ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα
Της Νεφέλης Θεμέλη
Τάξη Α1, Σχολικό έτος 2022-2023
Ένα από τα βασικότερα κοινωνικά αγαθά, το οποίο είναι απαραίτητο για τη
διασφάλιση ενός αποδεκτού επιπέδου διαβίωσης των ανθρώπων είναι αυτό της ενέργειας.
Η συνεχής αυξανόμενη ζήτηση και κατανάλωση ενέργειας παγκοσμίως και η
κατασπατάληση αυτής, ταυτόχρονα με τη χρήση των εξαντλήσιμων πηγών ενέργειας έχει
δημιουργήσει ένα πλήθος από περιβαλλοντικά, κοινωνικά, οικονομικά, πολιτικά και
γενικότερα αναπτυξιακά προβλήματα (π.χ.υποβάθμιση του περιβάλλοντος από την
εκμετάλλευση των μη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, μείωση των αποθεμάτων τους,
αύξηση του κόστους των συμβατικών καυσίμων, κτλ). Τα τελευταία χρόνια ολοένα και
πληθαίνουν οι έρευνες που υποστηρίζουν ότι τα ενεργειακά αποθέματα μειώνονται, με
αποτέλεσμα να γίνονται επιτακτικές προσπάθειες εντοπισμού νέων μορφών ενέργειας.
Το ενεργειακό ζήτημα έχει ποικίλες διαστάσεις, οι οποίες συνδέονται αιτιωδώς
μεταξύ τους. Παράλληλα, η ανάγκη για ενεργειακή αυτάρκεια των κρατών και απεξάρτηση
από εισαγόμενα καύσιμα και ιδίως από χώρες με ασταθείς πολιτικές και κοινωνικές
καταστάσεις, καθώς και η ανάγκη για τόνωση της τοπικής απασχόλησης ενισχύει την
αντίληψη για αλλαγή και κυρίως βελτίωση του σημερινού παγκόσμιου ενεργειακού
σκηνικού. Για την επίλυση αυτού του είδους των προβλημάτων, απαιτούνται συγκεκριμένες
και άμεσες πολιτικές: οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας μπορούν να αποτελέσουν μία από
τις λύσεις. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορούν να παράσχουν την ενεργειακή βάση
για τη βιώσιμη κοινωνία του μέλλοντος.
Με τον όρο «ανανεώσιμες πηγές ενέργειας» ή «ήπιες μορφές ενέργειας» ή
«πράσινη ενέργεια» χαρακτηρίζονται όλες οι πηγές που είναι εναλλακτικές των
παραδοσιακών πηγών ενέργειας (δηλαδή των ορυκτών καυσίμων όπως είναι: το πετρέλαιο
και ο άνθρακας) και που ανανεώνονται μέσω του κύκλου της φύσης άρα είναι πρακτικά
ανεξάντλητες. Στις ανανεώσιμες μορφές ενέργειας ανήκουν μεταξύ άλλων: η ηλιακή, η
αιολική, η γεωθερμική, η βιομάζα, η υδραυλική και η υδροκινητική ενέργεια.
Οι ΑΠΕ είναι άφθονες, ποικίλες, χωρικά διάσπαρτες, αποκεντρωμένες, συμβάλλουν
στην απεξάρτηση από τους εξαντλήσιμους ενεργειακούς πόρους και καθώς μάλιστα δεν
ρυπαίνουν ποιοτικά και ποσοτικά όσο οι συμβατικές πηγές, προστατεύουν έμμεσα το
περιβάλλον και φαίνονται να είναι η πιο φιλική στο περιβάλλον εναλλακτική λύση.
Δημιουργούν επίσης θέσεις εργασίας ενώ μέσω της χρήσης τους προστατεύεται ο πλανήτης
από το φαινόμενο του θερμοκηπίου, μειώνουν έμμεσα τους κινδύνους από την πυρηνική
ενέργεια, δε βάζουν σε κίνδυνο βασικές ανθρώπινες ελευθερίες και δικαιώματα και
προάγουν την αποκέντρωση αποφάσεων και εξουσιών. Πρόκειται για εγχώριες πηγές
ενέργειας, οι οποίες συνεισφέρουν έτσι στην εθνική ενεργειακή ανεξαρτητοποίηση και
στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού. Επίσης, δεν επηρεάζονται από το διεθνές
οικονομικό περιβάλλον ειδικότερα των τιμών, γεγονός που δίνει μεγαλύτερη ασφάλεια και
σταθερότητα.
Θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι επιπτώσεις –θετικές και αρνητικές- των
ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μπορούν να αποτυπωθούν συνοπτικά ως εξής:
Πλεονεκτήματα
Είναι πιο φιλικές προς το περιβάλλον σε σχέση με άλλες μορφές παραγωγής
ηλεκτρικής ενέργειας όπως τα λιγνιτικά, έχοντας ουσιαστικά πολύ λιγότερες ή μηδενικές
εκπομπές, κατάλοιπα και απόβλητα.
Δεν πρόκειται να εξαντληθούν ποτέ, σε αντίθεση με τα ορυκτά καύσιμα.
Μπορούν να βοηθήσουν την ενεργειακή αυτάρκεια μικρών και αναπτυσσόμενων
χωρών, καθώς και να αποτελέσουν την εναλλακτική πρόταση σε σχέση με την οικονομία
του πετρελαίου.
Είναι ευέλικτες εφαρμογές που μπορούν να παράγουν ενέργεια ανάλογη με τις
ανάγκες του ντόπιου πληθυσμού, καταργώντας την ανάγκη για γιγαντιαίες μονάδες
παραγωγής ενέργειας αλλά και για μεταφορά της ενέργειας σε μεγάλες αποστάσεις.
Ο εξοπλισμός είναι απλός στην κατασκευή και τη συντήρηση για τις περισσότερες
εφαρμογές ΑΠΕ και έχει μεγάλο χρόνο ζωής.
Επιδοτούνται από τις περισσότερες κυβερνήσεις.
Μειονεκτήματα
Έχουν αρκετά μικρό συντελεστή απόδοσης, της τάξης του 30% ή και χαμηλότερο.
Συνήθως απαιτείται αρκετά μεγάλο αρχικό κόστος εγκατάστασης και μεγάλη
επιφάνεια γης ανά kW. Γι' αυτό το λόγο μέχρι τώρα χρησιμοποιούνται σαν
συμπληρωματικές πηγές ενέργειας. Για τον παραπάνω λόγο προς το παρόν δεν μπορούν να
χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη των αναγκών μεγάλων αστικών κέντρων.
Η παροχή και απόδοση της αιολικής, υδροηλεκτρικής και ηλιακής ενέργειας
εξαρτάται από την εποχή του έτους αλλά και από το γεωγραφικό πλάτος και το κλίμα της
περιοχής στην οποία εγκαθίστανται.
Για τις αιολικές, κυματικές, γεωθερμικές καθώς και ηλιοθερμικές εφαρμογές
μηχανές υπάρχουν ζητήματα αισθητικής, οπτικής και ηχητικής όχλησης καθώς και
μεταβολών στους βιοτόπους (συμπεριλαμβανομένου μεγάλου μέρους της χλωρίδας και της
πανίδας)
Για τα υδροηλεκτρικά έργα λέγεται ότι προκαλούν έκλυση μεθανίου από την
αποσύνθεση των φυτών που βρίσκονται κάτω απ' το νερό κι έτσι συντελούν στο φαινόμενο
του θερμοκηπίου