ΦΥΣΙΚΗ

ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΕΣ
Α΄ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΚΙΝΗΣΕΙΣ
ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ
ΘΕΜΑ Α
Α1. Το διάστημα S:
α. εκφράζει τη χρονική διάρκεια της κίνησης.
β. είναι διανυσματικό μέγεθος.
γ. έχει μονάδα στο S.I. το 1m/s.
δ. εκφράζει το μήκος της τροχιάς του σώματος.
(Μονάδες 5)

Α2. Η αλγεβρική τιμή της μετατόπισης Δx:

α. δίνεται από τη σχέση Δx = υ ∙ t σε όλες τις κινήσεις.
β. μετριέται σε km/h στο S.I.
γ. δίνεται από τη σχέση Δx = xτελ − xαρχ .
δ. συμπίπτει πάντα με το διάστημα S που διάνυσε το σώμα.
(Μονάδες 5)

Α3. Η επιτάχυνση ⃗α ενός σώματος:

α. είναι πάντα ομόρροπη της ταχύτητας υ
⃗.
β. είναι πάντα ομόρροπη της μεταβολής της ταχύτητας ⃗⃗⃗⃗
Δυ.
γ. μετριέται στο S.I. με το 1m/s.
δ. είναι πάντα ομόρροπη με την μετατόπιση.
(Μονάδες 5)

Α4. Από το εμβαδόν στο διάγραμμα α − t μπορούμε να υπολογίσουμε:

α. την μετατόπιση Δx του σώματος.
β. την ταχύτητα υ του σώματος.
γ. την θέση x του σώματος.
δ. την μεταβολή της ταχύτητας Δυ του σώματος.
(Μονάδες 5)

Α5. Προτάσεις Σωστού (Σ) – Λάθους (Λ)

α. Το διάστημα είναι διανυσματικό μέγεθος.
β. Από την κλίση στο διάγραμμα υ − t βρίσκουμε την ταχύτητα.
γ. Στην ευθύγραμμη ομαλά επιβραδυνόμενη κίνηση η επιτάχυνση ⃗α και η ταχύτητα υ
⃗ εχουν
αντιθετη κατευθυνση.
δ. Στην ευθύγραμμη ομαλή κίνηση είναι υ⃗ = σταθερή.
ε. Στην ευθύγραμμη ομαλά επιταχυνόμενη κίνηση είναι ⃗α ≠ σταθερή.
(Μονάδες 5x1 = 5)

Επιμέλεια: Νίκος Κυριάκος - Φυσικός Page 1

 ΦΥΣΙΚΗ
ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΕΣ
Α΄ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΚΙΝΗΣΕΙΣ
ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑ Β
Β1.
Ι. Ένα σώμα εκτελεί ευθύγραμμη ομαλά επιβραδυνόμενη κίνηση με αρχική ταχύτητα υ0
και επιβράδυνση α. Ο ολικός χρόνος κίνησης t stop και η ολική μετατόπιση xstop του σώ-
ματος δίνονται από τις σχέσεις:
υ0 υ20
t stop = και xstop =
α 2α
Να γίνει η απόδειξη των σχέσεων αυτών.
(Μονάδες 5)

ΙΙ. Δυο σώματα (Σ1 ) και (Σ2 ) εκτελούν ευθύγραμμη ομαλά επιβραδυνόμενη κίνηση στον ά-
ξονα xx′.
Οι εξισώσεις κίνησης των σωμάτων αυτών είναι:
Σ1 : x1 = x0 + υ ∙ t, x0 > 0, υ>0
1
Σ2 : x2 = υ0 t − αt 2 , υ0 > 0, α>0
2
Αν γνωρίζουμε ότι τα σώματα θα συναντηθούν δυο φορές μεταξύ τους τις χρονικές στιγ-
μές t1 και t 2 και το σώμα (Σ2 ) ακινητοποιείται μετά από χρόνο t 0 και ισχυει t1 + t 2 = t 0 ,
τότε για τις ταχύτητες υ και υ0 ισχύει:
υ
𝛂) υ0 = 2υ 𝛃) υ0 = υ 𝛄) υ0 =
2
Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση και να την δικαιολογήσετε.
(Μονάδες 5)

Β2. Δυο σώματα (Σ1 ) και (Σ2 ) εκτελούν ευθύγραμμη ομαλά επιβραδυνόμενη κίνηση στον ά-
ξονα xx′.
Τα διαγράμματα των ταχυτήτων των σωμάτων αυτών σε κοινό σύστημα αξόνων είναι
τα εξής:

Ι. Για τις επιταχύνσεις των δυο σωμάτων ισχύει:

𝛂) α1 = 4α2 𝛃) α1 = 3α2 𝛄) α1 = 2α2
(Μονάδες 5)

Επιμέλεια: Νίκος Κυριάκος - Φυσικός Page 2

 ΦΥΣΙΚΗ
ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΕΣ
Α΄ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΚΙΝΗΣΕΙΣ
ΛΥΚΕΙΟΥ

ΙΙ. Για τις μετατοπίσεις x1 , x2 των δυο σωμάτων μέχρι να σταματήσουν να κινούνται ισχύει:
𝛂) x1 = 4x2 𝛃) x1 = 2x2 𝛄) x1 = x2
(Μονάδες 5)
Να επιλέξετε τις σωστές απαντήσεις και να τις δικαιολογήσετε.

Β3. Δυο σώματα (Σ1 ) και (Σ2 ) κινούνται στον άξονα xx’.
Οι εξισώσεις κίνησης των σωμάτων αυτών είναι:
Σ1 : x1 = t 2 (S. I. ) και Σ2 : x2 = 20 + t (S. I. )
Τα σώματα θα συναντηθούν στην θέση:
𝛂) 16m 𝛃) 20m 𝛄) 25
Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση και να την δικαιολογήσετε.
(Μονάδες 5)

ΘΕΜΑ Γ
Το διάγραμμα υ − t για ένα σώμα που κινείται στον άξονα xx′ είναι το παρακάτω.

α. Να γίνει η περιγραφή της κίνησης από 0s έως 10s.

(Μονάδες 5)

β. Να βρεθούν Δxολ , Sολ και η μέση ταχύτητα υμ της κίνησης.

(Μονάδες 4+4+2=10)

γ. Να κάνετε τα διαγράμματα α − t και x − t. Δίνεται 𝑥ο = 0.

(Μονάδες 5+5=10)

Επιμέλεια: Νίκος Κυριάκος - Φυσικός Page 3

 ΦΥΣΙΚΗ
ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΕΣ
Α΄ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΚΙΝΗΣΕΙΣ
ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑ Δ
Αυτοκίνητο εκτελεί ευθύγραμμη ομαλή κίνηση με ταχύτητα υ0 = 72km/h. Την χρονική στιγμή
t 0 = 0 ο οδηγός αντιλαμβάνεται σε απόσταση d = 60m ένα εμπόδιο. Ο χρόνος αντίδρασης του
οδηγού, δηλαδή το χρονικό διάστημα από τη στιγμή που βλέπει το εμπόδιο μέχρι να πατήσει το
φρένο είναι Δt αντ = 1s. Τα φρένα προσδίδουν στο αυτοκίνητο σταθερή επιβράδυνση μέτρου
α = 10m/s2 .
α. Να δείξετε ότι το αυτοκίνητο δεν θα συγκρουστεί με το εμπόδιο.
(Μονάδες 5)

β. Ποιος είναι ο χρόνος που απαιτείται για να σταματήσει το αυτοκίνητο από την χρονική
στιγμή που ο οδηγός αντιλήφθηκε το εμπόδιο;
(Μονάδες 5)

γ. Ποια είναι η μικρότερη τιμή της επιβράδυνσης του αυτοκινήτου ώστε να αποφεύγεται η σύ-
γκρουση του με το εμπόδιο;
Δίνεται: Δt αντ = 1s, υ0 = 72km/h και d = 60m.
(Μονάδες 5)

δ. Ποια είναι η μέγιστη τιμή της ταχύτητας υ0 του σώματος ώστε να αποφεύγεται η σύγκρουση
του με το εμπόδιο;
Δίνεται: Δt αντ = 1s, α = 8m/s 2 και d = 60m.
(Μονάδες 10)

Παρατήρηση 1
Να απαντηθούν ΟΛΑ τα ερωτήματα.

Παρατήρηση 2
υ0 υ2
Οι τύποι του t stop = και xstop = 2α0 στην ευθύγραμμη ομαλά επιβραδυνόμενη κίνηση να
α
χρησιμοποιηθούν χωρίς απόδειξη όπου χρειάζονται εφόσον έχουν αποδειχθεί στο Β1.

Καλη Επιτυχια!!!

Επιμέλεια: Νίκος Κυριάκος - Φυσικός Page 4

 ΦΥΣΙΚΗ
ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΕΣ
Α΄ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΚΙΝΗΣΕΙΣ
ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ

ΘΕΜΑ Α
Α1. (δ) Α5.
Α2. (γ) α. (Λ) β. (Λ) γ. (Σ) δ. (Σ) ε. (Λ)
Α3. (β)
Α4. (δ)

ΘΕΜΑ Β
Β1.
Ι. Για την επιβραδυνόμενη κίνηση θα ισχύει: 𝑡=0 𝑡𝑠𝑡𝑜𝑝
𝜐𝜊 𝜐0
𝜐 = 𝜐𝜊 − 𝛼𝑡 ⇒ 0 = 𝜐𝜊 − 𝛼𝑡𝑠𝑡𝑜𝑝 ⇒ 𝑡𝑠𝑡𝑜𝑝 = 𝜐=0
𝛼 𝑎
1 1
𝑥 = 𝜐𝜊 𝑡 − 𝛼𝑡 2 ⇒ 𝑥𝑠𝑡𝑜𝑝 = 𝜐𝜊 𝑡𝑠𝑡𝑜𝑝 − 𝛼𝑡𝑠𝑡𝑜𝑝 2 ⇒
2 2 𝑥𝑠𝑡𝑜𝑝
𝜐𝜊 1 𝜐𝜊 2 𝜐𝜊 2 1 𝜐𝜊 2
𝑥𝑠𝑡𝑜𝑝 = 𝜐𝜊 − 𝛼 ( ) ⇒ 𝑥𝑠𝑡𝑜𝑝 = − 𝛼 2
𝛼 2 𝛼 𝛼 2 𝛼
2
𝜐𝜊
⇒ 𝑥𝑠𝑡𝑜𝑝 =
2𝛼

II. Σωστή απάντηση το (α)

Για τις δυο χρονικές στιγμές 𝑡1 και 𝑡2 που συναντιόνται θα ισχύει:
Για τη χρονική στιγμή 𝑡1 :
𝑥1 = 𝑥0 + 𝜐𝑡1
𝑥1 =𝑥2 1 1
1 2} ⇒ 𝑥0 + 𝜐𝑡1 = 𝜐0 𝑡1 − 𝛼𝑡1 2 ⇒ 𝛼𝑡1 2 − 𝜐0 𝑡1 + 𝜐𝑡1 = 𝑥0 (1)
𝑥2 = 𝜐0 𝑡1 − 𝛼𝑡1 2 2
2

Για τη χρονική στιγμή 𝑡2 > 𝑡1:

𝑥1 = 𝑥0 + 𝜐𝑡2
𝑥1 =𝑥2 1 1
1 2} ⇒ 𝑥0 + 𝜐𝑡2 = 𝜐0 𝑡2 − 𝛼𝑡2 2 ⇒ 𝛼𝑡2 2 − 𝜐0 𝑡2 + 𝜐𝑡2 = 𝑥0 (2)
𝑥2 = 𝜐0 𝑡2 − 𝛼𝑡2 2 2
2
Από τις σχέσεις (1) και (2) έχουμε:
1 1 1
𝛼𝑡2 2 − 𝜐0 𝑡2 + 𝜐𝑡2 = 𝛼𝑡1 2 − 𝜐0 𝑡1 + 𝜐𝑡1 ⇒ 𝛼(𝑡2 2 − 𝑡1 2 ) − 𝜐0 (𝑡2 − 𝑡1 ) + 𝜐(𝑡2 − 𝑡1 ) = 0 ⇒
2 2 2
1 1
𝛼(𝑡2 + 𝑡1 )(𝑡2 − 𝑡1 ) − 𝜐0 (𝑡2 − 𝑡1 ) + 𝜐(𝑡2 − 𝑡1 ) = 0 ⇒ (𝑡2 − 𝑡1 ) [ 𝛼(𝑡2 + 𝑡1 ) − 𝜐0 + 𝜐] = 0 ⇒
2 2
1 1 𝜐𝜊 𝜐𝜊
(𝑡2 − 𝑡1 ) [ 𝛼𝑡𝑠𝑡𝑜𝑝 − 𝜐0 + 𝜐] = 0 ⇒ (𝑡2 − 𝑡1 ) [ 𝛼 − 𝜐0 + 𝜐] = 0 ⇒ (𝑡2 − 𝑡1 ) [ − 𝜐0 + 𝜐] = 0
2 2 𝛼 2
𝜐𝜊 𝑡2 −𝑡1 ≠0 𝜐𝜊 𝜐𝜊
⇒ (𝑡2 − 𝑡1 ) [𝜐 − ] = 0 ⇒ 𝜐 − = 0 ⇒ 𝜐 = ⇒ 𝜐𝜊 = 2𝜐
2 2 2

Επιμέλεια: Νίκος Κυριάκος - Φυσικός Page 5

 ΦΥΣΙΚΗ
ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΕΣ
Α΄ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΚΙΝΗΣΕΙΣ
ΛΥΚΕΙΟΥ

Β2. Σωστές απαντήσεις Ι. το (α) και ΙΙ. το (γ)

Ι. Για τις επιταχύνσεις έχουμε:
𝛥𝜐 2𝜐0 𝛥𝜐 𝜐0
𝛼1 = ⇒ 𝛼1 = − (1) 𝜅𝛼𝜄 𝛼2 = ⇒ 𝛼2 = − (2)
𝛥𝑡 𝑡0 𝛥𝑡 2𝑡0
Από τις σχέσεις (1) και (2) προκύπτει:
𝛼1 = 4𝛼2

ΙΙ. Οι μετατοπίσεις εκφράζονται από τα αντίστοιχα εμβαδά μεταξύ των γραφικών παρα-
στάσεων και του άξονα του χρόνου δηλαδή θα έχουμε:
1
𝑥1 = 2𝜐0 𝑡0 = 𝜐0 𝑡0
2 } ⇒ 𝑥1 = 𝑥2
1
𝑥2 = 𝜐0 2𝑡0 = 𝜐0 𝑡0
2

ΘΕΜΑ Γ
α) Για το είδος των κινήσεων έχουμε:
0 − 2𝑠: Ευθύγραμμη ομαλά επιταχυνόμενη κίνηση με αρχική ταχύτητα και επιτά-
𝛥𝜐 40−20
χυνση 𝛼1 = ⇒ 𝛼1 = ⇒ 𝛼1 = 10𝑚/𝑠 2 .
𝛥𝑡 2
2𝑠 − 4𝑠: Ευθύγραμμη ομαλή κίνηση με επιτάχυνση 𝛼2 = 0.
4𝑠 − 6𝑠: Ευθύγραμμη ομαλά επιβραδυνόμενη κίνηση με επιτάχυνση
𝛥𝜐 0−40
𝛼3 = ⇒ 𝛼3 = ⇒ 𝛼3 = −20𝑚/𝑠 2 .
𝛥𝑡 2
6𝑠 − 8𝑠: Ευθύγραμμη ομαλά επιταχυνόμενη κίνηση με επιτάχυνση
𝛥𝜐 −20−0
𝛼4 = ⇒ 𝛼4 = ⇒ 𝛼4 = −10𝑚/𝑠 2 .
𝛥𝑡 2
8𝑠 − 10𝑠: Ευθύγραμμη ομαλή κίνηση με αρνητική ταχύτητα και επιτάχυνση 𝛼5 = 0.

β) Οι μετατοπίσεις εκφράζονται από τα αντίστοιχα εμβαδά μεταξύ των γραφικών παρα-

στάσεων και του άξονα του χρόνου δηλαδή θα έχουμε:
(40 + 20)2 1
𝛥𝑥1 = = 60𝑚, 𝛥𝑥2 = 40 ∙ 2 = 80𝑚, 𝛥𝑥3 = 40 ∙ 2 = 40𝑚,
2 2
1
𝛥𝑥4 = − 20 ∙ 2 = −20𝑚, 𝛥𝑥5 = −20 ∙ 2 = −40𝑚.
2
Η συνολική μετατόπιση θα είναι:
𝛥𝑥𝜊𝜆 = 𝛥𝑥1 + 𝛥𝑥2 + 𝛥𝑥3 + 𝛥𝑥4 + 𝛥𝑥5 = 60 + 80 + 40 − 20 − 40 ⇒ 𝛥𝑥𝜊𝜆 = 120𝑚
Το συνολικό διάστημα θα είναι:
𝑆𝜊𝜆 = |𝛥𝑥1 | + |𝛥𝑥2 | + |𝛥𝑥3 | + |𝛥𝑥4 | + |𝛥𝑥5 | = 60 + 80 + 40 + 20 + 40 ⇒ 𝑆𝜊𝜆 = 240𝑚
Η μέση ταχύτητα 𝜐𝜇 κατά τη διάρκεια της κίνησης θα είναι:
𝑆𝜊𝜆 240
𝜐𝜇 = = = 24𝑚/𝑠
𝑡𝜊𝜆 10

Επιμέλεια: Νίκος Κυριάκος - Φυσικός Page 6

 ΦΥΣΙΚΗ
ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΕΣ
Α΄ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΚΙΝΗΣΕΙΣ
ΛΥΚΕΙΟΥ

γ) Τα αντίστοιχα διαγράμματα είναι:

ΘΕΜΑ Δ

α) Στο χρονικό διάστημα του χρόνου αντίδρασης το αυ-

τοκίνητο εκτελεί Ευθύγραμμη Ομαλή Κίνηση με σταθερή τα-
χύτητα 𝜐0 = 72𝑘𝑚/ℎ = 20𝑚/𝑠.
Το διάστημα που διανύει θα είναι:
𝑥1 = 𝜐0 ∙ 𝛥𝑡𝛼𝜈𝜏 = 20𝑚
Για την επιβραδυνόμενη κίνηση που ακολουθεί το διάστημα
μέχρι να σταματήσει θα είναι:
𝜐𝜊 2 202
𝑥𝑠𝑡𝑜𝑝 = = ⇒ 𝑥𝑠𝑡𝑜𝑝 = 20𝑚
2𝛼 2 ∙ 10
Εφόσον το συνολικό διάστημα που χρειάζεται να σταματήσει είναι 40m και είναι μικρότερο της
απόστασης 𝑑 = 60𝑚 δεν υπάρχει σύγκρουση.

β) Ο συνολικός χρόνος κίνησης θα είναι:

𝜐0 20
𝛥𝑡𝜊𝜆 = 𝛥𝑡𝛼𝜈𝜏 + 𝛥𝑡𝑠𝑡𝑜𝑝 = 𝛥𝑡𝛼𝜈𝜏 + = 1+ ⇒ 𝛥𝑡𝜊𝜆 = 3𝑠
𝛼 10
γ) Για να μην γίνει η σύγκρουση θα πρέπει το μεγαλύτερο διάστημα του 𝑥𝑠𝑡𝑜𝑝 = 40𝑚 και
επομένως η μικρότερη τιμή του μέτρου της επιτάχυνσης να είναι:
𝜐𝜊 2 𝜐𝜊 2 202 400
𝑥𝑠𝑡𝑜𝑝 = ⇒ 𝛼′ = ⇒ 𝛼′ = ⇒ 𝛼′ = ⇒ 𝛼′ = 5𝑚/𝑠 2
2𝛼′ 2𝑥𝑠𝑡𝑜𝑝 2 ∙ 40 80
δ) Η αρχική ταχύτητα του αυτοκινήτου είναι 𝜐0,1 και θέλουμε αυτό να σταματήσει μπροστά
στο εμπόδιο τότε θα πρέπει να ισχύει ότι:
𝜐𝜊,1 2 𝜐𝜊,1 2
𝑥1′ + 𝑥𝑠𝑡𝑜𝑝
′
= 𝑑 ⇒ 𝜐0,1 ∙ 𝛥𝑡𝛼𝜈𝜏 + = 𝑑 ⇒ 𝜐0,1 ∙ 1 + = 60 ⇒ 16𝜐0,1 + 𝜐𝜊,1 2 = 960 ⇒
2𝛼 16
𝜐𝜊,1 2 + 16𝜐0,1 − 960 = 0
Λύνοντας το τριώνυμο η δεκτή λύση είναι:
𝜐0,1 = 24𝑚/𝑠

Επιμέλεια: Νίκος Κυριάκος - Φυσικός Page 7