ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΜΕΡΟΣ Β ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ
ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΜΕΡΟΣ Β ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ
Γ΄ ΕΠΑ.Λ.
Ειδικότητα: Τεχνικών Ηλεκτρονικών και Υπολογιστικών Συστημάτων,
Εγκαταστάσεων, Δικτύων και Τηλεπικοινωνιών
ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ,
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ
ΟΜΑΔΑ ΚΡΙΣΗΣ
• Κούτσικος Ηλίας, Δρ. Φυσικός, Καθηγητής Δ/θμιας Εκπαίδευσης.
• Παντελιά Αθηνά, Μηχανολόγος Ηλεκτρολόγος, Καθηγήτρια Δ/θμιας Εκπαίδευσης.
• Ροζάκος Νικόλαος, Μηχανολόγος Μηχανικός, Πάρεδρος
του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου.
ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ
Νταραρά Μαρία, Φιλόλογος, Καθηγήτρια Δ/θμιας Εκπαίδευσης
ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ
Επιστημονικός Υπεύθυνος του τομέα «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ»,
Δρ. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΔΗΜ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (PH.D)
(Σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου)
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΑΝΕΚ∆ΟΣΗΣ
Η επανέκδοση του παρόντος βιβλίου πραγματοποιήθηκε από το Ινστιτούτο
Τεχνολογίας Υπολογιστών & Εκδόσεων «Διόφαντος» μέσω ψηφιακής μακέτας.
ΣΤΟΙΧΕΙΑ
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΑΝΕΚ∆ΟΣΗΣ
ΕΠΑΝΕΚ∆ΟΣΗΣ
Η
Η επανέκδοση
επανέκδοση του
του παρόντος
παρόντος βιβλίου
βιβλίου πραγματοποιήθηκε
πραγματοποιήθηκε από
από το
το Ινστιτούτο
Ινστιτούτο
Τεχνολογίας
Τεχνολογίας Υπολογιστών & Εκδόσεων «Διόφαντος» μέσω ψηφιακής μακέτας.
Υπολογιστών & Εκδόσεων «Διόφαντος» μέσω ψηφιακής μακέτας.
_ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ _
ΑΣΚΗΣΗ 1η
ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΑΣΗΣ
Απαιτούμενες γνώσεις από τη θεωρία:
Παράγραφοι 1-1.10, 2-5.3, 2-5.4, 2-5.5, 2-5.7
Απαιτούμενα υλικά:
Εκτέλεση Εργασίας
Μετρηθείσα τιμή
α/α Περιοχή πολύμετρου
τάσης (V)
1.
2.
3.
4.
5.
Πίνακας 1
Σχήμα 1
12. Να δώσετε στην τάση τροφοδοσίας τις τιμές 8V, 12V, 16V και 20V και να επα-
ναλάβετε τα βήματα 8-11. Να καταχωρήσετε τις μετρήσεις στον πίνακα 2.
13. Από το εγχειρίδιο των τεχνικών προδιαγραφών του πολύμετρου βρείτε την
τιμή της εσωτερικής αντίστασης για την περιοχή στην οποίαν τάση 3V μπορεί
να μετρηθεί με τη μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια.
1.
2.
3.
4.
5.
Πίνακας 2
Σχήμα 2
15. Να συνδέσετε τους ακροδέκτες του πολύμετρου στα σημεία Α (κόκκινο) και Γ
(μαύρο) και μετρείστε την τάση VAΓ.
16. Η τιμή VAΓ που μετρήσατε είναι ίδια με την αναμενόμενη; Σε τι οφείλεται η δια-
φορά;
Σχήμα 3
1.
2.
3.
4.
5.
Πίνακας 3
20. Να ρυθμίσετε τη γεννήτρια σήματος, ώστε να πάρετε τάσεις 2V, 2,5V, 4V,
4,5V σε συχνότητα 1 ΚΗz και επαναλάβατε τα βήματα 8-11 και να συμπληρώ-
σετε τον πίνακα 3.
ΑΣΚΗΣΗ 2η
Απαιτούμενα υλικά
Αντιστάσεις R1=1,2K, R2=3,3K, R3=2,2K
Εκτέλεση εργασίας
Σχήμα 1
1.
2.
3.
4.
5.
Πίνακας 1
Σχήμα 2
1.
2.
3.
4.
5.
Πίνακας 2
ΑΣΚΗΣΗ 3η
ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ
Απαιτούμενα υλικά:
Αντιστάσεις
Εκτέλεση Εργασίας
5.
Πίνακας 1
α/α R (Ω)
1.
2.
3.
4.
5.
Πίνακας 2
.
Σχήμα 1
10. Τις ενδείξεις του αμπερομέτρου και του βολτoμέτρου να τις καταχωρήσετε
στον πίνακα 3.
V
11. Να υπολογίσετε από τη σχέση R = την τιμή της αντίστασης 1 και να την κα-
I
ταχωρήσετε την στον πίνακα 3.
V I R
α/α
(V) (mA) (Ω)
1.
2.
3.
4.
5.
Πίνακας 3
ΑΣΚΗΣΗ 4η
Απαιτούμενα υλικά:
Αντίσταση R=1K, 500mW
VDR 10mA, 10V.
Εκτέλεση Εργασίας
Σχήμα 1
V I
(V) (mA)
Πίνακας 1
Σχήμα 2
V I
(V) (mA)
Πίνακας 2
8. Να δώσετε στη τάση τροφοδοσίας τις τιμές 11V, 12V, 13V, 14V, 15V, 16V, 17V,
18V, 19V, 20V και επαναλάβατε το βήμα 7.
9. Να χαράξετε τη καμπύλη I = f(V). Έχει η καμπύλη διαφορετική μορφή από
αυτή του βήματος 5; Αν ναι σε τι οφείλεται η διαφορά αυτή;
ΑΣΚΗΣΗ 5η
Απαιτούμενα υλικά:
Αντιστάσεις R1=1Κ, R2=1,5K, R3=2,2K
Εκτέλεση Εργασίας
Σχήμα 1
5. Να μετρήσετε τις τάσεις στα άκρα των αντιστάσεων R1, R2 και R3 και να κατα-
χωρήσετε τις ενδείξεις του βολτομέτρου στον πίνακα 1.
Τάση Πηγής I V1 V2 V3 V1 V2 V3 V
R1 = R2 = R3 = Rολ =
(V) (mA) (V) (V) (V) I I I I
Πίνακας 1
6. Η θεωρητική τιμή της ολικής τάσης του κυκλώματος δίνεται από τη σχέση
V=V1+V2+V3. Συμπίπτει η τιμή αυτή με τη πειραματική;
ΑΣΚΗΣΗ 6η
Απαιτούμενα υλικά:
Αντιστάσεις R1=1K, R2=1,5K, R3=2,2K, όλες 500mW
Εκτέλεση Εργασίας
Σχήμα 1
I Ι1 Ι2 Ι3 V V V V
R1 = R2 = R3 = Rολ =
(mA) (mA) (mA) (mA) I1 I2 I3 I
Πίνακας 1
3. Να υπολογίσετε τις τιμές R1, R 2, R3, Roλ και να τις καταχωρήσετε στον πί-
νακα 1.
4. Η θεωρητική τιμή της ολικής έντασης δίνεται από τη σχέση Ι=Ι1+Ι2+Ι3. Συμπί-
πτει με την πειραματική;
1 1 1 1
5. Από τη σχέση = + + υπολογίστε τη θεωρητική τιμή της Roλ.
Rολ R1 R2 R3
V
Συμπίπτει η θεωρητική αυτή τιμή με την πειραματική ;
I
ΑΣΚΗΣΗ 7η
ΔΙΑΙΡΕΤΗΣ ΤΑΣΗΣ
Απαιτούμενες γνώσεις από τη θεωρία:
Παράγραφοι 3-4.3, 3-4.4
Απαιτούμενα υλικά:
Αντιστάσεις 1Κ, 500mW
Γραμμικό ποτενσιόμετρο 10Κ
Εκτέλεση Εργασίας
Σχήμα 1
Rρ (KΩ) V2 (V)
0,5
1
1,5
5. Να αποσυνδέσετε το ωμόμε- 2
τρο από τα άκρα του ροοστά-
2,5
τη και να κλείσετε το διακόπτη
δ. Να μετρήσετε την τάση στα 3
άκρα της R 2 και να καταχωρή- 3,5
σετε την τιμή της στον πίνακα
4
1.
4,5
6. Να επαναλάβετε τα βήματα 4 5
και 5 επιλέγοντας στο ροοστά-
τη τις τιμές 1 Κ, 1,5Κ, 2Κ, 2,5Κ, 5,5
3Κ, 3,5Κ, 4Κ, 4,5Κ, 5Κ, 5,5Κ, 6
6Κ, 6,5Κ, 7Κ, 7,5Κ, 8Κ, 8,5Κ, 6,5
9Κ, 9,5Κ.
7
7. Να χαράξετε το διάγραμμα 7,5
V2=f(Rp).
8
8,5
9
9,5
Πίνακας 1
ΑΣΚΗΣΗ 8η
ΠΟΤΕΝΣΙΟΜΕΤΡΟ
Απαιτούμενες γνώσεις από τη θεωρία:
Παράγραφος 3-4.5
Απαιτούμενα υλικά:
Ποτενσιόμετρο 1Κ
Αντιστάσεις 1Κ, 100Κ, 100Ω, 500mW
Εκτέλεση Εργασίας
Σχήμα 1
2. Να ανοίξετε τους διακόπτες δ1 και δ2. Συνδέστε τον ένα ακροδέκτη του ωμόμε-
τρου στο άκρο του ποτενσιόμετρου που συνδέεται με τον αρνητικό πόλο της
πηγής και τον άλλο με το δρομέα του ποτενσιόμετρου. Ρυθμίστε το ποτενσιό-
μετρο ώστε το ωμόμετρο να δείχνει 100Ω.
3. Να κλείσετε τους διακόπτες δ1 και δ2 και να καταχωρήσετε την ένδειξη του βολ-
τόμετρου στον πίνακα 1.
R (Ω) V (V)
100
200
300
400
500
600
700
800
900
Πίνακας 1
Σχήμα 2
R(Ω) V (V)
100
200
300
400
500
600
700
800
900
Πίνακας 2
Σχήμα 3
R(Ω) V (V)
100
200
300
400
500
600
700
800
900
Πίνακας 3
ΑΣΚΗΣΗ 9η
ΡΟΟΣΤΑΤΗΣ
Απαιτούμενες γνώσεις από τη θεωρία:
Παράγραφος 3-4.4
Απαιτούμενα υλικά:
Ποτενσιόμετρο 1Κ
Αντίσταση 100Ω, 1Watt
Αντίσταση 10Κ, 500mWatt
Εκτέλεση Εργασίας
Σχήμα 1
Πίνακας 2
ΑΣΚΗΣΗ 10η
Απαιτούμενα υλικά:
Γραμμικό πετενσιόμετρο 1Κ
Αντίσταση R=1K
Εκτέλεση Εργασίας
1. Να μετρήσετε με βολτόμετρο την τάση στους πόλους της πηγής που πρόκειται
να χρησιμοποιήσετε όταν αυτή δεν τροφοδοτεί το κύκλωμα.
2. Να πραγματοποιήσετε το κύκλωμα του σχήματος 1.
Σχήμα 1
I V
(mA) (V)
12
11
10
9
8
7
Πίνακας 1
ΑΣΚΗΣΗ 11η
ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΕΣ ΠΗΓΩΝ
Απαιτούμενες γνώσεις από τη θεωρία:
Παράγραφος 3-4.1
Απαιτούμενα υλικά:
Αντιστάσεις 1Κ, 100Ω, 470Ω, όλες 500mW
Εκτέλεση Εργασίας
α) Συνδεσμολογία πηγών σε σειρά
1. Να πραγματοποιήσετε το κύκλωμα του σχήματος 1.
Σχήμα 1
2. Να ανοίξτε τον διακόπτη δ και να μετρήσετε την τάση στους πόλους κάθε πη-
γής καθώς και την τάση VAB. Να καταχωρήσετε τις μετρήσεις στον πίνακα 1.
Πίνακας 1
Σχήμα 2
Πίνακας 2
14. Από τη σχέση Ε=Ε1+Ε2,3=Ε1+Ε2 να υπολογίσετε τη τιμή της Η.Ε.Δ που προ-
βλέπεται από τη θεωρία. Η τιμή που βρήκατε συμπίπτει με την τιμή που μετρή-
σατε στο βήμα 13;
Ε = ..........
15. Να κλείσετε τον διακόπτη δ και να καταγράψετε τις ενδείξεις του αμπερόμε-
τρου και του βολτόμετρου.
I =.......... V = ..........
Σχήμα 3
E-V
16. Από τη σχέση rολ = να βρείτε την τιμή της εσωτερικής αντίστασης της συν-
δεσμολογίας. I
rολ = ..........
17. Η θεωρητική τιμή της εσωτερικής αντίστασης της συνδεσμολογίας δίνεται από
τη σχέση rολ= r1 + r2 r3 . Χρησιμοποιείστε την για να υπολογίσετε την θεωρητική
r2 + r3
τιμή της rολ και συγκρίνετε την τιμή που θα βρείτε με αυτήν που βρήκατε στο
βήμα 16.
rολ = .....
ΑΣΚΗΣΗ 12η
ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΦΟΡΤΙΟΥ
Απαιτούμενες γνώσεις από τη θεωρία:
Παράγραφος 4-4
Απαιτούμενα υλικά:
Γραμμικό ποτενσιόμετρο 1Κ
Εκτέλεση Εργασίας
1. Να πραγματοποιείσετε το κύκλωμα του σχήματος 1.
Σχήμα 1
I R
(mA) (Ω)
4,5
5
5,5
6
6,5
7
7,5
8
8,5
9
9,5
Πίνακας 1
E2
8. Από τη σχέση Pmax = να υπολογίσετε τη μέγιστη ισχύ που παρέχει στο
4Rm
εξωτερικό κύκλωμα η πηγή.
Ρmax=..........
ΑΣΚΗΣΗ 13η
ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟΣ
Ο παλμογράφος είναι το όργανο με το οποίο είναι δυνατόν να γίνουν ορατά τα
χαραστηριστικά καθώς και ο τρόπος που μεταβάλλεται μια τάση. Οι σύγχρονοι
παλμογράφοι έχουν τη δυνατότητα να απεικονίζουν δύο συγχρόνως τάσεις και να
μετρούν τη διαφορά φάσης που έχουν. Οι παλμογράφοι αυτοί ονομάζονται «δι-
πλής δέσμης».
Τα βασικά μέρη ενός συνηθισμένου παλμογράφου είναι:
1. Το τροφοδοτικό
2. Ο καθοδικός σωλήνας
3. Το σύστημα του συγχρονισμού και οριζόντιας απόκλισης
4. Το σύστημα κατακόρυφης απόκλισης
1. INPUT A
Ακροδέκτης σήματος εισόδου για το κανάλι A (CH-1).
2. AC-CND-DC
Στη θέση AC, η συνεχής συνιστώσα του σήματος αποκόπτεται από ένα πυ-
κνωτή. Στη θέση CND ο ακροδέκτης του σήματος εισόδου ανοίγει και η είσο-
δος του εσωτερικού ενισχυτή γειώνεται. Στη θέση DC ο ακροδέκτης του σήμα-
τος εισόδου συνδέεται απευθείας με τον ενισχυτή και έτσι εμφανίζονται όλες οι
συνιστώσες του σήματος εισόδου.
3. MODE
CH-1: Εμφανίζεται στην οθόνη η κυματομορφή που υπάρχει στο CH-1.
CH-2: Εμφανίζεται στην οθόνη η κυματομορφή που υπάρχει στο CH-2.
DUAL: Εμφανίζονται στην οθόνη και οι δύο κυματομορφές.
ADD: Εμφανίζεται στην οθόνη το άθροισμα των δύο κυματομορφών, πατώ-
ντας συγχρόνως και το διακόπτη 24, εμφανίζεται στην οθόνη η διαφορά των
κυματομορφών.
4. VOLTS/DIV VARIABLE
Ποτενσιόμετρο μικρομετρικής σταθεροποίησης του πλάτους κατά τον κατακό-
ρυφο άξονα. Συνήθως πρέπει να είναι στραμμένο στη δεξιότερη θέση.
Σχήμα 1 Παλμογράφος
5. VOLTS/DIV
Ο επιλογέας καθορίζει πόσα Volts αντιστοιχούν σε κάθε τετράγωνο της οθό-
νης, εφόσον ο διακόπτης VARIABLE είναι στραμμένος τελείως δεξιά.
6. VERTICAL POSITION
Με το κουμπί αυτό ρυθμίζεται η κατακόρυφη θέση της δέσμης στο CH-1.
7. HORIZONTAL POSITION
Με το κουμπί αυτό ρυθμίζεται η οριζόντια θέση της δέσμης.
8. PUSH Χ5 MAG
Όταν το κουμπί πιέζεται η σάρωση χρόνου (SWEEP TIME) μεγεθύνεται 5 φο-
ρές.
9. SWEEP TIME/DIV
Ο επιλογέας καθορίζει πόσα sec αντιστοιχούν σε κάθε τετράγωνο της οθόνης,
εφόσον ο διακόπτης SWEEP TIME/DIV VARIABLE είναι στραμμένος πλήρως
δεξιά.
10. SWEEP TIME/DIV VARIABLE
Ποτενσιόμετρο μικρομετρικής σταθεροποίησης της περιόδου.
11. EXT.TRIG
Είσοδος του σήματος εξωτερικού σκανδαλισμού.
12. CAL
Ακροδέκτης ρύθμισης τάσης. Παρέχει τετραγωνικό παλμό 0,5Vp-p συχνότητας
1 kHz.
13. TRIGGERING LEVEL
Το κουμπί ρυθμίζει τη στάθμη του σήματος σκανδαλισμού που ελέγχει τη φάση
του συγχρονισμού ώστε να καθορίζεται από ποιό σημείο της κυματομορφής
εισόδου ξεκινάει η σάρωση.
14. AUTO-NORM
Στη θέση Auto η σάρωση τίθεται σε κατάσταση ελεύθερης κίνησης ακόμη και
όταν στην είσοδο δεν υπάρχει σήμα.
15. SLOPE +,-
Με το κουμπί αυτό επιλέγεται η πολικότητα της κλίσης του σήματος συγχρονι-
σμού.
16. COUPLING
Διακόπτης επιλογής τύπου συγχρονισμού.
Σχήμα 2
26. VARIABLE
Ίδια λειτουργία με την 4 για το CH-2.
27. VERTICAL INPUT
Είσοδος για το CH-2.
28. AC-GND-DC
Ίδια λειτουργία με τη 2 για το CH-2.
29. COMP.TEST
Με την πίεση του διακόπτη αλλάζει η λειτουργία του παλμογράφου από έλεγχο
σημάτων σε έλεγχο ηλεκτρονικών διατάξεων. Για να ελεγχθούν οι ηλεκτρο-
νικές διατάξεις ο μεταγωγές SWEEP TIME/DIV 9 τοποθετείται στη θέση Χ-Υ
τελείως δεξιά και συγχρόνως οι διακόπτες 2 και 28 στη θέση GND.
30. Ζ AXIS
Είσοδος εξωτερικής διαμόρφωσης.
31. ΑΣΦΑΛΕΙΑ
32. ΕΠΙΛΟΓΕΑΣ ΤΑΣΗΣ
33. ΕΙΣΟΔΟΣ AC ΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑΣ
Αρχικές ρυθμίσεις
Πριν από κάθε χρήση του παλμογράφου πρέπει να γίνονται οι παρακάτω ρυθμί-
σεις:
α) Τα τρία κουμπιά που ελέγχουν τη θέση της δέσμης (POSITION) στρέφονται στη
μεσαία θέση.
β) Το κουμπί που ελέγχει την ένταση της δέσμης (INTENSITY) στρέφεται στη με-
σαία θέση.
ε) Τα κουμπιά που ελέγχουν την εστίαση (FOCUS) και την ένταση της δέσμης
ρυθμίζονται ώστε η δέσμη να εμφανίζεται κατά το δυνατόν ευκρινέστερα στην
οθόνη του παλμογράφου.
Σκανδαλισμός
Με τη σωστή ρύθμιση του σκανδαλισμού επιτυγχάνεται η εμφάνιση σταθερής κυ-
ματομορφής στην οθόνη.
Σ’ ένα συνηθισμένο παλμογράφο ο σκανδαλισμός ελέγχεται με τέσσερα κουμπιά.
Αυτά είναι τα LEVEL, SLOPE, SYNG και SOURSE.
SOURSE
Όταν το σήμα, που υπάρχει στην είσοδο του παλμογράφου οδηγείται στο κύκλω-
μα εσωτερικού συγχρονισμού (SYNG), τότε ο σκανδαλισμός ονομάζεται εσωτερι-
κός σκανδαλισμός (INTERNAL TRIGGER).
Όταν το προηγούμενο σήμα ή άλλο εξωτερικό σήμα οδηγείται στο κύκλωμα συγ-
χρονισμού μέσω της εισόδου EXT TRIG, τότε ο σκανδαλισμός ονομάζεται εξωτε-
ρικός σκανδαλισμός. Όταν το κουμπί SOURSE βρίσκεται στις θέσεις ΙΝΤ, CH-1 η
CH-2 ο σκανδαλισμός του παλμογράφου είναι εσωτερικός σκανδαλισμός. Όταν το
κουμπί SOURSE τοποθετηθεί στη θέση LINE τότε η AC τάση τροφοδοσίας οδηγεί-
ται στο κύκλωμα συγχρονισμού και αποτελεί την πηγή του σκανδαλισμού.
Στη θέση ΕΧΤ ο σκανδαλισμός γίνεται από εξωτερικό σήμα.
SYNG
Όταν ο διακόπτης βρίσκεται στη θέση AC η συνεχής συνιστώσα (DC) απομονώνε-
ται για να είναι σταθεροποιημένος ο συγχρονισμός. Στη θέση HF REJ ένα φίλτρο
διέλευσης χαμηλών συχνοτήτων περιορίζει την επίδραση του RF θορύβου στο
συγχρονισμό. Στη θέση TV ενεργοποιείται ένα κατακόρυφο ή οριζόντιο κύκλωμα
απομόνωσης για να εξασφαλισθεί ο συγχρονισμός. Η επιλογή TV-V η TV-Η γίνεται
από το διακόπτη SWEEP TIME/DIV.
SLOPE
Ο διακόπτης στη θέση + ή – επιλέγει για το σήμα σκανδαλισμού αντίστοιχα θετική
ή αρνητική κλίση. Όταν ο διακόπτης SYNG βρίσκεται στη θέση TV τότε ο σκανδα-
λισμός συγχρονίζει το χρόνο ανόδου ή το χρόνο καθόδου αντίστοιχα του παλμού.
LEVEL
Όταν το κουμπί βρίσκεται στη θέση AUTO υπάρχει σάρωση ακόμη και όταν δεν
υπάρχει σήμα στην είσοδο του παλμογράφου. Όταν υπάρχει σήμα στην είσοδο
του παλμογράφου το κουμπί πρέπει να βρίσκεται στη θέση NORM.
Λειτουργία Χ-Υ
Όταν ο διακόπτης SWEEP TIME/DIV βρίσκεται σ’ αυτή τη θέση, το σήμα στην
είσοδο του CH-2 οδηγείται στα πλακίδια οριζόντιας απόκλισης, ενώ το σήμα στην
είσοδο του CH-1 στα πλακίδια κατακόρυφης απόκλισης.
Μέτρηση AC τάσης
Όταν πραγματοποιείται μέτρηση τάσης οι διακόπτες VOLTS/DIV VARIABLE και
SWEEP TIME/DIV VARIABLE στρέφονται τελείως δεξιά και γίνονται οι παρακάτω
ρυθμίσεις.
AC-GND-DC AC
MODE CH-1
SYNG NORM
SOURSE INT
Ας υποτεθεί πως στην οθόνη του παλμογράφου εμφανίζεται το σήμα του σχήμα-
τος 3.
Σχήμα 3
V
α) Πλάτος τάσης (V0) 2 × 2 DIV = 4 V
DIV
V
β) Τιμή τάσης από κορυφή σε κορυφή (Vp-p) 2 × 4 DIV = 8 V
DIV
V0
γ) Ενεργός τιμή (Vεν)VVµ½εν= = 0,707 V0
2
5ms
δ) Περίοδος (Τ) T = × 4DIV = 20ms
DIV
1 1
ε) Συχνότητα (f) f = = = 0,05KHz
T 20ms
Σχήμα 4
Εκτέλεση Εργασίας
VOLTS/ SWEEP T
DIV Vp-p (V) V0 (V) Vεν (V) DIV f (Hz)
DIV TIME/DIV (sec)
Πίνακας 1
V
8. Να υπολογίσετε το πλάτος της τάσης από τη σχέση V0 = p-p και να συμπλη-
ρώσετε τον πίνακα 1. 2
9. Να υπολογίσετε την ενεργό τιμή της τάσης από τη σχέση Vεν = 0,707V0 και να
συμπληρώσετε τον πίνακα 1.
1
10. Να υπολογίσετε τη συχνότητα από τη σχέση f =
T
11. Να πάρετε από τη γεννήτρια 9 τάσεις με τυχαία πλάτη και συχνότητες και να
επαναλάβετε τα βήματα 6, 7, 8, 9 και10.
Απαιτούμενα υλικά
Πυκνωτής 0,1 μF, 16V
Αντίσταση 820Ω, 500mW
Εκτέλεση εργασίας
Σχήμα 1
B
f (KHz) Β A ημφ = φ
A
0,5
1,0
1,5
2,0
2,5
3,0
3,5
4,0
4,5
5,0
Πίνακας 1
ΑΣΚΗΣΗ 14η
Απαιτούμενα υλικά:
Πυκνωτές 2,2μF, 4,7μF, 10μF, όλοι 16V
Εκτέλεση Εργασίας
1. Να πραγματοποιήσετε το κύκλωμα του σχήματος 1.
Σχήμα 1
Πίνακας 1
XC (Ω) XC (Ω) XC (Ω) XC (Ω) C1* (μf) C2* (μf) C3* (μf) C* (μF)
1 2 3
Πίνακας 2
1 1 1 1
6. Από τη σχέση = * + * + * να υπολογίσετε την τιμή της ολικής (ισοδύνα-
C C1 C2 C3
μης) χωρητικότητας της συνδεσμολογίας. Συμπίπτει η τιμή C που υπολογίσατε
με την πειραματική τιμή C*;
ΑΣΚΗΣΗ 15η
Απαιτούμενα υλικά:
Πυκνωτές 2,2μF, 4,7μF, 10μF όλοι 16V
Εκτέλεση Εργασίας
Σχήμα 1
VC
4. Να χρησιμοποιήσετε την σχέση XC = για να βρείτε την χωρητική αντίσταση
I
κάθε πυκνωτή καθώς και την ολική χωρητική αντίσταση του κυκλώματος. Να
καταχωρήσετε τις τιμές που θα βρείτε στον πίνακα 2.
Πίνακας 1
XC (Ω) XC (Ω) XC (Ω) XC (Ω) C1* (μF) C2* (μF) C3* (μF) C* (μF)
1 2 3
Πίνακας 2
6. Από τη σχέση C = C1* + C*2 + C3* να υπολογίσετε την τιμή της ολικής (ισοδύνα-
μης) χωρητικότητας της συνδεσμολογίας. Συμπίπτει η τιμή C που υπολογίσατε
με την πειραματική τιμή C* ;
ΑΣΚΗΣΗ 16η
Απαιτούμενα υλικά:
Πυκνωτές 2,2μF, 4,7μF, 10μF όλοι 16V
Εκτέλεση Εργασίας
1. Να πραγματοποιήσετε το κύκλωμα του σχήματος 1.
Σχήμα 1
4. Να υπολογίσετε την ολική ένταση του ρεύματος που διαρρέει το κύκλωμα από
τη σχέση l = lC + lC .
2 3
VC
5. Να χρησιμοποιήσετε την σχέση XC = για να βρείτε την χωρητική αντίσταση
I
κάθε πυκνωτή καθώς και την ολική χωρητική αντίσταση του κυκλώματος. Να
καταχωρήσετε τις τιμές που θα βρείτε στον πίνακα 2.
1
6. Να χρησιμοποιήσετε τη σχέση C = για να βρείτε τη χωρητικότητα
2πf XC
κάθε πυκνωτή καθώς και την ολική χωρητικότητα. Να καταχωρήσετε τις τιμές
που θα βρείτε στον πίνακα 2.
Πίνακας 1
XC (Ω) XC (Ω) XC (Ω) XC (Ω) C1* (μF) C2* (μF) C3* (μF) C* (μF)
1 2 3
Πίνακας 2
ΑΣΚΗΣΗ 17η
Απαιτούμενα υλικά:
Αντίσταση 10ΜΩ
Πυκνωτής 10μF
Εκτέλεση Εργασίας
Σχήμα 1
t (s) VC (V)
15
30
45
60
75
90
105
120
135
150
165
180
195
210
225
240
255
270
285
300
Πίνακας 1
6. Στο κύκλωμα του σχήματος 1 αντικαστήσε την αντίσταση 10ΜΩ με άλλη 100
ΜΩ.
7. Επαναλάβατε τα βήματα 2, 3, 4, 5 και να καταχωρήσετε τις μετρήσεις στον
πίνακα 2.
t (s) VC (V)
15
30
45
60
75
90
105
120
135
150
165
180
195
210
225
240
255
270
285
300
Πίνακας 2
ΑΣΚΗΣΗ 18η
Απαιτούμενα υλικά:
Πηνία 2,5mH, 5mH, 10mH με ωμική αντίσταση 1,5Ω.
Εκτέλεση Εργασίας
Σχήμα 1
VL
4. Να χρησιμοποιήσετε την σχέση XL = για να βρείτε την επαγωγική αντίστα-
I
ση κάθε πηνίου καθώς και την ολική επαγωγική αντίσταση του κυκλώματος.
Να καταχωρήσετε τις τιμές που θα βρείτε στον πίνακα 2.
XL
5. Χρησιμοποιήσατε τη σχέση L = για να βρείτε τον συντελεστή αυτεπαγω-
2π f
γής κάθε πηνίου καθώς και τον ολικό συντελεστή αυτεπαγωγής. Καταχωρή-
σατε τις τιμές που θα βρείτε στον πίνακα 2.
Πίνακας 1
XL (Ω) XL (Ω) ΧL (Ω) XL(Ω) L1* (mH) L2* (mH) L3* (mH) L*(mH)
1 2 3
Πίνακας 2
6. Από τη σχέση L = L*1 + L*2 + L*3 να υπολογίσετε την τιμή του ολικού (ισοδύναμου)
συντελεστή αυτεπαγωγής της συνδεσμολογίας. Συμπίπτει η τιμή L που υπολο-
γίσατε με την πειραματική τιμή L* ;
ΑΣΚΗΣΗ 19η
Απαιτούμενα όργανα-συσκευές
Γεννήτρια σήματος Χ.Σ
Βολτόμετρο
Αμπερόμετρο
Απαιτούμενα υλικά:
Πηνία, 2,5mH, 5mH, 10mH, όλα 1,5Ω
Εκτέλεση Εργασίας
Σχήμα 1
XL
5. Χρησιμοποιείστε τη σχέση L = για να βρείτε το συντελεστή αυτεπαγωγής
2π f
κάθε πηνίου καθώς και τον ολικό συντελεστή αυτεπαγωγής. Καταχωρείστε τις
τιμές που θα βρείτε στον πίνακα 2.
Πίνακας 1
Πίνακας 2
1 1 1 1
6. Από τη σχέση = + + να υπολογίσετε την τιμή του ολικού συντελεστή
L L*1 L*2 L*3
αυτεπαγωγής της συνδεσμολογίας. Συμπίπτει η τιμή L που υπολογίσατε με
την πειραματική τιμή L* ;
ΑΣΚΗΣΗ 20η
Απαιτούμενα υλικά:
Πηνία 2,5mH, 5mH, 10mH, όλα 1,5Ω
Εκτέλεση Εργασίας
1. Να πραγματοποιήσετε το κύκλωμα του σχήματος 1.
Σχήμα 1
VL
5. Να χρησιμοποιήσετε την σχέση XL = για να βρείτε την επαγωγική αντίστα-
I
ση κάθε πηνίου καθώς και την ολική επαγωγική αντίσταση του κυκλώματος.
Καταχωρήσατε τις τιμές που θα βρείτε στον πίνακα 2.
XL
6. Να χρησιμοποιήσετε τη σχέση L = για να βρείτε το συντελεστή αυτεπα-
2π f
γωγής κάθε πηνίου καθώς και τον ολικό συντελεστή αυτεπαγωγής. Καταχω-
ρείστε τις τιμές που θα βρείτε στον πίνακα 2.
Πίνακας 1
XL1 (Ω) XL2(Ω) XL3(Ω) XL(Ω) L1* (mH) L2* (mH) L3* (mH) L*(mH)
Πίνακας 2
L*1L*3
7. Από τη σχέση L = L*2 + να υπολογίσετε την τιμή του ολικού συντελεστή
L*1 + L*3
αυτεπαγωγής της συνδεσμολογίας. Συμπίπτει η τιμή L που υπολογίσατε με
την πειραματική τιμή L* ;
ΑΣΚΗΣΗ 21η
ΚΥΚΛΩΜΑ RC ΣΕ ΣΕΙΡΑ
Απαιτούμενα υλικά:
Πυκνωτής 0,1 μF, 16V
Αντίσταση 820Ω, 500mW
Εκτέλεση Εργασίας
Σχήμα 1
Πίνακας 1
3. Από τη σχέση V = VR2 + VC2 να υπολογίσετε την τάση στα άκρα του κυκλώμα-
τος. Η τιμή που υπολογίσατε συμπίπτει με την τιμή που μετρήσατε στο προη-
γούμενο βήμα;
4. Από τη σχέση R* = VR βρείτε την πραγματική τιμή της R και καταχωρήστε την
I
τιμή της στον πίνακα 1.
VC
5. Από τη σχέση XC = βρείτε την χωρητική αντίσταση του πυκνωτή και κατα-
I
χωρήσατε την τιμή της στον πίνακα 1.
V
6. Από τη σχέση Z∗ = βρείτε τη σύνθετη αντίσταση του κυκλώματος και κατα-
I
χωρήσατε την τιμή της στον πίνακα 1.
* 1
7. Από τη σχέση C = βρείτε την πραγματική τιμή της χωρητικότητας του
2π f XC
πυκνωτή και καταχωρήσατε την στον πίνακα 1.
10. Διατηρείστε την έξοδο της γεννήτριας σήματος στα 5Vp-p αλλά ρυθμίστε τη
συχνότητα διαδοχικά στα 100Ηz, 500Ηz, 1,0ΚΗz, 1,5ΚΗz, 2,5ΚΗz, 3,0ΚΗz,
3,5ΚΗz, 4,0ΚΗz, 4,5ΚΗz, 5,0ΚΗz, 5,5ΚΗz, 6,0ΚΗz, 6,5ΚΗz, 7,0ΚΗz, 7,5ΚΗz,
8,0ΚΗz, 8,5ΚΗz, 9,0ΚΗz, 9,5ΚΗz, 10,0ΚΗz. Για κάθε συχνότητα ελέγξτε αν η
τάση στην έξοδο της γεννήτριας είναι 5Vp-p.
0,10
0,50
1,0
1,5
2,5
3,0
3,5
4,0
4,5
5,0
5,5
6,0
6,5
7,0
7,5
8,0
8,5
9,0
9,5
10,0
Πίνακας 2
11. Επαναλάβατε τα βήματα 5 και 6 για κάθε συχνότητα και συμπληρώστε τον
πίνακα 2.
12. Να χαράξετε την καμπύλη X*C=g(f). Πως συμπεριφέρεται η χωρητική αντίστα-
ση καθώς αυξάνεται η συχνότητα;
13. Να χαράξετε την καμπύλη Ζ*=φ(f) και να εκτιμήσετε ποια είναι η ελάχιστη τιμή
που μπορεί να πάρει η Ζ*. Για ποια συχνότητα η Ζ* γίνεται ελάχιστη;
14. Ρυθμίστε την έξοδο της γεννήτριας σήματος στα 5Vp-p, 2ΚΗz.
15. Από το κύκλωμα του σχήματος 1 αποσυνδέστε όλα τα βολτόμετρα και συν-
δέστε παλμογράφο ώστε να μετρήσετε τη διαφορά φάσεως μεταξύ της τάσης
στα άκρα του κυκλώματος και της έντασης του ρεύματος που το διαρρέει. Συν-
δέστε το κανάλι 1 στα άκρα της γεννήτριας σήματος και το κανάλι 2 στα άκρα
της ωμικής αντίστασης. Να προσέξετε ώστε οι γειώσεις των δύο καναλιών να
συνδεθούν στο ίδιο σημείο του κυκλώματος. Τοποθετήσατε τον επιλογέα σά-
ρωσης χρόνου στη θέση Χ-Υ.
Α=....... Β= .......
Β
16. Από τη σχέση ημφ = βρείτε την διαφορά φάσης τάσης – ρεύματος.
Α
ημφ=....... φ=.......
17. Υπολογίστε τη διαφορά φάσης τάσης – ρεύματος από τη σχέση
1
-
ω C*
εφφ=
R*
εφφ=....... φ=.......
18. Οι τιμές της φ που βρήκατε στα βήματα 16 και 17 συμπίπτουν; Σχολιάστε.
ΑΣΚΗΣΗ 22η
ΚΥΚΛΩΜΑ RC ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ
Απαιτούμενα υλικά:
Πυκνωτής 0,1μF, 16V
Αντίσταση 1 ΚΩ, 500mW
Εκτέλεση Εργασίας
1. Να πραγματοποιήσετε το κύκλωμα του σχήματος 1.
Σχήμα 1
I (mA) lR (mA) IC (mA) V (V) R* (Ω) X*C (Ω) Ζ* (Ω) Y* (S) C* (μF)
Πίνακας 1
3. Από τη σχέση I = IR2 + IC2 να υπολογίσετε την ένταση του ρεύματος που διαρ-
ρέει το κύκλωμα. Η τιμή που υπολογίσατε συμπίπτει με τη τιμή που μετρήσατε
στο προηγούμενο βήμα;
V
4. Από τη σχέση R* = βρείτε την πραγματική τιμή της R και καταχωρήσατε την
IR
τιμή της στον πίνακα 1.
V
5. Από τη σχέση XC* = βρείτε την χωρητική αντίσταση του πυκνωτή και κατα-
IC
χωρήσατε την τιμή της στον πίνακα 1.
V
6. Από την σχέση Z∗ = βρείτε τη σύνθετη αντίσταση του κυκλώματος και κατα-
I
χωρήσατε την τιμή της στον πίνακα 1.
1
7. Από τη σχέση Y * = βρείτε την αγωγιμότητα του κυκλώματος
Z*
1
8. Από τη σχέση C* = βρείτε την πραγματική τιμή της χωρητικότητας του
2π f XC
πυκνωτή και καταχωρήσατε την στον πίνακα 1.
2 2
1 1
9. Χρησιμοποιείστε τη σχέση Y = * + * και υπολογίστε την αγωγιμότη-
τα του κυκλώματος. R XC
Η τιμή Υ συμπίπτει με την Υ* που βρήκατε στο βήμα 7;
10. Αφαιρέστε το αμπερόμετρο που είναι συνδεμένο σε σειρά με την R=1KΩ στο
κύκλωμα του σχήματος 1.
11. Διατηρείστε την έξοδο της γεννήτριας σήματος στα 5Vp-p αλλά ρυθμίσατε τη
συχνότητα διαδοχικά στα 100Ηz, 500Ηz, 1,0ΚΗz, 1,5ΚΗz, 2,5ΚΗz, 3,0ΚΗz,
3,5ΚΗz, 4,0ΚΗz, 4,5ΚΗz, 5,0ΚΗz, 5,5ΚΗz, 6,0ΚΗz, 6,5ΚΗz, 7,0ΚΗz, 7,5ΚΗz,
8,0ΚΗz, 8,5ΚΗz, 9,0ΚΗz, 9,5ΚΗz, 10,0ΚΗz. Για κάθε συχνότητα ελέγξτε αν η
τάση στην έξοδο της γεννήτριας είναι 5Vp-p.
Πίνακας 2
12. Επαναλάβατε τα βήματα 5 και 6 για κάθε συχνότητα και συμπληρώστε τον
πίνακα 2.
13. Χαράξατε την καμπύλη X*C=g(f). Πως συμπεριφέρεται η χωρητική αντίσταση
καθώς αυξάνεται η συχνότητα;
14. Χαράξατε την καμπύλη Ζ*=φ(f). Να εκτιμήσετε ποια είναι η μέγιστη τιμή που
μπορεί να πάρει η Ζ* . Για ποια συχνότητα η Ζ* γίνεται μέγιστη.
ΑΣΚΗΣΗ 23η
ΚΥΚΛΩΜΑ RL ΣΕ ΣΕΙΡΑ
Απαιτούμενα υλικά:
Πηνίο 10mH, 1,5Ω
Αντίσταση 1 ΚΩ, 500mW
Εκτέλεση Εργασίας
Σχήμα 1
Πίνακας 1
Σχήμα 2
Πίνακας 2
VL
5. Από τη σχέση XL = βρείτε την επαγωγική αντίσταση του πηνίου και κατα-
I
χωρήσατε την τιμή της στον πίνακα 2.
V
6. Από τη σχέση Z∗ = βρείτε τη σύνθετη αντίσταση του κυκλώματος και κατα-
I
χωρήσατε την τιμή της στον πίνακα 2.
8. Χρησιμοποιήσατε τη σχέση Z = R
* 2
+ XL2 για να υπολογίσετε τη σύνθετη
αντίσταση του κυκλώματος. Η τιμή Ζ συμπίπτει με την Ζ* που βρήκατε στο
βήμα 6.
9. Από τη σχέση V = VR2 + VL2 να υπολογίσετε την τάση στα άκρα του κυκλώμα-
τος. Συμπίπτει η τιμή της με αυτήν που μετρήσατε στο βήμα 4; Σχολιάστε.
10. Αφαιρέστε το βολτόμετρο από τα άκρα της R=1ΚΩ.
11. Διατηρείστε την έξοδο της γεννήτριας σήματος στα 5Vp-p αλλά ρυθμίστε
τη συχνότητα διαδοχικά στα 2ΚΗ, 4ΚΗz, 6ΚΗz, 8ΚΗz, 10ΚΗz, 12ΚΗz,
14ΚΗz, 16ΚΗz, 18ΚΗz, 20ΚΗz, 22ΚΗz, 24ΚΗz, 26ΚΗz, 28ΚΗz, 30ΚΗz,
32ΚΗz, 34ΚΗz, 36ΚΗz, 38ΚΗz, 40ΚΗz. Για κάθε συχνότητα ελέγξτε αν η
Πίνακας 3
ω L*
18. Υπολογίστε την διαφορά φάσης τάσης–ρεύματος από τη σχέση εφφ= *
. R
19. Οι τιμές της φ που βρήκατε στα βήματα 17 και 18 συμπίπτουν; Σχολιάστε.
ΑΣΚΗΣΗ 24η
ΚΥΚΛΩΜΑ RL ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ
Απαιτούμενες γνώσεις από τη θεωρία:
Παράγραφος 9-7.5
Απαιτούμενα υλικά:
Πηνίο 10mH, 1,5Ω
Αντίσταση 1ΚΩ, 500mW
Εκτέλεση Εργασίας
Σχήμα 1
Πίνακας 1
3. Από τη σχέση I = IR2 + IL2 να υπολογίσετε την ένταση του ρεύματος που διαρ-
ρέει το κύκλωμα. Η τιμή που υπολογίσατε συμπίπτει με τη τιμή που μετρήσα-
τε στο προηγούμενο βήμα;
* V
4. Από τη σχέση R = βρείτε την πραγματική τιμή της R και καταχωρήσατε την
IR
τιμή της στον πίνακα 1.
V
5. Από τη σχέση XL = βρείτε την επαγωγική αντίσταση του πηνίου και κατα-
IL
χωρήσατε την τιμή της στον πίνακα 1.
V
6. Από την σχέση Z* = βρείτε τη σύνθετη αντίσταση του κυκλώματος και κα-
I
ταχωρήσατε την τιμή της στον πίνακα 1.
1
7. Από τη σχέση Y * = βρείτε την αγωγιμότητα του κυκλώματος
Z*
XL
8. Από τη σχέση L* = βρείτε την πραγματική τιμή του συντελεστή αυτεπα-
2π f
γωγής του πηνίου και καταχωρήσατε την στον πίνακα 1.
2 2
1 1
9. Χρησιμοποιείστε τη σχέση Y = * + και υπολογίστε την αγωγιμό-
τητα του κυκλώματος. R XL
11. Διατηρείστε την έξοδο της γεννήτριας σήματος στα 5Vp-p αλλά ρυθμίστε τη
συχνότητα διαδοχικά στα 2ΚΗ, 4ΚΗz, 6ΚΗz, 8ΚΗz, 10ΚΗz, 12ΚΗz, 14ΚΗz,
16ΚΗz, 18ΚΗz, 20ΚΗz, 22ΚΗz, 24ΚΗz, 26ΚΗz, 28ΚΗz, 30ΚΗz, 32ΚΗz,
34ΚΗz, 36ΚΗz, 38ΚΗz, 40ΚΗz. Για κάθε συχνότητα ελέγξτε αν η τάση στην
έξοδο της γεννήτριας είναι 5Vp-p.
12. Επαναλάβατε τα βήματα 5, 6 και 7 για κάθε συχνότητα και συμπληρώστε τον
πίνακα 2.
Πίνακας 2
ΑΣΚΗΣΗ 25η
Απαιτούμενα υλικά:
Πηνίο 10mH, 1,5Ω
πυκνωτής 0,01μF
Αντίσταση 470Ω, 500mW
Εκτέλεση Εργασίας
Σχήμα 1
Πίνακας 1
Σχήμα 2
I (mA) VR (V) VL (V) VC (V) V (V) XL (Ω) XC (Ω) Ζ* (Ω) L* (mH) C* (μF)
Πίνακας 2
VL
5. Από τη σχέση XL = βρείτε την επαγωγική αντίσταση του πηνίου και κατα-
I
χωρήσατε την τιμή της στον πίνακα 2.
VC
6. Από τη σχέση XC = βρείτε τη χωρητική αντίσταση του πυκνωτή και κατα-
I
χωρήσατε την τιμή της στον πίνακα 2.
V
7. Από την σχέση Z* = βρείτε τη σύνθετη αντίσταση του κυκλώματος και κα-
I
ταχωρήσατε την τιμή της στον πίνακα 2.
XL
8. Από τη σχέση L* = βρείτε την πραγματική τιμή του συντελεστή αυτεπα-
2π f
γωγής του πηνίου και καταχωρήσατέ την στον πίνακα 2.
1
9. Από τη σχέση C* = βρείτε την πραγματική τιμή της χωρητικότητας του
2π f XC
πυκνωτή και καταχωρήσατέ την στον πίνακα 2.
2 2
10. Χρησιμοποιήσατε τη σχέση Z = R* + XL - XC για να υπολογίσετε τη
σύνθετη αντίσταση του κυκλώματος. Η τιμή Ζ συμπίπτει με την Ζ* που βρήκα-
τε στο βήμα 7;
11. Από τη σχέση V = VR2 + VL - VC 2 να υπολογίσετε την τάση στα άκρα του
κυκλώματος. Συμπίπτει η τιμή της με αυτήν που μετρήσατε στο βήμα 4; Σχο-
λιάσατε.
12. Ρυθμίσατε την έξοδο της γεννήτριας σήματος στα 5Vp-p, 10ΚΗz.
13. Από το κύκλωμα του σχήματος 1 αποσυνδέσατε όλα τα βολτόμετρα και συν-
δέσατε παλμογράφο ώστε να μετρήσετε τη διαφορά φάσεως μεταξύ της τά-
σης στα άκρα του κυκλώματος και της έντασης του ρεύματος που το διαρρέει.
Συνδέσατε το κανάλι 1 στα άκρα της γεννήτριας σήματος και το κανάλι 2 στα
άκρα της ωμικής αντίστασης. Προσέξατε ώστε οι γειώσεις των δύο καναλιών
να συνδεθούν στο ίδιο σημείο του κυκλώματος. Τοποθετείστε τον επιλογέα
σάρωσης χρόνου στη θέση Χ-Υ.
Α=...... Β=......
B
· ¼Æ=
14. Από τη σχέση ημφ= βρείτε την διαφορά φάσης τάσης – ρεύματος.
A
ημφ=...... φ=......
15. Υπολογίστε την διαφορά φάσης τάσης-ρεύματος από τη σχέση
1
ω L* -
εφφ= ω C* .
R*
εφφ=...... φ=......
16. Οι τιμές της φ που βρήκατε στα βήματα 14 και 15 συμπίπτουν; Σχολιάστε.
ΑΣΚΗΣΗ 26η
Απαιτούμενα υλικά:
Πηνίο 10mΗ, 1,5Ω
πυκνωτής 0,01 μF
Αντίσταση 470Ω, 500mW
Εκτέλεση Εργασίας
Σχήμα 1
Πίνακας 1
Σχήμα 2
4. Να διατηρήσετε την έξοδο της γεννήτριας σήματος στα 5Vp-p αλλά να ρυθ-
μίσετε τη συχνότητα διαδοχικά στα 5,0ΚΗ, 9,0ΚΗz, 10,0ΚΗz, 10,5ΚΗz,
11,5ΚΗz, 12,0ΚΗz, 12,5ΚΗz, 13,0ΚΗz, 13,5ΚΗz, 14,0ΚΗz, 14,5ΚΗz, 15,0ΚΗz,
15,5ΚΗz, 16,0ΚΗz, 16,5ΚΗz, 17,0ΚΗz, 17,5ΚΗz, 18,0ΚΗz, 18,5ΚΗz, 19,0ΚΗz,
19,5ΚΗz, 20,0ΚΗz, 20,5ΚΗz, 21,0ΚΗz, 21,5ΚΗz, 22,0ΚΗz, 22,5ΚΗz, 23,0ΚΗz,
23,5ΚΗz, 24,0ΚΗz, 24,5ΚΗz, 25,0ΚΗz, 30,0ΚΗz, 35,0ΚΗz, 40,0ΚΗz, 45,0ΚΗz,
50,0ΚΗz. Για κάθε συχνότητα να ελέγξετε αν η τάση στην έξοδο της γεννήτρι-
ας είναι 5Vp-p.
5,0
9,0
10,0
10,5
11,5
12,0
12,5
13,0
13,5
14,0
14,5
15,0
15,5
16,0
16,5
17,0
17,5
18,0
18,5
19,0
19,5
20,0
20,5
21,0
21,5
22,0
22,5
23,0
23,5
24,0
24,5
25,0
30,0
35,0
40,5
45,0
50,0
Πίνακας 2
VL
5. Από τη σχέση XL = βρείτε την επαγωγική αντίσταση του πηνίου και να κα-
I
ταχωρήσετε την τιμή της στον πίνακα 2.
VC
6. Από τη σχέση XC = βρείτε τη χωρητική αντίσταση του πυκνωτή και να κα-
I
ταχωρήσετε την τιμή της στον πίνακα 2.
V
7. Από την σχέση Z =
∗
βρείτε τη σύνθετη αντίσταση του κυκλώματος και να
I
καταχωρήσετε την τιμή της στον πίνακα 2.
2 2
8. Να χρησιμοποιήσετε τη σχέση Z = R* + XL - XC και να υπολογίσετε την
εμπέδηση του κυκλώματος. Η τιμή Ζ συμπίπτει με την Ζ* που βρήκατε στο
* R*
βήμα 7; Αν η τιμή της RL είναι μεγαλύτερη από το . Να χρησιμοποιήσε-
8
τε για τον υπολογισμό της σύνθετης αντίστασης του κυκλώματος τη σχέση
R + RL* + XL - XC
* 2 2
Z=
1
12. Από τη σχέση f0 = να βρείτε τη συχνότητα συντονισμού του κυκλώ-
2π L* C * 1
ματος. Τις τιμές των L* και C* να τις υπολογίσετε από τις σχέσεις C* =
2π f Χ L
X
και L* = L αντίστοιχα για f=16KHz. Συμπίπτει η τιμή που υπολογίσατε με
2π f
αυτήν που βρήκατε στο βήμα 11;
13. Στο διάγραμμα I = φ(f) να προσδιορίσετε τις δύο συχνότητες για της οποίες
I=0,707lmax.
f1=...... f2=......
ΑΣΚΗΣΗ 27η
Απαιτούμενα υλικά:
Πηνίο 10mH, 1,5Ω
πυκνωτής 0,01 μF
Αντίσταση 470Ω, 500mW
Εκτέλεση Εργασίας
Σχήμα 1
Πίνακας 2
Σχήμα 2
I
lR (mA) lL (mA) IC (mA) V (V) YL (Ω-1) YC (Ω-1) Y* (Ω-1) L* (mH) C* (μF)
(mA)
Πίνακας 2
IL
5. Από τη σχέση YL = να βρείτε την επαγωγική αγωγιμότητα του πηνίου και να
V
καταχωρήσετε την τιμή της στον πίνακα 2.
IC
6. Από τη σχέση YC = να βρείτε τη χωρητική αγωγιμότητα του πυκνωτή και να
V
καταχωρήσετε την τιμή της στον πίνακα 2.
1
8. Από τη σχέση L* = να βρείτε την πραγματική τιμή του συντελεστή αυ-
2π f YL
τεπαγωγής του πηνίου και να καταχωρήσετε την τιμή του στον πίνακα 2.
YC
9. Από τη σχέση C* = να βρείτε την πραγματική τιμή της χωρητικότητας
2π f
του πυκνωτή και να καταχωρήσετε την τιμή της στον πίνακα 2.
11. Από τη σχέση I = IR2 + IL - IC 2 να υπολογίσετε την ένταση του ρεύματος που
διαρρέει το κύκλωμα. Συμπίπτει η τιμή της με αυτήν που μετρήσατε στο βήμα
4; Να σχολιάσετε την απάντησή σας.
ΑΣΚΗΣΗ 28η
Απαιτούμενα υλικά:
Πηνίο 10mH, 1,5Ω
πυκνωτής 0,01μF
Αντίσταση 470Ω, 500mW
Εκτέλεση Εργασίας
Σχήμα 1
Πίνακας 1
Σχήμα 1
4. Διατηρείστε την έξοδο της γεννήτριας σήματος στα 5Vp-p αλλά ρυθμίστε τη συ-
χνότητα διαδοχικά στα 5,0ΚΗ, 9,0ΚΗz, 10,0ΚΗz, 10,5ΚΗz, 11,5ΚΗz, 12,0ΚΗz,
12,5ΚΗz, 13,0ΚΗz, 13,5ΚΗz, 14,0ΚΗz, 14,5ΚΗz, 15,0ΚΗz, 15,5ΚΗz, 16,0ΚΗz,
16,5ΚΗz, 17,0ΚΗz, 17,5ΚΗz, 18,0ΚΗz, 18,5ΚΗz, 19,0ΚΗz, 19,5ΚΗz, 20,0ΚΗz,
20,5ΚΗz, 21,0ΚΗz, 21,5ΚΗz, 22,0ΚΗz, 22,5ΚΗz, 23,0ΚΗz, 23,5ΚΗz, 24,0ΚΗz,
24,5ΚΗz, 25,0ΚΗz, 30,0ΚΗz, 35,0ΚΗz, 40,0ΚΗz, 45,0ΚΗz, 50,0ΚΗz. Για κάθε
συχνότητα ελέγξτε αν η τάση στην έξοδο της γεννήτριας είναι 5Vp-p.
23,5
24,0
24,5
25,0
30,0
35,0
40,0
45,0
50,0
Πίνακας 2
IL
5. Από τη σχέση ¥
ΥL = να βρείτε την επαγωγική αγωγιμότητα του πηνίου και να
V
καταχωρήσετε την τιμή της στον πίνακα 2.
IC
6. Από τη σχέση ¥ΥC = να βρείτε τη χωρητική αγωγιμότητα του πυκνωτή και να
V
καταχωρήσετε την τιμή της στον πίνακα 2.
I
¥=
7. Από την σχέση Υ να βρείτε τη σύνθετη αγωγιμότητα του κυκλώματος και
V
να καταχωρήσετε την τιμή της στον πίνακα 2.
8. Να χρησιμοποιήσετε τη σχέση ¥Υ = YR + YL - YC
2 2
και να υπολογίσετε την
αγωγιμότητα του κυκλώματος. Η τιμή Υ συμπίπτει με την Υ* που βρήκατε στο
βήμα 7;
9. Να χαράξετε την καμπύλη Υ = g(f).
10. Να χαράξετε την καμπύλη I = φ(f).
11. Από το διάγραμμα του βήματος 10 βρείτε ποια είναι η συχνότητα συντονι-
σμού του κυκλώματος.
f0=......
1
12. Από τη σχέση f 0 = να βρείτε την συχνότητα συντονισμού του
2π f L* C*
κυκλώματος. Τις τιμές των L* και C* να τις υπολογίσετε από τις σχέσεις
YC * 1
C* = και L = αντίστοιχα για f=16 KHz. Συμπίπτει η τιμή που υπο-
2π f 2π f YL
λογίσατε με αυτή που βρήκατε στο βήμα 11;
13. Στο διάγραμμα I = φ(f) να προσδιορίσετε τις δύο συχνότητες για της οποίες
Ι=1,41 lmin.
f1 = ……. f2 =…….
14. Να βρείτε το συντελεστή ποιότητας του κυκλώματος από τη σχέση
f0
Qπ =
f2 - f1
Qπ =......
