Ελληνική Δημοκρατία

Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό
Ίδρυμα Ηπείρου

Στατιστική και λογισμικά στις

επιστήμες συμπεριφοράς

Γεράσιμος Μελετίου

Ενότητα 1 : Εισαγωγή στη Στατιστική

 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 1, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Σκοποί ενότητας
•Εισαγωγή στη Στατιστική μέσω παρουσίασης
βασικών εννοιών.

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 1, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιεχόμενα ενότητας
•Μεταβλητότητα
•Μεταβλητή
•Στατιστική ανάλυση
•Δεδομένα
•Πληθυσμός
•Δείγμα
•Σφάλματα
•Ο τελεστής ∑
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εισαγωγικές έννοιες
Τι κοινό έχουν
• O χρόνος που χρειάζεται ένα μέσο μεταφοράς για να
διανύσει μια απόσταση
• Το φύλο του πρώτου παιδιού που θα κάνεις
• Το ύψος, το βάρος κ.τ.λ. ενός τυχαίου ενήλικα
• Η τιμή μιας μετοχής στο τέλος της μέρας

Απάντηση
Μεταβλητικότητα
9
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εισαγωγικές έννοιες
• Ένα χαρακτηριστικό με μεταβλητότητα
αναφέρεται ως μεταβλητή.
• Γενικά, η μεταβλητή είναι οποιοδήποτε
χαρακτηριστικό το οποίο μπορεί να πάρει
περισσότερες από μία τιμές
• Αν θέλουμε να γνωρίσουμε μία ή
περισσότερες από τις παρατηρούμενες
μεταβλητές, χρειαζόμαστε στατιστική
ανάλυση
1
0
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εισαγωγικές έννοιες
Αυτό σημαίνει (σε στάδια)
1. μία διαδικασία παρατήρησης, μέτρησης ή
καταγραφής απ’όπου θα προκύψουν
παρατηρήσεις (=δεδομένα)
2. οργάνωση και περιληπτική παρουσίαση των
δεδομένων
3. επεξεργασία και ανάλυσή τους με την κατάλληλη
μεθοδολογία
4. ερμηνεία των αποτελεσμάτων και εξαγωγή
συμπερασμάτων.
1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 1
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εισαγωγικές έννοιες
• Δεδομένα : η πρώτη ύλη της Στατιστικής.

• Πληθυσμός: Το σύνολο όλων των

παρατηρήσεων τις οποίες θα ήθελε κανείς να
έχει για να γνωρίσει μια μεταβλητή

• Δείγμα: Κάθε υποσύνολο του πληθυσμού

1
2
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εισαγωγικές έννοιες
Παράδειγμα
Αν μας ενδιαφέρει ο αριθμός των γεννήσεων
στην Ελλάδα το 2012, τότε αυτός είναι ο
στατιστικός μας πληθυσμός
Οι γεννήσεις στο νομό Έβρου στο ίδιο
διάστημα είναι ένα δείγμα αυτού του
πληθυσμού
Αν όμως μας ενδιαφέρουν οι γεννήσεις στο
νομό Έβρου το 2012, τότε αυτός είναι ο
στατιστικός μας πληθυσμός
1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 3
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εισαγωγικές έννοιες
• Πληθυσμός απαριθμήσιμος: καλά ορισμένος,
πεπερασμένος και αμετάβλητος. Οπως όταν
ερευνούμε π.χ
1. τον αριθμό των παιδιών ανά οικογένεια στους
εργαζομενους στην επιχείρηση ΤΡΙΑ ΑΛΦΑ
2. το φύλο των εισαχθέντων στα ΑΕΙ το 2012 με
τις Πανελλήνιες εξετάσεις

1
4
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εισαγωγικές έννοιες
• Πληθυσμός θεωρητικός:
ορίζεται απο ένα θεωρητικό ερώτημα . Τα
όριά του είναι ασαφή και άρα το μέγεθός του
δεν μπορεί να προσδιοριστεί επακριβώς
παράδειγμα
Όταν μας ενδιαφέρει η αποτελεσματικότητα
ενός φαρμάκου, ο στατιστικός πληθυσμός
είναι όλοι αυτοί που ασθενούν τώρα, αλλά
και αυτοί που πρόκειται να ασθενήσουν
1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 5
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εισαγωγικές έννοιες
Διακρίνουμε:
• Απογραφή: η καταγραφή ολόκληρου του
πληθυσμού. Δεν είναι δυνατή παρά μόνον
όταν ο πληθυσμός είναι απαριθμήσιμος
• Δειγματοληψία: η επιλογή και μελέτη ενός
δείγματος παρατηρήσεων

1
6
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εισαγωγικές έννοιες
• Σκοπός της δειγματοληψίας είναι η εξαγωγή
συμπερασμάτων για τον πληθυσμό

• Οι αντίστοιχες τεχνικές αναφέρονται ως

στατιστική συμπερασματολογία

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 7
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εισαγωγικές έννοιες
• Για τα δεδομένα απογραφής αρκεί η
Περιγραφική Στατιστική (Μέρος Πρώτο,
κεφαλαια 2, 3 και 4 )
• Για τα δειγματικά δεδομένα χρειαζόμαστε
εκτός απο την Περιγραφική και όλη την
υπόλοιπη Στατιστική.
• Η Στατιστική ως επιστήμη αρχίζει με τη
δειγματοληψία.

1
8
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 1, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εισαγωγικές έννοιες
• Έγκυρα είναι τα συμπεράσματα όταν
είναι έγκυρη η στατιστική ανάλυση
ή διαφορετικά,

• Εσφαλμένη στατιστική ανάλυση

παράγει εσφαλμένη πληροφόρηση

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 9
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Αιτίες σφαλμάτων
Τα συνηθέστερα σφάλματα στη στατιστική
ανάλυση αναφέρονται σε έναν ή περισσότερους
από τους παρακάτω λόγους:
1. Στον τρόπο επιλογής του δείγματος
2. Στη διαδικασία συλλογής των δεδομένων
3. Σε εσφαλμένη καταγραφή ή/και κωδικοποίηση των
δεδομένων
4. Σε ακατάλληλη μεθοδολογία
5. Στο πώς ερμηνεύονται τα αποτελέσματα

2
0
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Αιτίες σφαλμάτων

1. Στον τρόπο επιλογής του δείγματος

Αν το δείγμα δεν έχει προκύψει με μια καλά

ορισμένη διαδικασία τυχαιοποίησης, είναι
εξαιρετικά πιθανό οτι θα οδηγήσει
συμπεράσματα λανθασμένα (βλέπε κεφάλαια 7,
11 και 15)

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 1
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Αιτίες σφαλμάτων
2. Στη διαδικασία συλλογής των δεδομένων

π.χ.δεδομένα τα οποία συλλέγονται με

“στημένα” ή πρόχειρα ερωτηματολόγια ή
από ακατάλληλα άτομα, παράγουν
εσφαλμένες πληροφορίες (βλέπε κεφάλαιο
15)

2
2
 <Τίτλος Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ - <Τίτλος ΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Αιτίες σφαλμάτων
3. Σε εσφαλμένη καταγραφή ή/και
κωδικοποίηση των δεδομένων

Τα σφάλματα αυτού του είδους μπορούν να

ελαχιστοποιηθούν με διπλή καταχώρηση.
Οι τεχνικές της ανίχνευσης ακραίων ή
ασυνήθιστων τιμών (outliers) μπορεί να
βοηθήσουν στον εντοπισμό τους

2
<Τίτλος Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ - <Τίτλος ΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 3
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Αιτίες σφαλμάτων
4. Σε ακατάλληλη μεθοδολογία

Σήμερα που όλοι μπορούν να έχουν

πρόσβαση σε ένα στατιστικό πρόγραμμα Η/Υ,
είναι απολύτως αναγκαία η καλή στατιστική
παιδεία ώστε να αποφεύγονται σφάλματα
αυτού του είδους

2
4
 <Τίτλος Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ - <Τίτλος ΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Αιτίες σφαλμάτων
5. Στο πώς ερμηνεύονται τα αποτελέσματα

Παράδειγμα 1
Κάποιος υπολογίζει τα ποσοστά των
κομμάτων σε δείγμα ψηφοφόρων και αν αυτά
διαφέρουν απο τα ποσοστά των τελευταίων
εκλογών συμπεραίνει μεταβολή του
εκλογικού σώματος.
Λάθος! Τα δειγματικά δεδομένα περιέχουν
και ένα σφάλμα (λόγω) δειγματοληψίας (βλ.
κεφ. 11, 12,14,14 και 15)
2
<Τίτλος Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ - <Τίτλος ΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 5
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Αιτίες σφαλμάτων
5. Στο πώς ερμηνεύονται τα αποτελέσματα
Παράδειγμα 2
Από δειγματοληπτική έρευνα σε φοιτητικό
πληθυσμό εξάγονται συμπεράσματα για
“τους νέους σήμερα”

2
6
 <Τίτλος Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ - <Τίτλος ΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Στατιστική ή αριθμητική
εγγραμματοσύνη (numeracy)
• Είναι η ικανότητα κάποιου να “διαβάζει”, να
αναλύει και να ερμηνεύει ποσοτικές
πληροφορίες αλλά και να αξιολογεί
επιχειρηματολογία που βασίζεται σε
στατιστική ανάλυση
• Στη σημερινή εποχή θεωρείται προσόν
απαραίτητο για να μπορεί να είναι
ενημερωμένος πολίτης.
2
<Τίτλος Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ - <Τίτλος ΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 7
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ο τελεστής ∑

Ο τελεστής Σ δηλώνει: Πάρε το άθροισμα



x
1
 x1  ....... xn
n



a  a  ....... a  n a
1
2
8
 <Τίτλος Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ - <Τίτλος ΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ο τελεστής ∑
n n

 ax
i 1
i  ax1  .......  axn  a  xi
i 1

2
<Τίτλος Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ - <Τίτλος ΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 9
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ο τελεστής ∑

x y
i 1
i i  x1 y1  ........xn yn

3
0
 <Τίτλος Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ - <Τίτλος ΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ο τελεστής ∑

n n n



1
( y  x )  x  y ........ x  y   x   y
i i 1 1 n n
i 1
i
i 1
i

3
<Τίτλος Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ - <Τίτλος ΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 1
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ο τελεστής ∑
Γενικά, ισχύει:

n n

x
i 1
i
2
 (  xi )  x1  ........  xn
i 1
2

3
2
 <Τίτλος Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ - <Τίτλος ΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ο τελεστής ∑
και ομοίως:
n n n

x
i 1
i yi  x y
i 1
i
i 1
i

3
<Τίτλος Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ - <Τίτλος ΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 3
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ο τελεστής Σ
m n

 x
i 1 j 1
ij 

 x11  ...  x1n  x21  .... x2n  .....  xm1  ....  xmn

3
4
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ο τελεστής ∑
Να σημειωθεί:
n

(x
i 1
i  a )  x1  a  ........ xn  a
n
  xi  na
i 1

3
<Τίτλος Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ - <Τίτλος ΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
1, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 5
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ο τελεστής ∑
και ομοίως:
n n n n n

 i
( x
i 1
 a ) 2
  i i
( x 2
 2 x a
i 1
 a 2
)  i i 
x 2
 2a x  a 2

i ` i 1 i 1

n n
  xi2  2a xi  na 2
i ` i 1

3
6
 Ενότητα 2 : Περιγραφική Στατιστική Ι

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 2, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Σκοποί ενότητας
•Eπεξεργασία δειγματικών δεδομένων με σκοπό
την εξαγωγή συμπερασμάτων για τον πληθυσμό.
•Παρατηρήσεις ποιοτικών – ποσοτικών
μεταβλητών μέσω πινάκων
•Ερμηνεία-ανάλυση ονομαστικών δεδομένων
μέσω γραφικών παραστάσεων.
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 2, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιεχόμενα ενότητας
•Περιγραφική Στατιστική
•Ποσοτικές μεταβλητές
•Ποιοτικές μεταβλητές
•Πίνακες
•Γραφικές Παραστάσεις
•Ονομαστικά δεδομένα
•Διατακτικά Δεδομένα

Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιγραφική Στατιστική
Είναι όλες οι στατιστικές τεχνικές οι οποίες
εφαρμόζονται στα δεδομένα με σκοπό την:
1. ΟΡΓΑΝΩΣΗ → πίνακες ή κατανομές
συχνοτήτων
2. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ → γραφικές παραστάσεις
3. ΠΕΡΙΛΗΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ με αριθμητικά
μέτρα
• θέσης
• Διασποράς
• λοξότητας 9
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιγραφική Στατιστική
Οι τεχνικές της περιγραφικής στατιστικής
διαφοροποιούνται ανάλογα με:
1. Το είδος της μεταβλητής
2. Την κλίμακα μέτρησης
3. Το αν τα δεδομένα είναι δειγματικά ή
αποτελούν τον πληθυσμό

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιγραφική Στατιστική
Ι. Το είδος της μεταβλητής

Διακρίνουμε:

1
1
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιγραφική Στατιστική
Στη στατιστική πρακτική αντιμετωπίζουμε ως:
• συνεχείς: τις μεταβλητές οι οποίες μπορούν
να πάρουν μεγάλο πλήθος τιμών
• διακριτές: τις μεταβλητές οι οποίες μπορούν
να πάρουν λίγες σχετικά τιμές

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιγραφική Στατιστική
Παράδειγμα:
H ηλικία είναι μια μεταβλητή συνεχής.
όμως,
όταν συλλέγονται στατιστικά δεδομένα π.χ.
σε παιδιά, η ηλικία συνήθως καταγράφεται σε
έτη οπότε μπορεί να πάρει μόνον λίγες,
ακέραιες τιμές. Έτσι, στη στατιστική
επεξεργασία, η σχετική μεταβλητή θα
αντιμετωπιστεί ως διακριτή.
1
3
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 2, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιγραφική Στατιστική
ΙΙ. Κλίμακα μέτρησης

ΔΕΔΟΜΕΝΑ

ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ή
ΚΑΤΗΓΟΡΙΚΑ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ
(μεταβλητή
ποσοτική)

ΔΙΑΤΑΚΤΙΚΑ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΙΚΑ ΑΝΑΛΟΓΙΚΑ

ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΑ (μεταβλητή
(μεταβλ. ποιοτική) είτε ποσοτική
είτε ποιοτική)

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιγραφική Στατιστική
Παραδείγματα:
• ονομαστικά δεδομένα
-άνδρας, γυναίκα
• διατακτικά δεδομένα
-ποτέ, μερικές φορές, συχνά, πολύ
συχνά, πάντα
-χαμηλό, μεσαίο, ανώτερο, ανώτατο

1
5
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παραδείγματα:
• διαστηματικά δεδομένα
- ΔείκτηςΤιμών Καταναλωτή,
- ΙQ (Δείκτης ευφυϊας),
- Θερμοκρασία σε βαθμούς της κλίμακας Κελσίου
• αναλογικα δεδομένα
- Ηλικία
- Εισόδημα
- Βάρος
- Έκταση 1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 6
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιγραφική Στατιστική
Εκτός από τις περιπτώσεις όπου ρητά
αναφέρεται, οι τεχνικές που θα αναπτύξουμε
εδώ δεν διαφοροποιούνται στα αναλογικά και
διαστηματικά δεδομένα γι αυτό....

1
7
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Κλίμακα μέτρησης απλοποιημένη

ΔΕΔΟΜΕΝΑ

ΚΑΤΗΓΟΡΙΚΑ
ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ή
ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ
(μεταβλητή
ποσοτική)
ΔΙΑΤΑΚΤΙΚΑ
(μεταβλητή
ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΑ είτε ποσοτική
(μεταβλητή ποιοτική) είτε ποιοτική)

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 8
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιγραφική Στατιστική
• Από την παρατήρηση μιας ποιοτικής
μεταβλητής μπορούμε να πάρουμε μόνο
κατηγορικά δεδομένα
• Από την παρατήρηση μιας ποσοτικής
μεταβλητής μπορούμε να πάρουμε
δεδομένα:
 είτε κατηγορικά (διατακτικά)
 είτε μετρήσεις δηλαδή αριθμητικά δεδομένα

1
9
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
Οι παρατηρήσεις εισοδήματος μπορεί να είναι:
• είτε οι κατηγορίες χαμηλό, μεσαίο,
ανώτερο
οπότε → δεδομένα διατακτικά
• είτε αριθμητικές τιμές
οπότε → μετρήσεις

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Δεδομένα πληθυσμού
Η ανάλυση περιορίζεται σε κατανομές
συχνοτήτων, γραφικές παραστάσεις και
περιληπτικά μέτρα όπως είναι
• ο αριθμητικός μέσος,
• η επικρατούσα ή τυπική τιμή
• η διάμεση τιμή
• το εύρος
• η διακύμανση

2
1
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Δειγματικά Δεδομένα
Περιγράφονται ομοίως με γραφικές
παραστάσεις και περιληπτικά μέτρα
όμως,
η περιγραφή είναι προκαταρκτικό
στάδιο. Ο σκοπός της ανάλυσης είναι η
εξαγωγή συμπερασμάτων για τον πληθυσμό.

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Δειγματικά Δεδομένα
• Στην πραγματικότητα η Στατιστική ως επιστήμη
αρχίζει με την επεξεργασία δειγματικών
δεδομένων με σκοπό την εξαγωγή
συμπερασμάτων για τον πληθυσμό.
• ο αριθμητικός μέσος, η διάμεσος, η
διακύμανση, η αναλογία, κλπ,
– όταν αναφέρονται στον πληθυσμό, είναι
παράμετροι
– όταν αναφέρονται στο δείγμα, ονομάζονται
στατιστικές

2
3
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Κατανομές συχνοτήτων & Γραφικές

παραστάσεις
• κυκλικά διαγράμματα ή πίτες
• ραβδογράμματα

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Γραφικές παραστάσεις για

ονομαστικά δεδομένα
• Ονομαστικά δεδομένα:Οι τιμές είναι
κατηγορίες
• Συχνότητες: είναι το πλήθος των
παρατηρήσεων της κάθε κατηγορίας.
Διακρίνουμε:
κατανομή συχνοτήτων
ποσοστιαία ή κατανομή σχετικών συχνοτήτων
επι τοις εκατό ποσοστιαία κατανομή

2
5
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
Τα 2450 άτομα δειγματοληπτικής έρευνας που
έγινε στη Θεσσαλονίκη ταξινομήθηκαν, ως προς το
θρήσκευμα, ως εξής:
Σχετικές
Θρήσκευμα Συχνότητες Συχνότητες
Χριστ. Oρθόδοξοι 2130 0.869
Καθολικοί 42 0.017
Μουσουλμάνοι 68 0.028
Άθεοι 94 0.038
Άλλο 116 0.047
Άθροισμα 2450  1.000
2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 6
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το ραβδόγραμμα

2
7
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

H πίτα

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 8
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα
Η πίτα της ποσοστιαίας κατανομής των γραπτών
στη Στατιστική Ι, ανάλογα με την κατεύθυνση
στο Λύκειο. Τμήμα ΟΕ του ΑΠΘ, Ιούνιος 2004

σημειώστε:
- THEOR=Θεωρητική
- SCIEN=Θετική
- TECHNO=Τεχνολογική
- Το τέταρτο κομμάτι της πίτας είναι τα γραπτά
παλαιότερων συστημάτων εισαγωγής και αυτά που
δεν προσδιόριζαν κατεύθυνση
2
9
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

H πίτα
THEOR

SCIEN

TECHNO

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η πίτα (ή κυκλικό διάγραμμα) της ποσοστιαίας

κατανομής των γραπτών στα δυο φύλα (τα ίδια
γραπτά με το προηγούμενο παράδειγμα)
Φύλο
0=ανδρες
1=γυναίκες

,00

1,00

3
1
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

H πίτα
•Η γραφική παράσταση μπορεί να παραπλανήσει.

παράδειγμα
Δείτε στην επόμενη διαφάνεια το ραβδόγραμμα
της ποσοστιαίας κατανομής των γραπτών στη
Στατιστική Ι ανά διδάσκοντα (τα ίδια γραπτά
με το προηγούμενο παράδειγμα)

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

δείτε την κλίμακα! το ύψος υπερτετραπλάσιο- τα

γραπτά ούτε καν διπλάσια.

300

280

260

240

220

200

180

160
Count

140
EMMAN ZAXAROP

TEACHER 3
3
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Tριδιάστατα κυκλικά
διαγράμματα
Ιδιαίτερα, τα τριδιάστατα κυκλικά διαγράμματα
προσφέρονται για λαθεμένες εντυπώσεις!

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
Αξία
Κατηγορίες
εξαγωγών U.$ Ποσοστό
προϊόντων
τρέχ. τιμές
Αγροτικά προϊόντα 1,475.9 33.1
Πρώτες ύλες 298.5 6.7
Καύσιμα 308.8 6.9
Βιομηχανικά 2,337.2 52.4
προϊόντα 38.5 0.9
Λοιπά είδη
Άθροισμα 4,458.9 100.0
Πηγή: Οικονομικό Δελτίο της Εμπορικής Τράπεζας, Ιούλιος-Δεκέμβριος 1984

3
5
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το ραβδόγραμμα

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 6
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Tρισδιάστατα κυκλικά
διαγράμματα
Στην τριδιάστατη πίτα υπερεκτιμάται η συμβολή των
αγροτικών προϊόντων
52.4% 33.1%

3
7
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ονομαστικά δεδομένα
Τα ονομαστικά δεδομένα μπορούν να
αντιπροσωπευτούν από την τιμή με την
μεγαλύτερη συχνότητα που ονομάζεται
επικρατούσα ή τυπική τιμή αρκεί:
– να είναι μία
και
– να εχει συχνότητα αισθητά μεγαλύτερη από τις
άλλες.

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 8
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ονομαστικά δεδομένα
παραδείγματα
• στους κατοίκους της Ελλάδας το
τυπικό θρήσκευμα είναι “χριστιανός
ορθόδοξος”
• στους φοιτητές η τυπική οικογενειακή
κατάσταση είναι “ανύπαντρος”

προσοχή! η τυπική τιμή εξαρτάται πολύ από

το είδος της κατηγοριοποίησης

3
9
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ονομαστικά δεδομένα
παράδειγμα
Σε έρευνα των κοινωνικοοικονομικών
χαρακτηριστικών των φοιτητών του ΑΠΘ, το
επίπεδο εκπαίδευσης του πατέρα
κατηγοριοποιήθηκε ως δημοτικό , γυμνάσιο,
λύκειο , τουλάχιστον ανώτερη .

→
4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ονομαστικά δεδομένα
• Η τυπική τιμή της μεταβλητής «εκπαίδευση
του πατέρα» ήταν λύκειο .
• Γι’ αυτούς που οπωσδήποτε σκόπευαν να
κάνουν μεταπτυχιακές σπουδές, η τυπική τιμή
της μεταβλητής «εκπαίδευση του πατέρα» ήταν
τουλάχιστον ανώτερη.
• Σε διαφορετική κατηγοριοποίηση (των ίδιων
δεδομένων) αντί για την κατηγορία
τουλάχιστον ανώτερη , χρησιμοποιήθηκαν δύο
κατηγορίες: ανώτερη-ανώτατη και
μεταπτυχιακές σπουδές 4
1
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διατακτικά Δεδομένα
• Οι τιμές είναι είτε κατηγορίες σε διάταξη είτε
ακέραιοι αριθμοί που δηλώνουν κατάταξη

4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διατακτικά Δεδομένα
Κατανομές συχνοτήτων για διατακτικά
δεδομένα:
→ κατανομή συχνοτήτων
→ κατανομή σχετικών συχνοτήτων
→ επι τοις εκατό ποσοστιαία κατανομή
αλλά και
→ κατανομή αθροιστικών συχνοτήτων

4
3
 <Τίτλος Μαθήματος> - <Τίτλος Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>, ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διατακτικά Δεδομένα
Γραφικές παραστάσεις για διατακτικά
δεδομένα:
Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και
κυκλικά διαγράμματα
όμως,
τα ραβδογράμματα είναι προτιμότερα
γιατί απεικονίζουν και τη σχέση διάταξης

4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διατακτικά Δεδομένα

Τα διατακτικα δεδομένα
μπορούν να αντιπροσωπευτούν από την
• επικρατούσα ή τυπική τιμή
αλλά και τη
• διάμεση τιμή

4
5
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διατακτικά Δεδομένα
παράδειγμα
Στην επόμενη διαφάνεια δίνονται οι
κατανομές (συχνοτήτων,…..) των 850
παρατηρήσεων της μεταβλητής «επίπεδο
εκπαίδευσης 850 δανειοληπτών της
τράπεζας Χ»

Σε ποια περίπτωση αυτές οι

παρατηρήσεις θα ήταν ο στατιστικός
πληθυσμός και σε ποια το δείγμα;

4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 6
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διατακτικά Δεδομένα

Επίπεδο Ποσοστά % Αθροιστικές Ποσοστιαίες %

Εκπαίδευσης Συχνότητες συχνότητες αθροιστικές
συχνότητες
Δημοτικό 460 54.1 460 54.1
Γυμνάσιο 235 27.6 695 81.8
Λύκειο 101 11.9 796 93.6
Πανεπιστήμιο 49 5.8 845 99.4
Μεταπτυχιακό 5 .6 850 100.0
Άθροισμα 850 100.0

4
7
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διατακτικά Δεδομένα
Το ραβδόγραμμα της κατανομής συχνοτήτων

4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 8
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διατακτικά Δεδομένα
Το ραβδόγραμμα της αθροιστικής κατανομής

4
9
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διατακτικά Δεδομένα
• Η τυπική εκπαίδευση αυτών των
δανειοληπτών είναι το “δημοτικό”
• Ομοίως η διάμεση τιμή είναι το “δημοτικό”
αφού οι μισοί δανειολήπτες έχουν
εκπαίδευση μέχρι το δημοτικό και οι μισοί
δημοτικό κι επάνω

5
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διατακτικά Δεδομένα

Γενικά, πώς προσδιορίζω τη

διάμεσο στα διατακτικά
δεδομένα;

5
1
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διατακτικά Δεδομένα

Είναι η τιμή της

μεσαίας παρατήρησης

5
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Για να τη βρούμε (σε στάδια):

α. (Ξανα)γράφουμε τις παρατηρήσεις σε
αύξουσα σειρά
β. βρίσκουμε τη μεσαία θέση
γ. διάμεσος είναι η τιμή της αντίστοιχης
παρατήρησης

5
3
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Πιο ειδικά, έστω οτι το πλήθος των

παρατηρήσεων είναι n. Διακρίνουμε:

5
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

• ή ζυγό
Διάμεσος είναι το ημιάθροισμα των
παρατηρήσεων που βρίσκονται στη
θέση n/2 και (n+1)/2.

5
5
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα

Στον πίνακα της επόμενη διαφάνειας

δίνεται η βαθμολογία ενός διδάσκοντα απο
20 φοιτητές σε μια κλίμακα από το 1 για το
“κακός”, ως το 7 για το “εξαιρετικός”

5
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 6
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Αριθμός Αθροιστική
Βαθμολογία φοιτητών συχνότητα
xi fi
1 4 4
2 6 10
3 5 15
4 1 16
5 2 18
6 1 19
7 1 20

5
7
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Έχουμε:
• n/2=10 και στη 10η θέση είναι η τιμή 2
• (n/2)+1=11 και την ενδέκατη θέση είναι
η τιμή 3

5
<Τίτλος Μαθήματος> - <Τίτλος Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>, ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου 8

Στην περίπτωση αυτή

→ είτε θα πούμε ότι διάμεσος είναι η τιμή
(2+3)/2=2.5
→ είτε θα την προσδιορίσουμε λεκτικά:
"Η βαθμολογία των μισών φοιτητών
ήταν μέχρι και το 2 και των μισών από
το 3 και πάνω!”

5
9
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

• ή μονό
Διάμεσος → η τιμή της παρατήρησης
που βρίσκεται στη θέση (n+1)/2

6
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 2, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα Zητήθηκε από 11 αθλητικούς

συντάκτες να βαθμολογήσουν έναν προπονητή σε
μια κλίμακα από το 1 ως το 10 και είχαμε τα
ακόλουθα αποτελέσματα

6
1
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 2, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Βαθμολογία Αριθμός συντακτών Aθροιστική συχνότητα

xi (συχνότητα) fi Fi

1 4 4
2 1 5
3 0 5
4 1 6
5 1 7
6 1 8
7 1 9
8 1 10
9 1 11
10 0 11

6
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Οι βαθμοί είναι στην

πραγματικότητα αριθμοί
κατάταξης. Ετσι π.χ. κατά τη
βαθμολόγηση, η διαφορά του
2 από το 1 μπορεί να μην είναι
ίση με τη διαφορά του 10 από
το 9 (βλέπε και σελ.34)

6
3
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Επειδή n=11 είναι μονός αριθμός βρίσκουμε

τη διάμεσο ως εξής:

6
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

• Θέση: (n+1)/2=6η
• Η 6η παρατήρηση έχει την τιμή 4
Αυτό μπορεί να δηλωθεί ως:
“ οι μισοί συντάκτες είχαν δώσει βαθμολογία
πάνω απο 4”
είτε ως
“ οι μισοί συντάκτες είχαν δώσει βαθμολογία
κάτω απο 4”

6
5
 <Τίτλος Μαθήματος> - <Τίτλος Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>, ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

☼σημείωσε!
Στα δεδομένα αυτά η επικρατούσα τιμή
είναι το 1 που όμως δεν είναι
αντιπροσωπευτική (γιατί;)

6
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 6
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Πηγή συχνού λάθους στις εξετάσεις

• Για να προσδιοριστεί η τιμή της μεσαίας

παρατήρησης πρέπει να προηγηθεί διάταξη
των παρατηρήσεων
• Διάμεσος δεν είναι η μεσαία θέση αλλά η
τιμή της αντίστοιχης παρατήρησης

6
7
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διμεταβλητά κατηγορικά δεδομένα

Πίνακες διπλής εισόδου

Ταξινομούν στατιστικές μονάδες –δείγματος ή

πληθυσμού- ως προς δύο χαρακτηριστικά

6
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 8
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
Οι τριακόσιοι εργαζόμενοι της επιχείρησης
ΑΛΦΑ ταξινομήθηκαν στον ακόλουθο
πίνακα ανάλογα με το φύλο και τα χρόνια
της εκπαίδευσής τους.

6
9
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διμεταβλητός πίνακας
συχνοτήτων
Φύλο
Άνδρες Γυναίκες Άθροισμα
Εκπαίδευση
<9 30 88 118
9  12 54 78 132
> 12 44 6 50
Άθροισμα 128 172 300

7
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ή, σε ποσοστιαίες συχνότητες,

Φύλο
Άνδρες Γυναίκες Άθροισμα
Εκπαίδευση
<6 0.10 0.29 0.39
6  12 0.18 0.26 0.44
> 12 0.15 0.02 0.17
Άθροισμα 0.43 0.57 1.00

7
1
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το ποσοστιαίο ραβδόγραμμα

7
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το τριδιάστατο ραβδόγραμμα

7
3
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ποσοστά

1. Μαζί με τα ποσοστά να αναφέρεται και η

βάση δηλαδή ο συνολικός αριθμός των
παρατηρήσεων στις οποίες αναφέρονται

7
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ποσοστά

2. Προσοχή στη βάση:

●Τοποσοστό των γυναικών που καπνίζουν

―> βάση είναι το πλήθος των γυναικών

●Το ποσοστό των καπνιστών που είναι γυναίκες

―> βάση είναι το πλήθος των καπνιστών

7
5
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ποσοστά

3. Ποσοστά με διαφορετική βάση δεν

αθροίζονται

7
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 6
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ποσοστά
4. Όταν η καθαρή αξία ενος προϊόντος ισούται
με 100ευρώ και το ΦΠΑ με 23% η τιμή του θα
ισούται με 123.
Αν τα συνολικά έσοδα απο την πώλησή του
είναι 100000 ευρώ στην εφορία θα αποδοθεί
ΦΠΑ όχι 23000 αλλά 18699.18ευρώ

7
7
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
2, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ποσοστά
5. Αν μια επιχείρηση είχε ποσοστό κέρδους
15% και την επόμενη χρονιά ποσοστό
κέρδους 30% αυτό σημαίνει διπλασιασμό του
ποσοστού κέρδους ή αύξηση του ποσοστού
του κέρδους κατά 100% (μα όχι αύξηση των
κερδών κατά το !)

7
8

Ενότητα 3 : Περιγραφική Στατιστική ΙΙ

 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Σκοποί ενότητας
•Επεξεργασία-ανάλυση κατανομών συχνοτήτων
και γραφικών παραστάσεων για Μετρικά
δεδομένα.
•Κατασκευή Φυλλογραφήματος

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιεχόμενα ενότητας
•Μετρικά δεδομένα
•Ραβδόγραμμα σχετικών συχνοτήτων
•Ραβδόγραμμα της κατανομής
•Η αθροιστική συχνότητα
•Ομαδοποίηση
•Φυλλογράφημα
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Μετρικά δεδομένα: οι τιμές είναι

αριθμοί
1. Λίγες, επαναλαμβανόμενες τιμές
▪Κατανομές συχνοτήτων
▪ Κατανομές αθροιστικών (και αφαιρετικών)
συχνοτήτων
▪ Γραφική παράσταση: Ραβδόγραμμα
▪ Περιληπτικά μέτρα θέσης και διασποράς (όπως και
στα δεδομένα ομαδοποιημένα σε κ τάξεις-θα τα
δούμε στη συνέχεια)

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα 1 Δίνεται η κατανομή συχνοτήτων

του αριθμού των παιδιών που γέννησαν 653
γυναίκες οι οποίες παντρεύτηκαν μετά τα 30
τους χρόνια
σχετική
αριθμός παιδιών συχνότητα συχνότητα
xi fi fi
n
0 123 0.18836
1 152 0.23277
2 154 0.23584
3 96 0.14701
4 53 0.08116
5 30 0.04594
6 17 0.02603
7 10 0.01531
8 6 0.00919
9 5 0.00766
10 7 0.01072
Άθροισμα 653  1.00000
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το ραβδόγραμμα της κατανομής (με το excel)

180

160

140

120

100

80

60

40

20

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το ραβδόγραμμα της κατανομής

(με το SPSS)
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το ραβδόγραμμα σχετικών
συχνοτήτων

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα 2
Η βαθμολογία στο μάθημα Στατιστική ΙΙ. Τμήμα ΟΕ
του ΑΠΘ, Ιούνιος 2006
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

1. Γενικά, η κατανομή της βαθμολογίας

θεωρείται εντάξει όταν είναι συμμετρική. Δεξιά
λοξότητα είναι ένδειξη ότι τα θέματα ήταν
δύσκολα ενώ η αριστερή λοξότητα ότι τα θέματα
ήταν πολύ εύκολα.

2. Το προηγούμενο γράφημα αντανακλά την

τάση του διδάσκοντα να “σπρώχνει” το
αντιδημοφιλές 4 προς το 3 ή στο 5! (τα θέματα
ήταν δύσκολα;)

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η αθροιστική συχνότητα που αντιστοιχεί στην

τιμή x i συμβολίζεται με Fi και είναι το πλήθος
των παρατηρήσεων που έχουν τιμή μέχρι και x i
• Ισχύει (με αρχική συνθήκη F 0 0 )
F1  F0  f1  f1
F2  F1  f 2  f1  f 2
F3  F2  f 3  f1  f 2  f 3
κ.ο.κ.
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

….συνέχεια το παράδειγμα 1

αριθμός αθροιστική ποσοστιαία

συχνότητα
παιδιών συχνότητα αθροιστική
fi
xi
0 123 123 18.8
1 152 275 42.1
2 154 429 65.7
3 96 525 80.4
4 53 578 88.5
5 30 608 93.1
6 17 625 95.7
7 10 635 97.2
8 6 641 98.2
9 5 646 98.9
10 7 653 98.9
100.0
Άθροισμα 653

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η κατανομή συχνοτήτων η ποσοστιαία κατανομή

η αθροιστική ποσοστιαία κατανομή
( εκτύπωση από το SPSS)‫‏‬
ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΑΝΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

Cumulative
Frequency Percent Valid Percent Percent
Valid ,00 123 18,8 18,8 18,8
1,00 152 23,3 23,3 42,1
2,00 154 23,6 23,6 65,7
3,00 96 14,7 14,7 80,4
4,00 53 8,1 8,1 88,5
5,00 30 4,6 4,6 93,1
6,00 17 2,6 2,6 95,7
7,00 10 1,5 1,5 97,2
8,00 6 ,9 ,9 98,2
9,00 5 ,8 ,8 98,9
10,00 7 1,1 1,1 100,0
Total 653 100,0 100,0
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

2. Πολλές Διαφορετικές Τιμές

▪ Ομαδοποίηση σε μια κατανομή συχνοτήτων
με κ τάξεις
▪ Κατανομές αθροιστικών (και αφαιρετικών)
συχνοτήτων
▪ Γραφικές παραστάσεις: Ιστόγραμμα και
πολυγωνική γραμμή
▪ Περιληπτικά μέτρα θέσης και διασποράς

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η Ομαδοποίηση
Για να ομαδοποιήσουμε δεδομένα σε κ τάξεις
επιλέγουμε:
1. Το πλήθος κ των τάξεων
2. Τα όρια των τάξεων
3.Την αρχική τιμή ή αγκυρα
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η Ομαδοποίηση
• Δυο διαφορετικοί ερευνητές μπορεί να
επιλέξουν διαφορετικά αυτά τα τρία στοιχεία
• Η εικόνα της κατανομής μπορεί να αλλάξει
σημαντικά από αυτές τις επιλογές
πρόταση: Να δοκιμάζονται εναλλακτικές
ομαδοποιήσεις

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η Ομαδοποίηση
Το ιστόγραμμα και η πολυγωνική γραμμή
θα μας δώσουν μια εικόνα για τα εξής :
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η Ομαδοποίηση
α. Αν η κατανομή είναι συμμετρική ή λοξή
β. Αν έχει μια ή περισσότερες κορυφές
γ. Αν έχει ακραία σημεία

Την εικόνα θα συμπληρώσουν το φυλλογράφημα

και το θηκόγραμμα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

α. Συμμετρία: παράδειγμα
Το σωματικό λίπος 252 αντρών
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Σημειώνουμε μαζί και μια συμμετρική καμπύλη:

η κατανομή δε φαίνεται να απέχει σημαντικά
απο τη συμμετρία.

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

β.Λοξότητα:
παράδειγμα
Αρνητική ή αριστερή λοξότητα
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
Θετική ή δεξιά λοξότητα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

• Η συμμετρία της κατανομής είναι επιθυμητή σε

πολλές περιπτώσεις
• Για να την επιτύχουμε εφαρμόζουμε στα
δεδομένα κάποιον μετασχηματισμό
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Αν τα δεδομένα έχουν δεξιά λοξότητα,

δοκιμάζουμε έναν από τους μετασχηματισμούς:

ln( X ) X 3
X

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Αν τα δεδομένα έχουν αριστερή λοξότητα,

δοκιμάζουμε έναν από τους μετασχηματισμούς

1/ X 1/ X 2 1/ X 3
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα Το οικογενειακό εισόδημα (σε

χιλ.δολ.) 850 ατόμων που έκαναν αίτηση
δανείου από μεγάλη τράπεζα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ο λογάριθμος των τιμών του

οικογενειακού εισοδήματος
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η τρίτη ρίζα των τιμών του οικογενειακού

εισοδήματος (επιφέρει συμμετρία!)

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

όλα σχεδόν τα δεδομένα εισοδήματος έχουν

κατανομή με δεξιά (ή θετική) λοξότητα!
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

γ. Δύο ή περισσότερες κορυφές;

-Ισως τα δεδομένα προέρχονται απο

δύο ή περισσότερους πληθυσμούς

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
Η περίμετρος του στήθους σε τυχαίο δείγμα 507
αθλουμένων.
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το ιστόγραμμα της περιμέτρου του στήθους

χωριστά για τους άνδρες και τις γυναίκες του
δείγματος

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

συμπέρασμα: οι δύο κορυφές οφείλονται στο

οτι η κατανομή του στήθους είναι
διαφορετική στα δύο φύλα
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

☼ προσοχή!

Η εικόνα που δίνει ένα ιστόγραμμα μπορεί

να μεταβληθεί αν αλλάξει το πλήθος των
τάξεων ή/και η άγκυρα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
Το βάρος γεννήσεως 60 βρεφών. Πρώτη
ομαδοποίηση
Τάξεις βάρους Αριθμός βρεφών
fi
1400–1800 2
1800–2200 6
2200–2600 5
2600–3000 9
3000–3400 11
3400–3800 13
3800–4200 8
4200–4600 6
Άθροισμα 60
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα (συνέχεια)
Το βάρος γεννήσεως 60 βρεφών. Δεύτερη
ομαδοποίηση
Τάξεις βάρους fi

1200–1600 1
1600–2000 4
2000–2400 5
2400–2800 5
2800–3200 16
3200–3600 9
3600–4000 10
4000–4400 5
4400–4800 5
Άθροισμα 60
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα (συνέχεια)
Το βάρος γεννήσεως 60 βρεφών. Τρίτη
ομαδοποίηση
Τάξεις βάρους fi
1000–1500 1
1500–2000 4
2000–2500 7
2500–3000 11
3000–3500 14
3500–4000 13
4000–4500 9
4500–5000 1
Άθροισμα 60
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα 2
Τα ακόλουθα δύο ιστογράμματα αποτελούν
γραφική παράσταση του ίδιου συνόλου
δεδομένων (SPSS και S-plus, αντίστοιχα, by default)
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

και ομοίως....

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το φυλλογράφημα
• Ομαδοποιεί τα δεδομένα όπως το
ιστόγραμμα
• Διατηρεί τις αρχικές τιμές (ή σχεδόν)
• Δίνει εικόνα για συμμετρία ή λοξότητα,
κορυφές, ακραία σημεία
• Γενικά χρησιμοποιείται για μικρά σύνολα
δεδομένων
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Πώς κάνουμε το φυλλογράφημα

• Δύο στήλες
– Αριστερή στήλη: Οι μίσχοι
– Δεξιά στήλη: Τα φύλλα

• Κάθε γραμμή αποτελείται από:

μίσχο: τα ψηφία που είναι κοινά σε ένα
σύνολο παρατηρήσεων
+ φύλλο: το τελευταίο ψηφίο αυτών
των παρατηρήσεων, σε αύξουσα σειρά

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 3, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
Στα δεδομένα αυτά, η πρώτη παρατήρηση
είναι το 61 και η τελευταία το 151)
Μίσχος Φύλλο

6 1
7 2579
8 00112344555689
9 00123466788
10 00112223456778999
11 00123345556789
12 011123455679
13 026
14 26
15 1
 Ενότητα 4 : Στοιχεία από τη Θεωρία των
Πιθανοτήτων

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 4, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Σκοποί ενότητας
•Παρουσίαση βασικών εννοιών από τη Θεωρία
των Πιθανοτήτων
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 4, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιεχόμενα ενότητας
• Τυχαίο πείραμα
•Ενδεχόμενο
•Γεγονός
•Τομή ενδεχομένων
• Αδύνατο ενδεχόμενο
• Βέβαιο ενδεχόμενο
•Κανόνας εγκλεισμού
•Πιθανότητα
•Η προσθετική αρχή

Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Τυχαίο πείραμα
Μια διαδικασία στην οποία υπάρχουν
περισσότερα από ένα δυνατά αποτελέσματα
και είναι αβέβαιο το ποιό θα
πραγματοποιηθεί

9
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παραδειγματα

Πείραμα Δυνατά αποτελέσματα

Ρίχνουμε ένα νόμισμα Κεφάλι, Γράμματα

Κατανάλωση βενζίνης για
lt>0
ορισμένη διαδρομή
Χρόνος συναρμολόγησης t > 0 δευτερόλεπτα
Aριθμός παιδιών σε μια τυχαία
0, 1, 2,.....
οικογένεια

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

• το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε σε

ένα τυχαίο πείραμα είναι να
προσδιορίσουμε την πιθανότητα
εμφάνισης κάποιου αποτελέσματος.
• Για να καθορίσουμε τις πιθανότητες
πρέπει πρώτα να προσδιορίσουμε τα
δυνατά αποτελέσματα του πειράματος.

1
1
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Δειγματικός χώρος
Το σύνολο των δυνατών αποτελεσμάτων του
πειράματος συμβολίζεται με S

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ενδεχόμενο Α

Κάθε υποσύνολο του δειγματικού χώρου.

• Αν στην εκτέλεση του πειράματος
προκύψει αποτέλεσμα που ανήκει στο Α,
λέμε ότι το Α πραγματοποιείται, δηλ γίνεται
γεγονός.

1
3
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 4, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ασυμβίβαστα ενδεχόμενα

Δυο ενδεχόμενα Α και Β είναι ασυμβίβαστα

αν δεν έχουν κοινά αποτελέσματα

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

(για ενδεχόμενα με απαριθμήσιμο πληθος

αποτελεσμάτων)

• Εστω n A το πληθος των αποτελεσμάτων του Α

• Τα Α και Β είναι ασυμβίβαστα αν

nAB  0

1
5
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

τομή ενδεχομένων A∩Β

πραγματοποιείται όταν προκύπτουν

αποτελέσματα που ανήκουν στο Α και στο Β

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 6
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

τομή ενδεχομένων
E E E 1 2 3

• Πραγματοποιείται όταν προκύπτουν

αποτελέσματα που ανήκουν στο Ε1 και
στο Ε2 και στο Ε3.

1
7
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

τομή ενδεχομένων

E1  E 2  E3
1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 8
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ένωση ενδεχομένων AUB

Πραγματοποιείται όταν προκύπτουν

αποτελέσματα που ανήκουν στο Α ή στο Β
ή και στα δύο.

1
9
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 4, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ένωση ενδεχομένων

• Ισχύει:

n E1 E2  n E1  n E2  n E1 E2
nE1E2 E3  nE1  nE2  nE
3

 nE1E2  nE1E3  nE2 E3  nE1E2 E3

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ένωση ενδεχομένων

E1  E 2  E3
2
1
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

αδύνατο ενδεχόμενο

Το Α είναι αδύνατο ενδεχόμενο ανν

δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί σε
καμιά δοκιμή δηλαδή ανν

nA  0

2
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 4, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Βέβαιο ενδεχόμενο

Ο δειγματικός χώρος S είναι το βέβαιο

ενδεχόμενο διότι σε κάθε εκτέλεση του
πειράματος ένα από τα αποτελέσματά του
θα πραγματοποιηθεί

nS  n
2
3
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Συμπλήρωμα του Α
• Περιέχει τα αποτελέσματα του S που δεν
ανήκουν στο Α
• Συμβολίζεται με A

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Πιθανότητα

• Η πιθανότητα του ενδεχομένου Α είναι ένας

αριθμός Ρ μεταξύ του 0 και του 1 που μετρά την
αβεβαιότητα πραγματοποίησης του Α
• Στο βέβαιο ενδεχόμενο αντιστοιχεί πιθανότητα
ιση με 1

2
5
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Πιθανότητα: O μαθηματικός
ορισμός
• Πιθανότητα είναι η συνάρτηση P η οποία
σε κάθε ενδεχόμενο Α του δειγματικού
χώρου S αντιστοιχεί έναν αριθμό Ρ(Α) ο
οποίος ικανοποιεί τα εξής αξιώματα :

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 6
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Πιθανότητα Ρ(Α)

0  P( A)  1
1. P( S )  1
2.
P( A1  A2  ...)  P( A1 )  P( A2 )  .....
3.
A1 , A2 ,......
για κάθε συλλογή ασυμβίβαστων ενδεχομένων

2
7
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Πιθανότητα Ρ(Α)

Η πιθανότητα P(A) του ενδεχομενου A ισούται

με το άθροισμα των πιθανοτήτων των
στοιχειωδών αποτελεσμάτων από τα οποία
αποτελείται το A.

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 8
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η κλασική πιθανότητα
έχει αναφορά σε πειράματα όπου κάθε
δειγματικό σημείο (στοιχειώδες αποτέλεσμα)
έχει την ίδια δυνατότητα εμφάνισης π.χ.
- η κλήρωση ενός λαχείου
- η ρίψη ενός ζαριού

2
9
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η κλασική πιθανότητα

Αν ο δειγματικός χώρος περιέχει n

δειγματικά σημεία τότε στο καθένα από
αυτά αντιστοιχεί πιθανότητα ίση με 1/n.

3
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 4, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η κλασική πιθανότητα

Αν ένα ενδεχόμενο Ε περιέχει n E δειγματικά

σημεία, τότε η πιθανότητα πραγματοποίησής
του είναι

nE
Ρ(Ε)=
n

3
1
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα

Έστω ότι, οι δύο καλύτεροι επέτυχαν τον ίδιο

βαθμό πτυχίου και το ποιός θα πει τον όρκο
κατά την τελετή ορκωμοσίας θα κριθεί με
κλήρωση. Η πιθανότητα που αντιστοιχεί στον
καθένα ισούται με 1/2

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η πιθανότητα ως όριο σχετικής

συχνότητας

 fE 
P ( E )  lim  
 n 
όταν n 
 

3
3
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα

Αν στα προηγούμενα χρόνια καταγράφηκαν

519 αγόρια ανά χίλιες γεννήσεις, η
πιθανότητα αγοριού σε μια τυχαία γέννηση
ισούται με 0.519

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η υποκειμενική πιθανότητα

παράδειγμα
Λόγω των καιρικών συνθηκών φέτος, η
πιθανότητα ικανοποιητικής συγκομιδής
κερασιών ισούται με 25%

3
5
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Χρήσιμοι κανόνες για να υπολογίσω

πιθανότητες

• Η πιθανότητα του συμπληρώματος του

ενδεχομένου Ε ισούται με

P(E)  1  P(E)
απ’όπου και σε συνδυασμό με το αξίωμα 2,
προκύπτει οτι οτι η πιθανότητα του αδύνατου
ενδεχομένου ισούται με μηδέν
3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 6
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Κανόνας εγκλεισμού
• Αν για δύο ενδεχόμενα καιE τουES ισχύει
1 2

τότε E 2  E1

P(E 2 )  P(E1 )

3
7
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η πιθανότητα της ένωσης δύο

ενδεχομένων

P(E1  E 2 )  P(E1 )  P(E 2 )  P(E1  E 2 )

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 8
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

– Ρίχνουμε ένα ζάρι και καταγράφουμε το

αποτέλεσμα. Για τα ακόλουθα ενδεχόμενα
• A: Ο αριθμός είναι το πολύ 2
• B: Ο αριθμός είναι ζυγός
παράδειγμα 1
• C: Ο αριθμός είναι το 4
υπολογίζουμε:

3
9
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ο δειγματικός χώρος: S={1,2,3,4,5,6}

Ρ(Α)=2/6

P( A  B )  4 / 6
P( A  C )  3 / 6

P( B  C )  1 / 6

4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα 2

Ορίζουμε τα ενδεχόμενα:
Αi : το ενδεχόμενο κάποιος να γεννήθηκε τον
μήνα i=1......12
Βj: το ενδεχόμενο κάποιος να ανήκει στο
ζώδιο j=1,….,12 με B1=κριος και Β12=
ιχθείς

4
1
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Υπολογίζουμε τις πιθανότητες (αγνοώντας τα

δίσεκτα έτη):
• Α3: το ενδεχόμενο να γεννήθηκε Μάρτιο
Ρ(Α3)=31/365
• Β1: το ενδεχόμενο να ανήκει στους
ιχθείς, Ρ(Β12)=28/365

4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η τομή των δύο ενδεχομένων είναι το

ενδεχόμενο να είναι ιχθύς και να γεννήθηκε
Μάρτιο οπότε

P( A3  B12 )  20 / 365

4
3
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 4, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

• Η ένωση των δύο ενδεχομένων είναι

να γεννήθηκε κάποιος Μάρτιο ή να
είναι ιχθύς και

P( A3  B12 )  (28  31  20) / 365  39 / 365

4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το πλήθος των δυνατών αποτελεσμάτων. Αρχές

απαρίθμισης

4
5
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η προσθετική αρχή
Αν οι δυνατές διαδρομές είναι δύο, με δυνατά
αποτελέσματα, αντίστοιχα, n
και n
1
2

τότε συνολικά υπάρχουν

δυνατά αποτελέσματα
n1  n2
4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 6
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

με δέντρο...

4
7
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η πολλαπλασιαστική αρχή
Αν ένα πείραμα περιλαμβάνει δύο στάδια και
κάθε ένα έχει, αντίστοιχα, n1και n 2δυνατά
αποτελέσματα, έχουμε συνολικά

n1  n2 δυνατά αποτελέσματα

4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 8
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

με δέντρο....

4
9
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα

Ένα νόμισμα ρίχνεται 2 φορές.

Τα δυνατά αποτελέσματα είναι
ΓΓ, ΓΚ, ΚΚ, ΚΓ
Όπου Γ= γράμματα και Κ=κεφάλι

5
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

με δέντρο...

Κ
ΚΚ
Κ
2η ρίψη
Γ
Κ ΚΓ
1η ρίψη Απλά ενδεχόμενα
αρχή ΓΚ
2η ρίψη
Γ Γ
ΓΓ
5
1
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
4, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Άσκηση

Ένα νόμισμα ρίχνεται 5 φορές.

1. Σε ποιο από τα ακόλουθα αποτελέσματα
αντιστοιχεί μεγαλύτερη πιθανότητα;
{ΚΚΚΓΚ} {ΓΚΓΚΚ} {ΚΓΚΓΓ} {ΚΚΚΚΚ}
2. Σε ποιο αντιστοιχεί μεγαλύτερη πιθανότητα:
- στο ενδεχόμενο να προκύψει 2 φορές η όψη «Κ» ή
- στο ενδεχόμενο να προκύψει 5 φορές η όψη «Κ» ;

5
2

Ενότητα 5 : Θεωρητικές κατανομές πιθανότητας

 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 5, ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Σκοποί ενότητας
•Δημιουργία και επιλογή κατάλληλων θεωρητικών
κατανομών κάτω από ορισμένες υποθέσεις για την
περιγραφή τυχαίων μεταβλητών της πράξης

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 5, ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιεχόμενα ενότητας
• Θεωρητική κατανομή
• Δυωνυμική κατανομή
• Αθροιστική συνάρτηση πιθανότητας
•Αναλογία των επιτυχιών στο δείγμα
•Παραδείγματα-ασκήσεις
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 5, ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Θεωρητικές κατανομές
• προκύπτουν κάτω από ορισμένες
υποθέσεις
• αποτελούν μαθηματικά μοντέλα για την
περιγραφή τυχαίων μεταβλητών της
πράξης

Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Κατάλληλη θεωρητική κατανομή

Εάν:
1. αν οι υποθέσεις της θεωρητικής κατανομής
ισχύουν, με καλή προσέγγιση
2. αν οδηγήσει σ’αυτό το συμπέρασμα ο
στατιστικός έλεγχος καλής προσαρμογής
(βλ.κεφ.14),
τότε η θεωρητική κατανομή είναι κατάλληλη να
περιγράψει την τ.μ. που μας ενδιαφέρει

1
0
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η Δυωνυμική κατανομή
Συνθήκες
• τυχαίο πείραμα με δύο δυνατά
αποτελέσματα: «επιτυχία», «αποτυχία»
• p η πιθανότητα επιτυχίας -ίδια σε κάθε
επανάληψη του πειράματος
• Χ ο αριθμός των «επιτυχιών» σε n
ανεξάρτητες επαναλήψεις του πειράματος

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ, 1
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η Δυωνυμική κατανομή
Η Χ μπορεί να είναι:
• Ο αριθμός των κοριτσιών σε 5 γεννήσεις
• Ο αριθμός των ελαττωματικών σε τυχαίο
δείγμα n προϊόντων από μια πάρα πολύ
μεγάλη παρτίδα
• Ο αριθμός των καπνιστών σε τυχαίο δείγμα n
φοιτητών

1
2
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η κατανομή πιθανοτήτων της Χ

Η κατανομή πιθανοτήτων της Χ ορίζεται
από την συνάρτηση

n x
P(X  x)  P(x)    p (1  p) n  x
x x=0,1,2,….n

Με τόσους τρόπους μπορεί να

εμφανιστουν x «επιτυχίες» και n- Η πιθανότητα που αντιστοιχεί σε κάθε
x «αποτυχίες» τέτοιον τρόπο

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ, 3
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η κατανομή πιθανοτήτων της Χ

• Η δυωνυμική κατανομή
προσδιορίζεται πλήρως από τις
παραμέτρους n και p.
• Γράφουμε ΧΒ(n, p) και διαβάζουμε
“η Χ ακολουθεί τη δυωνυμική κατανομή
με παραμέτρους n και p”.

1
4
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το γράφημα της Δυωνυμικής κατανομής όταν

n  4, για p  0.2 και p  0.5.

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ, 5
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

• Για p  0.5 η δυωνυμική κατανομή

είναι συμμετρική.

1
6
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 5, ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Οι συνδυασμοί των n πραγμάτων ανα x

n n!
C    
n

 x  x! ( n  x )!
x

n(n  1)( n  2).....2.1


x( x  1).....1(n  x)( n  x  1)....2.1
1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ, 7
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Αθροιστική συνάρτηση πιθανότητας

της Διωνυμικής κατανομής

P( X  x )   P( X  x ) 
X x

 P( X  0)  P( X  1)  P( X  2)  .........  P( X  k )
 x  0,1,2,.........k.

1
8
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκ.7 σελ.282)

• Στα προϊόντα της 8Ε που παράγονται
μαζικά το 20% είναι ελαττωματικά
• Παίρνουμε ένα τυχαίο δείγμα n= 10
προϊόντων απο τη μαζική παραγωγή
• Εδώ «επιτυχία» σε μια λήψη είναι το να
πάρουμε ελατωματικό
• Έστω Χ ο αριθμός των ελαττωματικών στο
τυχαίο δείγμα των 10 προϊόντων

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ, 9
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκ.7 σελ.282)

• Ένα προϊόν μπορεί να είναι είτε ελατωματικό
είτε καλό
• Η πιθανότητα ελατωματικού είναι σταθερή
σε κάθε λήψη (η πολύ μεγάλη παραγωγή
εξασφαλίζει οτι αν πάρουμε ένα ελατωματικό
δεν αλλάζει το ποσοστό στα υπόλοιπα)
• Το δείγμα είναι τυχαίο

2
0
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 5, ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκ.7 σελ.282)

Αρα η Χ ακολουθεί την Β(n,p) με n=10 και
p=0.20 απ’όπου υπολογίζουμε:
10!
P ( X  0)  P ( 0)  (.020) 0 (.80)100  .1074
0! (10  0)!
10!
P( x  1)  P(1)  (.020)1 (.80)101  .2684
1! (10  1)!
10!
P ( x  2)  P ( 2)  (.020) 2 (.80)102  .3020
2! (10  2)!

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ, 1
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκ.7 σελ.282)

Τις ίδιες πιθανότητες μπορούμε να πάρουμε
απο τον πίνακα 1 στο τέλος του βιβλίου απ’
όπου η κατανομή:

x P(x)
0 .1074
1 .2684
2 .3020
3 .2013
4 .0881
5 .0264
6 .0055
7 .0008
8 .0001
2
2
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 5, ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκ.7 σελ.282)

• Στον πίνακα 2 στο τέλος του βιβλίου δίνεται

η αθροιστική Δυωνυμική για διαφορετικές
τιμές των n και p.
• Ετσι π.χ. αν θέλουμε να υπολογίσουμε την
πιανότητα να πάρουμε στο δείγμα
περισότερο απο 2 ελατωματικά

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ, 3
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκ.7 σελ.282)

υπολογίζουμε:

P( X  2)  1  P( X  1)  1  0.544  0.456

Απο τον
πίνακα 2
2
4
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα 2

• Τα μισά από τα αυτοκίνητα που

κυκλοφορούν σε μία πόλη έχουν ηλικία
μεγαλύτερη των 10 ετών.
• Σε τυχαίο δείγμα 20 αυτοκινήτων της πόλης
αυτής, ποια είναι η πιθανότητα να βρούμε
περισσότερα από 10 αυτοκίνητα τόσο παλιά;

2
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 5, ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ, 5
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα 2
p=0.5 , n=20

P( X  10)  1  P( X  10)
=1-0.588
=0.412

Απο τον πίνακα 2

2
6
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα 3

• Αν σε n  10 ρίψεις ενός νομίσματος

εμφανίστηκε 2 φορές η όψη «γράμματα»,
ποια είναι η πιθανότητα το νόμισμα να
είναι «μη δολιευμένο»;
• Ποιος είναι ο στατιστικός πληθυσμός στο
πείραμα αυτό;

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ, 7
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα 3

10  2
P( X  2)  P(2)   0.5 (1  0.5)102
2 

=0.0439

Ή απ’ευθείαςαπο τον
πίνακα 1
2
8
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα 4

Το 30% των στεγαστικών δανείων

της τράπεζας Β είναι επισφαλή. Σε
τυχαίο δείγμα n=12 στεγαστικών
δανείων της Β ποια είναι η
πιθανότητα να υπάρχουν 4
επισφαλή δάνεια;

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ, 9
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα 4
Για p=0.3 και n=12

P(X=4)=0.2311
απο τον πίνακα 1 στο τέλος του βιβλίου

3
0
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Μέση τιμή και Διακύμανση της

Δυωνυμικής Κατανομής
• Μέση Τιμή
E(X) = np

• Διακύμανση
V(X) = np(1-p)

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ, 1
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα 5

Μια μηχανή παράγει μαζικά βαλβίδες

από τις οποίες ποσοστό 1% είναι
ελαττωματικές. Αν για τη
συναρμολόγηση ενός μηχανήματος
απαιτούνται 10 τέτοιες βαλβίδες, πόσες
ελαττωματικές βαλβίδες θα πρέπει να
περιμένουμε ότι υπάρχουν, κατά μέσο
όρο, ανά μηχάνημα;

3
2
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 5, ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα 5

• Αν Χ ο αριθμός των ελαττωματικών βαλβίδων

στο δείγμα των 10, η κατανομή της Χ είναι η
B(10, 0.01) . Επομένως
E(X)  np  10(0.01)  0.1
• Έτσι, σε μια παρτίδα 1000 μηχανημάτων
περιμένουμε να εμφανίσουν βλάβη συνολικά
τα 1000(0.1) = 10

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ, 3
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η αναλογία των επιτυχιών στο

δείγμα
X
p̂ X 
n
και αποδεικνύεται εύκολα οτι ισχύει:
1
E(p̂ X )  E(X)  p
n
1 p(1  p)
Var (p̂ X )  2 Var (X) 
n n
3
4
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα 6
• Εταιρεία έρευνας της αγοράς στέλνει συχνά
ερωτηματολόγια
• Γενικά, επιστρέφονται απαντημένα το 40%
των ερωτηματολογίων
• Σε επαναληπτικές έρευνες των 400
ερωτηματολογίων που στέλνονται με καλά
σχεδιασμένη τυχαία δειγματοληψία
περιμένουμε κατά μέσο όρο 80 αναπάντητα
δηλαδή ποσοστό αναπάντητων κατά μέσο
όρο 40%

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ, 5
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η Δυωνυμική κατανομή στη

δειγματοληψία αποδοχής
Παράδειγμα (άσκ. 10 σελ 282)
Για την αγορά μεγάλης παραγγελίας
μπουκαλιών, συμφωνήθηκε η αναλογία των
ελαττωματικών p δεν θα είναι μεγαλύτερη
από 10% και μαζί η ακόλουθη
δειγματοληψία αποδοχής: αν σε τυχαίο
δείγμα 20 μπουκαλιών ο αγοραστής βρίσκει
περισσότερα από ένα ελαττωματικά θα
απορρίπτει την παραγγελία, διαφορετικά θα
την δέχεται.
3
6
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η Δυωνυμική κατανομή στη

δειγματοληψία αποδοχής
Παράδειγμα (άσκ. 10 σελ 282)
• Κίνδυνος του παραγωγού: να
απορρίπτεται η παραγγελία παρόλο που
είναι όπως συμφωνήθηκε
• Κίνδυνος του αγοραστή: να δέχεται την
παραγγελία παρόλο που το ποσοστό των
ελατωμματικών είναι πιο μεγάλο απο όσο
συμφωνήθηκε

3
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 5, ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ, 7
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκ. 10 σελ 282)

ας υπολογίσουμε τους δυό κινδύνους...
• Εστω Χ ο αριθμός των ελαττωματικών
στο δείγμα των 20.
• Αν η παραγγελία είναι όπως
συμφωνήθηκε, η κατανομή της Χ είναι η

B ( 20,0.10)

3
8
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 5, ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκ. 10 σελ 282)

• Ο κίνδυνος του παραγωγού

P( X  2)  1  P( X  1)
=1-0.392

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
<ΤΜΗΜΑ>,ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
5, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ, 9
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκ. 10 σελ 282)

• Αν η αναλογία των ελατωματικών είναι

μεγαλύτερη, έστω p=0.15, τότε ο κίνδυνος
του αγοραστή είναι :

P( X  2)  P( X  0)  P( X  1)

=0.0388+0.1368=0.1756

προσδιορίστηκε απο την Β(20,0.15)

4
0
 Ενότητα 6 : Δειγματοληπτικές Κατανομές

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Σκοποί ενότητας
•Εισαγωγή στη στατιστική συμπερασματολογία
και εξαγωγή συμπερασμάτων για τα βασικά
χαρακτηριστικά ενός πληθυσμού
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιεχόμενα ενότητας
• Στατιστική συμπερασματολογία
•Παράμετροι
•κατανομή δειγματοληψίας (sampling
distribution)
•Αθροισμα – Μέσος όρος
•Παραδείγματα-ασκήσεις

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Στατιστική συμπερασματολογία
Σε όλες σχεδόν τις εμπειρικές έρευνες
ισχύουν τα εξής
1. ο πληθυσμός είναι άγνωστος και ο
ερευνητής επιθυμεί να γνωρίσει τα βασικά
χαρακτηριστικά του
2. παίρνει ένα δείγμα και από τις
πληροφορίες του βγάζει συμπεράσματα για
τον πληθυσμό, ή, όπως λέμε, εκτιμά τα
χαρακτηριστικά του πληθυσμού
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Στατιστική συμπερασματολογία
Η διαδικασία αυτή αναφέρεται ως στατιστική
συμπερασματολογία και έχει δύο σκέλη:
α. την εκτιμητική
β. τον έλεγχο των στατιστικών υποθέσεων

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Στατιστική συμπερασματολογία
Γενικά, η γνώση παράγεται με μια από τις
ακόλουθες πορείες:
• Απαγωγή: από το μερικό συμπεραίνουμε για το
γενικό εμπειρική έρευνα
• Επαγωγή: από το γενικό συμπεραίνουμε για το
μερικό θεωρητική ανάλυση
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Στατιστική συμπερασματολογία
Αφού στη στατιστική συμπερασματολογία
από το μερικό (=το δείγμα) βγάζουμε
συμπεράσματα για το γενικό (=τον πληθυσμό)
συμπεραίνουμε ότι η στατιστική
συμπερασματολογία είναι απαγωγική

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Επαγωγική συμπερασματολογία
Θα προσδιορίσουμε τα χαρακτηριστικά του
δείγματος που έχει ληφθεί με τυχαία
δειγματοληψία από έναν πληθυσμό τον οποίο
υποθέτουμε γνωστό
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράμετροι -στατιστικές
H μέση τιμή, η διακύμανση και η αναλογία
όταν αναφέρονται στον πληθυσμό,
ονομάζονται παράμετροι πληθυσμού ή απλώς
παράμετροι και συμβολίζονται αντίστοιχα με
μ,  2 και p

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράμετροι -στατιστικές

Η μέση τιμή, η διακύμανση, η

αναλογία όταν αναφέρονται στο
δείγμα ονομάζονται στατιστικές και
συμβολίζονται αντίστοιχα με X, , s 2
και p̂ X
- Η στατιστική είναι συνάρτηση των
τιμών του δείγματος
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράμετροι -στατιστικές

•Οι παράμετροι είναι σταθερές και σχεδόν

πάντα, άγνωστες ποσότητες

•Μια παράμετρος εκτιμάται με μια στατιστική

•Έτσι, εκτιμούμε τη μέση τιμή πληθυσμού με

τη δειγματική μέση τιμή, τη διακύμανση
πληθυσμού με τη δειγματική διακύμανση κοκ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Κατανομή δειγματοληψίας ή
δειγματοληπτική κατανομή
Η τιμή μιας στατιστικής, έστω του δειγματικού
μέσου , μεταβάλλεται από δείγμα σε δείγμα και
η κατανομή πιθανοτήτων, η οποία περιγράφει
τη μεταβλητότητά του αυτή ονομάζεται
κατανομή δειγματοληψίας (sampling
distribution).
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Κατανομή δειγματοληψίας ή
δειγματοληπτική κατανομή
Είναι προφανές ότι η τιμή μιας στατιστικής
διαμορφώνεται από τις τιμές που θα
«τύχουν» στο συγκεκριμένο δείγμα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Κατανομή δειγματοληψίας ή
δειγματοληπτική κατανομή
παράδειγμα Εστω Χ η όψη στη ρίψη ενός
ζαριού. Η κατανομή πιθανοτήτων της Χ είναι η
ακόλουθη
x 1 2 3 4 5 6
p(x) 1/6 1/6 1/6 1/6 1/6 1/6
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Κατανομή δειγματοληψίας ή
δειγματοληπτική κατανομή
• Η μέση τιμή της Χ είναι η:

  (1  2  .....  6) / 6  3.5

• Η διακύμανσή της είναι η

 2  (11  2 2  ......  62 ) / 6  3.52  2.92

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Κατανομή δειγματοληψίας ή
δειγματοληπτική κατανομή
• Αυτή θα αναφέρεται στο εξής ως κατανομή
πληθυσμού
• Ο πληθυσμός είναι όλες οι δυνατές ρίψεις
του ζαριού (άπειρες!) και φυσικά είναι
θεωρητικός
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

• Έστω τώρα οτι ρίχνουμε το ζάρι δύο φορές, X 1

και X 2 είναι η όψη του ζαριού στην πρώτη
και δεύτερη ρίψη αντίστοιχα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Οι X 1 και X
2
είναι λοιπόν ισόνομες
και ανεξάρτητες
τυχαίες μεταβλητές
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Τυχαίο δείγμα

Μια ακολουθία απο ανεξάρτητες και

ισόνομες τ.μ περιγράφει μια διαδιακασία
απλής τυχαίας δειγματοληψίας και
ονομάζεται τυχαίο δείγμα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Αθροισμα – Μέσος όρος

Ορίζουμε το άθροισμα και τον μέσο των X 1
και X 2 ως εξής:
A  X1  X 2
Το
άθροισμα
των δύο
όψεων
X1  X 2
Ο μέσος X
των δύο
όψεων
2
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η κατανομή πιθανοτήτων των Α

και X είναι η ακόλουθη

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Α πιθανότητα Κατανομή
X δειγματοληψίας (ή
δειγματοληπτική
2 1.0 0.028 κατανομή) του
3 1.5 0.056 αθροίσματος και του
μέσου
4 2.0 0.083
5 2.5 0.111
6 3.0 0.139
7 3.5 0.17
8 4.0 0.139
9 4.5 0.111
10 5.0 0.083
11 5.5 0.056
12 6.0 0.028
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Είναι εύκολο να ελεγχθεί ότι ισχύει:

E ( A)  2   2(3.5)  7
 A2  2 2  2(2.92)  5.84
E ( X )   x    3.5
2.92  x2
Var( X )      1.46
2
x
2 2

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το γράφημα της κατανομής του

X παρουσιάζεται αναλυτικά στην επόμενη
διαφάνεια

Το γράφημα για το άθροισμα είναι ίδιο-αλλάζει

μόνο η κλίμακα
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

1 1.5 2.0 2.5 3.0 3.5 4.0 4.5 5.0 5.5 6.0 x

 x   x  3 .5  2
 x2  x  1.46
2
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το γράφημα της κατανομής πιθανοτήτων του

X για n= 5, 20 και 50 ρίψεις δίνεται στη
συνέχεια
 Κατανομή δειγματοληψίας του
μέσου για μέγεθος δείγματος n=5
0,1
0,08
0,06
0,04
0,02
X
0
 x  3.5

2.92
 2   0.589
5

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Κατανομή δειγματοληψίας του μέσου για

μέγεθος δείγματος n=20

0,05
0,04
0,03
0,02
0,01
0
X
x  3.5

2.92
 2   0.146
20
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Κατανομή δειγματοληψίας του

μέσου για μέγεθος δείγματος n=50
0,03
0,025
0,02
0,015
0,01
0,005 X
0

x  3.5
2.92
 2   0.0584
50

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

•όσο μεγαλώνει το μέγεθος του n τόσο η

κατανομή του μέσου προσεγγίζει την
κανονική
•η διακύμανση της κατανομής του είναι πιο
μικρή από τη διακύμανση πληθυσμού X και
μειώνεται καθώς αυξάνει το μέγεθος του
δείγματος!
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η κατανομή δειγματοληψίας του

X μέσου

Ο μέσος τυχαίου δείγματος από τη

μεταβλητή Χ για την οποία ισχύει
Ε(Χ)  μ, Var(X)  σ2 και σ2 < +
είναι μια τυχαία μεταβλητή για την οποία
ισχύει:

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

E(X)  μ
σ 2
Var(X)  σ  2
X
n

και σ
σX 
n
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το σ Χ  σ / n ονομάζεται τυπικό
σφάλμα του δειγματικού μέσου
(standard error of the sample mean)

Προσοχή!
Η τυπική απόκλιση μετρά τη διασπορά των τιμών της
μεταβλητής
Το τυπικό σφάλμα του δειγματικού μέσου μετρά η
διασπορά των μέσων τιμών σε όλα τα δυνατά δείγματα
ίσου μεγέθους

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Για την κατανομή δειγματοληψίας του μέσου

ισχύουν τα εξής:

• Αν η κατανομή της Χ είναι κανονική, τότε η

κατανομή του X είναι κανονική
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

• Αν η κατανομή της Χ δεν είναι κανονική τότε

η κατανομή του X είναι κατά προσέγγιση
κανονική, αρκεί το μέγεθος του δείγματος να
είναι αρκετά μεγάλο

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το Κεντρικό Οριακό Θεώρημα

• Έστω X1 , X2 ,..., Xn ένα τυχαίο δείγμα από τη
μεταβλητή Χ με
Ε(Χ)  μ, Var(X)  σ2 και σ2 < +
• Όσο αυξάνει το μέγεθος του δείγματος, η
κατανομή πιθανοτήτων της τυχαίας
μεταβλητής
n

X i
X i 1
n
σ2
προσεγγίζει την N (  , )
n
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα άσκηση 15 κεφ.11

Αν Χ «το ύψος ενήλικα άνδρα» και ΧΝ(171,

21), να προσδιοριστεί:
i) Το διάστημα στο οποίο με πιθανότητα 94%
θα βρίσκεται το ύψος ενός ενήλικα που
παίρνεται με τρόπο τυχαία από το σύνολο

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα άσκηση 15 κεφ.11

λύση
Έστω z1a / 2 η τιμή της τυπικής κανονικής
κατανομής για την οποία ισχύει
F ( z1a / 2 )  1  a / 2
οπότε

P( z1a / 2  Z  z1a / 2 )  2F ( z1a / 2 )  1

 2(1  a / 2)  1
 1 a
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

π.χ.
Για 1-α=0.94 έχουμε α=0.06 και α/2=0.03
Οποτε 1-α/2=0.97 και

z1a / 2  z0.97  1.88

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Για να βρούμε τη ζητούμενη πιθανότητα

εργαζόμαστε ως εξής
P( 1.88  Z  1.88)  0.94
X 
P( 1.88   1.88)  0.94

P(   1.88      1.88 )  0.94

P(171  1.88 21    171  1.88 21)  0.94

P(162.38    179.6)  0.94

 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ii) Το διάστημα στο οποίο με πιθανότητα

94% θα βρίσκεται το μέσο ύψος σε
τυχαίο δείγμα n = 25.

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ii)Για να βρούμε τη ζητούμενη πιθανότητα

εργαζόμαστε ως εξής

P( 1.88  Z  1.88)  0.94

X 
P( 1.88   1.88)  0.94
/ n

P(   1.88 / n      1.88 / n )  0.94

P(169.28    172.72)  0.94

 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

iii. Αν αυξηθεί και άλλο το μέγεθος του

δείγματος, τι θα πάθει το διάστημα
αυτό;

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Eίναι εύκολο να διαπιστωθεί ότι όσο

αυξάνει το μέγεθος του δείγματος τόσο το
διάστημα θα μικραίνει
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα (άσκηση 9 κεφάλαιο 11-

παραλλαγή)
Ένας νέος τύπος μπαταρίας δηλώνεται ότι
λειτουργεί 26 ώρες συνεχούς χρήσης με
τυπική απόκλιση 2 ώρες. Αν σε τυχαίο δείγμα n
= 45 μπαταριών υπολογίσουμε τη
μέση διάρκεια ζητείται:

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

i) Ποιο είναι το διάστημα στο οποίο θα

βρίσκεται η δειγματική μέση διάρκεια με
πιθανότητα 95%;
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Λύση
Λόγω του ΚΟΘ η κατανομή του X είναι (κατά
προσέγγιση) η κανονική για την οποία θυμίζουμε
ότι ισχύει

P(  1.96  Z  1.96 )  0.95

με αντικατάσταση του

X 
Z

n
και απλές πράξεις παίρνουμε:

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

X 
P(  1.96   1.96 )  0.95
 

 
P(  1.96  X    1.96 )  0.95 
n n

 
P(  1.96  X    1.96 )  0.95
n n
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Απ’όπου, αντικαθιστώντας τις τιμές που μας

δίνονται, παίρνουμε:

P( 25.416  X  26.584)  0.95

Το αποτέλεσμα αυτό ερμηνεύεται και ως εξής: σε

επαναληπτικές δειγματοληψίες με τα ίδια
χαρακτηριστικά, στο 95% των δειγμάτων θα
υπολογίσουμε μέση διάρκεια που θα βρίσκεται
στο διάστημα αυτό

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ii) Ποια είναι η πιθανότητα να πάρουμε μια τιμή

για τη δειγματική μέση διάρκεια μεταξύ 25 και
26 ώρες;
Λύση
P( 25  X  26) 
25  26 X  26 26  26
P(   )
2 2 2
45 45 45
P(  3.36  Z  0 )  F (0)  F ( 3.36) 

0.5000  [1  0.99961)]  0.4996

 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Κατανομή δειγματοληψίας της

αναλογίας
• Στα ποιοτικά δεδομένα η παράμετρος που μας
ενδιαφέρει είναι η αναλογία p
• Η εκτίμηση της αναλογίας p γίνεται με τη
δειγματική αναλογία pˆ X  X / n

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

• Η κατανομή δειγματοληψίας της p̂ X είναι η

δυωνυμική με
E( pˆ X )  p
Var ( pˆ X )  σ 2pˆ X  p (1  p ) / n
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Οσο αυξάνει το μέγεθος του δείγματος n

 p(1  p)
p X  N ( p, )
n

--------------------------------

να διαβαστεί: προσεγγίζει

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ιδιότητες της κατανομής

δειγματοληψίας της αναλογίας

• Καθώς αυξάνει το μέγεθος του δείγματος,


pX
-προσεγγίζει την κανονική κατανομή
-γίνεται πιο στενή (οι τιμές της τείνουν να
συγκεντρώνονται γύρω από την p)
• Ανεξάρτητα από το μέγεθος του δείγματος έχει
μέση τιμή την αναλογία πληθυσμού p
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Επομένως, όταν το δείγμα είναι μεγάλο, η

pˆ X  p pˆ X  p
Z 
σ pˆ X p( 1  p)/n

προσεγγίζει την Ν(0,1)

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

• Η προσέγγιση στην κανονική είναι

ικανοποιητική όταν ισχύει:

min{np, n(1-p )}  5

σημείωση: στα ποιοτικά δεδομένα είναι

εύκολο να έχουμε μεγάλα δείγματα π.χ.
δίτιμα δεδομένα για «εισόδημα πάνω από…»
συλλέγονται ευκολότερα απ’ ό,τι τα μετρικά
δεδομένα για «εισόδημα»
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα
Αν είναι η αναλογία των όψεων “κορώνα” σε
n ρίψεις ενός μη δολιευμένου νομίσματος να
υπολογιστεί η πιθανότητα
Ρ(0.4   0.5)
στις εξής περιπτώσεις: i) n  10, ii) n  30

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Λύση
i) Έστω Χ ο αριθμός των όψεων “κορώνα” σε
10 ρίψεις. Η ζητούμενη πιθανότητα
υπολογίζεται από την Β(10,0.50) ως εξής:

P(pˆ X  0.4)  P(X  4)  0.3770


P(pˆ X  0.5)  P(X  5)  0.6230 
 P(0.4  pˆ X  0.5)  0.6230  0.3770
 0.2460
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα
και, λόγω συμμετρίας της δυωνυμικής για
p0.5, η ζητούμενη πιθανότητα γίνεται:

2(0.2357)=0.471

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

np=5. Δεν μπορούμε να

χρησιμοποιήσουμε την
κανονική προσέγγιση;

Υπολογίζουμε:
p(1  p) (0.5)(0.5)
σp̂X    0.16
n 10
οπότε
 0.5  0.5   0.4  0.5 
ˆ
P(0.4  pX  0.5)  FZ    FZ  
 0.16   0.16 
 FZ (0)  FZ (0.63)
 FZ (0)  FZ (0.63)  1
 0.5000  0.7357  1
 0.2357
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το σφάλμα προσέγγισης:
0.2460-0.2357=0.0103

Μικρό!

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ii)Για n=30 υπολογίζουμε:

(0.5)(0.5)
σp̂X   0.09
30
 0.5  0.5   0.4  0.5 
P(0.4  pˆ X  0.5)  FZ    FZ  
 0.09   0.09 

 FZ (0)  FZ (1.11)  1
 0.5  0.8665  1
 0.3665
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

και, λόγω συμμετρίας της κανονικής

κατανομής, η ζητούμενη πιθανότητα γίνεται:

2(0.3665)=0.7373

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Δηλαδή, με την αύξηση του δειγματικού μεγέθους,

μεγαλώνει και η πιθανότητα στο δείγμα να
προκύψει μια αναλογία γύρω από την αναλογία
πληθυσμού

Άρα όταν εκτιμούμε

την άγνωστη αναλογία
p από μεγάλο δείγμα,
νοιώθουμε πιο
ασφαλείς!
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Κατανομή Δειγματοληψίας της

Διαφοράς δύο Μέσων
• Η διαφορά δύο μέσων είναι μια παράμετρος
που μας ενδιαφέρει όταν συγκρίνουμε δύο
πληθυσμούς
•Τα συμπεράσματα για την 1 - 2 βασίζονται
στην κατανομή της x1  x 2

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Με βάση τις ιδιότητες της μέσης τιμής

μιας τυχαίας μεταβλητής αποδεικνύεται
ότι για την τ.μ. 1   2 ισχύει:

E ( X 1  X 2 )  μ1  μ2
Αν τα δείγματα είναι ανεξάρτητα, ισχύει

Var ( X 1  X 2 )  σ X2 1  X 2
σ12 σ 22
 
n1 n2
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

σημείωση
• Όταν n1 , n 2  30 τότε, ως συνέπεια του
Κεντρικού Οριακού Θεωρήματος, η
κατανομή της X1  X2 είναι κατά
προσέγγιση η κανονική, ακόμη και όταν οι
κατανομές πληθυσμού δεν είναι κανονικές.

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα
• Ο μέσος ετήσιος μισθός δημοσίου υπαλλήλου
(ΔΥ) στην χώρα Α της ΕΕ είναι (σε ευρώ)
30070, με τυπική απόκλιση 7550 ενώ στη Β
28400, με τυπική απόκλιση 3420
• Αν πάρουμε τυχαίο δείγμα 60 ΔΥ από την Α
και 95 ΔΥ από τη Β, ποια είναι η πιθανότητα ο
μέσος μισθός στο πρώτο δείγμα να είναι
μεγαλύτερος;
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 6, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

λύση

1 - 2 = 30070-28400 =1670

 12  22 7550 2 3420 2
    1035.94ώ
n n 60 95
X 1  X 2  ( μ1  μ2 ) 0  1670
P ( X 1  X 2  0)  P ( Z   )
 12  22 1035.94

n1 n2

ή P( Z  1.61)  F (1.61)  0.9463

Ενότητα 7 : Εκτιμητική Ι
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Σκοποί ενότητας
•Εισαγωγή στην Εκτιμητική και εφαρμογή
κριτηρίων επιλογής μιας εκτιμήτριας

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιεχόμενα ενότητας
• Εκτιμητική
•Κριτήρια επιλογής μιας εκτιμήτριας
•Διάστημα εμπιστοσύνης μέσης τιμής πληθυσμού
•Παραδείγματα-ασκήσεις
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εκτιμητική

Ο σκοπός της είναι η εκτίμηση (δηλαδή

ο κατά προσέγγιση προσδιορισμός) μιας
άγνωστης παραμέτρου, με βάση τις
πληροφορίες τυχαίου δείγματος
μεγέθους n

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εκτιμητική
Η εκτίμηση της άγνωστης παραμέτρου μπορεί
να γίνει
● με μια τιμή → εκτίμηση σημείου
● με ένα διάστημα → διάστημα εμπιστοσύνης
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εκτιμητική
• Η συνάρτηση με την οποία υπολογίζεται η
εκτίμηση ονομάζεται εκτιμήτρια
(estimator)
Με άλλα λόγια, ο όρος
εκτιμήτρια δηλώνει τη
διαδικασία υπολογισμού μιας
εκτίμησης

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εκτιμητική
π.χ.
η δειγματική μέση τιμή
n

X i
X i 1
n
είναι εκτιμήτρια (συνάρτηση) της x  43.2
παραμέτρου μ. Μια τιμή της π.χ η
είναι μια εκτίμηση
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εκτιμητική
προσοχή!
• Η εκτιμήτρια με κεφαλαίο
• Η εκτίμηση με πεζό

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εκτιμητική
Για μια παράμετρο μπορεί κανείς να
προσδιορίσει πολλές εκτιμήτριες.
π.χ μπορούμε να εκτιμήσουμε τη
διακύμανση με το εύρος τυχαίου δείγματος
ή με βάση τον τύπο
n

 i
(X  X)2

S2  i 1
n 1
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Κριτήρια επιλογής μιας

εκτιμήτριας
1. αμεροληψία:
Αμερόληπτη (ubiased) είναι η εκτιμήτρια
Θ̂ της παραμέτρου Θ όταν ισχύει

Ε( Θ̂)  Θ
δηλαδή, σε επαναληπτικές εφαρμογές αυτής
της διαδικασίας εκτίμησης, οι εκτιμήσεις μας
είναι κατά μέσο όρο σωστές
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Σφάλμα μεροληψίας
Σφάλμα μεροληψίας (bias error) είναι η
διαφορά

Ε( Θ̂)  Θ

αν π.χ. το σφάλμα μεροληψίας είναι

θετικό, η εκτιμήτρια συστηματικά
υπερεκτιμά την παράμετρο (βλέπε και
επόμενο σχήμα)
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Σφάλμα μεροληψίας
αμερόληπτη
εκτιμήτρια

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παραδείγματα
αμερόληπτη εκτιμήτρια της  2
είναι η
n

 i
(X  X)2

S2  i 1
n 1
διότι (αποδεικνύεται ότι) ισχύει

E(s )   2 2
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παραδείγματα


Η δειγματική αναλογία p X είναι
αμερόληπτη εκτιμήτρια της αναλογίας
πληθυσμού p αφού

E(p̂ X )  p

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

αμερόληπτη
n
εκτιμήτρια της μ είναι η
X
E(X)  μ
i
X i 1 διότι
n
ομοίως αμερόληπτη εκτιμήτρια της μ
είναι π.χ.η πρώτη παρατήρηση του
δείγματος (διότι η μέση τιμή της είναι
επίσης μ).
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διευκρινίσεις
• Η εκτίμηση της μ με την δειγματική μέση
τιμή είναι μια αμερόληπτη διαδικασία
εκτίμησης αρκεί το δείγμα να είναι τυχαίο.
• Αυτό σημαίνει ότι αν επαναλάβουμε την
ίδια διαδικασία σε έναν πάρα πολύ μεγάλο
αριθμό τυχαίων δειγμάτων τότε η μέση τιμή
των εκτιμήσεων είναι ίση με μ.

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Κριτήρια επιλογής μιας

εκτιμήτριας
Όταν για την ίδια παράμετρο υπάρχουν
περισσότερες από μια αμερόληπτες
εκτιμήτριες πώς θα διαλέξουμε την
καλύτερη;
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Κριτήρια επιλογής μιας

εκτιμήτριας
2. ακρίβεια (precision)

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Κριτήρια επιλογής μιας εκτιμήτριας

Μια αμερίληπτη εκτιμήτρια είναι πιο
ακριβής από μια άλλη αμερόληπτη εκτιμήτρια
αν έχει μικρότερη διακύμανση
π.χ αν εκτιμήτρια είναι η πρώτη παρατήρηση
του δείγματος η διακύμανση είναι  2
ενώ η διακύμανση της δειγματικής μέσης
τιμής είναι 2
n
αρα αυτή είναι μια πιο ακριβής εκτιμήτρια
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Σχετική αποτελεσματικότητα
σχετική αποτελεσματικότητα μιας
αμερόληπτης εκτιμήτριας ̂ έναντι μιας
άλλης  ~ είναι η αναλογία
Var ( ̂ )
------------
~
Var ( )

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Σχετική αποτελεσματικότητα
• άριστη ή πιο αποτελεσματική είναι η
αμερόληπτη εκτιμήτρια που έχει τη
μικρότερη διακύμανση από όλες τις
αμερόληπτες εκτιμήτριας
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διάστημα εμπιστοσύνης (ΔΕ) για την

μέση τιμή πληθυσμού

2 X 
X ~ N ( , )  Z ~ N (0,1)
n 

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διάστημα εμπιστοσύνης (ΔΕ) για την

μέση τιμή πληθυσμού

P(  z1a / 2  Z  z1a / 2 )  1  a

X 
P( z1a / 2   z1a / 2 )  1  a

n
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διάστημα εμπιστοσύνης (ΔΕ) για την

μέση τιμή πληθυσμού

πολλαπλασιάζουμε με
n

 
P( z1 / a / 2  X    z1a / 2 )  1 a
n n

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διάστημα εμπιστοσύνης (ΔΕ) για την

μέση τιμή πληθυσμού
προσθέτουμε X

 
P( X  z1 / a / 2      X  z1 / a / 2 )  1 a
n n
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διάστημα εμπιστοσύνης (ΔΕ) για την

μέση τιμή πληθυσμού

πολλαπλασιάζουμε με –1

 
P( X  z1a / 2    X  z1a / 2 )  1 a
n n

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διάστημα εμπιστοσύνης (ΔΕ) για την

μέση τιμή πληθυσμού

Αυτό θα πρέπει να ερμηνευτεί ως εξής:

• Το (1-α)% των δυνατών δειγμάτων στα
οποία θα εφαρμοστεί αυτός ο τύπος θα
μας δώσουν διάστημα το οποίο περιέχει
την άγνωστη μ.
• Αντίστοιχα, το α% αυτών των διαστημάτων
ΔΕΝ θα περιέχουν την άγνωστη μ
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ή, διαφορετικά:

• Η πιθανότητα για το διάστημα

 
X  z1a / 2    X  z1a / 2
n n

να περιέχει την άγνωστη μ ισούται με

1-α

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

προσοχή!

• X είναι η τυχαία μεταβλητή.

• Η τιμή της X σε ορισμένο διάστημα
συμβολίζεται με x
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ΔΕ για την μέση τιμή πληθυσμού

Αν x η μέση τιμή που υπολογίσαμε σε τυχαίο
δείγμα n παρατηρήσεων, το διάστημα
εμπιστοσύνης με πιθανότητα 1-α για τον μέσο
πληθυσμού θα είναι το εξής:
 
[ x  z1a / 2 , x  z1a / 2 ]
n n

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Επίπεδο εμπιστοσύνης

1-

 
x  z1 2 x x  z1 2
n n


2 z 2
n
Διάστημα
εμπιστοσύνης
   
 x  z , x  z
n 
 2  2
 n
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ΔΕ για την μέση τιμή πληθυσμού

προσοχή!

από διαφορετικό τυχαίο δείγμα ίσου

μεγέθους θα εκτιμήσουμε διαφορετικό
διάστημα εμπιστοσύνης για την ίδια
παράμετρο πληθυσμού.

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ΔΕ για την μέση τιμή πληθυσμού

Συνήθως χρησιμοποιούνται διαστήματα

• 90%,
• 95%
• 99%
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ΔΕ για την μέση τιμή πληθυσμού

Παράδειγμα:
Εύρεση της τιμής z1a / 2 π.χ. για 1-α =0.95.
• α=0.05
• α/2=0.025
• 1-α/2=0.975
• και z0.975  1.96

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ΔΕ για την μέση τιμή πληθυσμού

παράδειγμα
Ο μηνιαίος μισθός των δημοσίων υπαλλήλων
έχει μέση τιμή μ και τυπική απόκλιση 227
ευρώ. Σε τυχαίο δείγμα 77 δημοσίων
υπαλλήλων υπολογίσαμε μέσο μηνιαίο μισθό
(ευρώ) x  1395

Να υπολογιστεί το διάστημα στο οποίο με

επίπεδο εμπιστοσύνης 95% θα βρίσκεται η μ
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

υπολογίζουμε:

 
x  1.96 , x  1.96
n n
227 227
1395  1.96 , 1395  1.96 ,
77 77

ό
1343    1445
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ΔΕ για την μέση τιμή πληθυσμού

Δηλαδή εκτιμούμε ότι ο μέσος μηνιαίος
μισθός των δημοσίων υπαλλήλων θα
βρίσκεται μεταξύ 1343 και 1445 ευρώ με
επίπεδο εμπιστοσύνης 95%
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ΔΕ για την μέση τιμή πληθυσμού

χρήσιμη επισήμανση:
• Είναι προφανές ότι όσο πιο μικρό είναι το
εύρος του διαστήματος εμπιστοσύνης (ή
όπως λέμε όσο μεγαλύτερη η ακρίβεια της
εκτίμησης) τόσο περισσότερο το
πληροφοριακό του περιεχόμενο.

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ΔΕ για την μέση τιμή πληθυσμού

• Πώς μεταβάλλεται το εύρος αυτό αν:

 αυξηθεί το μέγεθος του δείγματος;
 αυξηθεί το επίπεδο εμπιστοσύνης;
 αν η τυπική απόκλιση πληθυσμού ήταν
μικρότερη;
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Αυξάνοντας το επίπεδο εμπιστοσύνης

από 0.90 στο ο.95 αυξάνει το εύρος του ΔΕ
(μειώνεται η ακρίβεια της εκτίμησης)

α/2 =0.05
α/2 = 0.05

α/2=0.025 /2 = 0.025


2(1.645)
n


2(1.96)
n

Αυξάνοντας το μέγεθος του δείγματος μόνον,

αυξάνει η ακρίβεια της εκτίμησης.

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 7, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Αν αυξηθεί η τυπική απόκλιση και τα υπόλοιπα

μείνουν σταθερά, το ΔΕ αυξάνει!

/2 = .05 /2 = .05

90%


2(1.645)
n
 Ενότητα 8 : Εκτιμητική ΙΙ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Σκοποί ενότητας
•Γνωριμία με τα χαρακτηριστικά και τις ιδιότητες
της κατανομής t-student
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιεχόμενα ενότητας
• Η κατανομή t-student
•Μη κανονική κατανομή πληθυσμού
•Κριτικές τιμές κατανομής t-student
•Παραδείγματα-ασκήσεις

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ΔΕ για τη μέση τιμή

πληθυσμού ΙΙ
Κατανομή πληθυσμού κανονική με
διακύμανση άγνωστη:
Η τυχαία μεταβλητή
X μ
t
S/ n
ακολουθεί την κατανομή t–student με
ν  n–1 βαθμούς ελευθερίας
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η κατανομή t-student
• Ορίζεται από τους βαθμούς ελευθερίας ν
που είναι η παράμετρος της κατανομής
• Γράφουμε

 ~ t
και διαβάζουμε «η Χ ακολουθεί την
κατανομή t-student με ν βαθμούς
ελευθερίας»

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η κατανομή t-student
● Η κατανομή t-student είναι
συμμετρική γύρω από το μηδεν με:

t
E (t )  0

Var (t ) 
 2
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η κατανομή t-student
● Όταν η κατανομή πληθυσμού είναι κανονική,
η τυχαία μεταβλητή
X 
t
S
n
ακολουθεί την κατανομή t-student με ν=n-1
βαθμούς ελευθερίας

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Κριτικές τιμές της κατανομής

t-student
Έστω tν,1-α/2 η τιμή της κατανομής tν για
την οποία ισχύει

P(t ν  t ν,1-α/2 )  1  α / 2

και P(t ν,1α/2  t ν  t ν,1α/2 )  1  α

Αξιοποιούμε τη σχέση αυτή ως εξής:

 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

1  α  P(t ν,(1α/ 2)  t ν  t ν,(1α/ 2 )

 Χμ 
 P   t ν,(1a / 2)   t ν,(1α/ 2) 
 S/ n 

 S S 
 P  X  t ν,(1α/2)  μ  X  t ν,(1α/2) 
 n n 
 S S 
 P  X  t ν,(1α/ 2)  μ  X  t ν,(1α/ 2) 
 n n 

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου
.

Επομένως, αν x και s2 είναι η τιμή του μέσου

και της διακύμανσης, αντίστοιχα, σε ορισμένο
τυχαίο δείγμα μεγέθους n, τότε θα εκτιμήσουμε
ότι το διάστημα
 s s 
 x  t ν,(1α/2 ) , x  t ν,(1α/2) 
 n n

θα περιέχει την μ με επίπεδο εμπιστοσύνης

1 α
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκ.10 σελ. 409)

Η εταιρεία αλλαντικών ΧΟΝΤΡΟΣ διαφημίζει ότι
το φιλέτο γαλοπούλας που παράγει έχει 170
θερμίδες ανά 100 γρ.
Αν σε τυχαίο δείγμα από n = 19 φέτες των 100
γρ. υπολογίσαμε μέση “περιεκτικότητα” ίση με
174 θερμ. και τυπική απόκλιση ίση με 3 θερμ.,
να υπολογιστεί διάστημα εμπιστοσύνης για τη
μέση περιεκτικότητα του προϊόντος σε θερμίδες,
με επίπεδο εμπιστοσύνης 0.99
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκ.10 σελ. 409)

• Η παράμετρος για την οποία θέλουμε να
εκτιμήσουμε διάστημα εμπιστοσύνης είναι η
μ δηλαδή ο μέσος αριθμός θερμίδων ανά
100 γρ. όλου του προϊόντος.
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκ.10 σελ. 409)

• Κάνοντας τη (ρεαλιστική) υπόθεση ότι η
κατανομή της περιεκτικότητας είναι
κανονική, και επειδή η διακύμανση  είναι
2

άγνωστη, θα χρησιμοποιήσουμε τον τύπο

 s s 
 x  t ν,(1α/2 ) , x  t ν,(1α/2) 
 n n

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8 ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκ.10 σελ. 409)

• επειδή 1 - α =.99 α = .001,α/2 = .005 και
1-α/2=0.995 βρίσκουμε t ,1a / 2  t18,0.995  2.878

• x  174 και s=174

• Οπότε το ζητούμενο διάστημα είναι το
3 3
[174  2.878 , 174  2.878 ]
17 17
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκ.10 σελ. 409)

δηλαδή το
171.98 176.022

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Μη κανονική κατανομή
πληθυσμού- Μεγάλα δείγματα
Αν η διακύμανση πληθυσμού είναι γνωστή,
το ΔΕ με επίπεδο εμπιστοσύνης 1-α είναι
το
 σ σ 
x  z1 / 2 n , x  z1 / 2 n 
 

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Μη κανονική κατανομή
πληθυσμού- Μεγάλα δείγματα
• Αν η διακύμανση πληθυσμού εκτιμάται με
τη δειγματική διακύμανση το ΔΕ είναι το

 s s 
x  z1 / 2 n , x  z1 / 2 n 
 
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Μη κανονική κατανομή
πληθυσμού- Μεγάλα δείγματα
•Το σχήμα της κατανομής t-student είναι μια
συμμετρική καμπάνα γύρω από την μηδενική
μέση τιμή και διασπορά μεγαλύτερη από 1.

άρα, το ΔΕ που υπολογίζεται με την κατανομή

αυτή θα έχει μεγαλύτερο εύρος απ’ό,τι με την
τυπική κανονική
αυτό αντανακλά το γεγονός ότι, όταν αγνοούμε
μεταβλητότητα στον πληθυσμό εκτίμηση του ΔΕ για τον
μέσο πληθυσμού είναι πιο αβέβαιη.
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ΔΕ για την αναλογία

• αν η αναλογία στον πληθυσμό ισούται με p
τότε η δειγματική αναλογία σε τυχαίο
δείγμα μεγέθους n ακολουθεί την
Δυωνυμική κατανομή με
E(p̂ X )  p
και
p(1  p)
σ 2
p̂ X 
n
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Όταν το μέγεθος του δείγματος είναι μεγάλο

(np>5), ισχύει
 
 p̂ X  p 
1  α  P  z1 α/ 2   z1α/ 2 
 p(1  p) 
 
 n 

 p(1  p) p(1  p) 
 P  pˆ X  z1α/2  p  pˆ X  z1α/2 
 n n
 

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ΔΕ για την αναλογία

• Όταν η αναλογία p του πληθυσμού είναι
άγνωστη, τότε άγνωστη είναι και η
διακύμανση της δειγματικής αναλογίας.
• Την εκτιμούμε με την τιμή της στατιστικής

p̂ X (1  p̂ X )
S 2
p̂ X 
n
σε τυχαίο δείγμα μεγέθους n
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Επομένως, αν

p̂ x είναι η τιμή της δειγματικής αναλογίας

σε ορισμένο τυχαίο δείγμα n στοιχείων, το
ΔΕ για την p με επίπεδο εμπιστοσύνης 1-α
προσδιορίζεται με βάση τον τύπο

p̂ x (1  p̂ x ) p̂ x (1  p̂ x )
p̂ x  z1 / 2  p  p̂ x  z1 / 2
n n

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ΔΕ για την αναλογία

Αυτό θα πρέπει να ερμηνευτεί ως εξής:

• Το (1-α)% των δυνατών δειγμάτων στα
οποία θα εφαρμοστεί αυτός ο τύπος θα μας
δώσουν διάστημα το οποίο περιέχει την
άγνωστη p.
• Αντίστοιχα, το α% αυτών των διαστημάτων
ΔΕΝ θα περιέχουν την άγνωστη p
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

ΔΕ για την αναλογία

ή, διαφορετικά,

Η πιθανότητα για το διάστημα

 p(1  p)  p(1  p)
p X  z1a / 2  p  p X  z1a / 2
n n

να περιέχει την άγνωστη p ισούται με 1-α

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα (άσκ.17 σελ 410)

Σε 400 ρίψεις ενός νομίσματος
εμφανίστηκε 175 φορές η όψη «κορώνα»
και 225 φορές η όψη «γράμματα». Να
εκτιμηθεί διάστημα εμπιστοσύνης με
πιθανότητα 99% για την πιθανότητα της
όψης «κορώνας». Μπορούμε να
συμπεράνουμε ότι το νόμισμα είναι μη
δολιευμένο;
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα (άσκ.17 σελ 410)

Έχουμε:
pˆ X  175 / 225  0.78

και προσδιορίζουμε την z1a / 2 ως εξής:

1-α =0.99
α=0.001
α/2=0.005
1-α/2=0.995
οπότε z1a / 2  2.58
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 8, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα (άσκ.17 σελ 410)

• Το ζητούμενο διάστημα είναι λοιπόν το

0.78(0.22) 0.78(0.22)
0.78  2.58  p  0.78  2.58
400 400

ή
0.77875  p  0.78125
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 78 ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα (άσκ.17 σελ 410)

….και επειδή στο διάστημα αυτό δεν
περιλαμβάνεται η τιμή p=0.5 (που ορίζει
το «εντάξει» νόμισμα) μπορούμε, με
επίπεδο εμπιστοσύνης 99% να
συμπεράνουμε ότι το νόμισμα είναι
δολιευμένο

Ενότητα 9 : Έλεγχοι υποθέσεων Ι

 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 9, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Σκοποί ενότητας
•Μελέτη διαδικασίας ελέγχου μιας υπόθεσης για
την τιμή μιας παραμέτρου - μέση τιμή,
διακύμανση, αναλογία

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 9, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιεχόμενα ενότητας
•Έλεγχος των στατιστικών υποθέσεων
•Μονόπλευρο (one-sided) πρόβλημα ελέγχου
•Eπίπεδο σημαντικότητας α
•Σφάλμα τύπου Ι
•Σφάλμα τύπου ΙΙ
•Παραδείγματα-ασκήσεις
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Έλεγχος των στατιστικών υποθέσεων

Και εδώ (όπως και στην εκτιμητική)
συνάγουμε συμπεράσματα για τον πληθυσμό
με βάση τις πληροφορίες τυχαίου δείγματος
μεγέθους n.
Η προσέγγιση είναι διαφορετική

9
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Έλεγχος για τη μέση τιμή

Παράδειγμα: Έστω ότι ο αριθμός Χ των
αμοιβόμενων υπερωριών που κάνουν μηνιαίως
οι εργαζόμενοι σε μεγάλη δημόσια επιχείρηση
προσεγγίζει πολύ καλά την Ν(43, 100). Η
διοίκηση της επιχείρησης έδωσε εντολή για
μείωση των υπερωριών.
διακύμανση
Μέση τιμή

1
0
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Έλεγχος για τη μέση τιμή

• Μερικούς μήνες μετά ζητάει από το αρμόδιο
τμήμα (όπου εργάζεστε) να ελέγξει αν η
εντολή της εφαρμόζεται

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 1
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Έλεγχος για τη μέση τιμή

• Η παράμετρος που μας ενδιαφέρει είναι η
μέση τιμή πληθυσμού μ (δηλαδή ο μέσος
αριθμός υπερωριών που κάνουν μηνιαίως όλοι
οι εργαζόμενοι στην επιχείρηση)
• Και μας ενδιαφέρει να ελέγξουμε κατά πόσο η
μ μεταβλήθηκε.

1
2
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ελεγχος για τη μέση τιμή

• Για το σκοπό αυτό ορίζουμε ένα σύστημα δύο
υποθέσεων:
Η0: μ = 43
Ηε: μ < 43

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 3
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ελεγχος για τη μέση τιμή

• Η Η0 λέγεται μηδενική υπόθεση και
• Η Ηε είναι η εναλλακτική υπόθεση

1
4
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ελεγχος για τη μέση τιμή

• Με τη μηδενική λέμε «δεν άλλαξε τίποτα,
όλα είναι όπως πρώτα»
• Με την εναλλακτική λέμε « η μέση τιμή
μειώθηκε»
• Γενικά, η Η0 είναι μια υπόθεση status quo
• Στην πραγματικότητα, σε έναν τέτοιον έλεγχο
η μηδενική υπόθεση εξειδικεύεται ως
 0 : μ  μ0

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 5
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ελεγχος για τη μέση τιμή

• Όταν απορρίπτουμε την μηδενική υπόθεση στην
ισότητα υπερ της εναλλακτικής της, τότε αυτή
απορρίπτεται πολύ περισότερο στην ανισότητα
• Ο δειγματικός μέσος τυχαίου δείγματος από
έναν κανονικό πληθυσμό ακολουθεί την
κανονική κατανομή
• Το ίδιο ισχύει και αν ο πληθυσμός δεν είναι
κανονικός αρκεί το δείγμα να είναι αρκετά
μεγάλο

1
6
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ελεγχος για τη μέση τιμή

• Αν λοιπόν ισχύει η Η0 τότε και αυτόν τον μήνα, η

X  43
Z (1.1)
10 / n

ακολουθεί την τυπική κανονική κατανομή δηλ.

την Ν(0,1)

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 7
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ελεγχος για τη μέση τιμή

• Αρα ισχύει π.χ.
X  43
P( 1.645  Z   1.645)  0.90
10 / n

• και
P( Z  1.645  0.05)

1
8
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ελεγχος για τη μέση τιμή

• Αν ισχύει η μηδενική υπόθεση, η
πιθανότητα για ένα τυχαίο δείγμα
μεγέθους n να δώσει μια δειγματική μέση
τιμή τέτοια xώστε
 43να ισχύει
Z  1.645
100
n

είναι μόνο 0.05

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 9
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ελεγχος για τη μέση τιμή

0.05

0.95

-1.645 0

2
0
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Αν λοιπόν σε τυχαίο δείγμα n εργαζομένων

• καταγράψουμε τις μηνιαίες υπερωρίες τους

τον τελευταίο μήνα
• υπολογίσουμε τον αριθμητικό τους μέσο x
και από την (1.1) προκύψει η
x  43
z   1.645
10 / n
θα απορίψουμε την Η0

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 1
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ελεγχος για τη μέση τιμή

1. Υποθέσεις που γίνονται δεκτές:
-προκύπτουν από τις γνώσεις μας για τον
πληθυσμό και τις συνθήκες της
δειγματοληψίας
-μαζί με την μηδενική υπόθεση ορίζουν το
κριτήριο με βάσει το οποίο θα
αποφασίσουμε αν θα δεχτούμε ή θα
απορρίψουμε την μηδενική υπόθεση

2
2
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ελεγχος για τη μέση τιμή

2.Η μηδενική και η εναλλακτική υπόθεση:
Ανάλογα με τη φύση του προβλήματος,
διακρίνουμε τις εξής περιπτώσεις:
i) αριστερόπλευρος έλεγχος

 0 : μ  μ0
 ε : μ  μ0

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 3
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ελεγχος για τη μέση τιμή

ii) δεξιόπλευρος έλεγχος
 0 : μ  μ0
 ε : μ  μ0

iii)δίπλευρος έλεγχος
0 : μ  μ0
ε : μ  μ0

2
4
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ελεγχος για τη μέση τιμή

Ένα πρόβλημα ελέγχου ονομάζεται μονόπλευρο
(one-sided) αν μόνον οι αποκλίσεις προς μία
κατεύθυνση από την μηδενική υπόθεση
επιβάλλουν διαφορετική ενέργεια απ’ ό,τι στην
μηδενική

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 5
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Aν
• η κατανομή πληθυσμού μπορεί να υποτεθεί
κανονική με διακύμανση γνωστή
• στο (τυχαίο) δείγμα υπολογίζουμε την τιμή x
( = δειγματικός μέσος) και

x 0
z 
/ n

2
6
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

το κριτήριο αποφάσεως , για τα τρία είδη

ελέγχου, αντίστοιχα:
Η μηδενική απόφαση θα απορριφθεί αν
i) z   z1

ii) z   z1

iii) z   z1 / 2

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 7
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

H0: μ = μ0
Hε: μ < μ0

2
8
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

H0: μ = μ0
Hε: μ > μ0

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 9
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

H0: μ = μ0
Hε: μ  μ0

3
0
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Eπίπεδο σημαντικότητας
• Το α ονομάζεται επίπεδο σημαντικότητας.
• Επιλέγεται από τον ερευνητή, συνήθως στο 0.05
ή στο 0.01 ή στο 0.10 (σπανιότερα)
• Είναι η πιθανότητα να προκύψουν ακραίες τιμές
κάτω από τη μηδενική υπόθεση. Σε μια τέτοια
περίπτωση (προ)αποφασίζουμε να απορίψουμε
την μηδενική υπόθεση εν γνώσει μας ότι μπορεί
να κάνουμε ένα σφάλμα

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 1
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Σφάλμα τύπου Ι
• Είναι η απόρριψη της μηδενικής υπόθεσης
ενώ ισχύει.
• Η πιθανότητά του ισούται με το επίπεδο
σημαντικότητας α
• Το σφάλμα τύπου Ι είναι πιθανό στην
περίπτωση που απορρίπτουμε την μηδενική
υπόθεση

3
2
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Σφάλμα τύπου ΙI

• Είναι η αποδοχή της μηδενικής υπόθεσης ενώ

ισχύει η εναλλακτική της.
• Η πιθανότητά του υπολογίζεται κατά
περίπτωση
• Το σφάλμα τύπου ΙΙ είναι πιθανό στην
περίπτωση που την αποδεχόμαστε

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 3
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκηση 4 σελ. 479)

• Μέση κατανάλωση βενζίνης 6.9 lt/100 km,
δηλαδή μ=6.9
• Η κατανάλωση Χ κανονική με σ = 0.5 lt/100 Km
(αυτό είναι κάτι που δεν το αμφισβητούμε)
• Να ελεγχθεί ο ισχυρισμός του κατασκευαστή
στο α = 0.05 Δίνεται ότι σε n=22 δοκιμές
υπολογίσαμε μέση κατανάλωση
lt/100Km
x  7.4
3
4
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκηση 4 σελ. 479)

1. Υποθέσεις που γίνονται δεκτές: η
κατανάλωση Χ ακολουθεί την κανονική
κατανομή, η διακύμανσή της ισούται με
0.25
2. Η μηδενική και η εναλλακτική υπόθεση
H0: μ = μ0 Πιστεύουμε την παραγωγό επιχείρηση μέχρις
ότου τα δεδομένα μας οδηγήσουν στην
Hε: μ > μ0 απόριψή της

Αν η κατανάλωση είναι πιο μεγάλη από όση

διαφημίζεται, η παραγωγός επιχείρηση
εξαπατά τους καταναλωτές
3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 5
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκηση 4 σελ. 479)

3. Για το κριτήριο αποφάσεως έχουμε:
α=0.05, 1-α=0.95 και z1  z0.95  1.645

Επομένως, αν
x  6.9
z   1.645
0.5 / 22
θα απορρίψουμε την μηδενική υπόθεση

3
6
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκηση 4 σελ. 479)

4. Η απόφαση: Επειδή

7.4  6.9
z   4.69  1.645
0.5 / 22

απορρίπτουμε την μηδενική υπόθεση στο

επίπεδο σημαντικότητας α=0.05

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 7
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκηση 4 σελ. 479)

Η δειγματική μέση τιμή είναι τέτοια ώστε

εκφρασμένη σε τιμές της Ζ είναι πολύ
μεγαλύτερη από την κριτική τιμή 1.645
Συμπεραίνουμε ότι το δείγμα δεν στηρίζει την
μηδενική υπόθεση στο α=0.05 (αλλά ούτε και σε
μικρότερα επίπεδα σημαντικότητας)

0 1.645 4.69 ΖΖ

3
8
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκηση 4 σελ. 479)

Η τιμή πιθανότητας του ελέγχου ή p-τιμή:
● Είναι το ελάχιστο επίπεδο σημαντικότητας στο
οποίο απορρίπτεται η Η0
● Λέγεται και εκ των υστέρων επίπεδο
σημαντικότητας

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 9
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκηση 4 σελ. 479)

p-τιμή  P( Z  4.69)  [1  FZ (4.69)]

=1-0.99999=0.00001
δηλαδή η μηδενική υπόθεση θα απορριφθεί
για οποιοδήποτε επίπεδο σημαντικότητας
μεγαλύτερο από 0.00001

4
0
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκηση 4 σελ. 479)

• Αν η p-τιμή είναι μικρότερη από 0.01 αυτό είναι
πάρα πολύ ισχυρή ένδειξη ότι τα δεδομένα
στηρίζουν την εναλλακτική υπόθεση
• Αν η p-τιμή είναι μεταξύ 0.01 και 0.05 αυτό
είναι πολύ ισχυρή ένδειξη ότι τα δεδομένα
στηρίζουν την εναλλακτική υπόθεση
• Αν η p-τιμή είναι μεταξύ 0.05 και 0.10 αυτό
είναι μια ισχνή ένδειξη ότι τα δεδομένα
στηρίζουν την εναλλακτική υπόθεση
4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 1
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκηση 4 σελ. 479)

α = Ρ(σφάλματος τύπου Ι) =
Ρ(απόρριψης Η0 | ισχύει Η0)
β = Ρ(σφάλματος τύπου ΙΙ) =
Ρ(αποδοχής Η0 | ισχύει Ηε)

4
2
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκηση 4 σελ. 479)

• και τα δύο είδη σφάλματος είναι
προσδιορίσιμα πριν από το αποτέλεσμα της
δειγματοληψίας
• η p-τιμή προσδιορίζεται μετά

4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 3
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (άσκηση 4 σελ. 479)

Όταν απορρίπτουμε τη μηδενική υπόθεση

συμπεραίνουμε ότι το δείγμα μας συνηγορεί
υπερ της εναλλακτικής
Όταν δεν απορρίπουμε την μηδενική υπόθεση
συμπεραίνουμε ότι δεν υπάρχουν ισχυρές
στατιστικές ενδείξεις υπερ της εναλλακτικής

4
4
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το σφάλμα τύπου ΙΙ
Το σφάλμα τύπου ΙΙ: Στον έλεγχο για τη μέση
τιμή όταν η διακύμανση του πληθυσμού είναι
γνωστή και ο έλεγχος γίνεται με το κριτήριο Ζ
π.χ για τον δεξιόπλευρο έλεγχο

0 : μ  μ0
ε : μ  μ0
4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 5
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το σφάλμα τύπου ΙΙ
Για ε.σ. α η μηδενική υπόθεση γίνεται δεκτή για
τιμές του X οι οποίες ικανοποιούν το κριτήριο

X  0
 z1
/ n
σ
 X  μ 0  z1
n

4
6
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το σφάλμα τύπου ΙΙ
΄Εστω
σ
x c  μ 0  z1
n
(ορίζει τις περιοχές αποδοχής και απόρριψης
της Η0)

4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 7
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

β = Ρ(αποδοχής H 0 | μ  μ ε ) με με  μ0
 P( X  x c | μ  μ ε )
 σ 
 μ  z1   μ ε   xc  με 
  P Z  
0
 P Z  n
 σ/ n   σ/ n 
 
 
 μ0  με 
 P Z  z1  
 σ/ n 

4
8
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

όσο μεγαλύτερη η τιμή του β, τόσο

μικρότερη είναι η ικανότητα του ελέγχου να
απορρίπτει μία λανθασμένη υπόθεση

4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 9
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η β είναι τόσο μικρότερη…

● όσο αυξάνει το α (=επίπεδο σημαντικότητας)

●όσο μεγαλύτερο το n (=μέγεθος δείγματος)
●όσομικρότερη η σ (= η μεταβλητότητα στον
πληθυσμό)
●όσο πιο μεγάλη η διαφορά
0  ε

5
0
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα (άσκ.4 σελ 47)

Να υπολογιστεί η πιθανότητα
σφάλματος τύπου ΙΙ για μ = 7.1 (που
είναι η διαφημιζόμενη κατανάλωση
ανταγωνιστικού αυτοκινήτου)

5
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 1
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα (άσκ.4 σελ 47)

υπολογίζουμε:

σ 0.5
x c  μ 0  z1  6.9  1.645
n 22
=7.075

5
2
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα (άσκ.4 σελ 47)

• β = Ρ(αποδοχής Η0 μ=7.1)

 P( X  7.075 | μ  7.1)
 7.075  7.10 
 P Z   0.24 
 0.5 / 22 
 1  FZ (0.24)  1  0.59483  0.405

5
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 3
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Έλεγχος για τη μέση τιμή όταν η

διακύμανση πληθυσμού είναι
άγνωστη

Όταν αγνοούμε τη μέση τιμή

πληθυσμού σχεδόν πάντα
αγνοούμε και την διακύμανσή
του

5
4
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Στην περίπτωση αυτή ο έλεγχος θα γίνει με το

κριτήριο t. Ειδικότερα, η μηδενική υπόθεση
απορρίπτεται για τα τρία είδη ελέγχου,
αντίστοιχα, αν:
i) t  t ,1

t
ii) 
 t ,1

iii) t  tν,1α/ 2

όπου ν=n-1
5
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 5
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (σελ. 430)

• Αυτόματο μηχάνημα κόβει μεταλλικά
ελάσματα των οποίων το μήκος Χ ακολουθεί
την κανονική κατανομή με μ5cm.
• Το μικρό μήκος προαναγγέλλει βλάβη και γι
αυτό καθημερινά μετριέται το μήκος σε
τυχαίο δείγμα n20 στο οποίο υπολογίζεται η
μέση τιμή x και η διακύμανση s2

5
6
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (σελ. 430)

• Στο δείγμα μιας μέρας υπολογίσαμε μέσο
μήκος x  4.5cm και s1cm
• Να ελεγχθεί η υπόθεση ότι το μέσο μήκος στο
σύνολο της παραγωγής δεν μειώθηκε σε
επίπεδο σημαντικότητας α0.01

5
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 7
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (σελ. 430)

Ο έλεγχος θα γίνει σταδιακά ως εξής:
1. Οι υποθέσεις που γίνονται δεκτές: η
κατανομή πληθυσμού είναι κανονική

2. Η μηδενική και η εναλλακτική υπόθεση:

Η0: μ = 5
Ηε: μ < 5 Βάζω ως εναλλακτική αυτή που θα
οδηγήσει σε αλλαγές

5
8
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (σελ. 430)

3. Το κριτήριο αποφάσεως: Για νn–1=19
βαθμούς ελευθερίας και α0.01 βρίσκουμε
από τον πίνακα 6 στο τέλος του βιβλίου
tν,1-α = t19(0.99)=2.539. Επομένως αν
x 5
tπ   2.539
s / 20
θα απορρίψουμε την Η0, υπέρ της Ηε.

5
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 9
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (σελ. 430)

δ. Η απόφαση: Επειδή
4.5  5
tπ   2.24  2.539
1 / 20

δεν μπορούμε να απορρίψουμε την Η0.

6
0
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (σελ. 430)

Η μηδενική υπόθεση όμως απορρίπτεται για
μεγαλύτερα επίπεδα σημαντικότητας, π.χ.
για α0.05. Πράγματι,

t19,(0.95)  1.729
και ισχύει

t π  1.729
6
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <Τίτλος Ενότητα>,
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ <ΤΜΗΜΑ>,
ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
9, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 1
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα (σελ. 430)

•η p-τιμή του ελέγχου είναι μεταξύ του 1% και 5%

•Σε κάθε έλεγχο είναι πιθανά και τα δύο είδη
σφάλματος.
•Η πιθανότητα σφάλματος τύπου Ι ισούται με 0.01
•Η πιθανότητα σφάλματος τύπου ΙΙ δεν είναι
μηδενική για πολλές τιμές της 6
2
 Ενότητα 10 : Έλεγχοι υποθέσεων ΙΙ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 10, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Σκοποί ενότητας
•Δημιουργία ελέγχου υποθέσεων αναλογίας με
βάση την αναλογία των «επιτυχιών»
σε τυχαίο δείγμα n στοιχείων
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 10, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιεχόμενα ενότητας
•Έλεγχος των υποθέσεων
• Η μηδενική και η εναλλακτική υπόθεση
• Το κριτήριο αποφάσεως
•Η κατανομή χ2
•Παραδείγματα-ασκήσεις

Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Έλεγχος των υποθέσεων για την

αναλογία

Θα γίνει με βάση την αναλογία των «επιτυχιών»

p̂X  X / n σε τυχαίο δείγμα n στοιχείων.
Σε στάδια:

9
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Έλεγχος των υποθέσεων για την

αναλογία

1. Η μηδενική και η εναλλακτική υπόθεση

Η0 : p  p0
Η ε : i) p  p0
ii) p  p0
iii) p  p0

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Έλεγχος των υποθέσεων για την

αναλογία
2. Το κριτήριο αποφάσεως. Αν από το δείγμα
υπολογίσουμε
p̂ X  p 0
zπ 
p 0 (1  p 0 )
n
η μηδενική υπόθεση θα απορριφθεί στο ε.σ. α
για τα τρία είδη, αντίστοιχα, αν
i) z π  z1α/2

ii) z π  z1α iii) z π  z1α

1
1
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Έλεγχος των υποθέσεων για την

αναλογία
3. H απόφαση

np  5
Το πρώτο στάδιο δε χρειάζεται. Ο έλεγχος
γίνεται με το κριτήριο z αρκεί το δείγμα να
είναι αρκούντως μεγάλο (και τυχαίο βέβαια)
1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα (άσκηση 41, σελ 489)

• Το ποσοστό των ατόμων που εγκρίνουν τα
αυστηρότερα μέτρα κατά του καπνίσματος,
σύμφωνα με τον εισηγητή τους, δεν είναι
μικρότερα από 90%
• Θα ελέγξουμε τη δήλωση αυτή σε τυχαίο
δείγμα 680 ατόμων

1
3
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα (άσκηση 41, σελ 489)

• Η μηδενική και η εναλλακτική υπόθεση

Η0: p  0.90
Ηε: p < 0.90

η αναλογία πληθυσμού:
παράμετρος

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα (άσκηση 41, σελ 489)

• Το κριτήριο αποφάσεως
Για α0.01 έχουμε z1  z0.99  2.33
• Θα απορρίψουμε την Η0 υπέρ της Ηε αν στο
δείγμα των 680 ατόμων το ποσοστό
p̂ x αυτών
που εγκρίνουν τα μέτρα είναι τέτοιο ώστε
pˆ x  0.90
στατιστική z   2.33
(0.90)( 0.10)
680
1
5
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

• α=Ρ(απόριψης Η0 | Η0 ισχύει)
• β=Ρ(αποδοχής Η0 | p = 0.80 ) Γι αυτό το ποσοστό
ζητάει
 
 pˆ  0.90 
 P X
 2.33 p  0.80
 (0.90)( 0.10) 
 
 680 
 (0.90)(0.10) 
 P  pˆ X  0.90  2.33  0.87 p  0.80
 680 
 
 
0.87  0.80
 P Z   4.46   0.00002
 (0.80)( 0.20)  Μα αυτή η τιμή
  δεν υπάρχει στον
 680  πίνακα 5!
1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 6
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

• Σε ορισμένο δείγμα είχαμε 544 εγκρίνοντες

τα μέτρα.
• Ποιο είναι το ελάχιστο επίπεδο
σημαντικότητας στο οποίο μπορεί να
απορριφθεί η μηδενική υπόθεση;

1
7
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

• υπολογίζουμε:
544
pˆ X   0.8
680

• και
0.80  0.90
z   8.69
(0.90)( 0.10)
680
• p-τιμή=Ρ(Ζ<-8.69)=0.0000

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 8
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

• Έστω ότι επαναλαμβάνουμε τη δειγματοληψία

σε τυχαίο δείγμα n ατόμων.
• Αν η αναλογία των εγκρινόντων είναι ίση με
0.90 τότε μεγαλύτερη πιθανότητα αντιστοιχεί
στο ενδεχόμενο

0.85  pˆ x  0.95
που είναι κεντραρισμένο στο 0.90 παρά στο

0.60  pˆ x  0.80
1
9
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
Ο υπουργός κ. ΤΑΔΕ ενδιαφέρεται να μάθει
μήπως το ποσοστό των ψηφοφόρων που τον
θεωρούν ανίκανο είναι μεγαλύτερο του 30%.
Για το σκοπό αυτό παρήγγειλε
δειγματοληπτική έρευνα με μέγεθος
δείγματος 850 ατόμων.

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
• Η μηδενική και η εναλλακτική υπόθεση
Η0: p  0.30
Ηε: p > 0.30

2
1
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
• To κριτήριο αποφάσεως Ο έλεγχος θα γίνει με
το κριτήριο z. Επιλέγοντας α=0.01, θα
απορρίψουμε την μηδενική υπόθεση αν η
δειγματική αναλογία είναι τέτοια ώστε

pˆ x  0.30
zπ   z1a  z0.99  2.33
(0.30)(0.70)
850

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
• Ορίζοντας το κριτήριο αυτό η πιθανότητα
σφάλματος τύπου Ι ισούται με α.
• Η πιθανότητα σφάλματος τύπου ΙΙ π.χ. για
p= 0.32 υπολογίζεται ως εξής:
β=Ρ(αποδοχής Η0 |p = 0.32)=
 
 pˆ  0.30 
 P X  2.33 p  0.32
 0.30(0.70) 
 
 850 
2
3
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα

 0.30(0.70) 
  P  pˆ X  0.30  2.33  0.34 p  0.32
 850 
 
 
0.34  0.32
 P Z   0.70 
 0.32)( 0.68) 
 ( 
 850 

 FZ (0.70)  0.75804
2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
 0.30(0.70) 
  P  pˆ X  0.30  2.33  0.34 p  0.32
 850 
 
 
0.34  0.32
 P Z   0.70 
 0.32)( 0.68) 
 ( 
 850 

 FZ (0.70)  0.75804
2
5
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η κατανομή χ2
• προκύπτει ως άθροισμα κανονικών τ.μ.
υψωμένων στο τετράγωνο
• (συνεπώς)παίρνει τιμές μη αρνητικές
• Έχει μέση τιμή και διακύμανση, αντίστοιχα

E(χ 2ν )  ν Var(χ 2ν )  2ν

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 6
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η κατανομή χ2
Έτσι, αν S2 είναι η διακύμανση δείγματος n
στοιχείων από έναν κανονικό πληθυσμό με
διακύμανση σ2 τότε η τυχαία μεταβλητή
Άθροισμα τετραγωνικών

(n  1)S2 αποκλίσεων κανονικών τ.μ.,

χ2 
(διαιρεμένων με σταθερά)

σ 2
Παράμετρος, άρα
σταθερά

ακολουθεί την κατανομή χ2 με ν  n–1 βαθμούς

ελευθερίας
2
7
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η κατανομή χ2
Η μοναδική παραμετρος της κατανομής χ2
είναι οι βαθμοί ελευθερίας ν

Με την αύξηση του ν

προσεγγίζει την κανονική

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 8
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η κατανομή χ2

Στον έλεγχο για τη διακύμανση το κριτήριο

αποφάσεως ορίζεται με βάση τη
στατιστική

(n  1)S2
χ2 
σ2
η οποία ακολουθεί την κατανομή χι-
τετράγωνο με ν=n-1 βαθμούς ελευθερίας

2
9
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα (άσκ.1 σελ.479)

• Χ είναι η δραστική ουσία στα χάπια που
παράγονται από ορισμένη παραγωγική
διαδικασία (σε γρ)
• Η κατανομή της Χ είναι κανονική
• Η παραγωγική διαδικασία ελέγχεται σε τυχαίο
δείγμα n = 15 χαπιών με βάση τα οποία
ελέγχεται η υπόθεση σ2 = 0.1 με εναλλακτική
υπόθεση σ2 > 0.1στο α = 0.05

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα (άσκ.1 σελ.479)

Υποθέσεις που γίνονται δεκτές: Η κατανομή

πληθυσμού κανονική, το δείγμα τυχαίο.
Η μηδενική και η εναλλακτική υπόθεση:
Η0: σ 2  0.1

Ηε:
σ 2  0.1

3
1
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

• Το κριτήριο αποφάσεως. Για ν=15-1=14 β.ε. και

α=0.05 βρίσκουμε από τον πίνακα 7 στο τέλος
του βιβλίου

 2
14, 0.95  23.6848
2
14 s
οπότε αν υπολογίσουμε 2 
0.10
και  2  23.6848
Θα απορρίψουμε τη μηδενική υπόθεση στο
α=0.05
3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

3
3
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα (άσκ.1 σελ.479)

23.6848

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα (άσκ.1 σελ.479)

• Θα απορίπτουμε την Η0 κάθε φορά που στο
δείγμα των 15 τεμαχίων υπολογίσουμε
διακύμανση τέτοια ώστε

14s 2
   23.6848  s 2  0.1692
0.10

3
5
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
10, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα (άσκ.1 σελ.479)

• Η απόφαση. Στο δείγμα μιας μέρας
υπολογίσαμε .Επειδή
σ  0.14
2

2
14 s
2   19.6  23.68
0.10
Δεν μπορούμε να απορρίψουμε τη μηδενική
υπόθεση στο α=0.05

3
6

Ενότητα 11 : Το Θεώρημα Bayes

 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 11, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Σκοποί ενότητας
•Υπολογισμός Περιθώριων πιθανοτήτων σε
συνθήκες στατιστικής ανεξαρτησίας.

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 11, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιεχόμενα ενότητας
•Περιθώρια πιθανότητα
•Η εξίσωση του BAYES
•Πίνακες διπλής εισόδου
•Δέντρα πιθανότητας
•Παραδείγματα-ασκήσεις
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιθώρια ή ολική πιθανότητα

Τα ενδεχόμενα

A1 , A2 ,....... AK

αποτελούν έναν διαμερισμό του δειγματικού

χώρου S αν είναι ανά δύο ασυμβίβαστα και
ισχύει
S  A1  A2  .........  Ak

9
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 11, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιθώρια ή ολική πιθανότητα

• Ένας διαμερισμός διαμερίζει και κάθε άλλο
ενδεχόμενο Β του S. Δηλαδή ισχύει

B  B  S  B  ( A1  ... Ak )
 ( B  A1 )  ( B  A2 )  ........( B  Ak )

1
0
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 11, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιθώρια ή ολική πιθανότητα

• Τα ενδεχόμενα
( B  A1 ),....., ( B  Ak )

Είναι ανά δύο ασυμβίβαστα και η ένωσή τους

ισούται με Β.
• Αρα αποτελούν έναν διαμερισμό του Β

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 1
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιθώρια ή ολική πιθανότητα

( B  A1 )

Α2
Α3 Α1

1
2
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιθώρια ή ολική πιθανότητα

Προκύπτει οτι:

P( B)  P( B  A1 )  ........  P( B  Ak )

1
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 11, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 3
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιθώρια ή ολική πιθανότητα

Απο την

P( B)  P( B  A1 )  ........  P( B  Ak )
και το θεώρημα του πολ/μού προκύπτει

P(B)  P(B | A1 )P ( A1 )  ...  P(B | Ak )P ( Ak )

1
4
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιθώρια ή ολική πιθανότητα

• Σε μια τέτοια περίπτωση η Ρ(Β) ονομάζεται
περιθώρια πιθανότητα
• Το γιατί θα φανεί καλύτερα στο ακόλουθο
παράδειγμα

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 5
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
Ο πίνακας που ακολουθεί δίνει για τα
ελαττωματικά προϊόντα παραγωγικής μονάδας
τις κοινές (ή συνδυασμένες) πιθανότητες
ανάλογα με το είδος του ελαττώματος και τον
υπάλληλο που έκανε τον έλεγχο

1
6
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
Περιθώριες
πιθανότητες
συσκ. βάρος εξαρτήμ
ελάττωμα ατα
υπάλληλ.
E1 E2 E3 P(Yi )
0.12 0.24 0.13 0.49
Y1

Y2 0.14 0.07 0.30 0.51

P( Ei ) 0.26 0.31 0.43 1.00

Περιθώριες
πιθανότητες
1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 7
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
• Ένα προϊόν έχει ελάττωμα στη
συσκευασία. Ποια είναι η πιθανότητα να
έχει ελεγχθεί από τον Υ1 ;

P(Y1  E1 ) 0.12
P(Y1 | E1 )    0.46
P(E1 ) 0.26

1
8
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
• Ένα προϊόν έχει ελεγχθεί από τον Υ2.
Ποια είναι η πιθανότητα να έχει ελάττωμα
στη συσκευασία;

P(Y2  E1 ) 0.14
P( E1 | Y2 )    0.27
P(Y2 ) 0.51

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 9
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
Υπολογίζουμε ακόμη:

P(E1 | Y1 )  0.24
P ( E 2 | Y1 )  0.49
P ( E1 | Y2 )  0.27
P( E3 | Y1 )  0.27
P( E 2 | Y2 )  0.14

P( E3 | Y2 )  0.59
2
0
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
Οι πληροφορίες αυτές μπορούν να δοθούν με
το ακόλουθο δέντρο πιθανότητας

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 1
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

2
2
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιθώριες πιθανότητες σε
συνθήκες στατιστικής ανεξαρτησίας

• Όταν η πραγματοποίηση ενός ενδεχομένου δεν

επηρεάζει την πραγματοποίηση οποιουδήποτε
άλλου ενδεχομένου, έχουμε συνθήκες
στατιστικής ανεξαρτησίας οπότε:

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 3
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιθώριες πιθανότητες σε συνθήκες

στατιστικής ανεξαρτησίας
• Η κοινή πιθανότητα δύο ή περισσότερων
ενδεχομένων συγχρόνως ή διαδοχικά ισούται
με το γινόμενο των περιθώριων πιθανοτήτων
τους.
• Η δεσμευμένη πιθανότητα κάθε ενδεχομένου
ισούται με την περιθώρια πιθανότητά του.

2
4
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Πίνακες διπλής εισόδου και

δέντρα πιθανότητας
Όταν σε έναν δειγματικό χώρο ορίζονται δύο
διαμερισμοί, οι σχετικές πιθανότητες μπορεί
να δοθούν συνολικά με τρείς τρόπους.

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 5
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Πίνακες διπλής εισόδου και δέντρα

πιθανότητας
Έναν πίνακα διπλής εισόδου όπου
καταγράφονται οι κοινές (ή συνδυασμένες)
και οι περιθώριες πιθανότητες

2
6
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα 1
Διαφημιστική εταιρεία με μακρόχρονη πείρα
στην αποστολή ερωτηματολογίων υπολόγισε τον
ακόλουθο πίνακα για τις πιθανότητες να είναι ο
παραλήπτης άνδρας (Α) ή γυναίκα (Γ) και να
απαντήσει (ΝΑΙ) ή να μην απαντήσει (ΟΧΙ).

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 7
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

πίνακας διπλής εισόδου

Κοινές Περιθώριες
πιθανότητες πιθανότητες

Απάντηση
Φύλο Ν Ο Άθροισμα

Α 0.10 0.30 0.40

Γ 0.25 0.35 0.60
Άθροισμα 0.35 0.65 1.00

Περιθώριες
πιθανότητεςς

2
8
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα 1
• Έτσι π.χ. η (περιθώρια) πιθανότητα για
κάποιον τυχαίο παραλήπτη να είναι
γυναίκα (Γ) υπολογίζεται ως εξής:
Ρ(Γ) = Ρ(ΓΝ) + Ρ(ΓΟ)

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 9
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα 1

Ενα Βέννειο διάγραμμα όπου

καταγράφονται οι περιθώριες
πιθανότητες

3
0
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το Βέννειο διάγραμμα για το

παράδειγμα 1

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 1
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα 1
• Ένα δέντρο πιθανότητας.
 το γινόμενο των πιθανοτήτων όλων των κλαδιών που ορίζουν
ένα μονοπάτι ισούται με την κοινή πιθανότητα των αντίστοιχων
ενδεχομένων
 Το άθροισμα των πιθανοτήτων που αντιστοιχούν σε όλα τα
κλαδιά που ξεκινούν από μια κορυφή ισούται με 1.
 Επίσης το άθροισμα των κοινών πιθανοτήτων όλων των
μονοπατιών ισούται με 1.
 Γενικά, σε ένα δέντρο πιθανότητας έχουμε
 κορυφές που αντιστοιχούν στα αντίστοιχα στάδια του πειράματος
 κλαδιά που ορίζουν τα δυνατά αποτελέσματα σε κάθε στάδιο

3
2
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το δέντρο πιθανότητας στο παράδειγμα 1

Περιθώρια
πιθανότητα
Ρ(Ν)=0.35

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 3
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Το δέντρο πιθανότητας στο παράδειγμα 1

• Το άθροισμα των πιθανοτήτων που αντιστοιχούν
σε όλα τα κλαδιά που ξεκινούν από μια κορυφή
ισούται με 1.
• Επίσης το άθροισμα των κοινών πιθανοτήτων
όλων των μονοπατιών ισούται με 1.

3
4
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Οι πιθανότητες υπό συνθήκη

• Η πιθανότητα για κάποιον τυχαίο παραλήπτη
π.χ. να απαντήσει, δεδομένου οτι είναι
άντρας υπολογίζεται ως εξής

P(AN) 0.10
P(N | A)    0.25
P(A) 0.40

...όπου ΑΝ είναι ο σύντομος τρόπος για το

ενδεχόμενο ΑΝ

3
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 11, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 5
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η εξίσωση του BAYES

• Έστω

A1 , A2 ,....... AK
ένας διαμερισμός του δειγματικού χώρου S
και Β ένα άλλο ενδεχόμενο του S, Ρ(Β) > 0.

3
6
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η εξίσωση του BAYES

Είδαμε οτι ισχύει

P( B)  P( B  A1 )  ........  P( B  Ak )

 P( B | A1 ) P( A1 )  ........  P( B | Ak ) P( Ak )

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 7
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η εξίσωση του BAYES

• Απο τον ορισμό της υπο συνθήκη πιθανότητας

έχουμε

P( A j B )
P( A j | B )  , P( B )  0
P( B )

3
8
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 11, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η εξίσωση του BAYES

ή
P( A j B )
P( A j | B ) 
P( A1 B)  P( A2 B)  ......  P( Ak B)

Αυτή είναι η εξίσωση του BAYES.

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 9
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η εξίσωση του BAYES

P( A j B )
P( A j | B ) 
P( A1 B)  P( A2 B)  ......  P( Ak B)

• Η Ρ(Αj) είναι η αρχική πιθανότητα

• Η Ρ(Αj|Β)ονομάζεται αναθεωρημένη
πιθανότητα μετά την πραγματοποίηση του Β

4
0
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Η εξίσωση του BAYES

Η εξίσωση του Bayes λοιπόν μπορεί να

θεωρηθεί ως
Ένας μηχανισμός αναπροσαρμογής της
αρχικής πιθανότητας σε αναθεωρημένη
πιθανότητα μετά την απόκτηση πληροφορίας
για την πραγματοποίηση του Β

4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 1
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
• Δύο ίδιες μηχανές Μ1 και Μ2 παράγουν
ακριβώς τα ίδια προϊόντα. Η παραγόμενη
ποσότητα προϊόντων είναι ίδια για τις δύο
μηχανές. Είναι όμως γνωστό από προηγούμενη
πείρα ότι, η Μ1 παράγει 2% ελαττωματικά
προϊόντα ενώ η Μ2 παράγει 5%.

4
2
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
Αν πάρουμε ένα προϊόν με τρόπο τυχαίο, να
βρεθεί η πιθανότητα
• (i) να είναι ελαττωματικό,
• (ii) να προέρχεται από την M1, αν
γνωρίζουμε ότι είναι ελαττωματικό.

4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 3
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
• Έχουμε:
Ε = (Ε  Μ1)  (Ε  Μ2)
και
Ρ(Ε) = Ρ(Ε  Μ1) + Ρ(Ε  Μ2)
= Ρ(Ε | Μ1)Ρ(Μ1) + Ρ(Ε | Μ2)Ρ(Μ2)
= (0.02)(0.50) + (0.05)(0.50)
= 0.010 + 0.025 = 0.035

4
4
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
Η ανάλυση μπορεί να παρασταθεί με το εξής
δέντρο πιθανότητας

4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 5
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
• Για να βρούμε τη ζητούμενη πιθανότητα
εφαρμόζουμε την εξίσωση του Bayes:

P(M1 )P(E | M1 ) 0.010

P(M1 | E)    0.29
P(E) 0.035

4
6
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα
• Εστω ότι σε έναν πληθυσμό το 15% είναι
άνδρες φορείς του ιού Χ και το 20% είναι
γυναίκες φορείς του ίδιου ιού. Το ποσοστό
των ανδρών στον πληθυσμό ισούται με 40%

4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 7
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα
• Από τον πληθυσμό αυτό παίρνουμε με
κλήρωση ένα άτομο. Ποια η πιθανότητα να
έχει τον ιό Χ δεδομένου ότι είναι άνδρας?

4
8
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 11, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα
Δεδομένα:
P( A)  0.40
P()  0.60
P( A  X )  0.15
P(  X )  0.20

4
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 11, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 9
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα
• Υπολογίζουμε την πιθανότητα του Χ
δεδομένου ότι το άτομο είναι άντρας
P( X  A)
P( X | A) 
P( A)

0.15
  0.375
0.40

5
0
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
Το 1991 δημοσιεύτηκε η εκτίμηση ότι στο
γενικό πληθυσμό, χωρίς γνωστούς
παράγοντες κινδύνου, η πιθανότητα για
κάποιον να είναι φορέας του ιού HIV είναι ίση
με 0.000025. Δηλαδή σε πληθυσμό 10
εκατομμυρίων υπάρχουν 250 φορείς.

5
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 1
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα
• Για την ανίχνευση του ιού HIV στο αίμα
χρησιμοποιείται το τεστ Ελίζα για το οποίο
δίνεται οτι:

Ρ(Θετ. | φορέας HIV) = 0.993

Ρ(Αρνητ. | ΜΗ φορέας HIV) = 0.9999

5
2
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ή, με δέντρο πιθανότητας...

5
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
11, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 3
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα
Κάποιος κάνει το τεστ Ελίζα και βγαίνει θετικό.
Ποιά είναι η πιθανότητα να είναι φορέας;
Ρ(Θ | HIV)P(HIV)
P(HIV | Θ) 
P(Θ | HIV)P(HIV)  P(Θ | HIV)P(HIV)

(0.993)(0.000025)
  0.1989
(0.993)(0.000025)  (0.999975)(0.0001)

5
4
 Ενότητα 12 : Τυχαίες Μεταβλητές Ι

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 12, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Σκοποί ενότητας
Μελέτη Κατανομής Πιθανοτήτων Διακριτής
τυχαίας μεταβλητής, της αθροιστικής
συνάρτησης πιθανότητας, καθώς και της
συνάρτησης πυκνότητας πιθανότητας f(x)
(Ορισμοί-συμβολισμοί-ιδιότητες) μέσω
παραδειγμάτων.
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 12, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιεχόμενα ενότητας

•Κατανομή Πιθανοτήτων
•Διακριτή τυχαία μεταβλητή
• Αθροιστική συνάρτηση πιθανότητας
•Συνεχείς τυχαίες μεταβλητές
•Συνάρτηση πυκνότητας πιθανότητας f(x)
•Παραδείγματα-ασκήσεις

Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Τυχαία μεταβλητή-Ορισμός 1

Τυχαία μεταβλητή είναι μια συνάρτηση

X : S R
η οποία σε κάθε στοιχείο s του
δειγματικού χώρου S αντιστοιχεί έναν
(και μόνον έναν) πραγματικό αριθμό X(s)

9
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Τυχαία μεταβλητή-Ορισμός2

• Τυχαία μεταβλητή (τ.μ.) είναι η

μεταβλητή Χ που στις τιμές της
αντιστοιχούν πιθανότητες.

• Οι πιθανότητες συνδέονται με τις τιμές της

Χ μόνον επειδή αυτές αντιστοιχούν σε
ενδεχόμενα.

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Συμβολισμοί
• Η τυχαία μεταβλητή με κεφαλαίο
• Μια τιμή της με πεζό «η τιμή x της τ.μ.
Χ»

1
1
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διακριτή τ.μ.

• Το πλήθος των τιμών της είναι απαριθμήσιμο

π.χ. το πλήθος των αυτοκινήτων σε ένα parking σε
μια τυχαία εργάσιμη μέρα
 π.χ. το πλήθος των εργατικών ατυχημάτων σε ένα
τρίμηνο

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Κατανομή Πιθανοτήτων Διακριτής

τυχαίας μεταβλητής
• Ένας μαθηματικός τύπος ή ένας
πίνακας που αναγράφει όλες τις δυνατές
τιμές μιας διακριτής τυχαίας μεταβλητής
μαζί με τις αντίστοιχες πιθανότητές τους
• η αντίστοιχη συνάρτηση ονομάζεται
συνάρτηση μάζας (μόνο αν η Χ διακριτή)
πιθανότητας και για κάθε τιμή x της Χ
οριζει την πιθανότητα Ρ(x)
1
3
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 12, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Κατανομή Πιθανοτήτων
Διακριτής τυχαίας μεταβλητής
Οποιαδήποτε συνάρτηση Ρ είναι
συνάρτηση μάζας πιθανότητας μιας τ.μ Χ
αν ικανοποιεί τις συνθήκες για κάθε x ,
i

1. P(x i )  0

2.  P(x )  1
i
i

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Κατανομή Πιθανοτήτων Διακριτής

τυχαίας μεταβλητής
Για να υπολογίσουμε την πιθανότητα
P(X = x) (δηλαδή την πιθανότητα για την
τ.μ. X να παίρνει την τιμή x) προσθέτουμε
τις πιθανότητες των απλών ενδεχόμενων
για τα οποία η X ισούται με x.

1
5
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
Η κατανομή πιθανοτήτων της τυχαίας
μεταβλητής Χ=“αριθμός όψεων κεφαλή
σε 2 ρίψεις ενός νομίσματος”

Κατανομή
αποτέλεσμα x Πιθανότητα πιθανοτήτων
ΚΚ 2 1/4
x p(x)
ΚT 1 1/4
TΚ 1 1/4 0 1/4
1 1/2
TT 0 1/4 2 1/4

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 6
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
• Ή διαφορετικά,
1/4 αν x=0 ή 2
p(x) =
1/2 αν x=1

• Το γράφημα της κατανομής

X
0 1 2
1
7
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
Από την κατανομή μπορούμε να
υπολογίσουμε πιθανότητες σύνθετων
ενδεχομένων, π.χ

1 1 3
P(1  X  2)  P(X  1)  P(X  2)   
2 4 4

1
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 12, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 8
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα

Στη ρίψη δύο ζαριών ο δειγματικός χώρος S:

 (1,1), (1, 2), , (1,6) 

(2,1), (2, 2), , (2,6) 
 
S 
 

(6,1), (6, 2), , (6,6) 

1
9
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
Έστω Χ η τυχαία μεταβλητή που σε κάθε
ζεύγος αποτελεσμάτων αντιστοιχεί το
άθροισμα των αριθμών του.
Χ
(4,5)
(5,4)
(3,6)
(6,9)

(1,1)

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
Η κατανομή πιθανοτήτων της Χ:

xi 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

P( x i ) 1/36 2/36 3/36 4/36 5/36 6/36 5/36 4/36 3/36 2/36 1/36

2
1
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

παράδειγμα
και το γράφημά της

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Αθροιστική συνάρτηση πιθανότητας

ή αθροιστική κατανομή πιθανοτήτων
σε κάθε τιμή x της Χ αντιστοιχεί την
αθροιστική πιθανότητα

F(x)  P(X  x)

2
3
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Αθροιστική συνάρτηση πιθανότητας

ή αθροιστική κατανομή πιθανοτήτων
• Όταν η Χ είναι διακριτή, ισχύει

F ( xi )  P( X  xi )   P( x )
x  xi
i

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Αθροιστική συνάρτηση πιθανότητας

ή αθροιστική κατανομή πιθανοτήτων
Είναι προφανές τι ισχύει:

P(x i )  F(x i )  F(x i 1 )

2
5
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Συνεχείς τυχαίες μεταβλητές

• Παίρνουν οποιαδήποτε τιμή σε συνεχές
διάστημα, π.χ.
– η μέγιστη ημερήσια θερμοκρασία
– ο χρόνος που κάνει ένα ταξί για να κάνει ορισμένη
διαδρομή
– η τιμή μιας μετοχής
• Με τους διακριτούς δειγματικούς χώρους
μιλάμε για πιθανότητες που σχετίζονται με
σημεία.
• Με συνεχείς δειγματικούς χώρους μιλάμε για
πιθανότητες που σχετίζονται με διαστήματα.
2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 6
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Συνεχείς τυχαίες μεταβλητές

• Η έννοια της συνεχούς τυχαίας μεταβλητής
είναι μια μαθηματική αφαίρεση αφού
προϋποθέτει ότι είναι δυνατή η μέτρηση σε
οποιοδήποτε επιθυμητό βαθμό ακρίβειας
• Στην στατιστική πρακτική εφαρμόζουμε τη
θεωρία των συνεχών κατανομών για τις
μεταβλητές εκείνες που τα εργαλεία
μέτρησης τις επιτρέπουν να πάρουν έναν
πολύ μεγάλο εύρος τιμών.

2
7
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Συνάρτηση πυκνότητας
πιθανότητας f(x)
• Για να υπολογίσουμε πιθανότητες ορίζουμε την
συνάρτηση πυκνότητας πιθανότητας f(x).

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 8
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Συνάρτηση πυκνότητας
πιθανότητας f(x)
• Μια συνάρτηση f(x) ονομάζεται συνάρτηση
πυκνότητας πιθανότητας (μόνο για συνεχεις
τ.μ) μιας συνεχούς τυχαίας μεταβλητής Χ αν
ικανοποιεί τις συνθήκες:
για κάθε x[α, β]
β

f (x)  0  f (x)dx  1
α

2
9
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Συνάρτηση πυκνότητας
πιθανότητας f(x)
Για την συνάρτηση πυκνότητας πιθανότητας f(x)
ισχύουν τα εξής:

1. δεν παίρνει αρνητικές τιμές

2. η συνολική περιοχή κάτω από την καμπύλη
που παριστάνει την f(x) είναι 1.

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Συνάρτηση πυκνότητας
πιθανότητας f(x)
• Η πιθανότητα για τη Χ να βρίσκεται ανάμεσα
στα a και b δίνεται απο την επιφάνεια κάτω
από το γράφημα της f(x) ανάμεσα στα a και b.

a b

3
1
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Συνάρτηση πυκνότητας πιθανότητας f(x)

• Όταν η Χ είναι συνεχής, η αθροιστική
συνάρτηση πιθανότητας υπολογίζεται
ως εξής:

x
F(x)   
f (x)dx

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Συνάρτηση πυκνότητας
πιθανότητας f(x)
• Οπότε η πιθανότητα για τη Χ να
βρίσκεται ανάμεσα στα a και b μπορεί
να υπολογιστεί και ως εξής

P ( a  X  b)  F ( b)  F ( a )

3
3
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Συνεχείς τ.μ.

• Η πιθανότητα για την Χ να πάρει μια

μεμονωμένη τιμή, έστω την x 0 ισούται με
μηδέν
x0

P(X  x 0 )   f (x )dx  0
x0

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Συνεχείς τ.μ.

• άρα ισχύει

P( x1  X  x2 )  P( X  x2 )  P( X  x1 )  F ( x2 )  F ( x1 )

3
5
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εμπειρική κατανομή

• Η κατανομή σχετικών συχνοτήτων των τιμών

της Χ, σε n ανεξάρτητες δοκιμές του
πειράματος ονομάζεται εμπειρική κατανομή.

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 6
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Θεωρητική κατανομή

• Σε αντιδιαστολή με την εμπειρική, η

κατανομή πιθανοτήτων ονομάζεται
θεωρητική κατανομή
• Όταν δεν ξέρουμε την θεωρητική κατανομή
την εκτιμούμε με την εμπειρική κατανομή.
Όσο πιο μεγάλο το n, τόσο πιο αξιόπιστη η
εκτίμηση

3
7
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα
Ο αριθμός X των παιδιών σε τυχαίο
δείγμα 100 οικογενειών που δικαιούνται
ορισμένο επίδομα, ταξινομήθηκε στον
ακόλουθο πίνακα:
x συχνότητα
0 5
1 15
2 35
3 25
4 20
100
3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 8
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα
• Υπολογίζοντας τις σχετικές συχνότητες,
παίρνουμε την ακόλουθη εμπειρική κατανομή

Αριθ. παιδιών σχετική συχνότητα

0 0.05
1 0.15
2 0.35
3 0.25
4 0.20
1.00
3
9
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα
• Απ’όπου π.χ. εκτιμούμε την πιθανότητα για
περισσότερα από 2 παιδιά σε μια τυχαία
δικαιούχο οικογένεια ως εξής:

P(X>2) = P(X=3) + P(X=4)=

= .25 + .20 = .45

4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Μέτρα θέσης και διασποράς

μιας κατανομής πιθανοτήτων
Το κύριο μέτρο θέσης είναι η
αναμενόμενη ή μέση τιμή
και
το κύριο μέτρο διασποράς είναι η
διακύμανση

4
1
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Mέση ή αναμενόμενη τιμή μιας τ.μ. Χ

 xi P( xi ), αν η Χ είναι διακ ριτή

 i
E ( X )  μ Χ   
  xf ( x)dx, αν η Χ είναι συνεχής
 

4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα
Σε τυχαίο τυχερό παιχνίδι ο παίκτης ρίχνει
ένα νόμισμα. Αν πέσει η όψη «κεφαλή» ο
παίκτης κερδίζει 10 ευρώ ενώ αν πέσει η
όψη «γράμματα» χάνει 5 ευρώ.

Πόσο πρέπει να πληρώσει ο παίκτης κάθε

φορά έτσι ώστε μακροχρόνια ο οργανωτής
του παιχνιδιού να μη ζημιώνει ούτε να
κερδίζει;
4
3
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 12, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα
Η κατανομή πιθανοτήτων της Χ είναι η εξής:

x i P(x i ) x i P(x i )
10 1/2 5

-5 1/2 -2.5

2
E(X)   x i P( x i )  5  2.5  2.5 ευρώ
i 1
4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα

Τα 2.5 ευρώ δεν είναι κάποιο ποσό που

πρόκειται να κερδίσει ο παίκτης σε
κάποια φορά που θα παίξει αλλά, σε
πολλές επαναλήψεις του παιχνιδιού,
είναι το μέσο κέρδος ανά επανάληψη

4
5
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα
• Η αναμενόμενη τιμή μιας τ.μ. Χ μπορεί
να εκτιμηθεί με τον αριθμητικό μέσο
τυχαίου δείγματος n παρατηρήσεων της χ.

• Όσο μεγαλύτερο το n τόσο καλύτερη η

εκτίμηση.

4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 6
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ιδιότητες της Μέσης Τιμής μιας τ.μ. Χ

 E(c) = c
 E(cX) = cE(X)
 Αν Υ=α+cX τότε Ε(Υ)=α+cΕ(Χ)
 E(X + Y) = E(X) + E(Y)
 E(X - Y) = E(X) - E(Y)
 E(XY) = E(X)E(Y) αν οι X και Y είναι
ανεξάρτητες τυχαίες μεταβλητές.

4
7
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ιδιότητες της Μέσης Τιμής μιας τ.μ. Χ

Δύο ή περισσότερες τυχαίες μεταβλητές

είναι ανεξάρτητες αν οποιοδήποτε
ενδεχόμενο ορίζεται σε μια από αυτές είναι
ανεξάρτητο από οποιοδήποτε ενδεχόμενο
ορίζεται στις υπόλοιπες

4
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 8
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ιδιότητες της Μέσης Τιμής μιας τ.μ. Χ

Για κάθε τ.μ. ισχύει:

(   ( ))  0
Επομένως, αν εκτιμήσουμε κάθε τιμή της
Χ με την μέση τιμή της, τα σφάλματα
εκτίμησης θα έχουν μηδενική μέση τιμή
4
9
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 12, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διακύμανση τυχαίας μεταβλητής

• Διακύμανση ή Variance(Χ)

Var ( X )   X2  [   ( )] 2

που όταν η Χ είναι διακριτή, γίνεται

Var ( X )   X2   ( xi  ) 2 P( xi )

5
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 12, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διακύμανση τυχαίας μεταβλητής

• Ο υπολογισμός της σ 2 απλοποιείται
όταν χρησιμοποιείται η ισοδύναμη
έκφραση

σ  ( )  [()]
2 2 2

που, όταν η Χ είναι διακριτή, γίνεται

σ   x P( x )  
2 2 2

x
5
1
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Τυπική απόκλιση

σ X  Var(X)

5
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα
Σε τυχερό παιχνίδι ρίχνεται ένα ζάρι
και έστω Χ «το χρηματικό ποσό, σε
ευρώ, που αναλογεί στον παίχτη σε
κάθε ρίψη του ζαριού». Αν η κατανομή
πιθανοτήτων της Χ είναι η ακόλουθη, να
υπολογιστεί η μέση τιμή και η
διακύμανση της Χ.

5
3
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα

xi
όψη xi P( x i )
1 –10 1/6
2 –2 1/6
3 –2 1/6
4 4 1/6
5 10 1/6
6 21 1/6

5
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
12, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα

E( X )     xi P( xi )
=(-10-2-2+4+10+21)/6
=3.5

5
5
 Ενότητα 13 : Τυχαίες Μεταβλητές ΙΙ

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 13, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Σκοποί ενότητας
•Μελέτη μέτρων θέσης και διασποράς μιας
κατανομής πιθανοτήτων, εφαρμογή ιδιοτήτων
της μέσης τιμής της τυχαίας μεταβλητής και της
διακύμανσης.
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 13, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Περιεχόμενα ενότητας
•Διακύμανση-ορισμοί ιδιότητες
•εμπειρική κατανομή
•θεωρητική κατανομή
•Mέση ή αναμενόμενη, τυπική απόκλιση
•Παραδείγματα-ασκήσεις

Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
13, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Μέτρα θέσης και διασποράς

μιας κατανομής πιθανοτήτων
Το κύριο μέτρο θέσης είναι η
αναμενόμενη ή μέση τιμή
και
το κύριο μέτρο διασποράς είναι η
διακύμανση

9
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
13, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Mέση ή αναμενόμενη τιμή μιας τ.μ. Χ

 xi P( xi ), αν η Χ είναι διακ ριτή

 i
E ( X )  μ Χ   
  xf ( x)dx, αν η Χ είναι συνεχής
 

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
13, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα
Σε τυχαίο τυχερό παιχνίδι ο παίκτης ρίχνει
ένα νόμισμα. Αν πέσει η όψη «κεφαλή» ο
παίκτης κερδίζει 10 ευρώ ενώ αν πέσει η
όψη «γράμματα» χάνει 5 ευρώ.

Πόσο πρέπει να πληρώσει ο παίκτης κάθε

φορά έτσι ώστε μακροχρόνια ο οργανωτής
του παιχνιδιού να μη ζημιώνει ούτε να
κερδίζει;
1
1
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 13, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα
Η κατανομή πιθανοτήτων της Χ είναι η εξής:

x i P(x i ) x i P(x i )
10 1/2 5

-5 1/2 -2.5

2
E(X)   x i P( x i )  5  2.5  2.5 ευρώ
i 1
1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
13, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα

Τα 2.5 ευρώ δεν είναι κάποιο ποσό που

πρόκειται να κερδίσει ο παίκτης σε
κάποια φορά που θα παίξει αλλά, σε
πολλές επαναλήψεις του παιχνιδιού,
είναι το μέσο κέρδος ανά επανάληψη

1
3
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
13, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα
• Η αναμενόμενη τιμή μιας τ.μ. Χ μπορεί
να εκτιμηθεί με τον αριθμητικό μέσο
τυχαίου δείγματος n παρατηρήσεων της χ.

• Όσο μεγαλύτερο το n τόσο καλύτερη η

εκτίμηση.

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
13, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ιδιότητες της Μέσης Τιμής μιας τ.μ. Χ

 E(c) = c
 E(cX) = cE(X)
 Αν Υ=α+cX τότε Ε(Υ)=α+cΕ(Χ)
 E(X + Y) = E(X) + E(Y)
 E(X - Y) = E(X) - E(Y)
 E(XY) = E(X)E(Y) αν οι X και Y είναι
ανεξάρτητες τυχαίες μεταβλητές.

1
5
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
13, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ιδιότητες της Μέσης Τιμής μιας τ.μ. Χ

Δύο ή περισσότερες τυχαίες μεταβλητές

είναι ανεξάρτητες αν οποιοδήποτε
ενδεχόμενο ορίζεται σε μια από αυτές είναι
ανεξάρτητο από οποιοδήποτε ενδεχόμενο
ορίζεται στις υπόλοιπες

1
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
13, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 6
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ιδιότητες της Μέσης Τιμής μιας τ.μ. Χ

Για κάθε τ.μ. ισχύει:

(   ( ))  0
Επομένως, αν εκτιμήσουμε κάθε τιμή της
Χ με την μέση τιμή της, τα σφάλματα
εκτίμησης θα έχουν μηδενική μέση τιμή
1
7
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 13, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διακύμανση τυχαίας μεταβλητής

• Διακύμανση ή Variance(Χ)

Var ( X )   X2  [   ( )] 2

που όταν η Χ είναι διακριτή, γίνεται

Var ( X )   X2   ( xi  ) 2 P( xi )

1
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 13, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 8
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Διακύμανση τυχαίας μεταβλητής

• Ο υπολογισμός της σ 2 απλοποιείται
όταν χρησιμοποιείται η ισοδύναμη
έκφραση

σ  ( )  [()]
2 2 2

που, όταν η Χ είναι διακριτή, γίνεται

σ   x P( x )  
2 2 2

x
1
9
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
13, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Τυπική απόκλιση

σ X  Var(X)

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
13, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα
Σε τυχερό παιχνίδι ρίχνεται ένα ζάρι
και έστω Χ «το χρηματικό ποσό, σε
ευρώ, που αναλογεί στον παίχτη σε
κάθε ρίψη του ζαριού». Αν η κατανομή
πιθανοτήτων της Χ είναι η ακόλουθη, να
υπολογιστεί η μέση τιμή και η
διακύμανση της Χ.

2
1
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
13, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Παράδειγμα

xi
όψη xi P( x i )
1 –10 1/6
2 –2 1/6
3 –2 1/6
4 4 1/6
5 10 1/6
6 21 1/6

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
13, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Ιδιότητες της διακύμανσης

• Αν σε κάθε τιμή της Χ προσθέσουμε μια
σταθερά λ η διακύμανση (και η τυπική
απόκλιση) δεν αλλάζει. Με τύπους:

Var(X  λ)  Var(X)

2
3
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
13, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

• Αν κάθε τιμή της Χ πολλαπλασιαστεί με μια

σταθερά k τότε

Var(kX)  k 2 Var(X)

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
13, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Τυποποιημένη τυχαία μεταβλητή

• Έστω Χ μια τυχαία μεταβλητή με μέσο
E(X)  μ X και τυπική απόκλιση σ X

• Έστω ακόμη
X  μΧ
Z
σΧ

2
5
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
13, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Τυποποιημένη τυχαία μεταβλητή

Η μέση τιμή της τυχαίας μεταβλητής Ζ
υπολογίζεται ως εξής:
 Χ  μΧ 
Ε(Z)  Ε  
 σΧ 
1
 [Ε(Χ)  μ Χ ]  0
σΧ

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
13, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 6
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Τυποποιημένη τυχαία μεταβλητή

• Η διακύμανση της Ζ:

 X  μΧ 
Var(Z)  Var  
 σΧ 
1
 2 Ε(Χ  μ Χ )2
σΧ
σ 2Χ
 2 1
σΧ
2
7
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 13, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Τυποποιημένη τυχαία μεταβλητή

• Για οποιαδήποτε τυχαία μεταβλητή Χ η

X  μΧ
Z
σΧ
ονομάζεται τυποποιημένη ή τυπική τυχαία
μεταβλητή της Χ, και ισχύει
Var(Ζ) = 1 και Ε(Ζ) = 0

2
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
13, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 8
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εκτιμήσεις
• H μέση τιμή και η διακύμανση της τ.μ. Χ
εκτιμώνται, αντίστοιχα, με τον
αριθμητικό μέσο και τη διακύμανση
της εμπειρικής κατανομής
• Όσο μεγαλύτερο το n τόσο καλύτερη η
εκτίμηση

2
9
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 13, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εκτιμήσεις

• δυνατές τιμές x1,x2,….xk

• παρατηρούμενες συχνότητες f1,f2,….,fk
• n παρατηρήσεις:
k

fi 1
i n

3
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 13, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 0
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εκτιμήσεις
• Αν το n πολύ μεγάλο, η σχετική
συχνότητα της τιμής xi προσεγγίζει την
αντίστοιχη πιθανότητα. Δηλαδή

fi
 P ( xi )
n

3
1
 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 13, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εκτιμήσεις
• Επομένως, αν x ο αριθμητικός μέσος
της εμπειρικής κατανομής και n πολύ
μεγάλο, ισχύει

kk
fi
x   xi   xi P ( xi )  E ( X )
i 1 n i 1

3
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ & ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ενότητα 13, ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 2
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εκτιμήσεις
• Η διακύμανση της εμπειρικής
κατανομής είναι η

s 2

 (x i  x) f i 2

3
3
 Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
13, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ,
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εκτιμήσεις

τότε για n μεγάλο, ισχύει

fi
s   ( xi  EX )
2
 2 2

3
Μαθήματος>
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ
<Τίτλος - <ΤίτλοςΣΤΙΣ
& ΛΟΓΙΣΜΙΚΑ Ενότητα>, <ΤΜΗΜΑ>,
ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ - Ανοιχτά
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ, Ακαδημαϊκά
Ενότητα Μαθήματα
13, ΤΜΗΜΑ στο ΤΕΙ Ηπείρου
ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, 4
ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ηπείρου

Εκτιμήσεις
Αν n<50 η διακύμανση καλύτερα να
εκτιμάται από τον τύπο:

 (x i  x) f i 2

s  2 i 1

n 1
3
5