6 ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Φ.

941 - ΙΟΥΝΙΟΣ 2015

Ορια και τιμές αντίστασης γείωσης

Πρόλογος Τα συστήματα τερματισμού γείωσης πρέπει να not connected to earthing installations or earth if the earthing resistance of the earthing system is
Δεν είναι λίγες οι φο- συνδέονται σύμφωνα με τις απαιτήσεις της πα- according to EN 50122-2. less than 10 Ω measured at a frequency different
ρές που όταν μετράμε την ραγράφου 6.2. Running rails from power frequency (50 Hz to 60 Hz) and low
αντίσταση γείωσης σε μία ΣΗΜΕΙΩΣΗ 1: Οι συνθήκες διαχωρισμού και σύν- To reduce the stray current corrosion, the resistance order harmonics hereof.
εγκατάσταση, προβλημα- δεσης άλλων συστημάτων τερματισμού γείωσης to earth of the running rails has to be high for d.c. …………………………………………
τιζόμαστε αν η τιμή αυτή συνήθως προσδιορίζονται από τις κατάλληλες traction systems. Consequently, the running rails Annex I (informative)
είναι εντός ορίων ή αποδε- εθνικές αρχές. are not suited as earth electrodes for lightning Earth termination system
Του ΑΝΤΩΝΗ κτή. Δεν είναι λίγες οι φο- ΣΗΜΕΙΩΣΗ 2: Ενδέχεται να προκύψουν σοβαρά προ- protection. Therefore, either low-resistance pole …………………………………………
ΣΑΛΕΥΡΗ ρές που όταν μετράμε την βλήματα διάβρωσης, όταν τα συστήματα γείωσης foundations, driven pipes as well as the reinforcement I.2 Electrode shape dimensions
αντίσταση γείωσης σε μία που αποτελούνται από διάφορα υλικά συνδέονται of tracks of reinforced concrete or separate buried I.2.1 Type of arrangement
εγκατάσταση, προβληματιζόμαστε να είναι σωστή με μεταξύ τους. earth electrodes are to be used as earth electrodes The stated minimum length l1 can be disregarded
την τιμή ή τα όρια που κάπου ακούσαμε ή κάποιος μας ………………………………………. for lightning protection along the line dependent if the earthing resistance of the earthing system is
είπε αλλά ποτέ την τιμή αυτή ή τα όρια δεν τα είδαμε Παράρτημα Δ on the local conditions. Earthing resistance ≤ less than 10 Ω measured at a frequency different
καταγεγραμμένα σε κάποιο επίσημο χαρτί. Λέγοντας (πληροφοριακό) 10 Ω is regarded as sufficient (see for instance from power frequency (50 Hz to 60 Hz) and low
επίσημο χαρτί εννοούμε ένα ΦΕΚ, ένα Π.Δ., έναν Νόμο, Επιπρόσθετες πληροφορίες για ΣΑΠ στην περί- EN 62305-3). order harmonics of this.
ένα Πρότυπο, μία Οδηγία, μία Υπουργική Απόφαση, μία πτωση κατασκευών με κίνδυνο έκρηξης It has to be born in mind that the discharged lightning …………………………………………
Εγκύκλιο ή μία Τεχνική προδιαγραφή. ………………………………………. energy may also appear on the tracks and that this ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:
Μία τιμή ή όρια αντιστάσεων γείωσης πρέπει να προ- Δ.3.3. Γείωση can endanger the electrical or electronic equipment …………………………………………
κύπτουν από επίσημα έγγραφα τα οποία πρέπει να τα Προτιμάται μια διάταξη τύπου Β για το σύστημα (e.g. switch controllers, signalling equipment, switch 9 Γείωση των Ανεμογεννητριών και Αιολικών
ζητάμε και να γνωρίζουμε την ύπαρξή τους ώστε να μην τερματισμού γείωσης, σύμφωνα με την [Link], για heaters) that is fitted near the tracks or in the tracks. πάρκων
εμπιστευόμαστε τιμές ή όρια τα οποία κυκλοφορούν όλα τα συστήματα αντικεραυνικής προστασίας για This hazard can only be minimised if the equipment ................................................
από στόμα σε στόμα. κατασκευές με κίνδυνο έκρηξης. is provided with additional surge arresters against 9.4 Διαστάσεις σχήματος ηλεκτροδίου
Το άρθρο αυτό στη συνέχεια σκοπό έχει να παρουσιάσει ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η ανέγερση μιας κατασκευής ενδέχεται overvoltages. Το καθορισμένο κατώτατο μήκος, l1, μπορεί να
τιμές και όρια αντιστάσεων γείωσης (ανάλογα το είδος να παράσχει το ενεργό ισοδύναμο του δακτυλιοει- ………………………………………. αγνοηθεί εάν η αντίσταση γείωσης του συ-
της εγκατάστασης) όπως αυτά έχουν διαμορφωθεί και δούς αγωγού της διάταξης τύπου B (για παράδειγμα ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: στήματος γείωσης είναι μικρότερη από 10
είναι κατοχυρωμένα είτε μέσω Προτύπων, είτε μέσω μεταλλικές δεξαμενές αποθήκευσης). ………………………………………. Ω, μετρούμενη σε συχνότητα διαφορετική από τη
Νομοθετικών ρυθμίσεων. Η αντίσταση γείωσης των συστημάτων τερμα- 4.4. Κύκλωμα επιστροφής συχνότητα τροφοδότησης (50 Hz έως 60 Hz) και
1. Όρια Αντιστάσεων γείωσης τισμού γείωσης για κατασκευές που περιέχουν Λόγω ρευμάτων διασποράς το κύκλωμα επιστροφής με αρμονικές χαμηλής τάξης.
1.1. Όρια Αντιστάσεων γείωσης μέσω Προτύπων στερεά εκρηκτικά υλικά και εκρηκτικά μείγ- δεν συνδέεται σε εγκαταστάσεις γείωσης ή στη γη ................................................
ή Εγγράφων εναρμόνισης ματα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν χαμηλό- σύμφωνα με το EN 50122-2. Παράρτημα Ι (πληροφοριακό)
Τα πρότυπα που θα ακολουθήσουν είναι πρότυπα ή τερη, αλλά να μην υπερβαίνει τα 10 Ω. Σιδηροτροχιές Σύστημα τερματισμού γείωσης
έγγραφα εναρμόνισης όπως αυτά έχουν ενσωματωθεί ………………………………………. Για να μειωθεί η διάβρωση από το ρεύμα διασπο- ................................................
στην Ελληνική τυποποίηση μέσω του ΕΛΟΤ. ράς, η αντίσταση ως προς γη των σιδηροτροχιών I.2 Διαστάσεις σχήματος ηλεκτροδίου
 Το πρότυπο ΕΛΟΤ 1422.01 «Συνεγκατάσταση  Το πρότυπο ΕΛΟΤ EN 13814 «Μηχανήματα και πρέπει να είναι υψηλή για τα d.c. συστήματα έλξης. I.2.1 Τύπος ρύθμισης
κεραιών ραδιοεπικοινωνιών - Μέρος 1: Γενικές κατασκευές για περιοδεύοντα θεάματα και πάρκα Κατά συνέπεια, οι τροχιές δεν είναι κατάλληλες για Το καθορισμένο κατώτατο μήκος l1 μπορεί να αγνο-
απαιτήσεις» (με ημερομηνία έκδοσης 20-05-2005) αναψυχής - Ασφάλεια» (με ημερομηνία έκδοσης 14- ηλεκτρόδια γείωσης όσο αφορά την αντικεραυνική ηθεί εάν η αντίσταση γείωσης του συστήματος
δίνει τιμή για την αντίσταση γείωσης της Αντικεραυνι- 02-2006), στο παράρτημα D δίνει όριο για την τιμή της προστασία. Ως εκ τούτου μπορούν να χρησιμοποι- γείωσης είναι μικρότερη από 10 Ω, μετρούμενη
κής προστασίας των κεραιών ραδιοεπικοινωνιών όπως αντίστασης γείωσης (σχόλιο: το πρότυπο δεν διατίθεται ηθούν ως ηλεκτρόδια γείωσης για αντικεραυνική σε συχνότητα διαφορετική από τη συχνότητα τρο-
αυτές ορίζονται σε αυτό και συγκεκριμένα: μεταφρασμένο από τον ΕΛΟΤ αλλά για τις ανάγκες του προστασία κατά μήκος της γραμμής εξαρτώμενα φοδότησης (50 Hz έως 60 Hz) και με αρμονικές
άρθρου παρεμβάλλεται και το πρωτότυπο κείμενο με από τις τοπικές συνθήκες, είτε δοκοί θεμελίωσης χαμηλής τάξης.
………………………………………. μετάφραση του αρθρογράφου) και συγκεκριμένα: χαμηλής αντίστασης, σωληνώσεις όπως το οπλι- ................................................
9 Aντικεραυνική προστασία σμένο σκυρόδεμα ενίσχυσης των σιδηροτροχιών
9.1 Επιδράσεις κεραυνών και προστασία ………………………………………. ή ανεξάρτητα ηλεκτρόδια γείωσης εντός εδάφους. 1.2. Όρια Αντιστάσεων γείωσης μέσω Νομοθε-
………………………………………. Annex D (normative) Αντίσταση γείωσης ≤ 10 Ω θεωρείται επαρκής σίας
Η αντίσταση γείωσης θα πρέπει να διατηρείται Electrical equipment and Control systems (βλέπε, για παράδειγμα, EN 62305-3).  Το Προεδρικό Διάταγμα 595/84 «Όροι και προ-
στο ελάχιστο και συνιστάται μια τιμή κάτω D.1 Electrical equipment Δεν πρέπει να αγνοείται ότι η ενέργεια εκφόρ- ϋποθέσεις εγκατάστασης και λειτουργίας πρατη-
από 1Ω. Το σημαντικό χαρακτηριστικό είναι ότι το ………………………………………. τισης του κεραυνικού πλήγματος μπορεί επίσης ρίων διανομής υγραερίου GPL (LPG)» (όπως δημο-
σύστημα θα πρέπει στην ιδανική περίπτωση να είναι D.1.5 Protection against electric shocks να εμφανιστεί στις ράγες και ότι αυτό μπορεί να σιεύθηκε στο ΦΕΚ 218/Α/31.12.84) αναφέρει όρια για
ισοδυναμικό σε ολόκληρο το ραδιοσταθμότοπο. For transportable amusement devices, only the θέσει σε κίνδυνο τον ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό τη γείωση των υπόγειων δεξαμενών, τη γείωση των
………………………………………. following protective measures against indirect εξοπλισμό (π.χ. διακόπτες ελέγχου, τον εξοπλισμό αντλιών όπως επίσης και την υποδοχή γείωσης σύνδε-
contact in accordance with IEC 60364-4-41 are σηματοδότησης, θερμάστρες διακόπτη) που έχουν σης των βυτιοφόρων οχημάτων και συγκεκριμένα:
 Το πρότυπο ΕΛΟΤ EN 60092.507 Ε2 «Ηλεκτρι- permitted: τοποθετηθεί κοντά στις ράγες ή στις ράγες. Αυτός
κές εγκαταστάσεις σε πλοία - Μέρος 507: Σκάφη protection through automatic disconnection of ο κίνδυνος μπορεί να ελαχιστοποιηθεί μόνο αν ................................................
αναψυχής» (με ημερομηνία έκδοσης 01-09-2015) the power supply by means of RCDs in TN and TT ο εξοπλισμός παρέχεται με επιπλέον προστασία Αρθρο 8
στο μέρος των Δοκιμών δίνει τιμή για την αντίσταση systems with a maximum leakage current ≤ 0,4 έναντι υπερτάσεων. Υπόγειος δεξαμενή υγραερίου
γείωσης Σκαφών αναψυχής (όπως αυτά ορίζονται στο A and a total earthing resistance of ≤ 30 Ω; ................................................
πρότυπο) και συγκεκριμένα: protection by using equipment of safety class II or  Ο Οδηγός ΕΛΟΤ EG 200 053 V1.4.1 «Ηλεκτρομα- 3. στ) Αγωγό γείωσης, ανάλογης διατομής και
equivalent insulation; γνητική συμβατότητα και Θέματα Ραδιοφάσματος ηλεκτρικής αντίστασης όχι μεγαλύτερης των
………………………………………. protection through SELV or PELV systems. (ERM) - Μηχανίκευση ραδιοσταθμοτόπων για ρα- τεσσάρων (4) ΩΜ.
14 Δοκιμές ………………………………………. διοεξοπλισμό και ραδιοσυστήματα» (με ημερομηνία ................................................
………………………………………. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: έκδοσης 02-12-2005) δίνει τιμή για την αντίσταση Αρθρο 12.
14.11 Γείωση ………………………………………. γείωσης της Αντικεραυνικής προστασίας του (όπως Τοποθέτηση αντλιών
Πρέπει να γίνονται δοκιμές, για να επιβεβαιωθεί Παράρτημα D (κανονιστικό) αυτά ορίζονται στο πρότυπο) και συγκεκριμένα: ................................................
ότι όλοι οι αγωγοί συνέχειας γείωσης και οι αγωγοί Ηλεκτρικός εξοπλισμός και Συστήματα ελέγχου 1. Η αντλία ή οι αντλίες διανομής υγραερίου το-
γείωσης είναι συνδεδεμένοι με το πλαίσιο της συ- Δ.1 Ηλεκτρικός εξοπλισμός ……………………………………….. ποθετούνται στην επιφάνεια του στρώματος της
σκευής και το κύτος ή τον ακροδέκτη γείωσης, και ………………………………………. 5.4 Σύστημα τερματισμού γείωσης άμμου, πάνω στη δεξαμενή, και κατά προτίμηση
ότι οι επαφές γείωσης στους ρευματοδότες έχουν Δ.1.5 Προστασία από την ηλεκτροπληξία ………………………………………… κοντά στο κάλυμμα μιας από τις ανθρωποθυρίδες
συνδεθεί με τη γη. Η μέγιστη τιμή αντίστασης Για μεταφερόμενες συσκευές ψυχαγωγίας, επι- 5.4.1 Γενικά της δεξαμενής, έτσι ώστε να εξασφαλίζουν τη συνε-
στη γη πρέπει να είναι 1,0Ω. τρέπονται μόνο τα ακόλουθα μέτρα προστασίας Όταν εξετάζεται η διασπορά του κεραυνικού ρεύ- χή ροή του υγρού και να αποκλείεται η περίπτωση
………………………………………. έναντι έμμεσης επαφής σύμφωνα με το πρότυπο ματος (συμπεριφορά υψηλής συχνότητας) στο αεριοποίησής του μέσα στις συσκευές που κυκλο-
IEC 60364-4-41: έδαφος, ενώ ελαχιστοποιούνται τυχόν δυνητικά φορεί. Στο σωλήνα προς την αντλία, τοποθετείται
 Το πρότυπο ΕΛΟΤ EN 62305.03 Ε2 (2η Έκδοση) • προστασία μέσω της αυτόματης απενερ- επικίνδυνες υπερτάσεις, το σχήμα και οι διαστάσεις μια (1) βαλβίδα διακοπής της ροής χειροκίνητη.
«Αντικεραυνική προστασία - Μέρος 3: Φυσική βλά- γοποίησης της τροφοδότησης με χρήση ΔΔΡ του συστήματος τερματισμού γείωσης αποτελούν Οι αντλίες γειώνονται με αγωγό ανάλογης
βη σε δομές και κίνδυνος για τη ζωή» (με ημερομηνία σε συστήματα TN και TT με μέγιστο ρεύμα σημαντικά κριτήρια. Γενικά, συνιστάται μια διατομής. Η ηλεκτρική αντίσταση της γείωσης
έκδοσης 04-03-2011) δίνει τιμή για την αντίσταση διαρροής ≤ 0,4 Α και συνολική αντίσταση γεί- χαμηλή αντίσταση γείωσης (αν είναι δυνα- είναι μικρότερη των τεσσάρων (4) ΩΜ.
γείωσης στο «Σύστημα τερματισμού γείωσης» και στις ωσης ≤ 30 Ω, τόν χαμηλότερη από 10 Ω, όταν μετριέται σε ................................................
«Επιπρόσθετες πληροφορίες για ΣΑΠ στην περίπτωση • προστασία µε χρήση υλικού κλάσης II ή µε ισο- χαμηλή συχνότητα). 4. η) Όλα τα μεταλλικά μέρη της εγκατάστασης είναι
κατασκευών με κίνδυνο έκρηξης» (όπως αυτά ορίζονται δύναµη προστασία, Από την άποψη της αντικεραυνικής προστασίας, αγωγίμως ηλεκτρικώς ενωμένα μεταξύ τους και
στο πρότυπο) και συγκεκριμένα: • προστασία με πηγές SELV ή PELV. προτιμάται ένα μοναδικό ενσωματωμένο σύστημα με το έδαφος (γείωση) μέσω ηλεκτρικού αγωγού
………………………………………. τερματισμού γείωσης και ενδείκνυται για όλους τους ανάλογου διατομής (ρελλέ διαφυγής) και ηλεκτρι-
………………………………………. σκοπούς (δηλ. αντικεραυνική προστασία, συστήμα- κής αντίστασης όχι μεγαλύτερης των 4 ΩΜ.
5.4 Σύστημα τερματισμού γείωσης  Το πρότυπο ΕΛΟΤ TS 50544 «Διατάξεις προ- τα ισχύος και τηλεπικοινωνιακά συστήματα). Τα χειριστήρια των αντλιών και του μηχανικού
………………………………………. στασίας από υπερτάσεις συνεχούς ρεύματος για εξαερισμού τοποθετούνται απαραίτητα εκτός του
5.4.1 Γενικά συστήματα έλξης - Κανόνες επιλογής και εφαρ-  Το πρότυπο ΕΛΟΤ EN 61400.24 «Ανεμογεννή- φρεατίου.
Οταν εξετάζεται η διασπορά του κεραυνικού ρεύ- μογή για αλεξικέραυνα» (με ημερομηνία έκδοσης τριες - Μέρος 24: Αντικεραυνική προστασία» (με ................................................
ματος (συμπεριφορά υψηλής συχνότητας) στο 26-02-2010), δίνει όριο για την τιμή της αντίστασης ημερομηνία έκδοσης 09-07-2010), δίνει όριο για την Αρθρο 18.
έδαφος, ενώ ελαχιστοποιούνται τυχόν δυνητικά γείωσης αντικεραυνικής προστασίας για τους οδηγούς τιμή της αντίστασης γείωσης της αντικεραυνικής προ- Σωληνώσεις σύνδεσης βυτιοφόρων αυτοκι-
επικίνδυνες υπερτάσεις, το σχήμα και οι διαστάσεις κύλισης (τροχιές) d.c. συστημάτων έλξης, π.χ. μετρό, στασίας για τις Ανεμογεννήτριες (σχόλιο: το πρότυπο νήτων
του συστήματος τερματισμού γείωσης αποτελούν προαστιακός κ.λπ. (σχόλιο: το πρότυπο δεν διατίθεται δεν διατίθεται μεταφρασμένο από τον ΕΛΟΤ αλλά ................................................
σημαντικά κριτήρια. Γενικά, συνιστάται μια μεταφρασμένο από τον ΕΛΟΤ αλλά για τις ανάγκες του για τις ανάγκες του άρθρου παρεμβάλλεται και το Στο χώρο όπου ενεργείται μετάγγιση υπάρχει
χαμηλή αντίσταση γείωσης (αν είναι δυνα- άρθρου παρεμβάλλεται και το πρωτότυπο κείμενο με πρωτότυπο κείμενο με μετάφραση του αρθρογράφου) υποδοχή γείωσης του βυτιοφόρου αυτοκινή-
τόν χαμηλότερη από 10 Ω, όταν μετριέται σε μετάφραση του αρθρογράφου) και συγκεκριμένα: και συγκεκριμένα: του, η ηλεκτρική αντίσταση διάβασης της
χαμηλή συχνότητα). οποίας δεν είναι μεγαλύτερη, από τέσσερα
Από την άποψη της αντικεραυνικής προστασίας, ………………………………………. ………………………………………… (4) ΩΜ.
προτιμάται ένα μοναδικό ενσωματωμένο σύστημα 4 Systems and equipment to be protected 9 Earthing of wind turbines and wind farms ................................................
τερματισμού γείωσης και ενδείκνυται για όλους ………………………………………. …………………………………………
τους σκοπούς (δηλ. αντικεραυνική προστασία, συ- 4.4 Return circuit 9.4 Electrode shape dimensions  Η Υπουργική Απόφαση 34458/90 «Καθορισμός
στήματα ισχύος και τηλεπικοινωνιακά συστήματα). For stray current reasons the return circuit is The stated minimum length, l1, can be disregarded τεχνικών προδιαγραφών, διαμόρφωσης, σχεδία-

SELIDA [Link] 2 13/8/2015 [Link] μμ

 Φ. 941 - ΙΟΥΝΙΟΣ 2015 ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 7
σης, κατασκευής, ασφαλούς λειτουργίας και πυ- αντλιών καυσίμων προ πρατηρίων κειμένων εκτός Επεξήγησις 2α. Αι γειώσεις θεωρούνται ανεξάρ- αναφέρεται ότι για την Ισπανία:
ροπροστασίας εγκαταστάσεων διυλιστηρίων και των εγκεκριμένων σχεδίων πόλεων και κωμών ή τητοι μεταξύ των, όταν ευρίσκωνται εις επαρκή Ru < 800 Ω με την προϋπόθεση ταυτόχρονης χρή-
λοιπών βιομηχανιών πετρελαίου» (όπως δημοσιεύ- εκτός κατοικημένων εν γένει περιοχών και περί απόστασιν ώστε το πεδίον ροής της μιας να μηδε- σης ΔΔΡ 30mA
θηκε στο ΦΕΚ 846/Β/31.12.90) αναφέρει όρια για τη κυκλοφοριακής συνδέσεως εγκαταστάσεων μετά νίζηται πρακτικώς εις την θέσιν της άλλης (Άρθρον Σχόλιο: πέραν της παραπάνω αναφερόμενης πηγής η
γείωση των μονάδων παραγωγής καθώς και τη γείωση των οδών» (Α΄ 150) και του π.δ. 1224/1981 «Περί 26). Δεδομένου όμως ότι η επίτευξις και ιδίως η τιμή αυτή δεν μπόρεσε να διασταυρωθεί περαιτέρω.
αντικεραυνικής προστασίας και συγκεκριμένα: όρων και προϋποθέσεων ιδρύσεως και λειτουργίας διατήρησις της ανεξαρτησίας των γειώσεων είναι  Πορτογαλία (δίκτυο ΤΤ):
πρατηρίων υγρών καυσίμων κειμένων εντός εγκε- συχνάκις δυσχερής, συνιστάται όπως επιδιώκηται Στη δημοσίευση «Cahier Technique Merlin Gerin n°
................................................ κριμένων σχεδίων πόλεων ή κωμών ή εγκεκριμένων η επίτευξις επαρκώς κατά τα ανωτέρω χαμηλής 173 ΄΄Εarthing systems worldwide an evolutions΄΄ first
4. ΜΟΝΑΔΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ οικισμών ή εν γένει κατοικημένων περιοχών» (Α΄ αντιστάσεως γειώσεως ώστε να πραγματοποιήται η issued September 1995» στον πίνακα του σχήματος 12
................................................ 303) όπως τροποποιήθηκαν με το π.δ. 509/1984 κοινή γείωσις μεταλλικών μερών και ουδετέρου. αναφέρεται ότι για την Πορτογαλία:
2. ΜΕΤΡΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ (Α΄ 181), το π.δ. 143/1989 «Τροποποίηση διατάξε- Τοιαύται χαμηλαί τιμαί της αντιστάσεως γειώσεως Ru < 100 Ω
................................................ ων σχετικών με όρους και προϋποθέσεις εγκατα- δυνατόν να επιτυγχάνωνται σχετικώς ευχερώς, Σχόλιο: πέραν της παραπάνω αναφερόμενης πηγής η
2.7 ΕΙΔΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ στάσεως και λειτουργίας αντλιών καυσίμων και προκειμένου περί υποσταθμών κλειστού χώρου, τιμή αυτή δεν μπόρεσε να διασταυρωθεί περαιτέρω.
................................................ κυκλοφοριακής σύνδεσης εγκαταστάσεων μετά των δια της κατασκευής θεμελιακής γειώσεως. 3. Επίλογος
2.7.6 Σύστημα Γείωσης και Ηλεκτρολογικής οδών» (Α΄ 69), το π.δ. 401/1993 (Α΄ 170) και το π.δ. Όπως είδαμε από τα αναφερόμενα στο άρθρο αυτό,
Προστασίας 125/1992 (Α΄ 56) «τροποποίηση και συμπλήρωση ΣΧΟΛΙΟ: Ο ΚΕΗΕ δεν ισχύει πια, γιατί έχει αντικατα- υπάρχουν αρκετά όρια αντιστάσεων γείωσης ανάλογα
Γενικά στις εγκαταστάσεις των Διυλιστηρίων και του π.δ. 143/89 (Α΄ 69)» και κατάργηση διατάξεων σταθεί με το Πρότυπο ΕΛΟΤ HD 384 σύμφωνα μέσω το είδος της εγκατάστασης είτε μέσω Προτύπων, είτε
ιδιαίτερα στις περιοχές των Μονάδων Παραγωγής του π.δ. 327/1992 (Α΄ 163). της Υ.Α. Φ.7.5/1816/88/27.2.2004 όπως αυτή δημο- μέσω Υπουργικών Αποφάσεων, είτε μέσω Προεδρικών
στη Βιομηχανία του πετρελαίου η ηλεκτρολογική ................................................ σιεύθηκε στο ΦΕΚ/Β/470/5.3.2004, και την Κ.Υ.Α. διαταγμάτων.
προστασία του μηχανολογικού εξοπλισμού, ειδικό- Αρθρο 10 Αριθμ. οικ. 999/3.1.2007 όπως αυτή δημοσιεύθηκε στο Μέχρι την ημερομηνία συγγραφής και κατάθεσης
τερα αυτού που έχει κάποιο ύψος έναντι διαρρο- Υπόγειες δεξαμενές καυσίμων ΦΕΚ/Β/57/27.1.2007. Παρόλα αυτά κρίνεται σκόπιμο αυτού του άρθρου (25 Μάη 2015) δεν υπάρχει κάποιο
ών ηλεκτρικού ρεύματος, στατικού ηλεκτρισμού ................................................ η αναφορά της 4ης συνθήκης ουδετέρωσης όπως αυτή επίσημο έγγραφο είτε Νομοθέτημα είτε Πρότυπο εν-
ή κεραυνών γίνεται με ενιαίο σύστημα γείωσης. 8. Όλα τα μεταλλικά μέρη των δεξαμενών αλλά και αναφερόταν στην Υ.Α. Αριθ. 6242/185/73. σωματωμένο στην Ελληνική Νομοθεσία το οποίο να
Αλεξικέραυνα δεν συνιστώνται και θα πρέπει να το πλαίσιο του φρεατίου γεφυρώνονται κατάλληλα ορίζει ένα όριο τιμής Αντίστασης Γείωσης όσο αφορά σε
2. Όρια αντιστάσεων γείωσης
αποφεύγονται εκτός των ειδικών περιπτώσεων μεταξύ τους, με γυμνό πολύκλωνο χάλκινο αγωγό κτηριακές εγκαταστάσεις για τον ελλαδικό χώρο.
ευρωπαϊκών χωρών
προστασίας υψηλών δομικών κατασκευών (π.χ. γειώσεως, μέσω καταλλήλων ακροδεκτών («κος») Ένα τέτοιο όριο θα αποτελούσε Επιστημονική και
Στη συνέχεια παραθέτω τιμές αντιστάσεων γείωσης
καμινάδες, κτίρια κ.λπ.). και γειώνονται είτε με τη βοήθεια γαλβανισμένων Ιστορική ευθύνη του φορέα που θα το επιλέξει και
διαφόρων ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίες τιμές προέρ-
Για τη γείωση χρησιμοποιούνται λάμες γαλβανιζέ σιδηροσωλήνων ή ειδικών συμπαγών ράβδων γεί- ορίσει.
χονται μέσω επίσημων εγγράφων ή προτύπων:
διαστάσεων 26 Χ 4 χιλ. και ηλεκτρόδια (πάσσαλοι ωσης (οι οποίες είναι επισκέψιμες μέσω ειδικού Η μετάδοση τιμών και ορίων από στόμα σε στόμα
 Ολλανδία (δίκτυο ΤΤ σε διαδικασία πλήρους
γείωσης) εντός του εδάφους σε ειδικά φρεάτια φρεατίου) ή με άλλες κατάλληλες διατάξεις, ώστε προβλήματα μπορεί να δημιουργεί και όχι λύσεις με
αντικατάστασης σε ΤΝ-S):
βάθους 2-4 μέτρων ανάλογα με την υγρασία του να επιτυγχάνεται αντίσταση γείωσης μικρότερη άξονα πάντα την ασφάλεια των εγκαταστάσεων.
Το πρότυπο ΕΛΟΤ HD 60364-4-41 «Ηλεκτρικές
εδάφους. Τα φρεάτια συνήθως έχουν λεπτή άμμο. των 7 Ω. Η γείωση των δεξαμενών είναι ανεξάρτητη 4. Βιβλιογραφία
εγκαταστάσεις χαμηλής τάσης - Μέρος 4-41: Προ-
Για την ηλεκτρολογική προστασία γίνεται πρό- από τη γείωση της ηλεκτρικής εγκαταστάσεως • ΕΛΟΤ 1422.01 «Συνεγκατάσταση κεραιών ραδιοεπι-
στασία για ασφάλεια - Προστασία από ηλεκτρο-
βλεψη για ελάχιστη γείωση 2-3 ΩΜ σύμφωνα του κτιρίου και αποσκοπεί στη διοχέτευση στο κοινωνιών - Μέρος 1: Γενικές απαιτήσεις»
πληξία» (με ημερομηνία έκδοσης 22-02-2007), στο
με τους ηλεκτρολογικούς κανονισμούς ασφά- έδαφος των στατικών φορτίων, που δημιουργού- • ΕΛΟΤ EN 60092.507 Ε2 «Ηλεκτρικές εγκαταστάσεις
παράρτημα Παράρτημα ZA (τυποποιητικό) «Ειδικές
λειας και για προστασία έναντι του στατικού νται κατά τη διακίνηση (πλήρωση, αναρρόφηση) σε πλοία - Μέρος 507: Σκάφη αναψυχής»
εθνικές συνθήκες» στην παράγραφο 411.5.1. δίνει τιμή
ηλεκτρισμού ή των καιρικών φαινομένων η του καυσίμου. • ΕΛΟΤ EN 62305.03 Ε2 (2η Έκδοση) «Αντικεραυνική
αντίστασης γείωσης για την Ολλανδία:
γείωση φτάνει περίπου τα 20 ΩΜ. ................................................ προστασία - Μέρος 3: Φυσική βλάβη σε δομές και
411.5.1 Η αντίσταση του ηλεκτροδίου γείωσης πρέ-
Το σύστημα γείωσης όλου του συγκροτήματος κίνδυνος για τη ζωή»
πει να είναι όσο το δυνατόν χαμηλότερη, αλλά σε
για προστασία από καιρικές συνθήκες, στατικό  ΚΕΗΕ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: Αριθ. 6242/185/73, • ΕΛΟΤ EN 13814 «Μηχανήματα και κατασκευές για
καμία περίπτωση να μην υπερβαίνει τα 166 Ω.
ηλεκτρισμό και ηλεκτρολογική προστασία πρέπει Περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως του Κανο- περιοδεύοντα θεάματα και πάρκα αναψυχής - Ασφά-
 Βέλγιο (δίκτυο ΤΤ):
να βρίσκεται σε ενιαίο ανάπτυγμα γειώσεων και πα- νισμού Εσωτερικών Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων λεια»
Σύμφωνα με τους Κανονισμούς Ηλεκτρικών Εγκα-
σάλων. Αυτή η διάταξη πρέπει να προβλέπεται και του έτους 1955 (όπως αυτή δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ • ΕΛΟΤ TS 50544 «Διατάξεις προστασίας από υπερτά-
ταστάσεων του Βελγίου (AREI-RGIE 80-03), όπως
να εφαρμόζεται στα μεγάλα Βιομηχανικά Συγκροτή- 1525/Β/31.12.73). Στην 4η συνθήκη ουδετέρωσης σεις συνεχούς ρεύματος για συστήματα έλξης - Κανόνες
έχει δημοσιευθεί στο άρθρο 411.3.3 του ΕΛΟΤ HD
ματα που διαθέτουν και θερμές λειτουργίες. αναφέρονται αριθμητικά όρια αντιστάσεων γείωσης επιλογής και εφαρμογή για αλεξικέραυνα»
60364-4-41 «Ηλεκτρικές εγκαταστάσεις χαμηλής τάσης
................................................ • Οδηγός ΕΛΟΤ EG 200 053 V1.4.1 «Ηλεκτρομαγνητική
- Μέρος 4-41: Προστασία για ασφάλεια - Προστασία
6. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΚΕΡΑΥΝΟ ................................................ συμβατότητα και Θέματα Ραδιοφάσματος (ERM) - Μη-
από ηλεκτροπληξία» Παράρτημα ZB (πληροφοριακό)
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Αρθρον 19. χανίκευση ραδιοσταθμοτόπων για ραδιοεξοπλισμό και
Αποκλίσεις τύπου Α, ισχύει:
1. Στις δεξαμενές πλωτής οροφής απαιτείται η Μέθοδοι γειώσεως - προστασίας - Γείωσις των ραδιοσυστήματα»
411.3.3 Κάθε ηλεκτρική εγκατάσταση υπό την επιτήρηση
εξασφάλιση της ηλεκτρικής συνέχειας (γεφύρωση) μεταλλικών μερών • ΕΛΟΤ EN 61400.24 «Ανεμογεννήτριες - Μέρος 24:
ενός συνηθισμένου ατόμου πρέπει να προστατεύεται
μεταξύ πλωτής οροφής και κελύφους της δεξα- ................................................ Αντικεραυνική προστασία»
μέσω μιας RCD με ονομαστικό διαφορικό ρεύμα λειτουρ-
μενής. Β. Ουδετέρωσις (Γείωσις επί του ουδετέρου) • Προεδρικό Διάταγμα 595/84 «Όροι και προϋποθέσεις
γίας που δεν υπερβαίνει τα 300 mA˙ για κυκλώματα που
2. Στα κτίρια απαιτείται η εξασφάλιση της ηλε- ................................................ εγκατάστασης και λειτουργίας πρατηρίων διανομής
τροφοδοτούν λουτρά, πλυντήρια, πλυντήρια πιάτων,
κτρικής συνέχειας (γεφύρωση) μεταξύ όλων των Συνθήκη 4. υγραερίου GPL (LPG)»
κ.λπ. - είναι υποχρεωτική η επιπρόσθετη προστασία
μεταλλικών μερών που αποτελούν την οροφή και Η συνολική αντίστασις γειώσεως του ουδετέ- • Υπουργική Απόφαση 34458/90 «Καθορισμός τεχνι-
μέσω μιας RCD με ονομαστικό διαφορικό ρεύμα
το σκελετό των κτιρίων. ρου (περιλαμβανομένων και των γειώσεων κών προδιαγραφών, διαμόρφωσης, σχεδίασης, κατα-
λειτουργίας που δεν υπερβαίνει τα 30 mA - αυτό
3. Η γείωση μπορεί να είναι τεχνητά ηλεκτρό- παρ’ εκάστω καταναλωτή) δέον όπως έχη τι- σκευής, ασφαλούς λειτουργίας και πυροπροστασίας
ισχύει για ηλεκτρικές εγκαταστάσεις των οποίων
δια ή υπόγειοι μεταλλικοί αγωγοί νερού. Η μήν μη υπερβαίνουσαν εν ουδεμιά περιπτώσει εγκαταστάσεων διυλιστηρίων και λοιπών βιομηχανιών
η αντίσταση γείωσης είναι χαμηλότερη των 30
αντίσταση προς τη γη να μην υπερβαίνει τα τα δέκα (10) Ωμ. πετρελαίου»
Ω - σε περίπτωση που έχουμε αντίσταση γείωσης
15 - 20HOMS. Εάν η συνολική αντίστασις γειώσεως του ουδετέρου • Προεδρικό Διάταγμα 1224/81 «Περί όρων και προϋ-
υψηλότερη των 30 Ω και χαμηλότερη των 100 Ω,
4. Περιπτώσεις για μόνιμη εγκατάσταση με αλεξι- είναι ανωτέρα του ενός (1) Ωμ, εις τον Υ/Σ διανομής ποθέσεων ιδρύσεως και λειτουργίας πρατηρίων υγρών
πρέπει να παρέχονται επιπλέον RCD με ονομαστικό
κέραυνα είναι όταν προστατεύονται δομικές κα- δέον όπως κατασκευάζηται ανεξαρτήτως γείωσις καυσίμων κειμένων εντός εγκεκριμένων σχεδίων πό-
διαφορικό ρεύμα λειτουργίας που δεν υπερβαίνει
τασκευές μεγάλου ύψους και έχουν μεγαλύτερο των μεταλλικών μερών αυτού (των δυναμένων να λεων ή κωμών ή εγκεκριμένων οικισμών ή εν γένει
τα 100 mA - Δεν επιτρέπεται αντίσταση γείωσης
κώνο προστασίας των παρακειμένων μεταλλικών ευρεθούν υπό τάσιν λόγω βλάβης της μονώσεως) κατωκημένων περιοχών»
υψηλότερη των 100 Ω.
κατασκευών. (Βλ. γείωση εγκαταστάσεων Μονάδων και του ουδετέρου χαμηλής τάσεως. Ειδικώς προ- • Προεδρικό Διάταγμα 118/2006 ΄΄Τροποποίηση του
 Γαλλία (δίκτυο ΤΤ) :
Παραγωγής). κειμένου περί εναερίων υποσταθμών διανομής β.δ. 465/1970 «Περί όρων και προϋποθέσεων εγκα-
Σύμφωνα με το NF C 15-100 «La résistance de la prise
................................................ επί ξυλίνων στύλων, εις τους οποίους γενικώς ταστάσεως και λειτουργίας αντλιών καυσίμων προ
de terre d’une habitation est fixée à 100 Ω (50 Volts /
η υπερπήδησις Μέσης προς Χαμηλήν τάσιν προ πρατηρίων κειμένων εκτός των εγκεκριμένων σχε-
0,5 A = 100 Ω)» ή αλλιώς:
 Το Προεδρικό Διάταγμα 1224/81 «Περί όρων και των μέσων προστασίας της πλευράς Μέσης δίων πόλεων και κωμών ή εκτός κατοικημένων εν
Η αντίσταση του ηλεκτροδίου γείωσης μιας κατοι-
προϋποθέσεων ιδρύσεως και λειτουργίας πρατηρί- τάσεως, είναι πρακτικώς αδύνατος, αρκεί, γένει περιοχών και περί κυκλοφοριακής συνδέσεως
κίας ορίζεται σε 100 Ω (50 V / 0,5 A = 100 Ω).
ων υγρών καυσίμων κειμένων εντός εγκεκριμένων δια την διατήρησιν κοινής συνδέσεως των εγκαταστάσεων μετά των οδών» (Α΄ 150) και του π.δ.
Σχόλιο: με την προϋπόθεση ταυτόχρονης χρήσης ΔΔΡ
σχεδίων πόλεων ή κωμών ή εγκεκριμένων οικι- γειώσεων μεταλλικών μερών και ουδετέρου, 1224/1981 «Περί όρων και προϋποθέσεων ιδρύσεως
30mA.
σμών ή εν γένει κατωκημένων περιοχών» (όπως συνολική αντίστασις γειώσεως του ουδετέρου και λειτουργίας πρατηρίων υγρών καυσίμων κειμένων
 Κύπρος (δίκτυο ΤΝ-C-S/ΤΤ):
αυτό δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 303/Α/15.10.81) ανέφερε δύο (2) Ωμ. εντός εγκεκριμένων σχεδίων πόλεων ή κωμών ή εγκε-
Ενώ ο Κώδικας Πρακτικής για 16η Εκδοση «Κώδικας
τα όρια της αντίστασης γείωσης των υπέργειων δεξαμε- Η γείωσις των μεταλλικών μερών του υπο- κριμένων οικισμών ή εν γένει κατοικημένων περιοχών»
πρακτικής για επιθεώρηση και έλεγχο ηλεκτρικών
νών πετρελαίου και τροποποιήθηκε από το Προεδρικό σταθμού, όταν απαιτούνται κατά τα ανωτέ- (Α΄ 303) όπως τροποποιήθηκαν με το π.δ. 509/1984
εγκαταστάσεων χαμηλής τάσης: Εφαρμογή της 16ης
Διάταγμα 118/2006 (όπως αυτό δημοσιεύθηκε στο ρω χωρισταί γειώσεις, δέον όπως έχη τιμήν (Α΄ 181), το π.δ. 143/1989 «Τροποποίηση διατάξεων
έκδοσης των κανονισμών του Ινστιτούτου Μηχανικής
ΦΕΚ 119/Α/16.06.06) αναφέροντας τα όρια της αντί- μη υπερβαίνουσαν τα τεσσαράκοντα (40) σχετικών με όρους και προϋποθέσεις εγκαταστάσεως
και Τεχνολογιας (ΙΕΤ) της Μεγάλης Βρετανίας (Πρότυ-
στασης γείωσης των υπόγειων δεξαμενών καυσίμων Ωμ. και λειτουργίας αντλιών καυσίμων και κυκλοφοριακής
πο: ΒS 7671: 2001)», δεν αναφέρει τιμή για αντίσταση
και συγκεκριμένα: Προκειμένου περί υποσταθμών διανομής, εις σύνδεσης εγκαταστάσεων μετά των οδών» (Α΄ 69), το
του ηλεκτροδίου γείωσης προς τη Γη, όμως η Αρχή
τους οποίους συνδέονται υπόγεια καλώδια π.δ. 401/1993 (Α΄ 170) και το π.δ. 125/1992 (Α΄ 56)
Ηλεκτρισμού Κύπρου αναφέρει στο έντυπο ΑΗΚ Αρ.
Π.Δ. 1224/81 μέσης ή και χαμηλής τάσεως μετά μεταλλικού «τροποποίηση και συμπλήρωση του π.δ. 143/89 (Α΄
63Α-Κ «Αποτελέσματα Ελέγχου Εγκατάστασης από
................................................ μανδύου συνολικού μήκους άνω των 1200 μ., 69)» και κατάργηση διατάξεων του π.δ. 327/1992
Ηλεκτρολόγο Εγκαταστάτη» ότι:
Αρθρον 11. είναι επιτρεπτή η κοινή σύνδεσις μεταλλικών (Α΄ 163)΄΄.
Αντίσταση γείωσης, (Re)
Υπέργειαι δεξαμεναί πετρελαίου μερών και ουδετέρου χαμηλής τάσεως, καθ’ • ΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ: Αριθ. 6242/185/73, Περί
Η αντίσταση του ηλεκτροδίου γείωσης σε εγκατα-
................................................ όσον η ως άνων απαίτησις της συνολικής αντι- τροποποιήσεως και συμπληρώσεως του Κανονισμού
στάσεις με σύστημα γείωσης ΤΤ πρέπει να μετριέται
στ) Η δεξαμενή προστατεύεται δια διατάξεως στάσεως γειώσεως του ουδετέρου χαμηλής Εσωτερικών Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων του έτους
και κανονικά απαιτείται ένα RCD.
γειώσεως (της αντιστάσεως γειώσεως ούσης τάσεως κάτω του ενός (1) Ωμ θεωρήται ως 1955.
Για αξιοπιστία λειτουργίας η αντίσταση οποιουδή-
μικροτέρας των επτά (7) ΟΗΜ συνολικώς), του εξησφαλισμένη. • ΕΛΟΤ HD 60364-4-41 «Ηλεκτρικές εγκαταστάσεις
ποτε ηλεκτροδίου γείωσης πρέπει να είναι κάτω
μεταλλικού αυτής κελύφους εις ην γεφρούνται άπα- Το μεταλλικόν περίβλημα των καλωδίων χαμηλής χαμηλής τάσης - Μέρος 4-41: Προστασία για ασφάλεια
από 200 Ω.
ντα μη συγκεκολλημένα μέρη αυτής ως και της εν τάσεως του δικτύου δέον όπως συνέδηται προς - Προστασία από ηλεκτροπληξία»
 Γερμανία (δίκτυο ΤΤ/ΤΝ-C):
γένει σιδηράς κατασκευής της, κατά τους ισχύοντες τον ουδέτερον αφ’ ενός μέν παρ΄τον υποσταθμόν • AREI-RGIE 80-03
Στη δημοσίευση «Cahier Technique Merlin Gerin n°
εκάστοτε περί γειώσεων κανονισμούς. διανομής, αφ’ ετέρου δε, προκειμένου περί υπογείων • NF C 15-100
173 ΄΄Εarthing systems worldwide an evolutions΄΄ first
................................................ παροχετεύσεων, και παρ’ εκάστω καταναλωτή. • Έντυπο ΑΗΚ Αρ. 63Α-Κ «Αποτελέσματα Ελέγχου
issued September 1995» στον πίνακα του σχήματος 12
Το μεταλλικόν περίβλημα (εφ’ όσον υφίσταται) Εγκατάστασης από Ηλεκτρολόγο Εγκαταστάτη»
αναφέρεται ότι για την Γερμανία:
Τροποποιήθηκε από το: τμημάτων υπογείων καλωδίων παρεμβαλλομένων • Cahier Technique Merlin Gerin n° 173 «Εarthing
Η RT πρέπει να είναι < 2Ω
εις εναέριον δίκτυον χαμηλής τάσεως δέον όπως systems worldwide an evolutions» first issued
Σχόλιο: πέραν της παραπάνω αναφερόμενης πηγής η
ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 118/2006 συνδέηται προς τον ουδέτερον, εις αμφότερα τα September 1995.
τιμή αυτή δεν μπόρεσε να διασταυρωθεί περαιτέρω.
(όπως αυτό δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 119/ άκρα αυτού.
 Ισπανία (δίκτυο ΤΤ): Σαλευρής Αντώνιος
Α/16.06.06) Επεξήγησις 1η. Η συνολική αντίστασις γειώσεως
Στη δημοσίευση «Cahier Technique Merlin Gerin n° Διπλ. Ηλεκτρονικός Μηχανικός BSc
Τροποποίηση του β.δ. 465/1970 «Περί όρων και του ουδετέρου νοείται μετρουμένη εις τον υπο-
173 ΄΄Εarthing systems worldwide an evolutions΄΄ first Πτυχ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Τ.Ε.
προϋποθέσεων εγκαταστάσεως και λειτουργίας σταθμόν διανομής.
issued September 1995» στον πίνακα του σχήματος 12 Πτυχ. Μηχανικός Αυτοματισμού Τ.Ε.

SELIDA [Link] 3 13/8/2015 [Link] μμ