της τεχνικής της συγκομιδής και των
στόχων της δασικής εκμετάλλευσης. Πολύ μικροί χρόνοι αναγέννησης εγκυμονούν
κινδύνους για την εξέλιξή της και τη διάθεση των προϊόντων, ενώ πολύ μεγάλοι
οδηγούν σε μείωση της συνολικής προσαύξησης και της ποιότητας και ενδεχομένως
σε αύξηση του κόστους συγκομιδής (ASSMAN 1970).
Εάν οι επιδράσεις αυτές μπορούν να εκφραστούν ποσοτικά, τότε ο κατάλληλος
χρόνος αναγέννησης προσδιορίζεται με τη μέθοδο της Ανάλυσης Κόστους-Ωφέλους.
Οι τεχνικοβιολογικές και οικονομικές απαιτήσεις για τη φυσική αναγέννηση
παίρνονται υπόψη μέσω της κατανομής των τελικών καρπώσεων σε περισσότερες
περιόδους σχεδιασμού. Το ποσοστό συμμετοχής της έκτασης ή της μάζας στις τελικές
καρπώσεις καθορίζεται για κάθε περίοδο σχεδιασμού με δέκατα ή εκατοστά των
μεγεθών εκκίνησης. Οι επιμέρους ποσότητες συγκεντρώνονται λίγο ή πολύ τοπικά
σύμφωνα με τη μέθοδο αναγέννησης.
Κατά το σχεδιασμό της προόδου των υλοτομιών θα πρέπει, ανεξάρτητα από
τις ανάγκες της φυσικής αναγέννησης, να παίρνονται υπόψη και ανάγκες της κατά
χώρο τάξης των συστάδων, οι οποίες ανάλογα με τη θέση μπορούν να οδηγήσουν σε
επίσπευση ή επιβράδυνση των τελικών καρπώσεων. Επίσης οι επιδράσεις των
τελικών καρπώσεων στην οργάνωση και στον όγκο των εργασιών πρέπει να
παίρνονται υπόψη. Βέβαια θα πρέπει να συνεκτιμώνται και οι απαιτήσεις της
φροντίδας για το τοπίο, της υδατοπροστασίας κ.λπ. Στις περιοχές αναψυχής πρέπει
να επιλέγονται μεγάλοι χρόνοι αναγέννησης οι οποίοι οδηγούν σε κηπευτή μορφή.
Μερικές φορές θα πρέπει το χρονικό σημείο των τελικών καρπώσεων να
συντονίζεται με την κατασκευή του οδικού δικτύου, για να επιτυγχάνονται όσο το
δυνατόν οι ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για την κατανάλωση. Τελικά μπορεί η
πρόοδος των υλοτομιών να επηρεάζεται και από απόψεις του συνολικού σχεδιασμού.
Εδώ παίζουν ιδιαίτερο ρόλο οι επιδράσεις στη μελλοντική εξέλιξη της κατανομής της
έκτασης κατά κλάσεις ηλικίας και στη δημιουργία αποταμιεύσεων.
85
δασικής διαχειριστικής οι έννοιες "ενδιάμεσες καρπώσεις", "αραιώσεις" είναι
συνώνυμες. Επομένως, η ένταση των αραιώσεων, το δασοπονικό είδος, η ηλικία της
συστάδας και ο σκοπός των αραιώσεων επηρεάζουν το ύψος των ενδιάμεσων
καρπώσεων.
Η μάζα των ενδιάμεσων καρπώσεων εκτιμάται είτε με δοκιμαστική
προσήμανση δένδρων που κατά την αραίωση θα απομακρυνθούν και ογκομετρούνται
είτε με τη βοήθεια πινάκων παραγωγής.
86
Πίνακας 30: Προτεινόμενη ώριμη προς υλοτομία διάμετρος σε κηπευτά δάση
Ποιότητα τόπου
Δασοπονικό I II III IV V
Είδος
Ελάτη 80 70 60+ 50+ 40+
Ερυθρελάτη 80+ 80 70+ 60+ 50+
Ποιότητα τόπου
87
10.1.5 Χρόνος Περιφοράς
Όπως είναι γνωστό η διαχείριση των ελληνικών δασών βασίζεται εδώ και
πολλές δεκαετίες στην αρχή της αειφορίας. Για το λόγο αυτό καθιερώθηκε στη δασική
πράξη ο όρος αειφορικό λήμμα που σημαίνει ότι το δάσος θα πρέπει να διαχειρίζεται
κατά τέτοιο τρόπο έτσι ώστε να αποδίδει ετήσια και στο διηνεκές (διαρκώς και
αενάως) τις ίδιες ποσότητες προϊόντων. Για να είναι κάτι τέτοιο εφικτό θα πρέπει να
είναι ανά πάσα στιγμή, γνωστή η πραγματική κατάσταση του δάσους, βασισμένη σε
πραγματικά απογραφικά στοιχεία.
Χρήσιμα στοιχεία για τον ρεαλιστικό προσδιορισμό των στόχων αποτελούν:
- Η παραγωγική δυνατότητα των συστάδων.
- Η παραγωγική ικανότητα του σταθμού.
- Οι δασοκομικοβιολογικές ιδιότητες των δασοπονικών ειδών.
- Η δομή των συστάδων και η επίδραση των δασοκομικών χειρισμών στην
απόδοση των συστάδων.
Το λήμμα υπολογίζεται με βάση το μαθηματικό τύπο της αυστριακής μεθόδου
(Vw Vn )
διαχείρισης: E Z , όπου:
a
E = αειφορικό λήμμα
Z = παραγωγική δυνατότητα του δάσους
Vw = πραγματικό ξυλαπόθεμα
Vn = κανονικό ξυλαπόθεμα
a = διάστημα αποκατάστασης κανονικότητας.
Ο παραπάνω τύπος έχει εφαρμογή κατά συσταδικό τύπο στα ομήλικα και
υποκηπευτά δάση αλλά και στα κηπευτά δάση.
Στους συσταδικούς τύπους ομηλίκων και υποκηπευτών δασών με τον τύπο
του Gehrardt:
Z 2Z u Vw Vn
E a F v , όπου
3 a
88
Z v = μέση τρέχουσα προσαύξηση όγκου (m3/έτος)
10.2.1 Βόσκηση
89
Σε περίπτωση που οι παραπάνω εκτάσεις έχουν σχετικά μεγάλη έκταση
προτείνεται σύνταξη ειδικής μελέτης ή η συμβολή ειδικού επιστήμονα (Στο παράρτημα
παρατίθεται υπόδειγμα σχετικού πίνακα).
10.2.2 Θήρα
10.2.3 Αναψυχή
Κάποια δάση λόγω της θέσεώς τους ή των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους
μπορεί να έχουν ως προτεραιότητα τη δασική αναψυχή σε ολόκληρη την έκτασή τους
ή σε τμήματα αυτών. Για το σκοπό αυτό διακρίνονται ειδικές διαχειριστικές κλάσεις και
προτείνονται ειδικά για το σκοπό αυτό μέτρα. Στις δραστηριότητες αναψυχής
περιλαμβάνονται η άθληση, η απόλαυση όμορφων τοπίων από ειδικές για το σκοπό
θέσεις, το υπαίθριο γεύμα και η κατασκήνωση σε οργανωμένους χώρους, η
περιβαλλοντική εκπαίδευση, το κυνήγι, το ψάρεμα κλπ. Σε περίπτωση αυξημένων
απαιτήσεων ζητείται η συνδρομή ειδικού επιστήμονα.
10.2.4 Ρητίνευση
90
10.2.5 Παραγωγή χριστουγεννιάτικων δέντρων
91
ΜΕΡΟΣ Δ
92
Τα προβλήματα στο φυσικό περιβάλλον και στους συντελεστές παραγωγής
των φυσικών πόρων. Τα προβλήματα διαρθρώνονται σε ένα ιεραρχικό λογικό
σύστημα και βαθμονομούνται στη βάση ενός 3βάθμιου συστήματος (χαμηλής,
μέτριας και μεγάλης έντασης προβλήματα). Η γεωγραφική τους εξειδίκευση
γίνεται σε επίπεδο Τμήματος (διαχειριστική μονάδα).
93
Κλιματικές παράμετροι
Πολιτιστική κληρονομιά
Τοπίο
Δασοαποδοτικά μεγέθη
Στις σχέσεις όλων των ανωτέρων
(*) Για την καλύτερη παρουσίαση και αξιολόγηση των πιθανών επιδράσεων
χρησιμοποιούνται οι κατηγορίες χαρακτηρισμού της επίδρασης και η ένταση αυτής με
τη χρήση συμβόλων όπως παρουσιάζονται στη συνέχεια. Για τη διασύνδεση των
συνδυασμένων αναπτυξιακών σεναρίων με τις περιβαλλοντικές επιδράσεις
λαμβάνονται υπόψη τα συμπεράσματα του προηγούμενου κεφαλαίου.
Για την εκτίμηση των πιθανών επιδράσεων των σεναρίων, λαμβάνεται υπόψη η
υφιστάμενη κατάσταση, όπως αυτή περιγράφηκε στα προηγούμενα σχετικά κεφάλαια,
94
καθώς και μερικοί αντικειμενικοί στόχοι για κάθε στοιχείο του περιβάλλοντος, όπως
προτείνεται παρακάτω1:
Δασοαποδοτικά μεγέθη:
Σχετικοί στόχοι: αποφυγή μη αναστρέψιμων απωλειών, αναστροφή της
μακροπρόθεσμης μείωσης των αποθεμάτων των φυσικών πόρων, εξασφάλιση της
βιώσιμης διαχείρισης.
1
Greening Regional Development Programmes Network, “Handbook on SEA for Cohesion Policy 2007-
2013”. February 2006
95
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Θεσ/νίκη.
Προΐόντων.
Ελευθεριάδης Ν. και Μακέδος Ι.1988. Εκτίμηση του Ξυλώδη όγκου των Δασών.
Θάσος.
Δασοπονίας). Δράμα.
Μπενίδης Δ., Γαλανός Φ., Γκατζογιάννης Σ., Ελευθεριάδης Ν., Καραμανώλης Δ.,
Οικοσυστημάτων.
και μη δημοσίων δασών΄΄. Εγκύκλιος αριθ. 958/1953. Γενική Δ/νση Δασών, Αθήνα.
συντάξεως διαχειριστικών και λοιπών μελετών δασών και δασικών εκτάσεων. Εγκ.
96
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι
ΤΥΠΟΙ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΗΣΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ
ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ
97
Οι Τύποι οικοτόπων του 3ου Επιπέδου με σκίαση κινδυνεύουν με εξαφάνιση, θεωρούνται ως οικότοποι
προτεραιότητας και σημειώνονται στο Παράρτημα Ι της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ
Αντιστοίχηση με
Ταξινομικό Σύστημα Τύπων Οικοτόπων 4-ψήφιος
εδαφοπονικές μορφές
Κωδικός
δασικών οικοσυ/μάτων
ο ο ο
1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 Επίπεδο
ΠΑΡΑΚΤΙΟΙ & ΑΠΟΚΡΗΜΝΕΣ Μονοετής βλάστηση μεταξύ των ορίων πλημμυρίδας 1210 Βραχώδεις και λοιπές
ΑΛΟΦΥΤΙΚΟΙ ΒΡΑΧΩΔΕΙΣ ΑΚΤΕΣ ΚΑΙ και αμπώτιδας γυμνές εκτάσεις
ΟΙΚΟΤΟΠΟΙ ΠΑΡΑΛΙΕΣ ΜΕ Απόκρημενες βραχώδεις ακτές με βλάστηση στη 1240
ΚΡΟΚΑΛΕΣ Μεσόγειο (με ενδημικά Limonium spp.)
Υποπαραλιακή ζώνη νησίδων (αλοφυτικά λιβάδια, 1260
φρυγανικές-αλοφυτικές κοινότητες, χασμοφυτικές-
αλοφυτικές κοινότητες)
Παράκτιες κοινότητες των Saginetea σε σταθερό 1270
υπόστρωμα
ΕΛΗ/ΑΛΙΠΕΔΑ Μονοετής βλάστηση με Salicornia και άλλα είδη 1310 Χορτολίβαδα ή Δασικές
ΕΝΔΟΧΩΡΙΚΑ ΚΑΙ λασπωδών/ αμμωδών ζωνών βοσκές
ΠΑΡΑΚΤΙΑ Μεσογειακά αλίπεδα (Juncetalia maritimi) 1410
Μεσογειακές/Θερμοατλαντικές αλόφιλες λόχμες 1420
(Arthrocnemetalia-fruticosi)
Μεσογειακές αλο-νιτρόφιλες λόχμες 1430
ΣΤΕΠΕΣ ΤΗΣ Αλατούχες στέπες (Limonietalia) 1510
ΕΝΔΟΧΩΡΑΣ ΟΠΟΥ
ΔΙΑΒΙΟΥΝ ΑΛΟΦΙΛΟΙ &
ΓΥΨΟΦΙΛΟΙ
ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ
Αντιστοίχηση με
Ταξινομικό Σύστημα Τύπων Οικοτόπων 4-ψήφιος
εδαφοπονικές μορφές
Κωδικός
δασικών οικοσυ/μάτων
ο ο ο
1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 Επίπεδο
ΠΑΡΑΚΤΙΕΣ/ΕΝΔΟ ΠΑΡΑΚΤΙΕΣ ΚΑΙ Υποτυπώδεις κινούμενες θίνες της Μεσογείου 2110 Χορτολίβαδα ή Δασικές
ΧΩΡΙ-ΚΕΣ ΘΙΝΕΣ ΕΝΔΟΧΩΡΙΚΕΣ Κινούμενες θίνες της ακτογραμμής με Ammophila arenaria 2120 βοσκές
98
ΘΙΝΕΣ (λευκές θίνες)
Υγρές κοιλότητες μεταξύ των θινών 2190
Κοιλότητες μεταξύ των θινών με κλίνες καλαμιών και 2195
βούρλων
Σταθερές θίνες της Crucianellion maritimae 2210 Χορτολίβαδα ή Δασικές
Θίνες με Euphorbia terracina 2220 βοσκές
Εκτάσεις θινών της Malcolmietalia 2230
Λόχμες των παραλίων με άρκευθους (Juniperus spp.) 2250 Θαμνώνες αείφυλλων
ειδών
Θίνες με βλάστηση σκληρόφυλλων θάμνων (Cisto- 2260 Θαμνώνες αείφυλλων
Lavenduletalia) (Ononido – Rosmarinetea, Quercetea ilicis, ή/και φυλλοβόλων ειδών
Cisto- Lavanduletea)
Θίνες με δάση από Pinus pinea ή/και Pinus pinaster 2270 Λοιπά κωνοφόρα
Αντιστοίχηση με
Ταξινομικό Σύστημα Τύπων Οικοτόπων 4-ψήφιος
εδαφοπονικές μορφές
Κωδικός
δασικών οικοσυ/μάτων
ο ο ο
1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 Επίπεδο
ΟΙΚΟΤΟΠΟΙ ΟΙΚΟΤΟΠΟΙ Ολιγοτροφικά ύδατα, των αμμωδών πεδιάδων της δυτικής 3120 Υδάτινες μάζες (μόνιμες
ΓΛΥΚΕΩΝ ΣΤΑΣΙΜΩΝ ΥΔΑΤΩΝ Μεσογείου με Isoetes ή εποχικές)
ΥΔΑΤΩΝ Ολιγοτροφικά ύδατα σε μεσο-ευρωπαϊκές και περιαλπικές 3130
περιοχές με αμφίβια βλάστηση: Littorella ή Isoetes ή ετήσια
βλάστηση σε εκτεθειμένα αναχώματα (Nanocyperetalia)
Σκληρά ολιγομεσοτροφικά ύδατα με βενθική βλάστηση 3140
χαροειδών (Chara Ass.)
Ευτροφικές φυσικές λίμνες με βλάστηση τύπου 3150
Magnopotamion ή Hydrocharition
Μεσογειακά εποχιακά τέλματα 3170
ΟΙΚΟΤΟΠΟΙ Αλπικοί ποταμοί και η παρόχθια ξυλώδης βλάστησή τους 3240 Παρόχθια δασική
ΡΕΟΝΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ με Salix elaeagnos βλάστηση
Ποταμοί της Μεσογείου με μόνιμη ροή με Glaucium flavum 3250 Υδάτινες μάζες (μόνιμες
Η επιπλέουσα βλάστηση υδροχαρών φυτών (βατραχιώδη) 3260 ή εποχικές)
των ποταμών στους πρόποδες των βουνών και στις
πεδιάδες
99
Αντιστοίχηση με
4-ψήφιος
Ταξινομικό Σύστημα Τύπων Οικοτόπων εδαφοπονικές μορφές
Κωδικός
δασικών οικοσυ/μάτων
ο ο ο
1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 Επίπεδο
ΟΙΚΟΤΟΠΟΙ ΟΙΚΟΤΟΠΟΙ Οι ποταμοί της Μεσογείου με μόνιμη ροή: Paspalo- 3280 Υδάτινες μάζες (μόνιμες
ΓΛΥΚΕΩΝ ΡΕΟΝΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ Agrostidion και πυκνή βλάστηση από Salix και Populus ή εποχικές)
ΥΔΑΤΩΝ (συνέχεια) alba στις όχθες
(συνέχεια)
Ποταμοί της Μεσογείου με περιοδική ροή 3290
Ετήσιες κοινωνίες σε ιλυώδεις όχθες ποταμών της Ευρο- 32Β0
Σιβηρικής
ΥΨΗΛΟΙ & ΟΞΙΝΟΙ ΤΥΡΦΩΝΕΣ Επιφανειακοί τυρφώνες (μόνο ενεργοί) 7130/713 Χορτολίβαδα ή Δασικές
ΧΑΜΗΛΟΙ ΜΕ SPHAGNUM 2 βοσκές
ΤΥΡΦΩΝΕΣ (ΣΦΑΓΝΩΝΕΣ)
ΑΣΒΕΣΤΟΥΧΑ ΕΛΗ Ασβεστούχα έλη με Cladium mariscus και Carex davalliana 7210
(FENS) Αλκαλικά έλη 7230
ΕΥΚΡΑΤΑ ΧΕΡΣΑ ΕΡΕΙΚΩΝΕΣ ΤΗΣ Αλπικοί και υπαλπικοί ερεικώνες 4060 Θαμνώνες αείφυλλων
ΕΔΑΦΗ ΚΑΙ ΕΥΚΡΑΤΗΣ ΖΩΝΗΣ Ενδημικοί ορο - μεσογειακοί ερεικώνες 4090 ειδών
ΛΟΧΜΕΣ ΚΑΙ ΘΑΜΝΟΙ
ΣΚΛΗΡΟ- ΥΠΟΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ Σταθεροί σχηματισμοί με Βuxus sempervirens 5110 Θαμνώνες αείφυλλων
ΦΥΛΛΟΙ ΚΑΙ ΕΥΚΡΑΤΟΙ ασβεστολιθικών βραχωδών κλιτύων (Berberidion) ειδών
ΘΑΜΝΩΝΕΣ ΘΑΜΝΩΝΕΣ Σχηματισμοί με Juniperus communis σε ασβεστολιθικούς 5130
(MATORRAL) “ερεικώνες” (heaths) ή χορτολίβαδα
Χέρσες εκτάσεις με φτέρη (πτεριάδες) 5150 Δασικές βοσκές
Αντιστοίχηση με
4-ψήφιος
Ταξινομικό Σύστημα Τύπων Οικοτόπων εδαφοπονικές μορφές
Κωδικός
δασικών οικοσυ/μάτων
ο ο ο
1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 Επίπεδο
ΣΚΛΗΡΟ- ΥΠΟΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ Νοτιο-ανατολικές υπο-Μεσογειακές λόχμες φυλλοβόλων 5160 Θαμνώνες φυλλοβόλων
ΦΥΛΛΟΙ ΚΑΙ ΕΥΚΡΑΤΟΙ (Prunion fruticosae) ειδών
ΘΑΜΝΩΝΕΣ ΘΑΜΝΩΝΕΣ
(MATORRAL) (συνέχεια)
100
ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ Σχηματισμοί με αρκεύθους 5210 Θαμνώνες αείφυλλων
ΔΕΝΔΡΩΔΕΙΣ ειδών
ΘΑΜΝΩΝΕΣ Δενδρώδεις θαμνώνες με Juniperus oxycedrus 5211 Θαμνώνες αείφυλλων
(MATORRAL) Δενδρώδεις θαμνώνες με Juniperus phoenicea 5212 ειδών ή Λοιπά
Δενδρώδεις θαμνώνες με Juniperus excelsa και J. 5213 κωνοφόρα
foetidissima
ΘΕΡΜΟΜΕΣΟ- Θαμνώνες με δάφνη 5310 Θαμνώνες αείφυλλων
ΓΕΙΑΚΟΙ ΚΑΙ Χαμηλοί σχηματισμοί Ευφόρβιας κοντά σε κρημνούς 5320 ειδών
ΠΡΟΣΤΕΠΠΙΚΟΙ Λοιποί Θερμομεσογειακοί και προερημικοί θαμνώνες 5330
ΘΑΜΝΩΝΕΣ
GARRIGUES ΤΗΣ Garrigues της Ανατολικής Μεσογείου 5340 Θαμνώνες αείφυλλων
ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ειδών
ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ
ΨΕΥΔΟΜΑΚΚΙ Ψευδομακκί 5350 Θαμνώνες αείφυλλων
ειδών
Αντιστοίχηση με
4-ψήφιος
Ταξινομικό Σύστημα Τύπων Οικοτόπων εδαφοπονικές μορφές
Κωδικός
δασικών οικοσυ/μάτων
ο ο ο
1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 Επίπεδο
ΣΚΛΗΡΟ- ΦΡΥΓΑΝΑ Φρύγανα με Sarcopoterium spinosum 5420 Θαμνώνες αείφυλλων
ΦΥΛΛΟΙ Κρητικοί σχηματισμοί Euphorbio – Verbascion 5430 ειδών
ΘΑΜΝΩΝΕΣ
(MATORRAL)
(συνέχεια)
ΦΥΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΑ ΛΙΒΑΔΙΑ Καρστικοί ασβεστούχοι λειμώνες (Αlysso - Sedion albi) 6110 Χορτολίβαδα ή Δασικές
ΗΜΙΦΥΣΙΚΟΙ Αλπικοί ασβεστούχοι λειμώνες 6170 βοσκές
ΣΧΗΜΑΤΙ- Aσβεστόφιλοι στεππόμορφοι και garland λειμώνες 6173
ΣΜΟΙ ΗΜΙΦΥΣΙΚΟΙ Ημιφυσικοί ξηροφυτικοί λειμώνες σε ασβεστολιθικό 6210 Χορτολίβαδα ή Δασικές
ΛΙΒΑΔΙΩΝ ΞΗΡΟΦΥΤΙΚΟΙ υπόστρωμα (Festuco - Brometalia) (* σημαντικές περιοχές βοσκές
ΛΕΙΜΩΝΕΣ ΚΑΙ με ορχεοειδή)
ΟΨΕΙΣ ΜΕ ΘΑΜΝΟΥΣ Ημιφυσικοί ξηροφυτικοί λειμώνες σε ασβεστολιθικό 6211
υπόστρωμα (Festuco-Brometalia)
Ψεύδο - στέππες με γράστεις και ετήσιες πόες (Thero - 6220
Brachypodietea)
101
Πλούσιοι σε είδη λειμώνες με Nardus, σε πυριτικό 6230
υπόστρωμα της ορεινής περιοχής (υποορεινής περιοχής,
στην ηπειρωτική Ευρώπη)
Αντιστοίχηση με
4-ψήφιος
Ταξινομικό Σύστημα Τύπων Οικοτόπων εδαφοπονικές μορφές
Κωδικός
δασικών οικοσυ/μάτων
ο ο ο
1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 Επίπεδο
ΦΥΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΕΣ Στέππες σπάρτου της Κρήτης 6270 Χορτολίβαδα ή Δασικές
ΗΜΙΦΥΣΙΚΟΙ ΣΤΕΠΠΕΣ ΜΕ βοσκές
ΣΧΗΜΑΤΙ- ΥΨΗΛΕΣ ΠΟΕΣ
ΣΜΟΙ ΟΡΟ-ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑ Ορο-Μεσογειακά λιβάδια Ononido-Rosmarinetea p. 6280 Χορτολίβαδα ή Δασικές
ΛΙΒΑΔΙΩΝ ΛΙΒΑΔΙΑ βοσκές
(συνέχεια) ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ ΥΠΟ- Μεσογειακοί υπονιτρόφιλοι λειμώνες 6290 Χορτολίβαδα ή Δασικές
ΝΙΤΡΟΦΙΛΟΙ βοσκές
ΛΕΙΜΩΝΕΣ
ΗΜΙ - ΦΥΣΙΚΟΙ ΥΓΡΟΙ Μεσογειακοί λειμώνες υψηλών χόρτων και βούρλων 6420 Χορτολίβαδα ή Δασικές
ΛΕΙΜΩΝΕΣ ΥΨΗΛΩΝ (Molinio - Holoschoenion) βοσκές
ΧΟΡΤΩΝ Ευτροφικές υψηλές πόες 6430
ΥΠΕΡ-ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ Ελληνικοί υπερ-Μεσογειακοί υγροί λειμώνες 6450 Χορτολίβαδα ή Δασικές
ΥΓΡΟΙ ΛΕΙΜΩΝΕΣ βοσκές
ΤΗΣ ΑΝ. ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ
ΜΕΣΟΦΙΛΟΙ Πεδινοί λειμώνες σανού (κοφτολίβαδα) (Alopecurus 6510 Χορτολίβαδα ή Δασικές
ΛΕΙΜΩΝΕΣ pratensis, Sanguisorba officinalis) βοσκές
Μεσόφιλοι βοσκότοποι 651A
ΕΛΗ ΚΑΙ ΒΑΛΤΟΙ ΠΑΡΟΧΘΙΑ Καλαμώνες 72Α0 Χορτολίβαδα ή Δασικές
ΒΛΑΣΤΗΣΗ Κοινωνίες των υψηλών βούρλων 72Β0 βοσκές
Αντιστοίχηση με
4-ψήφιος
Ταξινομικό Σύστημα Τύπων Οικοτόπων εδαφοπονικές μορφές
Κωδικός
δασικών οικοσυ/μάτων
ο ο ο
1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 Επίπεδο
ΟΙΚΟΤΟΠΟΙ ΛΙΘΩΝΕΣ Βαλκανικοί λιθώνες 8140 Βραχώδεις εκτάσεις
ΒΡΑΧΩΝ ΚΑΙ ΧΑΣΜΟΦΥΤΙΚΗ Ασβεστολιθικά βραχώδη πρανή με χασμοφυτική βλάστηση 8210 Βραχώδεις εκτάσεις
102
ΣΠΗΛΑΙΩΝ ΒΛΑΣΤΗΣΗ Χασμοφυτική βλάστηση ασβεστολιθικών πρανών της 8216
ΒΡΑΧΩΔΩΝ ΚΛΙΤΥΩΝ Ελλάδας
Χασμοφυτική βλάστηση ασβεστολιθικών πρανών - Βράχια 8217
του Αιγαίου
Ασβεστολιθικά βραχώδη πράνη με χασμοφυτική βλάστηση 8218
(Silenion auriculate)
Ασβεστολιθικά βραχώδη πρανή με χασμοφυτική βλάστηση 8219
Πυριτικά βραχώδη πρανή με χασμοφυτική βλάστηση 8220
Πρόσκοπη (πρόδρομη) βλάστηση σε βραχώδεις επιφάνειες 8230
Υγρά πρανή με Adianthum capillus, βρύα και υγροφυτικά 8260
είδη
ΑΛΛΟΙ ΒΡΑΧΩΔΕΙΣ Σπήλαια των οποίων δεν γίνεται τουριστική εκμετάλλευση 8310 Βραχώδεις εκτάσεις
ΟΙΚΟΤΟΠΟΙ Πεδία λάβας και φυσικών εκχωμάτων 8320
Αντιστοίχηση με
4-ψήφιος
Ταξινομικό Σύστημα Τύπων Οικοτόπων εδαφοπονικές μορφές
Κωδικός
δασικών οικοσυ/μάτων
ο ο ο
1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 Επίπεδο
ΔΑΣΗ ΔΑΣΗ ΤΗΣ ΕΥΚΡΑΤΗΣ Δάση οξιάς της Luzulo – Fagetum 9110 Οξιά σπερμοφυής, Οξιά
ΕΥΡΩΠΗΣ Δάση οξιάς με Ilex και Taxus, πλούσια σε επιφυτα (Ilici - 9120 πρεμνοφυής
Fagion)
Δάση οξιάς με Asperulo-Fagetum 9130
Υποαλπικά δάση οξιάς με Acer και Rumex arifolius 9140
Ασβεστόφιλα δάση οξιάς (Cephalanthero - Fagion) 9150
Ανατολικά δάση δρυός – γαύρου (Galio - Carpinetum) 9170 Δρυς σπερμοφυής, Δρυς
πρεμνοφυής
Δάση φαραγγιών με Tilio - Acerion 9180 Παρόχθια δασική
Αλλουβιάκα υπολειματικά δάση (Alnion glutinoso-incanae) 91Ε0 βλάστηση
Μεικτά δάση δρυός - φτελιάς - φράξου 91F0
Ελληνικά δάση σημύδας 91Κ0 Δάση φυλλοβόλων
Υπερ-Μεσογειακές συστάδες τρέμουσας λεύκης 91L0 πλατυφύλλων
ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑ Δάση με Quercus trojana (Ιταλία - Ελλάδα) 9250 Δρυς σπερμοφυής, Δρυς
ΦΥΛΛΟΒΟΛΑ ΔΑΣΗ πρεμνοφυής
Δάση καστανιάς 9260 Καστανιά
103
Αντιστοίχηση με
4-ψήφιος
Ταξινομικό Σύστημα Τύπων Οικοτόπων εδαφοπονικές μορφές
Κωδικός
δασικών οικοσυ/μάτων
ο ο ο
1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 Επίπεδο
ΔΑΣΗ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑ Ελληνικά δάση οξιάς με Abies borisii-regis 9270 Μεικτά συνήθως δάση
(συνέχεια) ΦΥΛΛΟΒΟΛΑ ΔΑΣΗ οξιάς-ελάτης, αμιγή δάση
(συνέχεια) υβριδογενούς ελάτης
Δάση με Quercus frainetto 9280 Δρυς σπερμοφυής, Δρυς
πρεμνοφυής
Δάση Κυπαρίσσου (Acero - Cupression) 9290 Λοιπά κωνοφόρα
Στοές με Salix alba και Populus alba 92Α0 Παρόχθια δασική
Δάση ανατολικής πλατάνου (Platanion orientalis) 92C0 βλάστηση
Θερμό-Μεσογειακές παραποτάμιοες στοές (Nerio - 92D0
Tamaricetea) και παραποτάμιες στοές της νότιο - δυτικής
Ιβηρικής Χερσονήσου (Securinegion tinctoriae)
Βαλκανικοί θαμνώνες ερυθρής ιτιάς 92Ε0
Θερμόφιλα δρυοδάση της Αν. Μεσογείου και της 924A Δρυς σπερμοφυής, Δρυς
Βαλκανικής πρεμνοφυής
Δάση οστρυάς, ανατολικού γαύρου και μεικτά θερμόφιλα 925A Δάση φυλλοβόλων
δάση πλατυφύλλων
Δάση μελικουκιάς (Celtis australis) 925Β Δάση αειφύλλων
πλατυφύλλων
Αντιστοίχηση με
4-ψήφιος
Ταξινομικό Σύστημα Τύπων Οικοτόπων εδαφοπονικές μορφές
Κωδικός
δασικών οικοσυ/μάτων
ο ο ο
1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 Επίπεδο
ΔΑΣΗ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑ ΔΑΣΗ Δάση Quercus brachyphylla της Κρήτης 9310 Δρυς
(συνέχεια) ΣΚΛΗΡΟΦΥΛΛΩΝ σπερμο/πρεμνοφυής
Δάση ελιάς και χαρουπιάς 9320 Δάση αείφυλλων ειδών
Δάση αριάς (Quercus ilex) 9340
Δάση Βαλανιδιάς Quercus macrolepis 9350 Δρυς σπερμο/
πρεμνοφυής
104
Δάση φοινίκων του γένους Phoenix 9370 Δάση αείφυλλων ειδών
Ελληνικά δάση Πρίνου 934Α Θαμνώνες αείφυλλων
Σκληρόφυλλα δάση Crataegus monogyna 934Β ειδών
ΑΛΠΙΚΑ ΚΑΙ ΥΠΑΛΠΙΚΑ Οξύφιλα δάση (Vaccinio - Piceetea) 9410 Ερυθρελάτη
ΔΑΣΗ ΚΩΝΟΦΟΡΩΝ
ΔΑΣΗ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΕΥΚΗΣ Ελληνικά δάση δασικής πεύκης 9440 Δασική Πεύκη
ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΑ ΔΑΣΗ Μεσογειακά δάση Μαύρης Πεύκης 9530 Μαύρη Πεύκη
ΟΡΕΙΝΩΝ ΚΩΝΟΦΟΡΩΝ Μεσογειακά δάση πεύκης με ενδημικά μεσογειακά είδη 9540 Χαλέπιος Πεύκη,
πεύκης περικλειομένων της Pinus mugo και Pinus Τραχεία Πεύκη,
leucodermis Λοιπά κωνοφόρα
Ενδημικά δάση της Μεσογείου με άρκευθους (Juniperus 9560 Λοιπά κωνοφόρα
spp)
Δάση της δυσοσμότατης αρκεύθου 9563
Δάση ιτάμου (Taxus baccata) 9580
Ελληνικά δάση λευκής ελάτης 951Α Ελάτη
Δάση ελληνικής ελάτης (Abies cephalonica) 951Β
105
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ
ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΧΡΩΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΧΑΡΤΩΝ
106
Οι συμβολισμοί και οι παραστάσεις που θα χρησιμοποιούνται θα βασίζονται
στις εκάστοτε σε ισχύ εγκυκλίους του Υπουργείου Γεωργίας. Η απόδοση των
χρωμάτων που καθορίζονται στις παραπάνω εγκυκλίους θα αντιστοιχίζεται σε
χρώματα της παλέτας RGB (red, green, blue) σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα:
4-ΨΗΦΙΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ ΕΔΑΦΟΠΟΝΙΚΕΣ ΜΟΤΙΒΟ H S V
ΤΥΠΟΥ ΟΙΚΟΤΟΠΟΥ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΛΥΨΗΣ
1210 Βραχώδεις και λοιπές - 35 255 255
1240 γυμνές εκτάσεις - 30 218 218
1260
1270
1310 Χορτολίβαδα ή Δασικές - 213 68 255
1410 βοσκές - 153 255 255
1420 - 213 153 255
1430
1510 - 213 170 153
2110 Χορτολίβαδα ή Δασικές 153 255 255
βοσκές
2120 - 25 255 255
2190 147 156 180
2195
2210 - 25 82 255
2220 - 0 255 255
2230
2250 Θαμνώνες αείφυλλων - 24 100 222
ειδών
2260 Θαμνώνες αείφυλλων ή/και - 20 90 187
φυλλοβόλων ειδών
2270 Λοιπά κωνοφόρα - 85 101 205
3120 Υδάτινες μάζες (μόνιμες ή - 128 68 255
3130 εποχικές) - 128 68 238
3140 - 85 61 188
3150 - 129 103 160
3170 - 128 14 205
3240 Παρόχθια δασική 35 255 255
βλάστηση
3250 Υδάτινες μάζες (μόνιμες ή 128 14 205
εποχικές)
3260 140 108 235
3280 Υδάτινες μάζες (μόνιμες ή - 61 102 223
3290 εποχικές) - 58 143 107
32B0 - 128 68 205
4060 Θαμνώνες αείφυλλων - 42 63 204
4090 ειδών - 8 255 255
5110 - 0 62 238
5130 0 62 238
5150 Δασικές βοσκές - 49 136 182
5160 Θαμνώνες φυλλοβόλων 49 136 182
ειδών
5210 Θαμνώνες αείφυλλων - 27 68 245
ειδών
5211 Θαμνώνες αείφυλλων - 19 69 238
5212 ειδών ή λοιπά κωνοφόρα 19 69 238
107
5213 19 69 238
5310 Θαμνώνες αείφυλλων - 17 255 255
5320 ειδών 17 255 255
5330
5340 - 130 225 172
5350 130 225 172
5420 - 224 204 255
5430 213 153 255
6110 Χορτολίβαδα ή Δασικές - 42 102 255
6170 βοσκές
6173 - 23 36 238
6210 - 42 51 255
6211
6220 - 238 255 255
6230 - 213 29 205
6270 238 255 255
6280 - 227 255 153
6290 227 255 153
6420 - 198 255 184
6430
6450 - 202 204 255
6510 - 42 127 204
651A 42 127 204
7130
7132 147 156 180
7210 - 149 156 153
7230 149 156 153
72A0 149 156 153
72B0 149 156 153
8140 Βραχώδεις εκτάσεις - 3 29 205
8210
8216 - 4 30 255
8217 - 4 30 238
8218 - 4 30 255
8219 - 17 17 255
8220 - 25 82 205
8230 - 0 5 238
9110 Οξιά σπερμοφυής, Οξιά - 136 255 255
9120 πρεμνοφυής - 142 153 255
9130 142 153 255
9140 142 153 255
9150 136 255 255
9170 Δρυς σπερμοφυής, Δρυς - 66 255 255
πρεμνοφυής
9180 Παρόχθια δασική - 110 255 255
91E0 βλάστηση - 119 255 255
108
91F0 110 255 255
91K0 Δάση φυλλοβόλων 66 255 255
πλατυφύλλων
91L0 119 255 255
9250 Δρυς σπερμοφυής, Δρυς - 56 191 204
πρεμνοφυής
9260 Καστανιά - 85 14 205
9270 Μεικτά συνήθως δάση - 136 255 255
οξιάς-ελάτης, αμιγή δάση
υβριδογενούς ελάτης
9280 Δρυς σπερμοφυής, Δρυς - 76 255 255
πρεμνοφυής
9290 Λοιπά κωνοφόρα - 14 153 255
92A0 Παρόχθια δασική - 119 255 255
92C0 βλάστηση - 110 255 255
92D0 - 106 102 255
92E0 119 255 255
924A Δρυς σπερμοφυής, Δρυς - 76 255 255
πρεμνοφυής
925A Δάση φυλλοβόλων 51 255 255
πλατυφύλλων
925B Δάση αειφύλλων 51 255 255
πλατυφύλλων
9310 Δρυς σπερμοφυής, Δρυς 56 191 204
πρεμνοφυής
9320 Δάση αειφύλλων ειδών - 49 255 214
9340 - 42 255 153
9350 Δρυς σπερμοφυής, Δρυς - 35 34 205
πρεμνοφυής
9370 Δάση αειφύλλων ειδών 49 255 214
934A Θαμνώνες αειφύλλων 42 255 153
ειδών
934B
9410 Ερυθελάτη - 192 127 204
9440 Δασική Πεύκη 192 127 204
9530 Μαύρη Πεύκη - 213 85 153
9540 Χαλέπιος Πεύκη, Τραχεία - 14 153 255
Πεύκη
9560
9563 Λοιπά Κωνοφόρα 36 255 205
9580 - 170 51 255
951A Ελάτη 149 102 255
951B 149 102 255
109
Στις περιπτώσεις των πρεμνφυών συστάδων δρυός και οξιάς, ο χρωματισμός
θα συμπληρώνεται και με ένα επιπλέον μοτίβο, όπως ενδεικτικά παρουσιάζεται στο
παράδειγμα που ακολουθεί:
110
Αυτοκινητόδρομος
111
Στις περιπτώσεις των πρεμνφυών συστάδων δρυός και οξιάς, ο χρωματισμός
θα συμπληρώνεται και με ένα επιπλέον μοτίβο, όπως ενδεικτικά παρουσιάζεται στο
παράδειγμα που ακολουθεί:
112
Σε περίπτωση που οι κατά μέσο όρο κλίσεις που επικρατούν στην περιοχή
κυμαίνονται από 35 ως 66%, τότε τα μέγιστα επιτρεπόμενα σφάλματα θα ανέρχονται
σε:
8 μέτρα κατά Χ,Υ
24 μέτρα κατά Ζ
113
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ
ΕΝΤΥΠΟ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΠΤΙΚΩΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΩΝ
114
115
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV
ΠΙΝΑΚΕΣ ΔΑΣΟΑΠΟΔΟΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ
116
Τμήμα: ……………. Συστάδα: …………….. ΠΙΝΑΚΑΣ ΟΓΚΟΜΕΤΡΙΚΟΣ ΚΑΙ
Δασοπ. Είδος: ………………………………...
Θέση: ………………………………………… ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ
Της δοκιμ.
διαμ. εκ (d1,30)
επιφάνειας
κορμών επιφάνεια Δοκιμαστικών Στηθ. κυκλική μ. ξυλώδης
διαμέτρου
άφλοιος
Ν G 1,30 Κορμών Διαμ. επιφάνεια όγκος
όγκος
σε τ.μ. G/N Εκατ. άφλοιος (κορμόξυλο)
κατά
τ.μ. κ.μ.
κλάσεις
βαθμ.
διαμέτρ.
(κορμόξυλο)
κ.μ.
I
II
III
IV
117
ΠΡΟΣΑΥΞΗΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Έκταση ……………….
Έκθεση ……………….
ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. ……………. Κλίση …………………
άφλοιος κ.μ.
άφλοιος τ.μ.
μέση ετήσια
διαμέτρου
βαθμίδων
επιφάνεια
Προσαυξ.
Εγκάρσια
τρέχουσα
Ξυλώδης
Αριθμός
Κλάσεις
κορμών
όγκος
κ.μ.
I
II
III
IV
ΣΥΝΟΛΟ
118
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V
ΦΥΛΛΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ
ΣΧΕΔΙΑ
ΠΙΝΑΚΕΣ
119
ΦΥΛΛΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΠΟΥ
1. Υπερθαλάσσιο ύψος: ..........................................................................................................
2. Έκθεση γενική: ......................................... Ειδική: ..........................................................
3. Κλίση: ...................................................................................................................................
4. Μητρικό πέτρωμα: ...............................................................................................................
5. Έδαφος: Τύπος: ......................... Είδος: ............................... Βάθος: .........................
6. Μορφολογία εδάφους: ........................................................................................................
7. Τοπικό κλίμα: .......................................................................................................................
8. Φυτοκοινωνική ένωση: .......................................................................................................
9. Χαρακτηριστικά είδη: ..........................................................................................................
10. Μέσος βαθμός κάλυψης παρεδαφιαίας βλάστησης: .......................................................
11. Ποιότητα τόπου: Ι.......... ΙΙ.......... ΙΙΙ......... IV ……… V ……… Σύνολο ............................
12. Θαμνώδης βλάστηση: ........................................................................................................
13. Κίνδυνοι: .............................................................................................................................
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΣΥΣΤΑΔΑΣ
1. Δασοπονικό είδος: ...........................................................................................................
2. Ηλικία: ..............................................................................................................................
3. Μέγιστο ύψος δένδρων: ...................................................................................................
4. Διαχειριστική μορφή: ......................................................................................................
5. Δασοπονική ή λειτουργική μορφή: .................................................................................
6. Σύνθεση τμήματος: ...........................................................................................................
7. Μορφή συγκόμωσης: .................................. Βαθμός συγκόμωσης: ...........................
8. Ποιότητα κορμών: .............................................................................................................
9. Υγεία συστάδων: ................................................................................................................
10. Αναγέννηση: .......................................................................................................................
11α. Ξυλώδες κεφάλαιο σε κ.μ. όγκου ......................................................................................
Α΄ Κατ’ εκτάριο .................................... Β΄ Συνολικά ....................................................
Είδος Ι ΙΙ ΙΙΙ ΙV Σύνολο Ι ΙΙ ΙΙΙ ΙV Σύνολο
120
ΣΥΣΤΑΔΟΣ
121
122
123
ΔΑΣΟΣ: …………………….
ΠΙΝΑΚΑΣ
Ποιοτήτων δασικού τόπου
Συστάδα
Συστάδα
Συστάδα
Συστάδα
Τμήμα
Τμήμα
Τμήμα
Τμήμα
Τμήμα
Σύνολο
Ποσοστό
124
ΔΑΣΟΣ: ………………………..
ΠΙΝΑΚΑΣ
Ποιοτήτων δασικού τόπου κατά διαχειριστικές κλάσεις
I Διαχειριστική κλάση
I
II
III
IV
V
Σύνολο:
IΙ Διαχειριστική κλάση
I
II
III
IV
V
Σύνολο:
II
III
IV
V
Σύνολο:
Γενικό Σύνολο:
125
1
ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ
Γίδια
2
Πρόβατα
3
ΔΑΣΟΣ:…………………………………
Μεγάλα ζώα
4
Σύνολο ανηφμένο σε
μικρές κτην. μονάδες
Όλο το χρόνο (9μηνο)
Γίδια
6
Ζώα που βόσκουν:
Πρόβατα
7
Μεγάλα ζώα
8
Μόνο το καλοκαίρι (6μηνο)
Σύνολο ανηφμένο σε
μικρές κτην. μονάδες
9
ΠΙΝΑΚΑΣ ΒΟΣΚΗΣ
Δασοσκεπείς
10
Μερικώς
δασοσκεπείς
11
Γεωργοκτηνο-
τροφικές
12
Γυμνές-
Υπαλπικές
13
Οικισμοί
Βοσκήσιμες εκτάσεις σε στρέμματα
14
Σύνολο
15
Βοσκοϊκανότητα
16
Βοσκοφόρτηση
17
126
127
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VΙ
ΠΡΟΕΚΤΙΜΩΜΕΝΕΣ ΑΜΟΙΒΕΣ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ
128
Άρθρο ΔΑΣ 1: Προεκτιμώμενες αμοιβές εκπονήσεως μελετών
διαχείρισης δασών
Εχοντας υπόψη:
1. Τα άρθρα 63 του Ν.Δ. 86/69 «Περί Δασικού Κώδικος» και 4 του Π.Δ. 19-11-
1928 «Περί Διαχειρίσεως Δασών κλπ»
2. Τις διατάξεις του ν. 998/79, όπως τροποποιήθηκε με τον Ν. 3208/2003
3. Την με αρ. ******** απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και
Τροφίμων, με την οποία εγκρίθηκαν οι «πρότυπες προδιαγραφές σύνταξης
διαχειριστικών σχεδίων και μελετών δασών και δασικών εκτάσεων»
4. Τις διατάξεις των άρθρων 1 και 3 του Π.Δ. 437 «περί μελέτης και εκτελέσεως
δασοτεχνικών έργων» (ΦΕΚ 120/ τόμ Α’/5-5-1981.
1. ΓΕΝΙΚΑ
Το παρόν τιμολόγιο συντάχτηκε για ν’ αποτελέσει τη βάση υπολογισμού της
αμοιβής των δασολόγων ελευθέρων επαγγελματιών που εκπονούν τα διαχειριστικά
σχέδια και μελέτες δασών και δασικών εκτάσεων. Αντικαθιστά την προηγούμενη
ανάλυση τιμών που είχε εγκριθεί με την 74579/3022/91 απόφαση του Υπ. Γεωργίας.
Η ανάγκη νέου τιμολογίου προήλθε αφενός από την τροποποίηση των μέχρι
τώρα ισχυουσών προδιαγραφών και αφετέρου από την λογική οι νέες αμοιβές να
ακολουθήσουν την φιλοσοφία των αμοιβών του Κανονισμού Προεκτιμώμενων
Αμοιβών Μελετών και Υπηρεσιών, σύμφωνα με το Ν. 3316/05 του ΥΠΕΧΩΔΕ
(ΔΜΕΟ/α/ο/1257/9-8-2005). Επιπλέον το προηγούμενο τιμολόγιο σύνταξης των
μελετών αυτών, στην πράξη αποδείχτηκε πολύπλοκο και εφαρμόσιμο συχνά σύμφωνα
με την αντίληψη της κάθε Δασικής Υπηρεσίας, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται
ασάφειες, αδικίες και προστριβές μεταξύ των μελετητών και των εργοδοτών.
Το νέο τιμολόγιο συντάχτηκε, έχοντας υπόψη τις σύγχρονες απαιτήσεις, τις
περιβαλλοντικές παραμέτρους και την απλότητα στην εξαγωγή της αμοιβής των
μελετητών.
Τα στοιχεία που διευκολύνουν τον υπολογισμό των αμοιβών αυτών είναι τα
ακόλουθα:
1. Η εμπειρία που έχει συσσωρευτεί στους μελετητές αλλά και εν μέρει στην
Δασική Υπηρεσία
2. Ο Κανονισμός Προεκτιμώμενων Αμοιβών Μελετών και Υπηρεσιών, σύμφωνα
με το Ν. 3316/05 του ΥΠΕΧΩΔΕ (ΔΜΕΟ/α/ο/1257/9-8-2005)
3. Η τεχνολογία που έχουν στην διάθεσή τους μελετητές και εργοδότες
4. Το πλήθος στοιχείων (ορθοφωτοχάρτες) που είναι γεγονός πλέον και
προέρχονται είτε από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, είτε
129
από τον Οργανισμό Κτηματογράφησης Χαρτογράφησης Ελλάδας είτε από την
ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α.Ε.
5. Η σχετικά αποδεκτής ακρίβειας καταγραφή των δασών και δασικών εκτάσεων
σε πανελλήνια κλίμακα, μέσω των μελετών που προκήρυξε η
ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α.Ε. «Οριοθέτησης Δασών και Δασικών Εκτάσεων»
Οι αμοιβές σήμανσης των συστάδων του δάσους καθώς και της σύνταξης
διαγράμματος των συστάδων, στα Φύλλα Ειδικής Περιγραφής, κλίμακας 1:5.000,
υπολογίζονται ξεχωριστά, επειδή οι εργασίες αυτές είναι συνήθως προαιρετικές.
2. ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΑΜΟΙΒΗΣ
2.α. Υπολογισμός αμοιβής μελέτης
Σ = K*{(φχ0,2*φδ0.8*μ)+( φδ0.5*ν*ε*π)+(δ*250*σ)}*τκ
Όπου:
(β)
φδ = δασικές εκτάσεις σε στρέμματα
μ = συντελεστής περιβάλλοντος
Περιοχές χωρίς ιδιαίτερο περιβαλλοντικό ενδιαφέρον 1
Εντός και σε ζώνη 200 μ γύρω από προστατευόμενες περιοχές (λόγω του
ιδιαίτερου φυσικού ή πολιτισμικού περιβάλλοντος, όπως δρυμοί, αρχαιολογικοί
χώροι κλπ) 1,6
Εντός των Ειδικών Ζωνών Διατήρησης (περιοχές Natura 2000 και SPA) 1,8
ν = διαχειριστική μορφή
Δάση πρεμνοφυούς διαχείρισης 0,8
Υψηλά δάση ή δάση σε αναγωγή 1
Υψηλά δάση με μικτές συστάδες 1,2
ε = ειδική περιγραφή
Δάση πρεμνοφυούς διαχείρισης 1
Υψηλά δάση ή δάση σε αναγωγή 1,5
Υψηλά δάση με μικτές συστάδες 2
(γ)
δ= δειγματοληψία
συστηματική δειγματοληψία σε πρεμνοφυή δάση: 2
συστηματική δειγματοληψία υψηλών και λοιπών δασών 1,5
(δ)
σ= στρέμματα δειγματοληψίας
(α)
= μη δασικές εκτάσεις κατά την έννοια του Ν. 998/79, όπως τροποποιήθηκε με τον
Ν. 3208/2003
(β)
= μη δασικές εκτάσεις κατά την έννοια του Ν. 998/79, όπως τροποποιήθηκε με τον
Ν. 3208/2003
(γ)
Τα ποσοστά δειγματοληψίας σχετικά με το ύψος των δασικών εκτάσεων κυμαίνονται:
131
2.β. Υπολογισμός αμοιβής σήμανσης συστάδων
Για τον υπολογισμό της αμοιβής σήμανσης των συστάδων, ισχύει ότι για την αμοιβή
της μελέτης αναγνώρισης τρακτεροδρόμων, σύμφωνα με την υπ’ αριθμ 84627/626/12-2-2008
(ΦΕΚ 319, Τεύχος Β’, 28-2-2008).
Ως μήκος, θα λαμβάνεται το συνολικό μήκος των ορίων των συστάδων και του δάσους
που σημάνθηκαν.
Για τον υπολογισμό της αμοιβής σύνταξης διαγράμματος των συστάδων, στα
Φύλλα Ειδικής Περιγραφής, κλίμακας 1:5.000, η τιμή ορίζεται σε 1,20 € ανά στρέμμα
της συνολικής έκτασης των υποτμημάτων για τα οποία θα συνταχθεί το εν λόγω
διάγραμμα.
132
