The Wayback Machine - https://web.archive.org/web/20260131173104/https://www.scribd.com/document/562922721/%CE%9F%CF%81%CE%B9%CF%83%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B5%CF%82-%CE%91%CF%80%CE%BF%CE%B4%CE%B5%CE%AF%CE%BE%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CE%8C%CF%84%CE%B9-0-9999-1-%CE%9A%CE%B1%CE%B9-%CE%A4%CE%BF-%CE%93%CE%B9%CE%B1%CF%84%CE%AF-%CE%A4%CE%BF%CF%85-%CE%95%CE%BA%CF%80%CE%BB%CE%AE%CF%83%CF%83%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%BF%CF%82-%CE%91%CF%80%CE%BF%CF%84%CE%B5%CE%BB%CE%AD%CF%83%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%82
0% found this document useful (0 votes)
203 views9 pages

Ορισμένες Αποδείξεις Ότι 0.9999…..=1 Και «Το Γιατί» Του Εκπλήσσοντος Αποτελέσματος

Ορισμένες Αποδείξεις Ότι 0.9999…..=1 Και «Το Γιατί» Του Εκπλήσσοντος Αποτελέσματος
Copyright
© © All Rights Reserved
We take content rights seriously. If you suspect this is your content, claim it here.
Available Formats
Download as DOCX, PDF, TXT or read online on Scribd
0% found this document useful (0 votes)
203 views9 pages

Ορισμένες Αποδείξεις Ότι 0.9999…..=1 Και «Το Γιατί» Του Εκπλήσσοντος Αποτελέσματος

Ορισμένες Αποδείξεις Ότι 0.9999…..=1 Και «Το Γιατί» Του Εκπλήσσοντος Αποτελέσματος
Copyright
© © All Rights Reserved
We take content rights seriously. If you suspect this is your content, claim it here.
Available Formats
Download as DOCX, PDF, TXT or read online on Scribd

Αποδείξεις ότι 0.9999…..

=1 και η εξήγηση για το «φαινόμενο» της μη αποδοχής


τους, εκ μέρους σπουδαστών των μαθηματικών και όχι μόνον.
Γιάννης Π. Πλατάρος

plataros@gmail.com

Περίληψη:
Η ισότητα 0,999…=1 είναι αντικείμενο παγκόσμιων συζητήσεων στο διαδίκτυο,
μεταξύ φοιτητών και όχι μόνον. Αυτή η ισότητα αμφισβητείται πεισματικά. Ακόμα
και συγκεκριμένες μαθηματικές αποδείξεις, δεν πείθουν όλους, παρ΄ό,τι διαθέτουν
την μαθηματική παιδεία της αποδοχής μιας μαθηματικής απόδειξης. Η «ενσώματη»
(πεπερασμένη) διαίσθηση περί μη αποδοχής υπερτερεί. Διαφαίνεται έτσι η δυσκολία
στην διαισθητική κατανόηση του απείρου, διαφαίνονται τα όρια της πεπερασμένης
φύσης του ανθρώπου, τα όρια των «ενσώματων μαθηματικών» ενώ παράλληλα,
αναδεικνύεται η ίδια η δύναμη και η πρακτική αξία των μαθηματικών αποδείξεων
που μας καθοδηγεί για το εκάστοτε σωστό στα πλαίσια των αξιωμάτων των
Μαθηματικών.
Εισαγωγή:
Το αποτέλεσμα ότι 0.9999….=1, («Why is 0.999… equal to 1 ?», «A Friendly Chat
About Whether 0.999… = 1», « 0.999...») όσες αποδείξεις και να παραθέσουμε, δεν
γίνεται κατανοητό-πλήρως αποδεκτό από την ανθρώπινη πεπερασμένη διάσταση
που νομίζει ότι εύκολα «κατανοεί» και το άπειρο, όσο κι αν «κατανοεί» τα
μαθηματικά εργαλεία της λογικής και της απόδειξης . Προτείνω να
παρακολουθήσουμε τις στοιχειώδεις και μη αποδείξεις, διότι τις χρειαζόμαστε
πάντοτε, και στο τέλος θα επιχειρήσουμε να δώσουμε το κλειδί για πλήρη
κατανόηση και να το εξηγήσουμε από όλες τις υπάρχουσες οπτικές του. Όταν κάτι
είναι εξηγημένο από όλες τις υπάρχουσες μαθηματικές οπτικές και ο συνομιλητής δεν
πείθεται ή τουλάχιστον «δεν συμφωνεί -σαφώς και μαθηματικά- που διαφωνεί» τότε
μπορούμε να του αποδώσουμε τον χαρακτηρισμό του «δεν μπορεί να καταλάβει»

1
 0.111111111...
Εύκολα μπορούμε να διαπιστώσουμε, ότι 9 Οπότε
Απόδειξη 1:
1 1
1  9   9  0,111111....  0,99999999......  0,33333.....
9 Ομοίως γνωρίζουμε ότι 3

Οπότε
1/3 = 0,333333... 2/3 = 0,666666... Επομένως 1/3 + 2/3 = 0,999999... = 1.
ή
  
 1
Όλα τα παραπάνω, με το διαφαινόμενο μοτίβο (pattern)   με μ<ν και μ.ν
φυσικούς, γενικεύονται, «σχεδόν για όλα» τα υπάρχοντα ανάγωγα κλάσματα, αρκεί ο
παρονομαστής τους να μην είναι δύναμη του 2 είτε του 5 είτε του δυο και του 5.
Δηλ. να μην είναι 2μ5ν με ν,μ οποιουσδήποτε φυσικούς, διότι μόνον αυτά τα ανάγωγα
κλάσματα μας δίνουν δεκαδικούς με πεπερασμένο δεκαδικό ανάπτυγμα. Όλες οι
άλλες περιπτώσεις, περιλαμβάνουν οποιονδήποτε πεπερασμένο συνδυασμό πρώτων
αριθμών σε οποιαδήποτε πεπερασμένη δύναμη τον καθένα. Αν σκεφθούμε ότι οι
πρώτοι είναι άπειροι και αν τους συγκρίνουμε μόνο με τις περιπτώσεις του 2 και του
5, κατανοούμε την έκφραση «σχεδόν για όλα» που χρησιμοποιήσαμε πιο πάνω, για
τους ρητούς» . Αν μάλιστα δεχθούμε (χωρίς να «λήψη του ζητουμένου») ότι και οι
πεπερασμένοι δεκαδικοί έχουν άπειρο δεκαδικό ανάπτυγμα (λ.χ. 1,30=1,2999…)
μπορούμε να μιλάμε για «όλους» (αντί «σχεδόν για όλους») τους ρητούς.
_ _ _ _ _ _ _

Απόδειξη 3: 9  0,9  (10  1)  0,9  9  0,9  9,9 0,9  9  0,9  9  0,9  1

_ _

Απόδειξη 4 : Έστω ότι   0,9 (1) τότε 10   9,9 , (2)


Αν αφαιρέσω κατά μέλη στο σχήμα (2)-(1) θα έχω:
_ _
9
10     9,9 0,9  9   9, 0      1
9 ό.έ.δ.
Μια γενίκευση της παραπάνω απόδειξης, χωρίς ουσιαστική διαφορά τρόπου
εργασίας, που μπορεί να κάνει ο αναγνώστης είναι να θεωρήσει την γενική
_______________

περίπτωση   0, 1 2 3 ... , να πολλαπλασιάσει με το 10 ν και να καταλήξει


______________
   ...
 1 2 3 
999...9
ομοίως ότι   ά  και δείχνει ότι υπάρχουν οσοδήποτε μεγάλης περιόδου
περιοδικοί, ρητοί. Στην συνέχεια, εύκολα παράγεται και ο «συμπληρωματικός»
______________
999...9  1 2 3 ... 
   ά 
999...9
περιοδικός    ά  με αναλόγου μήκους περίοδο όπως στην
γενίκευση της απόδειξης 1.
Απόδειξη 4α Η «λανθασμένη διαίρεση» : Η πρώτη
διαίρεση είναι 9:9=1 και υπόλοιπο 0. Στην δεύτερη διαίρεση, πάλι η ίδια, 9:9 μόνο
που εκ λάθους διαδικασίας, είπαμε «το 9 στο 9 δεν χωράει, βάζω 0 στο πηλίκον,
κόμμα, και ένα 0 στον διαιρετέο. Το 9 στο 90, χωράει 9, 9Χ9=81, από 90, 9,
ξαναβάζω 0, έχω 90 κ.ο.κ. και παίρνω 9-άρια επ΄άπειρον. Άρα 1=0,999…

9 9 9 9 9 9
   ...  1  2  3  ... 
Απόδειξη 5. Έχω: 0,999...= 10 100 1.000 10 10 10 (Άθροισμα
1 

απείρων όρων φθίνουσας Γεωμετρικής Προόδου με λόγο 10 , 1 
9 9
   10  10  1
1 9
1
10 10

Απόδειξη 6. Σύμφωνα με τον Μπουγιούκα (2007), έχουμε την αφαίρεση:


1, 00000000...
 0,99999999...
Θα δείξουμε πρώτα ότι κάθε δεκαδικό ψηφίο του παραπάνω
______________________

αποτελέσματος είναι ίσο με 0. Θα το δείξουμε αυτό θεωρώντας ένα τυχαίο δεκαδικό


ψηφίο, χωρίς κάποια ιδιαίτερη ιδιότητα, επομένως μ’ αυτόν τον τρόπο θα το έχουμε
δείξει για κάθε δεκαδικό ψηφίο. Έστω, λοιπόν, το τυχαίο δεκαδικό ψηφίο στην
(δεκαδική) θέση k του παραπάνω αποτελέσματος. Το τελευταίο υπολογίζεται αν στο
9 προσθέσουμε το δανεικό (αν υπάρχει) το οποίο πάρθηκε στην (δεκαδική) θέση k+1,
και αφαιρέσουμε αυτό το άθροισμα από το 10 (δανειζόμαστε σίγουρα στην θέση k,
εφόσον η αφαίρεση του 9 ή του 9+1=10 από το 0 δίνει αρνητικό αποτέλεσμα). Το
δανεικό στην θέση k+1 σίγουρα υπάρχει (αφού ανεξάρτητα από το αν υπάρχει
δανεικό στην θέση k+2, χρειάζεται ήδη για την αφαίρεση του 9 από το 0), επομένως
για την θέση k του αποτελέσματος γίνεται η αφαίρεση 10-(9+1), η οποία δίνει 0.
Θα δείξουμε τώρα ότι και αριστερά της υποδιαστολής του παραπάνω αποτελέσματος
προκύπτει το 0. Θεωρώντας την δεκαδική θέση 0 (την πρώτη από αριστερά δεκαδική
θέση), παρατηρούμε ότι υπάρχει σίγουρα δανεικό, οπότε αριστερά της υποδιαστολής
έχουμε το αποτέλεσμα της αφαίρεσης 1-(0+1) = 0. Επομένως έχουμε αποτέλεσμα
0,000….. ό.έ.δ.
Απόδειξη 7

1 1
   0,1(  ά 3)  3(  ά 10)    10(  ά 3) 0,1(  ά 3) 
 3 (  ά 10)  3 (  ά 10)
3(  ά 10) 0,33333....(  ά 10)  1(  ά 3)  0,999999.......(  ά 10)  1(  ά 3) 
0,999999.......(  ά 10)  1(  ά 10) ό.έ. .
 ,1]   
  [0. 9....9
Απόδειξη 8: Η ακολουθία διαστημάτων  ά 
είναι μια
ακολουθία διαστημάτων για τα οποία ισχύει

   
(i) 1   2  3   4  ..... (ii)  1 διότι μεταξύ δύο ρητών πάντα υπάρχει
  lim | 0. 9....9  1| 0
 

ενδιάμεσος (λ.χ. ο μέσος όρος τους 2 ) (iii)   ά 
, διότι η
0, 0.....0
 1
διαφορά ισούται με   ά
<ε, για κάθε ε>0, για κάθε ν>ν 0(ε) , αρκεί κάθε φορά
να επιλέγουμε ως ν0(ε) το πλήθος των μηδενικών ψηφίων που υπάρχουν μετά την
υποδιαστολή μέχρι το πρώτο μη μηδενικό, της δεκαδικής αναπαράσταση του ε,
προσαυξημένο κατά 1, οσοδήποτε μικρό και να είναι το ε.
Σύμφωνα με την αρχή του κιβωτισμού η τομή περιέχει μοναδικό αριθμό . Αυτός
προφανώς είναι το 1. Αλλά και ο 0,9999…..(μη πεπερασμένα εννιάρια ) περιέχεται
σε κάθε σύνολο της ακολουθίας και για κάθε    . Άρα 1=0,99999999999999…

   1,999999....
  0,99999.....  
Απόδειξη 9. Αν α=1 και β=0,99999… , τότε 2 2
   
      
και όταν 2 2 2

Απόδειξη 10. (Βασισμένη στην προηγούμενη ιδέα)


Λήμμα: Αν |α-β|<ε για κάθε ε>0, τότε α=β.
*
Απόδειξη λήμματος: Έστω ότι    . Τότε |    |   0 Τότε λ.χ. για
* *
 *  , ά .
2 έχουμε 2 Άρα α=β .

Η απόδειξη συμπληρώνεται με την διαπίστωση ότι η διαφορά 1-0.9999… γίνεται


οσοδήποτε μικρή.(Βλέπε απόδειξη 8.)
Απόδειξη 11: Αν αποδείξουμε ότι (0,999…)  (0,999…)=1 , τότε προφανώς
0,999…=1 Πράγματι, (0,999…)  (0,999…)=

 9 9 9 9 9 9   9 9 9 9 9 9 
 1  2  3  4  5  6  ...    1  2  3  4  5  6  ...  
 10 10 10 10 10 10   10 10 10 10 10 10 
9  9 9 9  9  9 9 9  9  9 9 9 
1  1
 2  3  ...   2  1  2  3  ...   3  1  2  3  ...   ... 
10  10 10 10  10  10 10 10  10  10 10 10 
 81  81  81  ...    81  81  81  ...    81  81  81  ...   ... 
 2 3 4   3 4 5   4 5 6 
 10 10 10   10 10 10   10 10 10 
81  1 1  81  1 1  81  1 1 
2 
1  1  2  ...   3  1  1  2  ...   4  1  1  2  ...  
10  10 10  10  10 10  10  10 10 
81 
1 81 
1 81 
1
10 2  10 

10 3  10 

10 4  10 
 ... 
 0  0  0

2
  1  81   1    1  9
   2         
  0 10  10   0 10     0 10   10 
2 2 2
1 9   10   9 
          1 ό.έ. .
1  10   9   10 
1
10

Απόδειξη 12: Έστω ότι 0,999…<1 . Τότε υπάρχει ε>0: 0,999…+ε=1. Θεωρούμε τον
αριθμό ε*  ε, ο οποίος προκύπτει κατασκευαστικά από τον ε, όπου λαμβάνουμε το
πρώτο μη μηδενικό ψηφίο του ε ως 1 και τα υπόλοιπα όλα 0.

0,999   *  0,999  0, 000...0001000....


     1, 000...000999....
     1ά .
Τότε   ( 1) ί

Διότι προσθέσαμε στον 0,999… τον ε*  ε και βρήκαμε αποτέλεσμα μείζον του 1
ενώ θα έπρεπε να βγει μικρότερο ή ίσο του 1.

Απόδειξη 12α Με απλή απαγωγή σε άτοπο : Ισχύει προφανώς . Έστω ότι


. Τότε . Τότε όμως υπάρχει ενδιάμεσος α, λόγω της
πυκνότητας των Πραγματικών αριθμών. Δηλ. . Η δεκαδική
παράσταση του α, ως εκ της θέσεώς του, είναι της μορφής α=0,999…9 με κάποιο
απροσδιόριστο αριθμό από 9-άρια. Αν έστω και ένα ψηφίο του δεν είναι 9,
αυτομάτως έχουμε α<0,999… άτοπο. Αν τα 9-ρια είναι πεπερασμένα, τότε
α<0,999…, άτοπο. Αν τα 9-ρια είναι άπειρα έχουμε α=0,999… άτοπο. Άρα 0,999…

Με λίγη διαφοροποίηση η ίδια η παραπάνω απόδειξη: Ισχύει προφανώς .


Έστω ότι . Τότε .Τότε υπάρχει η μέση τιμή τους και ισχύει

Απόδειξη 13. Έχουμε :


0,999 .  0,999 .  (0,9  0, 09  0, 009  ...)  (0,9  0, 09  0, 009  ...) 
(0,9  0,9)  (0, 09  0, 09)  (0, 009  0, 009)  ... 
1,8  0,18  0, 018  ...  (1  0,8)  (0,1  0, 08)  (0, 01  0, 008)  ... 

1  (0,8  0,1)  (0, 08)  0, 01)  (0, 008  0, 001)  ... 


1  0.9  0.09  0.009  ...  1  0,999....

Άρα με διαγραφή του 0,999… και στα δύο μέλη αρχικού και τελικού μέλους
ισότητας, λαμβάνουμε 1=0,999…
0,999...
  0,999...    0,9  0, 0999....    0,9  
Απόδειξη 14: 10

 9
  0,9     0,9    1
10 10

Απόδειξη 15 : Σύμφωνα με την μέθοδο της εξάντλησης του Αρχιμήδους που


παρουσιάζεται στο βιβλίο 13 των Στοιχείων του Ευκλείδους, που είναι ένα κριτήριο
σύγκλησης, εάν από ένα μέγεθος αφαιρέσουμε μέγεθος, όχι μικρότερο του ημίσεός
του, από το εναπομένον, όχι μικρότερο του ημίσεος του και κ.ο.κ. το τελικά
εναπομένον, γίνεται οσοδήποτε μικρό.

Δηλ. 1-0,9=0,1  0,1-0,09=0,01  0,01-0,009=0,001 κ.ο.κ.


Για την οσοδήποτε μικρή διαφορά έχουμε (βλέπε και απόδειξη 10) έχουμε τελικά
εξίσωση των μεγεθών. Δηλ. 1=0,999…
Παρατηρήσεις και προβλήματα στην κατανόηση του αποτελέσματος: Είναι
βέβαιο και απολύτως διαπιστωμένο ότι η κατανόηση της ισότητας, δεν είναι
καθόλου προφανής, ούτε για φοιτητές μαθηματικών ,ούτε και για αποφοίτους
Μαθηματικών τμημάτων. Προκαλεί δυσπιστία, αντιρρήσεις, αντιπαραθέσεις με
έντονο θυμικό :«Δεν μοιάζει για σωστό». «Δεν μπορεί να είναι σωστό…» Δεκάδες
κοινωνικά δίκτυα και φόρα παγκοσμίως ασχολούνται με αυτή την «παράδοξη
ισότητα» που προκαλεί κατάπληξη. Αναζήτηση στην Google με λέξεις κλειδιά
«0.999…» , «1=0.999..», «equal 1=0.999…» δίνει για μεν την πρώτη 9.390.000
αποτελέσματα για την *δεύτερη 34.000 και για την τρίτη 8.540 αν βάλουμε «proof
1=0.999…» πάνω από 6.000 (αναζήτηση 9/9/2015) διαβάζοντας σχόλια, λάθη,
παρατηρήσεις, πάνω στο όλον θέμα, παρατηρητέα είναι τα παρακάτω:
1 . Πυρήνας της όλης προβληματικής είναι η αδυναμία κατανόησης του απείρου ως
προς την μία θεώρησή του. Αρχαιόθεν υπάρχουν δύο θεωρήσεις. Το «δυνάμει»
άπειρο και το «εν ενεργεία» άπειρο. Κατά το πρώτο έχουμε πεπερασμένη μεταβλητή
ποσότητα η οποία, όταν μεταβάλλεται, είναι δυνατό να ξεπεράσει κάθε όριο, ενώ
κατά το δεύτερο θεωρούμε ότι υπάρχει αυτή τη στιγμή κάτι που έχει ήδη ξεπεράσει
κάθε όριο. Στην ακολουθία των φυσικών αριθμών 1, 2, 3, ..., ν, ... ο γενικός όρος ν
είναι μια μεταβλητή ποσότητα πάντοτε πεπερασμένη, αλλά τέτοια ώστε να μπορεί να
ξεπεράσει οποιονδήποτε δοσμένο και ορισμένο θετικό αριθμό. Το πλήθος των όρων
του συνόλου των φυσικών αριθμών, το οποίο είναι ένα ενιαίο όλο, το  μπορεί να
χρησιμεύει ως παράδειγμα του «εν ενεργεία» απείρου. Κατά τον Αριστοτέλη το
άπειρο υπάρχει μόνο «δυνάμει» και όχι «ενεργεία». Το αποτέλεσμα 0,999…=1 δίνει
την εντύπωση (και φορμαλιστικά, σημειολογικά) ότι κάποια εννιάρια αυξάνονται
απεριόριστα πλησιάζοντας το 1 απεριόριστα, χωρίς όμως ποτέ να γίνεται ίσο με αυτό.
Αυτή και μόνη είναι η βασική εξήγηση για το λάθος που κάνει ένα μεγάλο μέρος
σπουδαστών του Απειροστικού Λογισμού. Βλέπουν και θεωρούν την σύγκλιση ως
χρονική διαδικασία συνεχούς πλησιάσματος χωρίς να φθάνουμε ποτέ το νήμα του
τερματισμού. Βάζοντας τον χρόνο στην προσπάθεια για αφαιρετική μας φαντασία, το
έχουμε διαπράξει το λάθος της κατανόησης, αφού με βάση το αξίωμα των
Αρχιμήδους -Ευδόξου, όσο μεγάλη ταχύτητα και να έχουμε από το ένα βήμα στο
άλλο, ο χρόνος επιτέλεσης όλων των βημάτων είναι πάντα άπειρος, δηλαδή ανέφικτη
η ολοκλήρωση των βημάτων. Και ενώ τα Μαθηματικά τα ίδια είναι εξ ορισμού
άχρονα, βάζουμε τον χρόνο για να φτιάξουμε ένα μοντέλο κατανόησης. Διδακτικά,
πολλές φορές η εισαγωγή χρονικών γραμματικών εκφράσεων ή και μη αμιγώς
χρονικών τύπων που όμως υπονοούν χρόνο (λ.χ. πλησιάζουμε) διευκολύνουν την
διδασκαλία και του ίδιου του απείρου! Στον πυρήνα της διδασκαλίας του όμως όπως
είναι η έννοια της σύγκλισης, έχουμε υπονόμευση για την αντίληψη των άπειρων
μαθηματικών αντικειμένων. π.χ. ένα φράκταλ είναι μη κατασκευάσιμο, γιατί έχει
άπειρα βήματα κατασκευής ενώ στα μαθηματικά το θεωρούμε επιτελεσμένο
αχρονικά.
Το ίδιο επιστημολογικό-διδακτικό εμπόδιο έχουμε λ.χ. με την φορμαλιστική παράσταση
1
0
της σύγκλισης ως «ακολουθία  » αφού το πρώτο μέλος ποτέ δεν είναι μηδέν. Η
1
lim 0
μορφή    , ως ισότητα, χειροτερεύει το «παράδοξο» ενώ το διδακτικό
( 1)
0
αντιπαράδειγμα άρσης της παρανόησης του τύπου  («φθίνουσα ταλάντωση»
οσοδήποτε κοντά στο 0, εφ΄ όσον εξηγηθεί διεξοδικώς) αίρει μερικώς την παρανόηση
1 
    2  1
 
0    2 
 1 
    2  2 
και ίσως αίρεται τελικώς με την {αν} : αν=    η οποία όμως είναι
μια μη συνήθης μορφή ακολουθίας.
Ωστόσο, μια ισότητα αριθμών είναι πολύ πιο ευαίσθητη στην κριτική, παρ΄ότι το
0,999…=1 ,ουσιαστικά, δεν αφίσταται ποιοτικώς από το πιο σύνηθες και οικείο

1
 2
1
αποτέλεσμα  1 . Σε κάθε περίπτωση, όταν η σκέψη εγκλωβίζεται μόνο στην
θεώρηση του απείρου ως δυνάμει, δεν μπορεί να δει το 0,999… ως 1, αλλά μόνο «ως
απεριόριστα κοντά στο 1» και βεβαίως χωρίς να κατανοεί το νόημα των συνεπειών
της φράσης εντός εισαγωγικών.
2) Η γραφή 1=0,999…. αφορά διπλή αναπαράσταση ενός και του ιδίου αριθμού στο
ίδιο σύστημα αρίθμησης πράγμα που θεωρείται ότι «δεν είναι δυνατόν να ισχύει».
Βεβαίως μια ελάχιστη κλάση των ρητών μπορεί να αναπαρασταθεί με πεπερασμένη
μορφή (μόνο οι λεγόμενοι και ως «δεκαδικοί», που δεκαδικοί, είναι της μορφής
Α/(2ν5μ) αναγώγου κλάσματος με ν,μ   ) ενώ «σχεδόν όλοι» οι ρητοί
παριστάνονται με άπειρη περιοδική μορφή. Αλλά και οι περατούμενοι δεν
ξεφεύγουν από την απειρομορφή, αφού λ.χ. 1,2=1,1999… Φυσικά για τους αρρήτους,
ούτε λόγος!
3) Και στις παραπάνω αποδείξεις που παραθέτουμε, υπάρχουν σοβαρές
επιστημονικές αντιρρήσεις καθώς πράξεις με απειροπαραστάσεις γενικώς στα
Μαθηματικά, δεν επιτρέπονται. Ο λόγος είναι, ότι για να χειριστείς αλγεβρικά μια
απειρο-παράσταση (εδώ σειρές) αυτή θα πρέπει να εκφράζει κάποιον συγκεκριμένο
αριθμό, όπως λέμε να συγκλίνει. Ιστορικά είναι γνωστή η «Σειρά του Grandi»

 (1) 

 1 , [4] , όπου μόνο με χρίση επιμεριστικής ιδιότητας της πρόσθεσης δίνει


διαδοχικώς ως «αποτέλεσμα» 0, 1 ή και ½ Φυσικά, δεν έχει νόημα αριθμού ως
αποκλίνουσα σειρά. Οπωσδήποτε όμως, κάποιοι που έχουν ακούσει κάποια ανώτερα
Μαθηματικά, γνωρίζουν ότι η απειροπαράσταση 0,999… θέλει προσεκτικότερο
χειρισμό, καθώς εκ πρώτης όψεως δεν μοιάζει για αριθμός, υπάρχουν ενστάσεις κατά
πόσον μπορούμε να κάνουμε απειροπροσθέσεις, απειροδιαιρέσεις , όταν όλα, τα
έχουμε συνηθίσει να τα εκτελούμε στο πλαίσιο του πεπερασμένου.
4) Κάποιοι πιο διαβασμένοι στα Μαθηματικά και σοβαροί αντιρρησίες της ισότητας
0,999…=1, βάζουν στην επιχειρηματολογία τους τα απειροστά του Ρόμπινσον (“Non
Standard Analysis”) ότι δηλαδή υπάρχει μαθηματική θεωρία, που θεωρεί ότι η διπλή

ανισότητα ορίζει αριθμό α («φυσαλίδα στο 1») και άρα έχει


νόημα διακριτού αριθμού η παραδοχή 0,999…<1. Όμως, αυτά ισχύουν στα πλαίσια
μιας νεότευκτης (1960) αξιωματικής θεωρίας, που δεν αναγνωρίζει την ισχύ του
αξιώματος των Αρχιμήδους -Ευδόξου, πράγμα εκτός ισχύοντος πλαισίου θεώρησης
των πραγματικών αριθμών όπως εννοούνται με το αξίωμα. Είναι σαν να εξετάζουμε
την ισχύ θέματος παραλληλίας της Ευκλείδειας Γεωμετρίας, με χρήση της
Υπερβολικής Γεωμετρίας
Συμπεράσματα: Το όλον θέμα, αναδεικνύει ότι οι άνθρωποι έχουν μεγαλύτερη
εμπιστοσύνη στην διαίσθησή τους, παρά στην μαθηματική απόδειξη. Αυτό ισχύει και
για μυημένους λιγότερο ή περισσότερο στα Μαθηματικά. Φαίνεται ακόμη ότι τα
νοητικά μοντέλα που έχουν οι άνθρωποι για τις μαθηματικές έννοιες και αντικείμενα
είναι ενίοτε δομικά ατελή και υπάρχει ανάγκη βελτίωσής τους από την διδακτική των
Μαθηματικών, εφ΄όσον είναι τελικά εφικτό αυτό, δεδομένου ότι κάποια που
εδράζονται στην κατανόηση άπειρων και απειροστών είναι εξαιρετικά δυσνόητα όχι
στο μαθηματικό τους μέρος, αλλά στο διαισθητικό. Σε κάθε όμως περίπτωση, οι
εκτεταμένες έντονες συζητήσεις για Μαθηματικά θέματα είναι κάτι που είναι μόνο
χρήσιμο για τα ίδια τα Μαθηματικά και για τους χρήστες τους, ενώ τελικά το σωστό
νικά το λάθος, όσο κι αν το τελευταίο επιμένει!
Βιβλιογραφία:
Wikipedia . Λήμμα : «0.999…» Διάθεση: https://el.wikipedia.org/wiki/0,999...
Quora https://www.quora.com/Why-is-0-999-ldots-equal-to-1

Bogomonly Alexander :Άρθρο : «.999…=1?» διατίθεται: http://www.cut-the-


knot.org/arithmetic/999999.shtmlKalid Azad . Άρθρο με συζήτηση: «A Friendly Chat
About Whether 0.999.. = 1»Διάθεση: http://betterexplained.com/articles/a-friendly-
chat-about-whether-0-999-1
Wikipedia. Λήμμα: «Grandi's series» Διατίθεται :
https://en.wikipedia.org/wiki/Grandi's_series
[5] Μπουγιούκας,Γ. «Γιατί 0,999… = 1 και κάποιες σημειώσεις πάνω στην ισότητα
πραγματικών αριθμών» Προσωπική Ιστοσελίδα, 2007
https://gbougioukas.wordpress.com/2017/04/05/099991/

[6] https://brilliant.org/wiki/is-0999-equal-1/

You might also like