The Wayback Machine - https://web.archive.org/web/20260104140026/https://www.scribd.com/document/542589320/%CE%A4%CE%95%CE%A7%CE%9D%CE%99%CE%9A%CE%95%CE%A3-%CE%A0%CE%A1%CE%9F%CE%94%CE%99%CE%91%CE%93%CE%A1%CE%91%CE%A6%CE%95%CE%A3-%CE%95%CE%A1%CE%93%CE%A9%CE%9D-%CE%A5%CE%94%CE%A1%CE%95%CE%A5%CE%A3%CE%97%CE%A3-%CE%91%CE%A0%CE%9F%CE%A7%CE%95%CE%A4%CE%95%CE%A5%CE%A3%CE%97%CE%A3
0% found this document useful (0 votes)
2K views346 pages

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΡΓΩΝ ΥΔΡΕΥΣΗΣ-ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ
Copyright
© © All Rights Reserved
We take content rights seriously. If you suspect this is your content, claim it here.
Available Formats
Download as DOC, PDF, TXT or read online on Scribd
0% found this document useful (0 votes)
2K views346 pages

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΡΓΩΝ ΥΔΡΕΥΣΗΣ-ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ
Copyright
© © All Rights Reserved
We take content rights seriously. If you suspect this is your content, claim it here.
Available Formats
Download as DOC, PDF, TXT or read online on Scribd

Ε.Δ.Ε.Υ.Α.

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΕΡΓΩΝ ΥΔΡΕΥΣΗΣ _ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ

Ομάδα Εργασίας :
Θαν. Παπαροϊδάμης , ΔΕΥΑ Πρέβεζας
Δημ. Σαββοργιννάκης , ΔΕΥΑ Λάρισας
Χρ. Μπίμης , ΔΕΥΑ Λειβαδιάς
Σωτ. Σωτηροπούλου , ΔΕΥΑ Άργους
Σπ. Στολτίδης ΔΕΥΑ Βέροιας

ΧΑΝΙΑ 2004
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΕΥΧΟΥΣ

Τ.Π. 1 Γενικοι οροι Τεχνικών Προδιαγραφων


Τ.Π. 2 Εκχερσώσεις - Εκριζώσεις
Τ.Π. 3 Εκσκαφες
Τ.Π. 4 Επιχωσεις - Αναχώματα
Τ.Π. 5 Εξυγιανση εδαφους
Τ.Π. 6 Kαθαιρεση και επαναφορα οδοστρωματων
Τ.Π. 7 Kαθαιρεση και επαναφορα πεζοδρομιων - κρασπέδων
Τ.Π. 8 Kαθαιρεση σκυροδεματος
Τ.Π. 9 Κατασκευη στραγγιστηριων
Τ.Π. 10 Αντλησεις
Τ.Π. 11 Φορτοεκφορτωσεις - Μεταφορες
Τ.Π. 12 Αντιστηριξεις
Τ.Π. 13 Σκυροδεματα
Τ.Π. 14 Τύποι έγχυσης σκυροδέματος
Τ.Π. 15 Σιδηρούς οπλισμός - Δομικό πλέγμα σκυροδεματων
Τ.Π. 16 Προσθετα σκυροδεμάτων
Τ.Π. 17 Επιχρισματα τσιμεντοκονιας
Τ.Π. 18 Αγωγοι αποχετευσης ομβριων -λυματων απο τσιμεντοσωληνες
Τ.Π. 19 Σωλήνες - Εξαρτήματα από σκληρό PVC για αγωγούς
αποχέτευσης
Τ.Π. 20 Προμηθεια και τοποθετηση σωληνων και εξαρτηματων HDPE
για δικτυα αποχετευσης
Τ.Π. 21 Προμηθεια και τοποθετηση σωληνων και εξαρτηματων HDPE
πιεσης λειτουργιας 10 atm
Τ.Π. 22 Σωλήνες Υδρευσης Πολυαιθυλενίου και εξαρτημάτων
HDPE, υψηλής πυκνότητας , 10 ατμ.
Τ.Π. 23 Οπτικες επιθεωρησεις-ελεγχος στεγανοτητας αγωγων
αποχετευσης
Τ.Π. 24 Φρεατια δικτυου Αποχετευσης
Τ.Π. 25 Χυτοσιδηρα τεμαχια
Τ.Π. 26 Απλα χυτοσιδηρα τεμαχια
Τ.Π. 27 Εργασιες στο υφισταμμενο δικτυο αποχετευσης
Τ.Π. 28 Στεγανωση αρμων - Στεγανωτικες ταινιες
Τ.Π. 29 Επενδυσεις με εποξειδικο υλικο
Τ.Π. 30 Μονωση με επαλειψη ασφαλτικου μονωτικου υλικου
Τ.Π. 31 Προμηθεια και τοποθετηση δικτυου σημανσης υπογειων
αγωγων αποχετευσης (πλεγμα)
Τ.Π. 32 Γεωυφασματα
Τ.Π. 33 Προστασια δικτυου Υδρευσης

ΧΥΤΟ
Τ.Π. 1/2000 ΣΙΔΗΡΕΣ ΔΙΚΛΕΙΔΕΣ ΣΥΡΤΑΡΩΤΕΣ, ΕΛΑΣΤΙΚΗΣ
ΕΜΦΡΑΞΗΣ ΜΕ ΦΛΑΝΤΖΕΣ - ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ
ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ

Τ.Π. 2/2000 ΔΙΚΛΕΙΔΕΣ ΜΕ ΣΤΡΕΦΟΜΕΝΟ ΔΙΣΚΟ (BUTTERFLY)

Τ.Π. 3/2000 ΕΙΔΙΚΑ ΕΞΑΡΜΩΤΙΚΑ ΤΕΜΑΧΙΑ ΑΠΟ ΧΑΛΥΒΑ

Τ.Π. 4/2000 ΒΑΛΒΙΔΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ - ΕΞΑΓΩΓΗΣ ΑΕΡΟΣ ΤΥΠΟΥ


GLENFIELD Η ΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ

Τ.Π. 5/2000 ΕΙΔΙΚΑ ΧΥΤΟΣΙΔΗΡΑ ΤΕΜΑΧΙΑ & ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ


GIBAULT

Τ.Π. 6/2000 ΑΠΛΑ ΧΥΤΟΣΙΔΗΡΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ

Τ.Π. 7/2000 ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΩΛΗΝΩΝ


ΠΟΛΥΑΙΘΥΛΕΝΙΟΥ ΚΑΙ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΩΝ ΡΕ ΥΨΗΛΗΣ
ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (HDPE), ΠΙΕΣΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 10 ATM

Τ.Π. 8/2000 ΔΙΚΤΥ ΣΗΜΑΝΣΗΣ ΥΠΟΓΕΙΟΥ ΑΓΩΓΟΥ ΝΕΡΟΥ


(ΠΛΕΓΜΑ)

Τ.Π. 9/2000 ΠΡΟΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΑ ΦΡΕΑΤΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ


ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΔΙΚΛΕΙΔΩΝ ΚΑΙ ΥΔΡΟΜΕΤΡΩΝ

Τ.Π. 10/2000 ΥΔΡΟΣΤΟΜΙΑ ΠΥΡΚΑΪΑΣ


Τ.Π. 11/2000 ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΧΑΛΥΒΔΟΣΩΛΗΝΩΝ

Τ. Π. 12/2000 ΠΛΥΣΗ ΚΑΙ AΠOΣTEIPΩΣH AΓΩΓΩΝ ΔΙΚΤΥΟΥ


ΥΔΡΕΥΣΗΣ
Τ.Π. 13/2000 ΑΓΩΓΟΙ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟ PVC
Τ.Π. 14/2000 ΜΗΧΑΝΗΜΑ ΜΕΤΩΠΙΚΗΣ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗΣ 90-315
mm
Τ.Π. 15/2000 ΤΡΙΤΕΥΟΥΣΑ ΔΙΑΚΛΑΔΩΣΗ ΑΚΑΘΑΡΤΩΝ
Γ. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΙΔΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ
( Υποθαλάσσιος αγωγός )

Τ.Π. Γ1/2000
ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ
Τ.Π. Γ2/2000
ΥΛΙΚΑ
Τ.Π. Γ3/2000
ΕΚΣΚΑΦΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΩΣΕΙΣ

Τ.Π. Γ4/2000
ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ

Τ.Π. Γ5/2000
ΔΟΚΙΜΕΣ – ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ
Τ.Π. Γ6/2000
ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΤΟΙΧΟΙ ΑΠΟ ΟΠΛΙΣΜΕΝΟ
ΣΚΥΡΟΔΕΜΑ
Τ.Π. 1 ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ

1. Αντικειμενο

Η παρουσα Τ.Π. αναφερεται στους γενικους ορους που διεπουν τις προδιαγραφες που
ακολουθουν για την κατασκευη των εργων Πολιτικου Μηχανικου.

Ολες οι εργασίες θα εκτελεσθούν σύμφωνα με τους γενικώς παραδεκτούς κανόνες της


Επιστήμης και της Τεχνικής και με βάση όσα ειδικότερα αναφέρονται στις Τεχνικές αυτές
Προδιαγραφές.

2. Εφαρμοστέοι Κανονισμοί και πρότυπα .

1. Στις προδιαγραφές που ακολουθούν , αναφέρονται κατά περίπτωση διάφοροι


Εφαρμοστέοι Κανονισμοί και πρότυπα .( Εφ΄όσον δεν αναφέρεται χρονολογία εκδόσεως
των προτύπων , νοείται η πλέον πρόσφατη έκδοση αυτών.)

 Ελληνικές προδιαγραφές και κανονισμοί (ΕΛΟΤ,Π.Τ.Π. κλπ)


 Γερμανικοί κανονισμοί και προδιαγραφές (DIN,VDE)
 Βρεττανικές προδιαγραφές και κανονισμοί (ΒS)
 Αμερικανικές προδιαγραφές (ASTM,AWWA).
 Ειδικη Συγγραφη Υποχρεωσεων.

2. Γενικότερα όμως θα ισχύουν τα Ευρωπαϊκά πρότυπα, ή τα εθνικά πρότυπα που ισχύουν


κατ'εφαρμογή των προηγουμένων, ή ευρωπαϊκές τεχνικές Εγκρίσεις, ή τέλος κοινές
τεχνικές προδιαγραφές .

3. Εκτος εαν προδιαγράφεται διαφορετικά,όλα τα πρότυπα και κανονισμοί θα πρεπει να είναι


στις πιο προσφατες εκδόσεις τους, κατα το χρόνο Δημοπράτησης, συμπεριλαμβανόμενων
και των σχετικών τροποποιήσεων.

4. Επισημαινεται οτι είναι δυνατον η Υπηρεσια (κατα την απολυτη κριση της) να δεχθει
υλικα με αλλες ισοδυναμες ή καλλυτερες Προδιαγραφες από τις αναφερομενες στην
σχετικη Τεχνικη Προδιαγραφη.

5. Σαν ΠΤΠ χαρακτηρίζονται οι Πρότυπες Τεχνικές Προδιαγραφές Εργων οδοποιίας , που


έχουν εγκριθει από το ΥΠΕΧΩΔΕ (πρωην ΥΔΕ).

6. Όσες φορές αναφέρεται ότι κάποια εργασία ή υλικό θα κατασκευασθει σύμφωνα με


ορισμένο πρότυπο ή ΠΤΠ ή άλλη προδιαγραφή , εξυπακούεται ότι είναι υποχρεωτική και
η εκτέλεση όλων των αντιστοίχων δοκιμών που προδιαγράφονται έστω και ως
προαιρετικές, στοπρότυπο αυτό ή τις προδιαγραφές αυτές , οι δε σχετικές δαπάνες
περιλαμβάνονται στις αντίστοιχες τιμές μονάδος Τιμολογίου.
7. Όπου το κείμενο των Τ.Π. της μελέτης είναι διαφορετικό του κειμένου της ΠΤΠ ,
(εκδόσεως 1966 ΥΔΕ) ή των αποδεκτών προτύπων ή άλλων προδιαγραφών , στα οποία
αναφέρεται , υπερισχύει το κείμενο των Τ.Π. της μελέτης .

8. Οι εργασίες γενικώς θα εκτελεσθούν με βάση τα εγκεκριμένα σχέδια της μελέτης ή όποιες


τροποποιήσεις ή συμπληρώσεις γίνουν ή εγκριθούν από την επιβλέπουσα υπηρεσία .
Εργασίες που εκτελέστηκαν σε διαστάσεις, βάρη ή αριθμό μεγαλύτερα από τα
προβλεπόμενα στην μελέτη ή σε όποιες τροποποιήσεις ή συμπληρώσεις γίνουν από την
επιβλέπουσα υπηρεσία, γίνονται από τεχνική άποψη αποδεκτές μόνο εφ΄όσον δεν
παραβλάπτουν , κατά την κρίση της επιβλέπουσας υπηρεσίας, την ασφάλεια και /ή την
λειτουργικότητα του όλου έργου.

3. Μηχανήματα, συσκευές και υλικά

Ολα τα μηχανήματα, συσκευές και υλικά που θα χρησιμοποιηθούν στα έργα θα είναι τα
πλέον κατάλληλα για την εργασία για την οποία προορίζονται. Θα είναι καινούργια, άριστης
ποιότητας, και τυποποιημένα, χωρίς ελαττώματα και επιλεγμένα για μεγάλη διάρκεια ζωής
με την ελάχιστη δυνατή συντήρηση. Πρέπει να ικανοποιούν τους ισχύοντες κανονισμούς
ελληνικούς ή ξένους ή τους κανονισμούς που aναφέρονται στις επί μέρους προδιαγραφές των
υλικών ή εξοπλισμού.

3.1. Διαδικασία έγκρισης υλικών και εξοπλισμού

Κάθε υλικό ή εξοπλισμός υπόκειται στην έγκριση της αρμόδιας Τεχνικής Υπηρεσίας και του
επιβλέποντα Μηχανικού, που έχει το δικαίωμα απόρριψης οποιουδήποτε υλικού που η
ποιότητα ή τα ειδικά χαρακτηριστικά του κρίνονται μη ικανοποιητικά ή ανεπαρκή για την
καλή λειτουργία του όλου έργου και την ασφάλεια και υγιεινή των εργαζομένων.

3.2. Αντίσταση σε Χημική διάβρωση

Ολα τα υλικα και εξαρτήματα που θα έρχονται σε άμεση επαφή με τα λυματα θα είναι
ανθεκτικά στην τριβή και στις διαβρώσεις που προκαλούνται από αυτα και θα πρέπει να
διατηρούν τις ιδιότητες τους χωρίς να υφίστανται γήρανση από τον καιρό, την έκθεση στο
φως ή οποιαδήποτε άλλη αιτία.

3.3 Εκτέλεση εργασίας

Η εκτέλεση της εργασίας και εν γένει τα φινιρίσματα θα είναι πρώτης ποιότητας και
σύμφωνα με τις καλύτερες εφαρμοζόμενες πρακτικές.

4. Εργαζόμενοι

Ο Εργολάβος θα διαθέτει όλο το ειδικευμένο και μη ειδικευμένο προσωπικό που απαιτείται


για την περάτωση της εγκατάστασης του εξοπλισμού. Η ποιότητα της εργασίας θα είναι
ανωτάτου επιπέδου για κάθε είδος εγκατάστασης και σύμφωνα με τις καλύτερες σύγχρονες
πρακτικές και μεθόδους. Γενικά, ο Εργολάβος θα προσλάβει ειδικευμένους και ικανούς
εργαζόμενους κατάλληλους για να αναλάβουν το κάθε επί μέρους έργο.
5. Γενικές Προδιαγραφές Αποχέτευσης

 DIN 18200 Ιnspection of construction materials. Structural members and types of


construction; general principles

 DIN 19543 General requirements for joints in drains and sewers.

 DIN 19550 General requirements for pipes and fittings for buried drains and sewers.

 DIN 4033 Drains and sewers ; code of practice for construction.

Ο Αναδοχος είναι δυνατον να ζητησει την εφαρμογη στην θεση των ανωτερω ή /και των
Προδιαγραφων που αναφερονται στην συνεχεια σε καθε Τ.Π., αλλων Προτυπων και
Προδιαγραφων της Ε.Ε. η/και μεμονωμενης χωρας της Ε.Ε. . Στην περιπτωση αυτη
απαιτειται εγκριση της Υπηρεσιας στην οποιαν ο Αναδοχος υποχρεουται να προσκομισει εις
διπλουν τον σχετικο Κανονισμο - Προδιαγραφη - Προτυπο το οποιο θελει να εφαρμοσει. Η
αποφαση της Υπηρεσιας εγκειται στην απολυτη κριση της.

Οι Ελληνικοι Κανονισμοι, Προτυπα και Προδιαγραφες είναι υποχρεωτικης ισχυος σε καθε


περιπτωση ακομα και αν δεν μνημονευονται ρητα στο παρον τευχος.

6. Διαχειριση των υλικων από τον Αναδοχο

Ο Ανάδοχος είναι υπεύθυνος για την παραλαβή , αποσυσκευασία, διαβάθμιση , απογραφικό


έλεγχο, σήμανση, μεταφορά και οποιοδήποτε άλλο απαραίτητο χειρισμό για όλα τα υλικά
ειτε τα προμηθευεται ο ιδιος ειτε παρεχονται από την Υπηρεσια οποτε η παροχή και
σήμανση των υλικών θα πρέπει να γίνεται παρουσία του Αναδόχου και της Υπηρεσίας.
Ολες οι σωλήνες, σύνδεσμοι και άλλα υλικά επί του εργοταξίου πρέπει να επιθεωρούνται
προσεκτικά απο τον Ανάδοχο. Κάθε ζημιά, ελάττωμα ή άλλο μειονέκτημα που θα
παρατηρείται θα καταγράφεται από τον Ανάδοχο και θα ελέγχεται από την Υπηρεσία.
Τα ελαττωματικά υλικά ή αυτά που έχουν υποστεί ζημιές πρέπει να αντικαθίστανται με νέα ή
επισκευασμένα υλικά , ανάλογα με τις εντολές της Υπηρεσίας, χωρίς καμμία δικής της
δαπάνη.
Τα υλικά θα πρέπει να μεταφέρονται από τον ανάδοχο από την θέση λήψης ή παραγωγής
τους στα σημεία παράδοσης ή αποθήκευσης και σε συνέχεια στα σημεία χρησιμοποίησής
τους, όπου απαιτείται. Η φόρτωση, ανάρτηση, εκφόρτωση, στίβαξη και φύλαξη των υλικών
πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και κατά τέτοιο
τρόπο , ώστε οι σωλήνες ή τα άλλα υλικά και η επενδυμένη ή βαμμένη επιφάνειά τους να
είναι επαρκώς προστατευμένη απο βλάβες ή απώλειες κάθε στιγμή.
Ο Ανάδοχος πρέπει να επισκευάσει ή να αντικαταστήσει όλα τα υλικά που εφθάρησαν ή
καταστράφησαν για οποιαδήποτε αιτία και να επισκευάσει ή να αντικαταστήσει όλες τις
κατεστραμένες επιφάνειες αδαπάνως για την Υπηρεσία.
Ο Ανάδοχος πρέπει να εξασφαλίσει τη φύλαξη όλων των υλικών αδαπάνως για την
Υπηρεσία. Οπου απαιτείται η φύλαξη με προστασία απο τα καιρικά φαινόμενα, όπως στην
περίπτωση του τσιμέντου , ο Ανάδοχος θα παρέχει τέτοια φύλαξη όσο είναι απαραίτητη για
να διατηρεί τα υλικά στην κατάσταση που ήταν όταν κατασκευάσθηκαν.
Εκεί όπου στιβάζονται ή φυλάσσονται οι σωλήνες , η περιοχή θα είναι επίπεδη και ελεύθερη
από προεξοχές.
Οι αποστάσεις στήριξης των σωλήνων θα είναι τέτοιες ώστε να μην υποβάλλονται αυτοί σε
καταπονήσεις και καμπτικές παραμορφώσεις.
Υποχρεωτικά θα χρησιμοποιούνται τάκοι και οι τυχόν φλαντζες στην κάτω στρώση δεν θα
ακουμπούν στο έδαφος. Οταν οι σωλήνες στοιβάζονται σε σχήμα πυραμιδας, η κάτω στρώση
πρέπει να είναι ασφαλώς στερεωμένη ώστε να αποφευχθει κατάρρευση ολοκλήρου του
σωρού όταν προστίθενται οι επομενες στρώσεις. Κανένας σωρός δεν θα υπερβαίνει τα δυο
μέτρα ή δυο σωλήνες, όποιο απο τα δυο είναι το μεγαλύτερο.

8. Τοποθετηση σωληνων

Οι καθε ειδους σωλήνες θα ανυψώνονται ή θα κατεβαίνουν απο το ένα επίπεδο στο άλλο με
τη βοήθεια γερανών ή άλλου εξοπλισμού με κατάλληλες μπούμες ή αποστατικές ράβδους.
Σωλήνες διαμέτρου 200 χλσ. και μεγαλύτερης πρέπει να ανυψώνονται με τρόπο που να
προσαρμοζεται στην καμπυλότητα του σωλήνα. Κατά τη φόρτωση των σωλήνων, κάθε
σωλήνας θα καταβιβάζεται στη θέση του χωρίς να πέφτει έτσι ώστε να τοποθετείται ομαλά
κοντά στους άλλους σωλήνες. Οταν οι σωλήνες τοποθετούνται απευθείας σε καταστρώματα
ή άλλες επίπεδες επιφάνειες , οι επιφάνειες αυτές θα πρέπει να είναι καθαρές από
προεξέχουσες κεφαλές κοχλιών, ανώμαλες περιοχές ή χαλαρά σκληρά υλικά, όπως βραχώδη
υλικά, που μπορεί να καταστρέψουν τους σωλήνες ή την επένδυσή τους.
Κανένας σωλήνας δεν πρέπει να σύρεται στο έδαφος ή να υπόκειται σε χαραγές ή
προσκρούσεις που μπορεί να προκαλέσουν ζημίες ή υπερφόρτιση κατά τη διάρκεια των
χειρισμών.
Για την συνδεση των σωληνων θα χρησιμοποιουνται καθε φορα καταλληλες διαταξεις,
εργαλεια και μηχανηματα συμφωνα με τους κανονες της τεχνικης και τις οδηγιες του
κατασκευαστη. Η Υπηρεσια κατα την απολυτη κριση της είναι δυνατον να απαιτησει την
εφαρμογη συγκεκριμμενης μεθοδου, διαταξεων, εργαλειων και μηχανηματων. Οι εργασιες
αυτες με οποιαδηποτε μεθοδο και εαν γινουν δεν αμοιβονται ιδιαιτερως.
Τ.Π. 2 ΕΚΧΕΡΣΩΣΕΙΣ - ΕΚΡIΖΩΣΕΙΣ

1. Αντικείμενο

Αυτή η Τεχνική Προδιαγραφή αναφέρεται στις εργασίες εκχερσώσεων και εκριζώσεων που
απαιτούνται για την κατασκευή των δικτύων αποχέτευσης ομβρίων και ακαθάρτων καθώς
και των τεχνικών έργων που τα συμπληρώνουν.

2. Εργασίες που θα εκτελεσθούν

2.1 Εκχέρσωση

Η περιοχή εκτέλεσης των έργων, η οποία περιλαμβάνει τις ζώνες που καταλαμβάνουν οι
τάφροι για την τοποθέτηση των αγωγών και ο χώρος γενικά που θα εκσαφεί για την
κατασκευή των τεχνικών έργων, πρέπει να καθαριστεί από τα δένδρα, θάμνους και άλλα
υλικά, εφόσον εμποδίζεται η εργασία εργατών και μηχανημάτων. Τα προϊόντα εκχέρσωσης
θα απομακρύνονται και θα διατίθενται σε κατάλληλους χώρους που θα έχουν εγκριθεί από
την Επιβλέπουσα Υπηρεσία. Σημειώνεται ότι η μεταφορά των προϊόντων εκχέρσωσης σε
μέγιστη απόσταση 50 μέτρων δεν αποζημιώνεται ιδιαιτέρως.

2.2 Εκρίζωση

Η επιφάνεια του εδάφους μέσα στα όρια της ζώνης κατάληψης των τάφρων για την
τοποθέτηση των αγωγών και του χώρου θεμελίωσης των προβλεπόμενων τεχνικών έργων,
πρέπει να καθαριστεί από τις ρίζες δένδρων ή μεγάλων θάμων σε βάθος μέχρι 0,60 μ.,
εφόσον απ’ αυτές εμποδίζεται η εργασία εργατών και μηχανημάτων. Τα προϊόντα της
εκρίζωσης θα απομακρύνονται και θα διατίθενται σε κατάλληλους χώρους που θα έχουν
εγκριθεί από την Επιβλέπουσα Υπηρεσία. Σημειώνεται ότι η μεταφορά των προϊόντων
εκρίζωσης σε μέγιστη απόσταση 50 μέτρων δεν αποζημιώνεται ιδιαιτέρως.

3. Επιμέτρηση και πληρωμή

Για την εκτέλεση των εργασιών εκχέρσωσης και εκρίζωσης ο ανάδοχος δεν αποζημιώνεται
ιδιαιτέρως επειδή οι σχετικές δαπάνες θεωρείται ότι συμπεριλαμβάνονται στις τιμές μονάδας
των εκσκαφών τάφρων, όσον αφορά τις ζώνες κατάληψης των τάφρων, και τις τιμές μονάδας
των γενικών εκσκαφών τεχνικών έργων όσον αφορά τα τελευταία. Eφ΄ όσον δεν ορίζεται
διαφορετικά , ο Ανάδοχος δικαιούται αποζημίωσης για την μεταφορά των προϊόντων
εκχέρσωσης και εκρίζωσης σε αποστάσεις μεγαλύτερες των 50 μέτρων, βάσει του σχετικού
άρθρου του Τιμολογίου για φορτοεκφόρτωση και μεταφορά προϊόντων εκσκαφής. Στην
περίπτωση αυτή η επιμέτρηση των προϊόντων γίνεται στο αυτοκίνητο σε κυβικά μέτρα (Μ3).
Τ.Π. 3 EKΣΚΑΦΕΣ

1. Αντικείμενο

- Η Τεχνική αυτή προδιαγραφή αναφέρεται στις πάσης φύσεως εκσκαφές που απαιτούνται
για την κατασκευή του έργου της παρούσας μελέτης.

- Στις εκσκαφές αυτές περιλαμβάνονται εκσκαφές που εκτελούνται δια χειρών η


καταλλήλων μηχανικών μέσων, εντός η εκτός κατοικημένων περιοχών, γενικές εκσκαφές
Φρεατιων, η αγωγών ασχέτως πλάτους σκάμματος και εκτέλεσης των εργασιών εν ξηρω η
με την παρουσία νερού βάθους μικρότερου των τριάντα εκατοστών (0,30 μ) η υπό άντληση.

2. Χαρακτηρισμοί εδαφών
Οι εκσκαφές ταξινομούνται ανάλογα με τον χαρακτήρα τους από τεχνική άποψη και για την
πληρωμή τους , στις εξης βασικές κατηγορίες:

1. Εκσκαφές ορυγμάτων εντός κατοικημένων περιοχών , που περιλαμβάνουν όλες τις


εκσκαφές για την κατασκευή των αγωγών των δικτύων ύδρευσης , αποχέτευσης
ακαθάρτων και ομβρίων υδάτων με τα συναφή τεχνικά έργα (φρεάτια , μικρά
αντλιοστάσια κλπ.).

2. Εκσκαφές τάφρων ή διωρύγων εκτός κατοικημένων περιοχών, που περιλαμβάνουν


και τις εκσκαφές διευθέτησης σημαντικών φυσικών ρευμάτων εκτός των κατοικημένων
περιοχών . Στην κατηγορία αυτή των εκσκαφών , η πρόσθετη εργασία για την
διαμόρφωση των πρανών και του πυθμένα των τάφρων για την υποδοχή επενδύσεων από
οποιοδήποτε υλικό (επενδύσεις από σκυρόδεμα , συρματοκιβώτια κλπ.) αποζημιώνονται
ιδιαιτέρως.

3. Γενικές εκσκαφές και εκσκαφές θεμελίων τεχνικών έργων , που περιλαμβάνουν το


σύνολο των εκσκαφών που απαιτούνται για την θεμελίωση και κατασκευή των τεχνικών
έργων ( μεγάλα αντλιοστάσια , τεχνικά αρχής αγωγών ομβρίων κλπ. ).

Οι παραπάνω κατηγορίες εκσκαφών ανάλογα με την φύση του εδάφους κατατάσσονται σε


δυο κατηγοριες:

α) γαιώδεις - ημιβραχώδεις εκσκαφές : Ως γαίες - ημίβραχος, χαρακτηρίζονται εδάφη


μαλακά η ημίσκληρα όπως π.χ. η αργιλος, η μαργα,ο πηλος,τα αμμοχαλικα, οι χαλικες,οι
κροκαλες,οι λιθοι,οι μεμονωμενοι ογκολιθοι ογκου μικροτερου των 0.20μ,οι
σταθεροποιημενες λογω χημικων αντιδρασεων στρωσεις αμμου η χαλικων και γενικά κάθε
έδαφος του οποίου η εκσκαφή επιτυγχάνεται είτε δια χειρών (δια σκαπάνης η πικουνίου),
είτε με συνήθη αλλά ισχυρά εκσκαπτικά μηχανήματα με τα οποία επι πλέον καθίσταται
δυνατή και η από το όρυγμα άμεση απομάκρυνση των προιόντων εκσκαφής.

β) εκσκαφές βραχώδεις : Ως βράχος, χαρακτηρίζονται ολα τα μη αποσαθρωμενα


συμπαγη πετρωματα που υπαρχουν εις μεγαλους ογκους, κατα στρωματα, τα ισχυρως
συσσωρευμενα κροκαλοπαγη πετρωματα καθως και οι μεμονωμενοι βραχοι ογκου
τουλαχιστον 0.50μ. Η εξόρυψη αυτών επιτυγχάνεται, είτε με χρήση εκρηκτικών υλών, είτε
με αερόσφυρες οποιουδήποτε τύπου και αποδόσεως, όταν η χρήση εκρηκτικών υλών
αποκλείεται για λόγους ασφαλείας.

Για τον χαρακτηρισμό των εδαφών ισχύει η Π.Τ.Π. Χ1 του Υπουργείου Δημοσίων Εργων
και η καταταξη των εδαφων γινεται με την συνταξη Πρωτοκολλου χαρακτηρισμου συμφωνα
με τις διαταξεις περι Πρωτοκολλων Αφανων Εργασιων .

Μετά την ολοκλήρωση της εκσκαφής ενός τμήματος αγωγού , οφείλει ο Ανάδοχος να
καλέσει τον Επιβλέποντα, προκειμένου αυτός να μεριμνήσει δια τη σύνταξη πρωτοκόλλου
χαρακτηρισμού εδάφους, το οποίον θα υπογράφεται αρμοδίως.

Το πρωτόκολλο θα αναφέρεται σε ποσοστό όγκου επι μιας εκ των ανωτέρω δύο


κατηγοριών (α ή β). Εάν ο Ανάδοχος για ορισμένα τμήματα παραλείψει την ανωτέρω
διαδικασία για την σύνταξη πρωτοκόλλου χαρακτηρισμού, αυτά τελικώς θα χαρακτηρισθούν
ως γαιώδη - ημιβραχώδη.

3. Αναγνώριση του εδάφους, χαράξεις, χωριοσταθμίσεις, προσαρμογή της μελέτης

3.1 Αναγνώριση του εδάφους - ερευνητικές τομές

Πριν απο την έναρξη εκτέλεσης του έργου ο Ανάδοχος οφείλει να προβεί σε προσεκτική
αναγνωριση του εδάφους στο οποίο πρόκειται να κατασκευαστεί το έργο. Εκτός απο τα
εμφανή εμπόδια πάνω στο έδαφος, ο Ανάδοχος πρέπει να αναζητήσει και να επισημάνει τα
αφανή εμπόδια μέσα στο έδαφος και κυρίως τους διάφορους αγωγούς Εταιρειών Κοινής
Ωφελείας (Δ.Ε.Η.,Ο.Τ.Ε., κ.λπ.) και επισης τους σημαντικούς Δημοτικούς ή Ιδιωτικούς
Αγωγούς αποχέτευσης και ύδρευσης. Η αναζήτηση τέτοιων στοιχείων θα γίνει με τη
συγκέντρωση πληροφοριών και διαγραμμάτων, την εξέταση υπαρχόντων φρεατίων και με
κατάλληλες ερευνητικές τομές οι οποίες είναι δυνατον να εκτελεσθούν μόνο κατόπιν
έγγραφης άδειας της Υπηρεσίας και θεωρησης απο τις αλλες αρμοδιες υπηρεσιες και αρχες .
Τα αποτελέσματα της παραπάνω έρευνας θα απεικονιστούν σε οριζοντιογραφία στην οποία
θα περιλαμβάνονται και τα προς εκτέλεση έργα και θα υποβληθούν στην Υπηρεσία.Επίσης,
στις μηκοτομές οι οποίες θα υποβληθούν στην Υπηρεσία σε εφαρμογή της επόμενης
παραγράφου 3.2., θα περιληφθούν όλα τα επί ή εντος του εδάφους υπάρχοντα εμποδια στην
κατασκευή των έργων.

Οι ερευνητικές τομες θα γίνουν σε θέσεις που θα υποδειχθούν από την υπηρεσία σε


συνεργασία με τον Ανάδοχο που θα προσκομίσει τα διαγράμματα άλλων υπηρεσιών. Η
εκσκαφη θα γίνει μετά ιδιαίτερης προσοχής είτε με μηχανικά μέσα είτε με τα χέρια εως ότου
εντοπισθεί ο αγωγός και αφού εξασφαλισθεί με μετρήσεις από σταθερά σημεία υψομετρικά
και οριζοντιογραφικά ο Ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να επιχώσει την τομή που
διανοίχθηκε με κατάλληλα υλικά που θα υποδεικνύονται από την υπηρεσία, προσεκτικά
χωρίς να προκληθεί βλάβη στον αγωγό .

Για όλες τις παραπάνω εργασίες ο Ανάδοχος δεν δικαιούται καμία αποζημίωση,εκτός
απο τις ερευνητικές τομες για τις οποίες θα πληρωθεί σύμφωνα με τις αντιστοιχες
συμβατικές τιμες μονάδας.

3.2. Χαράξεις, χωροσταθμίσεις, προσαρμογή της μελέτης.


Μετά την εγκατάστασή του στο Εργο, ο Ανάδοχος οφείλει να προβεί με δικές του δαπάνες
στη χάραξη, πασσάλωση και χωροστάθμιση των αξόνων των έργων που πρόκειται να
εκτελέσει, σύμφωνα με τα σχέδια της εγκεκριμένης μελέτης και το εγκεκριμένο πρόγραμμα
κατασκευής του έργου. Στη συνέχεια ο Ανάδοχος θα συντάξει μηκοτομές των αγωγών με τα
πραγματικά στοιχεία του εδάφους που έλαβε (υψόμετρα, μήκη) και με εφαρμογή των
τυπικών διατομών των αγωγών της εγκεκριμένης μελέτης και θα σημειώσει πάνω στις
μηκοτομές αυτές όλα τα υφιστάμενα εμπόδια, εντός η επι του εδάφους, τα οποία θα
προκύψουν από τη σχετική έρευνα της προηγούμενης παραγράφου 3.1. Οι μηκοτομές αυτές
θα υποβληθούν στην Υπηρεσία για έγκριση.

Η Υπηρεσία διατηρεί το δικαίωμα να ζητήσει διορθώσεις ή και αλλαγές στις μηκοτομές


αυτές και ο Ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να συμμορφωθεί προς τις απαιτήσεις της
Υπηρεσίας και να υποβάλλει εκ νέου τις διορθωμένες σύμφωνα με τις απαιτήσεις της
Υπηρεσίας μηκοτομές, χωρίς ιδιαίτερη αποζημίωση.

Οι παραπάνω μηκοτομές, μετά την τελική τους έγκριση από την Υπηρεσία θα αποτελέσουν
τη βάση για την κατασκευή του έργου και για τις επιμετρητικές εργασίες. Ο Ανάδοχος
ευθύνεται για την ακριβή τήρηση των τοπογραφικών στοιχείων που θα του δοθούν και για
την εξασφάλιση των σταθερών υψομετρικών αφετηριών, των αξόνων και των σημείων
χάραξης και είναι υποχρεωμένος να αποκαταστήσει κάθε σχετική βλάβη η καταστροφή από
οποιαδήποτε αιτία και να προέρχεται και εν ανάγκη να ξανακάνει τη χάραξη, χωρίς ιδιαίτερη
αποιζημίωση.

Ο Ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να πυκνώσει το δίκτυο των υφιστάμενων υψομετρικών


αφετηριών του Δημοσίου, με νέες βοηθητικές αφετηρίες κατά μήκος του έργου, εφ' όσον
υπερβαίνει τα 400 μ. Ο καθορισμός των απολύτων Υψομέτρων των νεών αφετηρίων θα
γίνεται με διπλή χωροστάθμιση που θα εξαρτάται από τις υφιστάμενες αφετηρίες του
Δημοσίου. Η δαπάνη για την πύκνωση το δικτύου των υφισταμένων υψομετρικών
αφετηριών βαρύνει τον Ανάδοχο. Επι πλέον ο Ανάδοχος είναι υποχρεωμένος, εφ' όσον
παρουσιαστεί η ανάγκη, να διαθέσει στον Επιβλέποντα το απαιτούμενο προσωπικό, εργαλεία
και υλικά για τον έλεγχο και επαλήθευση των χαράξεων και των χωροσταθμήσεων.

4. Εκσκαφές ορυγμάτων εντός κατοικημένων περιοχών

4.1 Εργασίες και τρόπος εκτέλεσης

4.1.1 Γενικά περί του τρόπου εκτέλεσης

Ο Ανάδοχος θα εκτελέσει όλες τις απαιτούμενες εκσκαφές σε οποιασδήποτε κατηγορίας


εδάφους σύμφωνα με τις διαστάσεις που ορίζονται στα εγκεκριμένα σχέδια, την Τεχνική
Εκθεση και τις Τεχνικές Προδιαγραφές με οποιοδήποτε μέσο, δηλ. με τα χέρια , μηχανήματα
, εκρηκτικές ύλες , ανάλογα με την φύση των εδαφών , τις τοπικές συνθήκες και τα
υφιστάμενα εμπόδια , χωρίς από την ελευθερία για την εκλογή του τρόπου εκσκαφής να
δημιουργείται στον Ανάδοχο οποιοδήποτε δικαίωμα για πρόσθετη αποζημίωση εκτός από
εκείνη η οποία προκύπτει από τον χαρακτηρισμό του εδάφους.

Η Υπηρεσία διατηρεί το δικαίωμα να μη δεχθεί εκσκαφές με διαστάσεις μικρότερες από τις


συμβατικές. Αν κατά την εκσκαφή διανοίχθηκαν σκάμματα με διαστάσεις μεγαλύτερες από
τις συμβατικές διαστάσεις τα επιπλεον τμηματα επιχωνονται με αμμοχαλικο η (3Α). Ο
αναδόχος είναι υποχρεωμένος για την συμπυκνωμένη επίχωση με κατάλληλα υλικά μετά από
σχετική έγκριση της Υπηρεσίας. Οι δαπάνες της επιπλέον εκσκαφής και επανεπίχωσης
βαρύνουν αποκλειστικά τον ανάδοχο.

Επι πλέον, σε περίπτωση που ο Ανάδοχος εκτελέσει εκσκαφές σε βάθη μεγαλύτερα από τα
συμβατικά, είναι υποχρεωμένος χωρίς καμμία αποζημίωση να επανεπιχώσει το σκάμμα ως
το προβλεπόμενο από την μελέτη συμπυκνωμένο αμμοχάλικο υποστρωμάτων. Ο βαθμός
συμπυκνώσεως του αμμοχάλικου ορίζεται σε 95% της τροποποιημένης δοκιμασίας
PROCTOR.

Προκειμένου περί ορυγμάτων σωληνωτών αγωγών διαμέτρου (Φ) τα συμβατικά (Β) πλάτη
ορίζονται:

Αγωγοι PVC

Eξωτερικης διαμετρου 160 200 250 315 355 400 500 630
Πλατος ορυγματος (εκ.) 80 80 80 100 100 100 120 120

Αγωγοι απο Τσιμεντοσωληνες η αμιαντοτσιμεντοσωληνες

Eσωτερικης διαμετρου 20 30 40 50 60 80 100 120


Πλατος ορυγματος (εκ.) 80 80 100 100 120 130 150 180

εκτος αν αναφερονται διαφορετικα στα αλλα τευχη και στα σχεδια της μελετης.

Προκειμένου περί ορυγμάτων χυτων επι τοπου ορθογωνικων η αλλης πλην κυκλικης
διατομης τα συμβατικά (Β) πλάτη ορίζονται στα σχεδια της Μελετης και τα αλλα τευχη
δημοπρατησης.

4.1.2 Καθαίρεση οδοστρωμάτων

Για την εκτέλεση, επιμέτρηση και πληρωμή των εργασιών αυτών ισχύει η Τεχνική
Προδιαγραφή που αναφέρεται στην καθαίρεση και επαναφορά οδοστρωμάτων.

4.1.3 Αναπετάσεις

Η αναπέταση των προιόντων εκσκαφής θα γίνεται από οποιοδήποτε βάθος με τα χέρια ή


με μηχανικά μέσα και με δημιουργία ενδιάμεσων ξύλινων δαπέδων παταριών όπου είναι
δυνατό και απαραίτητο. Θα γίνεται δε κατά προτίμηση προς την μία πλευρά του ορύγματος
αφήνοντας λωρίδα 50 εκ. από το χείλος του , για την ασφαλή κυκλοφορία του
εργατοτεχνικού προσωπικού. Τα πλέον κατάλληλα υλικά εκσκαφής θα
επαναχρησιμοποιηθούν για την επανεπίχωση του ορύγματος σύμφωνα με την Τεχνική
Προδιαγραφή 3. Τα πλεονάζοντα ή ακατάλληλα για επανεπίχωση υλικά θα
μεταφέρονται το ταχύτερο δυνατό για απόρριψη σε εγκεκριμένες θέσεις από την Υπηρεσία
. Μεταφορές προϊόντων εκσκαφών σε απόσταση πάνω από 50μ. από την θέση
εκσκαφής αποζημιώνονται ιδιαίτέρως ή ή περιλαμβάνονται σε σχετικά άρθρα του
τιμολογίου.

4.1.4 Μορφώσεις παρειών και πυθμένα τάφρων


Τα τμήματα των παρειών και του πυθμένα των τάφρων τα οποία προβλέπονται σε επαφή
με το σκυρόδεμα και συνεπώς δεν προβλεπονται ξυλότυποι, ή σε επαφή με άμμο ή
αμμοχάλικο , θα διαμορφώνονται με τέτοιο τρόπο ώστε να εξασφαλίζουν το πάχος του
σκυροδέματος που προβλέπεται στα σχέδια και δεν θα καταβάλλεται η αξία της επί πλέον
ποσότητας σκυροδεμάτων που θα προκύψει από τον παραπάνω λόγο.

Ομοίως οι επιφάνειες επαφής μετά της ξυλοζεύξης πρέπει να μορφώνονται στοιχειωδώς


προκειμένου να επιτυγχάνεται καλή επαφή των μαδεριών επι των τοιχωμάτων των παρειών
της εκσκαφής. Για τις εργασίες μόρφωσης παρειών και πυθμένα των τάφρων καμμία
ιδιαίτερη αποζημίωση δεν αναγνωρίζεται στον ανάδοχο. Η σχετική δαπάνη περιλαμβάνεται
στις τιμές εκσκαφών του τιμολογίου.

Αν οι συμβατικές διαστάσεις εκσκαφών δεν δείχνονται στα σχέδια καιεφ' όσον δεν ορίζεται
διαφορετικά ορίζονται τα εξής:

α. Οι αποστάσεις των παρειών εκσκαφής ορυγματων, φρεατιων παρακολουθησης από των


επιφανειών του έργου, εφ' όσον προβλέπεται εξωτερικός ξυλότυπος και σε εδάφη γαιώδη -
ημιβραχώδη θα είναι 25 εκατ.Διαφορετικά σε εξ ολοκλήρου βραχώδη εδάφη και όπου δεν
απαιτηθεί εξωτερικός ξυλότυπος θα εφάπτονται.

β. Οι επιφάνειες των παρειών και του πυθμένα των τάφρων όπου προβλέπονται σε επαφή με
σκυρόδεμα ή των υλικών επιχωσεων (αμμοχαλίκο,αμμος κ.λ.π) θα διαμορφώνονται ομαλές
έτσι ώστε να εξασφαλίζουν τις διαστάσεις και τα πάχη που φαίνονται στα σχέδια με
επιτρεπόμενες κατ' ανοχη ανωμαλίες, εξοχές η κοιλότητες

 για τα γαιώδη και ημιβραχώδη μέχρι 3 εκατ. και

 για τα βραχώδη μέχρι 5 εκ.

Κάθε υπέρβαση στις εκσκαφές πέραν από τις παραπάνω ανοχές των εξοχών θα
εξομαλύνεται και των κοιλοτήτων θα πληρούται με σκυρόδεμα με δαπάνες του ανοδόχου.

4.1.5 Εκσκαφές με παρουσία νερού

Ο Ανάδοχος δεν δικαιούται καμία ιδιαίτερη αποζημίωση για αυξημένες δαπάνες


εκσκαφής, λόγω ύπαρξης υπογείων νερών, είτε όταν είναι δυνατές οι εκσκαφές χωρίς
άντληση αλλά με φυσική αποχέτευση των υπογείων νερών μέσα από τα εκσκαπτόμενα
ορύγματα, είτε όταν η στάθμη των υδάτων είναι μικρότερη των 0,30 μ. μετά παρέλεση 24
ωρών. Διαφορετικά ο Ανάδοχος αποζημιώνεται σύμφωνα με τα αναγραφόμενα στην Τ.Π.
περί αντλήσεων.
Δεν καταβάλλεται ιδιαιτερη αποζημίωση για εκσκαφές σε λασπώδη εδάφη διαρρεόμενα
από αγωγούς οποιασδήποτε φύσης η βόθρων η τέλος σε οποιοδήποτε έδαφος το οποίο
συντίθεται από οποιαδήποτε στοιχεία με οποιοδήποτε μεταξύ των ποσοστό.

4.1.6 Αντιστηρίξεις ορυγμάτων

Οσες φορές επιβαλλεται απο τη φύση του εδάφους και τα πλάτη και βάθη εκσκαφής
σύμφωνα με τις διατάξεις του Π.Δ.1073/81, ο Ανάδοχος θα εκτελεί την κατάλληλη
αντιστήριξη των παρειών του ορύγματος, όπως αυτη επιβάλλοται από τους κανόνες της
ασφάλειας και σύμφωνα με την αντίστοιχη Τ.Π. Τον τρόπο και την πυκνότητα των
αντιστηρίξεων θα ορίζει κάθε φορά ο Ανάδοχος σε συνεννόηση με την Υπηρεσία.

Σε καθε κατάπτωση παρειάς σκάμματος οι οποιεσδηποτε συνεπειες της ( π.χ. εργατικα


ατυχηματα ,ατυχηματα τριτων ,ζημιες κ.λ.π. ) βαρυνουν αποκλειστικα και μονο τον Αναδοχο
ο οποιος ειναι υποχρεωμενος σε καθε νομιμη αποζημιωση και αποκατασταση των ζημιων και
αναλαμβανει καθε σχετικη ποινικη και αστικη ευθυνη.

Η Υπηρεσία δικαιούται να επιβάλει στον Αναδόχο την εκτέλεση πρόσθετων αντιστηρίξεων


η ενίσχυση των υπαρχουσών σε όσα σημεία αυτή το κρίνει απαραίτητο. Παρά το δικαίωμα
αυτό της Υπηρεσίας και ανεξάρτητα αν μερικά η ολικά δεν ασκηθεί, ο Ανάδοχος παραμένει
πάντοτε μόνος και απόλυτα υπεύθυνος για την ασφάλεια των εκσκαφών που έγιναν.

Για όλες τις παραπάνω εργασίες αντιστήριξης, είτε αυτές έγιναν με πρωτοβουλία του
Αναδόχου, είτε κατόπιν συνεννοήσεως με την Υπηρεσία είτε αυτές επιβλήθηκαν από αυτη,
καταβάλλεται στον Ανάδιχο αποζημίωση , βάσει του σχετικού άρθρου του τιμολογίου.

4.1.7 Αντιστηρίξεις στύλων της ΔΕΗ ή του ΟΤΕ

Ο Ανάδοχος υποχρεούται στην κατάλληλη αντιστήριξη των στύλων της ΔΕΗ ή /και του
ΟΤΕ κοντά στο όρυγμα, εφ' όσον προκύπτει κίνδυνος πτώσεως αυτών κατά τις εργασίες
εκσκαφής του ορύγματος, μετά από σχετική γραπτή εντολή της αρμοδιας Υπηρεσίας. Για την
εργασία αυτή ο Ανάδοχος δεν αποζημιώνεται ιδιαίτερα πλην της χρησης γερανοφορου
οχηματος η δαπανη του οποιου βαρυνει την Υπηρεσια

4.1.8 Υποστηρίξεις αγωγών και τεχνικών έργων Οργανισμών Κοινής Ωφέλειας

Κατά την εκσκαφή των τάφρων τοποθετήσεως αγωγών θα συναντηθούν, εγκάρσια σ'αυτήν
και σε διάφορα βάθη, σωλήνες αποχετεύσεως, σωλήνες Υδρεύσης, καλώδια ΔΕΗ, ΟΤΕ, κλπ
ελεύθερα ή τοποθετημένα μέσα σε προστατευτικούς σωλήνες. Η θέση (περίπου) των
περισσοτέρων από τα εμπόδια αυτά θα είναι πιθανον γνωστή πριν απο την εκσκαφή από τα
σχέδια που έχει ο κάθε οργανισμός, των οποίων αντίγραφα θα ζητήσει ο ανάδοχος, καθώς
και απο τις ερευνητικες τομές που θα εκτελέσει πριν από την έναρξη των εργασιών ενώ
πιθανόν θα εντοπισθούν εμπόδια και κατά την εκσκαφή.

Ο Ανάδοχος, μετά από προηγούμενη προσεκτική αναγνώριση του εδάφους, θα προβαίνει


κατά την διάρκεια κατασκευής των έργων στην κατάλληλη υποστήριξη η ανάρτηση των
αγωγών ύδρευσης, αποχέτευσης, παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, τηλεπικοινωνιών κ.λ.π που
συναντούνται μέσα στο όρυγμα και θα λαμβάνει κάθε μέτρο για την προστασία των αγωγών
αυτών, ευθυνόμενος για κάθε βλάβη η οποία ήθελε προκληθεί στους αγώγους.

Οι παραπάνω εργασίες υποστήριξης η/ και ανάρτησης θα εκτελούνται σύμφωνα με τις


υποδείξεις των αρμοδίων υπαλλήλων των ενδιαφερομένων οργανισμών Κοινής Ωφελείας.
Οι σχετικές δαπάνες για τις εργασίες αυτές βαρύνουν τον Ανάδοχο και θεωρούνται ότι
καλύπτονται από τις συμβατικές τιμές μονάδας για εκσκαφές.

Ιδιαίτερη προσοχή θα ληφθεί κατά την επίχωση των ορυγμάτων στα οποία υπάρχουν
τέτοιοι αγωγοί προκειμένου να αποφευχθούν υποχωρήσεις του εδάφους κάτω από τους
αγωγούς με συνέπεια την παραμόρφωση η τη θραύση η την κατά οποιονδήποτε τρόπο βλάβη
του αγωγού. Γι' αυτό πρέπει να προστατεύονται οι μεγάλοι, κατά την κρίση του
επιβλέποντος, αγωγοί με την κατασκευή τεχνικού ανάλογου πλάτους για την ασφαλή έδραση
η για την ενίσχυση της στέψης από σκυρόδεμα Β160 πάχους 10 εκ.Μεταξύ της στέψης από
σκυρόδεμα και του αγωγού θα αφήνεται μικρό κενό 10 περίπου εκατοστών, πληρούμενο με
άμμο, για την επίτευξη ελαστικής έδρασης.

Κάθε ζημιά στους αγωγούς αυτούς που θα διαπιστώνεται ακόμη και μετά την επίχωση, θα
βαρύνει τον Ανάδοχο. Η απαιτούμενη επισκευή θα γίνεται από την Αναδοχο η απο την
Υπηρεσία στην οποία ανήκει ο αγωγός, σε βάρος του Αναδόχου, στον οποίο θα
καταλογίζονται συγχρόνως και όλες οι αποζημιώσεις που τυχόν θα καταβληθούν σε τρίτους
λόγω ζημιών από την παραπάνω αιτία.

Στην περίπτωση που η θέση των αγωγών είναι τέτοια που να απαιτείται η μετάθεσή τους,
η τελευταία θα γίνεται με δαπάνη του Εργοδότη. Στην περίπτωση αυτή ο Ανάδοχος δεν
δικαιούται καμία αποζημίωση λόγω προσθέτων δυσκολιών, καθυστερήσεων η άλλης αιτίας
που οφείλονται στην ανάγκη μετάθεσης του αγωγού εγκατάστασης Κοινής Ωφελείας, γιατί
θεωρείται ότι πριν από την υποβολή της προσφοράς του έλαβε όλες τις σχετικές πληροφορίες
και εκτίμησε όλες τις πρόσθετες δαπάνες λόγω μεταθέσεως του αγωγού.

Τέλος, ο Ανάδοχος πρέπει να λάβει κάθε μέτρο για την ασφάλεια του προσωπικού του η/και
τρίτων από πιθανούς κινδύνους εκ της διατηρήσεως των αγωγών στο ύπαιθρο κατά τη
διάρκεια των εκτελούμενων εργασιών, παραμένοντας μόνος και αποκλειστικός υπεύθυνος
για κάθε τυχόν ατύχημα η ζημια που θα προκληθεί από το λόγο αυτό.

Ενδεικτικος τρόπος στηρίξεως και εργασίας :

 Οταν εντοπισθεί κάποιος αγωγός, εγκάρσια στην τάφρο, που πρέπει να υποστηριχθεί
διακόπτεται η εκσκαφή στη θέση εκείνη σε πλάτος 0,50 μ. από κάθε πλευρά της
σωληνώσεως και σε βάθος μέχρι τον πυθμένα της τάφρου. Το τμήμα αυτό του εδάφους θα
εκσκαφεί με προσοχή και με τα χέρια, ύστερα από την ασφαλή στήριξη της σωληνσεως ,
θα αποκαλυφθεί η σωλήνωση μέχρι τη στάθμη έδρασής της οπότε και θα στηριχθεί ως
εξής: Γενικά η στήριξη θα γίνει με ανάρτηση της σωληνώσεως. Προς τούτο θα
τοποθετηθούν εγκάρσια στην τάφρο και πάνω από τη σωλήνωση δυο ξύλινοι δοκοί
διαστάσεων τουλάχιστον 8Χ8 εκ. ή σιδηροσωλήνες ή σιδερένιοι δοκοί με επαρκή αντοχή,
ικανή να σηκώσουν το βάρος της σωληνώσεως και το βάρος ενός εργάτου του πιθανόν να
στηρίζεται σε αυτές κατά τη διάρκεια της εκσκαφής , χωρίς κίνδυνο θραύσεως ή αισθητή
κάμψη των σωλήνων αυτών.

 Μετά την πλήρη τοποθέτηση των δοκών αναρτήσεως περνιούνται κάτω απο τη
σωλήνωση σε επαφή εγκάρσια υποθέματα τα οποία με σύρμα δένονται στους δοκούς.
Κατά κανόνα τα υποθέματα αυτά είναι ένα στο μέσο και δυο στα άκρα του ανοίγματος
της τάφρου.

 Εάν η σωλήνωση που πρόκειται να στηριχθεί αποτελείται απο πηλοσωλήνες ή


τσιμεντοσωλήνες μικρού μήκους, τότε όλοι οι επί μέρους σωλήνες πρέπει να αναρτηθούν
. Σ'αυτή την περίπτωση και σε οποιαδηποτε άλλη μπορεί να τοποθετηθεί ένα υπόθεμα
κατά μήκος της σωληνώσεως και η ανάρτηση να γίνει πιο εύκολη και σε περίπτωση που η
σωλήνωση είναι από χαλυβδοσωλήνα μπορεί να χρειάζεται ειδική στήριξη (επειδή η
αντοχή του είναι επαρκής συνηθισμένα ανοίγματα της τάφρου ) πέρα απο τα συνηθισμένα
μέτρα ασφαλείας του αναδόχου που προκύπτουν από τις γενικές ευθύνες του αναδόχου.
 Τα υποθέματα που αναφέρθηκαν προηγουμένως δεν πρέπει να παραλείπονται και να
γίνεται απ'ευθείας πρόσδεση των συρμάτων στη σωλήνωση, διότι αυτά προστατεύουν τη
σωλήνωση κατά την εκτέλεση των υπολοίπων εργασιών (εκσκαφές, τοποθέτηση σωλήνων
κλπ) τοποθετήσεως του αγωγού. Η ανάρτηση και πρόσδεση συρμάτων πρέπει να είναι
ισχυρή ομοιόμορφου τανύσεως αλλά όχι υπερβολική ώστε να αποφευχθεί και πτώση
καταπονήσεως των στηριζομένων σωλήνων. Μετά την τοποθέτηση του αγωγού και την
επίχωση της τάφρου και τη σωλήνωση, θα αφαιρεθούν τα υποθέματα και τα σύρματα
αναρτήσεως και θα συνεχιστεί η επίχωση.

4.1.9 Δυσχέρειες κατά την εκσκαφή δίπλα ή κάτω απο αγωγούς Οργανισμών Κοινής
Ωφελείας

Οπου κατά την εκτέλεση των εκσκαφών αποκαλυφθεί αγωγός Οργανισμού Κοινής Ωφέλειας
(ύδρευσης, αποχέτευσης, παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, τηλεπικοινωνιών κ.λ.π) -
ανεξάρτητα από την ανάγκη υποστήριξής του την οποία εκτελεί ο Ανάδοχος χωρίς
αποζημίωση η της μετάθεσης του που εκτελείται από την ενδιαφερόμενη Υπηρεσία με
δαπάνη του Εργοδότη - οφειλει να παρει ολα τα απαραιτητα μετρα για την προστασια του
και την σωστη εκτελεση των εργασιων.

Ο Ανάδοχος αποζημιώνεται ιδιαίτερα για τις πρόσθετες δυσχέρειες εκσκαφής που


προκύπτουν λόγω της υπάρξεως του αγωγού.

Περισσότεροι του ενός αγωγοί που περιλαμβάνονται μέσα σε ένα ιδεατό κύλινδρο διαμέτρου
1,00 μ. περί τον άξονα του μεγαλύτερου αγωγού, θεωρούνται για την αποζημίωση του
Αναδόχου σαν ένας αγωγός.

Τυχον απαιτουμενη μετάθεση αγωγων υδρευσης η αποχετευσης ειναι δυνατον μετα απο
συννενοηση με την Υπηρεσια να εκτελεσθει απο τον Αναδοχο.

4.1.10 Περιφράγματα - Φράγματα προστασίας

Κατά μήκος των σκαμμάτων θα τοποθετούνται (όπου είναι δυνατή η προσπέλαση) ξύλινα,
ανθεκτικά, συνεχή περιφράγματα για την πρόληψη ατυχημάτων από πτώση εργατών η
διαβατών μέσα στο σκάμμα. Επι πλέον θα τοποθετηθούν στα άκρα των σκαμμάτων και σε
άλλα επίκαιρα σημεία τα κατάλληλα σήματα για την ημέρα και λυχνίες ασφάλειας τη νύχτα,
για την πρόληψη ατυχημάτων. Η μορφή των περιφραγμάτων και ο τρόπος στηρίξεως πρέπει
να είναι της εγκρίσεως της Υπηρεσίας. Ο Ανάδοχος θα είναι ο μόνος υπεύθυνος για κάθε
ατύχημα που οφείλεται στην έλλειψη της περίφραξης ή στην ανεπάρκειά της.

Κατά μήκος των σκαμμάτων και κοντά στα χείλη τους ο Ανάδοχος θα δημιουργήσει ξύλινα
φράγματα μικρού ύψους, ικανά να συγκρατήσουν σκύρα, λίθους η χώματα που
παρασύρονται ως εκεί, ώστε να μην πέσουν στο σκάμμα και προκαλέσουν ατυχήματα.

Ο Ανάδοχος οφείλει επίσης να εξασφαλίσει την επικοινωνία μεταξύ των δύο πλευρών του
σκάμματος με κατασκευές, σε όποιες θέσεις υποδείξει η Υπηρεσία, πεζογεφυρών ή γεφυρών
για τροχοφόρα.

Για όλες τις παραπάνω εργασίες δηλαδή την κατασκευή περιφραγμάτων και φραγμάτων
ασφαλείας και την σηματοδότηση των ορυγμάτων δεν καταβάλλεται καμιά ιδιαίτερη
αποζημίωση στον Ανάδοχο,γιατί θεωρείται ότι οι σχετικές δαπάνες περιλαμβάνονται στις
συμβατικές τιμές μονάδας για εκσκαφές.

4.1.11 Διαβάσεις

Ο Ανάδοχος οφείλει να εξασφαλίσει την επικοινωνία για πεζούς μεταξύ των δύο πλευρών
του ορύγματος και για το σκοπό αυτό θα κατασκευάσει σε επίκαιρες θέσεις, οι οποίες θα
ορισθούν από την υπηρεσία, πεζογέφυρες ασφάλειας με κιγκλιδώματα. Για την εργασία
αυτή ο Ανάδοχος δεν αποζημιώνεται ιδιαιτέρως, γιατί θεωρείται ότι η σχετική δαπάνη
περιλαμβάνεται στις συμβατικές τιμές μονάδας για εκσκαφές.

4.1.12 Επανεπίχωση σκαμμάτων

Για την επανεπίχωση των σκαμμάτων ισχύει η αντίστοιχη Τεχνική Προδιαγραφή.

4.1.13 Αφανή Εμπόδια

Εφ' όσον κατά την ανόρυξη σκάμματος διαπιστωθεί ύπαρξη αφανούς εμποδίου, ο Ανάδοχος
υποχρεούται όπως καταστήσει τούτο γνωστό αμέσως στην Υπηρεσια προκειμένου να λάβει,
απ' αυτην σχετικές οδηγίες.Εφ'όσον από το γεγονός αυτό προκύψει καθυστέρηση των
εργασιών η τροποποίηση η και ματαίωση τους,ο Ανάδοχος δεν δικαιούται καμμία πρόσθετη
αποζημίωση.

4.1.14 Δυσμενείς συνθήκες εκσκαφής

Σε περιπτώσεις δυσμενών συνθηκων εκσκαφής, όπως σε χαλαρά εδάφη, υψηλά υπόγεια


ύδατα, μεγάλο βάθος και πλάτος σκάμματος, γειτονία κτιρίων, κ.λ.π, η επιβλέπουσα
υπηρεσία δικαιούται να ζητήσει την εκσκαφή του ορυγματος τοποθετήσεως των αγωγών
κατά τμήματα περιορισμένου μήκους και εν συνεχεία την εκτέλεση των επόμενων εργασιών,
μέχρι και της επιχώσεως κάθε τμήματος με τον ταχύτερο δυνατό ρυθμό και οπωσδήποτε πριν
από την εκσκαφή του επόμενου τμήματος, χωρίς καμμιά επιπλέον αμοιβή του Αναδόχου.

Σε περιπτώσεις υψηλών υπογείων υδάτων πρέπει οι αντλίες να λειτουργούν τον ελάχιστο και
τελείως απαραίτητο χρόνο, για την αποφυγή σημαντικής ταπείνωσης της στάθμης στο
γειτονικό έδαφος και για τον κίνδυνο πρόκλησης ρωγμών σε παρακείμενα κτίρια.
Ο ανάδοχος υποχρεούται να καταγράψει και απεικονίζει τυχόν εμφανείς ρωγμές σε
παρακείμενα του σκάμματος κτίρια γνωστοποιώντας τούτο και στην υπηρεσία πριν την
έναρξη των αντλήσεων, χωρίς ιδιαίτερη αμοιβή.

4.1.15 Χρήση εκρηκτικών υλών.

Γενικά , και μετά από έγκριση της Υπηρεσίας , προκειμένου να γίνει χρήση εκρηκτικών
υλών , σε εκτός κατοικημένων περιοχών , ο Ανάδοχος οφείλει να παίρνει υπόψη του τις
ισχύουσες Αστυνομικές Διατάξεις και να παίρνει όλα τα μέτρα για την ασφάλεια του
προσωπικού, παντός τρίτου και των παροδίων οικοδομών, έχει δε ακέραια την ευθύνη, για
ποινική και αστική για τυχόν ατύχημα.

Ο Ανάδοχος θα διατηρεί στο εργοτάξιο μόνο τα εκρηκτικά που απαιτούνται για τις εργασίες
μιας ημέρας.
Τα καψούλια θα φυλάσσονται ιδιαίτερα σε ξεχωριστό χώρο και μακριά από τις εκρηκτικές
ύλες.

4.2 Καθαιρέσεις

Η καθαίρεση θεμελίων η άλλων έργων από αόπλο η οπλισμένο σκυρόδεμα, η λιθόδεμα που
συναντιούνται στις θέσεις εκτέλεσης των έργων θα γίνεται με μηχανικά μέσα είτε με τα
χέρια, με τον πιο κατάλληλο για κάθε περίπτωση τρόπο.
Η έκταση της καθαίρεσης θα περιορίζεται σ' αυτή που καθόρισε γραπτά η υπηρεσία και τα
σχέδια της μελέτης. Πρόσθετη καθαίρεση δεν θα πληρώνεται στον Ανάδοχο που είναι
μάλιστα υποχρεωμένος να την αποκαταστήσει με δικα του έξοδα.

Η εργασία πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή για να μην διαταραχθεί το υπόλοιπο


τμήμα του σκυροδέματος

4.3 Εξυγίανση του εδάφους

Η Υπηρεσία έχει το δικαίωμα να ζητήσει από τον Ανάδοχο την τοπική εξυγίανση του
εδάφους κάτω από έναν αγωγό η φρεατιο παρακολουθησης. Η εξυγίανση αυτή συνίσταται
στην αντικατάσταση του εδαφικού υλικού κάτω από το τεχνικό έργο και σε βάθος που θα
οριστεί από την Υπηρεσία με συμπυκνωμένο κοσκινισμενο αμμοχάλικο . Ο βαθμός
συμπυκνώσεως ορίζεται στο 95% της τροποποιημένης δοκιμασίας PROCTOR.

Ο Ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να εκτελέσει την εργασία αυτή αποζημιωμένος τόσο για
την επί πλέον εκσκαφή όσο και για την προμήθεια, τοποθέτηση και συμπυκνωση του
αμμοχάλικου με τις αντίστοιχες συμβατικές τιμές μονάδας.

4.4 Αρση Καταπτώσεων

4.4.1 Γενικά

Ως καταπτώσεις χαρακτηρίζονται οι αποκοπές τμημάτων των πρανων των ορυγμάτων που


οφείλονται στη φύση και τη σύσταση των συναντωμένων εδαφών ειδικά αυτών που είναι
κεκορεσμένα σε νερό και λαμβάνουν χώρα κατά η μετά την εκτέλεση των εκσκαφών σε
τμήματα χωρίς αντιστήριξη.

Εάν γίνει κατάπτωση σε τμήματα στα οποια οι κανονισμοί οι προδιαγραφές και οδηγίες της
υπηρεσίας επιβάλλουν αντιστήριξη των πράνων ο ανάδοχος είναι μοναδικός υπεύθυνος για
την αποκατάσταση των ζημιών και υποχρεούται να προβεί στην άρση και απομάκρυνση των
χωμάτων και την επαναφορά της διατομής στις κανονικές διαστάσεις με κατάλληλο υλικό
της έγκρισης της Υπηρεσίας.

4.4.2 Τρόπος εκτέλεσης

Η άρση καταπτώσεων περιλαμβάνει όλες ανεξαιρέτως τις απαιτούμενες εργασίες για την
απομάκρυνση των προιόντων καταπτώσεων από τα ορύγματα με προσοχή με μηχανικά μέσα
η με τα χέρια καθώς και περαιτέρω εκσκαφή τυχόν επικινδύνων τμημάτων των αποκοπέντων
πράνων και μόρφωση των προκυπτόντων πρανών. Η παρουσία νερού κατά την εκτέλεση
των παραπάνω εργασιών όπως και έλλειψη συνοχής από αυτό το λόγο δεν διαφοροποιεί το
αντικείμενο των εργασιών οι οποίες σε κάθε περίπτωση αποζημιώνονται με την αυτή τιμή
μονάδος και βάσει αρχικών και τελικών διατομών που θα ληφθούν.

4.5 Συμβατικές διαστάσεις εκσκαφής

Τα υψόμετρα της συμβατικής στάθμης εκσκαφής των αγωγών ορίζονται στις μηκοτομές που
έχουν εγκριθεί από την Υπηρεσία. Τα αντίστοιχα υψόμετρα στις θέσεις των φρεατίων των
αγωγών προκύπτουν από τις παραπάνω μηκοτομές και τα σχέδια των φρεατίων της
εγκεκριμένης μελέτης.

Ως άνω επιφάνεια του σκάμματος , η οποία θα ληφθεί υπόψη για τις επιμετρήσεις, ορίζεται
ανάλογα με τη θέση του αγωγού, η στάθμη της επιφάνειας του δρόμου στον άξονα του
αγωγού.

Το συμβατικό βάθος εκσκαφής προκύπτει ως διαφορά μεταξύ των υψομέτρων της άνω
επιφάνειας του σκάμματος και της συμβατικής στάθμης εκσκαφής όπως αυτές ορίστηκαν
παραπάνω. Στις θέσεις των φρεατίων το συμβατικό βάθος εκσκαφής ορίζεται στο κέντρο της
κάτοψης του φρεατίου.

Τα συμβατικά πλάτη εκσκαφής ορυγμάτων για την κατασκευή των αγωγών ορίζονται στα
αντίστοιχα σχέδια των τυπικών διατομών των αγωγών.Τα όρια της συμβατικής επιφάνειας
εκσκαφής στις θέσεις των φρεατίων ορίζονται σε απόσταση 0,25 μ. απο τις εξωτερικές
παρειές των περιμετρικών τοιχωμάτων του αντίστοιχοι φρεατίου.

Οι "συμβατικές διατομές εκσκαφής" αγωγών ορίζονται απο το συμβατικό βάθος εκσκαφής και
απο το συμβατικό πλάτος εκσκαφής. Ανάλογα ισχύουν και για φρεάτια των αγωγών. Αν σε
ορισμένα τμήματα του έργου η συμβατική διατομή εκσκαφής δεν είναι δυνατόν να
υλοποιηθεί λόγω αστάθειας του εδάφους , μπορεί να κατασκευα σθεί σκάμμα
τραπεζοειδούς διατομής , μετά από πρόταση του Αναδόχου και έγκριση της Υπηρεσίας.Έτσι
για τα συγκεκριμένα τμήματα αυτά του έργου θα ισχύει η νέα τροποποιημένη διατομή
εκσκαφής.

Τα πρανή των ορυγμάτων των εκσκαφών θεωρούνται κατακόρυφα. Το κατακόρυφο των


παρειών θεωρείται συμβατικό ανεξάρτητα αν στην πραγματικότητα απαιτήθηκαν ηπιώτερες
κλίσεις κατασκευασθείσες χωρίς την έγκριση της Υπηρεσίας.

Στην περίπτωση που ο Ανάδοχο ς εκτελέσει εκσκαφές σε βάθη μεγαλύτερα από τα


συμβατικά χωρίς εντολή της Υπηρεσίας , είναι υποχρεωμένος χωρίς αποζημίωση να
εκτελέσει επανεπίχωση του ορύγματος μέχρι το κανονικό βάθος με αμμοχάλικο
υποστρώματος τεχνικών έργων ( βλ. σχετικές Τ.Π.) , ή άλλο υλικό που θα εγκρίνει η
Υπηρεσία.

4.6 Επιμέτρηση και πληρωμη εκσκαφών

Η εκσκαφή θα επιμετρειται βάσει του πραγματικού γεωμετρικού όγκου του


δημιουργούμενου ορύγματος, πλην όμως με μέγιστο όριο τον θεωρητικό όγκο ο οποίος
προκύπτει δια της εφαρμογής των στην μελέτη προβλεπομένων διαστάσεων των διατομών
των ορυγμάτων. Θα γίνει ξεχωριστά για κάθε τμήμα ορύγματος αγωγού μεταξύ δύο
γειτονικών φρεατίων , βάσει των στοιχείων της συμβατικής διατομής ή της τροποποιημένης
διατομής, στην αρχή , το τέλος και αν απαιτείται , σε εδιάμεσα σημεία του ορύγματος επί το
αντίστοιχο μήκος του ορύγματος. Μήκος του ορύγματος ορίζεται το τμήμα αυτού μεταξύ
των εξωτερικών παρειών δύο διαδοχικών φρεατίων.
Ο όγκος εκσκαφής ορύγματος για την κατασκευή των φρεατίων δεν επιμετράται, αν σαν
εργασία που αφορά τα φρεάτια εμπεριέχεται στην τιμή μονάδας των αντιστοίχων φρεατίων.

Ρητά διευκρινίζεται ότι οι επιπλέον ποσότητες πέραν των συμβατικών διαστάσεων δεν
επιμετρώνται ιδιαίτερα ακόμα και αν απαιτούνται για κατασκευαστικούς λόγους όπως η
αντιστήριξη των παρειών η η αφαίρεση των τύπων η η άρση καταπτώσεων.

Εφ' όσον ειδικοί λόγοι επιβάλλουν τυχόν αύξηση των διαστάσεων αυτών τότε πρέπει να
ζητείται εκ των προτέρων η έγγραφη συγκατάθεση της Υπηρεσιας. Σε τυχόν τμήματα
κατασκευών όπου δεν υπάρχουν λεπτομερή σχέδια, οι εργασίες εκσκαφής πληρώνονται
βάσει του πραγματικώς εκσκαφέντος όγκου.

Αντίστοιχα, η επιμέτρηση του όγκου της εκσκαφής ορύγματος για την κατασκευή
αντλιοστασίου, θα γίνει βάση της «συμβατικής επιφάνειας εκσκαφής» και του «συμβατικού
βάθους εκσκαφής», όπως αυτά ορίζονται προηγούμενα. Στις ειδικές περιπτώσεις εκσκαφών
σε ασταθές έδαφος (όπου θα ισχύει η «τροποποιημένη διατομή») η επιμέτρηση θα γίνεται
σύμφωνα με τον εγκεκριμένο από την Επιβλέπουσα Υπηρεσία τρόπο.

Στο αντικειμενο της παρουσας Τ.Π. περιλαμβανονται και δεν επιμετρουνται ιδιαιτερα οι
συσχετιζόμενες με τις εκσκαφές βοηθητικες εργασιες εστω και αν δεν γίνεται ιδιαίτερη
μνεία στην παρούσα. Για παράδειγμα ενδεικτικα αλλα οχι περιοριστικα περιλαμβάνονται:

 οι χαράξεις, πασσαλώσεις κ.λ.π.

 οι πάσης φύσεως αναγνωρίσεις, οι αναπετάσεις,οι εκρίψεις είτε εντός της τάφρου, είτε
μακριά των χειλέων για την δημιουργία του απαιτούμενου για την κίνηση του
προσωπικού διαδρόμου πλάτους 0,50 μ.

 τα ενδιάμεσα ξύλινα δάπεδα (πατάρια) τα προοριζόμενα για την αναπέταση των


προιόντων εκσκαφής εφ' όσον κατασκευάζονται αυτά και οι διαβάσεις, τα
περιφράγματα προστασίας, κ.λ.π οι μορφώσεις πρανών και πυθμένος ορυγμάτων για
την υποδοχή του έργου η δημιουργία κατάλληλης επιφανείας προς εφαρμογή
ξυλοζεύξεως.

 η μεταφορά και η διάστρωση των προιόντων εκσκαφής που θα χρησιμοποιηθούν στις


θέσεις προσωρινής αποθήκευσης (ντεπώ).

 Οι κατά την εκσκαφή εμφανιζόμενες δυσχέρειες οι προκαλούμενες από εδάφη υδαρή η


λασπώδη, τα οποία παρέμειναν στην κατάσταση αυτή κατόπιν γενόμενης αντλήσεως η
αποστραγγίσεως, ομοίως οι υποστηρίξεις αγωγών και τεχνικών έργων εγκαταστάσεων
κοινή ωφελείας κ.λ.π.

Δεν περιλαμβάνονται οι αντιστηρίξεις των πρανών και οι αντλήσεις υδάτων πέραν του
ύψους νερού 30 εκ. οι οποίες πληρώνονται ιδιαίτερα.
Η κατά βάθη κατάταξη των εκσκαφών θα γίνεται βάσει στοιχείων επιμετρήσεως των
ορυγμάτων. Ως αφετηρία για την μέτρηση του βάθους των εκσκαφών, λαμβάνεται το
χαμηλότερο σημείο του εδάφους στην περίμετρο του.

Η κατά κατηγορία εδάφους κατάταξη των εκσκαφών θα γίνεται σε ποσοστά του όγκου του
αντιστοιχούντος σε κάθε εξεταζόμενη διατομή. Σημειωνεται οτι η εκσκαφη βασεων η
υποβασεων οδοστρωματων εστω και αν γινει με την χρηση αεροσφυρας δεν χαρακτηριζεται
σε καμμια περιπτωση βραχωδης και πληρωνεται με την τιμη των εκσκαφων γαιων η
ημιβραχου.

Ρητά επισημαίνεται οτι ουδεμιά πρόσθετη αποζημίωση θα καταβληθεί στον Αναδοχο λόγω
του εξοπλισμου που χρησιμοποιει , όποιος εξοπλισμός κι αν είναι .

Η προσωρινή στήριξη των αγωγών ΟΚΩ όπως και η επανακατασκευή των στοιχείων αυτών
που θα χρειασθεί, π.χ. τούβλα, κλπ περιλαμβάνονται στην τιμή των αγωγών και δεν
αποζημιώνονται ιδιαιτέρως, για οποιουδήποτε είδους , διαστάσεων ή ελεύθερου ανοίγματος
όρυγμα εντος του οποίου θα εμφανισθεί ο αγωγός Ο.Κ.Ω.

Για τον καθορισμό των τιμών εφαρμογής και τον υπολογισμό της δαπάνης των εκσκαφών, οι
όγκοι που πρόκειται να επιμετρηθούν είναι δυνατό να κατατάσσονται κατά κατηγορίες
ανάλογα με το πλάτος του πυθμένα του ορύγματος, εφόσον κάτι τέτοιο προβλέπεται από το
Τιμολόγιο της μελέτης. Για την κατάταξη των εκσκαφών των τεχνικών έργων, ορίζεται σαν
πλάτος πυθμένα η μεγαλύτερη διάσταση του πυθμένα του σκάμματος. Αντίστοιχα είναι
δυνατό να γίνεται διάκριση μεταξύ εκσκαφών που φθάνουν σε βάθος μέχρι 4.00 μέτρα και
τέτοιων που φθάνουν σε μεγαλύτερο βάθος, εφόσον πάλι κάτι τέτοιο προβλέπεται από το
Τιμολόγιο της μελέτης.

Σημειώνεται ότι στους εκάστοτε προκύπτοντες όγκους εκσκαφών θα πρέπει να εφαρμόζεται


η απόφαση για χαρακτηρισμό των συγκεκριμένων εδαφών σύμφωνα με τα περιλαμβανόμενα
στην παρ. 1.1. του παρόντος.

Τέλος στην επιμέτρηση θα συμπεριληφθούν και τα μήκη των αξόνων των εντός του
σκάμματος αγωγών του Δήμου ή των Οργανισμών Κοινής Ωφέλειας, σύμφωνα με όσα
αναφέρονται στην παρ. 4.1.9 του παρόντος για την αποζημίωση του Εργολάβου βάσει του
σχετικού άρθρου του Τιμολογίου.

Η πληρωμή του Αναδόχου για τις εκσκαφές θα γίνει σύμφωνα με τους κατά τα
προηγούμενα επιμετρηθέντες όγκους εκσκαφής ορυγμάτων κατά κατηγορία εδάφους, με τις
αντίστοιχες συμβατικές τιμές μονάδας για «εκσκαφές ορυγμάτων εντός κατοικημένων
περιοχών» του Τιμολογίου.

Η πληρωμή του Αναδόχου για πρόσθετες δυσχέρειες εκσκαφής κάτω ή παραπλεύρως


αγωγών εγκαταστάσεων του Δήμου ή Οργανισμών Κοινής Ωφέλειας θα γίνει βάσει των
προηγουμένων επιμετρηθέντων μηκών και την αντίστοιχη συμβατική τιμή μονάδας του
Τιμολογίου ή με Π.Κ.Τ.Μ.Ν.Ε.

Οι παραπάνω τιμές και πληρωμές αποτελούν την πλήρη αποζημίωση του Αναδόχου για την
παροχή όλων των απαιτουμένων μηχανημάτων, μεταφορικών μέσων, εγκαταστάσεων,
εφοδίων, υλικών και εργασίας για την πλήρη, έντεχνη και σύμφωνα με την παρούσα Τεχνική
Προδιαγραφή εκτέλεση των σχετικών εργασιών.
5. Εκσκαφές τάφρων ή διωρύγων

5.1 Εργασίες που θα εκτελεσθούν

Οι εκσκαφές τάφρων ή διωρύγων περιλαμβάνουν όλες τις απαιτούμενες εργασίες για την
εκσκαφή του εδάφους με κατάλληλα μέσα και μεθόδους στη συγκεκριμένη θέση και στον
προβλεπόμενο όγκο, για τη διαμόρφωση της εγκεκριμένης διατομής τάφρου ή διώρυγας,
οποιουδήποτε σχήματος και διαστάσεων.

Στις εργασίες «εκσκαφής τάφρων ή διωρύγων» περιλαμβάνονται ακόμη:

α. Ολες οι απαιτούμενες εργασίες για την εντός της ζώνης κατάληψης της τάφρου ή
διώρυγας εκχέρσωσης του εδάφους, δηλαδή την εκκαθάριση του εδάφους απ’ όλα τα δένδρα,
θάμνους κ.λ.π. σύμφωνα με την σχετική Τ.Π.

β. Η μεταφορά και η κατάλληλη απόθεση των προϊόντων εκσκαφής σε μέγιστη ακτινική


απόσταση 100 μέτρων για μετέπειτα επαναχρησιμοποίηση ή απόρριψη.

γ. Η χονδρική μόρφωση των επιφανειών εκσκαφής ώστε οι τελικές διαστάσεις να


ανταποκρίνονται στις εγκεκριμένες με ανοχή το πολύ +0.10 μ. υπολογιζόμενη κατά την
κάθετο προς τις γραμμές της διατομής έννοια. Εκσκαφές μικρότερες των παραπάνω
περιγραφέντων θεωρούνται απαράδεκτες και δεν επιμετρούνται.
Παρεκκλίσεις ως προς το παραπάνω όριο αντοχής επιτρέπονται μόνο σε περίπτωση
βραχωδών εκσκαφών κατά την κρίση του επιβλέποντα μηχανικού.

δ. Ολες οι απαιτούμενες εργασίες για τη διευθέτηση της ροής ή απομάκρυνση των


επιφανειακών ή υπόγειων υδάτων καθώς και όλες οι απαιτούμενες εργασίες για την
αντιμετώπιση των δυσχερειών από την παρουσία επιφανειακού ή υπόγειου ύδατος.

Για όλες τις παραπάνω εργασίες καμμιά πρόσθετη αποζημίωση δεν καταβάλλεται στον
ανάδοχο, δεδομένου ότι οι σχετικές δαπάνες περιλαμβάνονται στη συμβατική τιμή μονάδας
τουΤιμολογίου για «εκσκαφές τάφρων ή διωρύγων».

5.2 Διαμόρφωση επιφανειών εκσκαφής τάφρων

Η «διαμόρφωση των επιφανειών εκσκαφής τάφρων» αποσκοπεί στην πρόσθετη μόρφωση


των πρανών και του πυθμένα της τάφρου ή διώρυγας με τη χρήση των κατάλληλων
μηχανικών μέσων ή «δια χειρών» ώστε να μπορούν να δεχθούν επενδύσεις από οποιοδήποτε
υλικό, δηλ. σκυρόδεμα, συρματοκιβώτια κ.λ.π.

Στις εργασίες για την «διαμόρφωση επιφανειών εκσκαφής τάφρων» περιλαμβάνονται :

α. Η εκρίζωση του εδάφους στις θέσεις έδρασης της επένδυσης σύμφωνα με την σχετική
Τ.Π. , δηλ. η εκκαθάριση της επιφάνειας του εδάφους των πρανών και του πυθμένα της
τάφρου από τις εμφανείς ρίζες δένδρων ή μεγάλων θάμνων που βρίσκονται μέσα σε στρώμα
εδάφους υποκειμένου των επιφανειών έδρασης της επένδυσης πάχους 0,60 μ. Οι τρύπες που
προκαλούνται από την εκρίζωση θα καλυφθούν με κατάλληλο κατά περίπτωση υλικό
επαρκώς συμπιεζόμενο κατά τις υποδείξεις της Επιβλέπουσας Υπηρεσίας. Όλα τα προϊόντα
της εκρίζωσης θα απομακρυνθούν και θα απορριφθούν με δαπάνη του Αναδόχου σε
κατάλληλους χώρους, εγκεκριμένους από την Επιβλέπουσα Υπηρεσία.

β. Η με κατάλληλα μηχανικά ή μη μέσα, της εκλογής του Αναδόχου, πρόσθετη


διαμόρφωση των επιφανειών των παρειών και του πυθμένα της τάφρου ή διώρυγας, ώστε οι
τελικές διαστάσεις της να ανταποκρίνονται στις εγκεκριμένες με ανοχή το πολύ +0.05 μ.
υπολογιζόμενη κατά τη κάθετο προς τις γραμμές της διατομής έννοια.

Για την εκτέλεση των παραπάνω εργασιών και εφ΄ όσον δεν περιλαμβάνονται σε και
ενσωματώνονται στην τιμή μονάδας ευρύτερης εργασίας , ο Ανάδοχος πληρώνεται
ιδιαίτερα σύμφωνα με τη συμβατική τιμή μονάδας του Τιμολογίου για «διαμόρφωση
επιφανειών εκσκαφής τάφρων».

6. Εκσκαφές βραχώδους εδάφους

Στην περίπτωση που κατά την εκσκαφή της τάφρου συναντηθεί βραχώδες έδαφος που
απαιτεί εξόρυξη με εκρηκτικές ύλες ή συστηματική χρήση αερόσφυρας, ο Ανάδοχος είναι
υποχρεωμένος να εκσκάψει και να αποκομίσει όλους τους βράχους που ευρίσκονται μέσα
στα όρια του σκάμματος που πρέπει να κατασκευάσει.

Στην περίπτωση αυτή ισχύουν τα αναφερόμενα στην παρ. 5.1. του παρόντος καθώς και οι
διατάξεις της παρούσας παραγράφου.

Για τη χρήση και φύλαξη των εκρηκτικών υλών ισχύουν τα αναφερόμενα στην παρ. 4.1.15
του παρόντος. Επι πλέον κατά τις ανατινάξεις πρέπει να λαμβάνονται όλα τα προφυλακτικά
μέτρα έτσι ώστε οι εκτός της γραμμής εκσκαφής βράχοι να μείνουν κατά το δυνατό
ανέπαφοι. Για τούτο πρέπει να ελέγχεται η ποιότητα και η ισχύς των εκρηκτικών υλών.

Η εκσκαφή του βράχου δεν πρέπει να εκτείνεται περισσότερο από ένα μέγιστο όριο 0.30
μέτρων από τις οριακές γραμμές εκσκαφής κατά την κάθετη προς αυτές έννοια, εκτός αν
καθορίζεται διαφορετικά στ αεγκεκριμένα σχέδια. Επι πλέον θα πρέπει το μέσο όριο ανοχής
επί πλέον των οριογραμμών εκσκαφής να μην είναι μεγαλύτερο των 0.10 μέτρων.

6.1 Επιμέτρηση - Πληρωμή εργασιών

6.1.1 Επιμέτρηση εργασιών

Πριν από την έναρξη της εργασίας θα γίνει χωροστάθμηση και αποτύπωση του φυσικού
εδάφους (με λήψη κατά πλάτος τομών) όλες δε οι επιμετρήσεις που αφορούν τους όγκους
εκσκαφής θα βασισθούν στην αποτύπωση αυτή, με εμβαδομέτρηση των αντίστοιχων
επιφανειών των περιοριζόμενων από τις γραμμές του φυσικού εδάφους και της
διαμορφωθείσας επιφάνειας του σκάμματος σύμφωνα και με τις εγκριθείσες διαστάσεις
εκσκαφής.

Η επιμέτρηση των εργασιών για τις εργασίες που έχουν εκτελεσθεί θα γίνει :

α. Για τον πραγματικό όγκο που προέκυψε σύμφωνα με τα παραπάνω.

β. Για το πραγματικό εμβαδόν της διαμορφωθείσας επιφάνειας εκσκαφής


τάφρων ή διωρύγων ανεξάρτητα από το πάχος της επένδυσης ίσο κατά
συνθήκη με το εμβαδόν επιφανείας της αντίστοιχης επένδυσης.

Η κατάταξη του είδους των εκσκαφών ανάλογα με τη φύση του εδάφους θα γίνει σύμφωνα
με τα αναφερόμενα στην παρ.2 της παρούσας.

6.1.2 Πληρωμή εργασιών

Για την εκτέλεση των παραπάνω εργασιών και εφ΄ όσον δεν περιλαμβάνονται και
ενσωματώνονται στην τιμή μονάδας ευρύτερης εργασίας ή δεν ορίζεται διαφορετικά , ο
Ανάδοχος πληρώνεται ιδιαίτερα σύμφωνα με την σχετική συμβατική τιμή μονάδας του
Τιμολογίου .

Η πληρωμή του Αναδόχου για τις εργασίες θα γίνει :

α. Για τον όγκο των εκσκαφών, όπως ορίζεται παραπάνω, με τη συμβατική τιμή μονάδας
για «εκσκαφές τάφρων ή διωρύγων» του Τιμολογίου.

β. Για το εμβαδόν της διαμορφωθείσας επιφάνειας εκσκαφής όπως ορίσθηκε προηγούμενα


με την συμβατική τιμή μονάδας του Τιμολογίου για «διαμόρφωση επιφανειών τάφρων».

Οι παραπάνω τιμές και πληρωμές αποτελούν πλήρη αποζημίωση του Αναδόχου του έργου
για την παροχή όλων των απαιτουμένων για την πλήρη και έντεχνη εκτέλεση των πιο πάνω
εργασιών, μηχανημάτων, μεταφορικών μέσων, εφοδίων, υλικών και εργασίας.

7. Γενικές εκσκαφές και εκσκαφές θεμελίων τεχνικών έργων

7.1 Γενικές εκσκαφές τεχνικών έργων

7.1.1 Εργασίες που θα εκτελεσθούν

Στις γενικές εκσκαφές περιλαμβάνονται όλες οι αναγκαίες εργασίες για την αφαίρεση με
κατάλληλα μέσα και μεθόδους τμήματος εδάφους στην κατάλληλη θέση και στον όγκο που
απαιτείται στα σχέδια ώστε να σχηματιστεί το όρυγμα, οποιουδήποτε σχήματος και
διαστάσεων, μέσα στο οποίο θα γίνει η έδραση τεχνικού έργου.

Στις εργασίες που θα εκτελεσθούν περιλαμβάνονται :

α. Η εκχέρσωση και εκρίζωση του εδάφους στην υπόψη περιοχή και μέσα στο πλάτος
κατάληψης των έργων από όλα τα δένδρα, θάμνους, και λοιπές απορριπτέες ύλες , σύμφωνα
με την σχετική Τ.Π.

β. Η εκσκαφή του εδάφους με τα κατάλληλα μέσα, μηχανικά ή όχι, της εκλογής του
Αναδόχου, και με τέτοιο τρόπο ώστε οι τελικές διαστάσεις μετά από στοιχειώδη διαμόρφωση
να ανταποκρίνονται στις εγκεκριμένες, με ανοχή +0.20 μ. κατά την κάθετη στις γραμμές της
διατομής έννοια. Εκσκαφές κάτω από τα όρια αυτά θεωρούνται απαράδεκτες, ενώ πάνω από
αυτά δεν επιμετρούνται.
Παρέκκλιση από το παραπάνω όριο ανοχής επιτρέπεται μόνο σε περιπτώσεις εκσκαφών
βραχώδους εδάφους που απαιτεί εξόρυξη με εκρηκτικές ύλες. Τότε εφαρμόζεται η
παράγραφος 6 του παρόντος.

γ. Η παροχή από τον Ανάδοχο όλων των απαιτουμένων εργατικών χεριών, μηχανημάτων,
εφοδίων και υλικών για την διευθέτηση της ροής των επιφανειακών υδάτων και την
απομάκρυνση αυτών από το θεμέλιο, κατασκευάζοντας τα κατάλληλα έργα εκτροπής.
Επίσης η παροχή όλων των απαιτούμενων μηχανημάτων, υλικών και εργατικών χεριών για
την αφαίρεση των τυχόν υδάτων από τους χώρους εκσκαφής καθ’ όλη τη διάρκεια
κατασκευής των έργων.

δ. Η κατασκευή των τυχόν απαιτούμενων έργων προσωρινής αντιστήριξης των παρειών


του σκάμματος για την ασφάλεια των εργατών και του έργου γενικότερα. Οι αντιστηρίξεις
θα εκτελεσθούν σύμφωνα με παραδεκτές από την Τεχνική Επιστήμη μεθόδους, ώστε να
παρέχουν πλήρη ασφάλεια, με την σύμφωνη γνώμη της Επιβλέπουσας Υπηρεσίας, τις
παρατηρήσεις της οποίας οφείλει να λάβει υπόψη του ο Ανάδοχος. Διευκρινίζεται πάντως ότι
ο Ανάδοχος είναι ο μοναδικός υπεύθυνος για την ασφάλεια του εργαζόμενου προσωπικού
και του έργου γενικότερα.

ε. Η απομάκρυνση όλων των προϊόντων εκχέρσωσης ,εκρίζωσης και εκσκαφής σε μέγιστη


ακτινική απόσταση 800 μέτρων και η κατάλληλη απόθεση των προϊόντων εκσκαφής που
πρόκειται να επαναχρησιμοποιηθούν αργότερα. Τα προϊόντα εκσκαφής που περισσεύσουν ή
θεωρούνται άχρηστα για επιχώσεις απομακρύνονται και διατίθενται σε χώρους που εγκρίνει
η Επιβλέπουσα Υπηρεσία, ο δε Ανάδοχος, αν δεν ορίζεται διαφορετικά , αποζημιώνεται
για τις μεταφορές αυτές βάσει του σχετικού άρθρου του Τιμολογίου για «φορτοεκφόρτωση
και μεταφορά προϊόντων εκσκαφής».

στ. Η επανεπίχωση των κενών του σκάμματος μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής του
τεχνικού έργου με την σύμφωνη γνώμη του Επιβλέποντα μηχανικού, σύμφωνα με τα
οριζόμενα στη σχετική Τεχνική Προδιαγραφή.

Για όλες τις παραπάνω εργασίες εκτός αυτής που αφορά την οριστική απομάκρυνση των
προϊόντων εκσκαφής που εξετάσθηκε αμέσως πριν, καμμιά πρόσθετη αποζημίωση δεν
καταβάλλεται στον Ανάδοχο, δεδομένου ότι οι σχετικές δαπάνες περιλαμβάνονται στη
συμβατική τιμή μονάδας του Τιμολογίου για «γενικές εκσκαφές τεχνικών έργων»

7.1.2 Επιμέτρηση εργασιών

Πριν από την έναρξη της εργασίας θα γίνει χωροστάθμηση και αποτύπωση του φυσικού
εδάφους, οι δε επιμετρήσεις θα βασισθούν στα στοιχεία της εργασίας αυτής.

Η επιμέτρηση της εκσκαφής θα γίνει για τον πραγματικό όγκο εκσκαφέντος εδάφους, μεταξύ
της επιφάνειας που αποτυπώθηκε και της επιφάνειας γενικών εκσκαφών που προέκυψε
(όπως αυτή προβλέπεται στα σχέδια ή τροποποιήθηκε από τον επιβλέποντα μηχανικό) και
της παράπλευρης επιφάνειας που ορίζεται από το περίγραμμα των εκσκαφών.

Ο όγκος εκσκαφής που προέκυψε σύμφωνα με τα παραπάνω και στις περιπτώσεις που
αφορούν τεχνικά έργα μέσα σε τάφρους ή διώρυγες, θα ελαττούνται κατά τον όγκο εκσκαφής
που αντιστοιχεί στη διαμόρφωση της διατομής της τάφρου ή διώρυγας σύμφωνα με την παρ.
5.1. της παρούσης ο οποίος πληρώνεται με την συμβατική τιμή μονάδας για «εκσκαφές
διωρύγων ή τάφρων».

Η κατάταξη του όγκου των εκσκαφών ανάλογα με την φύση του εδάφους θα γίνει σύμφωνα
με την παργρ. 2 της παρούσας.

7.1.3 Πληρωμή εργασιών

Η πληρωμή του Αναδόχου για τις εργασίες όπως αυτές περιγράφηκαν και επιμετρήθηκαν
παραπάνω θα γίνει με τη συμβατική τιμή μονάδας του Τιμολογίου για «γενικές εκσκαφές
τεχνικών έργων», η Δε προκύπτουσα τιμή και πληρωμή αποτελούν πλήρη αποζημίωση του
Αναδόχου του έργου για την παροχή όλων των απαιτουμένων για την πλήρη και έντεχνη
εκτέλεση των πιο πάνω εργασιών, μηχανημάτων, μεταφορικών μέσων, εφοδίων, υλικών και
εργασίας.

8. Εκσκαφές θεμελίων τεχνικών έργων

8.1 Εργασίες που θα εκτελεσθούν

Στις εργασίες εκσκαφών θεμελίων τεχνικών έργων περιλαμβάνονται :

α. Η επιμελής εκσκαφή των θεμελίων του τεχνικού έργου και η διαμόρφωση των πυθμένων
θεμελίωσης για τις κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα έτσι ώστε ο χώρος κατασκευής
των θεμελίων να λάβει τις ενδεδειγμένες στα σχέδια διαστάσεις. Η μόρφωση των τελευταίων
15 εκ. του σκάμματος του θεμελίου θα γίνεται με «εργαλεία χειρός» αμέσως πριν από την
εκτέλεση των κατασκευών από σκυρόδεμα, εκτός αν ορίσει διαφορετικά η Επιβλέπουσα
Υπηρεσία. Ο Επιβλέπων μηχανικός πρέπει προσωρινά να ελέγξει λεπτομερώς και να
παραλάβει τα σκάμματα των θεμελίων πριν δοθεί οποιαδήποτε εντολή για την έναρξη των
επόμενων εργασιών σ’ αυτά.

β. Η στεγανοποίηση του θεμελίου από τα υπόγεια ύδατα με τα κατάλληλα μέσα


στεγανοποίησης ώστε να εμποδιστούν οι εισροές υδάτων, η εισχώρηση άμμου, ιλύος ή
άλλων υλικών, ενώ παράλληλα ο Ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να διατηρεί τονέλεγχο των
υδάτων σε όλη τη διάρκεια της κατασκευής μέχρι το τέλος του έργου.

Για όλες τις παραπάνω εργασίες καμμιά πρόσθετη αποζημίωση δεν καταβάλλεται στον
Ανάδοχο, δεδομένου ότι οι σχετικές δαπάνες περιλαμβάνονται στη συμβατική τιμή μονάδας
του Τιμολογίου για «εκσκαφές θεμελίων τεχνικών έργων».

Διευκρινίζεται ότι οι εκσκαφές που αφορούν την έδραση έργων από συρματόπλεκτα
κιβώτια, επενδύσεις κ.λ.π. δεν χαρακτηρίζονται σαν «εκσκαφές θεμελίων τεχνικών έργων»
αλλά σαν «εκσκαφές τάφρων ή διωρύγων».

8.2 Εξυγίανση υπεδάφους θεμελίωσης

Ο Επιβλέπων μηχανικός του έργου μπορεί να ζητήσει την ταπείνωση της προβλεπόμενης
από τη μελέτη στάθμης θεμελίωσης εάν κατά την κρίση του το έδαφος θεμελίωσης δεν
παρουσιάζει την προβλεπόμενη από τη μελέτη αντοχή. Στην περίπτωση αυτή ο Ανάδοχος
είναι υποχρεωμένος να προχωρήσει την εκσκαφή μέχρι να αποκαλυφθεί σταθερό έδαφος
αφαιρώντας και απορρίπτοντας όλα τα ακατάλληλα υλικά. Το πρόσθετα εκσκαφέν τμήμα
του θεμελίου θα πληρωθεί με αμμοχάλικο κατάλληλα συμπυκνωμένο. Η προμήθεια και η
εργασία τοποθέτησης και συμπύκνωσης του αμμοχάλικου δεν περιλαμβάνεται στην
συμβατική τιμή «εκσκαφών θεμελίων τεχνικών έργων» αλλά πληρώνεται ιδιαίτερα σύμφωνα
με τα αναφερθέντα στη σχετική Τεχνική Προδιαγραφή.

8.3 Εκσκαφές βραχώδεις

Ισχύουν τα περιλαμβανόμενα στην παργρ. 6 του παρόντος.

Επί πλέον η επιφάνεια των θεμελιώσεων πρέπει να εκκαθαρισθεί πλήρως από τις πέτρες και
τα θραύσματα των βράχων καθώς και όλα τα διαταραχθέντα τμήματα με τη χρήση
κατάλληλων εργαλείων ώστε να προκύψει επιφάνεια συμπαγής και αδιάσπαστη.

8.4 Επιμέτρηση εργασιών

Η επιμέτρηση των εκσκαφών θα γίνει με τη χρησιμοποίηση των στοιχείων του σκάμματος


που προέκυψε από τις γενικές εκσκαφές και του σκάμματος που προέκυψε από τις εκσκαφές
των θεμελίων. Η κατάταξη του όγκου των εκσκαφών που προκύπτει θα γίνει ανάλογα με τη
φύση του εδάφους σύμφωνα με την παρ. 2 του παρόντος.

8.5 Πληρωμή εργασιών

Η πληρωμή του Αναδόχου για τις εργασίες όπως αυτές περιγράφηκαν και επιμετρήθηκαν
παραπάνω θα γίνει με τη συμβατική τιμή μονάδας του τιμολογίου για «εκσκαφές θεμελίων
τεχνικών έργων» , η δε προκύπτουσα τιμή και πληρωμή αποτελούν πλήρη αποζημίωση του
Αναδόχου του έργου για την παροχή όλων των απαιτούμενων για την πλήρη και έντεχνη
εκτέλεση των πιο πάνω εργασιών , μηχανημάτων, μεταφορικών μέσων, εφοδίων, υλικών και
εργασίας.
Τ.Π. 4 ΕΠΙΧΩΣΕΙΣ - ΑΝΑΧΩΜΑΤΑ

1. Αντικείμενο

Η Τεχνική αυτή Προδιαγραφή αφορά την επίχωση με κατάλληλα υλικά των


οποασδήποτε μορφής ορυγμάτων, κατασκευής των έργων (αγωγοί και σκάμματα, φρεάτια
ελέγχου και υδροσυλλογής ομβρίων κλπ ) και των σκαμμάτων θεμελίωσης των τεχνικών
έργων , όπως επίσης και την κατασκευή αναχωμάτων κατά μήκος τάφρων και φυσικών
ρευμάτων.
Η ταξινόμηση των εργασιών που προδιαγράφονται γίνεται ανάλογα με τον χαρακτήρα
αυτών από τεχνική άποψη και για την πληρωμή τους στισ ακόλουθες κατηγορίες :

α. Επιχώσεις ορυγμάτων εντός πόλεων με κατάλληλα προϊόντα εκσκαφών

β. Επιχώσεις ορυγμάτων εντός πόλεων με δάνεια χώματα - θραυστό υλικό

γ. Επιχώσεις σκαμμάτων θεμελίων τεχνικών έργων.

δ, Αναχώματα.

2. Επιχώσεις πλήρωσης

2.1. Γενικά

Η επαναπλήρωση των σκαμμάτων των αγωγών και των συναφών έργων (φρεάτια κλπ.) θα
γίνει σύμφωνα με τα σχέδια των τυπικών διατομών των αγωγών της εγκεκριμένης μελέτης.

2.2. Υλικά επαναπλήρωσης

Για την επαναπλήρωση των σκαμμάτων των αγωγών χρησιμοποιούνται ανάλογα με την
περίπτωση τα εξής υλικά:

2.2.1. Αμμος

Χρησιμοποιείται για την έδραση και τον εγκιβωτισμό πλαστικων αγωγων μέχρι ύψους 0,30
μ. από το άνω εξωρράχιο ή όπως ορίζεται στα σχέδια τυπικών διατομών των αγωγών της
μελέτης. Το πάχος του στρώματος έδρασης ορίζεται στα σχέδια. Ο χωρος του σκάμματος
που επιχώνεται με άμμο ονομάζεται "ζώνη του αγωγού". Η άμμος θα προέρχεται από
κατάλληλη πηγή η οποία θα έχει εγκριθεί από την Υπηρεσία. Θα πρέπει να αποτελείται από
σκληρούς ανθεκτικούς κόκκους και να μην περιέχει φυτικές ύλες σβώλους αργίλου και άλλες
προσμίξεις. Η κοκκομετρικη διαβαθμιση του υλικου πρεπει να ειναι τετοια ωστε:

 Ποσοστο 100% του υλικου να διερχεται απο το κοσκινο των 3/8 ( ανοιγμα βροχιδος 9.52
χλσ. )

 Ποσοστο 95% τουλαχιστον κατα βαρος του υλικου να διερχεται απο το κοσκινο Νο 4
( ανοιγμα βροχιδος 4.76 χλσ. )
 Ποσοστο 5% τουλαχιστον το πολυ του υλικου να διερχεται απο το κοσκινο Νο 200
( ανοιγμα βροχιδος 0.0074 χλσ. )

2.2.2. Κατάλληλα προιόντα εκσκαφής

Η επαναπλήρωση του ορύγματος με κατάλληλα υλικά εκσκαφής προβλέπεται στο χώρο


επάνω από τη "ζώνη του αγωγού" σύμφωνα με τα σχέδια των τυπικών διατομών των
αγωγών.

Τα υλικά επίχωσης θα είναι απαλλαγμένα από οργανικές ουσίες, όπως φύλλα, χλόη, ρίζες
κ.λ.π. Για το χαρακτηριστικό των κατάλληλων για την επίχωση υλικών, ισχύει η κατάταξη
των Αμερικανικών Προδιαγραφών του AASHO (AMERICAN ASSOCIATION OF STATE
HIGHWAY OFFICIAL MANUAL) σε συνδυασμό με τα εξής :

 Οργανικά εδάφη και εδάφη που περιέχουν διατομική γή της ομάδας Α-5 του AASHO
θεωρούνται ακατάλληλα για επιχώεις.

 Για επιχώσεις θα χρησιμοποιούνται κοκκώδη υλικά, με ή χωρίς συνδετική ύλη,


κατατασσόμενα κατά AASHO στις ομάδες Α-1, Α-2-4, Α-2-5 ή Α-3 και συμπυκνούμενα
τουλάχιστον εις το 95% της μεγίστης πυκνότητας, της λαμβανόμενης κατά την μέθοδο
AASHO T-180-D.

 Υλικά που κατά AASHO κατατάσσονται στις ομάδες Α-2-6, Α-2-7, Α-4, Α-6 ή Α-7 μπορούν
να χρησιμοποιηθούν για επίχωση εφόσον δοθεί ειδική προσοχή κατά τη διάρκεια της
κατασκευής, ούτως ώστε να επιτευχθεί πυκνότης μεγαλύτερη του 95% της μέγιστης τέτοιας
λαμβανομένης όπως παραπάνω, με υγρασία 95% - 100% της βέλτιστης.

Επίσης η ταξινόμηση των εδαφών που είναι κατάλληλα για επανεπίχωση ορυγμάτων
τοποθέτησης αγωγών γίνεται κατά DIN 18196, ανάλογα προς τις εδαφοτεχνικές ιδιότητες
και την ικανότητα συμπύκνωσής τους στις ακόλουθες ομάδες:
ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΣΥΜΠΥΚΝΩΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ

Κατηγορία ανάλογα Συνοπτική Περιγραφή Κατάταξη κατά DIN 18196


με την ικανότητα
V1 Μη συνεκτικά έως ελαφρώς GW,GI,GE,SW,SI,SE,GU,GT,SU, ST
συνεκτικά μικτόκοκκα εδάφη
V2 Συνεκτικά μικτόκοκκα εδάφη GU,GT,SU, ST
V3 Συνεκτικά λεπτόκοκκα εδάφη UL.UM,TL,TM,TA

2.2.4. Θραυστό υλικό της Π.Τ.Π. 150

Η επαναπλήρωση μέρους του ορύγματος κάτω από τους ασφαλτοστρωμένους


-τσιμεντοστρωμενους δρόμους με θραυστό υλικό κατάλληλης κοκκομετρικής διαβάθμισης
της Π.Τ.Π. 150 , όπου και όπως προβλέπεται στα σχέδια της μελέτης .

Το ύψος της συμπυκνωμένης επίχωσης είναι εκείνο που προκύπτει από την μελέτη της
οδοποιϊας.
Εάν ο επιβλέπων το θεωρήσει απαραίτητο, μπορεί να δώσει εντολή για την υπερεπίχωση του
σκάμματος μέχρις πρόσθετου ύψους 0,15 m, την συμπίεση και την εν συνεχεία αφαίρεση του
πλεονάζοντος υλικού ώστε να είναι δυνατή η κατασκευή του οδοστρώματος σύμφωνα με
την μελέτη.
Η επίχωση του σκάμματος θα εκτελείται σε στρώσεις πάχους μέχρι 0,25 m οι οποίες θα
διαβρέχονται κατάλληλα προκειμένου το υλικό της στρώσης να αποκτήσει μετά την
συμπύκνωση την απαιτούμενη πυκνότητα.
Ο απαιτούμενος βαθμός συμπύκνωσης της επίχωσης ορίζεται σε ποσοστό 95% της μέγιστης
εργαστηριακής πυκνότητας κατά την τροποποιημένη μέτρηση PROCTOR.
Οι εργασίες επίχωσης θα εκτελούνται πάντοτε εν ξηρώ και σε κάθε περίπτωση χωρίς να
τίθενται σε κίνδυνο πρόκλησης βλάβης υποκείμενες κατασκευής κάθε είδους.
Ο ανάδοχος οφείλει να αποκαταστήσει άμεσα κάθε τέτοια βλάβη χωρίς ιδιαίτερη
αποζημίωση και με τρόπο ο οποίος θα έχει απαραίτητα την έγκριση της επίβλεψης.

2.2.3. Αμμοχάλικο κοσκινισμενο

Αμμοχάλικο κοσκινισμενο προβλέπεται να χρησιμοποιηθεί για την εξυγιάνση του εδάφους


κάτω από αγωγούς και για την επίχωση σκαμμάτων πανω απο την ζωνη του αγωγου όπως
προβλέπεται στα σχέδια της μελέτης και σύμφωνα με την σχετική Τ.Π. Υπόστρωμα
αμμοχαλίκου..

2.3. Τρόπος εκτέλεσης της εργασίας

Μετά την αποπεράτωση της κατασκευής του ορύγματος τη μόρφωση και τον έλεγχο του
πυθμένα, τη διάστρωση με άμμο η σκυροδεματος του υποστρώματος σύμφωνα με την
σχετική προδιαγραφή επακολουθεί η τοποθέτηση του αγωγού και η επίχωση με άμμο η ο
εγκιβωτισμος με σκυροδεμα μέχρι ύψους το οποίο ορίζεται στα αντίστοιχα σχέδια τυπικών
διατομών. Η άμμος θα τοποθετείται σε στρώσεις μέχρι 30 εκ. και θα συμπυκνώνεται με τα
χέρια ή με ελαφρά μηχανήματα πλαι και πάνω από το σωλήνα με ιδιατερη φροντίδα για να
αποφευχθεί οποιαδήποτε ζημιά ή μετακίνηση της σωλήνωσης. Κατά το στάδιο αυτό της
επίχωσης οι περιοχές των πάσης φύσεως συνδέσεων των σωλήνων θα μείνουν ελεύθερες για
την εκτέλεση των δοκιμών στεγανότητας των σωληνώσεων.

Μετά την επιτυχή εκτέλεση των δοκιμών στεγανότητας(εαν ζητηθει απο την Υπηρεσια) και
την έγκριση από τον επιβλέποντα ολοκληρώνεται η επίχωση των σωλήνων με άμμο στις
θεσεις των συνδέσεων και επακολουθεί η επίχωση του υπολοίπου χώρου του ορύγματος με
κατάλληλα προιόντα εκσκαφής ή με αμμοχάλικο η θραυστο υλικο Π.Τ.Π.0150, όπως
παραπάνω και σύμφωνα με τις οδηγίες του επιβλεποντα.

Η επίχωση του ορύγματος με κατάλληλα προιόντα εκσκαφής ή με αμμοχάλικο θα εκτελείται


σε στρώσεις πάχους μέχρι 0,25 μ. οι οποίες θα υφίστανται την κατάλληλη διαβροχή,
προκειμένου το υλικό της στρώσης να αποκτήσει μετά την εργασία συμπύκνωσης, την
απαιτούμενη πυκνότητα.

Για τη διαμόρφωση της βάσης και της υπόβασης ασφαλτικών οδοστρωμάτων ισχύουν τα όσα
ορίζονται στην αντιστοιχη Τ.Π.

Ο απαιτούμενος βαθμός συμπύκνωσης της επίχωσης με κατάληλα υλικά εκσκαφης ή και με


αμμοχάλικο ορίζεται σε ποσοστό 95% της μέγιστης εργαστηριακής πυκνότητας κατά την
τροποποιημένη δοκιμασία PROCTOR (PROCTOR MODIFIED) κατ'ελάχιστο.

Ειδική φροντίδα θα πρέπει να ληφθεί κατά την συμπύκνωση του βαθύτερου τμήματος του
σκάμματος προκειμένου να αποφευχθεί οποιαδήποτε ζημιά ή και μετακίνηση του σωλήνα.
Για τούτο και η συμπύκνωση των κάθε είδους υλικών επίχωσης (άμμος ή κατάλληλο υλικό
εκσκαφής) μέχρι ύψους 70 εκ. υπεράνω της άνω γενέτειρας του αγωγού, θα γίνεται με τη
βοήθεια χειροκόπανου. Η συμπύκνωση της επίχωσης πάνω από το ύψος αυτό θα γίνεται με
κατάλληλα μηχανικά μέσα (π.χ. δονητική πλάκα).

Ιδιαίτερη μέριμνα πρέπει να ληφθεί κατά την επίχωση ορυγμάτων στα οποία υπάρχουν κατά
μήκος αγωγοί άλλων Οργανισμών κοινής Ωφέλειας και ειδικότερα των τμημάτων της
επίχωσης που βρίσκονται κάτω από τους αγωγούς ώστε να αποκλεισθεί τυχόν υποχώρηση
του εδάφους στο μέλλον με συνέπεια την παραμόρφωση ή και θραύση των αγωγών αυτών.
Κάθε τέτοια βλάβη βαρύνει τον Ανάδοχο, η δε επισκευή που απαιτείται θα γίνεται από τον
Οργανισμό στον οποίο ανήκει ο αγωγός, σε βάρος βεβαίως του Αναδόχου στον οποίο θα
καταλογίζονται και οι τυχόν προς τρίτους αποζημιώσεις λόγω βλαβών που υπέστησαν αυτοί
από την παραπάνω ζημιά. Επίσης ο Ανάδοχος δεν δικαούται καμμιά πρόσθετη αποζημίωση
για τις πάσης φύσεως δυσχέρειες που προκαλούν οι αγωγοί των Ο.Κ.Ω. κατά τις εργασίες
επίχωσης.

Η επίτευξη της απαιτούμενης εργαστηριακής πυκνότητας της επίχωσης θα ελεγχεται με


εργαστηριακες δοκιμές όπως αυτές προδιαγραφόνται για την οδοποία. Θα εκτελείται ένας
τουλάχιστον έλεγχος συμπύκνωσης ανά 500 μ3 συμπυκνωμένης στρώσης εαν κριθει
απαραιτητο απο την Υπηρεσία .

Ανεξάρτητα πάντως από τα αποτελέσματα των παραπάνω ελεγχων ο αναδοχος είναι και
παραμένει ο αποκλειστικός υπεύθυνος για κάθε καθίζηση του εδάφους μετά την επίχωση
κάθως και για κάθε ζημιά των σωλήνων που οφείλονται στον τρόπο ή στην ποιότητα της
επίχωσης και οφείλει να επανορθώσει χωρίς καθυστέρηση κάθε σχετική ζημιά με δική του
δαπάνη χωρίς ιδιαίτερη αποζημίωση.

Ρητα οριζεται οτι δεν επιτρεπεται η χρηση δονητικου η οδοστρωτηρα μεχρι να εξασφαλιστει
επιχωση 0.90 μ. πανω απο την στεψη του αγωγου.

3.4. Απομακρυνση υδάτων από το σκάμμα

Καθ'όλη τη διάρκεια των εργασιών τοποθετησης, σύνδεσης και δοκιμασίας των αγωγών και
επανεπίχωσης του σκάμματος το τελευταίο θα παραμένει στεγνό. Ολες οι αντλήσεις και
λοιπές εργασίες για την απομάκρυνση των υπογείων και των επιφανειακών υδάτων από το
σκάμμα βαρύνουν τον Ανάδοχο.

3.5. Επανεπίχωση ορυγμάτων λοιπών τεχνικών εργων

Η επανεπίχωση του εναπομένοντος όγκου εκσκαφών των λοιπών τεχνικών έργων (φρεατιων
κλπ.) μετά την κατασκευή τους θα γίνεται με κατάλληλα προιόντα εκσκαφής η αμμοχαλικο η
θραυστο υλικο της Π.Τ.Π.0150.

Η επανεπίχωση των σκαμμάτων θεμελίωσης τεχνικών έργων, θα εκτελεσθεί κατά στρώσεις


μέγιστου πάχους 25 εκ., κάθε Δε στρώση θα καταβρέχεται και θα τυπαίνεται καλά, ώστε η
τελική πυκνότητα της επίχωσης να είναι τουλάχιστον ίση με την αντίστοιχη πυκνότητα του
περιβάλλοντος φυσικού εδάφους.

Τα υλικά εκσκαφής που θα χρησιμοποιηθούν θα πρέπει να είναι απαλλαγμένα από κλάδους,


ρίζες,φυτικα υπολλείμματα και λοιπά απορριπτέα κατά την κρίση του επιβλέποντα υλικά και
επίσης από πέτρες μεγάλων διαστάσεων.

3.6. Επιμέτρηση -Πληρωμη

3.6.1. Αμμος εγκιβωτισμού των αγωγών

Η επιμέτρηση της άμμου για την έδραση και τη περιβολή των σωλήνων θα γίνει για τον
πραγματικό όγκο σε κυβικά μέτρα συμπυκνωμένης άμμου που τοποθετήθηκαν
ικανοποιητικά και σύμφωνα με τους όρους της Τεχνικής αυτής προδιαγραφης. Ο όγκος της
άμμου που θα επιμετρηθεί προκύπτει από τις συμβατικές διαστάσεις των ορυγματων που
ορίζονται στα εκγεκριμένα σχέδια αφού προηγουμένως αφαιρεθεί ο όγκος των σωλήνων.
Στην περίπτωση μικρότερων διαστάσεων του σκάμματος από τις συμβατικές επιμετρείται ο
πραγματικός όγκος της άμμου που τοποθετήθηκε. Επί πλεον ποσότητες άμμου λόγω
οποιασδήποτε υπερβάσεως των συμβατικών διαστάσεων εκσκαφής του ορύγματος χωρίς
εντολή της Υπηρεσίας, δεν επιμετρούνται.

3.6.2. Επίχωση ορυγματων με αμμοχάλικο η θραυστο υλικο της Π.Τ.Π.0150

Η επιμετρηση του αμμοχάλικου η του θραυστου υλικου της Π.Τ.Π.0150 θα γίνει για τον
πραγματικο όγκο σε κυβικά μέτρα συμπυκνωμένου υλικού που τοποθετήθηκαν
ικανοποιητικά και σύμφωνα με τους όρους τεχνικής αυτής προδιαγραφής. Η επιμετρηση θα
γίνει βάσει των συμβατικών διαστάσεων του ορύγματος όπως αυτες ορίζονται στην
προδιαγραφή των εκσκαφών.
Στην περίπτωση μικρότερων διαστάσεων του σκάμματος από τις συμβατικες θα επιμετρηθεί
ο πραγματικός όγκος του υλικού που τοποθετήθηκε. Επί πλεον ποσότητες υλικού λόγω
οποιασδήποτε υπερβάσεως των συμβατικών διαστάσεων εκσκαφής του ορύγματος χωρίς
εντολή της Υπηρεσίας, δεν επιμετρούνται.

3.6.3. Επίχωση ορυγμάτων με κατάλληλα προιόντα εκσκαφής

Οσον αφορά την επιμετρηση των σκαμμάτων με κατάλληλα προιόντα εκσκαφής και
ανεξάρτητα από την θέση προέλευσης του υλικού επίχωσης ισχύουν τα ίδια με την επίχωση
με αμμοχάλικο.

3.6.4 Πληρωμή

Η πληρωμή θα γίνεται σύμφωνα με τους επιμετρηθέντες όγκους επίχωσης όπως παραπάνω ,


με τις αντίστοιχες συμβατικές τιμές του Τιμολογίου. Η τιμή και πληρωμή αποτελούν πλήρη
αποζημίωση του Αναδόχου για την παροχή όλων των απαιτούμενων για την εκτέλεση του
έργου, μηχανημάτων, μεταφορικών μέσων, εφοδίων, υλικών και εργασίας.

4. Δοκιμες επιχωσεων

Για τον έλεγχο της συμπύκνωσης που θα επιτευχθεί θα γίνονται δοκιμές με την μέθοδο
ΑΑSHOT-147.

5. Αναχώματα

5.1 Αντικείμενο

Οι εργασίες που προδιαγράφονται στη συνέχεια, αφορούν την εκτέλεση αναχωμάτων κατά
μήκος περιφερειακών τάφρων ή διευθετούμενων φυσικών ρευμάτων.

5.2 Προέλευση υλικών

Τα απαιτούμενα υλικά για την κατασκευή των αναχωμάτων θα ληφθούν κατ’ αρχήν από τα
προσφερόμενα σαν κατάλληλα προϊόντα εκσκαφής τάφρων ορυγμάτων εντός κατοικημένων
περιοχών ή γενικών εκσκαφών τεχνικών έργων, μετακινούμενα ή μεταφερόμενα με τα κατά
περίπτωση ενδεδειγμένα μέσα σε μέγιστη απόσταση 100 μέτρων από τη θέση εκσκαφής
προκειμένου περί προϊόντων εκσκαφής τάφρων ή διωρύγων και 50 μέτρων για όλες τις άλλες
περιπτώσεις εκσκαφών, όπως αυτές προσδιορίζονται στην σχετική τεχνική προδιαγραφή
ΕΚΣΚΑΦΕΣ , ανεξάρτητα αν προηγήθηκε ή όχι ενδιάμεση απόθεση των προϊόντων
εκσκαφής.

Στην περίπτωση που τα εντός των παραπάνω αποστάσεων υλικά είναι ανεπαρκή για την
κατασκευή των αναχωμάτων, τα επί πλέον απαιτούμενα υλικά επίχωσης είναι δυνατό να
βρεθούν από προϊόντα εκσκαφής σε πλέον μακρινές θέσεις, οπότε στον Ανάδοχο πληρώνεται
η εργασία φορτοεκφόρτωσης και μεταφοράς των υλικών , η από δάνεια χώματα σύμφωνα με
τα αναφερόμενα παραπάνω.
5.3 Εκτέλεση εργασιών

5.3.1 Προκαταρκτικές εργασίες

Στην επιφάνεια των αναχωμάτων θα γίνουν κατ’ αρχήν εργασίες εκχέρσωσης και
εκρίζωσης (βλέπε σχετική Τεχνική Προδιαγραφή ) . Υστερα θα αφαιρείται από την
επιφάνεια έδρασης των αναχωμάτων η φυτική γή σε πάχος κυμαινόμενο από 0.15 έως 0.25
μ. ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες και τις οδηγίες της Επιβλέπουσας Υπηρεσίας. Στη
συνέχεια θα συντελείται συμπύκνωση της αποκαληφθείσης επιφάνειας έδρασης των
αναχωμάτων με κατάλληλα για κάθε περίπτωση μηχανήματα, των οποίων το βάρος σε κάθε
περίπτωση δεν θα είναι μικρότερο των εννέα τόννων και τα οποία θα πραγματοποιούν τρείς
τουλάχιστον διαβάσεις στην υπόψη επιφάνεια.

Για την αποφυγή κατολισθήσεων των πρανών εκσκαφής και για να συμπυκνωθεί επαρκώς η
περιοχή προς την παρειά της επένδυσης, οι παραπάνω εργασίες μπορεί να γίνουν πριν την
εκσκαφή της τάφρου.

Όλα τα προϊόντα από την σύμφωνα με τα παραπάνω απομάκρυνση του επιφανειακού


στρώματος, θα μεταφερθούν έξω από την περιοχή κατάληψης των έργων και σε μέγιστη
απόσταση 100 μ. και θα διαστρωθούν είτε στους αγρούς εάν τούτο είναι εφικτό, είτε στα
εξωτερικά πρανή των αναχωμάτων που θα κατασκευασθούν.

Οι δαπάνες για το σύνολο των παραπάνω εργασιών καλύπτονται από τη συμβατική τιμή
«αφαίρεση στρώματος φυτικής γής με παράλληλη συμπύκνωση του εδάφους» που
περιέχεται στο Τιμολόγιο.

5.3.2 Κατασκευή αναχωμάτων

Οι κατά την κρίση της Επιβλέπουσας Υπηρεσίας κατάλληλες για την κατασκευή
αναχωμάτων γαίες, θα διαστρώνονται στις θέσεις κατασκευής αναχωμάτων κατά στρώσεις
μέγιστου πάχους 0.30 μ. για να συμπυκνωθούν όπως περιγράφεται στη συνέχεια.

Τα υλικά κάθε στρώσης πρέπει να περιέχουν την απατούμενη υγρασία έτσι ώστε ο
επιτυγχανόμενος βαθμός συμπύκνωσης να μην είναι κατώτερος του 90% του εργαστηριακώς
καθοριζόμενου βάσει της «τροποποιημένης δοκιμασίας PROCTOR». Στην περίπτωση που
το υλικό είναι ξερό τούτο θα υγραίνεται με ψεκασμό, ενώ στην περίπτωση υπερβολικής
υγρασίας του υλικού, οι εργασίες θα διακόπτονται μέχρις ότου επιτευχθούν ευνοϊκές
συνθήκες υγρασίας.

Η συμπύκνωση των διαφόρων στρώσεων των υλικών θα επιτευχθεί με ομοιόμορφη κύλιση


μηχανικού εξοπλισμού, κατάλληλου τύπου για τη φύση του προς συμπύκνωση υλικού, ή με
τη χρήση ερπυστριοφόρων μηχανημάτων σε ειδικές περιπτώσεις και με την έγκριση της
Επιβλέπουσας Υπηρεσίας. Το ελάχιστο βάρος των μηχανικών μέσων συμπύκνωσης πρέπει
να είναι εννέα τόννοι, η δε ασκουμένη ελάχιστη πίεση 1 χγρ./εκ2.

Κάθε στρώση θα συμπιέζεται με τον αναγκαίο αριθμό διαβάσεων των μηχανημάτων, με


διάβαση να συνίσταται από μια πλήρη επικάλυψη της επιφάνειας κάθε στρώση από τις
επιφάνειες συμπίεσης του μηχανήματος. Κάθε τμηματική διάβαση πρέπει να υπερκαλύπτει
την προηγούμενη κατά 0.30 μ. τουλάχιστον.
Τα τμήματα της επίχωσης τα οποία δεν μπορεί να προσεγγίσει κατάλληλος μηχανικός
εξοπλισμός, θα διαστρώνονται με στρώσεις πάχους 10 εκατοστών και θα συμπιέζονται με
μηχανικούς κόπανους ώστε να επιτυγχάνεται ο ίδιος βαθμός συμπύκνωσης όπως και με τα
παραπάνω μηχανικά μέσα.

Στην περίπτωση που κάποιο τμήμα του αναχώματος ολισθήσει κατά τη διάρκεια της
κατασκευής του και γενικότερα πριν την παραλαβή του, αυτό θα αποκόπτεται και θα
αφαιρείται σύμφωνα με τις οδηγίες της επιβλέπουσας υπηρεσίας και στη συνέχεια θα
ανακατασκευάζεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στην προδιαγραφή αυτή, με δαπάνες του
Αναδόχου.

Τα αναχώματα θα κατασκευασθούν με διαστάσεις τέτοιες ώστε να είναι δυνατή η τελική


μόρφωση αυτών συγκρινόμενες διατομές με επιτρεπόμενη ανοχή +0.05 μ. από τις
οριογραμμές του αναχώματος λογιζόμενες κατά την κάθετη προς αυτές έννοια, με εξαίρεση
τις επιφάνειες οι οποίες προβλέπεται να επενδυθούν με σκυρόδεμα και στις οποίες η
παραπάνω ανοχή περιορίζεται στο +_ 0,03 μ.

Ο έλεγχος του επιτευχθέντος βαθμού συμπύκνωσης θα γίνεται βάσει μιας


αναγνωρισμένης μεθόδου γρήγορου προσδιορισμού του ξηρού φαινομένου βάρους του
συμπυκνωθέντος αναχώματος , κατά προτίμηση δε με την περιγραφόμενη στην
Προδιαγραφή DES.E. 25 του USBR ( UNITED STATES BUREAU OF
RECLAMATION.)

5.4 Επιμέτρηση και πληρωμή

5.4.1 Διαμόρφωση επιφάνειας έδρασης αναχωμάτων.

Η επιμέτρηση των εργασιών διαμόρφωσης των επιφανειών έδρασης των αναχωμάτων θα


γίνει για τον πραγματικό αριθμό των τετραγωνικών μέτρων εκτελεσθείσης εργασίας,
υπολογιζομένων βάσει του πλάτους της ζώνης έδρασης του προκύπτοντος αναχώματος και
του μήκους του για την εργασία που έγινε σύμφωνα με την παράγρ, 5.3.1. του παρόντος.

Η πληρωμή θα γίνει για τον αριθμό των τετραγωνικών μέτρων επιφάνειας έδρασης των
αναχωμάτων που επιμετρήθηκε, με την αντίστοιχη σχετική τιμή μονάδας του Τιμολογίου ,
η δε τιμή και πληρωμή αποτελούν την πλήρη αποζημίωση για την παροχή όλων των
απαιτούμενων για την εκτέλεση του έργου μηχανημάτων, μεταφορικών μέσων, εφοδίων,
υλικών και εργασίας.

5.4.2 Κατασκευή αναχωμάτων

Πρίν την έναρξη της εργασίας κατασκευής αναχωμάτων θα γίνει χωροστάθμιση και
αποτύπωση του εδάφους στις θέσεις έδρασης του αναχώματος, όπως αυτό διαμορφώθηκε
μετά την αφαίρεση των επιφανειακών στρωμάτων και την συμπύκνωση των επιφανειών
έδρασης, με τη λήψη διατομών, όλες δε οι επιμετρήσεις θα βασισθούν στην αποτύπωση αυτή
με εμβαδομέτρηση των αντίστοιχων επιφανειών που περιορίζονται από τη γραμμή έδρασης
του αναχώματος και των οριογραμμών της διατομής αυτού σύμφωνα με τις εγκεκριμένες
διαστάσεις.
Η πληρωμή θα γίνει για τον αριθμό των κυβικών μέτρων, όπως προβλέπεται παραπάνω, με
την αντίστοιχη σχετική συμβατική τιμή μονάδας του Τιμολογίου, η δε τιμή και πληρωμή
αποτελούν πλήρη αποζημίωση για την παροχή όλων των απαιτουμένων για την εκτέλεση του
έργου, μηχανημάτων, μεταφορικών μέσων, εφοδίων, υλικών και εργασίας.
Τ.Π. 5 ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ ΕΔΑΦΟΥΣ

1. Αντικείμενο

Η Τεχνική Προδιαγραφή αυτή αφορά την κατασκευή υγειούς υποστρώματος από


συμπυκνωμένο αμμοχάλικο κάτω από τεχνικά έργα.
Τέτοιου είδους εξυγιαντικές στρώσεις κατασκευάζονται όπου προβλέπεται στη μελέτη και:
1. κάτω από τα τεχνικά έργα των δικτύων με εντολή της επίβλεψης
2. στις περιπτώσεις επίχωσης ορυγμάτων μέχρι την εγκεκριμένη στάθμη εκσκαφής στις
περιπτώσεις που από τον ανάδοχο διανοίχθησαν ορύγματα με βάθος μεγαλύτερο του
συμβατικού ( η όλη δαπάνη βαρύνει τον Ανάδοχο) ,
3. στις περιπτώσεις επίχωσης ή εγκιβωτισμού αγωγών αποχέτευσης ή τεχνικών έργων
με αμμοχάλικο ,
4. όπου αλλού απαιτηθεί κατά την κρίση του επιβλέποντα, ανάλογα με τις συνθήκες και
την φύση της εκάστοτε εκσκαφής.

2. Κανονισμοί και πρότυπα που θα εφαρμοσθούν

Θα εφαρμοσθεί η πρότυπη τεχνική προδιαγραφή Π.Τ.Π. Τ110 του Υπουργείου Δημοσίων


Εργων.

3. Υλικά και τρόπος κατασκευής

Το αμμοχάλικο θα προέρχεται από ορυχεία ή από την κοίτη ποταμών ή χειμάρρων, ή από
λατομείο , από θέσεις που έχουν εγκριθεί από την επίβλεψη. Πρέπει να αποτελείται από
κόκκους σκληρούς, ανθεκτικούς και να μην περιέχει βώλους, άργιλλο και οργανικές ύλες.
Το αμμοχάλικο πρέπει να ανταποκρίνεται στα ακόλουθα όρια διαβαθμίσεως και θα
ελέγχεται εργαστηριακά πριν από την χρησιμοποίησή του.

Διάμετρος οπών Διερχόμενα ποσοστά


κοσκίνου (χιλ.) επί τοις % σε βάρος

50 100
30 70 - 90
15 50 - 85
7 35 - 80
3 25 - 70

Το αμμοχάλικο θα διαστρώνεται με προσοχή , ομοιόμορφα και θα συμπυκνώνεται επιμελώς


με κατάλληλα μηχανικά μέσα , σε στρώσεις μεγίστου πάχους 25 εκαστοστών. Κατά τη
διάστρωση πρέπει να αποφεύγεται ο διαχωρισμός του χονδρόκοκκου υλικού από λεπτόκοκκο
και η ανάμειξη του αμμοχάλικου με τα γαιώδη υλικά των παρειών του ορύγματος.
Ο βαθμός συμπύκνωσης κάθε στρώσης θα ελέγχεται εργαστηριακά και θα είναι τουλάχιστον
95% της εργαστηριακής πυκνότητας κατά PROCTOR.
Η τελικώς δημιουργούμενη επιφάνεια του υποστρώματος μετά την συμπύκνωση, πρέπει να
είναι επίπεδη και ομαλή, σύμφωνα με αυτά που θα ορισθούν από τον επιβλέποντα με
αποκλίσεις που να μην υπερβαίνουν τα + 2 εκ.

4. Επιμέτρηση και πληρωμή.

Η επιμέτρηση του αμμοχαλίκου θα γίνεται σε μ3 συμπυκνωμένου υλικού που μεταφέρθηκε


και τοποθετήθηκε στα έργα, σύμφωνα με τις καθοριζόμενες στα σχέδια της μελέτης
διαστάσεις από την Υπηρεσία , ανεξάρτητα αν το υλικό προέρχεται από χείμαρρο , ορυχείο
ή λατομείο. Σε ειδικές περιπτώσεις ή κατόπιν έγκρισης από την Υπηρεσία η επιμέτρηση του
υλικού μπορεί να γίνει στο αυτοκίνητο και ο όγκος του να αναχθεί σε μ3 συμπυκνωμένου
υλικού ( πολλαπλασιαζόμενος επί 0,76).Ουδεμία ποσότητα αμμοχαλίκου που οφείλεται σε
υπερβαση των συμβατικών διαστάσεων εκσκαφής του ορύγματος ή αλλη δεν επιμετράται.Η
μεταφορά του υλικού δεν επιμετρείται ιδιαίτερα όπως και καμμια άλλη εργασία σχετική
( διάστρωση , συμπύκνωση κλπ) .

Η πληρωμή θα γίνεται με την ποσότητα που επιμετρήθηκε όπως παραπάνω , και την
αντίστοιχη τιμή μονάδας του Τιμολογίου. Αυτή η τιμή και πληρωμή αποτελούν πληρη
αποζημίωση του Αναδόχου για την παροχή όλων των μηχανημάτων , μεταφορικών μέσων ,
εγκαταστάσεων εφοδίων , υλικών και εργασίας για την πλήρη και έντεχνη κατασκευή του
έργου.
Τ.Π. 6 ΚΑΘΑΙΡΕΣΗ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΦΟΡΑ ΟΔΟΣΤΡΩΜΑΤΩΝ

1. Αντικείμενο - Κατηγορίες οδοστρωμάτων

- Η τεχνική αυτή προδιαγραφή αναφέρεται στον τρόπο τομής και επαναφοράς των
οδοστρωμάτων των οδών όπου ανοίγονται ορύγματα κλπ. για την κατασκευή έργων
ύδρευσης - αποχέτευσης.

- Τα οδοστρώματα αναλογα με τον τρόπο διάστρωσής τους διακρίνονται σε:

1. Οδοστρώματα με ασφαλτικό τάπητα

2. Κυβολιθόστρωτα

3. Λιθόστρωτα με πλάκες ή λίθους που δεν εχουν κανονικό σχήμα

4. Οδοστρώματα από σκυρόδεμα

2. Ισχύουσες προδιαγραφές

Συμπληρωματικά προς την παρούσα Προδιαγραφή και τα σχέδια της μελέτης θα ισχύουν οι
εφαρμόσιμες πρότυπες Τεχνικες Προδιαγραφές του Υπ.Δ.Εργων, σχετικά με την ποιότητα
των υλικών υποβάσεως και βάσεως, τον απαιτούμενο βαθμό συμπυκνώσεως και τις ανοχές
και τον τρόπο εκτελέσεως γενικότερα, τα ασφαλτικά υλικά (είδος και ιδιότητες,
θερμοκρασίες, ποσότητες και τρόπος εφαρμογής) και το αργό υλικό καλύψεως (διαβάθμιση,
ποιότητα, ποσότητες και τρόπος εφαρμογής).

Οι Προδιαγραφές αυτές είναι οι εξής:

0150 Κατασκευή υποβάσεων οδοστρωμάτων


0155 Κατασκευή βάσεων οδοστρωμάτων
ΑΣ-11 και Α201 Προεπαλειψη με Ασφαλτικο διαλύμα ΜΕ-0
ΑΣ-12 και Α201 Ασφαλτικη συγκολλητικη
Α202 και Α203 Ασφαλτικά γαλακτώματα
Α200 Ασφαλτος οδοστρωσίας
Α226 Διπλή ασφαλτική επάλειψις επί νέων βάσεων
Α260 Ασφαλτικη ισοπεδωτικη στρωση
Α265 Ασφαλτικη στρωση κυκλοφοριας

3. Τρόπος εκτέλεσης της εργασίας-Υλικά

3.1. Γενικά

Πριν αρχίσουν οι εκσκαφές ο Ανάδοχος οφείλει να ζητήσει, εφόσον απαιτειται, από την
Αρμόδια Υπηρεσία άδεια τομής του οδοστρώματος. Οι δαπάνες έκδοσης της άδειας
βαρύνουν τον Ανάδοχο επειδή θεωρείται ότι περιλαμβάνονται στις τιμές του τιμολογίου.
Ενδεχόμενη καθυστέρηση στην έκδοση της άδειας αυτής από υπαιτιότητα των αρμοδίων
Υπηρεσιών έχει σαν μόνη συνέπεια για τον εργοδότη την έγκριση παράτασης της
προθεσμίας εκτέλεσης του έργου και μονον εφοσον ενημερωθηκε εγγραφως ο Επιβλεπων
του εργου για την καθυστερηση περαν της εβδομαδας αμεσως .
Αδειες τομής θα ζητούνται ακόμη και όταν πρόκειται για τομη σε χωματοδρομο ή
αδιαμόρφωτο οδοστρωμα και γενικά για εκτέλεση εκσκαφών οπως αυτο απαιτείται από τις
αρμοδιες Υπηρεσιες οι οποιες εχουν την ευθυνη των χώρων όπου θα εκτελεσθούν οι
εργασίες.

Πριν γίνει η τομή θα χαραζονται τα όριά της στο οδόστρωμα με κοπτικό όργανο (τροχός για
την κοπή σε ευθεία γραμμή ή δίσκος). Η αποσύνθεση του οδοστρώματος θα γίνεται είτε με
τα χέρια είτε με μηχανικά μέσα, πάντως όμως με τέτοιο τρόπο ώστε να περιορίζεται όσο το
δυνατόν ακριβέστερα στις διαστάσεις που προβλέπονται για την εκτέλεση του έργου.
Καμμιά αποζημίωση δεν αναγνωρίζεται στον ανάδοχο για καθαιρεση πέρα από τις
προβλεπόμενες στη μελέτη διαστάσεις εφ’οσον δεν δοθει προς τουτο σχετικη εντολη της
Υπηρεσιας.Στην εργασία αποσύνθεσης περιλαμβάνεται και η απόθεση των άχρηστων
υλικών ή εκείνων που θα ξαναχρησιμοποιηθούν , σε θέσεις κοντα στα σκάμματα από όπου
να είναι δυνατή η φόρτωσή τους για να απομακρυνθούν , ή η επαναχρησιμοποίησή τους.

Οταν η τομή γίνεται εγκάρσια στην οδό, η καθαίρεση θα γίνεται πρώτα στο μισό πλάτος
της και αφού τελειώσει η εκσκαφή αυτού του τμήματος θα γίνει η κατάλληλη αντιστήριξη
των παρειών του ορύγματος και θα κατασκευαστούν εφ΄ οσον απαιτουνται ξύλινες ή
μεταλλικές γεφυρώσεις πάνω από τα ορύγματα για τη διέλευση των οχημάτων. Οι
προσωρινές αυτές γεφυρώσεις δεν πληρώνονται ιδιαίτερα διότι θεωρείται ότι η δαπάνη τους
περιλαμβάνεται στις συμβατικές τιμές μονάδας για εκσκαφές. Στη συνέχεια θα ανοιχτεί
και το άλλο μισό του πλάτους της οδού και αφού τοποθετηθει ο αγωγός το ορυγμα θα
επιχωθεί σύμφωνα με την αντιστοιχη Τ.Π.

Για την εκτέλεση της εργασίας επαναφοράς του οδοστρώματος απαιτείται η εντολή του
επιβλέποντα. Η Εντολή αυτή δεν απαλλάσσει τον ανάδοχο από τις πάσης φύσεως ευθύνες
του ως προς την ποιότητα επίχωσης και οδοστρώματος μέχρι την οριστική παραλαβή του
έργου και οποιες αλλες .

Ο Ανάδοχος ειναι αποκλειστικος υπευθυνος για την ποιότητα της επίχωσης και του
οδοστρώματος μέχρι την οριστική παραλαβή του έργου.Σε περίπτωση που θα εμφανιστούν
καθιζήσεις στο οδόστρωμα ο ανάδοχος οφείλει να αφαιρέσει και να κατασκευάσει το
αντίστοιχο τμήμα με δαπάνες του.

Για τη συμπύκνωση της επίχωσης του σκάμματος ισχύουν τα όσα αναφέρονται στην
αντίστοιχη Τ.Π.σε συνδυασμό με όσα αναφέρονται στην παρούσα Τ.Π. Εαν η Υπηρεσια το
θεωρήσει απαραίτητο, μπορεί να διατάξει την υπερεπίχωση του ορύγματος μέχρι και 10 εκ.
με θραυστό υλικό της Π.Τ.Π. 0150 και τη συμπίεση του επιχώματος με επανειλημμενες
διαβάσεις οδοστρωτήρα και σύγχρονο κατάβρεγμα. Στη συνέχεια θα γίνει αφαίρεση του
υλικού που πλεονάζει ώστε να είναι δυνατή η κατασκευή του οδοστρώματος στο
απαιτούμενο πάχος. Ολες οι παραπάνω εργασίες δηλαδή η υπερεπίχωση και η αφαίρεση του
υλικού που πλεονάζει αποζημιώνονται ιδιαίτερα με τις αντιστοιχες τιμές μονάδας.( εκτός αν
ορίζεται διαφορετικά στο τιμολόγιο).

Η ανακατασκευή των οδοστρωμάτων που κάθε φορά τέμνονται θα γίνεται με τρόπο


ανάλογο προς την κατασκευή του υπόλοιπου τμήματος του οδοστρώματος ώστε μετά την
αποκατάσταση να μην υπάρχει διαφορά μεταξύ παλαιού οδοστρώματος και του τμήματος
που αποκαταστάθηκε. Η ανακατασκευή θα γίνεται κατά τρόπον ώστε να εφαπτονται τελεια
τα όρια μεταξύ υφισταμένου και ανακατασκευαζομένου οδοστρώματος τοσον
οριζοντιογραφικα οσον και υψομετρικα .
Ετσι οι υποβάσεις των ασφαλτικών οδοστρωμάτων που ήταν από σκυρόδεμα θα
αποκαθίσταται με νέο σκυρόδεμα μέσου πάχους 15 εκ. , που θα εδράζεται σε στρώση
συμπυκνωμένου αμμοχαλίκου τελικού πάχους 20 εκ. Οι υποβάσεις - βάσεις από αργό
υλικό θα αποκαθίστανται με στρώσεις θραυστου υλικού λατομείου 3Α , συνολικού
συμπυκνωμένου πάχους 30 εκ. τουλάχιστον.

Ο κύριος της οδου διατηρεί πάντως το δικαίωμα να απαιτήσει άλλο τρόπο αποκατάστασης
του οδοστρώματος ή και να προβεί ο ίδιος στην αποκατάσταση του οδοστρώματος χωρίς την
συνδρομή του αναδόχου. Για τον λόγο αυτό πριν από την εκτέλεση της εργασίας
αποκαταστασης του οδοστρώματος ο ανάδοχος οφείλει να συνεννοηθεί με τον κύριο της
οδού για τον τρόπο εργασιας και ενεργώντας σε συνεννόηση με τον επιβλέποντα να
συμμορφωθεί με τις υποδείξεις του.

3.2. Ασφαλτικά οδοστρώματα

Το ασφαλτικό οδόστρωμα αποτελείται από μία ή και περισσότερες στρώσεις ασφαλτικού


τάπητος. Κάθε στρώση θα έχει τελειωμενο πάχος 5 εκ.

1. Πριν από τη διάστρωση της ασφαλτικης στρωσεως βασεως θα γινεται προεπαλειψη της
ανασφαλτωτου επιφανειας της βασεως απο 3Α ( Π.Τ.Π. Ο155 ) και των χειλεων της τομης
του οδοστρωματος με ασφαλτικο διαλυμα τυπου ΜΕ-5 , για να εξασφαλισθεί η σύνδεση
του νέου με το παλιό οδόστρωμα.

2. Ακολουθως θα κατασκευαζεται ασφαλτικη συγκολλητικη επαλειψη με ασφαλτικο


διαλυμα τυπου ΜΕ-5 ή με καθαρα ασφαλτο 180/220.

3. Η διαστρωση της ασφαλτικης στρωσης βασης θα γινει συμφωνα με την ΠΤΠ Α260 και θα
εχει τελειωμενο παχος 5 εκ.

4. Μεταξυ της ασφαλτικης στρωσεως βασεως και του ταπητα κυκλοφοριας θα γινει
επαλειψη ασφαλτικης συγκολλητικης επαλειψης συμφωνα με τα περιγραφομενα στην
παρ. 2 της παρουσας.

5. Μετα την κατασκευη της ασφαλτικης συγκολλητικης θα γινεται διαστρωση και


συμπυκνωση του ασφαλτικου ταπητα κυκλοφοριας συμφωνα με την ΠΤΠ Α265
τελειωμενου παχους 5 εκ.

6. Η βαση και η υπόβαση του ασφαλτικού οδοστρώματος θα έχουν εκάστη το πάχος που
προβλέπεται στα εγκεκριμένα σχέδια ή που θα οριστεί από την Υπηρεσια. Για την
κατασκευή τους ισχύουν αντίστοιχα οι προδιαγραφές ΠΤΠ 0155 και ΠΤΠ 0150.

7. Για την επανεπίχωση του ορύγματος κατω από την υπόβαση του ασφαλτικού
οδοστρώματος ισχύουν τα όσα αντίστοιχα ορίζονται στην αντίστοιχη Τ.Π.

Προκειμένου για τομές περιορισμένης έκτασης και σε οδόστρωμα με ασφαλτοτάπητα μιάς


στρώσης , τότε το τελικό πάχος του ασφαλτοτάπητα της τομής θα πρέπει να είναι
τουλάχιστον 8 εκ..
Στην εργασία κατασκευής ενός μ2 ασφαλτικου οδοστρώματος περιλαμβάνονται και οι
εργασίες συμπίεσης και καθαρισμού του οδοστρώματος , οι προμήθειες , αναμίξεις και
επαλλείψεις των ασφαλτικών διαλυμάτων ( προεπάλλειψη, συγκολλητική) η προμήθεια ,
και διάστρωση του ασφαλτομίγματος , μαζί με την μεταφορά στο έργο από τον τόπο
παραγωγής.

3.3. Κυβολιθόστρωτα - Λιθόστρωτα οδοστρώματα

Για τις εργασίες καθαίρεσης των κυβολιθόστρωτων - λιθοστρωτων οδοστρωμάτων


ισχύουν όσα αναφέρονται στην παράγρ. 3.1 , της Τ.Π. αυτής.

Η επίχωση της τάφρου θα γίνει όπως προβλέπεται στις οικείες προδιαγραφές. Πάνω από
την επίχωση θα γίνει διάστρωση χονδρόκοκκης άμμου σε συμπιεσμένο πάχος 10 εκ. Στη
συνέχεια θα τοποθετηθούν οι κυβόλιθοι - πέτρες που θα έχουν καθαριστεί καλά και στη
συνέχεια θα γίνει το αρμολόγημά τους με άμμο - τσιμεντόλασπη και η τύπανση.

Απαγορεύεται η τοποθέτηση των κυβόλιθων - λίθων σε στάθμη ψηλότερη από την κανονική
(επειδή προβλέπεται υποχώρηση με την πάροδο του χρόνου.).

Ο ανάδοχος έχει την υποχρέωση να αποκαταστήσει τις υποχωρήσεις αυτές που ενδεχόμενα
θα συμβούν ως την οριστική παραλαβή με άρση και ανακατασκευή , χωρίς ιδιαίτερη
αποζημίωση αφού συμπεριλαμβάνεται στις υποχρεώσεις για συντήρηση του έργου.

Στην εργασία κατασκευής του κυβολιθόστρωτου - λιθόστρωτου περιλαμβανονται οι


εργασίες κατασκευής της υπόβασης, συμπίεσης και καθαρισμού του, οι μεταφορές των
κυβολίθων - λίθων και των άλλων υλικών, η τοποθέτησή τους και οι εργασίες κατασκευής
βάσης από άμμο με πάχος έως 10 εκ., οι εργασίες αρμολόγησής τους , και τύπανσης καθώς
και οι εργασίες καθαρισμού του οδοστρώματος μετά το πέρας των εργασιών. Επίσης
περιλαμβάνεται η αξία των κάθε είδους υλικών που απαιτούνταιγια την πλήρη και έντεχνη
κατασκευή του έργου.

3.4. Oδόστρωμα από σκυρόδεμα

Για τις εργασίες καθαίρεσης των οδοστρωμάτων από σκυρόδεμα ισχύουν όσα αναφέρονται
στην παράγρ. 3.1 , της Τ.Π. αυτής.

Η επίχωση της τάφρου θα γίνει όπως προβλέπεται στις οικείες προδιαγραφές. Πάνω στα
συμπυκνωμένα επιχώματα θα διαστρωθεί και θα συμπυκνωθεί στώση από αμμοχάλικο
τελικού πάχους 20 εκ. Στη συνέχεια θα διαστρωθεί άοπλο σκυρόδεμα Β160 των 200 χγρ.
τσιμένου μέ μέσο πάχος 15 εκ. Πριν από τη διάστρωση του σκυροδέματος ο πυθμένας της
σκάφης και τα χείλη της θα καθαριστούν καλά και θα βραχούν με νερό. Στα χείλη του
σκυροδέματος που κόπηκε πρέπει να εφαρμοστεί υδαρές διάλυμα τσιμέντου για να
εξασφαλιστεί η καλή σύνδεση του παλαιού με το νέο σκυρόδεμα.

Η επάνω επιφάνεια θα είναι επίπεδη και θα μορφωθεί με πήχυ, που θα εδράζεται στο παλιό
οδόστρωμα και στις δυο μεριές της τάφρου,έτσι ωστε να συμπέσουν οι επιφάνειες του
παλιού με το νέο οδόστρωμα.

Απαγορεύεται οποιαδήποτε υποχώρηση του οδοστρώματος που αποκαταστάθηκε, ως την


οριστική παραλαβή. Ο ανάδοχος οφείλει να αποκαταστήσει τις υποχωρήσεις που θα
συμβούν (με καθαιρεση και ανακατασκευή) χωρίς ιδιαίτερη αποζημίωση επειδή η εργασία
αυτή θεωρείται ότι είναι συμβατική και περιλαμβάνεται στην υποχρέωση του αναδόχου να
συντηρήσει το έργο.

4. Δοκιμές και έλεγχοι

Οι εργαστηριακές δοκιμές που θα απαιτηθούν, κατά την κρίση της Υπηρεσίας για την
ποιότητα, τα μηχανικά χαρακτηριστικά των αδρανών και ασφαλτικών υλικών, την
εργαστηριακή πυκνότητα μετά τη συμπύκνωση κ.λ.π. θα εκτελεσθούν με μέριμνα και
δαπάνες του Αναδόχου από εγκεκριμένα από την Υπηρεσία Εργαστήρια.

Οι δαπάνες για δοκιμές ελέγχου της κατασκευής, όπως επίσης και για κάθε απαιτούμενη
εργασία ανακατασκευής ή διορθώσεως στην περίπτωση που θα αποδειχθεί κακοτεχνία, θα
βαρύνουν τον Ανάδοχο.

5. Επισκευές

Ο Ανάδοχος οφείλει να επισκευάζει αμεσως , χωρις καμμια απολυτως καθυστερηση και να


συντηρεί γενικα τα επανακατασκευασμενα οδοστρώματα, με αποκλειστικη του ευθυνη
φροντιδα και δαπάνες , μέχρι την τελική παράδοσή του εργου στην Υπηρεσία.

6. Επιμέτρηση - Πληρωμη

Η επιμέτρηση των εργασιών για την καθαίρεση των οδοστρωμάτων θα γίνεται για κάθε
τύπο οδοστρώματος ξεχωριστά , σε μ2 πραγματικής επιφάνειας (ή σε πραγματικά μέτρα
μήκους) που εκτελέστηκε.

Για την επαναφορα ομοιως η επιμέτρηση θα γίνει για κάθε τύπο οδοστρώματος ξεχωριστά ,
ανάλογα , σε τετραγωνικά μέτρα πραγματικής επιφάνειας ή σε κυβικα μέτρα πραγματικού
όγκου οδοστρωμάτων που ανακατασκευάστηκαν ικανοποιητικά σύμφωνα με τα σχέδια της
μελέτης και τις απαιτήσεις της παρούσας Τ.Π. και που έγιναν αποδεκτά από την Υπηρεσία.

Στην περιπτωση που το ασφαλτικό οδοστρωμα αποτελείται από δυο ή περισσότερες


στρώσεις τελειωμένου πάχους 5 εκ. η επιμέτρηση γίνεται χωριστά για κάθε στρώση 5 εκ.
Δεν θα επιμετρηθούν τα διάφορα εμπόδια επί του καταστρώματος όπως καλύμματα
φρεατίων κ.λπ. εφ'όσον το εμβαδόν του καθενός δεν υπερβαίνει το 1,0 τετραγωνικό μέτρο.

Πλάτος ή μήκος καθαιρεθέντος οδοστρώματος μεγαλύτερο από αυτό που ορίζεται από τα
σχέδια ή τις εντολές της Υπηρεσιας δεν επιμετραται και ο Αναδοχος ειναι ρητα
υποχρεωμενος να αποκαταστήσει το επί πλεον τμήμα του οδοστρώματος με δική του
δαπάνη. Οι αποκαταστασεις θα επιμετρωνται στις πραγματικες τους διαστασεις εαν και
μονο το επι πλεον πλατος δημιουργηθηκε απο καταπτωσεις η καταστροφη του
οδοστρωματος λογω κυκλοφοριας των βαρεων μηχανηματων & φορτηγων.

Στις τιμές του τιμολογίου συμπεριλαμβάνεται η πλήρης αποζημιωση του αναδόχου για την
παροχή όλων των μηχανημάτων, μεταφορικών μέσων, εγκαταστάσεων, υλικών και
εργασιών που απαιτούνται.
Τ.Π. 7 ΚΑΘΑΙΡΕΣΗ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΦΟΡΑ ΠΕΖΟΔΡΟΜΙΩΝ - ΚΡΑΣΠΕΔΩΝ

1. Αντικείμενο
Η Τεχνική αυτή Προδιαγραφή αναφέρεται στον τρόπο τομής και ανακατασκευής των
πεζοδρομίων και των κρασπέδων των πεζοδρομίων με τα ρείθρα τους, στα οποία ανοίγονται
τάφροι κ.λπ.για την κατασκευή αγωγών.

2. Πεζοδρόμια

2.1 Κατηγορίες πεζοδρομίων

Τα πεζοδρόμια ανάλογα με τον τρόπο που είναι στρωμένα διακρίνονται βασικά σε:

1. Πλακόστρωτα με πλάκες ορθογωνισμένες.

2. Λιθόστρωτα με πλάκες ή λίθους

3. Πεζοδρόμια απο σκυρόδεμα.

2.2. Τρόπος εκτέλεσης της εργασίας - Υλικά

Πριν αρχίσουν οι εκσκαφές ο Ανάδοχος οφείλει να ζητήσει απο την αρμόδια Υπηρεσία άδεια
τομής του πεζοδρομίου. Οι δαπάνες έκδοσης της άδειας βαρύνουν τον Ανάδοχο επειδή
θεωρείται ότι περιλαμβάνονται στις τιμές του Τιμολογίου. Ενδεχόμενη καθυστέρηση την
έκδοση της άδειας αυτής απο υπαιτιότητα των αρμοδίων Υπηρεσιών δεν δημιουργεί λόγο
αποζημίωσης του Αναδόχου και σαν μόνη συνεπεια για τον Εργοδότη την έγκριση
παράτασης της προθεσμίας εκτέλεσης του αντίστοιχου έργου, με την προυπόθεση ότι ο
Ανάδοχος ζήτησε την άδεια τομής έγκαιρα.

Πριν γίνει η τομή, θα χαράζονται τα όρια της εκσκαφής στο πεζοδρόμιο με κοπτικό όργανο ή
με άλλο τρόπο. Η αποσύνθεση του πεζοδρομίου θα γίνεται είτε με τα χέρια είτε με μηχανικά
μέσα και ετσι που να περιορίζεται, όσο ακριβέστερα γίνεται, στις ελάχιστες διαστάσεις που
απαιτούνται για το υπόψη έργο.

Επειδή υπάρχει μεγάλη ποικιλία πλακών που χρησιμοποιούνται για πλακοστρώσεις,


ορίζεται ότι η επαναφορά της πλακόστρωσης στα πεζοδρόμια θα γίνεται με της ίδιας
ποιότητας πλάκες και στην ίδια απολύτως έκταση με αυτή που υπήρχε πριν απο την εκσκαφή
των ορυγματων.

Το πλάτος της πλακόστρωσης που επιμετρείται και για την άρση και ανακατασκευή που
πληρώνεται ο Ανάδοχος, θα είναι το πραγματικό και πάντως δεν θα ξεπερνά το πλάτος του
ορύγματος εκσκαφής, που προκύπτει απο τα σχέδια ή τις εντολές του Επιβλέποντα

Κατά μήκος των σκαμμάτων θα τοποθετούνται (όπου είναι δυνατή η προσπέλαση) ξύλινα,
ανθεκτικά, συνεχή περιφράγματα για την πρόληψη ατυχημάτων απο πτώση εργατών ή
διαβατών στο σκάμμα. Ο Ανάδοχος θα έχει την ευθύνη για κάθε ατύχημα που οφείλεται
στην έλλειψη περίφραξης ή στην ανεπάρκειά της.
Κατά μήκος των τάφρων και κοντά στα χείλη τους ο Ανάδοχος θα δημιουργήσει ξύλινα
φράγματα μικρού ύψους, ικανά να συγκρατήσουν σκύρα, λίθους ή χώματα που
παρασύρονται ως εκεί, για να μη πέσουν στην τάφρο και προκαλέσουν ατυχήματα.

Σε επίκαιρες θέσεις, που θα καθορισθούν απο την Υπηρεσία, ο Ανάδοχος υποχρεούται να


κατασκευάσει ξύλινες πεζογέφυρες ασφαλείς με κιγκλιδώματα.

Στα πεζοδρόμια θα τοποθετείται κατάλληλη σήμανση, φωτεινή τη νύκτα, για την πρόληψη
ατυχημάτων, σύμφωνα με τις υποδείξεις της Επιβλέπουσας Υπηρεσίας και της Αστυνομίας.

Ο Ανάδοχος δεν θα αποζημιωθεί ιδιαίτερα για την κατασκευή των παραπάνω γεφυρώσεων
και τη σήμανση των τάφρων επειδή η σχετική γι'αυτά δαπάνη συμπεριλαμβάνεται στις τιμές
προσφοράς του για τις εκσκαφές.

Οι εργασίες που απαιτούνται για την καλή και έντεχνη εκτέλεση της άρσης και
ανακατασκευής για κάθε κατηγορία πεζοδρομίων είναι οι εξής:

2.3 Πλακόστρωτα πεζοδρόμια με πλάκες ορθογωνισμένες

Η άρση των πλακών θα γίνεται με προσοχή, για να αποφεύγονται οι ζημιές. Οι πλάκες μετά
απο την αφαίρεσή τους θα τοποθετούνται κανονικά στις άκρες των πεζοδρομίων προς τις
οικοδομές και θα φυλάγονται με ευθύνη του Αναδόχου μέχρι την εναπόθεσή τους.Η δαπάνη
αντικατάστασης όλων των πλακών που καταστράφηκαν κατά την καθαίρεση ή/και κατά τη
διάρκεια φύλαξής τους βαρύνει τον Ανάδοχο.

O Ανάδοχος όταν τοποθετήσει τις πλάκες δεν θα χρησιμοποιήσει όσες έπαθαν ζημιές που
δεν επανορθώνονται με κοινή λάξευση, αλλά θα συμπληρώσει τα κενά με νέες πλάκες του
ιδίου τύπου και της καλύτερης δυνατής ποιότητας. Αν δεν υπάρχει στο εμπόριο ο ίδιος
ακριβώς τύπος πλακών, θα χρησιμοποιηθεί τύπος πλακών παραπλήσιος που θα εγκριθεί απο
την Επιβλέπουσα Υπηρεσία. Η επανατοποθέτηση των πλακών θα γίνεται μόνο εφόσον
εξασφαλισθεί, με συνεχές κατάβρεγμα και κοπάνισμα των προιόντων επίχωσης, ότι η
επίχωση δεν θα υποχωρήσει για να μη καταστραφεί το πλακόστρωτο. Την ευθύνη φέρει ο
Ανάδοχος που είναι υποχρεωμένος να επανορθώσει κάθε βλάβη, με δικά του έξοδα, μέχρι
την οριστική παραλαβή.

Μετά την επίχωση της τάφρου με κατάλληλα προϊόντα εκσκαφής, θα ακολουθήσει


διάστρωση σκυροδέματος Β120 των 200 χγρ. τσιμέντου, πάχους 0,10 μ. πανω σε
κυλινδρωμενη υποβαση. Σ'αυτό θα διαστρωθει λεπτόκοκκο υλικο παχους 3 - 5 εκ. το οποιο
θα συμπυκνωθεί με κύλινδρο . Πανω σε αυτο θα τοποθετηθούν οι πλάκες πάνω σε στρώμα
τσιμεντοκονιαματος περιεκτικότητας 600 χγρ. τσιμέντου , παχους 2.5 - 3.0 εκατ. Στη
συνέχεια θα γίνει αρμολόγημα των πλακών με τσιμεντοκονίαμα της ίδιας ποιότητας. Οι
πλάκες που τοποθετούνται πρέπει να παρουσιάζουν ευθύγραμμους αρμούς και να
εναρμονίζονται με αυτές που ήδη υπάρχουν.Ακολουθει καθαρισμος των αρμων. Μετά το
πέρας των εργασιών αυτών ο Ανλαδοχος οφείλει να καθαρίσει τον χώρο αυτό από τα
υπολείμματα των διαφόρων υλικών πριν τον παραδώσει στην κυκλοφορία.

2.4 Λιθόστρωτα με πλάκες ή λίθους

Ισχύουν όσα αναφέρονται στην Τεχνική Προδιαγραφή για λιθόστρωτα οδοστρώματα


2.5 Πεζοδρόμια απο σκυρόδεμα

Ισχύουν όσα αναφέρονται στην Τεχνική Προδιαγραφή για οδοστρώματα απο σκυρόδεμα.

2.6 Επιμέτρηση - Πληρωμή

Η επιμέτρηση θα γίνει για τον πραγματικό αριθμό τετραγωνικών μέτρων πεζοδρομίου,


ανεξαρτήτως τύπου, που καθαιρέθηκαν και ανακατασκευάσθηκαν ικανοποιητικά και
σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Τεχνικής αυτής Προδιαγραφής και που έγιναν αποδεκτά απο
την Υπηρεσία.

Σε περίπτωση μεγαλυτέρου πλάτους απο το συμβατικό ο Ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να


αποκαταστήσει το επι πλέον αυτό τμήμα του πεζοδρομίου με δική του δαπάνη.

Η πληρωμή θα γίνεται για την επιφάνεια που επιμετρήθηκε όπως παραπάνω με τις
αντίστοιχες τιμές μονάδας του τιμολογίου. Στις τιμές του τιμολογίου συμπεριλαμβάνεται η
πλήρης αποζημιωση του αναδόχου για την παροχή όλων των μηχανημάτων, μεταφορικών
μέσων, εγκαταστάσεων,

3. Κράσπεδα πεζοδρομίων

3.1. Τρόπος εκτέλεσης της εργασίας - Υλικά

Τα κράσπεδα και τα ρείθρα των πεζοδρομίων αφαιρούνται όταν αυτό επιβάλλεται απο τη
θέση των ορυγμάτων των αγωγών ύδρευσης. Οταν τα κράσπεδα έχουν κατασκευασθεί απο
λαξευτούς φυσικούς λίθους, η άρση θα γίνεται με προσοχή και τα υλικά θα φυλάγονται για
να τοποθετηθούν ξανά. Για τα κράσπεδα και τα ρείθρα απο σκυρόδεμα, η άρση γίνεται με
την αποσύνθεση του σκυροδέματος και την κοπή του οπλισμού που ενδεχόμενα υπάρχει.

Οι λαξευτοί λίθοι των κρασπέδων, αφού καθαρισθούν και λαξευθούν στη γωνία και τις δυο
εμφανείς πλευρές όταν είναι αναγκαίο, τοποθετούνται ξανά σε υπόστρωμα σκυροδέματος
Β160 διατομής έως 0.04 μ2. και αναλογία 300 χγρ. τσιμέντου για κάθε μ.3. σκυροδέματος
Στην παραπάνω βάση απο σκυρόδεμα διαστρώνεται στρώμα τουλάχιστον 2,5 εκ.
τσιμεντοκονιάματος των 600 χγρ. τσιμέντου και πάνω σ'αυτό τοποθετούνται τα λίθινα
κράσπεδα. Το αρμολόγημα θα γίνεται με τσιμεντοκονίαμα επίσης των 600 χγρ. τσιμέντου.

Τα ρείθρα και τα κράσπεδα απο σκυρόδεμα ανακατασκευάζονται στις αρχικές τους


διαστάσεις με σκυρόδεμα Β225 των 350χλγρ. τσιμεντου με συστημα δονησεως συμφωνα με
τις Π.Τ.Π.. Τα κρασπεδα στηριζονται σε βαση στηριξης σκυροδέματος Β160 διατομής έως
0.04 μ2. και αναλογία 300 χγρ. τσιμέντου για κάθε μ3. σκυροδέματος . Το αρμολόγημα θα
γίνεται με τσιμεντοκονίαμα των 600 χγρ. τσιμέντου. Τα ανωτερω περιλαμβάνονται στην τιμή
μονάδας και με την επίχριση της τσιμεντοκονίας και τους τύπους που ίσως απαιτηθούν. Στη
γωνία του κρασπέδου απο σκυρόδεμα θα επανατοποθετείται η σιδηρογωνία που ήταν
πακτωμένη απο πριν. Ο Ανάδοχος έχει το δικαίωμα να τοποθετήσει και
προκατασκευασμένα κράσπεδα από σκυρόδεμα εφ΄όσον τα προϋπάρχοντα κράσπεδα ήταν
και αυτά από σκυρόδεμα.
Ο Αναδοχος υποχρεουται χωρις προσθετη δαπανη στην ανακατασκευή ρείθρων και
κρασπέδων απο σκυρόδεμα ή λαξευτούς λίθους καθως και την αντικατάσταση των
κρασπέδων που καταστράφηκαν με καινούργια.

3.2. Επιμέτρηση κρασπέδων - Πληρωμη

Η άρση και επανατοποθέτηση ή ανακατασκευή κρασπέδων πεζοδρομίων με τα αντίστοιχα


στηρίγματά τους και τα ρείθρα απο σκυρόδεμα θα επιμετρείται σε μ.μ. εργασίας που
εκτελέσθηκε.

Η πληρωμή θα γίνεται για το μήκος που επιμετρήθηκε όπως παραπάνω με τις αντίστοιχες
τιμές μονάδας του τιμολογίου. Στις τιμές του τιμολογίου συμπεριλαμβάνεται η πλήρης
αποζημιωση του αναδόχου για την παροχή όλων των μηχανημάτων, μεταφορικών μέσων,
εγκαταστάσεων, υλικών και εργασιών που απαιτούνται για την πλήρη και έντεχνη
εκτέλεση του έργου.
Τ.Π. 8 ΚΑΘΑΙΡΕΣΗ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑΤΟΣ

1. Αντικείμενο

Η τεχνική αυτή προδιαγραφή αναφέρεται στην καθαίρεση θεμελίων ή ανωδομών ή άλλων


έργων από άοπλο ή οπλισμένο σκυρόδεμα ή από λιθόδεμα που συναντιούνται στις θέσεις
εκτέλεσης των έργων .

2. Τρόπος εκτέλεσης της εργασίας

Η καθαίρεση θα γίνεται είτε με μηχανικά μέσα είτε με τα χέρια, με τον πιο κατάλληλο και
καθε περίπτωση τρόπο.

Η έκταση της καθαίρεσης θα περιορίζεται σε αυτή που καθόρισε γραπτά ο επιβλέπων.


Πρόσθετη καθαίρεση δεν θα πληρώνεται στον ανάδοχο που είναι μάλιστα υποχρεωμένος
εφ'οσον ζητηθει απο την Επιβλεψη να την αποκαταστήσει με δικά του έξοδα.

Η εργασία πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή για να μην διαταραχθεί το υπόλοιπο


τμήμα του σκυροδέματος. Ο Ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να παίρνει όλα τα απαραίτητα
μέτρα για την καλή εκτέλεση της εργασίας καθαίρεσης και για την ασφαλεια του εργου,
του προσωπικου, και της κυκλοφοριας .

Τα προιόντα που προέρχονται από την καθαίρεση των σκυροδεμάτων θα απομακρύνονται


αμέσως από την περιοχή των έργων σε θέσεις που θα καθορισθούν από την Υπηρεσία επειδή
κρίνονται ακατάλληλα για οποιαδήποτε εργασία και επίχωση.

3. Επίμετρηση - Πληρωμή

Η επιμέτρηση θα γίνεται σε μέτρα κυβικά σκυροδέματος (αόπλου ή οπλισμένου) ή και


λιθοδέματος που καθαιρέθηκε πραγματικά και σύμφωνα με τις εντολές του επιβλέποντα.
Καμμιά επιμετρηση δεν θα γίνει για τις πρόσθετες καθαιρέσεις που δεν καθόρισε γραπτά
ο επιβλέπων.

Η πληρωμή θα γίνεται για τον όγκο που επιμετρήθηκε σύμφωνα με τα παραπάνω με τη


συμβατική τιμή μονάδας για καθαίρεση σκυροδέματος παντός τύπου. Η τιμή αυτή και
πληρωμή αποτελεί πλήρη αποζημίωση για την παροχή ολων των απαιτουμένων
μηχανημάτων μεταφορικών μέσων,εγκαταστάσεων, εφοδίων, υλικών και εργασίας για την
πληρη και έντεχνη εκτέλεση του έργου του αναδοχου μη δικαιουμενου ουδεμιας προσθετου
αποζημιωσεως.
Τ.Π. 9 ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΤΡΑΓΓΙΣΤΗΡΙΩΝ

1. Αντικειμενο

Η παρούσα Τεχνική Προδιαγραφή αφορά την κατασκευη στραγγιστηριων τεχνικων εργων,


αντλιοστασιων,δεξαμενων κ.λπ.που χρησιμοποιουνται για την εξουδετερωση της ανωσης
η/και την στραγγιση υπογειων νερων .

Oι προς εκτελεση εργασιες περιλαμβανουν την εκσκαφη του ορυγματος και των φρεατιων
συμφωνα με τα τευχη και τα σχεδια της μελετης η τις οδηγιες της Υπηρεσιας, την πληρωση
με καταλληλης κοκκομετρικης διαβαθμισης αμμοχαλικο και τηντοποθετηση των διατρητων
τσιμεντοσωληνων η σωληνων απο αλλο υλικο καθως και τις απαραιτητες αντλησεις για την
κατασκευη των στραγγιστηριων .

Στην περιπτωση κατα την οποια ο Αναδοχος θεωρει οτι ειναι ενδεδειγμενη η κατασκευη
στραγγιστηριων οφειλει να εισηγηθει σχετικα και εγκαιρα στην Υπηρεσια αλλοιως εχει
ακεραιη τηνευθυνη για βλαβες η ζημιες που θα προκυψουν .

Κατα την διαρκεια της καρτασκευης τα στραγγιστηρια θα οδηγουν τα υδατα ειτε σε


παρακειμενους αποδεκτες εαν υπαρχει η σε φρεατια εξω απο το ορυγμα του εργου.

Οι εργασίες προς εκτέλεση περιλαμβάνουν την εκσκαφή του ορύγματος, σύμφωνα προς τις
διαστάσεις κάθε φορά των σχεδίων, ή τις εντολές της επίβλεψης, την πλήρωση με
κοκκομετρικά διαβαθμισμένο αμμοχάλικο, και την τοποθέτηση των τσιμεντοσωλήνων, ή
σωλήνων από άλλο υλικό.

Παντως σε περιπτωση συναντησης υπογειων νερων δεν θα διανοιγεται απο την αρχη
ολοκληρο το μηκος του σκαμματος αλλα τμηματα το πολυ 50 - 100 μετρων αναλογα με την
ποσοτητα των υπογειων νερων και κατοπιν σχετικης εντολης της επιβλεψης.

2. Υλικά

2.1. Τσιμεντοσωληνες
Οι τσιμεντοσωλήνες προβλέπονται ευθεως ακρου χωρις κωδωνα με πλευρικες επιφανειες
των χειλεων καθετες στον αξονα του σωληνα, διάτρητοι ονομαστικής διαμέτρου Φ150 χιλ.
( ή Φ200 χιλ. ή και μεγαλύτερης, ανάλογα και με τις διαστάσεις του ορύγματος) με οπές Φ6
χιλστ.ομοιόμορφα κατανεμημένες, 40-50 ανά μέτρο μήκους σωλήνα με ευθεα ακρα . Η
εκάστοτε διάμετρος του σωλήνα προβλέπεται από την μελέτη ή εγκρίνεται από την
επίβλεψη.Οι σωλήνες τοποθετούνται ο ένας σε συνέχεια του άλλου και αφήνεται μεταξύ
τους αρμός 1 εκ. Κατά τα λοιπά θα πληρούν τις απαιτήσεις της αντιτοιχης Τ.Π.

2.1. Αμμοχαλικο στραγγιστηριων

Το αμμοχαλικο θα προερχεται από καταλληλη τοποθεσια της εγκρισεως της Υπηρεσιας,θα


πρεπει να ειναι θραυστο η φυσικο, ορισμενης καθε φορα κοκκομετρικης διαβαθμισης και θα
αποτελειται απο κοκκους σκληρους, ανθεκτικους, απαλλαγμενους απο προσμιξεις αργιλλου
και οργανικες ουσιες.

Η κοκκομετρικη διαβαθμιση του υλικου ειναι συναρτηση της συνθεσης του εδαφους που
στραγγιζεται και καθοριζεται ως εξης

Εστω D15 και D85 οι χαρακτηριστικες διαμετροι του εδαφικου μιγματος οπου D15 η
διαμετρος της οπης του κοσκινου απο οπου διερχεται το 15 % του βαρους του δειγματος
εδαφους που εξεταζεται και D85 η διαμετρος της οπης του κοσκινου απο οπου διερχεται το
85% του βαρους του δειγματος.
Η κοκκομετρικη συσταση του υλικου του στραγγιστηριου πρεπει να βρισκεται στα
παρακατω ορια :

Ποοσοστό βάρους αμμοχάλικου Οπή κοσκίνου

Ρ = 15% D = 4D15 - 1D85

Ρ = 50% D = 5D15 - 6D85

Ρ = 85% D = 5D15 -10D85

Για έδαφος π.χ. με D15 = 0,12 και D85 = 0,30 χιλιοστά, η κοκκομετρική σύσταση του
στραγγιστηρίου πρέπει να είναι η πιο κάτω :
P = 15% D = 0,48 - 1,20 χιλ.

P = 50% D = 0,60 - 1,80

P = 85% D = 0,72 - 3,00


Τα παραπανω εφαρμοζονται μεχρι παχους στραγγιστηριου 25εκ. Για μεγαλυτερα παχη
εφαρμοζεται το διαβαθμισμενο φιλτρο( GRADED FILTER ) οπου η κοκκομετρικη συσταση
καθοριζεται οπως ανωτερω και η δευτερη στρωση η κοκκομετρικη της συστασης
καθοριζεται οπως και η προηγουμενη ,εφ'οσον ληφθουν σαν D15, D85 τα αντιστοιχα της
πρωτης στρωσης. Ο αριθμος και το παχος των στρωσεων φαινεται στα σχεδια της μελετης ή
οριζεται με τις οδηγιες της Επιβλεψης.

3. Τρόπος κατασκευής

Οι διάτρητοι τσιμεντοσωλήνες θα τοποθετούνται με ακρίβεια στις προβλεπόμενες θέσεις και


στάθμες, θα αφηνεται μεταξυ τους αρμος ενος εκατοστου και θα καταληγουν σε καταλληλα
κατασκευασμενα αβαθη φρεατια στα χαμηλοτερα σημεια του εργου εκτος και παρα του
ορυγματος. Οι παρειες των φρεατιων θα αντιστηριζονται καταλληλα και ο πυθμενας τους θα
βρισκεται κατα 0.60 μ. τουλαχιστον χαμηλοτερα απο την κατωτερη σταθμη των
στραγγιστηριων. Απο το φρεατιο αυτο θα αντλουνται με αντλια/ες καταληλης ισχυος τα νερα
οπως στην αντιστοιχη Τ.Π. οριζεται η θα παροχετευονται,εφ'οσον τουτο ειναι δυνατον σε
παρακειμενους αποδεκτες.

Οι αντλιες θα διατηρουνται σε λειτουργια τον ελαχιστο απαιτουμενο χρονο λογω των


κινδυνων απο τον υποβιβασμο του υπογειου οριζοντα για τις παρακειμενες κατασκευες.

Ο αναδοχος θα κατασκευαζει ολους τους απαιτουμενους προσωρινους αγωγους, ταφρους η


αυλακες για την παροχετευση των νερων εκτος της θεσης των εργων και ειναιο
αποκλειστικος και μονος υπευθυνος για αποφυγη οχλησεων και ζημιων σε τριτους και σε
παρακειμενες κατασκευες.

Η Υπηρεσια δυναται να δωσει εντολη κατασκευης μονιμου επενδυσεως του φρεατιου και
επικαλυψεως του με πλακα από ωπλισμενο σκυροδεμα αντι για την επιμελημενη
επανεπιχωση του.

4. Επιμετρηση

 Η επιμετρηση των στραγγιστηριων γινεται ανα διαμετρο σε πραγματικα μετρα μηκους


κατασκευασθεντων τσιμεντοσωληνων βασει των εγκεκριμενων σχέδιων η των εντολων
της Υπηρεσίας .
 Το αμμοχαλικο επιμετραται σε ογκο ορυγματος βασει των εγκεκριμενων σχέδιων η των
εντολων της Υπηρεσίας αφου αφαιρεθει ο ογκος των σωληνων .
 Οι εκσκαφες και οι επανεπιχωσεις των ορυγματων των στραγγιστηριων επιμετρωνται
συμφωνα με τις αντιστοιχες Τ.Π.

Δεν επιμετρωνται ιδιαιτερα οι σχετικες εργασιες οπως ειδικοτερα ενδεικτικά αλλά όχι
περιοριστικά αναφερονται εδω:
 προμήθεια, μεταφορες , φορτοεκφορτωσεις, τοποθετησεις των υλικων
 Σταλια μηχανηματων και καθυστερησεις προσψπικου
 κοπή,φθορά και τοποθέτηση των σωληνων
 διαστρωση του αμμοχαλικου
 οι δαπανες για την ανορυξη και ξυλοζευξη του φρεατος, χρήση σωληνώσεων , ταφρων
και λοιπων προσωρινων εργων για απομακρυνση του υδατος η των λυματων εκτος του
χωρου των εργων , η επιχωση του φρεατος και η τελεια και πληρης εξαφανιση των
ταφρων και λοιπων κατασκευων .
 η δαπανη για την τελεία εξαφάνιση όλων των ταφρων και λοιπών προσωρινών
κατασκευών.

Για ολες τις παραπανω εργασιες ο Αναδοχος δεν θα λαβει καμμια προσθετη αποζημιωση
ασχετως της δυσχερειας των, των αποστασεων , του τροπου κατασκευης των προσωρινων
εργων , της υπαρξης λασπωδους η υδαρους εδαφους κ.λ.π.

Δεν θα γίνεται καμμιά επίμετρηση των επί πλεον ποσοτητων στην περίπτωση που ο
ανάδοχος χρησιμοποίησει μεγαλύτερο μηκος στραγγιστηριων πό ότι προκύπτει από τα
εγκεκριμένα σχέδια, τα τευχη δημοπρατησης ή τις εντολες της Υπηρεσιας χωρίς την έγκριση
της Υπηρεσίας.

 Εαν δοθει εντολη κατασκευης μονιμου επενδυσεως του φρεατιου και επικαλυψεως του με
πλακα απο ωπλισμενο σκυροδεμα επιμετρειται σε κυβικα μετρα σκυροδεματος,
τετραγωνικα μετρα ξυλοτυπου και βαρος σιδηρου οπλισμου και αμειβεται με τις σχετικες
τιμες του Τιμολογιου.
Τ.Π. 10 ΑΝΤΛΗΣΕΙΣ

1. Αντικειμενο

Η τεχνική αυτή προδιαγραφή αφορά την άντληση υδάτων και λυματων απο τις εκσκαφες
και τα ορύγματα τα οποία προορίζονται για θεμελιωσεις εργων, εγκατάσταση η επισκευη η
ανακατασκευη η αντικατασταση αγωγών ή για την κατασκευή τεχνικών καθε ειδους
γενικότερα.

2. Εκτέλεση

Ο Ανάδοχος υποχρεούται να οργανώσει την εκτέλεση των έργων τεχνικά και χρονικά
κατά τρόπο ώστε τα υπόγεια ύδατα να οδηγούνται με φυσική ροή στους αποδέκτες τους,
εφόσον αυτό είναι εφικτό, για την αποφυγή αντλήσεων.

Κριτήριο γενικα για την δυνατότητα απομάκρυνσης των υδάτων δια φυσικής ροής,
ορίζεται το, αν το υψόμετρο του πυθμένα εκσκαφής είναι μεγαλυτερο της ανώτερης
στάθμης του αποδέκτη και σε τέτοια περίπτωση αν υφίσταται η δυνατότητα κατασκευής
τάφρου ή αλλου τεχνικού για απομάκρυνση των υδάτων.

Ο αποδέκτης των υδάτων και η δυνατότητα κατασκευής φρεατος, ταφρου ή αλλου


τεχνικού , πρέπει να μελετούνται απο τον Ανάδοχο και να τυγχάνουν της έγκρισης της
Υπηρεσιας.

Στην περιπτωση κατα την οποια υπαρχει δυνατοτητα εκβολης με φυσικη ροη ο Αναδοχος
ειναι υποχρεωμενος να εκτελεσει ολες τις απαραιτητες εργασιες με μέριμνα,ευθυνη και
δαπανες του. Στην αντιθετη περίπτωση πρέπει να διαπιστωθεί η ελλειψη τετοιας
δυνατοτητας με αιτιολογημενη αποφαση της Υπηρεσιας επι σχετικής αιτήσεως του
Αναδόχου.

Με όμοιες αποφάσεις πρέπει να ορίζονται τα χρονικα όρια,τα επιτρεπτά ύψη ύδατος


μεσα στα σκάμματα και τα προσφορότερα μεσα με τα οποία μπορεί να πραγματοποιηθεί
η όχι με φυσική ροή απομάκρυνση των υδάτων.

Για να είναι δυνατή και αποτελεσματική η άντληση των υδάτων θα πρέπει τα νερά να
οδηγούνται μέσω στραγγιστηρίων ή του πυθμένα του σκάμματος σε ειδικά φρεάτια εκτός ή
στην άκρη του ορύγματος όταν πρόκειται για κατασκευή αγωγών , από όπου θα γίνεται η
άντληση.Οι παρειές των φρεατίων αυτών θα υποστηρίζονται με κατάλληλες αντιστηρίξεις
( ξυλοζεύξεις , μεταλλικά πασσαλοφράγματα κλπ.), ο δε πυθμένας τους θα έχει στάθμη
κατά 0,60 μ. χαμηλώτερη της κατώτατης στάθμης των στραγγιστηρίων .

Για την άντληση των υδάτων ο Ανάδοχος θα εγκαθιστά στο φρεάτιο αντλία ανάλογης
ιπποδύναμης που θα λειτουργεί όσο χρειάζεται προκειμένου να εξασφαλίζεται η εν ξηρώ
κατασκευή του έργου. Μετά το τέλος των εργασιών το φρεάτιο θα επιχωθεί σύμφωνα με τη
σχετική Τ.Π.
Ο Επιβλέπων , μπορει να δώσει εντολή στον Ανάδοχο να επενδύσει και να επικαλύψει το
φρεάτιο , αν θεωρεί ότι αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στο μέλλον. Ολες οι εργασίες
αυτές κατασκευής , επένδυσης , διαμόρφωσης και επανεπίχωσης κάθε τέτοιου φρεατίου
πληρώνονται στον Ανάδοχο ιδιαιτέρως σύμφωνα με τις αντίστοιχες συμβατικές τιμές του
τιμολογίου για κάθε ξεχωριστη εργασία ( εφ΄ όσον δεν ορίζεται άλλως ).

Γενικά οι αντλήσεις μπορεί να ειναι, είτε συνεχεις , ειτε διακοπτόμενες. Τουτο


εξαρτάται απο την υπόγεια διαιτα και την επιτρεπτή στάθμη ύδατος εντος των
σκαμμάτων. Σε περίπτωση υπάρξεως υπογείων υδάτων εισρεόντων εντός των τάφρων,
η εκσκαφή αυτών διακόπτεται κατά τμηματα σε τρόπο ώστε να αποφεύγεται η ροή
σε μεγάλο κατά μηκος τμημα τους.

Η αντληση εκτελείται απο τα χαμηλά κατά μηκος σημεια των πιο πάνω τμημάτων. Η
απομάκρυνση μεχρι του φυσικού αποδέκτου των αντλούμενων υδάτων όπως ήδη
προαναφέρθηκε θα εκτελειται κατά τρόπο αποδεκτο απο την Υπηρεσια,ώστε να μη
εμποδίζεται η κυκλοφορία πεζών ή οχημάτων.

Οι αντλιες θα διατηρουνται σε λειτουργια τον ελαχιστο απαιτουμενο χρονο λογω των


κινδυνων απο τον υποβιβασμο του υπογειου οριζοντα για τις παρακειμενες κατασκευες.

Ο Αναδοχος ειναι ο αποκλειστικος και μονος υπευθυνος για αποφυγη οχλησεων και ζημιων
σε τριτους και σε παρακειμενες κατασκευες.

Ρητα επισημαινεται οτι απαγορευεται για λογους προστασιας του Περιβαλλοντος και της
Δημοσιας Υγειας η απορριψη των αντλουμενων λυματων η ακαθαρτων υδατων σε
παρακειμενους θαλασσιους η ποταμιους αποδεκτες .

3. Επιμετρηση - Πληρωμή

Η επιμετρηση θα εκτελείται σε ώρες πραγματικής λειτουργίας ενος εκάστου τύπου


χρησιμοποιούμενης αντλίας.

Η πληρωμή θα γίνεται με βάση τις ώρες πραγματικής λειτουργίας που επιμετρήθηκαν και
την συμβατική τιμή μονάδας του Τιμολογίου. Η τιμή αυτή και πληρωμή αποτελεί πλήρη
αποζημίωση για την παροχή ολων των απαιτουμένων μηχανημάτων μεταφορικών
μέσων,εγκαταστάσεων, εφοδίων, υλικών και εργασίας για την πληρη και έντεχνη εκτέλεση
των αντλήσεων.

Στην τιμη συμπεριλαμαβανεται το ενοικιο η η προμηθεια της/των αντλιων , η μεταφορα απο


και προς το εργο, η εγκατασταση, απεγκατασταση και η απομάκρυνση αυτης/ων, το συνολο
των αποζημιωσεων και δαπανων προσωπικου που την/τις χειρίζεται, τα καυσιμα και
λιπαντικα, δαπανες επισκευων, αξια ανταλλακτικων, η απόσβεση της αξίας της κ.α. Επισης
περιλαμβανονται η ανα ώρα εργασίας (λειτουργίας της αντλίας) , ολες οι δαπανες για την
ανορυξη και ξυλοζευξη φρεατος, χρήση προσωρινων σωληνώσεων, ταφρων και λοιπων
προσωρινων εργων για απομακρυνση του υδατος η των λυματων εκτος του χωρου των
εργων , η επιχωση του φρεατος και η τελεια και πληρης εξαφανιση των ταφρων και λοιπων
κατασκευων μετά το τέλος των εργασιών. Για ολες τις παραπανω εργασιες ο Αναδοχος
εκτός από την αποζημίωση για την λειτουργία των αντλιών , δεν θα λαβει καμμια προσθετη
αποζημιωση για τυχόν παρουσία υδάτων μέσα στο όρυγμα , ούτε για τυχόν δυσχέρειες στις
εκσκαφές , από την ύπαρξη λασπωδους η υδαρους εδαφους , στις αποστάσεις , στον τρόπο
κατασκευης των προσωρινων εργων, κλπ.

Με την ιδια τιμη του Τιμολογιου αποζημιωνεται και η αντληση λυματων που τυχον θα
εμφανιστουν στο ορυγμα λογω εργασιων ανακατασκευης, αντικαταστασης , συνδεσης,
επισκευης η εξ οποιασδηποτε αλλης αιτιας χωρις ο Αναδοχος να δικαιουται ουδεμιας
προσθετης αποζημιωσης εκ των δυσχερειων που προκυπτουν εξ’ αυτου .

Τ.Π. 11 ΦΟΡΤΟΕΚΦΟΡΤΩΣΕΙΣ - ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ

1. Αντικείμενο

Η παρουσα Τ.Π. αναφέρεται στις εργασιες φορτοεκφορτωσης και μεταφορων των


προιοντων εκσκαφης η υλικων επιχωσης .

2. Γενικα

Τα πλεονάζοντα προιόντα εκσκαφής θα απορρίπτονται μακριά από το εργο σε χώρο που


θα εγκριθεί από την Υπηρεσία και εφ'όσον αυτό επιτραπεί από την Αστυνομία και τον
ιδιοκτήτη του χωρου απόρριψης.

Ο Ανάδοχος υποχρεούται να υποβάλλει για έγκριση στην Υπηρεσία διάγραμμα μεταφοράς


από το οποίο να προκύπτει η μέση απόσταση μεταφοράς από τη θέση του έργου ή τμήματος
του έργου του χώρους απόρριψης. Θα επιλέγεται η συντομώτερη απόσταση διαδρομής.

Μετακινήσεις προιόντων εκσκαφής εως 700μ σε θεσεις προσωρινης αποθεσης δεν


αμοιβονται ιδιαιτερα διοτι η μεταφορα τους συμπεριλαμβανεται στην τιμη εκσκαφης (εκτός
αν στο τιμολόγιο αναφέρεται διαφορετικά).

Η επιμέτρηση γίνεται σε όγκο ορύγματος μη λαμβανομενου υποψιν του επίπλησματος το


οποιο εχει ληφθει υπ’οψη στις τιμες
3. Αποκομιδή

Πλεονάζοντα προιόντα εκσκαφής και εν γένει άχρηστα υλικά πάσης φύσεως προερχόμενα
εκ των καθαιρεσεων , κατασκευών σχετικών με τις αποκαταστάσεις οδοστρωμάτων κλπ. θα
αποκομίζονται αμέσως χωρίς καθυστερήσεις και αναμονή συγκέντρωσης μεγάλων
ποσοτήτων έστω και τμηματικά για την όσο το δυνατόν γρήγορη αποκατάσταση της ομαλής
κυκλοφορίας πεζών, οχημάτων κ.λπ.

Προιόντα εκσκαφής παράλληλα και πλάι στο όρυγμα δεν θα αφήνονται, εκτος αν , μετα
απο εγκριση της Υπηρεσιας , πρόκειται για εκσκαφες σε χωματοδρομους και εφ'οσον αυτο
επιτρεπεται απο το πλατος του δρομου και αφού τα προϊόντα εκσκαφών κριθουν κατάλληλα
για επανεπίχωση.

Τα προς μεταφορά υλικά είναι:

1. Τα προερχόμενα είτε από εκσκαφές που γίνονται για την κατασκευή των δικτύων , είτε
από δανειοθαλάμους στην περίπτωση που χρησιμοποιούνται για το έργο.

2. Τα λόγω του όγκου των σωλήνων και μονίμου επιπλήσματος πλεονάζοντα προιόντα
εκσκαφών,των υπολοίπων προιόντων χρησιμοποιουμένων κατ'αρχήν δια την
επαναπλήρωσιν του ορυγματος, εφόσον ταύτα είναι κατάλληλα για επιχωματώσεις.

3. Τα εκ της καθαιρεσεως οδοστρωμάτων παλαιών σωληνώσεων ή φρεατίων


προκύπτοντα άχρηστα προιόντα εκσκαφής.

4. Τα λόγω διαφόρων συναφών με το εκτελουμενο εργο κατασκευών προκύπτοντα


πλεονάσματα (λιθοστρωτοι υποδομές, αμμοχάλικα κλπ.) προιόντα εκσκαφών ή
καθαιρεσεων και άχρηστα χυτοσιδηρά τεμάχια, οπλισμοί κ.λπ.

Τα προιόντα εκσκαφής που κρίνονται κατάλληλα για επανεπίχωση των ορυγμάτων θα


μεταφέρονται άμεσα, χωρίς καθυστερήσεις σε χώρους προσωρινής απόθεσης ("ντεπό").

4. Εργασίες που θα εκτελεσθούν .

Οι φορτοεκφορτώσεις των προς μεταφορά προϊόντων εκσκαφής θα γίνονται είτε με


μηχανικά μέσα είτε με τα χέρια όταν τα μηχανικά μέσα δεν μπορούν να πλησιάσουν ή όταν
η ποσότητα των υλικών δεν είναι μεγάλη για να δικαιολογήσει την μετάβαση φορτωτικού
μηχανήματος.Στην εργασία εκφόρτωσης περιλαμβάνεται και η διάστρωση των προϊόντων
εκσκαφής σε χώρους και με τρόπο που εγκρίνονται από την Υπηρεσία.

Ο Ανάδοχος δεν αποζημιώνεται ιδιαίτερα για την καθυστέρηση των μεταφορικών μέσων
(σταλία) στην φορτοεκφόρτωση επειδή η αμοιβή γι αυτή συμπεριλαμβάνεται στις τιμές της
προσφοράς του.

5.Επιμετρηση - Πληρωμη

Η φορτοεκφορτωση ειτε με μηχανικα μεσα ειτε με χερια επιμετραται σε μετρα κυβικά


συμπαγους ογκου ορυγματος χωρις να λαμβανεται υποψη συντελεστης επιπλησματος.
Η μεταφορα δια αυτοκινητου επιμετραται σε κυβικα μετρα ανα χιλιομετρο μεταφορας
(κυβοχιλιομετρα) χωρις να λαμβανεται υποψη συντελεστης επιπλησματος.

( Μπορεί τα παραπάνω να επιμετρώνται σε σωρούς ή στο αυτοκίνητο σε μ3 μεταφερομένων


υλικών ).

Στο άρθρο του τιμολογίου προσδιορίζεται ο τρόπος επιμέτρησης και συγκεκριμένη τυπική
απόσταση για αυτές τι μεταφορές . Όταν η απόσταση είναι μεγαλύτερη από την
προβλεπομένη , θα προσδιορισθεί νέα τιμή μονάδος σύμφωνα με την διαδικασία και τον
τρόπο που προσδιορίζεται στο σχετικό άρθρο στην Ανάλυση Τιμών.

Η πληρωμή θα γίνεται με την αντίστοιχη τιμή μονάδας του Τιμολογίου ή σύμφωνα με όσα
αναφέρονται παραπάνω. Αυτή η τιμή και πληρωμή αποτελούν πληρη αποζημίωση του
Αναδόχου για την παροχή όλων των μηχανημάτων , μεταφορικών μέσων , εγκαταστάσεων
εφοδίων , υλικών και εργασίοας.
Τ.Π. 12 ΑΝΤΙΣΤΗΡΙΞΕΙΣ

1. Αντικειμενο

Αυτή η Τεχνική προδιαγραφή αναφέρεται στις εργασίες αντιστηρίξεων των παρειών


oποιασδηποτε εκσκαφης όταν αυτές επιβάλλονται από τους κανόνες ασφαλείας. Τον τρόπο
και την πυκνότητα των αντιστηρίξεων θα προτείνει ο ανάδοχος και θα εγκρίνεται από την
Επιβλέπουσα Υπηρεσία. Γενικα η κατασκευη των αντιστηριξεων θα υπολογιζεται και θα
πραγματοποιειται συμφωνα με τις σχετικες ισχυουσες διαταξεις Νομων, κανονισμων και
Προδιαγραφων.

Ειδικα μνημονευονται :

 Το Π.Δ. 1073/81 "Περι μετρων ασφαλειας κατα την εκτελεσιν εργασιων εις εργοταξια
οικοδομων και πασης φυσεως εργων αρμοδιοτητος Πολιτικου Μηχανικου"

 Η Οδηγια 92/57 της 2/6/92 "Σχετικα με τις ελαχιστες προδιαγραφες ασφαλειας και υγειας
που πρεπει να εφαρμοζονται στα προσωρινα και κινητα εργοταξια"

 Η Γερμανικη Προδιαγραφη DIN 4124 κ.α

2. Γενικα

- Μελετη

Ο Ανάδοχος υποχρεούται να συντάξει πληρη μελέτη αντιστήριξης που εγκρινεται από την
Υπηρεσια με ολα τα απαραιτητα γεωτεχνικα, εδαφολογικα κλπ στοιχεια, στατικους
υπολογισμους και ελεγχους, σχέδια και τεχνικα στοιχεια (ροπή αντίστασης,
ανατροπή,αντιρείδες, αγκύρωση, βάρος ανά τετραγωνικό μέτρο κλπ.) Στα στοιχεία αυτά θα
περιλαμβάνονται και οι αγκυρώσεις ή αντιστηρίξεις των πασσαλοσανίδων, σχεδια,
προδιαγραφες, ελεγχους υλικων κλπ.

Βασικη προυποθεση είναι η γνωση των εδαφικων χαρακτηριστικων του εδαφους στις
δυσμενεστερες θεσεις κατασκευης των εργων καθως, η σταθμη του υδροφορου οριζοντα, οι
επιβαρυνσεις από κτιρια και αλλες κατασκευες. Την ευθυνη για την συγκεντρωση των
στοιχειων αυτων για τον σωστο σχεδιασμο, υπολογισμο και κατασκευη της αντιστηριξης έχει
αποκλειστικα ο Αναδοχος με ευθυνη, φροντιδα και δαπανες του. Επισημαινεται οτι δεν θα
γινεται δεκτη από την Υπηρεσια η υιοθετηση από βιβλιογραφικα δεδομενα των τιμων
σχεδιασμου πλην περιπτωσεων σχετικα μικρων ορυγματων.

Ο τυπος και τα τεχνικα χαρακτηριστικα και κυριως η απαιτουμενη ροπη αντιστασεως της
διατομης των πασσαλοσανιδων ή των μεταλλικων αντιστηριξεων θα προκυψει από την
μελετη αυτη . Στην μελετη θα αποδεικνυεται οτι το επιλεγεν συστημα ανταποκρινεται
πληρως στις συγκεκριμμενες αναγκες του εργου (κατα το δυνατον μεγαλυτερη
υδατοστεγανοτητα, ευκολια τοποθετησης κλπ). Το συστημα και ο τροπος τοποθετησης του
θα περιγραφεται λεπτομερως.

Η αποδοχή από την Υπηρεσία της προτεινόμενης αντιστηριξης και η έγκριση της σχετικης
μελετης δεν απαλλάσει τον αναδοχο της αποκλειστικής ευθύνης για την έντεχνο και ασφαλή
εκτέλεση του εργου και κυρίως από τις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας αυτού (διαφορά
υδροστατικών πιέσεων, αντιστήριξη σε σύγχρονο άντληση και με την πιθανή ελαφρά
χαλάρωση του εδάφους, αντιστηρίξεις πεπαλαιωμένων οικοδομών κλπ.). Εαν κατα την
διαρκεια της κατασκευης αποδειχθει οτι η επιλεγεισα με βαση την μελετη αντιστηριξη δεν
παρεχει πληρη ασφαλεια για το εργο και τις γειτονικες κατασκευες ο Αναδοχος είναι
υποχρεωμενος άμεσα και χωρις καμμια επι πλέον ή ιδιαιτερη αποζημιωση να προχωρησειι
στην τροποποιηση της μελετης και να συμπληρωσει ή αντικαταστησει το συστημα
αντιστηριξης ωστε να παρεχει τουτο πληρη ασφαλεια συμφωνα με τους ισχυοντες
κανονισμους.

Σε περίπτωση υψηλού υδροφόρου ορίζοντα ο Ανάδοχος θα μελετήσει το απαραίτητο βάθος


μέχρι του οποίου θα φθάσει η μεταλλική αντιστήριξη ώστε να αποφευχθεί τυχόν υδραυλική
υποσκαφή και θα καταβιβάσει την αντιστηριξη και τον πυθμένα εκσκαφής του ορύγματος
μέχρι του βάθους αυτού, παρουσία νερού. Στη συνέχεια θα τοποθετήσει αμμοχάλικο
στραγγιστηρίων κατάλληλης διαβάθμισης ή/και σκυρόδεμα κατάλληλου πάχους μέχρι το
προβλεπόμενο υψόμετρο του πυθμένα του ορύγματος σύμφωνα με τα σχέδια της μελέτης και
τις οδηγίες της Υπηρεσιας και ακολούθως θα προβεί σε άντληση των υδάτων του ορύγματος
για την κατασκευή εν ξηρώ του εργου .

 Με μέριμνα του αναδόχου θα τηρούνται λεπτομερή στοιχεία και θα συντάσσεται


πρωτόκολλο το οποίο θα υπογράψει και ο επιβλέπων ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί
για την σύνταξη των επιμετρήσεων, για πληρωμή του Αναδόχου.

 Καθορίζεται ρητά ότι σε περίπτωση ανάγκης αντιστηρίξεως των παρειών του σκάμματος
ο ανάδοχος οφείλει να προβαίνει στην γνωστοποιηση αυτής της ανάγκης στην Υπηρεσια
σε περίπτωση άμεσου κινδύνου να εκτελεί αυτές τις εργασίες χωρίς προέγκριση αυτης. Η
Υπηρεσια όμως μπορεί να κρίνει εκ των υστέρων για το δικαιολογημένο ή μη της άμεσης
και χωρίς προηγούμενη συνεννόηση εκτέλεση των εργασιών. Κάθε κατάπτωση παρειών
ορύγματος σε οποιαδήποτε περίσταση και οποιεσδήποτε συνθήκες σε αντιστηρίξεις ή
μη καθως και οι συνέπειες από αυτή (εργατικά ατυχήματα, ζημιές προς τρίτους, ζημιές
έργων, καθυστερησεις κλπ.) και η οποία δεν ήταν δυνατόν να αποφευχθεί για οποιοδήποτε
λόγο βαρύνουν αποκλειστικά τον ανάδοχο εφ'όσον δεν εζήτησε έγκαιρα σχετική έγκριση
ή δεν προέβει αυτεπάγγελτα στην έγκαιρη λήψη μέτρων για την αποφυγή της
κατάπτωσης. Ο ανάδοχος υποχρεώνεται να καταβάλει κάθε νόμιμη αποζημίωση,να
αποκαταστήσει τις βλάβες και να αναλαβει κάθε ποινική και αστική ευθύνη. Η Υπηρεσια
μπορεί να επιβάλλει στο Ανάδοχο την εκτέλεση πρόσθετων αντιστηρίξεων,ή ενίσχυση
των υπαρχουσών στα σημεία τα οποία αυτη το κρίνει απαραίτητο. Παρά το δικαίωμα
αυτό,ο ανάδοχος παραμένει πάντοτε μόνος και απόλυτος υπεύθυνος για την ασφάλεια των
εκσκαφών.

 Βασικη φροντιδα θα δινεται στην προστασια των γειτονικων οικοδομων και κατασκευων
και στην ασφαλεια των εργαζομενων στο εργοταξιο εντος και εκτος ορυγματος. Θα
πρεπει να λαμβανονται ολα τα σχετικα μετρα που προβλεπονται από την κειμενη
Ελληνικη Νομοθεσια και τις Κοινοτικες Οδηγιες.
 Η αντιστηριξη δεν θα περιοριζεται μονον στο ορυγμα της σωληνογραμμης αλλα θα
κατασκευαζεται και στις θεσεις φρεατιων, ειδικων τεχνικων εργων, αντλιοστασιων κλπ.

 Για τις αντιστήριξεις με πασσαλοσανίδες και μεταλλικες αντιστηριξεις από


προκατασκευασμένα στοιχεία δεν επιτρεπεται η τοποθετηση συστηματων που δεν εχουν
εγκριση από τον αρμοδιο φορεα στην χωρα κατασκευης τους που θα αποδεικνυεται με
πιστοποιητικο του κατασκευαστη τους. Ιδιοκατασκευες δεν γινονται δεκτες σε καμμια
περιπτωση. Θα προσκομιζονται επισης ολα τα αναγκαια στοιχεια από τον κατασκευαστη
( prospectus κλπ) που θα αποδεικνυουν την αντοχη τους στις συγκεκριμμενες συνθηκες.

 Εαν το εδαφος είναι αμμωδες θα πρεπει με ευθυνη, φροντιδα και δαπανη του Αναδοχου
να ληφθουν τα καταλληλα μετρα για την σταθεροποιηση του συστηματος αντιστηριξης
πριν την τοποθετηση του.

 Εαν οι λιθοι των επιφανειακων στρωματων εμποδιζουν την εμπηξη των πασσαλοσανιδων
θα αφαιρειται με εκσκαφη το εδαφος αυτο .

 Εαν η επιλογη του συστηματος αντιστηριξης (π.χ. πασσαλοσανιδες) είναι δυνατον να


δημιουργησει προβληματα σε υπογεια δικτυα αποχετευσης, υδρευσης κ.α. αγωγους
Οργανισμων Κοινης Ωφελειας είναι υποχρεωση του Αναδοχου με φροντιδα, ευθυνη και
δαπανες του να παρει ολα τα απαραιτητα μετρα ( τομες, εκσκαφες με χερια κλπ) για τον
εντοπισμο και την προστασια τους. Σε περιπτωση βλαβης είναι αποκλειστικος υπευθυνος
για τις ζημιες και την αποκατασταση τους. Η διακοπη της αντιστηριξης στην περιπτωση
αυτη θα περιοριζεται στο μικροτερο δυνατο μηκος το οποιο θα αντιστηριζεται με τον πιο
καταλληλο καθε φορα τροπο.

 Επισημαινεται οτι λογω της σοβαροτητας των εργασιων αυτες θα πρεπει να εκτελουνται
από συνεργεια επαρκως επανδρωμενα με εμπειρο προσωπικο, με τηρηση ολων των
κανονων ασφαλειας και στο συντομοτερο χρονικό διάστημα.

 Δεν επιτρεπεται σε καμμια περιπτωση η τοποθετηση ελαττωματικων ή παραμορφωμενων


στοιχειων τα οποία εαν εχουν τοποθετηθεί, απομακρυνονται αμεσως

 Οι μοναδες αντιστηριξης και ειδικα η αντιστήριξη με πασσαλοσανίδες και η αντιστήριξη


με μεταλλικες αντιστηριξεις από προκατασκευασμένα στοιχεία μπορουν να
εγκατασταθουν με την μεθοδο της τοποθετησης η με την μεθοδο της βυθισης.

Επισημαινεται οτι :

 Kατα κανονα δεν επιτρεπεται οι αντιστηριξεις να συρθουν μεσα στο ορυγμα

 Η μεθοδος τοποθετησης εφαρμοζεται μονον εαν το εδαφος είναι πολύ σταθερο , τα πρανη
του ορυγματος είναι καθετα, το βαθος εκσκαφης είναι σχετικα μικρο και το πλατος του
ορυγματος κατα μηκος της αντιστηριξης είναι σταθερο και ισο με το πλατος της μοναδας
αντιστηριξης. Απαιτειται για την εφαρμογη της μεθοδου εγκριση της Υπηρεσιας.

3. Τυποι αντιστηριξεων
Για αντιστήριξη των παρειών σκάμματος μπορούν να χρησιμοποιηθούν :

α. Αντιστήριξη με ξυλοζεύματα

β. Αντιστήριξη με πασσαλοσανίδες

γ. Αντιστήριξη με μεταλλικες αντιστηριξεις από προκατασκευασμένα στοιχεία . (π.χ. Τύπου


Κριγκς διδυμα μεταλλικα αυτοαντιστηριζομενα διαφραγματα)

δ. Ειδικες τεχνικες αντιστηριξης ( διαφραγματικοι τοιχοι, φρεατοπασσαλοι, κ.λ.π.)

Οταν δεν ειναι δυνατη η αντιστηριξη με ξυλοζευγματα χρησιμοποιειται η αντιστήριξη με


μεταλλικά προκατασκευασμένα στοιχεία και μονον οταν και αυτη δεν ειναι εφικτη
χρησιμοποιειται αντιστήριξη με πασσαλοσανίδες.

Η επιλογή του τρόπου αντιστήριξης θα γίνει από τον Ανάδοχο σε συνεργασία με τον
επιβλέποντα και σε συνάρτηση με τη φύση του εδάφους και των τοπικών συνθηκών και
συμφωνα με τα σχεδια της μελετης και τους ισχυοντες κανονισμους περι μετρων ασφαλειας.

Ρητα καθοριζεται οτι για καθε ειδους αντιστηριξη και πολυ περισσοτερο για αντιστηριξη με
“προκατασκευασμένα στοιχεία“ και “πασσαλοσανίδες” απαιτειται γραπτη εγκριση της
Υπηρεσιας αλλως αυτες δεν επιμετρωνται ουτε πληρωνονται.

Για τις ειδικες τεχνικες αντιστηριξης οι οποιες δεν περιλαμβανονται στην παρουσα
Προδιαγραφη, πριν την εφαρμογη τους, θα πρεπει να γινεται πληρης μελετη από τον
Αναδοχο και να εγκρινεται από την Υπηρεσια, με ολα τα απαραιτητα γεωτεχνικα,
εδαφολογικα κλπ στοιχεια, υπολογισμους, σχεδια, προδιαγραφες, ελεγχους υλικων κλπ. και
αναλυση του κοστους.

4. Αντιστήριξη με ξυλοζεύγματα

Ο τρόπος και η πυκνότης ξυλοζεύξεως θα προτείνεται καθε φορα από τον Αναδόχο επαρκως
αιτιολογημενα , θα υπόκεινται δε στην έγκριση της Υπηρεσίας. Ο επιβλέπων έχει δικαίωμα
να υποχρεώσει τον Ανάδοχο να τοποθετήσει πρόσθετες ξυλοζεύξεις ή να ενισχύσει τις
υπάρχουσες, όταν το κρίνει απαραίτητο.

Στις υποχρεώσεις του Αναδόχου περιλαμβάνεται η διάθεση της απαιτουμένης ξυλείας και
λοιπών υλικών (σύνδεσμοι, ήλοι κλπ.) η κατασκευή των ξυλοζεύξεων σύμφωνα προς τους
κανόνας της τεχνικής και τις εντολές της Επίβλεψης και η αποσύνδεση και απομάκρυνση
προς επαναχρησιμοποίηση των υλικών της ξυλόζευξης μετά την αποπεράτωση της εργασίας.

5. Αντιστήριξη με πασσαλοσανίδες

5.1. Προμήθεια πασσαλοσανίδων

Ο τύπος κσι η ποιότητα των πασσαλοσανίδων που θα χρησιμοποιηθούν θα πρέπει να


ανταποκρίνεται σε κάθε περίπτωση προς τις απαιτήσεις του έργου που θα εγκρίνονται πριν
από τη χρησιμοποίησή τους από την Επιβλέπουσα Υπηρεσία.
Εκτός από την προμήθεια των πασσαλοσανίδων ο Ανάδοχος θα προμηθεύσει και όλα τα
εφόδια για την περαιτέρω εκτέλεση των εργασιών ( γωνίες, κεφαλές κρούσεως, ράβδους
αντιστηρίξεως, ειδικοί γρύλλοι, σφηνώσεις και αφαιρέσεις των αντιστηρίξεων, αγκυρώσεις
κλπ.)

5.2. Εμπηξη- εξολκή πασσαλοσανίδων

Το σχημα των πασσαλοσανιδων που θα χρησιμοποιηθουν θα είναι τετοιο ωστε να


επιτυγχανεται συνδεση μεταξυ των κατακορυφων παρειων , στηριξη καθε πασσαλοσανιδας
στις όμορές της και στεγάνωση των αρμων.

Ο τρόπος έμπηξης των πασσαλοσανίδων πρέπει να εκτελεσθεί κατά γενικώς παραδεκτό


τρόπο σύμφωνα με τις προτάσεις του Αναδόχου και μετά την έγκριση του εργοδότου. Ο δε
ανάδοχος υποχρεούται να διαθέσει όλο τον εξοπλισμό που απαιτείται για την εργασία αυτή.
( Πασσαλοπήκτη , κεφαλές κρούσης , πασσαλοσανίδες κλπ). Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να
δοθεί στην εκλογή των μέσων και την μέθοδο έμπηξης ώστε να επιτευχθεί η κατακόρυφη
διείσδυση των πασσαλοσανίδων.

Η Υπηρεσία μπορεί κατά την κρίση της να διατάξει τον Ανάδοχο να χρησιμοποιήσει ειδικά
ικριώματα για εξασφάλιση ικανοποιητικής εκτέλεσης των έργων.Η μη ενάσκηση από την
Υπηρεσία του παραπάνω δικαιώματος δεν απαλλάσει τον Ανάδοχο από την ευθύνη του για
την έντεχνη εκτέλεση και την ασφάλεια των εργαζομένων.

Εκτος αν εγκριθεί αλλοιως από την Υπηρεσία η έμπηξη των πασσαλοσανίδων πρεπει να γίνει
κλιμακωτά έτσι ώστε κάθε πασσαλοσανίδα να καθοδηγείται από την γειτονική της. Η
εμπηξη πρεπει να γινεται πριν την εκσκαφη με ειδικο πασσαλομπηκτη (κατα προτιμηση
κρουστικο διπλης διαδρομης ή δονητικο) συμφωνα με την μελετη και με οδηγους ωστε να
διασφαλιζεται η κατακορυφη τοποθετηση τους. Εαν κατά την έμπηξη η πασσαλοσανίδα
διαφύγει από την κατακόρυφο, θα αφαιρείται και θα επανατοποθετείται κανονικά. Ιδιαίτερη
προσοχή πρέπει να δοθεί στην πληρη μεταξύ των πασσαλοσανίδων συναρμογή ώστε να
αποκτάται επιθυμητή συνέχεια και στεγανό διαφράγμα. Ολες οι διορθωτικές εργασίες
γίνονται με ευθυνη, φροντιδα και δαπάνη του Αναδόχου.

Η έμπηξη των πασσαλοσανίδων πρέπει να προχωρήσει μεχρι το βάθος που οριζεται απο τη
μελετη η θα ορισθεί από την Υπηρεσία ή μέχρι συμπαγούς εδάφους ή όταν παρατηρηθεί
τελεία άρνηση εμπήξεως.( η έμπηξη τελειώνει αν μετά είκοσι (20) συνεχεις κρούσεις του
πασσαλομπήκτου δεν παρατηρείται περαιτέρω εμπήξη).

Το συστημα αντιστηριξης των πασσαλοσανιδων (αντηριδες, διαδοκιδες κλπ) θα


τοποθετειται αμεσως μολις η εκσκαφη φθασει στο προβλεπομμενο βαθος τοποθετησης τους
και οχι μετα την ολοκληρωση ολης της εκσκαφης.

Μετα την περατωση της εκσκαφης οι πασσαλοσανιδες στην ελευθερη επιφανεια τους θα
αλειφονται με λιπαντικο ωστε να μην επικολλαται σκυροδεμα επ αυτων και να διευκολυνεται
η αφαιρεση τους.

Ο ανάδοχος υποχρεούται κατ'αρχήν να εξολκεύει (εξαγάγει) όλες τις χρησιμοποιηθησόμενες


για πρόχειρες κατασκευές πασσαλοσανίδες και τις συναφείς κατασκευές (όπως ικριώματα,
συνδέσμους κλπ.) και να απομακρύνει αυτά από τον χώρο του εργοταξίου και του έργου
μετά την αποπεράτωση των εργασίων. Στην περίπτωση δυσχέρειας εξαγωγής των
πασσαλοσανίδων δύναται να χορηγηθεί από τον εργοδότη άδεια εγκατάλειψης αυτών στην
θέση όπου έχουν εμπηχθεί και μονον εφ'όσον δεν παραβλάπτεται το όλον εργο.

Μετα την αφαιρεση των πασσαλοσανιδων θα γινεται εκ νεου συμπυκνωση του εδαφους για
την καλυψη των κενων που δημιουργηθηκαν κατα την αφαιρεση.

Ολες οι απαιτούμενες εργασίες, μεσα και υλικά για την αφαίρεση των πασσαλοσανίδων, τον
καθαρισμό αυτών και στην συνέχεια μεταφορά, ζύγιση, αποθήκευση και απομάκρυνση
βαρύνουν τον ανάδοχο,περιλαμβανόμενες στην συμβατική τιμή για την χρήση έμπηξη και
εξολκή των πασσαλοσανίδων.

Δεν επιτρεπεται η αποσυρση των εσωτερικων αντιστηριξεων με την προοδο του εργου και η
αντικατασταση τους με αλλες που στηριζονται στο σκυροδεμα της κατασκευης.
Η εξολκή των πασσαλοσανίδων θα πραγματοποιηθεί από τον ανάδοχο μετά το τέλος των
εργασιών, με σχετική έγκριση της Υπηρεσιας και θα συντελεστεί με τρόπο ώστε να
αποφευχθεί οποιαδήποτε μετακίνηση ή ζημιά, μέσα στο όρυγμα των αγωγών ενω ο ανάδοχος
παραμένει μόνος υπεύθυνος για κάθε ενδεχόμενη ζημιά.

6.Αντιστήριξη με ειδικές μεταλλικές αντιστηρίξεις απο προκατασκευασμένα μεταλλικά


στοιχεία - μεταλλικά πασσαλοφράγματα.

6.1.Αντικείμενο

Ειναι δυνατον μετά απο έγκριση της Επιβλέπουσας Υπηρεσίας να γινει ειδική μεταλλική
αντιστήριξη απο προκατασκευασμενα μεταλλικά στοιχεία ( μεταλλικά πασσαλοφράγματα
τύπου Κριγκς), για ορύγματα ή φρεατια στην περίπτωση που οι επικρατούσες συνθήκες
(νερό, χαλαρό έδαφος κλπ.) καθιστούν τη χρήση ξυλοζευγμάτων αδύνατη ή επικίνδυνη.

6.2. Περιγραφή εργασιών

Η ειδική μεταλλική αντιστήριξη (πασσαλόφραγμα) αποτελείται απο προκατασκευασμένα


μεταλλικά στοιχεία βιομηχανικής κατασκευής (pannels) και όχι αυτοσχέδια,
αναγνωρισμένου οίκου προσαρμοσμένου στις ειδικές συνθήκες του έργου, τις τυχόν
πλευρικές επιφορτίσεις απο μόνιμα φορτία ή κινητά φορτία κυκλοφορίας αυτοκινήτου ή
μηχανημάτων έργων και θα περιλαμβάνει όλα τα απαιτούμενα εξαρτήματα όπως μεταλλικοι
κατακόρυφοι οδηγοί - ορθοστάτες ( γλύστρες) , σύνδεσμοι , αντηρίδες , σύστημα ελαφρών
πασσαλοσανίδων ή ανάλογο για την αντιμετώπιση εμποδίων, όπως αγωγών, καλωδίων κλπ.
τα οποία διέρχονται εγκαρσίως στο όρυγμα και πρέπει να διατηρηθούν κατά την κατασκευή
κλπ. Η τοποθέτηση των αντιστηρίξεων αυτών θα γίνεται ταυτόχρονα με την εκσκαφή και η
αφαίρεσή του ταυτόχρονα με την επίχωση του ορύγματος.

Η εσωτερικη πλευρα της αντιστηριξης (πασσαλοφράγματος) πρεπει να είναι επιπεδη χωρις


δοκιδες κλπ ωστε να είναι δυνατη και ευκολη η αφαιρεση της.

6.3. Διαδικασια Εγκαταστασης

Για την μειωση του υψους των πρανων είναι δυνατον να κατασκευαστουν "παταρια". Στην
περιπτωση αυτη αναμεσα στον ποδα της επικλινους πλευρας και της αντιστηριξης και από
τις δυο πλευρες θα υπαρχει προστατευτικη λωριδα με ελαχιστο πλατος 60 εκατοστων για
ασφαλη εργασια.
Τα κενα μεταξυ των πλακων των συστηματων αντιστηριξης και των πρανων πρεπει να
γεμιζονται αμεσως με χωμα.

Πέραν των παραπάνω πρεπει στο χρονικό διάστημα μεταξυ αρχης εκσκαφης και
ολοκληρωσης της τοποθετησης του πασσαλοφράφματος , να δινεται ιδιαιτερη προσοχη στην
δημιουργια καταπτωσεων.
Τα πρανή δεν θα πρεπει να καταπονουνται μεχρι την τοποθετηση, από την κυκλοφορια
μηχανηματων και αυτοκινητων , ουτε επιτρεπεται τα ορυγματα να επεκτεινονται περα από το
μηκος των μοναδων αντιστηριξης.

Για βαθια ορυγματα οπου απαιτειται η τοποθετηση περισσοτερων της μιας μοναδων
αντιστηριξης καθ΄υψος τα κατακόρυφα μεταλλικά στοιχεία οδηγοί- ορθοστάτες (γλύστρες )
πρεπει να συναρμολογουνται εκτος ορυγματος . Σε καμμια περιπτωση δεν επιτρεπεται να
τοποθετηθει πρωτα η βασικη μοναδα και στην συνεχεια η μοναδα επεκτασης.

6.4 Διαδικασία βυθισης

Σε αυτή τη διαδικασία , οι μονάδες αντιστήριξης (πασσαλοφράγματα), πιέζονται ταυτόχρονα


με την εκσκαφή στο έδαφος . Πρώτα πιέζεται ο ορθοστάτης που καταληγει σε αιχμή για
ευκολώτερη διείσδυση . Ο ορθοστάτης έχει ορθογωνική διατομή και οι δύο απέναντι έδρες
του, σε όλο το μήκος είναι προσαρμοσμένες υποδοχές - οδηγοί μέσα στους οποίους
εισέρχονται οι καθ ύψος πλευρές των μεταλλικών πασσαλοφραγμάτων . Ετσι μετά την
προσαρμοσμένη στις τοπικές συνθήκες επιφανειακή εκσκαφή, ακολουθεί η μερική
τοποθέτηση της μονάδας (πασσαλοφράγματος) , που καθώς πιέζεται γλυστρά στον
ορθοστάτη - οδηγό και εισχωρεί κατά ένα μέρος στο έδαφος. Συνεχίζεται ένα μέρος της
εκσκαφής και μετά βυθίζεται λίγο η μονάδα μέσα στο όρυγμα.

Αυτή η διαδικασία επαναλαμβάνεται συνεχώς έως ότου εισαχθεί τελικά όλη η μονάδα μέσα
στο έδαφος. Πρέπει να προσεχθεί ότι δεν επιτρέπεται το βάθος της εκσκαφής να υπερβαίνει
τα 0,50 μ. χωρίς να ακολουθεί η βύθιση . Το ίδιο συμβαίνει και στην απέναντι παρειά του
ορύγματος που πρέπει να αντιστηριχθεί , οπότε στην συνέχεια τοποθετούνται οι ατέρμονες
που συνδέουν και στηρίζουν τα απένατι πασσαλοφράγματα.

Η απόσταση των πλακών μιάς μονάδας πρέπει να είναι μεγαλύτερη στα κάτω άκρα παρά στα
πάνω. Εάν αυτό δεν εφαρμοστεί, τα ζευγάρια των πλακών τοποθετούνται με μορφή
σφηνοειδή και εμποδίζεται η βύθισή τους ενώ στραβώνει και το ζεύγος των πλακών από την
πίεση.

Η ταυτόχρονη βύθιση των μεταλλικών πλακών πρέπει να γίνει σε όσο το δυνατό μικρότερα
βήματα. Ετσι μπορεί να αποφευχθεί η αλλαγή του πλάτους τους από τις διάφορες δυναμεις
που ασκούνται στο έδαφος. Για να κρατήσουμε όσο το δυνατόν χαμηλότερο το επίπεδο των
πιέσεων, πρέπει η κλίση των ατερμόνων να μην υπερβαίνει το 1:20 . Στη διαδικασία βύθισης
επιτρέπεται να χρησιμοποιηθούν μονο οι μονάδες οι οποίες έχουν στα κάτω σημεία τους
αιχμές για να βυθίζονται με ευκολία στο έδαφος.

6.5 Ιδιαιτερες απαιτησεις

Θα αντιστηριζονται και τα μετωπικα (καθετα στον αξονα του ορυγματος) πρανή.


Το επάνω μέρος των μονάδων αντιστήριξης πρέπει να υπερβαίνει την επιφάνεια του εδάφους
το λιγότερο κατά 0,30 μ. (Εκτος εαν απροβλεπεται μεγαλυτερο υψος από τις κειμενες
διαταξεις, κανονισμους κ.λ.π) Σε όλους τους τύπους εδαφών εκτος από βράχους, επιτρέπεται
να σταματά η αντιστήριξη στη βραχώδη ζώνη αφού η μονάδα δεν μπορεί να βυθιστεί σε
αυτή.

Οι μονάδες αντιστήριξης πρέπει να τοποθετούνται χωρίς κανένα κενό διάστημα μεταξύ τους.

Σε μερικά σημεία λόγω υφισταμένων αγωγών πιθανόν μα μην είναι δυνατόν να


τοποθετήσουμε μεταλλικές πλάκες. Πάντως γενικά όπου είναι αδύνατη η αντιστήριξη με
μεταλλικά στοιχεία πρέπει να διαθέτει ο Ανάδοχος ( με ευθυνη, φροντιδα και δαπανες του)
γι'αυτό το σκοπό σανίδες, γωνίες και ατέρμονες από ξύλο η αλλο καταλληλο συστημα.

Το ασφαλές μήκος αντιστήριξης σε όρυγμα πρέπει να είναι τέτοιο , ώστε μεταξύ των
σωλήνων και των άκρων του τμήματος που αντιστηρίζεται να υπάρχει μια ασφαλή απόσταση
τουλάχιστον 1,0 μ.

Για λόγους ασφαλείας, επιτρέπονται οι μονάδες οι οποίες έχουν έναν ατέρμονα για κάθε
κατακόρυφο οδηγό να τοποθετούνται μόνο σε συνδυασμό με μονάδες οι οποίες έχουν δύο
ατέρμονες ανά κατακόρυφο οδηγό. Εξαιρούνται οι μονάδες με ύψος κατασκευής μέχρι 0,60
μ. για τάφρους βάθους μέχρι 1,75 μ. όταν είναι κατάλληλα εξοπλισμένες με ατέρμονες.

Οταν οι μονάδες τοποθετούνται η μία πάνω στην άλλη, πρέπει να συνδέονται μεταξύ τους
κατάλληλα σε προβλεπόμενες θέσεις. Αυτό ισχύει τόσο για τη μέθοδο εγκατάστασης όσο
και για τη μέθοδο τοποθέτησης . Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στο ότι η σύνδεση δεν
πρέπει να βγαίνει με το τράβηγμα των μονάδων.

Κατά την τοποθέτηση της μιας μονάδας πάνω στην άλλη, επιτρέπεται να τοποθετηθούν με τη
κόψη προς τα πάνω μόνο όταν υπάρχουν γι'αυτό το σκοπό ειδικές θέσεις στην περιοχή της
κόψης. Οι μεσαίες μονάδες αντιστήριξης επιτρέπεται να τοποθετηθούν μέχρι 4,0 μέτρα
βάθος περίπου. Επίσης επιτρέπεται το πολυ μέχρι 2 μονάδες να τοποθετηθούν η μια πάνω
στην άλλη (βασική μονάδα- επέκτασης μονάδα).

Για λόγους ασφάλειας, οι μονάδες πρέπει να εγκατασταθούν με τέτοιο τρόπο, ώστε να


αντιστηρίζουν και τις δύο πλευρές του σκάμματος και σε μήκος τόσο όσο και το συνολικό
μήκος της σκαμμένης τάφρου. Εάν δεν τηρηθεί αυτό, μπορεί οι ατέρμονες να δεχθούν
πιέσεις οι οποίες δεν έχουν υπολογισθεί.

Μετά την εγκατάσταση των μονάδων αντιστήριξης στη τάφρο, οι ατέρμονες πρέπει να
στερεωθούν καλά, έτσι ώστε να αποφευχθεί μια πλήρη πτώση των πρανών. Στη τελική φάση
εγκατάστασης, οι ατέρμονες πρέπει να είναι οριζόντιοι έτσι ώστε να μην λυγίσουν.

Οι ατέρμονες δεν επιτρέπεται να πιεσθούν κατά τη μεταφορά τους, γιατί δεν έχουν
σχεδιασθεί να δέχονται τέτοιες επιβαρύνσεις. Εάν θέλουμε να αλλάξουμε τη θέση τους προς
τα πάνω, τότε πρέπει η εγκατάσταση να ανταποκρίνεται στις ανάλογες οδηγίες χρήσεως.

Ατέρμονες με στερεωμένη σύνδεση επιτρέπεται να προεκταθούν μονο μέσω ενός τμήματος .


Αυτή η απαίτηση είναι αναγκαία, διότι έχει παρατηρηθεί σε διαδικασίες δοκιμών, ότι οι
ατέρμονες έχουν αντοχές μόνο με αυτό τον περιορισμό . Εάν αυτός δεν ισχύει για έναν τύπο
ατερμόνων , τότε ο κατασκευαστής θα πρέπει να το αναφέρει στις οδηγίες χρήσεως.

Οπως στην εγκατάσταση , έτσι και στην αποσύνδεση δεν επιτρέπεται να πατηθούν τα
ανακατασκευασμένα τμήματα των παρειών των ορυγμάτων. Εάν πρέπει τα πρανή να
πατηθούν κατά την αποσύνδεση, π.χ. για να συμπιεσθεί το έδαφος, τότε πρέπει οι μονάδες
αντιστήριξης ή μέρος αυτών πρώτα να αποσυνδεθούν και μετά να επιχωθούν.
Ενδιαφερομενοι για την ασφαλή έκβαση των εργασιών και τη συμπίεση, είναι απαραίτητο να
ακολουθήσουμε με τη σειρά τα παρακάτω βήματα:

 μερική επίχωση στο επιθυμητό ύψος.


 τράβηγμα της μονάδας αντιστήριξης στο ύψος της επίχωσης.
 συμπίεση εδάφους.
 συνέχιση με την ίδια σειρά.

Η αφαίρεση της μονάδας απαιτει ιδιαιτερη προσοχη. Για να αποφευχθουν επικίνδυνους


χειρισμούς και καθυστερήσεις, θα πρέπει το τράβηγμά τους να έχει υπολογισθεί σωστά. Η
απαιτούμενη δύναμη που θα πρέπει να υπολογισθεί πέρα απο το βάρος της μονάδας, είναι
και η πλευρική ώθηση των γαιών, με τιμή τριβής μ=0,5.

Οι μονάδες αντιστήριξης πρέπει να στοιβάζονται και να φυλάσσονται με ασφάλεια. Για να


αποφευχθούν τυχόν πτώσεις τους, είναι κατάλληλα κατασκευασμένες έτσι ώστε κατά την
τοποθέτησή τους σε επίπεδο έδαφος, η επιφάνειά τους να μη δημιουργεί κλίση άνω των 5
μοιρών σε σχέση με τον οριζόντιο άξονα. Σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται να
στερεωθούν, να μετακομισθούν, ή να βγούν από τις τάφρους με τη βοήθεια των ατερμόνων,
γιατί αυτοί δεν είναι κατασκευασμένοι γι'αυτό το σκοπό.

Εάν η μεταφορά τους στη θέση εγκατάστασης γίνει χειρωνακτικά, τότε πρέπει να
χρησιμοποιηθούν απαραίτητα κάποια βοηθητικά μέσα όπως π.χ. σχοινί, αλυσίδες και ράβδοι.
Ο καλύτερος τρόπος μεταφοράς των μονάδων επιτυγχάνεται δίχως τη χρήση των χεριών,
αλλά με τη χρήση του κάδου του εκσκαφέα ή κάποιου γερανού και με την βοήθεια
συρματοσχοινου.

Οι μονάδες θα εξετάζονται πριν την εγκατάστασή τους απο την Υπηρεσία για πιθανές
ελλείψεις π.χ. στους ατέρμονες , στις επικαλήψεις των πλακών, στις θέσεις στερέωσης και
αλλο. Εάν διαπιστωθούν μικρές βλάβες, αυτές πρέπει πρώτα να επισκευασθούν και μετά να
τοποθετηθούν οι μονάδες. Εάν οι βλάβες δεν είναι επισκευάσιμες, τότε οι μονάδες δεν πρέπει
να χρησιμοποιηθούν και ο Ανάδοχος θα πρέπει αναντίρρητα να τις αποσύρει.

7. Επιμέτρηση

Η επιμέτρηση της αντιστήριξης με ξυλοζεύματα ή πασσαλοσανίδες ή με


προκατασκευασμένα μεταλλικά στοιχεία επιμετραται σε τετραγωνικά μέτρα πραγματικης
αντιστηριζόμενης επιφάνειας σκάμματος για οποιοδήποτε πλάτος ή βάθος. Γι αυτό με
μέριμνα του Αναδόχου θα τηρείται πρωτόκολλο μετα στοιχεία των εργασιών που θα
προσυπογράφει και ο Επιβλέπων, το οποίο θα χρησιμοποιείται για την σύνταξη των
επιμετρήσεων.
Αντιστηριζόμενη επιφάνεια θεωρείται η επιφάνεια του μετώπου του ορυγματος πάνω απο τη
στάθμη εκσκαφής του πυθμένα, μέχρι τη στάθμη που απαιτείται αντιστήριξη. Το μετωπο
αυτο πρεπει να εχει πλατος αντιστήριξης μεγαλύτερο των 2,0 μ. ενώ μικρότερη επιφάνεια
θεωρείται σποραδική και η αποζημίωσή της καθορίζεται σαν ποσοστό της θεωρητικής
αντιστηριζόμενης επιφανείας)

Δεν επιμετρωνται ιδιαιτερα οι αναγκαιες φορτοεκφόρτωσεις και μεταφορες, μετακινήσεις


απο θέση σε θέση του εξοπλισμού, η συναρμολόγηση και αποσυναρμολόγηση. Στην τιμη
περιλαμβανονται περαν των αλλων και οι δαπανες αγορας, ενοικιασης, αποζημιωσης η
αποσβεσης απο την χρηση, η απομοιωση λογω φθορας, αντηριδες, μικρουλικα , συνδεσμοι
κ.λ.π. , τα αναγκαια μηχανηματα και αυτοκινητα καθε ειδους με την σταλια τους, οι εν γενει
καθυστερησεις του προσωπικου και κάθε άλλη σχετική εργασία απαραιτητη για την πλήρη
και έντεχνη περάτωση των εργασιών εκτος των εργασιων εκσκαφής και τοποθέτησης
αμμοχαλίκου στραγγιστηρίου ή/ και σκυροδέματος η οποια επιμετράται ξεχωριστά.

Ρητα επισημαινεται οτι εαν λογω της υπαρξης αντιστηριξης απαιτειται η χρηση ειδικων
μηχανηματων (π.χ. συστημα ελξης και συνδεσης σωληνων μεγάλης κυριως διαμετρου,
γαντζος μεταφορας βαριων σωληνων, γερανοι, ειδικοι εκσκαφεις κ.α.) η μεγαλυτερου
αριθμου μηχανηματων και αυτοκινητων αυτα αποτελουν υποχρεωση του Αναδοχου και
ουδεμια προσθετη αποζημιωση θα δοθει σε αυτον για τον λογο αυτον. Επισης ρητα
επισημαινεται οτι το πλατος των δρομων στους οποιους θα γινει αντιστηριξη μπορει να είναι
πολύ μικρο και ουδεμια αποζημιωση θα δοθει εκ του λογου τουτου.

Η πληρωμή του Αναδόχου θα γίνεται βάσει της παραπάνω επιμέτρησης με την αντίστοιχη
συμβατική τιμή του Τιμολογίου . Η τιμή αυτή και πληρωμή αποτελεί πλήρη αποζημίωση για
την παροχή ολων των απαιτουμένων μηχανημάτων μεταφορικών μέσων,εγκαταστάσεων,
εφοδίων, υλικών και εργασίας για την πληρη και έντεχνη εκτέλεση των αντιστηρίξεων .

Για τις αντιστηρίξεις με πασσαλοσανίδες και με μεταλλικά στοιχεία - πασσαλοφράγματα ,


είναι δυνατόν εφ΄όσον η μελέτη και τα συμβατικά τιμολόγια το προβλεπουν , η επιμέτρηση και
πληρωμή των αντιστηρίξεων να γίνεται ως εξής :

α. Σε χιλιόγραμμα βάρους πραγματικά χρησιμοποιηθέντων πασσαλοσανίδων. (Επιφάνεια


πραγματικής έμπηξης επί χιλιόγραμμο βάρους ανά τετραγωνικό μέτρο
πασσαλοσανίδας/πασσαλοφράγματος).

β. Σε τετραγωνικά μέτρα Επιφάνειας πραγματικής έμπηξης , σύμφωνα με τις διατάξεις


της Τ.Π. αυτής, διαφράγματος που εκτελέστηκε με μεταλλικές
πασσαλοσανίδες/πασσαλοφράγματα, που υπολογίζεται βάσει του άξονα του διαφράγματος
(μήκος) και του πραγματικού βάθους έμπηξης από την επιφάνεια του φυσικού εδάφους.

γ. Σε τετραγωνικά μέτρα Επιφάνειας μεταλλικών πασσαλοσανίδων / πασσαλοφραγμάτων


που αφαιρέθηκαν σύμφωνα με τα παραπάνω , ίση με την επιμετρηθείσα επιφάνεια έμπηξης.
Τ.Π. 13 ΣΚΥΡΟΔΕΜΑΤΑ

1. Αντικειμενο

Η τεχνική προδιαγραφή αυτή αναφέρεται στην εκτέλεση των εργασιών από αοπλο η
οπλισμενο σκυρόδεμα.

2. Ισχυοντες Κανονισμοι - Ορισμοί

2.1. Η παρoυσα τεχνική προδιαγραφή αναφέρεται στην εκτέλεση των εργασιών από
αοπλο η οπλισμενο σκυρόδεμα σύμφωνα με το Π.Δ. 8-3-85 ΦΕΚ 226Β/9-5-85 όπως
τροποποιήθηκε με την Δ14/19164 Υπουργική Απόφαση , ΦΕΚ 315Β / 17-4 -97.

2.2. Ο Κανονισμός Τεχνολογίας Σκυροδέματος αυτος ο οποιος στο εξης θα αναφερεται


με τα αρχικα Κ.Τ.Σ. αφορά το σκυρόδεμα που παρασκευάζεται με συνήθη λίθινα
αδρανή φαινόμενου ειδικού βάρους 2,40-3,00 που προσδιορίζεται σύμφωνα με τις
μεθόδους ελέγχου ΣΚ-301 και ΣΚ-302.

2.3. Ισχυουν επισης :

 Ελληνικός Κανονισμός Τσιμέντων (Π.Δ. 244/29-2-80)

 Αδρανή σκυροδέματος (DIN 4226 - μέρος Ι Εκδοσης 12.71)

 Σκυρόδεμα και οπλισμένο σκυρόδεμα DIN 1045 (Εκδοση 12.78 και μέρος 2 εκδ.
2.76)

 Σχετικες Ελληνικες Προδιαγραφες και Κανονισμοί ΕΛΟΤ

 Σχετικες Προδιαγραφες και Κανονισμοί DIN,ASTM κ.α.

2.4 Το σκυρόδεμα είναι ένα τεχνητό στερεό υλικό που αποτελείται από σκληρυμένο
τσιμεντοπολτό ( τσιμέντο και νερό ) , αδρανή και τυχόν πρόσθετα. Η μέγιστη διάσταση των
αδρανών κυμαίνεται συνήθως από 4,76 χλστ. ( κόσκινο Νο 4 ), έως 30 χλστ. ή και
μεγαλύτερη σε ορισμένες περιπτώσεις. Το φαινόμενο βάρος του ( μετά από ξήρανση
μέχρι σταθερού βάρους ) κυμαίνεται από 2000 έως 2400 χλγρ. / μ3

2.5 Ανάλογα με την θέση παραγωγής και την χρησιμοποίηση το σκυρόδεμα


χαρακτηρίζεται σε :

α. Εργοταξιακό σκυρόδεμα ( παρασκευάζεται από υλικά που συντίθενται και αναμιγνύονται


σε σταθερό αναμικτήρα στο εργοτάξιο ).
β. Ετοιμο σκυρόδεμα ( παρασκευάζεται από υλικά που συντίθενται και αναμιγνύονται σε
εγκατάσταση , μακριά από τον τόπο χρησιμοποίησης . Ημεταφορά του γίνεται με
κατάλληλα οχήματα και είναι έτοιμο για διάστρωση ).

3. Υλικά παρασκευής σκυροδέματος

3.1. Γενικά

Ολα τα υλικά του σκυροδέματος πρεπει να ικανοποιούν τις απαιτήσεις ποιότητας που
προδιαγράφονται στις επόμενες παραγράφους , ως προς τις φυσικές και χημικές τους
ιδιότητες. Επίσης τα υλικά πρέπει να προστατεύονται από επιβλαβείς προσμίξεις κατά την
μεταφορά και την αποθήκευση και η ποιότητά τους να είναι σταθερή. Υλικά οπως γύψος ,
ασβέστης , ψευδάργυρος ή υλικά που περιέχουν ζάχαρη , εισαγόμενα έστω και σε μικρές
ποσοτητες με τα υλικά παρασκευής του σκυροδέματος , μπορεί να επιδρουν δυσμενώς σε
κάποιες ουσιώδεις ιδιότητες του σκυροδέματος , όπως στην πήξη , ή στην σκλήρυνση του
τσιμέντου ή την ευστάθεια του όγκου του σκυροδέματος.

3.2. Τσιμέντο

Ιδιαίτεροι τύποι τσιμέντου μπορεί να χρησιμοποιηθούν, μετά από έγκριση της


Υπηρεσίας, ή μπορεί να απαιτηθούν μετά τις προβλεπόμενες εργαστηριακές δοκιμές
της μελέτης συνθέσεως .

Οι αποθήκες χαρτοσάκκων τσιμέντου θα πρέπει να είναι κλειστές, αλλά να


αερίζονται καλά. Η αποθήκευση θα πρέπει να γίνεται πάνω σε ξύλινα δάπεδα, που θα
βρίσκονται τουλάχιστον 0,30 m ψηλότερα απο το έδαφος ώστε να μην κινδυνεύει το
τσιμέντο απο τις βροχές και την υγρασία. . Το τσιμέντο που αποθηκεύεται στο υπαιθρο ,
απορροφά από τον αέρα υγρασία και διοξείδιο του άνθρακα , σχηματίζει βώλους και
ελαττώνεται η ικανότητά του για σκλήρυνση. Γενικα η αποθήκευση και μεταφορά του
θα παρέχουν πλήρη εξασφάλιση από κίνδυνο υγρασίας και επιβλαβών προσμίξεων ,
ενω δεν επιτρέπεται αποθήκευση του τσιμέντου στο εργοτάξιο για διάστημα
μεγαλύτερο των 2 μηνών. Πρέπει ομως να γίνεται έγκαιρα η κατάλληλη πρόβλεψη,
ώστε να υπάρχει πάντοτε στο εργοτάξιο αρκετή ποσότητα τσιμέντου για την
απρόσκοπτη πρόοδο των έργων και την πρόληψη κάθε έλλειψής του. Η αποθήκευση
του τσιμέντου πρέπει να γίνεται χωριστά κατά προμήθεια έτσι ώστε να γίνεται δυνατή καθε
στιγμή η δειγματοληψία του και στην συνέχεια η εξαγωγή των αποτελεσμάτων σε
τελείως συγκεκριμένη ποσότητα.

Δηλώνεται δε σαφώς, ότι κάθε καθυστέρηση των έργων απο αυτή την αφορμή, θα
βαρύνει τον Ανάδοχο και μόνον αυτόν . Τσιμέντο που έχει υποστεί βλάβη απο την
πολυκαιρία, ή περιέχει όγκους ή βώλους που έχουν σκληρυνθεί, τόσο ώστε να μην
διαλύονται με έλαφριά συμπίεση του χεριού, θα απομακρύνεται αμέσως απο το
εργοτάξιο. Ομοίως θα απομακρύνεται από το εργοτάξιο τσιμέντο μη σύμφωνο με το ΠΔ
244 / 1980.

Ο Ανάδοχος ειναι υποχρεωμένος να παρακολουθεί την κατάσταση του τσιμέντου και να


βεβαιώνεται πριν το χρησιμοποιήσει , ότι αυτό ικανοποιεί τους κανονισμούς. Το ίδιο
μπορεί να κάνει και η Υπηρεσία.
Η Υπηρεσία μπορεί να ζητήσει ανά 25 τόννους τσιμέντου, εργαστηριακή δοκιμή του
τσιμέντου, σύμφωνα προς τις διατάξεις του Π.Δ. 244/1980, με φροντίδα και δαπάνες
του Αναδόχου.

Με τις δοκιμές αυτές θα ελέγχεται:

 μέτρηση αδιάλυτου υπολείμματος


 ανάπτυξη αντοχής
 συμπεριφορά σε πήξη (έναρξη και λήξη)
 σταθερότητα του όγκου
 λεπτότητα άλεσης
 ανθεκτικότητα σε χημικές προσβολές.

3.3. Αδρανή υλικά

Τα αδρανή υλικά για την παρασκευή του σκυροδέματος θα ειναι σκληρά, ανθεκτικά,
καθαρά και απαλλαγμένα απο επιβλαβείς προσμίξεις,θα πληρουν τις απαιτησεις του
σχετικού Αρθρου 4 του Κ.Τ.Σ. και θα προέρχονται από λατομεία σκληρού
ασβεστολίθου, ή από κατεργασία υγειούς αμμοχαλίκου . Θα αποθηκεύονται δε χωριστά
σε τρεις διαβαθμίσεις, κατά τρόπο που να αποτρέπεται η ρύπανσή τους, η ανάμιξή
τους, η δημιουργία ανομοιογένειας ως προς την κοκκομετρική τους σύνθεση και ο
κορεσμός τους με νερό. Γενικα η αποθήκευση, δειγματοληψία και έλεγχος των
αδρανών θα γίνεται σύμφωνα με το σχετικό Αρθρο 4, παρ.3.4 του Κ.Τ.Σ.

Τα θραυστά υλικά θα πρέπει να ικανοποιούν τις απαιτήσεις του Πρότυπου ΕΛΟΤ -


408.

Ο Ανάδοχος πριν την έναρξη των εργασιών θα υποβάλλει στην Υπηρεσία την πηγή
και χαρακτηριστικά των θραυστών υλικών που προτίθεται να χρησμοποιήσει.

Τα ποσοστά επιβλαβών προσμίξεων της άμμου δεν θα είναι μεγαλύτερα από τα


ακόλουθα όρια:

Αργιλλος 1%
Αργιλλος και ιλυς διερχομενα απο το κοσκινο 2%Νο 200 2%
Αργιλλικος σχιστολιθος , λιγνιτης 1%
οργανικες ουσιες, μαρμαρυγιες, κοκκοι ευθραυστοι η λεπιοειδεις 2%

Τα μέγιστα ποσοστά επιβλαβών προσμίξεων στα χονδρά αδρανή θα είναι τα


ακόλουθα:

Υλικο διερχομενο απο το κοσκινο Νο 200 1%


Αργιλλος 0.25%
γαιανθρακας , λιγνιτης 0.50%
Αργιλλικος σχιστολιθος 1%
Τεμαχια πλακοειδη ( μηκους μεγαλυτερου του πενταπλασιου του παχους τους ) 15%
Σε περίπτωση που οι ξένες προσμίξεις είναι μεγαλύτερες από τα παραπάνω όρια θα
γίνεται κοσκίνισμα και πλύση των αδρανών. Για οπλισμένα σκυροδέματα η μεγίστη
διάσταση κόκκων θα είναι 32 χλστ (για τετραγ. οπών κόσκινο) .

Τα χρησιμοποιούμενα για την παρασκευή του σκυροδέματος αδρανή δεν πρέπει να


επηρεάζουν δυσμενώς :

 Την διαδικασία της πήξης


 Την διαδικασία της σκλήρυνσης
 Την αντοχή του σκυροδέματος
 Την ευστάθεια του όγκου και την κατάσταση της επιφάνειας του σκυροδέματος
( ενδεχόμενο ψαθυροποίησης ή αποφλοίωσης σκυροδέματος )
 Την προστασία του οπλισμού από την διάβρωση κλπ.
 ή συνδυασμό των παραπάνω

Σύμφωνα με την Τ.Π. αυτή απαγορεύεται η χρησιμοποίηση αδρανών που προέρχονται


από την θάλασσα , έστω και αν αυτά έχουν πλυθεί και έχουν υποστεί προηγούμενη
θραύση.

3.4 Νερό

Νερό ανάμιξης είναι η ποσότητα του νερού που προστίθεται στον αναμικτήρα , για
την παρασκευή του σκυροδέματος. Δεν συμπεριλαμβάνεται συνεπως, οποιαδήποτε
ποσότητα νερού , που τυχόν υπάρχει στα αδρανή και στα πρόσθετα.
Το νερό αναμίξεως και συντηρήσεως πρέπει να ικανοποιεί τις απαιτήσεις του
προτύπου ΕΛΟΤ-345. Θαλασσινό νερό δεν θα χρησιμοποιείται για παρασκευή
σκυροδέματος.Το νερό που θα χρησιμοποιηθεί θα είναι καθαρό, χωρίς επιβλαβείς
προσμίξεις και ιδιαίτερα χωρίς προσμίξεις θείου, οξέων, ελαίου, οργανικών ουσιών και
αλκαλίων. Τα ίδια ισχύουν και για το νερό πλύσεως των αδρανών και καταβρέγματος
του σκυροδέματος.

Η καταλληλότητα του νερού θα ελέγχεται με δοκιμές τόσο κατά τη μελέτη σύνθεσης


του σκυροδέματος όσο και κατά την εκτέλεση των έργων, αν απαιτείται, κατά την
κρίση της Υπηρεσίας, και σύμφωνα με τους ισχύοντες Κανονισμούς.

Για τον υπολογισμό του νερού ανάμιξης θα λαμβάνεται υπόψη η επιφανειακή υγρασία
των αδρανών και το νερό που περιέχουν τα πρόσθετα, που θα αφαιρείται απο την
καθοριζόμενη ποσότητα του νερού ανάμιξης που έχει προσδιοριστεί απο την μελέτη
σύνθεσης.

Η ποσότητα νερού ανάμιξης που θα προστίθεται στο μίγμα θα πρέπει να μετράται με


ειδική αυτόματη συσκευή μέτρησης προσαρμοσμένη στον αναμικτήρα του
σκυροδέματος.

3.5 Πρόσθετα σκυροδέματος

Συμφωνα με την αντιστοιχη Τ.Π.


4. Κατηγορίες σκυροδεμάτων

Από άποψη αντοχής, τα σκυροδέματα διακρίνονται στις κατηγορίες C12/15, C16/20,


C20/25, C25/30, C30/37, C 35/45, C40/50, C50/60

5. Σύνθεση σκυροδέματος

Οι αναλογίες των υλικών για την παρασκευή σκυροδέματος θα καθοριστούν απο


εργαστηριακή μελέτη σύνθεσης συμφωνα με τα οριζομενα στον Κ.Τ.Σ. Η Μελετη
συνθεσης είναι υποχρεωτικη για το σκυροδεμα τυπου C16/20 και ανωτερω ενω επι πλεον η
Υπηρεσια διατηρεί το δικαίωμα να ζητήσει απο τον Ανάδοχο μελέτη σύνθεσης για
ολα τα ειδη σκυρόδεματος.

Σε όλες τις κατασκευές που μόνιμα ή προσωρινά αποθηκεύονται ή διακινούνται υγρά


θα χρησιμοποιείται σκυρόδεμα με τσιμέντο τύπου IV (ανθεκτικό στα θειικά) και
ορίζεται ως εργοταξιακό σκυρόδεμα μειωμένης υδατοπερατότητας μεγάλων έργων και
διέπεται απο τα καθοριζόμενα στο σχετικό Αρθρο 12 , παρ. 1.2 του ΚΤΣ και τον
παρακάτω Πίνακα:

Χαρακτηριστικη αντοχη 28 ημερων (Ν/mm2) 15


Mεγιστος λογος νερου προς τσιμεντο 0.58
Ελαχιστη περιεκτικοτητα τσιμεντου (kg/m3) 350
Μεγιστο μεγεθος αδρανων (mm) 30
Καθιση ( cm ) 16 (max) -8 (min)

Ο Ανάδοχος οφείλει να πραγματοποιήσει σε αναγνωρισμένο εργαστήριο τις μελέτες για τις


διάφορες κατηγορίες σκυροδεμάτων, σύμφωνα με το σχετικό Αρθρο 5 του ΚΤΣ και να
υποβάλλει την σχετική μελέτη για έγκριση. Καμμιά σκυροδέτηση μονίμων έργων δεν θα
επιτραπεί, πριν την έγκριση της μελέτης σύνθεσης απο την Υπηρεσία.

Η μελέτη σύνθεσης θα επαναλαμβάνεται:

 όταν αλλάζει η πηγή λήψης αδρανών


 όταν τα αδρανή παρουσιάζουν διαφορετική διαβάθμιση απο εκείνη που είχαν στη μελέτη
σύνθεσης
 όταν αλλάζουν τα πρόσθετα ή ο τύπος του τσιμντου.

Η μέτρηση των ποσοτήτων των υλικών κατά την ανάμιξη θα γίνεται σε όγκο ή βάρος με τις
παρακάτω ανοχές:

τσιμέντος (βάρος) 1%
νερό (όγκος) 1%
αδρανή (όγκος) 2%

6. Παρασκευή σκυροδέματος

Η παρασκευή των σκυροδεμάτων θα γίνεται με εγκεκριμένου τύπου μηχανικούς


αναμικτήρες και συναφή εξοπλισμό και κατά τρόπο που να εξασφαλίζει τη σταθερότητα
και ομοιογένεια του παραγομένου μείγματος για κάθε κατηγορία και την τήρηση των
προδιαγραφομένων αναλογιών, συνθέσεως, αντοχών και λοιπών ιδιοτήτων του
σκυροδέματος.

Πριν από την έναρξη των εργασιών ο Ανάδοχος οφείλει να υποβάλει στην Υπηρεσία,
για έγκριση, πλήρη στοιχεία για τον εξοπλισμό που θα χρησιμοποιήσει και τον τρόπο
παρασκευής του σκυροδέματος. Γενικα η ανάμειξη, μεταφορά, διάστρωση,
συμπύκνωση και συντήρηση θα εκτελεσθούν σύμφωνα με τα σχετικά Αρθρα 6, 7,
8, 9 και10 του Κ.Τ.Σ.

7. Μεταφορά σκυροδέματος

Κατά την μεταφορά του μέχρι τη διάστρωση το σκυρόδεμα πρέπει να προστατεύεται


από την Βροχή ή την πρόσμιξή του με ξένα υλικά και δεν πρέπει να χάνει την
ομοιογένειά του. Αν η μεταφορά γίνεται με αυτοκίνητο ή αυτοκίνητο - αναδευτήρα
ισχύουν όσα αναφέρονται στην παράγραφο 2 του προτύπου ΕΛΟΤ-346 για το Ετοιμο
Σκυρόδεμα. Αν χρησιμοποιείται αντλία, αυτή δεν πρέπει να μεταβάλλει την
ομοιογενεια και την εργασιμότητα του μίγματος .

Γενικα η μεταφορά του σκυροδέματος θα γίνεται με κατάλληλο μηχανικό εξοπλισμό και


μεθόδους, ώστε να εξασφαλίζεται η ομοιογένεια του μείγματος, η αποφυγή ρυπάνσεων
και η τοποθέτηση στην τελική του θέση αρκετά πριν να αρχίσει η πήξη του τσιμέντου.

8. Διάστρωση σκυροδέματος

Η εκφόρτωση πρέπει να γίνεται όσο το δυνατόν πλησιέστερα στη θέση τελικής


διαστρώσεως ώστε να αποφεύγεται η μετακίνηση του σκυροδέματος με φτυάρια ή
τσουγκράνες. Απαγορεύεται η μετακίνηση με το δονητή.

Αν η εκφόρτωση δεν είναι δυνατόν να γινει στη θέση διαστρώσεως θα


χρησιμοποιούνται για την ενδιάμεση μεταφορά αντλίες, κεκλιμένα επίπεδα,
μεταφορικές ταινίες ή άλλα μέσα που δεν προκαλούν απόμιξη του μίγματος.

Απαγορεύεται η ελεύθερη πτώση του σκυροδέματος από ύψος μεγαλύτερο των 1,5
μέτρων. Σ'αυτή την περίπτωση πρέπει να χρησιμοποιούνται κατάλληλοι σωλήνες που
θα κατεβάζουν το σκυρόδεμα μέχρι την θέση διαστρώσεως ή θα χρησιμοποιειται
αντλια.

Δεν επιτρέπεται διάστρωση σκυροδέματος μέσα σε κινούμενο νερό.Για την περίπτωση


αναπόφευκτης, εγκεκριμένης, διάστρωσης, σκυροδέματος μέσα σε ακίνητο νερό,θα
χρησιμοποιείται αυξημένη αναλογία τσιμέντου, τουλάχιστον κατά 75 χγρ/μ στις τιμές
του πίνακα 1 και η μέθοδος διαστρώσεως θα εξασφαλίζει από κάθε κίνδυνο
εκπλύσεως, διαταραχής ή άλλης βλάβης του νωπού σκυροδέματος. Επί πλέον θα
εφαρμόζονται οι διατάξεις του εδαφ. 12.5 του Κανονισμού Τεχνολογίας Σκυροδέματος
και οι οδηγίες της Υπηρεσίας.

9. Συμπύκνωση σκυροδέματος

Η συμπύκνωση θα γίνεται με εγκεκριμένου τύπου δονητές μάζας ή επιφανειακούς και


από ειδικευμένο προσωπικό για την αποφυγή διαχωρισμού των αδρανών εξ αιτίας
παρατεταμένης δόνησης ή κακής τοποθέτησης του δονητή. Οταν το σκυρόδεμα έχει
μεγάλη καθιση (μεγαλύτερη από 20 CM) ,το πάχος του στοιχείου που διαστρωνεται
είναι μικρό τότε μετά από έγκριση της υπηρεσίας η δόνηση πρέπει να παραλειφθεί
και να γίνει τακτοποίηση του μίγματος με σανίδα ή ραβδο.

Το είδος του δονητή (εσωτερικός δονητής, δονητής ξυλοτύπου, δονητής επιφανείας


κλπ.) και ο αριθμός των δονητών που θα χρησιμοποιηθούν εξαρτάται από τη μορφή
του στοιχείου που σκυροδετείται και τη διαδικασία διαστρώσεως.

Οταν το πάχος του στοιχείου του σκυροδέματος είναι μεγάλο η διάστρωση πρέπει να
γίνεται σε στρώσεις με πάχος όχι μεγαλύτερο από 60 CM Η επιφάνεια των
στρώσεων πρέπει να διαμορφωνεται κατά τη διάστρωση οριζόντια και όχι να
οριζοντιοποιείται όσο το σκυρόδεμα της προηγούμενης στρώσεως είναι πλαστικό, ώστε
να αποφεύγεται η δημιουργία αρμού εργασίας.Οι αποστάσεις μεταξύ των διαδοχικών
θέσεων του δονητή θα είναι ίσες με 1,5 Α περίπου, όπου Α η ακτίνα ενέργειας του
δονητή. Κατά τη δόνηση το στέλεχος του δονητή θα εισχωρεί στην υποκείμενη
στρώση κατά 5CM περίπου. Απαγορεύεται η δόνηση σιδηροπλισμού του οποίου ένα
τμημα βρίσκεται ήδη βυθισμένο σε σκληρυμένο σκυρόδεμα.

Η εξωτερική δόνηση με δονητή ξυλότυπου ή επιφανείας μπορεί να εφαρμοστεί μονον


όταν η ακαμψία και η ευστάθεια του ξυλοτυπου ή του σιδηρότυπου το επιτρέπουν.

Επαναδόνηση του σκυροδέματος επιτρέπεται μόνο όταν το σκυρόδεμα είναι αρκετά


πλαστικό ωστε το δονητικό στέλεχος όταν ταλαντώνεται να μπορεί να βυθίζεται στο
σκυρόδεμα με το δικό του βάρος δηλαδή χωρίς να πιέζεται από τον χειριστή.

Ο Ανάδοχος οφειλει να ενημερωνει την Υπηρεσία με πλήρη στοιχεία για τις


μεθόδους και τον εξοπλισμό που πρόκειται να χρησιμοποιήσει για τη μεταφορά,
εκχυση,διάστρωση και συμπύκνωση του σκυροδέματος. Ολες αυτές οι εργασίες
υπόκεινται στην έγκριση της Υπηρεσίας, που μπορεί να απαιτήσει αλλαγές και
βελτιώσεις όπου τούτο απαιτείται χωρίς ιδιαίτερη αποζημίωση του Αναδόχου.

10. Υποχρεωσεις Αναδοχου

Ο Ανάδοχος θα πρέπει να ενημερωνει τον Εργοδότη με στοιχεία και πληροφορίες, για


κάθε επιμέρους κατασκευή:

 του συγκροτήματος παραγωγής - ανάμιξης


 των μέσων μεταφοράς
 του τρόπου διάστρωσης
 των δονητών και της θέσης τους
 την μέθοδο συντήρησης

Ο Ανάδοχος μπορεί να εκτελέσει την σκυροδέτηση χρησιμοποιώντας αντλίες, μετά


απο έγκριση του Εργοδότη και σύμφωνα με το Αρθρο 12, παρ.9 του Κ.Τ.Σ.

Κατά τη σκυροδέτηση, θα πρέπει να υπάρχει επιτόπου ειδικευμένος τεχνίτης οπλισμού


ο οποίος θα διευθετεί και θα διορθώνει τον οπλισμό που τυχόν μετακινήθηκε.

11. Αρμοί
11.1 Αρμοί εργασίας

Εκτός απο τις περιπτώσεις αναπόφευκτων αρμών (π.χ. στις βάσεις τοιχείων), οι αρμοί
κατασκευής πρέπει να τοποθετούνται έτσι ώστε να αποφεύγονται, κατά το δυνατόν,
περιοχές υψηλών τάσεων. Η θέση των αρμών εργασίας, στην περίπτωση που δεν
καθορίζονται στα σχέδια, θα εγκρίνεται απο την Υπηρεσία μετά απο σχετική πρόταση
του Αναδόχου, πριν την έναρξη της σκυροδέτησης της υπόψη κατασκευής.

Οι αρμοί εργασίας θα προετοιμάζονται, σύμφωνα με το Αρθρο 14, παρ. 3 του Κ.Τ.Σ.


Οι αρμοί εργασίας σε κατασκευές που θα συγκρατούν νερό πρέπει να έχουν
απαραίτητα στεγανωτική ταινία (Waterstop) συμφωνα με την αντιστοιχη Τ.Π..

Λίγη ώρα μετά την σκυροδέτηση οι αρμοί εργασίας θα τρίβονται με συρματόβουρτσα,


έτσι ώστε να απομακρυνεται η τσιμεντοκονία και να απογυμνώνονται οι κόκκοι των
αδρανών. Κατά τη διαδικασία αυτή θα πρέπει να προφυλάσσονται απο την
ενδεχόμενη βλάβη οι επιφάνιες σκυροδέματος που δεν ανήκουν στον αρμό.

Πριν απο τη νέα σκυροδέτηση οι αρμοί θα καθαρίζονται απο κάθε ξένο σώμα και θα
πλένονται με νερό υπό πίεση. Κατά τη στιγμή της σκυροδέτησης οι αρμοί πρέπει να
είναι κορεσμένοι χωρίς όμως να έχουν ελεύθερο νερό στις κοιλότητες της επιφάνειάς
τους. Απαγορεύεται η επάλειψη των αρμών με τσιμεντοκονία.

Αν υπάρχει κατακόρυφος αρμός η σκυροδέτηση θα αρχίζει απο τη θέση του αρμού.


Σε οριζόντιους αρμούς τοιχείων θα διαστρώνεται πρώτα μια στρώση μικρού πάχους
σε όλο το μήκος του αρμού η οποία και θα δονείται προσεκτικά.

11.2 Αρμοί διαστολής και συστολής

Οι αρμοί διαστολής και συστολής θα γίνουν σύμφωνα με τα σχέδια της μελέτης και
στην περίπτωση που δεν καθορίζονται στα σχέδια, θα εγκρίνεται απο την Υπηρεσία
μετά απο σχετική πρόταση του Αναδόχου, πριν την έναρξη της σκυροδέτησης της
υπόψη κατασκευής.

Ο Ανάδοχος οφείλει να υποβάλλει στην Υπηρεσία για έγκριση, τα υλικά και τον
τρόπο κατασκευής των αρμών διαστολής και συστολής, πριν την κατασκευή τους.
Γενικά οι εργασίες θα πρέπει να γίνονται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή
των σχετικών υλικών. Στους αρμούς διαστολής και συστολής θα τοποθετούνται και
στεγανωτικές ταινίες (Waterstop) .

Στους αρμούς πλήρους συστολής, το σκυρόδεμα και ο κύριος οπλισμός πρέπει να


είναι ασυνεχή. Οι όψεις του σκυροδέματος θα είναι βαμμένες με δύο στρώσεις
ασφαλτικής βαφής και οι συνδετικοί ράβδοι των αρμών θα επαλειφθούν κατά το
ήμισυ με σύνθεση για την παρεμπόδιση της συνάφειας.

Στους αρμούς διαστολής, οι όψεις του σκυροδέματος θα έχουν διάκενο, που θα


μπορεί να παραλάβει την εκτιμώμενη θερμική διαστολή. Ο οπλισμός θα είναι
ασυνεχής και οι συνδετικοί ράβδοι θα επαλειφθούν κατά το ήμισυ με σύνθεση για
την παρεμπόδιση της συνάφειας.
12. Συντήρηση και προστασία

Θα λαμβάνονται όλα τα μέτρα σύμφωνα με τους κανονισμούς και τους κανόνες της
έντεχνης κατασκευής για την προστασία του σκυροδέματος, κατά την πήξη και
σκλήρυνσή του από τις καιρικές επιρροές, επίδραση ροής υδάτων, κραδασμούς και
καταπονήσεις. Τα μέτρα θα περιλαμβάνουν διαβροχή ώστε το σκυρόδεμα να
παραμένει υγρό επί επτά ημέρες.

13. Μόρφωση και ακρίβεια επιφανειών σκυροδέματος

Οι επιφανειες των τοιχωματων των σκυροδεμάτων θα είναι ομαλές, ομοιογενείς,


ανθεκτικές και χωρίς τοπικά ελαττώματα (πορώδεις περιοχές, απολεπίσεις, σαθρές
επικαλύψεις, ραβδώσεις, εγκοπές, προεξοχές κ.λ.π.)

Δεν επιτρέπεται η διόρθωση ελαττωμάτων της επιφανείας με τοπική κάλυψη με


τσιμεντοκονία, παρά μόνο με την έγκριση της Υπηρεσίας, η οποία κατά περίπτωση
διατηρεί το δικαίωμα να απαιτήσει την αποκατάσταση των ανωμαλιών σύμφωνα με
την προβλεπόμενη από τους κανονισμούς μέθοδο.

14. Δοκιμές αντοχής - Λήψη δοκιμίων

Εκτός από τις αρχικές δοκιμές για τη μελέτη σύνθεσης του σκυροδέματος, θα
διεξάγονται, κατά την εκτέλεση των εργασιών, οι ακόλουθες δοκιμές, κατά την
απόλυτη κρίση της Υπηρεσίας.

 Δοκιμές αδρανών και έλεγχος υγρασίας τους για τυχόν αναπροσαρμογή των
αναλογιών σύνθεσης.
 Δειγματοληψίες νωπού σκυροδέματος και δοκιμές ελέγχου αντοχής
 Αλλες δοκιμές νωπού σκυροδέματος (συνεκτικότητας κ.λ.π.) με συχνότητα που θα
ορίσει η Υπηρεσία

Ολες οι παραπάνω δοκιμές θα γίνονται με φροντίδα και δαπάνη του Αναδόχου.

Εκτός των παραπάνω δοκιμών, η Υπηρεσία δικαιούται να ζητήσει τη δειγματοληψία


και δοκιμασία τοποθετημένου σκυροδέματος που έχει σκληρυνθεί, σε περίπτωση
σοβαρών αμφιβολιών για την αντοχή του κατασκευασθέντος σκυροδέματος.Εαν
αποδειχθεί πράγματι ανεπαρκής αντοχή, ο Ανάδοχος θα βαρύνεται με κάθε δαπάνη
για τις δοκιμές αυτές και την απαιτούμενη ανακατασκευή.

Δια τον έλεγχο των σκυροδεμάτων θα εκτελούντα δοκιμές αντοχης δια λήψεως
δοκιμίων κατά την διάστρωσιν τούτων (σκυροδεμάτων) ως και τοιούτων (δοκιμίων-
καρρότων) μετά την 28η ημέρα από την διάστρωση. Η λήψη των ως άνω δοκιμίων
θα πραγματοποιείται από τον ανάδοχο παρουσία του επιβλέποντος σύμφωνα με τις
διατάξεις του προαναφερθέντος κανονισμού τεχνολογίας σκυροδέματος.

Η θραύση των παραπάνω δοκιμίων θα διενεργείται στα Εργαστήρια Δοκιμών Υλικών


του Υπουργίου Δημοσίων Εργων με δαπάνες του αναδόχου του έργου.
Για τα σκυρόδεματα κατηγορίας C16/20 και ανω οι δειγματοληψίες και ο έλεγχος
συμμόρφωσης θα είναι σύμφωνα με το Αρθρο 13 του ΚΤΣ. Τα κριτήρια
συμμόρφωσης θα είναι σύμφωνα με τα καθοριζόμενα στο Αρθρο 13, παρ. 6.4 και 6.5
του ΚΤΣ.

Το σκυρόδεμα εξομάλυνσης θα ελέγχεται μόνο ως προς την περιεκτικότητά του σε


τσιμέντο.

15. Διαφορα

Οι κατηγοριες σκυροδεματων και οπλισμων που αναφερονται στο Τιμολογιο, στα σχεδια και
στα λοιπα Τευχη Δημοπρατησης ακολουθουν τον Κανονισμο Τεχνολογιας Σκυροδεματος.
Δεδομενου όμως οτι χρησιμοποιειται στον Κανονισμο για την Μελετη και Κατασκευη εργων
από σκυροδεμα διαφορετικη κατηγοριοποιηση των σκυροδεματων και των οπλισμων ρητα
οριζεται οτι γινεται δεκτη η παρακατω αντιστοιχιση.

1. Β120 και Β160 αντιστοιχουν με C12/15


2. Β225 " " C16/20
3. Β300 " " C20/25
4. Β420 " " C30/37
5. S220 " " St I
6. S400 " " St III
7. S500 " " St IV

Ρητα κατοπιν των ανωτερω επισημαινεται οτι επιβαλλεται η χρηση σκυροδεματων κατηγοριων
C12/15, C16/20, C20/25 κλπ η/και οπλισμου S220, S400 κλπ και οτι δεν είναι δυνατον λογω
της χρησιμοποιησης αυτων να προκυψει ουδεμια προσθετη αποζημιωση η αναγκη συνταξης
νεας τιμης μοναδος δεδομενου οτι καθε κατηγορια σκυροδεματος και οπλισμου θα πληρωθει
με το σχετικο αρθρο του Τιμολογιου για την αντιστοιχη της.

Επισης ρητα καθοριζεται οτι (ανεξαρτητως αν αναφερεται και οριζεται διαφορετικα στο
Τιμολογιο, στα σχεδια και στα αλλα Τευχη Δημοπρατησης) ως ελαχιστη περιεκτικοτητα
τσιμεντου στο οπλισμενο σκυροδεμα (συμφωνα με τον Κανονισμο Τεχνολογιας
Σκυροδεματος) θα λαμβανεται υποχρεωτικα :

 Για επιχρισμενο σκυροδεμα 270 χλγρ τσιμεντο/μ3


 Για ανεπιχριστο σκυροδεμα 300 χλγρ τσιμεντο/μ3
 Για σκυροδεμα σε νερο 350 χλγρ τσιμεντο/μ3
 Για σκυροδεμα σε θαλασσα 420 χλγρ τσιμεντο/μ3

Επισημαινεται οτι εκ της εφαρμογης αυτης της απαιτησης δεν είναι δυνατον να προκυψει
ουδεμια προσθετη αποζημιωση η αναγκη συνταξης νεας τιμης μοναδος και καθε κατηγορια
σκυροδεματος με την περιεκτικοτητα τσιμεντου που οριζεται παραπανω και θα πληρωθει με το
σχετικο αρθρο του τιμολογιου για την αντιστοιχη της (ακομα και αν σε αυτην αναφερεται
μικροτερη περιεκτικοτητα τσιμεντου ).

Σε περιπτωση προμηθειας σκυροδεματος από Βιομηχανια Ετοιμου Σκυροδεματος αυτη θα


διαθετει Η/Υ και καταγραφικο. Τα δελτια αποστολης θα συνοδευονται υποχρεωτικα από τα
δελτια του καταγραφικου (printer). Εαν απαιτειται η χρηση συγκεκριμενου τυπου τσιμεντου
(οπως ανθεκτικο στα θεικα) αυτο θα αποθηκευεται σε συγκεκριμενο σιλο ( παρουσια του
επιβλεποντος) και θα φαινεται στο δελτιο του καταγραφικου.

Σκυροδεμα αυξημενης στεγανοτητας


Η αντισταση του σκυροδεματος στην διοδο του νερού εφοσον έχει τελεια συμπυκνωθει
εξαρταται κατα κυριο λογο από το πορωδες. Για τουτο πρεπει ο λογος νερου-τσιμεντου να
είναι αρκετα μικρός και να μην υπερβαινει σε στοιχεια παχους 10 εως 40 εκ. την τιμη 0,50
εως 0,60 και σε στοιχεια μεγαλυτερου παχους την τιμη 0,60 εως 0,70. Σκυροδεμα
εκτεθειμενο σε υπογεια νερα με μικρη ή περιορισμενη πιεση θεωρειται οτι έχει
ικανοποιητικη υδατοστεγανοτητα οταν το μεγιστο βαθος διεισδυσης του νερού κατα την
δοκιμη RILEM CPC 13.1 δεν ξεπερναει τα 54 χιλ.

Σκυροδεμα αυξημενης ανθεκτικοτητας


Ισχυουν τα αναφερομενα στον Κ.Τ.Σ.

16. Επιμετρηση - Πληρωμή

Στο αντικειμενο της παρουσας Τ.Π. περιλαμβάνονται ολες οι εργασίες που απαιτούνται
για την πλήρη και έντεχνη κατά τα ανωτέρω και κατά τα λοιπά συμβατικά τεύχη και
σχέδια της μελέτης, εκτέλεση των εργασιών κατασκευής σκυροδεμάτων σε οποιοδηποτε
βαθος κατω απο την επιφανεια του εδαφους.

Η επιμέτρηση των κατασκευών από σκυρόδεμα (εκτός από εκείνες για τις οποίες
προβλέπονται αλλού ειδικοί τρόποι κατασκευής και διάταξης ως προς τον τρόπο
επιμέτρησης και πληρωμής) θα γίνεται για τον πραγματικό όγκο πηγμένου
σκυροδέματος σε κυβικά μέτρα για κάθε κατηγορία σκυροδέματος βάσει αυτών που
εκτελέσθηκαν ικανοποιητικά και συμφωνα με τους όρους της παρούσας και των
καθοριζομένων διαστασεων των κατασκευών, όπως αυτές δίδονται στα σχέδια ή όπως
διαφορετικά είχαν εγκριθεί από την Υπηρεσια.

Η μέτρηση του όγκου σκυροδέματος που διαστρώνεται χωρίς τη χρησιμοποίηση


ξυλοτύπων, θα γίνει με βάση τις διαστάσεις των σχεδίων χωρις σε καμμια περιπτωση
να επιμετράται ο επιπλέον όγκος του σκυροδέματος που τυχόν διαστρώθηκε λόγω της
έλλειψης των ξυλοτύπων.

Στις επαναφορες οδοστρωματων με σκυροδεμα ο ογκος που θα επιμετραται θα


προκυπτει απο το παχος του σκυροδεματος που περιγραφεται στην μελετη η
εγγραφως εγκριθηκε απο την Υπηρεσια και το πραγματικο μηκος και πλατος
διαστρωσης που δεν προκυπτει απο υπαιτιοτητα του αναδοχου.

Από τον όγκο του σκυροδέματος θα αφαιρείται ο όγκος των περικλειομένων κενών ,
που διαμορφώνονται με σωλήνες ή με κιβωτιόμορφα σώματα , με σκοπό την μείωση
του όγκου του σκυροδέματος σύμφωνα με την μελέτη.

Δεν θα αφαιρείται ο όγκος των λοξοτμημένων ή στρογγυλευμένων γωνιών , ούτε ο


όγκος των μεταλλικών εξαρτημάτων που ενσωματώνεται στο σκυρόδεμα . Επίσης δεν
θα αφαιρούνται :

 Ο όγκος που καταλαμβάνουν σωλήνες , που τυχόν τοποθετούνται στο σώμα του
βάθρου ή των τοίχων αντιστήριξης για την αποστράγγιση και προστασία τους.
 Ο όγκος του οπλισμού
 Ο όγκος της διογκωμένης πολυστερίνης ή άλλου υλικού που θα
χρησιμοποιηθεί για την μόρφωση των αρμών
 Ο όγκος των ενσωματωμένων σωληνώσεων , αγωγών και λοιπών
εξαρτημάτων εγκαταστάσεων.
Η πληρωμή θα προσδιορισθεί με βάση τα κυβικά μέτρα , που θα προκύψουν από την
επιμέτρηση , όπως παραπάνω επί την αντίστοιχη τιμή μονάδας , για κάθε είδος
εργασίας σκυροδεμάτων του συμβατικού Τιμολογίου Προσφοράς του Αναδόχου.

Ειδικότερα περιλαμβάνονται ενδεικτικά αλλά όχι περιοριστικά οι εργασιες για :

 την προμήθεια και μεταφορά επί τόπου απο οποιαδήποτε απόσταση του τσιμέντου,
του νερού, και των αδρανών.

 την ανάμιξη, εκχυση με οποιδηποτε μεσο, διάστρωση και συμπύκνωση του σκυροδέματος.

 τους ελέγχους στα υλικά και στα δοκίμια σκυροδέματος σύμφωνα με τα αναφερόμενα
στην παρουσα Τ.Π. και τα λοιπα συμβατικα τευχη

 η εργασία διαμόρφωσης των αρμών οπου αυτοι απαιτουνται

 η εργασία συντήρησης του σκυροδέματος

 η εργασία και τα υλικά σφράγισης των οπών που τυχόν έγιναν για την διέλευση
σύρματος πρόσδεσης του ξυλοτύπου.

 την παροχή όλων των απαιτούμενων για την πλήρη και έντεχνη εκτέλεση των έργων,
μηχανημάτων και μεταφορικών μέσων, εγκαταστάσεων, εφοδίων και υλικών εργασίας.

 δοκιμές γενικά και κατα συνεπεια δεν επιμετρωνται ξεχωριστα.

Διευκρινίζεται ότι δεν περιλαμβάνονται οι εργασιες για:

 τους ξυλοτύπους
 τον σιδηρό οπλισμό
 την στεγάνωση των αρμών
 προσμικτα σκυροδεματος

Οι εργασίες αυτές πληρώνονται ιδιαιτέρως σύμφωνα με τα αντίστοιχα άρθρα του


συμβατικού τιμολογίου και τις αντίστοιχες Τ.Π.
Τ.Π. 14 ΤΥΠΟΙ ΕΓΧΥΣΗΣ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑΤΟΣ

1. Αντικειμενο

Η τεχνική αυτή προδιαγραφή αφορά τον τρόπο καθε ειδους τύπων επανω η μεσα στους
οποιους γινεται η εγχυση σκυροδεματος

2. Ισχύοντες κανονισμοί

Για τους τύπους ισχύουν τα οριζομενα στο αρθρο 11 του Κανονισμου Τεχνολογιας
Σκυροδεματος (Κ.Τ.Σ.) ( ΦΕΚ 266/Β/9-5-85) . Επίσης για τον τρόπο κατασκευής των
ικριωμάτων ισχύουν τα :

 Π.Δ. 447/9-7-75 ( ΦΕΚ Α-142/17-775 ) και


 Π.Δ. 778/19-8-80 ( ΦΕΚ Α-193/26-8-80) " Περί ασφαλείας εργαζομένων στις
οικοδομες."

3. Γενικά

Τα ικριώματα και οι ξυλότυποι έχουν κυρίως τρεις σκοπούς :

 Δίνουν την μορφή στο σκυρόδεμα.


 Παρέχουν τα μέσα για να προκύψει η απαιτούμενη διαμόρφωση και εμφάνιση των
επιφανειών από σκυρόδεμα.
 Στηρίζουν τον φορέα μέχρις ότου μπορέσει να φέρει ο ίδιος τα φορτία.

Στην παράγραφο αυτή δίνουμε πρόσθετες γενικές παρατηρήσεις των εργασιών τοποθετησης
των τύπων και των ικριωμάτων.

Η Υπηρεσια μπορει να αξιωση την ενισχυση των τυπων, την αντικατασταση φθαρμενων
τμηματων η την αποσυνθεση και ολικη ανακατασκευη τους χωρις να θεμελιωνεται κανενα
προσθετο δικαιωμα για τον Αναδοχο εκ του λογου τουτου και χωρις ο ελεγχος αυτος να
απαλλασει τον Αναδοχο των ευθυνων για την ευσταθεια και στερεοτητα ικριωματων και
ξυλοτυπων.

Για την κατασκευή αγωγών,φρεατιων κ.α. η οπου αλλου προταθει απο τον Αναδοχο και
εγκριθει απο την Υπηρεσια μπορεί να χρησιμοποιούνται τύποι μεταλλικοί και λυομενοι, οι
οποιοι θα πληρουν ολες τις απαιτησεις της παρουσας Τ.Π. Η χρήση τους δεν δημιουργεί
πρόσθετα δικαιώματα ή υποχρεώσεις στην Υπηρεσια η τον ανάδοχο.

Η επιφάνεια του ξυλοτύπου που έρχεται σε επαφή με το σκυρόδεμα θα είναι ροκανισμένη


και θα επαλείφεται με γράσσο ή ανάλογο υλικό για ευχερέστερη αποκόλληση. Τυχόν
παραμορφωμένοι ή εφθαρμένοι κατά την κρίση του επιβλέποντος λυόμενοι ξυλότυποι θα
απομακρύνονται αμέσως του εργοταξίου προς αχρήστευση ή επανακατασκευή.
4. Κατηγορίες ξυλοτύπων

Οι τυποι οι οποιοι χρησιμοποιούνται για την κατασκευή έργων απο σκυροδέμα


ταξινομούνται ως εξής:

 Τυποι επιπέδων επιφανειών

Νοούνται τυποι επιπέδων τοιχωμάτων,δοκων, πλακων,πλακών επικαλύψεως φρεατίων και


λοιπών τεχνικών έργων, ξυλότυποι αγωγών ορθογωνικής διατομής (ευθυγράμμων η εν
καμπύλη) και τυποι εν γένει έργων εκ σκυροδέματος πλην των ρητώς αναφερομένων εις τα
επομενα εδάφια .

 Τυποι καμπύλων επιφανειών

Νοούνται Τυποι αγωγών καμπύλων επιφανειών πάσης φύσεως κυκλικων η καμπυλων


δεξαμενων, υπονόμων κυκλικής ωοειδούς,σκουφοειδούς και γενικώς πάσης μορφής
διατομής πλην των έχοντων καθ'ολοκληρίαν επίπεδη επιφανεία, τυποι τοιχωματων φρεατίων
κυκλικής διατομής και κυκλικής διατομής λαιμών φρεατίων και τυποι τοιχωμάτων
αντλιοστασίων κυκλικής διατομής και εν γένει έργων εκ σκυροδέματος πλην των εχοντων
καθ'ολοκληρία επίπεδη επιφανεία και των ρητώς αναφερομένων εις το επόμενο εδάφιο .

 Λυόμενοι Τυποι

Νοούνται οι τυποι τυπικής μορφής ήτοι ξυλότυποι δυνάμενοι να χρησιμοποιηθούν πολλές


φορές οι οποίοι μορφώνονται με την προσαρμογή προκατασκευασμένων τεμαχίων
ενισχυόμενοι εν ανάγκη με μεταλλικά ελάσματα και συνδεόμενοι με κοχλιωτούς ήλους , εις
τροπον ώστε οι ξυλότυποι να μη φθείρονται και να μη παραμορφώνονται κατά την
τοποθέτηση και αφαίρεσή τους.

5. Χρονος διατήρησης και αφαίρεσης των ξυλοτύπων

Ισχύουν οι σχετικες διαταξεις του Κ.Τ.Σ. και τα τυχον αναφερόμενα στην Τεχνική έκθεση
της παρούσας μελέτης εκτός αν ύστερα από δοκιμές και υπολογισμούς αποδειχθεί ότι είναι
δυνατή η ακίνδυνη ελάττωση του προβλεπόμενου χρόνου, κατά την γραπτη εγκρίση της
Υπηρεσίας.

Η αφαίρεση των τύπων θα γίνεται βαθμιαίως χωρίς κρούσεις και δονήσεις , ο δε Αναδοχος
εχει την ευθυνη για οποιαδηποτε επιδιορθωση με δαπανες του.

Πάντως η αφαίρεση των τύπων σε κάθε περίπτωση θα γίνεται μετά από υποβολή σχετικου
αιτήματος από τον Ανάδοχο και έγκριση της Υπηρεσιας χωρις από τον λόγο αυτόν , να
απαλλασεται ο Ανάδοχος από την αποκλειστικη ευθύνη.

6. Αντοχή, μόρφωση και επιφάνεια

Οι τύποι,επίπεδοι ή καμπύλοι, ξύλινοι ή μεταλλικοί, και τα ικριωματα θα αποτελούνται από


υλικά της έγκρισης της Υπηρεσίας και θα κατασκευάζονται έντεχνα ώστε να είναι
ανθεκτικοί, απαραμόρφωτοι, ικανοποιητικά στεγανοί και να μπορούν να αφαιρούνται με
ευχέρεια, χωρίς κρούσεις ή κραδασμούς. Οι ξυλοτυποι θα εχουν επιφανεια ροκανισμενη,
στοκαρισμενη θα καθαρίζονται επιμελώς μετά από κάθε χρήση και θα επαλείφωνονται με
εγκεκριμένο λιπαντικό υγρό.

Κοχλίες, ράβδοι ένωσης και κατασκευαστικά στοιχεία σύνδεσης οπλισμού πρέπει να


απέχουν τουλάχιστον 4 εκ. από την εσωτερική επιφάνεια των τύπων.

Σε περίπτωση που υπάρχουν ενσωματούμενα στο σκυρόδεμα μεταλλικά ή άλλα τεμάχια


θα προβλέπεται κατάλληλο σύστημα στερέωσής τους πάνω στους τύπους που θα
εξασφαλίζει το αμετάθετο και το απαραμόρφωτο των τεμαχίων αυτών, καθώς επίσης και την
επαρκή επικάλυψη με σκυρόδεμα ή τσιμεντοκονίαμα, χωρίς να προκαλούνται ανωμαλίες
στην τελική επιφάνεια του έργου.

Θα πρέπει να προβλεφθούν ανοιγματα στους τυπους για την δονηση του σκυροδέματος και
να ειναι κατάλληλα διαταγμενοι ωστε να επιτρεπεται η προσβαση για προετοιμασια των
επιφανειων των αρμων πριν την σκληρηνση του σκυροδεματος.

Εκτος αν εγκριθει διαφορετικα, τύποι θα τοποθετουνται για ολες τις κλισεις ανω των 15
μοιρων ως προς την οριζόντιο .

Η σκυροδέτηση δεν θα γίνεται απ'ευθείας επάνω σε επιφάνειες εκσκαφής, εκτός αν


προβλέπεται διαφορετικά σε αλλη Τ.Π. ή την μελετη του εργου. Στην περιπτωση αυτή οι
επιφανειες εκσκαφης θα ειναι συμπαγείς χωρίς χαλαρά υλικά.

Σε μη ικανοποιητικες επιφανειες εκσκαφων με κλιση τουλαχιστον 1 / 2 ( οριζοντια / καθετη


) θα πρεπει πριν την σκυροδετηση να προηγειται επαλειψη με αραιο διαλυμα
τσιμεντοκονιας 200 χγρ. τσιμεντου ανα μ3 αμεσως μετα την εκσκαφη.

Με κατάλληλα παρεμβλήματα τριγωνικής διατομής θα διαμορφώνονται με φαλτσογωνία


όλες οι εξέχουσες ακμές των οπλισμένων κατασκευών. Οι προκύπτουσες ορατές επιφάνειες
πρέπει να είναι ομαλές,απαλλαγμένες από πορώδεις περιοχές και άλλα ελαττώματα.

Πριν από την έναρξη των εργασιών διαστρώσεως θα ελέγχεται από την Υπηρεσία η
σύμφωνα προς τα σχέδια διαμόρφωση , στερεότητα και ευστάθεια των τύπων.

Μετά την αφαίρεση των τύπων, οι εσωτερικές επιφάνειες του σκυροδέματος θα


εξομαλύνονται εφ'όσον παρουσιάζουν ανωμαλίες ή προεξοχές. Οπου παραμένουν κενά, θα
πληρούνται με ισχυρές τσιμεντοκονίες (αναλογίας 1:1) , αφού προηγούμενα διαταραχθούν
καλά οι επιφάνειες που έρχονται σε επαφή με αυτή. Προκειμένου περί τυπικών τύπων
(φρεατίων,αγωγών κλπ.) , θα καταβάλλεται κάθε προσπάθεια και θα λαμβάνεται κατά τη
κατασκευή των κάθε μέτρο προς αποφυγή παραμορφώσεώς των από την πολλαπλή χρήση. Η
πρόσθετη αυτή δαπάνη θεωρείται ότι περιλαμβάνεται στις τιμές που έχουν προσφερθεί στο
τιμολόγιο.

Κατά την προετοιμασία των τύπων πρέπει να προβλεφθεί η εγκατάσταση κιβωτοειδων


ανοιγμάτων η τεμαχίων σωλήνων στα τοιχεία των κατασκευων , για την σύνδεση με δίκτυα
ή την προσαρμογη εξοπλισμού. Μετά την σύνδεση ή τοποθέτηση τα κενά θα
συμπληρωθουν με σκυροδεμα και θα εξασφαλιστεί το φινίρισμα και η υδατοστεγανότητα.

7. Eπιμετρηση
Στο αντικειμενο της παρουσας Τ.Π. περιλαμβάνονται όλες οι εργασίες που απαιτούνται ,
για την πληρη και έντεχνη κατασκευή των τύπων σύμφωνα με τα τα παραπάνω και τα
λοιπά συμβατικά τεύχη και σχέδια της μελέτης κατασκευής, σε οποιαδήποτε στάθμη πάνω
και κάτω από την επιφάνεια του εδάφους.

Ειδικότερα περιλαμβάνονται ενδεικτικά αλλά όχι περιοριστικά οι εργασιες για:

 την προσκόμιση, χρήση, φθορά, αποκόμιση της απαιτούμενης ξυλείας η αλλων υλικων

 τα απαιτούμενα υλικά (καρφοβελόνες κλπ.)

 την κατασκευή των τύπων και την αφαίρεση αυτών

 την αξία της ξυλείας η των αλλων υλικων σε περίπτωση παραμένοντος τύπου

 την μορφωση ,εφοσον προβλεπεται απο την μελετη κιβωτιοειδων ανοιγματων

 την μορφωση πληρως λειών επιφανειών του σκυροδέματος οπου απαιτειται.

 την επεξεργασια της επιφανειας των τυπων

 την επιδιορθωση των ατελειων της επιφανειας του σκυροδεματος

και ως εκ τούτου δεν επιμετρώνται ιδιαίτερα.

Η επιμέτρηση των τύπων θα γίνεται για κάθε κατηγορία τύπων για τον πραγματικό αριθμό
τετραγωνικών μέτρων τύπων που κατασκευάστηκαν ικανοποιητικά σύμφωνα με τους όρους
της παρούσας και τα λοιπά συμβατικά τεύχη και σχεδια της μελέτης.

Διευκρινίζεται ότι δεν θα αφαιρείται επιφάνεια για τμήματα τύπου που καταλαμβάνονται
από σωληνώσεις ή ειδικά τεμάχια και διατομή το καθένα μικρότερης από 0,20 μ2.

Σε περιπτωση που χρησιμοποιειται ως εξωτερικος τυπος των φρεατιων οι παρειες του


ορυγματος που μορφώνονται κατάλληλα , η επιφανεια επαφης αμοιβεται (αναλογως της
μορφης του φρεατιου ) ως επιπεδος η καμπυλος τυπος χωρις καμμια προσθετη αμοιβη για
επιπλεον ποσοτητα σκυροδεματος η εκσκαφης .

Η πληρωμή του αναδόχου θα γίνεται για τον αριθμό των μ2 που επιμετρήθηκε όπως
παραπάνω και τις αντίστοιχες συμβατικές τιμές μονάδας για κάθε κατηγορία
ξυλοτύπων . Κά θε δε τιμή και πληρωμή αποτελουν την πλήρη αποζημίωση του
αναδόχου για την παροχή όλων των μηχανημάτων , μεταφορικών μέσων , εγκαταστάσεων ,
εφοδίων , υλικών και εργασίας για την πλήρη και έντεχνη κατασκευή του έργου , σύμφωνα
με τα αναφερόμενα στην Τ.Π. αυτή.
Τ.Π. 15 ΣΙΔΗΡΟΥΣ ΟΠΛΙΣΜΟΣ - ΔΟΜΙΚΟ ΠΛΕΓΜΑ

1. Αντικείμενο

Η παρούσα αυτή προδιαγραφή αναφέρεται στο σιδηρό οπλισμό ( χαλύβδινες ράβδους


οπλισμού ) των κατασκευών από οπλισμένο σκυρόδεμα. Συμπεριλαμβανεται στο
αντικειμενο της παρουσας Τ.Π. και ο οπλισμος με δομικο πλεγμα.

2. Ισχύοντες Κανονισμοί-Ελεγχοι

Για το σιδηρό οπλισμό των κατασκευών από οπλισμένο σκυρόδεμα ισχύουν οι όροι
της μελετης και κατασκευης εργων από σκυροδεμα του Κανονισμου Τεχνολογίας
Σκυροδεματος και οι σχετικες αποφασεις και εγκυκλιοι.

Ισχυουν επισης :

 ΕΛΟΤ 959, 971


 Σχετικες Προδιαγραφες και Κανονισμοί DIN,ASTM κ.α.

και ειδικα οι Γερμανικές προδιαγραφές

 DIN 488

 Φύλλο 1 : Χάλυβας οπλισμού, ορισμοί,ιδιότητες χαρακτηρισμός εργοστασίου

 Φύλλο 2 : Χάλυβας οπλισμού, Ράβδοι οπλισμού - διαστάσεις

 Φύλλο 3 : Χάλυβας οπλισμού, Ραβδοι πλέγματα δοκιμές

 Φύλλο 4 : Xάλυβας οπλισμού,Δομικά Πλέγματα-δομή

 Φύλλο 5 : Χάλυβας οπλισμού,Δομικά πλέγματα-δοκιμές

 DIN 1045 : Κατασκευές οπλισμένου σκυροδέματος - Διαστασιολόγηση και κατασκευή

 DIN 4099

 Φύλλο 1 : Συγκόλληση χάλυβα οπλισμού. Προδιαγραφές και δοκιμές

 Φύλλο 2 : Συγκόλληση χάλυβα οπλισμού. Συγκόλληση κατά σημεία του χάλυβα


στο εργοστάσιο εκτέλεση και έλεγχος
3. Ποιότητες χρησιμοποιούμενου χάλυβα.

Οι χάλυβες που θα χρησιμοποιηθούν σαν οπλισμοί μπορει να ειναι κατηγοριας S220


(Ισοδυναμος με τον παλιο συμβολισμο "οπλισμος ST I" ) , S400 (Ισοδυναμος με τον παλιο
συμβολισμο "οπλισμος ST ΙΙI"), S500 (Ισοδυναμος με τον παλιο συμβολισμο "οπλισμος ST
IV"), S400S και S500S.

Η χρησιμοποίηση χάλυβα οποιασδήποτε άλλης κατηγορίας εκτός από S220 και S400
εφ'όσον αυτή δεν προβλέπεται στην εγκεκριμένη μελέτη, επιτρέπεται μόνον κατόπιν
ειδικής (για κάθε είδος) άδειας της Υπηρεσίας.

Ομοίως κατόπιν ειδικής άδειας της Υπηρεσίας επιτρέπεται η χρησιμοποίηση πλεγμάτων


συγκολλημένων ράβδων από ειδικούς χάλυβες.

Οι χάλυβες των κατηγοριών S220 και S400 πρέπει να δέχονται ηλεκτροσυγκόλληση και η
συγκόλλησή τους πρέπει να είναι δυνατό να υφίσταται την δοκιμασία αναδίπλωσης
υπό γωνία 60 μοιρών και εσωτερικές διαμέτρους για τον κοινό χάλυβα διπλάσιες ενώ
για το χάλυβα υψηλής αντοχής τετραπλάσιες της διαμέτρου της ράβδου.

Οι οπλισμοί υψηλής αντοχής, εκτός από την μορφή των απλών στρογγυλών ράβδων,
είναι δυνατό να έχουν και άλλες ειδικές μορφές για την αύξηση της συνάφειας με
το σκυρόδεμα.Για οπλισμούς με όριο διαρροής μεγαλύτερο από 36 χγρ/τετρ.χλστ η
μορφή της απλής κυκλικής διατομής ράβδου είναι παραδεκτή μόνο μέχρι διαμέτρου
26 χλστ.

Οι οπλισμοί υψηλής αντοχής εφ'όσον δεν φέρονται υπό ειδική μορφή για να
χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά και μόνο για το υπ'όψη είδος, πρέπει να φέρουν ειδική
και ευδιάκριτη ελατή σήμανση ανά διαστήματα για αναγνώριση.

Για τους χάλυβες οι οποίοι έχουν υποστεί ειδική κατεργασία εν ψυχρώ για αύξηση
του ορίου διαρροής απαγορεύεται η συγκόλληση όπως και κάθε άλλη θερμική
κατεργασία. Απαγορεύεται η χρησιμοποίηση οπλισμών κατασκευασμένων με την
μέθοδο των δεσμίδων ( έλαση δεσμίδων παλαιού σιδήρου με αυτογενή συγκόλληση με
ερυθροπύρωση). Απαγορεύεται η χρησιμοποίηση οπλισμού που εχει υποστεί
ανεπανόρθωτες παραμορφώσεις.

Εφοσον ο οπλισμος δεν συνοδευεται από σημα ποιοτητας ή δεν συνοδευεται από
Πιστοποιητικα Ελεγχου δεν θα γινεται δεκτος για χρηση.

Η σημανση των χαλυβων με νευρωσεις πρεπει να δειχνει την ποιοτητα του χαλυβα, την χωρα
προελευσης και το εργοστασιο παραγωγης.

4. Δομικά πλέγματα

Τα δομικά πλέγματα που τυχόν θα χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή του έργου
θα αποτελούνται από χάλυβα κατηγορίας ΙVB (ειδικός χαλυβας ΙV). Για την
χρησιμοποίηση, ποιότητα ιδιότητες και έλεγχο των δοκιμών πλεγματων ισχύουν οι
διατάξεις του Γερμανικού κανονισμού DIN 1045 με τα παραρτήματά του.

5. Τοποθέτηση - επικάλυψη οπλισμών


Ο χάλυβας πριν χρησιμοποιηθεί θα καθαρίζεται από ακαθαρσίες λίπη και χαλαρές
σκουριές. Ιδιατερη προσοχή πρέπει να δίνεται στην τήρηση της προβλεπόμενης
μορφής και ακριβούς θέσης των οπλισμών καθώς και στην καλή σύνδεση με σύρμα
των συνεχώς εφελκυομένων ή θλιβομένων ράβδων (κύριοι οπλισμοί ) με τον οπλισμό
διανομής και τους συνδετήρες. Πριν από τη διάστρωση του σκυροδέματος η
Υπηρεσία θα ελέγχει τη διάταξη και τις διατομές των οπλισμών. Δι'οπλισμούς
επιβαρυμένους σε εφελκισμό η σύνδεση με σύρμα δεν επιτρέπεται να αντικατασταθεί
με συγκόλληση.

Κατά την διάρκεια της διάστρωσης ο οπλισμός πρέπει να συγκρατείται στην ακριβή
θέση του, με ανάρτηση των σιδηρών ράβδων και χρησιμοποίηση αναστρόφων
αναβολέων (καβαλέττων). Ιδιαίτερα πρέπει να εξασφαλίζεται η διατήρηση στη θέση
του, του άνω οπλισμού των πλακών κατά τη διάρκεια της διάστρωσης του
σκυροδέματος. Οι οπλισμοί πρέπει να περιβάλλονται τελείως από τη μάζα του
σκυροδέματος χωρίς να μένουν κενά.

Σε περίπτωση υφυγρου σκυροδέματος οι οπλισμοί θα επαλείφονται με γαλάκτωμα


τσιμέντου που κατά τη διάστρωση του σκυροδέματος πρέπει απαραιτήτως να είναι
ακόμη τελείως νωπό, και θα περιβάλλονται με στρώμα πλαστικού σκυροδέματος.

Η σκυροδέτηση τελικής επικάλυψης τόσο των οπλισμών όσο και των συνδετήρων
πρέπει να είναι κατ'ελάχιστον (εκτος εαν οριζεται διαφορετικα στην παρουσα μελετη η σε
ισχυουσες Προδιαγραφες) :

προκατασκευασμένα στοιχεία π.χ. προχύτους τσιμεντοσωλήνας 1.50 εκ


Πλάκες 2.50 εκ
Επί τόπου χυτούς αγωγούς 3,0 εκ. 3.0 εκ
Αλλο στοιχείο κατασκευής 3,5 εκ. 3.5 εκ
Εργα κάτω από την επιφανεια των υδάτων ή παραθαλάσσια έργα 4.0 εκ

Οι επικαλύψεις αυτές τηρούνται οπωσδήποτε εαν δεν απαιτουνται από την μελετη
μεγαλύτερες αυτών. Λίθινες επενδύσεις δεν λαμβάνονται υπ'οψιν σαν επικάλυψη. Εαν
τμήμα έργου με οπλισμό στην κατω επιφάνεια του κατασκευάζεται απ'ευθείας επί
του εδάφους πρέπει η επιφάνεια του εδάφους να καλύπτεται προηγουμένως με
στρώμα σκυροδέματος παχους τουλάχιστον 5 εκατοστών.

Η διαμόρφωση των αγγίστρων οι κατά μήκος ενώσεις των ράβδων οι ακτίνες


καμπυλώσεως οι αποστάσεις μεταξύ των ράβδων τα μήκη επικαλύψεως και οι λοιπές
κατασκευαστικές λεπτομέρειες θα συμφωνούν με τις απαιτήσεις των ελληνικών
κανονισμών έργων οπλισμένου σκυροδέματος και συμπληρωματικά του εν ισχύει
Γερμανικού κανονισμού DIN μετά των παραρτημάτων του. Δεν απαιτούνται αγγιστρα
όταν χρησιμοποιείται χάλυβας κατηγορίας S400 τηρουμενων των κανονων σωστης
αγκυρωσης.

6. Ενώσεις οπλισμών

Ο αριθμός των ενώσεων των εφελκυομένων οπλισμών για επαύξηση του μήκους των
πρέπει να περιορίζεται στο ελάχιστο δυνατόν. Οι ενώσεις αυτές πρεπει να
διατάσσονται κατά προτίμηση στις περιοχές των ασθενέστερων ροπών (π.χ. στις
θέσεις μηδενισμού των.) Πάντως ο αριθμός των ενώσεων στην ίδια διατομή δεν
πρέπει να υπερβαίνει το 1/5 του αριθμού των εφελκυομένων ράβδων της. Οι ενώσεις
είναι δυνατόν να πραγματοποιούνται ανάλογα με την διάμετρο των ραβδων που θα
ενωθούν:

α. με παράθεση
β. με αρμοκλειδα
γ. με ηλεκτροσυγκόλληση εφ'όσον αυτό επιτραπεί από την Υπηρεσία

Η ένωση με παράθεση δεν επιτρέπεται σε εφελκυόμενα στοιχεία δηλ. αναρτήρες ή


ελκυστήρες όπως και σε ράβδους διαμέτρου μεγαλύτερης των 26 χλστ.Κατά την
ένωση με παράθεση τα μηκη των άκρων των ραβδων πρεπει να πληρουν τις
διαταξεις των προαναφερθεντων κανονισμων.

Οι ενώσεις με αρμοκλειδα θα πραγματοποιούνται με περικόχλια που έχουν αντίθετες


ελικώσεις. Ο χάλυβας των αρμοκλείδων πρέπει να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις
της παρ.2 της παρούσας προδιαγραφής. Για τον πυρήνα των κοχλιώσεων επιτρέπεται η
αυτή τάση η οποια λαμβάνεται για την υπόλοιπη ράβδο. Για τους κατεργάσιμους
χάλυβες εν ψυχρώ αρμοκλειδες είναι απαράδεκτοι.

Οι ενώσεις με συγκόλληση εφελκυόμενων ράβδων με στρογγυλή ή άλλη συμπαγή


διατομή επιτρέπονται μόνο για χάλυβες με φυσικό όριο διαρροής και είναι απαράδεκτοι
για τους κατεργάσιμους εν ψυχρώ ειδικούς χάλυβες.

Οι ενώσεις αυτές πρέπει να κατασκευάζονται σύμφωνα με το άρθρο 17.7. του


Ελληνικου Κανονισμου μελετης και κατασκευης έργων από σκυροδέμα.

7. Ελεγχος ποιότητας σιδηρών οπλισμών

Η υπηρεσία έχει το δικαίωμα να διατάξει έλεγχο της ποιότητας των σιδηρών οπλισμών.
Ο έλεγχος θα γίνεται σύμφωνα με όσα ορίζονται στην αποφαση 15283/Φ7/422/95
(Φ.Ε.Κ. 746 / Β της 30.8.95) ή μεταγενέστερή της , (η οποια θα την καταργήσει ή
τροποποιήσει ), στους κανονισμους κ.λ.π.

Ολες οι δαπανες των ελεγχων αυτων βαρύνουν τον ανάδοχο.

8. Επιμέτρηση

Η επιμέτρηση θα γίνει για τον πραγματικό αριθμό χιλιογράμμων σιδηρού οπλισμού


κάθε κατηγορίας , που τοποθετήθηκε στα έργα με τα εγκεκριμενα σχέδια και που
έγινε αποδεκτός από την Υπηρεσία.

Το βάρος θα προκύψει ανά μετρο μήκους και διαμετρο οπλισμού από πίνακες του
ΒΕΤΟΝ KALENDER ή άλλου κλασσικού εγχειρίδιου σκυροδέματος με παράλλειψη
της ζύγισης.

Δεν επιμετρωνται ιδιαιτερα όλες οι εργασίες που απαιτούνται για την πλήρη και
έντεχνη κατά τα ανωτέρω και κατά τα λοιπά συμβατικά τεύχη και σχεδια της
μελέτης εκτέλεση των εργασιών τοποθέτησης σιδηρου οπλισμού σε οποιαδήποτε
στάθμη από την επιφανεια του εδάφους.

Ειδικότερα περιλαμβάνονται ενδεικτικά αλλ'όχι περιοριστικά οι εργασιες για :

 την προμήθεια και μεταφορά επί τοπου του σιδηρού οπλισμού


 την κοπή φθορά κατεργασία και τοποθέτηση του σιδηρού οπλισμού
 το σύρμα προσδέσεως και λοιπά μικρουλικά τοποθέτησης του οπλισμού

Η πληρωμή του αναδόχου θα γίνεται για τον αριθμό των χλγρ. , κάθε κατηγορίας ,
που επιμετρήθηκαν όπως παραπάνω με τις αντίστοιχες συμβατικές τιμές μονάδας του
Τιμολογίου . Κάθε δε τιμή και πληρωμή αποτελουν την πλήρη αποζημίωση του
αναδόχου για την παροχή όλων των μηχανημάτων , μεταφορικών μέσων , εγκαταστάσεων ,
εφοδίων , υλικών και εργασίας για την πλήρη και έντεχνη κατασκευή του έργου , σύμφωνα
με τα αναφερόμενα στην Τ.Π. αυτή.

Δεν θα γίνεται καμμιά επιμετρηση και πληρωμή για το επί πλεον βάρος σιδηρού
Οπλισμου στην περίπτωση που ο Ανάδοχος χρησιμοποίησε μεγαλύτερες διατομές ή
ποσότητα οπλισμού από ότι προκύπτει από τα εγκεκριμένα σχέδια χωρίς την εγκριση
της Υπηρεσίας.
Τ.Π. 16 ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑΤΟΣ

1. Αντικειμενο

Η παρουσα Τ.Π.αφορά την χρήση στεγανωτικού μάζας η πλαστικοποιητικου η αλλων


προσθετικων στις κατασκευές από σκυρόδεμα.

Χρηση στεγανωτικού προβλέπεται όπου αναφέρεται στη μελετη ή/και όπου


συμπληρωματικά διαταχθεί από την Υπηρεσια.

Πλαστικοποιητικο θα χρησιμοποιειται συμφωνα με τις απαιτησεις της μελετης συνθεσης


του σκυροδεματος.

2. Υλικα

Ολα τα προσθετα πρεπει να συμφωνουν με τις απαιτησεις του αρθρου 4 του Κανονισμου
Τεχνολογιας Σκυροδεματος .

Το πρόσθετο που θα χρησιμοποιηθεί πρέπει να έχει εγκριθεί προηγουμένως από τον


επιβλέπουσα Υπηρεσια του έργου

Ο Αναδοχος υποχρεούται να παρέχει στην Υπηρεσια πριν την χρηση του προσμικτου τις
ακολουθες πληροφορίες:

 Λεπτομερείς οδηγίες χρήσεως.


 Τυπική δόση και βλαβερές επιδράσεις σε περίπτωση χρησιμοποιήσεως μεγαλύτερης
δόσης.
 Χημική ονοματολογία των κυρίως ενεργών συστατικών του προσθετου
 Την περιεκτικότητα του προσθετου σε χλώριο εκφρασμένη σε άνυδρο CaCL2 ως
ποσοστό του βάρους του προσθετου
 Αν το πρόσθετο δημιουργεί φυσσαλίδες αέρα
 Τον επιτρεπόμενο χρόνο αποθήκευσης και οδηγίες για τις απαιτούμενες συνθήκες
αποθηκεύσεως
 Δήλωση συμβιβαστότητας των προσθέτων σε περίπτωση που χρησιμοποιούνται
συγχρόνως δυο ή περισσότερα πρόσθετα.

Ρητα αναφερεται οτι αποκλειονται ολα τα υλικα τα οποια εχουν δυσμενη επιδραση στον
ερπυσμο και την συστολη πηξης, καθως και εκεινα τα οποια περιεχουν ασφαλτο η πισσα ,
θειικα αλατα η αλλες ουσιες που πιθανον προκαλουν διαβρωση του οπλισμου η/και μειωση
της αντοχης του σκυροδεματος. Αν δε χρησιμοποιηθουν χωρις να επισημανθει η
ακαταλληλοτητα τους στην Υπηρεσια η ευθυνη ανηκει στον Αναδοχο.

Τα αερακτικά πρόσθετα πρέπει να συμφωνούν με τις απαιτήσεις της ειδικής


προδιαγραφής ΣΚ-307

Τα επιταχυντικά, επιβραδυντικά, ρευστοποιητικά, υπερευστοποιητικά ή άλλα πρόσθετα


πρέπει να συμφωνούν με τις απαιτήσεις της Ειδικής Προδιαγραφής ΣΚ-308 για τον
αντίστοιχο τύπο.
Τα προσθετα και οι χημικες ενωσεις για την συντηρηση του σκυροδεματος πρεπει να
διατηρουνται στις αρχικες τους συσκευασιες και να προστατευονται απο τις καιρικες
συνθηκες, ακραιες θερμοκρασιες και αλλοιωση ( Tampering).Για την αποθηκευση πρεπει να
τηρουνται οι οδηγιες του κατασκευαστη .

3. Πιστοποιητικο ελεγχου

Ο κύριος του έργου ή ο επιβλέπων έχει το δικαίωμα να ζητήσει πίστοποιητικό ελέγχου απο
αναγνωρισμένο εργαστήριο της προτιμήσης του. Η δαπάνη για τον έλεγχο θα καταβάλλεται
από τον Αναδοχο.

4. Επιμέτρηση και πληρωμή

Η επιμέτρηση και πήρωμή γίνεται ανά χιλιόγραμμο εγκριθεντος και χρησιμοποιηθέντος


υλικου , με την συμβατική τιμή μονάδας του τιμολογίου..

Στην τιμη περιλαμβανονται οι δαπανες προμηθειας, μεταφορας, προσκομισης,


φορτοεκφορτωσεων , αναμιξης , δοκιμων , ελεγχων και καθε αλλη δαπανη απαραιτητη για
την πληρη και εντεχνη εκτελεση της εργασιας .
Τ.Π. 17 ΕΠΙΧΡΙΣΜΑΤΑ ΤΣΙΜΕΝΤΟΚΟΝΙΑΣ

1. Αντικείμενο

Αυτή η Τεχνική Προδιαγραφή αφορά την επίχριση επιφανειών από σκυρόδεμα με


τσιμεντοκονία.

2. Υλικά και τροπος κατασκευής τσιμεντοκονίας

Οι επιφάνειες που πρόκειται να επιχρισθουν πρέπει να καθαρίζονται πολύ καλά ώστε


να απαλλάσσονται από την σκόνη αργίλλου και τις άλλες ξένες υλες . Επιβάλλεται η
διαβροχή των επιφανειών που πρόκειται να εφαρμοσθούν τα τσιμεντοκονιάματα , ώστε
να επιτευχθεί η πρόσφυση του κονιάματος που εξαρτάται από την υγρότητα και το
πορώδες της επιφάνειας.

Η τσιμεντοκονία θα γίνει σε τρείς στρώσεις. Ως υλικό κατασκευής θα χρησιμοποιούνται


τσιμέντο τύπου IV κατηγοριας35 ( αρθρο 1 του Π.Δ. 224/80 " Περι κανονισμου
τσιμεντωνγια εργα απο σκυροδεμα" και άμμος σε αναλογία 650 χγρ.τσιμέντου σε 1.0 μ3 για
την πρώτη και δεύτερη στρώση και900 χγρ.τσιμεντου σε 0,8 μ3 άμμου για την τρίτη
στρώση.Η άμμος πρέπει να είναι λεπτόκοκκη και τελείως απαλλαγμένη από γαιώδεις η
οργανικές προσμίξεις.Εαν το κρίνει αναγκαίο η υπηρεσία μπορεί να διατάξει το πλύσιμο
της άμμου. Η μέτρηση της άμμου πρέπει απαραίτητα να γίνεται με κιβώτιο ορισμένου
όγκου και τσιμέντου να προστίθεται σε βάρος.

Η ανάμιξη των υλικών και η παρασκευή των μιγμάτων πρέπεινα γίνεται σε επίπεδες
λαμαρίνες ή με ειδικούς αναμικτήρες.Η πρώτη στρώση της τσιμεντοκονίας θα είναι πεταχτή,
η δεύτερη στρώση και η τρίτη πατητή, θα συμπιέζεται δε και λειαίνεται με μιστρί.

Το τελικό συμπιεστό πάχος της τσιμεντοκονίας πρέπει να είναι συμφωνα με τα οριζομενα


στην παρουσα μελετη ειτε τουλάχιστον 1.50 εκ. ειτε 2.00 εκ. κατα περιπτωση

Στις γωνίες θα διαμορφούνται καμπύλες με ειδικά εργαλεία. Κάθε στρώση θα διαβρέχεται


επανειλημμένα μετά το πήξιμο του τσιμέντου. Πριν από την διάστρωση κάθε στρώσης η
επιφάνεια θα καθαρίζεται και θα πλένεται και τέλος θα διαβρεχεται με γαλάκτωμα
τσιμέντου (αριάνι) .

Καθε κακοτεχνια θα διορθωνεται με ευθυνη και δαπανες του Αναδοχου.

3. Eπιμέτρηση

Η επιμέτρηση , εκτός αν ορίζεται διαφορετικά , θα γίνεται με βάση τον πραγματικό αριθμό


τετραγωνικών μέτρων ορατής επιφάνειας για κάθε κατηγορία επίχρισης με τσιμεντοκονία
χωριστα, η οποία εκτελέσθηκε σύμφωνα με τα σχέδια ή ανάλογα με τις οδηγίες της
Υπηρεσίας.

Η πληρωμή , εκτός αν ορίζεται διαφορετικά , θα γίνεται με βάση τον πραγματικό αριθμό


τετραγωνικών μέτρων ορατής επιφάνειας για κάθε κατηγορία επίχρισης με τσιμεντοκονία
χωριστα, όπως επιμετρήθηκαν σύμφωνα με τα παραπάνω και με την συμβατική τιμή
μονάδας του τιμολογίου.

Ειδικοτερα περιλαμβανονται ενδεικτικα αλλα οχι περιοριστικα :

 Η προμηθεια και μεταφορα επι τοπου του εργου απο οποιαδηποτε αποσταση των
υλικων.

 Η αναμιξη και εν γενει παρασκευη του κονιαματος

 Η διαστρωση ολων των στρωσεων και η τελικη μορφωση του επιχρισματος

Για την προσθηκη τυχον προσθετων στεγανωτικων η σκληρυντικων ο Αναδοχος δικαιουται


επιπλεον μονον την δαπανη προμηθειας αυτων επι τοπου του εργου

Στην περιπτωση κατα την οποιαν η δαπανη για την κατασκευη επιχρισματων τσιμεντοκονιας
ειναι ενσωματωμενη στην τιμη μοναδος ευρυτερης εργασιας (π.χ. φρεατιου, αγωγου ) κ.λ.π.
δεν επιμετραται ουτε πληρωνεται ιδιαιτερα.
Τ.Π. 18 ΤΣΙΜΕΝΤΟΣΩΛΗΝΕΣ AΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΟΜΒΡΙΩΝ ΚΑΙ ΛΥΜΑΤΩΝ

1. Αντικειμενο

Η τεχνική προδιαγραφή αυτή αναφέρεται στην προμήθεια, μεταφορα και τοποθετηση των
σωληνων για την πλήρη κατασκευή αγωγών αποχέτευσης κυκλικής η αλλης διατομής απο
αοπλο η οπλισμένο σκυρόδεμα με ή χωρις προστατευτική επένδυση που προορίζονται για
την κατασκευή υπονόμων οικιακών λυμάτων, βιομηχανικών αποβλήτων και ομβρίων υδάτων
με ελεύθερη ροή. Η σωστή λειτουργία των σωλήνων αυτών στο έργο εξαρτάται απο:

α) την εκλογή της κατάλληλης κατηγορίας σωλήνων, ανάλογα με την προβλεπόμενη


φόρτιση και τις εδαφολογικες συνθήκες.

β) την κατάλληλη προετοιμασία του εδάφους.

γ) την εξασφάλιση της προβλεπόμενης ποιότητας των σωλήνων κατά την παραγωγη
τους

δ) τον καταλληλο εγκιβωτισμο του αγωγου.

ε) την έντεχνη εκτέλεση όλης της εργοταξιακής εργασίας εδρασης, τοποθέτησης,


συνδεσης εγκιβωτισμου και επιχωσης τους , ωστε να εξασφαλιζεται η σωστη εδραση
και αντοχη τους και πληρης στεγανοτητα.

Οι χρησιμοποιούμενοι τσιμεντοσωλήνες θα πρέπει να είναι δονητικοί η φυγοκεντρικοί. Και


οι δύο μέθοδοι κατασκευής θα πρέπει να εφαρμόζονται σωστά ώστε να παράγονται
τσιμεντοσωλήνες επακριβών διαστάσεων με ομοιόμορφη ποιότητα και πυκνότητα
σκυροδέματος. Η προστασία κατα την πήξη του σκυροδέματος (συντήρηση σκυροδέματος)
μπορεί να γίνει είτε με ατμό είτε με νερό ή με συνδυασμό των μεθόδων αυτών μεχρι την
επίτευξη της απαιτούμενες αντοχής σε θλίψη του σκυροδέματος.

Οι σωληνες απο σκυροδεμα μπορουν να προερχονται απο το εμποριο η να κατασκευαζονται


απο τον Αναδοχο αλλα σε καθε περιπτωση με πληρη ισχυ της παρουσας Τ.Π..

Οι οπλισμενοι τσιμεντοσωλήνες προβλέπονται με κώδωνα (μούφα) και παρεμβολή


ελαστικού δακτυλίου σε τεμάχια του ενος (1.00) η των δυο (2,00 μ.). Για μεγαλες διαμετρους
είναι δυνατον να γινουν δεκτοι και σωληνες μεγαλυτερου μηκους. Είναι δυνατον να γινουν
δεκτοι και οπλισμενοι σωληνες με τορμη και εντορμια για τις μεγαλες διαμετρους (Φ>1200
mm) κατοπιν εγκρισεως της Υπηρεσιας εφοσον δεν παραγονται με κωδωνα υπο την
προυποθεση της εξασφαλισης πληρους στεγανωσης αδαπανως για την Υπηρεσια με
εγκεκριμμενη από την Υπηρεσια μεθοδο και υλικα. .

Οι αοπλοι τσιμεντοσωληνες της Π.Τ.Π Τ110 μπορουν να είναι με τορμη και εντορμια μετα
από εγκριση της Υπηρεσιας.

Είναι επισης στην απολυτη επιλογη της Υπηρεσιας η επιλογη για ολο το εργο η τμηματα του
σωληνων με επιπεδη βαση εδρασης η χωρις αυτην . Οι σωληνες με επιπεδη βαση εδρασης
οφειλουν επισης να ακολουθουν πληρως τις απαιτησεις της παρουσας Τ.Π.
Για σωληνες λυματων χρησιμοποιειται οπωσδηποτε εσωτερικη προστατευτικη επενδυση του
σωληνα. Για προστασια αγωγων εντος διαβρωτικων εδαφων ή κοντα στην θαλασσα μπορει
να χρησιμοποιηθει και εξωτερικη προστασια (ασφαλτικη η εποξειδικη) της εγκρισεως της
Υπηρεσιας.

2. Παραγωγη τσιμεντοσωλήνων

Τα εργοστάσια που παράγουν τους τσιμεντοσωλήνες συνισταται οπως :

 διαθέτουν τις απαραίτητες εγκαταστάσεις παραγωγής και συντήρησης των σωλήνων.


 διαθέτουν πλήρεις εγκαταστάσεις εργαστηρίου όλων των δοκίμιων των σωλήνων σε κάθε
φάση παραγωγής των όπως αυτές αναφέρονται σε πιο κάτω κεφάλαια (εκτός των δοκίμιων
που γίνονται στα Κρατικά Εργαστήρια ή το Πολυτεχνείο).
 διαθέτουν προσωπικό εξειδικευμένο, με τις αναγκαίες γνώσεις στον κλάδο του
σκυροδέματος και να εμφανίζουν δείγματα επιτυχούς προυπηρεσίας.
 η ποιότητα των παραγωμένων σωλήνων ώσο και οι διαδικασίες παραγωγής και ελέγχου να
διασφαλίζονται με πιστοποητικά ISO 9000-9001 ή 9002.

Kατασκευη σωληνων στο εργοταξιο επιτρεπεται μονον μετα από εγκριση της Υπηρεσιας.
Στην περίπτωση αυτη ο Ανάδοχος υποχρεούται πριν ακόμη προβεί στην ανέγερση των
εγκαταστάσεων να υποβάλλει στην υπηρεσία για έγκριση, λεπτομερή σχέδια των
εγκαταστασεων και λεπτομερή περιγραφή του τρόπου κατασκευής καθως και την
αναμενόμενη απόδοση της παραγωγής των τσιμεντοσωλήνων.

Η Υπηρεσία πρέπει εντός δεκαημερου να εγκρίνει ή απορρίψει τις προτάσεις του


Αναδόχου ή να υποδείξει άλλο τρόπο κατασκευής και οργάνωσης του εργοταξίου. Θα
εφαρμοζεται δε πληρως και η αντιστοιχη Τ.Π. για τα σκυροδεματα.

Σε περιπτωση χρησιμοποιησης ελαστικης μητρας που διογκωνεται με πεπιεσμενο αερα


πρεπει να καταβαλλεται ιδιαιτερη προσοχη για την καλη στερεωση της μητρας ωστε να
αποφευχθει οποιαδηποτε μετακινηση της κατα την διαστρωση του σκυροδεματος και
ιδιαιτερα ανυψωση της λογω ανωσης. Τμημα αγωγου που τυχον παραμορφωθηκε θα
καθαιρειται και θα ανακατασκευαζεται χωρις καμμια αποζημιωση του αναδοχου.

Σε περιπτωση χρησιμοποιησης σιδηροτυπου πρεπει να καταβαλλεται ιδιαιτερη προσοχη για


την ταχεια, ασφαλη και ευκολη αποσυνδεση του χωρις ζημιες και κραδασμους στο
σκυροδεμα. Στην περιπτωση αυτη ιδιαιτερη προσοχη πρεπει να δινεται στην σωστη
συμπυκνωση του σκυροδεματος. Η στεγανωση τους θα γινεται με χρηση στεγανωτικης
ταινιας συμφωνα με την αντιστοιχη Τ.Π. Τμημα αγωγου που τυχον τραυματιστηκε η
παραμορφωθηκε η δεν εγινε καλη συμπυκνωση θα καθαιρειται και θα ανακατασκευαζεται
χωρις καμμια αποζημιωση του αναδοχου.

Σε καθε περιπτωση παντως ισχυουν οι απαιτησεις της παρουσας και των σχετικων Τ.Π.

3. Ισχύουσες διατάξεις

Για την κατασκευή η προμήθεια σωλήνων από οπλισμένο σκυρόδεμα έχει ισχύ η
προδιαγραφή για την αποχέτευση ομβρίων και ακαθάρτων (ΦΕΚ 253/Β/24-4-84)
"Προδιαγραφή σωλήνων από οπλισμένο σκυρόδεμα με ή χωρίς προστατευτική επένδυση για
μεταφορά οικιακών λυμάτων, βιομηχανικών αποβλήτων και ομβρίων" (Υπουργική απόφαση
αριθμ. ΕΔ2α/02/44/Φ1.1) η οποια αφορά την δειγματοληψία, τα υλικά κατασκευής, τις
ανεκτές αποκλίσεις, τις δοκιμές αντοχής και υδατοπερατότητας και την προστασία των
σωλήνων από χημικές επιδράσεις.

Εχουν επισης εφαρμογή η Π.Τ.Π. Τ110 που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 203/Β/67 και
συμπληρωματικά η Αμερικάνικη Προδιαγραφή ASTM C14Μ-82 (άοπλοι τσιμεντοσωλήνες).

Επικουρικα οι αμερικανικες Προδιαγραφες ASTM-C76M (κατασκευη σωληνων), ΑSTM-


C541/64 (προστασια σωληνων) και ASTM C- 497 (δοκιμη σωληνων) καθως και η
Προδιαγραφη BS EN 598/94.

Ο ελεγχος των ελαστικων δακτυλιων θα γινεται με βαση την Αμερικανικη Προδιαγραφη


ASTM C-361Μ, ΑSTM C-443 η/και τις Βρεταννικες Προδιαγραφες BS 903 και 2494.

Ο ελεγχος του υλικου σφραγισης αρμων θα γινεται με βαση τις Προδιαγραφες DIN 52455,
DIN 52454, DIN 52458 και DIN 18540

4. Κατάταξη σωλήνων

 αοπλοι : κατηγοριες Α1 ( συνηθους αντοχης ) και Α2 ( εξαιρετικης αντοχης) της


Π.Τ.Π. Τ110
 οπλισμενοι : στις πέντε κατηγορίες Ι, ΙΙ, ΙΙΙ, IV και V που τα τεχνικά χαρακτηριστικά
τους δίνονται στους πίνακες της Υπουργικής απόφασης αριθμ. ΕΔ2α/02/44/Φ1.1 ).
Συνηθως κυκλοφορουν στο εμποριο τρεις κατηγοριες (ΙΙ, ΙΙΙ, ΙV) ως σειρες 75, 100 και
150.

Η επιλογη κατηγοριας των σωληνων και τροπου εγκιβωτισμου θα γινεται συμφωνα με το


τευχος στατικου υπολογισμου της παρουσας μελετης.

5. Υλικά κατασκευής σωλήνων

5.1 Τσιμεντο

Το χρησιμοποιούμενο τσιμέντο πρέπει να πληρεί τις απαιτήσεις του Κανονισμου τσιμεντων


(Διαταγμα 29-2-1980), του Νέου Κανονισμού Τεχνολογίας Σκυροδέματος και τις απαιτήσεις
που προβλέπονται στον εκαστοτε ισχυοντα "Κανονισμό τσιμέντων για εργα απο σκυρόδεμα"
και οπως οριζεται στην "Προδιαγραφή σωλήνων από οπλισμένο σκυρόδεμα με ή χωρίς
προστατευτική επένδυση για μεταφορά οικιακών λυμάτων, βιομηχανικών αποβλήτων και
ομβρίων" (ΦΕΚ 253/Β/24-4-84).
Για αγωγούς ομβρίων πρέπει να επιλέγεται το τσιμέντο κατηγορίας Ι45 (Πόρτλαντ καθαρό).
Για αγωγούς ακαθάρτων η εντός διαβρωτικών εδάφων πρέπει να επιλέγεται το τσιμέντο
κατηγορίας IV 45 S/R (αντιθειούχο). Η χρηση του αντιθειουχου τσιμεντου θα πιστοποιειται
από παραστατικα εγγραφα και εργαστηριακους ελεγχους σε τεμαχια σωληνα
(κρυσταλλογραφικη μελετη με περιθλαση ακτινων Χ, χημικη αναλυση με φασματομετρια
ατομικης απορροφησης ή άλλη δοκιμη μεθοδος)
Ελαχιστη ποσοτητα τσιμεντου 350 χλγρ ανα κυβικο μετρο σκυροδεματος.

5.2. Αδρανη
Τα αδρανη υλικα πρεπει να ακολουθουν τις απαιτησεις του Κ.Τ.Σ.και των αλλων ισχυοντων
προδιαγραφων και κανονισμων καθως και της "Προδιαγραφής σωλήνων από οπλισμένο
σκυρόδεμα με ή χωρίς προστατευτική επένδυση για μεταφορά οικιακών λυμάτων,
βιομηχανικών αποβλήτων και ομβρίων" (ΦΕΚ 253/Β/24-4-84).

Θα πρεπει να είναι σκληρα ασβεστολιθικα αδρανη με ελεγμενη κοκκομετρικη διαβαθμιση


και μικρη περιεκτικοτητα σε παιπαλη. Ο μέγιστος κόκκος αδρανών δε θα πρέπει να
υπερβαίνει τα 20 mm. Η κοκκομετρική αναλογία τους και η σύνθεση του σκυροδέματος
πρέπει να καθορίζονται απο το εργαστήριο του εργοστάσιου παραγωγής ανάλογα με την
διάμετρο και το πάχος τοιχώματος των σωλήνων.

5.3. Οπλισμος

Ο χρησιμοποιούμενος οπλισμός πρέπει να πλήρει τις απαιτησεις του Νέου Κανονισμού


Τεχνολογίας Σκυροδεματος και του Προτυπου ΕΛΟΤ 959 να είναι κατηγορίας S 400S ή S
500S (St III ή St IV). Η ποσότητα του κυκλικού οπλισμού δίδεται σε Πίνακες της Πρότυπης
Προδιαγραφής ΦΕΚ 253/Β/84 για κάθε διάμετρο σωλήνα ανάλογα με την κατηγορία του. Ο
οπλισμός αυτός είναι ο ελάχιστος που πρέπει να τοποθετείται σε κάθε σωλήνα σε μονό ή
διπλό κλώβο και είναι υποχρεωτικός για όλους τους τύπους των τσιμεντοσωλήνων. Οι
τσιμεντοσωλήνες που περιέχουν λιγότερο του προβλεπόμενου ελάχιστου οπλισμού πρέπει να
απορρίπτονται ως εκτός προδιαγραφών.

Ο οπλισμος θα είναι σε κλωβο μονό ή διπλο με περιφερειακο και διαμηκη οπλισμο. Κάθε
γραμμή περιφερειακού οπλισμού πρέπει να συνενώνεται και στηρίζεται σε διαμηκείς
ράβδους που να επεκτείνονται σε όλο το μήκος του σωλήνα ώστε να δημιουργείται ένας
συμπαγής και άκαμπτος κλωβός ο οποίος κάτα την σκυροδέτηση, με την βοήθεια
αναβολεων κλπ να παραμένει σε σταθερή θέση εντός του σωλήνα και με επαρκή επικάλυψη.

Ο εξωτερικός η ο μονός κλωβός διευρυμένος στο κάτω άκρο πρέπει να επεκτείνεται έως
την μούφα (καμπάνα), την οποία να καλύπτει πληρως και με πρόσθετο περιφεριακό οπλισμό
(ενίσχυσις αρσενικόυ και καμπάνας). Η ενίσχυσις των άκρων των σπονδύλων είναι
απαραίτητη διότι αυτά είναι σημεία που καταπονούνται ιδιαίτερα, τόσο κάτα την
τοποθέτηση όσο κυρίως κάτα την λειτουργία του αγωγού (λόγω δυναμικών καταπονήσεων).

Η ελάχιστη επικάλυψις με σκυρόδεμα του σιδηρού οπλισμού (περιφερειακόυ και διαμήκους)


πρέπει να είναι τουλάχιστον 25 mm. Είναι όμως δυνατον η Υπηρεσια να απαιτησει για
διαβρωτικα εδαφη ή πλησιον θαλασσης να απαιτησει την κατασκευη τσιμεντοσωληνων με
επαρκως καλυμμενο οπλισμο ( 3,50 εως 5,00 εκ.) χωρις προσθετη αμοιβη.

Οι διαμηκεις ραβδοι θα είναι της ιδιας κατηγοριας με τον κυριο οπλισμο, η διαμετρος τους θα
είναι τουλαχιστον Φ6 και οι αποστασεις μεταξυ τους δεν θα υπερβαινουν τα 30 εκατοστα

5.4 Σκυρόδεμα

Το σκυροδεμα θα πληρει τις απαιτησεις που οριζει η "Προδιαγραφή σωλήνων από οπλισμένο
σκυρόδεμα με ή χωρίς προστατευτική επένδυση για μεταφορά οικιακών λυμάτων,
βιομηχανικών αποβλήτων και ομβρίων" (ΦΕΚ 253/Β/24-4-84).
Η κατηγορια σκυροδεματος θα είναι τουλαχιστον C20/25. Για ειδικες περιπτωσεις μπορει να
ζητηθει από την Υπηρεσια προσθηκη προσμικτων η ινοπλισμου στο σκυροδεμα η/και
κατηγορια σκυροδεματος C30/37.

Η ολη διαδικασια παραγωγης σκυροδεματος και ελεγχου του θα είναι συμφωνη με τον
ισχυοντα Κανονισμο Τεχνολογιας Σκυροδεματος. Ο τρόπος κατασκευής του σκυροδέματος
πρέπει να εγγυάται πλήρη και ομοιόμορφη ανάμιξη αυτού, καθώς και σταθερή ποιότητα
όλων των μιγμάτων (χαρμανιών). Γιαυτό η αναμίξις του θα πρέπει να γίνεται αυτόματα σε
αναμικτήρες που λειτουργούν ηλεκτρονικά και με δυνατότητα έκδοσης δελτίου σύνθεσης
του μίγματος από ηλεκτρονικό εκτυποτή (για να είναι ευχερής ο έλεγχος της ποιότητος του
μίγματος ανα πάσα στιγμή). Ο έλεγχος της αντοχής του σκυροδέματος πρέπει να είναι
καθημερινός και να γίνεται στο εργαστήριο του εργοστασίου με λήψη δικιμιών και
δοκιμασία αυτών σε θλίψηανά 7 και 28 ημέρες. Το εργοστάσιο παραγωγής των
τσιμεντοσωλήνων υποχρεούται να διατηρεί πλήρες αρχείο (ημερολόγιο) καταγραφής των
αποτελεσμάτων των δοκιμων αντοχής του σκυροδέματος καθώς και των έλεγχων της
ποιότητας και της κοκκομετρικής διαβάθμισης των αδρανών.

5.5. Ελαστικοι δακτυλιοι

Θα είναι της εγκρισεως της Υπηρεσιας και θα πρεπει να εξασφαλιζουν απολυτη στεγανοτητα
και να εχουν αντοχη στις χημικες επιδρασεις και τις μηχανικες καταπονησεις.

5.6. Υλικό σφράγισης αρμών

Θα είναι της εγκρισεως της Υπηρεσιας. Υλικο ελαστομερες, ψυχρου βουλκανισμου, δυο
συστατικων με βαση σουλφιδια η πολυουρεθανες. Πρεπει να έχει τις ιδιοτητες που
περιγραφονται στην επισυναπτομενη εγκυκλιο.

5.7. Υλικα επαλειψης σωληνων (εσωτερικα και εξωτερικα)

Θα είναι της εγκρισεως της Υπηρεσιας. Η επαλειψη θα γινεται οπωσδηποτε στο εργοστασιο
παραγωγης των τσιμεντοσωληνων (βιομηχανοποιημενη παραγωγη) με χρηση ειδικων
μηχανηματων .

Για τα υλικα θα προσκομιζεται με καθε παραγγελια πιστοποιητικο καταλληλοτητας.

6. Γεωμετρικά χαρακτηριστικά σωλήνων-αποκλίσεις

6.1. Εσωτερική διάμετρος

Η ονομαστική διάμετρος των τσιμεντοσωλήνων αντιστοιχεί στην εσωτερική τους διάμετρο


και δίνεται στους Πίνακες της Πρότυπης Προδιαγραφής ΦΕΚ 253/Β/84.
Γίνονται αποδεκτές όλες οι διάμετροι οπλισμένων τσιμεντοσωλήνων εφ' όσον έχουν τα
τεχνικά χαρακτηριστικά που αναφέρονται στους Πίνακες της Προδιαγραφής και
συνοδέυονται (οι μεγάλες διάμετροι) και από στατική μελέτη .
Οι τσιμεντοσωλήνες δεν πρέπει να παρουσιάζουν αποκλίσες στην ονομαστική τους διάμετρο
πέραν των ορίων του σχετικού Πίνακα της Προδιαγραφής.
Η ονομαστική διάμετρος των οπλισμενων τσιμεντοσωλήνων αντιστοιχεί στην εσωτερική
τους διάμετρο και δίνεται στους Πίνακες της "Προδιαγραφής σωλήνων από οπλισμένο
σκυρόδεμα με ή χωρίς προστατευτική επένδυση για μεταφορά οικιακών λυμάτων,
βιομηχανικών αποβλήτων και ομβρίων" (ΦΕΚ 253/Β/24-4-84).

Η Υπηρεσια μπορει να ζητησει να διεξαχθει με ευθυνη, φροντιδα και δαπανη του αναδοχου
ελεγχος της στρογγυλοτητας των ακρων ολων των σωληνων με ειδικο περιτυπωμα
(καλιμπρα).

6.2. Πάχος τοιχωμάτων.

Ισχυουν τα οριζομενα για τους αοπλους και τους οπλισμενους τσιμεντοσωληνες στις
σχετικες Τ.Π. της παρ. 3 της παρουσας. Τα παχη αυτα είναι τα ελαχιστα αποδεκτα. Για την
παρουσα μελετη (εκτος και εαν απαιτειται διαφορετικα στα υπολοιπα τευχη και σχεδια) η
κατηγορια τοιχωματος πρεπει να είναι τουλαχιστον Β. Εαν δεν κ;αλυπτονται οι οποιες
απαιτησεις επικαλυψεις τοτε χωρις καμμια προσθετη αμοιβη χρησιμοποιειται τοιχωμα Γ.

6.3. Μηκος σωλήνων.

Το μήκος των οπλισμένων τσιμεντοσωλήνων τύπου καμπάνα πρέπει να είναι 2,0 Μ και άνω
εκτός ειδικων περιπτώσεων όπου ο αυτός τύπος σωλήνα μπορεί να κατασκευαστεί σε
μικρότερα των 2,0 Μ μήκη.
Οι σωλήνες δεν πρέπει να υπολείπονται σε μήκος του ονομαστικού περισσότερο από 10  13
mm για οποιοδήποτε μήκος σωλήνα.

6.4. Μηκος δυο απέναντι γενετειρων σωλήνων.

Ισχυουν τα οριζομενα για τους αοπλους και τους οπλισμενους τσιμεντοσωληνες στις
σχετικες Τ.Π. της παρ. 3 της παρουσας.

6.5. Απόκλιση απο την ευθυγραμμία

Ισχυουν τα οριζομενα για τους αοπλους και τους οπλισμενους τσιμεντοσωληνες στις
σχετικες Τ.Π. της παρ. 3 της παρουσας.

6.6. Επιφάνεια και θέση οπλισμού.

Ισχυουν τα οριζομενα για τους αοπλους και τους οπλισμενους τσιμεντοσωληνες στις
σχετικες Τ.Π. της παρ. 3 της παρουσας με την επιφυλαξη οτι μπορει εαν ζητηθει από την
Υπηρεσια (χωρις καμμια επιβαρυνση της) οι τσιμεντοσωληνες να εχουν επικαλυψη οπλισμου
σημαντικα μεγαλυτερη (3,50 εως 5,00 εκ) για την αντιμετωπιση τοποθετησης σε εντονα
διαβρωτικο περιβαλλον η πλησιον η και εντος θαλασσης.

7. Φυσικά χαρακτηριστικά - Αποκλίσεις

Τα χαρακτηριστικά που πρέπει να διακρίνουν τους οπλισμένες τσιμεντοσωλήνες καθώς και ο


έλεγχος αυτών αναφέρονται αναλυτικά στις Πρότυπες Τεχνικές Προδιαγραφές Π.Τ.Π. 110
και ΦΕΚ 253/Β/84 και είναι τα εξής:

7.1. Αντοχή σε αντιδιαμετρική θλίψη κατά τη μέθοδο των τριών ακμών.


Ισχυουν τα οριζομενα για τους αοπλους και τους οπλισμενους τσιμεντοσωληνες στις
σχετικες Τ.Π. της παρ. 3 της παρουσας.

7.2. Υδαταπορροφητικότητα σκυροδέματος.

Ισχυουν τα οριζομενα για τους αοπλους και τους οπλισμενους τσιμεντοσωληνες στις
σχετικες Τ.Π. της παρ. 3 της παρουσας.

7.3. Υδατοπερατότητα σωλήνων

Ισχυουν τα οριζομενα για τους αοπλους και τους οπλισμενους τσιμεντοσωληνες στις
σχετικες Τ.Π. της παρ. 3 της παρουσας.

8. EΛΕΓΧΟΙ ΚΑΙ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΤΣΙΜΕΝΤΟΣΩΛΗΝΩΝ

8.1. Εργαστηριακος Ελεγχος

Η ποιότητα των επιμέρους υλικών και του σκυροδέματος, η μέθοδος κατασκευής και ο
έτοιμος οπλισμένος τσιμεντοσωλήνας υπόκεινται σε έλεγχο και έγκριση υπό της Υπηρεσίας.

Οι εργαστηριακοί έλεγχοι των φυσικών χαρακτηριστικών των σωλήνων (αντοχή σε θραύση,


υδροστεγανότητα, υδαταπορροφητικότητα) καθώς και της ποιότητος του σκυροδέματος είναι
υποχρεωτικοί, διότι προσδιορίζουν το ελάχιστο των απαιτήσεων που πρέπει να πληρούν
αυτοί για να θεωρηθούν κατάλληλοι.

Οι δοκιμές στο εργοστάσιο για κάθε συγκεκριμένη παραγγελία πρέπει να γίνονται με ευθύνη
του Προμηθευτού παρουσία του ενδιαφερόμενου Αναδόχου, της Αρμόδιας Υπηρεσίας και
Εκπρόσωπου Κρατικού Εργαστήριου (ΚΕΔΕ).

Για κάθε δοκιμαζόμενη ποσότητα σωλήνων συντάσσεται Πρωτόκολλο Παραλαβής και


υπογράφεται από όλους τους ενδιαφερόμενους.

Στο Πρωτόκολλο καταγράφονται λεπτομερώς οι τιμές των δοκιμών σε φορτία ρωγμής και
θράυσης, η συμπεριφορά των σπονδύλων σε δοκιμή υδατοστεγανότητος καθώς και το πάχος
του κέλυφους και η ποιοτητα και ποσότητα των ραβδών (κυκλικών και διαμήκων) του
σιδηρού οπλισμού.

Οι προς δοκιμή σωλήνες θα λαμβάνονται από την Υπηρεσία εις την τύχη και θα
αποτελούνται από υγιείς και πλήρεις σωλήνες που δεν έχουν απορριφθεί από άλλες αιτίες.
Η Υπηρεσία σε περίπτωση αμφιβολιών διατηρεί το δικαίωμα ελέγχου των σωλήνων και σε
άλλα εργαστήρια (Κρατικά Εργαστήρια, Πολυτεχνείο).

Για να γίνει δεκτή μια παρτίδα σωλήνων πρέπει όλα τα δοκίμια που θα υποβληθούν σε
δοκιμές να πληρούν τις Προδιαγραφές. Για κάθε δοκίμιο που πιθανόν βρεθεί εκτός
Προδιαγραφής η δοκιμή επαναλαμβάνεται σε δυο δοκίμια που λαμβάνονται από την ίδια
παρτίδα σωλήνων. Στην περίπτωση αυτή όλα τα επανελεγχόμενα δοκίμια πρέπει να πληρούν
την Προδιαγραφή.

Στις Πρότυπες Τεχνικές Προδιαγραφές (Π.Τ.Π. 110 και ΦΕΚ 253) προσδιορίζεται ο αριθμός
των δοκιμίων ανα ποσότητα σωλήνων καθώς και οι προυποθέσεις επαναδοκιμής αυτών,
εφ΄όσον απαιτηθεί.

Για την εξακριβωση της χρησης αντιθειουχου τσιμεντου θα εκτελεστουν ολες οι


απαιτουμενες εξειδικευμενες δοκιμες και θα ζητηθουν από τον κατασκευαστη καθε ειδους
πιστοποιητικα και παραστατικα που κατα την κριση της Υπηρεσιας θα αποδεικνυουν την
χρηση του.

8.2. Μακροσκοπικος Ελεγχος

Κάτα τον μακροσκοπικό έλεγχο των σωλήνων στο εργοστάσιο παραγωγής ή το εργοτάξιο
κατά την παραλαβή πρέπει να ελέγχονται τα εξής:

 Κάτα την κρούση του κελύφους του σωλήνα με σφυρί πρέπει να παράγεται ήχος μεταλλικός
(κωδωνισμός)
 Κάτα την θράυση τμήματος του σωλήνα τα αδρανή πρέπει να θράυονται και να μην
αποσπόνται
 Πρέπει οι σπόνδυλοι να είναι πλήρεις συμπαγείς, χωρίς ελατώματα, ρωγμές, φυσσαλίδες σε
βάθος και αποκολλημένα τμήματα , αλλως απορρίπτονται.
 Σπόνδυλοι που έχουν εφθαρμένα άκρα σε βαθμό που να επιρρεάζουν την σωστή συνδεσή
τους είναι ακατάλληλοι.
 Κάτα την θράυση του σωλήνα με την μέθοδο των 3 ακμών μετρώνται το πάχος του
κέλυφους και ο αριθμός των σιδήρων ραβδων και πρέπει απαραίτητα να συμφωνούν με τις
τιμές των Πινάκων των Προδιαγραφών αλλώς οι σωλήνες απορρίπτονται.
 Επίσης ελέγχεται εαν το πάχος επικάλυψης του σιδήρου οπλισμού είναι επαρκές. Σωλήνες
με εμφανή οπλισμό δεν πρέπει να γίνονταί αποδεκτοί.
 Οι σωλήνες δεν πρεπει να εμφανίζουν ρωγμές και η εσωτερική τους επιφάνεια πρεπει να
είναι ομαλή και λεία.
 Τα άκρα τους, χωρίς σκασίματα ή άλλα ελαττώματα, πρέπει να είναι σε επίπεδα κάθετα στα
τοιχώματα και τον άξονα του σωλήνα.
 Οι σωλήνες πρέπει να είναι λείοι και ευθύγραμμοι.

8.3. Δοκιμες στεγανοτητας των αγωγων.

Οπως στην σχετικη Τ.Π. της παρουσας. Για αγωγους διαμετρου ανω των 700 χιλιοστων
είναι δυνατον μετα από απαιτηση της Υπηρεσιας και με ευθυνη, φροντιδα και δαπανη του
Αναδοχου να γινει προσθετος ελεγχος στεγανοτητας από το εσωτερικο της σωληνογραμμης
με ειδικα οργανα στο συνολο η τμημα του αγωγου.

8.4. Δειγματοληψια

Για κάθε μέγεθος σωλήνων ο αριθμός δειγμάτων που θα ελεγχθούν εξαρταται απο την
επιθεωρούμενη ποσότητα και δίνεται σε Πίνακες των Τ.Π. της παραγραφου 2 της παρουσας.
Για σωλήνες με προστατευτική επένδυση ο αριθμός δειγμάτων διπλασιάζεται.
9. Προστασία σωλήνων απο χημικές επιδράσεις

Οι τσιμεντοσωλήνες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή αγωγών μεταφοράς


οικιακών λυμάτων και βιομηχανικών αποβλήτων ή και ομβριων, μέσα σε διαβρωτικό
περιβαλλον ή σε υψηλό φρεάτιο ορίζοντα ή πλησιον θαλασσης.
Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις ο τσιμεντοσωλήνας πρέπει να προστατέυεται εσωτερικά ή και
εξωτερικά με διάφορα υλικά και μεθοδους για να μπορεί να ανταποκρηθεί στις απαιτήσεις
του έργου και για μεγάλο χρονικο διάστημα.
Ισχυουν οι απαιτησεις της "Προδιαγραφής σωλήνων από οπλισμένο σκυρόδεμα με ή χωρίς
προστατευτική επένδυση για μεταφορά οικιακών λυμάτων, βιομηχανικών αποβλήτων και
ομβρίων" (ΦΕΚ 253/Β/24-4-84).

Απαραίτητες προυποθέσεις σωστής κατασκευής αγωγών με τσιμεντοσωλήνες για μακρά


διάρκεια ζωής είναι:

 Η χρήσις τσιμέντου S/R (αντιθειούχου) στο σκυρόδεμα προκειμενου για αγωγους λυματων.
 Η παραγωγή σκυροδέματος υψυλής πυκνότητος με την ελάχιστη δυνατή
υδαταπορροφητικότητα
 Η σωστή επικάλυψις του σιδηρού οπλισμού με σκυρόδεμα ανάλογα με τις συνθήκες
διάβρωσης εσωτερικα και εξωτερικα.
 Η επιλογή της σωστής μεθόδου και υλικού προστασίας των σωλήνων ανάλογα με τις
απαιτήσεις του έργου και τις συνθήκες λειτουργίας του αγωγού.
 Η σωστή σύνδεσις των σπονδύλων μεταξύ των, με παρεμβολή των ελαστικών δακτυλίων
αλλά και πρόσθετων ελαστομερών υλικών για πλήρη στεγάνωση.

Η εσωτερικη προστασια επιτυγχανεται συνηθως με εσωτερικη επαλλειψη με εποξειδικη


ρητινη η οποια θα πρεπει να είναι ισοπαχη και γινεται με τρεις στρωσεις εποξειδικου παχους
από 0,30 εως 0,50 χιλ. αφου προηγουμενως ο σωληνας καθαριστει επιμελως και απαλλαγει
πληρως από σκονες κλπ. Ομοιως καλυπτονται οι επειφανειες των ακρων των σωληνων. Το
παχος της επενδυσης μετρείται με παχυμετρο ακριβειας.

Αλλοι τρόποι εσωτερικης προστασιας (αλουμινουχο τσιμεντο συμφωνα με την


Προδιαγραφη BS EN 598/94, χυτες αυτοεπιπεδουμενες ρητινες εποξειδικης βασεως τριων
συστατικων παχους 2-3 χιλ.,κ.α. ) θα γινονται δεκτοι μετα από εγκριση της Υπηρεσιας χωρις
καμμια προσθετη αμοιβη.

Η προστασία των τσιμεντοσωλήνων με εποξειδικές ρητίνες περιγράφεται λεπτομερώς στην


πρότυπη Τεχνική Προδιαγραφή του ΦΕΚ 253/Β/84, ήτοι περιγράφεται :

 Το υλικό επένδυσης, τα χαρακτηριστικά του και η εργαστηριακή εξέταση.


 Η εμφάνιση και το πάχος της προστατευτικής επένδυσης καθώς και ο τρόπος ελέγχου
αυτών.
 Η πρόσφυση του υλικού επένδυσης καθώς και τρείς τρόποι ελέγχου αυτής.
 Οι έλεγχοι αντοχής επενδεδυμένου σωλήνα σε διάλυμα θεικού οξέως και διάλυμα καυστικού
νατρίου.

Οι σωλήνες γίνονται αποδεκτοί εφ΄όσον ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των ελέγχων


αυτών και όταν η επενδεδυμένη επιφάνεια δεν παρουσιάζει φλύκταινες, γδαρσίματα ή γενικά
ανεπαρκή προστασία. Όλοι οι ανωτέρω έλεγχοι γίνονται σε ανεγνωρισμενα εργαστήρα.
Κάθε παρτίδα σωλήνων θα πρέπει να συνοδεύεται από Πιστοποιητικά Ελέγχου.

10. Συνδεση σωλήνων

10.1. ΓΕΝΙΚΑ

Για την σύνδεση των σωλήνων θα πρέπει τα άκρα τους να είναι κατά τέτοιο τρόπο
διαμορφωμένα και με τα κατάλληλα παρεμβύσματα, ώστε ο αγωγός να είναι εύκαμπτος, με
αρμούς ανθεκτικούς σε χημικές επιδράσεις, όταν χρειάζεται, χωρίς διαρροές κάτω απο
συνθήκες πίεσης λειτουργίας, για να είναι δυνατό να εξασφαλισθεί μια συνεχής εσωτερικά
ομαλή σωλήνωση, με την οποια να επιτυγχάνεται μια ομαλή γραμμή ροής.
Οι τσιμεντοσωλήνες τύπου καμπάνα συνδέονται μεταξύ τους με παρεμβολή ελαστικού
δακτύλιου ( μεταξύ αρσενικού και καμπάνας) ειδικής διατομής και διάφορων διαμέτρων
ανάλογα με την διάμετρο του σωλήνα.

Για εδρασεις με σκυροδεμα διαμορφωνεται αρμος και στο σκυροδεμα.

Προκειμένου να εξασφαλισθεί πλήρης στεγανότητα και εύκολη συνδεση των σωλήνων


μεταξύ τους θα πρέπει κατα την κατασκευή των σωλήνων να εξασφαλίζεται το σωστό
γεωμετρικό σχήμα των άκρων αυτών, τα οποία να είναι συμπαγής και χωρίς ελαττώματα.

Κάτα την σύνδεση των σωλήνων ο ελαστικός δακτύλιος τοποθετείται στο άκρο του
αρσενικού εντός ειδικής εγκοπής και θα πρέπει να εισέλθει βαθειά στο εσωτερικό της
μούφας ώστε να μη φαίνεται καθολου απ΄έξω.

Ο αρμός που δημιουργείται μεταξύ των συνδεδεμένων σπονδύλων πρέπει να σφραγίζεται με


ειδικό ελαστομερές υλικό εσωτερικα (μεγαλες διαμετροι) η εξωτερικα (μικρες διαμετροι)
οπως παρακατω αναλυτικα περιγραφεται και κορδονι πολυαιθυλενιου για την διαμορφωση
του βαθους του αρμου. Κατα την απολυτη κριση της Υπηρεσιας είναι δυνατον να
τοποθετηθει (ως εναλλακτικη λυση) καταλληλο ειδικο κορδονι το οποιο θα συμπιεζεται με
ειδικα εργαλεια σε ικανο βαθος μεχρις αρνησεως.

10.2. ΥΛΙΚΑ ΣΥΝΔΕΣΕΩΣ

10.2.1. Ελαστικοί Δακτύλιοι για την συνδεσή των τσιμεντοσωληνων

Πρέπει να χρησιμοποιούνται ελαστικοί δακτύλιοι είτε εγχώριοι είτε εισαγόμενοι που


κατασκευάζονται από ανεγνωρισμένα εργοστάσια και που ανταποκρινονται στις απαιτήσεις
αντοχής σε χημικές επιδράσεις και γήρανση.

Πρέπει να είναι δακτύλιοι από συνθετικό ελαστικό συμπαγούς, κυκλικής ή σύνθετης


διατομής ομοιογενούς, πυκνής, χωρίς ατέλειες, πόρους και φουσκάλες.
Το υλικό παρασκευής των ελαστικών δακτυλίων αλλά και οι κατασκευασμένοι δακτύλιοι
πρέπει να ικανοποιούν τις απαραίτητες φυσικές απαιτήσεις ήτοι:

 Αντοχή σε εφελκυσμό
 Σκληρότητα
 Επιταχυνόμενη γήρανση
 Υδαταπορροφητικότητα
 Αντοχή στο όζον
 Ματίσματα

Προκειμένου να εξακριβωθούν οι φυσικές ιδιότητες και η καταλληλότητα των ελαστικών


δακτυλίων που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή αγωγών ακαθάρτων πρέπει να γίνονται
δοκιμές δοκιμίων που κατασκευάζει το εργοστάσιο ή δοκιμίων που λαμβάνονται από το
τελικό προιόν ελαστικού (έτοιμοι δακτύλιοι).
Όλοι οι ανωτέρω έλεγχοι γίνονται από ανεγνωρισμενο εργαστηριο σύμφωνα με το Πρότυπο
ASTM - C 361M.

10.2.2. Υλικό Σφράγισης Αρμού

Πρέπει να είναι υλικό ελαστομερές, ψυχρού βουλκανισμού, δύο συστατικών με βάση


σουλφίδια ή πολυουρεθάνες.

Τοποθετείται με σπάτουλα ή ειδικό πιστόλι σε αρμούς με πλάτος ελάχιστο 1,0 cm και βάθος
από 2,0 ~ 5,0 cm αφού προηγουμένως καθαριστεί και επαλειφθεί ο αρμός με ειδικό αστάρι
και μετά την τοποθέτηση κορδονιού από πολυαιθυλένιο (για ρύθμιση του βάθους του).

Το υλικό σφράγισης των αρμών πρέπει να ικανοποιεί τις ακόλουθες απαιτήσεις:

1. Τάση σε έκταση 150% και σκληρότητα τέτοιες που όταν ο αγωγός δέχεται υδροσταστική
πίεση έως 300 Kpa να μην αποκολλάται από την επιφάνεια του σκυροδέματος (έλεγχος κατά
DIN 52455).

2. Ικανότητα επαναφοράς 85% τουλάχιστον για έκταση των δοκιμίων 100% επί 24 ώρες
(έλεγχος κατά DIN 52458).

3. Θιξοτροπική ικανότητα: (έλεγχος κτά DIN 52454).

Ο έλεγχος των άνω ιδιοτήτων του σφραγιστικού υλικού γίνεται σε ανεγνωρισμενο


εργαστηριο.

11. Σημανση σωλήνων

Όλα τα τεμάχια των οπλισμένων τσιμεντοσωλήνων πρέπει να είναι σημειωμένα με στοιχεία


που να δείχνουν την ποιότητα τους.

Επάνω σε κάθε σπόνδυλο πρέπει να είναι γραμμένα ανεξίτηλα:

 Η κατηγορία του σωλήνα.


 Η ονομαστική του εσωτερική διάμετρος.
 Η ένδειξη S/R και το είδος επένδυσης.
 Η ημερονηνία κατασκευής του
 Το εμπορικό σήμα του εργοστασίου παραγωγής

12. Κατασκευή των αγωγών

Οι κατασκευαζόμενοι από τσιμεντοσωλήνα αγωγοί όπως και οι συνδέοντες τα φρεάτια


υδροσυλλογής μετά του δικτύου αγωγοί, προβλέπονται εγκιβωτισμένοι μέσα σε σκυρόδεμα
Β160 η αμμο η θραυστο υλικο οπως στα σχεδια της μελετης η τον στατικο υπολογισμο.

Οι τσιμεντοσωλήνες θα τοποθετούνται σύμφωνα και με τα αλλα συμβατικα τευχη και τα


σχεδια επάνω σε βάση από σκυρόδεμα η αμμο η θραυστο υλικο σε τρόπο ώστε να
διαμορφωθεί η διατομή που προβλέπεται καθε φορα από τα σχέδια. Το σκυρόδεμα
εγκιβωτισμού πρέπει να είναι επαρκώς υδαρές ώστε να γεμίσει το κενό μεταξύ του
τσιμεντοσωλήνα και της βάσης από σκυρόδεμα.

Οι αρμοι θα κλεισουν επιμελως εσωτερικα εφοσον τουτο είναι δυνατον ( βατός αγωγος) με
τοποθετηση "κορδονιου" από πολυαιθυλενιο και σφραγιση με καταλληλο ελαστομερες
υλικο. Στους αρμους των χυτων επι τοπου αγωγων θα τοποθετειται συμφωνα με την
αντιστοιχη Τ.Π. ταινια στεγανωσης.

Σε αγωγους εως Φ1000 είναι δυνατον η σφραγιση του αρμου να γινει στην εξωτερικη
πλευρα.

Η συνδεση των σωληνων είναι σωστη οταν μετα το κουμπωμα ο ελαστικος δακτυλιος
εισερχεται σε βαθος τριων περιπου εκατοστων από τα χειλη της καμπανας.

Ολοι οι αγωγοί θα τοποθετούνται επακριβώς, οριζοντιογραφικά και υψομετρικά στις θέσεις


που προβλέπονται από τα σχέδια της μελετης.

Η κατασκευή των αγωγών θα αρχίζει από το χαμηλότερο σημείο προς το υψηλότερο.

13. Επισκευή σωλήνων

Οι σωλήνες μπορούν να επισκευάζονται στην περίπτωση που έχουν μικρες ατέλειες απο την
κατασκευή τους ή φθορές από κακούς χειρισμούς, ύστερα από σύμφωνη γνώμη του
επιβλεποντος και με την προυπόθεση ότι οι επισκευασμένοι σωλήνες θα πληρούν τις
απαιτήσειςτης Προδιαγραφής.

14. Απόρριψη

Οι σωλήνες θα απορρίπτονται αν δεν πληρούν οποιαδήποτε απαίτηση της "Προδιαγραφής


σωλήνων από οπλισμένο σκυρόδεμα με ή χωρίς προστατευτική επένδυση για μεταφορά
οικιακών λυμάτων, βιομηχανικών αποβλήτων και ομβρίων" (ΦΕΚ 253/Β/24-4-84) και της
παρουσης.

15. Επιμέτρηση

Οι τσιμεντοσωλήνες κάθε διαμέτρου και τύπου θα επιμετρώνται σε μετρα μήκους


πραγματικα κατασκευασθέντων και τοποθετηθέντων σωλήνων σύμφωνα με τα σχέδια της
μελετης, τους όρους της παρούσας και τις οδηγίες της Υπηρεσίας η δε μετρηση του μηκους
θα γινεται μεταξυ των εσωτερικων επιφανειων των φρεατιων. Η πληρωμή θα γίνει με βάση
τα επιμετρηθέντα ολικά μήκη τσιμεντοσωλήνων από κάθε προβλεπόμενη διάμετρο
αγωγών και τις αντίστοιχες συμβατικές τιμές του τιμολογίου .

Στις παραπάνω τιμές μονάδας περιλαμβάνονται ενδεικτικα αλλα οχι περιοριστικα :

 η προμήθεια των τσιμεντοσωλήνων και οι μεταφορές τους


 η φθορα αυτων
 το ειδικο αντιθειουχο τσιμεντο , οπου απαιτειται
 η τοποθετηση και συνδεση τους
 η διαμορφωση των αρμων
 οι καθε ειδους δειγματοληψιες και δοκιμες
 οι εσωτερικες και εξωτερικες προστατευτικες επενδυσεις εαν απαιτηθουν
 η προσθετη επικαλυψη του οπλισμου εαν απαιτηθει
 οι δοκιμές του δικτύου σε υδραυλική πίεση που τυχον θα ζητηθουν απο την Υπηρεσια .

Στις προς εκτέλεση εργασίες δεν περιλαμβάνονται οι εκσκαφές των ορυγματων


εγκαταστάσεως των αγωγών και των φρεατίων, οι επιχωσεις, τα φρεατια και ο εγκιβωτισμος
των τσιμεντοσωλήνων.

Κατασκευή και τοποθέτηση τσιμεντοσωλήνων πέρα από τους καθοριζόμενους από την
μελέτη ή από την Υπηρεσία δεν επιμετράται.

Στην περιπτωση χρησης αντιθειουχου τσιμεντου απαιτουνται για την πιστοποιηση των
σωληνων να προσκομισθουν τα πρωτοτυπα των δελτιων παραλαβης του αντιθειουχου
τσιμεντου από την εταιρεια παραγωγης των σωληνων σε ποσοτητα αναλογη του αριθμου των
παρασκευασθεντων σωληνων.

Η τιμή αυτή και πληρωμή αποτελεί πλήρη αποζημίωση για την παροχή ολων των
απαιτουμένων μηχανημάτων μεταφορικών μέσων,εγκαταστάσεων, εφοδίων, υλικών και
εργασίας για την πληρη και έντεχνη εκτέλεση των αγωγών από τσιμεντοσωλήνες .
Τ.Π. 19 ΣΩΛΗΝΕΣ - ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΣΚΛΗΡΟ PVC ΓΙΑ ΑΓΩΓΟΥΣ
ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ

1. Αντικειμενο - Ισχυοντες κανονισμοι

1.1 Aντικειμενο της T.Π.


Η παρουσα τεχνική προδιαγραφή αναφέρεται :

 Σε σωλήνες και Εξαρτήματα απο μη πλαστικοποιημένο πολυβινυλοχλωρίδιο (σκληρό


PVC), για αγωγούς υπογειων αποχετεύσεων, οι οποίοι χρησιμοποιούνται σαν αγωγοί
ελεύθερης ροής.
 Σε ελικοειδεις σωλήνες μικρου βαρους και εξαρτηματα για αγωγους υπογειων
αποχετευσεων και στραγγισεων ( PVC - U )
Η προδιαγραφή αυτή επισης αναφέρεται στον τρόπο εκτέλεσης της έδρασης και
εγκιβωτισμού με άμμο η σκυροδεμα των πλαστικών αγωγών.

Οι επί μέρους εργασίες που περιλαμβάνονται στη Προδιαγραφή αυτή είναι:


 Προμήθεια των σωλήνων και ειδικών τεμαχίων μετά των απαιτούμενων αντίστοιχων
συνδέσμων και οι κάθε φύσεως δοκιμές στο Εργοστάσιο.
 Οι πάσης φύσεως φορτοεκφορτώσεις και μεταφορές μέχρι την θέση τοποθέτησης.
 Οι τοποθετήσεις και οι συνδέσεις των σωλήνων εντός των ορυγμάτων.
 Οι πάσης φύσεως δοκιμασίες στεγανότητας και παραλαβής των σωλήνων στο
εργοτάξιο.

Οι παραπάνω εργασίες θα εκτελεσθούν με κάθε δυνατή επιμέλεια και σύμφωνα με αυτά που
καθορίζονται στη συνέχεια αυτής της προδιαγραφής. Η εκσκαφή και επίχωση του ορύγματος
των σωληνώσεων,θα εκτελεσθεί σύμφωνα με τα οριζόμενα στις αντίστοιχες Τ.Π. Επί πλέον
θα ισχύουν και οι Π.Τ.Π και Κανονισμοί που μνημονεύονται αλλου στην παρούσα
Προδιαγραφή.

1.2 Ισχύοντες κανονισμοί


Για την κατασκευή, την ποιότητα, τις δοκιμασίες στο εργοστάσιο και την παραλαβή των
σωλήνων ισχύει το Προτυπο ΕΛΟΤ 476 και τα παρακάτω πρότυπα, στην τελευταία τους
έκδοση:

ΠΡΟΤΥΠΑ - ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ
DIN 8061 Σωλήνες απο σκληρό PVC-Απαιτήσεις ποιότητας δοκιμασίες.
DIN 8062 . Σωλήνες απο σκληρό PVC - Διαστάσεις
DIN 16929. Σωλήνες και πλάκες απο σκληρό PVC. Xημική αντοχή
ΕΛΟΤ 273 Σωλήνες aπό πλαστικά υλικά -Μέτρηση διαστάσεων
ΕΛΟΤ 287 Σωλήνες από σκληρό PVC-Προσδιορισμός της θερμοκρασίας
μαλακύνσεως (Vicat )
ΕΛΟΤ 362 Σωλήνες από σκληρό PVC - Προσδιορισμός απορρόφησης
ΕΛΟΤ 550 Σωλήνες από σκληρό PVC - Προσδιορισμός θερμικής αντοχής -Δοκιμασία
κλιβάνου
ΕΛΟΤ 551 Σωλήνες από σκληρό PVC - Προσδιορισμός και προδιαγραφή αντοχής σε
εξωτερικά χτυπήματα
ΕΛΟΤ 724 Σωλήνες από κληρό PVC - Αντοχή σε ακετόνη
ΕΛΟΤ 16 Eξαρτήματα από ΡVC - Αποστάσεις κατά τη σύνδεση
ΕΛΟΤ 274 Χυτά εξαρτήματα από PVC κ.λπ.- Δοκιμή κλιβάνου
ΕΛΟΤ 392 Μονοί σύνδεσμοι για σωλήνες από σκληρό PVC για σύνδεση με ελαστικό
δακτύλιο κ.λ.π
ΕΛΟΤ 444 Διπλοί σύνδεσμοι για σωλήνες από σκληρό PVC με ελαστικό δακτύλιο
κ.λ.π.
ΕΛΟΤ 9 Σωλήνες απο θερμοπλαστικά υλικά για την μεταφορά ρευστών.
Ονομαστικές εξωτερικές διάμετροι και ονομαστικές πιέσεις.
ΕΛΟΤ 709. Σωλήνες απο σκληρό PVC, ανοχές διαμετρων,πάχους τοιχωμάτων
ΕΛΟΤ 710. Σωλήνες απο θερμοπλαστικά υλικά, γενικός πίνακας πάχους τοιχώματος
Σωλήνες μικρου βαρους και εξαρτηματα για αγωγους υπογειων
αποχετευσεων και στραγγισεων
ΕΛΟΤ 1169 Μερος 1 - Γενικες μεθοδοι δοκιμων
Μερος 2- Προδιαγραφες PVC - U
Μερος 3- Προδιαγραφες PE - MD και PH-HD

και ακομα
 ISO TC 138 SC1/W63 : Light weight pipes and fittings for buried sewerage and
drainage systems.
 Part 3 : PE-MD and PE-HD Specifications
 DIN 4279 ως προς τις δοκιμες πιεσης στο εργοταξιο

 τα ISO 7473, 7474, 9971, 9969 και DIN 8061, 16961, 53735 και ASTM F794, F894

 Για τις συνδεσεις με φλαντζες το ΙSΟ 3363/73 και για του ελαστικους δακτυλιους το DIN
4060 (Part 1) και οι κανονισμοι και προτυπα που αναφερονται στην Τ.Π. των
τσιμεντοσωληνων.

2. Υλικά

2.1. Σωληνες

Συμφωνα με τa ισχυοντα προτυπα που προαναφερθηκαν.

2.2 Αμμος

Η άμμος θα προερχεται από κατάλληλη πηγή λήψεως που θα εγκριθεί από την Υπηρεσια, θα
αποτελείται δε από σκληρούς ανθεκτικούς κόκκους χωρίς να περιέχει φυτικά, βώλους
αργίλου ή άλλα ακατάλληλα υλικά. Η κοκομετρική διαβάθμιση θα πρέπει να είναι καλή
οπως περιγραφεται στην Τ.Π. των επιχωσεων.

2.3 Σκυροδεμα

Το σκυροδεμα εγκιβωτισμου θα ικανοποιει τις απαιτησεις της αντιστοιχης Τ.Π. θα ειναι δε


κατηγοριας C 12 / 15 (Β 160 ).
3. Εργασίες για εκτέλεση

3.1. Φάσεις εργασιας

Οι προβλεπόμενες φάσεις εργασίας , για την κατασκευή του μονίμου υπόγειου δικτύου,
είναι συνοπτικά οι παρακάτω:

α. Προμήθεια των σωλήνων και ειδικών τεμαχίων συνδέσμων καθώς και κάθε είδους
δοκιμασίες στο εργοστάσιο.

β. Οι διάφορες φορτοεκφορτώσεις και μεταφορές μέχρι τον τόπο του εργου.

γ. Η τοποθέτηση των σωλήνων μέσα στα ορύγματα, ο εγκιβωτισμος τους καθως και οι κάθε
είδους δοκιμασίες παραλαβής.

3.2. Εκτελεση εργασιων

Ολες οι παραπάνω εργασιες θα εκτελεσθούν με κάθε δυνατή επιμελεια και σύμφωνα με αυτά
που καθοριζονται στη συνέχεια αυτής της προδιαγραφής.

3.3. Εκσκαφή - Επίχωση του ορύγματος

Η εκσκαφή και επίχωση του ορύγματος θα γίνει σύμφωνα με τις αντίστοιχες


προδιαγραφές.

4. Σωλήνες και ειδικά τεμάχια απο σκληρό PVC

Οι σωλήνες που θα χρησιμοποιηθούν, οι σύνδεσμοί τους και τα ειδικά τεμάχια, θα


ανταποκρίνονται πλήρως προς τις απαιτήσεις των προηγουμενων παραγράφων .

Τα τυπικά ωφέλιμα μήκη είναι σωλήνες 6,0 μ.

Εντός των κατοικημένων περιοχών, όπου πρόκειται να γίνει απ'ευθείας σύνδεση των
ιδιωτικών αποχετεύσεων με τον αγωγό αποχέτευσης και σύμφωνα με την σύμφωνη γνώμη
της Υπηρεσιας στα σημεια σύνδεσης των σωλήνων του αγωγού, τοποθετειται ειδικό τεμαχιο
υπονόμων απο PVC. Αυτό αποτελειται απο "ταυ" η "ημιταύ" (DEA) γωνίας 90 μοιρών η
"σαμαρι με μουφα" και διαμέτρου διακλάδωσης 160 χλσ. Οπου δεν πραγματοποιείται
απ'ευθειας σύνδεση με την ιδιωτική αποχέτευση υποχρεούται ο ανάδοχος να τοποθετήσει
πώμα απο PVC (DM) για να προφυλάξει τον αγωγό αποχέτευσης απο την διεισδυση
χωμάτων και ξένων σωμάτων.Το πωμα επιμετραται ανα τεμάχιο.

5.Ποιοτικος έλεγχος των σωλήνων απο PVC και των συνδέσεών τους.

Ο ποιοτικός έλεγχος των σωλήνων, ειδικών τεμαχίων θα διενεργείται σύμφωνα με τα


οριζόμενα στα ισχυοντα προτυπα με μεριμνα και δαπάνη του Αναδόχου. Οι δοκιμασίες
αντοχής των υλικών θα εκτελεσθούν στο εργοστάσιο παραγωγής ή σε εργοστήριο της
εγκρισεως του Εργοδότου.

Απο κάθε διάμετρο αγωγού και απο κάθε είδος ειδικού τεμαχιου θα επιλέγονται τρεις (3)
τουλάχιστον σωλήνες ή τεμάχια απο τα οποία θα αποκόπτονται τρια (3) τουλάχιστο δοκίμια
για την διεξαγωγή των ελεγχων που θα διατάξει η επιβλέπουσα Υπηρεσία. Το ίδιο θα
επαναλαμβάνεται σε κάθε νεα μερίδα (παρτίδα) σωλήνων ή τεμαχίων. Μια μερίδα μπορει να
περιλαμβάνει τεμάχια μονο της ίδιας διαμέτρου, σαν ελάχιστο μεγεθος μερίδας καθορίζονται
200 τεμάχια.

Επισης για κάθε διάμετρο συνδεσμων και για κάθε χιλιάδα συνδέσμων θα επιλέγονται δυο
(2) τουλάχιστον σύνδεσμοι για την διεξαγωγή των ελέγχων.

Το εργαστήριο εκλογής του Εργοδότη, μετά την δοκιμασία του υλικού διδει σχετικό
πιστοποιητικό, χωρίς το οποίο δεν ειναι δυνατή η τελική αποδοχή τους απο τον εργοδότη. Σε
περίπτωση κατά την οποία απο το πιστοποιητικό ελέγχου του εργαστηρίου προκύπτει ότι ένα
ή περισσότερα δοκίμια μιας μερίδας σωλήνων ή συνδέσμων ή ειδικών τεμαχίων δεν είναι
ικανοποιητικά, ενεργειται ποιοτικός έλεγχος της ίδιας μεριδας σωλήνων ή συνδεσμων κλπ.,
με την ίδια διαδικασία αλλά σε διπλάσιο αριθμό δοκιμίων. Αν κατά τον δεύτερο αυτό έλεγχο
αστοχήσει και ένα μονο δοκιμιο, τότε ολόκληρη η αντιστοιχη μερίδα απορρίπτεται οριστικά.

Οι πασης φύσεως δαπανες για τον ποιοτικό έλεγχο και παραλαβή των σωλήνων και
συνδέσμων βαρύνουν τον Ανάδοχο.Στις δαπάνες αυτές η αξία των σωλήνων και γενικά των
δοκιμίων, τα απαιτούμενα ειδικά εξαρτήματα για την εκτέλεση των δοκιμων στα
εργαστηρια,η αξία των συνδέσμων και ε ξαρτημάτων που καταστρέφονται κατά τις δοκιμες,
τα έξοδα ληψης, συσκευασίας και επισήμανσης των δοκιμίων και κάθε δαπάνη που
χρειάζεται για την συμφωνα με την προδιαγραφή αυτή, ποιοτική παραλαβή των σωληνων,
των συνδέσμων και εξαρτημάτων τους οπως και τα δικαιώματα των εργαστηρίων για τις
εκτελούμενες δοκιμες, τα οποία καταβάλλονται απ'ευθειας απο τον Ανάδοχο. Στον
Εργοδότη, προσκομίζονται οι σχετικες αποδείξεις εξόφλησης του εργαστηριακού ελέγχου
κατά την τελική εκκαθάριση των λογαριασμών του έργου.

6. Μεταφορά - Αποθήκευση

Τα φορτηγά αυτοκίνητα που χρησιμοποιούνται για την μεταφορα των σωλήνων πρεπει να
έχουν καρότσα με λειες επιφάνειες, χωρίς αιχμηρά σημεία, που θα τραυματισουν τους
σωλήνες.

Για καλυτερη μεταφορά πρέπει να τοποθετούνται ξύλινες σανίδες στο δάπεδο και στις
πλευρές του αυτοκινήτου.

Οι σωλήνες δεν πρέπει να προεξέχουν ελευθεροι απο την καρότσα του φορτηγού και πρέπει
να τοποθετούνται στο αυτοκίνητο σε στρώσεις με τις μουφες εναλλάξ.Οι σωλήνες και τα
ειδικά τεμάχια πρεπει να στηρίζονται κατα τέτοιο τρόπο , ώστε να αποφευγεται η κάμψη και
η παραμόρφωσή τους.

Κατά την διάρκεια της φόρτωσης της εκφόρτωσης και της μεταφοράς τους στο χώρο
αποθήκευσης απαγορευεται να σύρονται επι του εδάφους ή επι του δαπέδου του φορτηγου.

Η αποθήκευση των σωλήνων μπορεί να γινεται στο ύπαιθρο. Για την καλή τους όμως
κατάσταση πρέπει να ληφθούν οι εξής προφυλάξεις.

α. Οι σωλήνες πρέπει να αποθηκεύονται σε έδαφος επιπεδο χωρίς πέτρες και αιχμηρα


αντικείμενα.
β. Οι σωλήνες πρέπει να βρίσκονται σε επαφη σε όλο το μηκος με τις μούφες ελευθερες
(στρώσεις μετις μούφες εναλλάξ). Εάν αυτό είναι αδύνατο, τότε να τοποθετούνται κάτω απο
τους σωλήνες ξύλινοι δοκοί πλάτους τουλάχιστον 50 μ.μ. και σε αποσταση όχι μεγαλυτερη απο
2 μ. μεταξύ τους.

Σωλήνες διαφορετικων διαμέτρων πρέπει να αποθηκεύονται χωριστά ή εάν αυτό ειναι


αδύνατο ή μεγαλυτερη διαμετρος να τοποθετείται στην αρχή.

Η αποθήκευση στο ύπαιθρο για μεγάλο διάστημα απαιτει προφύλαξη των σωλήνων απο τις
ηλιακές ακτινοβολίας. Επίσης δεν πρεπει να έρχονται οι ελαστικοί δακτύλιοι σε επαφή με
λίπη (γράσσα) , έλαια.

Καλό θα είναι όταν η θερμοκρασια του περιβάλλοντος είναι χαμηλότερη απο τους 0 βαθμ. C
να αποφεύγονται τα απότομα κτυπηματα στους σωλήνες.

7. Κατασκευή του αγωγού απο PVC

Οι εργασίες εκσκαφής των ορυγματων για την τοποθέτηση του αγωγού θα εκτελεσθούν
σύμφωνα με την αντίστοιχη προδιαγραφή.Ολοι οι αγωγοί θα τοποθετηθουν επακριβώς
οριζοντιογραφικά και υψομετρικά στις θεσεις που φαίνονται στα σχέδια της μελέτης.

Ο πυθμένας της τάφρου πρέπει να είναι επίπεδος χωρίς πετρες και άλλα αιχμηρά
αντικειμενα.

Στη συνέχεια δημιουργείται η κοιτοστρωση απο στρώμα αμμου πάχους 10 εκατοστών η απο
σκυροδεμα παχους 10 εκατοστων και κατόπιν τοποθετούνται οι σωλήνες.

Η επιφανεια εδρασης θα ελεγχεται σχολαστικα ως προς την ομοιομορφια της επιφανειας και
τα υψομετρα.

Στην περιπτωση που για οποιοδηποτε λογο εχει υποστεί βλαβη η κοιτοστρωση, πρεπει να
καθαιρειται και να ανακατασκευάζεται. Οι σωλήνες και τα ειδικά τεμάχια πρέπει να
εφαρμοζουν καλά στο στρώμα της αμμου. Η προσέγγιση των σωλήνων στις τάφρους πρέπει
να γίνεται με μεγάλη προσοχή και επιμελεια χωρίς χτυπήματα και σύρσιμο,ώστε να
αποφύγουμε την οποιαδήποτε φθορά ή μείωση της αντοχής τους.

Αρχικά θα τοποθετηθούν κατά μηκος του χείλους της τάφρου θα επιθεωρηθούν με προσοχή
για εξακριβωση πιθανόν βλαβών κατά τη μεταφορά τους, θα καθαριστουν με επιμελεια απο
κάθε τυχόν ξένη ουσία, ιδιαίτερα στα ακρα όπου γίνεται και η σύνδεση

Οι σωληνες δεν πρέπει κατά την εγκατάσταση να κάμπτονται συγχρόνως κατά την οριζόντια
και την κατακόρυφη έννοια για τη δημιουργία της καμπυλης, παρά μονο οριζόντια ή
κατακόρυφα .

Για μεγαλυτερες διαμετρους ή για αλλαγές διεύθυνσης μεγαλυτερης γωνίας απο την
επιτρεπόμενη επιβάλλεται η χρησιμοποίηση προκατασκευασμένων καμπυλων.

Η κατασκευή των αγωγών θα αρχίζει απο το χαμηλότερο σημειο προς το υψηλότερο. Οι


σωλήνες απο σκληρό PVC εδράζονται πάνω σε βάση απο άμμο παχους τουλαχιστον 10 εκ.
Πριν απο την διάστρωση της άμμου ο πυθμένας του ορύγματος θα διαβρέχεται καλά.
Η προσέγγιση στην τάφρο των σωλήνων συνδέσμων και ειδικών τεμαχίων πρέπει ν
εκτελειται με μεγάλη προσοχή και επιμέλεια, με ειδικευμένο προσωπικό, για αποφυγή
φθορών των σωλήνων ή μειωση της αντοχής των λόγω κρούσεων.

Ο Ανάδοχος είναι υπεύθυνος για κάθε ζημιά που θα προκύπτει. Οι σύνδεσμοι με τους
ελαστικούς δακτυλίους πρέπει να είναι αποθηκευμένοι σε κλειστό χώρο μέχρι την ημερα της
χρησιμοποιήσεώς τους.

Οι ελαστικοί δακτύλιοι πρεπει να παραμενουν μέσα στους σάκκους ή κιβώτια που ήταν
συσκευασμένοι κατά την προμηθειά τους. Πρέπει να προστατεύονται απο το ηλιακό φως ,
απο ελαια, λίπη, πηγές θερμοτητας κλπ. Οι σωλήνες και οι σύνδεσμοι κατεβάζονται με
προσοχή στο ορυγμα ανάλογα με το βάρος τους και το βάθος του ορυγματος είτε με τα χέρια
είτε με μηχανικά μεσα. Εάν το βαθος ξεπερνάει τα 2,0 μετρα η καταβίβασή τους θα γίνεται
με τη βοήθεια σχοινιών ή μηχανικών μεσων Η σύνδεση των σωλήνων θα εκτελεσθεί με
συνδέσμους μετά ελαστικού δακτυλίου.

Για να γίνει σωστη η σύνδεση με μουφα και λάστιχο πρεπει να γίνουν με προσοχή τα
παρακάτω:

 Καθαρίζεται με επιμέλεια η εσωτερική επιφάνεια του συνδέσμου μουφας και η εξωτερική


επιφάνεια του ευθύγραμμου άκρου. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στον καθαρισμό της
υποδοχής του λάστιχου.

 Τοποθετειται το λαστιχο στην υποδοχή και στρώνεται καλα γύρω-γύρω ώστε να πάρει τη
σωστη θέση . Το χοντρό μέρος του λάστιχου μπαίνει προς το μεσα μέρος της υποδοχής.

 Λιπαίνεται η επιφάνεια του λάστιχου και το ευθύγραμμο άκρο του σωληνα με κάποιο
ουδέτερο λιπαντικό (υγρό σαπούνι κλπ, προσοχή ποτε λιπανση με γράσσο ή ορυκτέλαιο ,
ποτέ λίπανση της υποδοχής του λάστιχου).

 Ευθυγραμμιζονται οι δυο σωληνες και σπρώχνεται το ευθύγραμμο άκρο μεσα στη μούφα
ώσπου να τερματισει.

 Αφού τερματισει ο σωλήνας μέσα στη μουφα, τραβιέται πάλι πισω, κατά 20 περίπου
χιλιοστα, για να υπάρχει αέρας για τις συστολές -διαστολές της σωλήνωσης. Στους μεγάλης
διαμέτρου σωλήνες, που δεν ειναι εύκολο το τράβηγμα προς τα εξω, σημειώνεται πριν απο
τη συνδεση πάνω στο ευθύγραμμο άκρο το βάθος που πρεπει να μπει ο σωλήνας, ώστε να
αφήσει τον κατάλληλο αέρα.

Η κατευθεια σύνδεση των σωλήνων απο PVC δεν είναι δυνατό να πετυχει γιατι η λεια
εξωτερική τους επιφάνεια δεν προσδιδει συνοχή με τσιμεντοκονιάματα ή μπετόν.Ο
σύνδεσμος φρεατίων φέρει εσωτερικά υποδοχή όπου τοποθετείται ο ελαστικός δακτύλιος
στεγανότητας των πλαστικών σωλήνων.

Η Υπηρεσία έχει το δικαίωμα να διατάξει την αποσυνδεση συνδεσεων για να πιστοποιήσει


το κανονικό της εκτέλεσης της εργασιας αυτής. Σε περιπτωση που διαπιστωθεί ότι η σύνδεση
έγινε καλά θα πληρωθεί στον Ανάδοχο ή δαπάνη της νέας σύνδεσης με νεα τιμή.
Διαφορετικα αυτή θα βαρύνει τον Ανάδοχο. Το κόψιμο των σωλήνων πρεπει να εκτελείται
με σιδηροπρίονο χειροκίνητο ή μηχανοκίνητο. Η χρήση κοπίδος απαγορεύεται.
Η κοπή θα εκτελείται πάντοτε κάθετα στον αξονα με τη βοήθεια οδηγού. Θα γίνεται
φρεζάρισμα του άκρου του σωληνα κατά γωνια 15 μοιρών με χοντρη λίμα ή ράσπα . θα
απομακρύνονται τα γρέζια με λεπίδα.

Κατά την διαρκεια των διακοπών της εργασίας και ιδιαίτερα την νύχτα, το στομιο του
τελευταίου σωλήνα που τοποθετήθηκε θα φρασσεται με ειδικο πώμα ώστε να μην είναι
δυνατή η διείσδυση χωμάτων, ξένων σωμάτων, ομβρίων υδάτων ή μικρών ζώων, μέσα στον
σωληνα.

Κατά την εκσκαφη του πυθμένα του ορυγματος ή του υποστρώματος πρέπει στις θεσεις των
συνδέσεων να αφήνονται φωλιές οι οποίες θα πληρουνται κατά την συνδεση και δοκιμή των
σωλήνων.

8. Eγκιβωτισμος σωληνων

Ο εγκιβωτισμος των σωληνων των σειρων 41 και 51 γινεται με αμμο και των σειρων 81,127
σε σκυροδεμα.

8.1 Εγκιβωτισμος με αμμο

Μετά την τοποθέτηση των αγωγών πληρούται το όρυγμα με άμμο καλής κοκκομετρικής
διαβαθμίσεως μέχρι ύψους D/2 περίπου.Η άμμος ωθείται με εργαλεία χειρός ούτως ώστε να
περιβάλλει ικανοποιητικά το κατω κέλυφος του αγωγού στη συνέχεια δε διαστρώνεται με
ειδικούς κοπάνους. Είναι επιθυμητό η διάστρωση αυτή να γίνεται και από τις δυο μεριές του
σωλήνα ώστε να αποφευχθούν φθορές και μετακινήσεις του αγωγού. Πρέπει λοιπόν να δοθεί
ιδιαίτερη προσοχή στη μορφή των κοπάνων (κατάλληλο σχήμα,στρογγυλευμένες ακμές κλπ.)

Μετά τη διάστρωση αυτη επιχώνεται μερικώς το όρυγμα σε ύψος 30 εκ. πάνω από την στεψη
των σωλήνων με το ίδιο λεπτόκοκκο υλικό. Η στρώση αυτη καταλαμβάνει το κεντρικό
τμήμα του αγωγού ενώ αφήνει ελεύθερη την περιοχή των συνδεσεων και διαστρώνεται
επίσης με ιδιαίτερη προσοχή,καταβάλλεται δε κάθε προσπάθεια, ούτως ώστε να μην
συμπυκνωθεί η πάνω από τον σωλήνα επιφάνεια.

Μετα την επιτυχη εκτελεση των δοκιμων στεγανοτητας γεμίζεται η ταφρος πρώτα με άμμο
και συμπιεζεται πολύ καλά κυρίως στα πλευρά του αγωγου κατά τρόπο ώστε να έχει βαθμο
συμπυκνώσεως κατά PROCTOR 95% και σχετική υγρασια 40%.Το συμπιεσμενο στρωμα
της αμμου θα εχει ελαχιστο παχος 30 εκατοστά πάνω απο το σωλήνα. Κατόπιν ο Ανάδοχος
θα προβεί στην επιχωση των τάφρων, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην αντίστοιχη
Τεχνικη Προδιαγραφή.τα τευχη και σχεδια της μελετης. Η ολη εργασια πρεπει να γινει εν
ξηρω.

8.2 Εγκιβωτισμος με σκυροδεμα

Μετά την τοποθέτηση των αγωγών πληρούται το όρυγμα με σκυροδεμα οπως στα συμβατικα
τευχη και τα σχεδια της μελετης προβλεπεται.Το σκυροδεμα θα δουλευτει καλα απο κατω
και γυρω απο τον σωληνα και θα ειναι σε πληρη επαφη με την κατω πλευρα .Η επανω
επιφανεια του σκυροδεματος θα εξομαλυνθει με φτυαρι και θα φτανει ομαλα μεχρι τις
πλευρες του ορυγματος.
Ο Αναδοχος πρεπει να παρει ολες τις απαραιτητες προφυλαξεις για να εξασφαλιστει οτι οι
σωληνες δεν θα μετακινηθουν κατα την σκυροδετηση η οποια οπου ειναι τουτο δυνατον θα
γινεται με δονηση.

Ο εγκιβωτισμος αρχικα καταλαμβάνει το κεντρικό τμήμα του αγωγού ενώ αφήνει ελεύθερη
την περιοχή των συνδεσεων. Μετα την επιτυχη εκτελεση των δοκιμων στεγανοτητας
ολοκληρωνεται ο εγκιβωτισμος και η επιχωση των τάφρων,σύμφωνα με τα προβλεπόμενα
στην αντίστοιχη Τεχνικη Προδιαγραφή.τα τευχη και σχεδια της μελετης.

9. Δοκιμες των αγωγών απο PVC.

Γενικα ισχυουν τα οριζομενα στην σχετικη Τ.Π.

10. Ελικοειδεις σωληνες απο PVC.

Οι ελικοειδεις σωληνες θα είναι συμφωνοι με τις προδιαγραφες που αναφερονται στην


παρουσα Τ.Π. Η συνδεση τους θα γινεται με μεταλλικο δακτυλιο ανοξειδωτο και ελαστικο
δακτυλιο.

11. Επιμέτρηση και πληρωμη

Η επιμετρηση των σωλήνων από σκληρό PVC , θα γίνεται ξεχωριστά για κάθε διάμετρο ,
με βαση τα τρέχοντα μέτρα (αξονικό μήκος) της σωλήνωσης. Το μήκος μετράται μεταξύ των
εξωτερικών επιφανειών των φρεατίων επισκεψης.

Η πληρωμή των αγωγών υπονόμων από σκληρό PVC , θα γίνεται με βάση τα επιμετρηθέντα
ολικά μήκη από κάθε προβλεπόμενη διάμετρο αγωγών και τις αντίστοιχες συμβατικές τιμές
του Τιμολογίου.
Στις παραπάνω τιμές μονάδας περιλαμβάνονται οι σχετικες εργασιες που απαιτούνται για την
πλήρη και έντεχνη κατά τα ανωτέρω και κατά τα λοιπά συμβατικά τεύχη και σχέδια της
μελέτης, εκτέλεση των σχετικών εργασιών.

Αυτες ενδεικτικα αλλά όχι περιοριστικά ειναι οι εργασιες για:

 την προμήθεια και την φθορά των σωλήνων και των ειδικών τεμαχίων απο uPVC.

 την μεταφορά απο το εργοστάσιο ή την αποθήκη του προμηθευτή στην θέση τοποθέτησης.

 την τοποθέτηση και σύνδεση των σωλήνων και των πάσης φύσης ειδικών τεμαχίων.

 τις εργασίες και τα υλικά για την διέλευση των σωλήνων απο τα τεχνικά έργα (οι ξυλότυποι
για την διαμόρφωση των ανοιγμάτων διέλευσης, οι ξυλότυποι και το δευτερογενές
σκυρόδεμα (Β160) για την ενσωμάτωση του σωλήνα στην κατασκευή κλπ.). Δεν
περιλαμβάνονται στις τιμές η προμήθεια και μεταφορά των χυτοσιδηρών σωλήνων που
εγκιβωτίζονται στο σκυρόδεμα οι οποίοι αμοίβονται με ιδιαίτερο Αρθρο.

 Τους ελεγχους και τις δοκιμές καθε ειδους των σωλήνων.

 την προμηθεια της αμμου ορυχειου και τον εγκιβωτισμο του αγωγου συμφωνα με τα
περιγραφομενα στην παρουσα Τ.Π.
Κάθε δε τιμή και πληρωμή αποτελουν την πλήρη αποζημίωση του αναδόχου για την
παροχή όλων των μηχανημάτων , μεταφορικών μέσων , εγκαταστάσεων , εφοδίων , υλικών
και εργασίας για την πλήρη και έντεχνη κατασκευή του έργου , σύμφωνα με τα
αναφερόμενα στην Τ.Π. αυτή.
Τ.Π. 20 ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΩΛΗΝΩΝ ΠΟΛΥΑΙΘΥΛΕΝΙΟΥ
ΥΨΗΛΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΗPDE) , ΓΙΑ ΔΙΚΤΥΑ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ

1. Γενικά

Η παρουσα Τ.Π. αφορα τους σωληνες πολυαιθυλενίου υψηλης πυκνοτητας για την
κατασκευη αγωγων αποχετευσης με βαρυτητα και τα εξαρτηματα και ειδικα τεμαχια που θα
τοποθετηθουν στην σωληνογραμμη.

Αναφερεται επισης στους ελικοειδεις σωληνες μεγάλης διαμετρου από HDPE.

H σειρα των σωληνων που θα χρησιμοποιηθουν προκυπτει από τον στατικο υπολογισμο
ωστε να αναλαμβανει με ασφαλεια τα προβλεπομμενα φορτια.

Η παρουσα Τ.Π. συμπληρωνεται για οσα σημεια δεν αναφερονται σε αυτην από την
Τεχνικη Προδιαγραφη "ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΩΛΗΝΩΝ
ΠΟΛΥΑΙΘΥΛΕΝΙΟΥ και ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΩΝ ΡΕ ΥΨΗΛΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΗPDE), ΠΙΕΣΗΣ
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 10 atm"

2. Ισχύουσες Προδιαγραφες

 DIN 19537 " Ηigh Density Polyethylene (HDPE) pipes and fittings for drains and
sewers"
 Part 1 : Dimensions
 Part 2 : Tecnical delivery conditions
 DIN 8074 ως προς τις διαστασεις και ανοχες
 DIN 8075 " Ηigh Density Polyethylene (PE-HD) pipes; Chemical resistance of
pipes and fittings
 DIN 16934 ως προς την χημικη αντισταση
 DIN 16932 ως προς την μεθοδο και τις απαιτησεις της αυτογενους συγκολλησης
 ΕΛΟΤ 1169 Σωληνες μικρου βαρους και εξαρτηματα για αγωγους υπογειων
αποχετευσεων και στραγγισεων
 Μερος 1 :Γενικοι μεθοδοι δοκιμων
 Μερος 2 :Προδιαγραφες PE-MD και PE-HD
 ISO TC 138 SC1/W63 : Light weight pipes and fittings for buried sewerage and
drainage systems.
 Part 3 : PE-MD and PE-HD Specifications
 DIN 4279 ως προς τις δοκιμες πιεσης στο εργοταξιο

 και ακομα τα ISO 7473, 7474, 9971, 9969 και DIN 8061, 16961, 53735, 53455,
53479, 53452,53453,53482, 53505 και ASTM F794, F894 και D696

Για τις συνδεσεις με φλαντζες το ΙSΟ 3363/73 και για του ελαστικους δακτυλιους το DIN 4060
(Part 1) και οι κανονισμοι και προτυπα που αναφερονται στην Τ.Π. των τσιμεντοσωληνων.

Είναι δυνατον ο Αναδοχος να προτεινει αλλους κανονισμους ή Προτυπα χωρων μελων της
Ε.Ε. και να τους υποβαλλει για εγκριση στην Υπηρεσια.
3. Σωλήνες

3.1. Χαρακτηριστικά σωλήνων

Οι σωλήνες θα είναι μαυρου χρώματος και θα κατασκευαστούν όσον αφορά τις διαστάσεις
κατά DIN8074. Θα παραγονται από ανεγνωρισμενους κατασκευαστες

3.2 Μηκος σωληνων

Τα μήκη των ευθύγραμμων σωλήνων θα είναι 6 έως 12 μ. για ευθύγραμμους σωλήνες.

3.3. Σημανση σωληνων

Η σημανση του σωληνα θα είναι συμφωνη με τα αναφερομενα στο DIN 8074.

Εαν υπαρχει δυνατοτητα θα αναγραφεται επισης :

ΔΕΥΑ...... ΣΩΛΗΝΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ

8. Ελικοειδεις σωληνες

Οι ελικοειδεις σωληνες θα είναι συμφωνοι με τις προδιαγραφες που αναφερονται στην


παρουσα Τ.Π. Η συνδεση τους θα γινεται ειτε με αυτογενη συγκολληση ειτε με μεταλλικο
δακτυλιο ανοξειδωτο και ελαστικο δακτυλιο κατα την απολυτη κριση της Υπηρεσιας.

Στην περιπτωση αυτογενους συγκόλλησης οι σωληνες θα πρεπει οπωσδηποτε στο


εργοστασιο να γεμιζονται στα ακρα τους με ιδιο υλικο ωστε να μην υπαρχουν κενα για την
επιτυχια της συγκολλησης. Η συγκολληση θα γινεται συμφωνα με τα αναφερομενα στην
Τεχνικη Προδιαγραφη "ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΩΛΗΝΩΝ
ΠΟΛΥΑΙΘΥΛΕΝΙΟΥ και ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΩΝ ΡΕ ΥΨΗΛΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΗPDE), ΠΙΕΣΗΣ
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 10 atm"

9. Ελεγχοι - δοκιμες

Ισχυουν τα αναφερομενα στην Τεχνικη Προδιαγραφη "ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ


ΣΩΛΗΝΩΝ ΠΟΛΥΑΙΘΥΛΕΝΙΟΥ και ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΩΝ ΡΕ ΥΨΗΛΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ
(ΗPDE), ΠΙΕΣΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 10 atm" με την διαφορα οτι η πίεση δοκιμής θα ανέλθει
τουλάχιστον στε 0,50 ατμ.

Επισης καθε ελεγχος που προβλεπεται από τις Προδιαγραφες της παραγραφου 2.

10. Επιμετρηση - πληρωμη

Η επιμετρηση των σωληνων για καθε διαμετρο γινεται με βαση το πραγματικο μηκος
(αξονικο μηκος) της σωληνογραμμης και η πληρωμη συμφωνα με το σχετικο αρθρο του
Τιμολογιου .
Τ.Π. 21 ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΩΛΗΝΩΝ ΠΟΛΥΑΙΘΥΛΕΝΙΟΥ
και ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΩΝ ΡΕ ΥΨΗΛΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΗPDE) , ΠΙΕΣΗΣ
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 10 atm

1. Γενικά

Οι αγωγοί πολυαιθυλενίου που θα κατασκευαστούν θα αντέχουν σε πιέσεις λειτουργίας με


νερό μέχρι τα 10 bar (ΡΝ10).

Σαν ελάχιστη απαίτηση σε αντοχή στην εσωτερική πίεση και στον χρόνο είναι : 50 χρόνια
ζωής στους 20οC. (5 ΜΡA χ 1.6) = 8 ΜΡΑ τάση σ στα τοιχώματα του αγωγού).
Ο καθορισμός των διαστάσεων θα γίνει με βάση την κατηγορία SDR11-S5.

2. Iσχύουσες Προδιαγραφες

 DIN 8074 ως προς τις διαστασεις και ανοχες


 DIN 8075 ως προς τις γενικες απαιτησεις και τον ελεγχο ποιοτητας
 DIN 16934 ως προς την χημικη αντισταση
 DIN 16932 ως προς την μεθοδο και τις απαιτησεις της αυτογενους συγκολλησης
 DIN 4279 ως προς τις δοκιμες πιεσης στο εργοταξιο
 ΙSΟ 3363/73 Για τις συνδεσεις με φλαντζες

3. Σωλήνες

3.1. Χαρακτηριστικά σωλήνων

Οι σωλήνες θα είναι μαυρου χρώματος και θα κατασκευαστούν όσον αφορά τις διαστάσεις
κατά DIN8074. Θα παραγονται από ανεγνωρισμενους κατασκευαστες.

3.2. Μακροσκοπικοι ελεγχοι σωλήνων

Mπορει μετα από απαιτηση της Υπηρεσιας και με φροντιδα, ευθυνη και δαπανες του
Αναδοχου να γίνουν οι προβλεπόμενες δοκιμές από το DIN8075.

Επισης :

α. Θα εξετασθούν τα άκρα, οι τομές των οποίων πρέπει να είναι κάθετες στον σωλήνα.

β. Θα ελέγχεται οπτικά στο φως όλη η παραγόμενη ποσότητα σωλήνων. Οι σωλήνες πρέπει να
είναι ελεύθεροι φυσαλίδων, κενών ή ανομοιογενειών. Το χρώμα τους πρέπει να είναι
ομοιόμορφο σε όλο το μήκος.Επίσης η επιφάνεια των σωλήνων πρέπει να είναι λεία εσωτερικά
και εξωτερικά χωρίς αυλακώσεις και εσοχές ή εξοχές.

γ. Θα ελεγχθούν οι διαστάσεις και οι επιτρεπόμενες ανοχές, που προβλέπεται από το DIN


8074, με βάση τον τρόπο που καθορίζεται στο DIN 8074 (πιν. 1).

δ. Θα ελέγχεται επίσης και η ovalite των σωλήνων με τους εξής περιορισμούς :


- Για σωλήνες σε κουλούρα Max D = 1.06 Dor
- Για ευθύγραμμους σωλήνες Max D = 1.02 Dor όπου Dor = ονομαστική διάμετρος.

Τέτοιοι έλεγχοι (μακροσκοπικοί και έλεγχοι διαστάσεων) θα γίνονται κάθε φορά που υπάρχει
ένδειξη ή υποψία απόκλισης.

Παραχθέντες σωλήνες που παρουσιάζουν αποκλίσεις από τα προβλεπόμενα στο DIN8074


και σε περίπτωση αποτυχίας από τους παραπάνω ελέγχους, θα απορρίπτεται όλη η μέχρι
εκείνη τη στιγμή παραχθείσα ποσότητα σωλήνων της ίδιας διαμέτρου.

3.3 Μηκος σωληνων

Τα μήκη των ευθύγραμμων σωλήνων θα είναι 6 έως 12 μ. για ευθύγραμμους σωλήνες, και 50
έως 100μ. για τους σωλήνες σε ρολό.

3.4. Συσκευασια σωληνων

Οι σωλήνες κατά την μεταφορά, τοποθέτηση και αποθήκευση θα είναι ταπωμένοι με τάπες
αρσενικές από LDPE και θα είναι συσκευασμένοι (1μ. Χ 1μ. Χ το μήκος) κατά τέτοιο τρόπο
που να μπορούν να αποθηκεύονται καθ’ ύψος.

Στην περίπτωση που οι αγωγοί βρίσκονται σε κουλούρες τότε η εσωτερική διάμετρος θα


ισούται με την ονομαστική διάμετρο επί 20 φορές.

3.5. Σημανση σωληνων

Η σημανση του σωληνα θα είναι συμφωνη με τα αναφερομενα στο DIN 8074.

Εαν υπαρχει δυνατοτητα θα αναγραφεται επισης :

ΔΕΥΑ........ ΚΑΤΑΘΛΙΠΤΙΚΟΣ ΣΩΛΗΝΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ

3.6. Τραχυτητα

Η τραχυτητα στην εσωτερικη επιφανεια δεν πρεπει να είναι μεγαλυτερη από 0,05 χλστ. , και
θα μετραται καθετα στον διαμηκη αξονα του αγωγου. Σε περιπτωση αποκλισης ανω του
50% προς τα πανω δηλαδη εαν η τραχυτητα βρεθει μεγαλυτερη των 0,075 χλστ., τοτε οι
σωληνες απορριπτονται.

4. Ειδικα τεμαχια, εξαρτηματα κλπ

Τα εξαρτήματα που θα χρησιμοποιηθούν, θα είναι από πολυαιθυλένιο (ΡΕ) χρώματος


μαύρου, θα είναι κατάλληλα για σύστημα αυτογενους συγκόλλησης και απολυτως
συνεργάσιμα με σωλήνα που θα φτιαχτεί με βάση την Τεχνική Προδιαγραφή για την
κατασκευή των σωλήνων ΡΕ.

Οι διαστάσεις, το πάχος τοιχώματος και οι ανοχές των εξαρτημάτων θα είναι τέτοιες ώστε να
εξασφαλίζεται η συνεργασιμότητα με τους σωλήνες, η καλή ποιότητα της συγκόλλησης
καθώς και η τήρηση μετά την συγκόλληση.
Η ΔΕΥΑ........ διατηρεί το δικαίωμα να κάνει δειγματοληπτικό έλεγχο των εξαρτημάτων με
τους ορους που αναφερονται παραπανω για τους σωληνες.

 Μπουλόνια, κοχλίες, περικόχλια κ.λ.π

Τα μπουλόνια που θα χρησιμοποιηθούν θα είναι από χάλυβα που θα έχει γαλβανισθεί με


εμβάπτιση εν θερμώ, σύμφωνα με το BS729 ή το αντίστοιχο DIN . Ομοίως όλα τα συναφή
εξαρτήματα θα είναι σύμφωνα με τα παραπάνω.
Οι κοχλίες και τα περικόχλια που χρησιμοποιούνται στις φλάντζες θα πρέπει να είναι
συμβατά κατ'αρχήν με το μητρικό τεμάχιο και να είναι ανθεκτικά στη διάβρωση που
προκαλεί το θαλάσσιο περιβάλλον.
Επίσης θα πρέπει να ληφθουν κατάλληλα μέτρα για την ευκολότερη τοποθέτηση και
εξαγωγή των κοχλιών, ιδιαίτερα εκεινων που προβλέπεται η χρήση τους κατά τη διάρκεια
της ζωής του έργου, δηλαδή στα σημεία επισκέψεως.

 Φλάντζες

Οι φλάντζες μπορεί να είναι συγκολλημένες στο σώμα του σωλήνα απο το εργοστάσιο
παραγωγής και να είναι απο το ίδιο υλικό ή ειδικό τεμάχιο στην άκρη του σωλήνα για την
συγκράτηση της φλάντζας.
Σ'αυτή την περίπτωση, θα γίνει χρήση φλαντζών από χάλυβα St 37 που έχει υποστεί
πλαστικοποίηση. Οι φλάντζες αυτές θα είναι γενικά σύμφωνες με τα DIN 16962/63.
Εναλλακτικά για φλάντζες κάτω απο ονομαστική διάμετρο 500 mm μπορεί να
χρησιμοποιηθούν φλάντζες από GRP.

5. Κατασκευη - εγκατασταση και συγκολληση σωληνων

Ο Ανάδοχος είναι υπεύθυνος για την εγκατάσταση των σωλήνων σύμφωνα με την
εγκεκριμένη χάραξη και επομένως είναι υποχρεωμένος να εξασφαλίσει όλα τα μηχανήματα,
προσωπικό και τα τοπογραφικά όργανα που απαιτούνται για την εκτέλεση των παραπάνω
εργασιών. Τα όργανα αυτά θα είναι και στη διάθεση της Υπηρεσίας όποτε ζητηθούν.
Εάν χρειασθεί θαλάσσιος εξοπλισμος και συνεργείο, ο Ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να το
διαθέσει μη δικαιούμενος καμμία πρόσθετη αποζημίωση γι'αυτό.

Οι συνδέσεις των σωλήνων θα γίνουν με θερμοσυγκολλήσεις , πλην των θέσεων που θα


απαιτηθούν για μελλοντική συντήρηση, όπου οι συνδέσεις θα γίνουν με φλάντζες.

Οι θερμοσυγκολλήσεις θα γίνουν από έμπειρο προσωπικό, σύμφωνα με τους κανόνες της


τεχνικής, όπως προκύπτουν απο διεθνώς αναγνωρισμένα προτυπα, όπως η προδιαγραφή του
Ολλανδικού Ινστιτούτου Συγκολλήσεων - N.I.L. "Προδιαγραφή για την σύνδεση πλαστικών
σωλήνων". Πάντως οι θερμοσυγκολλήσεις των σωλήνων HD-PE, θα πρέπει κατ'ελάχιστο να
πληρούν τις απαιτήσεις του γερμανικού προτύπου DIN 16932.
Οι θερμοσυγκολλήσεις θα γίνουν σε χώρο προστατευμένο από βροχή και ανέμους. Οι
συνδέσεις των τμημάτων των αγωγών που θα έχουν προκύψει από θερμοσυγκόλληση επί
μέρους σωλήνων θα γίνουν με φλάντζες, ώστε να εξασφαλίζεται η αντοχή και η ευκαμψία
του αγωγού σε όλο το μήκος του, τόσο κατά την κατασκευή, όσο και κατά τη λειτουργία του.
Οι φλάντζες και γενικά τα υλικά συνδέσεως θα είναι σύμφωνα με τις οικείες προδιαγραφές.

Η τοποθέτηση των αγωγών θα γίνει με απόλυτη ευθυγραμμία σε οριζοντιογραφία και


μηκοτομή μεταξύ δυο φρεατίων. Οπου η τοποθέτηση θα γίνει επάνω σε σκύρα, οι στρώσεις
των σκύρων θα έχει εξασφαλισθεί ότι θα είναι ανυποχώρητες. Η κατασκευή θα αρχίσει από
τα κατάντη προς τα ανάντη.
Η τοποθέτηση των αγωγών στο όρυγμα δεν θα γίνει προτού γίνει η επιθεώρηση της
επιφάνειας εδράσεως και εγκριθεί αυτή από την Επίβλεψη.

6. Δοκιμες - Ελεγχοι - Ποιοτικός έλεγχος

Ο Ανάδοχος είναι υπεύθυνος για την ποιότητα όλων ειδών που θα προμηθεύσει ή θα
κατασκευάσει , καθώς και για την ποιότητα του κατασκευαζομένου έργου.

Ολες ανεξαιρετως οι δοκιμές και οι ελεγχοι θα γίνουν με μέσα και δαπάνες του Αναδόχου,
και η αποκατάσταση της οποιασδήποτε τυχόν βλάβης ή η εκτέλεση οποιασδήποτε εργασίας
που θα απορρέει από μη ικανοποιητική δοκιμή θα γίνεται το ταχύτερο με ευθύνη και δαπάνες
του Αναδόχου. Ο Ανάδοχος μπορεί να εκτελέσει ορισμένες από τις δοκιμές σε ιδιωτικό
εργαστήριο της έγκρισης του Εργοδότη και να υποβάλει στον Εργοδότη τα σχετικά
πιστοποιητικά ελέγχου.

Το πρόγραμμα ποιοτικου ελεγχου περιλαμβάνει:

 Ελέγχους ποιότητας και επιθεώρηση των προμηθευτών και θα καλύπτει όλους τους
προτεινόμενους ελέγχους στα εργοστάσια των προμηθευτών , καθώς και τις διαδικασίες για
την εκτέλεση των ελέγχων αυτών.
 Ελέγχους ποιότητας και επιθεώρησης επι τόπου του έργου που θα καλύπτουν όλες τις
διαδικασίες ελέγχου, επιθεώρησης και δοκιμών κατά την κατασκευή των επί μέρους
τμημάτων του έργου.

Οι εκτελούμενοι έλεγχοι ποιότητας θα συνοψίζονται σε εκθέσεις ελέγχου ποιότητας σε


ειδικό έντυπο και θα υπογράφονται από τον Επιβλέποντα Μηχανικό και τον Ανάδοχο. Στις
εκθέσεις αυτές θα αναγράφονται λεπτομερώς οι περιπτώσεις ασυμφωνίας υλικών ή
εξοπλισμού ή τμημάτων έργων με τις Τεχνικές Προδιαγραφές και οι ενέργειες για ορθή
αποκατάσταση.

Δοκιμές στο εργοστασιο :

Οι σωλήνες από HD-PE θα υποβάλλονται σε ελέγχους στο εργοστασιο παραγωγής τους


σύμφωνα με τα πρότυπα DIN 8075 και DIN 4279. Οι δοκιμές περιλαμβάνουν κατ'ελαχιστον
(ενδεικτικα αλλα οχι περιοριστικα) :

α) συνεχή έλεγχο της συνεκτικότητας του υλικού με τροφοδοσία πεπιεσμένου αέρα στη
γραμμή που το πλαστικοποιημένο υλικό βγαίνει από το καλούπι του εξολκέα.
β) έλεγχο του ορίου ροής.
γ) έλεγχο θερμοκρασίας.
δ) έλεγχο πίεσης.
ε) έλεγχο επιμήκυνσης.

Δοκιμές στο εργοτάξιο:

Πριν την τοποθέτηση τμήματος αγωγού στο όρυγμα, θα ελέγχεται με δοκιμή πιέσεως για
αντοχη και στεγανοτητα κάθε αυτοτελές τμήμα του αγωγού που θα παράγεται με επι μέρους
θερμοσυγκολλημένους σωλήνες.
Για τον έλεγχο των συνδέσεων στις φλάντζες, θα γίνεται δοκιμη πιέσεως στον τοποθετημένο
αγωγό.
Η δοκιμή πιέσεως θα γίνεται πριν από την επίχωση και αφού ο αγωγός έχει εξασφαλισθεί
από μετακίνηση.
Η πίεση δοκιμής θα ανέλθει τουλάχιστον στο διπλάσιο της πιέσεως λειτουργίας. Δεν θα
γίνεται επιχωση παρά μονο ύστερα από την επιτυχή δοκιμή πιέσεως.

Οι εργοταξιακές δοκιμές για τους σωλήνες απο HD-PE θα είναι κατ'ελάχιστο αυτές που
ορίζονται στο γερμανικό πρότυπο DIN 4279.

Πριν από την παραλαβή του έργου από την Επιβλέπουσα Υπηρεσία, το όλο σύστημα των
αγωγών και των φρεατίων πρέπει να καθαριστεί ολοκληρωτικά με έκπλυση με βούρτσα,
σφαίρα ή άλλο κατάλληλο όργανο μέσα στους αγωγούς ή με οποιαδήποτε άλλη παραδεκτή
μέθοδο, ούτως ώστε οι αγωγοί να είναι εντελώς καθαροί και ελεύθεροι από εμπόδια . Πριν
από την παραλαβή, γίνεται επιθεώρηση των αγωγών από πάσης απόψεως απο την
Επιβλέπουσα Υπηρεσία.

7. Τοποθετηση σωληνων

Ισχυουν γενικα τα αναφερομενα στις Τεχνικες Προδιαγραφες για πλαστικους σωληνες PVC.

8. Πιστοποιητικα

Πριν την παραλαβη των σωληνων και των πασης φυσεως εξαρτηματων και ειδικων τεμαχιων
ο Αναδοχος είναι υποχρεωμενος να προσκομισει πιστοποιητικα του κατασκευαστη η
ανεγνωρισμενου Γραφειου Ελεγχου για την πρωτη υλη των σωληνων (συνθεση, ονομαστικη
πυκνοτητα, δεικτης ροης, ταση εφελκυσμου στο οριο διαρροης, η ταση θραυσης, οι
αντιστοιχες επιμηκυνσεις και η ταση σ ) καθως και της κατασκευης και ελεγχου σωληνων
και ειδικων τεμαχιων συμφωνα με τις Προδιαγραφες.

9. Επιμετρηση - πληρωμη

Η επιμετρηση των σωληνων για καθε διαμετρο γινεται με βαση το πραγματικο μηκος
(αξονικο μηκος) της σωληνογραμμης και η πληρωμη συμφωνα με το σχετικο αρθρο του
Τιμολογιου .
Τ.Π. 22 ΣΩΛΗΝΕΣ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΠΟΛΥΑΙΘΥΛΕΝΙΟΥ ΚΑΙ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΩΝ
ΡΕ ΥΨΗΛΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (HDPE), ΠΙΕΣΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 10 ATM

1. Γενικά

Οι αγωγοί πολυαιθυλενίου που θα κατασκευαστούν θα αντέχουν σε πιέσεις λειτουργίας με


νερό μέχρι τα 10 bar (ΡΝ10).
Σαν ελάχιστη απαίτηση σε αντοχή στην εσωτερική πίεση και στον χρόνο είναι : 50 χρόνια
ζωής στους 20οC.
(5 ΜΡΑ χ 1.6) = 8 ΜΡΑ τάση σ στα τοιχώματα του αγωγού).
Ο καθορισμός των διαστάσεων θα γίνει με βάση την κατηγορία SDR11-S5.

2. Πρώτη ύλη

2.1. Ιδιότητες πρώτης ύλης

Η πρώτη ύλη που θα χρησιμοποιηθεί θα είναι κατάλληλη για την κατασκευή σωλήνων
πολυαιθυλενίου HDPE ή MDPE (MRS 80) διανομής πόσιμου νερού και σύμφωνα με αυτά
που ορίζονται στο DIN8075 (Μάιος 1987).
Η ονομαστική πυκνότητα της πρώτης ύλης, μετρημένη σε θερμοκρασία 23οC θα είναι :
0.942 έως 0.952 gr/cm3.

Δεν επιτρέπεται καμία προσθήκη προσθέτων στην πρώτη ύλη για την κατασκευή των
σωλήνων.

Ο δείκτης ροής (Melt flow index) της πρώτης ύλης μετρημένος σύμφωνα με το DIN53375,
θα είναι MFI 190/5 = 0.4 έως 1.0 gr/10 min.

Η επιτρεπόμενη τάση τοιχώματος (σ) της πρώτης ύλης θα είναι μεγαλύτερη από 5 ΜΡΑ.

2.2. Πιστοποιητικά πρώτης ύλης

Με την υπογραφή της σύμβασης και πριν την ανάθεση κατασκευής των σωλήνων θα
παραδοθεί από τον ανάδοχο στην ΔΕΥΑ........ πρωτότυπο πιστοποιητικό καθώς και η
επίσημη μετάφρασή του στην Ελληνική γλώσσα του κατασκευαστή της πρώτης ύλης στο
οποίο θα φαίνεται η σύνθεσή της, η ονομαστική της πυκνότητα, ο δείκτης ροής (Melt flaw
index), η τάση εφελκυσμού στο όριο διαρροής, η τάση θραύσης και οι αντίστοιχες
επιμηκύνσεις, καθώς και η τάση σ.

Επίσης θα προσκομίζεται πρωτότυπο πιστοποιητικό καταλληλότητας του υλικού για πόσιμο


νερό από έγκυρο Οργανισμό, καθώς και επίσημη μετάφρασή του στην Ελληνική γλώσσα.

Η ΔΕΥΑΠ μέσα σε πέντε εργάσιμες ημέρες από την υποβολή θα δώσει έγγραφη αποδοχή ή
τεκμηριωμένη απόρριψη της πρώτης ύλης που θα χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή των
σωλήνων.

3. Σωλήνες

3.1. Χαρακτηριστικά σωλήνων


Οι σωλήνες θα είναι ΜΠΛΕ χρώματος και θα κατασκευαστούν όσον αφορά τις διαστάσεις
κατά DIN8074. Οι έλεγχοι θα γίνουν κατά DIN8075.

3.2. Ελεγχοι και δοκιμές σωλήνων

Στους παραγόμενους σωλήνες θα γίνουν όλοι οι έλεγχοι και οι δοκιμές που προβλέπονται
από το DIN8075, όπως περιγράφεται στην συνέχεια.
Η ΔΕΥΑ..... θα παρακολουθήσει την παραγωγή των σωλήνων και τους εργαστηριακούς
ελέγχους είτε με το δικό της προσωπικό είτε αναθέτοντας την εργασία αυτή σε κατάλληλο
συνεργάτη της.
Ο ανάδοχος οφείλει να ειδοποιήσει με έγγραφό του την ΔΕΥΑ.... για την ημερομηνία
έναρξης παραγωγής των σωλήνων, τουλάχιστον δέκα (10) ημέρες ενωρίτερα.

3.2.1. Ελεγχος διαστάσεων και Ανοχών

α. Θα εξετασθούν τα άκρα, οι τομές των οποίων πρέπει να είναι κάθετες στον σωλήνα.

β. Θα ελέγχεται οπτικά στο φως όλη η παραγόμενη ποσότητα σωλήνων. Οι σωλήνες πρέπει
να είναι ελεύθεροι φυσαλίδων, κενών ή ανομοιογενειών. Το χρώμα τους πρέπει να είναι
ομοιόμορφο σε όλο το μήκος.
επίσης η επιφάνεια των σωλήνων πρέπει να είναι λεία εσωτερικά και εξωτερικά χωρίς
αυλακώσεις και εσοχές ή εξοχές.

γ. Θα ελεγχθούν οι διαστάσεις και οι επιτρεπόμενες ανοχές, που προβλέπεται από το DIN


8074, με βάση τον τρόπο που καθορίζεται στο DIN 8074 (πιν. 1).
Τέτοιοι έλεγχοι (μακροσκοπικοί και έλεγχοι διαστάσεων) θα γίνονται κάθε φορά που υπάρχει
ένδειξη ή υποψία απόκλισης. Το αποτέλεσμα κάθε ελέγχου θα καταγράφεται σε ειδικό
έντυπο και θα υπογράφεται από τον υπεύθυνο παραγωγής και τον εκπρόσωπο της ΔΕΥΑ.....,
εφόσον είναι παρών. Παραχθέντες σωλήνες που παρουσιάζουν αποκλίσεις από τα
προβλεπόμενα στο DIN8074 θα απορρίπτονται.

Θα ελέγχεται επίσης και η ovalite των σωλήνων με τους εξής περιορισμούς :

 - Για σωλήνες σε κουλούρα Max D = 1.06 Dor


 - Για ευθύγραμμους σωλήνες Max D = 1.02 Dor όπου Dor = ονομαστική
διάμετρος.

3.2.2. Δοκιμές Αντοχής

Στην συνέχεια για τον έλεγχο αντοχής του σωλήνα, θα γίνουν οι προβλεπόμενες δοκιμές από
το DIN8075, δηλαδή έλεγχος αντοχής σε εσωτερική πίεση και έλεγχος μεταβολής κατά την
θερμική επεξεργασία, καθώς και έλεγχος δοκιμίων σε εφελκυσμό μέχρι θραύση, όπως
περιγράφεται πιο κάτω.

Σε περίπτωση αποτυχίας από τους παραπάνω ελέγχους, θα απορρίπτεται όλη η μέχρι εκείνη
τη στιγμή παραχθείσα ποσότητα σωλήνων της ίδιας διαμέτρου που θα υποστούν τους δύο
ελέγχους που προβλέπονται από το DIN8075, θα έχουν πιο πριν υποστεί squeeze-off και
rerounding, όπως περιγράφεται παρακάτω στην παράγραφο 3.2.3.
Οι έλεγχοι αυτοί θα γίνουν μία φορά για κάθε διάμετρο και κάθε μηχανή παραγωγής.

Σε περιπτώσεις που έχουμε σταμάτημα και εκ νέου ξεκίνημα κάποιας μηχανής θα γίνεται
επανάληψη των ελέγχων για τον παραγόμενο σωλήνα της συγκεκριμένης μηχανής.

Σε περίπτωση που η παραγωγή του σωλήνα σε κάποια μηχανή συνεχιστεί πέραν των 170
ωρών, οι έλεγχοι θα επαναλαμβάνονται με την συμπλήρωση κάθε 170 ωρών συνεχούς
παραγωγής.

Σε περίπτωση που διαπιστώνεται αξιόλογη απόκλιση μεταξύ διαδοχικών δοκιμίων σε


εφελκυσμό (περιγράφεται παρακάτω), οι έλεγχοι αυτοί επαναλαμβάνονται για την
συγκεκριμένη μηχανή και διάμετρο που διαπιστώθηκε η απόκλιση.

3.2.3 Δοκιμή squeeze-off

Οι υπό προμήθεια σωλήνες πρέπει να είναι κατάλληλοι για την εφαρμογή της τεχνικής του
squeeze-off. Η δοκιμή θα ακολουθήσει τις παρακάτω διαδικασίες :

3.2.3.1 Μηχάνημα

Το μηχάνημα που θα χρησιμοποιηθεί, θα είναι σύμφωνο με τα διεθνή standards και


οπωσδήποτε θα εξασφαλίζει την σύσφιξη στο κέντρο του δοκιμίου.

3.2.3.2 Δοκίμιο

Το δοκίμιο θα έχει ελάχιστο ελεύθερο μήκος οκτώ (8) φορές την εξωτερική διάμετρο του
σωλήνα.

3.2.3.3 Διαδικασία

Ο σωλήνας θα τοποθετηθεί σε χώρο με θερμοκρασία +0 έως 5οC, για μιά ελάχιστη περίοδο
δέκα (10) ωρών. Σε χρονικό διάστημα 10 min και ενώ το δοκίμιο θα βρίσκεται σε
θερμοκρασία 0 έως 5οC, θα συσφιχθεί στο κέντρο του δοκιμίου με το ειδικό μηχάνημα
squeeze-off. Το δοκίμιο θα παραμείνει σε αυτή την κατάσταση για 60 min, κατόπιν θα
επαναφερθεί στην αρχική του κατάσταση με την βοήθεια ειδικού εργαλείου re-rounder για
30 min. Στην συνέχεια το δοκίμιο θα ελεγχθεί κατά το DIN8075 σύμφωνα με την παράγραφο
3.2.2.

3.2.4 Δοκιμή σε εφελκυσμό μέχρι θραύση

Η δοκιμή αυτή αποσκοπεί στην επιβεβαίωση της ομοιογένειας της παραγωγής και θα
επαναλαμβάνεται κάθε φορά που συμπληρώθηκαν 24 ώρες παραγωγής:
Ο αριθμός των δοκιμίων του κάθε ελέγχου θα είναι :

 3 για τον σωλήνα Φ.32

 5 για μεγαλύτερες διαμέτρους


Οι διαστάσεις των δοκιμίων θα είναι σύμφωνες με τον παρακάτω πίνακα :

Φ. ΣΩΛΗΝΑ ΜΗΚΟΣ Α (mm) ΠΛΑΤΟΣ Β (mm) Φ.ΟΠΗΣ D

32 160
63 160 20 10
90 160 20 10
110 160 20 10
125 160 30 15
160 160 30 15
225 160 30 15

Τα δοκίμια θα κοπούν έτσι ώστε να υπάρχει κανονική κατανομή της θέσης τους στην
περιφέρεια του σωλήνα.
Πριν τον έλεγχο θα παραμείνουν 1 ώρα σε μπάνιο 18-22ο C ο δε έλεγχος θα γίνει αμέσως
μετά το μπάνιο.
Η ταχύτητα κατά τον έλεγχο θα είναι 25 mm/sec.
Θα περιγράφεται η τάση θραύσης και η επιμήκυνση κατά την θραύση.
Στην συνέχεια θα γίνεται αξιολόγηση, για να διαπιστωθεί αν υπάρχει αξιόλογη απόκλιση από
τα δεδομένα των δοκιμίων, που κόπηκαν, μαζί με τα δοκίμια, που υπέστησαν κατά τους
DIN8075 ελέγχους αντοχής για να διαπιστωθεί αν απαιτείται ή όχι επανάληψη των ελέγχων
αυτών (αντοχή σε εσωτερική πίεση - μεταβολή μετά από θερμική επεξεργασία).
Το μέγεθος της απόκλισης που χαρακτηρίζεται αξιόλογη θα συμφωνηθεί μεταξύ των
εκπροσώπων της ΔΕΥΑ......... και του αναδόχου.

3.2.5 Μέτρηση MFI

Μιά φορά για κάθε μηχανή παραγωγής και για κάθε νέο ξεκίνημα της μηχανής θα μετρηθεί
το MFI του παραγόμενου σωλήνα. Το MFI 190/5 των σωλήνων δεν πρέπει να έχει απόκλιση
μεγαλύτερη από 0,2 gr/10 min από το αντίστοιχο MFI 190/5 της πρώτης ύλης.

Ο ανάδοχος οφείλει να έχει εξασφαλίσει για τους ελεγκτές της ΔΕΥΑ....... ελεύθερη
πρόσβαση στους χώρους παραγωγής και αποθήκευσης των σωλήνων και διευκόλυνση
για την διενέργεια των μετρήσεων και των δοκιμών, που αναφέρονται πιο κάτω.

3.2.6 Μέτρηση Τραχύτητας

Ο έλεγχος της τραχύτητας στην εσωτερική επιφάνεια θα γίνεται ανά 4ωρο κάθε μηχανής
παραγωγής, σε κάθε νέο ξεκίνημα της μηχανής και επιπλέον όταν κρίνεται απαραίτητος μετά
από μακροσκοπικό έλεγχο κατά τη διάρκεια παραγωγής.
Η τραχύτητα δεν πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 0,05 χλστ. και θα μετράται κάθετα στον
διαμήκη άξονα του αγωγού.
Σε περίπτωση απόκλισης μεγαλύτερη του 50% προς τα πάνω δηλαδή εάν η τραχύτητα βρεθεί
μεγαλύτερη του 0,075 χλσ. η παραχθείσα ποσότητα μετά την τελευταία σωστή μέτρηση θα
απορρίπτεται.
4. Εργαστήριο Ελέγχων

Ολοι οι παραπάνω έλεγχοι θα γίνουν σε εργαστήριο κοινής αποδοχής παρουσία των


εκπροσώπων της ΔΕΥΑ...... Τα έξοδα των ελέγχων βαρύνουν τον ανάδοχο και θα είναι
ενσωματωμένα στις τιμές προσφοράς των σωλήνων τα αποτελέσματα των ελέγχων.
Τα αποτελέσματα των ελέγχων θα υποβληθούν στην ΔΕΥΑ...... σε κατάλληλο πιστοποιητικό
κατά DIN 50049.
Πέραν των πιστοποιητικών, που θα εκδοθούν και θα καλύπτουν όλους τους ελέγχους που
αναφέρονται και θα γίνουν στην ΔΕΥΑ........... θα δοθούν και όλες οι μετρήσεις που θα
καταγράφονται στην διάρκεια των ελέγχων.
Σε περίπτωση ασυμφωνίας μεταξύ των όρων της παρούσας Τεχνικής Προδιαγραφής και
εκείνων των Προδιαγραφών DIN ισχύουν οι όροι που προβλέπουν αυστηρότερους ελέγχους
και παρέχουν υψηλότερο βαθμό ασφάλειας.

5. Μήκη Σωλήνων

Τα μήκη των ευθύγραμμων σωλήνων θα είναι 6 έως 12 μ. για ευθύγραμμους σωλήνες, και 50
έως 100μ. για τους σωλήνες σε ρολό.
Ειδικά για το ρολό το μήκος μπορεί να είναι και μεγαλύτερο.

6. Συσκευασία Σωλήνων

Οι σωλήνες κατά την μεταφορά, τοποθέτηση και αποθήκευση θα είναι ταπωμένοι με τάπες
αρσενικές από LDPE και θα είναι συσκευασμένοι (1μ. Χ 1μ. Χ το μήκος) κατά τέτοιο τρόπο
που να μπορούν να αποθηκεύονται καθ’ ύψος. Στην περίπτωση που οι αγωγοί βρίσκονται σε
κουλούρες τότε η εσωτερική διάμετρος θα ισούται με την ονομαστική διάμετρο επί 20 φορές.

7. Σήμανση Σωλήνων

Οι σωλήνες θα φέρουν δύο (2) σειρές σήμανσης χρώματος λευκού αντιδιαμετρικά


τυπωμένες ανά μέτρο μήκους σωλήνα, που θα έχουν την εξής μορφή :

ΔΕΥΑ.... ΣΩΛΗΝΑΣ ΝΕΡΟΥ HDPE/Φ63Χ5.8 PN XXXX=YYYY= όπου


ΔΕΥΑ.... ΣΩΛΗΝΑΣ ΝΕΡΟΥ ΜDPE/Φ63Χ5.8 PN XXXX=YYYY= όπου

- ΜDPE = πολυαιθυλένιο μέσης πυκνότητας


- Φ63Χ5.8 = εξωτερική διάμετρος Χ πάχος τοιχώματος
- PN 10 = ονομαστική πίεση
- XXXX = Ονομα Κατασκευαστή
- YYYY = Χρόνος παραγωγής από την μία πλευρά και αύξων αριθμός μήκους σωλήνα από
την αντιδιαμετρική

8. Εξαρτήματα Πολυαιθυλενίου

Τα εξαρτήματα που θα χρησιμοποιηθούν, θα είναι από πολυαιθυλένιο (ΡΕ) χρώματος


μαύρου ή μπλε MRS 80, θα είναι κατάλληλα για σύστημα συγκόλλησης με ηλεκτρομούφα
και συνεργάσιμα με σωλήνα που θα φτιαχτεί με βάση την Τεχνική Προδιαγραφή για την
κατασκευή των σωλήνων ΡΕ.
Οι διαστάσεις, το πάχος τοιχώματος και οι ανοχές των εξαρτημάτων θα είναι τέτοιες ώστε να
εξασφαλίζεται η συνεργασιμότητα με τους σωλήνες, η καλή ποιότητα της συγκόλλησης
καθώς και η τήρηση μετά την συγκόλληση.

Στις προσφορές, εφ΄ όσον ζητείται , θα αναφέρονται σαφώς ο τύπος, η κατασκευάστρια


εταιρία, οι διαστάσεις και οι ανοχές των εξαρτημάτων και θα γίνεται παραπομπή στους
καταλόγους που θα είναι συνημμένοι στην προσφορά.

Τα εξαρτήματα κατά την παράδοσή τους θα συνοδεύονται από πιστοποιητικά δοκιμών και
ελέγχων που θα καλύπτουν τα εξής :

 - Ονομαστική πυκνότητα πρώτης ύλης


 - Ονομαστική πυκνότητα υλικού που πάρθηκε από έτοιμο εξάρτημα.
 - Μέτρηση δείκτη ροής πρώτης ύλης
 - Σύνθεση πρώτης ύλης
 - Αντοχής σε εσωτερική πίεση (τεστ 170 ωρών)
 - Μεταβολών μετά από θερμική επεξεργασία
 - Μέτρησης διαστάσεων και ανοχών

Επίσης θα αναγράφεται πάνω σε κάθε εξάρτημα η θερμοκρασία , η τάση και ο χρόνος


συγκόλλησης.

Ολα τα παραπάνω πιστοποιητικά θα προέρχονται από δοκιμές που έγιναν σε δοκίμια της
συγκεκριμένης παρτίδας παραγωγής των εξαρτημάτων που θα χρησιμοποιηθούν από τον
Ανάδοχο.Επί πλέον εκτός από τα παραπάνω πιστοποιητικά , πρέπει να προσκομισθεί και
πιστοποιητικό για όλα τα υλικά από Οργανισμό αντίστοιχο της ΔΕΥΑ... ή από
αναγνωρισμένο Ινστιτούτο Δημόσιο ή Ιδιωτικό περί της καταλληλότητάς τους για δίκτυα
ύδρευσης.

Η ΔΕΥΑ.... για όλους τους παραπάνω ελέγχους διατηρεί το δικαίωμα να επαναλάβει τους
ελέγχους σε εργαστήριο της αρεσκείας της.
Επίσης θα δοθεί πιστοποιητικό αντοχής σε εσωτερική πίεση (10.000 ωρών) που θα
προέρχεται από δοκίμια της ίδιας σχεδίασης και διαδικασίας παραγωγής με αυτά που θα
παραδοθούν στην ΔΕΥΑ.....
Στις προσφορές θα αναφέρονται οι προδιαγραφές, των οποίων τις απαιτήσεις πληρούν τα
συγκεκριμένα εξαρτήματα, έστω και αν οι προδιαγραφές αυτές βρίσκονται σε φάση
προσχεδίου και θα επισυνάπτονται με την προσφορά.
Η ΔΕΥΑ.... διατηρεί το δικαίωμα να κάνει δειγματοληπτικό έλεγχο των εξαρτημάτων στις
εγκαταστάσεις του προμηθευτή ή σε εργαστήριο κοινής αποδοχής.

9. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗΣ ΑΓΩΓΩΝ ΡΕ

9.1 Περιγραφή εργασίας συγκόλλησης

Τα εξαρτήματα του πολυαιθυλενίου πριν την διαδικασία συγκόλλησης δεν πρέπει να


εκτίθενται στην ηλιακή ακτινοβολία και η θερμοκρασία τους να μην υπερβαίνει τους 35ο C.

Γενικότερα για να έχουμε σαν αποτέλεσμα μιά καλή συγκόλληση, πρέπει ο ανάδοχος να
δώσει μεγάλη προσοχή στα πιο κάτω σημεία:
Η θερμοκρασία της επιφάνειας του αγωγού και των εξαρτημάτων να βρίσκεται μεταξύ 0ο C
έως 35ο C και μόνο τότε να πραγματοποιούμε συγκολλήσεις ΡΕ με ΡΕ.

Το κόψιμο στα άκρα του αγωγού να είναι πάντα κάθετα προς τον διαμήκη άξονα και να
έχουμε μία λοξοτόμηση της τάξης των 50 προς τα έξω.

Να καθαρίζουμε με ένα στεγνό και καθαρό πανί τις προς συγκόλληση επιφάνειες.

Να ξύνουμε προσεκτικά όλη την επιφάνεια του αγωγού, πάνω στην οποία θα συγκολληθούν
τα εξαρτήματα σε μήκος λίγο μεγαλύτερο από το μήκος της ηλεκτρομούφας.

Για σύνδεση σέλλας παροχής ή σέλλας επισκευής, το μήκος του αγωγού, που ξύνουμε, είναι
λίγο μεγαλύτερο από το πλάτος της σέλλας, συνήθως κατά 150 χλστ.

Πρέπει να χρησιμοποιούμε πάντοτε εργαλείο ξυσίματος και όχι μαχαίρι. Το ξύσιμο γίνεται
με παράλληλες κινήσεις προς τον άξονα του αγωγού και πάντα χωρίς διακοπή.

Πρώτα να ελέγχουμε το εσωτερικό των εξαρτημάτων να είναι καθαρό και να καθαρίζουμε


την ξυσμένη επιφάνεια του αγωγού, χρησιμοποιώντας εξατμιζόμενο διαλύτη
(τριχλωροαιθυλένιο) και καθαρό χαρτί.

Τοποθετούμε κάποιο εργαλείο σταθεροποίησης (clamp) ικανό να ευθυγραμμίζει τα άκρα του


αγωγού κατά την συγκόλληση και να κρατά τον αγωγό με την ηλεκτρομούφα ελεύθερο από
πιέσεις κατά την διάρκεια της συγκόλλησης (τήξης) και την περίοδο ψύξης.

Πρέπει να προβλέψουμε ώστε να μην μετακινηθούν οι αγωγοί ούτε τα εξαρτήματα κατά την
διάρκεια της ψύξης. Ανάλογα με την κατασκευαστική εταιρία, ο χρόνος ψύξης της
ηλεκτρομούφας κυμαίνεται από 10 λεπτά για Φ.20 χλστ. έως 30 λεπτά για Φ.225 χλστ., για
σέλλες γενικά απαιτούνται 15 λεπτά.

Στην διάρκεια του χρόνου συγκόλλησης συμπληρώνεται από τον επικεφαλής του συνεργείου
ανάλογο σχετικό έντυπο και υπογράφεται από την Υπηρεσία και τον επιβλέποντα μηχανικό.

Για τα ειδικά τεμάχια θα γίνει αυτόματη καταγραφή των στοιχείων συγκόλλησης μέσω της
συσκευής συγκόλλησης και θα είναι τα εξής :

1. Κωδικός έργου
2. Κωδικός εξαρτήματος
3. Κωδικός τεχνίτη
4. Ημερομηνία εργασίας
5. Ωρα εργασίας
6. Αύξοντας αριθμός συγκόλλησης
7. Διάμετρος αγωγού
8. Είδος εξαρτήματος
9. Θερμοκρασία περιβάλλοντος
10. Χρόνος συγκόλλησης
11. Καταγραφή στην μνήμη του μηχανήματος τυχόν διακοπής της
συγκόλλησης
Η Υπηρεσία διατηρεί το δικαίωμα να τροποποιήσει τα ζητούμενα στοιχεία κατά την
διάρκεια εκτέλεσης του έργου.
Η λήψη των παραπάνω στοιχείων θα πρέπει να γίνεται με σύνδεση της συσκευής
συγκόλλησης με υπολογιστή P.C. και να αποδίδει τις αποθηκευόμενες υποστηριζόμενο με το
απαιτούμενο software.

9.2 ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΟΚΙΜΏΝ.

Τα δίκτυα διανομής πόσιμου νερού από αγωγούς ΡΕ κατασκευάζονται για να λειτουργούν


σε πίεση μέχρι και 10 bar. Επομένως όλοι οι έλεγχοι και τα τεστ πρέπει να γίνονται σε σχέση
με τα 10 bar.
Για να έχουμε ένα καλό αποτέλεσμα από τον έλεγχο, πρέπει να λάβουμε υπόψη τον μεγάλο
συντελεστή θερμικής διαστολής και είναι απαραίτητο να σημειώσουμε ότι κατά την διάρκεια
των τεστ στεγανότητας, η θερμοκρασία δεν πρέπει να εναλλάσσεται σημαντικά.

10. ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΝΤΟΧΗΣ

Το τεστ αντοχής πραγματοποιείται στα 12 bar και διαρκεί δύο (2) ώρες. το αποτέλεσμα του
τεστ ελέγχεται από μανόμετρα και αν η απόλυτη πτώση της πίεσης είναι μικρότερη από 10
mbar, τότε ο έλεγχος θεωρείται ικανοποιητικός.

11. ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΕΓΑΝΌΤΗΤΑΣ

Μετά το τεστ πίεσης και αν το αποτέλεσμα του είναι ικανοποιητικό , η πίεση πέφτει μεταξύ 3
bar έως 5 bar , τουλάχιστον για 48 ώρες. Το αποτέλεσμα του τεστ ελέγχεται και πάλι από
μανόμετρα.

12. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΌ ΕΛΕΓΧΟΥ

Για κάθε τμήμα του δικτύου, που θα ελέγχεται, θα συντάσσεται πιστοποιητικό ελέγχου, στο
οποίο θα φαίνεται εάν το τεστ είχε ικανοποιητικά αποτελέσματα ή όχι. Εάν όχι, ψάχνονται οι
διαφυγές και επισκευάζονται, γίνεται επανέλεγχος κ.ο.κ. μέχρι το αποτέλεσμα να είναι
τελείως ικανοποιητικό.
Κατά την διάρκεια του ελέγχου δεν επιτρέπεται καμμία πτώση πίεσης και θα ελέγχεται από
καταγραφικό μανόμετρο.
Το πιστοποιητικό θα υπογράφεται από τον ανάδοχο και τον επιβλέποντα μηχανικό και
παραδίδεται στην Διευθύνουσα Αρχή.
ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΔΡΕΥΣΗΣ-ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ...............

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ
ΕΡΓΟ:..........................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
..............................................................................

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΤΕΓΑΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ


ΑΝΤΟΧΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΡΕ

ΤΌΠΟΣ ΕΡΓΑΣΊΑΣ: ...................................................................................


............................................................................................
..........................................................................
............................................................................................
..........................................................................
ΜΗΚΟΣ ΑΓΩΓΟΥ m : ...................................................................................
ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ ΑΓΩΓΟΥ: ...................................................................................
ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΝΤΟΧΗΣ: (ΠΊΕΣΗ 12 BAR για 2 ώρες)
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ: ...................................................................................
ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ: ...................................................................................
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΛΕΓΧΟΥ: ...................................................................................
ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΕΓΑΝΟΤΗΤΑΣ (ΠΊΕΣΗ 3 BAR για 48 ώρες)

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΕΣ ΠΙΕΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΕ mbar


Ατμοσφαιρική Μανομετρική Απόλυτη
Αρχή ,.........................., Ρ1
Τέλος,..........................., Ρ2

ΔΡ=

Εάν η απόλυτη πτώση πίεσης είναι μικρότερη των 10 mbar, τότε ο έλεγχος θεωρείται
ικανοποιητικός.

Ο ΑΝΑΔΟΧΟΣ Ο ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ


13. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΤΙΚΩΝ
ΑΓΩΓΩΝ ΠΟΛΥΑΙΘΥΛΕΝΙΟΥ ΣΤΟ ΧΑΝΤΑΚΙ

13.1 ΚΕΝΤΡΙΚΟΙ ΑΓΩΓΟΙ

13.1.1 Επιλογή Διαδρομής

Η διαδρομή των κεντρικών Αγωγών σχεδιάζεται, λαμβάνοντας υπόψη τον έλεγχο για τον
εντοπισμό σωλήνων και καλωδίων άλλων Οργανισμών, από σχέδιά τους, από επιφανειακή
έρευνα, δοκιμαστικές τομές όπου υπάρχει ανάγκη και την δυνατότητα κάμψης του σωλήνα
ΡΕ κατά την καταβίβαση του μέσα στο χαντάκι στα σημεία αλλαγής της διαδρομής του
όταν δεν χρησιμοποιείται καμπύλη. Σε αυτή την περίπτωση η ακτίνα κάμψης θα είναι έως
30 φορές η εξωτερική διάμετρος του αγωγού ΡΕ για θερμοκρασία περιβάλλοντος 20ο C.

Πίνακας Επιτρεπόμενης Κάμψης Αγωγών ΡΕ

ΕΞ.ΔΙΑΜ. : Φ.63 Φ.90 Φ.110 Φ.125 Φ>/160


ΑΚΤΙΝΑ (m): 1,90 2,70 3,30 3,75 Χρησιμοποιείται καμπύλη

Οταν δεν μπορούμε λόγω εμποδίων, να χρησιμοποιήσουμε την καμπυλότητα που δίνει ο
ΠΙΝΑΚΑΣ, τότε χρησιμοποιούμε εξάρτημα καμπύλης. Επίσης, η ακτίνα (μ.) αυξάνεται όταν
η θερμοκρασία πέφτει χαμηλότερα από τους 20ο C.

13.1.2 Χαρακτηριστικά ορύγματος

Το πλάτος και το βάθος του ορύγματος φαίνεται στο αντίστοιχο σχέδιο. Τα τοιχώματα του
χαντακιού πρέπει να είναι κατακόρυφα και πάντα απαλλαγμένα από κάθε υλικό ή
αντικείμενο ικανό να καταστρέψει ακόμη και να χαράξει τον αγωγό, το ίδιο ισχύει και για το
δάπεδο του χαντακιού.
Επειδή ο συνδυασμός του είδους και της ποιότητας του υλικού, που θα χρησιμοποιηθεί, είναι
παράγοντας για την καλή υποστήριξη του αγωγού, το υλικό που θα χρησιμοποιηθεί για την
υπόβαση (μαξιλάρι) και την αρχική επίψωση, πρέπει να είναι σταθερά και ή συνεκτικά.
Η υπόβαση πρέπει να παρέχει ομοιόμορφη υποστήριξη κάτω από τον αγωγό και καλή
ευθυγράμμιση του αγωγού, ώστε να αποφεύγονται σιφωνισμοί. Το πάχος της υπόβασης
πρέπει να είναι 0,10 μ. για όλες τις περιπτώσεις.

13.1.3 Ποιότητα Αποκατάστασης Χαντακιού

Η υπόβαση πρέπει να συμπιέζεται πριν την εγκατάσταση του αγωγού και ποτέ το πάχος της
να μην είναι μικρότερο από 0,10 μ. μετά την συμπίεση.

Η αρχική επίχωση συμπιέζεται σε δύο (2) στρώσεις. Η πρώτη στρώση συμπίεσης είναι από
τα 3/4 του αγωγού και κάτω, ενώ η δεύτερη στρώση από τα 3/4 του αγωγού και άνω και
μέχρι 0,20 ή 0,30 μ.

Η τελική επίχωση γίνεται σε στρώσεις των 0,30 μ. και με παράλληλη διαβροχή των υλικών
επίχωσης, όπου χρειάζεται.
Η τελική επίχωση συμπληρώνεται μέχρι της στάθμης των -0,05 χλστ. από την άσφαλτο και
το υλικό της είναι 3Α, ενώ στο πεζοδρόμιο η τελική επίχωση μέχρι της στάθμης -0,18 χλστ.
από την επάνω επιφάνεια του πεζοδρομίου, με 3Α.

Σε κάθε στρώση αρχικής ή τελικής επίχωσης το υλικό συμπυκνώνεται με δονητή κινούμενο


με πεπιεσμένο αέρα, η δε απόσταση μεταξύ των δονήσεων μπορεί να είναι 40 εκ. και ο
αριθμός συμπιέσεων να εξαρτάται από το βάθος του χαντακιού.

Τέλος, η διαδικασία εγκατάστασης Κεντρικού Αγωγού ΡΕ συμπληρώνεται και με τις


Τεχνικές Προδιαγραφές του εκάστοτε έργου.

13,2 ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΤΙΚΟΙ ΑΓΩΓΟΙ

13.2.1 Επιλογή διαδρομής

Η διαδρομή του παροχετευτικού αγωγού ΡΕ σχεδιάζεται πάντα κάθετα προς τον Κεντρικό
Αγωγό, λαμβάνοντας υπόψη :

 την επιφανειακή έρευνα για τον εντοπισμό άλλων αγωγών


 το ότι δεν επιτρέπεται χρήση αγωγών ΡΕ μέσα στα κτίρια.

Οι διαστάσεις εκσκαφής του ορύγματος πρέπει να είναι σύμφωνα με τα αντίστοιχα σχέδια.

13.2.2 Βάθος τοποθέτησης

Το βάθος εκσκαφής ακολουθεί το βάθος του κεντρικού αγωγού (επάνω μέρος) και έχει μία
κλίση 0,5% -π.χ. για 10μ. δρόμο 5 εκ. διαφορά προς τον κεντρικό αγωγό.
Εάν για οποιοδήποτε λόγο το επάνω μέρος του παροχετευτικού αγωγού έχει μικρότερο βάθος
από 50 εκ. τότε ο αγωγός πρέπει να τοποθετείται μέσα σε προστατευτικό αγωγό (φουρώ) από
PVC.
Η διάμετρος του φουρώ να είναι 1,5 * D αγ.

14. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΑΓΩΓΩΝ ΚΑΙ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΩΝ ΡΕ ΣΤΟ


ΟΡΥΓΜΑ

14.1 ΚΕΝΤΡΙΚΟΙ ΑΓΩΓΟΙ

Η διαδικασία τοποθέτησης αγωγών γίνεται μετά τον έλεγχο καταλληλότητας του ορύγματος.
Οι ευθύγραμμοι αγωγοί πριν από την τοποθέτησή τους στο όρυγμα ελέγχονται και
καθαρίζονται εσωτερικά. Κατά το κατέβασμα των σωλήνων στο όρυγμα, κλείνουμε τα άκρα
τους, ώστε να μην εισχωρήσουν υλικά από το όρυγμα και μετά ευθυγραμμίζονται σε σχέση
με του υπόλοιπους σωλήνες και ακολουθείται η διαδικασία συγκόλλησης.
Οι κουλούρες μεταφέρονται με τρέϊλερ, κοντά στο όρυγμα ή τοποθετούνται σε σταθερό
πλαίσιο για την εκτύλιξή τους ή μεταφέρονται επάνω σε φορτηγά. Ο αγωγός πρέπει να
προστατεύεται κατά την μεταφορά του.
Στο ελεύθερο άκρο του αγωγού τοποθετείται μία ειδική κεφαλή που επιτρέπει την εύκολη
μετακίνηση και έλξη του, μέσα στο όρυγμα, και αποκλείει κάθε εισχώρηση ξένου υλικού
μέσα στον αγωγό.
Ο αγωγός πρέπει να οδηγείται με κυλίνδρους -ειδικά ράουλα- μέσα στο όρυγμα:

 στις αλλαγές διεύθυνσής του και


 όταν διασχίζει ή περιβάλλεται από εμπόδιο με τέτοιο τρόπο, ώστε να μην πληγώνεται η
εξωτερική επιφάνεια του αγωγού.

14.1.1 Τοποθέτηση Αγωγών ΡΕ σε κοινά ορύγματα

Σε περιπτώσεις που ένα όρυγμα έχει να κάνει με πολλούς χρήστες (άλλου είδους δίκτυα) π.χ.
πεζόδρομοι, η τοποθέτηση αγωγών ΡΕ απαιτεί ειδικές ενέργειες, ώστε να μείνει σταθερός ο
αγωγός μέχρι την τελική επίχωση.

Λόγω της έκθεσής του στο φως και της ύπαρξης υψηλών θερμοκρασιών, κατά συνέπεια
αύξηση του συντελεστή της γραμμικής διαστολής, ο αγωγός μπορεί να μετακινηθεί και να
καταστραφεί από παρακείμενα δίκτυα άλλων Οργανισμών, γι’ αυτό η επίχωση του αγωγού
αμέσως μετά την τοποθέτηση συνιστά την καλύτερη σταθεροποίηση. Εάν αυτή η λύση δεν
μπορεί να επιτευχθεί, είναι απαραίτητο να επικαλύψουμε μερικώς τον αγωγό για να τον
σταθεροποιήσουμε.

14.1.2 Παροχετευτικοί Αγωγοί και Σέλλες

Πριν την τοποθέτηση των παροχών ΡΕ στο όρυγμα, γίνεται έλεγχος στο δάπεδο του
ορύγματος που πρέπει να είναι με τα προβλεπόμενα στα αντίστοιχα σχέδια.
Τα πλαϊνά τοιχώματα του ορύγματος πρέπει να είναι απαλλαγμένα από κάθε αντικείμενο
ικανό να προκαλέσει βλάβη στον αγωγό ΡΕ.
Κατά την τοποθέτηση των παροχετευτικών αγωγών μέσα στο όρυγμα τα άκρα του αγωγού
πρέπει να έχουν πώματα, για να μην εισχωρήσουν υλικά από το όρυγμα.
Η επιλογή του σημείου τοποθέτησης της σέλλας παροχής στον Κεντρικό Αγωγό, γίνεται
λαμβάνοντας υπόψη τον παρακάτω περιορισμό:
Το σημείο τοποθέτησης πρέπει να απέχει τουλάχιστον τρεις (3) φορές την εξωτερική
διάμετρο του κεντρικού αγωγού από άλλα εξαρτήματα:
 - Ηλεκτρομούφες
 - Σέλλες επισκευής
 - Σέλλες παροχών
 - Σημεία που στο παρελθόν έχει γίνει squeeze - off
 - δικλείδες και λοιπά ειδικά τεμάχια.

15. ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΑΓΩΓΩΝ ΠΟΛΥΑΙΘΥΛΕΝΙΟΥ (ΡΕ)

15.1 Γενικά
Εκτός από την τοποθέτηση της μπλε προειδοποιητικής ταινίας κατά μήκος του αγωγού και
σε ύψος 20 εκ. πάνω από αυτόν, ο ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να παίρνει πρόσθετα
προειδοποιητικά μέτρα, για τους αγωγούς ΡΕ.

Στις διαστρώσεις ή στην παράλληλη πορεία των αγωγών ΡΕ με τους αγωγούς άλλων
Οργανισμών Κοινής Ωφέλειας, όταν οι αποστάσεις ασφαλείας μεταξύ των άλλων Ο.Κ.Ω.
δεν μπορούν να τηρηθούν :

15.2 Αποστάσεις ασφαλείας

Η ελάχιστη απόσταση σωληναγωγών από κτίρια (για κατοικία ή άλλες ανθρώπινες


δραστηριότητες) βρίσκεται από τον τύπο:

Α= 1,5 Χ Ρ Χ F X D, όπου

Α= η ελάχιστη απόσταση (μ.)


Ρ = η πίεση σχεδιάσεων (bar)
F = ο συντελεστής σχεδιάσεως (0,3)
D = η ονομαστική διάμετρος του σωλήνα σε μ.

Σε κάθε περίπτωση το Α πρέπει να είναι τουλάχιστον 1 μέτρο.

15.3 Αποστάσεις από τους άλλους αγωγούς και εγκαταστάσεις κοινής Ωφελείας:

15.3.1 Εγκαταστάσεις Υψηλής Τάσεως

Η ελάχιστη απόσταση του σωληναγωγού από εγκαταστάσεις υψηλής τάσεως, καλώδια,


γραμμές κ.α. καθορίζεται από τις σχετικές Δημόσιες Αρχές και Οργανισμούς, σύμφωνα με
τους κανονισμούς, που ισχύουν για την χώρα μας.

15.3.2 Εγκαταστάσεις Χαμηλής Τάσεως

Η ελάχιστη απόσταση μεταξύ του σωληναγωγού και των εγκαταστάσεων χαμηλής τάσεως
καλωδίων, γραμμών κ.λ.π., πρέπει να είναι για παράλληλη όδευση και για διασταυρώσεις
τουλάχιστον 0,5 μ. εκτός αν ληφθούν ειδικά μέτρα προστασίας.

15.3.3 Διασταυρώσεις με άλλους αγωγούς

Η απόσταση από τους αγωγούς αποχετεύσεως πρέπει να είναι όσο το δυνατόν μεγαλύτερη,
αλλά σε καμμία περίπτωση δεν πρέπει να είναι μικρότερη από 0,3 μ.
Επίσης η απόσταση από τους άλλους αγωγούς δεν πρέπει να είναι μικρότερη από 0,2 μ.
εκτός αν ληφθούν ειδικά μέτρα προστασίας.

15.3.4 Παράλληλη όδευση με άλλους αγωγούς

Από αγωγούς αποχετεύσεως τουλάχιστον 0,5 μ. από τους άλλους αγωγούς τουλάχιστον 0,3
μ., εκτός αν ληφθούν ειδικά μέτρα προστασίας.

15.4 Ειδικά Μέτρα Ασφαλείας


Η προστασία μπορεί να επιτευχθεί τοποθετώντας τον αγωγό ΡΕ μέσα σε φουρώ.
Το φουρώ μπορεί να αποτελείται από χάλυβα, χυτοσίδηρο, PVC ή άλλο υλικό και πρέπει να
αντέχει στις μηχανικές καταπονήσεις, λόγω υπερκείμενων φορτίων και θα τοποθετείται
σύμφωνα με τις οδηγίες της επίβλεψης.
Η διάμετρος του φουρώ πρέπει να είναι 1,5 φορά την εξωτερική διάμετρο του αγωγού ΡΕ.
Στις περιπτώσεις που το φουρώ χρησιμοποιείται για θερμική προστασία (κοντά σε πηγές
θερμότητας) είναι απαραίτητο ο αγωγός ΡΕ να κεντράρεται μέσα στο φουρώ.
Στην είσοδο και έξοδο των αγωγών από το φουρώ τοποθετούνται προστατευτικοί δακτύλιοι
με την αποφυγή των γδαρσιμάτων του αγωγού ΡΕ.
Επίσης, όταν το φουρώ αποτελείται από παλαιά τμήματα, περίπτωση ήδη υπάρχοντος
χυτοσιδηρού φουρώ, τότε ελέγχομε το εσωτερικό του φουρώ με πέρασμα πιλότου.
Τ.Π. 23 ΟΠΤΙΚΕΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΙΣ - ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΕΓΑΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ
ΑΛΛΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΑΓΩΓΩΝ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ

1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

Η τεχνική αυτή προδιαγραφή αφορά

 την οπτικη επιθεωρηση των αγωγων


 τον ελεγχο στεγανοτητας των αγωγων του δικτυου αποχετευσης απο τσιμεντοσωληνες
(με νερο η αερα)
 τον ελεγχο με δοκιμες διηθησης
 δοκιμες στεγανοτητας σε εξωτερικη υδροστατικη πιεση η εσωτερικη υποπιεση.
 Αλλες δοκιμες ( με "βομβες καπνου", με χρωματισμενο νερο κλπ)

Το ποιες δοκιμες θα διεξαχθουν, σε ποιο μηκος και με ποια σειρα είναι στην αποκλειστικη
αρμοδιοτητα της Υπηρεσιας.

2. ΓΕΝΙΚΑ

Mετα την ολοκληρωση της κατασκευης τμηματος η του συνολου της σωληνογραμμης πρεπει
να διενεργουνται οι απαραιτητες αρχικες επιθεωρησεις και δοκιμες αντοχης - στεγανοτητας -
διηθησης του δικτυου. Μπορεί οι επιθεωρησεις, ελεγχοι και δοκιμες να πραγματοποιουνται
σε μεμονωμένες συνδέσεις (αρμους) των σωλήνων, τμημάτων του αγωγού ή και επι του
συνόλου του μήκους του αγωγού.

2.1 Μεθοδοι Επιθεωρησεων - Δοκιμων

2.1.1 Oπτικη επιθεωρηση

Η οπτική επιθεώρηση γίνεται :

 Με ειδικους καθρεπτες υπονομων

 Με ειδικο εξοπλισμο δηλαδη τηλεχειριζομενο συστημα μεταφερας εντος των αγωγων


(Robot) το οποιο φερει κλειστου κυκλωματος τηλεορασης (Closed Circuit TV -CCTV)

 Με επισκεψη εντος του αγωγου ( για αγωγους διαμετρου ανω των 800 χλστ.)

2.1.2 Δοκιμές στεγανότητας

Οι δοκιμές στεγανότητας γίνονται ως εξης:

 Δοκιμες με νερο ( μεθοδος W - κατα prEN 1610)

 Δοκιμες με αερα ( μεθοδος L - κατα prEN 1610)

 Δοκιμες διηθησης
 Δοκιμες στεγανοτητας σε εξωτερικη υδροστατικη πιεση η εσωτερικη υποπιεση

2.1.3. Αλλες δοκιμες

 Δοκιμη εντοπισμου εισροων ομβριων στο δικτυο με "βομβες καπνου" (Smoke Testing)

 Δοκιμη με χρωματισμενο νερο ( Dyed Water Testing) για τον εντοπισμο εισροων απο
διηθηση και ομβρια και επιβεβαιωση των ενδειξεων της δοκιμης καπνου.

3. ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ - ΠΡΟΤΥΠΑ

Για τις δοκιμες στεγανοτητας χρησιμοποιουνται οι παρακατω προδιαγραφες και προτυπα:

 ISO 4483 ( 1η Εκδοση 1/7/1979) - παραγραφοι 7.1, 7.2 και 7.3

 ISO 4033

 ISO 138/1Ν16 Κεφ 6.1.2.1

 ΕΛΟΤ 476, 364

 Σχεδιο Ευρωπαικης Προδιαγραφης prEN 1610:1994

4. ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ

Ο βασικος εξοπλισμος για τις δοκιμες στεγανοτητας του αγωγου τον οποιον οφειλει με
δαπανη, ευθυνη και φροντιδα του να προμηθευσει ο Αναδοχος του εργου ειναι :

 Καταλληλη διαταξη για την ασκηση της πιεσης με αερα η νερο εφοδιασμενες με τις
καταλληλες δικλειδες ασφαλειας.

 Διαταξεις στεγανης εμφραξης των ακρων του δοκιμαζομενου τμηματος δηλαδη πωματα απο
καταλληλα για τους υπ'οψη αγωγους υλικα και διαμετρους με τις καταληλες διαταξεις
εξαερωσης και εκκενωσης, στομια για προσαρμογη της συσκευης ασκησης πιεσης,
υδατοστεγεις διακοπτες, στομια προσαρμογης μανομετρων κ.α.

 Καταλληλα στεγανα πωματα η αλλες συσκευες εμφραξης ( "σφαιρες" ή ‘’μπαλόνια’’ κλπ)


συμβαλλοντων αγωγων, εξωτερικων διακλαδωσεων , διακλαδωσεων φρεατιων
υδροσυλλογης και εν γενει καθε αλλου αγωγου ο οποιος επικοινωνει με το δοκιμαζομενο
τμημα.

 Δυο τουλαχιστον μανομετρα ακριβειας για την μετρηση και παρακολουθηση των πιεσεων
περαν εκεινου που τυχον θα φερει η διαταξη ασκησης πιεσης.

 Καταλληλες διαταξεις αντιστηριξης των ακρων του αγωγου και υλικα για προσωρινες
αντιστηριξεις οπου αλλου απαιτειται.
 Αντλιες για την απομακρυνση των υπογειων και αλλων νερων που θα εμφανιστουν τυχον
στο σκαμμα και δεν θα μπορουν να παροχετευθουν με φυσικη ροη καθως και αντλητικα
συγκροτηματα και διαταξεις για την παροχετευση των απο λυματων αναντη και καταντη εαν
το δικτυο λειτουργει.

 Διαφορα βοηθητικα εργαλεια και υλικα

 Βυτιοφορο οχημα για την μεταφορα νερου ( εφ'οσον απαιτειται ) και καταλληλοι αγωγοι .

 Ακομα θα πρεπει να διατεθει καταλληλο, εμπειρο και επαρκες προσωπικο

5. ΜΗΚΟΣ ΔΟΚΙΜΗΣ

Ως μηκος δοκιμής λαμβανεται το μηκος μεταξυ δυο διαδοχικων φρεατιων του αγωγου.
Διαφορετικα μηκος 500-1000 μετρων. Η διεξαγωγη δοκιμης σε μεγαλυτερο μηκος δικτυου
δεν συνισταται διοτι και οι ενδειξεις δεν ειναι πλεον αξιοπιστες και ειναι δυσκολο να
ανιχνευονται ενδεχομενες βλαβες.

Είναι δυνατον λογω δυσχερειων η ελλειψης χρονου να δεχθει η Υπηρεσια η δοκιμη του
δικτυου να περιοριστει σε τμηματα μονον του δικτυου και οχι εις το συνολον του.

6. ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΤΕΓΑΝΩΣΗΣ

6.1. Μετρα σταθεροποιησης του αγωγου

Πρεπει να εκτιμαται η υδραυλικη πιεση που θα ασκηθει στα ακρα του αγωγου και η οποια
δυνατον να τον μετακινησει η να τον παραμορφωσει ειτε κατα μηκος της σωληνογραμμης
ειτε καθετα προς αυτην . Πριν την εκτελεση της δοκιμης πρεπει συνεπως να ληφθουν ολα τα
απαραιτητα μετρα για να αποφευχθει ο κινδυνος αυτος .

Γι’ αυτό:

 Ο αγωγός πρέπει να επικαλύπτεται και να στερεώνεται μέσω της ελαχιστης επιχώσης


(τουλαχιστον 0,30 μ. για σωληνες μεχρι Φ200 και 0.50 για μεγαλυτερες διαμετρους )

 Να συγκρατειται εις τα δύο άκρα του το προς έλεγχον τμήματος με καταλληλη διαταξη
αποσβεσης της πιεσης στα σημεια αυτα κατα την διευθυνση του αξονα του αγωγου αλλα και
πλευρικη υποστηριξη οπως φαινεται στα σχετικα σκαριφηματα.

 Να συγκρατειται ομοιως ο αγωγος σε όλες τις ενδιάμεσες θέσεις και ειδικα στα καμπυλα
τμηματα κατά τρόπον ώστε να αποκλείονται μετακινήσεις που θα έθεταν σε κίνδυνο εκτος
των αλλων και την στεγανότητα των αρμών των σωλήνων κατά την διάρκειαν του έλέγχου
με τοποθετηση καταλληλων ξυλοζευγματων κατα μηκος του αγωγου η αλλων
αντιστηριξεων. Επισημαινεται ομως οτι δεν θα πρεπει να χρησιμοποιουνται σαν αντιστηριξη
οι αγωγοι αναντη η καταντη. Μονιμες πακτωσεις η αντιστηριξεις θα κατασκευαστουν μετα
την επιτυχια των δοκιμων.
Οπωσδηποτε βεβαιως οι αρμοί και οι συνδεσεις πρέπει να παραμένουν ακάλυπτοι.

6.2. Κλείσιμο άκρων σωλήνα

Ολα τα ανοίγματα του προς έλεγχον τμήματος του αγωγού πρέπει να κλείνωνται στεγανώς
και με εξασφάλιση κατά της πιέσεως ειτε με απολυτως στεγανα πωματα, φλαντζες η άλλη
καταλληλη απολυτα στεγανη διαταξη (plugs) .

To κλεισιμο των ακρων και εν γενει ανοιγματων πρεπει να επιτρεπει την παροχετευση
υδατος η αερα ( αναλογως της μεθοδου δοκιμης ) και την εξοδο του αερα ( βαλβιδα
εξαερωσης ) στην περιπτωση δοκιμης με νερο.

Η πιεση ( με αερα η νερο ) ασκειται κατα προτιμηση απο το κατωτερο ακρο του αγωγου ενω
ο εξαερισμος προβλεπεται στο ανωτατο σημειο του.

6.3. Εξωτερικη Επιθεωρηση

Πριν την εναρξη των δοκιμων θα πρεπει το υπο δοκιμην τμημα του αγωγου να ελέγχεται
εξωτερικα με σχολαστικοτητα ως προς τη σύμφωνη με τα σχέδια τοποθέτηση του και την
καλη εκτελεση των προαναφερθεντων προκαταρκτικων εργασιων.

Επισης θα πρεπει να ελεγχεται η εισοδος χωματων κ.α. ξενων αντικειμενων στον αγωγο και
εφ'οσον απαιτειται να καθαριζεται σχολαστικα ο αγωγος ειτε με πλυση ειτε με αλλη μεθοδο.

Το ανοικτο τμημα του ορυγματος θα πρεπει να ειναι ξηρο. Νερα που τυχον υπαρχουν θα
πρεπει να απομακρυνονται αμεσως. Το ιδιο θα πρεπει να γινεται και κατα την διαρκεια των
δοκιμων.

Η στεγανότητα θα ελέγχεται αφού αφαιρεθεί το νερό που τυχον θα υπαρχει τοσο απο το
εσωτερικό του αγωγού οσο και των φρεατιων.

6.4. Επενδυση αγωγων

Οι ελεγχοι πρέπει να διενεργουνται πριν την τυχον επενδυση των σωληνων

7. ΔΟΚΙΜΗ ΣΤΕΓΑΝΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΑΕΡΑ

Καταλληλες αεροσταγεις διαταξεις για την εμφραξη των οπων ειναι απαραιτητες για την
δοκιμη αυτη προκειμενου να αποφευχθουν λαθεμενες ενδειξεις του εξοπλισμου.

Διαφορετικες δοκιμες π.χ. σωληνες με αερα και φρεατια με νερο μπορει να ειναι
απαραιτητες.

Για τον έλεγχον αυτόν πρέπει να χρησιμοποιούνται κατακόρυφα τοποθετημένοι σωλήνες ή


μανόμετρα. Η πίεση πρέπει να μετράται στο χαμηλότερο σημείο του ελεγχομένου τμήματος
του αγωγού.
Συνισταται η επαρκης διαβροχη των αγωγων απο πορωδη υλικα (π.χ. τσιμεντοσωληνες) η
οποια μειωνει την απωλεια αερα κατα 96%.

Ο χρονος δοκιμης προσδιοριζεται σαν συναρτηση του μεγεθους του αγωγου και της μεθοδου
δοκιμης συμφωνα με τον σχετικο πινακα του σχεδιου Προτυπου prEN 1610. Μια μειωση της
πιεσης θα παρατηρηθει πιθανοτατα στα πρωτα πεντε λεπτα η οποια πρεπει να αποκατασταθει
στα αρχικα επιπεδα συμφωνα με τον πινακα που δινεται στο παραρτημα. Η πτωση πιεσης
πρεπει να καταγραφει.

Σε δοκιμές με αερα ο αριθμος των επισκευων και επανελεγχων ειναι απεριοριστος για τον
λογο οτι η δοκιμη αυτη επιρεαζεται από διαφορους παραγοντες ( π.χ. αλλαγη θερμοκρασιας
κλπ. ). Συνιστάται ομως εαν η αποτυχια της δοκιμης ειναι καθολικη να διεξαγεται ερευνα
προσδιορισμου του λογου αποτυχιας, εντοπισμος των σημειων οπου εμφανιζεται η βλαβη
(μη στεγανά σημεία ) και να επισκευαζονται τα ελαττωματικά αυτά σημεία. Αυτό μπορεί να
γίνη ( παντα με την συμφωνη γνωμη και της υποδειξης της Επιβλεπουσας Υπηρεσιας ) με
πρόσθετες εργασίες επενδύσεως με σκυρόδεμα για σωληνες απο υλικα με συνδετική ύλη το
τσιμέντο, εφ'όσον βεβαίως το επιτρέπουν οι τοπικές συνθήκες. Σε καθε αλλη περιπτωση
πρέπει να αντικαθίστανται οι σωλήνες και οι συνδεσμοι στους οποιους εμφανιστηκε η
διαρροη. Στην συνεχεια δε να αποφασιζεται με συμφωνη γνωμη και της Επιβλεπουσας
Υπηρεσιας εαν θα επαναληφθει εκ νεου η δοκιμη με αερα η θα διεξαχθει δοκιμη με νερο.

Εαν η αποτυχια της δοκιμης ειναι περιθωριακη συνισταται να προχωραμε χωρις καμμια αλλη
ενεργεια στην διεξαγωγη δοκιμης με νερο.

Τονιζεται παντως οτι σε ολες τις περιπτωσεις απλης η και κατ'επαναληψη αποτυχιας της
δοκιμης ο αγωγος δεν θα απορριπτεται εαν δεν αποτυχει και στην δοκιμη νερου στην οποιαν
θα πρεπει να υποβληθει.

8. ΔΟΚΙΜΗ ΣΤΕΓΑΝΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΝΕΡΟ

Ο αγωγός πρέπει να πληρωθή με ύδωρ μέχρι πλήρους εκδιώξεως του αέρος. Η εισαγωγη του
νερου πρεπει να είναι βραδεια για καλη εξαερωση. Ειναι σημαντικο να επισημανουμε οτι ο
εγκλωβισμος αερα στον αγωγο θα οδηγησει κατα πασα πιθανοτητα σε λαθεμενες μετρησεις .

Μεταξύ της πληρώσεως και του ελέγχου του αγωγού πρέπει να παρεμβάλλεται επαρκές
χρονικό διάστημα ώστε αφ'ενός να δοθεί καιρός διαφυγής του αέρος που τυχόν θα έχη
παραμείνη μέσα στον αγωγό κατά το διάστημα της πληρώσεως και αφ'ετέρου να κορεσθούν
τα τοιχώματα του σωλήνος με νερό, εφ'όσον ήθελε παρουσιαστή η ανάγκη αυτή.

Το χρονικόν διάστημα εξαρτάται απο το υλικόν κατασκευής των σωλήνων, το πάχος των
τοιχωμάτων, την διάμετρο και το μήκος του αγωγού και σε δεδομένες περιπτώσεις και απο
την ξηρότητα του αγωγού και τις καιρικές συνθήκες.

Πρεπει να γινεται ταυτοχρονα και προσεκτικος οπτικος ελεγχος γραμμης και συνδεσμων
κατα την διαρκεια των δοκιμων.

Κατα την διαρκεια δοκιμης του δικτυου δεν πρέπει να εμφανισθούν διαρροές στους
συνδέσμους. Εφ'οσον ομως κατά την δοκιμή εμφανισθούν σημεία μη στεγανα είτε στα
τοιχώματα των σωλήνων είτε στις συνδέσεις, πρεπει να διακοπεί ο έλεγχος και να εκκενωθεί
βαθμιαία η σωληνωση μεχρις ότου ελευθερωθούν όλα τα σημεια διαρροής απο το νερό.
Επισης σε περιπτωση παρουσίας ελαττωματων κατά την δοκιμή πρεπει να παραμείνουν
ακάλυπτοι οι σύνδεσμοι μεχρι πληρους αποκαταστασεως της στεγανότητας του δικτύου.

Η δοκιμή πρεπει να επαναρχίσει μονο μετά την επισκευή όλων των ελαττωμάτων.

Καθε ατέλεια εγκαταστασεως η συνδεσεως η οποία διαπιστώνεται κατά τις δοκιμες,


επανορθώνεται απο τον Ανάδοχο. Αυτό μπορεί να γίνη (παντα με την συμφωνη γνωμη και
της υποδειξης της Επιβλεπουσας Υπηρεσιας) με πρόσθετες εργασίες επενδύσεως με
σκυρόδεμα για σωληνες απο υλικα με συνδετικήν ύλην το τσιμέντον, εφ' όσον βεβαίως το
επιτρέπουν οι τοπικές συνθήκες. Σε καθε αλλη περιπτωση πρέπει να αντικαθίστανται οι
σωλήνες και οι συνδεσμοι στους οποιους εμφανιστηκε η διαρροη με δαπάνη, ευθυνη και
φροντιδα του Αναδοχου.

Οι αγωγοί βαρύτητος :

 Δοκιμάζονται με μεγιστη πίεση 50 kPa και ελαχιστη πιεση 10kPa. Yψηλοτερες πιεσεις
μπορει να δοκιμαστουν για αγωγους οι οποιοι λειτουργουν με διαρκη μονιμη υπερφορτωση (
βλεπε prEN 805).

 Αγωγοι με αποτομη κλιση στους οποιους τα παραπανω ορια δεν μπορουν να τηρηθουν
ταυτοχρονως λογω της κλισης τους πρεπει να ελεγχονται κατα τμηματα.

 Για την προετοιμασια του σωληνα (απορροφηση νερου) ωστε να ειναι ετοιμος για την
δοκιμη συνηθως μια ωρα ειναι αρκετη . Μια μεγαλυτερη περιοδος ( π.χ. 24 ωρες ) μπορει
να ειναι αναγκαια λογω των κλιματικων συνθηκων για παραδειγμα στην περιπτωση
τσιμεντοσωληνων.

 Η διαρκεια της δοκιμης προσδιοριζεται σε 30 πρωτα λεπτα.

 Η πιεση του νερου πρεπει να συντηρειται μεσα σε αποκλιση ενος kPa της πιεσης που
προαναφεραμε. Η ολικη ποσοτητα του νερου που προστιθεται για την διατηρηση της πιεσης
πρεπει να μετρηθει και να καταγραφεί . Η ποσοτητα αυτη δεν πρεπει να ειναι μεγαλυτερη
απο:

0.20 λιτρα ανα τετραγωνικο μετρο βρεχομενης εσωτερικης επιφανειας σε 30 λεπτα για αγωγους
και φρεατια
0.40 λιτρα ανα τετραγωνικο μετρο βρεχομενης εσωτερικης επιφανειας σε 30 λεπτα για φρεατια
και inspection chambers οταν ελεγχονται ιδιαιτερως.

Ας σημειωθει οτι ορισμενα prospectus Εταιρειων κατασκευης σωληνων δινουν μεχρι για τις
μεγιστες επιτρεπομενες αυτες ποσοτητες τιμες μεχρι και δεκα φορες μικροτερες.

9. ΔΟΚΙΜΗ ΔΙΗΘΗΣΗΣ

Αγωγοι οι οποιοι επιθεωρηθηκαν και δοκιμαστηκαν οπως ανωτερω μετα την πληρη τους
επιχωση πρεπει να ελεγχονται για διηθηση ( infiltration ). Ομοιως εαν η σταθμη του νερου
κατα την διαρκεια των δοκιμων που προαναφερθηκαν ειναι ψηλοτερα απο την στεψη της
σωληνογραμμης απαιτειται η διενεργεια δοκιμης διηθησης.
Για την πραγματοποιηση της δοκιμης αυτης κλεινονται με απολυτη στεγανοτητα ολες οι
εκροες στον υπ'οψη αγωγο και η μετρουμενη μονιμη ροη θεωρειται σαν διηθουμενη
ποσοτητα.

Οι αγωγοι και τα φρεατια του δικτυου γινονται αποδεκτα εαν η μετρουμενη διηθηση αγωγων
και φρεατιων δεν υπερβαινει για διαστημα 30 λεπτων τα 0.50 λιτρα ανα μετρο μηκους
ελεγχομενου αγωγου ανα μετρο ονομαστικης διαμετρου.

Σε περιπτωση αποτυχιας της δοκιμης απαιτειται με την χρηση CCTV ο εντοπισμος του
σημειου στο οποιο παρουσιαζεται η διηθηση και την επισκευη του δικτυου ( αγωγος,
φρεατια) η την αντικατασταση βλαβεντων τμηματων του δικτυου.

Η δοκιμη αυτη μπορει να περιοριστει σε μηκος 10% του δικτυου.

10. ΔΟΚΙΜΕΣ ΣΤΕΓΑΝΟΤΗΤΑΣ ΣΥΝΔΕΣΕΩΝ - ΦΡΕΑΤΙΩΝ

Αντί της δοκιμής ολης της σωληνογραμμης μπορει να γινουν ξεχωριστες δοκιμες των
συνδεσμων ιδιαιτερα για διαμετρους πανω απο ονομαστικη διαμετρο 1000 χιλιοστων.

Για δοκιμη νερου ισχυουν τα προαναφερθεντα με πιεση 50 kPa πανω απο την στεψη του
αγωγου ενω σαν ισοδυναμη επιφανεια λαμβανεται ενα μετρο μηκους αγωγου. Για δοκιμη
αερα ακολουθουνται οι αρχες που προαναφερθηκαν.

Οι μεμονωμένες συνδέσεις των σωλήνων (αρμοί) μπορούν να ελεγχθούν επισης με ίδιες


συσκευές τοποθετημένες στο εσωτερικό ή το εξωτερικό του αγωγού.

Μπορει επισης να γινουν ξεχωριστες δοκιμες των φρεατιων και προσδιοριζεται η


μεγαλυτερη ανεκτη διαρροη σε 4 λιτρα ανα ωρα ανα μετρο διαμετρου αγωγου ανα υψος
πιεσης υδατος.

11. ΔΟΚΙΜΗ ΣΤΕΓΑΝΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΥΔΡΟΣΤΑΤΙΚΗ ΠΙΕΣΗ Η


ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΥΠΟΠΙΕΣΗ

Η δοκιμή μπορει να διεξαχθεί προαιρετικά. Συνιστάται η εκτέλεσή της, ιδιαιτερα στην


περίπτωση που ο αγωγός βρίσκεται εντος υδατοπερατών εδαφών και κάτω απο την σταθμη
του υδροφόρου οριζοντα . Εκτελειται εφ'οσον κρινεται απαραίτητη απο την Επιβλεπουσα
Υπηρεσια με δαπάνες του Αναδοχου σύμφωνα με τις προδιαγραφές του ΕΛΟΤ 476.

Οταν η δοκιμή γινεται σε υποπιεση η στεγανότητα θα πρέπει να μετριέται με μανόμετρο


ακριβείας. Η μεταβολή της εσωτερικής υποπιέσεως δεν πρέπει να υπερβαίνει το 10% της
απαιτούμενης υποπιέσεως δοκιμής.

12. ΔΟΚΙΜΗ ΚΑΛΗΣ ΡΟΗΣ

Η δοκιμή αυτη ειναι απλουστατη και πρεπει να γινεται υποχρεωτικα, θα εκτελείται δε με


δαπάνες του Αναδοχου.

Η δοκιμή θα εκτελείται σε ολο τον αγωγο και ιδιαιτερα σε εκεινα τα τμηματα του δικτύου
όπου η κλίση είναι μικρή. Στην περίπτωση αυτή η καλή ροή εντος του αγωγού ελέγχεται με
παροχέτευση περιορισμένης ποσότητας νερού εντος ενος φρεατίου κατά διαστηματα οπότε
και παρατηρειται εαν το νερό διέρχεται απο το κατάντι φρεάτιο.

13. ΔΟΚΙΜΕΣ ΣΤΕΓΑΝΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΚΑΤΑΘΛΙΠΤΙΚΟΥΣ ΑΓΩΓΟΥΣ

Η δοκιμη των καταθλιπτικων αγωγων πρεπει να γινεται συμφωνα με το σχεδιο Ευρωπαικου


Προτυπου prEN 805.

14. ΤΕΛΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

Πριν την παραλαβη του εργου από την Υπηρεσια το δικτυο στο συνολο του
συμπεριλαμβανομενων φρεατιων κ.α πρεπει να καθαριστει ολοκληρωτικα με πλυση η με
χρηση ειδικης προς τουτο μεθοδου ( σφαιρα η βουρτσα η αλλο καταλληλο οργανο) ωστε να
είναι πληρως καθαρο.

15. ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΔΟΚΙΜΩΝ

Ο Αναδοχος οφειλει να ειδοποιει την Επιβλεπουσα Υπηρεσια τουλαχιστον δυο ημερες πριν
την εκτελεση των δοκιμων.

Μετα το τελος καθε δοκιμης πρεπει να συντασσεται πρωτοκολο υπογραφομενο από τον
Επιβλεποντα και τον Αναδοχο με τα στοιχεια του αγωγου που δοκιμαστηκε, τις διαδοχικες
ενεργειες, τα αποτελεσματα των δοκιμων και τις παρατηρησεις που εγιναν με ακριβη χρονικο
προσδιορισμο. Κανενα τμημα της σωληνογραμμης δεν μπορει να θεωρηθει οτι παρεληφθη
εαν δεν εγιναν σε αυτο οι συμφωνηθεισες δοκιμες ( εκτος εαν υπαρχει διαφορετικη
συμφωνια Υπηρεσιας - Αναδοχου).

Επισης απαγορευεται η ολοκληρωση της επιχωσης του ορυγματος εντος του οποιου υπαρχει
αγωγος στον οποιο δεν εγιναν οι συμφωνηθεισες δοκιμες.

Μετά την επιχωση των ορυγματων, η Υπηρεσία μπορεί να ζητήσει επανάληψη δοκιμής κατά
τα ανωτέρω, εάν κρίνει ότι η επιχωση έγινε κατά τρόπο που θα ήταν δυνατό να προκαλέσει
ζημιές στουςς αγωγούς.

16. ΔΑΠΑΝΕΣ ΔΟΚΙΜΩΝ

Ολες οι δαπάνες των δοκιμών αναλόγως και των προβλεπομένων στα Τεύχη Δημοπρατησης
του εργου και την συμβαση , και που διεξαγονται αναλογως της συμφωνιας στο συνολο η σε
μερος του δικτυου , βαρυνουν τον Αναδοχο. Μοναδικη εξαιρεση αποτελει η δαπανη για την
οπτικη επιθεωρηση και την χρηση CCTV και Robots.

Στην δαπανη αυτη συμπεριλαμβανονται και η προμηθεια, μεταφορα κ.λ.π. των υλικων και
οργανων που απαιτουνται .
Τ.Π. 24 ΦΡΕΑΤΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ

1. Αντικειμενο

Η τεχνική αυτή προδιαγραφή αφορά στην κατασκευή των κάθε είδους φρεατίων του
δικτυου αποχετευσης. Τα φρεάτια αυτά θα κατασκευασθούν στις θέσεις που
προβλέπονται από την μελέτη και μετά από σχετική έγκριση της Υπηρεσίας.

2. Γενικα

Τα φρεάτια διακρίνονται σε διάφορους τύπους που χαρακτηρίζονται από την διάμετρο του
εξερχομένου από το φρεάτιο κυρίου αγωγού από το βάθος του φρεατίου και από το αν οι
διαφορές στα υψόμετρα των πυθμένων των αγωγών που καταλήγουν στο φρεάτιο
επιβάλλουν την διαμόρφωση ειδικού έργου πτώσης στο φρεάτιο ή επιβάλλουν την
διαμόρφωση ειδικού έργου υπερχείλισης ή εκτροπής στο φρεάτιο. Ετσι οι τύποι των
φρεατίων είναι :

 φρεάτια επισκέψεως στα οποια περιλαμβάνονται και τα φρεάτια αλλαγής


κατευθύνσεως,αλλαγής κλίσεως , συμβολής ( απλά φρεάτια ) .

 φρεάτια πτώσης

 φρεάτια υπερχείλισης - εκτροπής

 φρεάτια υδροσυλλογής.

 Φρεατια εκτροπής

Τα φρεάτια (πλην των υδροσυλλογής) κατά γενικό κανόνα ειναι επισκέψιμα με βάθους
αναλογο του αγωγού η δε κατασκευη τους γινεται σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο
Τιμολογιο της μελετης και στα σχέδια καθε τύπου.

Τα φρεάτια πτώσεως αναλόγως της διαφοράς στάθμης ροής των συνεχιζομένων προς το
φρεάτιο αγωγών (βάθος πτώσεως ) κατασκευάζονται ειτε βάσει των αντιστοιχων σχεδίων η
με σχεδια αναφερομένα ειδικά σε κάθε περίπτωση από αυτά.

Γενικα προβλεπονται στις ευθυγραμμιες ανα 50-80 μ. φρεατια επισκεψης του δικτυου. Οι
θεσεις των φρεατιων εφ΄ οσον δεν καθοριζονται στα σχεδια η τα τευχη της μελετης θα
καθοριζονται επι τοπου του εργου απο την Υπηρεσια εγκαιρα συγχρόνως με την κατασκευή
των αγωγών.

Είναι δυνατον να απαιτούνται κατα την κατασκευή των εργων μικροτροποποιήσεις των
φρεατίων (είτε σε μορφή είτε σε ποιοτητα σκυροδέματος) επιβαλλόμενες απο τις τοπικες
συνθηκες ή από εμφανιζόμενα εμπόδια απο εγκαταστάσεις Εταιρειών Κοινής Ωφελείας
(αγωγούς φρεάτια κλπ.)

Οι μικροτροποποιήσεις αυτές, είτε υποδεικνύονται από τον Αναδοχο στον επιβλέποντα για
έγκριση είτε υποδεικνυονται από τον Επιβλέποντα θα εφαρμόζονται χωρίς εξ αιτίας των να
δημιουργούνται οικονομικές ή άλλης φύσεως αξιώσεις για τον Εργολάβο περαν της αμοιβης
τυχον προσθετων ποσοτητων εργασιων του Τιμολογιου της Μελετης.

3. Τρόπος κατασκευής φρεατίων

Τα διάφορα φρεάτια και λοιπά τεχνικά έργα θα κατασκευαστούν με την μορφή, διαστασεις
κλπ. που προβλέπονται στα σχεδια της μελέτης. Ο ανάδοχος υποχρεούται στην εφαρμογή
των προβλεπόμενων τύπων από την μελέτη τόσο ως προς την μορφή τους όσο και ως προς
την σύνθεση των σκυροδεμάτων, τσιμεντοκονιών κλπ.

Ο Αναδοχος είναι αποκλειστικα υπεύθυνος να εξασφαλίσει την ευστάθεια των διαφόρων


τεχνικών έργων σε άνωση θετοντας προς εγκριση στην Υπηρεσια , εφ΄ οσον υπαρχει
σχετικη αναγκη,τα προσθετα μετρα που προτεινει .

Αναλογα με τις κυκλοφοριακες συνθηκες , το βαθος του φρεατιου, τα χαρακτηριστικα του


εδαφους κ.λ.π. ειναι δυνατον προκειμενου για φρεατια εσωτερικης διαμετρου 1.20 μ και 1,60
μ, να μην κατασκευαστουν απο χυτο επι τοπου σκυροδεμα αλλα απο καθ’ υψος συνδεση
προκατασκευασμενων δακτυλιων ("σπονδυλοι" ) εσωτερικης διαμετρου 1.20 μ. - 1,60 μ,
παχους τοιχωματος 0.15 μ. και 0.175 μ αντιστοιχως απο σκυροδεμα C20/25. Για φρεατια
διαμετρου 1,20μ οι σωληνες θα ειναι αοπλοι ενω για φρεατια διαμετρου 1,60 μ οπλισμενοι
με κατακορυφο οπλισμο Φ10/20 και οριζοντιο Φ10/10 από S400. Τα υψη των σπονδυλων
κυμαινονται από 0.25 μ. εως 1.00 μ.
Στην περιπτωση αυτη η καταληξη του φρεατιου γινεται ειτε σε προκατασκευασμενο
κολουροκωνικο λαιμο , ειτε σε πλακα και κυκλικο λαιμο (προκατασκευασμενα η χυτα επι
τοπου του εργου.) με ιδια ποιοτητα σκυροδεματος. Οι προκατασκευασμενοι λαιμοι καθε
ειδους και πλακες θα πρεπει να γινονται μονον κατοπιν συμφωνης γνωμης της Υπηρεσιας
και αφου τυχουν της εγκρισεως της και πρεπει να πληρούν τις απαιτήσεις της παρουσας Τ.Π.
καθως και αυτης για τα σκυροδέματα.

Για την κατασκευή των τοιχωμάτων των φρεατίων και λοιπών τεχνικών έργων και
εφοσον οι τοπικες συνθηκες, συσταση εδαφους, βαθη εκσκαφης και η ασφαλεια
εργαζομενων και κυκλοφοριας το επιτρεπουν ειναι δυνατη η μη χρησιμοποιηση εξωτερικόυ
τυπου με την χρησιμοποίηση της παρειάς της εκσκαφης ως τύπου μετα απο εγκριση της
Υπηρεσιας. Στην περιπτωση αυτη ρητα αναφερεται οτι δεν δημιουργούνται οικονομικές ή
άλλης φύσεως αξιώσεις για τον Aναδοχο λογω προσθετων εκσκαφων, σκυροδεματος,
διαμορφωσης παρειων ορυγματος κ.λ.π. ενω επιβαλλεται αυστηρα η τηρηση του
προβλεπομμενου παχους των τοιχωματων. Παραμενει ομως το δικαιωμα στην Επιβλέπουσα
Υπηρεσία να ζητησει την κατασκευη εξωτερικου τυπου.

Η κατασκευή των συμβολών στις στάθμες ροής, η άρτια σύνδεση των αγωγών με τα
φρεάτια καθώς και η στεγάνωση των φρεατίων θα γίνονται με σχολαστική επιμέλεια.

Κάθε κακοτεχνία ή διαρροή θα συνεπάγεται ανακατασκευή ολόκληρου του τμήματος επί του
οποίου είναι η κακοτεχνία ή διαρροή.

Ως προς τους καθε τυπου λαιμούς των φρεατίων επιβάλλεται η με επιμέλεια προσαρμογή
τους στο κυρίως σώμα του φρεατίου, ιδιαίτερη δε προσοχή θα δίνεται στο απαιτούμενο
ύψος κατασκευής τους, ανάλογα με την προβλεπόμενα ερυθρά γραμμή της οδού ή άλλων
οδηγιών που θα δοθούν από την Υπηρεσία. Πρόσθετη εργασία, που θα ήθελε απαιτηθεί
από τη μη τήρηση των ανωτέρω οδηγιών συνεπάγεται την με δαπάνες του Αναδόχου
εκτέλεσή της, χωρίς άλλη διαδικασία.

Στην περιπτωση χρησιμοποιησης προκατασκευασμενων κολουροκωνικων "λαιμων"


κατασκευαζεται εγκιβωτισμος απο αοπλο σκυροδεμα Β160 διαστασεων 0.20 * 0.20 μ.
περιμετρικα του "λαιμου" στην εξωτερικη περιμετρο του συμφωνα με τα τευχη και τα
σχεδια της μελετης .

Με σχολαστική ακρίβεια θα τοποθετηθεί και το πλαίσιο υποδοχής των καλυμμάτων ώστε


να αποφεύγονται κυκλοφοριακές ανωμαλίες, θόρυβοι η πρόκληση δυστυχημάτων.

Για αυτά, εφόσον δεν καθορίζεται από την μελετη ο τυπος και θέση τους, ο Ανάδοχος δεν
δικαιούται να προβεί στην κατασκευή τους χωρίς εγγραφη εντολή του εργοδότη με την
οποία θα δινονται ακριβή και πλήρη στοιχεία.

Η διαμορφωση του πυθμενα του φρεατιου θα γινεται συμφωνα με τα σχεδια της μελετης.
Στο δάπεδο των φρεατίων θα δημιουργηθούν αύλακες για τη ροή των λυμάτων και ομβριων
το βάθος και η μορφή των οποιων ειναι αναλογο των αγωγων που συμβαλλουν στο φρεατιο.
Ειναι δυνατη η χρησιμοποιηση πλαστικου η αλλου αγωγου σε ημιδιατομη για την
διαμορφωση ρυσεων στον πυθμενα του φρεατιου η οποια και δεν αμοιβεται ιδιαιτερα. Είναι
επισης δυνατη η χρησιμοποιηση προκατασκευασμενου τεμαχιου μετα από συμφωνη γνωμη
της Υπηρεσιας και μετα από εγκριση του τυπου του τεμαχιου αυτου.

Η διαμόρφωση των αυλάκων που προβλέπεται από σκυρόδεμα C20/25 των 300 χλγ.
τσιμεντου μπορεί να γίνει συγχρόνως με την κατασκευή της βάσης ή και εκ των υστέρων. Η
κατασκευή των πλευρικών τοιχωματων θα αρχίσει το ενωρίτερο δυνατόν για να υπάρξει
καλη πρόσφυση και στεγανότητα με το σκυρόδεμα της βάσης και πάντως μετά από ένα
24ωρο από την διάστρωση του σκυροδέματος βάσης. Σε περίπτωση καθυστέρησης και
εφόσον το σκυρόδεμα της βάσης έχει πήξει τόσο ώστε να μη μπορεί να επιτευχθεί καλή
πρόσφυση και στεγανότητα με τα τοιχώματα οι αρμοί διακοπής μεταξύ της βάσης και των
πλευρικών τοιχών αφού καθαριστούν επιμελως θα επιχρίονται με ειδικό συγκολλητικό
σκυροδέματος (π.χ. εποξειδική ρητίνη) πριν από τη διάστρωση του σκυροδέματος των
πλευρικών τοίχων. Η ίδια διαδικασία θα τηρηθεί και για τους τυχόν υπόλοιπους αρμούς
διακοπής εργασίας κατά την κατασκευή του φρεατίου.

Για τα φρεατια από προκατασκευασμενους σπονδυλους οι σπονδυλοι θα φερουν ειδικες


υποδοχες και οι συνδεσεις θα γινονται με ειδικο μειγμα τσιμεντου και στεγανωτικου υλικου
της εγκρισεως της Υπηρεσιας.

Τα τοιχώματα και ο πυθμένας των φρεατίων προβλέπονται οπλισμένα. Το σκυρόδεμα θα


είναι κατηγορίας τουλαχιστον C20/25 με 300χλγ. τσιμέντου τουλαχιστον. Θα
χρησιμοποιειται τσιμεντο ειδικου τυπου (τυπου ΙV - Πορτλαντ ανθεκτικου στα θειικα-
Portland sulfateresisting ) για τα χυτα αλλα και τα προκατασκευασμενα μερη των φρεατιων
δικτυου λυματων.

Σημειώνεται ότι στα φρεατια περατος του δικτυου θα τοποθετηθούν αναμονές για
μελλοντικές συνδεσεις και θα γίνει η αντίστοιχη διαμόρφωση του πυθμένα τους οπότε οι
αγωγοί αναμονής θα εξέχουν τουλάχιστον 50 εκ. από τα πλευρικά τοιχώματα του φρεατίου
και θα φράζονται υδατοστεγώς με κατάλληλα πώματα.
Η υπόβαση του φρεατίου θα διαμορφώνεται κατάλληλα με τη χρησιμοποίηση σκυροδέματος
εξομάλυνσης Β120 με περιεκτικότητα 200 χλγ. τσιμέντου ανά Μ3.

΄Ολες οι χωματουργικές εργασίες που απαιτουνται για την κατασκευή των φρεατίων
αυτών , όπως εκσκαφή και επανεπίχωση , άρση και ανακατασκευή οδοστρωμάτων,
αντλησεις κλπ. , θα εκτελεσθούν σύμφωνα με τους όρους των αντίστοιχων Τ.Π. για τις
εργασίες αυτές.

Η κατασκευή των φρεατίων αυτών απαιτεί , εκτός των χωματουργικών , και την
εκτέλεση των εξής εργασιών :

 Κατασκευές από άοπλο και οπλισμένο σκυρόδεμα.

 Σιδηρός οπλισμός .

 Ξυλότυποι επίπεδης και καμπύλης επιφάνειας .

 Χυτοσιδηρα καλύμματα φρεατίων - Χυτοσιδηρές βαθμίδες.

 Επιχρίσματα τσιμενοκονίας .

 Μονώσεις,

Για τον τρόπο εκτέλεσης των εργασιών αυτών ισχύουν τα αναφερόμενα στις σχετικές
Τ.Π. ή τα άρθρα του συμβατικού Τιμολογίου.

4. Χυτοσιδηρά καλύμματα - βαθμίδες

Η ποιότητα του χυτοσίδηρου ο τρόπος χύτευσης , οι δοκιμές ελέγχου θα ακολουθουν


τους ισχύοντες κανονισμούς και την αντίστοιχη Τεχνική Προδιαγραφή.

Τα καλύμματα θα εδράζονται επί των λαιμών των φρεατίων ως εξης :

 Στην περιπτωση χρησιμοποιησης κολουροκωνικων λαιμων με εγκιβωτισμο οπως στα


σχεδια φαινεται ωστε να στερεώνεται το χυτοσιδηρό πλαίσιο ή η στεφάνη εδράσεως του
καλύμματος.

 Σε καθε αλλη περιπτωση θα εδράζονται πάνω στους λαιμούς των φρεατίων με παρεμβολή
ορθογωνικού περιλαίμιου μικρού ύψους από σκυρόδεμα, που προορίζεται να συγκρατεί
στερεά συνδεδεμένο με το οδόστρωμα το πλαίσιο του καλύμματος, ανάλογα με τη διατομή
του λαιμού. Στο περιλαίμιο αυτό μετά την κατασκευή του, θα στερεώνεται με το επίσης
χυτοσίδηρο πλαίσιο ή η στεφάνη εδράσεως του καλύμματος.

Οι χυτοσίδηρες βαθμίδες καθόδου θα τοποθετούνται μετα τη σκλήρυνση του σκυροδέματος


των τοιχωματων των φρεατίων μέσα σε ειδικά ανοιγόμενες οπές και θα συνδέονται με
τσιμεντοκονία αναλογίας 1:2 και η πακτωση των βαθμιδων θα γινεται σε ικανο βαθος. Η
μεταξύ τους απόσταση καθορίζεται 35 εκατ. εκτος αν αναφερεται διαφορετικα στα σχεδια
της μελετης.
5. Επιχρισεις με τσιμεντοκονια,θωρακισεις

Οι παρακατω εργασιες εκτελουνται οπως συμπεριλαμβανονται στα σχετικα αρθρα του


Τιμολογιου.

5.1. Φρεατια δικτυου ακαθαρτων

Οι εσωτερικές επιφανειες των φρεατίων ακαθάρτων θα καλύπτονται εξ ολοκλήρου με


τσιμεντοκονία πατητή 650/900 χλγρ. τσιμέντου, πάχους 2 εκ. Εξωτερικά μόνο η πάνω
επιφάνεια της πλάκας επικάλυψης θα επιχριστει με τσιμεντοκονία πατητή 650/900 πάχους
1,5 εκ..

Θωρακίσεις με αργιλοπυριτικά πλακίδια θα εφαρμοστούν στα μέτωπα των φρεατίων


πτώσεως εαν προβλεπονται στο Τιμολογιο και στα σχεδια.

Προστατευτικές επαλλείψεις με υλικό επενδύσεων ανθεκτικό στις χημικές επιδράσεις και τη


διάβρωση (εποξειδικες ρητινες) σε δυο στρωσεις συνολικά όπως προβλέπεται στην
αντιστοιχη Τεχνικη Προδιαγραφη, θα εφαρμοστούν στις επιφάνειες ροής των φρεατίων
ακαθάρτων και σε ολο το ύψος των τοιχωματων του φρεατιου .

Επίσης προβλέπεται η μονωτική επάλειψη σε δυο στρώσεις με ασφαλτικό υλικό σε ολη την
εξωτερική επιφάνεια των φρεατιων.

Σε περίπτωση που το σώμα του φρεατίου βρίσκεται σε διαβρωτικο εδαφος ή πλησιον


θαλασσης αντι ασφαλτικου θα χρησιμοποιειται επενδυση με εποξειδικο ως ανωτερω κατοπιν
εντολης της Υπηρεσιας.

Για τα φρεατια με προκατασκευασμενους δακτυλιους είναι υποχρεωτικη η εσωτερικη τους


προστασια με εποξειδικο υλικο (οπως προβλεπεται στην Τ.Π. για τους τσιμεντοσωληνες). Οι
σπονδυλοι θα ερχονται ετοιμοι από το εργοστασιο με την εσωτερικη και εξωτερικη (εαν
απαιτηθει) προστασια τους.

Ολα τα υλικα της παραγραφου αυτης και ο τροπος εργασιας θα εχουν την προεγκριση της
Υπηρεσιας.

5.2. Φρεατια δικτυου ομβριων

Ισχυουν οσα αναφερονται παραπανω για τα φρεατια δικτυου λυματων πλην της εσωτερικης
επαλειψης με εποξειδικο. Τα φρεατια του παντορροικου θα κατασκευαζονται οπως αυτα του
δικτυου λυματων.

5.3. Λαιμοι φρεατιων

Ισχυουν οσα αναφερονται παραπανω για τα φρεατια δικτυου λυματων και ομβριων

6. Στεγανωτικο μαζης σκυροδεματος

Σε οπλισμενα μέρη των χυτων φρεατίων ακαθάρτων προβλέπεται η χρήση στεγανωτικού


μάζας της εγκρισεως της Υπηρεσιας.
7. Επιμέτρηση - Πληρωμή

7.1. Τυπικά φρεάτια [π.χ.Φρεατια λυμάτων, ομβριων] - Φρεατια απο


προκατασκευασμενους δακτυλιους διαμετρου 1.20 μ. και 1,60 μ.

Η επιμέτρηση των φρεατίων αυτων θα γίνεται με βάση τον αριθμό τεμαχίων των πραγματικά
πλήρως κατασκευασθέντων φρεατίων σύμφωνα με τους όρους της Τεχνικής Προδιαγραφής
αυτής, ξεχωριστά για κάθε τύπο φρεατίου όπως φαίνονται στα σχέδια της μελετης.

Η πληρωμή των φρεατίων θα γίνεται με βάση τα επιμετρηθέντα τεμάχια ξεχωριστά για κάθε
τύπο φρεατίου και τις αντίστοιχες συμβατικές τιμές του τιμολογίου .

Οι παραπάνω τιμές μονάδας αποτελούν την πλήρη αποζημίωση του Αναδόχου και
περιλαμβάνουν τις δαπάνες για όλες τις εργασίες και τα υλικά , μηχανήματα που
αναφέρθηκαν προηγούμενα και που απαιτούνται για πλήρη και έντεχνη κατασκευή.

7.2 ΄Αλλου τύπου φρεάτια επίσκεψης, πτώσεως, ειδικά φρεάτια.

Εφ΄ όσον δεν ορίζεται διαφορετικά αλλού , επιμετρωνται και πληρωνονται με βαση
αναλυτικη επιμετρηση των εκτελεσθεντων εργασιων συμφωνα με την παρουσα Τ.Π. , τα
σχεδια της Μελετης και τα τευχη δημοπρατησης και τις εντολες της Υπηρεσιας .

7.3. Φρεάτια υδροσυλλογής

Η επιμέτρηση των φρεατίων αυτων θα γίνεται με βάση τον αριθμό τεμαχίων των πραγματικά
πλήρως κατασκευασθέντων φρεατίων όπως φαίνονται στα σχέδια της μελετης.

7.4. Γενικα

 Η Τιμή του Τιμολογίου για κάθε τύπο φρεατίου είναι μοναδική και ισχύει για όλα
τα φρεάτια ανεξαρτήτως βάθους , ποιότητας εδάφους ή άλλων δυσχερειών
απροβλέπτων ή μη , που τυχόν θα συναντήσει ο Ανάδοχος.

Δεν θα γίνεται καμμιά επίμετρηση και πληρωμη για τις επί πλεον ποσοτητες στην
περίπτωση που ο Ανάδοχος κατασκευασε περισσοτερα των οριζομενων στην μελετη, η
φρεατια μεγαλύτερων διαστασεων ή με μεγαλυτερη ποσότητα οπλισμού από ότι προκύπτει
από τα εγκεκριμένα σχέδια χωρίς την έγκριση της Υπηρεσίας.

Διευκρινίζεται ότι , εκτός αν προβλέπεται διαφορετικά , για ολες τις περιπτωσεις ( εκτός
των ειδικών φρεατίων) , η εκσκαφή του ορύγματος , οι αντλησεις καθώς και η
επανεπίχωση του σκάμματος και η τυχόν απαιτούμενη αποκατάσταση οδοστρώματος , το
σκυρόδεμα , οι ξυλότυποι , οι οπλισμοί , οι τσιμεντοκονίες και οι απαιτούμενες μονώσεις ,
οι λαιμοί φρεατίων, τα χυτοσιδηρά καλύμματα και οι χυτοσιδηρές βαθμίδες και κάθε
εργασία που είναι απαραίτητη για την πλήρη και έντεχνη κατασκευή του φρεατίου , δεν
επιμετρούνται και δεν πληρώνονται ξεχωριστά αφού περιλαμβάνονται στις τιμές των
αντίστοιχων άρθρων του τιμολογίου των διαφόρων τύπων φρεατίων.
Eπισης δεν επιμετρωνται χωριστά και δεν αμειβονται σε καμμια περιπτωση ιδιαιτερα :

 Η διαμορφωση του πυθμενα του φρεατιου και η χρησιμοποιηση πλαστικου η αλλου αγωγου
σε ημιδιατομη για την διαμορφωση ρυσεων σε αυτον

 Η κατασκευη ( ή η εκ των υστερων δημιουργια ) οπης στα τοιχωματα των φρεατιων


περατος και η αντίστοιχη διαμόρφωση του πυθμένα τους για την κατασκευη αναμονων για
μελλοντικές συνδεσεις .

 οι αγωγοί αναμονής οι οποιοι εξέχουν τουλάχιστον 50 εκ. από τα πλευρικά τοιχώματα του
φρεατίου καθως και τα κατάλληλα πώματα με τα οποια κλεινουν.

 Η διαμορφωση των διαζωματων εγκιβωτισμου του κολουροκωνικου λαιμου και η


στεγανωση των αρμων προκατασκευασμενων τεμαχιων.
Τ.Π. 25 XYTOΣΙΔΗΡΑ ΤΕΜΑΧΙΑ

1. Αντικείμενο

Η παρούσα τεχνική προδιαγραφή αφορά την προμήθεια και τοποθετηση καλυμματων


φρεατιων, εσχαρών φρεατίων υδροσυλλογής, βαθμίδων και άλλων χυτοσιδηρών τεμαχίων
για το δικτυο αποχετευσης από :

 φαιό χυτοσίδηρο είτε


 χυτοσίδηρο σφαιροειδούς γραφίτη (DUCTILE IRON)

2. Ισχύουσες Προδιαγραφές

Τα χυτοσιδηρά τεμάχια της παραπάνω παραγράφου θα κατασκευαζονται είτε από φαιό


χυτοσίδηρο είτε από χυτοσίδηρο σφαιροειδους γραφίτη (DUCTILE IRON) απολύτως
σύμφωνα με τις Προδιαγραφες ΕΛΟΤ ΕΝ 124.

Αλλες ισχυουσες σχετικες Προδιαγραφες :

ISO/R 185 Classification of grey cast iron Xυτοσιδηρος με γραφιτη σε λεπια


ISO 1083 Spheroidal graphite or nodular Χυτοσιδηρος με γραφιτη σε σφαιροειδη
graphite cast iron μορφη

3. Ποιότητα χυτοσιδηρών τεμαχιων

3.1. Δοκιμη τυπου

Θα πραγματοποιεται συμφωνα με τα οριζομενα στο ΕΛΟΤ ΕΝ124 δοκιμη τυπου για τα


χυτοσιδηρα τεμαχια.

Θα εκτελειται για δοκιμη ενα τεμαχιο τυχαια επιλεγομενο ανα 50 ομοειδη τεμαχια και
οπωσδηποτε ενα .

3.2. Φαιός χυτοσίδηρος

3.2.1. Γενικά

Ο χυτοσίδηρος θα είναι άριστης ποιότητας της κατηγορίας 200.

Η αντοχή του σε εφελκυσμό θα ανταποκρίνεται στα οριζόμενα στον Πίνακα 1 της


Προδιαγραφής ISO 185 σε δοκίμια που χυτεύονται σε χωριστούς τύπους αλλά από το ίδιο
μέταλλο χύτευσης που χυτεύονται τα εξαρτήματα και συγκεκριμένα:

Ελαχιστη αντοχή σε εφελκυσμό 200N/mm2


Σκληρότης Εως 210 BRINNEL
Η τομή θραύσεως θα είναι φαιά, λεπτοκοκκος, πυκνή και ομοιόμορφος. O xυτοσίδηρος θα
είναι επιμελως χυτευμένος και δεν θα παρουσιάζει ρωγμές σπηλαιώσεις, φυσαλιδες, ψυχρές
σταγόνες ή έτερα ελαττώματα. Θα πρέπει να είναι ταυτόχρονως μαλακός και ανθεκτικός να
είναι ευχερως κατεργάσιμος δια της ρινής ή του κόπτη και εύκολης διάτρησης.

Το υλικο κατά την χύτευση πρέπει να γεμίζει πλήρως τα καλούπια ώστε η επιφάνεια του να
είναι απαλλαγμένη ελαττωμάτων. Απαγορεύεται η οποιαδήποτε εκ των υστερων πλήρωση
κοιλοτήτων που τυχόν θα εμφανιστούν με ξένη ύλη.

3.2.2. Δοκιμές

3.2.2.1. Αριθμός δοκιμιών

Για κάθε είδος δοκιμής λαμβάνεται ο αριθμός δοκιμίων που προβλέπεται από τον παρακάτω
πίνακα:

ΠΑΡTΙΔ ΑΡ.ΔΟΚΙΜΙΩ
Α Ν
1-100 3
101-200 4
201-400 5
401-800 7
801-1500 10

3.2.2.2. Δοκιμή εφελκυσμού

Τα αποτελεσματα των δοκιμών δεν πρέπει να είναι κατώτερα από την ελάχιστη επιτρεπόμενη
τιμή του πινακα 1 του ΙSO 185 για την αντιστοιχη κατηγορια ητοι από την ελαχιστη τιμη των
200 N/mm2. Οι διαστάσεις των δοκιμιων φαινονται στην ιδια Προδιαγραφή ( Πινακας 4,
σχήματα 4 και 5)

3.2.2.3. Επαναληπτική δοκιμή

Εαν ένα δοκίμιο αστοχήσει σε ένα είδος δοκιμής τότε η δοκιμή επαναλαμβάνεται σε δυο
αλλα δοκίμια. Αν το ένα από τα δυο δοκίμια αστοχήσει η παρτίδα απορρίπτεται.

Τα αποτελέσματα των δοκιμίων μπορούν να αγνοηθούν σε περίπτωση ανεπαρκών


αποτελεσμάτων που δεν οφείλονται στην ποιότητα του ίδιου του μετάλλου αλλα οφείλονται
σε οποιονδήποτε από τους παρακάτω λόγους:

 Εσφαλμένη τοποθετηση του δοκιμίου η ελλατωματική λειτουργία της μηχανής δοκιμής


 Εσφαλμενη προετοιμασία των δοκιμίων
 Ελλατώματα χύτευσης στα δοκίμια

Σε τέτοιες περιπτώσεις τα δοκίμια μπορούν να ετοιμασθούν για δοκιμή ύστερα από κόψιμο ή
τορνίρισμα.
Τα αποτελέσματα της επαναληπτικής δοκιμής θα αντικαταστησουν εκείνα της αρχικής.

3.3. Χυτοσίδηρος σφαιροειδούς γραφίτου (DUCTILE IRON)


3.3.1. Γενικά

Ο χυτοσίδηρος σφαιροειδούς γραφίτου θα είναι της κατηγορίας 400-15 και οι μηχανικές του
ιδιότητες θα ανταποκρίνονται προς εκείνες του Πίνακα 1 της Προδιαγραφής ISO 1083 σε
δοκίμια που χυτεύονται σε χωριστούς τύπους αλλά από το ίδιο μεταλλο χύτευσης που
χυτεύονται τα εξαρτήματα και συγκεκριμένα:

Ελάχιστη αντοχή σε εφελκυσμό 400 N/mm2


Ελάχιστη επιμήκυνση (%) 15
Σκληρότης 130-180 BRINNEL

3.3.2. Δοκιμες

3.3.2.1. Αριθμος δοκιμιών

Για κάθε ειδος δοκιμής λαμβάνεται ο αριθμός δοκιμίων που προβλέπεται από τον παρακάτω
πίνακα:

ΠΑΡΤΙΔ ΑΡ.ΔΟΚΙΜΙΩΝ
Α
1-100 3
101-200 4
201-400 5
401-800 7
801-1500 10

3.3.2.2. Δοκιμή εφελκυσμου

Τα αποτελέσματα των δοκιμών δεν πρέπει να είναι κατώτερα από την ελάχιστη επιτρεπόμενη
τιμή των 400 Ν/mm2.

Διαστάσεις δοκιμίων σύμφωνα με την Προδιαγραφή ISO 1083, σχήμα 5.

3.2.2.3. Ελάχιστη επιμήκυνση

Για την κατηγορία 400-15 τα αποτελέσματα των μετρήσεων δεν πρέπει να είναι κατώτερα
από 15%.

Η μέτρηση γίνεται επί του δοκιμίου εφελκυσμου πριν και μετά την δοκιμή.

3.3.2.4. Επαναληπτική δοκιμή

Εαν ένα δοκίμιο αστοχήσει σε ένα είδος δοκιμής τότε η δοκιμή επαναλαμβάνεται σε δυο
αλλα δοκίμια. Αν το ένα από τα δυο δοκίμια αστοχήσει η παρτίδα απορρίπτεται.

Τα αποτελέσματατων δοκιμών μπορούν να αγνοηθούν σε περίπτωση ανεπαρκών


αποτελεσμάτων που δεν οφείλονται στην ποιότητα του ίδιου του μετάλλου αλλά οφείλονται
σε οποιονδήποτε από τους παρακάτω λόγους:
 Εσφαλμενη τοποθέτηση του δοκιμίου ή ελλατωματική λειτουργια της μηχανής
δοκιμής
 Ελλατωματική χύτευση ή ελλατωματικό τορνίρισμα του δοκιμιου
 Θραύση του δοκιμίου εφελκυσμού περαν του σημείου μετρησης
 Ελαττώματα χύτευσης στο δοκίμιο, εμφανή μετά την θραύση

Σε τέτοιες περιπτώσεις λαμβάνεται νεο δοκίμιο και τα αποτελέσματα αντικαθιστούν εκείνα


του ελαττωματικού δοκιμίου.

4. Κατηγορίες εσχαρών φρεατίων υδροσυλλογης

Αναλογα με την θεση εγκαταστασης πρεπει να ανταποκρινονται στις παρακατω κατηγοριες


κατ’ελαχιστον

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΝΤΟΧΗ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ


Κατηγορια C250 25,00 Τοννων Για περιοχές δίπλα στο ρείθρο των πεζοδρομίων και
κατα μηκος του δρομου
Κατηγορια D400 40,00 Τοννων Για περιοχες εγκαρσια προς το δρόμο

5. Κατηγορίες καλυμματων φρεατίων

Αναλογα με την θεση εγκαταστασης πρεπει να ανταποκρινονται στις παρακατω κατηγοριες


κατ’ελαχιστο:

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΝΤΟΧΗ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ


Κατηγορια Α15 1,50 Τονων Για περιοχές κυκλοφοριας πεζων και οχηματων μονον.
Κατηγορια Β125 12,50 « Για πεζοδρομους , περιοχες κυκλοφοριας πεζων και
χωρους σταθμευσης οχηματων.
Κατηγορια C250 25,00 Τονων Για περιοχές δίπλα στο ρείθρο των πεζοδρομίων που δεν
εκτεινονται περισσοτερο από 0.50 μετρα μεσα στο
οδοστρωμα η/και περισσοτερο από 0.20 μετρα μεσα στο
πεζοδρομιο
Κατηγορια D400 40,00 « Για καταστρωματα οδων ( συμπεριλαμβανομενων των
πεζοδρομιων και χωρους σταθμευσης ολων των τυπων
οχηματων
Κατηγορια Ε600 60,00 Τονων Για περιοχές που εξασκουνται μεγαλα φορτια ανα τροχο
π.χ λιμανια, αεροδρομια.
Κατηγορια F900 90.00 « Για περιοχες που εξασκουνται ιδιαιτερα μεγαλα φορτια
ανα τροχο π.χ αεροδρομια.

6. Σήμανση

Κάθε τεμάχιο θα φέρει αναγεγραμμένα επί της εμφανούς και μη εντοιχιζόμενης οψης με
ανάγλυφα στοιχεία ή ανάγλυφη σημανση τα παρακατω:

 Την ένδειξη ΕΛΟΤ ΕΝ 124 (ως ένδειξη συμφωνίας με το Ευρωπαικό πρότυπο)


 Την ένδειξη της αντίστοιχης κατηγορίας (π.χ. D400) ή τις αντίστοιχες κατηγορίες των
πλαισίων που χρησιμοποιούνται για πολλές κατηγορίες (π.χ. D400-E600)
 Το όνομα και/η το σήμα ταυτότητας του εργοστασίου κατασκευής
 Το σήμα ενός Οργανισμού Τυποποίησης
 Το λογότυπο (κατά περίπτωση) ΔΕΥΑ............ εφ’οσον απαιτειται

Η επιφανεια της περιοχης στην οποια υπαρχει η σημανση , πρεπει να ειναι αντιολισθηρη.

7. Διαστασεις κιγκλιδων

Συμφωνα με τα οριζομενα στα σχετικα αρθρα του ΕΛΟΤ ΕΝ 124.

8. Παρακολούθηση της κατασκευής

Η Υπηρεσια δικαιούται όπως παρακολουθεί με αντιπρόσωπό της την κατασκευή των


παραπάνω ειδών και ελέγχει τα χρησιμοποιούμενα για την κατασκευή αυτών υλικά, ο δε
ανάδοχος υποχρεούται να επιτρέπει την παρακολούθηση αυτή και να παρέχει κάθε
διευκόλυνση για την πληρη πραγματοποίηση της.

Ο ανάδοχος υποχρεούται να ειδοποιήσει εγγραφως την Υπηρεσία (2) δυο ημέρες


τουλάχιστον πριν από κάθε τμηματική χύτευση για να μπορέσει να παρακολουθήσει την
κατασκευή και να προβεί στην ληψη των απαιτουμένων δοκιμίων.

Το δικαίωμα αυτό της Υπηρεσίας ασκούμενο ή όχι, ουδόλως μειώνει τις ευθύνες του
αναδόχου για την ποιότητα των υλικών την ποιότητα της κατασκευής και κάθε άλλη
υποχρεώση του.

9. Κατασταση επιφανειας - Εδραση καλυμματων εσχαρών

Οι πανω επιφανεις των χυτοσιδηρων τεμαχιων θα είναι συμφωνες με τα οριζομενα σχετικα


στο ΕΛΟΤ ΕΝ 124

Οι επιφάνειες εδράσεως των εσχαρών επί των πλαισίων αυτών θα είναι απολύτως επίπεδοι,
σε τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται έδραση σε ολόκληρη την επιφάνεια αυτής και να μην
ταλαντεύεται το κάλυμμα και η εσχάρα.

Ομοίως θα πρέπει να μην σφηνώνουν στα πλαίσια οι εσχαρες για να είναι ευχερής ή
ανύψωση τους. Ο έλεγχος θα γίνεται για κάθε τεμάχιο. Κάθε τεμάχιο ελαττωματικό ως προς
την έδραση θα απορρίπτεται σε βάρος του αναδόχου.

10. Διαταξη ασφαλισεως - Χαλαρωμα και αφαιρεση καλυμματων

Τα καλυμματα φρεατιων τεμαχιων και οι εσχαρες ομβριων θα φερουν εφόσον τουτο ζητηθει
από την Υπηρεσια, χωρις προσθετη αμοιβη, διαταξη ασφαλισεως τους.

Επισης πρεπει να προβλεπεται τροπος για το αποτελεσματικο χαλαρωμα των καλυμματων


πριν να σηκωθουν και για την ασφαλη αφαιρεση τους. Αυτο θα επιτυγχανεται με καταλληλη
σχεδιαση των κοιλωματων και των οπων για τα κλειδια.

11. Eπιμέτρηση
Τα χυτοσιδηρά τεμάχια θα επιμετρώνται σε χιλιογραμμα (χγρ.) βαρους τεμαχίων που
τοποθετήθηκαν.

Θα ελεγχονται οι διαστάσεις να μην είναι μεγαλύτερες από τις εγκεκριμμένες και θα


συντάσσεται πρωτόκολλο ζυγίσεως μετα από την ζυγιση τους.

Εαν οι διαστάσεις των χυτοσιδηρών τεμαχίων είναι μεγαλύτερες από αυτές που φαίνονται
στα σχέδια ή που έχουν ορισθεί από την επίβλεψη γίνονται δεκτές εαν δεν παραβλάπτεται η
λειτουργία του έργου, όπως για την επιμετρηση υπολογίζεται το βάρος που αντιστοιχεί στις
κανονικες και εγκεκριμένες διαστάσεις των τεμαχίων.

Οι δαπάνες όλων των δοκιμών βαρύνουν τον ανάδοχο.

Η πληρωμή του Αναδόχου θα γίνεται για τον αριθμό χιλγρ. που επιμετρήθηκε
σύμφωνα με τα παραπάνω, με τις αντίστοιχες συμβατικές τιμές μονάδας για κάθε
κατηγορία που περιλαμβάνεται στο συμβατικό τιμολόγιο.

Στην περιπτωση κατα την οποια η δαπανη για την προμήθεια και τοποθέτηση των
χυτοσιδηρών αυτών κατασκευών ειναι ενσωματωμενη στην τιμη μοναδος ευρυτερης
εργασιας (π.χ. φρεατιου, αγωγου ) κ.λ.π. ) , δεν επιμετραται ουτε πληρωνεται ιδιαιτερα.
Τ.Π. 26 ΑΠΛΑ ΧΥΤΟΣΙΔΗΡΑ ΤΕΜΑΧΙΑ

1. Αντικειμενο

Η παρούσα τεχνική προδιαγραφή αφορά την προμήθεια και εγκατάσταση απλων


χυτοσιδηρών τεμαχιων εκτος καλυμμάτων φρεατίων και εσχαρών υδροσυλλογής

2. Ποιότητα χυτοσιδηρών

Ο χυτοσίδηρος θα είναι άριστης ποιότητας. Η τομή θραύσεως θα είναι φαιά, λεπτόκοκκος,


πυκνή και ομοιόμορφος θα είναι επιμελώς χυτευμένος και δεν θα παρουσιάζει
ρωγμές,σπηλαιώσεις φυσαλίδες, ψυχρές σταγόνες ή άλλα ελαττώματα. θα πρέπει να είναι
ταυτοχρόνως μαλακός και ανθεκτικός να είναι ευχερως κατεργάσιμος δια της ρινής ή του
κόπτη και εύκολης διάτρησης η δε σκληρότητα αυτού να μην υπερβαίνει τις 210 μονάδες
BRINEL.

Το υλικο κατα την χυτευση πρεπει να γεμιζει πληρως τα καλουπια ωστε η επιφανεια του
να ειναι απαλλαγμενη ελαττωματων. Απαγορευεται η οποιαδηποτε εκ των υστερων
πληρωση κοιλοτητων που τυχον θα εμφανιστουν με ξενη υλη.

Η ποιότητα του χυτοσίδηρου θα διαπιστώνεται από τις επόμενες καθοριζόμενες δοκιμές.

Εν πάση περιπτώση δε ο χρησιμοποιούμενος χυτοσίδηρος θα πληρεί όλους τους όρους του


Γερμανικού Κανονισμού DIN 1.000

Σε αντίθετη περίπτωση όλα τα προιόντα της αντίστοιχης χύτευσης θα απορρίπτονται χωρίς


άλλη εξέτασης.

Οι χυτοσιδηρες βαθμιδες θα ειναι συμφωνα με το DIN 1211 και θα ικανοποιουν τις


απαιτησεις του DIN 1264.

3. Σημα Εργοστασιου.

Καθε τεμαχιο θα φερει αναγεγραμμενα επι της εμφανους και μη εντοιχιζομενης οψης με
στοιχεια εν εξαρσει και εντος υποδοχης τοιαυτης ωστε η ανω επιφανεια των στοιχειων να
ειναι στο ιδιο επιπεδο με την ανω επιφανεια του καλυμματος η του πλαισιου τα κατωθι :

* Το σημα η το ονομα του εργοστασιου κατασκευης

* Ετος και μηνα χυτευσης.

4. Παρακολούθηση της κατασκευής.

Η Υπηρεσια δικαιούται όπως παρακολουθεί με αντιπρόσωπό της την κατασκευή των


παραπάνω ειδών και ελέγχει τα χρησιμοποιούμενα για την κατασκευή αυτών υλικά,ο δε
ανάδοχος υποχρεούται να επιτρέπει την παρακολούθηση αυτή και να παρέχει καθε
διευκόλυνση για την πλήρη πραγματοποίησή της.

Ο ανάδοχος υποχρεούται να ειδοποιήσει εγγράφως την Υπηρεσια δυο ημέρες


τουλάχιστον πριν από κάθε τμηματική χύτευση για να μπορέσει να παρακολουθήσει την
κατασκευή και να προβεί στην λήψη των απαιτούμενων δοκιμίων. Το δικαιωμα αυτο του
Εργοδοτου ασκουμενο η οχι ουδολως μειωνει τις ευθυνες του Αναδοχου.

5. Τύποι

Η Υπηρεσια διατηρεί το δικαίωμα να μεταβάλει δυο φορές γνωμη κατασκευάζοντας


δηλαδή δυο (2) πρότυπα για κάθε είδος, οσον αφορα την μορφή, διαστάσεις κλπ. στοιχεία
των τεμαχίων κι ο εργολάβος είναι υποχρεώμενος να συμμορφωθεί προς αυτά χωρίς άλλη
αποζημίωσή του.

6. Διαστάσεις τεμαχίων

Ο Αναδοχος ειναι υποχρεωμενος να υποβαλλει στην Υπηρεσια προς εγκριση σχεδια


(οψεις,τομες) κλιμακας τουλαχιστον 1:5 για καθε ειδος χυτοσιδηρου τεμαχιου.

Οι διαστάσεις των τεμαχίων θα είναι ακριβώς όπως ορίζονται στο σχέδιο. Ως περιθώρια
ανοχής ορίζονται:

 για το βάρος συν/πλην 8%

 για το παχος +8% ή -5% με μέγιστον όμως περιθώριο συν/πλην 1,5 χλστ.

7. Τοποθέτηση βαθμίδων

Οι χυτοσιδηρές βαθμίδες πρέπει να πακτωθούν σε ικανοποιητικό βάθος μέσα στο


σκυρόδεμα ώστε να εξασφαλίζεται η σταθερή και μόνιμη τοποθέτησή τους.

8. Παραλαβή της προμήθειας

Η Υπηρεσια διατηρεί το δικαίωμα παραλαβής της προμήθειας από επιτροπή με αντιπρόσωπο


της, με την παρουσία και αντιπροσώπου του αναδόχου ή και του προμηθευτή.

Ο ανάδοχος οφείλει προς τούτο να παράσχει τα απαραίτητα μέσα ως και κάθε πληροφορία
και ευκολία προς εξέταση και έλεγχο της παραδιδόμενης προμήθειας.

Για τη προσωρινή και τμηματική παραλαβή θα λαμβάνονται υπ'όψη τα αποτελέσματα των


εργαστηριακών δοκιμών επί των δοκιμίων της αντιστοίχου χυτεύσεως.Τα παραδιδόμενα είδη
θα εξετάζονται επιφανειακώς.

Σε περίπτωση απορρίψεως ποσότητας των ειδών της προκειμένης προμήθειας,ο ανάδοχος


υποχρεούται μεσα στον μήνα να την αντικαταστασει. Παρεχομένης απράκτου της
προθεσμιας ο εργοδότης προβαίνει στην αγορά αντίστοιχου αριθμού κατ'είδος τεμαχίων σε
βάρος του εργολάβου.

9. Μηχανικές δοκιμές παραλαβής


Για κάθε είδους δοκιμής θα λαμβάνονται τουλάχιστον τρια δοκίμια ανά χύτευση.

Για τον έλεγχο της ποιότητας του χυτοσίδηρου θα εκτελούνται σε κατάλληλο εργαστήριο
δοκιμές κάμψεως, κρούσεως και σκληρότητας κατά BRINEL. Η τελευταία δεν πρέπει να
υπερβαίνει τις 210 μονάδες.Για κάθε χύτευση θα χρησιμοποιηθούν απολύτως κυλινδρικά
δοκίμια διαμέτρου 25 χλστ. και μήκους 600 χλστ.

Το δοκίμιο θα τοποθετείται σε κατάλληλη μηχανή δοκιμής σε κάμψη μεταξύ εδρανών που


απέχουν μεταξύ τους κατά 500 χλστ.θα πρέπει να κρατήσουν χωρίς να θραυστούν ολικό
φορτίο 320 χλγρ. εφαρμοσμένο εις το μεσον του μεταξύ των εδράνων ανοίγματος. Τούτο
αντιστοιχεί σε τάσιν 26 χλγρ./χλστ. Το βέλος την στιγμή θραύσεως θα είναι τουλάχιστον 5
χλστ. Οι πλευρες των ακμών των εδράνων και του τμήματος εφαρμογής του φορτίου θα
σχηματίζουν μεταξύ τους γωνία 45ο και θα συνενούνται δια κυλίνδρου ακτίνας 2 χλστ.

Για την δοκιμή κρούσεως θα χρησιμοποιηθεί απόλυτα ορθογώνιο πρισματικό δοκίμιο


πλευράς 40 χλστ. και μήκους 200 χλστ. Το δοκίμιο θα τοποθετείται εντός κατάλληλης
μηχανής κρούσεως δια κριού επί εδράνων που απέχουν μεταξύ τους κατά 160 χλστ. Το
δοκίμιο θα πρέπει να υφίσταται χωρίς να θραυστεί την κρούση κριού βάρους 12 χλγρ.
πεφτοντας ελεύθερα από ύψος 400 χλστ. επί του δοκιμίου και ακριβώς εις το μέσον
του μεταξύ των εδράνων ανοίγματος.Η κεφαλή του κριού θα αποτελείται από κυλινδρικό
τομέα επικεντρου γωνίας 90ο και ακτίνας 50 χλστ. Ο άξονας του κυλίνδρου θα είναι
οριζόντιος και κάθετος επί του άξονα του δοκιμίου.

Ο μέσος όρος των αποτελεσμάτων των δοκιμών δεν πρέπει να είναι κατώτερος της κάθε
φορά οριζόμενης ελάχιστης τιμής συγχρόνως όμως το αποτέλεσμα κάθε μεμενωμένης
δοκιμής δεν θα είναι μικροτερο κατά πλεον των 10% της ελάχιστης οριζομένης.

Από τους ανωτέρω όρους και εφ'όσον πληρούνται και οι υπόλοιποι όροι της παρούσας Τ.Π. ,
θα παραλαμβάνονται όλα τα προϊόντα της χύτευσης.

Οι δαπάνες όλων των δοκιμών βαρύνουν τον ανάδοχο.

10. Eπιμέτρηση

Τα χυτοσιδηρά τεμάχια θα επιμετρώνται σε βάρος (χγρ.) θα ελεγχονται οι διαστάσεις να μην


είναι μεγαλύτερες από τις εγκεκριμένες και θα συντάσσεται πρωτόκολλο ζυγίσεως.

Εαν οι διαστάσεις των χυτοσιδηρών τεμαχίων είναι μεγαλύτερες των σχεδίων που ζητούνται
ή των ορισθεισών απο την επιβλέψη, τότε εφ'όσον δεν παραβλάπτεται η λειτουργία του
έργου για το οποίο προορίζονται φαίνονται δεκτά άνευ όμως πρόσθετου αποζημιώσεως του
αναδόχου δια το επί πλεον βάρος.
Τ.Π. 27 ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΤΟ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΟ ΔΙΚΤΥΟ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ

1. Αντικειμενο

Η τεχνική αυτή προδιαγραφή αφορά τις εργασιες καθε ειδους που εκτελουνται στο
υφισταμμενο δικτυο αποχετευσης ( ομβριων, λυματων η παντορροικο ) oπως (ενδεικτικα):

 Για την αποξυλωση, επισκευη , ανακατασκευη


 Συνδεση υφισταμενου αγωγου του δικτυου αποχετευσης
 Συνδεση φρεατιου υδροσυλλογης μετα του αγωγου συνδεσεως
 Κατασκευη εξωτερικης διακλαδωσης (ιδιωτικης συνδεσης) ακινητου

ανεξαρτητως υλικου, διαμετρου, τροπου και βαθους τοποθετησης, διαστασεων ορυγματος


κ.α. χαρακτηριστικων του υφισταμενου αγωγου η φρεατιου η ιδιωτικης συνδεσης.

2. Εκτελεση εργασιων

Οι ανωτερω εργασιες πρέπει να εκτελουνται με ιδιαιτερη προσοχη και επιμέλεια ακόμη και
κάτω απο δυσχερείς συνθήκες εργοταξίου.

Πρέπει να ανατίθενται μόνον σε πεπειραμένους τεχνίτες και κατω απο τις εντολες και την
συνεχη παρακολουθηση του επι τοπου του εργου Τεχνικου του Αναδοχου.

Τα υλικα που θα χρησιμοποιουνται θα ειναι μόνον τα αναγνωρισμένα και δόκιμα υλικά που
προβλεπονται στις Τεχνικες Προδιαγραφες της Μελετης.

Δεν επιτρεπεται σε καμμια περιπτωση ( πλην εκεινης κατα την οποιαν λογω ανυπερβλητων
δυσκολιων και κατοπιν σχετικου αιτηματος του Αναδοχου δοθει εγγραφη εντολη της
Υπηρεσιας ) να μειωθει η ωφελιμη διατομη και η παροχετευτικοτητα του τμηματος του
δικτυου επι του οποιου εκτελουνται εργασιες.

Θα τηρουνται ολες οι οδηγιες και περιορισμοι που προβλεπει η κειμενη νομοθεσια για την
κατασκευη εργων αποχετευσης ( κλιση , ταχυτητες κ.λ.π.) εκτος αν ανυπερβλητες τεχνικες
δυσκολιες επιβαλλουν διαφορετικη λυση και μονον μετα απο εγγραφη συγκαταθεση της
Υπηρεσιας σε σχετικο αιτημα του Αναδοχου .

Οι εργασιες αυτες θα εκτελουνται συμφωνα με τις σχετικες Τεχνικες Προδιαγραφες της


παρουσας Μελετης και τα υπολοιπα τευχη δημοπρατησης. Δεν νοειται κακη ποιοτητα
κατασκευης με δικαιολογια την παλαιοτητα, την εν γενει κατασταση του υφισταμενου
δικτυου η τις δυσκολιες κατασκευης από οιποιοδηποτε λογο.

Ομοιως δεν νοειται απαιτηση εκτελεσης εργασιων με υλικα, μεθοδους, μεσα και διατομες
διαφορετικες των προβλεπομενων στην παρουσα μελετη εκ του λογου οτι χρησιμοποιηθηκαν
στο υφισταμενο δικτυο εκτος αν ανυπερβλητες τεχνικες δυσκολιες το επιβαλλουν και μονον
μετα απο εγγραφη συγκαταθεση της Υπηρεσιας σε σχετικο αιτημα του Αναδοχου .
Κατά την εκτέλεση των εργασιων αυτων θα ειδοποιειται εγκαιρα η Υπηρεσια για να δοσει
οδηγιες για την καλη και πληρη εκτελεση τους και την παρακολουθηση τους.

Για τα πλατη των ορυγματων κ.λ.π ισχυουν τα οριζομενα ως τυπικες διαστασεις στις
αναλογες εργασιες του υπο κατασκευην δικτυου εκτος αν ανυπερβλητες τεχνικες δυσκολιες
επιβαλλουν την αλλαγη τους και μονον μετα απο εγγραφη συγκαταθεση της Υπηρεσιας σε
σχετικο αιτημα του Αναδοχου .

Για τις απαιτουμενες τοπογραφικες εργασιες (αποτυπωσεις, εξασφαλισεις κ.λ.π.), τυχον


αναγκαιες μελετες, υπολογισμους κ.λ.π.στο υφισταμενο δικτυο ισχυουν τα οριζομενα στα
τευχη Δημοπρατησης του εργου .

Οι εργασιες στις οποιες αναφερεται η παρουσα Τ.Π. αμειβονται συμφωνα με τα σχετικα


αρθρα του Τιμολογιου.

Ρητα επισημαινεται οτι οι δυσκολιες των εργασιων στο υφισταμενο δικτυο εχουν προβλεφθει
στο Τιμολογιο της Μελετης στις τιμες του οποιου συμπεριλαμβανεται για καθε σχετικη
εργασια και η αποζημιωση του Αναδοχου για τις δυσκολιες αυτες ωστε να μην δικαιουται ο
Αναδοχος καμμια προσθετη αμοιβη .

Ενδεικτικα και μονον και σε καμμια περιπτωση περιοριστικα αναφερεται ρητα οτι δεν
τυγχανουν ιδιαιτερης αποζημιωσης η αλλης προσθετης αμοιβης :

 H εκτελεση εργασιων παραλληλως με τις εργασιες του Αναδοχου απο συνεργεια της
Δ.Ε.Υ.Α.............
 Η υπαρξη λυματων η/και υπογειων υδατων στο ορυγμα (περαν της δαπανης για την
αντληση συμφωνα με το Τιμολογιο)
 Η σταλια των μηχανηματων, καθυστερησεις προσωπικου λογω της αναγκης εκτελεσης
των εργασιων αυτων
 Οι προσθετες δαπανες λογω αυξησης των διαστασεων ορυγματων , τεχνικων εργων η
αγωγων χωρις εγγραφη εντολη της Υπηρεσιας .
 Οι δαπανες τοπογραφικων εργασιων , αποτυπωσεων , μελετων κ.λ.π.
Τ.Π. 28 ΣΤΕΓΑΝΩΣΗ ΑΡΜΩΝ - ΣΤΕΓΑΝΩΤΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ

1.Αντικείμενο

Η Τεχνική Προδιαγραφή αυτή αναφέρεται στην προμήθεια και πληρη τοποθέτηση


στεγανωτικών ταινιών, στεγανωτικων υλικων αρμων και υλικων πληρωσης αρμων
κατασκευων απο οπλισμενο σκυροδεμα.

2. Γενικά

Ο Αναδοχος θα πρεπει να υποβαλλει στην Υπηρεσια για εγκριση τα λεπτομερη


χαρακτηριστικα ολων των υλικων ( προδιαγραφες, φυλλα τεχνικων χαρακτηριστικων,
πιστοποιητικα δοκιμων , δειγματα υλικων , ονοματα κατασκευαστων) καθως και πληρη
σχεδια λεπτομερειων. Δεν θα επιτραπει να ξεκινησουν οι εργασιες σκυροδετησης
υδατοστεγανων κατασκευων εαν δεν εχουν προακομιστει και εγκριθει τα παραπανω υλικα.
Τα υλικα πρεπει να ειναι συμβατα μεταξυ τους.

Η εγκριση των υλικων απο την Υπηρεσια δεν απαλλασει τον Αναδοχο σε καμμια περιπτωση
απο την αποκλειστικη του ευθυνη για την αριστη ποιοτητα και καταλληλοτητα των υλικων

Δεν θα γινεται καμμια εργασια στεγανωσης οταν η θερμοκρασια περιβαλλοντος ειναι


μικροτερη των 4 oC η ανω των 32 οC χωρις την εγγραφη συγκαταθεση του /των
κατασκευστων των υλικων . Επισης δεν θα γινονται εργασιες κατα την διαρκεια βροχερων
ημερων.

Ο Αναδοχος ειναι υποχρεωμενος να λαβει τα καταλληλα μετρα (αερισμος κ.λ.π.) για την
αντιμετωπιση των κινδυνων από την τοξικότητα των υλικων.

Πριν την στεγανωση θα γινεται σχολαστικα επιμελης καθαρισμος των αρμων

3. Στεγανωτικες ταινιες

Οι στεγανωτικες ταινιες θα ειναι ανθεκτικες στην φθορα απο γηρανση , μηχανικες τριβες
,προσβολες απο νερο , φυσικα αλατα και αστικα λυματα. Τοποθετουνται στις θεσεις που
προβλεπονται απο τα σχεδια και την μελετη η εκει που υποδεικνυεται απο την Επιβλεψη.

Πρεπει να ειναι συμφωνοι με τις πλεον προσφατες προδιαγραφες του εργοστασιου


κατασκευης των , οι οποιες πρεπει να προσκομιζονται στην Υπηρεσια, θα χορηγουνται δε
τοσο εις συνεχεις ταινιας οσον και υπο την μορφη ειδικων ενδιαμεσων τεμαχιων πασης
φυσεως δηλ. 4 κατευθυνσεων, 3 κατευθυνσεων, σχηματος Τ κ.λ.π.

Προς εξασφάλιση πλήρους στεγανότητας απο τις διαρροές στους πάσης φύσεως αρμούς
ιδιαίτερα στους εγκάρσιους, επιβάλλεται η τοποθέτηση μονωτικών ταινιών,τύπου
HYDROFOIL η παρομοιων εκ πλαστικου χλωριουχου πολυβινυλιου, πλατους 240
χιλιοστων (εκτος εαν στα σχεδια η αλλα τευχη της μελετης προβλεπεται διαφορετικο πλατος)
κατά τρόπο ώστε να επιτυγχάνεται πλήρης επαφή της υπ'όψιν ταινίας με το χυτο υλικό,
τουλάχιστον κατά το ήμισυ του πλατους αυτής, κατά τις διαδοχικές εγχύσεις.

Οι εσωτερικες ταινιες στεγανωσης στους αρμους διαστολης και σε αρμους πληρους


συστολης πρεπει να εχουν κεντρικο κοιλο βολβο, ενω οι επιφανειακες ταινιες πρεπει να
ειναι τυπου διαστολης και θα τοποθετουνται μονο κατω απο πλακες βασεως. Γενικα πρεπει
να τοποθετουνται συμφωνα με τις οδηγιες του κατασκευαστη.

Μεταξυ του οπλισμου του σκυροδεματος και της ταινιας στεγανωσεως πρεπει να
υφισταται αποσταση μεγαλυτερη του μεγαλυτερου μεγεθους του χρησιμοποιουμενου
αδρανους υλικου και γενικα το σκυροδεμα πρεπει να συμπυκνωνεται καλα γυρω απο αυτες
ωστε να μην υπαρξουν κενα. Η ταινία θα πακτώνεται κατάλληλα επι των τύπων εις τρόπον
ώστε το μισό του πλάτους αυτής να εγκιβωτίζεται εντός του εγχυόμενου τμηματος , το δε
υπόλοιπο μισό να παραμένει ελεύθερο προς εγκιβωτισμό τούτου κατά την εγχυση του
συνεχόμενου τμήματος

Στις περιπτωσεις ευθεων αρμων η ταινια θα τοποθετειται εις το μεσον του αρμου και οχι
πλησιεστερα προς την εκτεθειμενη εις την επιδραση του υδατος επιφανεια του σκυροδεματος
απο το μισο του πλατους της ταινιας.

Στις περιπτωσεις οδοντωτου αρμου η ταινια θα τοποθετειται εκτος της οδοντωσεως και προς
την εκτεθειμενη εις την επιδραση του υδατος επιφανεια του σκυροδεματος.

Ταινία μη πακτωθείσα επαρκώς και εμφανίζουσα χαλαρή σύνδεση με το σκυρόδεμα θα


καθαιρείται, ο δε ανάδοχος υποχρεούται στην ανακατασκευή ολόκληρου του εγχυθέντος
τμηματος μέχρι του αρμού.Ταινία με σχισμές ή οπές θα απορρίπτεται θα επαναλαμβάνεται η
προβλεπόμενη εργασια.

Σε αρμούς κλειστής περιμέτρου η αλληλοεπικάλυψη της αρχης και του περατος της
ταινιας θα πραγματοποιείται στο υψηλότερο και πλεον προσιτό σημείο. Αυτή θα είναι
πλάτους 10 εκ. τουλαχιστον.

Τυχον συνδεσεις των ταινιων θα πραγματοποιουνται συμφωνα με τις συστασεις του


κατασκευαστη με καταλληλες θερμοσυγκολλητικες μεθοδους.

Η υπηρεσια δύναται να προβει εν καιρώ με τα διαθεσιμα σ'αυτήν μεσα, στον έλεγχο της
επιτευχθείσης στεγανότητας Σε περιπτωση που αυτή αποδειχθεί πλημμελής, ο Ανάδοχος
υποχρεούται στην επανάληψη της κατασκευής.

4. Υλικα πληρωσης αρμων

Θα χρησιμοποιουνται υλικα πληρωσης με ασφαλτικη συνδετικη υλη. Πριν την τοποθετηση


του θα απομακρυνεται τελειως η διογκωμενη πολυστερινη η οποιο αλλο υλικο
χρησιμοποιηθηκε κατα την σκυροδετηση για την κατασκευη του αρμου, θα καθαριζονται
καλα και οι δυο επιφανεις του με πεπιεσμενο αερα η ψηκτρες.

Το υλικο δεν πρεπει να ειναι απορροφητικο και πρεπει να μπορει να υποστει συμπιεση μεχρι
του 50 % του αρχικου παχους του και κατοπιν να εχει αμεση επαναφορα στο 80% οταν
υγρανθει.

Για την δημιουργια του αρμου δυνατον να τοποθετειται μετα απο εγκριση της Υπηρεσιας
προκατασκευασμενο FILLER καταλληλου παχους το οποιο θα χρησιμοποιειται σαν
παραμενων ξυλοτυπος. Τουτο πρεπει να ειναι συμβιβαστό με τα υπολοιπα υλικα που θα
χρησιμοποιηθουν , οι δε πλακες του θα ειναι ομοιογενεις απηλλαγμενες τοπικων
ελαττωματων , θα εχουν τραχεια επιφανεια για προσφυση και θα δυνανται να συμπιεστουν
κατα την διαστολη του σκυροδεματος χωρις να προεξεχουν των χειλεων του αρμου οπως
επισης θα πρεπει να δυνανται να διογκωθουν οταν αυξανει το κενό του αρμου χωρις να
αποκολληθουν του σκυροδεματος.

Οι επιφανειες της διατομης θα σφραγιζονται με ειδικο υλικο ( PRIMER ) τετοιας συνθεσης


που να εξασφαλιζεται η τελεια και πληρης προσφυση του υλικου στο σκυροδεμα .

5. Στεγανωτικα αρμων

Τα στεγανωτικα θα τοποθετουνται στους αρμους συστολης - διαστολης και καθε αλλο αρμο
συμφωνα με τις οδηγιες του κατσσκευαστη και τις εντολες της Επιβλεψης.

Τα ελαστομερη στεγανωτικα θα ειναι πολυθειουχα η παρομοιων συνθεσεων, συμφωνα με


τις απαιτησεις του προτυπου BS 4254 καταλληλα για εφαρμογη σε κατακορυφους και
οριζοντιους αρμους , με καλη προσφυση στο σκυροδεμα , καταλληλο για εμβυθιση στο
νερο και με αντοχη σε διαλυμενα οξεα και βασεις, ζωικα, φυτικα και ορυκτα ελαια. Τα
στεγανωτικα που θα ερχονται σε αμεση επαφη με τα λυματα , θα πρεπει να εχουν αντοχη σε
προσβολη απο αυτα.

Τα ασφαλτικα στεγανωτικα ( ειδικη ασφαλτικη μαστιχα ) θα τοποθετουνται εν θερμω με


καταλληλες συσκευες θα περιεχει δε FILLER αμιαντου , ελαστομερη ουσια ( LATEX )
τουλαχιστον 3% του βαρους και πλαστικοποιητικες ουσιες ρητινικης βασης τουλαχιστον 5%
του βαρους συμφωνα με την προδιαγραφη SSS164 ( FEDERAL SPECIFICATIONS ) η αλλη
τουλαχιστον ισοδυναμη .

Οι αρμοι των κατασκευων πρεπει να καθαριστουν με ψηκτρα και να περαστουν με ασταρι


που θα προμηθευσει ο κατασκευαστης του υλικου πριν την τοποθετηση του
στεγανωτικου. Τα πολυθειουχα στεγανωτικα δεν πρεπει να τοποθετουνται απ'ευθειας
επανω σε υλικα πληρωσης αρμων που εχουν σαν βαση την ασφαλτο,χωρις την
χρησιμοποιηση ειδικου για την διαλυση της συναφειας υλικου συμφωνα με τις οδηγιες του
κατασκευαστη.

Τα μαστιχοειδη στεγανωτικα θα πρεπει να παρεχουν καλη προσφυση σε ξυλο,γυαλι και


σκυροδεμα,να παραμενουν ελαστικα και στεγανα σε μετακινηση κραδασμους και κρουση.
Το υλικο θα πρεπει να παρουσιαζει μεγαλυτερη απο 100% επιμηκυνση αλλα μικρη
επαναφορα δηλαδη μικροτερη απο 10 % .

5. Επιμετρηση

Για τις στεγανωτικες ταινιες και την πληρωση των αρμων με στεγανωτικα υλικα η
επιμέτρηση οπου δεν ειναι ενσωματωμενη η δαπανη αυτη στην τιμη μοναδος της
αντιστοιχης εργασιας θα γίνεται με βάση τον πραγματικό αριθμό μέτρων μηκους των ταινιων
και κατα κατηγορια πλατους αυτων

Ειδικοτερα περιλαμβανονται ενδεικτικα αλλα οχι περιοριριστικα :

 Η προμηθεια και μεταφορα επι τοπου του εργου απο οποιαδηποτε αποσταση των υλικων.

 Η τοποθετηση στο εργο.


 Η κατασκευη των αρμων και η στεγανωση τους εσωτερικα και εξωτερικα

Επισημαινεται ρητα το υλικο πληρωσεως η το FILLER θεωρουμενα ως απαραιτητα


στοιχειων για την εντεχνη εκτελεση της εργασιας δεν επιμετρωνται ιδιαιτερα και ο
Αναδοχος δεν αμειβεται ιδιατερα

Οταν οι δαπανες των εργασιων που περιγραφονται στην παρουσα Τ.Π. ειναι ενσωματωμενη
στην τιμη μοναδος ευρυτερης κατασκευης ( π.χ. φρεατια, αντλιοστασια, αγωγοι κ.λ.π ) τοτε
δεν επιμετρωνται ουτε πληρωνονται ιδιαιτερα .
Τ.Π. 29 ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΜΕ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

1. Αντικείμενο

 Η τεχνική αυτη προδιαγραφή αναφέρεται στην προστατευτική επένδυση δαπεδων,


εσωτερικων επιφανειων τοιχειων οπλισμενου σκυροδεματος, εσωτερικών επιφανειών των
αγωγών αποχέτευσης απο σκυροδεμα, φρεατίων κ.λ.π. σύμφωνα με τις απαιτήσεις της
μελέτης με εποξειδικό χρώμα με λιθανθρακόπισσα (COAL TAR EPOXY).

 Ισχύει επίσης για οποιεσδήποτε επιφάνειες που χρήζουν προστασίας απο διαβρωτικά
υγρά όπως εσωτερικό Δεξαμενών Αντλιοστασίων Ακαθάρτων κλπ. και κυρίως για
επισκέψιμες επιφάνειες. - Για μικρούς αγωγούς ισχύουν αναλογικά τα παρακάτω με
μικρές προσαρμογές που αφορούν κυρίως στον εξοπλισμό.

2. Υλικα

Τα υλικα θα πρεπει να εχουν υψηλη αντοχη στην επιδραση των αστικων λυματων.

Θα χρησιμοποιηθεί εποξειδικό χρώμα πολυαμίνης με πρόσμιξη λιθανθακόπισσας (COAL


TAR EPOXY). Το υλικό θα ανταποκρίνεται στις προδιαγραφές του Αμερικανικού
προτύπου ASTM C 541-67 και του Ελληνικού προτύπου EΛOT 179-79.Το υλικό θα
διαστρωθεί σε τρεις στρώσεις συνολικού πάχους 0,600 χιλ. (Πρωτη στρωση 0,10 χιλ και οι
δυο επομενες από 0,250 χιλ.)

Eαν ο αγωγος βρισκεται κατω από την σταθμη του υδροφορου οριζοντα για να επιτευχθει
επιφανειακη στεγανωση θα χρησιμοποιηθούν υλικά τα οποία θα ενεργούν κατ'ανάλογο
τρόπο ωστε να εξασφαλίζουν αποτελεσματική στεγανοποίηση του σκυροδέματος υπό
εξωτερική υδροστατική πίεση 1,5 ατμόσφαιρας τουλάχιστον. Η ενέργεια των υλικών αυτών
συνίσταται στη δημιουργία μικροκρυστάλλων μέσα στη μάζα του σκυροδέματος οι οποίοι
φράζουν τις πιθανές διόδους του νερού μέσα από το σκυρόδεμα. Το υλικό θα διαστρωθεί
σε τρεις τουλάχιστον στρώσεις (χέρια) και σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστικού
οίκου του υλικού.

3. Γενικά

Ο Ανάδοχος θα κατασκευάσει την προστατευτική επένδυση όπου προβλεπεται από τα


εγκεκριμμένα σχέδια η τις εντολες της Υπηρεσιας και σύμφωνα με τις διατάξεις της
τεχνικής αυτης προδιαγραφής και τις εντολές του επιβλεποντα.

Για τμήματα του εργου πάνω από την υπόγεια στάθμη η εφαρμογή του εποξειδικού
χρώματος θα γίνεται απ'ευθείας στην επιφάνεια του σκυροδέματος, μετά από κατάλληλη
προετοιμασία της τελευταίας σύμφωνα με όσα προδιαγράφονται στην παρακάτω
παράγραφο.

Για τα τμήματα κατω από την υπόγεια στάθμη θα προηγείται της εφαρμογής του
εποξειδικού χρώματος επιφανειακή στεγανωτική επάλειψη με υλικό με αποδεδειγμένη και
εγγυημένη πρόσφυση επί επιφανείας που θα έχει υποστεί προηγουμένως την ίδια
κατάλληλη προετοιμασία όπως και στην προηγουμενη περίπτωση πάνω από την υπόγεια
στάθμη. Βασικό κριτήριο για την εφαρμογή της παραπάνω επιφανειακής στεγανωτικής
επάλειψης θα είναι το ύψος της μόνιμης υπόγειας στάθμης σε σχεση με την εξεταζομενη
σταθμη.

Γενικά η στεγανωτική επάλειψη θα εφαρμόζεται μόνο μετά από γραπτη εντολή του
Επιβλέποντα.

4. Στοιχεία προς υποβολή

Πριν από την έναρξη της εργασίας ο ανάδοχος θα υποβάλλει στην Υπηρεσία για έλεγχο τα
παρακάτω στοιχεία:

 Λεπτομερή στοιχεία για τα υλικα που προτείνει να χρησιμοποιηθουν και έντυπα των
εργοστασίων κατασκευής τους που θα περιλαμβάνουν οδηγίες για την προετοιμασία
επιφανειών, τον τρόπο εφαρμογής τους κ.λπ.

 Πιστοποιητικά καταλληλότητας των υλικών που προτείνει με ειδική αναφορά στις


συνθήκες του έργου.

 Τα ίδια όπως επάνω στοιχεία για το υλικό της στεγανοποιητικής επάλλειψης.

 Πρόγραμμα ελέγχου ποιότητας του εργοστασίου (ή εργοστασίων) κατασκευής των


υλικών βαφής και στεγανωτικής επάλειψης για τις δοκιμές παραλαβής κλπ. των υλικών
από το εργοστάσιο.

 Πρόγραμμα εκτέλεσης της εργασίας στο οποίο θα περιγράφονται λεπτομερώς όλες οι


διαδικασίες που προτείνει ο ανάδοχος για την εκτέλεση και τον έλεγχο της εργασίας.

5. Τρόπος εκτέλεσης της εργασίας

Τα όσα παρακάτω προδιαγράφονται για τα υλικά και τον τρόπο εκτέλεσης της εργασίας
αποτελούν τις ελάχιστες απαιτήσεις για την υπόψη εργασία με βάση τις οποίες ο Ανάδοχος
θα συνταξει την προσφορά του θα υποβάλλει στην Υπηρεσία προς έλεγχο τα στοιχεία της
προηγούμενης παραγράφου 4 και θα εκτελέσει την εργασία.

α. Η επιφάνεια του σκυροδέματος αφού επισκευασθεί από ελαττώματα με ειδικές κονίες μη


συρρικνούμενες και υψηλής αντοχής θα καθαριστεί με σάρωση ή πλύση ή υδροβολή από
όλα τα άχρηστα υλικά (μπάζα, περιττά κονιάματα, σκόνες κλπ.) και στη συνέχεια με
αμμοβολή (για περιπτώσεις υψηλών απαιτήσεων προστασίας) μεχρι της απομάκρυνσης της
επιφανειακής μεμβράνης του σκυροδέματος την οποία δημιουργεί ο ξυλότυπος και της
αποκάλυψης των κοιλοτήτων του σκυροδέματος. Μετά την αμμοβολή και πριν τον
χρωματισμό η επιφάνεια του σκυροδέματος θα ξεσκονιστεί.Τα προιόντα της αμμοβολής θα
συγκεντρώνονται με κατάλληλα μεσα και θα μεταφέρονται στη συνέχεια για απόρριψη σε
θέσεις που θα καθοριστούν από την Υπηρεσία.

β. Η υγρασία της επιφάνειας σκυροδέματος που πρόκειται να δεχτει την επαλλειψη θα


μετριέται με χρήση ηλεκτρονικού υγρομέτρου. Δεν θα γίνεται χρωματισμός όταν η σχετική
υγρασία της επιφάνειας ξεπερνάει την τιμή του 18%.Ο Ανάδοχος θα μελετήσει με προσοχή
τις οδηγίες των κατασκευαστικων οίκων των υλικων σχετικά με τις ελάχιστες και
μέγιστες επιτρεπόμενες θερμοκρασίες της επιφανειας που πρόκειται να χρωματιστεί, πριν
από την χρήση. Γενικά δεν θα γίνεται επαλλειψη όταν η θερμοκρασία της επιφάνειας είναι
κάτω από 10oC ή πάνω από 38 oC. Επίσης δεν θα γίνεται χρωματισμός όταν η σχετική
υγρασία είναι μεγαλύτερη από 90%

γ. Κατά την διάρκεια των εργασιων θα εξασφαλιζεται επαρκής φωτισμός των επιφανειών και
κατάλληλος και διαρκής αερισμός του χωρου.

δ. Η εφαρμογή της βαφής θα γίνεται με μια από τις παραδεκτές μεθόδους ( ψεκασμός,
πινέλλο κλπ.) της επιλογής του αναδόχου εκτός αν προδιαγράφεται ή συνιστάται από το
κατασκευαστικό οίκο του αναδόχου κάποια συγκεκριμένη μέθοδος.Κάθε στρώση θα
αφήνεται να στεγνώσει θα τρίβεται και θα καθαρίζεται όπως απαιτείται πριν από το πέρασμα
του επόμενου χεριού. Τα εργαλεία και εν γένει ο εξοπλισμος βαφής του αναδόχου θα
διατηρούνται καθαρά και οι επιφάνειες θα είναι καθαρές και χωρίς σκόνες κατά τη
διάρκεια της βαφής. Ο Ανάδοχος θα λάβει όλα τα προληπτικά μέτρα για να προστατεύσει τις
φρεσκοβαμμένες επιφάνειες από φθορές που μπορεί να προέλθουν από οποιαδήποτε αιτία

ε. Στα τμήματα εκείνα του συλλεκτήρα στα οποία προβλέπεται η κατασκευή αρμών
με στεγανωτική ταινία η εφαρμογή της εποξειδικής βαφής θα γίνεται μετά την
ολοκλήρωση της εργασίας σφραγίσεως των αρμών συμφωνα με την αντιστοιχη Τ.Π.

στ. Για τους αμιαντοτσιμεντοσωληνες αρκεί σαν προετοιμασία μια πλύση της επιφάνειας
και η βαφή θα εφαρμόζεται με ψεκαστήρα υψηλής πίεσης.

6. Επιφανειακή στεγανωση - Τρόπος εκτέλεσης της εργασίας

Ισχύουν εν προκειμένω οι γενικές απαιτήσεις των εδαφίων α,γ,δ και ε της παραγρ. 5 της
τεχνικής τούτης προδιαγραφής.

7. Δοκιμασίες και έλεγχοι

7.1.Προστατευτική επένδυση από εποξειδικό υλικό

Θα καθοριστεί στις λεπτομέρειές του από τον επιβλέποντα με βάση τις παρακάτω ελάχιστες
απαιτήσεις:

α. Δοκιμες ποιότητας υλικού επένδυσης

Θα ελέγχεται η αντοχή του υλικού σε χημικές επιδράσεις σύμφωνα με τα οριζόμενα στην


παραγρ. 80 του Αμερικάνικου Προτύπου ASTM C 541-67 ή στην παραγρ. 5.6.1 του
Ελληνικού προτύπου EΛOT179. Ο αριθμός των δειγμάτων η διαδικασία της δειγματοληψίας
και ο τρόπος παραλαβής του υλικού θα οριστεί από τον Επιβλέποντα με τον κατασκευαστή
του υλικού. Πάντως σε 1000 χγρ. υλικού θα πρέπει να γίνεται τουλάχιστον ένας έλεγχος.

β. Δοκιμασία προσφυσης του υλικού

Θα καθοριστεί από την Υπηρεσιοα με βάση τις προτάσεις του αναδόχου και τις οδηγίες των
κατασκευαστικων οίκων των υλικων που θα υποβληθούν στην Υπηρεσία σύμφωνα με όσα
προδιαγράφονται στην παράγραφο 4δ της τεχνικής τούτης προδιαγραφής.
γ. Ελεγχος πάχους της ετοιμης επένδυσης

Θα γίνεται συνεχής έλεγχος του πάχους της έτοιμης επένδυσης με τη βοήθεια κατάλληλης
για το σκοπό αυτό συσκευής ή μεθόδου της εγκρίσεως της Υπηρεσιας. Τμήματα επένδυσης
με πάχος μικρότερο του προδιαγραφόμενου δεν θα γίνονται δεκτά αν δε αποκατασταθούν
προηγουμένως οι κακοτεχνίες αυτές από τον Ανάδοχο με φροντιδα και δαπάνη του.

7.2. Επιφανειακή στεγάνωση

Το προγραμμα των δοκιμασιών και ελεγχων θα καθοριστεί από την Υπηρεσια με βάση
τα στοιχεία που θα της υποβληθούν σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγρ. 3δ της τεχνικής
τούτης προδιαγραφής.

8. Επιμετρηση

Η επιμέτρηση ( για οσες κατασκευες δεν ειναι ενσωματωμενη η εργασια αυτη στην
αντιστοιχη τιμη μοναδος) θα γίνει για τον πραγματικό αριθμό τετραγωνικών μέτρων
προστατευτικής επένδυσης που κατασκευάστηκε ικανοποιητικά και σύμφωνα με τις
απαιτήσεις της Τεχνικής τούτης Προδιαγραφής και που έγινε αποδεκτή από την Υπηρεσία
χωριστά κατά κατηγορίες πάνω και κάτω από την υπόγεια στάθμη. Εαν η εργασια αυτη ειναι
ενσωματωμενη στην τιμη μοναδος ευρυτερης εργασιας δεν επιμετραται ουτε πληρωνεται
ιδιαιτερα.
Τ.Π. 30 ΜΟΝΩΣΗ ΜΕ ΕΠΑΛΕΙΨΗ ΑΣΦΑΛΤΙΚΟΥ ΜΟΝΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

1. ΑNTIKEIMENO

Η παρούσα τεχνικη προδιαγραφή αφορά την κατασκευή μονωτικής στρώσης με επάλειψη


ασφαλτικού μονωτικού υλικού στην επιφάνεια των στοιχείων από οπλισμένο σκυρόδεμα ή
των επιστρώσεων από τσιμεντοκονίαμα για τη στεγανοποίηση τους.

2. ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ

Η μονωτική στρώση θα αποτελείται από ασφαλτικό μονωτικό υλικό και θα εκτελείται


σύμφωνα με την Π.Τ.Π. Τ110, σε τρεις στρωσεις συνολικου παχους 3,0 χιλ. σε οποιαδήποτε
θέση του έργου κι αν χρειαστεί σύμφωνα με τα σχέδια και τις υποδείξεις της Υπηρεσίας.

Είναι όμως δυνατό μετά από πρόταση του αναδόχου και έγκριση της Υπηρεσίας να
εφαρμοστεί και άλλο ισοδύναμο ή αποτελεσματικώτερο σύστημα στεγανοποίησης χωρίς ο
Ανάδοχος να έχει δικαίωμα για πρόσθετη αποζήμιωση για το λόγο αυτό.

3. ΕΠΙΜΕΤΡΗΣΗ

Η επιμέτρηση θα γίνεται ανά τετραγωνικό μέτρο εργασίας η οποία εκτελέσθηκε κατά τρόπο
αποδεκτό από την Υπηρεσία.

Η τιμή μονάδος αποτελεί πλήρη αποζημίωση για την παροχή όλων των απαιτουμένων για
την έντεχνη εκτέλεση των εργων μηχανημάτων μεταφορικών μέσων εγκαταστάσεων,
εφοδίων υλικών και εργασίας σύμφωνα με τα παραπάνω.

Για κατασκευες (αγωγοί, φρεάτια κλπ.) στην τιμη μοναδος των οποιων συμπεριλαμβανεται η
δαπανη των εργασιων της παρουσας Τ.Π. η μονωση με επαλειψη ασφαλτικου υλικου δεν θα
επιμετρηθεί ουτε βεβαιως θα αποζημιωθει ιδιαιτερως.
Τ.Π. 31 ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΔΙΚΤΥΟΥ ΣΗΜΑΝΣΗΣ
ΥΠΟΓΕΙΩΝ ΑΓΩΓΩΝ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ (ΠΛΕΓΜΑ)

1. Γενικά

Το πλεγμα θα τοποθετειται πανω από τους αγωγους λυματων και ομβριων για τον ευκολο,
ασφαλη και γρηγορο εντοπισμο και προστασια τους.

2. Προδιαγραφες

Το πλεγμα πρεπει να είναι συμφωνο με τις Προδιαγραφες και τα πρότυπα τα


χρησιμοποιούμενα στους αντίστοιχους Οργανισμούς Γαλλίας - Αγγλίας και τα Ευρωπαικα
προτυπα.

Ενδεικτικα αναφερονται εδω τα παρακατω προτυπα και προδιαγραφες :

 Σχεδιο Ευρωπαικου Προτυπου "PLASTIC WARNING DEVICES FOR


UNDERGROUND CABLES AND PIPELINES - SPECIFICATION " οπως τυχον
έχει τροποποιηθει η εγκριθει τελικως.
 Γαλλικη Προδιαγραφη " NF T 54 - 080 - Septembre 1986" - "DISPOSITIIFS
AVERTISSEURS POUR OURVAGES ENTERRES"

3. Τεχνικά χαρακτηριστικά

 Πλάτος : 25 εως 30 εκ. (+/- 1 εκ.) για τους αγωγους λυματων και ομβριων εως διαμετρο
0,60 μετρων, 40 +/- 1 εκ. για τους αγωγους λυματων και ομβριων με διαμετρο ανω του
0,60 μετρων και εως 1,20 μ. και 50 εως 60 εκ (+/- 1 εκ.) για τους αγωγους λυματων και
ομβριων με διαμετρο ανω του 1,20 μ.

 Υφή : Δικτυωτή με συνεχή ζώνη στο κέντρο 3 εως 7εκ , όπου θα αναγράφεται
Δ.Ε.Υ.Α........... ΑΓΩΓΟΣ ΛΥΜΑΤΩΝ η Δ.Ε.Υ.Α.......... ΑΓΩΓΟΣ ΟΜΒΡΙΩΝ. Τα
γράμματα να είναι τυπωμένα και ευανάγνωστα σε αναλογο ύψος πλατος και παχος
γραμματος . Τα γραμματα θα είναι ανεξιτηλα και θα γινεται δοκιμη με επικολληση
"σιλοτειπ" με την απομακρυνση του οποιου δεν θα πρεπει να φευγουν τα γραμματα.

 Χρώμα : Καφε, όπως προβλέπεται για αγωγούς αποχετευσης με σταθερότητα χρώματος.

 Συσκευασία : Σε συσκευασιες των 100 - 300 τρεχοντων μετρων.

 Υλικό : από Η.D.P.E

 Μορφή Δικτύου : και από τις δύο πλευρές της κεντρικής ζώνης με την επισήμανση, θα
φέρει 7-8 κυψελίδες, βρόγχους.

4. Τοποθετηση

Το πλεγμα θα τοποθετειται πανω από τον σωληνα σε αποσταση 20-30 εκατοστων από το
ανω εξωραχιο του και εαν ο σωληνας εγκιβωτιζεται οπωσδηποτε πανω από τον εγκιβωτισμο
του. Ο αξονας του πλεγματος και ο αξονας του αγωγου πρεπει να είναι στο ιδιο κατακορυφο
επιπεδο.
Τ.Π. 32 ΓΕΩΥΦΑΣΜΑΤΑ

1. Γενικά

Το γεωυφασμα θα τοποθετειται στον πυθμενα της εκσκαφης και πριν την κατασκευη των
στραγγιστηριων και του υλικου εδρασης των αγωγων.

2. Προδιαγραφες

Το γεωύφασμα πρεπει να είναι συμφωνο με τις παρακατω προδιαγραφες και πρότυπα

 DIN 54307, 53857, 58357-2, 53858.


 ISO 5081
 NF G 38 - 014 , NF G 38-017
 ASTM 1682, D-3786, D-1117, D-3787

Το υφασμα θα τυγχανει της προεγκρισεως της Υπηγρεσιας. Oι ιδιότητές του θα


αποδεικνυονται με σχετικα πιστοποιητικα ανεγνωρισμενου εργαστηριου.

3. Τεχνικά χαρακτηριστικά

Φυσικες ιδιοτητες

Υλικο Πολυπροπυλενιο
Βαρος ανα τετραγωνικο μετρο Ανω των 200 γραμμαριων
Παχος γεωυφασματος Ανω των 0,60 mm για οποιαδηποτε ορθη ταση

Μηχανικες ιδιοτητες

Εφελκυστικη αντοχη Ανω των 10 κΝ/m για λωριδα 5 εκ.


Παραμορφωση θραυσεως Ανω του 60%
Αντοχη σε τραπεζοειδες σχισιμο Ανω των 500 Ν
Διεισδυση κωνου Ιση η μικροτερη των 25 mm

Υδραυλικες ιδιοτητες

Πορομετρια Ιση ή μικροτερη των 100μm για καθε ειδους


κοσκινισμα
Διαπερατοτητα καθετα προς το επιπεδο Ιση ή μικροτερη του 0,5 s-1 για 200kΝ/m2

Διαπερατοτητα παραλληλα προς το επιπεδο Ανω τoυ 0,3 * 10-6 * m 2 * s-1 για 200kΝ/m2

Τα γεωυφασματα από πολυμερή υλικα είναι ευπαθη στην υπεριωδη ακτινοβολια και η
εκθεση τους στον ηλιο ρητα πρεπει να αποφευγεται σε ολα τα σταδια της κατασκευαστικης
διαδικασιας (μεταφορα, αποθηκευση, τοποθετηση κλπ)
Το γεωυφασμα θα τυχει της προεγκρισεως της Υπηρεσιας στην οποια θα πρεπει να
υποβληθουν στοιχεια του γεωυφασματος (τεχνικα εντυπα, αποτελεσματα δοκιμων κλπ.)
Επισημαινεται οτι πρεπει να είναι καταλληλα για εδαφος πολύ διαβρωτικο (πλησιον
θαλασσης).
Τ.Π. 33 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΔΙΚΤΥΟΥ ΥΔΡΕΥΣΗΣ

1. Δεν πρέπει σε καμμία περίπτωση να υπάρχει σύνδεση του δικτύου ύδρευσης με το δίκτυο
αποχέτευσης ή στοιχεία αυτού που να επιτρέπουν την διέλευση λυμάτων ή/και εν γένει
μολυσμένων νερών στο πόσιμο νερό.

2. Απαγορεύεται η διέλευση σωλήνων ή/και η τοποθέτηση κάθε είδους εξαρτημάτων και


κατασκευών του δικτύου ύδρευσης δια μέσου ή σε επαφή με στοιχεία του δικτύου
αποχέτευσης (σωλήνες, φρεάτια κ.λ.π).

3. Oι αγωγοι αποχετευσης διερχονται κατω από τους αγωγους του δικτυου υδρευσης και
πρεπει να τοποθετουνται σε ξεχωριστο όρυγμα έκαστος, τα δε ορύγματα να έχουν υποστεί
συμπίεση της επίχωσής τους τουλάχιστον 95% κατά proctor (ASTM D-690)

4. Αποστάσεις αγωγών δικτύων.

Οι αγωγοι υδρευσης και αποχετευσης (μετρουυμενης παντα της αποστασης μεταξυ των
εξωτερικων παρειων των σωληνων) δεν πρεπει να απεχουν σε καθε διευθυνση λιγοτερο από
τρια (3,00) μετρα. Στην συνηθεστατη περιπτωση όπου αυτό δεν είναι δυνατόν θα πρέπει να
λαμβάνονται τα εξής μέτρα:

(α) Οπου οι αγωγοι υδρευσης και αποχετευσης διερχονται παραλληλα τοτε οι αγωγοί
αποχέτευσης πρέπει να κατασκευάζονται από ενα εκ των παρακατω υλικων :

 χυτοσιδηροι σωληνες (cast iron ductile iron pipes) 'ηγ

 γαλβανισμένοι ή προστατευμένοι χυτοσιδηροί σωλήνες (stell pipes)

 σωληνες PVC συμφωνα με τις προσιαγραφες και με μηχανικούς ή αλλους καταλληλους


συνδέσμους . Η αντοχη σωληνων και συνδεσμων θα πρεπει να ειναι τουλαχιστον 10 atm.

Στην περιπτωση αυτη επιτρεπεται η μειωση της κατακορυφης αποστασης σε 120 εκ., της δε
κατακορυφης σε 60 εκ.

(Παρατηρηση : Συμφωνα με αλλους αμερικανικους κανονισμους επιτρεπεται εν γενει η


κατακορυφη αποσταση να ειναι τουλαχιστον 45 εκ.)

(β) Οπου οι αγωγοι υδρευσης και αποχετευσης διασταυρωνονται θα πρεπει να λαμβανονται


ειδικα μετρα σε ελάχιστη απόσταση 3,00 μ. από κάθε πλευρά της διασταύρωσης με τον
σωλήνα ύδρευσης ητοι :

 Οι αγωγοι αποχετευσης θα πρεπει να κατασκευαζονται οπως στην προηγουμενη παραγραφο


αναφερεται .

 Θα διατηρειται μια ελαχιστη αποσταση τουλαχιστον 45 εκ. και σε καμμια περιπτωση


λογοτερο από 15 εκ.
 Οι αγωγοι αποχετευσης θα τοποθετουνται με τροπον ωστε οι συνδεσεις τους να απεχουν το
δυνατον περισσοτερο από το σημειο της διασταυρωσης

(γ) Οπου οι αγωγοι υδρευσης και αποχετευσης διασταυρωνονται και ο αγωγος αποχετευσης
κατασκευαζεται από αλλα υλικα εκτος εκεινων που αναφερονται στην παραγραφο (α) οπως
τσιμεντοσωληνες κ.α. τοτε θα πρεπει να λαμβανονται ειδικα μετρα σε ελάχιστη απόσταση
3,00 μ. από κάθε πλευρά της διασταύρωσης με τον σωλήνα ύδρευσης ητοι :

 Nα διατηρειται μια ελαχιστη αποσταση τουλαχιστον 60 εκ.

 Οι αγωγοι αποχετευσης να εγκιβωτιζονται με αμμο σταθεροποιημενη με τσιμεντο (τρια ή


περισσοτερα σακκια τσιμεντου ανα κυβικο μετρο αμμου) και μεχρι υψους τουλαχιστον 30
εκ. πανω από την κορυφη του σωληνα.

(γ) Οπου οι αγωγοι υδρευσης και αποχετευσης διασταυρωνονται και ο αγωγος αποχεταευσης
κατασκευαζεται από αλλα υλικα εκτος εκεινων που αναφερονται στην παραγραφο (α) οπως
τσιμεντοσωληνες κ.α. τοτε πρεπει :

 Nα διατηρειται μια ελαχιστη αποσταση τουλαχιστον 60 εκ.

 Οι αγωγοι αποχετευσης να εγκιβωτιζονται με αμμο σταθεροποιημενη με τσιμεντο (τρια ή


περισσοτερα σακκια τσιμεντου ανα κυβικο μετρο αμμου) και μεχρι υψους τουλαχιστον 30
εκ. πανω από την κορυφη του σωληνα.

(δ) Οπου οι αγωγοι υδρευσης και αποχετευσης διασταυρωνονται και ο αγωγος αποχετευσης
διερχεται πανω από τον αγωγο υδρευσης τοτε θα πρεπει να λαμβανονται ειδικα μετρα σε
ελάχιστη απόσταση 3,00 μ. από κάθε πλευρά της διασταύρωσης με τον σωλήνα ύδρευσης
ητοι :

 Οι σωληνες αποχετευσης θα κατασκευαζονται οπως στην παραγραφο (α).

 Οι αγωγοι αποχετευσης θα εγκλειωνται σε αλλο σωληνα μεγαλυτερο κατα δυο τουλαχιστον


ονομαστικες διαμετρους σε μηκος τουλαχιστον 6.00 μετρων εκατερωθεν της διασταυρωσης.
Ο εξωτερικος σωληνας θα υποστηριζεται και θα εγκιβωτιζεται καταλληλα και ο εσωτερικος
θα τοποθετυειται εις τροπον ωστε οι συνδεσεις του να απεχουν κατα το δυνατον
περισσοτερο από το σημειο διασταυρωσης , τα δε ακρα του επιχριζονται με επιχρισμα
τσιμεντου ή αλλο καταλληλο βιομηχανικο προιον.

 Θα πρεπει να λαμβανονται ειδικα μετρα για προστασια του αγωγου υδρευσης από δομικες
βλαβες.

5. Φρεατια

Ισχυουν τοσο για τα φρεατια οσο και οποιαδηποτε αλλα στοιχεια του δικτυου αποχετευσης
τα οσα προαναφερθηκαν

6. Αλλα μετρα
Θα πρέπει πριν την επίχωση να γίνονται δοκιμές στεγανότητας για να εξασφαλιστεί η
στεγανότητα των δικτύων.

Αναλογα μετρα θα πρέπει να λαμβανονται και κατα την κατασκευη του δικτυου
υδρευσης.
Τ.Π. 1/2000

ΧΥΤΟΣΙΔΗΡΕΣ ΔΙΚΛΕΙΔΕΣ ΣΥΡΤΑΡΩΤΕΣ, ΕΛΑΣΤΙΚΗΣ ΕΜΦΡΑΞΗΣ ΜΕ


ΦΛΑΝΤΖΕΣ - ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ

1. Αντικείμενο

Η προδιαγραφή αυτή αφορά την προμήθεια και τοποθέτηση χυτοσιδηρών δικλείδων με


σύρτη, με φλάντζες και με ελαστική έμφραξη, που θα τοποθετηθούν σε διάφορα σημεία του
δικτύου ύδρευσης της πόλης εντός του εδάφους και ο χειρισμός τους θα γίνεται με ειδικό
κλειδί μέσω φρεατίου χειρισμού δικλείδας.
Οι δικλείδες θα είναι κατασκευασμένες σύμφωνα με το πρότυπο ISO5996-1984 (Ε)
κατηγορία Α με ελαστική έμφραξη.

2. Τεχνικά χαρακτηριστικά

2.1. Οι δικλείδες θα είναι πίεσης λειτουργίας 10 ατμ. Και πίεσης δοκιμής 15 ατμ. Το σώμα
και το κάλυμμα των δικλείδων θα είναι κατασκευασμένα από χυτοσίδηρο σφαιροειδούς
γραφίτη τουλάχιστον GGG40 κατά DIN 1693 ή κατά ISO 1083.
Τα σώματα και τα καλύμματα μετά την χύτευση πρέπει να παρουσιάζουν λεία επιφάνεια
χωρίς λέπια, εξογκώματα ή αστοχίες χυτηρίου.
Απαγορεύεται η πλήρωση των παραπάνω κοιλοτήτων με ξένη ύλη.
Οι δικλείδες θα πρέπει να καθαριστούν και αμμοβοληθούν σύμφωνα με το διεθνές πρότυπο
ISO 8501.1S A2.5.
Δεν θα γίνει εξωτερική επάλειψη των δικλείδων αν δεν προηγηθεί καθαρισμός και απαλλαγή
από σκουριές και αν δεν έχει γίνει επιθεώρηση της ΔΕΥΑ….. εφ΄ όσον ζητηθεί.
Οι δικλείδες θα επαλειφθούν εξωτερικά με αντιδιαβρωτικό χρώμα υψηλής αντοχής για
υπόγεια χρήση όπως για παράδειγμα εποξειδική στρώση μετά από υπόστρωμα (Primer)
ψευδαργύρου ή πολυουρεθάνη, λιθανθρακόπισσα εποξειδικής βάσεως, RILSAN, NYLON 11
ή άλλο ισοδύναμο ή καλύτερο υλικό πάχους τουλάχιστον 250 mm.
Επίσης θα βαφούν και εσωτερικά πριν την τοποθέτηση του ελαστικού με συνολικό πάχος
βαφής τουλάχιστον 200 μm.
Ο κατασκευαστής υποχρεούται να παραδώσει πιστοποιητικό για την καταλληλότητα της
βαφής για πόσιμο νερό.

2.2. Τα άκρα των δικλείδων θα είναι διαμορφωμένα σε ωτίδες ώστε η σύνδεσή τους με τον
εκατέρωθεν αγωγό να γίνει με ειδικά τεμάχια με ωτίδες.
Οι διαστάσεις των ωτίδων θα είναι σύμφωνα με το DIN 2501.1 ή ISO 7005-2.
Οι κοχλίες, περικόχλια και ροδέλες που θα χρησιμοποιηθούν σε οποιοδήποτε μέρος της
βάνας θα είναι από ανοξείδωτο χάλυβα ελάχιστης περιεκτικότητας σε χρώμιο 11.5%.
Μεταξύ των φλαντζών του σώματος και του καλύμματος εάν υπάρχουν καθώς και μεταξύ
των φλαντζών των άκρων της δικλείδας και των εκατέρωθεν ειδικών τεμαχίων θα υπάρχει
ελαστικό παρέμβυσμα τουλάχιστον από Nitrile Rubber Grade T κατά BS 2494 ή ισοδύναμο
υλικό.
Θα πρέπει να υπάρχει πρόβλεψη κατάλληλης διαμόρφωσης της καμπάνας (καλύμματος) για
τοποθέτηση οδηγού προστατευτικού σωλήνα (Protection tube).

2.3. Οι δικλείδες θα είναι μη ανυψωμένου βάκτρου. Το βάκτρο θα είναι κατασκευασμένο


από ανοξείδωτο χάλυβα με ελάχιστη περιεκτικότητα σε χρώμιο 11,5% ή από κράμα χαλκού
υψηλής αντοχής (π.χ. φωσφορούχος ορείχαλκος) ή ισοδύναμο υλικό.
Η δικλείδα θα κλείνει όταν το βάκτρο περιστρέφεται δεξιόστροφα. Το υποπολλαπλασιαστικό
χειριστήριο θα πρέπει να εξασφαλίζει την λειτουργία της δικλείδας με την δύναμη ενός
ατόμου και μόνο.
Ο αριθμός στροφών που απαιτούνται για να ανοίξει πλήρως μια κλειστή δικλείδα ή
αντιστρόφως να κλείσει μια εντελώς ανοικτή δεν πρέπει να είναι μικρότερος των είκοσι.
Η στεγανοποίηση του βάκτρου θα επιτυγχάνεται με δακτυλίους O-rings υψηλής αντοχής σε
διάβρωση και κατάλληλους για στεγανότητα σε θερμοκρασίες μέχρι 60 ο C (θα πρέπει να
υπάρχουν τουλάχιστον δύο, τέτοιοι δακτύλιοι) ή άλλο ισοδύναμο τρόπο στεγανοποίησης που
θα εγκριθεί από την Υπηρεσία, με την προϋπόθεση ότι δεν θα απαιτείται σύσφιξη για την
επίτευξη στεγάνωσης.
Η κατασκευή του βάκτρου θα εξασφαλίζει τα παρακάτω :

α) Απόλυτα λεία επιφάνεια επαφής βάκτρου και διάταξης στεγάνωσης.


Β) Αντικατάσταση βάκτρου και διάταξη στεγάνωσης χωρίς να απαιτείται
αποσυναρμολόγηση του κυρίως καλύμματος (καμπάνα) από το σώμα της δικλείδας.
Το περικόχλιο του βάκτρου (stem nut) θα είναι κατασκευασμένο από κράμα χαλκού υψηλής
αντοχής (π.χ. φωσφορούχο ορείχαλκο) ή ανοξείδωτο χάλυβα. Θα πρέπει να υπάρχει διάταξη
στερέωσης του περικόχλιου στο σύρτη ώστε μετά την αφαίρεση του βάκτρου να παραμένει
στη θέση του και τα διάκενα μεταξύ σύρτου και περικόχλιου να είναι τα ελάχιστα δυνατά.

2.4 Το σώμα της δικλείδας θα έχει υποχρεωτικά ενδείξεις σύμφωνα με το πρότυπο ISO 5209
για την ονομαστική διάμετρο (DN και μέγεθος), την ονομαστική πίεση (ΡΝ και πίεση),
ένδειξη για το υλικό του σώματος και σήμα ή επωνυμία κατασκευαστού.

2.5. Ο σύρτης θα είναι κατασκευασμένος από χυτοσίδηρο τουλάχιστον GGG40 κατά DIN
1693 και θα είναι επικαλυμμένος με συνθετικό ελαστικό υψηλής αντοχής τουλάχιστον Nitrile
rubber grade T κατά BS 2494 ή ισοδύναμο υλικό κατάλληλο για πόσιμο νερό ώστε να
επιτυγχάνεται ελαστική έμφραξη.

2.6. Οι δικλείδες θα έχουν στο επάνω άκρο του βάκτρου τετράγωνη κεφαλή 30Χ30 χλς.
Ωφέλιμου μήκους 50 χλς. Τουλάχιστον, προσαρμοσμένη και στερεωμένη με ασφαλιστικό
κοχλία στο άκρο του βάκτρου.
Η τετράγωνη αυτή κεφαλή τοποθετείται για να είναι δυνατή η λειτουργία της δικλείδας με τα
υπάρχοντα κλειδιά χειρισμού των δικλείδων.

2.7. Οι δικλείδες όταν είναι ανοικτές θα πρέπει να ελευθερώνουν πλήρως την διατομή που
αντιστοιχεί στην ονομαστική τους διάμετρο και να έχουν εσωτερικά κατάλληλη διαμόρφωση
απαλλαγμένη εγκοπών κλπ. Στο κάτω μέρος ώστε να αποτρέπεται ενδεχόμενη επικάθιση
φερτών (π.χ. χαλίκι, άμμος) που να καθιστά προβληματική τη στεγανότητα κατά το κλείσιμο
της δικλείδας.

2.8. Οι δικλείδες θα είναι κατάλληλης κατασκευής ώστε σε περίπτωση ενδεχόμενης


επισκευής το κυρίως μέρος της δικλείδας δεν θα αποσυνδέεται από την σωλήνωση και θα
επιτρέπεται η αντικατάσταση του άνω τμήματος, σύρτη, βάκτρου κ.λ.π.
2.9. Το μήκος των δικλείδων θα είναι σύμφωνο με το πρότυπο ISO5782 σειρά 15 (μεγάλου
μήκους) και τους πίνακες 2 και 3 του πρότυπου ISO 5996 1984 (Ε).

2.10. Οι δικλείδες θα συνοδεύονται από τον απαραίτητο αριθμό κοχλιών και ελαστικών
παρεμβυσμάτων τα οποία χρειάζονται για την εγκατάστασή τους στο δίκτυο.

3. Έλεγχοι και Δοκιμές

Ο έλεγχος και η επιθεώρηση των δικλείδων θα γίνει από εκπροσώπους της ΔΕΥΑ……. Που
θα έχουν ελεύθερη πρόσβαση στα τμήματα του εργοστασίου κατασκευής που έχουν σχέση
με την επιθεώρηση και τις δοκιμές των δικλείδων που ελέγχονται. Ο Ανάδοχος είναι
υποχρεωμένος να χορηγεί χωρίς καμία επιβάρυνση όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για να
εξακριβώσει ο ελεγκτής ότι οι δικλείδες είναι κατασκευασμένες σύμφωνα με αυτά που
αναφέρονται στην Τεχνική Προδιαγραφή.

3.1. Έλεγχοι διενεργούμενοι σε κάθε μια δικλείδα.

3.1.1. Επιθεώρηση – Έλεγχοι λειτουργίας :

 Τήρηση δεδομένων παραγγελίας


 Έλεγχος τύπου (πεταλούδας, σύρτου) μορφής, εξοπλισμού (π.χ. ο τρόπος κλεισίματος,
λειτουργίας, ύπαρξη παρελκόμενων)
 Έλεγχος ευκρινούς αναγραφής στοιχείων κατασκευάσου και στοιχείων δικλείδας
(ονομαστική διάμετρος και πίεση)
 Έλεγχος προστατευτικής στρώσεως εσωτερικώς και εξωτερικώς (με γυμνό οφθαλμό)
 Ελεγχος λειτουργίας (άνοιγμα – κλείσιμο) και κατεύθυνσης κλεισίματος

3.1.2. Δοκιμή αντοχής και στεγανότητας

4. Δοκιμή αντοχής κελύφους σε πίεση 15 ατμ. Κατά ISO 5208.


Η δοκιμή θα γίνει με την δικλείδα σε θέση ανοικτή ή μερικώς ανοικτή με το κέλυφος
αδειασμένο από αέρα.
Η πίεση πρέπει να διατηρείται σταθερή σ’ όλο το διάστημα της δοκιμής χωρίς προσθήκη
νερού.
Η δικλείδα πρέπει προηγουμένως να έχει καθαρισθεί και στεγνώσει.
5. Δοκιμή στεγανότητας κελύφους θα γίνει ίδια με την προηγούμενη ή θα συγχωνευθούν σε
μία.
6. Δοκιμή στεγανότητας κλειστής δικλείδας κατά ISO 5208. Αρχικά η δικλείδα θα γεμίσει
νερό σε θέση ανοικτή, θα κλείσει, θα απομακρυνθεί το νερό και θα στεγνώσει η δικλείδα
από τη μία πλευρά. Η πίεση θα ανέλθει σε 11 ατμ. Και θα παραμένει σταθερή χωρίς την
προσθήκη νερού ενώ συγχρόνως θα παρακολουθείται η στεγανότητά της.
Κατά την διάρκεια της δοκιμής δεν πρέπει να παρατηρηθούν σταγόνες ή εφίδρωση από την
στεγνή πλευρά ούτε πτώση της πίεσης.
Η δοκιμή επαναλαμβάνεται και από την άλλη πλευρά.

3.2. Δοκιμές ενεργούμενες δειγματοληπτικά


3.2.1. Δοκιμή απαιτούμενης δύναμης για τον χειρισμό των δικλείδων σε πίεση 10 ατμ.

3.2.2.Ελεγχοι ποιότητας υλικών : χημική ανάλυση όλων των υλικών κατασκευής της
δικλείδας, έλεγχος ελκυσμού, έλεγχος σκληρότητας σε διάτρηση.

3.2.3.Ελεγχος των μπουλονιών και παξιμαδιών.

3.2.4.Ελεγχος επιφάνειας ωτίδων (διαστάσεις, οπές μπουλονιών, ραβδώσεις).

3.3. Πυκνότητες δειγματοληψιών

Η πυκνότητα των δειγματοληψιών θα καθορισθεί από την επιβλέπουσα Υπηρεσία.

3.4. Έλεγχος των δικλείδων στο δίκτυο.

Ο έλεγχος των δικλείδων θα γίνει όταν δοκιμαστούν οι αγωγοί του δικτύου στους οποίους
είναι τοποθετημένες οι δικλείδες:

3.5. Όλα τα έξοδα δοκιμών επιβαρύνουν τον Ανάδοχο. Κατά τον έλεγχο ποιότητας των
υλικών μπορεί να απαιτηθεί η καταστροφή δικλείδων, το κόστος των οποίων επίσης
επιβαρύνει τον προμηθευτή.

3.6. Οι παραπάνω έλεγχοι και η επιθεώρηση δεν απαλλάσσουν τον Ανάδοχο από την ευθύνη
για παράδοση των δικλείδων σύμφωνα με τους όρους της παρούσας συγγραφής
υποχρεώσεων.

4. Στοιχεία που πρέπει να υποβληθούν.

Ο Ανάδοχος πρέπει να υποβάλει τα ακόλουθα στοιχεία για τις βάνες που θα προμηθευτεί και
εγκαταστήσει.

1) Επωνυμία κατασκευαστή
2) Τύπος βάνας
3) Χώρα κατασκευής
4) Κατάλογος για τις βάνες, όπου θα πρέπει να σημειώνεται ο αριθμός στροφών για το
πλήρες άνοιγμα
5) Απώλειες πιέσεως στο πεδίο λειτουργίας
6) Υλικό σώματος, βάκτρου, σύρτη και επικάλυψη του σύρτου.Κατάθεση πιστοποιητικού
δοκιμών αναγνωρισμένου ινστιτούτου δοκιμών που θα διαπιστώνεται η ποιότητα του
καθενός από αυτά τα υλικά
7) Βάρος κάθε βάνας
8) Εγγύηση λειτουργίας για 2 χρόνια από την παραλαβή
9) Υπεύθυνη δήλωση για πλήρη συμμόρφωση με τις προδιαγραφές ή σε διαφορετική
περίπτωση με υπόδειξη των διαφορών με αυτές.
10) Δεν θα γίνονται αποδεκτές οι βάνες χωρίς την υποβολή της δήλωσης.
11) Κατασκευαστικά σχέδια
12) Πιστοποιητικό επίσημης αρχής για την καταλληλότητα για χρήση σε πόσιμο νερό του
ελαστικού υλικού που χρησιμοποιείται στον σύρτη για την εξασφάλιση στεγανότητας
καθώς και για την καταλληλότητα του υλικού βαφής του εσωτερικού των δικλείδων. Τα
πιστοποιητικά θα είναι πρωτότυπα και θα συνοδεύονται από επίσημη μετάφραση στα
Ελληνικά.
Τ.Π. 2/2000

ΔΙΚΛΕΙΔΕΣ ΜΕ ΣΤΡΕΦΟΜΕΝΟ ΔΙΣΚΟ (BUTTERFLY)

1. Αντικείμενο

Η προδιαγραφή αυτή αφορά την προμήθεια και τοποθέτηση δικλείδων τύπου πεταλούδας, οι
οποίες θα τοποθετηθούν σε διάφορα σημεία του δικτύου ύδρευσης της πόλης εντός του
εδάφους και ο χειρισμός τους θα επιτυγχάνεται με ειδικό κλειδί μέσω φρεατίου χειρισμού
δικλείδας.

2. Τεχνικά Χαρακτηριστικά

2.1. Οι δικλείδες θα είναι τύπου Wafer, πίεσης λειτουργίας 10 ατμ. Και πίεσης δοκιμής 15
ατμ.
Το μήκος, δηλ. η διάσταση από πρόσωπο σε πρόσωπο της δικλείδας (Face to face) θα είναι
σύμφωνο με το πρότυπο ISO 5752-1982(E) πίνακας 5, στήλη μήκους μικρού (Short series
20).
Το σώμα των δικλείδων θα είναι χυτοσίδηρος σφαιροειδούς γραφίτη τουλάχιστον GGG-40
κατά DIN 1693 ή ISO 1083 ή χυτοχάλυβας τουλάχιστον GS-45 κατά DIN 1681 ή άλλο
ισοδύναμο ή καλύτερο υλικό. Η χύτευση θα πρέπει να γίνει με έντεχνο τρόπο έτσι ώστε οι
επιφάνειες να είναι λείες, απαλλαγμένες από λέπια, φλύκταινες, κοιλότητες από άμμο,
σπογγώδεις μάζες και γενικά οποιεσδήποτε αστοχίες.
Δεν θα γίνει εξωτερική επάλειψη των δικλείδων αν δεν προηγηθεί καθαρισμός και απαλλαγή
από σκουριές και αν δεν έχει γίνει επιθεώρηση της ΔΕΥΑ….. εφ’ όσον ζητηθεί.
Δεν επιτρέπεται η κάλυψη εκ των υστέρων οποιουδήποτε ελαττώματος με ξένη ύλη.
Τα σώματα των δικλείδων και ο δίσκος μετά από αμμοβολή θα επιστρωθούν εσωτερικά και
εξωτερικά με υπόστρωμα (PRIMER) ψευδαργύρου κατάλληλου πάχους για υπόγεια χρήση.
Κατόπιν θα βαφούν εξωτερικά με δυο στρώσεις αντιδιαβρωτικού χρώματος υψηλής αντοχής
για υπόγεια χρήση π.χ. εποξεική βαφή, πολυουρεθάνη, λιθανθρακόπισσα εποξειδικής βάσεως
RILSAN, NYLON 11 ή ισοδύναμο υλικό με συνολικό πάχος όλων των στρώσεων
τουλάχιστον 300 μ.

2.2. Ο δίσκος θα είναι από χυτοσίδηρο σφαιροειδούς γραφίτη τουλάχιστον GGG-40 κατά
DIN 1693 ή κράμα αλουμινίου αντοχής σε θραύση τουλάχιστον 500 Μpa.
Ο δίσκος θα βαφεί σε δύο στρώσεις μετά από αμμοβολή και PRIMER όπως στην παράγραφο
2.1., με υλικό κατάλληλο για χρήση σε πόσιμο νερό για το οποίο θα υποβληθεί
πιστοποιητικό καταλληλότητας από το NWC ή αντίστοιχο Οργανισμό.

2.3. Η στεγανοποίηση θα επιτυγχάνεται με ελαστικό δακτύλιο στεγανότητας. Τα μόνα


τμήματα της δικλείδας που θα έρχονται σε επαφή με το νερό θα είναι ο δίσκος και ο
ελαστικός δακτύλιος στεγανότητας.
Ο δακτύλιος στεγανότητας θα είναι από κατάλληλο για πόσιμο νερό ελαστικό , άριστης
ποιότητας , NITRILE RUBBER ή ισοδύναμο για το οποίο θα υποβληθεί πιστοποιητικό
καταλληλότητας για πόσιμο νερό από έγκυρο Οργανισμό.
Ο δακτύλιος θα είναι στερεωμένος κατά τρόπο απόλυτα ασφαλή πάνω στο σώμα της
δικλείδας χωρίς συγκόλληση ώστε να είναι ευχερής η αντικατάστασή του και θα έχει
διαμόρφωση που θα εξασφαλίζει την στεγανότητα μεταξύ δίσκου και σώματος. Επίσης ο
ελαστικός δακτύλιος δεν θα έχει προεξοχές ή εγκοπές όπου θα ήταν δυνατόν να επικαθίσουν
φερτά υλικά.
Η στεγανότητα θα πρέπει να εξασφαλίζεται για θερμοκρασίες από 10ο C έως 60ο C.

2.4 Ο άξονας θα είναι από ανοξείδωτο χάλυβα με περιεκτικότητα σε χρώμιο 12 – 14 % και


θα έχει την απαιτούμενη αντοχή, ώστε να αντέχει σε οποιαδήποτε δοκιμασία που υπόκειται η
δικλείδα.

2.5 Το άνοιγμα και το κλείσιμο της δικλείδας θα επιτυγχάνεται μέσω μηχανισμού π.χ. με
οδοντωτούς τροχούς, (ACTUATOR) αποκλειομένου του χειρισμού με απλή χειρολαβή –
καστάνια.
Η πλάκα μονταρίσματος του μηχανισμού θα είναι διαμορφωμένη κατά ISO 5211, ώστε να
είναι δυνατή η προσαρμογή οποιουδήποτε κιβωτίου μηχανισμού στροφής και θα φέρει
αντίστοιχη πλάκα κατά ISO.
Ο μηχανισμός θα καταλήγει σε άξονα οπωσδήποτε κατακόρυφο με τετράγωνη διαμόρφωση,
όπου θα προσαρμοστεί τετράγωνη κεφαλή 30Χ30 χιλιοστά ωφέλιμου μήκους τουλάχιστον
50 χιλιοστά που θα στερεωθεί με ασφαλιστικό κοχλία στο άκρο του άξονα.
Η τετράγωνη αυτή κεφαλή τοποθετείται για να είναι δυνατή η λειτουργία της δικλείδας με τα
υπάρχοντα κλειδιά χειρισμού των δικλείδων.
Το κλείσιμο της δικλείδας θα γίνεται με δεξιόστροφη κίνηση του κλειδιού και
υποπολλαπλασιαστικό χειριστήριο θα εξασφαλίζει την λειτουργία της δικλείδας με την
δύναμη ενός ατόμου μόνο.
Ο μηχανισμός θα λιπανθεί εφάπαξ κατά την συναρμολόγησή του και δεν θα χρειάζεται
επαναλίπανση. Ο μηχανισμός θα βαφεί εξωτερικά όπως το σώμα (βλ. παράγραφο 2.1.).

2.6. Οι δικλείδες θα συνοδεύονται από φλάντζες λαιμού τυποποιημένες σύμφωνα με τους


Γερμανικούς Κανονισμούς οι οποίες θα συνδέονται μέσω γαλβανισμένων κοχλιών και
περικοχλίων και με την παρεμβολή παρεμβυσμάτων τουλάχιστον από Nitrile Rubber Grade
T και κατά BS 2494 ή ισοδύναμο υλικό πάχους 3 χλστ. Με τα τμήματα των σωληνώσεων ή
τα ειδικά τεμάχια που βρίσκονται εκατέρωθεν.
Επίσης κάθε βάνα θα συνοδεύεται από τον απαραίτητο αριθμό κοχλιών – εντατήρων μήκους
50 εκατοστών που θα είναι γαλβανισμένοι και θα συνοδεύονται από γαλβανισμένα
περικόχλια και ροδέλες καθώς και από τα ελαστικά παρεμβύσματα.

2.7 Το σώμα της δικλείδας θα έχει υποχρεωτικά ενδείξεις για ονομαστική διάμετρο (DN και
μέγεθος), την ονομαστική πίεση (PN και πίεση), ένδειξη για το υλικό του σώματος και σήμα
ή επωνυμία του κατασκευαστή.

3. Ελεγχοι και δοκιμές

Ο έλεγχος και η επιθεώρηση των δικλείδων θα γίνει από εκπροσώπους της ΔΕΥΑ……. Που
θα έχουν ελεύθερη πρόσβαση στα τμήματα του εργοστασίου κατασκευής που έχουν σχέση
με την επιθεώρηση και τις δοκιμές των δικλείδων που ελέγχονται. Ο ανάδοχος είναι
υποχρεωμένος να χορηγεί χωρίς καμία επιβάρυνση όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για να
εξακριβώσει ο ελεγκτής ότι οι δικλείδες είναι κατασκευασμένες σύμφωνα με αυτά που
αναφέρονται στην Τεχνική Προδιαγραφή.
Όλα τα έξοδα δοκιμών επιβαρύνουν τον Ανάδοχο ακόμα και οι βάνες που μπορεί να
καταστραφούν κατά τον έλεγχο.
3.1. Έλεγχοι διενεργούμενοι σε κάθε δικλείδα.

3.1.1. Επιθεώρηση – Έλεγχοι λειτουργίας :

Τήρηση δεδομένων παραγγελίας


Έλεγχος τύπου (πεταλούδας, σύρτου) μορφής, εξοπλισμού (π.χ. ο τρόπος κλεισίματος.
Λειτουργίας, ύπαρξη παρελκομένων)
Έλεγχος ευκρινούς αναγραφής στοιχείων κατασκευαστή και στοιχείων δικλείδας
(ονομαστική διάμετρος και πίεση)
Έλεγχος προστατευτικής στρώσεως εσωτερικώς και εξωτερικώς (με γυμνό οφθαλμό).
Έλεγχος λειτουργίας (άνοιγμα – κλείσιμο) και κατεύθυνσης κλεισίματος.

3.1.2. Δοκιμή αντοχής και στεγανότητας.

Δοκιμή αντοχής κελύφους σε πίεση 15 ατμ. Κατά ISO 5208


Η δοκιμή θα γίνει με την δικλείδα σε θέση ανοιχτή ή μερικώς ανοιχτή με το κέλυφος
αδειασμένο από αέρα.
Η πίεση πρέπει να διατηρείται σταθερή σ’ όλο το διάστημα της δοκιμής χωρίς προσθήκη
νερού.
Η δικλείδα πρέπει προηγουμένως να έχει καθαρισθεί και στεγνώσει.
Δοκιμή στεγανότητας κελύφους θα γίνει ίδια με την προηγούμενη ή και θα συγχωνευθούν σε
μία.
Δοκιμή στεγανότητας κλειστής δικλείδας κατά ISO 5208. Αρχικά η δικλείδα θα γεμίσει νερό
σε θέση ανοιχτή, θα κλείσει, θα απομακρυνθεί το νερό και θα στεγνώσει η δικλείδα από την
μία πλευρά. Η πίεση θα ανέλθει σε 11 ατμ. Και θα παραμένει σταθερή χωρίς την προσθήκη
νερού ενώ συγχρόνως θα παρακολουθείται η στεγανότητά της. Κατά την διάρκεια της
δοκιμής δεν πρέπει να παρατηρηθούν σταγόνες ή εφίδρωση από την στεγνή πλευρά ούτε
πτώση της πίεσης.
Η δοκιμή επαναλαμβάνεται και από την άλλη πλευρά.

3.2. Δοκιμές ενεργούμενες δειγματοληπτικά.

3.2.1. Δοκιμή απαιτούμενης δύναμης για τον χειρισμό των δικλείδων σε πίεση 10 ατμ.

3.2.2. Έλεγχοι ποιότητας υλικών : χημική ανάλυση όλων των υλικών κατασκευής της
δικλείδας, έλεγχος ελκυσμού, έλεγχος σκληρότητας σε διάτρηση.

3.2.3. Έλεγχος των μπουλονιών και παξιμαδιών.

3.2.4. Έλεγχος επιφάνειας ωτίδων (διαστάσεις, οπές μπουλονιών, ραβδώσεις).

3.3 Πυκνότητες δειγματοληψιών


Η πυκνότητα των δειγματοληψιών θα καθορισθεί από την επιβλέπουσα Υπηρεσία.

3.4. Έλεγχος των δικλείδων στο δίκτυο.


Ο έλεγχος των δικλείδων θα γίνει όταν δοκιμαστούν οι αγωγοί του δικτύου στους οποίους
είναι τοποθετημένες οι δικλείδες.
3.5. Ο Ανάδοχος θα υποβάλει πιστοποιητικό για την καταλληλότητα για χρήση σε πόσιμο
νερό του ελαστικού υλικού που χρησιμοποιείται για εξασφάλιση της στεγανότητας καθώς
και για το υλικό βαφής του δίσκου.

3.6. Οι παραπάνω έλεγχοι και η επιθεώρηση δεν απαλλάσσουν τον Ανάδοχο από την ευθύνη
για παράδοση των βανών σύμφωνα με τους όρους της παρούσας τεχνικής προδιαγραφής.

4. Στοιχεία που πρέπει να υποβληθούν

Ο Ανάδοχος πρέπει να υποβάλει τα ακόλουθα στοιχεία για τις βάνες που θα προμηθευτεί και
εγκαταστήσει.

7. Επωνυμία κατασκευαστή
8. Τύπος βάνας
9. Χώρα κατασκευής
4. Κατάλογος για τις βάνες
5. Απώλειες πιέσεως στο πεδίο λειτουργίας.
6. Βάρος κάθε βάνας
7. Υλικό σώματος, δίσκου, άξονα, δακτυλίου στεγανότητας. Κατάθεση πιστοποιητικού
δοκιμών αναγνωρισμένου ινστιτούτου δοκιμών που θα διαπιστώνεται η ποιότητα του
καθενός από αυτά τα υλικά.
8. Αριθμός στροφών για πλήρες άνοιγμα – κλείσιμο της βάνας και απαιτούμενη ροπή.
9. Κατασκευαστικά σχέδια
10. Εγγύηση λειτουργίας για 2 χρόνια από την παραλαβή
11. Υπεύθυνη δήλωση για πλήρη συμμόρφωση με τις προδιαγραφές ή σε διαφορετική
περίπτωση κατάσταση με τις διαφορές από τις προδιαγραφές. Δεν θα γίνονται αποδεκτές οι
βάνες χωρίς την υποβολή της δήλωσης.
12. Κατάλογο συνιστώμενων ανταλλακτικών
13. Πιστοποιητικό επίσημης αρχής για την καταλληλότητα για χρήση σε πόσιμο νερό του
ελαστικού υλικού που χρησιμοποιείται για τον ελαστικό δακτύλιο στεγανότητας καθώς και
για την καταλληλότητα του υλικού βαφής του εσωτερικού των δικλείδων. Τα πιστοποιητικά
θα είναι πρωτότυπα και θα συνοδεύονται από επίσημη μετάφραση στα Ελληνικά.
Τ.Π. 3/2000

ΕΙΔΙΚΑ ΕΞΑΡΜΩΤΙΚΑ ΤΕΜΑΧΙΑ ΑΠΟ ΧΑΛΥΒΑ

1. Γενικά

Η Τεχνική τούτη Προδιαγραφή αναφέρεται στα ειδικά τεμάχια εξάρμωσης από χάλυβα, τα
οποία θα προμηθεύσει, θα μεταφέρει επί τόπου, θα τοποθετήσει και θα δοκιμάσει ο
ανάδοχος, όπου και όπως προκύπτει από τα εγκεκριμένα σχέδια και σύμφωνα με τις εντολές
του επιβλέποντα. Τα ειδικά αυτά τεμάχια χρησιμεύουν για την αποσυναρμολόγηση
συσκευών ή/και σωλήνων, αποτελούνται από δύο τμήματα και πρέπει να επιτρέπουν
αυξομείωση μήκους τουλάχιστον 25 χστ. Θα έχουν στις άκρες τους ωτίδες για τη σύνδεσή
τους με τις σωληνώσεις και τις συσκευές του δικτύου και θα στεγανοποιούνται με ειδικό
δακτύλιο. Θα είναι κατασκευασμένα από ανοξείδωτο χάλυβα ή από χάλυβα ποιότητας ST
37-2 των Γερμανικών προτύπων με κατάλληλη ισχυρή και ανθεκτική αντιοξειδωτική
προστασία εσωτερικά και εξωτερικά του τεμαχίου, της εγκρίσεως της Υπηρεσίας. Οι ωτίδες
θα είναι σύμφωνες με τα αντίστοιχα Γερμανικά πρότυπα DIN και η σύνδεσή τους με τις
εκατέρωθεν σωληνώσεις, συσκευές ή ειδικά τεμάχια θα γίνεται με επικαδμιωμένους κοχλίες
πάχους 3 χστ. Το οποίο θα ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του Γερμανικού πρότυπου DIN
2690.
Τα τεμάχια εξάρμοσης θα είναι κατασκευασμένα για ονομαστική πίεση λειτουργίας 10 ατμ.
Με βάση τα παραπάνω δεδομένα ο ανάδοχος θα συντάξει λεπτομερή κατασκευαστικά σχέδια
των τεμαχίων εξάρμοσης και θα τα υποβάλει στην Υπηρεσία για έγκριση. Η δαπάνη για τη
σύνταξη των σχεδίων αυτών θα βαρύνει τον ανάδοχο.

2. Επιμέτρηση – Πληρωμή

2.1. Επιμέτρηση

Η επιμέτρηση των τεμαχίων εξάρμοσης θα γίνει για τον πραγματικό αριθμό τεμαχίων που
τοποθετήθηκαν ικανοποιητικά και σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Τεχνικής αυτής
προδιαγραφής και έγιναν δεκτά από την Υπηρεσία για κάθε διάμετρο.

2.2. Πληρωμή

Η πληρωμή των τεμαχίων εξάρμοσης θα γίνει βάσει του παραπάνω αριθμού τεμαχίων κάθε
διαμέτρου με τις αντίστοιχες συμβατικές τιμές μονάδας για «χαλύβδινα ειδικά τεμάχια
εξάρμοσης». Η πληρωμή αυτή αποτελεί πλήρη αποζημίωση του αναδόχου για την
προμήθεια, μεταφορά επί τόπου, τοποθέτηση και σύνδεση του τεμαχίου και για τη δαπάνη
προμήθειας και εγκατάστασης οποιουδήποτε μικρουλικού που θα απαιτηθεί ώστε όλη η
κατασκευή να είναι πλήρης και έτοιμη για λειτουργία.
Τ.Π. 4/2000

ΒΑΛΒΙΔΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ – ΕΞΑΓΩΓΗΣ ΑΕΡΟΣ ΤΥΠΟΥ GLENFIELD Η


ΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ

1. Αντικείμενο

Η παρούσα Τεχνική προδιαγραφή αφορά την προμήθεια και εγκατάσταση όλων των
απαιτούμενων συσκευών εισαγωγής – εξαγωγής αέρα για την επίτευξη ασφαλούς
λειτουργίας του δικτύου, στις προβλεπόμενες από τα εγκεκριμένα σχέδια της μελέτης θέσεις
ή όπου υποδείξει η Υπηρεσία για την απομάκρυνση του αέρα που συγκεντρώνεται στα
υψηλά σημεία των σωληνώσεων και εισαγωγή αέρα κατά την εκκένωση του δικτύου ή κατά
τις μεταβατικές καταστάσεις ροής

2. Συσκευές εισαγωγής-εξαγωγής αέρος

2.1. Οι συσκευές που θα χρησιμοποιηθούν από τον ανάδοχο πρέπει να πληρούν τα κατώτερα
κύρια τεχνικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά τα οποία ανταποκρίνονται στα
χαρακτηριστικά των συσκευών τύπου GLENFIELD και να παρέχουν κατά τις δοκιμές και
την λειτουργά τον ίδιο βαθμό ασφαλείας που αποδίδεται σ’ αυτές τις συσκευές.
Τα ανωτέρω δεν προδικάζουν υποχρέωση του αναδόχου για την αποκλειστική χρήση
συσκευών κατασκευής GLENFIELD και παρέχεται η δυνατότητα σύμφωνα με αυτά που
ορίζονται παρακάτω να χρησιμοποιηθούν αντίστοιχες συσκευές άλλων κατασκευαστών
αναγνωρισμένου κύρους, εφ’ όσον αυτές ανταποκρίνονται στα τεχνικά χαρακτηριστικά που
ορίζονται σ’ αυτή την προδιαγραφή και μπορούν να αποδώσουν κατά τις δοκιμές και την
λειτουργία του δικτύου ικανοποιητικό βαθμό ασφαλείας ισότιμο των συσκευών
GLENFIELD.
Γι’ αυτό ο ανάδοχος οφείλει να υποβάλει έγκαιρα στην Υπηρεσία προτάσεις για την
χρησιμοποίηση συσκευών του εργοστασίου κατασκευής της προτίμησής του, συνοδευόμενες
από λεπτομερή έκθεση, προδιαγραφές και πιστοποιητικά προγενέστερης επιτυχούς
εφαρμογής τους, από τα οποία να προκύπτει ότι οι προτεινόμενες συσκευές ανταποκρίνονται
στα απαιτούμενα τεχνικά χαρακτηριστικά και μπορούν να αποδώσουν τον επιθυμητό βαθμό
ασφαλείας ικανοποιητικά.
Με αυτές τις προϋποθέσεις ο εργοδότης πρέπει να δώσει την συγκατάθεση για την
χρησιμοποίηση των προτεινόμενων συσκευών η οποία όμως συγκατάθεση δεν απαλλάσσει
τον ανάδοχο από τις ευθύνες του για την επάρκεια και αποτελεσματικότητα των συσκευών
που θα χρησιμοποιηθούν κατά τις σχετικές δοκιμές και την λειτουργία του δικτύου.
Ο εργοδότης εξ άλλου δικαιούται να απορρίπτει με αιτιολογημένη απόφασή του, τις
προτάσεις του αναδόχου εάν αυτές είναι ελλιπείς ή αόριστες ή εάν οι προτεινόμενες
συσκευές δεν ανταποκρίνονται στα απαιτούμενα τεχνικά χαρακτηριστικά και δεν
ικανοποιούν τον επιθυμητό βαθμό ασφαλείας.
Τελικά ο ανάδοχος είναι υποχρεωμένος μέσα σε χρόνο που δεν μπορεί να υπερβεί τον μήνα
από την ημέρα κοινοποίησης της απορριπτικής απόφασης του εργοδότη να υποβάλει τις
τελικές του προτάσεις συμπληρώνοντας ή τροποποιώντας προς το καλύτερο τις αρχικές.
Εάν ο ανάδοχος δεν υποβάλλει μέσα στην τακτή προθεσμία τελικές προτάσεις ή εάν αυτές
απορριφθούν από τον εργοδότη για τους ίδιους λόγους όπως και οι αρχικές, ο ανάδοχος είναι
υποχρεωμένος να χρησιμοποιήσει συσκευές κατασκευής GLENFIELD ή εφ’ όσον διαφωνεί
επιμένοντας στη χρησιμοποίηση των προκρινόμενων από αυτόν συσκευών, να καταθέσει
εγγύηση ισόποσης αξίας με την δαπάνη των αντίστοιχων συσκευών η οποία θα παραμείνει
στον εργοδότη μέχρι την οριστική παραλαβή και η οποία θα καταπέσει σε όφελος του
εργοδότη εάν κατά τις δοκιμές και την λειτουργία του δικτύου ελεγχθεί ή μη ικανοποιητική
απόδοση αυτών των συσκευών και τούτο άσχετα με τις λοιπές υποχρεώσεις του αναδόχου
για την μέχρι την οριστική παραλαβή επανόρθωση κάθε πλημμελούς κατασκευής.

2.2. Χαρακτηριστικά συσκευών και συνοδεύοντα εξαρτήματα

Οι προβλεπόμενες από την μελέτη συσκευές εισαγωγής – εξαγωγής αέρα είναι κατασκευής
του εργοστασίου GLENFIELD τύπου «APEX» DOUBLE ORIFICE των χαρακτηριστικών
1271/600/80 και 1271/300/50
Από τους παραπάνω τρεις αριθμούς οι οποίοι χαρακτηρίζουν μία βαλβίδα ο πρώτος δηλώνει
τον τύπο της βαλβίδας (εν προκειμένω DOUBLE ORIFICE STANDARD), ο δεύτερος την
μεγίστη διάμετρο του σωλήνα με τον οποίο μπορεί να συνδεθεί η βαλβίδα και ο τρίτος την
διάμετρο σε χστ. Της ωτίδας με την οποία η βαλβίδα συνδέεται με το δίκτυο.
Η ωτίδα θα πρέπει να φέρει οπές κατά DIN 2532
Οι βαλβίδες θα πρέπει να είναι κατάλληλες για πίεση λειτουργίας 10,0 χγρ/εκ2 και (επί
τόπου) πίεση δοκιμής δικτύου 12,0 χγρ/εκ2.
Οι βαλβίδες θα είναι αρκετά ευπαθείς ώστε να επιτρέπουν την ασφαλή απομάκρυνση του
ελκομένου ή συγκεντρωμένου αέρα στα υψηλά σημεία των αγωγών και συγχρόνως
κατάλληλες για την απαγωγή του αέρα που βρίσκεται μέσα στις σωληνώσεις κατά την
πλήρωση του δικτύου μέσα σε διάστημα όχι μεγαλύτερο από 8 ώρες υπό πίεση μικρότερη
από 0,3 χγρ/εκ2 και κατά τρόπο ώστε σε συνδυασμό και με τα λοιπά προβλεπόμενα μέτρα να
υπάρχει πλήρης ασφάλεια έναντι υπερπιέσεων κατά το τέλος της πληρώσεως κάθε κλάδου
του δικτύου χωρίς να δημιουργούνται υδραυλικό πλήγμα, κραδασμοί ή άλλες οχλήσεις.
Επίσης πρέπει να εξασφαλίζεται η είσοδος επαρκών ποσοτήτων αέρα στο δίκτυο μέσω των
βαλβίδων αυτών ώστε να διευκολύνεται η εκκένωση των σωληνώσεων χωρίς να
προκαλούνται υποπιέσεις. Οι βαλβίδες θα είναι τέτοιας κατασκευής ώστε να αποκλείονται
βλάβες λόγω σκωριάσεως κινητών μερών και οδηγών. Εξ άλλου οι βαλβίδες εξαγωγής-
εισαγωγής πρέπει να εξασφαλίζουν πλήρη στεγανότητα εφ’ όσον δεν είναι ανοικτές για την
απομάκρυνση του αέρα.

3. Σύνδεση με το δίκτυο

Η σύνδεση των βαλβίδων με το δίκτυο θα γίνει όπως φαίνεται στα σχέδια. Αμέσως πριν από
την συσκευή τοποθετείται δικλείδα κατάλληλης διαμέτρου για την απομόνωση του
αερεξαγωγού.
Η όλη κατασκευή θα τοποθετηθεί μέσα σε ειδικό φρεάτιο. Τα τεμάχια σύνδεσης, η δικλείδα
καθώς και το φρεάτιο δεν συμπεριλαμβάνονται στην τιμή μονάδος των βαλβίδων εισαγωγής
εξαγωγής αέρα τα οποία επιμετρώνται και πληρώνονται ξεχωριστά.

4. Δοκιμές του συστήματος ασφαλείας (βαλβίδων εισαγωγής – εξαγωγής και


αντιπληγματικών βαλβίδων)

Μετά την πλήρη κατασκευή του δικτύου και πριν από την οριστική παραλαβή ο ανάδοχος
υποχρεούται να εκτελέσει δοκιμές για την διαπίστωση της αποτελεσματικότητας και
επάρκειας των συσκευών που τοποθετήθηκαν. Προς τούτο θα τοποθετηθούν από τον
ανάδοχο σε κατάλληλα σημεία του δικτύου της επιλογής της Υπηρεσίας μανόμετρα
αυτογραφικά με κατά το δυνατό μικρή μάζα κινουμένων μερών ώστε να διαπιστωθεί κατά
τρόπο αναμφισβήτητο η επάρκεια των προβλεπομένων συσκευών ασφαλείας ιδίως κατά την
πλήρωση και εκκένωση του δικτύου καθώς και κατά το απότομο άνοιγμα και εν συνεχεία
άμεση επαναδιακοπή της λειτουργίας μιάς υδροληψίας η οποία ευρίσκεται σε δυσμενή
σχετικώς θέση.
Στην περίπτωση που κατά τις δοκιμές αυτές διαπιστωθεί κατά την κρίση της Υπηρεσίας, ότι
οι συσκευές ασφαλείας είναι ανεπαρκείς και ότι δημιουργούν δυσχέρειες είτε κινδύνους
βλαβών κατά την λειτουργία μπορεί αυτή να ζητήσει από τον Ανάδοχο να συμπληρώσει
κατάλληλα το σύστημα ασφαλείας με προσθήκη ή αντικατάσταση ορισμένων συσκευών
(βαλβίδες εισαγωγής – εξαγωγής αέρα, αντιπληγματικά).
Οι εργασίες αυτές της συμπλήρωσης του συστήματος ασφαλείας βαρύνουν τον ανάδοχο
μόνο στην περίπτωση που διαπιστωθεί ότι η ανεπάρκεια του συστήματος οφείλεται σε
πλημμελή τοποθέτηση, ρύθμιση και λειτουργία των συσκευών.

5. Επιμέτρηση και πληρωμή

5.1. Οι βαλβίδες εισαγωγής – εξαγωγής θα επιμετρώνται σε τεμάχια κάθε τύπου συσκευών


ικανοποιητικά τοποθετημένων σύμφωνα με τα σχέδια της μελέτης τους όρους της παρούσας
και τις οδηγίες της Υπηρεσίας.

5.2. Η πληρωμή των βαλβίδων θα ενεργείται μα βάση τις παρακάτω επιμετρούμενες


συσκευές και τις αντίστοιχες για κάθε τύπο συμβατικές τιμές μονάδος, οι οποίες τιμές και
πληρωμή αποτελούν πλήρη αποζημίωση για την παροχή όλων των απαιτούμενων
μηχανημάτων και μεταφορικών μέσων, εγκαταστάσεων, εφοδίων, υλικών και εργασίες για
την προμήθεια, μεταφορά , αποθήκευση και τοποθέτηση των συσκευών, των ειδικών
τεμαχίων και της δικλείδας για την τυχόν αποζημίωση χρήσης προνομίου, για τον έλεγχο
λειτουργίας αυτών σύμφωνα με τους όρους διακήρυξης της παρούσας, για την έντεχνη
εκτέλεση και καλή λειτουργία των συσκευών. Η ως άνω πληρωμή καλύπτει επίσης την
δαπάνη του τεμαχίου χαλυβδοσωλήνα με το οποίο η βαλβίδα συνδέεται με την κυρίως
σωλήνωση και την δαπάνη του χαλυβδοσωλήνα Φ150 για τον εξαερισμό του φρεατίου της
βαλβίδας ανεξάρτητα από το μήκος του σωλήνα.
Τ.Π. 5/2000

ΕΙΔΙΚΑ ΧΥΤΟΣΙΔΗΡΑ ΤΕΜΑΧΙΑ & ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ GIBAULT

1. Aντικείμενο

H Τεχνική αυτή προδιαγραφή αφορά την προμήθεια και εγκατάσταση ειδικών χυτοσιδηρών
τεμαχίων και των χυτοσιδηρών συνδέσμων GIBAULT, που θα χρησιμοποιηθούν για
διάφορες συνδέσεις στο δίκτυο.
Ο Ανάδοχος θα προμηθεύσει μεταφέρει επί τόπου, τοποθετήσει, συνδέσει και δοκιμάσει
αυτά τα ειδικά τεμάχια και συνδέσμους GIBAULT, σύμφωνα με τους παρακάτω όρους.

2. Περιγραφή – Υλικά – Ισχύουσες προδιαγραφές

2.1 Ειδικά χυτοσιδηρά τεμάχια και σύνδεσμοι GIBAULT

2.1.1 Περιγραφή

Τα ειδικά χυτοσιδηρά τεμάχια και οι σύνδεσμοι GIBAULT θα είναι ονομαστικής πίεσης


λειτουργίας 10 ατμ.
Η μορφή των χυτοσιδηρών τεμαχίων φαίνεται στο κομβολόγιο. Οι σύνδεσμοι GIBAULT
χρησιμεύουν για την σύνδεση των ειδικών τεμαχίων με τους σωλήνες του δικτύου καθώς και
στην περίπτωση που δεν μπορεί να γίνει η σύνδεση των πλαστικών σωλήνων ή των
αμιαντοτσιμεντοσωλήνων με τους δικούς τους συνδέσμους.

2.1.2. Ποιότητα υλικού

Τα ειδικά χυτοσιδηρά τεμάχια και τα χυτοσιδηρά μέρη των συνδέσμων GIBAULT θα είναι
κατασκευασμένα από χυτοσίδηρο ποιότητας τουλάχιστον GG20 κατά το Διεθνές πρότυπο
ISO 185 σε συνδυασμό με το πρότυπο DIN 28.500. H αντοχή σε εφελκυσμό θα
ανταποκρίνεται στα οριζόμενα στον Πίνακα 1 της Προδιαγραφής ISO 185 σε δοκίμια που
χυτεύονται σε χωριστούς τύπους αλλά από το ίδιο μέταλλο χύτευσης που χυτεύονται τα
εξαρτήματα και συγκεκριμένα :

Ελαχιστη αντοχή σε εφελκυσμό 250N/mm2


Σκληρότης Εως210 BRINNEL

Οι εσωτερικές και εξωτερικές επιφάνειές τους θα είναι επιχρισμένες σύμφωνα με το


παραπάνω πρότυπο DIN 28.500

2.1.3 Μορφή, διαστάσεις, ανοχές

Για την μορφή, διαστάσεις, πάχη, βάρη και ανοχές των ειδικών τεμαχίων ισχύουν τα
Γερμανικά πρότυπα DIN 28622, 28623 και 28600 (ανοχές).

2.1.4. Ποιότητα έτοιμων τεμαχίων

Τα ειδικά χυτοσιδηρά τεμάχια και οι σύνδεσμοι GIBAULT θα βγαίνουν από τις μήτρες με
όλες τις απαιτούμενες προφυλάξεις, ώστε να αποφεύγονται ελαττώματα (κυρτώσεις και
συστολές)επιβλαβή για την ποιότητά τους. Θα έχουν την απαιτούμενη αντοχή και η
επιφάνειά τους δεν θα παρουσιάζει ελαττώματα.Η τομή θραύσης θα είναι φαιά,
λεπτόκοκκος, πυκνή και ομοιόμορφη.Το υλικό κατά την χύτευση πρέπει να γεμίζει πλήρως
τα καλούπια ώστε η επιφάνειά του να είναι απαλλαγμένη ελαττωμάτων.Απαγορεύεται η
οποιαδήποτε εκ των υστέρων πλήρωση κοιλοτήτων που θα εμφανιστούν με ξένη ύλη. Ειδικά
χυτοσιδηρά τεμάχια που θα παρουσιάζουν μικρές ατέλειες από τη μέθοδο κατασκευής τους
αλλά οι οποίες δεν επηρεάζουν τη χρήση τους, μπορεί να γίνονται δεκτά από την Υπηρεσία.
Θα πρέπει να είναι δυνατά η κοπή, το τρύπημα και η μηχανική επεξεργασία των έτοιμων
τεμαχίων. Σε περίπτωση σχετικών αμφισβητήσεων, τα χυτοσιδηρά τεμάχια θεωρούνται
αποδεκτά εφόσον η σκληρότητά τους στο κέντρο του πάχους τους δεν υπερβαίνει τον αριθμό
215 BRINELL.
Ολες οι εξωτερικές επιφάνειες των τεμαχίων θα καθαρίζονται με αμμοβολή πριν από την
επίχριση.

3. Δοκιμασίες

3.1 Γενικά.

Τα ειδικά χυτοσιδηρά τεμάχια θα υποστούν τις δοκιμασίες που ορίζονται στο ISO 185 και το
Γερμανικό πρότυπο DIN 28.500. Για τα χυτοσιδηρά τεμάχια των συνδέσμων GIBAULT η
τάση θραύσης κατά την διάρκεια των δοκιμών της αντοχής σε εσωτερική υδραυλική πίεση
ορίζεται ίση με την αντίστοιχη τάση θραύσης των ειδικών χυτοσιδηρών τεμαχίων κατά το
πρότυπο DIN 28.600.

3.2 Αριθμός Δοκιμίων

Για κάθε είδος δοκιμής λαμβάνεται ο αριθμός δοκιμιων που προβλέπεται από τον παρακάτω
πίνακα:

ΠΑΡTΙΔΑ ΑΡ.ΔΟΚΙΜΙΩΝ
1-100 3
101-200 4
201-400 5
401-800 7
801-1500 10

3.3 Επιθεώρηση και παραλαβή

Η Υπηρεσία έχει το δικαίωμα να παρακολουθεί με αντιπρόσωπό της την κατασκευή των


παραπάνω ειδών και ελέγχει τα χρησιμοποιούμενα για την κατασκευή αυτών υλικά, ο Δε
προμηθευτής υποχρεούται να επιτρέπει την παρακολούθηση αυτή και να παρέχει κάθε
διευκόλυνση για την πλήρη πραγματοποίησή της.
Ο ανάδοχος υποχρεούται να ειδοποιήσει εγγράφως την Υπηρεσία (2) δυο ημέρες
τουλάχιστον πριν από κάθε τμηματική χύτευση για να μπορέσει να παρακολουθήσει την
κατασκευή και να προβεί στην λήψη των απαιτουμένων δοκιμίων.

Το δικαίωμα αυτό της Υπηρεσίας ασκούμενο ή όχι ουδόλως μειώνει τις ευθύνες του
προμηθευτή για την ποιότητα των υλικών την ποιότητα της κατασκευής και κάθε άλλη
υποχρέωσή του.
Ρητά επισημαίνεται οτι η εκτέλεση των παραπάνω ελέγχων και δοκιμών πραγματοποιείται
με δαπάνες του προμηθευτή ο οποίος υποχρεούται να παρέχει χωρίς καμμιά αποζημίωση και
καθε απαραίτητη συνδρομή για την εκτελεσή τους .

4. Κοχλίες και περικόχλια

Για τους κοχλίες και τα περικόχλια ισχύουν τα εξής :


ι) Οι κοχλίες οι οποίοι θα χρησιμοποιηθούν θα είναι εξαγωνικής κεφαλής με
εξαγωνικά περικόχλια χωρίς παρεμβύσματα. Η μορφή και οι διαστάσεις του
Γερμανικού προτύπου DIN 601. Τα περικόχλια θα ανταποκρίνονται στις
απαιτήσεις του Γερμανικού προτύπου DIN 555. Ο χάλυβας θα είναι ποιότητας
4D κατά DIN 267.
ιι) Ολοι οι κοχλίες και τα περικόχλια θα υποστούν επικαδμίωση με ανοδίωση σε
όλες τις ορατές επιφάνειές τους. Ο τρόπος επικαδμίωσης , ο έλεγχος και η
παραλαβή τους θα γίνει σύμφωνα με τους όρους του Αμερικανικού προτύπου
ASTM/A 165-71, όπως αυτό ισχύει σήμερα, με τις εξής διευκρινίσεις:
ιιι) Σαν ελάχιστο πάχος επικαδμίωσης ορίζονται τα 30 μικρά.
ιιιι) Ο έλεγχος επικαδμίωσης θα γίνει δειγματοληπτικά. Η παραγγελία θα χωρισθεί
σε ομάδες χιλίων ομοειδών τεμαχίων. Ομάδες μικρότερου αριθμού τεμαχίων
θεωρούνται επίσης στην μία ομάδα. Από κάθε ομάδα λαμβάνονται πέντε τυχαία
δείγματα στα οποία διενεργούνται οι δοκιμασίες πάχους κατά ASTM/A 165-71.
Αν όλα τα δείγματα υποστούν επιτυχή δοκιμασία η ομάδα θεωρείται αποδεκτή.
Αν δύο ή περισσότερα δείγματα αποτύχουν γίνεται από την ίδια ομάδα νέα
δειγματοληψία πέντε τεμαχίων, τα οποία υποβάλλονται σε δοκιμασία. Αν ένα ή
περισσότερα δείγματα της δεύτερης αυτής δοκιμασίας αποτύχουν η ομάδα
απορρίπτεται.
Τ.Π. 6/2000

ΑΠΛΑ ΧΥΤΟΣΙΔΗΡΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ

1. Γενικά

Αυτή η Τεχνική Προδιαγραφή αναφέρεται στην κατασκευή και τοποθέτηση των


χυτοσιδηρών εξαρτημάτων εσχαρών, βαθμίδων, καλυμμάτων κ.λ.π. τα οποία
χρησιμοποιούνται στο έργο, εκτός αν για συγκεκριμένο χυτοσιδηρό εξάρτημα υπάρχει ειδική
αναφορά στο τιμολόγιο.

2. Ποιότητα χυτοσιδήρου

Ο χυτοσίδηρος που χρησιμοποιείται , πρέπει να είναι της δεύτερης καλούμενης εγχύσεως και
ποιότητας (φαιόχρους χυτοσίδηρος) ώστε να κατεργάζεται εύκολα με τον εγκοπέα το
τρυπάνι και τη ρίνη. Επίσης πρέπει να είναι πυκνός, ομοφυής, αρραγής χωρίς πομφόλυγες
και εξοιδήματα. Η επιφάνειά τους να είναι καθαρή και να μην παρουσιάζει σκουριές ή άμμο.
Η θραυσιγενής επιφάνειά του πρέπει να παρουσιάζει φαιόχρα και συνεσφιγμένα κοκκία.
Κάθε είδος χυτοσιδήρου λευκού ή κατάστικτου απορρίπτεται. Πάντως σε κάθε περίπτωση η
ποιότητα του χυτοσίδηρου που θα χρησιμοποιηθεί υπόκειται στην έγκριση της Υπηρεσίας.
Ο χυτοσίδηρος θα πληρεί όλους τους όρους του Γερμανικού κανονισμού DIN 1000.

3. Σήμα εργοστασίου

Κάθε κάλυμμα πλαίσο ή εσχάρα θα έχει γραμμένα στην εμφανή όψη τα παρακάτω :

 Το σήμα ή το όνομα του εργοστασίου κατασκευής


 Το έτος και το μήκος χυτέυσης.
 Την λέξη ΥΔΡΕΥΣΗ

Τα παραπάνω να είναι γραμμένα μέσα σε υποδοχή ώστε η άνω επιφάνεια των στοιχείων να
είναι στο ίδιο επίπεδο με την άνω επιφάνεια του καλύμματος της εσχάρας ή του πλαισίου.

4. Επιφάνεια έδρασης

Ειδική προσοχή απαιτείται ώστε οι επιφάνειες έδρασης (καλύμματα επί πλαισίων) να είναι
απόλυτα επίπεδες, εφαπτόμενες πλήρως μεταξύ τους ώστε να εξασφαλίζεται η καλή έδραση
(οχι στρεβλές επιφάνειες).
Για την πλήρη επίτευξη των παραπάνω ο ανάδοχος υποχρεώνεται, εάν απαιτείται, στη
τόρνευση ή πλάνιση των επιφανειών έδρασης κατά την κρίση της Υπηρεσίας, χωρίς
οποιαδήποτε αξίωση από πλευράς του αναδόχου για ιδιαίτερη πληρωμή.
Κάθε ελαττωματικό τεμάχιο, ως προς την έδραση, θα απορρίπτεται σε βάρος του
προμηθευτή.

5. Παρακολούθηση εργασιών

Πριν από κάθε χύτευση κατά την προετοιμασία των αναλογιών και κατά την χύτευση θα
παρίσταται αρμόδιος υπάλληλος της Υπηρεσίας Επίβλεψης.
Γι’ αυτό ο ανάδοχος υποχρεώνεται να ειδοποιεί την Υπηρεσία δύο μέρες τουλάχιστον πριν
από κάθε τμηματική χύτευση για την παραγωγή των ειδών που έχουν παραγγελθεί, ώστε η
αρμόδια υπηρεσία να παρακολουθήσει την εργασία και αν θεωρήσει αναγκαίο να λάβει
δοκίμια. Τα παραπάνω δικαιώματα της υπηρεσίας είτε ασκούνται είτε όχι, δεν μειώνουν την
ευθύνη του αναδόχου για την ποιότητα του υλικού και τις υπόλοιπες υποχρεώσεις.

6. Διαστάσεις χυτών τεμαχίων

Οι διαστάσεις των τεμαχίων μετά την χύτευση οφείλουν να είναι ακριβώς σύμφωνες με τις
ενδεικνυόμενες στα σχέδια λεπτομερειών που συνοδεύουν τη μελέτη ή που έχουν δοθεί
αργότερα.
Σαν περιθώρια ανοχής ορίζονται :

α. για το βάρος +8%


β. για το πάχος +8%, -5% με μέγιστο περιθώριο +2,5 χλστμ. Και –1,5 χλστμ.

7. Τύποι

Ο εργοδότης διατηρεί το δικαίωμα να μεταβάλλει δύο φορές κατασκευάζοντας δηλαδή δύο


πρότυπα για κάθε είδος, την μορφή, τις διαστάσεις κλπ. Και ο εργολάβος υποχρεώνεται να
συμμορφωθεί προς αυτά χωρίς να έχει δυνατότητα αύξησης τιμών μονάδας ούτε καμμιάς
άλλης αποζημίωσης.

8. Παραλαβή της προμήθειας

Ο εργοδότης διατηρεί το δικαίωμα παραλαβής της προμήθειας με επιτροπή από αντιπρόσωπό


του, παρουσία αντιπροσώπου του αναδόχου και του προμηθευτή.
Γι’ αυτό το λόγο ο ανάδοχος οφείλει να προσφέρει όλα τα απαραίτητα μέσα και να δίνει
κάθε πληροφορία και ευκολία για την επανεξέταση και τον έλεγχο της παραδιδόμενης
προμήθειας.
Κατά την προσωρινή και τμηματική παραλαβή θα λαμβάνονται υπ’ όψη τα αποτελέσματα
των εργαστηριακών δοκιμών για τα χυτά δοκίμια και η επιφανειακή εξέταση για τα
παραδιδόμενα είδη.
Η οριστική παραλαβή θα γίνει μετά την παράδοση ολόκληρης της προμήθειας και όχι
ενωρίτερα από τρείς μήνες από την τελευταία παράδοση ώστε να είναι δυνατή η εξακρίβωση
πιθανών ελαττωμάτων τα οποία δεν είχαν φανεί προηγουμένως.

9. Επιμέτρηση – Πληρωμή

Τα χυτοσιδηρά τεμάχια θα επιμετρώνται σε βάρος (χγρ), θα ελέγχονται οι διαστάσεις να μην


είναι μεγαλύτερες από τις εγκεκριμένες και θα συντάσσεται πρωτόκολλο ζυγίσεως. Εάν οι
διαστάσεις των χυτοσιδητών τεμαχίων είναι μεγαλύτερες από αυτές που φαίνονται στα
σχέδια ή που έχουν οριστεί από την επίβλεψη, γίνονται δεκτές εάν δεν παραβλάπτεται η
λειτουργία του έργου, όμως για την πληρωμή υπολογίζεται το βάρος που αντιστοιχεί στις
κανονικές και εγκεκριμένες διαστάσεις των τεμαχίων.
Η πληρωμή βάσει του βάρους των τοποθετηθέντων χυτοσιδηρών τεμαχίων θα γίνει με την
συμβατική τιμή για τα χυτοσιδηρά καλύμματα και αποτελεί πλήρη αποζημίωση για την
πλήρη και έντεχνη εκτέλεση των ειδικών τεμαχίων, περιλαμβανομένης και της αξίας των
εργαστηριακών δοκιμών εφ’ όσον είχε δοθεί τέτοια εντολή του εργοδότη, των μικρουλικών
σύνδεσης και τοποθέτησης των χυτοσιδηρών αντικειμένων, των μηχανημάτων, μεταφορικών
μέσων, εγκαταστάσεων, εφοδίων, λοιπών υλικών και εργασίας.
Τ.Π. 7/2000

ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΣΩΛΗΝΩΝ ΠΟΛΥΑΙΘΥΛΕΝΙΟΥ ΚΑΙ


ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΩΝ ΡΕ ΥΨΗΛΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (HDPE), ΠΙΕΣΗΣ
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 10 ATM

1. Γενικά

Οι αγωγοί πολυαιθυλενίου που θα κατασκευαστούν θα αντέχουν σε πιέσεις λειτουργίας με


νερό μέχρι τα 10 bar (ΡΝ10).
Σαν ελάχιστη απαίτηση σε αντοχή στην εσωτερική πίεση και στον χρόνο είναι : 50 χρόνια
ζωής στους 20οC.
(5 Μρα χ 1.6) = 8 ΜΡΑ τάση σ στα τοιχώματα του αγωγού).
Ο καθορισμός των διαστάσεων θα γίνει με βάση την κατηγορία SDR11-S5.

2. Πρώτη ύλη

2.1. Ιδιότητες πρώτης ύλης

Η πρώτη ύλη που θα χρησιμοποιηθεί θα είναι κατάλληλη για την κατασκευή σωλήνων
πολυαιθυλενίου HDPE ή MDPE (MRS 80) διανομής πόσιμου νερού και σύμφωνα με αυτά
που ορίζονται στο DIN8075 (Μάιος 1987).
Η ονομαστική πυκνότητα της πρώτης ύλης, μετρημένη σε θερμοκρασία 23οC θα είναι :
0.942 έως 0.952 gr/cm3.

Δεν επιτρέπεται καμία προσθήκη προσθέτων στην πρώτη ύλη για την κατασκευή των
σωλήνων.

Ο δείκτης ροής (Melt flow index) της πρώτης ύλης μετρημένος σύμφωνα με το DIN53375,
θα είναι MFI 190/5 = 0.4 έως 1.0 gr/10 min.

Η επιτρεπόμενη τάση τοιχώματος (σ) της πρώτης ύλης θα είναι μεγαλύτερη από 5 Μρα.

2.2. Πιστοποιητικά πρώτης ύλης

Με την υπογραφή της σύμβασης και πριν την ανάθεση κατασκευής των σωλήνων θα
παραδοθεί από τον ανάδοχο στην ΔΕΥΑ….. πρωτότυπο πιστοποιητικό καθώς και η επίσημη
μετάφρασή του στην Ελληνική γλώσσα του κατασκευαστή της πρώτης ύλης στο οποίο θα
φαίνεται η σύνθεσή της, η ονομαστική της πυκνότητα, ο δείκτης ροής (Melt flaw index), η
τάση εφελκυσμού στο όριο διαρροής, η τάση θραύσης και οι αντίστοιχες επιμηκύνσεις,
καθώς και η τάση σ.

Επίσης θα προσκομίζεται πρωτότυπο πιστοποιητικό καταλληλότητας του υλικού για πόσιμο


νερό από έγκυρο Οργανισμό, καθώς και επίσημη μετάφρασή του στην Ελληνική γλώσσα.
Η ΔΕΥΑ….. μέσα σε πέντε εργάσιμες ημέρες από την υποβολή θα δώσει έγγραφη αποδοχή
ή τεκμηριωμένη απόρριψη της πρώτης ύλης που θα χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή των
σωλήνων.

3. Σωλήνες

3.1. Χαρακτηριστικά σωλήνων

Οι σωλήνες θα είναι ΜΠΛΕ χρώματος και θα κατασκευαστούν όσον αφορά τις διαστάσεις
κατά DIN8074. Οι έλεγχοι θα γίνουν κατά DIN8075.

3.2. Ελεγχοι και δοκιμές σωλήνων

Στους παραγόμενους σωλήνες θα γίνουν όλοι οι έλεγχοι και οι δοκιμές που προβλέπονται
από το DIN8075, όπως περιγράφεται στην συνέχεια.
Η ΔΕΥΑ…. Θα παρακολουθήσει την παραγωγή των σωλήνων και τους εργαστηριακούς
ελέγχους είτε με το δικό της προσωπικό είτε αναθέτοντας την εργασία αυτή σε κατάλληλο
συνεργάτη της.
Ο ανάδοχος οφείλει να ειδοποιήσει με έγγραφό του την ΔΕΥΑ…… για την ημερομηνία
έναρξης παραγωγής των σωλήνων, τουλάχιστον δέκα (10) ημέρες ενωρίτερα.

3.2.1. Ελεγχος διαστάσεων και Ανοχών

Α. Θα εξετασθούν τα άκρα, οι τομές των οποίων πρέπει να είναι κάθετες στον σωλήνα.

Β. Θα ελέγχεται οπτικά στο φως όλη η παραγόμενη ποσότητα σωλήνων. Οι σωλήνες πρέπει
να είναι ελεύθεροι φυσαλίδων, κενών ή ανομοιογενειών. Το χρώμα τους πρέπει να είναι
ομοιόμορφο σε όλο το μήκος.Επίσης η επιφάνεια των σωλήνων πρέπει να είναι λεία
εσωτερικά και εξωτερικά χωρίς αυλακώσεις και εσοχές ή εξοχές.

Γ. Θα ελεγχθούν οι διαστάσεις και οι επιτρεπόμενες ανοχές, που προβλέπεται από το DIN


8074, με βάση τον τρόπο που καθορίζεται στο DIN 8074 (πιν. 1).

Τέτοιοι έλεγχοι (μακροσκοπικοί και έλεγχοι διαστάσεων) θα γίνονται κάθε φορά που υπάρχει
ένδειξη ή υποψία απόκλισης. Το αποτέλεσμα κάθε ελέγχου θα καταγράφεται σε ειδικό
έντυπο και θα υπογράφεται από τον υπεύθυνο παραγωγής και τον εκπρόσωπο της ΔΕΥΑ….,
εφόσον είναι παρών. Σωλήνες που παρουσιάζουν αποκλίσεις από τα προβλεπόμενα στο
DIN8074 θα απορρίπτονται.

Θα ελέγχεται επίσης και η ovalite των σωλήνων με τους εξής περιορισμούς :


- Για σωλήνες σε κουλούρα Max D = 1.06 Dor
- Για ευθύγραμμους σωλήνες Max D = 1.02 Dor όπου Dor = ονομαστική διάμετρος.

3.2.2. Δοκιμές Αντοχής

Στην συνέχεια για τον έλεγχο αντοχής του σωλήνα, θα γίνουν οι προβλεπόμενες δοκιμές από
το DIN8075, δηλαδή έλεγχος αντοχής σε εσωτερική πίεση και έλεγχος μεταβολής κατά την
θερμική επεξεργασία, καθώς και έλεγχος δοκιμίων σε εφελκυσμό μέχρι θραύση, όπως
περιγράφεται πιο κάτω.
Σε περίπτωση αποτυχίας από τους παραπάνω ελέγχους, θα απορρίπτεται όλη η μέχρι εκείνη
τη στιγμή παραχθείσα ποσότητα σωλήνων της ίδιας διαμέτρου που θα υποστούν τους δύο
ελέγχους που προβλέπονται από το DIN8075, θα έχουν πιο πριν υποστεί squeeze-off και
rerounding, όπως περιγράφεται παρακάτω στην παράγραφο 3.2.3.
Οι έλεγχοι αυτοί θα γίνουν μία φορά για κάθε διάμετρο και κάθε μηχανή παραγωγής.
Σε περιπτώσεις που έχουμε σταμάτημα και εκ νέου ξεκίνημα κάποιας μηχανής θα γίνεται
επανάληψη των ελέγχων για τον παραγόμενο σωλήνα της συγκεκριμένης μηχανής.
Σε περίπτωση που η παραγωγή του σωλήνα σε κάποια μηχανή συνεχιστεί πέραν των 170
ωρών, οι έλεγχοι θα επαναλαμβάνονται με την συμπλήρωση κάθε 170 ωρών συνεχούς
παραγωγής.
Σε περίπτωση που διαπιστώνεται αξιόλογη απόκλιση μεταξύ διαδοχικών δοκιμίων σε
εφελκυσμό (περιγράφεται παρακάτω), οι έλεγχοι αυτοί επαναλαμβάνονται για την
συγκεκριμένη μηχανή και διάμετρο που διαπιστώθηκε η απόκλιση.

3.2.3 Δοκιμή squeeze-off

Οι υπό προμήθεια σωλήνες πρέπει να είναι κατάλληλοι για την εφαρμογή της τεχνικής του
squeeze-off. Η δοκιμή θα ακολουθήσει τις παρακάτω διαδικασίες :

Μηχάνημα
Το μηχάνημα που θα χρησιμοποιηθεί, θα είναι σύμφωνο με τα διεθνή standards και
οπωσδήποτε θα εξασφαλίζει την σύσφιξη στο κέντρο του δοκιμίου.

Δοκίμιο
Το δοκίμιο θα έχει ελάχιστο ελεύθερο μήκος οκτώ (8) φορές την εξωτερική διάμετρο του
σωλήνα.

Διαδικασία
Ο σωλήνας θα τοποθετηθεί σε χώρο με θερμοκρασία +0 έως 5οC, για μιά ελάχιστη περίοδο
δέκα (10) ωρών. Σε χρονικό διάστημα 10 min και ενώ το δοκίμιο θα βρίσκεται σε
θερμοκρασία 0 έως 5οC, θα συσφιχθεί στο κέντρο του δοκιμίου με το ειδικό μηχάνημα
squeeze-off. Το δοκίμιο θα παραμείνει σε αυτή την κατάσταση για 60 min, κατόπιν θα
επαναφερθεί στην αρχική του κατάσταση με την βοήθεια ειδικού εργαλείου re-rounder για
30 min. Στην συνέχεια το δοκίμιο θα ελεγχθεί κατά το DIN8075 σύμφωνα με την παράγραφο
3.2.2.

3.2.4 Δοκιμή σε εφελκυσμό μέχρι θραύση

Η δοκιμή αυτή αποσκοπεί στην επιβεβαίωση της ομοιογένειας της παραγωγής και θα
επαναλαμβάνεται κάθε φορά που συμπληρώθηκαν 24 ώρες παραγωγής:
Ο αριθμός των δοκιμίων του κάθε ελέγχου θα είναι :
10. 3 για τον σωλήνα Φ.32
11. 5 για μεγαλύτερες διαμέτρους
Οι διαστάσεις των δοκιμίων θα είναι σύμφωνες με τον παρακάτω πίνακα :

Φ. ΣΩΛΗΝΑ ΜΗΚΟΣ Α (mm) ΠΛΑΤΟΣ Β (mm) Φ. ΟΠΗΣ D


32 160
63 160 20 10
90 160 20 10
110 160 20 10
125 160 30 15
160 160 30 15
225 160 30 15

Τα δοκίμια θα κοπούν έτσι ώστε να υπάρχει κανονική κατανομή της θέσης τους στην
περιφέρεια του σωλήνα.
Πριν τον έλεγχο θα παραμείνουν 1 ώρα σε μπάνιο 18-22 οC ο Δε έλεγχος θα γίνει αμέσως
μετά το μπάνιο.
Η ταχύτητα κατά τον έλεγχο θα είναι 25 mm/sec.
Θα περιγράφεται η τάση θραύσης και η επιμήκυνση κατά την θραύση.
Στην συνέχεια θα γίνεται αξιολόγηση, για να διαπιστωθεί αν υπάρχει αξιόλογη απόκλιση από
τα δεδομένα των δοκιμίων, που κόπηκαν, μαζί με τα δοκίμια, που υπέστησαν κατά τους
DIN8075 ελέγχους αντοχής για να διαπιστωθεί αν απαιτείται ή όχι επανάληψη των ελέγχων
αυτών (αντοχή σε εσωτερική πίεση – μεταβολή μετά από θερμική επεξεργασία).
Το μέγεθος της απόκλισης που χαρακτηρίζεται αξιόλογη θα συμφωνηθεί μεταξύ των
εκπροσώπων της ΔΕΥΑ… και του αναδόχου.

3.2.5 Μέτρηση MFI

Μιά φορά για κάθε μηχανή παραγωγής και για κάθε νέο ξεκίνημα της μηχανής θα μετρηθεί
το MFI του παραγόμενου σωλήνα. Το MFI 190/5 των σωλήνων δεν πρέπει να έχει απόκλιση
μεγαλύτερη από 0,2 gr/10 min από το αντίστοιχο MFI 190/5 της πρώτης ύλης.

3.2.6 Ο ανάδοχος οφείλει να έχει εξασφαλίσει για τους ελεγκτές της ΔΕΥΑ….. ελεύθερη
πρόσβαση στους χώρους παραγωγής και αποθήκευσης των σωλήνων και διευκόλυνση για
την διενέργεια των μετρήσεων και των δοκιμών, που αναφέρονται πιο κάτω.

3.2.7 Μέτρηση Τραχύτητας

Ο έλεγχος της τραχύτητας στην εσωτερική επιφάνεια θα γίνεται ανά 4ωρο κάθε μηχανής
παραγωγής, σε κάθε νέο ξεκίνημα της μηχανής και επιπλέον όταν κρίνεται απαραίτητος μετά
από μακροσκοπικό έλεγχο κατά τη διάρκεια παραγωγής.
Η τραχύτητα δεν πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 0,05 χλστ. Και θα μετράται κάθετα στον
διαμήκη άξονα του αγωγού.
Σε περίπτωση απόκλισης μεγαλύτερη του 50% προς τα πάνω δηλαδή εάν η τραχύτητα βρεθεί
μεγαλύτερη του 0,075 χλς. Η παραχθείσα ποσότητα μετά την τελευταία σωστή μέτρηση θα
απορρίπτεται.

4. Εργαστήριο Ελέγχων

Ολοι οι παραπάνω έλεγχοι θα γίνουν σε εργαστήριο κοινής αποδοχής παρουσία των


εκπροσώπων της ΔΕΥΑ…… Τα έξοδα των ελέγχων βαρύνουν τον ανάδοχο και θα είναι
ενσωματωμένα στις τιμές προσφοράς των σωλήνων τα αποτελέσματα των ελέγχων.
Τα αποτελέσματα των ελέγχων θα υποβληθούν στην ΔΕΥΑ….. σε κατάλληλο πιστοποιητικό
κατά DIN 50049.
Πέραν των πιστοποιητικών, που θα εκδοθούν και θα καλύπτουν όλους τους ελέγχους που
αναφέρονται και θα γίνουν στην ΔΕΥΑ…. Θα δοθούν και όλες οι μετρήσεις που θα
καταγράφονται στην διάρκεια των ελέγχων.
Σε περίπτωση ασυμφωνίας μεταξύ των όρων της παρούσας Τεχνικής Προδιαγραφής και
εκείνων των Προδιαγραφών DIN ισχύουν οι όροι που προβλέπουν αυστηρότερους ελέγχους
και παρέχουν υψηλότερο βαθμό ασφάλειας.

5. Μήκη Σωλήνων

Τα μήκη των ευθύγραμμων σωλήνων θα είναι 6 έως 12 μ. για ευθύγραμμους σωλήνες, και 50
έως 100μ. για τους σωλήνες σε ρολό.
Ειδικά για το ρολό το μήκος μπορεί να είναι και μεγαλύτερο.

6. Συσκευασία Σωλήνων

Οι σωλήνες κατά την μεταφορά, τοποθέτηση και αποθήκευση θα είναι ταπωμένοι με τάπες
αρσενικές από LDPE και θα είναι συσκευασμένοι (1μ. Χ 1μ. Χ το μήκος) κατά τέτοιο τρόπο
που να μπορούν να αποθηκεύονται καθ’ ύψος. Στην περίπτωση που οι αγωγοί βρίσκονται σε
κουλούρες τότε η εσωτερική διάμετρος θα ισούται με την ονομαστική διάμετρο επί 20 φορές.

7. Σήμανση Σωλήνων

Οι σωλήνες θα φέρουν δύο (2) σειρές σήμανσης χρώματος λευκού αντιδιαμετρικά


τυπωμένες ανά μέτρο μήκους σωλήνα, που θα έχουν την εξής μορφή :

ΣΩΛΗΝΑΣ ΝΕΡΟΥ HDPE / Φ63Χ5.8 PN XXXX=YYYY

ΣΩΛΗΝΑΣ ΝΕΡΟΥ ΜDPE / Φ63Χ5.8 PN XXXX=YYYY

- ΜDPE = πολυαιθυλένιο μέσης πυκνότητας


12. Φ63Χ5.8 = εξωτερική διάμετρος Χ πάχος τοιχώματος
- PN 10 = ονομαστική πίεση
- XXXX = Ονομα Κατασκευαστή
- YYYY = Χρόνος παραγωγής από την μία πλευρά και αύξων αριθμός μήκους σωλήνα
από την αντιδιαμετρική

8. Εξαρτήματα Πολυαιθυλενίου

Τα εξαρτήματα που θα χρησιμοποιηθούν, θα είναι από πολυαιθυλένιο (ΡΕ) χρώματος


μαύρου ή μπλε MRS 80, θα είναι κατάλληλα για σύστημα συγκόλλησης με ηλεκτρομούφα
και συνεργάσιμα με σωλήνα που θα φτιαχτεί με βάση την Τεχνική Προδιαγραφή για την
κατασκευή των σωλήνων ΡΕ.
Οι διαστάσεις, το πάχος τοιχώματος και οι ανοχές των εξαρτημάτων θα είναι τέτοιες ώστε να
εξασφαλίζεται η συνεργασιμότητα με τους σωλήνες, η καλή ποιότητα της συγκόλλησης
καθώς και η τήρηση μετά την συγκόλληση.
Στις προσφορές θα αναφέρονται σαφώς ο τύπος, η κατασκευάστρια εταιρία, οι διαστάσεις
και οι ανοχές των εξαρτημάτων και θα γίνεται παραπομπή στους καταλόγους που θα είναι
συνημμένοι στην προσφορά.
Τα εξαρτήματα κατά την παράδοσή τους θα συνοδεύονται από πιστοποιητικά δοκιμών και
ελέγχων που θα καλύπτουν τα εξής :

 Ονομαστική πυκνότητα πρώτης ύλης


 Ονομαστική πυκνότητα υλικού που πάρθηκε από έτοιμο εξάρτημα.
 Μέτρηση δείκτη ροής πρώτης ύλης
 Σύνθεση πρώτης ύλης
 Αντοχής σε εσωτερική πίεση (τεστ 170 ωρών)
 Μεταβολών μετά από θερμική επεξεργασία
 Μέτρησης διαστάσεων και ανοχών

Επίσης θα αναγράφεται πάνω σε κάθε εξάρτημα η θερμοκρασία , η τάση και ο χρόνος


συγκόλλησης.
Ολα τα παραπάνω πιστοποιητικά θα προέρχονται από δοκιμές που έγιναν σε δοκίμια της
συγκεκριμένης παρτίδας παραγωγής των εξαρτημάτων που θα χρησιμοποιηθούν από τον
Ανάδοχο. Επί πλέον εκτός από τα παραπάνω πιστοποιητικά , πρέπει να προσκομισθεί και
πιστοποιητικό για όλα τα υλικά από Οργανισμό αντίστοιχο της ΔΕΥΑ…… ή από
αναγνωρισμένο Ινστιτούτο Δημόσιο ή Ιδιωτικό περί της καταλληλότητάς τους για δίκτυα
ύδρευσης.
Η ΔΕΥΑ… για όλους τους παραπάνω ελέγχους διατηρεί το δικαίωμα να επαναλάβει τους
ελέγχους σε εργαστήριο της αρεσκείας της.
Επίσης θα δοθεί πιστοποιητικό αντοχής σε εσωτερική πίεση (10.000 ωρών) που θα
προέρχεται από δοκίμια της ίδιας σχεδίασης και διαδικασίας παραγωγής με αυτά που θα
παραδοθούν στην ΔΕΥΑ……
Στις προσφορές θα αναφέρονται οι προδιαγραφές, των οποίων τις απαιτήσεις πληρούν τα
συγκεκριμένα εξαρτήματα, έστω και αν οι προδιαγραφές αυτές βρίσκονται σε φάση
προσχεδίου και θα επισυνάπτονται με την προσφορά.
Η ΔΕΥΑ….. διατηρεί το δικαίωμα να κάνει δειγματοληπτικό έλεγχο των εξαρτημάτων στις
εγκαταστάσεις του προμηθευτή ή σε εργαστήριο κοινής αποδοχής.

9. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗΣ ΑΓΩΓΩΝ ΡΕ

9.1 Περιγραφή εργασίας συγκόλλησης

Τα εξαρτήματα του πολυαιθυλενίου πριν την διαδικασία συγκόλλησης δεν πρέπει να


εκτίθενται στην ηλιακή ακτινοβολία και η θερμοκρασία τους να μην υπερβαίνει τους 35οC.
Γενικότερα για να έχουμε σαν αποτέλεσμα μιά καλή συγκόλληση, πρέπει ο ανάδοχος να
δώσει μεγάλη προσοχή στα πιο κάτω σημεία:

Η θερμοκρασία της επιφάνειας του αγωγού και των εξαρτημάτων να βρίσκεται μεταξύ 0οC
έως 35οC και μόνο τότε να πραγματοποιούμε συγκολλήσεις ΡΕ με ΡΕ.

Το κόψιμο στα άκρα του αγωγού να είναι πάντα κάθετα προς τον διαμήκη άξονα και να
έχουμε μία λοξοτόμηση της τάξης των 50 προς τα έξω.

Να καθαρίζουμε με ένα στεγνό και καθαρό πανί τις προς συγκόλληση επιφάνειες.

Να ξύνουμε προσεκτικά όλη την επιφάνεια του αγωγού, πάνω στην οποία θα συγκολληθούν
τα εξαρτήματα σε μήκος λίγο μεγαλύτερο από το μήκος της ηλεκτρομούφας.
Για σύνδεση σέλλας παροχής ή σέλλας επισκευής, το μήκος του αγωγού, που ξύνουμε, είναι
λίγο μεγαλύτερο από το πλάτος της σέλλας, συνήθως κατά 150 χλστ.

Πρέπει να χρησιμοποιούμε πάντοτε εργαλείο ξυσίματος και όχι μαχαίρι. Το ξύσιμο γίνεται
με παράλληλες κινήσεις προς τον άξονα του αγωγού και πάντα χωρίς διακοπή.

Πρώτα να ελέγχουμε το εσωτερικό των εξαρτημάτων να είναι καθαρό και να καθαρίζουμε


την ξυσμένη επιφάνεια του αγωγού, χρησιμοποιώντας εξατμιζόμενο διαλύτη
(τριχλωροαιθυλένιο) και καθαρό χαρτί.

Τοποθετούμε κάποιο εργαλείο σταθεροποίησης (clamp) ικανό να ευθυγραμμίζει τα άκρα του


αγωγού κατά την συγκόλληση και να κρατά τον αγωγό με την ηλεκτρομούφα ελεύθερο από
πιέσεις κατά την διάρκεια της συγκόλλησης (τήξης) και την περίοδο ψύξης.

Πρέπει να προβλέψουμε ώστε να μην μετακινηθούν οι αγωγοί ούτε τα εξαρτήματα κατά την
διάρκεια της ψύξης. Ανάλογα με την κατασκευαστική εταιρία, ο χρόνος ψύξης της
ηλεκτρομούφας κυμαίνεται από 10 λεπτά για Φ.20 χλστ. Έως 30 λεπτά για Φ.225 χλστ., για
σέλλες γενικά απαιτούνται 15 λεπτά.

Στην διάρκεια του χρόνου συγκόλλησης συμπληρώνεται από τον επικεφαλής του συνεργείου
ανάλογο σχετικό έντυπο και υπογράφεται από την Υπηρεσία και τον επιβλέποντα μηχανικό.

Για τα ειδικά τεμάχια θα γίνει αυτόματη καταγραφή των στοιχείων συγκόλλησης μέσω της
συσκευής συγκόλλησης και θα είναι τα εξής :

Κωδικός έργου
Κωδικός εξαρτήματος
Κωδικός τεχνίτη
Ημερομηνία εργασίας
 Ωρα εργασίας
 Αύξοντας αριθμός συγκόλλησης
 Διάμετρος αγωγού
 Είδος εξαρτήματος
 Θερμοκρασία περιβάλλοντος
 Χρόνος συγκόλλησης
 Καταγραφή στην μνήμη του μηχανήματος τυχόν διακοπής της συγκόλλησης

Η Υπηρεσία διατηρεί το δικαίωμα να τροποποιήσει τα ζητούμενα στοιχεία κατά την


διάρκεια εκτέλεσης του έργου.
Η λήψη των παραπάνω στοιχείων θα πρέπει να γίνεται με σύνδεση της συσκευής
συγκόλλησης με υπολογιστή P.C. και να αποδίδει τις αποθηκευόμενες υποστηριζόμενο με το
απαιτούμενο software.

10. ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΥΓΚΟΛΛΉΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΟΚΙΜΏΝ.

Τα δίκτυα διανομής πόσιμου νερού από αγωγούς ΡΕ κατασκευάζονται για να λειτουργούν


σε πίεση μέχρι και 10 bar. Επομένως όλοι οι έλεγχοι και τα τεστ πρέπει να γίνονται σε σχέση
με τα 10 bar.
Για να έχουμε ένα καλό αποτέλεσμα από τον έλεγχο, πρέπει να λάβουμε υπόψη τον μεγάλο
συντελεστή θερμικής διαστολής και είναι απαραίτητο να σημειώσουμε ότι κατά την διάρκεια
των τεστ στεγανότητας, η θερμοκρασία δεν πρέπει να εναλλάσσεται σημαντικά.

11. ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΝΤΟΧΉΣ

Το τεστ αντοχής πραγματοποιείται στα 12 bar και διαρκεί δύο (2) ώρες. Το αποτέλεσμα του
τεστ ελέγχεται από μανόμετρα και αν η απόλυτη πτώση της πίεσης είναι μικρότερη από 10
mbat, τότε ο έλεγχος θεωρείται ικανοποιητικός.

12 Ελεγχος Στεγανότητας

Μετά το τεστ πίεσης και αν το αποτέλεσμα του είναι ικανοποιητικό , η πίεση πέφτει μεταξύ 3
bar έως 5 bar , τουλάχιστον για 48 ώρες. Το αποτέλεσμα του τεστ ελέγχεται και πάλι από
μανόμετρα.

13. ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΌ ΕΛΕΓΧΟΥ

Για κάθε τμήμα του δικτύου, που θα ελέγχεται, θα συντάσσεται πιστοποιητικό ελέγχου, στο
οποίο θα φαίνεται εάν το τεστ είχε ικανοποιητικά αποτελέσματα ή όχι. Εάν όχι, ψάχνονται οι
διαφυγές και επισκευάζονται, γίνεται επανέλεγχος κ.ο.κ. μέχρι το αποτέλεσμα να είναι
τελείως ικανοποιητικό.
Κατά την διάρκεια του ελέγχου δεν επιτρέπεται καμμία πτώση πίεσης και θα ελέγχεται από
καταγραφικό μανόμετρο.
Το πιστοποιητικό θα υπογράφεται από τον ανάδοχο και τον επιβλέποντα μηχανικό και
παραδίδεται στην Διευθύνουσα Αρχή.
ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΔΡΕΥΣΗΣ-ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ………………………….

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ
ΕΡΓΟ:
…..................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
...................................................................

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΤΕΓΑΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ


ΑΝΤΟΧΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΡΕ

ΤΌΠΟΣ ΕΡΓΑΣΊΑΣ: …................................................................................


….........................................................................................
..........................................................................
….........................................................................................
..........................................................................
ΜΗΚΟΣ ΑΓΩΓΟΥ m : …................................................................................
ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ ΑΓΩΓΟΥ: …................................................................................
ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΝΤΟΧΗΣ: (ΠΊΕΣΗ 12 BAR για 2 ώρες)
ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ: …................................................................................
ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΛΕΓΧΟΥ: …................................................................................
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΛΕΓΧΟΥ: …................................................................................
ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΕΓΑΝΟΤΗΤΑΣ (ΠΊΕΣΗ 3 BAR για 48 ώρες)

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΕΣ ΠΙΕΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΕ mbar


Ατμοσφαιρική Μανομετρική Απόλυτη
Αρχή ,…......................., Ρ1
Τέλος,…........................, Ρ2

ΔΡ=

Εάν η απόλυτη πτώση πίεσης είναι μικρότερη των 10m bar, τότε ο έλεγχος θεωρείται
ικανοποιητικός.

Ο ΑΝΑΔΟΧΟΣ Ο ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ


14. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΤΙΚΩΝ
ΑΓΩΓΩΝ ΠΟΛΥΑΙΘΥΛΕΝΙΟΥ ΣΤΟ ΧΑΝΤΑΚΙ

14.1 ΚΕΝΤΡΙΚΟΙ ΑΓΩΓΟΙ

14.1.1 Επιλογή Διαδρομής

Η διαδρομή των κεντρικών Αγωγών σχεδιάζεται, λαμβάνοντας υπόψη τον έλεγχο για τον
εντοπισμό σωλήνων και καλωδίων άλλων Οργανισμών, από σχέδιά τους, από επιφανειακή
έρευνα, δοκιμαστικές τομές όπου υπάρχει ανάγκη και την δυνατότητα κάμψης του σωλήνα
ΡΕ κατά την καταβίβαση του μέσα στο χαντάκι στα σημεία αλλαγής της διαδρομής του
όταν δεν χρησιμοποιείται καμπύλη. Σε αυτή την περίπτωση η ακτίνα κάμψης θα είναι έως
30 φορές η εξωτερική διάμετρος του αγωγού ΡΕ για θερμοκρασία περιβάλλοντος 20οC.

Πίνακας Επιτρεπόμενης Κάμψης Αγωγών ΡΕ

ΕΞ.ΔΙΑΜ. : Φ.63 Φ.90 Φ.110 Φ.125 Φ>/160


ΑΚΤΙΝΑ (m): 1,90 2,70 3,30 3,75 Χρησιμοποιείται καμπύλη

Οταν δεν μπορούμε λόγω εμποδίων, να χρησιμοποιήσουμε την καμπυλότητα που δίνει ο
ΠΙΝΑΚΑΣ, τότε χρησιμοποιούμε εξάρτημα καμπύλης. Επίσης, η ακτίνα (μ.) αυξάνεται όταν
η θερμοκρασία πέφτει χαμηλότερα από τους 20οC.

14.1.2 Χαρακτηριστικά ορύγματος

Το πλάτος και το βάθος του ορύγματος φαίνεται στο αντίστοιχο σχέδιο. Τα τοιχώματα του
χαντακιού πρέπει να είναι κατακόρυφα και πάντα απαλλαγμένα από κάθε υλικό ή
αντικείμενο ικανό να καταστρέψει ακόμη και να χαράξει τον αγωγό, το ίδιο ισχύει και για το
δάπεδο του χαντακιού.
Επειδή ο συνδυασμός του είδους και της ποιότητας του υλικού, που θα χρησιμοποιηθεί, είναι
παράγοντας για την καλή υποστήριξη του αγωγού, το υλικό που θα χρησιμοποιηθεί για την
υπόβαση (μαξιλάρι) και την αρχική επίψωση, πρέπει να είναι σταθερά και ή συνεκτικά.
Η υπόβαση πρέπει να παρέχει ομοιόμορφη υποστήριξη κάτω από τον αγωγό και καλή
ευθυγράμμιση του αγωγού, ώστε να αποφεύγονται σιφωνισμοί. Το πάχος της υπόβασης
πρέπει να είναι 0,10 μ. για όλες τις περιπτώσεις.

14.1.3 Ποιότητα Αποκατάστασης Χαντακιού

Η υπόβαση πρέπει να συμπιέζεται πριν την εγκατάσταση του αγωγού και ποτέ το πάχος της
να μην είναι μικρότερο από 0,10 μ. μετά την συμπίεση.
Η αρχική επίχωση συμπιέζεται σε δύο (2) στρώσεις. Η πρώτη στρώση συμπίεσης είναι από
τα 3/4 του αγωγού και κάτω, ενώ η δεύτερη στρώση από τα 3/4 του αγωγού και άνω και
μέχρι 0,20 ή 0,30 μ.
Η τελική επίχωση γίνεται σε στρώσεις των 0,30 μ. και με παράλληλη διαβροχή των υλικών
επίχωσης, όπου χρειάζεται.
Η τελική επίχωση συμπληρώνεται μέχρι της στάθμης των –0,05 χλστ. Από την άσφαλτο και
το υλικό της είναι 3Α, ενώ στο πεζοδρόμιο η τελική επίχωση μέχρι της στάθμης –0,18 χλστ.
Από την επάνω επιφάνεια του πεζοδρομίου, με 3Α.
Σε κάθε στρώση αρχικής ή τελικής επίχωσης το υλικό συμπυκνώνεται με δονητή κινούμενο
με πεπιεσμένο αέρα, η Δε απόσταση μεταξύ των δονήσεων μπορεί να είναι 40 εκ. και ο
αριθμός συμπιέσεων να εξαρτάται από το βάθος του χαντακιού.
Τέλος, η διαδικασία εγκατάστασης Κεντρικού Αγωγού ΡΕ συμπληρώνεται και με τις
Τεχνικές Προδιαγραφές του εκάστοτε έργου.

15. ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΤΙΚΟΙ ΑΓΩΓΟΙ

15.1 Επιλογή διαδρομής

Η διαδρομή του παροχετευτικού αγωγού ΡΕ σχεδιάζεται πάντα κάθετα προς τον Κεντρικό
Αγωγό, λαμβάνοντας υπόψη :

 την επιφανειακή έρευνα για τον εντοπισμό άλλων αγωγών


 το ότι δεν επιτρέπεται χρήση αγωγών ΡΕ μέσα στα κτίρια.

Οι διαστάσεις εκσκαφής του ορύγματος πρέπει να είναι σύμφωνα με τα αντίστοιχα σχέδια.

15.2 Βάθος τοποθέτησης

Το βάθος εκσκαφής ακολουθεί το βάθος του κεντρικού αγωγού (επάνω μέρος) και έχει μία
κλίση 0,5% -π.χ. για 10μ. δρόμο 5 εκ. διαφορά προς τον κεντρικό αγωγό.
Εάν για οποιοδήποτε λόγο το επάνω μέρος του παροχετευτικού αγωγού έχει μικρότερο βάθος
από 50 εκ. τότε ο αγωγός πρέπει να τοποθετείται μέσα σε προστατευτικό αγωγό (φουρώ) από
PVC.
Η διάμετρος του φουρώ να είναι 1,5 Dαγ.

16. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΑΓΩΓΩΝ ΚΑΙ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΩΝ ΡΕ ΣΤΟ


ΟΡΥΓΜΑ

16.1 ΚΕΝΤΡΙΚΟΙ ΑΓΩΓΟΙ

Η διαδικασία τοποθέτησης αγωγών γίνεται μετά τον έλεγχο καταλληλότητας του ορύγματος.
Οι ευθύγραμμοι αγωγοί πριν από την τοποθέτησή τους στο όρυγμα ελέγχονται και
καθαρίζονται εσωτερικά. Κατά το κατέβασμα των σωλήνων στο όρυγμα, κλείνουμε τα άκρα
τους, ώστε να μην εισχωρήσουν υλικά από το όρυγμα και μετά ευθυγραμμίζονται σε σχέση
με του υπόλοιπους σωλήνες και ακολουθείται η διαδικασία συγκόλλησης.
Οι κουλούρες μεταφέρονται με τρέιλερ, κοντά στο όρυγμα ή τοποθετούνται σε σταθερό
πλαίσιο για την εκτύλιξή τους ή μεταφέρονται επάνω σε φορτηγά. Ο αγωγός πρέπει να
προστατεύεται κατά την μεταφορά του.
Στο ελεύθερο άκρο του αγωγού τοποθετείται μία ειδική κεφαλή που επιτρέπει την εύκολη
μετακίνηση και έλξη του, μέσα στο όρυγμα, και αποκλείει κάθε εισχώρηση ξένου υλικού
μέσα στον αγωγό.
Ο αγωγός πρέπει να οδηγείται με κυλίνδρους –ειδικά ράουλα- μέσα στο όρυγμα:
 στις αλλαγές διεύθυνσής του και
 όταν διασχίζει ή περιβάλλεται από εμπόδιο με τέτοιο τρόπο, ώστε να μην πληγώνεται η
εξωτερική επιφάνεια του αγωγού.

16.2 Τοποθέτηση Αγωγών ΡΕ σε κοινά ορύγματα

Σε περιπτώσεις που ένα όρυγμα έχει να κάνει με πολλούς χρήστες (άλλου είδους δίκτυα) π.χ.
πεζόδρομοι, η τοποθέτηση αγωγών ΡΕ απαιτεί ειδικές ενέργειες, ώστε να μείνει σταθερός ο
αγωγός μέχρι την τελική επίχωση.
Λόγω της έκθεσής του στο φως και της ύπαρξης υψηλών θερμοκρασιών, κατά συνέπεια
αύξηση του συντελεστή της γραμμικής διαστολής, ο αγωγός μπορεί να μετακινηθεί και να
καταστραφεί από παρακείμενα δίκτυα άλλων Οργανισμών, γι’ αυτό η επίχωση του αγωγού
αμέσως μετά την τοποθέτηση συνιστά την καλύτερη σταθεροποίηση. Εάν αυτή η λύση δεν
μπορεί να επιτευχθεί, είναι απαραίτητο να επικαλύψουμε μερικώς τον αγωγό για να τον
σταθεροποιήσουμε.

16.3 Παροχετευτικοί Αγωγοί και Σέλλες

Πριν την τοποθέτηση των παροχών ΡΕ στο όρυγμα, γίνεται έλεγχος στο δάπεδο του
ορύγματος που πρέπει να είναι με τα προβλεπόμενα στα αντίστοιχα σχέδια.
Τα πλαϊνά τοιχώματα του ορύγματος πρέπει να είναι απαλλαγμένα από κάθε αντικείμενο
ικανό να προκαλέσει βλάβη στον αγωγό ΡΕ.
Κατά την τοποθέτηση των παροχετευτικών αγωγών μέσα στο όρυγμα τα άκρα του αγωγού
πρέπει να έχουν πώματα, για να μην εισχωρήσουν υλικά από το όρυγμα.
Η επιλογή του σημείου τοποθέτησης της σέλλας παροχής στον Κεντρικό Αγωγό, γίνεται
λαμβάνοντας υπόψη τον παρακάτω περιορισμό:
Το σημείο τοποθέτησης πρέπει να απέχει τουλάχιστον τρεις (3) φορές την εξωτερική
διάμετρο του κεντρικού αγωγού από άλλα εξαρτήματα:

 Ηλεκτρομούφες
 Σέλλες επισκευής
 Σέλλες παροχών
 Σημεία που στο παρελθόν έχει γίνει squeeze – off
 δικλείδες και λοιπά ειδικά τεμάχια.

17. ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΑΓΩΓΩΝ ΠΟΛΥΑΙΘΥΛΕΝΙΟΥ (ΡΕ)

17.1 Γενικά

Εκτός από την τοποθέτηση της μπλε προειδοποιητικής ταινίας κατά μήκος του αγωγού και
σε ύψος 20 εκ. πάνω από αυτόν, ο ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να παίρνει πρόσθετα
προειδοποιητικά μέτρα, για τους αγωγούς ΡΕ.

17.2. Αποστάσεις ασφαλείας

Στις διαστρώσεις ή στην παράλληλη πορεία των αγωγών ΡΕ με τους αγωγούς άλλων
Οργανισμών Κοινής Ωφέλειας, και όταν οι αποστάσεις ασφαλείας μεταξύ των άλλων
Ο.Κ.Ω. δεν μπορούν να τηρηθούν , θα πρέπει :
Η ελάχιστη απόσταση σωληναγωγών από κτίρια (για κατοικία ή άλλες ανθρώπινες
δραστηριότητες) βρίσκεται από τον τύπο:
Α= 1,5 Χ Ρ Χ F X D, όπου

Α= η ελάχιστη απόσταση (μ.)


Ρ = η πίεση σχεδιάσεων (bar)
F = ο συντελεστής σχεδιάσεως (0,3)
D = η ονομαστική διάμετρος του σωλήνα σε μ.

Σε κάθε περίπτωση το Α πρέπει να είναι τουλάχιστον 1 μέτρο.

Αποστάσεις από τους άλλους αγωγούς και εγκαταστάσεις κοινής Ωφελείας:

 Εγκαταστάσεις Υψηλής Τάσεως


Η ελάχιστη απόσταση του σωληναγωγού από εγκαταστάσεις υψηλής τάσεως, καλώδια,
γραμμές κ.α. καθορίζεται από τις σχετικές Δημόσιες Αρχές και Οργανισμούς, σύμφωνα με
τους κανονισμούς, που ισχύουν για την χώρα μας.

 Εγκαταστάσεις Χαμηλής Τάσεως


Η ελάχιστη απόσταση μεταξύ του σωληναγωγού και των εγκαταστάσεων χαμηλής τάσεως
καλωδίων, γραμμών κ.λ.π., πρέπει να είναι για παράλληλη όδευση και για διασταυρώσεις
τουλάχιστον 0,5 μ. εκτός αν ληφθούν ειδικά μέτρα προστασίας.

 Διασταυρώσεις με άλλους αγωγούς


Η απόσταση από τους αγωγούς αποχετεύσεως πρέπει να είναι όσο το δυνατόν μεγαλύτερη,
αλλά σε καμμία περίπτωση δεν πρέπει να είναι μικρότερη από 0,3 μ.
Επίσης η απόσταση από τους άλλους αγωγούς δεν πρέπει να είναι μικρότερη από 0,2 μ.
εκτός αν ληφθούν ειδικά μέτρα προστασίας.

 Παράλληλη όδευση με άλλους αγωγούς


Από αγωγούς αποχετεύσεως τουλάχιστον 0,5 μ. από τους άλλους αγωγούς τουλάχιστον 0,3
μ., εκτός αν ληφθούν ειδικά μέτρα προστασίας.

17.3 Ειδικά Μέτρα Ασφαλείας

Η προστασία μπορεί να επιτευχθεί τοποθετώντας τον αγωγό ΡΕ μέσα σε φουρώ.


Το φουρώ μπορεί να αποτελείται από χάλυβα, χυτοσίδηρο, PVC ή άλλο υλικό και πρέπει να
αντέχει στις μηχανικές καταπονήσεις, λόγω υπερκείμενων φορτίων και θα τοποθετείται
σύμφωνα με τις οδηγίες της επίβλεψης.
Η διάμετρος του φουρώ πρέπει να είναι 1,5 φορά την εξωτερική διάμετρο του αγωγού ΡΕ.
Στις περιπτώσεις που το φουρώ χρησιμοποιείται για θερμική προστασία (κοντά σε πηγές
θερμότητας) είναι απαραίτητο ο αγωγός ΡΕ να κεντράρεται μέσα στο φουρώ.
Στην είσοδο και έξοδο των αγωγών από το φουρώ τοποθετούνται προστατευτικοί δακτύλιοι
με την αποφυγή των γδαρσιμάτων του αγωγού ΡΕ.
Επίσης, όταν το φουρώ αποτελείται από παλαιά τμήματα, περίπτωση ήδη υπάρχοντος
χυτοσιδηρού φουρώ, τότε ελέγχομε το εσωτερικό του φουρώ με πέρασμα πιλότου.
Τ.Π. 8/2000

ΔΙΚΤΥ ΣΗΜΑΝΣΗΣ ΥΠΟΓΕΙΟΥ ΑΓΩΓΟΥ ΝΕΡΟΥ (ΠΛΕΓΜΑ)

1. Τεχνικά χαρακτηριστικά:

- Πλάτος : 30 +- 1 CM
- Βάρος/Τρ.μέτρο : 95 GR + - GR

 Υφή : Δικτυωτή με συνεχή ζώνη στο κέντρο 7 + - 1 CM, όπου θα αναγράφεται


Δ.Ε.Υ.Α…… ΑΓΩΓΟΣ ΔΙΚΤΥΟΥ ΥΔΡΕΥΣΗΣ. Τα γράμματα να είναι τυπωμένα και
ευανάγνωστα σε ύψος + - 4 CM.
 Χρώμα : Μπλε, όπως προβλέπεται για αγωγούς νερού με σταθερότητα χρώματος 7-8 της
κλίμακας μπλε.
 Συσκευασία : Σε φύλλα των 200 – 300 Τρ. Μ.
 Υλικό : από Η.D.P.E
 Μορφή Δικτύου : και από τις δύο πλευρές της κεντρικής ζώνης με την επισήμανση, θα
φέρει 7-8 κυψελίδες, βρόγχους.
 Τύπος : Σύμφωνα με τα πρότυπα τα χρησιμοποιούμενα στους αντίστοιχους Οργανισμούς
Γαλλίας – Αγγλίας.
Τ.Π. 9/2000

ΠΡΟΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΑ ΦΡΕΑΤΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΔΙΚΛΕΙΔΩΝ ΚΑΙ


ΥΔΡΟΜΕΤΡΩΝ

Τα προκατασκευασμένα φρεάτια τα οποία θα χρησιμοποιηθούν για την τοποθέτηση


υδρομέτρων και δικλείδων BV θα έχουν τα εξής χαρακτηριστικά:

1. Σχήμα τετραγωνικό διαστάσεων 30Χ30 εκ. τουλάχιστον ή κυκλικό διαμέτρου 30


εκ. τουλάχιστον.
2. Σώμα φρεατίου κατασκευασμένο από στεγανό σκυρόδεμα Β225 ή άλλο
ισοδύναμο ή καλύτερο υλικό.
3. Το φρεάτιο θα έχει αναμονές για να δέχεται σωλήνες διαφόρων διαμέτρων.
4. Το κάλυμμα του φρεατίου θα είναι από φαιό χυτοσίδηρο GG25 ή χυτοσίδηρο
σφαιροειδούς γραφίτη.
Τ.Π. 10/2000

ΥΔΡΟΣΤΟΜΙΑ ΠΥΡΚΑΪΑΣ

Υδροστόμια πυρκαϊάς υπέργεια, κατασκευασμένα από φαιό χυτοσίδηρο ή άλλο ισοδύναμο ή


καλύτερο υλικό, σύμφωνα με την προδιαγραφή DIN 3222 ή άλλη ισοδύναμη , πιέσεως
λειτουργίας 10 ατμοσφαιρών, με μία ή δύο λήψεις , διαμέτρου 2 1/2’’ με εξωτερικό
σπείρωμα, με φλάτζα σύνδεσης με το δίκτυο διαμέτρου 80 χιλιοστών.

Τα υδροστόμια πυρκαϊάς να μην φέρουν στηπιοθλίπτη και σαλαμάστρα, η Δε στεγάνωση


στον άξονα λειτουργίας να εξασφαλίζεται με εσωτερικούς ελαστικούς δακτυλίους.

Επιπλέον το υδροστόμιο πυρκαϊάς να είναι έτσι κατασκευασμένο ώστε σε περίπτωση


σπασίματος από ατύχημα (π.χ κτύπημα ή σπάσιμο από όχημα) να μην παρουσιάζει απώλεια
νερού.

Τα υδροστόμια πυρκαϊάς θα συνοδεύονται από τους ταχυσυνδέσμους οι οποίοι είναι


απαραίτητοι για την σύνδεσή τους με το δίκτυο ύδρευσης.
Τ.Π. 11/2000

ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΧΑΛΥΒΔΟΣΩΛΗΝΩΝ

1. Αντικείμενο – Εργασίες προς εκτέλεση


Η παρούσα Τεχνική προδιαγραφή αφορά την κατασκευή των αγωγών υδρεύσεως από
χαλυβδοσωλήνες.
Οι προβλεπόμενες από αυτή την προδιαγραφή προς εκτέλεση εργασίες για την κατασκευή
των αγωγών έχουν συνοπτικά ως εξής :
Α. Προμήθεια των σωλήνων και οι κάθε φύσεως δοκιμασίες στο εργοστάσιο.
Β. Οι κάθε φύσεως φορτοεκφορτώσεις και μεταφορές μέχρι της θέσεως τοποθετήσεως.
Γ. Η τοποθέτηση των σωλήνων εντός των ορυγμάτων, η κοπή, η ηλεκτροσυγκόλληση, η
κατασκευή και η σύνδεση των ειδικών τεμαχίων, η προστατευτική επένδυση των αρμών
συγκολλήσεως και
Δ. Οι κάθε φύσεως δοκιμασίες παραλαβής στο εργοτάξιο

Ολες οι παραπάνω εργασίες θα πρέπει να εκτελεσθούν σύμφωνα με αυτά που περιγράφονται


παρακάτω.
Η εκσκαφή και επαναπλήρωση του ορύγματος τοποθετήσεως των σωλήνων θα εκτελεσθεί
σύμφωνα με όσα ορίζονται στις αντίστοιχες προδιαγραφές.

2. Κατασκευή σωλήνων στο εργοστάσιο

2.1 Ισχύοντες κανονισμοί


Για την ποιότητα υλικών, κατασκευή, δοκιμασία, κανόνες παραλαβής ισχύουν τα παρακάτω
αμερικανικά πρότυπα.
Α. AMERICAN WATER WORKS ASSOCIATION (A.W.W.A.) C-201 TENTATIVE
STANDARD FOR FABRICATED ELECTRICALLY WELDED STEEL WATER PIPE
β. STEEL FOR GENERAL STRUCTURAL PURPOSES – DIN 17100 (JANUARY 1980)
γ. A.W.W.A C-206 STANDARD SPECIFICATIONS FOR FIELD WELDING OF STEEL
WATER PIPE JOINTS
δ.. A.S.T.M.A. A-283 LOW AND INTERMEDIATE TENSILE STRENGTH CARBON
STEEL PLATES OF STRUCTURAL QUALITY
ε. U.S. BUREAU OF RECLAMATION-WELDING MANUAL
ζ. AMERICAN WATER WORKS ASSOCIATION (A.W.W.A.) 200-80
Εναλλακτικά οι σωλήνες μπορεί να πληρούν τους όρους των Γερμανικών προτύπων DIN
1626 φύλλο 3 (μετά δοκιμασίας κατά την παραλαβή κατά DIN 5049 παρ. 3.1β) 2458 και
2460. Στην περίπτωση αυτή όπου στις επόμενες παραγράφους αναφέρονται τα Αμερικάνικα
πρότυπα A.S.T.M. ισχύουν τα αντίστοιχα Γερμανικά πρότυπα DIN.

2.2 Ποιότητα Χάλυβα


Για την κατασκευή των χαλυβδοσωλήνων θα χρησιμοποιηθούν ελάσματα κατάλληλα για
ηλεκτροσυγκολλητές κατασκευές σύμφωνα προς τις διατάξεις της προδιαγραφής A.S.T.M.
283-74 διαβαθμίσεως (Grade) Β.
Αντοχή σε εφελκυσμό P.S.I. 50.000 – 60.000 xγρ/χλς2 35,0 – 42,0

- Οριο διαρροής P.S.I. 27.000 xγρ/χλς2 18,9-

-Ελάχιστη επιμήκυνση επί 200 χλς.% 25

-Ελάχιστη επιμήκυνση επί 50 χλς.% 28

Η ποιότητα των χαλυβδοσωλήνων θα ελέγχεται από αναγνωρισμένο διεθνώς κρατικό ή


πανεπιστημιακό εργαστήριο αντοχής.

2.3 Ονομαστικές διάμετροι, πάχη, μήκος σωλήνων

α. Η ονομαστική διάμετρος των σωλήνων αντιστοιχεί στην εσωτερική μη λαμβανομένων


υπόψη των αντοχών.

β. Το ονομαστικό μήκος των αγωγών θα είναι ίσο προς οκτώ (8) ή προς δέκα (10) μέτρα.
γ. Τα ελάχιστα πάχη ελάσματος θα είναι ίσα προς 6.3. χλς.
δ. Η πίεση λειτουργίας καθορίζεται σε 10 KG/CM2
ε. Η πίεση δοκιμής στεγανότητας και αντοχής χωρίς καμμία διαρροή καθορίζεται
τουλάχιστον διπλάσια της πίεσης λειτουργίας δηλ. σε 20 kg/cm2
στ. Η πίεση θραύσης των δοκιμίων πρέπει να είναι τουλάχιστον διπλάσια της πίεσης δοκιμής
δηλ. σε 40 kg/cm2

2.4 Κατασκευή των σωλήνων στο εργοστάσιο.

Για την κατασκευή των σωλήνων στο εργοστάσιο τις διατάξεις ελέγχου και παραλαβής
ισχύει το πρότυπο ASTM Α134-74 και τα στην παρούσα αναγραφόμενα.

2.4.1 Τύπος σωλήνων. Οι σωλήνες θα είναι κατασκευασμένοι με ευθεία ή ελικοειδή ραφή


ή μονοκόματοι άνευ ραφής (τούμπο).

2.4.2 Μηχανουργική επεξεργασία. Οι απαραίτητες μηχανουργικές επεξεργασίες των


ελασμάτων θα πρέπει να γίνουν με απόλυτα κατάλληλες εργαλειομηχανές, μέσα και
μεθόδους σύμφωνα προς τους τελευταίους παραδεδεγμένους κανόνες της τεχνικής. Η
διαμόρφωση των άκρων των ελασμάτων για ηλεκτροσυγκόλληση με αυτόματα μηχανήματα
θα πρέπει να γίνει με την βοήθεια εργαλειομηχανών ή τροχιστικών μηχανημάτων
κινουμένων επί οδηγών έτσι ώστε να εξασφαλίζεται απόλυτα το απαραίτητο σχήμα.
Διαμόρφωση με κοπτήρα φλογός απαγορεύεται. Η κύρτωση των χειλέων των ελασμάτων θα
γίνει με καμπτικά μηχανήματα κατά την γενέτειρα και επίτευξη της ακριβούς επιθυμητής
ακτίνας καμπυλότητας στα άκρα. Κατά την φάση αυτής της επεξεργασίας καμμιά
σφυρηλάτηση δεν είναι επιτρεπτή. Η κάμψη και η κυλίνδρωση των ελασμάτων θα γίνει με
συνεχή κυλίνδρωση σε καμπτικά μηχανήματα που έχουν γενέτειρα ίση με το πλάτος του
ελάσματος για κυλίνδρωση. Η διάτρηση των κυλίνδρων κατά την ηλεκτροσυγκόλληση στις
ακριβείς γεωμετρικές διαστάσεις αυτών πρέπει να εξασφαλισθεί με κατάλληλα μηχανικά
μέσα όπως σφικτήρες ράβδων ευθυγραμμίσεως συστημάτων τροχίσεων κλπ ή με προσωρινή
ηλεκτροσυγκόλληση πονταρίσματα (TACT WELDING) υπό τον όρο ότι το πάχος του
πονταρίσματος θα επιτρέψει την πλήρη τήξη και συγχώνευση αυτών κατά την
ηλεκτροσυγκόλληση . Ολες οι ηλεκτροσυγκολλήσεις θα γίνουν με αυτόματα μηχανικά μέσα
(εκτός από πονταρίσματα) και θα είναι κατά το δυνατό ομοιόμορφες ως προς το πλάτος και
ύψος για ολόκληρο το σωλήνα. Ολες οι κατά μήκος σπειροειδείς και εγκάρσιες ραφές θα
είναι διπλής συγκόλλησης (FUSION DOUBLE BUTT).

Για να παρουσιάζει ο σωλήνας λεία επιφάνεια εσωτερικά και εξωτερικά πρέπει να υπάρξει
πρόσθετη επεξεργασία με κατάλληλο μηχάνημα.
Δοκιμασίες παραλαβής στο εργοστάσιο. Θα εκτελεσθούν όλες οι υπό των παραγράφων
5,6,7,8,9, και 10 του πρότυπου ASTM Α134-7 προβλεπόμενες δοκιμασίες με τις κάτωθι
διευκρινίσεις :

α. Ελεγχος ποιότητας ελασμάτων : Ισχύει το πρότυπο ASTM A6


β. Ελεγχος διαδικασίας ηλεκτροσυγκολλήσεων : Ισχύει η παρ. 5 της ASTM Α134-74
γ. Αντοχή σε ελκυσμό των ηλεκτροσυγκολλήσεων : Ισχύει η παρ.6 της ASTM Α134
δ. Δοκιμασία σε εσωτερική υδραυλική πίεση : Εκαστος έτοιμος σωλήνας θα υποβληθεί σε
δοκιμασία εσωτερικής υδραυλικής πίεσης κατά την παρ.7 του ASTM Α134-74 υπό πίεση ίση
προς 20 kg/cm2
ε. Γενικές διατάξεις δοκιμασιών: Ισχύουν οι παρ. 8,9 και 10 του πρότυπου ASTM Α134-74

2.4.3 Υπερηχητικοί και ραδιογραφικοί έλεγχοι. Κάθε σωλήνας πριν από την δοκιμασία σε
εσωτερική υδραυλική πίεση θα υποστεί υπερηχητικό έλεγχο των ραφών με αυτόματο
συσκευή (ULTRASONIC TESTING). Η επίβλεψη μπορεί να ζητήσει και σποραδικό
ραδιογραφικό έλεγχο.

2.4.4 Ανοχές διαστάσεων και βαρών. Ισχύουν οι παράγραφοι 11 και 12 του ASTM Α134-74

2.4.5 Aκρα σωλήνων. Οι σωλήνες θα έχουν τα άκρα αυτών λοξοτμημένα και κατάλληλα για
ηλεκτροσυγκόλληση στο εργοτάξιο σύμφωνα με την παρ. 13 του ASTM Α134-74 ή DIN
2559 ή AWWA C-206

2.4.6 Επισκευές ελαττωμάτων. Ισχύει η παρ. 4 του προτύπου ASTM Α134-74

2.4.7. Σήμανση. Ολοι οι σωλήνες θα φέρουν επί αυτών την ονομασία του εργοστασίου
κατασκευής, την ημερομηνία κατασκευής την ονομαστική διάμετρο και την ένδειξη
ASTM Α134

2.5 Προστατευτική επένδυση.

2.5.1 Ισχύοντες κανονισμοί.


Οι σωλήνες θα φέρουν εσωτερική και εξωτερική επένδυση η οποία είναι γενικώς σύμφωνη
προς το πρότυπο DIN 30670 σε ότι αφορά την κατασκευή ποιότητα υλικών κανόνες
δοκιμασίας και παραλαβής και τα σύμφωνα με τα παρακάτω οριζόμενα :

α. Η εσωτερική και εξωτερική επιφάνεια όλων των σωλήνων θα καθαρισθεί δι’ αμμοβολής.
Β. Η εσωτερική επιφάνεια των σωλήνων μετά τον καθαρισμό θα βαφεί με εποξειδική βαφή
πάχους τουλάχιστον 200 μm
γ. Η εξωτερική επιφάνεια των σωλήνων μετά τον καθαρισμό θα προστατευτεί με
πολυαιθυλένιο ως εξής:
γ1. Μία στρώση από θερμοσυγκολλητή εποξειδική σκόνη
γ2. Μία στρώση συγκόλλησης
γ3. Μία εξωτερική στρώση εκβαλόμενου πολυαιθυλενίου

γ1.. Στρώση βάσης


Μία στρώση βάσης (PRIMER) από θερμοσυγκολλητή εποξειδική σκόνη πάχους
τουλάχιστον 60 μm. Η στρώση πρέπει να είναι ομαλή και ομοιόμορφη.
Γ2.. Στρώση υλικού συγκόλλησης (ΑDHESIVE COAT)
Το ελάχιστο πάχος της στρώσης συγκολλητικού υλικού πρέπει να είναι 250 μm Το στρώμα
του υλικού πρέπει να καλύπτει ολόκληρη την επιφάνεια του χάλυβα.
Γ3.. Στρώση εκβαλόμενου πολυαιθυλένιου (EXTRUDER PE)
Ο αριθμός των περιελίξεων και των επικαλύψεων πρέπει να είναι τέτοιος που το ελάχιστο πάχος της στρώσης
πολυαιθυλενίου να είναι σύμφωνο με τον παρακάτω πίνακα :

ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ (mm) ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΠΑΧΟΣ (mm)


DN<100 2,5
100<DN<250 2,7
250<DN<500 2,9
500<DN<800 3,2
DN>800 3,7

δ. Διαμόρφωση άκρων
δ1. Τα άκρα των σωλήνων πρέπει να είναι ελεύθερα από εποξειδική στρώση βάσης σε μία
απόσταση 5 cm.
Δ2. Τα άκρα των σωλήνων πρέπει να είναι ελεύθερα σε μία απόσταση 15+ - 2 cm
δ3. Τα παραμένοντα άκρα της επικάλυψης πρέπει να λοξοτέμνονται σε γωνία 30ο
ε. Για την επικάλυψη των συγκολλήσεων και των εξαρτημάτων στο εργοτάξιο μπορούν να
χρησιμοποιηθούν θερμοσυστελούμενες ταινίες ή εξαρτήματα. Κατά την εκτέλεση της
επικάλυψης πρέπει να υπάρχει υπερκάλυψη της επικάλυψης του αγωγού το ελάχιστο για 5
mm

2.5.2 Δοκιμασίες παραλαβής. Ολοι οι σωλήνες θα υποστούν ηλεκτρική δοκιμασία της


προστατευτικής επένδυσης κατά AWWA C203 με την βοήθεια κατάλληλου ανιχνευτού
ρωγμών (FLAW DETECTOR) αποδίδοντας τάση 8.000 – 10.000 VOLT υπό χαμηλή ένταση.

2.6 Επιθεώρηση και παραλαβή στο εργοστάσιο

α. Καθορίζεται ότι οι σωλήνες υπόκεινται σε επιθεώρηση και παραλαβή στο εργοστάσιο από
εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο της Υπηρεσίας κατά την παρ. 17 του προτύπου ASTM Α134-
74
β. Απόρριψη σωλήνων. Ισχύουν οι διατάξεις της παραγράφου 18 του προτύπου ASTM
Α134-74
γ. Διευκρινίζεται ότι η παραλαβή των σωλήνων στο εργοστάσιο δεν προδικάζει την τελική
παραλαβή των εγκατεστημένων σωληνώσεων επί τόπου των έργων.
Δ. Ολες οι δαπάνες δοκιμασιών και παραλαβής βαρύνουν τον Ανάδοχο

3. Μεταφορές, τοποθέτηση και σύνδεση των σωλήνων στο όρυγμα – Δοκιμασίες

3.1. Εκτελεστέες εργασίες.

Οι προς εκτέλεση εργασίες για την τοποθέτηση των σωλήνων στο όρυγμα έχουν συνοπτικά
ως εξής :
α. Μεταφορά σωλήνων και λοιπών υλικών επί τόπου των έργων.
Β. Τοποθέτηση των σωλήνων μέσα στο όρυγμα
γ. Κατασκευή ειδικών τεμαχίων και ωτίδων σύνδεσης με ηλεκτροσυγκόλληση-
Προστατευτική επένδυση αρμών συγκόλλησης και ειδικών τεμαχίων.
Δ. Ελεγχοι ηλεκτροσυγκολλήσεων και στην συνέχεια προστατευτική επένδυση στο όρυγμα.
Ε. Δοκιμασίες στεγανότητας σε εσωτερική υδραυλική πίεση έτοιμων αγωγών. Οι λοιπές
εργασίες για την πλήρη κατασκευή του δικτύου δηλ. η εκσκαφή και επαναπλήρωση των
ορυγμάτων των σωληνώσεων, η προμήθεια και διάστρωση άμμου, η κατασκευή των κάθε
φύσεως φρεατίων, η προμήθεια και τοποθέτηση των συσκευών ελέγχου και ασφάλειας του
δικτύου προδιαγράφονται στις αντίστοιχες προδιαγραφές.

3.2 Μεταφορά και φορτοεκφορτώσεις.

Για να αποφευχθούν οι φθορές στην προστατευτική επένδυση οφείλει ο ανάδοχος να λάβει


τα κατάλληλα μέτρα κατά την φορτοεκφόρτωση και μεταφορά των σωλήνων. Κατά την
φορτοεκφόρτωση θα χρησιμοποιηθούν για την ανάρτηση ειδικοί φαρδείς και ισχυροί ιμάντες
πέδιλα ολισθήσεως κατάλληλα τοποθετημένα για να μη φθαρεί η προστατευτική επένδυση.
Γυμνά συρματόσχοινα, αλυσίδες και άγκιστρα δεν πρέπει να έρχονται σε άμεση επαφή με
την επένδυση. Οι σωλήνες θα φορτωθούν επιμελώς επί των μεταφορικών μέσων επί
σαγμάτων κατάλληλα τοποθετημένων. Ολες οι επιφάνειες και στηρίξεις που θα έλθουν σε
επαφή με τους σωλήνες θα προστατευθούν με κατάλληλα υλικά. Οι σωλήνες δεν θα πρέπει
να βρίσκονται σε άμεση επαφή μεταξύ τους. Η φόρτωση θα είναι τέτοια ώστε να
αποφεύγονται οι σχετικές μετακινήσεις των σωλήνων κατά την μεταφορά (θα τοποθετηθούν
μαλακοί αποστάτες).

4. Τοποθέτηση των σωλήνων μέσα στο όρυγμα.

Πριν από τον καταβιβασμό των σωλήνων στο όρυγμα θα γίνει η διάστρωση της άμμου. Οι
σωλήνες θα τοποθετηθούν κατά μήκος του ορύγματος επί ξύλινων υπόβαθρων για να μη
έλθουν σε άμεση επαφή με το έδαφος. Η τοποθέτηση εντός του ορύγματος θα γίνει με την
βοήθεια κατάλληλων ιμάντων. Η χρήση μεταλλικών αλύσεων, συρματόσχοινων, άγκιστρων
και λοιπών εξαρτημάτων δυναμένων να βλάψουν την προστατευτική επένδυση απαγορεύεται
απολύτως. Προ της καθόδου του σωλήνα στο όρυγμα θα γίνει λεπτομερής εξέταση της
καταστάσεως της προστατευτικής επενδύσεως. Κάθε βλάβη θα αποκατασταθεί πριν από την
κάθοδο του σωλήνα στο όρυγμα. Καθ’ όλη τη διάρκεια της τοποθέτησης των σωλήνων ο
ανάδοχος οφείλει να λαμβάνει τα απαραίτητα κάθε φορά μέτρα για να μη προξενηθεί από
οποιαδήποτε αιτία βλάβη στην επένδυση. Πριν από την καταβίβαση των σωλήνων στο
όρυγμα προς ηλεκτροσυγκόλληση γίνεται από τον ανάδοχο άνοιγμα των απαιτούμενων για
ηλεκτροσυγκόλληση φωλεών. Ο ανάδοχος μπορεί να προβαίνει στην ηλεκτροσυγκόλληση
στο όρυγμα τμημάτων από σωλήνες ηλεκτροσυγκολλημένους έξωθεν και αποτελουμένων
από δύο ή τριών τεμαχίων σωλήνων εάν αυτό δεν βλάπτει την καλή εκτέλεση και την αντοχή
των ηλεκτροσυγκολλήσεων. Κανένα μεταλλικό εργαλείο ή εξάρτημα δεν πρέπει να έλθει σε
επαφή με την επένδυση. Οι εργαζόμενοι με τα έργα δεν επιτρέπεται να βαδίζουν πάνω στους
σωλήνες. Εάν αυτό καταστεί για οποιαδήποτε αιτία αναγκαίο το προσωπικό θα πρέπει να
φέρει υποδήματα από ελαστικό. Σε κάθε περίπτωση κάθε βλάβη για την προστατευτική
επένδυση κατά την τοποθέτηση και μέχρι την παραλαβή της σωληνώσεως αποκαθίσταται με
μέριμνα και δαπάνες του Αναδόχου. Μετά από κάθε διακοπή εργασίας τοποθετήσεως
σωλήνων το τελευταίο άκρο θα κλείνεται κατάλληλα προς αποφυγή εισόδου ξένων
σωμάτων, μικρών ζώων κλπ. (στεγανή τάπα).

4.1 Κατασκευή ειδικών τεμαχίων και ωτίδων

Συνδέσεις με ηλεκτροσυγκολλήσεις. Προστατευτική επένδυση αρμών συγκολλήσεως και


ειδικών τεμαχίων.

4.2 Ειδικά τεμάχια.


Α. Κατά την σύνδεση των σωλήνων μεταξύ τους θα απαιτηθεί η χρησιμοποίηση διαφόρων
ειδικών τεμαχίων από χάλυβα δηλ. καμπυλών, συστολών και διαφόρων λήψεων (ταυ,
σταυροί, κλπ). Τα ειδικά τεμάχια συνδέονται με τον κύριο χαλυβδοσωλήνα κατά κανόνα με
ωτίδες, μπορεί όμως να συνδεθούν και με ηλεκτροσυγκόλληση.

Β. Τα πάσης φύσεως ειδικά τεμάχια από χάλυβα θα κατασκευαστούν με τα ίδια υλικά όπως
οι αντίστοιχοι σωλήνες θα είναι Δε εν γένει σύμφωνα με αυτά που προαναφέρονται στην
προδιαγραφή.

Γ. Ολες οι ωτίδες θα κατασκευαστούν από χάλυβα της ίδιας ποιότητας όπως οι σωλήνες. Για
την μορφή και τις διαστάσεις τους ισχύει το Γερμανικό Πρότυπο DIN 2633 και για ανοχές
των διαστάσεων και τους ελέγχους στο Εργοστάσιο οι παραγρ. 4.4 και 5 του Γερμανικού
Πρότυπου DIN 2519. Οι κοχλίες και τα περικόχλια θα είναι γαλβανισμένα.

4.3 Συνδέσεις με ηλεκτροσυγκολλήσεις.

Για τις επί τόπου του έργου ηλεκτροσυγκολλήσεις ισχύει γενικά το πρότυπο A.W.W.A.
C206.
Α. Πριν αρχίσουν οι επί τόπου των έργων ηλεκτροσυγκολλήσεις θα γίνει έλεγχος της
ικανότητας των ηλεκτροσυγκολλητών και των χρησιμοποιουμένων μέσων. Ο έλεγχος αυτός
θα γίνει σύμφωνα προς το κεφάλαιο 8, παρ. 5 του προτύπου A.W.W.A. C206.

Β. Τα ηλεκτρόδια που θα χρησιμοποιηθούν θα είναι απολύτως κατάλληλα για τον σκοπό για
τον οποίο προορίζονται. Προς τούτο ο Ανάδοχος οφείλει να γνωρίσει εγγράφως στην
Υπηρεσία την ποιότητα, το εργοστάσιο προελεύσεως καθώς και όλα τα χαρακτηριστικά των
ηλεκτροδίων που θα χρησιμοποιηθούν από τα οποία προκύπτει η καταλληλότητα αυτών. Η
ηλεκτροσυγκόλληση θα γίνει στον αναγκαίο κάθε φορά αριθμό στρώσεων ανάλογα με το
πάχος του ελάσματος και την μορφή του αρμού ώστε να εξασφαλίζεται άρτια κατασκευή του
αρμού και να αποφεύγονται η υπερθέρμανση των ελασμάτων.

4.4 Προστατευτική επένδυση αρμών συγκόλλησης και ειδικών τεμαχίων.

Οι αρμοί οι οποίοι θα ηλεκτροσυγκολληθούν στο εργοτάξιο καθώς και τα κάθε φύσεως


ειδικά τεμάχια, ωτίδες κλπ. Θα προστατευτούν εσωτερικά και εξωτερικά ως εξής :

α. Εσωτερική προστασία.
Μετά τον καθαρισμό των εσωτερικών επιφανειών των ηλεκτροσυγκολλήσεων θα γίνει βαφή
με εποξειδικές ρητίνες όπως προαναφέρεται και για την προστασία της εσωτερικής
επιφάνειας των σωλήνων. Η βαφή πάχους τουλάχιστον 200 μm πρέπει να επικαλύπτει την
υφιστάμενη επένδυση εκατέρωθεν έτσι ώστε να αποκατασταθεί η συνέχεια της βαφής άνευ
κάποιου ελαττώματος.

Β. Εξωτερική προστασία
Η προστασία των αρμών συγκόλλησης και των ειδικών τεμαχίων και κατασκευών θα γίνει με
πλαστικές ταινίες σύμφωνα με το DIN 30672, μέρος 1 ο για την αντιδιαβρωτική προστασία
υπογείων σωληνώσεων.
Μετά τις δοκιμές υδροστατικής πίεσης του αγωγού και πριν από οποιαδήποτε εργασία θα
γίνει επιμελής καθαρισμός της σωλήνωσης στο σημείο του αρμού από βρωμιές, σκόνη,
υγρασία, λιπαντικά, υπολείμματα οξείδωσης και συγκόλλησης με τρίψιμο με
συρματόβουρτσα και θα επακολουθήσει βαφή των εξωτερικών αρμών με Primer. Η
επάλειψη θα γίνει με βούρτσα ή με ρολλό. Το αστάρι θα αφεθεί να στεγνώσει για 5 έως 30
λεπτά (ανάλογα με τις επικρατούσες συνθήκες) πριν γίνει οποιαδήποτε περιέλιξη ταινίας.
Η ταινία για την εξωτερική περιέλιξη θα είναι τριών στρωμάτων της ακόλουθης (ή άλλης
ισοδύναμης ή καλύτερης) κατασκευής.

Α. Ενα στρώμα από βουτίλιο πάχους μεγαλύτερου ή ίσου από 0.45 χλς.
Β. Ενα στρώμα από φιλμ πολυαιθυλενίου πάχους μεγαλύτερου ή ίσου από 0.25 χλς.
Γ. Εξωτερικό στρώμα από βουτίλιο πάχους μεγαλύτερου ή ίσου από 0.05 χλς.

Ετσι το συνολικό πάχος της ταινίας θα είναι μεγαλύτερο ή ίσο των 0.75 χλς.
Η περιέλιξη θα γίνει με επικάλυψη 50% δηλαδή σε δύο στρώσεις και με ιδιαίτερη προσοχή.
Το συνολικό πάχος της περιέλιξης θα είναι ίσο ή μεγαλύτερο των 2.9χλς.
Ο έλεγχος της περιέλιξης θα γίνει σύμφωνα με το DIN 30672 με την χρησιμοποίηση ενός
οργάνου κρουστικής τάσης στα 5KV + 5V/χλς. Ονομαζόμενη δοκιμή HOLIDAY
DETECTOR.
Η περιέλιξη του σωλήνα με την προστασία θα πρέπει να έχει το ίδιο σημείο αρχής και πάντα
την ίδια κατεύθυνση.
Ολη η κατασκευή της περιέλιξης των σωλήνων στα σημεία προστασίας θα γίνει σύμφωνα με
τις οδηγίες της Υπηρεσίας και την προδιαγραφή των ταινιών του κατασκευαστή.
Ιδιαιτέρως σημειώνεται ότι πρέπει να υπάρχει συμβατότητα του Primer με την συγκολλητική
ταινία για να επιτευχθεί καλή συγκόλληση.

4.5 Ελεγχοι ηλεκτροσυγκολλήσεων και συνεχείας προστατευτικής επένδυσης.

Α. Ολες οι επί τόπου ηλεκτροσυγκολλήσεις θα ελεγχθούν με φορητή συσκευή υπέρηχων


(ULTRASONIC TEST).
Β. Μετά την αποκατάσταση της συνέχειας της εξωτερικής προστασίας θα γίνει σχολαστικός
έλεγχος της συνέχειας με φορητή ηλεκτρική συσκευή (FLAW DETECTOR).

5. Δοκιμασία στεγανότητας σε εσωτερική υδραυλική πίεση.

5.1 Γενικά
Μετά την τοποθέτηση και σύνδεση των σωλήνων μέσα στο όρυγμα,την τοποθέτηση και
σύνδεση των πάσης φύσεως ειδικών τεμαχίων και συσκευών ελέγχου και ασφαλείας
πραγματοποιείται ο εγκιβωτισμός των σωλήνων σε άμμο σύμφωνα με όσα ορίζονται στην
αντίστοιχη τεχνική προδιαγραφή και αρχίζει η εκτέλεση των δοκιμασιών στεγανότητας. Η
διαδικασία των δοκιμασιών αυτών θα καθοριστεί στις λεπτομέρειές της από τον
Επιβλέποντα και θα είναι γενικά σύμφωνη με όσα ορίζονται στη συνέχεια. Σε όλη την
διάρκεια των δοκιμών το ανοιχτό τμήμα των ορυγμάτων πρέπει να παραμένει στεγνό. Σε
περίπτωση που θα εμφανιστούν νερά μέσα στο σκάμμα θα απομακρυνθούν με δαπάνη του
αναδόχου.

Σε περίπτωση εμφάνισης υγρασίας, δεν θα γίνει αποδεκτή η κατασκευή.

5.2 Στάδια δοκιμασίας.


Η δοκιμασία περιλαμβάνει τρία στάδια :
 την προδοκιμασία
 την κυρίως δοκιμασία πιέσεως και
 τη γενική δοκιμασία ολοκλήρου του αγωγού.

5.3 Μήκος του τμήματος δοκιμής.


Το μήκος του τμήματος δοκιμής θα καθοριστεί από τον επιβλέποντα και θα κυμαίνεται
ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες μεταξύ 300 και 1000 μ. Εάν απαιτηθεί ο ανάδοχος θα
πακτώσει προσωρινά τις άκρες και ενδιάμεσα τμήματα της σωλήνωσης, με κατάλληλες
αγκυρώσεις που θα μπορούν να παραλαμβάνουν τις δυνάμεις που αναπτύσσονται κατά την
διάρκεια της δοκιμασίας. Ολες οι σχετικές δαπάνες των προσωρινών αυτών πακτώσεων
βαρύνουν τον ανάδοχο.

5.4 Εισαγωγή νερού.


Το τμήμα της σωληνώσεως που πρόκειται να δοκιμασθεί γεμίζεται σιγά σιγά με νερό έτσι
ώστε να εκδιωχθεί τελείως ο αέρας μέσα από τη σωλήνωση. Η παροχή γεμίσματος δεν θα
πρέπει να υπερβαίνει τις παρακάτω τιμές:
Ονομαστική Διάμετρος χλστ. 450 χλστ. 500
παροχή (λ/λεπτό) 500 600

5.5 Οργανα δοκιμών


Η υδραυλική πίεση της δοκιμής ασκείται με κατάλληλη αντλία. Η δεξαμενή της τελευταίας
θα πρέπει να έχει σύστημα μέτρησης που να επιτρέπει τη μέτρηση του όγκου νερού που θα
προστίθεται για να διατηρηθεί σταθερή πίεση με ακρίβεια + 1 λίτρο. Η υδροστατική πίεση
μετριέται με μανόμετρο κατά προτίμηση αυτογραφικό που θα εγκατασταθεί κατά προτίμηση
σε χαμηλό μέρος της σωλήνωσης και θα επιτρέπει την ανάγνωση της πίεσης με ακρίβεια
+0,1 χλγ/εκ2 (τετραγωνικό εκατοστό). Οι άκρες του δοκιμαζόμενου τμήματος θα
σφραγίζονται με ειδικά μεταλλικά πώματα, τα οποία θα είναι εφοδιασμένα με διάταξη
εξαερισμού και διάταξη πλήρωσης και εκκένωσης νερού. Επίσης στο ψηλότερο τμήμα κάθε
τμήματος δοκιμής (εφ’ όσον αυτό δεν συμπίπτει με το άκρο του τμήματος) θα προβλέπεται
διάταξη εξαερισμού του τμήματος.

5.6 Μέτρα ασφαλείας


Κατά την διάρκεια των δοκιμασιών ο ανάδοχος θα πρέπει να διαθέτει κατάλληλο,
ειδικευμένο προσωπικό που να μπορεί να επέμβει σε περίπτωση ανάγκης. Κατά την διάρκεια
που τμήμα της σωλήνωσης βρίσκεται υπό δοκιμασία δεν επιτρέπεται καμμία άλλη εργασία
μέσα στο όρυγμα. Ο ανάδοχος οφείλει επίσης να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα προς αποφυγή
οποιουδήποτε ατυχήματος στο προσωπικό του ή σε τρίτους κατά την διάρκεια των δοκιμών.

5.7 Τρόπος εκτέλεσης της δοκιμής.


5.7.1 Προδοκιμασία.
Μετά το γέμισμά του με νερό το τμήμα της δοκιμής τίθεται υπό πίεση ίση με 6 ατμ. Στο
χαμηλότερο σημείο του επί 24 ώρες. Εάν λόγω ατυχήματος ή κακοτεχνίας χαθεί μέρος ή
ολόκληρη η ποσότητα του νερού η πίεση επαναλαμβάνεται μετά τη σχετική επισκευή. Η
περίοδος της προδικασίας αρχίζει από τη στιγμή που επιτεύχθηκε διατήρηση σταθερής
πίεσης. Κατά τη διάρκεια της προδοκιμασίας επιθεωρούνται τα ορατά μέρη της σωλήνωσης
για τη διαπίστωση οποιασδήποτε βλάβης, διαρροής κ.λ.π.

5.7.2 Κυρίως Δοκιμασία πίεσης.


Α. Μετά την προδοκιμασία και εφ’ όσον δεν παρατηρηθούν κατά τη διάρκεια της
μετατοπίσεως σωλήνων διαφυγές νερού, μπορεί να αρχίσει η κυρίως δοκιμασία. Η πίεση της
κυρίως δοκιμασίας σε κάθε σημείο της σωλήνωσης, ορίζεται ίση με την υδροστατική πίεση
που αντιστοιχεί σε στάθμη νερού στην δεξαμενή του Φρουρίου στο υψόμετρο +70
προσαυξημένη κατά 8,0 ατμ. (δηλαδή σε στάθμη νερού +70+80 = +150). Κατά την αύξηση
της πίεσης θα πρέπει να ληφθούν όλα τα μέτρα για την εκκένωση των υπολοίπων θυλάκων
αέρα από το τμήμα της δοκιμής.
Β. Η πίεση της δοκιμής θα διατηρείται επί μισή ώρα για κάθε 100 μ. μήκους δοκιμαζόμενου
τμήματος, αλλά ουδέποτε η ολική διάρκεια της δοκιμής δεν θα είναι μικρότερη από 2 ώρες
ούτε μεγαλύτερη από 6 ώρες.

Γ. Η κυρίως δοκιμή θεωρείται ότι πέτυχε εάν δεν παρατηρηθεί πτώση πίεσης μεγαλύτερη
από 0,10 χγρ/εκ2 όλο το τμήμα της δοκιμής αποδειχθεί στεγανό και δεν παρατηρηθούν
παραμορφώσεις της σωλήνωσης.

Δ. Εάν παρατηρηθεί πτώση πίεσης μεγαλύτερη από το παραπάνω όριο, ελέγχεται οπτικά η
σωλήνωση για την αναζήτηση ενδεχόμενων διαφυγών. Εάν βρεθούν οι διαφυγές οι
τελευταίες επισκευάζονται και η δοκιμασία επαναλαμβάνεται από την αρχή. Εάν δεν
επισημανθούν διαφυγές νερού παρά τη διατήρηση της πίεσης, πρέπει να επιχειρηθεί πάλι
εκκένωση του αέρα από τη σωλήνωση πριν γίνει νέα δοκιμή.

5.7.3 Γενική δοκιμασία


Μετά την επιτυχή διεξαγωγή της κυρίως δοκιμασίας ολοκληρώνεται ο εγκιβωτισμός της
σωλήνωσης που δοκιμάσθηκε στις θέσεις των συνδέσεων με άμμο και επακολουθεί η
επανεπίχωση του ορύγματος σύμφωνα με όσα ορίζονται στην αντίστοιχη προδιαγραφή.
Μετά την επιτυχή δοκιμασία και την επανεπίχωση των ορυγμάτων όλων των τμημάτων του
αγωγού, επακολουθεί η γενική δοκιμασία ολόκληρου του αγωγού. Οι θέσεις συνδέσεως των
διαφόρων τμημάτων δοκιμής θα παραμείνουν ακάλυπτες (ανεπίχωτες) μέχρι το τέλος της
γενικής δοκιμασίας. Η πίεση της γενικής δοκιμασίας ορίζεται ίση με 12 ατμ. Στο χαμηλότερο
σημείο του αγωγού και η διάρκειά της δύο (2) ώρες. Η δοκιμασία θεωρείται επιτυχής αν
κατά τη διάρκειά της δεν παρατηρηθούν διαφυγές νερού στις θέσεις σύνδεσης των τμημάτων
δοκιμής. Μετά την επιτυχή διεξαγωγή της γενικής αυτής δοκιμασίας όλου του αγωγού
επιχώνονται τα ακάλυπτα τμήματα σκάμματος στις θέσεις συνδέσεως των τμημάτων της
(κυρίως) δοκιμής.
Πέραν των ανωτέρω δοκιμών θα γίνει γενική δοκιμή σε συνεργασία όλων των αναδόχων,
των τμημάτων Ι έως IV για τον έλεγχο των συνδέσεων στα σημεία που συνδέονται τα
επιμέρους τμήματα των τεσσάρων εργολαβιών.

5.6 Πρωτόκολλο δοκιμασιών.


Για τι παραπάνω δοκιμασίες θα καταρτιστούν πρωτόκολλα κατά το υπόδειγμα του
Γερμανικού Προτύπου DIN4279 τμήμα 9. Τα πρωτόκολλα αυτά θα υπογραφούν από τον
επιβλέποντα και από τον ανάδοχο. Τυχόν ελαττώματα που θα διαπιστώνονται κατά τις
δοκιμασίες θα επανορθωθούν αμέσως από τον ανάδοχο χωρίς ιδιαίτερη αποζημίωση. Ο
επιβλέπων έχει το δικαίωμα να ζητήσει την αντικατάσταση σωλήνων που υπέστησαν βλάβη
κατά τις δοκιμές και την επαναστεγάνωση μη στεγανών συνδέσεων. Στις περιπτώσεις αυτές
ο επιβλέπων ορίζει την ημερομηνία της νέας δοκιμασίας του τμήματος αυτού της
σωλήνωσης.

6. Καθοδική προστασία
Στους υπόγειους χαλύβδινους αγωγούς δυνατό να υφίστανται οι παρακάτω αιτίες
διαβρώσεως.

Α. Διαφορά οξυγόνωσης υπογείου ύδατος μεταξύ υψηλοτέρων και χαμηλοτέρων τμημάτων


του νερού.
Β. Διαφορά οξύτητος εδάφους λόγω διαφορών υγρασίας.
Γ. Τοπική παρουσία αλατούχων υλικών.
Δ. Θύλακες αυξημένης περιεκτικότητας σε αέρα εντός του εδάφους.
Ε. Παρουσία θειαναγωγών βακτηρίων τα οποία με τη βοήθεια υδρογόνου (καταναλώνουν το
επί της καθόδου παραγόμενο) ανάγουν τη ρίζα SO4 σε S και ελεύθερο οξυγόνο το οποίο
εντείνει τα φαινόμενα της διάβρωσης.
Στ. Παρουσία κρούστας εξελάσεως (MULLE-SCALE) η οποία συγκεντρώνει στις ρωγμές
της την διαβρωτική δράση.
Ζ. Οι συγκολλήσεις των σωληνώσεων συνιστούν τοπικές ανομοιομορφίες οι οποίες
προξενούν μερικές φορές διάβρωση στην γειτονιά αυτών. Οι εξωτερικές επικαλύψεις με
πολυαιθυλένιο επιτυγχάνουν πολύ υψηλό βαθμό προστασίας. Παρά ταύτα τοπικές βλάβες
της επικάλυψης δημιουργούν διάβρωση γι’ αυτό και είναι απαραίτητη η πρόβλεψη
καθοδικής προστασίας. Γι’ αυτό πρέπει να εκτελεστούν από τον ανάδοχο μετά την
τοποθέτηση των αγωγών μετρήσεις αφ’ ενός μεν της αντίστασης του εδάφους αφ’ ετέρου Δε
του δυναμικού των αγωγών. Προς τον σκοπό της εκτέλεσης των μετρήσεων αυτών , οι
οποίες πρέπει να εκτελεστούν μετά πάροδο τουλάχιστον εξαμήνου από την επίχωση των
αγωγών και από ειδικευμένο οίκο ή σύμβουλο με τον οποίο θα συμβληθεί ο ανάδοχος πρέπει
να εκτελεστούν κατά το στάδιο τοποθέτησης των αγωγών οι εξής εργασίες

α. Η απομόνωση τμημάτων των αγωγών μήκους μη υπερβαίνοντος τα 4 χιλιόμετρα για την


τοποθέτηση στην αρχή και στο τέλος κάθε τμήματος ανά ενός ζεύγους μονωτικών
φλαντζών. Επίσης πρέπει να απομονωθούν με μονωτικές φλάντζες οι διακλαδώσεις του
τμήματος τούτου του αγωγού.

Β. Η εγκατάσταση κατά μήκος των αγωγών μονίμων σημείων δοκιμών για την διενέργεια
των μετρήσεων δυναμικού. Αυτά θα συνίστανται από μεμονωμένους χάλκινους αγωγούς
διαμέτρου 10 χλς, το ένα άκρο των οποίων θα συγκολλάται επί του αγωγού το Δε άλλο θα
καταλήγει σε χυτοσιδηρό κουτί διακλαδώσεως τοποθετημένο μέσα σε φρεάτιο 25Χ25 εκ.
στην επιφάνεια του εδάφους.Τα φρεάτια αυτά θα τοποθεντούνται πάντα επί των πεζοδρομίων
στην περίπτωση που υπάρχουν ή προβλέπονται πεζοδρόμια.
Θα γίνουν οι εξής μετρήσεις

α. Μετρήσεις αντιστάσεως εδάφους ανά 300 μ. κατά μήκος των αγωγών με γεωφυσική μέθοδο.
Β. Μετρήσεις δυναμικού κατά μήκος των αγωγών μέσω των κατασκευασθέντων απ’ αυτών
σημείων δοκιμών.
Περαιτέρω θα ληφθούν δείγματα εδάφους προς εργαστηριακό προσδιορισμό των παρακάτω
φυσικοχημικών ιδιοτήτων.
Α. Ποσοστό φυσικής υγρασίας
β. Ποσοστό % ιόντων SO4
γ. Ποσοστό % ιόντων CL
δ. Βαθμός οξύτητας (μέτρηση ΡΗ)

Εάν από τις παραπάνω μετρήσεις βρεθεί δυναμικό αγωγού ως προς το έδαφος κατώτερο των
0,85 V πρέπει να μελετηθεί η καθοδική προστασία αυτού. Η προστασία αυτή έγκειται στην
τροφοδότηση του αγωγού σε ορισμένα σημεία με συνεχές ρεύμα παρεχόμενο είτε με
ανορθωτές είτε με αναλώσιμες ανόδους από μαγνήσιο με τρόπο ώστε να επιτευχθεί το
απαιτούμενο δυναμικό. Η απαιτούμενη ένταση του ρεύματος θα εξακριβωθεί με διαδοχικές
δοκιμές. Εφ’ όσον τα σημεία τροφοδότησης κείνται κοντά στο δίκτυο της ΔΕΗ θα
προτιμηθεί η λύση των ανορθωτών. Ο θετικός πόλος του ανορθωτού θα συνδεθεί μετά
σιδηροτροχιάς (ανόδου μήκους 2,50 μ. περίπου η οποία θα είναι τοποθετημένη οριζόντια
μέσα σε σκάμμα βάθους 1,20 μ. το οποίο θα πληρωθεί μερικά με στρώση κωκ, που θα
περιβάλλει την άνοδο. Ο αρνητικός πόλος θα καταλήγει σε περιλαίμιο γύρω από τον
χαλύβδινο σωλήνα. Η διατομή του καλωδίου που χρειάζεται θα εξαρτηθεί από την ισχύ του
ρεύματος προστασίας. Η όλη ηλεκτρική εγκατάσταση θα εκτελεστεί σύμφωνα προς τους
κανονισμούς της ΔΕΗ. Εφ’ όσον δεν καταστεί δυνατή η προστασία με ανορθωτές θα
τοποθετηθούν αναλώσιμες άνοδοι από μαγνήσιο. Αυτές πρέπει να υπολογιστούν για
διάρκεια ζωής τουλάχιστον 10 ετών σε κάθε περίπτωση, το βάρος αυτών δεν θα είναι
κατώτερο των 4,5 χγρ. Κάθε άνοδος θα συνδεθεί μετά του αγωγού μέσω μεμονωμένου
καλωδίου κατάλληλης διατομής που θα καταλήγει σε περιλαίμιο γύρω από τον αγωγό. Μετά
την αποπεράτωση της όλης εγκατάστασης θα διενεργηθούν οι τελικές μετρήσεις προς
διαπίστωση του επιτευχθέντος αρνητικού δυναμικού προστασίας το οποίο πρέπει να
υπερβαίνει τα 0,85 V καθ’ όλο το μήκος του αγωγού. Ο ανάδοχος υποχρεούται την
εκπόνηση με ειδικευμένο γραφείο της μελέτης καθοδικής προστασίας μετά των συναφών
ερευνητικών εργασιών και μετρήσεων και στην κατασκευή του συνόλου των απαιτούμενων
εγκαταστάσεων προς καθοδική προστασία των χαλύβδινων αγωγών. Ολες οι σχετικές με την
καθοδική προστασία των αγωγών δαπάνες βαρύνουν τον ανάδοχο καθώς περιλαμβάνονται
στις τιμές της προσφοράς αυτού για την κατασκευή των αγωγών.

7. Επιμέτρηση και Πληρωμή


Η επιμέτρηση των χαλυβδοσωλήνων του αγωγού ύδρευσης θα γίνει βάσει του πραγματικού
μήκους σε μέτρα μήκους τους, μετρουμένου επί του άξονος της σωληνώσεως κατά
ονομαστικές διαμέτρους. Διευκρινίζεται ότι στο μήκος των επιμετρούμενων σωλήνων
συμπεριλαμβάνεται το μήκος των κάθε φύσεως ειδικών τεμαχίων (συστολές, καμπύλες, ταυ,
σταυροί) από χάλυβα επί του άξονος των σωληνώσεων. Τα μήκη των κάθε φύσεως φρεατίων
δεν επιμετρώνται. Ολα τα ειδικά τεμάχια από χάλυβα επί του άξονα των σωληνώσεων δεν
επιμετρώνται δεδομένου ότι η σχετική δαπάνη αυτών περιλαμβάνεται στις συμβατικές τιμές
μονάδας σωληνώσεως με χαλυβδοσωλήνες. Οσον αφορά τα ειδικά τεμάχια και τις ειδικές
κατασκευές για πλαστικούς σωλήνες, αυτά θα μετρηθούν βάσει του πραγματικού τους
βάρους. Η πληρωμή θα γίνει επί τη βάσει των ανωτέρω επιμετρηθέντων ολικών μηκών
σωληνώσεως κάθε ονομαστικής διαμέτρου με τις αντίστοιχες συμβατικές τιμές μονάδας
σωληνώσεων από χαλυβδοσωλήνες. Για τα ειδικά τεμάχια και τις ειδικές κατασκευές για
τους πλαστικούς αγωγούς η πληρωμή θα γίνει βάσει του ανωτέρω επιμετρηθέντος βάρους με
τις αντίστοιχες συμβατικές τιμές μονάδος.
Στις ανωτέρω τιμές μονάδος περιλαμβάνονται η προμήθεια των σωλήνων μετά της
προστατευτικής επενδύσεως οι κάθε φύσεως δοκιμασίες παραλαβής στο εργοστάσιο οι κάθε
φύσεως φορτοεκφορτώσεις και μεταφορές μέχρι τη θέση τοποθέτησης, η τοποθέτηση των
σωλήνων και η σύνδεση αυτών μέσα στα ορύγματα η κατασκευή και σύνδεσή τους επί του
άξονα των σωληνώσεων ειδικών τεμαχίων μετά της προστατευτικής επενδύσεως, η
αποκατάσταση της συνέχειας της προστατευτικής επενδύσεως στο όρυγμα, οι κάθε φύσεως
έλεγχοι στο όρυγμα, οι δοκιμασίες στεγανότητας στην εσωτερική υδραυλική πίεση στο
όρυγμα. Οι ανωτέρω τιμές και πληρωμές αποτελούν πλήρη αποζημίωση του αναδόχου για
την ικανοποίηση και σύμφωνα προς τους όρους της παρούσας προδιαγραφής κατασκευής
των σωληνώσεων από χάλυβα και για την παροχή όλων των απαιτούμενων μηχανημάτων
μεταφορικών μέσων εγκαταστάσεων εφοδίων υλικών και εργασίας. Οι αντίστοιχες εργασίες
περιλαμβάνονται στην τιμή μονάδας των ειδικών χαλύβδινων τεμαχίων και ειδικών
χαλύβδινων κατασκευών.

Τ. Π. 12/2000
ΠΛΥΣΗ ΚΑΙ AΠOΣTEIPΩΣH AΓΩΓΩΝ ΔΙΚΤΥΟΥ ΥΔΡΕΥΣΗΣ

1. Αντικείμενο

Αυτή η προδιαγραφή αφορά στην πλύση των αγωγών του δικτύου υδρεύσεως με πόσιμο
νερό, με βάση το πρόγραμμα πλύσεως που συντάσσεται από τον Ανάδοχο Εργολάβο και
εγκρίνεται από τον Εργοδότη, καθώς και στην απολύμανση τoυ δικτύου ύδρευσης.

2. Πλύση του δικτύου.

Η πλύση του δικτύου θα πρέπει να εκτελεστεί με συστηματικό τρόπο για την απαλλαγή των
σωλήνων από ξένα υλικά, δηλαδή τη λεπτόκοκκη άμμο και τις γαιώδεις ουσίες, οι οποίες
μπήκαν κατά την κατασκευή. Σημειώνεται ότι αποτελεί υποχρέωση του εργολάβου η λήψη
μέτρων κατά τη διάρκεια της κατασκευής των σωλήνων για τον περιορισμό της ρυπάνσεως
αυτής.

Τα αποτελέσματα της πλύσεως πρέπει να ελέγχονται με δειγματοληψίες και συγκρίσεις με


σειρά δοκιμαστικών σωλήνων που περιέχουν δείγματα με διαφορετικά ποσοστά θολότητας.

Πέρα από την επίτευξη ικανοποιητικής διαύγειας, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί για την
τυχόν ύπαρξη λεπτόκοκκης άμμου, με δειγματοληψία, με τη βοήθεια μεγάλων δοχείων .

Οι πλύσεις πρέπει να συνεχίζονται μέχρι να αποδοθεί διαυγές νερό απαλλαγμένο κόκκων


άμμου. Κατά τη διάρκεια της πλύσεως θα διατηρηθεί λεπτομερές ημερολόγιο και στοιχεία
δειγματοληψιών, το οποίο υπογράφεται από τον Επιβλέποντα Μηχανικό.

Η φροντίδα για τη σύνταξη των βοηθητικών οριζοντιογραφικών του δικτύου που


απαιτούνται για την παρακολούθηση των εργασιών, με τους αριθμημένους κόμβους, τις
δικλείδες, τις θέσεις των στομίων εκκενώσεως και των αεροβαλβίδων κλπ. Και η δαπάνη
αναπαραγωγής βαρύνει τον ανάδοχο εργολάβο.

Το νερό πλύσεως θα είναι πόσιμο και θα διοχετεύεται στο δίκτυο με κατάλληλη διάταξη.

Ο ανάδοχος εργολάβος είναι υποχρεωμένος να έχει όλο το απαραίτητο προσωπικό,


μεταφορικά μέσα, υλικά, εφόδια, εργαλεία και νερό για την πλύση του δικτύου που
αναφέρθηκε παραπάνω. Είναι υποχρεωμένος επίσης να παρέχει διατάξεις που επιτρέπουν την
ακριβή μέτρηση των χρησιμοποιουμένων όγκων νερού για τις πλύσεις των δικτύων.

3. Aποστείρωση του δικτύου

Μετά από την πλύση του δικτύου, τον πλήρη επιτυχημένο έλεγχό του με την τελική δοκιμή
στεγανότητας, το δίκτυο πρέπει να αποστειρωθεί με την προσθήκη χημικών ουσιών μέσα στο
νερό, όπως το χλώριο, ύστερα από έγκριση της Υπηρεσίας Επιβλέψεως. Ο ανάδοχος
υποχρεούται να προμηθεύσει τα χημικά πρόσθετα και το απαιτούμενο προσωπικό, το νερό,
τα μεταφορικά μέσα, τα υλικά και εφόδια για την αποστείρωση του δικτύου.

4. Zημιές στο δίκτυο


Πιθανές ζημίες που θα προκληθούν στο δίκτυο και οι οποίες προέρχονται από το χειρισμό
των δικλείδων ή από άλλες αιτίες για την πλύση και την αποστείρωση του δικτύου ή από
οποιαδήποτε άλλη αιτία, αλλά κατά τη διάρκεια των πλύσεων και της αποστείρωσης του
δικτύου θα αποκατασταθούν με μέριμνα και δαπάνες του Αναδόχου Εργολάβου, και στην
περίπτωση που αρνηθεί, σε βάρος του.

5. Eπιμέτρηση και πληρωμή.

Η πλήρης εργασία πλύσης και αποστείρωσης όπως περιγράφηκε παραπάνω δεν επιμετράται
ούτε πληρώνεται ιδιαίτερα αλλά η δαπάνη περιλαμβάνεται ανηγμένη στην τιμή των
σωλήνων ανά τρέχον μέτρο μήκους.

Τ.Π. 13/2000
ΑΓΩΓΟΙ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟ PVC

1. Αντικείμενο – Εργασίες προς εκτέλεση

Η Τ.Π. αυτή , αφορά την κατασκευή του δικτύου ύδρευσης από σωλήνες από σκληρό
χλωριούχο πολυβινύλιο χωρίς πλαστικοποιητικό τύπου PVC 100, και τα συναφή
εξαρτήματα και ειδικά τεμάχια.

Οι επί μέρους εργασίες που περιλαμβάνονται στην Προδιαγραφή αυτή είναι :

α. Προμήθεια των σωλήνων και ειδικών τεμαχίων με τους απαιτούμενους αντίστοιχους


συνδέσμους και οι πάσης φύσεως δοκιμές στο εργοστάσιο.
Β. Οι φορτοεκφορτώσεις και μεταφορές μέχρι τη θέση τοποθέτησης.

Γ. Η τοποθέτηση των σωλήνων μέσα στα ορύγματα.

Δ. Οι έλεγχοι και δοκιμές παραλαβής των κατασκευασθέντων αγωγών.

Η εκσκαφή και επίχωση του ορύγματος των σωληνώσεων, θα εκτελεσθεί σύμφωνα προς τα
οριζόμενα στις αντίστοιχες Τ.Π.

2. Εφαρμόσιμοι Κανονισμοί

Για την κατασκευή, δοκιμασία και παραλαβή των σωλήνων από σκληρό χλωριούχο
πολυβινύλιο, τύπου ΡVC 100 και των ειδικών τεμαχίων από το ίδιο υλικό ισχύουν τα
ακόλουθα Πρότυπα :

- D1N 8061 : ROHRΕ AUS PVC HART-ΑLLGΕΜΕΙΝΕ GUEΤEANFORDERUΝGΕN,


PRUEFUNG

- DΙΝ 8062 : ROHRE AUS PVC HAR Τ-MASSΕ

- DΙΝ 8063 : ROHRVERBINDUNGEΝ UND ROHR-LEITUNGSTELLE FUR


DRUCKROHRLETUNGΕN AUS PVC HART ‘

- DIN 19532 : ROHRLEITUNGEN AUS PVC ΗΑRΤ-ROHRΕ,- VERBINDUNGΕN –


LEITUNGSTELLE

- DIN 16450 : FORMSTUECKE FUR DRUCK – ROHRLETUNGEN AUS PVC HART -


ΒΕΝΕΝΝUΝGΕΝ etc

- DIΝ 50049 : BESCHEΙΝΙGUΝGΕΝ UΕΒΕR WERKSTOFFPRUEFUΝGEN


- BS 2494 PART Ι : ΜΕΤΕRΙΑLS FOR ELASΤOMERIC JOINT RIΝGS FOR ΡIΡΕWΟRK
ΑΝD ΡΙΡΕLINES

- ΕΛΟΤ 9 : Σωλήνες από θερμοπλασrικά υλικά για τη μεταφορά ρευστών – Ονομαστικές


εξωτερικοί διάμετροι και ονομαστικές πιέσεις.

- ΕΛΟΤ 273 : Σωλήνες από πλαστικά υλικά – Μέτρηση διαστάσεων

- ΕΛΟΤ 287 : Σωλήνες από σκληρό ΡVC – Προσδιορισμός της θερμοκρασίας


μαλακύνσεως (Vicat).

- ΕΛΟΤ 362 : Σωλήνες από σκληρό PVC – Προσδιορισμός απορρόφησης.

- ΕΛΟΤ 363 : Σωλήνες από σκληρό PVC για πόσιμο νερό – Εκχυλιστικότητα μολύβδου και
κασσίτερου.

- ΕΛΟΤ 391 : Σωλήνες από πλαστικά υλικά – Προσδιορισμός αντοχής σε εσωτερική


πίεση.

- ΕΛΟΤ 550 : Σωλήνες από σκληρό PVC - Προσδιορισμός θερμικής αντοχής –


Δοκιμασία κλιβάνου.

- ΕΛΟΤ 551 : Σωλήνες από σκληρό ΡVC – Προσδιορισμός και προδιαγραφή αντοχής σε
εξωτερικά χτυπήματα.

- ΕΛΟΤ 724 : Σωλήνες από σκληρό PVC – Αντοχή σε ακετόνη.

- ΕΛΟΤ 16 : Εξαρτήματα από PVC – Αποστάσεις κατά τη σύνδεση.

- ΕΛΟΤ 274 : Χυτά εξαρτήματα από PVC κ.λ.π. –Δοκιμή κλιβάνου

- ΕΛΟΤ 290 : Χυτά εξαρτήματα από σκληρό ΡVC – Προσδιορισμός θερμοκρασίας


μαλακύνσεως (Vicat).

- ΕΛΟΤ 364 : Χυτά εξαρτήματα από PVC κ.λ.π. –Δοκιμή αντοχής σε εσωτερική πίεση.
- ΕΛΟΤ 392 : Μονοί σύνδεσμοι για σωλήνες από σκληρό PVC για σύνδεση με ελασττκό
δακτύλιο κ.λ.π.

- ΕΛΟΤ 444 : Διπλοί σύνδεσμοι για σωλήνες από σκληρό PVC με ελασττκό δακτύλιο κ.λ.π.

Επί πλέον θα ισχύουν και οι Π. Τ. Προδιαγραφές και Κανονισμοί που μνημονεύονται στην
παρούσα Προδιαγραφή.

3. Χαρακτηριστικά και ποιότητα σωλήνων

Οι σωλήνες θα είναι κατασκευασμένοι από μη πλαστικοποιημένο πολυβινυλοχλωρίδιο


(PVC) 100, με ποιότητα σύμφωνη με τα DΙΝ 8061, 8062, 19532, 16929 και παραπέρα, με
μηχανικές και φυσικές ιδιότητες όπως καθορίζεται παρακάτω. Η πίεση λειτουργίας των
σωλήνων θα είναι 16 ατμ. Τα μήκη των σωλήνων 6 μ., και οι συνδέσεις θα γίνονται με
μούφα και ελαστικό δακτύλιο. Το ένα άκρο των σωλήνων θα καταλήγει στη μούφα, ενώ το
άλλο θα φέρει λοξότμηση.
Τ α ειδικά τεμάχια θα εivαι από το ίδιο υλικό (σκληρό PVC 100) και θα καταλήγουν, κατά το
ένα ή και τα δύο άκρα τους, σε αντίστοιχες μούφες.

Μηχανικά χαρακτηριστικά των σωλήνων θα είναι :

- μέτρο ελαστικότητας : ελάχ. 30.000 kp/cm2


- αντοχή εφελκυσμού : ελάχ. 500 kp/ cm2
- μήκυνση θραύσεως : 10-80 %
- αντοχή σε θλίψη : ελάχ. 800 kp/cm2

- αντοχή σε κάμψη : ελάχ, 850 kp/cm2

Τα φυσικά χαρακτηριστικά των σωλήνων ορίζονται ως εξής

- πυκνότητα : 1,35-1,45
- συντελ. Γραμμ. Διαστολής : 0,08 ΜΜ/μ, oC
- απορροφητικότητα νερού : μεγ. 4 mg/ cm2
- συντελ. Θερμ. αγωγιμότητας : 0,14 kcal/cm, h, oC
- σημείο μαλακύνσεως (Vicat) : ελαχ. 78 oC

Η περιεκτικότητα σε μόλυβδο, κατά τον προσδιορισμό τό βάσει του ΕΛΟΤ 363, δεν πρέπει
να υπερβαίνει το 2% .

0ι ονομαστικές διάμετροι των σωλήνων που ορίζονται στα σχέδια και το τιμολόγιο είναι οι
εξωτερικές διάμετροι. Τα πάχη των σωλήνων, οι διαστάσεις των ειδικών τεμαχίων και
εξαρτημάτων και οι επιτρεπόμενες ανοχές πρέπει να συμφωνούν προς τις απαιτήσεις των
Κανονισμών της παραγρ. 2.
Ολοι οι σωλήνες πρέπει να αναγράφουν το εργοστάσιο κατασκευής, τον τύπο του υλικού
,την πίεση της λειτουργίας, το μήκος του σωλήνα κ.λ.π.

Οι ελαστικοί δακτύλιοι για τις συνδέσεις με μούφα θα πληρούν τις απαιτήσεις του
Βρετανικού Προτύπου ΒS 2494 – Μέρος 1, κλάση Α.

4. Παραλαβή σωλήνων και ειδικών τεμαχίων από PVC 100 στο εργοστάσιο.

Η Υπηρεσία, με τον επιβλέποντα ή οποιοδήποτε άλλο εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπό της, θα


έχει πλήρη ελευθερία επισκέψεως, παρακολουθήσεως και ελέγχου της κατασκευής των
σωλήνων και των ειδικών τεμαχίων στο εργοστάσιο και τους χώρους αποθηκεύσεως.
Απαραίτητη προϋπόθεση για την παραλαβή των σωλήνων και ειδικών τεμαχίων στο
εργcστάσιο είναι η επιτυχής δοκιμασία, σύμφωνα με τους ισχύοντες Κανονισμούς,
αντιπροσωπευτικών δειγμάτων, yια τη διαπίστωση των απαιτουμένων φυσικών, μηχανικών
και χημικών χαρακτηριστικών.

Η αποδοχή των υλικών στο εργοστάσιο δεν πρcδικάζει την τελική παραλαβή των
εγκατεστημένων σωληνώσεων επί τόπου των έργων. Στην περίπτωση που για οποιοδήποτε
λόγο γεννηθούν αμφιβολίες ως προς τα αποτελέσματα των δοκιμασιών στο εργοστάσιο, η
Υπηρεσία μπορεί να ζητήσει την εκτέλεση προσθέτων σποραδικών δοκιμών επί υλικών εκ
των μεταφερομένων στο εργοτάξιο προς τοποθέτηση.

Οι δοκιμές αυτές θα γίνουν με μέριμνα και δαπάνες του αναδόχου σε εγκεκριμένο από την
Υπηρεσία Εργαστήριο του ΥΠ.Δ.Ε. ή Πολυτεχνειακό. Αν τα αποτελέσματα των σποραδικών
αυτών δοκιμών αποδειχθούν μη ικανοποιητικά κατά την κρίση της Υπηρεσίας θα πρέπει να
επαναληφθcύν οι λεπτομερείς διαδτκασίες δοκιμών όπως θα καθορίσει η Υπηρεσία. Ολες οι
δαπάνες για δειγματοληψίες, μεταφορές, εργαστηριακές δοκιμές, έκδοση πτστοποιητικών
κ.λ.π. θα βαρύνουν τον Ανάδοχο.

5. Μεταφορά και αποθήκευση

0 ανάδοχος πρέπει να εξασφαλίσει την προστασία των σωλήνων και λοιπών υλικών από
κάθε κίνδυνο βλάβης κατά τις φορτοεκφορτώσεις, μεταφορές και αποθηκεύσεις. Οι σωλήνες
δεν πρέπει να
ρίπτονται από ύψος, ούτε να σύρονται στο έδαφος, ούτε να στηρίζονται κατά τρόπο που vα
προκαλεί παραμορφώσεις. Τα αυτοκίνητα μεταφοράς θα φέρουν στο δάπεδο ξύλινες σανίδες
και το μήκος της καρότσας θα είνcι τουλάχιστον 6 μ, ώστε να μην προεξέχουν οι σωλήνες.

Κατά την αποθήκευση των σωλήνων πρέπει να τοποθετούνται εναλλάξ τα άκρα που φέρουν
μούφες, και vα εξασφαλίζεται η επαφή των σωλήνων καθ’ όλο το μήκος της γενέτειρας, ενώ
η κατώτερη σειρά των σωλήνων πρέπει να εδράζεται σε επίπεδη ομαλή επιφάνεια ή πάνω σε
καδρόνια πυκνά τοποθετημένα.

‘Οπου απαιτείται, θα χρησιμοποιούνται κατάλληλα ξύλινα στηρίγματα – παρεμβλήματα, σε


μικρές αποστάσεις, για να εξασφαλίζεται το απαραμόρφωτο των σωλήνων.

Οταν οι σωλήνες αποθηκεύονται στο ύπαιθρο για μεγάλο διάστημα πρέπει να


προφυλάσσοντcι από τις ηλιακές ακτίνες. Σε περιόδους παγετού ποέπει vα αποφεύγονται
κρούσεις κατα τους χειρισμούς των σωλήνων. Κατά την απο8ήκευση και τις μετακινήσεις
τους θα προστατεύονται όπως απαιτείται από ρύπανση με χώματα, ακάθαρτα νερά,
λιπαντικές ουσίες κ.λ.π. Οι ελαστικοί δακτύλιοι δεν πρέπει να εκτίθενται στον ήλιο, ούτε να
έρχονται σε επαφή με λιπαντικά, καύσιμα κ.λ.π.

6. Τοποθέτηση και σύνδεση των σωλήνων στο όρυγμα

Πριν από τον καταβιβασμό των σωλήνων στο όρυγμα θα γίνει έλεγχος του αμμώδους
υποστρώματος, που προδιαγράφεται στην σχετική Τ.Π. ……. Και των υψομέτρων
εδράσεως των σωλήνων.
Η τοποθέτηση των σωλήνων στο όρυγμα θα γίνει με τα χέρια για τους μικρής διαμέτρου
σωλήνες ή με τη βοήθεια ανυψωτικών μηχανημάτων για τους μεγάλης διαμέτρου και με
ομαλό τρόπο. Η ανάρτηση των σωλήνων κατά το κατέβασμα στο όρυγμα θα γίνεται κατά
τρόπο τέτοιο ώστε να αποτρέπεται υπερβολικό βέλος κάμψεως. Πριν από την τοποθέτηση
νέου σωλήνα θα ελέγχεται επιμελώς ο ήδη τοποθετημένος και θα καθαρίζεται από τυχόν
διεισδύσαντα ξένα σώματα. Η επίτευξη των απαιτουμένων υψομέτρων των αξόνων των
σωλήνων θα διευκολυνθεί με χρησιμοποίηση τοπικών προσωρινών υποστηριγμάτων από το
υλικό του υποστρώματος. Απαγορεύεται η χρησιμοποίηση λίθων για το σκοπό αυτό. Πρέπει
να επιτευχθεί απολύτως συνεχής και ομοιόμορφος έδραση των σωλήνων καθ’ όλο το ,
μήκος. Για τούτο είναι απαραίτητο στις θέσεις των αρμών να δημιουργούνται στο
υπόστρωμα κατάλληλες φωλεές. Κατά την τοποθέτηση των σωλήνων θα τηρηθούν με
ακρίβεια οι κλίσεις που ορίζονται στα σχέδια και θα αποφευχθούν κάθε τυχόν τοπικές
κοιλότητες ή εξάρσεις της γραμμής των αξόνων. Πριν από κάθε, έστω και μερική πλήρωση
των χανδάκων θα γίνει λεπτομερής έλεγχος των υψομέτρων των σωλήνων. Σε οποιαδήποτε
διακοπή εργασίας θα σφραγίζονται προσωρινά τα ελεύθερα άκρα των τοποθετημένων
αγωγών για να εμποδιστεί η είσοδος μικρών ζώων ή άλλων ξένων σωμάτων μέσα στους
σωλήνες.

Κατά την πορεία τοποθέτησης των σωλήνων θα παραστεί ανάγκη να κοπούν σε μήκος
μικρότερο του ονομαστικού μήκους για την ακριβή τοποθέτηση των ειδικών τεμαχίων και
εξαρτημάτων ή να αποκοπούν τα άκρα σωλήνων που έχουν υποστεί βλάβη κατά τις
μεταφορές.
Η κοπή των σωλήνων για μεν τις μικρές διαμέτρους μπορεί να yίνει με πριόνι για τις μεγάλες
όμως πρέπει να χρησιμοποιηθεί ειδική κοπτική μηχανή.
Η επεξεργασία των άκρων που κόπησαν πρέπει απαραίτητα να γίνει με ειδική μηχανή, ώστε
να εξασφαλίζεται άψογη εκτέλεση των συνδέσεων.

Πριν από τη σύνδεση των σωλήνων θα γίνει επιμελής καθαρισμός των προς σύνδεση
επιφανειών και επάλειψη των άκρων τούτων με ειδικό σαπούνι ή άλλο κατάλληλο υλικό,
κατά τις οδηγίες του κατασκευαστή.
Το ευθύγραμμο άκρο του σωλήνα εισάγεται στην κεφαλή όπου έχει ήδη τοπcθετηθεί ο
ελαστικός δακτύλιος, σε βάθος καθοριζόμενο από τον κατασκευαστή των σωλήνων και
τέτοιο ώστε με το δημιουργούμενο κενό να παραλαμβάνονται οι διαστολές του αγωγού.

7. Δοκιμασίες στεγανότητας σε εσωτερική υδραυλική πίεση


7.1. Γενικά

Μετά την τοποθέτηση και σύνδεση των σωλήνων στο όρυγμα, την κατασκευή των σωμάτων
αγκυρώσεως και την πριν την τοποθέτηση των ειδικών τεμαχίων, δικλείδων και συσκευών
ασφαλείας, και των παροχών, ακολουθεί η μερική επανεπίχωση του ορύγματος κατά την
αντίστοιχο Τ.Π. …….. και αρχίζει η διενέργεια των δοκιμών στεγανότητας.
Η διαδικασία των δοκιμών τούτων θα καθοριστεί στις λεπτομέρειές της από την Υπηρεσία
και θα είναι γενικά σύμφωνη με τα παρακάτω .

Η δοκιμασία θα συνίσταται :

 στην δοκιμασία πιέσεως των σωλήνων, πριν την τοποθέτηση των ειδικών τεμαχίων,
δικλείδων, συσκευών ασφαλείας, και των παροχών και

 στην κυρίως γενική δοκιμασία πιέσεως του δικτύου μετά την τοποθέτηση όλων των ειδικών
τεμαχίων, δικλείδων, συσκευών ασφαλείας, και των παροχών.

Kαθ’ όλη τη διάρκεια των δοκιμών το ανοικτό τμήμα των ορυγμάτων πρέπει vα παραμείνει
στεγνό και τα τυχόν εμφανιζόμενα νερά θα απομακρύνονται με δαπάνη του
αναδόχου.

Μήκος του τμήματος δοκιμής

Το μήκος κάθε τμήματος δοκιμής δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 500 μέτρα, η Δε μέγιστη
υψομετρική διαφορά τα 30 μ. Εάν απαιτηθεί, ο ανάδοχος θα πακτώσει προσωρινά τα άκρα
των σωλήνων με κατάλληλες αγκυρώσεις, ανθεκτικές στις αναπτυσσόμενες δυνάμεις, με
δική του δαπάνη.

Γέμισμα με νερό

Το προς δοκιμή τμήμα θα γεμίσει με νερό με παροχή αρκετά χαμηλή ώστε vα εξασφαλισθεί
η εκδίωξη όλου του άερα από το δίκτυο. Συνιστάται η παροχή να μην υπερβαίνει τις
ακόλουθες τιμές :

Διάμετρος χλστ 100 125 150 200 250 300 500 Παροχή
πληρώσεως
σε λ/λεπτ. 25 30 60 90 150 210 300

Στο ανώτερο σημείο του προς δοκιμή τμήματος θα υπάρχει σύστημα εξαέρωσης του αγωγού

Οργανα δοκιμών

Η υδραυλική πίεση στο τμήμα δοκιμής εξασκείται με κατάλληλη αντλία.


Η δεξαμενή της αντλίας πρέπει να είναι εφοδιασμένη με σύστημα μετρήσεως που επιτρέπει
τη μέτρηση του προστιθέμενου όγκου για τη διατήρηση της πιέσεως με ακρίβεια 1 λίτρου.
Ένα μανόμετρο ηλεγμένης ακρίβειας (κατά προτίμηση καταγραφικό) θα τοποθετηθεί στη
σωλήνωση, κατά προτίμηση σε χαμηλό σημείο. Η ανάγνωση της πιέσεως θα μπορεί να
γίvεται με ακρίβεια 0,1 χλγ/εκ2.

Μέτρα ασφαλείας
Κατά τη διάρκεια της δοκιμασίας ο ανάδοχος υποχρεούται να διαθέτει κατάλληλο
ειδικευμένο προσωπικό, το oποίo vα είναι σε θέση να επέμβει σε περίπτωση ανάγκης. Δεν
επιτρέπεται καμμία εργασία μέσα στο όρυγμα κατά χρόνο των δοκιμών.
Ο ανάδοχος οφείλει επίσης να λάβει κάθε αναγκαίο μέτρο για την αποφυγή κάθε τυχόν
ατυχήματος στο προσωπικό ή σε τρίτους, που θα μπορούσε να συμβεί κατά τη διάρκεια των
δοκιμών.

7.2. Τρόπος εκτελέσεως της δοκιμασίας

7.2.1. Δοκιμασία πιέσεως των σωλήνων ,

Μετά την πλήρωση του τμήματος με νερό, τούτο παραμένει επί 12 ώρες υπό στατική πίεση
ίση προς την ονομαστική πίεση.
Εάν λόγω ατυχήματος χαθεί μέρος ή όλη η ποσότητα του νερού η διαδικασία
πληρώσεως και θέσεως υπό πίεση επαναλαμβάνεται μετά την επισκευή . Η περίοδος
της δοκιμασίας αρχίζει από τότε που πραγματοποιήθηκε η διατήρηση της πιέσεως.
Τα ορατά μέρη του τμήματος που δοκιμάζεται επιθεωρούνται προς διαπίστωση τυχόν
βλάβης, διαρροής.
Αν κατά την διαδικασία αυτή δεν παρατηρηθούν μετατοπίσεις σωλήνων ή διαφυγές νερού
μπορεί να επακολουθήσει η κυρίως δοκιμασία.

Η πίεση δοκιμής της κυρίως δοκιμασίας ορίζεται σε 150% της ονομαστικής πιέσεως των
σωλήνων.
Κατά την αύξηcη της πιέσεως, πρέπει να ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την
εκκένωση των υπολοίπων θυλάκων αέρα.
Η πίεση δοκιμής θα διατηρείται τουλάχιστον 30 π. λεπτά ανά 100 μ. δοκιμαζόμενου
τμήματος, αλλά η ολική διάρκεια της δοκιμασίας δεν θα είναι μικρότερη των 2 ωρών ούτε
μεγαλύτερη των 6 ωρών.
Η δοκιμασία των σωλήνων θεωρείται επιτυχής, αν δεν παρατηρηθεί πτώση πιέσεως
μεγαλυτερη από 0,10 χλγ/εκ2, ενώ όλο το δίκτυο πρέπει να είναι στεγανό και χωρίς καμμία
παραμόρφωση. Εάν παρατηρηθεί πτώση πιέσεως μεγαλύτερη του ανωτέρω ορίου
επιθεωρείται προσεκτικά η σωλήνωση για την αναζήτηση τυχόν διαφυγών. Αν
διαπιστωθούν διαφυγές , αυτές επισκευάζονται και η δοκιμασία επαναλαμβάνεται από την
αρχή.
Αν δεν υπάρχουν διαφυγές νερού, παρά το γεγονός ότι προστέθηκαν σημαντικές ποσότητες
νερού για τη διατήρηση της πιέσεως, πρέπει από την αρχή να γίνει εκκένωση του αέρα στο
δίκτυο πριν να επιχειρηθεί νέα δοκιμή.

7.2.2. Γενική κυρίως δοκιμασία πιέσεως του δικτύου

Μετά την επιτυχή διεξαγωγή της δοκιμασίας πιέσεως των σωλήνων εκτελείται η μερική
επαναπλήρωση του ορύγματος κατά τμήματα, χωρίς να επιχωθούν οι θέσεις συνδέσεως
μεταξύ των τμημάτων, και η τοποθέτηση όλων των ειδικών τεμαχίων, δικλείδων, συσκευών
ασφαλείας, και των παροχών.
Μετά την παραπάνω διαδικασία οι σωληνώσεις θα υποστούν την τελική δοκιμcσία υπό πίεση
ίση προς 10 χλγ/εκ2.
Η πίεση δοκιμής θα διατηρείται τουλάχιcτον 30 π. λεπτά ανά 100 μ. δοκιμαζομένου
τμήματος, αλλά η ολική διάρκεια της δοκιμασίας δεν θα είναι μικρότερη των 2 ωρών ούτε
μεγαλύτερη των 6 ωρών.
Η γενική κυρίως δοκιμασία πιέσεως του δικτύου θεωρείται επιτυχής, αν δεν παρατηρηθεί
πτώση πιέσεως μεγαλύτερη από 0,10 χλγ/εκ2, ενώ όλο το δίκτυο πρέπει να είναι στεγανό και
χωρίς καμμία παραμόρφωση.
Εάν παρατηρηθεί πτώση πιέσεως μεγαλύτερη του ανωτέρω oρίoυ επιθεωρείται προσεκτικά
η σωλήνωση για την αναζήτηση τυχόν διαφυγών. Αν διαπιστωθούν διαφυγές , αυτές
επισκευάζονται και η δοκιμασία επαναλαμβάνεται από την αρχή.
Η διαδικασία της δοκιμασίας αυτής θα είναι τέτοια ώστε να επιτρέπει τον ορατό έλεγχο των
συνδέσεων μεταξύ των τμημάτων που δοκιμάστηκαν χωριστά και των ειδικών τεμαχίων,
δικλείδcυν, συσκευών ασφαλείας, και των παροχών.
Μετά την επιτυχή διεξαγωγή της δοκιμασίας αυτής πληρούνται και τα αφεθέντα κενά.

Στη περίπτωση που δεν είναι δυνατή η διενέργεια της δοκιμασίας πιέσεως των σωλήνων,
λόγω της αναγκαιότητας κατασκευής των παροχών ύδρευσης συγχρόνως με την κατασκευή
των αγωγών και εφόσον δοθεί σχετική έγγραφη έγκριση από την Υπηρεσία, θα γίνεται μόνο
η γενική κυρίως δοκιμασία πιέσεως του δικτύου, όπως περιγράφεται παραπανω.

7.2.3 Πρωτόκολλο δοκιμασιών

Σχετικά με τις δοκιμασίες θα συνταχθούν πρωτόκολλα που θα υπογρcφούν από τον


επτιβλέποντα και τον ανάδοχο κατά το υπόδειγμα DIN 4279.
Ελαττώματα διαπιστούμενα κατά τις δοκιμασίες επανορθώνονται αμέσως από τον ανάδοχο
χωρίς καμμία αποζημίωση. Ο επιβλέπων μπορεί να ζητήσει την αντικατάσταση βλαβέντων
κατά τις δοκιμές σωλήνων και την πλήρη αποκατάσταση της στεγανότητας των αρμών. Στην
περίπτωση αυτή επαναλαμβάνονται οι δοκιμασίες πιέσεως.

8. Επιμέτρηση και πληρωμή

Οι εργασίες της συγκεκριμένης Προδιαγραφής συμπεριλαμβάνονται στην τιμή της πλήρους


κατασκευής των αντίστοιχων αγωγών, ανά διάμετρο.
Τ.Π. 14α/2000

ΜΗΧΑΝΗΜΑ ΜΕΤΩΠΙΚΗΣ ΣΥΓΚΟΛΛΗΣΗΣ Β. FUSION 90-315 mm

1. Γενικά

Η προδιαγραφή αυτή αφορά μηχάνημα μετωπικής συγκόλλησης σωλήνων και


εξαρτημάτων από υλικό πολυεθυλαίνιο HDPE .

2. Τεχνικά χαρακτηριστικά

Το υπό προμήθεια μηχάνημα μετωπικής συγκόλλησης πρέπει να έχει την δυνατότητα


συγκολλήσεως σωλήνων και εξαρτημάτων διαμέτρων από Φ90 ΜΜ έως Φ315 μμ,
ονομαστικής πιέσεως πιέσεως ΡΝ 6, ΡΝ 10 και ΡΝ 16 bar.

Το εν λόγω μηχάνημα, Θα αποτελείται :

α) Βασική μονάδα συγκρατήσεως σωλήνων


β) Ηλεκτροκίνητο Κοπτικό (φρέζα )
γ) Υδραυλική μονάδα
δ) θερμαινόμενη πλάκα ( Θερμοστοιχείο )
ε) Πλήρες σέτ σιαγόνων που να καλύπτει διαμέτρους από Φ90 – Φ315 ΜΜ

Αναλυτικά :

1. Η βασική μονάδα συσφiξεως Θα αποτελείται:

α) Από τέσσερις σιαγόνες συσφίξεως (δύο σιαγόνες εκατέρωθεν της επιφανείας


συγκολλήσεως )

β) Υδραυλικό σύστημα κινήσεως

γ) Βάση στηρίξεως του θερμοστοιχείου και του ηλεκτροκίνητου κοπτικού .

δ) Μεταλλική βάση «σασί « στηρίξεως του συστήματος σιαγόνων.

2. Το ηλεκτροκiνητο κοπτικό (φρέζα) θα διαθέτει :

α) θήκη στηρiξεως και μεταφοράς του κοπτικού


β) διακόπτη ασφαλείας (εκκινήσεως – τερματισμού) του κοπτικού.

Γ) Ανταλλακτικά μαχαiρια φρεζαρίσματος (τουλάχιστον 2 τεμ.)

2.1 Το υδραυλικό σύστημα χειρισμού Θα διαθέτει :


α) Μανόμετρο ενδείξεως των πιέσεων
β) Διακόπτες ανοίγματος – κλεισiματος του μηχανήματος
γ) Σύστημα σταθεροποιήσεως πιέσεως σε Θέση μη λειτουργίας του Υδραυλικού
δ) Πλήρες σετ ευκάμπτων Υδραυλικών σωλήνων με ακροσωλήνια ταχείας
συνδέσεως – αποσυνδέσεως.

2.2 Η Θερμαινόμενη πλάκα Θα διαθέτει :

α) Δείκτη ελέγχου Θερμοκρασίας


β) Ηλεκτρονικό έλεγχο ρυθμίσεως και σταθεροποιήσεως της Θερμοκρασiας .
γ) Η θερμαινόμενη επιφάνεια του θερμοστοιχείου θα είναι επικαλυμμένη με υλικά
ποιότητας PTFE.
Δ) Η θερμαινόμενη πλάκα θα καλύπτεται με μεταλλικό περίβλημα αποθηκεύσεως.

Επi πλέον θα αξιολογηθούν ιδιαίτερα οι ακόλουθες ιδιότητες του μηχανήματος.

 Δυνατότητα συστήματος ελέγχου και μετρήσεως των κινήσεων των σιαγόνων.


 Αυτόματη ρύθμιση των πιέσεων συγκολλήσεως κατά κλάση και τύπο σωλήνα, καθώς
επiσης και αυτόματη διόρθωση των πιέσεων καθ’ όλη την διάρκεια της συγκολλήσεως.
 Ηλεκτρονικός έλεγχος των παραμέτρων συγκολλήσεως.
 Η απομάκρυνση του Θερμοστοιχεiου από τα μέτωπα των σωλήνων και η κίνηση
κλεισίματος των σιαγόνων κατά την τελευταία φάση συγκολλήσεως θα γίνεται αυτόματα με
την χρήση ηλεκτρονικού συστήματος ελέγχου.
 Δυνατότητα καταγραφής ή εκτυπώσεως των δεδομένων των συγκολλήσεων.
Τ.Π. 15/2000

ΤΡΙΤΕΥΟΥΣΑ ΔΙΑΚΛΑΔΩΣΗ ΑΚΑΘΑΡΤΩΝ

1. Αντικείμενο
Η παρούσα προδιαγραφή περιλαμβάνει τις τριτεύουσες διακλαδώσεις ακαθάρτων που θα
κατασκευασθούν, σύμφωνα με τα σχέδια, για την μεταφορά ακαθάρτων μέχρι το
πλησιέστερο φρεάτιο ή αγωγό ακαθάρτων.

2. Εργασίες που θα εκτελεσθούν.

Οι λεπτομέρειες κατασκευής της τριτεύουσας διακλάδωσης ακαθάρτων καθορίζονται στα


σχέδια. Θα χρησιμοποιηθεί αγωγός πλαστικός σειράς 41, διατομής Φ160mm. που θα
εγκιβωτισθεί σε άμμο λατομείου ή σε σκυρόδεμα C 12/15 (Β160) , ανάλογα με την
περίπτωση και τις εντολές της Υπηρεσίας. Οι συνδέσεις σε αγωγό ακαθάρτων θα γίνουν με
σαμάρι ενώ στα φρεάτια ακαθάρτων θα γίνουν με ειδικά τεμάχια που θα τοποθετηθούν πριν
την σκυροδέτηση των φρεατίων .
Η διακλάδωση θα τερματισθεί κότω από το πεζοδρόμιο τοποθετώντας καμπύλη με πώμα.
Πάνω από το πώμα θα τοποθετηθεί τσιμεντόπλακα για την προστασία του. Οι προς
εκτέλεση εργασίες περιλαμβάνουν:

 Εκσκαφή και επανεπίχωση

 Προμήθεια, μεταφορά, τοποθέτηση και εγκιβωτισμό με άμμο ή σκυρόδεμα C 12/15


(Β160) των πλαστικών αγωγών και των ειδικών τεμαχίων της διακλάδωσης

 Σύνδεση των αγωγών με το φρεάτιο ακαθάρτων ή τον αγωγό ακαθάρτων

 Μικροϋλικά, τυχόν ειδικά τεμάχια και οποιαδήποτε άλλη επι μέρους εργασία
απαιτούμενη για την πλήρη και έντεχνη κατασκευή

 Αποκατάσταση οδοστρώματος με ασφαλτοτάπητα κλειστού τύπου πάχους 50mm.

 Αρση και επανατοποθέτηση πλακών πεζοδρομίου και προχύτων κρασπέδων

Η εκτέλεση των επι μέρους εργασιών θα γίνει σύμφωνα με τις αντίστοιχες Τεχνικές
Προδιαγραφές (του τεύχους αυτού) και σύμφωνα με τις οδηγίες ή την έγκριση της
Υπηρεσίας Επίβλεψης.
Η κοπή του ασφαλτοτάπητα θα γίνει με αρμοκόπτη, οι εκσκαφές θα γίνουν με κατακόρυφα
πρανή, με αερόσφυρες και εργατικά χέρια, κατά τρόπο ώστε να αποτρέπεται κάθε χαλάρωση
του γύρω εδάφους και κάθε φθορά στο περιβάλλον οδόστρωμα, του οποίου πρέπει να
εξασφαλισθεί η συνέχεια και η ομαλότητα στην πορεία του αγωγού διακλάδωσης.

3. Επιμέτρηση και πληρωμή.

Η επιμέτρηση και πληρωμή θα πραγματοποιηθεί κατά τεμάχιο πλήρως κατασκευασμένο, και


η συμβατική τιμή μονάδας θα περιλαμβάνει όλες τις προδιαγραφόμενες επι μέρους εργασίες
που αναφέρθηκαν παραπάνω και κάθε άλλη αναγκαία εργασία και επιβάρυνση για την πλήρη
και έντεχνη κατασκευή της τριτεύουσας διακλάδωσης ακαθάρτων .
ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΙΔΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

Οι παρακάτω Τ.Π. αφορούν ειδικό έργο υποθαλάσσιου αγωγού διάθεσης


επεξεργασμένων λυμάτων και αναφέρονται σαν παράδειγμα.

Τ.Π. Γ1/2000

ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ

1. Γενικά

Το κεφάλαιο αυτό δίνει τα στοιχεία, στα οποία θα βασισθεί η κατασκευαστική μελέτη του
υποθαλάσσιου αγωγού εκβολής, καθορίζονται οι γενικές απαιτήσεις της μελέτης και τα
περιεχόμενά της.

Ολοι οι υπολογισμοί, σχέδια, λεπτομέρειες, διαγράμματα και διαδικασίες θα συνταχθούν από


τον Ανάδοχο, όπως λεπτομερώς καθορίζεται παρακάτω . Αυτά θα αποτελέσουν την
κατασκευαστική μελέτη του έργου, η οποία σε γενικές γραμμές θα περιλαμβάνει :

(Ι) Την εκτέλεση των απαιτούμενων συμπληρωματικών ή μη αποτυπώσεων και ερευνών


εδαφομηχανικής.

(ΙΙ) Την αξιολόγηση των νέων συμπληρωματικών αποτυπώσεων και ερευνών και τυχόν
συμπλήρωση των στοιχείων της υπηρεσίας μετά τον έλεγχο αυτών που υπάρχουν.

(ΙΙΙ) Τους υπολογισμούς που αφορούν την αντοχή και την ευστάθεια του αγωγού, καθώς
τους υπολογισμούς που αναφέρονται στην αντοχή του αγωγού κατά τη διάρκεια της
κατασκευής για όλες τις δυνατές καταπονήσεις που αναμένονται.
Τη σύνταξη σχεδίων και διαγραμμάτων λεπτομερειών .
Τη σύνταξη προδιαγραφών, οι οποίες θα καλύπτουν πλήρως όλες τις προς εκτέλεση εργασίες
και θα περιλαμβάνουν προδιαγραφές υλικών, κατασκευαστικών μεθόδων, ανοχών, δοκιμών
κ.λ.π. Οι προδιαγραφές αυτές θα συμπληρώνουν την παρούσα προδιαγραφή. Σε περίπτωση
αναφοράς σε διεθνή πρότυπα θα δίνεται ο κωδικός αριθμός του προτύπου (π.χ. AWWA
C950) και θα επισυνάπτεται αντίγραφό τους.
Για όλες τις εργασίες του κεφαλαίου αυτού δεν δικαιούται πρόσθετης αμοιβής ο Εργολάβος.

2 Συμβατικά στοιχεία και σχέδια.


Η υδραυλική μελέτη του αγωγού και η μελέτη των συνθηκών διάχυσης των
λυμάτων με βάση τις οποίες καθορίστηκαν τα γεωμετρικά στοιχεία του αγωγού και του
διαχυτήρα, το μήκος του αγωγού και το βάθος τοποθέτησης των στομίων κλπ, έγιναν στα
πλαίσια μελέτης του Αριστοτ. Πανεπιστημίου της Θεσ/νικης . Τα γεωμετρικά στοιχεία
του αγωγού και του διαχυτήρα, το μήκος του αγωγού και το βάθος τοποθέτησης των στομίων
αποτελούν συμβατικά στοιχεία και ο Ανάδοχος μπορεί να τα τροποποιήσει μόνο κάτω από
τις προϋποθέσεις που αναφέρονται παρακάτω.
Το έργο χωρίζεται στα παρακάτω τμήματα με τα ακόλουθα χαρακτηριστικά :

Υποθαλάσσιο τμήμα 0 + 000 - 1 + 500 DN 630 HDPE 6 atm


Διαχυτήρας 1 + 500 - 1 + 524 DN 630 « 6 atm
« 1 + 524 - 1 + 548 DN 500 « 6 atm
« 1 + 548 - 1 + 572 DN 450 « 6 atm
« 1 + 572 - 1 + 596 DN 355 « 6 atm
« 1 + 596 - 1 + 612 DN 315 « 6 atm

Επί του διαχυτήρα τοποθετούνται σωλήνες ανύψωσης DN 140, 10 atm επίσης από HDPE
μορφής Γ . Όλα τα ειδικά τεμάχια είναι κλάσης 10 atm. Κάθε σωλήνας ανύψωσης
συγκολλάται στη ράχη του διαχυτήρα. Μεταξύ των διαφορετικών διαμέτρων του διαχυτήρα
τοποθετούνται ομοαξονικές συστολές DN 630/500, DN 500/450, DN 450/355 , DN 355/315.
Στο πέρας του διαχυτήρα ο σωλήνας κάμπτεται με καμπύλη 30ο ,ώστε να εξέχει από τον
πυθμένα. Ο διαχυτήρας τοποθετείται σε ευθυγραμμία σε σχέση με το υπόλοιπο υποθαλάσσιο
τμήμα.

Ο διαχυτήρας τοποθετείται οριζόντια στον πυθμένα του σκάμματος.


Θα ισχύει απαρέγκλητα ο περιορισμός ότι τα στόμια των αγωγών ανύψωσης θα βρίσκονται
τουλάχιστον 80 εκατοστά πάνω από τον πυθμένα και ότι τα υλικά επίχωσης του διαχυτήρα
δεν θα εξέχουν από τον πυθμένα σε καμμία περίπτωση.

Οι αγωγοί ανύψωσης θα προστατεύονται εκατέρωθεν με κατάλληλα μπλόκ από σκυρόδεμα


για να μην πάθουν ζημιές κυρίως από αλιευτικά εργαλεία.

Το σύνολο του αγωγού, θα βρίσκεται σε σκάμμα του οποίου τα υλικά επίχωσης δεν θα
εξέχουν από τον πυθμένα.

3 Γενικές απαιτήσεις σχεδιασμού

Τα στοιχεία της προηγούμενης παραγράφου θα ληφθούν υπόψη κατά τη μελέτη και


κατασκευή του έργου χωρίς αλλαγές ή αμφισβητήσεις.
Η διαμόρφωση των έργων κεφαλής (φρεάτιο φόρτισης) θα γίνουν έτσι ώστε να είναι
αποδεκτά από περιβαλλοντική άποψη και της πλήρους αποδοχής της εργοδότριας
ΔΕΥΑ……...
Η διάρκεια ζωής του έργου, θα ληφθεί υπόψη στην κατασκευαστική μελέτη, στην επιλογή
των υλικών κλπ. Ορίζεται συμβατικά στα 50 χρόνια.
Στους υπολογισμούς και στα σχέδια θα χρησιμοποιηθεί το «Διεθνές Σύστημα Μονάδων»
(S.I. Units).
Ο αγωγός και ο διαχυτήρας θα είναι επιχωμένοι σε όλο το μήκος τους, πλήν του πέρατος του
διαχυτήρα, τα υλικά επίχωσης του διαχυτήρα δεν θα εξέχουν από τον πυθμένα σε καμιά
περίπτωση.
Οι προδιαγραφές θα είναι τα γερμανικά DIN, συμπληρούμενα από ISO, ASTM, και BS για
τα θέματα που δεν καλύπτουν.

4 Στοιχεία κατασκευαστικής μελέτης

4.1 Τοπογραφική αποτύπωση - Οριζοντιογραφία - Μηκοτομή

Μετά την εγκατάστασή του ο Ανάδοχος, θα χρησιμοποιήσει επίπεδο σύστημα αναφοράς της
έγκρισης της Υπηρεσίας, ώστε να συμπίπτει με το χρησιμοποιούμενο για τα λοιπά έργα
αποχέτευσης (δίκτυα, εγκατάσταση επεξεργασίας λυμάτων). Το σύστημα αυτό θα
χρησιμοποιείται υποχρεωτικά για την εξάρτηση των θέσεων σε όλο το έργο. Τα τυχόν
δευτερεύοντα συστήματα, όπως χιλιομέτρηση και εξάρτηση της θέσης κατά μήκος του
αγωγού εκβολής, θα αναφέρονται σε αυτό το σύστημα αναφοράς. Το επίπεδο αναφοράς των
υψομέτρων θα χρησιμοποιεί τις ίδιες χωροσταθμικές αφετηρίες, όπως τα υπόλοιπα έργα
αποχέτευσης, για τις υψομετρικές εξαρτήσεις σε όλο το έργο.

Πρόσθετα σταθερά σημεία (τριγωνομετρικά ή υψομετρικά ) που θα απαιτηθεί να


εγκατασταθούν από τον Ανάδοχο, θα γίνονται με μέριμνα και ευθύνη του.

Με την έναρξη των εργασιών ο Ανάδοχος θα προβεί στις ακόλουθες ενέργειες :

(Ι) Οσον αφορά το χερσαίο τμήμα του έργου, θα προβεί στη χάραξη και χωροστάθμιση του
άξονα του αγωγού, ώστε να υλοποιηθεί η ζώνη κατάληψης του έργου.

(ΙΙ) Οσον αφορά το υποθαλάσσιο τμήμα του αγωγού, ο Ανάδοχος μετά την εγκατάστασή του
θα προβεί στη λεπτομερή αποτύπωση ικανού πλάτους ζώνης του θαλάσσιου πυθμένα, μέσα
στην οποία προβλέπεται να τοποθετηθούν τα υποθαλάσσια έργα και όπως ειδικώτερα
ορίζεται σε άλλα σημεία αυτού του τεύχους.

Τα παραπάνω στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν για τη σύνταξη της τελικής οριζοντιογραφίας


και μηκοτομής του έργου που θα εφαρμοσθούν κατά την κατασκευή.
Κατά την αποτύπωση αυτή, θα εντοπισθούν τα κάθε φύσης πιθανά εμπόδια για τη χάραξη
του υποβρύχιου αγωγού και του διαχυτήρα.
Σε όλο το μήκος του ο αγωγός, θα παρουσιάζει καθαρή προς τα κατάντη κλίση από το
φρεάτιο φόρτισης μέχρι το διαχυτήρα, με χρήση όσο το δυνατόν πιο ήπιων καμπυλών και
αποφυγή τοπικών υψηλών σημείων.

Ο διαχυτήρας θα είναι οριζόντιος και το πέρας του θα είναι ανασηκωμένο.

4.2 Γεωτεχνικές έρευνες.

Ο Ανάδοχος με την εγκατάστασή του θα προβεί στην εκτέλεση τουλάχιστον 2 γεωτρήσεων


ξηράς και δύο (2) γεωτρήσεων θαλάσσης σε κατάλληλες θέσεις και βάθη, ώστε να
συμπληρωθούν τα υφιστάμενα τεχνικά στοιχεία .

Για τις γεωτρήσεις και τις εργαστηριακές δοκιμές ο Εργολάβος δεν δικαιούται καμμία
αποζημίωση.

Πέραν των παραπάνω ο Ανάδοχος είναι ελεύθερος να προβεί σε πρόσθετες γεωτεχνικές


έρευνες τόσο στην ξηρά (π.χ. δοκιμαστικά φρεάτια, πρόσθετες γεωτρήσεις), όσο και στη
θάλασσα (π.χ. δονητική πυρηνοληψία – vibrocoriηg, δοκιμαστική εκσκαφή για εκτίμηση
επαναπλήρωσης τάφρου κλπ.), ώστε να τεκμηριώσει τις χαράξεις και τους υπολογισμούς της
κατασκευαστικής μελέτης, χωρίς να δικαιούται καμμία πρόσθετη αποζημίωση.

4.3 Μελέτη αντιστηρίξεων παρειών και ευστάθειας πρανών

Ο Ανάδοχος στα πλαίσια της κατασκευαστικής μελέτης θα συντάξει πλήρη μελέτη


ευστάθειας των παρειών εκσκαφής, στην οποία θα περιλαμβάνεται και η μελέτη των τυχόν
αντιστηρίξεων.

4.4 Μελέτη σωληνώσεων

Κατά την κατασκευαστική μελέτη ο Ανάδοχος θα μελετήσει τους σωλήνες και τις συνδέσεις
του, έτσι ώστε να είναι ικανοί να αντέχουν σε όλα τα αναμενόμενα φορτία και δυνάμεις,
τόσο κατά την διάρκεια κατασκευής του έργου, όσο και κατά τη λειτουργία του. Οι μελέτες
που αφορούν τις σωληνώσεις θα γίνουν σύμφωνα με διεθνώς αναγνωρισμένες μεθόδους.
Επίσης θα χρησιμοποιηθούν τα πρότυπα DIN 8075 (απαιτήσεις ποιότητας ) , DIN
4033/19630 για επιχωμένους σωλήνες και άλλα πρότυπα συμβατά με τις προδιαγραφές και
πρότυπα των σωλήνων HDPE.

Τα φορτία των σωλήνων θα περιλαμβάνουν, χωρίς να περιορίζονται σ’ αυτά τα παρακάτω :

Εσωτερική πίεση, λόγω υδροστατικού φορτίου.


Κρουστικά φορτία κατά την κατασκευή
Τάσεις στις καμπύλες που οφείλονται στην μηκοτομή
Φορτία γαιών, επιχωμάτων, θωρακίσεων κ.λ.π.
Φορτία άνωσης και ιδίου βάρους.
Φορτία κατά την κατασκευή και την εγκατάσταση όπως :
κατά την ανάρτηση
Κατά την έλξη
Κατά την έδραση στο εργοτάξιο
Κατά την πλεύση
Κατά την βύθιση, κλπ.
Φορτία κατά τις δοκιμές πίεσης

Η ανάλυση των τάσεων και παραμορφώσεων στα τοιχώματα του σωλήνα θα εκτελεσθεί
λαμβάνοντας υπόψη όλες τις κρίσιμες περιπτώσεις συνδυασμού φορτίων κατά τη φάση
κατασκευής και σε όλη τη διάρκεια της ζωής του έργου.
Η μελέτη των σωληνώσεων θα περιλαμβάνει πλήρη περιγραφή της διαδικασίας μεταφοράς
στον τόπο του έργου, αποθήκευσης, χειρισμών, συνδέσεων, αρμών και λοιπών εξαρτημάτων
και θα γίνεται αναφορά στα αντίστοιχα πρότυπα υλικών, ανοχών, δοκιμών και άλλων
λεπτομερειών.

4.5 Περιγραφή κατασκευαστικών μεθόδων.

Ο Ανάδοχος πρέπει να συντάξει μελέτη με επαρκείς λεπτομέρειες στην κατασκευή όλων των
προσωρινών και μονίμων εγκαταστάσεων που προβλέπει ο Ανάδοχος σε σχέση με το Εργο.
Καμμία επί τόπου εργασία ή παραγγελία υλικού δεν θα γίνεται πριν από τη γραπτή έγκριση
των αντιστοίχων σχεδίων.

Μόνιμες εγκαταστάσεις θεωρούνται όσες παραμένουν σαν μέρος του ολοκληρωμένου έργου.
Προσωρινές εγκαταστάσεις θεωρούνται αυτές που κατασκευάζονται από τον Ανάδοχο για
την κατασκευή των εργασιών του και περιλαμβάνουν προσωρινές εγκαταστάσεις
καθέλκυσης, συγκροτήματα σύνδεσης σωλήνων, γραφεία ή αποθήκης υλικών.

Ο Ανάδοχος θα υποβάλλει πλήρη μελέτη με επεξηγηματικά σχέδια, σκαριφήματα,


ενημερωτικά φυλλάδια κ.λ.π για τις μεθόδους και τον εξοπλισμό που θα χρησιμοποιήσει
κατά την προπαρασκευή, συναρμολόγηση, μεταφορές εντός του χερσαίου εργοταξίου,
καθέλκυση, πλεύση, πόντιση και τοποθέτηση του αγωγού στον πυθμένα. Επίσης εκσκαφής
και μόρφωσης της τάφρου, βυθοκόρησης, απόθεσης, επανεπίχωσης και θωράκισης. Επίσης
θα γίνονται οι πηγές λήψης υλικών και κοκκομετρική τους διαβάθμιση.

Επιπλέον θα γίνεται περιγραφή των καταδυτικών μέσων, του τρόπου σύνδεσης μέσα στο
νερό και του τρόπου τοποθέτησης ή αφαίρεσης ειδικών τεμαχίων (π.χ. φλατζών, στομίων,
πλωτήρων, σημάτων κλπ).

Ιδιαίτερη μνεία θα γίνεται για τον τρόπο εξασφάλισης της πιστής τήρησης της
κατασκευαστικής μελέτης, όπως τήρηση υψομέτρων, παχών επιστρώσεων,
κατακορυφότητας διαχυτήρων κλπ.

4.6 Τελικά σχέδια

Στην κατασκευαστική μελέτη θα περιλαμβάνονται κατ’ ελάχιστο τα ακόλουθα σχέδια, με


βάση τα οποία θα πραγματοποιηθεί η κατασκευή του έργου:

(I) Σχέδια τελικών χράξεων (οριζοντιογραφίες - μηκοτομές) για το σύνολο του αγωγού,
μετά τη λήψη των τελικών στοιχείων.
(II) Διατομές κατά πλάτος των σκαμμάτων στο χερσαίο τμήμα και των τυχόν
αντιστηρίξεων, διατομές της υποθαλάσσιας τάφρου μετά των σωλήνων και των υλικών
επίχωσης σε κάθε χαρακτηριστική θέση (δηλαδή όπου αλλάζει το υλικό επίχωσης/
προστασίας, η διάμετρος, το βάθος κλπ.)
(III) Σχέδια λεπτομερειών των διαχυτήρων, των συνδέσεων των σωλήνων, των ερμάτων
βάρους, των αρμών, στηριγμάτων κλπ. Εδικά για τον διαχυτήρα θα δοθούν οι
λεπτομέρειες συνδέσεων, ειδικών τεμαχίων, συστολών και στομίων.
(IV) Σχέδια εργοταξίου, με τη γενική διάταξη του χώρου, τις κατόψεις των επί μέρους
χώρων, αποθηκών, προσωρινών κτιρίων κλπ. Στα σχέδια θα περιλαμβάνονται
λεπτομέρειες των χώρων προκατασκευής, μηκοτομή της ράμπας καθέλκυση κλπ.
(V) Ηλεκτρομηχανολογικά σχέδια για το θυρόφραγμα

(VI) Σχέδια λεπτομερειών για το δομικό μέρος των κατασκευών , το φρεάτιο φόρτισης,
αρχιτεκτονικά και ξυλότυποι των ανωτέρω, σύμφωνα τουλάχιστον με τις απαιτήσεις
των Τεχνικών προδιαγραφών Μελετών Εφαρμογής Κτηριακών Εργων. Αρθροα 231,
240 και 249 του Π.Δ. 696/74 «Περί αμοιβών μηχανικών κλπ.»
Τ.Π. Γ2/2000

ΥΛΙΚΑ

1. Γενικά

Ο Ανάδοχος είναι υπεύθυνος για την παραλαβή, αποσυσκευασία, διαβάθμιση, απογραφικό


έλεγχο, σήμανση, μεταφορά και οποιοδήυποτε άλλο απαραίτητο χειρισμό, για όλα τα
σχετικά με το έργο υλικά.

Η παροχή κσι σήμανση των υλικών θα πρέπει να γίνεται παρουσία και του Αναδόχου και της
Υπηρεσίας.

Ολοι οι σωλήνες, σύνδεσμοι και άλλα υλικά, επί του εργοταξίου, πρέπει να επιθεωρούνται
προσεκτικά από τον Ανάδοχο. Κάθε ζημιά, ελάττωμα, ή άλλο μειονέκτημα που θα
παρατηρείται θα καταγράφεται από τον Ανάδοχο και θα ελέγχεται από την Υπηρεσία.

Τα ελαττωματικά υλικά ή αυτά που έχουν υποστεί ζημιές πρέπει να αντικαθίστανται με νέα
ή επισκευασμένα υλικά ανάλογα με την επιθυμία της Υπηρεσίας και χωρίς καμμία δική της
δαπάνη.

Τα υλικά πρέπει να μεταφέρονται από τον Αναδόχο από τη θέση λήψης ή παραγωγής τους
στα σημεία παράδοσης ή αποθήκευσης και σε συνέχεια στα σημεία χρησιμοποίησής τους,
όπου απαιτείται. Η φόρτωση, ανάρτηση, εκφόρτωση, στίβαση και φύλαξη των υλικών πρέπει
να πραγματοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και κατά κάποιο τρόπο
ώστε οι σωλήνες ή άλλα υλικά και η επενδυμένη ή βαμμένη επιφάνειά τους να είναι επαρκώς
προστατευμένη από βλάβες ή απώλειες κάθε στιγμή.
Ο Ανάδοχος πρέπει να επισκευάσει ή να αντικαταστήσει όλα τα υλικά που εφθάρησαν ή
καταστράφηκαν για οποιαδήποτε αιτία και να επισκευάσει ή να αντικαταστήσει όλες τις
κατεστραμμένες επιφάνειες, αδαπάνως για την Υπηρεσία.

Ο σωλήνας θα ανυψώνεται ή θα κατεβαίνει από το ένα επίπεδο στο άλλο με τη βοήθεια


γερανών ή άλλου εξοπλισμού με κατάλληλες μπούμες και αποστατικές ράβδους. Σωλήνες
διαμέτρου 200 χλσ. και μεγαλύτερης πρέπει να ανυψώνονται με τρόπο που να
προσαρμόζεται στην καμπυλότητα του σωλήνα. Κατά τη φόρτωση των σωλήνων, κάθε
σωλήνας θα καταβιβάζεται στη θέση του χωρίς να πέφτει, έτσι ώστε να τοποθετείται ομαλά
κοντά στους άλλους σωλήνες. Όταν οι σωλήνες τοποθετούνται απευθείας σε καταστρώματα
ή άλλες επίπεδες επιφάνειες, οι επιφάνειες αυτές θα πρέπει να είναι καθαρές από
προεξέχουσες κεφαλές κοχλιών, ανώμαλες περιοχές ή χαλαρά σκληρά υλικά, όπως βραχώδη
υλικά, που μπορεί να καταστρέψουν τους σωλήνες ή την επένδυσή τους.

Κανένας σωλήνας δεν πρέπει να σύρεται στο έδαφος ή να υπόκειται σε χαραγές ή


προσκρούσεις που μπορεί να προκαλέσουν ζημίες ή υπερφόρτιση κατά τη διάρκεια των
χειρισμών.
Ο Ανάδοχος πρέπει να εξασφαλίζει τη φύλαξη όλων των υλικών , αδαπάνως για την
υπηρεσία, Οπου απαιτείται φύλαξη με προστασία από τα καιρικά φαινόμενα, όπως στην
περίπτωση του τσιμέντου, ο Ανάδοχος θα παρέχει τέτοια φύλαξη όσο είναι απαραίτητη για
να διατηρεί τα υλικά στην κατάσταση που ήταν όταν κατασκευάσθηκαν.

Εκεί όπου στοιβάζονται ή φυλάσσονται οι σωλήνες, η περιοχή θα είναι επίπεδη και ελεύθερη
από προεξοχές.

Οι αποστάσεις στήριξης των σωλήνων θα είναι τέτοιες ώστε να μην υποβάλλονται σε


καταπονήσεις και καμπτικές παραμορφώσεις.

Υποχρεωτικά θα χρησιμοποιούνται τάκοι και οι τυχόν φλάντζες στην κάτω στρώση δεν θα
ακουμπούν στο έδαφος. Όταν οι σωλήνες στοιβάζονται σε σχήμα πυραμίδας, η κάτω στρώση
πρέπει να είναι ασφαλώς στερεωμένη ώστε να αποφευχθεί κατάρρευση ολόκληρου του
σωρού όταν προστίθενται οι επόμενες στρώσεις. Κανένας σωρός δεν θα υπερβαίνει τα 2
μέτρα ή δύο σωλήνες όποιο από τα δύο είναι το μεγαλύτερο.

Προτεινόμενα υλικά

Τα υλικά που θα χρησιμοποιηθούν είναι τα εξής :

α) Σωλήνες από HDPE

Οι σωλήνες από πολυαιθυλένιο που θα χρησιμοποιηθούν θα πρέπει να πληρούν το λιγότερο


τις απαιτήσεις των εξής προτύπων :

 DIN 8074 ως προς τις διαστάσεις και ανοχές


 DIN 8075 ως προς τις γενικές απαιτήσεις και έλεγχο ποιότητας.
 DIN 16934 ως προς τη χημική αντίσταση
 DIN 16932 ως προς τη μέθοδο και τις απαιτήσεις για συγκόλληση σωλήνων αυτογενώς.
 DIN 4279 ως προς τις δοκιμές πίεσης στο εργοτάξιο.

Οι σωλήνες και τα εξαρτήματα HDPE θα παράγονται από αναγνωρισμένους


κατασκευαστές και θα πρέπει πάνω σε κάθε σωλήνα να είναι εκτυπωμένα :

 Το υλικό βάσης (π.χ. Hostalen, Vestolen, Eltex κλπ.).


 Η επιφανειακή τραχύτητα που πρέπει να κυμαίνεται μεταξύ 0,007 έως 0.03 m.
 Η διάμετρος
 Η ονομαστική πίεση
 Το πάχος τοιχώματος, το οποίο δεν πρέπει να υπερβαίνει το 5%ο της ονομαστικής
διαμέτρου.
 Το σήμα ποιότητας του οργανισμού που επιβλέπει την παραγωγή των σωλήνων και το
χορηγεί.

Ο Ανάδοχος θα υποβάλλει όλες τις παραπάνω πληροφορίες σε σχετική πρόταση που θα


υποβάλλει στην Υπηρεσία, αναφέροντας τον προμηθευτή, τις μηχανικές, θερμικές και
ηλεκτρικές ιδιότητες του υλικού, τον τρόπο μεταφοράς, τον χρόνο παραλαβής κλπ.
Πριν από την παραλαβή των σωλήνων στο Εργοτάξιο, ο Ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να
προσκομίσει πιστοποιητικό παραλαβής διεθνώς αναγνωρισμένου γραφείου Ελέγχου ότι οι
σωλήνες, τα ειδικά τεμάχια από HDPE και τα συναφή εξαρτήματα, έχουν κατασκευαστεί
και υποστεί τις εργαστηριακές δοκιμές, όπως έχουν προδιαγραφεί.

β) Μπουλόνια ερμάτων, κοχλίες, περικόχλια κλπ.

Τα μπουλόνια που θα τοποθετηθούν για τη σύσφιξη των ερμάτων θα είναι κατάλληλα


πλαστικά . Ομοίως όλα τα συναφή εξαρτήματα που χρησιμοποιούνται στα έρματα θα είναι
σύμφωνα με τα παραπάνω.

Οι κοχλίες και τα περικόχλια που χρησιμοποιούνται στις φλάντζες θα πρέπει να είναι


πλαστικά , συμβατά κατ’ αρχήν με το μητρικό τεμάχιο και να είναι ανθεκτικά στη διάβρωσή
που προκαλεί το θαλάσσιο περιβάλλον.
Επίσης θα πρέπει να ληφθούν κατάλληλα μέτρα για την ευκολότερη τοποθέτηση και
εξαγωγή των κοχλιών, ιδιαίτερα εκείνων που προβλέπεται η χρήση τους κατά τη διάρκεια
της ζωής του έργου, δηλαδή στα σημεία επίσκεψης, που θα είναι ανοξείδωτοι.

γ) Φλάντζες

Οι φλάντζες μπορεί να είναι συγκολλημένες στο σώμα του σωλήνα από το εργοστάσιο
παραγωγής και να είναι από το ίδιο υλικό ή ειδικό τεμάχιο στην άκρη του σωλήνα (αντί) για
τη συγκράτηση της φλάντζας.

Οι φλάντζες στις συνδέσεις των στομίων του διαχυτήρα με τους ανυψωτήρες θα είναι
από ανοξείδωτο χάλυβα .

Οι φλάντζες στην κεφαλή και σε όλο το μήκος του διαχυτήρα και του αγωγού θα είναι
ομοίως από ανοξείδωτο χάλυβα. Για τις λοιπές συνδέσεις ο Ανάδοχος μπορεί να προτείνει
φλάντζες απ’ ευθείας συγκολλημένες κατόπιν έγκρισης της Υπηρεσίας.

δ) Λιθορριπές

Τα υλικά φίλτρου και προστασίας πρέπει να είναι καλά διαβαθμισμένα βραχώδη υλικά ή
σκύρα με μεγέθη, βάρη και ποιότητα όπως προδιαγράφεται.

Γενικά όλα τα υλικά πρέπει να είναι στερεά, ανθεκτικά και σκληρά.


Οι λίθοι πρέπει να είναι καθαροί από στρωματώσεις, ασθενείς περιοχές και ανεπιθύμητες ή
χαλαρές διαβρωμένες περιοχές. Οι λίθοι πρέπει να έχουν τέτοια αντοχή και χαρακτηριστικά
ώστε να μη θρυμματίζονται ή αποσυντίθενται από επιδράσεις του αέρα, του θαλάσσιου
νερού, των κυμάτων από τις μεταφορές και την τοποθέτηση.

Για τον καθορισμό της ποιότητας των λίθων που θα χρησιμοποιηθούν στο έργο, θα
απαιτηθούν δοκιμές. Δοκιμές ως προς το ειδικό βάρος, την υγεία του πετρώματος,
ανθεκτικότητα κλπ.
Οι λίθοι πρέπει να ελεγχθούν για τις παρακάτω φυσικές και μηχανικές τους ιδιότητες :

 Το φαινόμενο ειδικό βάρος δεν πρέπει να είναι μικρότερο από 2,5 κατά τον έλεγχο
σύμφωνα με το ASTM C127 ή το Β.S. 812.
 Ο έλεγχος υγείας πετρώματος δεν πρέπει να δίνει τιμή μεγαλύτερη από 6% όταν
ελέγχεται σύμφωνα με το ASTM C88.

 Οι τιμές της δοκιμής Los Angeles σύμφωνα με το ASTM C131 ή το B.S. 812 δεν πρέπει
να είναι μεγαλύτερες από 35%.

 Τα αποτελέσματα των δοκιμών τριβής σύμφωνα με το Β.S. 812 δεν πρέπει να δίνουν
τιμές μεγαλύτερες από 6% για εν ξηρώ δοκιμή και από 10% για δοκιμή εν υγρώ.

 Η μονοαξονική θλιπτική αντοχή των λίθων πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 25 Ν. χλσ^2.

 Η τιμή της απορροφητικότητας στις δοκιμές σύμφωνα με το ASTM C127 δεν πρέπει να
είναι μεγαλύτερη από 3%.

Οι παραπάνω δοκιμές θα γίνουν μια φορά πριν από την προσκόμιση του υλικού στο έργο. Σε
περίπτωση αλλαγής λατομείου ή αν ζητηθεί από την Υπηρεσία σε περίπτωση αμφιβολιών,
τότε οι παραπάνω δοκιμές θα επαναληφθούν, χωρίς πρόσθετη αποζημίωση.

Η Υπηρεσία διατηρεί το δικαίωμα να επιθεωρεί κάθε τμήμα του λατομείου, του


εργαστηρίου ή του εργοταξίου και να απαιτεί την απομάκρυνση κάθε υλικού που δεν
συμφωνεί με την παρούσα προδιαγραφή.

ε) Λοιπά υλικά

Τα υπόλοιπα υλικά που χρησιμοποιούνται στην εργολαβία περιλαμβάνονται στα υπόλοιπα


τεχνικά στοιχεία του αγωγού εκβολής (όπως σκυροδέματα, οπλισμοί, ξυλότυποι,
τσιμεντοκονίες, μεταλλικά εξαρτήματα κλπ.). Κατά συνέπεια είτε προδιαγράφονται στα
αντίστοιχα κεφάλαια που αναφέρονται στα τεχνικά τμήματα του έργου , είτε γίνεται
παραπομπή στις αντίστοιχες λεπτομερείς προδιαγραφές των έργων αποχέτευσης ακαθάρτων.
Τ.Π. Γ3/2000

ΕΚΣΚΑΦΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΩΣΕΙΣ

1. Χερσαίες εκσκαφές

Ο Ανάδοχος θα εκτελέσει τις εκσκαφές του ορύγματος τοποθέτησης του αγωγού εκβολής
στην ξηρά, του φρεατίου φόρτισης. Ο Ανάδοχος δεν δικαιούται καμμιά πρόσθετη
αποζημίωση για διεύρυνση του ορύγματος, κατασκευή παρειών με ηπιότερες κλίσεις,
αντιστηρίξεις οιασδήποτε μορφής, στραγγιστήρια, αντλήσεις υπογείων υδάτων ή τοπικές
διευρύνσεις εξ αιτίας ανάγκης εξυγιάνσεων, τυχόν συνάντησης αγωγών Ο. Κ. Ω . εξ αιτίας
της φύσης του εδάφους που ενδεχόμενα απαιτεί τη χρήση διαφορετικών μέσων εκσκαφής,
διότι θεωρείται ότι όλα τα παραπάνω περιλαμβάνονται στην κατ’ αποκοπή τιμή προσφοράς
του για το όλο έργο.

Η εκσκαφή θα προχωρεί κατά βήματα, το δε μέγιστο μήκος κάθε βήματος, θα οριστεί από
τον Ανάδοχο πριν από την έναρξη των σχετικών εργασιών. Η υπηρεσία διατηρεί το δικαίωμα
κατά την απόλυτη αυτής κρίση να μειώσει το μήκος του τμήματος που θα παραμένει ανοικτό
κάθε φορά, είτε γενικά είτε για συγκεκριμένες ειδικές περιπτώσεις. Σε κάθε περίπτωση όμως
απαγορεύεται ρητά να παραμένει ανοικτό (χωρίς επανεπίχωση) τμήμα τάφρου και
ανεπίχωτου αγωγού μεγαλύτερο από 100 μέτρα.

Στις εργασίες εκσκαφής περιλαμβάνονται η αφαίρεση της φυτικής γής και των ακατάλληλων
εδαφών και η απομάκρυνση για τελική απόθεση και διάστρωση των ακατάλληλων ή
πλεοναζόντων προϊόντων εκσκαφής των οποίων οι δαπάνες εννοείται επίσης ότι
περιλαμβάνονται στην κατ’ αποκοπή τιμή προσφοράς.

Σχετικά με τον παραπάνω τρόπο εκτέλεσης των εκσκαφών (υλικά - εργασίες) ισχύουν οι
ειδικές προδιαγραφές που δίνονται για το έργο.

Εκχερσώσεις - εκριζώσεις Τ. Π. ……..


Εκσκαφές Τ.Π. ……
Προσπέλαση στο χώρο των έργων Τ.Π. …….
Καθαίρεση και ανακατασκευή οδοστρωμάτων Τ.Π. ………

Στραγγιστήρια Τ.Π. ………


Αντλήσεις υδάτων Τ.Π. ……..
Μεταλλικές αντιστηρίξεις Τ.Π. ………
Ξυλοζεύξεις αντιστηρίξεων Τ.Π. ……..

2. Χερσαίες επιχώσεις

Στην κατ’ αποκοπή τιμή του Αναδόχου περιλαμβάνονται όλες οι εργασίες επίχωσης,
συμπύκνωσης, εξυγιάνσεων, εγκιβωτισμού του αγωγού, η προμήθεια του υλικού και οι
σχετικές μεταφορές και φορτοεκφορτώσεις. Σχετικά με τον τρόπο εκτέλεσης, τα υλικά κλπ. ,
ισχύουν οι παρακάτω οι ειδικές προδιαγραφές που δίνονται για το έργο.
Επιχώσεις ορυγμάτων – Αναχώματα Τ.Π. ……..
Εξυγίανση – Εγκιβωτισμός με θραυστό Υλικό λατομείου Τ.Π. ……..

3. Υποθαλάσσιες εκσκαφές - βυθοκορήσεις

Οι εκσκαφές υποθαλασσίων τάφρων περιλαμβάνουν όλες τις αναγκαίες εργασίες, για την
αφαίρεση με κατάλληλα μέσα των κάτω από την επιφάνεια του πυθμένα συστατικών υλών,
οποιασδήποτε σύστασης που από τη θέση και τον όγκο χρειάζεται για το σχηματισμό των
εγκεκριμένων διατομών για την τοποθέτηση του υποθαλάσσιου αγωγού και διαχυτήρα.

Οι εκσκαφές των τάφρων θα γίνουν σύμφωνα με τα τελικά σχέδια καθώς και τα τυπικά
σχέδια των διατομών εκσκαφής.

Κάθε τμήμα τάφρου ή άλλης εκσκαφής που φθάνει σε βάθος μεγαλύτερο από το
εγκεκριμένο, της κατασκευαστικής μελέτης, θα πληρούται με κατάλληλο υλικό κατά την
κρίση της Υπηρεσίας μέχρι την απαιτούμενη στάθμη με έξοδα του Αναδόχου.

Τα πρανή των υποθαλάσσιων τάφρων θα είναι αυτά της κατασκευαστικής μελέτης. Αν όμως
λόγω ειδικών τοπικών συνθηκών απαιτηθούν ηπιότερες κλίσεις ή γενικά επιβληθεί η ανάγκη
τροποποιήσεων, ο Ανάδοχος θα εισηγηθεί τις τροποποιήσεις για να εγκριθούν από την
Υπηρεσία. Για τις τροποποιήσεις αυτές ο Ανάδοχος δεν δικαιούται ιδιαίτερη αποζημίωση.

 Ο Ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να παρέχει όλο τον απαιτούμενο εξοπλισμό, προσωπικό


και υλικά, για την εκσκαφή των τάφρων στη θάλασσα και τη μεταφορά και διάθεση των
προϊόντων εκσκαφής σύμφωνα με τη χάραξη, τις κλίσεις, τις στάθμες και τις διαστάσεις
που αναγράφονται στα σχέδια. Καμμιά ιδιαίτερα αμοιβή δεν δικαιούται ο Ανάδοχος, για
τυχόν δυσκολίες που θα συναντήσει κατά την εκτέλεση των υπόψη εργασιών ή την
αύξηση των ποσοτήτων ορισμένων εργασιών όπως π.χ. :

 μη αναμενόμενα υλικά που απαντώνται στο χώρο εκσκαφής.

 Απομάκρυνση υλικών που εναποτίθενται σε τάφρους όπου έχει γίνει βυθοκόρηση λόγω
ρευμάτων, θαλασσοταραχής ή αστάθειας πρανών.

 Ηπιότερη κλίση πρανών από εκείνη που σημειώνεται στις διατομές.

 Επιπρόσθετη εκσκαφή που απαιτείται για την ικανοποιητική στήριξη των αγωγών ή γύρω
από περιοχές συνδέσεων με φλάντζα.

 Κινητοποίηση ή απομάκρυνση πρόσθετου ή νέου εξοπλισμού για τις βυθοκορήσεις,


επειδή ο ενωρίτερα εγκεκριμένος εξοπλισμός δεν εκτελούσε τις εργασίες όπως
αναμενόταν ή δεν ήταν σε θέση να προβεί στην εκσκαφή του υλικού που θα συναντούσε.

 Τοποθέτηση ή αφαίρεση προσωρινών κατασκευών ή φραγμάτων πασσαλοσανίδων που


απαιτούνται για την διατήρηση της τάφρου κλπ.

Στον πυθμένα του σκάμματος πρέπει να γίνεται πλήρης διαμόρφωση ώστε κατά μήκος να
έχει τις κλίσεις που καθορίζονται κάθε φορά και κατά πλάτος να είναι οριζόντιες. Οι
απαιτούμενες κλίσεις κατά μήκος και η οριζοντίωση του πυθμένα της τάφρου κατά πλάτος
θα πραγματοποιούνται από δύτη με κατάλληλα εργαλεία που πρέπει να διαθέτει διαρκώς ο
Ανάδοχος επί τόπου των έργων.

Θα κρατούνται ιδιαίτερα στοιχεία για τις εργασίες βυθοκόρησης και εκσκαφών , και θα
περιλαμβάνουν καθημερινά ημερολόγιο για κάθε βυθοκόρηση και εκσκαφή στο οποίο θα
καταγράφεται η περιγραφή, η θέση και το βάθος των εργασιών εκσκαφής, το είδος των
υλικών που απαντώνται, οι θαλάσσιες συνθήκες, οι καιρικές συνθήκες, οι χρόνοι
λειτουργίας, οι χρόνοι διακοπής, οι αιτίες των διακοπών, τα κυβικά μέτρα εδάφους που
απομακρύνθηκαν, οι θέσεις απόρριψης, οι βοηθητικές εργασίες και κάθε επαναβυθοκόρηση
που έγινε.

Τα προϊόντα θα απορριφθούν./διατεθούν σε περιοχή που θα εγκρίνει η Υπηρεσία. Ο


Ανάδοχος πριν και μετά τη διάθεση θα συντάξει βαθυμετρικό χάρτη του πυθμένα της
περιοχής απόρριψης, όπου θα φαίνονται τα υψόμετρα πυθμένα. Ιδιαίτερα τονίζεται ότι μετά
την εκσκαφή η Υπηρεσία θα προβεί σε παραλαβή του πυθμένα της τάφρου αμέσως πριν από
την τοποθέτηση του αγωγού και ο Ανάδοχος είναι υποχρεωμένος χωρίς ιδιαίτερη
αποζημίωση να επαναφέρει τα αρχικά υψόμετρα της τάφρου σε περίπτωση επανεπίχωσής
της.

Εξυπακούεται ότι ο Ανάδοχος είναι δυνατό να ολοκληρώνει τις εργασίες εκσκαφής,


πόντισης, τοποθέτησης και επανεπίχωσης σε τμήματα, που όμως θα έχει προσδιορίσει κατά
την κατασκευαστική μελέτη και θα έχει εγκρίνει η Υπηρεσία.

4. Υποθαλάσσιες επανεπιχώσεις – θωρακίσεις

Οι εργασίες επανεπίχωσης και θωράκισης θα γίνουν σύμφωνα με τα αναφερόμενα παρακάτω


και τη χάραξη και τις διατομές της μελέτης εφαρμογής, που θα συντάξει ο Ανάδοχος και θα
εγκρίνει η υπηρεσία.

Ρητά καθορίζεται ότι δεν επιτρέπεται η παραμικρή έξαρση από τον πυθμένα των υλικών
επανεπίχωσης, λιθορριπών προστασίας κλπ., ο οποίος θα αποκατασταθεί στα αρχικά του
υψόμετρα.

O αγωγός απαραιτήτως σε όλο το μήκος του (και ο διαχυτήρας) θα είναι θαμένος κάτω από
τη φυσική στάθμη του πυθμένα της θάλασσας.
Το πρώτο τμήμα, μέχρι βάθους φυσικού πυθμένα 10 μ. από την επιφάνεια και μήκους
περίπου 500 μ. θα θωρακιστεί έναντι κυματισμών.
Στη ζώνη θωράκισης του κυματισμού, η οποία είναι μέχρι βάθους φυσικού πυθμένα 2,5 μ. θα
γίνει ισχυρή θωράκιση που θα υπολογιστεί για ύψος κύματος σχεδιασμού Hs= 1,7 μ. και
περιόδου Τ= 5 δλ.
Η επικάλυψη από την άνω έξω ράχη του αγωγού, μέχρι τη στάθμη του φυσικού πυθμένα στη
ζώνη θραύσεως κυματισμού, θα είναι κατ’ ελάχιστον 2,0 μ.
Στο υπόλοιπο μήκος του πρώτου τμήματος, μεταξύ 2,5 και 10,0 μ. βάθους, στο οποίο
αναμένονται αναταράξεις από τον κυματισμό, θα γίνει ελαφριά θωράκιση με φυσικούς
λίθους ή προκατασκευασμένα στοιχεία. Ο υπολογισμός θα γίνει με το αναφερόμενο
παραπάνω κύμα σχεδιασμού και η επικάλυψη από την άνω άξω ράχη του αγωγού μέχρι τη
στάθμη φυσικού πυθμένα θα είναι κατ’ ελάχιστον 1,5 μ.
Στο τμήμα του αγωγού που θα κατασκευαστεί σε βάθος φυσικού πυθμένα κάτω των 10 μ.
από την επιφάνεια της θαλάσσης δεν είναι απαραίτητη η επιφανειακή θωράκιση του πυθμένα
μετά την επίχωση.
Η επανεπίχωση στο τμήμα αυτό θα γίνει με κατάλληλα προϊόντα εκσκαφής. Εάν τα προϊόντα
εκσκαφής δεν κριθούν κατάλληλα για επανεπίχωση η επίχωση θα γίνει με προϊόντα από
δανειοθαλάμους υποθαλάσσιους ή χερσαίους της εγκρίσεως της Υπηρεσίας.
Η επικάλυψη του αγωγού στο τμήμα αυτό θα είναι κατ’ ελάχιστον 0,7 μ. Ο αγωγός θα
εγκιβωτιστεί σε άμμο, ώστε να μη τραυματιστεί κατά την επίχωση εάν και εφ’ όσον τα υλικά
επανεπίχωσης κινδυνεύουν να τον τραυματίσουν. Το πάχος του εγκιβωτισμού από την άνω
έξω ράχη του αγωγού θα είναι κατ’ ελάχιστον 30 εκ.

Καμμιά πρόσθετη αμοιβή δεν δικαιούται ο Ανάδοχος για τυχόν αύξηση δαπανών των υπόψη
εργασιών, οφειλόμενη σε οποιαδήποτε αίτια όπως π.χ. :

 Βυθοκόρηση ή εκσκαφή πέραν αυτής που σημειώνεται στα σχέδια

 Υλικά που χάθηκαν λόγω ρευμάτων, κυμάτων, θυελλών, κατάρρευσης πρανών,


καθίζησης ή στεροποίησης.

 Υλικά που είναι τοποθετημένα εκτός περιοχής των τάφρων.

 Απόρριψη προϊόντων βυθοκόρησης σε περιοχή απομακρυσμένη

 Κινητοποίηση ή απομάκρυνση πρόσθετου εξοπλισμού επειδή ο προσκομισθείς


εξοπλισμός δεν απέδωσε όπως αναμένετο ή απαιτείτο κλπ.

Τα υλικά επανεπίχωσης δεν επιτρέπεται να περιέχουν φυτικές ύλες, μαλακά ή επιμήκη


τεμάχια λίθων, σκόνη, ακαθαρσίες ή ειδικές προσμίξεις.

Η κοκκομετρική διαβάθμιση των υλικών επανεπιχώσεως θα είναι σύμφωνη με την


κατασκευαστική μελέτη και θα ελέγχεται ανελλιπώς στις θέσεις προσωρινής αποθέσεως και
καμμιά ποσότητα δεν θα μεταφέρεται για τοποθέτηση πριν από τον επαρκή έλεγχό της.

Η χρήση κατάλληλων προϊόντων βυθοκόρησης για επανεπίχωση θα γίνεται μόνο μετά από
έγκριση της Υπηρεσίας.
Κάθε στρώση διαφορετικού υλικού επανεπίχωσης που φαίνεται στα σχέδια, θα
παραλαμβάνεται από την Υπηρεσία με τη σύνταξη σχετικού πρωτοκόλλου.

Αμέσως μετά την τμηματική ή ολική πόντιση του αγωγού θα ακολουθήσει η κατασκευή
στρώσεων επίχωσης του αγωγού.
Η τοποθέτηση των υλικών πάνω από τον αγωγό και το διαχυτήρα θα γίνεται προσεκτικά με
πλωτό γερανό με κάδο, ενώ η μόρφωση της επιφάνειας θα γίνεται από ειδικευμένο συνεργείο
δυτών. Τα υλικά επίχωσης θα μεταφέρονται από τη φορτηγίδα με τον κάδο του γερανού
κλειστό, ένα μέτρο πάνω από την οροφή του τοποθετημένου αγωγού και ένα μέτρο πάνω από
το ανώτερο άκρο των ανυψωτήρων στην περιοχή του διαχυτήρα. Τότε θα ανοίγεται
προσεκτικά ο κάδος και έτσι θα επιτυγχάνεται ομαλή και ασφαλής επίχωση του αγωγού. Εδώ
γίνεται ειδική μνεία για τη λήψη όλων των απαραίτητων μέτρων στη διαδικασία της
επίχωσης του αγωγού, έτσι ώστε να προφυλαχθεί αυτός από κάθε καταπόνηση, πίεση,
κρούση, μετατόπιση κλπ.
Ο Ανάδοχος μετά την ολοκλήρωση των εργασιών είναι υποχρεωμένος να απομακρύνει τα
εργαλεία και τα μηχανήματα, να καθαιρέσει τις προσωρινές κατασκευές και να απομακρύνει
τα προϊόντα καθαιρέσεων και επιχώσεων, να καθαρίσει το χώρο από τα απορρίματα, να
ισοπεδώσει τους χώρους και να επαναφέρει την όλη περιοχή και την ακτή στην αρχή της
μορφή.
Τ.Π. Γ4/2000

ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΣΩΛΗΝΩΝ

1 Γενικές απαιτήσεις

Ο Ανάδοχος θα προμηθεύσει φορητές μονάδες VHF για τον έλεγχο των εργασιών
κατασκευής. Μια φορητή μονάδα VHF θα παρέχεται για χρήση της Υπηρεσίας και του
προσωπικού της. Επίσης στη διάθεση της Υπηρεσίας θα τεθεί κατάλληλο σκάφος ανάλογο
με αυτά που θα χρησιμοποιεί ο Ανάδοχος, μαζί με έμπειρο οδηγό. Στη διάθεση της
υπηρεσίας θα τεθεί επίσης και καταδυτικός εξοπλισμός (πλήρης ενδυμασίες και θάλαμος
αποπίεσης), εφόσον ζητηθεί.

Ο Ανάδοχος είναι υπεύθυνος για την εγκατάσταση των σωλήνων σύμφωνα με τη χάραξη της
εγκεκριμένης μελέτης εφαρμογής, κατά συνέπεια θα εξασφαλίσει όλο το προσωπικό και τα
τοπογραφικά όργανα που απαιτούνται για την εκτέλεση των σχετικών εργασιών.
Τα όργανα αυτά θα είναι και στη διάθεση της Υπηρεσίας όποτε ζητηθούν. Η μέθοδος
εκτέλεσης των υδρογραφικών εργασιών, τα όργανα που θα χρησιμοποιήσει ο Ανάδοχος
καθώς και η ακρίβειά τους πρέπει να υποβληθούν στην υπηρεσία. Ο Ανάδοχος θα είναι
εφοδιασμένος τουλάχιστον με ηχοβολιστικό μηχάνημα καθώς και με σύστημα
προσδιορισμού στίγματος. Ο Ανάδοχος κατά την εκτέλεση των εργασιών θα διαθέτει όλους
τους απαιτούμενους χάρτες, ναυτικά βοηθήματα, σήματα ναυσιπλοϊας κλπ. που θα
απαιτηθούν για την εύρυθμη εκτέλεση των εργασιών.

2. Συγκολλήσεις σωλήνων – Συνδέσεις

Οι σωλήνες παραλαμβάνονται σε τεμάχια των 12 μέτρων ή ανάλογου.


Ο αγωγός διαμορφώνεται σε μεγαλύτερα μήκη με θερμοσυγκόλληση (but welding) στην
ξηρά. Επίσης με θερμοσυγκόλληση διαμορφώνονται και τα απαιτούμενα ειδικά τεμάχια
(συστολές, σωλήνες ανύψωσης, στόμια κλπ.)

Οι θερμοσυγκολλήσεις θα γίνουν από έμπειρο προσωπικό σύμφωνα με τους κανόνες της


τεχνικής όπως προκύπτουν από διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα, όπως η προδιαγραφή του
Ολλανδικού Ινστιτούτου Συγκολλήσεων – Ν.Ι.L. «Προδιαγραφή για τη σύνδεση πλαστικών
σωλήνων». Πάντως οι θερμοσυγκολλήσεις των σωλήνων HDPE, θα πρέπει κατ’ ελάχιστο να
πληρούν τις απαιτήσεις του γερμανικού προτύπου DIN 16932.
Οι θερμοσυγκολλήσεις θα γίνουν σε χώρο προστατευόμενο από βροχή και ανέμους.

Οι συνδέσεις των τμημάτων του αγωγού που θα έχουν προκύψει από θερμοσυγκόλληση επί
μέρους σωλήνων θα γίνουν με φλάντζες ανωξείδωτες, ώστε να εξασφαλίζεται η αντοχή και η
ευκαμψία του αγωγού σε όλο το μήκος του, τόσο κατά την κατασκευή και τοποθέτηση, όσο
και κατά τη λειτουργία του. Οι φλάντζες και γενικά τα υλικά σύνδεσης θα είναι σύμφωνα με
τις οικείες προδιαγραφές (Τ.Π. Γ2/2000 – ΥΛΙΚΑ- παράγραφος 1γ). Η σύνδεση με
θερμοσυγκόλληση των ειδικών τεμαχίων με το σωλήνα θα έχει πραγματοποιηθεί στο
εργοστάσιο κατασκευής.
Η σύνδεση ιδιαίτερα των σωλήνων ανύψωσης (risers) του διαχυτήρα με το σωλήνα θα γίνει
με φλάντζες από ανοξείδωτο χάλυβα και πλαστικά μπουλόνια .
Ο προσδιορισμός του μήκους των προς πόντιση τμημάτων του αγωγού θα γίνει από τον
Ανάδοχο, αφού εκτιμήσει το διατιθέμενο εργοταξιακό χώρο και τα μέσα που διαθέτει για την
κατασκευή του έργου. Τα προς πόντιση τμήματα θα πρέπει γενικά να έχουν όσο το δυνατόν
μεγαλύτερο μήκος, για ταχύτερη εκτέλεση της εργασίας και μείωση του χρόνου κατάδυσης.

Υποχρεωτικές θέσεις σύνδεσης με φλάντζες κατά την παρούσα προδιαγραφή είναι :

α. Η φλαντζωτή σύνδεση των ανυψωτήρων με τον διαχυτήρα.

β. Η φλαντζωτή σύνδεση του διαχυτήρα με τον υπόλοιπο υποθαλάσσιο αγωγό.

γ. Ο χωρισμός του υποθαλάσσιου αγωγού σε τμήματα που επίσης συνδέονται με φλάντζα.

Και στις δύο τελευταίες περιπτώσεις ο τρόπος σύνδεσης θα είναι τέτοιος, ώστε οι δύτες κατά
τη τοποθέτηση να έχουν τη δυνατότητα ελαφράς περιστροφής του διαχυτήρα για να
επιτυγχάνεται κατακορύφωση των στομίων.

Κατά τη σύνδεση θα εξασφαλίζεται η ευθυγράμμιση του σωλήνα και το ομοιόμορφο σφίξιμο


των κοχλιών των φλαντζών.

3 Ερματα βάρους

Τα έρματα βάρους υπολογίστηκαν ενδεικτικά στη μελέτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου


Θεσσαλονίκης. Ο Ανάδοχος θα προτείνει τα έρματα βάρους, ώστε να ταιριάζουν στις
απαιτήσεις των μεθόδων κατασκευής που θα υποδείξει. Η πρότασή του θα τύχει της έγκρισης
της Υπηρεσίας και ο Ανάδοχος δεν δικαιούται καμμιάς αποζημίωσης για τα παραπάνω.

Η ερμάτωση θα είναι συνεχής και τα έρματα θα είναι από σκυρόδεμα C 16 / 20 ,


προκατασκευάζονται σε χώρο του εργοταξίου και θα φέρουν ελαφρύ οπλισμό (περιτύλιξη) .
Το έρμα θα διακόπτεται ανά 3 μ. περίπου για την δημιουργία αρμών 2 – 3 εκ. ώστε
να εξασφαλίζεται η ευκαμψία του αγωγού. Το πάχος του πρόσθετου έρματος θα
καθορισθεί έτσι ώστε ο κενός αγωγός με το έρμα στην θάλασσα να έχει βάρος
περίπου 20 Kps ανά μέτρο μήκους . Έτσι θα διευκολυνθεί η τοποθέτηση του αγωγού
χωρίς να αναπτυχθούν σημαντικές επιπονήσεις.

Τα έρματα μπορεί να είναι χωρισμένα σε δύο συμμετρικά τεμάχια που θα συνδέονται


μεταξύ τους με μπουλόνια, παξιμάδια και ασφάλειες τα οποία προδιαγράφονται αλλού. Οι
διαστάσεις τους όμως θα προσδιορισθούν από τον Ανάδοχο και θα εγκριθούν από την
υπηρεσία. Τα δύο τεμάχια θα έχουν τέτοιες διαστάσεις, ώστε οι επιφάνειές τους να μην
έρχονται σε επαφή μετά τη σύσφιξη.
Μεταξύ έρματος και επιφανείας αγωγού θα υπάρχει παρέμβυσμα από πλαστικό υλικό που θα
προτείνει ο Ανάδοχος και θα εγκρίνει η Υπηρεσία. Το άνω τεμάχιο του έρματος θα φέρει δύο
συμμετρικές οπές ή θα προβλέπεται άλλη ανάλογη διάταξη για να διέρχονται τα καλώδια
καθοδήγησης.

4 Προπαρασκευή – Καθέλκυση – Πόντιση


Ο Ανάδοχος είναι υπεύθυνος για την προπαρασκευή του εργοταξιακού χώρου, την
οργάνωσή του, την προσκόμιση όλου του απαραίτητου εξοπλισμού, την προετοιμασία
επιφανειών, της ράμπας, την προμήθεια πλωτήρων και άλλου βοηθητικού εξοπλισμού, όπως
αλυσίδες, κρουνούς εξαέρωσης, φλάντζες, φορεία, ράουλα κλπ.

Ο τρόπος καθέλκυσης πόντισης, τοποθέτησης και επίχωσης του αγωγού είναι της
αποκλειστικής ευθύνης του αναδόχου, ο οποίος θα έχει προβλέψει όλο το σχετικό εξοπλισμό
(έλκυθρα, κλίνες, ρυμουλκά, πλωτά κ.α.) που απαιτείται για τη διατήρηση της επιτρεπτής
καμπυλότητας και τη μη υπέρβαση των τάσεων στον αγωγό (σύμφωνα με τα DIN
53455,54852, 53456 κλπ.). Επίσης θα έχει προσδιορίσει τη μέθοδο και το ρυθμό πλήρωσης
του αγωγού με νερό και τον τύπο και αριθμό των σκαφών, εξοπλισμού και προσωπικού του
αγωγού με νερό και τον τύπο και αριθμό των σκαφών, εξοπλισμού και προσωπικού που
απαιτείται για τον έλεγχο της πόντισης.

Πριν από την καθέλκυση ή πλεύση, την πόντιση και την τοποθέτηση στην τελική θέση θα
εκτελείται προσεκτικός έλεγχος τόσο από τον Ανάδοχο όσο και από την Υπηρεσία όλων των
σωλήνων, των συναρμολογημένων τμημάτων τούτων και των ειδικών εξαρτημάτων για να
εξασφαλισθεί ότι δεν υπάρχει εξωτερική ορατή ζημία. Περιοχές που παρουσιάζουν ζημίες
θα αποκαθίστανται ή θα απορρίπτονται.

Τονίζεται ιδιαίτερα, ότι ο Ανάδοχος θα πρέπει να προγραμματίσει και να εκτελέσει τον


τρόπο πλεύσης και πόντισης, σε συσχετισμό με τις καιρικές συνθήκες και τις συνθήκες
θάλασσας και να λάβει όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι συνθήκες
θάλασσας καθ’ όλη τη χρονική περίοδο πλεύσης – πόντισης θα είναι κατάλληλες για την
ασφαλή εκτέλεση της υπόψη εργασίας.

Τέλος, πριν από τις παραπάνω εργασίες θα γίνει ο τελικός έλεγχος στάθμης πυθμένα
υποθαλάσσιας τάφρου σύμφωνα με την Τ.Π. Γ3/2000 – ΕΚΣΚΑΦΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΩΣΕΙΣ -
παράγραφος 3 . Σε περίπτωση που διαπιστωθεί επανεπίχωση της τάφρου, οι εργασίες
πόντισης θα αναβληθούν μέχρι να επανέλθει η τάφρος στην κανονική της στάθμης. Ο
Ανάδοχος δεν δικαιούται καμμιάς πρόσθετης αποζημίωσης, τόσο λόγω αυτής της αναβολής
( και άλλων αναβολών), όσο και για τον καθαρισμό ή επανεκσκαφή της τάφρου, διότι
θεωρείται ότι αυτό το ενδεχόμενο έχει προβλεφθεί κατά τη διαμόρφωση της κατ’ αποκοπή
τιμής προσφοράς του.

5 Τοποθέτηση των σωλήνων στον πυθμένα – Εδραση σωλήνων

Η τοποθέτηση των σωλήνων δεν θα αρχίσει προτού γίνει η επιθεώρηση και βρεθεί
ικανοποιητική η επιφάνεια επικάθησης των σωλήνων από την υπηρεσία.

Η όλη εργασία θα γίνεται με τη βοήθεια συνεργείου ειδικευμένων δυτών που θα καθοδηγούν


το σωλήνα στη σωστή θέση και θα συνδέουν τα τμήματά του μεταξύ τους.

Αμέσως μετά την τοποθέτηση κάθε τμήματος σωλήνα στον πυθμένα της υποθαλάσσιας
τάφρου θα γίνεται τοποθέτηση των υλικών εγκιβωτισμού του σωλήνα, τα οποία, οι δύτες με
κατάλληλα μέσα (π.χ. με τη βοήθεια εμφύσησης αέρα) θα τακτοποιηθούν κάτω από τους
σωλήνες μεταξύ των ερμάτων βάρους σε τρόπο ώστε να παρέχεται στον αγωγό ομοιόμορφη
και πλήρης κατά μήκος έδραση, καλύπτοντας κάθε δυνατό κενό.
Τα υλικά εγκιβωτισμού θα τοποθετηθούν σε όλο το μήκος του αγωγού, εκτός από τα σημεία
που υπάρχουν φλαντζωτές συνδέσεις, τα οποία θα παραμείνουν ελεύθερα μέχρι να
εκτελεσθεί προσωρινή δοκιμή με χρώμα, ώστε να διαπιστωθεί αν υπάρχουν διαρροές. Μετά
την εκτέλεση αυτής της δοκιμής θα συμπληρωθεί η επίχωση των σωλήνων.

Τα υλικά εγκιβωτισμού θα ληφθούν και θα μεταφερθούν στις θέσεις τοποθέτησής τους κατά
τρόπο που να εξασφαλίζεται ότι δεν θα αναμιχθούν με επιβλαβή υλικά.

Σε περίπτωση που προκληθεί ζημία στη στρώση εγκιβωτισμού η μετατόπιση του υλικού
λόγω δράσης κυματισμού, εγκατάστασης των σωλήνων, τυχαίας ζημίας, κατασκευαστικού
εξοπλισμού ή λόγω άλλης πηγής, το υλικό αυτό θα αποκατασταθεί.

6 Τοποθέτηση στομίων διάχυσης και σημείων επίσκεψης

Η τοποθέτηση των άνω τμημάτων των σωλήνων ανύψωσης (risers), που φέρουν στο άνω
μέρος οριζόντιο βραχίονα ώστε οι ανυψωτήρες να έχουν την μορφή σχήματος Γ, μετά
την ενδιάμεση φλάντζα, θα γίνει από τους δύτες, αφού ολοκληρωθεί ή επίχωση του
διαχυτήρα και τοποθετηθεί η προστατευτική στρώση λιθορριπής, ώστε να αποφευχθούν
τυχόν ζημιές στα στόμια. Οι σωλήνες ανύψωσης θα έχουν σφραγισθεί με τυφλή φλάντζα, η
οποία θα αντικατασταθεί με το άνω μέρος
( γωνία , ταυ, στόμια, κλπ.) που περιγράφηκε παραπάνω, στο τελικό στάδιο.

Η τερματική οπή στο πέρας του διαχυτήρα και οι σωλήνες ανύψωσης θα προστατεύονται
από τη ρίψη υλικών επίχωσης ή άλλων υλικών κατασκευής κατά τη διάρκεια τοποθέτησης,
με κατάλληλα μέσα.

7 Καταδυτικές εργασίες

Ο Ανάδοχος οφείλει να συμμορφώνεται πλήρως με όλους τους κανονισμούς κατάδυσης, τα


όρια κατάδυσης με αέρα, τις απαιτήσεις ασφάλειας κλπ. κατά την εκτέλεση υποθαλάσσιων
εργασιών.
Ο Ανάδοχος θα αναφερθεί σε όλες τις διαδικασίες σχετικά με τις καταδύσεις που θα
εκτελέσει.
Τονίζεται ιδιαίτερα η χρησιμοποίηση ασφαλών μεθόδων κατάδυσης και συμβατικά θα
ισχύουν οι Ευρωπαϊκοί Κανονισμοί που εκδίδονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Τεχνολογίας Καταδύσεως (Ε.D.T.C.).

Ολοι οι δύτες που θα χρησιμοποιηθούν στο έργο θα πρέπει να είναι έμπειροι και
εφοδιασμένοι με τις κατά νόμο άδειες και πιστοποιητικά.

Επίσης ο Ανάδοχος θα εξασφαλίσει όλο τον απαραίτητο καταδυτικό εξοπλισμό, εργαλεία


κλπ. για την εκτέλεση της εργασίας. Εκτός από το συνήθη εξοπλισμό, δηλαδή σκάφανδρα,
θάλαμοι, αποσυμπίεση, λέμβους, σύστημα επικοινωνίας, σχοινιά κλπ. θα πρέπει να
προβλεφθεί η χρήση υποθαλάσσιας μηχανής λήψης (video), κατάλληλη για υποθαλάσσιες
λήψεις χαμηλής ορατότητας με αντίστοιχη κανσόλα για ταυτόχρονη παρακολούθηση των
εργασιών ή δοκιμών από την επιφάνεια. Οι προδιαγραφές του άνω συστήματος θα εγκριθεί
από την υπηρεσία, η οποία θα μπορεί να κάνει χρήση του συστήματος λήψης όποτε
κρίνεται σκόπιμο.

8 Ναυσιπλοϊα στην περιοχή του έργου


Κατά την κατασκευή του έργου ο Ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να συμμορφώνεται με
όλους τους στην Ελλάδα ισχύοντες κανονισμούς και διατάξεις για τη ναυσιπλοϊα.

Οφείλει επίσης να ενημερώσει σχετικά με τις Αρμόδιες Υπηρεσίες (Υδρογραφική Υπηρεσία


και Λιμεναρχείο της περιοχής) πριν να αρχίσει το έργο για τις εργασίες που προβλέπονται να
γίνουν.
Επίσης είναι υποχρεωμένος να ενημερώσει τις Αρμόδιες Υπηρεσίες σε οποιαδήποτε αλλαγή
και αν γίνει στο πρόγραμμα εργασιών.

Ο Ανάδοχος πρέπει να λάβει υπόψη του το ενδεχόμενο της μερικής ή ολικής μη


απαγόρευσης από τις Αρμόδιες Αρχές των πλοίων στην περιοχή του έργου, όπως επίσης και
την πραγματοποίηση πλόων παρά τη σχετική απαγόρευση. Γι’ αυτό δεν μπορεί να απαιτήσει
ιδιαίτερη αποζημίωση για οποιαδήποτε φθορά ή καθυστέρηση και αν υποστεί εξαιτίας αυτού
κατά την εκτέλεση του έργου.
Ο Ανάδοχος οφείλει να εξασφαλίσει με ευθύνη και δαπάνες του, σύμφωνα με τις απαιτήσεις
των Αρμόδιων Αρχών, στις οποίες πρέπει να απευθυνθεί, τόσο την προσωρινή
σηματοδότηση του έργου, κατά τη διάρκεια της εκτέλεσής του, όσο και την προμήθεια και
εγκατάσταση των απαραίτητων συσκευών που θα χρειάζονται (σημαδούρες) για την
επισήμανσή του.
Τ.Π. Γ5/2000

ΔΟΚΙΜΕΣ – ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ

1 Γενικά

Σι’ αυτό το Κεφάλαιο προδιαγράφονται πιο αναλυτικά μερικές από τις δοκιμές που είναι
υποχρεωμένες να κάνει ο Ανάδοχος, σχετικά με το καθαυτό έργο που είναι ο αγωγός
εκβολής. Ολες οι δοκιμές θα γίνουν με μέσα και δαπάνες του Αναδόχου, ενώ η
αποκατάσταση της οποιασδήποτε βλάβης ή η εκτέλεση κάποιας εργασίας, που θα απορρέει
μετά από μη ικανοποιητική δοκιμή, θα γίνεται το ταχύτερο με ευθύνη και δαπάνες της
Αναδόχου.

Η περιγραφή των παρακάτω ουσιαστικών δοκιμών δεν απαλλάσσει τον Ανάδοχο από την
εκτέλεση και άλλων δοκιμών που απορρέουν από τις παρούσες Τεχνικές Προδιαγραφές και
τα εφαρμοζόμενα στο έργο διεθνή πρότυπα.

2 Δοκιμές στο εργοστάσιο

Οι σωλήνες από HDPE θα υποβάλλονται σε ελέγχους στο εργοστάσιο παραγωγής τους


σύμφωνα με τα πρότυπα DIN 8075 και DIN 4279. Οι δοκιμές περιλαμβάνουν :

α) Συνεχή έλεγχο της συνεκτικότητας του υλικού με τροφοδοσία πεπιεσμένου


αέρα στη γραμμή παραγωγής τη στιγμή που το πλαστικοποιημένο υλικό
βγαίνει από το καλούπι του εξολκέα.

β) Ελεγχο του ορίου ροής.

γ) Ελεγχο θερμοκρασίας

δ) Ελεγχο πίεσης

ε) Ελεγχο επιμήκυνσης.

Για τις υπόλοιπες κατασκευές και υλικά που θα χρησιμοποιηθούν στο έργο, θα γίνονται οι
εργαστηριακές δοκιμές που υπαγορεύονται από τα οικεία πρότυπα.

3 Δοκιμές στο Εργοτάξιο


Στο εργοτάξιο και πριν από την καθέλκυση των σωλήνων, θα ελέγχεται με δοκιμή πίεσης
κάθε αυτοτελές τμήμα του αγωγού που θα παράγεται με επιμέρους θερμοσυγκολλημένους
σωλήνες.

Οι εργοταξιακές δοκιμές για τους σωλήνες από HDPE θα είναι κατ’ ελάχιστο αυτές που
ορίζονται στο γερμανικό πρότυπο DIN 4279.

Στις δοκιμές του εργοταξίου περιλαμβάνονται και οι δοκιμές για το σκυρόδεμα, αδρανή, κλπ.
υλικά που θα χρησιμοποιηθούν στο έργο, σύμφωνα με τις αντίστοιχες προδιαγραφές των
υλικών αυτών.

4. Δοκιμές μετά την τοποθέτηση

Ειδικά για το υποθαλάσσιο τμήμα του αγωγού εκβολής απαιτείται έλεγχος στεγανότητας
των υποθαλάσσιων συνδέσεων με φλάντζες.
Γι’ αυτό το λόγο, και σύμφωνα με την σχετική προδιαγραφή, τουλάχιστον τα σημεία, στα
οποία υπάρχουν φλάντζες, θα παραμείνουν ανεπίχωτα μέχρι να διαπιστωθεί η απουσία
διαρροών.

Η δοκιμή μπορεί να γίνει με τον ακόλουθο τρόπο ή με άλλο ισοδύναμο που θα προτείνει ο
Ανάδοχος και θα εγκρίνει η υπηρεσία, εφ’ όσον τον θεωρήσει εξίσου ικανοποιητικό. Ο
Ανάδοχος θα υποβάλλει τον αγωγό σε πίεση περίπου διπλάσιο αυτής της λειτουργίας (της
τάξης του 1,7 bar). Εξυπακούεται ότι αυτή η δοκιμή θα γίνει σε στάδιο, κατά το οποίο δεν
έχουν γίνει οι τελικές συνδέσεις των στομίων και οι σωλήνες ανύψωσης παραμένουν κατά
σφραγισμένοι με τυφλές φλάντζες.

Θα γίνουν δύο ειδών έλεγχοι. Ο ένας έλεγχος θα είναι οπτικός και ο άλλος θα είναι έλεγχος
πτώσης πίεσης. Το υγρό που θα χρησιμοποιηθεί για τη δοκιμή θα είναι χρωματισμένο και
έτσι με τη βοήθεια της υποθαλάσσιας κάμερας θα είναι δυνατή η διαπίστωση διαρροών από
τυχόν ελαττωματικές φλάντζες σύνδεσης. Εξυπακούεται ότι ο Ανάδοχος θα έχει εξασφαλίσει
στεγανή σφράγιση στα προσωρινά τυφλά άκρα των σωλήνων ανύψωσης (risers).
Παράλληλα, ο Ανάδοχος με κατάλληλο όργανο θα μετρά την τυχόν πτώση πίεσης. Η πίεση
αυτή θα εφαρμοστεί για 30 τουλάχιστον λεπτά και σ’ αυτό το διάστημα δεν θα πρέπει να
σημειωθεί πτώση πίεσης άνω του 3% της αρχικά επιβληθείσας.

Εάν κατά τον οπτικό έλεγχο διαπιστωθεί διαρροή χρωματισμένου υγρού από σύνδεση ή
τυφλό άκρο (στόμιο επίσκεψης, στόμιο πέρατος), ο Ανάδοχος θα επανορθώσει τη σύνδεση
με δαπάνες του άμεσα και θα επαναληφθεί η δοκιμή, μέχρι να ικανοποιηθεί η υπηρεσία ότι οι
συνδέσεις κλπ. δεν παρουσιάζουν διαρροές. Σε περίπτωση διαπίστωσης πτώσης της πίεσης
στο όργανο, ο Ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να εντοπίσει τα αίτια, να επισκευάσει το σημείο
που παρουσιάζει πρόβλημα, μέχρι να διεξαχθεί ικανοποιητικά η δοκιμή. Τότε η Υπηρεσία
μπορεί να δώσει εντολή για τη συμπλήρωση της επίχωσης του σωλήνα.

5 Δοκιμές παραλαβής

Πριν από την παραλαβή του έργου ο Ανάδοχος θα προβεί σε δοκιμές λειτουργίας. Πρίν από
την εκτέλεση και αυτών των δοκιμών, θα έχουν προηγηθεί οι εξής ενέργειες από πλευράς
Αναδόχου :

α. Απομόνωση του φρεατίου φόρτισης και του αγωγού με το θυρόφραγμα.


β. Σύνδεση των στομίων στους σωλήνες ανύψωσης μετά την αποσφράγισή τους.

γ. Εκκένωση του περιεχομένου υγρού του φρεατίου φόρτισης

δ. Καθαρισμός του φρεατίου από οποιαδήποτε ξένη ουσία. Επιθεώρηση του φρεατίου από την
Υπηρεσία.

Για την δοκιμή ο Ανάδοχος θα γεμίσει το φρεάτιο φόρτισης με γλυκό νερό και οργανικό
χρώμα. Μετά το άνοιγμα του θυροφράγματος θα γίνει καταγραφή του χρόνου πτώσης της
στάθμης στο φρεάτιο (καμπύλη ύψους, χρόνου), θα γίνεται παρακολούθηση της καλής
λειτουργίας όλων των στομίων με την υποθαλάσσια κάμερα, καταγραφή σε video και
φωτογράφιση.

Με αυτή την δοκιμή θα ελεγχθούν επίσης, η στεγανότητα και η καλή λειτουργία του
θυροφράγματος, των αισθητηρίων στάθμης κλπ., η ταχύτητα ανοίγματος/κλεισίματος του
θυροφράγματος και θα ελεγχθεί η υδραυλική ανταπόκριση του συστήματος κάτω από
διάφορες συνθήκες λειτουργίας, που είναι δυνατό να προσομοιωθούν κατά τη διάρκεια της
δοκιμής. Εάν δεν εξασφαλισθεί αξιόλογη συνεχής παροχή για την διεξαγωγή της άνω
δοκιμής, τότε θα επαναληφθεί το γέμισμα τόσες φορές, όσες απαιτείται για τον πλήρη οπτικό
έλεγχο φυσιολογικής λειτουργίας όλων των στομίων του διαχυτήρα και μέχρις ότου
ικανοποιηθεί η Υπηρεσία ότι όλα τα στόμια λειτουργούν ομαλά, χωρίς εμφράξεις κλπ. Σε
αντίθετη περίπτωση ο Ανάδοχος με δική του δαπάνη θα επιδιορθώσει οποιαδήποτε βλάβη
και θα επαναλάβει τη δοκιμή.

Σε περίπτωση που γίνει έναρξη λειτουργίας των εγκαταστάσεων παράλληλα με τον αγωγό
εκβολής και επιτραπεί από την Υπηρεσία η είσοδος λυμάτων από την εγκατάσταση στο
φρεάτιο φόρτισης, τότε ο Ανάδοχος θα εκτελέσει και δοκιμή κανονικής λειτουργίας με
λύματα. Για την εκτέλεση όλων των παραπάνω δοκιμών παραλαβής, ο Ανάδοχος θα
υποβάλλει σε διάστημα δύο μηνών πριν την εκτέλεσή τους, πλήρες πρόγραμμα δοκιμών με
περιγραφή των διαδικασιών, του εξοπλισμού που θα χρησιμοποιήσει, των παραμέτρων που
θα καταγράψει κλπ., οι οποίες δεν θα είναι λιγότερες από τις προδιαγραφόμενες.

6. Πρόγραμμα ποιοτικού ελέγχου

Ο Ανάδοχος, υπεύθυνος για την ποιότητα όλων των ειδών που θα προμηθεύσει ή θα
κατασκευάσει, καθώς και για την ποιότητα του κατασκευαζόμενοι έργου, θα συντάξει μέσα
σε 60 μέρες από την εγκατάσταση πρόγραμμα ελέγχου ποιότητας και θα το υποβάλει για
έγκριση στον Εργοδότη.

Το πρόγραμμα αυτό θα περιλαμβάνει :

 α. Ελέγχους ποιότητας και επιθεώρησης επί τόπου του έργου που θα καλύπτουν όλους
τους προτεινόμενους ελέγχους στα εργοστάσια των προμηθευτών, καθώς και τις
διαδικασίες για την εκτέλεση των ελέγχων αυτών.
 β. Ελέγχους ποιότητας και επιθεώρησης επί τόπου του έργου που θα καλύπτουν όλες τις
διαδικασίες ελέγχου, επιθεώρησης και δοκιμών κατά την κατασκευή των επί μέρους
τμημάτων του έργου.

Στο πρόγραμμα που θα υποβληθεί θα δίνονται :

 α. Δείγμα εντύπου ελέγχου ποιότητας

 β. Κατάλογος υλικών και εργασιών που θα ελέγχονται από τον Εργοδότη κατά τα
διάφορα στάδια της κατασκευής, μαζί με τις διαδικασίες ελέγχου, τους τύπους των
δοκιμών και τη συχνότητά τους.

 γ. Κατάλογο των προμηθευομένων συσκευών, οργάνων ή εξαρτημάτων, που χρειάζονται


έλεγχο στο εργοστάσιο του προμηθευτή, με την απαιτούμενη διαδικασία ελέγχου.

 δ. Την οργάνωση και τον εξοπλισμό του εργαστηρίου δοκιμής των υλικών επί τόπου των
έργων, για τη διεξαγωγή των ελέγχων που προβλέπονται στις Τεχνικές προδιαγραφές και
το πρόγραμμα ελέγχου ποιότητας.

 ε. Τα κριτήρια αποδοχής.

Οι εκτελούμενοι έλεγχοι ποιότητας θα συνοψίζονται σε εβδομαδιαίες εκθέσεις ελέγχου


ποιότητας, σε ειδικό έντυπο που θα υπογράφονται από τον Επιβλέποντα Μηχανικό και τον
Ανάδοχο. Στις εκθέσεις αυτές θα αναγράφονται λεπτομερώς οι περιπτώσεις ασυμφωνίας
υλικών, ή εξοπλισμού, ή τμημάτων έργων με τις Τεχνικές Προδιαγραφές και οι ενέργειες για
ορθή αποκατάσταση.

Ο Ανάδοχος μπορεί να εκτελέσει ορισμένες από τις δοκιμές σε ιδιωτικό εργαστήριο της
έγκρισης του Εργοδότη και να υποβάλει στον Εργοδότη τα σχετικά πιστοποιητικά ελέγχου.
Τ.Π. Γ6/2000

ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΤΟΙΧΟΙ ΑΠΟ ΟΠΛΙΣΜΕΝΟ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑ

1. ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

Αντικείμενο του παρόντος κεφαλαίου των Τεχνικών Προδιαγραφών σε συνδυασμό και με


το κεφάλαιο Σκυρόδεμα και Σιδηρούς οπλισμός είναι η κατασκευή διαφραγματικών τοίχων
από οπλισμένο σκυρόδεμα.

2. ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

Εκτός των προδιαγραφών των κεφαλαίων Σκυρόδεμα και Σιδηρούς οπλισμός, ισχύουν τα
ακόλουθα :

DIN 4126

3. ΥΛΙΚΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ

Σκυρόδεμα ποιότητας τουλάχιστον C 16/20 ή ανωτέρας με ελάχιστη περιεκτικότητα σε


τσιμέντο 350 χλγ/Μ3 και μέτρο εξάπλωσης (slump) τουλάχιστον 18 - 20 εκατοστά
(πλαστικό σκυρόδεμα).
Χρησιμοποιούμενος χάλυβας St IV ή St III
Πλαστικοποιητικά τύπου SIKAMENT ή ισοδυνάμου, αν κριθεί αναγκαίο.

4. ΜΕΘΟΔΟΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ

Κατ’ αρχάς κατασκευάζεται στην επιφάνεια του εδάφους και κατά μήκος του άξονα του
έργου οδηγός με ζεύγος τοιχίσκων από οπλισμένο σκυρόδεμα ποιότητας C 12/15, που θα
επιτρέπει την οδήγηση της ειδικής διαφραγματικής αρπάγης (μπέννα) και θα αποτρέπει τις
επιφανειακές απορροές του μπεντονιτικού αιωρήματος.

Ακολουθεί η εκσκαφή κάθε φατνώματος, ένα παρά ένα, στο επιθυμητό βάθος με ταυτόχρονη
προοδευτική πλήρωση του εκσκαπτόμενου τμήματος με μπεντονιτικό αιώρημα, οι
προδιαγραφές του οποίου δίνονται στην οικεία παράγραφο.
Το μήκος του φατνώματος θα προκύψει από το πλάτος της διαφραγματικής μπέννας σε
ανοικτή θέση.

Οι αρμοί μεταξύ των φατνωμάτων διαμορφώνονται είτε με σιδηρότυπους είτε με πλαστικούς


σωλήνες είτε με κατάλληλα διαμορφωμένες λάμες με προσαρτημένα γωνιακά ώστε να
επιτευχθεί η κατά το δυνατό καλύτερη σύνδεση και αλληλεπίδραση μεταξύ των διαφόρων
στοιχείων του τοίχου και να εξασφαλιστεί η στεγανότητα.
Ακολουθεί η διαμόρφωση του κλωβού οπλισμού, ο οποίος και τοποθετείται εντός του
φατνώματος που είναι γεμάτο αιώρημα. Σ’ αυτή τη φάση είναι απαραίτητη η χρήση
διατηρητών αποστάσεων που να εξασφαλίζουν την απαραίτητη επικάλυψη με σκυρόδεμα
που δεν θα είναι μικρότερη από 7 εκατοστά. Στον πυθμένα της τάφρου ή επικάλυψη θα είναι
20 εκατοστά.
Πρίν τη σκυροδέτηση,με τη βοήθεια κατάλληλης βυθιζόμενης αντλίας, που θα τοποθετείται
στον πυθμένα του ορύγματος, θα απομακρύνεται ολόκληρη η ποσότητα του
χρησιμοποιημένου αιωρήματος,ενώ ταυτόχρονα θα γίνεται τροφοδότηση του ορύγματος με
«φρέσκο» καθαρό αιώρημα.

Κατόπιν εισάγεται με αν ή περισσότερους σωλήνες (tremie pipe) με τη βαρύτητα το


πλαστικό σκυρόδεμα. Κατά τη σκυρόδεση ο σωλήνας θα καθοδηγείται έτσι ώστε το
σκυρόδεμα να εξέρχεται εκ των κάτω και να εκτοπίζει το μπεντονίτη και να ρέει γύρω από
τον οπλισμό και τα’ άλλα τμήματα της κατασκευής.

Η ταχύτητα ανόδου του σωλήνα πρέπει να μην υπερβαίνει τα 3μ/ώρα, θα πρέπει να


αποφεύγονται τα μεγάλης διάρκειας διαλείμματα κατά τη σκυροδέτηση και οι σωλήνες
πρέπει να παραμένουν πάντα εμβαπτισμένοι εντός του νωπού σκυροδέματος. Οι σιδηρότυποι
ή πλαστικότυποι των αρμών ανασύρονται μετά την έναρξη της πήξης του σκυροδέματος με
ειδικά υδραυλικά μηχανήματα.

Πρέπει επίσης ν’ αποφεύγονται οι συγκεντρώσεις οπλισμού, οι Δε ελάχιστες αποστάσεις


μεταξύ των ράβδων πρέπει να είναι τουλάχιστον 9 εκατοστά. Μετά τη σκυροδέτηση
αφαιρούνται οι ειδικοί αρμοί σκυροδέτησης και ολοκληρώνεται η κατασκευή του
φατνώματος. Ακολουθεί η εκσκαφή νέου φατνώματος κ.ο.κ.

Η επιτρεπόμενη απόκλιση της εξωτερικής επιφανείας του τοίχου είναι το 1,5% του ύψους.
Ο μπεντονίτης που έχει χρησιμοποιηθεί θα οδηγείται σε εγκατάσταση αποάμμωσης όπου θα
αφαιρείται η άμμος και οι άλλες προσμίξεις και θα προετοιμάζεται για να
ξαναχρησιμοποιηθεί, εφ’ όσον πληρεί τις προϋποθέσεις της οικείας παραγράφου, αλλιώς θ’
απάγεται.

5. ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ

Ο Ανάδοχος πρέπει να διαθέτει για την κατασκευή των διαφραγμάτων όλο τον απαιτούμενο
μηχανικό εξοπλισμό, που είναι ενδεικτικά και όχι περιοριστικά ο ακόλουθος:

 Διαφραγματική μπέννα ανηρτημένη σε κατάλληλης ισχύος ανυψωτικό γερανό.


 Εγκατάσταση παραγωγής και διοχέτευσης του μπετονιτικού αιωρήματος (αναμικτήρας,
πρέσα, αντλίες κ.λ.π.).
 Κατάλληλη αντλία για την άντληση του χρησιμοποιουμένου μπεντονιτικού αιωρήματος
από τον πυθμένα του ορύγματος πριν τη σκυροδέτηση.
 Εγκατάσταση καθαρισμού και ανακύκλωσης του μπετονιτικού αιωρήματος
(αποαμμωτήρας)
 Σύστημα σωληνώσεων σκυροδέτησης (tremie pipe)
 Συγκρότημα παραγωγή, μεταφοράς και διοχέτευσης σκυροδέματος
 Συγκρότημα κατασκευής κλωβών σιδηροπλισμού (κόφτες, κουρμπαδόροι,
ηλεκτροσυγκολλήσεις κ.λ.π.)
 Μηχάνημα εξόλκευσης τύπων αρμών

6. ΔΙΑΤΡΗΤΙΚΟ ΥΓΡΟ - ΜΠΕΤΟΝΙΤΗΣ (DRILLING FLUID)


Για την εξασφάλιση των τοιχωμάτων του ορύγματος από καταπτώσεις είναι δυνατόν να
χρησιμοποιηθεί σαν διατρητικό υγρό, αιώρημα ενεργοποιημένου μπετονίτη ύστερα από
έγκριση της Υπηρεσίας.

Η δαπάνη αυτή περιέχεται στην τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο διαφραγματικών τοίχων.

6.1. Προμήθεια

Ο μπετονίτης που θα προσκομισθεί στο εργοτάξιο και πριν αναμιχθεί με νερό, θα είναι
σύμφωνος με τις παρούσες προδιαγραφές. Για να προσκομίσει στο εργοτάξιο τη σκόνη
μπετονίτη ο ανάδοχος θα πρέπει να ζητήσει από τον προμηθευτή πιστοποιητικό ποιότητας
που να δείχνει τις ιδιότητες κάθε παραλαμβανομένης ποσότητας μπετονίτη στο εργοτάξιο.

6.2. Ανάμιξη

Ο μπετονίτης θα αναμιχθεί επιμελώς με καθαρό νερό ώστε να δημιουργηθεί ένα αιώρημα το


οποίο θα εξασφαλίζει την ευστάθεια του σκάμματος του διαφραγματικού τοίχου για την
περίοδο που είναι αναγκαία για την τοποθέτηση του σκυροδέματος και τη συμπλήρωση της
κατασκευής.
Η ανάμιξη θα γίνει μηχανικά με τη χρήση των ειδικών αναμικτήρων (Mixer).
Η θερμοκρασία του νερού που θα χρησιμοποιηθεί κατά την ανάμιξη του αιωρήματος
μπεντονίτη και του αιωρήματος κατά τη χρησιμοποίησή του στο σκάμμα του
διαφραγματικού τοίχου, δεν θα πρέπει να είναι μικρότερη από 5οC.

Στην περίπτωση συνάντησης αλμυρού ή χημικώς επικίνδυνου υπόγειου νερού θα πρέπει να


παρθούν ειδικές προφυλάξεις που θα προταθούν από τον ανάδοχο ώστε να εξασφαλιστεί το
κατάλληλο αιώρημα για την κατασκευή του διαφραγματικού τοίχου.

6.3. Δοκιμές.

α. Η συχνότητα των δοκιμών του διατρητικού υγρού και η μέθοδος δειγματοληψίας θα


προταθούν από τον Ανάδοχο στην επιβλέπουσα Υπηρεσία, πριν από την έναρξη των
εργασιών. Η συχνότητα μπορεί να μεταβάλλεται ανάλογα προς τη συνέπεια των
αποτελεσμάτων που θα προκύψουν.

β. Οι δοκιμές ελέγχου θα γίνουν στο αιώρημα μπετονίτη με τη χρήση κατάλληλων


συσκευών.

γ. Η πυκνότητα του νεοπαρασκευασθέντος αιωρήματος μπετονίτη θα μετριέται μια φορά


την ημέρα για τον ποιοτικό έλεγχο του σχηματισθέντος αιωρήματος (η συσκευή μέτρησης θα
πρέπει να έχει ρυθμιστεί ώστε να μετρά με ακρίβεια 0,005 γρταμ./εκ.3).

δ. Επίσης θα διενεργούνται δοκιμές ιξώδους και τιμής PH στο αιώρημα μπετονίτη που
βρίσκεται μέσα στο σκάμμα του διαφραγματικού τοίχου.
Τα’ αποτελέσματα γενικά θα πρέπει να βρίσκονται μεταξύ των ορίων του παρακάτω πίνακα
1.
ΠΙΝΑΚΑΣ 1. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΑΙΩΡΗΜΑΤΟΣ ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ
ΤΑΦΡΟ ΤΟΥ ΔΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΙΧΟΥ ΓΙΑ ΜΕΣΕΣ
ΕΔΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ

Μετρούμενη ιδιότητα Διακύμανση Μέθοδος ελέγχου


αποτελεσμάτων 20οC

Πυκνότητα (DENSITY) Μικρότερη από 1,10 MUD DENSITY


γραμ. /εκ3 του MARSH

Ιξώδες (VISCOSITY) 30 - 45 sec Μέθοδος του κώνου


του MARSH

PH 7,5 - 12 Ενδεικτικές
χαρτοταινίες PH

Περιεκτικότητα σε άμμο < 5% Μέθοδος μέτρησης


Bariod

Οι δοκιμές θα επαναλαμβάνονται μέχρι ν’ αποκατασταθεί μια συνεπής αντιστοίχιση των


αποτελεσμάτων προς τον τρόπο εργασίας. Θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στη διαδικασία
ανάμιξης, κάθε προσθήκη νεοπαρασκευασθέντος αιωρήματος μαζί με τα
προχρησιμοποιημένα αιωρήματα μπετονίτη και κάθε διαδικασία που τυχόν θα ακολουθηθεί
για ν’ αφαιρεθούν όλες οι ακαθαρσίες από το αιώρημα μπετονίτη που έχει χρησιμοποιηθεί
προηγουμένως.
Υπεύθυνος πάντως για τα χαρακτηριστικά των αιωρήματος του μπετονίτη μέσα στην τάφρο
του διαφραγματικού τοίχου είναι πάντοτε ο ανάδοχος, ο οποίος θα μπορεί να τροποποιεί
ύστερα από αιτιολογημένη πρόταση τα αναφερόμενα στον πίνακα 1 χαρακτηριστικά
ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες. Επίσης ο ανάδοχος ΄θα μπορεί να προτείνει και
τροποποίηση των μεθόδων δοκιμασίας, ύστερα από αιτιολογημένη πρόταση. Η τροποποίηση
των χαρακτηριστικών και των μεθόδων δοκιμασίας υπόκειται στην έγκριση της Υπηρεσίας.
Στην περίπτωση επαναχρησιμοποίησης του αιωρήματος μπεντονίτη μετά από σκυροδέτηση
ενός φατνώματος, θα πρέπει να διατίθενται στο εργοτάξιο τα κατάλληλα μέσα για τον
καθαρισμό του αιωρήματος που είναι π.χ. οι αποαμμωτήρες για την περίπτωση της άμμου
και των πλέον χονδρόκοκκων υλικών. Για την περίπτωση λεπτόκοκκων προσμίξεων θα
πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή ώστε να διατηρηθούν τα χαρακτηριστικά του
παραπάνω πίνακα 1, στο μίγμα του επαναχρησιμοποιούμενου και νέου αιωρήματος.

7. ΣΙΔΗΡΟΠΛΙΣΜΟΣ

Ο σιδηροπλισμός κάθε φατνώματος του διαφράγματος θα διαμορφωθεί σε κλωβό κατάλληλο


για την ανύψωσή του και τοποθέτηση μέσα στο σκαμμένο φάτνωμα. Σε κάθε κλωβό θα
υπάρχει ο διαμήκης και εγκάρσιος οπλισμός που υποδεικνύεται από τα σχέδια της μελέτης.
Επί πλέον θα υπάρχουν και κατάλληλοι εσωτερικοί σύνδεσμοι (χιαστί ράβδοι) και εγκάρσιες
ράβδοι που να εξασφαλίζουν το απαραμόρφωτο του κλωβού κατά του χειρισμούς ανύψωσης
και τοποθέτησης. Στο επάνω μέρος επίσης θα ηλεκτροσυγκολληθούν κατάλληλες ράβδοι
μορφής ύψιλον για την ανάρτηση του κλωβού από τον ανυψωτικό γερανό καθώς και για την
ανάρτησή του σε ειδικές ράβδους τοποθετημένες στους οδηγούς κατά την τελική τοποθέτησή
του στο όρυγμα.

Για τη διατήρηση της ελάχιστης επικάλυψης των 7 εκ. θα τοποθετηθούν ειδικοί διατηρητές
αποστάσεων (spacers). Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην αποφυγή συγκεντρώσεων
οπλισμού, ώστε να είναι ανεμπόδιστη η ροή του σκυροδέματος. Ειδικώτερα, κατά τη
διαμόρφωση των συνδετήρων και των άλλων εγκαρσίων ράβδων, θα πρέπει να προβλεφθεί η
ύπαρξη κενών διαστημάτων για τη διέλευση των σωλήνων σκυροδετήσεως σε όλο το μήκος
του κλωβού.
ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΡΓΩΝ Η-Μ

Oι παρακάτω Τεχνικές Προδιαγραφές Η/Μ έργων, αφορούν εργασίες και υλικά


που εκτελούνται κυρίως στα έργα Βιολογικών Καθαρισμών και Αντλιοστασίων ,
που συνήθως δημοπρατούνται με το σύστημα Μελέτη - Κατασκευή και αποτελούν
ένα απλό παράδειγμα. Είναι προφανές ότι κάθε τέτοιο έργο είναι ιδιαίτερο, έχει τα
δικά του τεχνικά χαρακτηριστικά και απαιτήσεις και συνεπώς αυτές
προσαρμόζονται ανάλογα.. Τα αναφερόμενα τεχνικά στοιχεία και απαιτήσεις στις
Τεχνικές Προδιαγραφές αυτές είναι τυχαία και σε καμιά περίπτωση δεν δίνουν
κατεύθυνση.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΗΜ.1.
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΘΑ ΥΠΟΒΛΗΘΟΥΝ – ΕΓΚΡΙΣΗ , ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ,
ΜΕΤΑΦΟΡΑ και ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΥΛΙΚΩΝ και ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ.

1. ΓΕΝΙΚΑ

2. ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΟΥ ΘΑ ΕΦΑΡΜΟΣΤΟΥΝ

3. ΤΕΧΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΘΑ ΥΠΟΒΛΗΘΟΥΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΟΡΑ

4. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΘΑ ΥΠΟΒΛΗΘΟΥΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΑΔΟΧΟ

5. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΓΚΡΙΣΗΣ ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ

6. ΜΕΤΡΑ ΠΟΥ ΘΑ ΛΗΦΘΟΥΝ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

7. ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΣΤΟ ΕΡΓΟΤΑΞΙΟ

8. ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ

ΗΜ.2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ.

ΗΜ.3. ΑΝΤΙΔΙΑΒΡΩΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ.

ΗΜ.4. ΔΟΚΙΜΕΣ και ΕΛΕΓΧΟΣ του ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ και των


ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ.

ΗΜ.5. ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΑ
ΗΜ.6 ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠl ΤΟΠΟΥ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ

ΗΜ.7 ΕΠΙΜΕΤΡΗΣΗ – ΠΛΗΡΩΜΗ

ΗΜ.8 ΑΔΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ - ΗΛΕΚΤΡΟΔΟΤΗΣΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

ΗΜ.9 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

ΗΜ.10 ΣΩΛΗΝΩΣΕΙΣ και ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ.

ΗΜ.11 ΑΝΤΛΗΤΙΚΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΑ

ΗΜ.12. ΣΩΛΗΝΩΣΕΙΣ ΑΝΤΛΙΟΣΤΑΣΙΩΝ - ΥΔΡΑΥΛΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ

ΗΜ.13 ΥΠΟΒΡΥΧΙΟΙ ΑΝΑΔΕΥΤΗΡΕΣ

ΗΜ.15. ΛΟΒΟΕΙΔΕΙΣ ΦΥΣΗΤΗΡΕΣ

ΗΜ. 16. ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΔΙΣΚΟΥ ΕΛΑΣΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ

ΗΜ.17 ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΥΠΟΥ ΕΡΜΑΡΙΟΥ ΣΤΕΓΑΝΟΣ

ΗΜ.18 ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΗΜ.19. ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΞΑΕΡΙΣΜΟΥ ΦΡΕΑΤΙΟΥ

ΗΜ.20 ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΥΣΟΣΜΙΑΣ

ΗΜ.21 ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΑ ΖΕΥΓΗ

ΗΜ.22. ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ, ΣΗΜΑΝΣΕΩΝ


ΗΜ.1. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΘΑ ΥΠΟΒΛΗΘΟΥΝ – ΕΓΚΡΙΣΗ , ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ,
ΜΕΤΑΦΟΡΑ και ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΥΛΙΚΩΝ και ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ.

1.1. ΓΕΝΙΚΑ

Οι παρακάτω τεχνικές προδιαγραφές αφορούν στην προμήθεια, μεταφορά. εγκατάσταση και


παράδοση σε κατάσταση πλήρους και ικανοποιητικής λειτουργίας όλου του
ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού των αντλιοστασίων του αποχετευτικού δικτύου του
Φορέα.
Οι προδιαγραφές αυτές καλύπτουν τα κατώτερα όρια ποιότητας και ποσότητας υλικών και
μηχανημάτων. Κατασκευή του έργου κατά τρόπο διαφορετικό από την προδιαγραφή αυτή
και τα σχέδια της μελέτης επιτρέπεται μόνο μετά από πρόταση τον αναδόχου που θα
υποβληθεί εγκαίρως, θα εγκριθεί από την Υπηρεσία και θα αφορά μόνο στις λεπτομέρειες με
τις οποίες θα επιτευχθεί αποδεδειγμένη βελτίωση στη λειτουργία, αύξηση τον βαθμού
ασφαλείας και μείωση τον κόστους της εγκατάστασης.

1.2 ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΟΥ ΘΑ ΕΦΑΡΜΟΣΘΟΥΝ

α. Όλα τα μηχανήματα, συσκευές και υλικά, πρέπει να ικανοποιούν τους ισχύοντες


κανονισμούς ελληνικούς ή ξένους, ή τους κανονισμούς που αναφέρονται στις επί μέρους
προδιαγραφές των υλικών. Όλα τα μηχανήματα, συσκευές, εξαρτήματα και υλικά που θα
χρησιμοποιηθούν θα είναι καινούργια, άριστης ποιότητας και τυποποιημένα προϊόντα
γνωστών κατασκευαστών, που ασχολούνται κανονικά με την παραγωγή τέτοιων υλικών. Θα
είναι χωρίς ελαττώματα, δεν θα φθείρονται εύκολα και θα μπορούν να λειτουργούν με την
ελάχιστη συντήρηση.

Β. Τα υλικά θα έχουν τις διαστάσεις και τα βάρη που προβλέπονται από τους κανονισμούς,
όταν δεν καθορίζονται συγκεκριμένα στις προδιαγραφές. Όλα τα όμοια τμήματα του
συνολικά προσφερόμενου Η/Μ εξοπλισμού πρέπει ν είναι του ίδιου εργοστασίου
κατασκευής.

Τα εργοστάσια κατασκευής του Η/Μ εξοπλισμού πρέπει να εγγυώνται την εύκολη και χωρίς
περιορισμούς κάλυψη του ιδιοκτήτη των έργων σε ανταλλακτικά.

Η Υπηρεσία θα λάβει σοβαρά υπόψη της αυτό το κριτήριο το οποίο θα τεκμηριώνεται με


υπεύθυνη δήλωση του κατασκευαστή του αντίστοιχου εξοπλισμού.

γ. Η κατασκευή, η εγκατάσταση, οι δοκιμές των μηχανημάτων και οι έλεγχοι ποιότητας και


αντοχής των υλικών θα πληρούν τους επίσημους Ελληνικούς Κανονισμούς που ισχύούν
(ΕΛΟΤ, Υπουργείου Βιομηχανίας, ΔΕΗ, ΟΤΕ κλπ.). Εάν δεν υπάρχουν Ελληνικοί
Κανονισμοί ή είναι ελλιπείς, θα συμπληρώνονται από τους Γερμανικούς Κανονισμούς (DΙΝ,
VDΕ, κλπ.) ή τους κανονισμούς της χώρας προελεύσεως των μηχανημάτων.

δ. Οι προδιαγραφές που θα εφαρμοσθούν και αναφέρονται παραπάνω θα καλούνται στη


συνέχεια "Συμβατικές Προδιαγραφές".

ε. Σε περίπτωση διαφοράς μεταξύ συμβατικών προδιαγραφών και αυτών που αναφέρονται


στο τεύχος αυτό υπερισχύούν οι δεύτερες.
στ. Το έργο θα εκτελεσθεί σύμφωνα με τις διατάξεις

1. Του Ν. 1448/84
2. Του Π.Δ. 609/85
3. Του Π.Δ. 694/77 σε ότι αφορά την εκπόνηση μελετών και
4. Των σχετικών με τα παραπάνω εγκυκλίων και διαταγμάτων

1.3 ΤΕΧΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΘΑ ΥΠΟΒΛΗΘΟΥΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΟΡΑ

Οι διαγωνιζόμενοι είναι υποχρεωμένοι, επί ποινή αποκλεισμού, να υποβάλλουν μαζί με την


προσφορά τους και μέσα σε χωριστό φάκελο λεπτομερή τεχνικά χαρακτηριστικά του
προσφερόμενου εξοπλισμού, πού αναφέρονται παρακάτω. Ο ανάδοχος που Θα αναδειχθεί
δεν δικαιούται για κανένα λόγο να παρεκκλίνει από τα στοιχεία πού υπέβαλε και να προβεί
στην εγκατάσταση υλικών άλλων χαρακτηριστικών ή άλλου κατασκευαστή.

Ολα τα προσφερόμενα υλικά πρέπει να είναι σύμφωνα με τις απαιτήσεις της προδιαγραφής
αυτής. Για όλα τα υλικά πρέπει να υποβληθούν τα ακόλουθα στοιχεία

α. Κατασκευαστής

β. Τύπος

γ. Περιγραφικά έντυπα εικονογραφημένα με χαρακτηριστικές καμπύλες και σχέδια, στα


οποία θα δίνονται τα βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά, οι κυριώτερες διαστάσεις και το
βάρος.

Εκτός από τα ανωτέρω γενικά στοιχεία πρέπει ειδικά για κάθε υλικό ή συσκευή να δοθούν
αντίστοιχα τα ακόλουθα στοιχεία

α. Αντλίες

 Σύντομη περιγραφή των κυριοτέρων χαρακτηριστικών των βασικών μερών και των
υλικών κατασκευής, βαθμός ζυγοσταθμίσεως πτερωτής, είδος και χημική σύνθεση
αντιδιαβρωτικής προστασίας μεταλλικών μερών κλπ.

 Χαρακτηριστικές καμπύλες λειτουργίας, ήτοι καμπύλες μεταβολής του μανομετρικού


ύψους, του βαθμού αποδόσεως, της απαιτούμενης στο άξονα ισχύος και του καθαρού
θετικού ύψους αναρροφήσεως σε συνάρτηση με την παροχή κλπ. Οι καμπύλες πρέπει να
εκτείνονται σε όλο το πεδίο λειτουργίας και να σημειωθούν σε αυτές τα όρια
λειτουργίας. Ειδικά η καμπύλη μανομετρικού ύψους - παροχής θα αρχίζει από το σημείο
μηδενικής παροχής. Επάνω σε αυτές τις καμπύλες θα σημειωθεί ιδιαίτερα το σημείο
ονομαστικής λειτουργίας και το κατώτερο δυνατό μανομετρικό ύψος λειτουργίας.

 Σχέδιο της αντλίας με τις κυριώτερες διαστάσεις κατ ενδεικτικές τομές.

 Συνολικό βάρος της αντλίας


 Σύστημα αγγύρωσης και οδήγησης της αντλίας

 Λοιπά στοιχεία πού θεωρεί ο προσφέρων απαραίτητα για σαφή και πλήρη εικόνα του
είδους που προσφέρει.

β. Ηλεκτροκινητήρες

 Τύπος, Μορφή, αριθμός στροφών, τάση λειτουργίας, προστασία.

 Υπολογισμός ισχύος κινητήρων με βάση την απαιτούμενη ισχύ των αντλιών.

 Ισχύς, βαθμός αποδόσεως, συντελεστής ισχύος, ονομαστική ένταση ρεύματος, ρεύμα


εκκινήσεως.

 Για τα 3/4 και 1/2 της ονομαστικής ισχύος θα δοθούν:

α. Βαθμός αποδόσεως

β. Συντελεστής ισχύος

 Θερμοκρασία τυλιγμάτων για το ονομαστικό φορτίο και περιβάλλον 40 βαθμ. C.

 Εντυπο με τις κυριώτερες διαστάσεις και το βάρος του κινητήρα.

γ. Ηλεκτρικοί πίνακες

 Σύντομη περιγραφή κατασκευής του πίνακα και διαστάσεις


 Ενημερωτικά φυλλάδια με χαρακτηριστικά στοιχεία οργάνων ζεύξεως, ελέγχου
προστασίας και αυτοματισμού.
 Πλήρες μονογραμμικό ηλεκτρολογικό σχέδιο του πίνακα.

 Πλήρη περιγραφή λειτουργίας των αυτοματισμών στο σύνολό τους και των εξαρτημάτων
τους.

δ. Αυτοματισμός λειτουργίας
Αναλυτική περιγραφή τον συστήματος αυτοματισμού εκκίνησης-στάσης με λεπτομέρειες
κατασκευής και λειτουργίας οργάνων και συσκευών. Σχηματικό διάγραμμα λειτουργίας.

ε. Λοιπός εξοπλισμός

Δηλαδή δικλείδες, βαλβίδες αντεπιστροφής, τεμάχια εξαρμόσεως, διακόπτες στάθμης,


συστήματα μετρήσεως στάθμης, διατάξεις προστασίας κλπ. έντυπα με εικόνες, τεχνικά
χαρακτηριστικά, διαστάσεις, περιγραφές, σχέδια.

1.4 . ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΘΑ ΥΠΟΒΛΗΘΟΥΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΑΔΟΧΟ


4.1 Ο Ανάδοχος που θα αναδειχθεί είναι υποχρεωμένος να υποβάλλει μέσα σε σαράντα
μέρες από την ημέρα που θα του παραδοθεί ή παρούσα μελέτη τα ακόλουθα στοιχεία και
σχέδια, για να μπορέσει η Υπηρεσία να εκτιμήσει την καταλληλότητα, του προς παραγγελία
εξοπλισμού.

α. Προτάσεις τροποποιήσεων

Για τις βελτιώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 1 αυτής της Τεχνικής Προδιαγραφής θα
υποβληθούν πλήρως αιτιολογημένες προτάσεις που θα συνοδεύονται από τα απαραίτητα
σχέδια.

β. Στοιχεία και σχέδια επί πλέον αυτών που θα υποβληθούν με την προσφορά

(1) Πλήρης μελέτη εφαρμογής και οριστικά τεχνικά στοιχεία του εξοπλισμού που Θα
εγκαταστήσει.

(2) Πλήρη σχέδια συνδεσμολογίας και λεπτομερής περιγραφή λειτουργίας του συστήματος
αυτομάτου λειτουργίας των αντλιοστασίων.

(3) Σχέδια διατάξεως των υλικών και εξοπλισμού εντός και εκτός των αντλιοστασίων, με τις
κύριες διαστάσεις, βάση του δομικού έργου που θα περιλαμβάνει και τις τυχόν
απαιτούμενες τροποποιήσεις και συμπληρώσεις του δομικού έργου (π.χ. ανοίγματα
τοίχων, δαπέδων, οροφής, βάσεις εδράσεως μηχανημάτων κλπ.).

(4) Χρονικό διάγραμμα στο οποίο θα καθορίζεται, στα πλαίσια του συμβατικού χρόνου
περαιώσεως των έργων, ο επί μέρους χρόνος (1) προμήθειας και (2) εγκαταστάσεως για
καθένα από τα βασικά μέρη τον ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού.

4.2 Οδηγίες λειτουργίας

 Ενα μήνα προ της δοκιμαστικής θέσης σε λειτουργία, ο Ανάδοχος οφείλει να


υποβάλει προσωρινές οδηγίες λειτουργίας όπου θα περιγράφονται οι
απαιτούμενες τιμές ρυθμίσεως των διαφόρων μεγεθών, θα δίδονται οι οδηγίες
συντηρήσεως και θα περιγράφεται ο αυτόματος τρόπος λειτουργίας.

 Μέσα σε ένα μήνα από την επιτυχή δοκιμή λειτουργίας και πριν λήξει η
δοκιμαστική περίοδος λειτουργίας των εγκαταστάσεων, ο ανάδοχος πρέπει να
παραδώσει τα ακόλουθα.

α) Τις οριστικές οδηγίες λειτουργίας και συντηρήσεως με βάση την οριστική διαμόρφωση
της εγκαταστάσεως.

β) Τα διαφανή σχέδια (με ενίσχυση κατά την περίμετρο) της εγκατάστασης κατόψεις, τομές
αντλιοστασίων, όδευση καλωδίων διαγράμματα συνδεσμολογιών των πινάκων και των
αυτοματισμών, λεπτομερή μονογραμμικά σχέδια των πινάκων κλπ.) όπως διαμορφώθηκε
τελικά.
1.5 ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΓΚΡΙΣΗΣ ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ

Κάθε υλικό ή εξοπλισμός υπόκειται στην έγκριση της αρμόδιας Τεχνικής Υπηρεσίας και του
Επιβλέποντα Μηχανικού, που έχει το δικαίωμα απόρριψης οποιουδήποτε υλικού που η
ποιότητα ή τα ειδικά χαρακτηριστικά του κρίνονται μη ικανοποιητικά ή ανεπαρκή για την
καλή λειτουργία τον όλου έργου και την ασφάλεια και υγιεινή των εργαζομένων.

Ο Ανάδοχος είναι υποχρεωμένος για κάθε υλικό και εξοπλισμό να υποβάλλει στην αρμόδια
Τεχνική Υπηρεσία και στον Επιβλέποντα Μηχανικό, σε ειδικό πίνακα, τις προδιαγραφές
βάσει των οποίων προσδιορίζονται

 η ποιότητα των υλικών κατασκευής


 η διαδικασία κατασκευής του
 τα χαρακτηριστικά μεγέθη του
 οι διαστάσεις του
 οι αποδεκτές ανοχές κατασκευής του
 οι δοκιμές και ο έλεγχος απόδοσής του
 ο τρόπος εγκατάστασής του
 οι δοκιμές λειτουργίας του

καθώς επίσης να προσκομίσει και εικονογραφημένα έντυπα με τα παραπάνω στοιχεία των


κατασκευών, πριν από την παραγγελία ή προσκόμιση οιουδήποτε υλικού στο εργοτάξιο.

1.6. ΜΕΤΡΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΛΗΦΘΟΥΝ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Ο Ανάδοχος πρέπει να προμηθεύσει όλα τα υλικά συσκευασμένα κατάλληλα για την ασφαλή
μεταφορά και παράδοση. Πριν από την συσκευασία τα αντικείμενα πρέπει να
προστατεύονται κατάλληλα με βαφή ή άλλο εγκεκριμένο τρόπο για όλο το διάστημα
μεταφοράς, αποθήκευσης και εγκατάστασης κατά της διάβρωσης και τυχαίας φθοράς καθώς
και την έκθεση σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες.

Ο Ανάδοχος είναι υπεύθυνος για τα αντικείμενα που συσκευάζονται ώστε να φθάσουν


ανέπαφα και σώα στο χώρο εργασίας.
Η συσκευασία πρέπει να μελετάται και να εκτελείται έτσι ώστε να αντέχει στην κακή
μεταχείριση και τη μεταφορά, πρέπει Δε να εiναι κατάλληλη για αποθήκευση.

Οι φλάντζες, οι δικλείδες και τα εξαρτήματα πρέπει να προστατεύονται με ξύλινους δίσκους


προσαρμοσμένους με βοηθητικούς κοχλίες ή με άλλα δόκιμα μέσα. Οι βοηθητικοί κοχλίες
δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθούν στο έργο.
Διάφορα εξαρτήματα όπως φλάντζες, χιτώνια, δακτύλιοι, στεγανώσεις, τσιμούχες, κοχλίες,
περικόχλια, ροδέλλες και άλλα μικρά εξαρτήματα πρέπει να συσκευάζονται σε κιβώτια. Όλα
τα αντικείμενα πρέπει να μαρκάρονται καθαρά ώστε να αναγνωρίζονται στον κατάλογο
συσκευασίας.
Κάθε συσκευασία πρέπει να περιέχει ένα κατάλογο περιεχομένων υλικών μέσα σε αδιάβροχο
φάκελλο. Δύο αντίγραφα του καταλόγου πρέπει να αποσταλούν ταχυδρομικώς στον
Εργοδότη, όταν διεκπεραιώνεται η αποστολή του κιβωτίου.

Κάθε συσκευασία θα έχει εξωτερικά με αδιάβροχη μπογιά μαρκαρισμένα τα διεθνή σύμβολα


σήμανσης του τρόπου μεταφοράς και αποθήκευσης καθώς και ανεζίτως το σημάδι
συσχετισμού της με τον κατάλογο περιεχομένων.

1.7. ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΣΤΟ ΕΡΓΟΤΑΞΙΟ

Τα μέσα αποθήκευσης επί τόπου πρέπει να συμφωνούν με τις ακόλουθες ελάχιστες


απαιτήσεις.

 Ο ηλεκτρολογικός εξοπλισμός πρέπει να αποθηκεύεται σε καθαρό, καλά αεριζόμενο και


χωρίς υγρασία στεγασμένο χώρο.

 Τα περιστρεφόμενα μηχανικά μέρη και οι δικλείδες πρέπει να είναι καλυμμένα.

 Οι πλαστικοί σωλήνες πρέπει να προστατεύονται από το ηλιακό φως.

 Τα αποθηκευμένα αντικείμενα πρέπει να διαταχθούν έτσι ώστε να διευκολύνεται η


ανεύρεσή τους.

 Τα στοιβαγμένα αντικείμενα πρέπει να προστατεύονται από φθορές με συστήματα


διαχωρισμού ή υποστηρίγματα κατανομής του φορτίου.

 Τα μεταλλικά αντικείμενα δεν πρέπει να αποθηκεύονται απ' ευθείας πάνω στο έδαφος.

 Η μεταφορά και η αποθήκευση των διαφόρων αντικειμένων πρέπει να γίνεται έτσι ώστε
να μην υποβάλλονται σε υπερβολικές καταπονήσεις και να μην φθείρονται τα
προστατευτικά τους επιχρίσματα και φινιρίσματα.

1.8 ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ

Ο Ανάδοχος υποχρεούται να αρχίσει τις εργασίες αμέσως μετά την θεώρηση και έγκριση των
πιθανών τροποποιήσεων και της μελέτης εφαρμογής σε ανεξάρτητα τμήματα ή στο σύνολό
της και να αποπερατώσει όλες τις εργασίες σε συνολική προθεσμία ……… (……) μηνών
από την υπογραφή της σύμβασης. Εφ' όσον δεν περατωθούν όλες οι εργασίες μέσα στην
προθεσμία αυτή ο Εργολάβος θα υπόκειται σε ποινική ρήτρα σύμφωνα με το άρθρο 36 παρ.
9 του 609/85 και στην συνέχεια κηρύσσεται έκπτωτος εφ' όσον συντρέχουν οι λόγοι,
σύμφωνα με το άρθρο 47 του Π.Δ. 609/85.

Ο Εργολάβος υποχρεούται να τηρεί λεπτομερές ημερολόγιο εργασίας και καιρικών


συνθηκών. Το ημερολόγιο θα υπογράφεται καθημερινά από αυτόν ή εκπρόσωπό του καθώς
και από τον εκπρόσωπο του Εργοδότη στις επί τόπου επισκέψεις.
Η εγκατάσταση του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού θα πραγματοποιηθεί από τον
Ανάδοχο με δικά του μέσα και με έμπειρο προσωπικό σύμφωνα με τους Ελληνικούς
επίσημους Κανονισμούς που ισχύουν, τους κανόνες της Επιστήμης και της Τέχνης, τα σχέδια
της μελέτης, τις απαιτήσεις της παρούσας προδιαγραφής και σύμφωνα με τις οδηγίες της
Υπηρεσίας που θα επιβλέψει το έργο.

Η εγκατάσταση του κυρίου εξοπλισμού δηλαδή των αντλητικών συγκροτημάτων, των


συστημάτων αυτοματισμού κλπ. θα γίνει με βάση λεπτομερείς και σαφείς οδηγίες τον
εργοστασίου κατασκευής ή με την βοήθεια ειδικού τεχνικού του. Στη περίπτωση αυτή η
αμοιβή και οι δαπάνες κινήσεως, διαμονής κλπ. του εν λόγω τεχνικού βαρύνουν
αποκλειστικώς τον ανάδοχο, ο οποίος δεν δικαιούται για το λόγο αυτό καμιάς προσθέτου
αποζημιώσεως.

Οι εργασίες εγκαταστάσεως όλου τον ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού θα γίνουν υπό την


διεύθυνση και την ευθύνη Διπλωματούχου Μηχανολόγου Ηλεκτρολόγου - Μηχανικού, που
θα έχει την απαιτούμενη εμπειρία σε παρόμοια έργα.

Μετά το τέλος των εργασιών της εγκατάστασης και προτού γίνει η οριστική παραλαβή ο
ανάδοχος πρέπει να παραδώσει στον εργοδότη τρεις πλήρες σειρές λεπτομερών σχεδίων της
εγκατάστασης με την τελική μορφή τους.

Η δαπάνη μεταφοράς και εγκατάστασης του εξοπλισμού επί τόπου των έργων μαζί με τα
απαιτούμενα βοηθητικά υλικά, καθώς και κάθε άλλη δαπάνη ή εργασία ώστε να είναι
έτοιμος για λειτουργία, θεωρείται ότι συμπεριλαμβάνεται στις τιμές μονάδας της προσφοράς,
έστω και αν αυτό δεν μνημονεύεται ρητά στο Τιμολόγιο.

Ο Ανάδοχος κατά την εκτέλεση των εργασιών είναι υποχρεωμένος να παίρνει όλα τα
απαραίτητα μέτρα ασφαλείας και σε περίπτωση ατυχημάτων ευθύνεται o ίδιος καθ'
ολοκληρία και όχι ο Εργοδότης ή ο Επιβλέπων Μηχανικός. Ακόμη o Εργολάβος ευθύνεται
μόνο αυτός για κάθε ζημιά στο προσωπικό του και σε τρίτους εξ αιτίας του έργου. Γενικά
ισχύει το άρθρο 34 του Π.Δ. 609/85.

Ακόμη ο Ανάδοχος υποχρεούται να διαθέτει αρκετό και κατάλληλο προσωπικό και μηχανικά
μέσα και να εφαρμόσει υπερωρίες, νυκτερινά συνεργεία και εργασία σε ημέρες αργίας αν
αυτό απαιτεί η καλή και εμπρόθεσμη εκτέλεση του έργου χωρίς να δικαιούται πρόσθετη
αμοιβή γι' αυτό.
ΗΜ.2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ.

2.1. Γενικά

Η προδιαγραφή αυτή καλύπτει την κατασκευή όλων των εγκαταστάσεων και


μηχανολογικών μεταλλικών κατασκευών που περιλαμβάνονται στο έργο, μαζί με τη
συναρμολόγηση και εγκατάστασή τους.

2.2. Σχετικές Προδιαγραφές

Προδιαγραφή ΗΜ.1 : Εγκριση, συσκευασία, μεταφορά και αποθήκευση


υλικών και εξοπλισμού.

ΗΜ. 3 : Αντιδιαβρωτική προστασία κατασκευών

ΗΜ. 4 : Δοκιμές και έλεγχος του εξοπλισμού και των


εγκαταστάσεων.

2.3. Εφαρμοστέοι Κανονισμοί και Πρότυπα

Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης (ΕΛΟΤ)

403 Αλουμίνιο και κράματα αλουμινίου - προϊόντα διέλασης και όλκησης


γενικής χρήσης - χαρακτηριστικά

404 Αλουμίνιο και κράματα αλουμινίου - προϊόντα έλασης γενικής χρήσης -


χαρακτηριστικά

576 Ανοδίωση του αλουμινίου και των κραμάτων του - εκτίμηση της
ποιότητας του σφραγίσματος με μέτρηση της απώλειας μάζας μετά
από εμβάθυνση σε όξινο διάλυμα.

Γερμανικό Ινστιτούτο (DIN)

18335 Χαλύβδινες κατασκευές

4114 Σταθερότητα χαλύβδινων κατασκευών βάσεις υπολογισμών

267 Κοχλίες, περικόχλια και παρόμοια κοχλιοτομημένα εξαρτήματα

Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης (ISO)

2604/4-1975 Χαλύβδινα προϊόντα πίεσης - ποιοτικές απαιτήσεις - μέρος 4


ελάσματα
3576 - 1976 Λαμαρίνα χαλύβδινη, εμπορίου, συνεχής, επιψευδαργυρωμένη
εν θερμώ.

4183 - 1980 Τροχαλίες με ραβδώσεις για κοινούς και κωνικούς ιμάντες

4184 - 19984 Κοινοί και κωνικοί ιμάντες - μήκη

Βρεταννικά Πρότυπα (Πρότυπα ΒS)

436 Μέρος 1. Οδοντωτοί τροχοί κομμένοι στη μηχανή. Ευθείς και ελικοειδείς
οδοντωτοί τροχοί.

546 Γρανάζια οδοντοτροχών 45 μοιρών - κομμένα στη μηχανή

721 Μηχανισμός ατέρμονα κοχλία

1400 Πλινθώματα κραμμάτων χαλκού και χυτά τεμάχια χαλκού και


κραμμάτων χαλκού.

1452 Χυτά τεμάχια φαιού σιδήρου

1470 Σφυρήλατο αλουμίνιο και κράμματα αλουμινίου - επίπεδα φύλλα


και ταινίες.

1471 Όπως προηγούμενο - σωλήνες

1472 Όπως προηγούμενο - ελατές ράβδοι, στρογγυλοί σωλήνες και


διατομές.

1486 Θηλές λίπανσης μηχανών

3027 Διαστάσεις των μονάδων ατέρμονων κοχλιών

3100 Χυτά τεμάχια από χάλυβα για γενικές μηχανολογικές χρήσεις

4211 Χαλύβδινες κατακόρυφες σκάλες, για μόνιμη πρόσβαση

4360 Συγκολλούμενος δομικός χάλυβας

7807 Συστάσεις για κεντρική λίπανση με εφαρμογή στις εγκαταστάσεις και


στις μηχανές.

5362 Προδιαγραφές για τα λιπαντικών τριβέων κυλίσεως.

2.4. Κατασκευή
Τα βιομηχανικά κατασκευασμένα στοιχεία της εγκατάστασης πρέπει να συμφωνούν με τα
αντίστοιχα πρότυπα. Όλα το εργατικό δυναμικό που θα απασχοληθεί με την παραγωγή
πρέπει να είναι πεπειραμένο και ειδικευμένο σε αυτή την κατασκευή.

Θα πρέπει να αποφεύγεται η χρήση ανόμοιων μετάλλων σε επαφή που θα μπορούσε να


προκαλέσει γαλβανική οξείδωση.

Η κατασκευή του εξοπλισμού θα ολοκληρώνεται κατά το δυνατόν στο εργαστήριο του


προμηθευτή πριν από την αποστολή του στο εργοτάξιο. Οι επί τόπου εργασίες πρέπει να
περιορίζονται στην εγκατάσταση και σε μικρές μετατροπές και προσαρμογές, που θα
κριθούν απαραίτητες κατά την εγκατάσταση.

Ο σχεδιασμός του μηχανολογικού εξοπλισμού και της εγκατάστασής του, πρέπει να γίνεται
σύμφωνα με αναγνωρισμένα πρότυπα και με τη σωστή τεχνική ώστε να αποφεύγεται ο
σχηματισμός κοιλοτήτων ή θυλάκων όπου μπορούν να μαζευτούν νερό, ακαθαρσίες ή
απορίμματα. Ο σχεδιασμός πρέπει να εξασφαλίζει ευκολία καθαρισμού και πρέπει να
καθιστά τη λειτουργία απόλυτα ασφαλή.

Οι τελειωμένες μηχανολογικές εγκαταστάσεις πρέπει να είναι στερεές και ανθεκτικές στο


χρόνο, για διάρκεια ζωής τουλάχιστον 15 ετών. Σ’ αυτό το χρονικό διάστημα προβλέπονται
ορισμένες αντικαταστάσεις εξαρτημα΄των.

2.5. Υλικά

Όλα τα υλικά που χρησιμοποιούνται πρέπει να είναι τύπου και ποιότητας συμβατής με τη
χρήση για την οποία προορίζονται, πρέπει δε να συμφωνούν με τα προαναφερθέντα πρότυπα
στα οποία μπορούν να προστεθούν και άλλα διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα που να δίνουν
εφάμιλλη ποιότητα υλικών.

2.6. Εξαρτήματα

Οι οδοντωτοί τροχοί και οι μειωτήρες πρέπει να είναι σχεδιασμένοι έτσι ώστε να


λειτουργούν συνεχώς επί 60.000 ώρες με την προβλεπόμενη ταχύτητα και ισχύ στον άξονα.
Όλα τα καλύφη θα είναι στερεής κατασκευής, τελείως κλειστά, απρόσβλητα από τη σκόνη
και τα πιτσιλίσματα και πλήρη, με καλύματα επιθεώρησης, πώματα στράγγισης και
πλήρωσης, τσιμούχες λαδιού κ.λ.π. πρέπει να έχουν χρωματισθεί εσωτερικά με βαφή
σμάλτου ανοικτού χρώματος και ανθεκτική στα λάδια.

Οι τριβείς (κουζινέτα) πρέπει να έχουν επιλεγεί για τη χρήση και τις συνθήκες λειτουργίας.

Οι τριβείς χωρίς πρόσθετη εσωτερική επίστρωση και οι μη λιπαινόμενοι ή αυτολιπαινόμενοι


πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο σε συνθήκες μικρού φορτίου και χαμηλής ταχύτητας.

Οι αντιτριβικοί τριβείς πρέπει να προέρχονται από αξιόπιστο κατασκευαστή. Για ευκολία


συντήρησης όλοι οι τριβείς κύλισης (σφαιρικοί ή κυλινδρικοί) πρέπει να είναι
τυποποιημένοι, από χυτοχάλυβα ή χυτοσίδηρο καλής ποιότητας.
Οι φορείς των εδράνων πρέπει να είναι τυποποιημένοι, από χυτοχάλυβα ή χυτοσίδηρο καλής
ποιότητας.

Οι αντιτριβικές επενδύσεις των τριβέων πρέπει να είναι τυποποιημένες. Όλα τα έδρανα θα


είναι αξονικά, διαιρούμενα, πλήρη με τριβείς, τσιμούχες και διάταξης λίπανσης.

Κάθε άλλο εξάρτημα θα πρέπει να είναι κατάλληλης κατασκευής για τη χρήση που
προορίζεται. Οπου είναι δυνατόν θα χρησιμοποιούνται ενιαίοι τύποι εξαρτημάτων.

2.7. Λίπανση

Θα πρέπει να χρησιμοποιούνται οι ελάχιστοι δυνατοί διαφορετικοί τύπου και διαβαθμίσεις


λιπαντικών που πρέπει να είναι τυποποιημένα και εύκολα διαθέσιμα στο εμπόριο.

Οι γρασαδόροι θα είναι σφαιρικής κεφαλής και σε προσιτές θέσεις. Οπου είναι απαραίτητο
θα υπάρχουν διατάξεις αποτροπής υπερλίπανσης. Οι θέσεις των διατάξεων λίπανσης θα είναι
προστατευμένες από βλάβες κτά την εγκατάσταση, λειτουργία και συντήρηση των
μηχανών.Η λίπανση με γράσσο, όπου δεν απαιτείται ρύθμιση ή λίπανση πάνω από μία φορά
την εβδομάδα, θα γίνεται κατά προτίμηση με πίεση.
Για κάθε τύπο λιπαντικού και γρασαδόρου θα παρασχεθεί ιδιαίτερη συσκευή λίπανσης με
ευδιάκριτη επιγραφή.

2.8. Μέτρα ασφαλείας

Για την ασφάλεια του προσωπικού της εγκατάστασης πρέπει να ληφθούν τα παρακάτω μέτρα
:

 Όλα τα περιστρεφόμενα μέρη, προεξέχοντα ακραξόνια και κάθε επικίνδυνο κινούμενο


μέρος των μηχανών πρέπει να προστατεύεται από καλύμματα μαλακού χάλυβα, καλά
στερεωμένα και με θυρίδες πρόσβασης κυρίως για λίπανση.

 Όλα τα συστήματα μετάδοσης κίνησης με ιμάντες ή συρματόσχοινα πρέπει να είναι


κατάλληλα προστατευμένα με προφυλακτήρες συρμάτινου δικτυωτού πλέγματος ή
ελάσματος ανοικτού τύπου ενισχυμένου με κατάλληλες χαλύβδινες διατομές για λόγους
ακαμψίας. Οι προφυλακτήρες θα είναι πάντα σταθερά κοχλιωμένοι στην θέση τους. Τα
σημεία στήριξης των προφυλακτήρων δεν πρέπει να βραχυκυκλώνουν του μονωτήρες
των κραδασμών. Οι αναγνώσεις της ταχύτητας περιστροφής των μηχανών θα γίνονται
χωρίς να αφαιρούνται οι προφυλακτήρες.

 Όλα τα συστήματα μετάδοσης κίνησης με αλυσίδα πρέπει να είναι εφοδιασμένα με


κιβώτια αλυσίδων από χαλύβδινα φύλλα και με σημεία λίπανσης, σύμφωνα με τις
οδηγίες του κατασκευαστή της αλυσίας. Ολες οι ενώσεις πρέπει να προστατεύονται από
την σκόνη και αποσυναρμολογούνται εύκολα. Κάθε κάλυμμα αλυσίδας θα έχει θυρίδα
επιθεώρησης και τρύπα στράγγισης με πώμα.

 Οι μεταλλικοί διάδρομοι, τα δάπεδα και οι φορείς τους θα είναι μελετημένα για


ομοιόμορφο κινητό φορτίο 500 Kg/m2 και θα έχουν ελάχιστο πλάτος 1m εκτός αν
καθορίζεται διαφορετικά. Τα φύλλα του δαπέδου θα είναι κινητά με μέγιστο βάρος
φύλλου 100 Kg. Για την έδραση φύλλων σε κατασκευές από σκυρόδεμα θα
χρησιμοποιηθούν κατάλληλα γωνιακά ελάσματα κολλημένα περιθωριακά.

 Τα προστατευτικά κιγκλιδώματα θα πρέπει να έχουν ενιαία μορφή σε όλο το χώρο των


εγκαταστάσεων και θα αποτελούνται από ορθοστάτες σε κανονικές αποστάσεις, που να
μην υπερβαίνουν τα 1,80 m και από δύο οριζόντιους ράβδους. Η πάνω ράβδος θα πρέπει
να είναι σε ύψος 1,00 m από την τελειωμένη επιφάνεια του δαπέδου στο οποίο είναι
στηριγμένο το κιγκλίδωμα, και θα είναι υπολογισμένοι για συνεχές οριζόντιο φορτίο 36
Kg/m . Λάμες προστατευτικές (σοβατεπιά) πάχους 5 χιλ. και ύψους 100 χιλ. θα
τοποθτηθούν σε απόσταση 5 χιλ. από το επίπεδο του διαδρόμου, όπου μπορεί να
υπάρξει κίνδυνος από πτώσεις αντικειμένων για το προσωπικό που βρίσκεται κάτω από
το διάδρομο. Πρέπει να προβλέπονται κιγκλιδώματα όπου υπάρχει διαφορά επιπέδου
μεγαλύτερη από 0,60 m.

 Οι κατακόρυφες σκάλες θα πρέπει να συμφωνούν με αναγνωρισμένα πρότυπα. Οι


σκάλες που υπερβαίνουν τα 3 m σε ύψος θα πρέπει να είναι εφοδιασμένες με στεφάνια
ασφάλειας μέχρι κατώτατο ύψος 2,40 m πάνω από το επίπεδο αφετηρίας της σκάλας
και με πλατύσκαλα σε αποστάσεις που να μην υπερβαίνουν τα 6 m .

 Οι συνήθεις κλίμακες θα είναι υπολογισμένες για ομοιόμορφο κινητό φορτίο 500


Kg/m2. Η γωνία κλίσης θα κυμαίνεται από 38 ο μέχρι 42ο εκτός αν έχει καθορισθεί
διαφορετικά.

2.9. Εγκατάσταση των μηχανημάτων

Οι κοχλίες στερέωσης στο δάπεδο πρέπει να έχουν κατάλληλες διαστάσεις για να


εξασφαλίζουν ικανοποιητική αγκύρωση κατά τη λειτουργία και σε κάθε περίπτωση θα είναι
σύμφωνοι με τις οδηγίες του κατασκευαστή του εξοπλισμού.
Ολοι οι κοχλίες και τα λοιπά υλικά στήριξης κάθε είδους εξοπλισμού και κατασκευών εν
γένει όταν δεν προδιαγράφονται ανοξείδωτα θα είναι γαλβανισμένα εν θερμώ.

Ο ανάδοχος πρέπει να προσδιορίσει με ακρίβεια τις θέσεις όλων των φωλέων για τους
κοχλίες στερέωσης. Όλα τα μηχανήματα πρέπει να μπούν σωστά στις προβλεπόμενες θέσεις
τους πριν την τοποθέτηση των κοχλίων και να παραμείνουν στην θέση αυτή μέχρι το τέλος
των εργασιών έδρασης.

Όλα τα σπειρώματα πρέπει να προστατεύονται κατά την τοποθέτηση των κοχλίων και να
λιπαίνονται ικανοποιητικά με μίγμα λαδιού και γραφίτη αμέσως πριν από την τελική
συναρμολόγηση.

Εκτός από τις περιπτώσεις κοχλιών διαστολής ή κοχλιών στερεωμένων με ρητίνη όλες οι
φωλιές των κοχλιών θα πρέπει να εγκιβωτισθούν κατά την διάστρωση του σκυροδέματος.

2.10. Ενδεικτικές πινακίδες

Όλα τα μηχανήματα και ο εξοπλισμός θα φέρουν πινακίδες με τα χαρακτηριστικά τους.


ΗΜ.3. ΑΝΤΙΔΙΑΒΡΩΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ.

3.1. Γενικά

Όλα τα μεταλλικά μέρη των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού ανάλογα με το περιβάλλον
και τις συνθήκες χρήσεώς του θα πρέπει να προστατεύονται από τη διάβρωση.

 Αυτό επιτυγχάνεται:
α. Με κατάλληλη επιλογή υλικού
β. Με επιφανειακή προστασία

 Τα υλικά κατασκευής των τυποποιημένων βιομηχανικών προϊόντων εξοπλισμού θα είναι


σύμφωνα με τα αντίστοιχα κεφάλαια των Τ.Π. και σε περίπτωση έλλειψης ή αοριστίας
των Τ.Π. θα είναι τα ανώτερα ποιοτικά από τον πίνακα επιλογής του κατασκευαστή για το
περιβάλλον λειτουργίας του εξοπλισμού.

 Ολες οι μεταλλικές κατασκευές κάθε είδους, οι σωληνώσεις και τα ειδικά τεμάχια, καθώς
και τα υλικά και μικροϋλικά στερέωσης που βρίσκονται μέσα στον υγρό θάλαμο του
αντλιοστασίου ή σε δεξαμενές λυμάτων, ή σε φρεάτια σε οποιαδήποτε φάση
επεξεργασίας, ανεξάρτητα από το εάν διαβρέχονται ή όχι από τα υγρά θα είναι εξ
ολοκλήρου από ανοξείδωτο χάλυβα AISI 304 και στην δεξαμενή χλωρίωσης AISI 316.

Η επιφανειακή προστασία των μεταλλικών μερών επιτυγχάνεται με γαλβάνισμα εν θερμώ


και διάφορες βαφές, ανάλογα με τις συνθήκες.

3.2. Εφαρμοστέοι Κανονισμοί και Πρότυπα

Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης (ΕΛΟΤ)

109 χρώματα και βερνίκια - προετοιμασία και επιθεώρηση των δειγμάτων


που θα υποβληθούν σε δοκιμασία.

121 βασικά υλικά για χρώματα - λευκά οινοπνεύματα και σχετικό διαλυτικό
νερογονανθράκων

225 ορυγκά διαλυτικά και χρώματα - λευκά οινοπνεύματα και σχετικό


διαλυτικό νερογονανθράκων

327 χρώματα και βερνίκια - καθορισμός αντοχής στο νερό - μέθοδος


βύθισης στο νερό

260 χρώματα και βερνίκια - δοκιμή στεγανώματος επιφάνειας

Γερμανικό Ινστιτούτο Προτύπων ( DIN)

50961 Ηλεκτρική επικάλυψη - Επικάλυψη ψευδαργύρου σε σίδηρο ή


χάλυβα.

50976 Αντιδιαβρωτική προστασία - επιγαλβάνισμα εν θερμώ σε προϊόντα


σιδήρου - απαιτήσεις και δοκιμές.

3.3 Γαλβάνισμα

Γαλβάνισμα των μεταλλικών μερών γίνεται όταν η βαφή δεν αποτελεί επαρκή προστασία για
ορισμένες συνθήκες περιβάλλοντος και χρήσεις.

Το γαλβάνισμα γίνεται εν θερμώ και με βύθιση, αφού προηγηθεί επιμελής καθαρισμός της
επιφάνειας από βρωμιές, σκουριές και λίπη.

Το πάχος του γαλβανίσματος θα είναι τουλάχιστον 120 μικρά. Μετά το γαλβάνισμα δεν
επιτρέπεται επεξεργασία της επιφάνειας εν θερμώ.

Στα τεμάχια με σπείρωμα μετά το γαλβάνισμα δεν επιτρέπονται άλλες εργασίες κοπής
σπειρώματος ή φινιρίσματος.

Στις συνδέσεις που γίνονται με κολλήσεις πρέπει να γίνεται αποκατάσταση του


γαλβανίσματος ως εξής :

 Αφαίρεση του ψευδαργύρου για μήκος περί την επιφάνεια συγκολλήσεως μαγαλύτερο
των 10 εκ.

 Καθαρισμός και τράχυνση της επιφάνειας με μεταλλική βούρτσα.

 Επίστρωση στην επιφάνεια, με ψεκασμό, μορίων ψευδαργύρου σε πλαστική κατάσταση


και για πάχος μαγαλύτερο των 40 μ.

3.4. Βαφές

Οι βαφές που θα επιλεγούν πρέπει να ικανοποιούν τις παρακάτω απαιτήσεις:

 Να πλένονται εύκολα με τα συνήθη απορρυπαντικά

 Να μην αλλοιώνονται από λάδια, λιπαντικά κ.λ.π.

 Να εμφανίζουν σταθερές αποχρώσεις μέσα στο χρόνο

 Να στεγνώνουν εύκολα

Οι επιφάνειες θα βάφονται μόνο αφού προετοιμαστούν και καθαριστούν με αμμοβολή


κατάλληλος ποιότητας εκτός εάν έχει προηγηθεί θερμό γαλβάνισμα. Πριν από την αμμοβολή
θα καθαρίζονται από όλα τα χρώματα, λάδια, λίπη, κ.λ.π.
Η αμμοβολή θα γίνεται με ρινίσματα σκληρού σιδήρου ή ρινίσματα χάλυβα με όμοια
σκληρότητα. Ο καθαρισμός με αμμοβολή θα γίνεται μόνο όταν η θερμοκρασία
περιβάλλοντος είναι μεγαλύτερη από 5 βαθμ. C και η σχετική υγρασία κάτω από 85%.
Μετά τον καθαρισμό, η σκόνη και τα ρινίσματα αφαιρούνται από τις επιφάνειες κατά
προτίμηση με αναρρόφηση.

Το υπόστρωμα που χρησιμοποιείται κατά την κατασκευή ή το υπόστρωμα (αστάρι) του


προστατευτικού συστήματος θα βαφεί μέσα σε τέσσερες (4) ώρες από τον καθαρισμό με
αμμοβολή και οπωσδήποτε πριν να επέλθει νέα οξείδωση. Το βάψιμο θα γίνεται σε δύο
στρώσεις. Κάθε στρώση βαφής θα εφαρμόζεται μόλις στεγνώσει το προηγούμενο.

Εργασίες βαφής θα γίνονται μόνον όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος είναι χαμηλότερη
από 10 βαθμ. C και η σχετική υγρασία μικρότερη από 90%. Οι επιφάνειες που θα βαφούν
πρέπει να είναι απόλυτα καθαρές και στεγνές.

Ειδικότερα για τις επισκευές των φθορών βαφής, σημειώνεται ότι θα πρέπει να καθορίζεται
τελείως, με μηχανικό τρόπο, η φθαρμένη περιοχή μέχρι να αποκαλυφθεί τελείως το γυμνό
μέταλλο, να αφαιρούνται όλα τα απολύματα βαφής, αλάτων και λαδιών και να στεγνώνονται
πριν βαφεί.

Στη συνέχεια θα εφαρμόζεται το σύστημα βαφής για να αποκατασταθεί το χρώμα στο αρχικό
του πάχος και τύπο. Κάθε στρώμα νέας βαφής θα επικαλύπτει το υφιστάμενο κατά 5 εκ.
τουλάχιστον. Ο μηχανικός καθαρισμός θα γίνεται κατά προτίμηση με ηλεκτροκίνητη
συρματόβουρτσα. Δεν θα επιτραπεί η χρήση κοπτικών ή κρουστικών εργαλείων.

Ακολουθεί μία συνοπτική περιγραφή του τρόπου επιφανειακής προστασίας με βαφή που θα
εφαρμοσθεί:

α. Προετοιμασία της επιφάνειας με αμμοβολή


β. Καθαρισμός με πεπιεσμένο αέρα
γ. Ψευδαργυρική βαφή με βάση εποξειδική ρητίνη σε πάχος 40 μ.
δ. Εποξειδική βαφή με ασφαλτικά σε πάχος 220 μ.

Σε περίπτωση που έχει προηγηθεί θερμό γαλβάνισμα της επιφάνειας θα εφαρμοσθεί μόνο
το παραπάνω εδάφιο δ.
ΗΜ.4. ΔΟΚΙΜΕΣ και ΕΛΕΓΧΟΣ του ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ και των
ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ.

4.1. Γενικά

Οι δοκιμές και οι έλεγχοι καταλληλότητας του Η/Μ εξοπλισμού θα γίνουν αποκλειστικά


με μέσα, όργανα και δαπάνες του αναδόχου, παρουσία εκπροσώπων της Υπηρεσία.

Οι δοκιμές αυτές θα γίνουν σε 4 στάδια :

α) Δοκιμές στα εργοστάσια ή τις βιοτεχνίες παραγωγής


β) Δοκιμές επί τόπου μετά την εγκατάσταση του Η/Μ εξοπλισμού
γ) Δοκιμές προσωρινής παραλαβής και
δ) Δοκιμές οριστικής παραλαβής

Ολες οι δοκιμές θα γίνουν σύμφωνα με τις προδιαγραφές που θα εφαρμοσθούν.

Εάν σε οποιοδήποτε από τα παραπάνω στάδια δοκιμών διαπιστωθεί ή ελαττωματική ή έξω


από τις προδιαγραφές κατασκευή ή λειτουργία κάποιου μηχανήματος ή εξαρτήματος, ο
ανάδοχος υποχρεούται να αποκαταστήσει την βλάβη και ενδεχόμενα να αντικαταστήσει τον
υπόψη εξοπλισμό. Στην περίπτωση αυτή οι δοκιμές επαναλαμβάνονται από την αρχή. Εάν
κατά τις δοκιμές προκληθεί φθορά στις εγκαταστάσεις, ο ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να
τις αποκαταστήσει με δικές του δαπάνες.

Ο Ανάδοχος οφείλει να παρέχει όλες τις δυνατές διευκολύνσεις στην υπηρεσία όπως και όλα
τα απαιτούμενα στοιχεία, μηχανήματα, μεταφορικά μέσα, υλικά, προσωπικό, όργανα και
προσωπικό μέτρησης που απαιτούνται για την απρόσκοπτη και ομαλή εκτέλεση των
δοκιμών. Οι δοκιμές αυτές μπορούν να γίνονται και σε Κρατικά Εργασήρια πάντα με έξοδα
του Αναδόχου.

Οι δοκιμές στα εργοστάσια ή τις βιοτεχνίες παραγωγής του εξοπλισμού γίνονται εάν και εφ’
όσον το απαιτήσει η υπηρεσία και δεν αποτελεί αναγκαστικά υποχρεωτικό στάδιο.

Η Υπηρεσία όταν διαπιστώσει ότι κάθε μονάδα είναι κατάλληλη για τον σκοπό που
προορίζεται και σύμφωνη με τις Τεχνικές Προδιαγραφές και τα τεχνικά κατασκευαστικά της
χαρακτηριστικά συντάσσει πρωτόκολλο αποδοχής του Η/Μ εξοπλισμού και δίνει εντολή
στον Ανάδοχο για προσκόμιση του υπόψη εξοπλισμού επί τόπου του έργου.

4.2 Δοκιμές στο εργοστάσιο κατασκευής

1. Με τις δοκιμές αυτές και ελέγχους επιδιώκεται να διαπιστωθεί εάν τα μηχανήματα και
συσκευές που παραγγέλθηκαν έχουν κατασκευαστεί σύμφωνα με αυτή την τεχνική
προδιαγραφή, με τις προδιαγραφές που θα εφαρμοσθούν και με τα τεχνικά και
κατασκευαστικά χαρακτηριστικά που υποβλήθηκαν , θα διεξαχθούν δε ως εξής:

α. Δοκιμές αντλιών
Οι αντλίες θα δοκιμαστούν στο εργοστάσιο κατασκευής από επιτροπή της Επιβλέπουσας
Υπηρεσίας ή από διεθνές ανεγνωρισμένο γραφείο παραλαβής της εγκρίσεως τον εργοδότη ή
από το σταθμό ελέγχου του Υπουργείου Γεωργίας και θα γίνει σύνταξη πρωτοκόλλου
ποιοτικής παραλαβής.

β. Δοκιμές κινητήρων, βαλβίδων

Τα ανωτέρω θα δοκιμαστούν από το εργοστάσιο κατασκευής, το οποίο θα εκδόσει σχετικό


πιστοποιητικό ελέγχου.

2. Ο ανάδοχος θα παράσχει κάθε απαιτούμενη διευκόλυνση κατά την διεξαγωγή οιουδήποτε


ελέγχου ή δοκιμής, ως επίσης και όλα τα απαιτούμενα στοιχεία, εγκκαταστάσεις,
μηχανήματα, μεταφορικά μέσα, υλικά, κινητήριο δύναμη, προσωπικό, όργανα και συσκευές
μετρήσεως και ελέγχου τα οποία θα απαιτηθούν για την ακώλυτο, ομαλή και ορθή διεξαγωγή
τους. Τα όργανα πρέπει να παρέχουν την απαιτούμενη ακρίβεια μετρήσεων και να
ευρίσκονται σε άριστη κατάσταση.

3. Οι δαπάνες όλων των δοκιμών που θα γίνουν στο εργοστάσιο βαρύνουν τον Ανάδοχο,
περιλαμβάνονται δε στις τιμές της προσφοράς, έστω και εάν τούτο δεν αναφέρεται ρητά στο
Τιμολόγιο.

4. Διευκρινίζεται, ότι θετικά αποτελέσματα των δοκιμών των μονάδων στο εργοστάσιο δεν
προδικάζουν παραλαβή της εγκατάστασης που θα κατασκευασθεί με τις μονάδες αυτές. Η
παραλαβή θα εκτελεσθεί μόνο μετά από επιτυχείς δοκιμές επί τόπου των έργων, που θα
γίνουν ως εξής:

4.3 Δοκιμές εγκατάστασης

Οι δοκιμές και οι έλεγχοι μετά την εγκατάσταση του Η/Μ εξοπλισμού με σκοπό την
πιστοποίηση της περάτωσης των εργασιών θα γίνουν για να βεβαιωθεί η τήρηση των
τεχνικών και συμβατικών προδιαγραφών. Οι κυριότερες δοκιμές που πρέπει να γίνουν είναι :

 Δοκιμές διαδοχικών εκκινήσεων και στάσεων κάθε κινητήρα σε μέγιστη συχνότητα


εκκίνησης όπως και ομαλής επιτάχυνσης χωρίς κραδασμούς και ταλαντώσεις.

 Δοκιμή στάθμης θορύβου των μηχανηματων σε πλήρη λειτουργία.

 Δοκιμή συνεχούς λειτουργίας χωρίς αδικαιολόγητους θορύβους, ταλαντώσεις, διαρροές


κ.λ.π.

 Δοκιμές αντίστασης μόνωσης των καλωδίων και μέτρησης αντίστασης γείωσης ή οποία
θα γίνει 48 ώρες τουλάχιστον μετά την τελευταία βροχόπτωση.

 Δοκιμές υπερπίεσης και υποπίεσης στις σωληνώσεις σε περίπτωση υδραυλικού


πλήγματος.
 Ελεγχος στεγανότητας των διαφόρων δικτύων (ύδρευσης - λυμάτων - ιλύος).

 Δοκιμές πίεσης με 2πλάσιο (τουλάχιστον) της μεγίστης λειτουργίας για όλο τον
εξοπλισμό που υπόκειται σε πίεση.

4.4 Δοκιμές προσωρινής παραλαβής

Οι δοκιμές αυτές (δοκιμές παρατηρήσεων) θα γίνουν σε αυτοτελή τμήματα των


εγκαταστάσεων.

Ο Ανάδοχος μετά την δοκιμαστική λειτουργία του υπόψη τμήματος για τρείς το πολύ μήνες,
προχωρεί στη συνέχεια στις δοκιμές παρουσία της Υπηρεσίας, ώστε να ρυθμίσει κατάλληλα
τον εξοπλισμό και να επιβεβαιώσει την συνεχώς ομαλή λειτουργία του με το ονομαστικό
υδραυλικό και ρυπαντικό φορτίο (η συνεχής αυτή λειτουργία πρέπει να είναι τουλάχιστον
διάρκειας ενός μηνός και συμπεριλαμβάνεται στο χρονικό διάστημα των 3 μηνών που
αναφέρθηκε).

Οι δοκιμές προσωρινής παραλαβής θα γίνουν από τις αρμόδιες Υπηρεσίες του εργοδότη ή
από αντιπροσώπους του παρουσία αντιπροσώπων του Αναδόχου, εκτείνονται δε σε όλα τα
μηχανήματα, συσκευές, εξαρτήματα, υλικά και εγκαταστάσεις.

Οι δοκιμές προσωρινής παραλαβής περιλαμβάνουν μηχανολογικές, ηλεκτρολογικές και


υδραυλικές δοκιμές. Οι βασικές δοκιμές αναφέρονται κατωτέρω, πλην όμως o Εργοδότης
μπορεί πέρα απ' αυτές να ζητήσει την εκτέλεση οιασδήποτε άλλης δοκιμής, την οποία κρίνει
δικαιολογημένα αναγκαία.

Σκοπός των δοκιμών είναι να διαπιστωθεί ότι η όλη εγκατάσταση πληροί τις απαιτήσεις της
Προδιαγραφής που θα εφαρμοσθεί και των συμβατικών προδιαγραφών.

Οι δαπάνες όλων των δοκιμών προσωρινής παραλαβής, πλην της δαπάνης ηλεκτρικής
ενέργειας, βαρύνουν τον Ανάδοχο.

Κυριώτερες δοκιμές που θα διεξαχθούν:

α. Δοκιμές υδροστατικής πίεσης σε όλο το σύστημα σωληνώσεων με τα εξαρτήματά του


(βαλβίδες) για τον έλεγχο της στεγανότητας συνδέσεων. Οι δοκιμές αυτές εκτελούνται
κατά το στάδιο κατασκευής, παρουσία του Επιβλέποντος και συντάσσεται σχετικό
πρωτόκολλο που υποβάλλεται στην Επιτροπή προσωρινής παραλαβής.

β. Δοκιμές διαδοχικών εκκινήσεων και στάσεων σε κάθε αντλητικό συγκρότημα με την


μέγιστη συχνότητα εκκίνησης, καθώς και της ομαλής επιτάχυνσης χωρίς κραδασμούς και
ταλαντώσεις του αντλητικού συγκροτήματος.

γ. Δοκιμές κανονικής 24ώρου συνεχούς λειτουργίας των αντλητικών συγκροτημάτων.


Με αυτές θα ελεγχθούν η τυχόν εμφάνιση αδικαιολογήτων ταλαντώσεων ή θορύβων, οι
πάσης φύσεως διαρροές, οι ενδείξεις των μανομέτρων, αμπερομέτρων, βολτομέτρων,
μετρητών ισχύος και κάθε εν γένει ενδεικτικού οργάνου και γενικά όλοι οι παράγοντες
που επιδρούν στην ομαλή λειτουργία της εγκατάστασης.
δ. Δοκιμές καλής λειτουργίας βαλβίδων.

ε. Δοκιμές καλής λειτουργίας του συστήματος αυτομάτου λειτουργίας των αντλητικών


συγκροτημάτων, του συστήματος ασφαλείας και σημάνσεων.

στ. Ελεγχος εμφανιζομένων υπερπιέσεων και υποπιέσεων στο σύστημα σωλήνωσης σε


περίπτωση υδραυλικού πλήγματος.
ζ. Δοκιμασίες και έλεγχοι για την διαπίστωση της καταλληλότητας και αρτιότητας του
βοηθητικού εξοπλισμού.

η. Μέτρηση της αντίστασης μονώσεως των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων γειώσεων


των ηλεκτρ/κών εγκαταστάσεων και των αλεξικεραύνων που πρέπει να
υπολογισθούν σύμφωνα με το ΚΕΗΕ.

Μετά την προσωρινή παραλαβή ο Ανάδοχος θα προβεί στην δοκιμαστική λειτουργία του
αντλιοστασίου, κατά την διάρκεια της οποίας θα πραγματοποιήσει την τελική ρύθμιση των
διατάξεων αυτοματισμού λειτουργίας, για την πληρέστερη ανταπόκριση της λειτουργίας των
αντλιοστασίων.
Κατά την διάρκεια της δοκιμαστικής λειτουργίας θα εξασφαλιστεί στον Ανάδοχο με δαπάνη
και μέριμνα της Υπηρεσίας η απαιτούμενη παροχή ύδατος και η απαιτούμενη ηλεκτρική
ενέργεια για την λειτουργία των αντλιοστασίων. Κάθε άλλη δαπάνη για την δοκιμαστική
λειτουργία των αντλιοστασίων και όλα τα όργανα που θα απαιτηθούν για την εκτέλεση των
δοκιμών βαρύνουν αποκλειστικά τον Ανάδοχο.

Με την επιτυχή ολοκλήρωση αυτής της φάσης συντάσσεται, το πρωτόκολλο προσωρινής


παραλαβής.

4.5 Δοκιμές οριστικής παραλαβής

1. Οι δοκιμές οριστικής παραλαβής περιλαμβάνουν ίδιους με τις δοκιμές προσωρινής


παραλαβής ελέγχους και δοκιμασίες (βλ.ανωτέρω, παρ. 4.4).

2. Τα απαραίτητα για την διεξαγωγή των όργανα, εξαρτήματα, μηχανικά μέσα, υλικά και
εφόδια εν γένει πρέπει να προσκομισθούν πάλι από τον Ανάδοχο, ενώ οι δαπάνες
ηλεκτρικής ενέργειας ως και τα έξοδα για την εξάρμωση των συσκευών βαρύνουν τον
Εργοδότη. Ο Ανάδοχος υποχρεούται επίσης να παρέχει την απαιτούμενη τεχνική
καθοδήγηση και τυχόν απαιτούμενο ειδικό προσωπικό.

3. Ιδιαίτερα κατά τις δοκιμές οριστικής παραλαβής θα ελεγχθούν οι φθορές του


μηχανολογικού και ηλεκτρολογικού εξοπλισμού και ειδικά οι τυχόν φθορές των αντλιών
από σπηλαίωση, η κατάσταση των τριβέντων αξόνων, επαφών αυτομάτων κλπ. Ο δε
Ανάδοχος υποχρεούται να αντικαταστήσει αμέσως τα φθαρμένα τεμάχια.

4. Ο χρόνος εγγύησης ορίζεται σε …….. μήνες σύμφωνα με το άρθρο 54 του Π.Δ. 609/85.

Σε όλα τα παραπάνω στάδια δοκιμών και ελέγχων η Υπηρεσία δύναται να κάνει ύστερα από
επαρκή αιτιολόγηση, κάθε επί πλέον δοκιμή ή έλεγχο πέρα των προβλεπομένων στην
προσφορά του εναδόχου παρουσία του, προκειμένου να επιβεβαιώσει την καλή και ασφαλή
λειτουργία των έργων και να προβεί στην οριστική παραλαβή του.
ΗΜ.5. ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΑ

5.1 Γενικά

Η προδιαγραφή αυτή καλύπτει την προμήθεια των ανταλλακτικών για το μηχανολογικό


εξοπλισμό που θα προμηθεύσει ο Ανάδοχος.

5.2 Σχετικές Προδιαγραφές

Οι αντίστοιχες προδιαγραφές των κυριωτέρων μερών του ηλεκτρομηχανολογικού


εξοπλισμού για τα οποία απαιτούνται ανταλλακτικά.

5.3 Στοιχεία προς Υποβολή

Οι διαγωνιζόμενοι πρέπει να υποβάλλουν μαζί με την προσφορά τους πίνακα


προσφερομένων ανταλλακτικών που θα παραληφθούν από την Υπηρεσία με την οριστική
παραλαβή του έργου. Η υπηρεσία με την υπογραφή της σύμβασης με τον ανάδοχο του έργου
θα οριστικοποιήσει τον παραπάνω πίνακα και θα αποδεχθεί το σύνολο ή μέρος του. Το
σύνολο του Η/Μ εξοπλισμού διακρίνεται σε δύο κατηγορίες.

Α. Τον ειδικό εξοπλισμό που δεν βρίσκεται σε επάρκεια στην Ελληνική


αγορά.

Β. Τον κοινό εξοπλισμό που βρίσκεται σε ικανοποιητική επάρκεια στην


Ελληνική αγορά .

Οι διαγωνιζόμενοι θα προσφέρουν ανταλλακτικά για εκείνο το μέρος του ειδικού ΗΛΜ


εξοπλισμού που η (ενδεχόμενη) έλλειψή του θα προκαλέσει ανεπανόρθωτες βλάβες ή
διακοπή της λειτουργίας της Ε.Ε.Λ.

Για το σκοπό αυτό οι διαγωνιζόμενοι θα προβλέψουν σε ότι αφορά την ύπαρξη των
απαραίτητων ανταλλακτικών, για την απρόσκοπτη λειτουργία της ΕΕΛ λαβαίνοντας υπόψη
το χρόνο ζωής του ΗΛΜ εξοπλισμού.

5.4. Ανταλλακτικά

Τα ανταλλακτικά πρέπει να είναι κατασκευασμένα με ακρίβεια από τα ίδια υλικά και με τις
ίδιες διαστάσεις και ανοχές όπως και τα πρωτότυπα. Πρέπει να είναι καινούργια,
αχρησιμοποίητα και πλήρως ανταλλάξιμα με τα τμήματα που πρόκειται να αντικαταστήσουν
και πρέπει να έχουν υποστεί την κατάλληλη επεξεργασία και να έχουν την κατάλληλη
συσκευασία ώστε να αντέχουν σε αποθήκευση μεγάλης διάρκειας κάτω από τις
κλιματολογικές συνθήκες που επικρατούν στον τόπο εργασίας.

Κάθε ανταλλακτικό πρέπει να έχει καθαρά σημειωμένη, πάνω στη συσκευασία ή σε ειδική
ετικέττα, την περιγραφή και το σκοπό για τον οποίο προορίζεται. Όταν στο ίδιο κιβώτιο ή
άλλου είδους συσκευασία υπάρχουν περισσότερα από ένα ανταλλακτικό πρέπει να υπάρχει
στο εξωτερικό του κιβωτίου ή του πακέτου μια γενική περιγραφή του περιεχομένου του και
στο εσωτερικό του λεπτομερής κατάλογος.
Τα κιβώτια, δοχεία ή άλλα πακέτα πρέπει να είναι μαρκαρισμένα και αριθμημένα με κάποιο
εγκεκριμένο τρόπο για λόγους αναγνώρισης. Τα κιβώτια, δοχεία ή άλλου είδους συσκευασίες
πρέπει να έχουν σχεδιασθεί ώστε να διευκολύνεται το άνοιγμα και ξανακλείσιμό τους.
ΗΜ.6 ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠl ΤΟΠΟΥ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ

Με τον όρο "προμήθεια" νοείται η κατασκευή, δοκιμή, μεταφορά, παραλαβή και παράδοση
στο έργο των στοιχείων τον ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού, ελευθέρων από κάθε
επιβάρυνση ή δέσμευση. Η "προμήθεια" θα γίνει με φροντίδα του Αναδόχου.

Ολα τα είδη του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού μπορούν, μετά από έγκριση της
Επίβλεψης, να πιστοποιηθούν συγχρόνως με την μεταφορά και εγκατάστασή τους στο
εργοτάξιο εφ' όσον υποβληθούν μαζί με την πιστοποίηση όλα τα νόμιμα δικαιολογητικά και
σε ποσοστό μέχρι 80°/ο της τιμής που αναφέρεται στο τιμολόγιο προσφοράς για πλήρη
εγκατάσταση των ειδών.

Αν η επίβλεψη διαπιστώσει οποιαδήποτε φθορά ή βλάβη στα είδη που εισκομίσθηκαν και
εγκαταστάθηκαν στο εργοστάσιο, η ασυμφωνία αυτών προς τις Τεχνικές Προδιαγραφές και
τα προσφερθέντα χαρακτηριστικά, δεν είναι δυνατόν να γίνεται πιστοποίηση προμήθειας
πριν από την ολοσχερή απαλοιφή της παραπάνω φθοράς ή ασυφωνίας.

Ολα τα πιστοποιούμενα είδη μετά την πιστοποίησή τους αποτελούν περιουσία του
εργοδότη, ο δε Ανάδοχος ευθύνεται για την καλή φύλαξη και την άρτια εγκατάστασή τους.

Διευκρινίζεται και εδώ ότι η πιστοποίηση εισκομιζομένων ειδών δεν προδικάζει την
παραλαβή τους, η οποία θα εκτελεσθεί μόνο έπειτα από επιτυχή διεξαγωγή των δοκιμών
προσωρινής και οριστικής παραλαβής.
ΗΜ.7. ΕΠΙΜΕΤΡΗΣΗ – ΠΛΗΡΩΜΗ

Η επιμέτρηση των εργασιών θα γίνει για πλήρως εκτελεσθείσες μονάδες εργασιών, όπως
αυτές αναφέρονται στα οικεία άρθρα του τιμολογίου.

Η πληρωμή των εργασιών θα γίνει σύμφωνα με το Ν.Δ.1418/84 και Π.Δ. 609/85 με βάση τις
παραπάνω μονάδες εργασιών και με τις αντίστοιχες τιμές της προσφοράς του Αναδόχου. Η
πληρωμή θα καλύπτει, πέρα από τις δαπάνες που ρητώς κατονομάζονται στο Τιμολόγιο και
τις Τεχνικές Προδιαγραφές και κάθε πρόσθετη δαπάνη απαραίτητη για την έντεχνη
συμπλήρωση των περιγραφομένων εργασιών.
.
Ο τελικός εξοφλητικός λογαριασμός θα εκδοθεί βάση των πρωτοκόλλων προσωρινής και
οριστικής παραλαβής του έργου και της σχετικής εγκριτικής απόφασης.

Ο Ανάδοχος υπόκειται σε όλους ανεξαίρετως τους νόμιμους φόρους, τέλη και κρατήσεις που
ισχύουν την ημέρα διενέργειας του διαγωνισμού. Ο Φ.Π.Α. βαρύνει τον κύριο του έργου.
ΗΜ.8 ΑΔΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ - ΗΛΕΚΤΡΟΔΟΤΗΣΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

Ο Ανάδοχος είναι απόλυτα υπεύθυνος για τις απαιτούμενες ενέργειες ,για τον έγκαιρο
έλεγχο των εγκαταστάσεων και την έκδοση των αδειών λειτουργίας αυτών, εφόσον αυτές
απαιτούνται από τον Νόμο.

Ο Ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να προβεί ο ίδιος στις αναγκαίες ενέργειες για την έγκαιρη
ηλεκτροδότηση των εγκαταστάσεων από την ΔΕΗ και να υποδείξει εγγράφως στον
Εργοδότη τις ενέργειες πού πρέπει να κάνει αυτός, προσκομίζοντας σ' αυτόν την υπογραφή
τα απαιτούμενα έντυπα αιτήσεων, δηλώσεων κλπ.
Επίσης θα πρέπει να παρακολουθεί και επισπεύδει κατά το δυνατόν την πορεία του
ζητήματος της ρευματοδότησης, ειδοποιώντας για όλα εγγράφως τον Εργοδότη και ιδιαίτερα
για τις τυχόν παρουσιαζόμενες δυσκολίες και περιπλοκές, υποδεικνύοντας το τι πρέπει να
κάνει για την άρση τους.

Όλες οι απαιτούμενες δαπάνες για τις παραπάνω ενέργειες βαρύνουν τον Ανάδοχο. Ο
Εργοδότης είναι υποχρεωμένος να καταβάλει στη ΔΕΗ τις δαπάνες κατασκευής
παροχετεύσεων και τις τυχόν σχετικές εγγυήσεις.
ΗΜ.9 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ

Όλα τα μηχανήματα που θα προμηθεύσει ο Ανάδοχος, οι συσκευές, τα υλικά και τα


εξαρτήματα θα είναι καινούργια, αρίστης ποιότητας, διεθνούς τυποποιήσεως, στιβαράς
κατασκευής και ασφαλούς λειτουργίας. Δεν θα υπόκεινται σε ταχεία φθορά και θα μπορούν
να λειτουργήσουν με την ελάχιστη κατά το δυνατόν συντήρηση.

Όλες οι ομοειδείς μονάδες πρέπει να είναι του αυτού εργοστασίου κατασκευής. Όλα τα
ομοειδή εξαρτήματα ομοίων μονάδων θα είναι εναλλακτά μεταξύ τους και με τα
ανταλλακτικά τους που θα προμηθεύσει ο Ανάδοχος.

Όλα τα μεταλλικά μέρη των μηχανημάτων και εξαρτημάτων και όλες οι εντός των φρεατίων
σωληνώσεις θα ελαιοχρωματιστούν με δύο στρώσεις μινίου και δύο στρώσεις
ελαιοχρώματος με απόχρωση της εκλογής της επίβλεψης. Εξαιρούνται τα τμήματα τα
πακτούμενα εντός σκυροκονιάματος, τα καθ' οιονδήποτε τρόπο λιπαινόμενα, οι άξονες, οι
οδοντωτοί τροχοί, τα ορειχάλκινα τεμάχια και γενικά τα εσωτερικά στοιχεία των
μηχανημάτων ή εκείνα για τα οποία προβλέπεται ειδική βαφή στο εργοστάσιο κατασκευής ή
κατ' άλλο τρόπο που ορίζεται ρητά στις προδιαγραφές.

Η δαπάνη για τους χρωματισμούς δεν θα πληρωθεί ιδιαiτερα αλλά περιλαμβάνεται στις τιμές
της προσφοράς τον Αναδόχου, έστω και αν αυτό δεν αναφέρεται ρητά στα αντίστοιχα άρθρα
τον Τιμολογίου.

Σε όλα τα μηχανήματα και συσκευές θα υπάρχει στερεά προσαρμοσμένη μεταλλική πινακίδα


στην οποία θα αναγράφεται το εργοστάσιο κατασκευής, ο τύπος και o αριθμός της μονάδας
και τα χαρακτηριστικά λειτουργίας της. Είναι δυνατόν αντί πινακiδας τα στοιχεία αυτά να
αναγράφονται με ανάγλυφα μη εξαλλειφόμενα γράμματα επάνω στο κέλυφος της μονάδας.

Όλα τα μηχανήματα, οι συσκευές , τα υλικά και τα εξαρτήματα θα παραδοθούν πλήρως


εγκατεστημένα και σε κατάσταση καλής λειτουργίας.

Κάθε ένα από τα αντλητικά συγκροτήματα καθώς και τα συστήματα τοπικού αυτοματισμού
θα συνοδεύονται από τέσσερις σειρές τευχών με οδηγίες εγκαταστάσεως, λειτουργίας και
συντηρήσεως.
ΗΜ.10 ΣΩΛΗΝΩΣΕΙΣ και ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ.

10.1. Αντικείμενο

Η προδιαγραφή αυτή αφορά τις διάφορες σωληνώσεις της εγκατάστασης, βαλβίδες


,δικλείδες, ειδικά τεμάχια, θυροφράγματα κ.λ.π. σχετικά εξαρτήματα.
Όλα τα είδη της προδιαγραφής αυτής θα έχουν ονομαστική πίεση τουλάχιστον διπλάσια από
την πίεση λειτουργίας στην εγκατάσταση.

10.2. Εφαρμοστέοι Κανονισμοί και Πρότυπα

Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης (ΕΛΟΤ)

266 Χαλύβδινοι σύνδεσμοι (μούφες) κοχλιοτομημένοι σύμφωνα με το


Πρότυπο ΕΛΟΤ 267

267-1 Σπειρώματα σωλήνων για στεγανές υπό πίεση συνδέσεις -


Μέρος 1 : Χαρακτηρισμός, διαστάσεις και αντοχές.

267-2 Χαλυβδοσωλήνες κατάλληλοι για κοχλιοτόμηση σύμφωνα με το


Πρότυπο ΕΛΟΤ 267 - Σειρά βαρέως τύπου.

269 Χαλυβδοσωλήνες κατάλληλοι για κοχλιοτόμηση σύμφωνα με το


Πρότυπο ελοτ 267 - Σειρά μεσαίου τύπου.

279 Χαλύβδινοι σωλήνες γενικής χρήσης με απλά άκρα.

284 Επιψευδαργύρωση χαλύβδινων σωλήνων. Τεχνικοί όροι παράδοσης


για επικαλύψεις σωλήνων.

348 Εξαρτήματα μη πλαστικοποιημένου χλωριούχου πλυβινυλίου (PVC)


με απλή κεφαλή, για σωληνώσεις πίεσης. Διαστάσεις κεφαλών -
Μετρική σειρά.

496 Χαλύβδινοι σωλήνες. Πάχη τοιχωμάτων.

497 Χαλύβδινοι σωλήνες . Εξωτερικές διάμετροι.

504 Ηλεκτροσυγκολλημένοι ή άραφοι χαλύβδινοι σωλήνες για ύδρευση,


αποχέτευση και αέρια.

541 Χαλύβδινοι σωλήνες. Συστήματα αντοχών.

542 Χαλύβδινοι σωλήνες με απλά άκρα, ηλεκτροσυγκολλημένοι και


άραφοι. Γενικοί πίνακες διαστάσεων και μάζας ανά μονάδα
μήκους.

567 Εξαρτήματα σωληνώσεων από μαλακό χυτοσίδηρο, με σπειρώματα


σύμφωνα με προς το Πρότυπο ISO R7.
616 Χάλκινοι σωλήνες κυκλικής διατομής - Διαστάσεις.

617 Εξαρτήματα τριχοειδούς συγκολλήσεως για χάλκινους σωλήνες.


Διαστάσεις εφαρμογής και δοκιμές.

619 Θερμοπλαστικοί σωλήνες για την μεταφορά υγρών. Ονομαστικές


εξωτερικές διάμετροι και πιέσεις.

Γερμανικό Ινστιτούτο Προτύπων (DIN)

1928 Ελεγχος πίεσης σωληνώσεων νερού.

2440 Κοχλιοτομημένοι χαλύβδινοι σωλήνες και εξαρτήματα, μεσαίου τύπου.

2441 Κοχλιοτομημένοι χαλύβδινοι σωλήνες και εξαρτήματα βαρέως τύπου.

2448 Χαλύβδινοι σωλήνες άνευ ραφής.

2590 Εξαρτήματα σωληνώσεων και σύνδεση ελαστικών σωληνώσεων


ενικά.

2600 Εξαρτήμτα αποχετεύσεων

2620 Χυτοσιδηρά εξαρτήματα

2680 Σωλήνες νερού και λυμάτων.

2700 Χυτοσιδηροί σωλήνες.

2710 Χαλύβδινοι σωλήνες

2720 Μη σιδηροί σωλήνες

2800 Συμπαγείς σύνδεσμοι σωληνώσεων

2810 Φλαντζωτοί σύνδεσμοι σωληνώσεων γενικά

2850 Φλάντζες χυτοσιδηρές ή χαλύβδινες

2860 Βιδωτές φλάντζες

2920 Βιδωτοί σύνδεσμοι σωληνώσεων παροχής νερού.

2960 Εξαρτήματα βιδωτών συνδέσμων σωληνώσεων

3030 Βαλβίδες γενικά.

3050 Βαλβίδες και ρυθμιστές παροχής νερού.


3204 Συρτοδικλείδες φλατζωτές από χυτοσίδηρο

3843 Συρτοδικλείδες ερυθρού ορειχάλκινου, σταθερού άξονα.

8061 Ακαμπτα εξαρτήματα σωληνώσεων από PVC

18381 Εσωτερικές εγκαταστάσεις αερίου, νερού και αποχέτευσης.

19500 - 19508 Χυτοσιδηροί σωλήνες και εξαρτήματα

50961 Ηλεκτρική επικάλυψη - Επικάλυψη ψευδαργύρου σε σίδηρο ή


χάλυβα.

50976 Αντιδιαβρωτική προστασία - Επιγαλβάνιση εν θερμώ σε προϊόντα


σιδήρου - απαιτήσεις και δοκιμές.

18165 Θερμομονωτικά υλικά από σύνθετες ίνες.

Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης (ISO)

7/1-1982 Σπειρώματα σωληνώσεων κατάλληλα για συνδέσμους πίεσης.


Μέρος 1 : Ορισμοί, διαστάσεις και αντοχές.

7/2-1982 Σπειρώματα σωληνώσεων κατάλληλα για συνδέσμους πίεσης.


Μέρος 2 : Εξακρίβωση με οριακούς μετρητές.

49-1983 Εξαρτήματα μαλακού χυτοσιδήρου με σπειρώματα σύμφωνα προς


το ISO 7/1.

50-1977 Μεταλλικοί σωλήνες. Χαλύβδινες κεφαλές με σπειρώματα σύμφωνα


προς το ISO 7.

274 -1975 Χαλκοσωλήνες κυκλικής διατομής. Διαστάσεις.

2016-1981 Εξαρτήματα τριχοειδούς συγκόλησης για χαλκοσωλήνες.


Διαστάσεις συναρμογής και έλεγχοι.

161/1-1978 Θερμοπλαστικοί σωλήνες για την μεταφορά των υγρών.


Ονομαστικές εξωτερικές διάμετροι και πιέσεις. Μέρος 1:
Μετρική σειρά.

2641976 Εξαρτήματα μη πλαστικοποιημένου χλωριούχου πολυβινυλίου


(PVC). Προδιαγραφή και προσδιορισμός πυκνότητας.

3604-1976 Σωληνώσεις μη πλαστικοποιημένου χλωριούχου πολυβινυλίου


(PVC). Ανοχές εξωτερικών διαμέτρων και πάχη τοιχωμάτων.

7387/1-1983 Κόλλες με διαλυτικά για την συναρμογή στοιχείων σωληνώσεων


από UPVC. Χαρακτηρισμός. Μέρος 1: Βασικές μέθοδοι ελέγχου.

4126-1981 Βαλβίδες ασφαλείας. Γενικές απαιτήσεις.

2441-1975 Φλάντζες σωληνώσεων γενικής χρήσης. Σχήματα και διαστάσεις


επιφανειών στεγανών υπό πίεση.

2604/4-1975 Χαλύβδινα προϊόντα για χρήσεις πίεσης. ποιοτικές απαιτήσεις.


Μέρος IV Q Ελάσματα.

3419-1981 Ηλεκτροσυγκολλητικά εξαρτήματα από χάλυβα και κράματα


χάλυβα.

4200-1981 Χαλύβδινοι σωλήνες απλών άκρων, ηλεκτροσυγκολλημένοι


και χωρίς ραφή.
Γενικοί πίνακες διαστάσεων και μάζας ανά μονάδα μήκους.

5251-1981 Ηλεκτροσυγκολλητικά εξαρτήματα από ανοξείδωτο χάλυβα.

5252-1981 Χαλύβδινοι σωλήνες. Συστήματα ανοχών.

6761-1981 Χαλύβδινοι σωλήνες. Προετοιμασία άκρων και εξαρτημάτων


για ηλεκτροσυγκόλληση.

7186-1983 Σωλήνες μορφοσιδήρου και εξαρτήματα για αγωγούς χωρίς


πίεση.

7268-1983 Εξαρτήματα σωληνώσεων. ορισμός της ονομαστικής πίεσης.

7369-1983 Σωληνώσεις . Εύκαμπτοι μεταλλικοί σωλήνες. Λεξιλόγιο


γενικών όρων της δίγλωσης έκδοσης.

7598-1982 Σωλήνες από ανοξείδωτο χάλυβα, κατάλληλες για σύνδεση


με σπείρωμα με το ISO 7/1.

10.3. Σωληνώσεις

Για τις διάφορες σωληνώσεις (δίκτυα λυμάτων, λάσπης,αερίων, νερού κ.λ.π.) τόσο για την
κατασκευή τους όσο και για διάφορους ελέγχους και δοκιμές, ισχύουν τα αναφερόμενα
παραπάνω Πρότυπα καθώς και οι ειδικές απαιτήσεις του εκάστοτε δικτύου, όπως αυτές
αναφέρονται στις επί μέρους συνημμένες Τεχνικές Προδιαγραφές.

Ειδικότερα πρέπει να ληφθούν ιδιαίτερα υπ’ όψη, τόσο στην εκλογή του υλικού, όσο και
στην προστασία τους, η τριβή και διάβρωση καθώς και η χημική ή ηλεκτροχημική προσβολή
των σωληνώσεων από τα εκάστοτε μεταφερόμενα υγρά, λάσπες ή αέρια ή τυχόν
ιδιαιτερότητες του δικτύου.

Όλα τα δίκτυα θα δοκιμασθούν, μετά την αποπεράτωσή του, σε πιέσεις κατά 50%
τουλάχιστον ανώτερες της αναμενόμενης μέγιστης πίεσης λειτουργίας.
Οι σωληνώσεις με ραφή θα έχουν μια κτά μήκος διπλή ραφή (εσωτερική και εξωτερική).

Οπου στις σωληνώσεις υπάρχουν συνδέσεις εξαρτημα΄των, βάννες, διακόπτες, συσκευές


κ.λ.π. τοποθετούνται σύνδεσμοι ταχείας αποσύνδεσης ή τεμάχια εξάρμωσης ώστε να είναι
δυνατή η αφαίρεση και η επανατοποθέτηση διαφόρων σοτιχείων γρήγορα και χωρίς βλάβες
των σωληνώσεων ή των παρεμβασμάτων και χωρίς παράλληλα να προκύπτει πρόβλημα
στήριξης των σωληνώσεων.

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην τοποθέτηση των σωληνώσεων μέσα στο σώμα του
σκυροδέματος, όπου προβλέπονται ειδικά τεμάχια διέλευσης και ειδικότερα σε μη εμφανή ή
μη επισκέψιμα σημεία.

Τέλος ιδιαίτερη βαρύτητα πρέπει να δοθεί στην θερμομόνωση των υλικών και σωληνώσεων
που κατασκευάζονται για να λειτουργούν κάτω από ελεγχόμενες θερμοκρασιακές συνθήκες.
Στην περίπτωση αυτή προβλέπεται η διαμόρφωση μονωτικού μανδύα με επικάλυψη φύλλου
αλουμινίου.

Το σύνολο των σωληνώσεων και των συναφών εξαρτημάτων που εξυπηρετούν κάποιο
μηχάνημα ή δίκτυο πρέπει να έχει διάρκεια ζωής τουλάχιστον ίση με αυτή του συνόλου του
ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού του έργου.

10.4. Δικλείδες φραγής λύματος ή λάσπης

Θα είναι συρταρωτές ή τύπου πεταλούδας.

α. Η συρταρωτή δικλείδα θα είναι ευθέως κορμού, μη ανυψουμένου βάκτρου, ελαστικής


έμφραξης, με άκρα σύνδεσης φλατζωτά κατά DIN.

Σώμα, σύρτης : ελατός χυτοσίδηρος


Επικάλυψη σύρτη : ελαστομερές ΝBR
Βάκτρο : χρωμιούχος φεριτικός χάλυβας
Παξιμάδι βάκτρου : ορείχαλκος
Κοχλίες σώματος : ανοξείδωτος χάλυβας
Στεγανοποιητικά παρεμβύσματα : ελαστομερές NBR
Αντιδιαβρωτική προστασία : ειδική εποξειδική βαφή του σώματος
εσωτερικά και εξωτερικά με εμβάπτιση.

β. Η δικλείδα τύπου πεταλούδας θα είναι ελαστικής έμφραξης, με ολική επικάλυψη της


εσωτερικής βρεχόμενης επιφάνειας του κορμού με ελαστομερές χιτώνιο διαμορφωμένο σε
κωνική έδρα στεγανοποίησης.
Ο δίσκος θα έχει υδροδυναμικό προφίλ και περίμετρο με ειδικό καμπύλο σχήμα - όχι
κυκλικό - ώστε να εφάπτεται με την ίδια ανοχή και πίεση σε όλη την κωνική έδρα κατά το
κλείσιμο.
Θα έχει άκρα σύνδεσης φλατζωτά ή full-lug κατά DIN και χειρισμό με κιβώτιο μετάδοσης
και χειροτροχό.

Σώμα, δίκσος : ελατός χυτοσίδηρος


Χιτώνιο κορμού : ελαστομερές NBR
Αξονας : ανοξείδωτος χάλυβας
Σώμα κιβ. Μετ. : ελατός χυτοσίδηρος
Μηχανισμός μετ. : χρωμιούχος φεριτικός χάλυβας
Κοχλίες : ανοξείδωτος χάλυβας
Αντιδιαβρωτική προστασία : ειδική εποξειδική βαφή σώματος
και δίσκου με εμβάπτιση.

10.5. Βαλβίδα αντεπιστροφής λύματος ή λάσπης.

Θα είναι κατάλληλη για οριζόντια εγκατάσταση τύπου ανυψούμενου δίσκου, με εξωτερικά


έδρανα του άξονα περιστροφής του δίσκου και από τις δύο πλευρές της βαλβίδας, ελαστικής
έμφραξης, με εξωτερικό βραχίονα και αντίβαρα και άνοιγμα επιθεώρησης και καθαρισμού
με βιδωτό κάλυμα.

Σώμα & δίσκος : ελατός χυτοσίδηρος


Αξονας : ανοξείδωτος χάλυβας
Δακτύλιος επαφής δίσκου : ελαστομερές NBR
τριβείς άξονα : τεφλόν
Κοχλίες ανοίγματος : ανοξείδωτος χάλυβας
Δακτύλιος επαφής έδρας : ανοξείδωτος χάλυβας

10.6. Δικλείδες φραγής - ρυθμιστικές αέρα.

Θα είναι τύπου πεταλούδας, με άκρα σύνδεσης φλατζωτά ή full-lug κατά DIN, χειρισμό με
χειρομοχλό, γωνία χειρισμού 90ο, και κλείδωμα του χειρομοχλού στις δύο ακραίες και σε
εννιά ενδιάμεσες θέσεις.

Σώμα & δίσκος : ελατός χυτοσίδηρος


Αξονας : ανοξείδωτος χάλυβας
Δακτύλιος επαφής έδρας : ανοξείδωτος χάλυβας
Χειρομοχλός : ελατός χυτοσίδηρος
Μηχανισμός χειριστηρίου : ανοξείδωτος χάλυβας
Αντιδιαβρωτική προστασία : Ειδική εποξειδική βαφή σώματος και
δίσκου με εμβάπτιση

Η δικλείδα μπορεί να είναι και ελαστικής έμφραξης με την προϋπόθεση ότι το ελαστομερές
υλικό θα είναι κατάλληλο για συνεχή λειτουργία σε θερμοκρασία τουλάχιστον 100οC (EPM,
VITON ή άλλο) ενώ τα υπόλοιπα όπως πραπάνω.

10.7. Ειδικά τεμάχια διέλευσης

Χρησιμοποιούνται για την διέλευση σωληνώσεων είτε από υπόγεια στοιχεία σκυροδέματος
γενικά είτε από τειχία δεξαμενών.
Αποτελείται από χαλύβδινο σωλήνα αντίστοιχης διαμέτρου, μήκους
Β + 0,40 m όπου Β το πάχος του στοιχείου σκυροδέματος, με ένα ή και τα δύο άκρα κατά
περίπτωση φλατζωτά κατά DIN.
Θα φέρει συγκολλημένα περιμετρικά δύο χαλύβδινα στεφάνια στεγανοποίησης πλάτους
τουλάχιστον 5 εκ.
Το ειδικό τεμάχιο μετά την ολοκλήρωση όλων των εργασιών κατεργασίας θα υφίσταται θερμό
γαλβάνισμα και εν συνεχεία βαφή με εποξειδική βαφή μα βάση την άσφαλτο.
Θα τοποθετείται στον ξυλότυπο και θα εγκιβωτίζεται στο σκυρόδεμα.
Τέλος οι κοχλίες για την φλατζωτή σύνδεση θα είναι από ανοξείδωτο χάλυβα.

10.8. Τεμάχια εξάρμωσης

Για την αφαίρεση και επανατοποθέτηση διαφόρων στοιχείων των δικτύων χωρίς να θιγεί ο
σωλήνας ή να καταστραφούν τα πρεμβάσματα, για σωλήνες μεγαλύτερους των 80 χιλ.
χρησιμοποιούνται ειδικά τεμάχια εξάρμωσης.

Κάθε τεμάχιο εξάρμωσης αποτελείται από δύο τμήματα κατασκευασμένα από συγκολλητά
χαλυβδοελάσματα, τα οποία θα παρουσιάζουν την δυνατότητα αξονικής μετακίνησης του ενός
ως προς το άλλο έτσι ώστε το συνολικό μήκος του τεμαχίου να αυξομειώνεται κατά 2-3
εκατοστά. Η στεγάνωση μεταξύ των δύο τμημάτων επιτυγχάνεται με κατάλληλο ελαστικό
δακτύλιο. Τα τμήμα εξάρμωσης θα είναι φλατζωτά και από τις δύο πλευρές.

Για σωλήνες μικρότερους των 65 χιλ. στις αντίστοιχες περιπτώσεις θα χρησιμοποιούνται


σύνδεσμοι ταχείας αποσύνδεσης (ρακόρ).

10.9. Θυροφράγματα

Τα θυροφράγματα, θα είναι κατασκευασμένα εξ ολοκλήρου από ανοξείδωτο χάλυβα AISI 304


και εκίνα της δεξαμενής χλωρίωσης AISI 316. Το υλικό των στεγανοποιητικών
παρεμβυσμάτων θα είναι ελαστομερές κατάλληλης σύνθεσης για τις συνθήκες λειτουργίας. Οι
θύρες θα είναι ορθογωνικής μορφής και θα έχουν το κατάλληλο πάχος και η ενίσχυση για την
αντιμετώπιση των υδροστατικών πιέσεων μελέτης με πλήρη στεγανότητα.

Οι οδηγοί θα είναι από αντίστοιχο υλικό (304 ή 316 ) και τέτοιου μεγέθους ώστε να μπορεί να
γίνεται ο χειρισμός του τιμονιού σε επίπεδο 90 εκατοστών πάνω από το δάπεδο εργασίας. Οι
οδηγοί πρέπει να είναι καλά πακτωμένοι μέσα στο σκυρόδεμα έχοντας τοποθετηθεί με
ακρίβεια και στηριχθεί με σφάλεια κατά την διάστρωσή του. Οι πλευρικοί οδηγοί θα είναι
τελείως παράλληλοι μεταξύ τους και προσεκτικά γωνιασμένοι με τον οδηγό του πυθμένα.

Το στέλεχος θα είναι ανερχόμενου τύπου και τέτοιας διαμέτρου ώστε να αντέχει στις δυνάμεις
που θα δημιουργούνται κατά το άνοιγμα και κλείσιμο της θυρίδας κάτω από την επίδραση των
πιέσεων λειτουργίας.

Ο χειρισμός θα γίνεται με χειροστρόφαλο (τιμόνι). Η μέγιστη δύναμη έλξης που θα απαιτείται


στην περιφέρεια του τιμονιού θα πρέπει να ξεπερνά τα 15 Kg. Οπου είναι απαραίτητο θα
τοποθετείται σύστημα οδοντωτών τροχών σε λιπαινόμενο στεγανό κιβώτιο.
ΗΜ.11 ΑΝΤΛΗΤΙΚΑ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΑ.

11.1. Αντικείμενο

Η Τεχνική Προδιαγραφή αυτή αφορά όλα τα αντλητικά συγκροτήματα που περιλαμβάνει η


ΕΕΛ.

11.2 Κανονισμοί και Πρότυπα που θα εφαρμοσθούν.

Βρεταννικά πρότυπα (BS)

Μέθοδοι δοκιμών – Αντλίες


Εξωτερικές διαστάσεις για κατακόρυφες φυγοκεντρικές αντλίες σε σειρά.
Οριζόντιες φυγοκεντρικές αντλίες αξονικής αναρρόφησης.
Δοκιμές παραλαβής για αντλίες φυγοκεντρικές, μικτής ροής και
αξονικής ροής.

Γερμανικό Ινστιτούτο (DIN)

1944 Δοκιμές παραλαβής φυγοκεντρικών αντλιών (κανονισμοί VDI για


φυγοκεντρικές αντλίες).
Δοκιμές παραλαβής αντλιών αποθήκευσης.
24260 Φυγοκεντρικές αντλίες και αντλιοστάσιο – Ορισμοί, σύμβολα, μονάδες.
45635 Μετρήσεις θορύβου.
Αντιτριβικοί (ΑΝΤΙFRICTION) τριβείς.
Δακτυλιοειδείς στυπιοθλίπτες.
24253 Φυγοκεντρικές αντλίες χαμηλής και μέσης πίεσης.
Μορφές και είδη φλατζών.

Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης (ISO)

Αντλίες φυγοκεντρικές μικτής ροής και αξονικής ροής – Κώδικες


δοκιμών παραλαβής.

11.3 Υποβρύχιο αντλητικό συγκρότημα

Απαιτήσεις

Προμήθεια και εγκατάσταση υποβρύχιων αντλιών αστικών ανεπεξέργαστων λυμάτων


ικανών να λειτουργούν σε τριφασικό δίκτυο 380 Volt, 3 φάσεων, συχνότητας 50 Hz.

Η αντλία θα είναι εξοπλισμένη με υποβρύχιο καλώδιο (SUBCAB) μήκους δέκα (10) μέτρων.
Τα τεχνικά χαρακτηριστικά τον καλωδίού ισχύος θα είναι σύμφωνα με τους κανονισμούς
ΙΕC. Η αντλία θα συνοδεύεται με σύνδεσμο εξαγωγής από χυτοσίδηρο.

11.4 Σχεδιασμός Αντλίας


Οι αντλίες θα συνδέονται σταθερά στο σύνδεσμο εξαγωγής κατά τρόπο αυτόματο και θα
οδηγούνται από σύστημα οδηγών - ράβδων εκτεινόμενο από την κορυφή τον αντλιοστασίου
στον σύνδεσμο εξαγωγής της αντλίας και για το οποίο πρέπει να δίνεται αναλυτική τεχνική
περιγραφή με σκοπό την ολόπλεύρη αξιολόγησή του.

Η διάταξη εγκατάστασης πρέπει να είναι τέτοια ώστε να μην χρειάζεται είσοδος του
προσωπικού στο υγρό φρεάτιο. Η στεγανότητα των αντλιών στο σημείο επαφής με τον
σύνδεσμο εξαγωγής πρέπει να εmτυγχάνεται με το καλύτερο δυνατό τρόπο και για το οποίο
πρέπει να δίνεται αναλυτική τεχνική περιγραφή με σκοπό την ολόπλεύρη αξιολόγησή του.

Στεγανότητα του συνδέσμου εξαγωγής με στεγανοποιητικό (Ο Ring) δακτυλίδι,


παρεμβύσματα ή διάφραγμα το οποίο πρέπει να αντικαθίστανται δεν θα είναι αποδεκτό.
Κανένα τμήμα της αντλίας δεν χρειάζεται στήριξη και' ευθείαν στον πυθμένα της δεξαμενής,
παρά μόνο στον σύνδεσμο εξαγωγής.

Οι αντλίες θα είναι αυστηρά μονοκάναλες με σκοπό την ελαχιστοποίηση εμφάνισης


προβλημάτων εμπλοκής τους.

11.5 Κατασκευή αντλίας

Τα κύρια εξαρτήματα της αντλίας θα εiναι από (grey cast iron) γκρίζο χυτοσίδηρο, ASTM A
48 CLASS 35Β, ή BS 1452 GRADE 260 ή DIλt 1691 GG 25 με λείες επιφάνειες ελεύθερες
από φυσαλίδες ή άλλες ανωμαλίες. Όλα τα εκτεθειμένα παξιμάδια, βίδες και ροδέλες θα είναι
από ανοξεiδωτο χάλυβα κατά AISI type 304 ή DIN 17440 Χ5 CrNi 1810 ή καλύτερης
ποιότητας. Όλες οι μεταλλικές επιφάνειες πού έρχονται σε επαφή με το αντλούμενο ρευστό
υγρό πού δεν είναι από ανοξείδωτο χάλυβα ή ορείχαλκο θα προστατεύονται με ειδική βαφή.

Κρίσιμες συνδετικές επιφάνειες όπου απαιτείται υδατοστεγανότητα θα είναι μηχανικά


κατεργασμένες και συναρμολογημένες με στεγανοποιητικούς δακτυλίους.

Η συναρμογή τους θα επιτυγχάνεται με ελεγχόμενη επαφή με συμπίεση των


στεγανοποιητικών δακτυλίων και στις τέσσερις πλευρές του αύλακά τους χωρίς να απαιτείται
ειδική ροπή στήριξης στους κοχλίες πού ασφαλίζουν την συναρμογή. Ορθογωνικής διατομής
φλάντζες, πού απαιτούν ειδική ροπή στέψης ή στεγανωτικές ουσίες δεν θα γίνονται τεχνικώς
αποδεκτά.

11.6 Σύστημα Ψύξεως

Κάθε μονάδα θα είναι εφοδιασμένη με ένα κατάλληλα σχεδιασμένο (μελετημένο) υδρόψυκτο


σύστημα ψύξεως. Υδροχιτώνιο θα περιβάλει το κέλύφος του στάτορα, εξασφαλίζοντας έτσι
τη διάχυση της θερμότητας του κινητήρα ανεξάρτητα από τον τύπο εγκατάστασης. Ο
μανδύας ψύξης θα εξαερώνεται αυτόματα κατά την εκκίνηση της αντλίας.
Χρήση βάνας εξαέρωσης δεν θα γίνεται αποδεκτή. Ειδικά πτερύγια στο πίσω μέρος της
πτερωτής, προς τον κινητήρα, θα εξασφαλίζουν την αναγκαία ισχύ για την κυκλοφορία του
ψυκτικού υγρού δια μέσου υδροχιτονίου. Η ροή του ψυκτικού μέσα από τις αυλακώσεις και
τις οπές θα είναι ελεύθερη (ανεμπόδιστη-non clossing) χάρις στις κατάλληλες διαστάσεις
τους. Θα προβλέπεται δυνατότητα για εξωτερική ψύξη και απόπλυση των στυπιοθλιπτών. Το
σύστημα ψύξεως θα πρέπει να παρέχει ικανοποιητική ψύξη για συνεχή λειτουργία άντλησης
ρευστού με θερμοκρασία μέχρι 40°C.
Επιθυμία του φορέα είναι να γίνεται εκμετάλλευση του συνόλου του όγκου του φρεατίου με
συνέπεια ο ηλεκτροκινητήρας να βρίσκεται συνεχώς εκτός λύματος.
Στο πνεύμα αυτό για οποιοδήποτε σύστημα ψύξrις προσφερθεί θα πρέπει να δίνεται αναλυτική
τεχνική περιγραφή με σκοπό την ολόπλευρη αξιολόγησή του.

11.7 Στυπιοθλίπτης εισόδου καλωδίου

Ο σχεδιασμός του στυπιοθλίπτη εισόδου καλωδίου θα πρέπει να εξασφαλίζει,


υδατοστεγανότητα, χωρίς να χρειάζεται ειδική σύσφιξη με συγκεκριμένη ροπή στρέψεως. H
είσοδος του καλωδίού θα αποτελείται από ένα κυλινδρικό ελαστικό δακτύλιο πλαισιωμένο
από δύο ροδέλες και όλα μαζί θα είναι συναρμολογημένα με ακρίβεια ως προς την εξωτερική
διάμετρο τον καλωδίου. Η συμπίεση τον ελαστικού παρεμβύσματος θα γίνεται
με τρόπο πού θα αντασφαλίζεται σε τυχόν τράβηγμα τον καλωδίου. Εποξειδικές ουσίες και
άλλα δευτερεύοντα συστήματα στεγανοποίησης δεν θα γίνονται αποδεκτά (βουλκανισμός,
σιλικόνες κλπ) Ο θάλαμος σύνδεσης τον καλωδίου και ο κινητήρας θα διαχωρίζονται από
ένα τερματικό πίνακα, ο οποίος θα απομονώνει τον εσωτερικό χώρο τον κινητήρα, η
στεγανοποίηση αυτή θα εmτνγχάνεται με ένα στεγανοποιητικό δακτύλιο - (Ο ring). H
σύνδεση των καλωδίων και των ακροδεκτών τον στάτορα θα γίνεται με κοχλιωτή σύνδεση
σύσφιξης μόνιμα στερεωμένης πάνω στον τερματικό πίνακα. Συνδέσεις με ακροδέκτες ή
κοινός τροπής σύνδεσης αγωγού με παξιμάδι και ροδέλα δεν γίνονται αποδεκτές.

11.8 Κινητήρας
Ο κινητήρας της αντλίας θα είναι επαγωγικός αντιεκρηκτικού τύπου βραχυκυκλωμένου
κλωβού τοποθετημένος μέσα σε κέλυφος (περίβλημα) ο θάλαμος τον οποίου θα είναι πλήρης
αέρας και υδατοστεγής. Τα τυλίγματα τον στάτορα θα είναι μονωμένα με μόνωση (κλάσης F)
ανθεκτική στην υγρασία και υπολογισμένη για 155°C. Ο στάτορας θα είναι εμβαπτισμένος
τρεις φορές σε ειδικό βερνίκι κατηγορίας F τοποθετημένος στον θάλαμο του κελύφους τον
(περιβλήματος) αφού προηγουμένως το περίβλημα έχει θερμανθεί (συναρμογή σύσφιξης). Ο
κινητήρας θα είναι σχεδιασμένος για συνεχή λειτουργία άντλησης ρευστών θερμοκρασίας
μέχρι 40°C και για 15 εκκινήσεις την ώρα. Θα διαθέτει θερμικούς διακόπτες ρυθμισμένούς
να ανοίγουν στους 125°C και να κλείνούν στους 70°C θα είναι δε τοποθετημένοι μέσα στα
τυλίγματα των αγωγών του στάτορα ώστε να ελέγχουν τη θερμοκρασία κάθε φάσης τον
τυλίγματος. Ο κινητήρας και η αντλία θα είναι σχεδιασμένο και συναρμολογημένο από τον
ίδιο κατασκευαστή.. Ο κινητήρας θα μπορεί να λειτουργεί με διακύμανση τάσεως+ - 10°/ο.
Θα πρέπει να παραδοθεί πίνακας κινητήρα παν θα

περιλαμβάνει καμπύλες λειτουργίας: Ροπής στρέψεως, ηλεκτρικής έντασης (Α), συντελεστή


ισχύος, βαθμό απόδοσης, στροφών, απορροφημένης ισχύος, καθώς και ισχύος στον άξονα.
Ο κινητήρας και το καλώδιο θα αντέχουν σε συνεχή υποβρύχια παραμονή χωρίς να χάνουν
την υδατοστεγανότητα σύμφωνα με τον κανόνα προστασίας ΙΡ 68 (20 μέτρα). H ονομαστική
ισχύς τον κινητήρα θα είναι αρκετή ώστε η αντλία να μην υπερφορτίζεται σε όλη την
περιοχή της καμπύλης λειτουργίας της αντλίας.

11.9 ΄Εδρανα
Ο άξονας της αντλίας / κινητήρα θα εδράζεται βάση τον κανόνα σταθερής πλωτής έδρασης
σε τριβείς κύλισης, και θα διαθέτουν δε λίπανση για όλη τη διάρκεια ζωής τους. Ολοι οι
τριβείς να είναι υπολογισμένοι για τουλάχιστον 40.000 ώρες συνεχούς λειτουργίας στο
ονομαστικό σημείο λειτουργίας της αντλίας.

11.10 Μηχανική στεγανοποίηση

Κάθε αντλία θα είναι εφοδιασμένη με ένα εν σειρά μηχανικό σύστημα στεγανότητας άξονα,
αποτελούμενο από δύο ανεξάρτητα συγκροτήματα στυmοθλιπτών. Οι στυπιοθλίπτες θα
λειτουργούν μέσα σα δοχείο λαδιού το οποίο με υδροδυναμικό τρόπο θα λιπαίνει τις λείες
εmφάνειες των, με σταθερό ρυθμό.
Το σύστημα των στυπιοθλιπτών -λόγω της σημασίας του- θα πρέπει να περιγράφεται αναλυτικά
ώστε να δίνεται η δυνατότητα στο φορέα για ολόπλευρη αξιολόγησή του.

Οι στυπιοθλίπτες δεν θα απαιτούν συντήρηση ούτε ρύθμιση και η στεγανοποίηση δεν θα


εξαρτάται από την φθορά περιστροφής.

11.11 Δοχείο λαδιού

Κάθε αντλία θα είναι εφοδιασμένη με θάλαμο ελαίου για το σύστημα στεγανοποίησης του
άξονα. Οι τάπες επιθεώρησης τον λαδιού θα είναι προσιτές από έξω. Το λάδι του
συστήματος στεγανοποίησης δεν θα παρέχει κυκλικούς υδρογονάνθρακες και θα είναι
εγκεκριμένο από την FDA. Ο κινητήρας θα πρέπει να μπορεί να λειτουργήσει χωρίς λάδι
χωρίς να πάθουν βλάβη οι στυπιοθλίπτες.

11.12 Άξονας αντλίας

Ο άξονας της αντλίας και κινητήρα θα είναι ενιαίος. Ο άξονας της αντλίας θα είναι
προέκταση τον άξονα κινητήρα. Σύνδεσμοι δεν γίνονται αποδεκτοί. Το υλικό τον άξονα θα
είναι ατσάλι τύπου SAE C 1035 κατά ΑΙSΙ, και δεν θα έρχεται σε επαφή με το αντλούμενο
υγρό (πλήρως στεγανοποιημένος). Θα είναι ζυγοσταθμισμένος κατά ISO 1940 ή ανώτερο.

11.13 Πτερωτή

Η πτερωτή θα είναι από χυτοσίδηρο Cast iron ASTM-Α 48 class 35b ή GG25G κατά DIN,
υδροδυναμικά ζυγοσταθμισμένη, μονοκάναλη (single vane), ανεμπόδιστης ροής (χωρίς
εμφράξεις) με ομαλή δίοδο (πέρασμα) στερεών μεγέθους της τάξης που αναφέρεται στη
Τεχνική Έκθεση χωρίς οξείες στροφές. Η πτερωτή θα μπορεί να χρησιμοποιείται για την
άντληση υγρών που περιέχουν στερεά απόβλητα, ινώδη υλικά, πυκνή λάσπη και άλλες ύλες
που περιέχονται σε συνήθη ακάθαρτα νερά (λύματα)

Η πτερωτή θα είναι με πλήρη πτερύγια (full vaned), και όχι τύπου VORTEX (open impeller).
Ο υδραυλικός βαθμός απόδοσης της αντλίάς πρέπει να είναι της τάξης του 60 - 65 °/ο. Η
πτερωτή θα συγκρατείται με μπουλόνι με κεφαλή allen. Όλες οι πτερωτές θα είναt
επιχρισμένες με ειδική βαφή . Η ροπή αδράνειας της πτερωτής θα πρέπει να παρέχεται από
τον κατασκευαστή της αντλίας. Επίσης θα πρέπει να διαθέτει: σύστημα φθειρόμενων
δακτυλίων για να εξασφαλίζει αποδοτική στεγανοποίηση μεταξύ τον περιβλήματος και της
εισαγωγής αναρρόφησης της πτερωτής. Ο φθειρόμενος δακτύλιος θα είναι σταθερός
(ακίνητος) από ορείχαλκο ή από χαλύβδινο πλαίσιο με ελαστική επένδυση και θα
τοποθετείται πρεσσαριστά στην εισαγωγή του περιβλήματος.

11.14 Σαλίγκαρος Αντλίας (Ατέρμων κοχλίας)

Το περίβλημα θα αποτελείται από ένα μόνο τεμάχιο (μονοκόματο) από γκρίζο χυτοσίδηρο
(ASTM Α - 48 CLASS 35Β) μη ομοκεντρικού τύπου με διόδους (περάσματα) λεiα και
αρκετά μεγάλα ώστε να περνούν στερεά.

11.15 Προστασία

Όλοι οι κινητήρες θα έχουν ενσωματωμένους θερμικούς διακόπτες στο τύλιγμα κάθε φάσης
συνδεδεμένους εν σειρά. Οι θερμικοί διακόπτες θα ανοίγουν σε θερμοκρασία 125°C και θα
διακόπτουν την λειτουργία τον κινητήρα και θα ενεργοποιούν τον συναγερμό (α1αrm).

11.16 Δικαίωμα επιλογής που θα πρέπει να προσφέρεται:

α. Αισθητήρια ύπαρξης νερού στην λαδολεκάνη της αντλίας

β. Αισθητήριο ύπαρξης νερού στο χώρο τον κινητήρα

γ. Κεντρική μονάδα ελέγχου στην οποία θα καταλήγουν τα παραπάνω αισθητήρια και η


οποία θα επιτηρεί την ασφαλή λειτουργία της αντλίας.

11.17 Σύστημα ανάδευσης και απολάσπωσης των αντλιοστασίων.

Για την αυτόματη ανάδευση και απολάσπωση της δεξαμενής λυμάτων, την βελτίωση των
περιβαλλοντολογικών συνθηκών και μείωση τον κόστους καθαρισμού αντλιοστασίου,
απαιτείται σύστημα ανάδευσης και απολάσπωσης των αντλιοστασίων. Η απαίτηση του φορέα
για σύστημα ανάδευσης και απολάσπωσης των αντλιοστασίων είναι υποχρεωτική και πρέπει να
δίνεται αναλυτική τεχνική περιγραφή του συστήματος (τρόπος λειτουργίας,
αποτελεσματικότητα συμπεράσματα από τn χρήση του κλπ) ώστε να δοθεί η δυνατότητα στο
φορέα για ολόπλευρη τεχνικοοικονομική αξιολόγησή του.

11.18. Αντλητικό συγκρότημα στεγνής λειτουργίας

Όπου στην ΕΕΛ θα εγκατασταθούν για την άντληση λύματος ή λάσπης αντλητικά
συγκροτήματα σε υπόγειο στεγνό θάλαμο αυτά θα έχουν τα ίδια υλικά κατασκευής , τα ίδια
κατασκευαστικλα χαρακτηριστικά και τον ίδιο βαθμό προιστασίας με τα υποβρύχια , όπως
αυτά προδιαγράφονται στα προηγούμενα .
ΗΜ.12 ΣΩΛΗΝΩΣΕΙΣ ΑΝΤΛΙΟΣΤΑΣΙΟΥ – ΥΔΡΑΥΛΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΑΤΑ

12.1 Σωληνώσεις

Θα είναι από χαλυβδοσωλήνες με ευθεία κατά μήκος διπλή ή χωρίς ραφή, κατασκευασμένοι
ως προς την ποιότητα κατά DIN 17100/ST37,2 και ως προς τις διαστάσεις σύμφωνα με τα
Γερμανικά πρότυπα DIN 2448 ή DIN 2458
Οι συνδέσεις των διαφόρων μερών των σωληνώσεων, μεταξύ τους και με τα όργανα
(δικλείδες, βαλβίδες αντεπιστροφής κλπ.) θα γίνονται με συνδέσμους ταχείας αποσύνδεσης ή
με φλάντζες ή με τεμάχια εξάρμωσης ώστε να είναι δυνατή η αφαίρεση κατ η
επανατοποθέτηση διαφόρων στοιχείων γρήγορα και χωρίς βλάβες των σωληνώσεων ή των
παρεμβασμάτων και χωρίς παράλληλα να προκύπτει πρόβλημα στήριξης των σωληνώσεων.
Ολα τα άκρα που πρόκειται να ηλεκτροσυγκολληθούν θα υποστούν προηγουμένως
λοξοτότμηση (φρεζάρισμα). 0λες οι ραφές Θα γίνουν εσωτερικά και εξωτερικά. 0που η
εσωτερική συγκόλληση δεν είναι δυνατή, πρέπει η εξωτερική να είναι κατασκευασμένη με
τέτοιο τρόπο ώστε να εγγυάται την απαιτούμενη αντοχή.
Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην τοποθέτηση των σωληνώσεων μέσα στο σώμα του
σκυροδέματος, όπου προβλέπονται ειδικά τεμάχια διέλευσης, και ειδικότερα σε μη εμφανή ή
μη επισκέψιμα σημεία.
Οι σωληνώσεις θα φέρουν εξωτερικά ειδική προστατευτική επένδυση από υλικό τύπου
ασφαλτικής βάσης ή εποξειδωτικής ρητίνης ή παρόμοιου τύπου, η οποία θα προστατεύει
απόλυτα τις σωληνώσεις από τον κίνδυνο διαβρώσεως. 0 Ανάδοχος υποχρεούται πριν από
οποιαδήποτε εργασία προστατευτικής επένδυσης να υποβάλει στην Επίβλεψη για
προέγκριση, πλήρη τεχνικά στοιχεία της μεθόδου εξωτερικής προστασίας που θα
χρησιμοποιήσει. Η προέγκριση αυτή δεν απαλλάσσει τον ανάδοχο από την ευθύνη για την
πλήρη αντιδιαβρωτική προστασία της σωληνώσεως.
Η εσωτερική προστασία των σωληνώσεων θα είναι όμοια με την εσωτερική προστασία των
εκτός του αντλιοστασίου καταθλιπτικών αγωγών. Εφιστάται ιδιαίτερα η προσοχή του
Αναδόχου στην ανάγκη να μην καταστραφεί η εσωτερική και εξωτερική προστασία των
σωληνώσεων, τόσο κατά τη μεταφορά όσο και κατά την εγκατάσταση και ιδιαίτερα την επί
τόπου εκτέλεση εγκαρσίων ραφών. Κάθε λύση της συνέχειας της επενδύσεως θα
αποκαθίσταται επιμελημένα.

Όλα τα δίκτυα θα δοκιμασθούν, μετά την αποπεράτωσή τους, σε πιέσεις κατά 50%,
τουλάχιστον ανώτερες της αναμενόμενης μέγιστης πίεσης λειτουργίας.

12.2 Δικλείδες και λοιπά υδραυλικά εξαρτήματα

Δικλείδες

Θα είναι κατασκευασμένες κατά τα Γερμανικά Πρότυπα DIN 3216, ή BS 5150 με σφηνοειδή


σύρτη και σχήμα οβάλ. Το κέλυφος θα είναι χυτοσιδηρό αρίστης ποιότητας. Επίσης από
χυτοσίδηρο θα είναι ο σύρτης και ο σφόνδυλος χειρισμού που θα φέρει χυτή
ένδειξη της φοράς περιστροφής για το κλείσιμο της βαλβίδας. Το βάκτρο, ο κοχλίας και οι
έδρες στεγανότητας θα είναι από ανοξείδωτο χάλυβα, ή ειδικό ορείχαλκο. Ο σφόνδυλος
χειρισμού θα είναι τέτοιας διαμέτρου ώστε να επιτρέπει εύκολο άνοιγμα με την ονομαστική
πίεση λειτουργίας. Οι δικλείδες θα αντέχουν σε πίεση στεγανότητας (κλειστός σύρτης) ίση
με την πίεση λειτουργίας (10 ατμ.) και πίεση δοκιμής 16 ατμ.
Η σύνδεση των δικλείδων με τα άλλα εξαρτήματα και τις σωλήνες θα γίνει με φλάντζες πού
θα βιδωθούν με γαλβανισμένους κοχλίες.

Βαλβίδες αντεπιστροφής

Οι βαλβίδες αντεπιστροφής θα είναι ειδικές για λύματα, με σώμα από χυτοσίδηρο αρίστης
ποιότητας. Θα φέρουν αφαιρούμενο κάλυμμα επιθεώρησης και πρόσβασης στον μηχανισμό
τους. Οι έδρες θα είναι επίσης από ορείχαλκο, ενώ οι κοχλίες και τα περικόχλια θα είναι από
ορείχαλκο ή άλλο κατάλληλο κράμα. Ακόμα οι βαλβίδες θα είναι ειδικής διαμόρφωσης για
οριζόντtα τοποθέτηση.

Τεμάχια διέλευσης

Η διέλευση των σωληνώσεων γίνεται πάνω από την επιφάνεια των υγρών , οπότε αρκεί η
ενσωμάτωση κατά τη διάστρωση του σκυροδέματος, σωλήνα κατά ένα μέγεθος μεγαλύτερη
της σωλήνωσης πού πρόκειται να περάσει. Η στεγάνωση του διάκενου μεταξύ εσωτερικού
και εξωτερικού σωλήνα θα γίνει με πλαστικούς δακτύλιους, ασφαλτικό υλικό ή εποξειδική
μαστίχα.

Τεμάχια εξάρμωσης

Στα σημεία πού προβλέπεται από τα σχέδια, θα τοποθετηθούν ειδικά τεμάχια εξάρμωσης πού
θα επιτρέπουν αξονική μεταβολή του μήκους τους τουλάχιστον κατά 25 χλσ. για την εύκολη
αποσύνδεση των βαλβίδων. Αυτά θα είναι χαλύβδινα με επένδυση από ειδική αντιοξειδωτική
βαφή, διαμέτρου όπως η διάμετρος της αντίστοιχης βαλβίδας και πίεσης λειτουργίας 10 ατμ.
Η στεγανοποίηση των δύο τμημάτων τους θα εξασφαλίζεται από ειδικό δακτύλιο συνδετικού
υλικού ή ελαστικού, κατάλληλα διαμορφωμένο και στερεωμένο.
ΗΜ.13 ΥΠΟΒΡΥΧΙΟΙ ΑΝΑΔΕΥΤΗΡΕΣ

13.1. Αντικείμενο

Αυτή η Τεχνική Προδιαγραφή αφορά όλους τους υποβρύχιους αναδευτήρες που θα


εγκατασταθούν στην ΕΕΛ.

13.2. Γενικά

Οι αναδευτήρες θα εξασφαλίζουν αποδεκτές συνθήκες ανάδευσης σε ολόκληρο τον υγρό όγκο


της δεξαμενής σύμφωνα με ειδική μελέτη και σχετική βεβαίωση του κατασκευαστή.
Σαν κριτήριο ικανοποιητικής ανάδευσης ορίζεται η ελάχιστη ταχύτητα του υγρού > 0,3 m/s.
Το χαρακτηριστικό μέγεθος για την επιλογή του αναδευτήρα είναι η δύναμη ώθησης που
απαιτείται για να ικανοποιείται το παραπάνω κριτήριο η οποία θα προκύπτει από την μελέτη
του κατασκευαστή.
Μεταξύ δύο αποδεκτών αναδευτήρων για την ίδια εφαρμογή ισχυρό προβάδισμα έχει εκείνος
με την μικρότερη κατανάλωση ενέργειας.
Τέλος οι αναδευτήρες θα είναι κατάλληλοι για συνεχή λειτουργία 8760 (ώρες/έτος) σε
ολόκληρο το πεδίο των συνθηκών λειτουργίας που είναι ενδεχόμενο να αντιμετωπίσουν στην
ΕΕΛ.

13.3. Εγκατάσταση

Στην μελέτη του κατσκευαστή θα καθορίζονται οι τρείς συντεταγμένες της θέσης του
αναδευτήρα και οι γωνίες κλίσεως στα δύο επίπεδα (οριζόντιο, κατακόρυφο).
Κάθε αναδευτήρας θα εγκατασταθεί σε ειδική βάση στήριξης κατασκευασμένη εξ ολοκλήρου
από ανοξείδωτο χάλυβα από τον ίδιο κατασκευαστή στου αναδευτήρα.
Η βάση στήριξης θα επιτρέπει
α. Την ρύθμιση της κατακόρυφης θέσης του αναδευτήρα σε όλο το υγρό βάθος της
δεξαμενής.

β. Την ρύθμιση της γωνίας του αναδευτήρα στο οριζόντιο επίπεδο από 0ο έως + 90ο .

γ. Την ρύθμιση της γωνίας του αναδευτήρα στο κατακόρυφο επίπεδο από 0ο έως + 45ο.

δ. Την εύκολη ανέλκυση και καθέλκυση του αναδευτήρα με ειδικό βαρούλκο


προσαρμοσμένο στην βάση.

Είναι δυνατόν η βάση στήριξης να είναι διαφορετικού κατασκευαστή με την προϋπόθεση ότι
θα είναι πανομοιότυπη με την γνήσια και θα έχει απαραιτήτως την έγκριση της επίβλεψης.
Τέλος τονίζεται ότι η λειτουργία του αναδευτήρα θα αποκλείει την οξυγόνωση του υγρού από
τον ατμοσφαιρικό αέρα λόγω κυματισμών και αναταράξεων στην επιφάνειά του.
Σε ανάλογη περίπτωση ο αναδευτήρας απορριπτεται.

13.4 Τύπος αναδευτήρα.


Οι αναδευτήρες της μαιανδρικής αναερόβιας ζώνης θα είναι τύπου mixer με ταχύτητα
περιστροφή < 750 rpm.
Οι αναδευτήρες της ανοξικής ζώνης θα είναι αργόστροφοι, τύπου flow-booster (banana) ή
παρόμοιοι με ταχύτητα περιστροφής < 50 rpm.

13.5. Υλικά, κατασκευή.

Ο υποβρύχιος αναδευτήρας θα είναι συναρμολογημένος σε ενιαίο κέλυφος από χυτοσίδηρο με


ειδική αντιδιαβρωτική προστασία το οποίο θα έχει και την ειδική υποδοχή για την προσαρμογή
του στην ειδική βάση στήριξης.
Βίδες, παξιμάδια, ροδέλες κ.λ.π. υλικά σύνδεσης, σύσφιξης και στήριξης θα είναι από
ανοξείδωτο χάλυβα.
Η έλικα του αναδευτήρα τύπου mixer θα είναι από ανοξείδωτο χάλυβα.
Η έλικα του αναδευτήρα τύπου flow - booster θα είναι από συνθετικό αφρώδες υλικό
ενισχυμένο με ίνες κατάλληλο για λύματα pH 6-11.
Ο άξονας θα είναι από ανοξείδωτο χάλυβα και θα στηρίζεται σε δύο ένσφαιρους τριβείς με
επαρκή λίπανση για 100.000 ώρες συνεχούς λειτουργίας.
Θα έχει δύο μηχανικούς μετωπικούς στυπιοθλίπτες με ενδιάμεσο θάλαμο λαδιού.
Οι μετωπικές επιφάνειες των μηχανικών στυπιοθλιπτών θα είναι από υλικό WCCR ενώ οι
δακτύλιοι στεγανότητας από ελαστομερές NBR ή ανώτερο.
Μέσα στο θάλαμο λαδιού θα υπάρχει αισθητήριο ανίχνευσης εισόδου υγρασίας.
Ο κινητήρας θα είναι τριφασικός, ασύγχρονος, επαγωγικός βραχυκυκλωμένου δρομέα,
προστασίας IP 68, με ονομαστική ισχύ 20% μεγαλύτερη από την μέγιστη ισχύ στον άξονα της
πτερωτής.
Τα τυλίγματα του στάτορα θα έχουν κλάση μόνωσης F, που αντιστοιχεί σε μέγιστη
θερμοκρασία λειτουργίας 155οC και ενσωματωμένους τρείς θερμικούς διακόπτες
συνδεδεμένους εν σειρά οι οποίοι ανοίγουν στους 125οC και διακόπτουν την λειτουργία του
αναδευτήρα.
Το κιβώτιο των ηλεκτρικών συνδέσεων του κινητήρα θα είναι απολύτως στεγανό ενώ η
είσοδος του καλωδίου θα γίνεται με διπλό στυπιοθλίπτη και μηχανική σύσφιξη του καλωδίου.
Ο αναδευτήρας θα έχει συνδεδεμένο τουλάχιστον 10m καλώδιο SUB CAB κατάλληλου
αριθμού και διατομής αγωγών.
ΗΜ.15. ΛΟΒΟΕΙΔΕΙΣ ΦΥΣΗΤΗΡΕΣ

15.1 Αντικείμενο

Αυτή η Τεχνική Προδιαγραφή αφορά όλους τους λοβοειδείς φυσητήρες που θα


εγκατασταθούν σε οποιαδήποτε εφαρμογή στην ΕΕΛ.

15.2. Γενικά

Ο φυσητήρας θα είναι κατάλληλος για συνεχή λειτουργία (8760 ώρες/έτος) σε ολ,όκληρο το


πεδίο των συνθηκών λειτουργίας που είναι ενδεχόμενο να συναντήσει κατά την λειτουργία της
ΕΕΛ.

Θα είναι συναρμολογημένος σε ενιαίο συγκρότημα, κατασκευασμένο εξ ολοκλήρου από τον


κατασκευαστή του φυσητήρα, το οποίο θα φέρεται με αντικραδασμικά έδρανα σε ενιαία
μεταλλική βάση και θα περιλαμβάνει τουλάχιστον τα παρακάτω.

 φυσητήρα
 κινητήρα
 διάταξη μετάδοσης κίνησης
 αντικραδασμικό σύνδεσμο σωλήνωσης αναρρόφησης - κατάθλιψης
 φίλτρο αναρρόφησης
 σιγαστήρα κατάθλιψης
 βαλβίδα ασφαλείας
 αυτόματα ανακουφιστική βαλβίδα άφορτης εκκίνησης
 αντεπίστροφη βαλβίδα
Ολόκληρο το συγκρότημα θα βρίσκεται μέσα σε ειδικό ηχομονωτικό θάλαμο, ο οποίος θα
εξασφαλίζει στάθμη θορύβου στο ονομαστικό σημείο λειτουργίας του φυσητήρα < 70 dB
μετρούμενη σε απόσταση 1,0m.
Τέλος το συγκρότημα του φυσητήρα θα είναι προϊόν με σήμανση CE και η διαδικασία
παραγωγής του πιστοποιημένη κατά ISO 9000.

15.3. Υλικά, κατασκευή.

α. Φυσητήρας

Αποτελείται από δύο όμοιους ρότορες με ΤΡΕΙΣ (3) λοβούς ο καθένας οι οποίοι
περιστρέφονται μέσα σε ειδικά διαμορφωμένο κέλυφος.
Οι τρίλοβοι ρότορες σε συνδυασμό με την ειδική διαμόρφωση του κελύφους έχουν σαν
αποτέλεσμα χαμηλούς παλμούς ροής και πίεσης - επομένως και θορύβου - καθώς και
ομαλότερη παράλληλη λειτουργία των φυσητήρων.
Οι δύο άξονες περιστρέφονται σε έδρανα ελαιολίπαντα (χωρίς γράσσο) προδιαγραφής Β10 για
διάρκεια ζωής 50.000 ώρες.
Ο συγχρονισμός της σχετικής θέσης των λοβών κατά την περιστροφή γίνεται με δύο
οδοντωτούς τροχούς με ελικοειδή οδόντωση.
Τόσο τα έδρανα όσο και οι οδοντωτοί τροχοί λιπαίνονται με εκτίναξη ελαίου.
Επομένως, για να είναι ο αέρας που διοχετεύεται από τον φυσητήρα απαλλαγμένος από λάδια,
ιδιαίτερη σημασία έχει η στεγανοποίηση των αξόνων, η οποία μπορεί να είναι είτε τύπου
λαβυρίνθου με αποκρουστήρα λαδιού είτε μηχανικός στυπιοθλίπτης.
Ο φυσητήρας ψύχεται με φυσική απαγωγή θερμότητας από το κέλυφος και θα είναι απολύτως
κατάλληλος για συνεχή λειτουργία με θερμοκρασία του αέρα στο στόμιο κατάθλιψης μέχρι
130οC.
Τα υλικά κατασκευής του φυσητήρα είναι :
 κέλυφος : χυτοσίδηρος G 200
 λοβοί : χυτοχάλυβας GS 400 - 15
 άξονες : χάλυβας G43 ή C40
 οδοντωτοί τροχοί : χάλυβας 18 Nicr Mo5

β. Κινητήρας

Τυποποιημένες τριφασικός ηλεκτροκινητήρας, ασύγχρονος, τύπου βραχυκυκλωμένου δρομέα,


αερόψυκτος, προστασίας IP 55, με ονομαστική ισχύ κτά 20% μεγαλύτερη από την μέγιστη
ισχύ στον άξονα σε όλο το πεδίο των συνθηκών λειτουργίας του φυσητήρα.

γ. Μετάδοση κίνησης

Θα γίνεται με τροχαλίες και τραπεζοειδείς ιμάντες σε διάταξη αυτοταινόμενη όπως πρακάτω :


Ο ηλεκτροκινητήρας είναι αναρτημένος και το βάρος του αυτοτανύει τους ιμάντες ενώ ένα
ελατήριο απορροφά την πρόσθετη τάση κατά την εκκίνηση.
Ολόκληρη η διάταξη θα περικλείεται σε προφυλακτήρα απόλυτης ασφάλειας έναντι
ατυχημάτων.

δ. Αντικραδασμικός σύνδεσμος

Θα είναι ελαστικός με σφιγκτήρες.

ε. Σιγαστήρας - φίλτρο αναρρόφησης

Ο σιγαστήρας θα είναι διπλής ενέργειας.


Θα περιλαμβάνει τμήμα με ηχοαπορροφητικό υλικό για συγ\χνότητες > 500 Hz και τμήμα με
απόσβεση των βασικών συχνοτήτων του συγκροτήματος < 500 Hz με διάφραγμα ρυθμιζόμενα
ανάλογα με την ταχύτητα περιστροφής του φυσητήρα.
Το φίλτρο θα βρίσκεται κατάντι του σιγαστήρα,αμέσως πριν από το στόμιο εισόδου του αέρα
στον φυσητήρα και θα είναι εύκολα αντικαταστάσιμο.

στ. Σιγαστήρας κατάθλιψης

Θα είναι τύπου «αντίδρασης» χωρίς απορροφητικό υλικό με ρυθμιζόμενη λειτουργία ανάλογα


με τις στροφές του φυσητήρα.
ζ. Βαλβίδα ασφαλείας

Θα είναι τύπου ελατηρίου με κάλυμα προστασίας και δυνατότητα σύνδεσης με σωλήνα


απαγωγής.
Θα είναι κατασκευασμένη από χυτοσίδηρο G200 γαλβανισμένη εν θερμώ.

η. Βαλβίδα άφορτης εκκίνησης.

Είναι ηλεκτρική βαλβίδα που ανοίγει με το ξεκίνημα του φυσητήρα και κλείνει όταν φθάσει
στην κανονική ταχύτητα περιστροφής μειώνοντας έτσι το φορτίο κατά την εκκίνηση.

θ. Βαλβίδα αντεπιστροφής

Τύπου περιστρεφόμενου δίσκου με ελατήριο.

ι. Ηχομονωτικός θάλαμος

Ο θάλαμος θα είναι αυτοφερόμενος και θα λύνεται και θα συναρμολογείται ολόκληρος επί


τόπου, για τις αν΄γκες συντήρησης και επισκευής του συγκροτήματος, κατά τρόπο εύκολο και
αξιόπιστο.
Τα τοιχώματα του θαλάμου θα είναι τύπου σάντουϊτς με ψυχή αυτοσβενόμενης
πολυουρεθάνης και επικάλυψη γαλβανισμένης λαμαρίνας.
Ο θάλαμος θα είναι πλήρως εξοπλισμένος και κατάλληλοι από κάθε άποψη για τον σκοπό
που προορίζεται, περιλαμβάνει δε τουλάχιτον τα παρακάτω.
 ανοίγματα αερισμού για την ψύξη του συγκροτήματος με ηχοπαγίδες
 και ανεμιστήρα απαγωγής.
 όργανα ενδείξεως και έγκαιρης ειδοποίησης για
 πίεση λειτουργίας
 διαφορική πίεση φίλτρου αναρρόφησης
 θερμοκρασία λαδιού
 ροή αέρα ψύξης
ΗΜ. 16. ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΔΙΣΚΟΥ ΕΛΑΣΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ

16.1. Αντικείμενο

Αυτή η Τεχνική προδιαγραφή αφορά τους διαχύτες παροχής οξυγόνου στο μικτό υγρό
(αερόβια ζώνη βιολογικού αντιδραστήρα).

16.2. Υλικά, κατασκευή

Ο διαχύτης θα είναι τύπου δίσκου ελαστικής μεμβράνης λεπτής φυσαλίδας.Η ελαστική


μεμβράνη θα είναι από συνθετικό ελεστομερές EPDM ειδικής σύνθεσης.
Μεμβράνες από θερμοπλατικά υλικά όπως πλαστικοποιημένο PVC ή πολυουρεθάνη κ.λ.π. δεν
γίνονται δεκτές.
Η μεμβράνη θα διαστέλλεται και συστέλλεται ελεύθερα ανάλογα με την πίεση του αέρα στον
διαχύτη.
Διαχύτες στους οποίους η παραμόρφωση της μεμβράνης ελέγχεται με μηχανικό τρόπο - κοχλία
ή άλλο - δεν γίνονται δεκτοί.
Ο διαχύτης θα δημιουργεί ομοιόμορφη κατανομή φυσαλίδων σε ολόκληρη την ενεργή
επιφάνεια της μεμβράνης όταν λειτουργεί ενώ θα εξασφαλίζει απόλυτη υδατοστεγανότητα στο
εσωτερική του όταν δεν βρίσκεται υπό πίεση.
Το υλικό που θα χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή των υπολοίπων τμημάτ ν του διαχύτη θα
είναι ειδικής σύνθεσης ώστε να αντέχει με άνεση στις συνθήκες λειτουργίας οι κυριότερες από
τις οποίες είναι :
 θερμοκρασία αέρα
 διαβρωτικό περιβάλλον
 υπεριώδης ακτινοβολία.

Τα σύστημα διάχυσης εμκτός από τους διαχύτες περιλαμβάνει και το δευτερεύον δίκτυο
αεραγωγών που τροφοδοτεί τους διαχύτες και τον διαμορφώνει σε πλέγματα.
Για το υλικό των αεραγωγών αυτών ισχύουν όσα αναφέρθηκαν παραπάνω για το υλικό
κατασκευής του διαχύτη.
Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στοντρόπο προσαρμογής του διαχύτη στον αεραγωγό ο οποίος θα
εξασφαλίζει, απόλυτη στεγανότητα, αντοχή σε κατακόρυφο φορτίο 90 Kp/διαχύτη, αντοχή σε
κραδασμούς και ταλαντώσεις κατά την λειτουργία και διάρκεια ζωής.
Τα πλέγματα των διαχυτών θα στηρίζονται επαρκώς σε στηρίγματα αποστάσεως, εξ
ολοκλήρου ανοξείδωτα, διμερή, ρυθμιζομένου ύψους που θα επιτρέπουν την αξονική
μετατόπιση του σωλήνα λόγω διαστολής.
Το στήριγμα θα αγκυρώνεται στον πυθμένα της δεξαμενής με κοχλία σε φωλιά τύπου
εκπτόνωσης εξ ολοκλήρου από ανοξείδωτο χάλυβα, κατά τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί
ολόκληρο το στήριγμα να αφαιρείται εύκολα από τον πυθμένα, εκτός από τον κοχλία
αγκύρωσης, για να διευκολύνεται ο καθαρισμός και η συντήρηση της δεξαμενής.
ΗΜ.17 ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΥΠΟΥ ΕΡΜΑΡΙΟΥ
ΣΤΕΓΑΝΟΣ

17.1 Γενικά

Ο πίνακας αυτός θα είναι κατάλληλος για δίκτυο 380V , 50ΗΖ και θα αποτελείται από τα
παρακάτω μέρη:

α) Μεταλλικό ερμάριο κατάλληλο για ορατή ή χωνευτή τοποθέτηση σύμφωνα, με τα σχέδια.

β) Μεταλλικό πλαίσιο και πόρτα

γ) Μεταλλική πλάκα

17.1.1 Μεταλλικό ερμάριο

Το μεταλλικό ερμάριο θα κατασκευασθεί από λαμαρίνα DKP πάχους 2,0 χιλ. Η στερέωση
των διαφόρων οργάνων του πίνακα θα γίνει πάνω στο ερμάριο με τη βοήθεια κατάλληλου
ικριώματος συναρμολογήσεως.

17.1.2 Μεταλλικό πλαίσιο και πόρτα

Η πόρτα του πίνακα θα στερεωθεί πάνω σε μεταλλικό πλαίσιο που θα τοποθετηθεί στο
μπροστινό μέρος του πίνακα. Η πόρτα θα κατασκευασθεί επίσης από λαμαρίνα DKP πάχους
2,0 χιλ. και θα φέρει κλειδαριά ασφαλείας. Στο εσωτερικό μέρος της πόρτας θα στερεωθεί,
μέσα σε ζελατίνα, σχεδιάγραμμα με τη λεπτομερή συνδεσμολογία του πίνακα.

17.1.3 Μεταλλική πλάκα

Η μεταλλική πλάκα θα καλύπτει το μπροστινό μέρος τον πίνακα και θα κατασκευαστεί και
αυτή από λαμαρίνα DKP πάχους τουλάχιστον 1,5 χιλ. Η πλάκα θα προσαρμόζεται στο
πλαίσιο της πόρτας με 4 ανοξείδωτες επινικελωμένες βίδες που θα πρέπει να μπορούν να
ξεβιδωθούν εύκολα χωρίς να χρειάζεται να χρησιμοποιηθεί ειδικό εργαλείο. Πάνω στη
μεταλλική πλάκα θα ανοιχθούν οι κατάλληλες τρύπες για τα όργανα του πίνακα και θα
υπάρχουν πινακίδες με επινικελωμένο πλαίσιο για την αναγραφή των κυκλωμάτων. Η
αφαίρεση της πλάκας θα πρέπει να μπορεί να γίνεται χωρίς να χρειάζεται να βγεί η πόρτα του
πίνακα.

17.1.4 Γενικές οδηγίες_κατασκευής και διαμόρφωσης του πίνακα

Η κατασκευή του πίνακα πρέπει να είναι τέτοια ώστε τα διάφορα όργανά του να είναι εύκολα
προσιτά μετά την αφαίρεση της μεταλλικής πλάκας και τοποθετημένα σε κανονικές
αποστάσεις μεταξύ τούς ώστε να εξασφαλίζεται η άνετη αφαίρεση, επισκευή και
επανατοποθέτησή τους χωρίς να μεταβάλλεται η κατάσταση των γειτονικών οργάνων.

Η εσωτερική διανομή θα γίνεται με χάλκινες επικασσιτερωμένες μπάρες που θα έχουν


επιτρεπόμενη ένταση τουλάχιστον ίση με την ονομαστική ένταση του γενικού διακόπτη του
πίνακα. Η χρησιμοποίηση καλωδίων ή αγωγών για την εσωτερική διανομή του πίνακα
επιτρέπεται μόνο στους μικρούς πίνακες (ονομαστική ένταση γενικού διακόπτη 40Α ή
μικρότερη) και στα τμήματα εκείνα των μεγάλων πινάκων που προστατεύονται από μερικές
ασφάλειες με ονομαστική ένταση μικρότερη ή ίση με 35Α.
Στην περίπτωση αυτή η διατομή των καλωδίων ή αγωγών δεν μπορεί να είναι μικρότερη από
10 μμ2.

Χρησιμοποίηση αγωγών ή καλωδίων διατομής μικρότερης από 10 μμ2 επιτρέπεται μόνο


μετά από έγκριση του επιβλέποντα μηχανικού.

Ο πίνακας θα έχει ζυγό (μπάρα) ουδέτερου με πλήρη διατομή και ζυγό γείωσης.

Η συναρμολόγηση και η εσωτερική συνδεσμολογία του πίνακα θα πρέπει απαραίτητα να


ολοκληρωθεί στο εργοστάrnο κατασκευής του. Στον τόπο του έργου απαγορεύεται ρητά να
γίνει οποιαδήποτε εργασία σχετική με τα παραπάνω.

Επειδή δεν είναι δυνατό να είναι σωστή από τώρα η σειρά με την οποία θα φθάνουν τα
κυκλώματα στην πάνω πλευρά του πίνακα θα πρέπει να αφεθεί χώρος (5 τουλάχιστον
εκατοστών ανάμεσα στις κλέμμες (βλέπε παρακάτω) και στην πλευρά του πίνακα. Για τον
ίδιο λόγο δεν θα ανοιχθούν τρύπες αλλά μόνο Θα κτυπηθούν (KNOCK OUTS) ώστε να
μπορούν να ανοιχθούν αυτές μετά μ' ένα απλό κτύπημα. Σημειώνεται ότι θα κτυπηθούν
τρύπες τόσο για τις εφεδρικές γραμμές όσο και για την τροφοδοτική γραμμή κάθε πίνακα.
Μέσα στο πίνακα, στο πάνω μέρος του θα υπάρχουν σε συνεχή σειρά κλέμμες στις οποίες θα
έχουν οδηγηθεί εκτός από τους αγωγούς φάσης και ο ουδέτερος και η γείωση κάθε
κυκλώματος. Οι αγωγοί κάθε κυκλώματος θα συνδέονται μόνο σε κλέμμες και μάλιστα
συνεχόμενες που θα έχουν κατάλληλη πινακίδα για την αναγραφή των κυκλωμάτων.

Στην περίπτωση που απαιτούνται περισσότερες από μία σειρά κλέμμες η δεύτερη σειρά θα
τοποθετηθεί κάτω από την πρώτη σε απόσταση μεγαλύτερη ή το πολύ ίση με το βάθος του
πίνακα. Η εσωτερική διανομή για τη δεύτερη σειρά των κλέμμες θα γίνει στην κάτω πλευρά
τους ώστε η πάνω πλευρά αυτών να είναι ελεύθερη για την σύνδεση των αγωγών των
κυκλωμάτων.

Οι συνδέσεις των διαφόρων καλωδίων ή αγωγών με τα όργανα τον πίνακα θα γίνει με τη


βοήθεια κατάλληλων ακροδεκτών με τρύπα στη μέση (παπουτσάκια) που θα προσαρμοσθούν
στα δύο άκρα τους.

Η εσωτερική διανομή του πίνακα θα πρέπει να τηρεί ένα προκαθορισμένο σύστημα


σήμανσης των φάσεων ώστε η ίδια φάση να έχει πάντα την ίδια θέση π.χ. η R αριστερά η S
στη μέση και η Τ (δεξιά) και το ίδιο χρώμα. Επίσης τα δύο άκρα των καλωδίων ή αγωγών
της εσωτερικής διανομής θα πρέπει να φέρουν χαρακτηριστικούς αριθμούς.

17.1.5 Βαφή Πίνακα


Ο Πίνακας θα βαφεi με 2 στρώσεις αντιδιαβρωτικής βαφής βάσεως ψευδαργύρου
διαφορετικής απόχρωσης και με δύο τελικές στρώσεις βερνίκι, με απόχρωση που θα εγκριθεί
από τον επιβλέποντα μηχανικό. Η μπροστινή πλάκα θα βαφεί με χρώμα σφυρήλατο
(μαρτελέ).

17.1.6 Ειδικές απαιτήσεις

Για να εξασφαλισθεί η καλή κατασκευή του πίνακα από τεχνική και αισθητική πλευρά o
εργολάβος είναι υποχρεωμένος να υποβάλλει πριν από την κατασκευή του , σχέδια που να
δείχνουν τα παρακάτω:

α) Τις εξωτερικές διαστάσεις του ερμαρίου .

β) Την διάταξη των οργάνων του πίνακα

γ) Τις αποστάσεις μεταξύ των διαφόρων οργάνων

17.1.7 Στεγανοί μεταλλικοί πίνακες τύπου ερμαρίου

Ο πίνακας θα είναι απόλυτα όμοιος με τον παραπάνω που προδιαγράφεται με την διαφορά
ότι θα παρέχει προστασία ΙΡ 54 σύμφωνα με της κανονισμούς DIN 40050 και ΙΕC Ρ44. H
προστασία αυτή θα επιτευχθεί με την στεγανοποίηση του ερμαρίου, των εισόδων των
κυκλωμάτων και της πόρτας του πίνακα με την βοήθεια κατάλληλων παρεμβυσμάτων από
πλαστικό.

17.2 Όργανα πινάκων διανομής

17.2.1 Κοχλιωτές ασφάλειες

Οι κοχλιωτές ασφάλειες θα χρησιμοποιηθούν για εντάσεις μέχρι 100 Α (εκτός αν


σημειώνεται διαφορετικά στα σχέδια) και θα είναι συντηκτικές από πορσελάνη σύμφωνα με
τους Γερμανικούς Κανονισμούς DIN 49360 και VDΕ 0635.

17.2.2 Μαχαιρωτές ασφάλειες

Οι μαχαιρωτές ασφάλειες θα χρησιμοποιηθούν για εντάσεις πάνω από 100 Α και θα είναι
σύμφωνες με τους Γερμανικούς Κανονισμούς DIN 43620 και μεγέθους Ι για ονομαστικές
εντάσεις από 125 Α μέχρι 200 Α.
17.2.3 Ραγοδιακόπτες

Οι ραγοδιακόπτες μονοπολικοί, διπολικοί ή τριπολικοί (380/220V, 50 ΗΖ) θα έχουν


εξωτερική μορφή όμοια με αυτήν των μικροαυτομάτων του τύπου "L" της παρακάτω
παραγράφου. Η στερέωσή τους θα γίνεται πάνω σε ειδικές ράγες με την βοήθεια κατάλληλου
μάνδαλου. Οι ραγοδιακόπτες θα χρησιμοποιηθούν σαν διακόπτες χειρισμού φωτιστικών
σωμάτων στους πίνακες τύπου ερμαρίου ή ακόμη και σαν μερικοί διακόπτες κυκλωμάτων
ονομαστικής εντάσεως 16Α και 25Α.
Το κέλυφος των ραγοδιακοπτών θα είναι από συνθετική ύλη ανθεκτική σε υψηλές
θερμοκρασίες.

17.2.4 Περιστροφικοί διακόπτες τύπου "PACCO"

Οι μερικοί διακόπτες των πινάκων τύπου ερμαρίου ή τύπου πεδίου θα είναι περιστροφικοί
διακόπτες τύπου "PACCO". Οι διακόπτες αυτοί μονοπολικοί, διπολικοί, ή τριπολικοί,
σύμφωνα με τα σχέδια θα είναι κατάλληλοι για δίκτυο 380/220V, 50 ΗΖ και θα έχουν
διάρκεια ζωής τουλάχιστον 40.000 χειρισμούς ζεύξεως ή αποζεύξεως και ισχύ διακοπής ίση
ή μεγαλύτερη από την ονομαστική τους ένταση.

17.2.5 Μαχαιρωτοί διακόπτες

Οι διακόπτες με ονομαστική ένταση μεγαλύτερη από 100 Α θα είναι μαχαιρωτοί, σύμφωνα


με τους Γερμανικούς Κανονισμούς VDΕ 0660, και θα έχουν τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

α) Ονομαστική τάση : 500 V (εναλλασσόμενη)

β) Ονομαστική ένταση : σύμφωνα με τη μελέτη

γ) Ισχύ ζεύξεως : τουλάχιστον 5 φορές την ονομαστική τους ένταση

δ) Δύο Θέσεων : κλειστός – ανοικτός

ε) Διάρκεια ζωής : τουλάχιστον 30.000 χειρισμών.

στ) Με δυνατότητα ακινητοποιήσεως στην Θέση "ανοικτός" με την βοήθεια κατάλληλου


κλειδιού ή λουκέτου.

17.2.6 Μικροαυτόματοι (αυτόματοι ασφαλειοδιακόπτες)

Οι μικροαυτόματοι θα είναι σύμφωνοι με τους Γερμανικούς Κανονισμούς VDΕ 0641 τύπου


"L" για τα κυκλώματα φωτισμού και ρευματοδοτών και τύπου "G" για τα κυκλώματα μικρών
κινητήρων. Οι μικροαυτόματοι θα έχουν ονομαστική τάση 380V (εναλλασσόμενη) ισχύ
διακοπής τουλάχιστον 1,5 ΚΑ και θα είναι εφοδιασμένοι με θερμικά στοιχεία προστασίας
από υπερεντάσεις και ηλεκτρονικά στοιχεία προστασίας από βραχυκυκλώματα τα οποία θα
διεγείρονται από εντάσεις ρεύματος ίσες 3:5 φορές την ονομαστική, για τους τύπους "L" και
8:12 φορές την ονομαστική για τους τύπους "G".
Το πλάτος τον καλύμματος τους δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 17,5 χιλ. ενώ η στερέωση τους
στους πίνακες θα γίνεται πάνω σε ειδικές ράγες με την βοήθεια κατάλληλου μάνδαλου.

17.2.7 Ενδεικτικές λυχνίες

Οι ενδεικτικές λυχνίες των πινάκων δεν θα πρέπει να μαυρίζουν από τη συνεχή λειτουργία
τους και θα συνδέονται με την παρεμβολή κατάλληλων ασφαλειών (τύπου ταμπακιέρας) με
τις φάσεις, που ελέγχουν. Το κάλυμμα των λυχνιών θα έχει κόκκινο χρώμα (εκτός αν
σημειώνεται διαφορετικά στα σχέδια) και θα φέρει κατάλληλο επινικελωμένο πλαίσιο. H
αλλαγή των λαμπτήρων των ενδεικτικών λυχνιών θα πρέπει να μπορεί να γίνεται εύκολα
χωρίς να χρειάζεται να αφαιρεθεί η μπροστινή μεταλλική πλάκα των πινάκων.

17.2.8 Ηλεκτρονόμοι διαρροής

Οι ηλεκτρονόμοι διαρροής θα είναι διπολικοί ή τετραπολικοί (σύμφωνα με τα σχέδια)


ονομαστικής τάσεως 380/220V. Το επιτρεπόμενο ρεύμα διαρροής θα είναι 30 μιλιαμπέρ για
τα μεγέθη μέχρι 63Α (άμεση προστασία) και 0,3 ή 0,5 Αμπέρ για τα μεγαλύτερα μεγέθη
(έμμεση προστασία).

17.2.9 Ενδεικτικά όργανα (αμπερόμετρα-βολτόμετρα)

Τα ενδεικτικά όργανα θα είναι κινητού σιδηρού βιομηχανικού τύπου, κατηγορίας 1,5


σύμφωνα με τους Γερμανικούς κανονισμούς VDΕ 0410, κατάλληλα για κατακόρυφη
τοποθέτηση σε τετράγωνη πλάκα πλευράς 96Χ96 χιλ.
Το πεδίο μετρήσεως των παραπέcνω οργάνων πρέπει να αναγράφεται στα σχέδια της
μελέτης.
Κάθε βολτόμετρο θα είναι εφοδιασμένο και με τετραγωνικό διακόπτη 7 θέσεων (εκτός, 3
φασικές τάσεις, 3 πολικές τάσεις).
Τα αμπερόμετρα θα συνδεθούν με την βοήθεια κατάλληλων μετασχηματιστών εντάσεως
ξηρού τύπού. Ο λόγος μετασχηματισμού πρέπει να αναγράφεται στα σχέδια της μελέτης.

17.2.10 Αυτόματοι διακόπτες ισχύος

Οι αυτόματοι διακόπτες ισχύος θα έχουν τα παρακάτω χαρακτηριστικά και θα πληρούν τις


ακόλουθες απαιτήσεις:
α)Τύπος διακόπτη : Τριπολικός, ή τετραπολικός διακόπτης κατάλληλος για προστασία
γραμμών μετασχηματιστών, κινητήρων κλπ.

β) Ονομαστική τάση : 500 V ή μεγαλύτερη για τριφασικό δίκτυο 380/220V, 50


ΗΖ.

γ)Ονομαστική ένταση : Σύμφωνα με τη μελέτη, για θερμοκρασία περιβάλλοντος 35


βαθμ. C.

δ)Ικανότητα διακοπής σε ΚΑ συμμετρικού τριφασικού βραχυκυκλώματος (RMS) με


COS Φ=0,25 σύμφωνα με τη μελέτη.

ε) Ικανότητα ζεύξεως: Διπλάσια ή το πολύ ίση με την ικανότητα διακοπής.

στ) Μηχανική αντοχή : Τουλάχιστον 20.000 χειρισμών ζεύξεως ή διακοπής.

ζ) Τρόπος χειρισμού : Χειροκίνητος με τη βοήθεια εξωτερικού μοχλού με σαφή


οπτικό
έλεγχο της θέσης του και δυνατότητα ασφαλίσεως στη θέση "εκτός".

η) Στοιχεία υπερφορτίσεως : Θερμικά ένα σε κάθε φάση ρυθμιζόμενα.

θ)Στοιχεία βραχυκυκλώσεως : Ηλεκτρομαγνητικά ένα σε κάθε φάση με ρυθμιζόμενη


χρονική καθυστέρηση.

ι) Βοηθητικές επαφές : Σύμφωνα με τη μελέτη ή σύμφωνα με τις λοιπές απαιτήσεις.

ια) Ισχύοντες κανονισμοί : VDΕ 0660 και ΙΕC 157-1

ιβ)Ειδtκές απαιτήσεις : Όταν οι αυτόματοι διακόπτες θα χρησιμοποιούνται σαν γενικοί


μετασχηματιστών θα είναι εφοδιασμένοι επί πλέον από τα παραπάνω και με
στοιχεiα
ελλείψεως τάσης.

17.2.11 Διακόπτες φορτίου (ισχύος)

Οι διακόπτες φορτίου θα είναι αυτόματοι διακόπτες (CIRCUIT BREAKERS) με θερμικά


(κατά συνέπεια ισχύουν και γι' αυτούς όλα όσα αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο)
και μαγνητικά στοιχεία προστασίας. . Η ικανότητα διακοπής τους σε συμμετρικό
βραχυκύκλωμα (RMS) θα πρέπεί να είναι τουλάχιστον ίση με τις παρακάτω τιμές:

α) Διακόπτες ονομαστικής εντάσεως 63Α, 100Α και 160Α : 10ΚΑ σε COSΦ 0,3.
β) Διακόπτες ονομαστικής εντάσεως 250Α, 20ΚΑ σε COS Φ 0,3

γ) Διακόπτες ονομαστικής εντάσεως 500Α, 30ΚΑ σε COS Φ 0,25

δ) Διακόπτες ονομαστικής εντάσεως 630Α, και πάνω 50ΚΑ σε COS Φ 0,25.

17.2.12 Τηλεχειριζόμενοι παλμικοί διακόπτες (impulse switches)

Οι τηλεχειριζόμενοι διακόπτες θα είναι 16Α-250V (με τάση τηλεχειρισμού 24V)


λειτουργούντες σε ρευματοθήσεις (impulse-switch).

17.2.13 Ηλεκτρονόμοι ισχύος (contactors)

Οι ηλεκτρονόμοι ισχύος θα είναι εναλλασσομένου ρεύματος 220V 50 ΗΖ ονομαστικής


εντάσεως σύμφωνα με τα σχέδια. Η ονομαστική ένταση των ηλεκτρονόμων αναφέρεται σε
φόρτιση AC 3. Για την φόρτιση αυτή οι ηλεκτρονόμοι θα πρέπει να έχουν τις παρακάτω
αποδόσεις για 1 εκατομμύριο χειρισμούς.

ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΕΝΤΑΣΗ ΦΟΡΤΙΣΗ AC 3 (380V-50ΗΖ)

9Α 4,0 KW
12 Α 5,5 KW
16 Α 7,5 KW
25 Α 11,0 KW
40 Α 18,5 KW
50 Α 22,0 KW
63 Α 30,0 KW
80 Α 37,0 KW

Όλοι οι ηλεκτρονόμοι θα είναι εφοδιασμένοι με 4 βοηθητικές επαφές (2 ηρεμίας και 2


εργασίας) εκτός αν σημειώνεται διαφορετικά στα σχέδια.

Η τάση έλξεως του ηλεκτρονόμου θα πρέπει να είναι 0,75 : 1,1 της ονομαστικής τάσεως ενώ
η τάση αποδιεγέρσεως 0,4:0,6 της ονομαστικής.

Οι ηλεκτρονόμοι θα είναι σύμφωνοι με τους κανονισμούς DIN 46199, ΝDΕ 0660/ΡΑRΤ


1/ΙΕC 158.

17.2.14 Τριπολικά θερμικά στοιχεία υπερεντάσεως

Τα τριπολικά θερμικά στοιχεία υπερεντάσεως θα είναι κατάλληλα για την προστασία των
αντιστοίχων κινητήρων. Η περιοχή ρυθμίσεως αυτών θα είναι ρυθμιζόμενη.
Τα θερμικά στοιχεία θα είναι εφοδιασμένα με διάταξη αντισταθμίσεως της θερμοκρασίας του
περιβάλλοντος.
17.2.15 Αυτόματοι διακόπτες αστέρα - τριγώνου

Θα αποτελούνται από τρεις αυτόματους διακόπτες αέρα, τριπολικούς, κλάσης 1000 V,


κατάλληλης έντασης και συμμετρικής ισχύος διακοπής. Η μετάβαση από διάταξη αστέρα
στη διάταξη τριγώνου θα γίνεται αυτόματα με την βοήθεια ρυθμιζόμενου χρονικού
ηλεκτρονόμου. Θα υπάρχει σύστημα αυτόματης απόζευξης και διακοπής για την προστασiα
από υπερεντάσεις (Θερμικά), βραχυκυκλώσεις (ηλεκτρομαγνητικά) υπερτάσεις και ελλείψεις
τάσεως - ασυμμετρία και στις τρεις φάσεις (επιτηρητές φάσεων).

17.2.16 Λοιπά

Οι ηλεκτρικοί πίνακες θα περιλαμβάνουν:


Ολα τα όργανα ελέγχου, λειτουργίας, διακοπής κλπ. που εμφανίζονται στα συμβατικά
σχέδια. Σ' όσες περιπτώσεις δεν αναγράφονται τα στοιχεία τους πλήρως, αυτά θα ορισθούν
από τον Ανάδοχο, έτσι ώστε, σύμφωνα με τις ισχύουσες προδιαγραφές, να είναι επαρκή για
το ρεύμα, την τάση και την ισχύ που εξυπηρετούν.
Ακόμα οι πίνακες θα περιλαμβάνουν:

 Ραγοδιακόπτη διπολικό 2 χ 20Α και ασφάλεια 10Α για την τροφοδοσία του ανεμιστήρα
εξαερισμού του φρεατίου του ASK.

 Ραγοδιακόπτη τριπολικό 3χ25Α

 Πέντε μικροαυτόματους 3 Χ 10Α, 2 Χ 16Α 2 Χ (6Α) και 1 Χ 10Α

Από αυτούς ο ένας (3Χ10Α) Θα χρησιμεύσει σαν γενική ασφάλεια τριφασικής μεταλλικής
στεγανής πρίζας ενσωματωμένης στο PILLAR, ο άλλος (2Χ16Α) σαν ασφάλεια
μονοφασικής μεταλλικής στεγανής πρίζας ενσωματωμένης στο PILLAR, ο τρίτος (6Α) σαν
ασφάλεια του κυκλώματος αυτοματισμού των κινητήρων ο τέταρτος (6Α) σαν ασφάλεια του
συστήματος αυτομάτου εκκίνησης - στάσης και ο πέμπτος (10Α) σαν ασφάλεια των
στεγανών φωτιστικών του φρεατίου (χελώνες), και του στεγανού φωτιστικού του PILLAR.
Επί πλέον στον πίνακα θα περιλαμβάνεται και η μονάδα επεξεργασίας σημάτων του
χωρητικού ηλεκτροδίου με τον ηλεκτρονόμο ανώτατης, κατώτατης στάθμης και στάθμης
αιχμής καθώς και το όργανο ενδεικτικής, επί τοις εκατό, τιμής της στάθμης στο φρεάτιο των
λυμάτων.

17.2 Στεγανό Μεταλλικό ερμάριο εξωτερικού χώρου (PILLAR)

Το ερμάριο αυτό θα κατασκευαστεi για την τοποθέτηση τον ηλεκτρικού πίνακα και θα
περιλαμβάνει το μεταλλικό κιβώτιο και την πόρτα με το μεταλλικό πλαίσιο.

Το μεταλλικό κιβώτιο θα κατασκευαστεί από λαμαρίνα DKP πάχους 2 χιλ. Η στερέωση του
ηλεκτρικού πίνακα θα γίνει μέσα στο κιβώτιο με την βοήθεια κατάλληλης βάσης που θα
επιτρέπει τον εξαερισμό του πίνακα από όλες πς πλευρές και την σωστή είσοδο-έξοδο των
καλωδίων σ’ αυτόν.
Ακόμα το μεταλλικό κιβώτιο θα φέρει στις δύο παράπλευρες επιφάνειές του περσίδες
εξαερισμού, στην μία παράπλευρη επιφάνεια οπή εισόδου καλωδίων με στυπιοθλίπτη για
στεγανοποίηση, στην οροφή μεταλλική κατασκευή μορφής σκεπής και μπροστά μεταλλικό
πλαίσιο για στήριξη της πόρτας, στεγανά συγκολλημένο στο κιβώτιο.
Η πόρτα του PILLAR θα στερεωθεί πάνω στο μεταλλικό πλαίσιο που θα κολληθεί στεγανά
στο μπροστινό μέρος του. Η πόρτα θα κατασκευαστεί επίσης από λαμαρίνα DKP πάχους 2
χιλ. και θα φέρει κλειδαριά ασφαλείας.
Το PILLAR θα βαφεί με δύο στρώσεις αστάρι ψευδαργύρου δύο διαφορετικών αποχρώσεων
και δύο στρώσεις τελικής βαφής με απόχρωση που θα εγκριθεί από την επίβλεψη με χρώμα
σφυρήλατου (μαρτελέ).

Μέσα στο PILLAR, πλέον του ηλεκτρικού πίνακα θα τοποθετηθούν η τριφασική και
μονοφασική πρίζα, απλός στεγανός διακόπτης του ανεμιστήρα εξαερισμού του φρεατίου, o
κομιτατέρ στεγανός διακόπτης για το φωτιστικό του φρεατίου και το φωτιστικό του
PILLAR.

ΗΜ.18 ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

18.1 Γενικά
Στο άρθρο αυτό καθορίζονται οι βασικές απαιτήσεις που αφορούν τις ηλεκτρικές
εγκαταστάσεις εκτός από τους ηλεκτρικούς πίνακες.

Ο Ανάδοχος πρέπει να προμηθεύσει και εγκαταστήσει όλα τα απαιτούμενα υλικά για την
συγκρότηση ολόκληρης της ηλεκτρικής εγκατάστασης, με την οποία θα εξασφαλίζεται η
τροφοδότηση όλων των καταναλώσεων του αντλιοστασίου.

Η όλη εγκατάσταση θα εκτελεσθεί με υλικά αρίστης ποιότητας και σύμφωνα με τους


Κανονισμούς Εσωτερικών Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων τον Υπουργείου Βιομηχανίας και
της ΔΕΗ και τις οδηγίες επίβλεψης. Θα περιλαμβάνει δε εκτός από τα πιο κάτω ρητά
αναφερόμενα και κάθε άλλο υλικό ή εξάρτημα απαραίτητο για την ικανοποιητική κατασκευή
των εγκαταστάσεων.

Η τροφοδότηση των εγκαταστάσεων με ηλεκτρικό ρεύμα θα γίνει με την φροντίδα και με


δαπάνη τον Εργολάβου από την ΔΕΗ με τριφασική παροχή 380/220V
Οι ηλεκτρικές εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν:

 το δίκτυο διανομής ηλεκτρικής ενέργειας

 τη στοιχειώδη εγκατάσταση φωτισμού

 τις καλωδιώσεις τηλενδείξεων και

 το σύστημα γείωσης

18.2 Δίκτυο διανομής ηλεκτρικής ενέργειας

Ο Ανάδοχος πρέπει να εκτελέσει όλες τις απαιτούμενες εργασίες και τις απαιτούμενες
συνδέσεις για ομαλή και ολοκληρωμένη λειτουργία όλων των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων
(κύρια και βοηθητικά κυκλώματα, συστήματα αυτοματισμού και τηλεχειρισμού κλπ.). Οι
αγωγοί των καλωδίων θα είναι χάλκινοι, θερμής εξέλασης, μονόκλωνοι για τις μικρές
διατομές, πολύκλωνοι για τις μεγαλύτερες διατομές. Οι διατομές των αγωγών πρέπει να είναι
απόλυτα επαρκείς για το ρεύμα που τους διαρρέει, τουλάχιστον δε όπως ορίζεται από τους
πιο πάνω κανονισμούς. Τα βασικά καλώδια τροφοδότησης 380V θα είναι ανθυγρού τύπου
αποτελούμενα από αγωγούς με θερμοπλαστική μόνωση, περιεχόμενους μέσα σε περίβλημα
θερμοπλαστικής ύλης τύπου Ν.Υ.Υ. κατά VDΕ 0271. Τα καλώδια που θα τοποθετηθούν
ορατά θα είναι προστατευόμενα μηχανικά με γαλβανισμένους στδηροσωλήνες ικανής
διατομής. Τα καλώδια που φεύγουν από τον πίνακα για το δάπεδο θα είναι προστατευόμενα
με γαλβανισμένους στδηροσωλήνες, με επαρκείς διαστάσεις για να μπορούν να
αντικατασταθούν αν χρειασθεί. Το τμήμα μεταξύ δαπέδου και ακροκιβωτίου του κινητήρα
θα προστατεύεται με γαλβανισμένο στδηροσωλήνα και εύκαμπτο χαλυβδοσωλήνα με
μόνωση. Οι διατομές, αυτές θα ορισθούν από τον Ανάδοχο έτσι ώστε, σύμφωνα με τις
ισχύουσες προδιαγραφές, να είναι επαρκείς για το ρεύμα που τις διαρρέει.

18.3 Εγκατάστασεις Φωτισμού


Τα αντλιοστάσια θα εφοδιασθούν με στοιχειώδες δίκτυο φωτισμού εναλλασσόμενου
ρεύματος 220V/50ΗΖ. Το δίκτυο αυτό θα αποτελείται από δύο φωτιστικά στεγανά , τύπου
χελώνα, με λαμπτήρα 100 W, που θα τροφοδοτηθούν με ΝΥΥ 3Χ1,5 mm2 και θα ελέγχεται
από εξωτερικό, απλό, στεγανό διακόπτη τοποθετημένο στο PILLAR του ηλεκτρικού πίνακα.

Ακόμα, στο PILLAR, προβλέπεται και η εγκατάσταση μίας τριφασικής, ορατής,


χυτοσιδηράς, στεγανής πρίζας 10Α με επαφή προστασίας, μίας μονοφαστκής, ορατής
χυτοστδηράς, στεγανής πρίζας 16Α με γείωση (SCHUKO), καθώς και ενός στεγανού
φωτιστικού τύπου χελώνα, 40 W.

Το καλώδιο τροφοδοσίας του στεγανού φωτιστικού (ΝΥΥ 3Χ1,5 mm2) θα τοποθετηθεί σε


γαλβανισμένο σιδηροσωλήνα 3" βαρέως τύπου μαζί με το καλώδιο τροφοδοσίας του
ανεμιστήρα εξαερισμού (ΝΥΥ 3Χ2,5 mm2) και εν συνεχεία μέσα στο αντλιοστάσιο σε
χαλυβδοσωλήνα ηλεκτρικών γραμμών Φ 16 χλσ.

18.4 Γειώσεις

Για κάθε αντλιοστάσιο θα κατασκευασθεί ξεχωριστό σύστημα γειώσεως. Όλα τα μεταλλικά


μέρη θα γειωθούν. Οι αγωγοί γείωσης μπορεί να είναι είτε μεμονωμένος της ίδιας μόνωσης
και κατασκευής με τους λοιπούς αγωγούς των κυκλωμάτων

τοποθετούμενοι ή μέσα στον ίδιο σωλήνα ή σε χωριστό σωλήνα , είτε να είναι γυμνοί
πολύκλωνοι αγωγοί μέσα στους σωλήνες, ή ορατοί με στηρίγματα στις θέσεις όπου δεν
υπάρχει κίνδυνος μηχανικής καταπόνησης.

Γυμνοί αγωγοί γείωσης εντός του εδάφους θα είναι επικασσιτερωμένοι. Για την γείωση του
πίνακα και των μεταλλικών μερών των οργάνων θα εκτελεσθεί τρίγωνο γείωσης από τρία
ηλεκτρόδια με γαλβανισμένο σωλήνα 2 1/2" και μήκος 2,5 μ. ή με ράβδους γείωσης τύπου
"COPPER WELD" διαμέτρου 3/4 και μήκους 3 μ.

Τα ηλεκτρόδια θα τοποθετηθούν τριγωνικά σε απόσταση τριών μέτρων και θα συνδέονται με


γυμνό χάλκινο επικασσιτερωμένο αγωγό διατομής 35 χστ. τουλάχιστον, με περιλαίμια
συγκολλημένα στα ηλεκτρόδια με κασσιτεροκόλληση, μέσα σε φρεάτια επισκέψεως
διαστάσεως 30χ30 εκ. και σε βάθος 60 εκ. Το τρίγωνο γείωσης θα συνδεθεί, μέσα σε ένα από
τα φρεάτια, με τον ζυγό γειώσεως τον γενικού πίνακα μέσω γυμνού χαλκού 35 τ.χ.
προστατευμένο στο κατακόρυφο τμήμα του, με κατάλληλο γαλβανισμένο σιδηροσωλήνα.

Η όλη διαμόρφωση των συστημάτων γείωσης θα είναι τέτοια ώστε η αντίσταση γείωσης να
είναι μέσα στα όρια που επιτρέπουν οι κανονισμοί (<ή= 2 ΩΜ.).
Ακόμα στο κεντρικό αντλιοστάσιο θα γειωθεi με παρόμοιο τρόπο, όπως παραπάνω, o
ουδέτερος του ηλεκτροπαραγωγού ζεύγους εφ' όσον προβλέπεται εγκατάστασή του.

18.5 Δοκιμές ηλεκτρικής εγκαταστάσεως

18.5.1 Δοκιμή αντιστάσεως μονώσεως προς την γη.


Η δοκιμή της αντίστασης μονώσεως προς τη γη συνίσταται στη μέτρηση της αντίστασης
μόνωσης έναντι γης παντός τμήματος της εγκατάστασης περιλαμβανομένου μεταξύ δύο
διαδοχικών ασφαλειών ή κειμένου μετά την τελευταία ασφάλεια.

Η αντίσταση αυτή πρέπει να βρεθεί μεγαλύτερη των 250.000 ΩΜ για αγωγούς διατομής έως
και 10 τ.χ. Για μεγαλύτερες διατομές γίνεται δεκτό ότι η μόνωση μεταβάλλεται αντιστρόφως
ανάλογα της διαμέτρου των αγωγών.

Οι μετρήσεις θα γίνονται με τη βοήθεια συνεχούς ρεύματος τάσεως 220 κατ' ελάχιστο . Προς
την ελεγχόμενη γραμμή θα συνδέεται ο αρνητικός πόλος. Κατά τη διάρκεια των δοκιμών, οι
ασφάλειες οι διακόπτες και οι λαμπτήρες θα είναι τοποθετημένοι στη θέση λειτουργίας οι δε
μόνιμες συσκευές καταναλώσεως θα είναι αποσυνδεμένες.

18.5.2 Δοκιμή αντιστάσεως , μονώσεως μεταξύ αγωγών

Οι μετρούμενες τιμές αντιστάσεως μονώσεως μεταξύ αγωγών πρέπει να είναι τουλάχιστον


ίσες με τις οριζόμενες στην ανωτέρω δοκιμή αντιστάσεως μονώσεως προς τη γη. Κατά τη
διάρκεια των δοκιμών, οι ασφάλειες και οι διακόπτες θα είναι τοποθετημένες σε θέση
λειτουργίας, οι δε λαμπτήρες και όλες οι άλλες συσκευές καταναλώσεως θα είναι
αποσυνδεδεμένες.

18.5.3 Δοκιμή λειτουργίας της εγκατάστασης

Κατά τη δοκιμή αυτή ελέγχεται η ορθή σύνδεση των διακοπτών (διακοπή φάσεως και όχι
ουδετέρου), η συνέχεια των γειώσεων και η συνέχεια των αγωγών κατά τρόπο που να
εξασφαλίζεται η ασφαλής και κανονική λειτουργία της εγκατάστασης.

Εφ' όσον κατά τις δοκιμές η εγκατάσταση μπορεί να τεθεί υπό τάση, θα γiνει έλεγχος της
ασφαλούς και καλής λειτουργίας της εγκατάστασης με χειρισμό των συσκευών
κατανάλωσης.

ΗΜ.19. ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΞΑΕΡΙΣΜΟΥ ΦΡΕΑΤΙΟΥ

19.1 Γενικά
Προβλέπεται η δυνατότητα εγκατάστασης ενός συστήματος εξαερισμού των φρεατίων των
αντλιοστασίων που θα τίθεται σε λειτουργία με χειροκίνητο διακόπτη ο οποίος θα βρίσκεται
εκτός των φρεατίων, πριν επέμβει συνεργεiο επισκευών στον χώρο του φρεατίου -
αντλιοστασίου.

19.2 Ανεμιστήρας - Αγωγοί

Προβλέπεται η προμήθεια και εγκατάσταση φυγοκεντρικού ανεμιστήρα στα αντλιοστασία


παροχής ……… κυβ. μέτρων την ώρα σε 25 χιλ.Υ.Σ. στατική πίεση.
Ο ανεμιστήρας αποτελεiται από βάση, κέλυφος με πτερωτή και κινητήρα. Θα είναι
κατασκευασμένος για λειτουργία σε διαβρωτικό περιβάλλον. Για τον λόγο αυτόν η βάση
μετά την κατασκευή της θα επενδυθεί - βαφεί με ΡVC, ενώ το κέλυφος και η πτερωτή θα
είναι κατασκευασμένα από συνθετικό υλικό που δεν θα προσβάλλεται από το διαβρωτικό
περιβάλλον λειτουργίας του.

Η πτερωτή θα είναι στατικά και δυναμικά ζυγοσταθμισμένη, συνδεδεμένη απ' ευθείας ή με


ιμάντα με τον ηλεκτροκινητήρα μέσω ανοξείδωτου άξονα. Οι τριβείς θα είναι κλειστού
τύπου. Θα είναι αντιεκρηκτικού τύπου, κατάλληλος για λειτουργία σε ζώνη 2,
θερμοκρασιακή κατηγορία Τ3, ομάδα συσκευών 11Α και γενικότερα θα είναι προστασίας
σύμφωνα με BS 5345, BS 4683 και ΙΕC 79.

Ο αναρροφούμενος από το φρεάτιο άντλησης αέρας, θα οδηγείται μέσω φίλτρων και αγωγών
Φ 500 στην ατμόσφαιρα.

Ο βεβιασμένος λοιπόν εξαερισμός τον αντλιοστασίου, σκοπό έχει αφ' ενός μεν την
αντικατάσταση του αέρα του χώρου με νωπό, καθαρό, φρέσκο αέρα και αφ' ετέρου την
απόρριψη τον ρυπασμένου αέρα αυτού του χώρου στο περιβάλλον, αφού κατακρατηθούν ή
ελαχιστοποιηθούν κάτω από το κατώφλιο όσφρησης όλοι οι αέριοι τύποι που
συμπεριλαμβάνονται σε αυτόν (υδρόθειο, διοξείδιο τον θείου, μερκαπτάνες,
διμεθυλοσουλφίδια κλπ).

19.3 Συσκευή απόσμησης

Η συσκευή απόσμησης αποτελείται από κέλυφος, φίλτρα πρώτου, δεύτερου ή τρίτου σταδίου
και ειδικές κατασκευές σύνδεσης με τους αεραγωγούς.

19.3.1. Κέλυφος (φιλτροθήκη)

Αποτελεί παραλληλεπίπεδη ορθογώνια, σοβαρά, στεγανή κατασκευή, από φύλλο αλουμινίου


ή πλαστικό φύλλο σκληρού PVC, κατάλληλα στραντζαρισμένου στην μορφή και στις
διαστάσεις που απαιτούν οι τυποποιήσεις των φίλτρων και οι επιτρεπόμενες ταχύτητες αέρα.
Στην είσοδο και έξοδό του θα φέρει ενισχυτικές φλάντζες από το ίδιο υλικό ενώ στην μία
παράπλευρη επιφάνεια θα φέρει στεγανές θυρίδες καθαρισμού και αλλαγής των πλαισιωτών
φίλτρων, που θα σύρονται σε κατάλληλους οδηγούς. Η κατασκευή του κελύφους θα είναι
τέτοια ώστε, κατά την ροή της προδιαγεγραμένης ποσότητας αέρα, να μην δημιουργούνται
δονήσεις στις παράπλευρες επιφάνειές του.
19.3.2. Συγκρότημα φίλτρων

Το συγκρότημα των φίλτρων θα είναι τουλάχιστον δύο σταδίων, με πρώτο στάδιο τον
μηχανικό καθαρισμό.

19.3.2.1. Το προφίλτρο μηχανικού καθαρισμού τοποθετείται για την συγκράτηση των


αιωρούμενων στερεών που συμπαρασύρονται από τον απορριπτόμενο αέρα. Θα
είναι κατασκευασμένο από πίλημα συνθετικών ινών (μη υφασμένο "ύφασμα"
συνθετικών ινών) τοποθετημένο πτυχωτά σε πλαίσιο από πλαστικό ή αλουμίνιο, σε μία
ενιαία κατασκευή που θα σύρεται σε οδηγούς στην φιλτροθήκη. H μετωπική ταχύτητα
του αέρα θα είναι κατά μέγιστο 1,5 m/sec και ο βαθμός συγκράτησης 70 έως 80% κατά
ASHRAE 52-68 ή 52-76, ενώ η αντίσταση του φίλτρου στις συνθήκες λειτουργίας του,
δεν θα υπερβαίνει τα 40 Ρα (4mm Υ.Σ.)

19.3.2.2. Το φίλτρο χημικού καθαρισμού τοποθετείται για την πλήρη συγκράτηση, ή την
ελαχιστοποίηση της συγκέντρωσης, των αερίων ρύπων πολύ κάτω από τα
επιτρεπόμενα όρια και τις οσμές κάτω από το κατώφλιο όσφρησης. Θα είναι
κατασκευασμένο από συνδυασμό προσροφητικών υλικών (π.χ. οξείδιο του αργιλίου-
αλουμίνα και ενεργό άνθρακα) εμποτισμένα με διάφορες χημικές ενώσεις (π.χ.
υπερμαγκανικό κάλιο, υδροξείδιο τον νατρίου κλπ) σε κατάλληλες ποσότητες, ώστε
έτσι να γίνεται μετατροπή των άεριων ρύπων σύλληψη και συγκράτησή τους στο
σώμα των προσροφητικών υλικών και την επιφάνεια τους, με τους μηχανισμούς της
προσρόφησης, της απορρόφησης και της χημικής οξείδωσης. Το ομοιογενές υλικό
φίλτρανσης θα εξασφαλίζει άριστο έλεγχο του θείου καθώς και των οργανικών και
μικρού μοριακού βάρους ρύπων με μετατροπή του μορίου τους. Η ικανότητά του για
καθαρισμό του διερχόμενου ρεύματος αέρα θα είναι σταθερή, ανεξάρτητα από την
στιγμιαία συγκέντρωση των ρύπων που διαπερνούν, και δεν θα επιτρέπουν την
εκρόφηση των μετατραπέντων υλικών αυτών σε οποιοδήποτε στάδιο κορεσμού του
φίλτρου. Το υλικό χημικό φίλτρανσης, σε μορφή κόκκων ή φολίδων, θα είναι
τοποθετημένο σε κατάλληλο πλαίσιο από πλαστικό υλικό και θα έχει πλάτος (πάχος)
ικανό, ώστε ο χρόνος επαφής στην ταχύτητα διέλευσης να είναι αρκετός για τις
απαραίτητες χημικές διεργασίες. Τα φίλτρα αυτά, η επιφάνεια, όγκος κλπ, θα είναι
υπολογισμένα σύμφωνα με τις υποδείξεις του κατασκευαστή τους. Πριν την
παράδοσή τους θα δοθεί φυλλάδιο προδιαγραφών, σύνθεσης και οδηγιών με
κατάλληλης μορφής δείγμα (κατά ASHRAE) πού θα διαβιβασθεί σε χημικό
εργαστήριο για την επιβεβαίώση των ικανοτήτων του.

19.3.3. Συνδετήρια τεμάχια

Στην είσοδο και την έξοδο του φίλτρου θα τοποθετηθούν συνδετήρια τεμάχια για την
σύνδεση με τον αεραγωγό και τον ανεμιστήρα. Τα τεμάχια αυτά θα είναι από αλουμίνιο ή
πλαστικό, συστολικά, φλαντζωτά, στην μεν έξοδο "στρογγυλό-τετράγωνο" στην δε είσοδο
"τετράγωνο-τετράγωνο".
Τα διάφορα τεμάχiα μεταξύ τους και με την φιλτροθήκη θα συνδέονται με ανοξείδωτους
κοχλίες και παρεμβύσματα.

ΗΜ.20. ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΥΣΟΣΜΙΑΣ

Ο μικρός χρόνος παραμονής των λυμάτων μέσα στον υγρό θάλαμο (φρεάτιο-αντλιοστάσιο)
θεωρείται επαρκές μέσο για την αντιμετώπιση της δυσοσμίας στην παρούσα φάση. Ακόμα
για να μην ανακύψει μελλοντικά πρόβλημα δυσοσμίας προτάθηκε από τώρα η εγκατάσταση
ειδικής συσκευής, η οποία θα εξουδετερώνει την δυσοσμία με στερεά χημικά φίλτρα.

Τέλος για την προστασία τον προσωπικού συντηρήσεως, προ της εισόδου των στον υγρό
θάλαμο προβλέπεται εξοπλισμός από φορητές συσκευές εντοπισμού υδροθείου, έλλειψης
οξυγόνου, εντοπισμού εκρηκτικών αερίων και μέτρησης της συγκέντρωσης υδρόθειου.

20.1 Φορητές συσκευές εντοπισμού αερίων

Προβλέπεται η προμήθεια μιάς συσκευής ανιχνεύσεως συγκεντρώσεως οξυγόνου και


τοξικών αερίων και μία συσκευή ανιχνεύσεως εκρηκτικών αερίων. Οι δύο αυτές συσκευές θα
φέρονται μέσα σε κοινή φορητή θήκη και θα συνοδεύονται από μικρή φορητή χειροκίνητο
αντλία για τη λήψη δείγματος αερίου και από διάταξη φορτίσεως συσσωρευτών.

Η συσκευή ανιχνεύσεως συγκεντρώσεως οξυγόνου και τοξικών αερίων θα δίδει οπτικό και
ακουστικό σήμα συναγερμού, όταν η συγκέντρωση οξυγόνου μειωθεί κάτω από τα κατώτερα
όρια ασφαλείας. Εξ άλλου η συσκευή θα δίδει ακουστικό σήμα όταν υπάρχει σφάλμα εντός
αυτής και όταν η τάση των συσσωρευτών της είναι ανεπαρκής. 0 έλεγχος της καλής
λειτουργίας της συσκευής θα γίνεται μέσω δοκιμαστικού διακόπτου ή ειδικής κάρτας.

Η συσκευή ανιχνεύσεως εκρηκτικών αερίων θα δίνει οπτικό και ακουστικό σήμα


συναγερμού, όταν η συγκέντρωση π.χ. μεθανίου υπερβεί το 1% κατ' όγκο εντός του αέρος. Η
συσκευή θα δίνει ακουστικό σήμα όταν υπάρχει σφάλμα εντός αυτής και όταν η τάση των
συσσωρευτών της είναι ανεπαρκής. Ο έλεγχος της καλής λειτουργίας της συσκευής θα
γίνεται μέσω δοκιμαστικού διακόπτου. Κάθε συσκευή θα συνοδεύεται από τις απαιτούμενες
δοκιμαστικές καρτέλες.

20.2 Φορητή συσκευή μέτρησης υδρόθειου

Η φορητή συσκευή μέτρησης υδρόθειου θα φέρει ενσωματωμένη διάταξη φόρτισης


συσσωρευτών, συσσωρευτές καδμίου-νικελίου και μικρή φορητή χειροκίνητη αντλία λήψεως
δεiγματος αερίου.

Η συσκευή θα φέρει ενδεικτικό όργανο βαθμονομημένο σε Ρ.Ρ.Μ. υδροθείου (0 έως 100


ΡΡΜ αντίστοιχα των 0 έως 100V DC) και θα δίνει ακουστικό σήμα συναγερμού, όταν η
συγκέντρωση υπερβεί το όριο ασφαλεiας.

ΗΜ.21 ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΟ ΖΕΥΓΟΣ

21.1 Γενικά
Στα αντλιοστάσια προβλέπεται η εγκατάσταση ηλεκτροπαραγωγών ζευγών για τη χρήση
εφεδρικής ενέργειας σε περίπτωση εκτάκτου ανάγκης .

Το ηλεκτροπαραγωγό ζεύγος θα εξυπηρετήσει όλες τις καταναλώσεις, δηλαδή:

 Φωτισμό-Πρίζες
 Αντλίες
 Τεμαχιστές
 Ανεμιστήρα Εξαερισμού
 Ηλεκτροκίνητες περσίδες

Το Η/Ζ θα συνεργάζεται με το δίκτυο της ΔΕΗ. Θα υπάρχει στον Γενικό Πίνακα του
αντλιοστασίου ηλεκτρική και μηχανική μανδάλωση μεταξύ αυτόματου διακόπτη του Η/Ζ και
αυτόματου διακόπτη του δικτύου της ΔΕΗ. Η εκκίνηση της γεννήτριας θα είναι αυτόματη
και χειροκίνητη.

21.2 Τεχνικά στοιχεία του ηλεκτροπαραγωγού ζεύγους

Συντελεστής ισχύος (power factor) 0,8


Ονομαστική συχνότητα 50 Ηz
Αριθμός φάσεων 3 + ουδέτερο
Ονομαστική τάση 400 V
Στροφές ανά 1' (Speed) 1500 RΡΜ
Συνδεσμολογία Αστέρας με γειωμένο ουδέτερο
Επιτρεπόμενη υπερφόρτωση του ζεύγους κατά DIN 0270

Η έδραση του ηλεκτροπαραγωγού ζεύγους επί του εδάφους θα γίνεται μέσω


αντικραδασμικής βάσεως από σκυρόδεμα επί ειδικής θεμελιώσεως με παρεμβολή πλακών
από φυσικό φελλό. Η όλη αυτή διάταξη εδράσεως θα εκτελεσθεί σύμφωνα με τις οδηγίες του
κατασκευαστικού σχεδίου του εργοστασίου κατασκευής και συναρμολογήσεως του
ηλεκτροπαραγωγού ζεύγους.

Το ηλεκτροπαραγωγό ζεύγος θα ανταποκρίνεται πλήρως στους τελευταίους κανονισμούς της


χώρας προελεύσεώς του (VDΕ, DIN Αμερικάνικοι Κανονισμοί, Β.S. κλπ.) και θα
αποτελείται από μέρη τα οποία περιγράφονται στις παρακάτω παραγράφους:

21.3 Ηλεκτρογεννήτρια

Αυτή θα είναι τριφασική, σύγχρονη, τύπου εσωτερικών πόλων, αυτοδιεγειρόμενη και


αυτορυθμιζόμενη μέσω στατικής διατάξεως σταθερής τάσεως, εγκατεστημένη επί του
πίνακα. Σταθερότητα τάσεως ± 2% υπό όλες τις συνθήκες φορτίου.
Η γεννήτρια θα φέρει αντιτριβικά έδρανα τοπικής μονώσεως, θα είναι δε προστασίας Ρ22
(κατά DIN 40050), δηλαδή προστασίας έναντι στάζοντος νερού, θα είναι κατασκευασμένη
σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα ή τους Κανονισμούς της χώρας προελεύσεώς της (π.χ.
Γερμανικοί Κανονισμοί VDΕ 0530), θα φέρει δε αντιπαρασιτική διάταξη. H
ηλεκτρογεννήτρια θα φέρεται εγκατεστημένη επί κοινής βάσεως με τον πετρελαιοκινητήρα,
η δε κοινή έδραση θα γίνει κατά τον τρόπο που περιγράφεται στα επόμενα.

21.4 Πετρελαιοκινητήρας

Ο πετρελαιοκινητήρας του ζεύγους θα είναι τετράχρονος, επαναεισαγωγής καπναερίων


(TURBΟ) υδρόψυκτος, εφοδιασμένος με σύστημα υπερπληρώσεως (SUPERCHARCHER)
και ενδιάμεσου ψύκτη (INTERCOOLER). Η κατασκευή του θα ακολουθεί τα πρότυπα
επίσης αναφέρθηκε παραπάνω (π.χ. Γερμανικές Προδιαγραφές DIN 6270).

Τα λοιπά τεχνικά χαρακτηριστικά του πετρελαιοκινητήρα έχουν ως εξής:

Στροφές ανά 1’ : 1500


Αριθμός κυλίνδρων: Θα καθορισθεi από τον προσφέροντα
Διάταξη κυλίνδρων: Θα καθορισθεί από τον προσφέροντα
Διάμετρος κυλίνδρων: Θα καθορισθεί από τον προσφέροντα
Κυβισμός: Θα καθορισθεί από τον προσφέροντα
Καύσιμο: Ελαφρό πετρέλαιο (DIESEL ΟIL)
Κατανάλωση λιπαντικού ελαίου: Θα καθορισθεί από τον προσφέροντα
Εκκίνηση: Ηλεκτρική μέσω συστοιχίας συσσωρευτών 24
VOLT

Τα καθορισθησόμενα λειτουργικά στοιχεία του πετρελαιοκινητήρα πρέπει να είναι σε


απόλυτη ισχύ για θερμοκρασία 40 βαθμ. C , πίεση 760 χιλ. στήλης υδραργύρου, σχετική
υγρασία 60% και υψόμετρο του χώρου εγκαταστάσεως +0,24 απόλυτο.

Στον εξοπλισμό τον πετρελαιοκινητήρα θα περιλαμβάνονται τα παρακάτω όργανα, συσκευές


και διατάξεις:

 Ρυθμιστής στροφών, με δυνατότητα ρυθμίσεως +5% κατάλληλος να διατηρήσει την


ονομαστική ταχύτητα επίσης μηχανής με επίσης ακόλουθες διακυμάνσεις:

α. Κανονική μεταβολή φορτίου : μεταβολή στροφών μέχρι 2%

β. Απότομη μεταβολή φορτίου κατά 50% : μεταβολή στροφών μέχρι 5%

γ. Απότομη μεταβολή φορτίου κατά 100% : μεταβολή στροφών μέχρι 10%

 Αντλία εκχύσεως καυσίμου


 Αντλία (οδοντωτή) ελαίου λιπάνσεως, διπλής οδοντώσεως, νοούμενη με επίσης επίσης
απαραίτητες βαλβίδες και εξαρτήματα.

 Φίλτρο λιπαντικού ελαίου, με ανταλλακτικό

 Χειροκίνητη αντλία ελαίου λιπάνσεως για την προλίπανση του κινητήρα και την αλλαγή
του ελαίου

 Φίλτρο αέρα, τύπου λουτρού ελαίου

 Φίλτρο καυσίμου

 Σφόνδυλος βαρέος τύπου, με προφυλακτήρα

 Οχετοί εξαγωγής καυσαερίων

 Δύο σιγαστήρες υψηλής και χαμηλής συχνότητας με εύκαμπτο συνδετικό τεμάχιο

 Πλήρες κλειστό σύστημα κυκλοφορίας νερού ψύξεως με ψυγείο, με ηλεκτροκίνητο


ανεμιστήρα, εκκινούντα ταυτόχρονα με τον πετρελαιοκινητήρα

 Αντλία κυκλοφορίας νερού ψύξεως

 Θερμοστάτη συστήματος ψύξεως και δοχείο ασφαλείας με βαλβίδα και πλωτήρα του
αυτού συστήματος

 Σύστημα ηλεκτρικής προθέρμανσης νερού ψύξεως και λιπαντικού ελαίου, ελεγχόμενο


θερμοστατικά και τροφοδοτούμενο υπό τάσεως 220 V

 Σύστημα ηλεκτρικής εκκινήσεως με συνεχές ρεύμα και εκκινητήρα και δυναμικότητα για
10 διαδοχικές εκκiνήσεις

 Πίνακας οργάνων με τα ακόλουθα όργανα ενδείξεως:

α. Στροφόμετρο με ερυθρά ένδειξη κρίσιμου αριθμού στροφών μηχανής και μετρητής


ωρών λειτουργίας.

Β. Θερμόμετρο νερού ψύξεως

γ. Θερμόμετρο λιπαντικού ελαίου

δ. Μανόμετρο πιέσεως λιπαντικού ελαίου

 Διάταξη προστασίας με επαφές εργασίας για περίπτωση υψηλής θερμοκρασίας ύδατος


ψύξεως ή χαμηλή πίεση λιπαντικού ελαίου.

 Διάταξη ηλεκτρομαγνητικής αποζεύξεως


 Ελαστικό σύνδεσμο με προφυλακτήρα

 Πλήρη σειρά εργαλείων και ανταλλακτικών υποδεικνυομένων από τον κατασκευαστή

Πέρα από αυτά στον εξοπλισμό του Η/Ζ θα περιλαμβάνονται επίσης:

α. 2 πλήρεις σειρές παρεμβυσμάτων (φλαντζών)


β. 2 πλήρεις σειρές βαλβίδων
γ. 2 πλήρεις σειρές ελατηρίων εμβόλων για όλα τα έμβολα
δ. 2 πλήρεις σειρές ακροφυσίων (μπέκ)
ε. 2 στοιχεία φίλτρου καυσίμου
στ. 2 στοιχεία φίλτρου λιπαντικού ελαίου

21.5 Συσσωρευτές

Αυτοί θα είναι μολύβδου, αποτελούντες συστοιχία συνολικής τάσεως 24 VOLT (σύνδεση σε


σειρά). Η χωρητικότητα της συστοιχίας σε ΑΗ θα καθοριστεί έτσι ώστε να μην είναι
κατωτέρα της αντιστοιχούσης για δέκα (10) διαδοχικές εκκινήσεις του ηλεκτροπαραγωγού
ζεύγους.
Η συστοιχία των συσσωρευτών θα συνοδεύεται από οδηγίες κατασκευής λειτουργίας και
συντηρήσεως τόσο για περίπτωση συχνής χρήσεως τους, όσο και για περίπτωση μη
χρησιμοποιήσεως τους επί μακρό χρονικό διάστημα.

Η φόρτιση συντηρήσεως των συσσωρευτών κατά την διάρκεια ακινησίας του ζεύγους θα
γίνεται αυτόματα μέσω ανορθωτικού συστήματος από το δίκτυο κύριας πηγής (ΔΕΗ) που θα
διαθέτει όργανα μετρήσεως της τάσεως και εντάσεως φορτίσεως.

Το σύνολο των οργάνων φορτίσεως καθώς των οργάνων χειρισμού και ελέγχου λειτουργίας
της συστοιχίας θα φέρεται εντός πίνακα από στεγανά χυτοστδηρά κιβώτια, προστασίας Ρ 44
κατά DIN 40050 τύπου SIEMENS U-SYSTEM, περιλαμβάνοντος:

 1 αυτόματο σύστημα φορτίσεως των συσσωρευτών με ξηρό ανορθωτή σεληνίου,


μετασχηματιστή και ρυθμιστή εντάσεως, τροφοδοτούμενο από το δίκτυο ΔΕΗ 380/220
V, 50 Hz, με σειρήνα, που θα ηχεί σε περίπτωση πτώσης του ρεύματος φορτίσεως

 1 βολτόμετρο φορτίσεως

 1 αμπερόμετρο φορτίσεως

 1 εξερχόμενη γραμμή με διακόπτη

 1 εξερχόμενη γραμμή με αυτόματη ασφάλεια 10Α

 ζυγούς ασφαλείας, ενδεικτικές πινακίδες


21.6 Εδραση ηλεκτροπαραγωγού ζεύγους

Το πλήρες συγκρότημα του ηλεκτροπαραγωγού ζεύγους αποτελούμενο βασικά από τα


παρακάτω:

 πετρελαιοκινητήρα
 ελαστικό σύνδεσμο
 σφόνδυλο
 ηλεκτρογεννήτρια

Θα φέρεται επί ενιαίου μεταλλικού πλαισίου από σιδηροδοκούς που θα προμηθεύσει το


εργοστάσιο κατασκευής του Η/Ζ. Η έδραση του παραπάνω συγκροτήματος επί του δαπέδου
θα γίνει κατά τρόπο αποκλείοντα την μετάδοση κραδασμών επί της παραπλεύρως
οικοδομικής κατασκευής, σύμφωνα με τις.οδηγίες του κατασκευαστή.

21.7 Ηλεκτρικός πίνακας γεννήτριας

Η φόρτωση, ο έλεγχος, η παρακολούθηση λειτουργίας και οι ρυθμίσεις λειτουργίας του


ηλεκτροπαραγωγού ζεύγους θα γίνονται στον ενιαίο ηλεκτρικό πίνακα Γεννήτριας.
Ο πίνακας θα περιέχει:

1. Δύο αυτόματους τετραπολικούς διακόπτες γεννήτριας και ΔΕΗ με μαγνητική και


θερμική διάταξη απόζευξης.
2. Ενα μεταγωγικό διακόπτη 2 θέσεων ήτοι αυτόματης και χειροκίνητης λειτουργίας. Στην
θέση αυτόματη λειτουργία θα γίνεται αυτόματα η εκκίνηση του Η/Ζ, όταν πάρει σήμα ότι
κόπηκε η τάση 380 V στο δίκτυο της ΔΕΗ, και στην συνέχεια παύση του Η/Ζ και μεταγωγή
στην ΔΕΗ όταν πάρει σήμα ότι επανήλθε η τάση 380 V.

3. Επiσης ο πίνακας θα περιέχει:

 6 μετασχηματιστές εντάσεως 0/5Α


 3 αμπερόμετρα 0-Α διαστάσεων 144 χ 144 mm
 1 βολτόμετρο με μεταγωγικό διακόπτη 144 χ 144 mm
 1 βαττόμετρο 0-50 KW 144 χ 144 mm
 1 Reverse power relay
 1 αυτόματο ρυθμιστή τάσεως
 Διάταξη που θα θέτει εκτός λειτουργίας του Η/Ζ όταν λειτουργήσει ο ηλεκτρονόμος
Reverse power relay
 Διάταξη που θα θέτει εκτός λειτουργίας το Η/Ζ όταν λειτουργήσουν η μαγνητική και
θερμική προστασία του αυτόματου διακόπτη.
 Διάταξη που σε περίπτωση πτώσεως, της πίεσης του ελαίου λιπάνσεως του
πετρελαιοκινητήρα ή υπερθερμάνσεως αυτού θα θέτει εκτός λειτουργίας το Η/Ζ.
 Κάθε διάταξη ή συσκευή ή κάθε όργανο απαραίτητο για την αυτόματη λειτουργία του
ζεύγους και μη ρητά αναφερόμενο στην παρούσα προδιαγραφή
 Ενα μπουτόν ανάγκης (Emmergency STOP switch)

 Πίνακα συναγερμού ο οποίος θα περιέχει τις ακόλουθες ενδείξεις:


 υπερβολική θερμοκρασία κινητήρα
 πίεση ελαίου λιπάνσεως
 ανωμαλία εκκινήσεως ζεύγους

 Σύστημα ηχητικού συναγερμού, περιλαμβανομένης και σειρήνας το οποίο τίθεται σε


λειτουργία σε περίπτωση βλάβης του ζεύγους.

ΗΜ.22 ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ,


ΣΗΜΑΝΣΕΩΝ

22.1 Γενικά

Βασικός σκοπός τον συστήματος αυτοματισμού είναι να εξασφαλίζει την αυτόματη, ήτοι
άνευ της επεμβάσεως του προσωπικού, προσαρμογή της λειτουργίας των αντλιών προς τις
ζητούμενες από το δίκτυο ανάγκες. Περαιτέρω σκοπός του συστήματος είναι η προστασία
των διαφόρων ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων των αντλιοστασίων από λειτουργία
σε μη επιτρεπτές συνθήκες.

Το σύστημα θα αποτελείται από τα ακόλουθα βασικά στοιχεία:

1. Διάταξη εκκίνησης και στάσης των αντλιών βάση της άνω (ΟΝ1) και της κάτω (OFF)
στάθμης στο φρεάτιο.
2. Σήμανση στάθμης υπερχείλισης λυμάτων (Αlarm(1)) και ΟΝ ηλεκτροκίνητης δικλείδας

3. Σήμανση κατώτατης στάθμης λυμάτων.

5. Διατάξεις αυτομάτου ελέγχου και προστασίας των αντλιών.


22.2 Λειτουργικές απαιτήσεις του συστήματος αυτοματισμού

Το σύστημα αυτοματισμού θα εξασφαλίζει την ομαλή λειτουργία των αντλιών, σε περίπτωση


δε ανωμαλιών λειτουργίας θα ειδοποιεί κατάλληλα και θα προφυλάσσει τις εγκαταστάσεις
από βλάβη.

Για την εκπλήρωση του προορισμού αυτού θα παρέχει τις παρακάτω δυνατότητες:

1. Εκκίνηση και στάση των αντλιών βάση της άνω (ΟΝ1) και κάτω (OFF) στάθμης.

2. Επιλογή "αυτομάτου" ή "χειροκίνητου" τρόπου ελέγχου της λειτουργίας των αντλιών


μέσω μεταγωγέα τριών θέσεων : "αυτόματος", "στάση" και "χειροκίνητη".

Στη θέση "στάση" του μεταγωγέα ο αυτόματος διακόπτης αστέρας-τριγώνου του


αντίστοιχου κινητήρα παραμένει ανοικτός.
Στη θέση "αυτόματος" ο αυτόματος διακόπτης αστέρα-τριγώνου ελέγχεται από το
σύστημα αυτοματισμού.
Στη θέση "δια χειρός" το αυτόματο σύστημα δεν επιδρά στον αυτόματο διακόπτη Υ-Δ
του αντίστοιχου κινητήρα και ο χειρισμός θα γίνεται μέσω των κομβίων START-STOP
του πίνακα.

Και στις δύο περιπτώσεις θα αποκλείεται η λειτουργία των αντλιών εάν δεν το επιτρέπει η
διάταξη ελέγχου της στάθμης.

3. Σήμανση "εντός" λειτουργίας κάθε ενός των κινητήρων (πράσινο λαμπάκι).

4. Σήμανση "εκτός" λειτουργίας κάθε μιάς των αντλιών λόγω αδυναμίας διεγέρσεως του
αυτόματου διακόπτου Υ-Δ και κάθε άλλου κινητήρα για οποιονδήποτε λόγο με
παράλληλο ηχητικό σήμα.

5. Σήμανση ύπαρξης ή διακοπής τάσεως στα κυκλώματα ελέγχου (πράσινα ή κόκκινα


λαμπάκια), με παράλληλο ηχητικό σήμα σε περίπτωση διακοπής.

6. Σήμανση βλάβης λόγω υπερεντάσεως σε όλους τους κινητήρες (κόκκινα λαμπάκια).

7. Σήμανση μη υπάρξεως λυμάτων (κατώτατη στάθμη) στο φρεάτιο (Αlarm (1) - κόκκινο
λαμπάκι)

8. Σήμανση στάθμης υπερχείλισης στο φρεάτιο (ΑΙαrm (1)-κόκκινο λαμπάκι).

9. Προστασία από υπέρταση, έλλειψη τάσεως, ασυμμετρία φάσεων και διαδοχή φάσεων
όλων των κινητήρων.

Όλες οι σημάνσεις θα είναι και οπτικές και θα παραμένουν μέχρις ότου αρθεί το αίτιο που τις
προκάλεσε, οπότε θα μπορούν να αρθούν μέσω κομβίου.
22.3 Πίνακας ελέγχου λειτουργίας

α. Η λειτουργία των αντλιών θα παρακολουθεiται μέσω πίνακα εγκατεστημένου στο στεγανό


κιβώτιό του.

β. Ο πίνακας θα είναι μεταλλικός, βαμμένος, στεγανός, πανταχόθεν κλειστός αλλά με


δυνατότητα επισκέψεως του εσωτερικού του μέσω κατάλληλων θυρών.

γ. Ο πίνακας ελέγχου θα φέρει όλα τα κυκλώματα, τα όργανα ενδείξεως, τις λυχνίες


σημάνσεως, τα κομβία, και κάθε άλλο απαιτούμενο στοιχείο με τα οποία θα
εξασφαλίζεται η λειτουργία του συστήματος αυτοματισμού, όπως ορίζεται στην
παρούσα προδιαγραφή.

δ. Επάνω από κάθε κομβίο, όργανο, διακόπτη ή ενδεικτική λυχνία θα υπάρχει μεταλλική
πινακίδα, η οποία θα φέρει ανάγλυφη επιγραφή στην Ελληνική γλώσσα, με κεφαλαία
γράμματα που θα χαρακτηρίζει τον προορισμό ή την ένδειξη του αντίστοιχου οργάνου.

ε. Ο πίνακας θα παραδοθεί πλήρης, συρματωμένος και συνδεδεμένος ηλεκτρικά με τα


όργανα και τις διατάξεις αυτοματισμού και τηλεμεταδόσεως.

You might also like