ΜΕΛΕΤΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΤΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ ΣΕ ΧΗΜΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΙΣΧΥΟΣ 8MW ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 50GJ-h ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ.
ΜΕΛΕΤΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΤΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ ΣΕ ΧΗΜΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΙΣΧΥΟΣ 8MW ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 50GJ-h ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ.
ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ
ΠΑΤΡΑ 2017
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Ο σπουδαστής
Γογωνάς Μιχαήλ
……………………
(Υπογραφή)
i
ii
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
iii
επιλέχτηκε η κατάλληλη πίεση και θερμοκρασία του υπέρθερμου ατμού, μία
διαδικασία η οποία χρειάστηκε υπομονή, διότι μιλάμε για δύο βασικές
μεταβλητές που κρίνουν το τελικό αποτέλεσμα. Πιο συγκεκριμένα χρειάστηκε
να υποθέσουμε μία τιμή για την κάθε μεταβλητή. Η τιμή κυμάνθηκε μέσα σε
ένα εύρος τιμών που θα ήταν αποδεκτό για τα δεδομένα της εργασίας αυτής,
αλλά ήταν τυχαία. Η υποθετική τιμή που πήραμε στην αρχή για την
θερμοκρασία ήταν = 400 C και για την πίεση = 40 bar. Έπειτα και μετά
από επαληθεύσεις οι σωστές τιμές για την θερμοκρασία και την πίεση βρέθηκαν
και έτσι μπορέσαμε και επιλύσαμε την όλη εργασία. Επίσης μέσα σε αυτά τα
πρώτα βήματα, υπολογίστηκε η κατανάλωση καυσίμου και η συνολική
ατμοπαραγωγή. Με τον υπολογισμό λοιπόν της ατμοπαραγωγής, διαπιστώσαμε
ότι η τιμή της παροχής της θερμικής ενέργειας του ατμού κατά την έξοδο του
ατμοστροβίλου, είναι παραπάνω από το όριο που ζητείται πριν μεταφερθεί στην
παραγωγική διαδικασία. Έτσι λοιπόν το επιπλέον ποσό του ατμού αυτού θα
οδηγείται σε συμπυκνωτή και το υπόλοιπο ποσό του ατμού θα οδηγείται στη
παραγωγική διαδικασία. Στα επόμενα βήματα υπολογίσαμε το βαθμό απόδοσης
και τα μεγέθη των εσωτερικών στοιχείων του λέβητα. Στα τελευταία βήματα
υπολογίστηκε η διάμετρος της καπνοδόχου, η ισχύς του ανεμιστήρα των
καπναερίων και έγινε και ο υπολογισμός του τυμπάνου και το πάχος ελάσματος
αυτού.
Τα σπουδαιότερα συμπεράσματα που προέκυψαν για αυτή την εργασία
είναι (α) ότι παρόλο που το βαρύ πετρέλαιο θεωρείται ως ένας ορυκτός πόρος
με υψηλό κόστος, είναι πολύ αποδοτικός δίνοντας μεγάλα ποσά θερμικής
ενέργειας ώστε να λειτουργήσει σωστά και ικανοποιητικά η παραγωγική
διαδικασία, (β) ότι αυτή η διαδικασία μελέτης θα βοηθήσει τον φοιτητή να
μπορέσει αργότερα μετά το πέρας των σπουδών να ανταπεξέλθει σε τέτοιες
καταστάσεις που έχουν να κάνουν με εγκαταστάσεις ατμοηλεκτρικών σταθμών
σε διάφορα είδη βιομηχανιών.
iv
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1. Ατμοηλεκτρικός Σταθμός και Χημική Βιομηχανία ………….….....………... 1
v
4. ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ
4.1 Χημική σύσταση πετρελαίου …….…….....…….……………………….. 36
4.2 Θερμοδυναμικός κύκλος Rankine ………….....………………….…….. . 36
4.3 Θερμογόνος ισχύς πετρελαίου ………….....………………………….… . 47
4.4 Ελάχιστη ποσότητα αέρα καύσης ……….....………………………...…. . 47
4.5 Ποσότητα ξηρών καπναερίων ………….....……………………………... 47
4.6 Ποσότητα υγρών καπναερίων ………….. ...……………………………... 48
4.7 Μέγιστη περιεκτικότητα των καπναερίων σε CO2 …………................. ... 48
4.8 Περίσσεια αέρα καύσης ………….....…………………………………. ... 49
4.9 Ποσότητα πραγματικών ξηρών καπναερίων ( με περίσσεια αέρα ) …. ..... 49
4.10 Ποσότητα πραγματικών υγρών καπναερίων ( με περίσσεια αέρα ) ……... 49
4.11 Η ατμοπαραγωγή D για την λειτουργία του ατμοστροβίλου ……....…… 50
4.12 Η ποσότητα του ατμού D στην παραγωγική διαδικασία …………….... .. 51
4.13 Θερμότητα για παραγωγή 1 Kg ατμού ………….....………....... .............. 53
4.14 Θερμότητα για προθέρμανση καυσίμου ………….. ...…………………... 53
4.15 Προσδιδόμενη θερμότητα στην εστία του ατμολέβητα ………………..... 54
4.16 Ωριαία κατανάλωση καυσίμου ………….. .. .……………………………. 54
4.17 Απελευθερούμενη θερμότητα στον φλογοθάλαμο ……………………..... 55
4.18 Διαστάσεις φλογοθαλάμου ………….. .. .………………….…………….. 55
4.19 Θεωρητική θερμοκρασία φλογοθαλάμου ……………...……………….... 57
4.20 Ακτινοβολούμενη επιφάνεια φλογοθαλάμου …………............................. 57
4.21 Πραγματική θερμοκρασία φλογοθαλάμου ……… ………………………. 59
4.22 Θερμότητα που μεταδίδεται με ακτινοβολία στον φλογοθάλαμο ………. . 62
4.23 Τα μέρη της απελευθερούμενης θερμότητας που αποδίδεται στον
φλογοθάλαμο …………………………………………………………… .. 63
4.24 Συνολική θερμότητα προσδιδόμενη για ατμοποίηση ………………… …. 64
4.25 Θερμότητα που αποδίδεται στο αρχικό τμήμα ατμοποίησης του λέβητα .. 65
4.26 Θερμαινόμενη επιφάνεια αρχικού τμήματος ατμοποίηση ……………….. 66
4.27 Θερμότητα που αποδίδεται στον υπερθερμαντήρα ατμού ……………….. 67
4.28 Θερμοκρασία καπναερίων μετά τον υπερθερμαντήρα ………………… ... 68
4.29 Θερμαινόμενη επιφάνεια υπερθερμαντήρα ………………........................ 68
4.30 Θερμότητα που αποδίδεται στο τελικό τμήμα ατμοποίησης του λέβητα ... 70
4.31 Θερμοκρασία καπναερίων μετά το τελικό τμήμα ατμοποίησης ………..... 70
4.32 Θερμαινόμενη επιφάνεια τελικού τμήματος ατμοποίησης ...................... .. 71
4.33 Θερμότητα που προσδίδεται στο νερό με τον προθερμαντήρα νερού …. .. 72
4.34 Θερμοκρασία καπναερίων στην έξοδο του προθερμαντήρα νερού …....... 73
4.35 Θερμαινόμενη επιφάνεια προθερμαντήρα νερού …..……................... ... .. 73
4.36 Θερμοκρασία καπναερίων στην καπνοδόχο …..……................................ 75
4.37 Ειδική ατμοποίηση …..………………………………..…......... ................ 75
4.38 Επαλήθευση του βαθμού αποδόσεως …..……...................................... .... 76
4.39 Μέση θερμοκρασία της στήλης των καπναερίων …. .………………….... 78
4.40 Πραγματικός όγκος καπναερίων …..…….................................................. 79
4.41 Διάμετρος κορυφής και βάσης καπνοδόχου …..……………… ………. 79
4.42 Παροχή και μανομετρικό ανεμιστήρα καπναερίων …..……………….. 80
4.43 Ισχύς κινητήρα ανεμιστήρα καπναερίων …………………………... 82
vi
4.44 Υπολογισμός τυμπάνου …………………………............................... 83
4.45 Υπολογισμός πάχους ελάσματος τυμπάνου …………………………... 87
4.46 Υπολογισμός πάχους ελάσματος πυθμένων τυμπάνου .............. ......... 89
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ……………………………………………. ..…………. 91
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ …………………………….……………………………… 92
vii
viii
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
α) Θερμική ενέργεια
1
β) Ηλεκτρική ενέργεια
γ) Χημική ενέργεια
Η μορφή της ενέργειας που βρίσκεται μέσα στις οργανικές ενώσεις που
αποτελούν το μαζούτ (που είναι το καύσιμο που χρησιμοποιεί η χημική
βιομηχανία μας) χαρακτηρίζεται ως χημική. Κατά την καύση λοιπόν του
μαζούτ, η χημική ενέργεια μετατρέπεται σε θερμική.
Οι ατμοηλεκτρικοί σταθμοί αποτελούνται από διάφορα σημαντικά μέρη
τα οποία είναι απαραίτητα για την αξιοποίηση της θερμικής ενέργειας που
εκλύεται κατά την καύση των ορυκτών καυσίμων. Η βάση λοιπόν του
ατμοηλεκτρικού σταθμού είναι ο ατμολέβητας, όπου εκεί πραγματοποιείται η
ατμοπαραγωγή, ανάλογα με την ισχύ και το καύσιμο που θα χρησιμοποιηθεί.
Στους ατμοηλεκτρικούς σταθμούς που υπάρχουν σήμερα χρησιμοποιούνται
διάφορα είδη ορυκτών καυσίμων προς καύση, για να παράγουν την ζητούμενη
θερμική ενέργεια.
Σύμφωνα με τον κ. Σαββάκη, 2002, ως καύσιμα χαρακτηρίζονται τα
υλικά τα οποία με τη βοήθεια διάφορων διεργασιών, ελευθερώνουν τη χημική
ενέργεια που περιέχουν. Τα ορυκτά καύσιμα, λοιπόν, που χρησιμοποιούνται
στους ατμοηλεκτρικούς σταθμούς διακρίνονται σε στερεά, υγρά και αέρια
καύσιμα.
α) Στερεά καύσιμα
2
περιεκτικότητα τους σε άνθρακα. Ο βασικότερος γαιάνθρακας που
χρησιμοποιείται στις βιομηχανίες είναι ο Λιγνίτης. (Σαββάκης, 2002)
β) Υγρά καύσιμα
γ) Αέρια καύσιμα
3
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
ΑΡΧΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΤΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ
ΣΤΑΘΜΟΥ
1.1 ΓΕΝΙΚΑ
4
- Συμπυκνωτή (για την περίπτωση που η θερμική ενέργεια του ατμού μετά
τον ατμοστρόβιλο, περισσεύει καθώς θα σταλεί στην παραγωγική
διαδικασία).
- Φυγοκεντρική αντλία.
5
Σχήμα 1.1: Περιστρεφόμενοι προθερμαντήρες αέρα με καυσαέριο.
(Παπαγεωργίου, 1991)
6
Σχήμα 1.2: Διάταξη επιφανειών μεταφοράς σε Ατμοπαραγωγό.
(Παπαγεωργίου, 1991)
7
Ο Καυστήρας υγρού καυσίμου, τοποθετείται στην εστία καύσης του
θαλάμου, μέσα στην οποία πραγματοποιείται η καύση του υγρού καυσίμου.
Εκεί απελευθερώνεται η θερμότητα και μεταφέρεται μέσω των καπναερίων στα
υπόλοιπα τμήματα του ατμολέβητα.
Οι υδραυλοί βρίσκονται κάθετα και περιμετρικά γύρω από το
φλογοθάλαμο για να πετύχουμε την απορρόφηση μεγάλου μέρους της θερμικής
ενέργειας λόγο της ακτινοβολίας που εκπέμπει η φλόγα και το καύσιμο. Στους
υδραυλούς εσωτερικά, ρέει το νερό ως εργαζόμενο μέσο, το οποίο συμβάλει
στην ατμοποίηση του συστήματος. Οι υδραυλοί περιλαμβάνουν ακόμη και την
οροφή του φλογοθαλάμου, καλύπτοντας έτσι την πρώτη σειρά, όπως
χαρακτηρίζεται, έχοντας κεκλιμένο σχηματισμό. Σειρές των κεκλιμένων αυλών,
βρίσκονται επίσης και στο αρχικό τμήμα, το οποίο ξεκινά πάνω από την οροφή
του φλογοθαλάμου και τελειώνει μετά από μερικές παράλληλες σειρές, καθώς
επίσης και στο τελικό τμήμα, στο οποίο εκεί, οι υδραυλοί, βρίσκονται μεταξύ
των αυλών επιστροφής του φλογοθαλάμου και του αρχικού τμήματος.
Το Τύμπανο είναι ένας αποθηκευτικός θάλαμος μέσα στον οποίο
πραγματοποιείται ο διαχωρισμός νερού – ατμού και λόγω αυτού χωρίζεται σε
δύο μέρη:
- Υδροθάλαμος.
- Ατμοθάλαμος.
Ο υδροθάλαμος βρίσκεται στο κάτω μέρος του τυμπάνου που εκεί υπάρχει το
νερό το οποίο βρίσκεται σε κατάσταση βρασμού.
Ο ατμοθάλαμος βρίσκεται στο πάνω μέρος του τυμπάνου που εκεί
υπάρχει ο ατμός, ο οποίος καταφεύγει από έναν σωλήνα και κατευθύνεται στην
συνέχεια στον υπερθερμαντήρα.
Η Καπνοδόχος τοποθετείται στο δεξιό άκρο του ατμολέβητα και
συνδέεται με τον αγωγό των καπναερίων. Έτσι όταν καπναέρια περάσουν από
όλα τα τμήματα, καταλήγουν μέσου του αγωγού αυτού στην καπνοδόχο. Εκεί τα
καπναέρια αποβάλλονται έξω στην ατμόσφαιρα.
Ο Φυγοκεντρικός ανεμιστήρας, τοποθετείται στη βάση της καπνοδόχου
και ωθεί τα καπναέρια προς το περιβάλλον. Έτσι τα καπναέρια μπορούν να
υπερνικήσουν τις απώλειες πίεσης, που οφείλονται στις αντιστάσεις ροής εντός
του ατμολέβητα. Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνουμε την αύξηση της παροχής
των καπναερίων προς την έξοδο με μεγάλη ταχύτητα, ώστε να επιτύχουμε τη
καλύτερη διάχυση των ρύπων στην ατμόσφαιρα.
8
1.2.2 Ατμοστρόβιλος. Ο ατμοστρόβιλος είναι μία μηχανή, στην οποία ο
κεντρικός της άξονας περιστρέφεται εξαιτίας της πίεσης που ασκεί ο ατμός στα
πτερύγια της. Ο άξονας αυτός συνδέεται με μία ηλεκτρογεννήτρια για την
παραγωγή της ηλεκτρικής ενέργειας.
1.2.4 Μειωτής πίεσης και ψύκτης ατμού. Στην περίπτωση που η θερμική
ενέργεια του ατμού δεν επαρκεί μετά τον ατμοστρόβιλο, θα ενεργοποιούνται ο
μειωτής πίεσης και ο ψύκτης ατμού σε ένα ξεχωριστό κύκλωμα, όπου θα
τροφοδοτούν την παραγωγική διαδικασία με επιπλέον ποσό θερμότητας ατμού
ίδιας πίεσης, από ένα άλλο σύστημα.
Ο μειωτής πίεσης και ο ψύκτης ατμού, αποτελούν ένα ξεχωριστό
σύστημα εντός του ατμοηλεκτρικού σταθμού, και συμβάλουν στην μείωση της
πίεσης και της θερμοκρασίας του επιπρόσθετου ατμού υψηλής πίεσης που
χρειαζόμαστε για την παραγωγική διαδικασία.
9
1.3 ΤΡΟΠΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΤΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ
ΣΤΑΘΜΟΥ
Όταν παραχθεί ο ατμός και φτάσει προς την έξοδο του ατμολέβητα,
ακολουθεί την κεντρική γραμμή, δηλαδή τις σωληνώσεις που τον κατευθύνουν
από τον ατμολέβητα στις επιμέρους εγκαταστάσεις όπως είναι ο ατμοστρόβιλος.
Αυτό λοιπόν το σύνολο των σωληνώσεων χαρακτηρίζεται ως το δίκτυο του
παραγόμενου ατμού.
10
Ο ατμός λοιπόν χρειάζεται μία απαιτούμενη τιμή πίεσης, κάθε φορά που
εισέρχεται σε κάποιο τμήμα του σταθμού. Γι ' αυτό τον λόγο στο δίκτυο
τοποθετούνται ρυθμιστές πίεσης, ώστε να ρυθμίζουν κατάλληλα την πίεση του
ατμού. Οι σωλήνες αυτοί του δικτύου, αποτελούνται από χάλυβα ώστε να
αντέχουν σε αυτές τις πιέσεις αλλά και στις υψηλές θερμοκρασίες. Ο χάλυβας
είναι τυποποιημένος με βάση το πάχος και την εξωτερική διάμετρο των
σωλήνων.
Όσον αφορά τώρα για τις απώλειες λόγω τριβής, αλλά και τις τοπικές
απώλειες πίεσης που συναντάμε στο μήκος των σωληνώσεων, δεν θα
επιμείνουμε σε αυτό, καθώς θα θεωρήσουμε για την παρούσα μελέτη μας πως
είναι αμελητέες.
Σε ένα δίκτυο συναντάμε επίσης ένα πολύ σημαντικό στοιχείο το οποίο
μεταφέρει το συμπύκνωμα στο δοχείο συμπυκνωμάτων χωρίς να μεταφέρει τον
ατμό. Η συσκευή αυτή δηλαδή παγιδεύει τον ατμό και γι' αυτό ονομάζεται
ατμοπαγίδα. Έτσι ο ατμός που παγιδεύεται συμβάλει στην εκμετάλλευση της
θερμικής ενέργειας χωρίς να χαθεί στο περιβάλλον.
Οι ατμοπαγίδες κατηγοριοποιούνται σε:
- Θερμοδυναμικές ατμοπαγίδες.
- Μηχανικές ατμοπαγίδες.
- Θερμοστατικές ατμοπαγίδες.
11
1.5 ΟΙ ΑΝΤΛΙΕΣ ΤΟΥ ΑΤΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ
α) Τροφοδοτικές αντλίες
β) Αντλίες συμπυκνώματος
γ) Αντλίες κυκλοφορίας ψυκτικού νερού
δ) Αντλίες ανακυκλοφορίας
Ο ατμός όπως και το νερό είναι δύο εργαζόμενα ρευστά, τα οποία όμως
διαφέρουν ως προς την κατασκευή του σωλήνα που μεταφέρονται και ως προς
το κόστος που απαιτείται για την επίτευξη της μεταφοράς αυτής. Έστω λοιπόν
πως μιλάμε για το ίδιο θερμικό φορτίο που μεταφέρουν τα δύο ρευστά, ο ατμός
12
χρειάζεται μικρούς σωλήνες για την μεταφορά του σε σχέση με το νερό. Αυτό
σημαίνει μικρότερη δαπάνη για τις εγκαταστάσεις σωλήνων που μεταφέρεται ο
ατμός. Σαν συνέπεια αυτού συναντάμε και λιγότερες απώλειες λόγω
ακτινοβολίας. Επίσης για την μεταφορά του ατμού, δεν χρειάζονται
φυγοκεντρικές αντλίες. Αντίθετα για τη μεταφορά του νερού χρειάζονται, κάτι
το οποίο έχει μεγάλο κόστος. Ακόμη δεν χρειάζονται πολλά στηρίγματα βάρους
για τον ατμό σε σχέση με το νερό. Επομένως ωφελεί καλύτερα ο ατμός, ως το
εργαζόμενο μέσο για την λειτουργία του ατμοηλεκτρικού σταθμού.
13
1.8 ΑΤΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ
Ο ρόλος του συμπυκνωτή, είναι να ψύχει τον ατμό που εισέρχεται με την
βοήθεια του ψυκτικού υγρού. Χαρακτηρίζεται και ως το ψυγείο του
ατμοηλεκτρικού σταθμού. Ο συμπυκνωτής διακρίνεται σε:
- Συμπυκνωτής νερού.
- Συμπυκνωτής ανάμειξης.
14
μονάδες / ∙ στον οριζόντιο άξονα. Το σχήμα εντός των δύο κάθετων
αξόνων χαρακτηρίζεται ως ″καμπάνα″ εντός της οποίας συνυπάρχει ο ατμός με
το υγρό. Αριστερά από την ″καμπάνα″ υπάρχει μόνο υγρό και δεξιά από την
″καμπάνα″ υπάρχει μόνο ατμός. Οι οριζόντιες γραμμές που συνδέουν το ένα
άκρο της ″καμπάνας″ με το άλλο, δηλώνουν τις τιμές των απόλυτων πιέσεων σε
μονάδες μέτρησης bar.
Στο Σχ. 1.4 φαίνονται αναλυτικά τα μεγέθη που αναφέραμε παραπάνω.
15
Σχήμα 1.5: Διάγραμμα – (Γιαννόπουλος, 2011)
Σημείο 1
Σημείο 2
Στο σημείο 2 το νερό έχει εξέλθει από την αντλία με αυξημένη πίεση από
σε και εισέρχεται στον ατμολέβητα. Λόγω του ότι το νερό όμως είναι
ασυμπίεστο, δηλαδή έχει σταθερή πυκνότητα, η θερμοκρασία και ο ειδικός
όγκος μεταβάλλονται ελάχιστα. Για την δικιά μας περίπτωση η θερμοκρασία
αυξάνεται λίγο ενώ ο ειδικός όγκος παραμένει στα
σταθερός
θερός με αυτόν στο σημείο 1.
Ακόμη η μεταβολή θεωρείται ισεντροπική. Στο σημείο αυτό το νερό
χαρακτηρίζεται ως νερό υπό πίεση.
16
Σημείο 3
Σε αυτό το σημείο λόγω της καύσης του καυσίμου στο λέβητα, το νερό
έχει φτάσει σε θερμοκρασία βρασμού και βρίσκεται συγκεκριμένα στο νερό
τυμπάνου. Η πίεση ωστόσο παραμένει ίδια με αυτή στο σημείο 2. Τα υπόλοιπα
θερμοδυναμικά μεγέθη αυξάνονται λόγω παροχής θερμότητας. Το νερό σε αυτό
το σημείο χαρακτηρίζεται ως κορεσμένο νερό.
Σημείο 4
Στο σημείο αυτό, το νερό έχει μετατραπεί εξ’ ολοκλήρου σε ατμό υπό
σταθερή θερμοκρασία και πίεση. Η θέση του βρίσκεται στον ατμό τυμπάνου.
Τα υπόλοιπα θερμοδυναμικά μεγέθη αυξάνονται λόγω παροχής θερμότητας. Ο
ατμός στο σημείο αυτό χαρακτηρίζεται ως κορεσμένος ατμός.
Σημείο 5
Σημείο 7
Το σημείο αυτό, χαρακτηρίζει την κατάσταση του ατμού στην έξοδο του
ιδανικού ατμοστροβίλου. Ο ατμός υψηλής πίεσης έχει μετατραπεί σε ατμό
χαμηλής πίεσης και επειδή το σημείο αυτό βρίσκεται εντός της περιοχής της
καμπάνας, ο ατμός χαρακτηρίζεται ως υγρός ατμός. Λόγω της εκτόνωσης του
ατμού, μειώνεται η πίεση, η θερμοκρασία, και η ενθαλπία ενώ αυξάνεται ο
ειδικός όγκος. Η εντροπία παραμένει σταθερή με αυτή στο σημείο 5.
17
Σημείο 8
Σημείο 10
Το σημείο αυτό, χαρακτηρίζει την κατάσταση του ατμού στην έξοδο του
πραγματικού ατμοστροβίλου. Ο ατμός υψηλής πίεσης έχει μετατραπεί σε ατμό
χαμηλής πίεσης. Στο παραπάνω Σχ. 1.5 φαίνεται ότι το σημείο αυτό βρίσκεται
δεξιά από το σημείο 8. Όμως στην πραγματικότητα επειδή δεν το γνωρίζουμε
αυτό, πρέπει να γίνει έλεγχος μεταξύ της ενθαλπίας στο σημείο 8 και 10. Αν η
ενθαλπία στο σημείο αυτό είναι μεγαλύτερη από αυτή του σημείου 8, τότε το
σημείο αυτό βρίσκεται δεξιά από το σημείο 8. Αν ισχύει όμως το αντίθετο, τότε
το σημείο αυτό βρίσκεται αριστερά από το σημείο 8. Σε αυτό το σημείο λοιπόν
παρατηρείται αύξηση της εντροπίας και του ειδικού όγκου. Λόγω της
εκτόνωσης του ατμού, μειώνεται η πίεση, η θερμοκρασία, και η ενθαλπία.
18
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΤΜΟΛΕΒΗΤΩΝ
19
Σχήμα 2.1: Διάταξη απλού κυλινδρικού Ατμοπαραγωγού
(Παπαγεωργίου, 1991)
20
υδραυλών κυκλοφορούσε το καυσαέριο το οποίο μετέφερε ποσά θερμότητας
στο νερό των αυλών, για να πραγματοποιηθεί στη συνέχεια ο βρασμός στο νερό
του τυμπάνου. Έτσι οι ατμολέβητες γι 'αυτό τον λόγο ονομαστήκαν
υδραυλωτοί ατμοπαραγωγοί οι οποίοι χρησιμοποιούνται μέχρι και σήμερα, με
κάποιες όμως αλλαγές στην εγκατάσταση.
Το τύμπανο εξακολουθούσε να υπάρχει, όμως οι διαστάσεις του ήταν
μικρότερες και η καύση πλέον γινόταν εκτός αυτού. Το τύμπανο λειτούργησε
ως το τμήμα που χώριζε το νερό από τον ατμό. Ο χώρος πλέον που
καταλάμβαναν οι εγκαταστάσεις ήταν μικρότερος, με μικρότερο κόστος
κατασκευής (φτηνότερο υλικό) και κατά συνέπεια πραγματοποιήθηκαν
μεγαλύτερα ποσά θερμότητας σε μικρότερο χρόνο.
Σε αυτές λοιπόν τις εγκαταστάσεις συναντάμε την εγκατάσταση του
προθερμαντήρα που προθερμαίνει το τροφοδοτικό νερό για να διοχετευτεί στη
συνέχεια στον υδροθάλαμο και του υπερθερμαντήρα που υπερθερμαίνει τον
ατμό. Επίσης η θέση του τυμπάνου έπαιζε καθοριστικό ρόλο για τον
ατμολέβητα. Έτσι λοιπόν συναντάμε τους ατμολέβητες με τύμπανο κατά μήκος
των υδραυλών και τους ατμολέβητες με τύμπανο εγκάρσιο στους υδραυλούς. Η
βασική διαφορά τους έχει να κάνει με την ειδική ατμοποίηση.
Στο Σχ. 2.2 φαίνεται η διάταξη υδραυλωτού Ατμοπαραγωγού με στοιχεία
και υδροθάλαμο τοποθετημένο κατά μήκος.
21
Στο Σχ. 2.3 φαίνεται η διάταξη υδραυλωτού Ατμοπαραγωγού με εγκάρσιο
υδροθάλαμο.
22
Σχήμα 2.4: Διάταξη Ατμοπαραγωγού, με ορθούς υδραυλούς (Αρχή)
(Παπαγεωργίου, 1991)
23
α) Τον τρόπο κυκλοφορίας του νερού.
β) Την γεωμετρική μορφή.
γ) Το σύστημα καύσης.
24
Σχήμα 2.5: Αρχή της φυσικής κυκλοφορίας. (Παπαγεωργίου, 1991)
25
Στο Σχ. 2.7 φαίνεται η σχηματική διάταξη επιφανειών Ατμοπαραγωγού
εξαναγκασμένης ροής (Sulzer)
26
Σχήμα 2.8: Ατμοπαραγωγός τύπου Benson, μιας διαδρομής καυσαερίου.
(Παπαγεωργίου, 1991)
27
Σχήμα 2.9: Ατμοπαραγωγός φυσικής κυκλοφορίας, δύο διαδρομών
καυσαερίου. (Παπαγεωργίου, 1991)
28
Σχήμα 2.10: Τυπικές διατάξεις καυστήρων. (Παπαγεωργίου, 1991)
- Σωστή καύση.
- Μικρό ποσοστό ποσοστό οξείδωσης σε SO2 και SO3.
- Σωστός σχεδιασμός του φλογοθαλάμου.
29
οποίο χωρίς να έχει καεί, απορρίπτεται προς την έξοδο της καπνοδόχου, με
αποτέλεσμα να χάνονται ποσά θερμότητας. Έτσι λοιπόν θα πρέπει η καύση να
γίνεται με όσο το δυνατό μεγαλύτερο ποσοστό CO2 (διοξειδίου του άνθρακα).
Αυτό επιτυγχάνεται με το να έχουμε μικρή περίσσεια αέρα καύσης.
Θα πρέπει να επιτυγχάνεται μικρό ποσοστό οξείδωσης σε SO2 (διοξείδιο
του θείου) και SO3 (τριοξείδιο του θείου), ώστε να μην έχουμε απώλειες από
σχηματισμό αιθάλης και σαν αποτέλεσμα να έχουμε μία κακή καύση.
Ο φλογοθάλαμος θα πρέπει να σχεδιαστεί ανάλογα με την απόσταση της
φλόγας και την χρονική διάρκεια που χρειάζεται το καύσιμο για να καεί.
30
παράγεται ο ατμός στον ατμοθάλαμο του τύμπανου και ύστερα ακολουθεί η
υπερθέρμανση αυτού, με την βοήθεια του υπερθερμαντήρα.
Στο Σχ. 2.11 φαίνεται η διαδικασία αξιοποίησης της θερμικής ενέργειας
που παράγεται από την καύση του μαζούτ.
- Φυσικός ελκυσμός.
- Τεχνητός ελκυσμός.
31
Ο τεχνητός ελκυσμός οφείλεται στην υποβοήθηση του φυγοκεντρικού
ανεμιστήρα στη βάση της καπνοδόχου. Έτσι με αυτό τον τρόπο καταφέρνουμε
να αυξήσουμε την παροχή των καπναερίων που εξέρχονται στην καπνοδόχο και
επίσης επιτυγχάνουμε κατά την έξοδο αυτή, τα καπναέρια να έχουν υψηλή
ταχύτητα.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΤΜΟΣΤΡΟΒΙΛΩΝ
3.1 ΑΤΜΟΣΤΡΟΒΙΛΟΙ
32
στο δεύτερο τμήμα που είναι το τμήμα μέσης πίεσης. Τέλος καταλήγουμε στο
τελικό τμήμα που είναι το τμήμα χαμηλής πίεσης, όπου εκεί ο ατμός
εκτονώνεται πλήρως.
33
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ
ΑΤΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ
34
6 ) Τον υπολογισμό της ισχύος του ανεμιστήρα καπναερίων
7 ) Τον υπολογισμό του τυμπάνου και το πάχος ελάσματος αυτού.
Η θερμοκρασία περιβάλλοντος = 20 °
Η ειδική θερμότητα πετρελαίου (μαζούτ 3500 °Red.):
= 0,40 / ∙ °
Η ειδική φόρτιση ανά μονάδα όγκου : = 0,4 ∙ 10 / ∙ℎ
Η ειδική φόρτιση ανά μονάδα επιφάνειας : = 2,5 ∙ 10 / ∙ℎ
Ο συντελεστής μετάδοσης θερμότητας :
35
Προθέρμανση νερού με τον Προθερμαντήρα : = 176 °
36
Σχήμα 4.1: – διάγραμμα νερού – ατμού
= ⟹ ∙(ℎ − ℎ )= (ℎ − ℎ ) ⟹
⟹ ℎ = ℎ + ∙ℎ − ∙ℎ ⟹ ℎ ∙(1− )=ℎ − ∙ℎ ⟹
∙
⟹ ℎ = (2.1)
( )
, – , ∙
ℎ = ⟹
( , )
37
⟹ ℎ = 22900,92 − 7,33 ∙ ℎ (2.2)
= (2.3)
= (2.4)
, ∙° ,
= ⟹ = ⟹
∙° ∙°
,
, ,
,
⟹ = ⟹ = − 0,3751 (2.5)
, ,
ℎ = ℎ + ∙(ℎ − ℎ ) (2.6)
ℎ = ℎ + − 0,3751 ∙(ℎ − ℎ ) ⟹
,
38
5
⟹ ℎ = 640,18 + 2107,93
93 ∙ − 0,3751 ∙ 2107,93 ⟹
4,96
⟹ ℎ = 424,98 ∙ − 150
150,50 (2.7)
⟹ ℎ = 22900,92 − 3115
3115,10 ∙ + 1103,16 ⟹
⟹ ℎ = 24004,08 − 3115
3115,10 ∙ (2.8)
ℎ = ℎ − ∙( − ) (2.9)
39
, ,
⟹ ℎ = 3269,37 − ∙ (59 − 50 ) ⟹
⟹ ℎ = 3269,37 − 14,139 ⟹ = , /
= − ∙( − ) (2.10)
, ∙° , ∙°
⟹ = 6,7539 ∙° − ∙ (59 − 50 ) ⟹
⟹ = 6,7539 − 0,09099 ⟹ = , / ∙°
= − ∙( − ) (2.11)
, ,
⟹ = 61,1641 − ∙ (59 − 50 ) ⟹
⟹ = 61,1641 − 9,7722 ⟹ = , / ∙°
ℎ = 24004,08 − 3115,10 ∙ ⟹
⟹ ℎ = 24004,08 − 20755,60
⟹ = , / ≈ , /
40
Επομένως η ενθαλπία που υπολογίσαμε στη σχέση 2.8, συμφωνεί με την
τιμή στην σχέση 2.9. Επομένως για το σημείο 5, η θερμοκρασία θα είναι
= ℃ και η πίεση = . Παρακάτω εμφανίζονται τα
αποτελέσματα όλων των σημείων του κύκλου Rankine.
Σημείο 1
Σημείο 2
= (2.12)
= (2.13)
41
Για να υπολογίσουμε τη θερμοκρασία στο σημείο 2 που βρισκόμαστε
θα εφαρμόσουμε αρχικά τη παρακάτω σχέση :
∙ →
ℎ → = ∙ → = ∙ → ⟹ → = (2.14)
, / ∙( ) ∙
⟹ → =( / ∙℃ ) ⟹ → = , ℃
,
= + (2.15)
⟹ = 151,836 + 1,41 ⟹ = ℃
ℎ = ℎ + 1 ∙ (2.16)
/
⟹ ℎ = 640,185 / + 1,092 ∙ ( 59 − 5 ) ∙ 10 ⟹
⟹ = , /
42
Σημείο 3
Στο σημείο αυτό η πίεση είναι η ίδια με τη πίεση στο σημείο 2 ενώ η
θερμοκρασία έχει αυξηθεί. Με βάση αυτών των 2 θερμοδυναμικών μεγεθών, θα
λάβουμε τις υπόλοιπες θερμοδυναμικές μεταβλητές από τους πίνακες
κορεσμένου νερού / ατμού στο βιβλίο του κ. Γιαννόπουλου, 2011, με τίτλο
″Ατμοηλεκτρικοί σταθμοί″.
Στον Πιν.4.4 φαίνονται οι τιμές των θερμοδυναμικών μεγεθών για το
σημείο 3.
Σημείο 4
Στο σημείο αυτό η πίεση είναι η ίδια με τη πίεση στο σημείο 3 και η
θερμοκρασία έχει παραμείνει σταθερή λόγω αλλαγής της φάσης του νερού σε
ατμό. Με βάση αυτών των 2 θερμοδυναμικών μεγεθών, θα λάβουμε τις
υπόλοιπες θερμοδυναμικές μεταβλητές από τους πίνακες κορεσμένου νερού /
ατμού στο βιβλίο του κ. Γιαννόπουλου, 2011, με τίτλο ″Ατμοηλεκτρικοί
σταθμοί″.
Στον Πιν.4.5 φαίνονται οι τιμές των θερμοδυναμικών μεγεθών για το
σημείο 4.
43
Σημείο 5
Στο σημείο αυτό η πίεση και η θερμοκρασία είναι η ίδια με τη πίεση και
τη θερμοκρασία στο σημείο 1.
= (2.17)
= (2.18)
44
Σημείο 7 ( ΙΔΑΝΙΚΟΣ ΑΤΜΟΣΤΡΟΒΙΛΟΣ )
Στο σημείο αυτό η πίεση και η θερμοκρασία στο σημείο 7 είναι η ίδια με
τη πίεση και τη θερμοκρασία στο σημείο 1.
= (2.19)
= (2.20)
= (2.21)
= (2.22)
, ,
⟹ = ⟹ = ,
, ,
ℎ = ℎ + ∙(ℎ − ℎ ) (2.23)
⟹ = , /
= + ∙( − ) (2.24)
⟹ = , /
45
Στον Πιν.4.8
.8 φαίνονται οι τιμές των θερμοδυναμικών μεγεθών για το
σημείο 7.
Στο Σχ. 4.3 .3 φαίνονται αναλυτικά στο κύκλο Rankine, οι τιμές των
σημείων για τις θερμοκρασίες και τις πιέσεις.
46
4.3 ΘΕΡΜΟΓΟΝΟΣ ΙΣΧΥΣ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ
Η ελάχιστη ποσότητα αέρα καύσης είναι το ελάχιστο ποσό του αέρα που
θα χρησιμοποιηθεί, ώστε να πετύχουμε την καύση μιας ορισμένης ποσότητας
του μαζούτ.
Η ελάχιστη ποσότητα του αέρα καύσεως υπολογίζεται με βάση την
σύσταση του καυσίμου σύμφωνα με τον τύπο :
,
⟹ = 8,89 ∙ 0,8282 + 26,7 ∙ ( 0,1083 − ) + 3,33 ∙ 0,039 ⟹
⟹ = , /
47
,
⟹ = 8,89 ∙ 0,8282 + 21,1 ∙ ( 0,1083 − ) + 3,33 ∙ 0,039
+ 0,796 ∙ 0,0018 ⟹
⟹ = , /
Η ποσότητα των υγρών καπναερίων είναι αυτή που περιέχει και την
υγρασία υπό μορφή υδρατμών και υπολογίζεται με τον τύπο :
,
⟹ = 8,89 ∙ 0,8282 + 32,29 ∙ 0,1083 − 21,1 ∙ +3,33 ∙ 0,039
+ 0,796 ∙ 0,0018 + 1,244 ∙ 0,0098 ⟹
⟹ = , /
, ∙
= (2.29)
, ∙ ,
⟹ = ⟹ = 0,158
,
⟹ = 15,8 %
48
4.8 ΠΕΡΙΣΣΕΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΥΣΗΣ
, , /
⟹ =1+( – 1)∙ /
⟹ = ,
,
Είναι προφανές ότι ο περισσεύων αέρας δεν συμμετέχει στην καύση και
υπάρχει αυτούσιος στα καπναέρια. Επομένως η ποσότητα των πραγματικών
καπναερίων περιλαμβάνει και την περίσσεια του αέρα καύσης, και υπολογίζεται
με την βοήθεια του τύπου :
, = +( −1)∙ = ∙( (2.31)
/
,
⟹ , = 9,77 ∙( ⟹ , = , /
49
= +( −1)∙ (2.32)
/ /
⟹ = 10,99 + ( 1,20 − 1 ) ∙ 10,37 ⟹
⟹ = , /
=8 ⟹ = 8 ∙ 10 ⟹ = 8 ∙ 10 ⟹
⟹ = 8 ∙ 10 ∙ 3600 ⟹ = , ∙
ℎ = ℎ − ℎ = ∙(ℎ − ℎ ) (2.33)
= ∙ ℎ ⟹ = (2.34)
, ∙
⟹ = ⟹ = / ή = , /
,
50
4.12 Η ΠΟΣΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΤΜΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
Ο ατμός μετά τον στρόβιλο έχει μικρότερη ή μεγαλύτερη τιμή από αυτή
που απαιτείται, πριν φτάσει στην παραγωγική διαδικασία. Επομένως θα πρέπει
να συγκρίνουμε την ποσότητα του ατμού που θα υπολογίσουμε με την
απαιτούμενη. Γνωρίζουμε ότι η ποσότητα του ατμού για παραγωγή ρεύματος,
ισούται με :
= 56,8 /ℎ
ℎ = ℎ − ℎ (2.35)
⟹ ℎ = ( 2748,11 − 640,18) ⟹ = , /
= ∙ ℎ ⟹ = (2.36)
∙
⟹ = ⟹ =
, ,
⟹ = / ή = , /
Άρα συμπεραίνουμε ότι από 56,8 /ℎ του ατμού που μεταφέρεται στον
ατμοστρόβιλο, μόνο το 23,7 /ℎ του ατμού, πηγαίνουν στην παραγωγική
διαδικασία, στη κανονική λειτουργία του συστήματος, > . Σε αυτή την
περίπτωση λοιπόν, θα θεωρήσουμε ότι η μέγιστη ατμοπαραγωγή του
ατμολέβητα είναι ίση με τη ποσότητα του ατμού για την λειτουργία του
ατμοστροβίλου. Επομένως με τον κατάλληλο αυτοματισμό που θα έχουμε
τοποθετήσει στο σύστημα μας, θα ανοίγει η βαλβίδα για τον συμπυκνωτή και θα
κλείνει για το μειωτή πίεσης και ψύκτη ατμού. Έτσι το επιπλέον ποσό του
ατμού , θα καταφεύγει στον συμπυκνωτή και ύστερα θα επιστρέφει πίσω
στον λέβητα με τη βοήθεια της αντλίας υπό μορφή νερού. Η υπόλοιπη ποσότητα
51
του ατμού , θα καταφεύγει στην παραγωγική διαδικασία. Εκεί μετά την
λειτουργία του, υπό μορφή νερού, θα οδηγείται στη δεξαμενή συμπυκνωμάτων
ώστε να μην χαθεί και τελικά με την βοήθεια της αντλίας θα επιστρέφει πίσω
στον ατμολέβητα για να ξανά ακολουθήσει η διαδικασία από την αρχή.
Για τις ημέρες που θα έχουμε χαμηλή ανάγκη ρεύματος, και θα έχουμε
χαμηλή ποσότητα ατμού για την λειτουργία του ατμοστρόβιλου, θα ισχύει το
ακριβώς αντίθετο. Δηλαδή, < και με την βοήθεια του αυτοματισμού, θα
κλείνει η βαλβίδα για το συμπυκνωτή, και θα ανοίγει για το μειωτή πίεσης και
ψύκτη ατμού. Έτσι στον ατμό μετά τον ατμοστρόβιλο, πριν φτάσει στην
παραγωγική διαδικασία, θα προστίθεται ατμός ίδιας πίεσης και θερμοκρασίας.
Μόλις λοιπόν ο ατμός φτάσει στην παραγωγική διαδικασία, ακολουθεί τα ίδια
βήματα που αναφέραμε στην προηγούμενη παράγραφο.
Στο Σχ. 4.4 φαίνεται ο ατμοηλεκτρικός σταθμός με σύστημα
αυτοματισμού για την εξισορρόπηση της ποσότητας του ατμού :
52
Το επιπλέον ποσό του ατμού που θα πηγαίνει προς τον συμπυκνωτή,
ισούται με :
= − (2.37)
Επομένως :
= − ⟹ = 56,8 − 23,7 ⟹
⟹ = , /
ℎ= ℎ − ℎ (2.38)
⟹ ℎ = ( 3255,23 − 646,08) ⟹ = , /
= ∙( − ) (2.39)
53
⟹ = 0,40 ∙° ∙ ( 120 − 20 ) ° ⟹
⟹ = /
Q= + (2.40)
⟹ Q = 9531 + 40 ⟹
⟹ Q= /
ή Q = 9571 ∙ 4,187 ⟹ Q= /
∙
= (2.41)
∙
∙ ,
⟹ = ⟹ = /
, ∙
54
4.17 ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΟΥΜΕΝΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΦΛΟΓΟΘΑΛΑΜΟ
= ∙( + ) ⟹ = ∙( ) (2.42)
⟹ = 4350 ∙ 9571 ⟹ = , ∙ /
α ) Όγκος φλογοθαλάμου
= (2.43)
55
, ∙
⟹ = ⟹ = 104,08 ⟹ =
, ∙ ∙
= (2.44)
, ∙
⟹ = ⟹ = ,
, ∙ ∙
γ ) Πλάτος φλογοθαλάμου
= ,
δ ) Μήκος φλογοθαλάμου
= ,
ε ) Ύψος φλογοθαλάμου
56
Για να υπολογίσουμε το ύψος του φλογοθαλάμου ℎ , θα
χρησιμοποιήσουμε τον όγκο και την επιφάνεια οριζοντίου διατομής του
φλογοθαλάμου :
ℎ = (2.45)
⟹ ℎ = ⟹ = ,
,
= ∙ (2.46)
⟹ = 5,5 ∙ 3,0 ⟹ = ,
= + (2.47)
∙
⟹ = + 20 ° ⟹ = 2002 °
, ∙° ∙ ,
57
Φ88,9 mm και πάχος s = 3,2 mm με τυποποίηση κατά ISO σύμφωνα με τον
πίνακα στο βιβλίο του κ. Γιαννόπουλου, 2011.
Σύμφωνα με το βιβλίο του Ν. Παπαγεωργίου [3], Τόμος ΙΙ, η
ακτινοβολούμενη επιφάνεια υπολογίζεται ως εξής :
= ∙ ∙[1+ ] (2.48)
=2 ∙ + 2 ∙ (2.49)
⟹ = 2 ∙ 3,00 + 2 ∙ 5,50 ⟹ =
∙
= (2.50)
, ∙ ,
⟹ = ⟹ =
= (2.51)
⟹ = ⟹ = 122 αυλοί
,
58
Για το αρχικό λοιπόν στάδιο, θα θεωρήσουμε ότι το μήκος των αυλών ,
ισούται με το ύψος του φλογοθαλάμου. Επομένως:
= = , .
= ∙ ∙ ∙[1+ ]
, ,
⟹ = 122 ∙ 6,25 ∙ 0,0889 ∙ [ 1 + ] ⟹
∙ ,
⟹ = ,
– ∙
= + (2.52)
∙ ∙
= ∙ − (2.53)
59
= θερμοκρασία της ακτινοβολούμενης επιφάνειας
= + ° (2.54)
= + 10 ° (2.55)
= 274,492 + 273 ⟹ = °
= + 10 ° ⟹ = ( 547 + 10 )° ⟹ = °
= , / ∙ ∙ (° )
= ∙ − ⟹
° °
⟹ = 3,6 ∙ ∙( ° ) ∙ − ⟹
60
°
⟹ = 3,6 ∙ ∙( ° ) ∙ ( + 2,73 ) − 5,57
– ∙
= + ⟹
∙ ∙
4 °
6 2∙ℎ∙( ° )4 4 2
41,63∙10 − 3,6 ∙ 100+ 2,73 − 5,57 ∙ 79,96
⟹ =
3∙° 3
4350 ℎ ∙ 0,37 ∙ 13,06
°
+ 20
, ∙ , ∙ , ,
⟹ = +20 ⟹
, ∙ , ∙ ,
⟹ = +20
Έστω = 1259 °
, ∙ , ∙ ,
= +20 ⟹
, ∙ , ∙ ,
⟹ = +20 ⟹
61
, ∙ – , ∙
⟹ = +20 ⟹ = °
= ∙[ − ]
62
= + 273 ° ⟹ = 1259 ° + 273 ⟹
⟹ = °
= °
= ∙[ − ] ⟹
° °
⟹ = 3,6 ∙ ∙( ° ) ∙[ − ] ⟹
⟹ = , ∙ / ∙
= + (2.56)
63
Η θερμότητα των θερμών καπναερίων υπολογίζεται από τη σχέση :
=(1− )∙ ∙ ∙ ∙( − ) (2.57)
⟹ = , ∙ /
= − (2.58)
⟹ = 41,63 ∙ 10 − 25,39 ∙ 10 ⟹
⟹ = , ∙ /
ℎ=ℎ − (2.59)
64
κύκλου Rankine, βρίσκουμε την πραγματική ενθαλπία ℎ του υγρού ατμού στο
σημείο 4, και υπολογίζεται ως εξής :
ℎ = ℎ + ∙(ℎ − ℎ ) (2.60)
,
⟹ ℎ = 2754,09 ⟹ ℎ = ⟹
,
⟹ = , /
,
= 745,551 ⟹ = ⟹
,
⟹ = , /
= ∙ ℎ ⟹ = ∙(ℎ − ) (2.61)
⟹ = , ∙ /
65
θερμοκρασία εξόδου του αρχικού τμήματος Τ είναι ίση με την
θερμοκρασία στην είσοδο του υπερθερμαντήρα και έχει ληφθεί ίση με =
900 ℃ λόγω της ποιότητας του χάλυβα που έχουμε επιλέξει για την περίπτωση
αυτή. Έτσι η θερμότητα που προκύπτει από την μείωση της θερμοκρασίας
εισόδου και εξόδου του αρχικού τμήματος θα ισούται με :
= (1− )∙ ∙ ∙ ∙( − ) (2.62)
⟹ = , ∙ /
( ) = (2.63)
Όπου: = − Ts (2.64)
Όπου: = − (2.65)
Επομένως :
66
℃ ℃
( ) = ⟹ ( ) = ℃ ⟹
℃
⟹ ( ) = ℃
= ∙ ∙ ( ) ⟹ = (2.66)
∙( )
, ∙
⟹ = ⟹ =
∙ ∙℃ ∙ ℃
= ∙(ℎ − ℎ ) (2.67)
,
Όπου : ℎ = 3255,23 ⟹ ℎ = ⟹
,
67
⟹ = , /
Επομένως :
⟹ = , ∙ /
̈ = (1− )∙ ∙ ∙ ∙( − ) ⟹
̈
⟹ = − (2.68)
( )∙ ∙ ∙
, ∙
⟹ = 900℃ − ⟹
( , )∙ ∙ , ∙ , ∙°
⟹ = ℃
68
σημείο 5 ). Αντίθετα η θερμοκρασία των καπναερίων που ρέουν στο εξωτερικό
μέρος των αυλών ελαττώνεται από τη θερμοκρασία στη θερμοκρασία .
Έτσι λοιπόν έχοντας αυτά ως δεδομένα, θα εφαρμόσουμε τη μέση
λογαριθμική διαφορά θερμοκρασίας κατά Grashof, για να μπορέσουμε να
υπολογίσουμε τη θερμαινόμενη επιφάνεια του υπερθερμαντήρα, και η οποία
δίνεται από τη σχέση :
( ) = (2.69)
Όπου: = − (2.70)
Όπου: = − (2.71)
Επομένως :
℃ ℃
( ) = ⟹ ( ) = ℃ ⟹
℃
⟹ ( ) = ℃
̈
̈ = ∙ ̈ ∙ ( ) ⟹ ̈ = (2.72)
∙( )
, ∙
⟹ ̈ = ⟹ ̈ =
∙ ∙℃ ∙ ℃
69
4.30 ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΠΟΥ ΑΠΟΔΙΔΕΤΑΙ ΣΤΟ ΤΕΛΙΚΟ ΤΜΗΜΑ
ΑΤΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΛΕΒΗΤΑ
= + + ⟹ = − − (2.73)
⟹ = , ∙ /
=(1− )∙ ∙ ∙ ∙( − ) ⟹
⟹ = − (2.74)
( )∙ ∙ ∙
70
, ∙
⟹ = 559℃ − ⟹
( , )∙ ∙ , ∙ , ∙°
⟹ = ℃
( ) = (2.75)
Όπου: = − (2.76)
Όπου: = − (2.77)
⟹ = 371° − 274° ⟹ = 97 ℃
Επομένως :
℃ ℃
( ) = ⟹ ( ) = ℃ ⟹
℃
⟹ ( ) = ℃
71
Για να υπολογίσουμε λοιπόν την θερμαινόμενη επιφάνεια του τελικού
τμήματος, χρησιμοποιούμε τη σχέση μετάδοσης θερμότητας λόγω συναγωγής :
= ∙ ∙ ( ) ⟹ = (2.78)
∙( )
, ∙
⟹ = ⟹ =
∙ ∙℃ ∙ ℃
,
= ℎ = 646,08 ⟹ = ⟹
,
⟹ = , /
= , /
72
= ∙( − ) (2.79)
⟹ = , ∙ /
=(1− )∙ ∙ ∙ ∙( − )
⟹ = − (2.80)
( )∙ ∙ ∙
, ∙
⟹ = 371℃ − ⟹
( , )∙ ∙ , ∙ , ∙°
⟹ = ℃
73
Έτσι λοιπόν έχοντας αυτά ως δεδομένα, θα εφαρμόσουμε τη μέση
λογαριθμική διαφορά θερμοκρασίας κατά Grashof, για να μπορέσουμε να
υπολογίσουμε τη θερμαινόμενη επιφάνεια του προθερμαντήρα νερού, και η
οποία δίνεται από τη σχέση :
( ΔΤ ) = (2.81)
Όπου: = − (2.82)
Όπου: = − (2.83)
Επομένως :
℃ ℃
( ) = ⟹ ( ) = ℃ ⟹
℃
⟹ ( ) = ℃
= ∙ ∙ ( ) ⟹ = (2.84)
∙( )
, ∙
⟹ = ⟹ =
∙ ∙℃ ∙ ℃
74
4.36 ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΚΑΠΝΑΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΠΝΟΔΟΧΟ
q= (2.85)
= + + (2.86)
Επομένως :
= ⟹ = ⟹
⟹ = ⟹
,
⟹ = , / ∙
75
Από μελέτες που έχουν γίνει, η ειδική ατμοποίηση παίρνει τιμές :
= 100% − − − (2.87)
∙ ∙( )
= (2.88)
, ∙℃ ∙ , ∙( ℃ ℃ )
⟹ = ⟹ = 12,94%
76
b ) Απώλειες από ατελή καύση του άνθρακα
Αυτές οι απώλειες οφείλονται στο γεγονός ότι κατά την καύση του
καυσίμου, ένα μέρος του άνθρακα (C) μετατράπηκε λόγω ατελής καύσης σε
μονοξείδιο του άνθρακα (CO).
Για να υπολογίσουμε τις απώλειες των από ατελή καύση του άνθρακα
, θα εφαρμόσουμε την παρακάτω σχέση :
∙ ∙ ,
= (2.89)
Επομένως :
∙ ∙ , , %∙ ∙ ,
= ⟹ = ⟹
⟹ = 1,13%
= ,
= 100% − − − ⟹
77
⟹ = , %
℃
= 0,3 έ 0,5
℃
= 0,4
= − ∙ℎ (2.90)
℃
⟹ = 299℃ − 0,4 ∙ 120 ⟹
⟹ = ℃
= (2.91)
78
℃ ℃
⟹ = ⟹ = ℃
= ∙ (2.92)
⟹ = 4350 ∙ 13,06 ⟹
⟹ = /
= ∙ (2.93)
℃
⟹ = 56811 ∙ ⟹
⟹ = /
= 18,8 ∙ (2.94)
79
⟹ = 18,8 ∙ ⟹ = ,
= ∙ (2.95)
℃
⟹ = 56811 ∙ ⟹ = /
+ =
ℎ = 273 ∙ ℎ ∙ (2.96)
Επομένως :
ℎ = 273 ∙ ℎ ∙ ⟹
, ,
⟹ ℎ = 273° ∙ 120 ∙ ° ℃ ° ℃
80
, ,
⟹ ℎ = 32760 ∙ ⟹
, ,
⟹ ℎ = 32760 ∙ ⟹
⟹ ℎ = 32760 ∙ ( 0,0019 ) ⟹ ℎ = 62 ⟹
⟹ ℎ = 62 ∙ 10 ⟹ =
+ ℎ = + + (2.97)
= ∙ (2.98)
= (2.99)
273
⟹ = ∙ ⟹
273+
81
°
273
⟹ = 1,34 ∙ ° ℃
273 + 251
⟹ = 1,34 ∙ 0,52 ⟹ = , /
= ∙ ⟹ = 0,697 ∙ ⟹
⟹ = 0,697 ∙ 98 ⟹ = 68,31 ⟹
⟹ = 68,31 / ⟹ =
+ ℎ = + + ⟹ + 620 = 1200 + 68 ⟹
⟹ = 648 ⟹ = ,
∙
= 1,20 (2.100)
∙ ∙
Επομένως :
82
∙ ∙ ,
= 1,20 ⟹ = 1,20 ⟹
∙ ∙ ∙ ∙ ,
⟹ = 42,03
α) Με τη βοήθεια διαγράμματος
83
Σχήμα 4.5: Διάγραμμα εκλογής όγκου τυμπάνου
= ∙
β) Υπολογιστικός τρόπος
84
Πίνακας 4.11: Ανώτατη ηλεκτρική αγωγιμότητα του νερού στον
Ατμοπαραγωγό
bar μS/cm bar μS/cm bar μS/cm
10 10.000 70 2.100 130 200
20 8.000 80 1.600 140 130
30 6.500 90 1.000 150 80
40 5.000 100 700 160 50
50 4.000 110 500
60 2.800 120 320
,
= 264 ∙ (58 ) ∙ (2800 ) ⟹ = 0,1215 ∙
⟹ = 0,1215 ∙ ∙ 3600 ⟹ = , ∙
̇
( ) = (2.103)
∙
̇ = (2.104)
Επομένως:
, ∙
̇ = 56,8 ⟹ ̇ = ⟹
85
⟹ ̇ = , /
= (2.105)
Επομένως:
= ⟹ = , /
,
̇ ,
( ) = ⟹ ( ) = ⟹
∙
∙
, ∙ ,
⟹ ( ) = ,
Επειδή η στάθμη του νερού πρέπει να είναι στο μέσον του τυμπάνου,
προκύπτει ο όγκος του τυμπάνου θα είναι διπλάσιος του όγκου του
ατμοθαλάμου. Δηλαδή ισχύει :
=2 (2.106)
Επομένως:
=2 5 ⟹ =
86
Να επισημάνουμε ότι όταν θα τοποθετηθούν οι πυθμένες του τυμπάνου,
οι οποίοι έχουν ανάλογη γόβωση, ο όγκος του θα αυξηθεί πάνω από τα 5 και
έτσι θα λειτουργεί καλύτερα.
Παρακάτω δίνεται το Σχ. 4.6 που απεικονίζει τις διαστάσεις τυμπάνου
(μήκος και διάμετρος ).
∙ ∙
= ⟹ = (2.107)
∙
Αντικαθιστούμε:
∙
= ⟹ = 4,42 m ≈ 4,50 m
∙ ,
∙
+ (2.108)
∙ ∙
87
= συντελεστής ασφαλείας
= Η χαρακτηριστική αντοχή του χάλυβα
= ο συντελεστής εξασθενήσεως λόγω συγκολλήσεως
= η προσαύξηση του πάχους του ελάσματος
= 58 ⟹ = , /
= 12 ⟹ =
= ,
Πίνακας 4.12: Χαρακτηριστική τιμή αντοχής χαλύβων για δοχεία πίεσης και
ατμολέβητες
Υλικό Χαρακτηριστική τιμή
αντοχής Κ σε / 20 50 100 120 160 200 250 300
για
Χυτοχάλυβες GS-C25 245 233 214 214 194 175 160 145
αντοχής σε GS-22 Mo 4 245 236 221 221 205 190 177 165
υψηλές GS-17 CrMo 5 5 315 305 288 288 271 255 242 230
θερμοκρασίες GS-18 CrMo 9 10 400 392 380 380 367 355 350 345
DIN 17245 GS-17 CrMo V 5 11 440 431 416 416 400 385 375 365
G-X 8 CrNi 12 355 341 319 319 297 275 270 265
G-X 22 CrMoV 12 1 590 575 550 550 525 500 485 470
88
Σύμφωνα με τον παραπάνω πίνακα, επιλέγουμε υλικό, χυτοχάλυβα για
υψηλές θερμοκρασίες κατά DIN 17245 με ονομασία GS-17 CrMo 5 5. Εφόσον
βρισκόμαστε σε θερμοκρασία τυμπάνου ίση με = = 274 ≈ 275 ,
θα πάρουμε μία μέση τιμή θερμοκρασίας, μεταξύ 250 και 300 .
Άρα αντίστοιχα η χαρακτηριστική τιμή αντοχής που θα επιλέξουμε θα είναι
η μέση τιμή και θα υπολογιστεί ως εξής:
= (2.109)
⟹ = ⟹ = /
, ∙
+1 ⟹ =
∙ ∙ , ,
,
∙ ∙
+ (2.110)
∙ ∙
89
= η προσαύξηση του πάχους του ελάσματος
= συντελεστής γόβωσης
= , /
= ,
= /
β = 2,0
, ∙ ∙
+1 ⟹ =
∙ ∙
,
90
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
91
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
6. Λέφα Κ., Εστίες και Ατμοπαραγωγοί, Τόμοι Ι, ΙΙ, ΙΙΙ, Πάτρα, 1982
92
