Τεχνολογία Βιομηχανικής Αντιρρύπανσης Νικόλαος Ανδρίτσος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Τεχνολογία Βιομηχανικής Αντιρρύπανσης Νικόλαος Ανδρίτσος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Νίκος Ανδρίτσος
Καθ. Τμ. Μηχ. Μηχ. Π.Θ.
1η ΕΝΟΤΗΤΑ, Μέρος 1
Εισαγωγή στις τεχνολογίες
ελέγχου αέριας ρύπανσης
Στόχος του μαθήματος - Προσέγγιση
Ορισμοί
Οι κυριότεροι αέριοι ρύποι είναι: PM10, SOx, NOx, CO, VOC, Pb, Ο3
Σεμινάρια για:
Ο ρόλος του νερού
Ποιότητα και επεξεργασία του βιομηχανικού νερού (διήθηση,
αποσκλήρυνση, προσθήκη χημικών κτλ)
Επεξεργασία πόσιμου νερού-απολύμανση
Υγρά απόβλητα, παραγωγή και χαρακτηρισμός.
Συστήματα επεξεργασίας αστικών/βιομηχανικών
αποβλήτων: φυσικοχημική επεξεργασία,
βιολογική επεξεργασία,
νιτροποίηση-απονιτροποίηση
ΒΙΒΛΙΟ
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ιστορικό
Εκπεμπόμενοι
Αέριες Οικονομική ρύποι /Μονάδα
εκπομπές = Πληθυσμός x δραστηριότητα x οικονομικής
/ άτομο δραστηριότητας
Παράδειγμα: συγκεντρώσεις SO2: σε μg/m3 στους 293 K (25ºC) και 101,3 kPa (1 atm)
Μέση τιμή: 20 μg/m3
Όριο συναγερμού: 500 μg/m3, μετρήσεις επί τρεις συνεχείς ώρες
24450(mL/mol) g mL
Cppm 10(μg/m3 ) 10 6 0,0038 3 =0,0038 ppm
MB (g/mol) μg m
1.2.
Ανασκόπηση θερμοδυναμικής
Ιδιότητες Αερίων
P V n R T
M
R T
MW
P MW R T
P Q n R T
P απόλυτη πίεση
V όγκος 82.057
n αριθμός γραμμομορίων
R σταθερά αερίων 8.314 8.314
Τ απόλυτη θερμοκρασία
Μ μάζα δείγματος 8.314
ΜW μοριακό βάρος
Η πίεση που ασκείται από τον ατμό μιας καθαρής ουσίας που
βρίσκεται σε ισορροπία με την επίπεδη υγρή (ή στερεά) επιφάνεια
της ίδιας ουσίας σε ορισμένη θερμοκρασία
Αυξάνει γρήγορα με την αύξηση της θερμοκρασίας
Εξίσωση Antoine (Α, Β, C σταθερές)
B
logPv (T) A
C T
Pv σε mmHg και T σε °C
* Η τάση δεν πρέπει να
συγχέεται με τη μερική πίεση
του ατμού σε μίγμα αερίων
Ενέργεια
H Cp (T T0 )
Για υγρά όπως το νερό, η λανθάνουσα θερμότητα (HL, ενέργεια εξάτμισης)
θα πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη
PA Hx A
ή
y A H1x A
H: πίεση/ γραμμομοριακό
κλάσμα στο υγρό
xA: γραμμομοριακό
κλάσμα στο υγρό
ΜΜ900: Ενότητα 1_1 23/135
Ψυχρομετρικοί χάρτες
Ψυχρομετρικοί χάρτες
διαλυτότητα ……………;
1.3.
ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΙΑΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑΣ
Σχεδιασμός διεργασίας (Κεφ. 2)
Ο μηχανικός:
Αξιολογεί τις εναλλακτικές λύσεις
Επιλέγει την καταλληλότερη με τεχνικά και οικονομικά κριτήρια
Εργαστηριακή
ανάλυση Τι τεχνολογία θα
Εναλ. 1
εφαρμοστεί;
Προκαταρκτικός Τελικός
προσδιορισμός του Υποπρο-
προσδιορισμός βλημα 1 Εναλ. 2
προβλήματος προβλήματος
Εναλ. 1
Υποπρο-
βλημα 2
Εναλ. 2
Από προηγούμενο
Προκαταρκτικός Προκαταρκτική
Τελικός Προδιαγραφές
σχεδιασμός μιας εκτίμηση του
σχεδιασμός εξοπλισμού
διεργασίας κόστους
Λεπτομερειακή
Αξιολόγηση/ Έναρξη
Κατασκευή εκτίμηση
Βελτιστοποίηση λειτουργίας
του κόστους
Διαγράμματα Ροής
Λεπτομερές διάγραμμα
ροής για ένα σύστημα
ανάκτησης διαλύτη
(τολουολίου/οξικού
αιθύλιου) με προσρόφηση
σε σταθεροποιημένη κλίνη
άνθρακα. Περιλαμβάνει
και την ξήρανση του
άνθρακα με ζεστό αέρα.
1.4.1
ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ
Η γνώση της χημείας και των φαινομένων της αέριας ρύπανσης δεν είναι ακόμη ικανοποιητική.
ΟΡΙΣΜΟΙ (Ε.Ε.)
Αέρας του περιβάλλοντος: ο εξωτερικός αέρας της τροπόσφαιρας, εξαιρουμένου του αέρα
στους χώρους εργασίας
Ρύπος: κάθε ουσία η οποία διοχετεύεται αμέσως ή εμμέσως από τον άνθρωπο στον αέρα του
περιβάλλοντος και ενδέχεται να έχει επιβλαβείς επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία ή/και στο
περιβάλλον στο σύνολό του
«επίπεδο»: η συγκέντρωση ενός ρύπου στον αέρα του περιβάλλοντος ή η εναπόθεσή του σε μια
επιφάνεια σε δεδομένη χρονική στιγμή
«εκτίμηση»: κάθε μέθοδος που χρησιμοποιείται για τη μέτρηση, τον υπολογισμό, την πρόβλεψη ή
την εκτίμηση του επιπέδου ενός ρύπου στον αέρα του περιβάλλοντος•
«οριακή τιμή»: ένα επίπεδο καθοριζόμενο βάσει επιστημονικών γνώσεων, με σκοπό να
αποφεύγονται, να προλαμβάνονται ή να μειώνονται οι επιβλαβείς επιπτώσεις στην ανθρώπινη
υγεία ή/και στο σύνολο του περιβάλλοντος, το οποίο πρέπει να επιτευχθεί εντός δεδομένης
προθεσμίας χωρίς εν συνεχεία υπερβάσεις
«όριο συναγερμού»: ένα επίπεδο πέραν του οποίου υπάρχει κίνδυνος για την ανθρώπινη υγεία
ακόμα και αν η έκθεση είναι βραχύχρονη, και κατά το οποίο τα κράτη μέλη λαμβάνουν αμέσως τα
μέτρα που προβλέπει η οδηγία 96/62/ΕΚ
«περιθώριο ανοχής»: το ποσοστό της οριακής τιμής κατά το οποίο επιτρέπεται να γίνεται
υπέρβασή της σύμφωνα με τους όρους της οδηγίας 96/62/ΕΚ
Ιστορικές Παρατηρήσεις
(2) Για το ίδιο λόγο, τον Οκτώβριο του 1948, 20 άτομα έχασαν τη ζωή τους και
περισσότεροι από 6000 αρρώστησαν στο Donora της Πενσυλβάνιας.
Ιστορικές Παρατηρήσεις
ΡΥΠΟΣ
Σωματίδια (π.χ. σκόνη)
Φυσικές πηγές
Πηγή Συνεισφορά
ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΡΥΠΩΝ
Εσωτερική ρύπανση
ΡΥΠΟΙ
Κάπνισμα
Διαλύτες
Εντομοκτόνα
Κόλλες
Μονοξείδιο του άνθρακα (CO)
Πτητικές οργανικές ουσίες (VOC)
Βαφές
Ραδόνιο
Αποσμητικά ……
Εκτιμάται ότι ή εσωτερική ρύπανση είναι
πολλαπλάσια της ατμοσφαιρικής!
«ΤΑ ΝΕΑ»
1.4.2
ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ
Ο ήλιος είναι η μόνη πηγή ενέργειας. Το ~86% της ενέργειάς του το μεταδίδει με
Εισερχόμενη
Μικρού μήκους Μεγάλου μήκους
ηλιακή κύματος
κύματος
ακτινοβολία 20
8 17 6 9 40
100
Σκέδαση από
Ατμόσφαιρα τον αέρα
Καθαρή
εκπομπή
από ατμό, Εκπομπή από
CO2 , Ο3 τα σύννεφα
Απορρόφηση Ανάκλαση από
από ατμό, τα σύννεφα
σκόνη και Ο3 19 Απορρόφηση
6
από σύννεφα,
ατμό, CO2, Ο3
4
Απορρόφηση Καθαρή
Ανάκλαση από Ροή
από σύννεφα επιφάνεια ακτινοβολία
λανθάνουσας
Απορρόφηση μακρών κυμάτων θερμότητας
Ροή αισθητής
θερμότητας
46 15 7 24
Ωκεανός, Ξηρά
Estimate of the Earth’s annual and global mean energy balance. Over the long term, the amount of incoming solar radiation absorbed by the
Earth and atmosphere is balanced by the Earth and atmosphere releasing the same amount of outgoing longwave radiation. About half of
the incoming solar radiation is absorbed by the Earth’s surface. This energy is transferred to the atmosphere by warming the air in contact
with the surface (thermals), by evapotranspiration and by longwave radiation that isabsorbed by clouds and greenhouse gases. The
atmosphere in turn radiates longwave energy back to Earth as well as out to space. Source: Kiehl and Trenberth (1997).
Η θερμοκρασία της γης είναι 10-30°C και ακτινοβολεί στα 4.000–100.000 nm (στην
υπέρυθρη περιοχή).
Περίπου το 70% της ακτινοβολίας IR φεύγει από τη γη, αλλά το 30% απορροφάται
από CO2, H2O, την αιθάλη, το μεθάνιο (και τα άλλα αέρια του θερμοκηπίου, NOx,
CFCs, O3 και υδρογονάνθρακες), θερμαίνοντας έτσι την τροπόσφαιρα και την
επιφάνεια της γης.
Υπάρχει ισορροπία στο «φαινόμενο του θερμοκηπίου». Η απομάκρυνση από αυτήν την
ισορροπία οδηγεί στην παγκόσμια θέρμανση και στην κλιματική αλλαγή.
Καμπύλη Keeling
NOAA (http://www.esrl.noaa.gov/gmd/aggi/)
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Global_Carbon_Emissions.svg
3. Το μεθάνιο (CH4) παράγεται από την αποσύνθεση φυτών και ζωικών αποβλήτων (κατά
30%), τις διαρροές από την παραγωγή φυσικού αερίου και την εξόρυξη του άνθρακα, την
καλλιέργεια ρυζιού, την κτηνοτροφία κτλ. Συνδέεται περισσότερο με την παραγωγή τροφίμων
και την πληθυσμιακή αύξηση και πιστεύεται ότι θα γίνει στο μέλλον το κυρίαρχο αέριο του
θερμοκηπίου, λόγω του ότι ένα μόριο CH4 αντιστοιχεί σε 23 μόρια CO2.
Το δυναμικό του CO2 ορίστηκε 1, με την υπόθεση ότι ο μέσος χρόνος παραμονής του
στην ατμόσφαιρα είναι 100 χρόνια.
Έχει οριστεί και η έννοια της ενίσχυσης της ακτινοβολίας (radiative forcing), της
συμβολής δηλαδή ενός αερίου στην αύξηση της ακτινοβολίας IR που προσπίπτει
στη γη από την ατμόσφαιρα.
Δυναμικό Παγκόσμιας
Αέριο Θερμοκηπίου Θέρμανσης*
Διοξείδιο του άνθρακα (CO2) 1
Μεθάνιο (CH4) 23
Υποξείδιο του αζώτου (N2O) 296
HFC-23 12000
HFC-125 3400
HFC-134a 1300
HFC-143a 4300
CF4 5700
C2F6 11900
SF6 22200
HFE-125 19990
HG-10 2700
* Βασίζεται σε χρόνο παραμονής του CO2 στην ατμόσφαιρα 100 έτη. (Πηγή: IPCC 2003).
3. Η μείωση των περιοχών με πάγους και χιόνια θα μειώσει την ποσότητα της ηλιακής
φαινόμενα.
5. Η κλιματική αλλαγή μπορεί να είναι γρηγορότερη από την ικανότητα των φυτών και
από υδρόβιους μικροοργανισμούς, αλλά και από οργανισμούς που μεταφέρονται από
έντομα.
ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ, 17/7/2015
Τάσεις -Προβλέψεις
Συρρίκνωση
του πάγου στην
Αρκτική.
Αρκτική χωρίς
θαλάσσιο πάγο
το αργότερο
έως το 2080
1. Η παγκόσμια μέση θερμοκρασία της επιφάνειας της γης αυξήθηκε κατά ~1ºC τα τελευταία 150
χρόνια. Στην Αρκτική η αύξηση της θερμοκρασίας ήταν διπλάσια.
2. Η τελευταία εικοσαετία ήταν η θερμότερη περίοδος των δύο τελευταίων αιώνων, με 11 χρονιές να
βρίσκονται στις 12 θερμότερες του αιώνα.
3. Στην Ανταρκτική, όπου παρατηρήθηκε μέση ετήσια αύξηση θερμοκρασίας 0,05ºC από το 1958, ο
παγετώνας Wordie έχει λιώσει σχεδόν παντελώς.
4. Η γραμμή παρουσίας δένδρων στη Φιλανδία κινείται βόρεια με ρυθμό περίπου 40 m/έτος.
5. Η γραμμή «πάγου» της ατμόσφαιρας έχει ανυψωθεί περισσότερο από 160 m τα τελευταία 50
χρόνια.
1. Μαλάκια των ζεστών νερών βρίσκονται όλο και βορειότερα, ενώ μαλάκια κρύων νερών δεν
ανευρίσκονται πια στα νοτιότερα όρια παρουσίας τους.
2. Ανύψωση της στάθμης της θάλασσας κατά ~20 cm στα τελευταία 150 χρόνια, με ρυθμό ανύψωσης
~1,7 mm/έτος. (το 57% λόγω θερμικής διαστολής, 28% από το λιώσιμο των πάγων)
3. Ο παγετώνας στο όρος Κιλιμάνζαρο συρρικνώθηκε περισσότερο από 40%. Εκτίμηση ορισμένων
επιστημόνων είναι ότι ο παγετώνας αυτός δεν θα υπάρχει σε 50 χρόνια.
Μάιος και Ιούνιος 1992, Rio de Janeiro, Βραζιλία: United Nations Conference on Environment and
Development (UNCED), Convention of Climate Change (σύνοδος για την αλλαγή του κλίματος,
UNFCCC), με τη συμμετοχή 150 χωρών, όπου υποστηρίχτηκε η σταθεροποίηση των εκπομπών των
αερίων του θερμοκηπίου στα επίπεδα του 1990 από το 2000 και μετά.
1995: Βερολίνο και 1996: Γενεύη, Ελβετία. Αλλαγή στάσης των ΗΠΑ από προαιρετικά σε
υποχρεωτικά μέτρα. Τα πλούσια αναπτυγμένα κράτη που είναι υπεύθυνα για τις μεγαλύτερες
ποσότητες των εκπομπών οφείλουν να σηκώσουν το βάρος της μείωσης των εκπομπών των αερίων
του θερμοκηπίου. Η Ευρώπη έδειξε τη θέλησή της για εντατικοποίηση των προσπαθειών.
Δεκέμβριος 1997: Κιότο, Ιαπωνία. Συμμετείχαν 160 χώρες, υπογράφηκε το Πρωτόκολλο του Κιότο
για τον έλεγχο των εκπομπών CO2 από τις αναπτυγμένες χώρες. Η Ε.Ε. δεσμεύτηκε να μειώσει τις
εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου κατά 5% από τα επίπεδα του 1990 μέχρι το 2010.
Νοέμβριος 1998: Μπουένος Άιρες, Αργεντινή - η συνάντηση των τεσσάρων μερών. Στο μέλλον για
σταθεροποίηση των αερίων του θερμοκηπίου απαιτείται συναίνεση των αναπτυσσόμενων μερών.
«Πίστωση» ή «δικαίωμα» (credit) για το CO2. Ανταλλαγή πίστωσης μεταξύ διαφόρων χωρών.
Νοέμβριος 2000: Χάγη. Πλήρης αποτυχία στη θέσπιση μέτρων από τις αναπτυγμένες χώρες για
δραστική μείωση των εκπομπών.
Σχετικά γρήγορα να μειωθούν οι εκπομπές του CO2 και των άλλων αέριων ρύπων
κατά 30% (ή τουλάχιστον να παραμείνει σταθερό). Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με:
Το φύτεμα και την ανάπτυξη φυτικών ειδών (ειδών που αναπτύσσονται γρήγορα)
Ορισμένοι θεωρούν ότι και η πυρηνική ενέργεια μπορεί να συνδράμει στο στόχο αυτό
με τη νέα γενιά πυρηνικών αντιδραστήρων και την ασφαλέστερη διάθεση των
πυρηνικών αποβλήτων.
1.4.4
ΟΞΙΝΗ ΒΡΟΧΗ
A B C D E F
CO2 (g) /ppm 0 342 342 342 342 342
SO2 (g) /ppb 0,3 0 0,3 3 30 1600
[SO2H2Ο] 9,43 0 9,43 8,43 7,43 5,71
[HSO3-] 5,65 0 5,80 5,15 4,65 3,79
[SO32-] 7,18 0 7,48 7,18 7,18 7,18
[CO2H2O] 0 4,94 4,94 4,94 4,94 4,94
[HCO3-] 0 5,65 5,80 6,15 6,65 7,51
[CO32-] 0 10,32 10,62 11,32 12,32 14,04
pH 5,66 5,66 5,51 5,16 4,66 3,80
Η ΚΛΙΜΑΚΑ ΤΟΥ pH
Αλκαλικά
Cola Κανονική καθαριστικά
βροχή Θαλασσινό
Υγρά Ξίδι νερό (0,1 Μ ΝaOH)
στομάχου
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14
Απορρόφηση των οξειδίων (σε αέρια ή στερεή φάση) στο νερό (νέφη, βροχή, ομίχλη,
χιόνι)
Αλληλεπίδραση των παραγόμενων οξέων (SO2 H2O, H2SO4, HNO3) με την αμμωνία και
τα ανθρακικά άλατα.
«Καθαρισμός» και μερική διαλυτοποίηση των αερολυμάτων στο νερό
Εναπόθεση των οξέων: «ξηρή» εναπόθεση και «υγρή» εναπόθεση
Περίπου το ½ της απόθεσης γίνεται με την υγρή εναπόθεση.
ΜΜ900: Ενότητα 1_1 100/135
Στάδια γένεσης της όξινης βροχής
Οξείδια του θείου
Προέρχονται από την καύση στερεών καυσίμων (κυρίως πετρελαίου και άνθρακα) και τα
αέρια αυτά είναι υπεύθυνα για τα ~2/3 της οξύτητας της ατμόσφαιρας. Το 64% της
συνολικής ποσότητας του SO2 που υπάρχει στην ατμόσφαιρα εκπέμπεται από μονάδες
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Υπάρχουν τεχνικές για τη δέσμευση αυτών των
ρυπαντών.
Πρωτογενείς ρυπαντές: SO2, SO3 (SO2 + SO3 =SOx), H2S
Δευτερογενείς ρυπαντές: H2SO4, MSO4 (π.χ. (NH4)2SO4, CaSO4, MgSO4)
Λύσεις για τον έλεγχο των εκπομπών SOx σε μονάδες παραγωγής Η.Ε. και μεγάλους λέβητες
1.4.4
ΑΙΘΑΛΟΜΙΧΛΗ – ΦΩΤΟΧΗΜΙΚΟ ΝΕΦΟΣ (smog)
Φωτοχημικό νέφος
ΝΟ + O3 NO2 + O2
Θερμοκρασιακή αναστροφή
Η ατμ. Τ μειώνεται κατά ~7°C /1000 m ύψος.
Θερμοκρασιακή αναστροφή
1.4.6
ΘΕΡΜΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ
Η ΘΡ του αέρα σχετίζεται με τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου και την
απόρριψη θερμότητας στην ατμόσφαιρα από διάφορες δραστηριότητες.
Θερμική ρύπανση ΙΙ
μπορεί να προκαλέσει ασθένειες ακόμη και το θάνατο ψαριών λόγω του θερμικού
αιφνιδιασμού (thermal shock)
επιδρά στη χλωρίδα των οικοσυστημάτων (με την είσοδο νέων ειδών και με την
αύξηση ορισμένων φυκών και τη δημιουργία αναερόβιων συνθηκών).
- 1989: “Exxon Valdez”, Αλάσκα, 39.000 τόνοι αργού πετρελαίου στη θάλασσα.
Χωρίς να είναι η μεγαλύτερη διαρροή πετρελαίου, επηρεάστηκε σημαντικά το κοινό
των Η.Π.Α.
Το πετρέλαιο έχει μικρότερο ειδικό βάρος από το νερό και για το λόγο αυτό
επιπλέει στην επιφάνειά της θάλασσας.
Από τη στιγμή που το πετρέλαιο θα βρεθεί στη θάλασσα, αρχίζει μια αργή, φυσική
διαδικασία οξείδωσης και βιοδιάσπασής του από μικροοργανισμούς που έχουν την
ικανότητα να διασπούν υδρογονάνθρακες.
Οι πετρελαιοκηλίδες έχουν καταστρεπτική
επίδραση στη χλωρίδα και την πανίδα σε μεγάλη
έκταση γύρω από το σημείο όπου δημιουργήθηκαν,
όπως επιπτώσεις στο πλαγκτόν, μαζικοί θάνατοι
θαλάσσιων οργανισμών και πτηνών κτλ.
Ιανουάριος 2007, Locquirec, Γαλλία: νεκρό πουλί γεμάτο πετρέλαιο που ανασύρθηκε
από τις ακτές της Locquirec.
120
Όζον: O3
100
Θερμοσφαιρα
Μεσοπαυση
80
Μεσοσφαιρα
΄Υψος, km
60
Στρατοπαυση
Ατμοσφαιρικές στιβάδες
40
0-17 km Τροπόσφαιρα
Στρατοσφαιρα
17-50 km Στρατόσφαιρα
20
50-90 km Μεσόσφαιρα Τροποπαυση
>100 km Θερμόσφαιρα ή Ιονόσφαιρα Τροποσφαιρα
0
180 200 220 240 260 280 300 320 340 360
Θερμοκρασια (Κ)
Στρατόσφαιρα
Περιέχει τη στιβάδα του Ο3 με ~99% του
Ο3
Υπάρχει εδώ και 400 εκατ. χρόνια
27-42 km
Στιβάδα Ο3 : 0,005 cm πάχος στην 1 atm
Υπεριώδης ακτινοβολία:
Ακτινοβολία 390-4 nm
UV-B: 280-315 nm
Για τα CFCs
Halons στους πυροσβεστήρες (αν και το Br μόνο το 1% των αλογ. ενωσ. συνεισφέρει ~1/3)
Τετραχλωράνθρακας: εξαίρετος μη-πολικός διαλύτης
Τριχλωροαιθάνιο: διαλύτης για ξηρό καθάρισμα
Μερικές ουσίες από φυσικές πηγές
Στατιστικά
Οι αναπτυγμένες χώρες παρήγαν το ~ 84% των CFCs
Οι ΗΠΑ είχαν περίπου το 25% της ολικής κατανάλωσης
Τα κλιματιστικά των αυτοκινήτων υπεύθυνα για το 75% των εκπομπών στις ΗΠΑ.
Μέχρι το 2000, 75 χώρες σταμάτησαν τη χρήση των CFC.
Πηγές CFCs
Ανταρκτική και Ο3
Πηγή: http://www.afeas.org/overview.php
1η ΕΝΟΤΗΤΑ, Μέρος 2
ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΟΙ ΡΥΠΟΙ
(Particulate matter)
ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ-ΑΕΡΟΛΥΜΑΤΑ
ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ-ΑΕΡΟΛΥΜΑΤΑ
Μεταφορές, γεωργία
Αμίαντος
Αεροδυναμική διάμετρος: η διάμετρος σφαίρας με ρ=1 g/mL, η οποία καθιζάνει με τον ίδιο ρυθμό με το
υπό εξέταση σωματίδιο σε ακίνητο αέριο (προκύπτει από αεροδυναμικούς ταξινομητές:
προσκρουστήρες με διαδοχικές επιφάνειες)
Διάμετρος Stokes: η διάμετρος σφαίρας που έχει ίδια πυκνότητα και ίδιο ρυθμό καθίζησης με το υπό
εξέταση σωματίδιο
1/3
Διάμετρος ισοδύναμου όγκου (ισοδύναμη διάμετρος):
6V Ν. Ανδρίτσος Σωματιδιακοί
dV Ρύποι
5/54
Χαλίκια: >2000 μm
Άμμος: 20-2000 μm
Τρίχα ανθρώπου: 50-70 μm
Καπνός: 0,01-1 μm
Χαρακτηριστικά σωματιδίων
Άλλα χαρακτηριστικά
Πυκνότητα
Γύρη
Οξείδια του
σιδήρου
Αιωρούμενα σωματίδια
C Co e d
Co= Πραγματική αντίθεση σε μηδενική απόσταση
σ = συντελεστής απόσβεσης (συντ. σκέδασης [σs] +
συντ. απορρόφησης [σa])
Για «ομίχλη»: σs≈ σa
Αποτελεσματικότεροι σκεδαστές: σωμ. 0,1-1 μm
σs=a+bCp (a, b σταθερές)
Με βάση το μέγεθος
Σωματίδια Aitken (d<0,1 μm) ή εξαιρετικά λεπτομερή
1) Στερεά αερολύματα
Σκόνη (dust): στερεά σωματίδια από μηχανικές διεργασίες (θραύση, λείανση κτλ.)
που διασπείρονται από τα άερια ρεύματα ( dp> 1 μm)
Ιπτάμενη τέφρα (Fly ash): λεπτά ανόργανα σωματίδια που παρασύρονται από τα
καυσαέρια (μπορούν να περιέχουν άκαυστο καύσιμο)
2) Υγρά αερολύματα
Χαρακτηριστικά σωματιδίων
Τα σωματίδια:
Έχουν κατανομή μεγέθους
Κατακάθονται (Νόμος Stokes: Fd=3πdpμV)
Συσσωματώνονται (συμπύκνωση νερού-βροχή)
Απομακρύνονται με τη βροχή
Επιδρούν στην ορατότητα (ελάττωση) λόγω σκέδασης και απορρόφησης του
φωτός
(p fluid )
V gdp2
18
διάμετρος ιξώδες ρευστού
σωματιδίου
Ταχύτητα καθίζησης
0,1 µm: Vs = 4x10-5 cm/s
1 µm: Vs = 4x10-3 cm/s
10 µm: Vs = 0,3 cm/s
100 µm: Vs = 30 cm/s
6-8 161
(Συχνότητα/μέτρηση)
140
8-9 75 120
9-10 67 100
10-14 186 80
14-16 61 60
16-20 79 40
20-35 103 20
35-50 4 0
>50 0 0 10 20 30 40 50 60
(μm) Δdpi 80
0-4 26
(Συχνότητα/∆dpi)
8-9 75 50
9-10 67 40
10-14 46.5 30
14-16 30.5
20
16-20 19.75
20-35 6.87 10
35-50 0.27 0
>50 0 0 10 20 30 40 50 60
d pi (μm)
0-4 0.0260
4-6 0.0800 0.06
(Κλάσμα/∆dpi)
πιθανότητας
6-8 0.0805
8-9 0.0750 0.04
9-10 0.0670
10-14 0.0465
0.02
14-16 0.0305
16-20 0.0198
20-35 0.0069 0
0 10 20 30 40 50 60
35-50 0.0003
d pi (μm)
>50 0.0000
i pi
dp dp f ( dp ) d dp
N n i
0
Γεωμετρικός μέσος
n (d pi ) 1 / N
1/N
Dpg d pn1d pn2d pn3 ...
1 2 3
d pi
d pg exp
n i ln d pi
N
Υπάρχουν και άλλες κατανομές εκτός από τον αριθμό, όπως κατανομές
της μάζας
0.04
0.08
Mass fraction/m
0.03
0.06
0.02
0.04
0.01
0.02
0.00 0.00
0 10 20 30 40 50 0 10 20 30 40 50
dp (m) dp (m)
i pi
d d p m (d )d d
m
pm p p
0
i
Τυπική απόκλιση: d1 d p
68% των σωματιδίων έχουν μέγεθος
dp
df (d p ) N (d p d p )2
exp
(2 )1/2 2
2
dd p
d p d1
1/2
ni (d p d p )2
N 1
Τυπική απόκλιση
dp log d p
Η εφαρμογή αυτής της κατανομής δεν έχει θεωρητική βάση, αλλά έχει βρεθεί να
ταιριάζει σε αρκετά αερολύματα που προέρχονται από την ίδια πηγή.
Χρήσιμη για μεγάλο εύρος μεγεθών (μεγαλύτερο / μικρότερο μέγεθος > 10)
Απλά αντικαθιστούμε το dp με log(dp) ή ln(dp)
ΜΜ900: Ενότητα 1_2 38/72
Χαρακτηρίζεται από ένα γεωμετρικό μέσο (μεσαία τιμή, dmedian) και από μία
τυπική γεωμετρική απόκλιση, σg.
ln g
n (ln d
i pi ln d pg )2
Γεωμετρική τυπική απόκλιση
N 1
Η πιθανότητα ένα σωματίδιο να βρίσκεται στην περιοχή από ln(dp) μέχρι [ln(dp) +dln(dp)]
2
df 1 ln dp ln dp g
exp
d ln dp 2 ln g 2(ln g ) 2
ln d 84,1% ln d 50% ln g
ln d 15,9% ln d 50% ln g
Για μία συγκεκριμένη κατανομή η
γεωμετρική τυπική απόκλιση παραμένει
η ίδια, ανεξάρτητα αν αναφερόμαστε σε
2ln g ln(d 97.5% / d50% )
αριθμό σωματιδίων ή μάζα. (Αλλά η μέση
γεωμετρική τιμή διαφέρει)
Σχέση μεταξύ d p και d pg
(ln g )2
d p d pg exp
2
Φίλτρο
99.9
99.8
99
98
Cumulative % less than dp
95
90
80
d84 13.5
70
60
50 d pg 7.8
40
30
20
d16 4.6
10
5
2
1
0.5
0.2
0.1
0.05
0.01
0.1 0.2 0.3 0.4 0.5 0.60.70.80.91 2 3 4 5 6 7 8 910 20 30 40 50 60 708090
100
dp (m)
ΜΜ900: Ενότητα 1_2 42/72
Σωματίδιο
1
κινούμενο μέσω FD CD Ap fVr2
ενός ρευστού 2
Οπισθέλκουσα δύναμη, FD Dp Vr f
24 Re
CD
Re
Αριθμός Reynolds
σωματιδίου
24
CD
Re
dp Vr f
Re
CD 0.44
Stokes Newtonian
Μετάπτωση
24
CD (1 0.15Re 0.687 )
Cooper and Alley, 2002 Re
Μετάπτωση
Kn 1
CD
25
Cc
C (Re)
20
d
Cunningham correction
10
Προσεγγίζει το
5 1 για μεγάλα
σωματίδια
0
0.01 0.1 1 10
diameter (um)
3d pv f dv
Fext mp g m
Cc p dt
d p3 dp
6m
m p d p2
6
dv 18 Fext
v τ= χρόνος χαλάρωσης
dt d p2Cc m (relaxation time –
1/ χαρακτηριστικό χρόνος)
Βαρύτητα
dv v
g
dt
v g 1 exp t
Όταν τ << t, τότε το σωματίδιο έχει φτάσει σε μία σταθερή ταχύτητα:
Οριακή ταχύτητα καθίζησης (terminal settling velocity), vt:
d 2Cc
vt g g
18
Σε κανονικές συνθήκες
Διάμετρος Χαρακτηριστικός
σωματιδίου (m) χρόνος (s)
0.01 7.010-9
0.1 9.010-8
1.0 3.510-6
10.0 3.110-4
100 3.110-2
Mi
Συσκευή Me
ελέγχου
Mi Συσκευή Συσκευή Me
ελέγχου 1, ελέγχου 2,
n1, Pt1 n2, Pt2
Me=Mi*Pt1*Pt2
Mi*Pt1
Συνολική διείσδυση
N
Pto Pti
i1
Δίπλα σε δρόμο
Στην εξοχή
1 1
* 1 g mg g
1.000 1.000.000
Στάδιο 1 Στάδιο 2
Οδηγία 1999/30/ΕΚ του από 1 Ιανουαρίου από 1 Ιανουαρίου
συμβουλίου για τα PM10 2005 2010
Από 11.6.2010
Μέσος ετήσιος όρος PM10 20-28 μg/m3
Μέσος όρος 24 ωρών PM10 35 μg/m3
Επιτρεπόμενος ετήσιος αριθμός ημερών υπέρβασης 35
Ν. Ανδρίτσος Σωματιδιακοί
Ρύποι
Μέσος ετήσιος όρος PM2.5 12-17 μg/m3
58/58
Η EPA στις Η.Π.Α. δίνει μεγαλύτερη σημασία στα PM2.5 και από το τέλος
του 2006 μείωσε την μέση ημερήσια τιμή των PM2.5 στα
35 µg/m3, με τη μέση ετήσια οριακή τιμή στα 15 µg/m3.
Υπέρβαση του
ορίου ετήσιας
μέσης τιμής PM10
των 40 μg/m3
της Οδηγίας
1999/30/EC
Ν. Ανδρίτσος Σωματιδιακοί
Ρύποι
61/58
Υπέρβαση του
ετήσιου ορίου των
35 ημερών με 24-
ωρη μέση τιμή
PM10 άνω των
50 μg/m3 της
Οδηγίας
1999/30/EC
Ν. Ανδρίτσος Σωματιδιακοί
Ρύποι
62/58
Θέση
Σταθμού
μέτρησης
Βροχή
ΚΥΛΙΚΕΙΟ
2.0
1.5
PM10 (mg/cm3 )
PM10
1.0
OPIO
0.5
0.0
16:09:44
16:19:44
16:29:44
16:39:44
16:49:44
16:59:44
17:09:44
17:19:44
17:29:44
17:39:44
17:49:44
17:59:44
18:09:44
18:19:44
18:29:44
time
Ήταν έκπληξη
το πρωτοσέλιδο
των ΝΕΩΝ στις
25/4/2008;
………………………………….
2η ΕΝΟΤΗΤΑ, Μέρος 1
ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑΚΩΝ ΕΚΠΟΜΠΩΝ
- ΚΥΚΛΩΝΕΣ
Μέθοδοι Ελέγχου ΑΣ
Υγροσκοπικότητα
Πηγή σωματιδίων
Είναι τα ΑΣ
Ναι κολλώδη ή με Όχι
υγρασία;
* Υπάρχουν
προφανώς πολλές
- Υγρές Πλυντρίδες
εξαιρέσεις στους - Υγρές Πλυντρίδες
- Ηλεκρ. Κατ.
γενικούς κανόνες -Σακόφιλτρα - Ηλεκτ. Κατακρ.
που παρουσιάζονται - Σακόφιλτρα
στο σχήμα.
- Σακόφιλτρα - Κυκλώνες
Ορισμοί
Qoco Q1c1 Qc
Απόδοση (efficiency): 1 1 1 1
Qoco Qoco
Διείσδυση (penetration): p 1 1
Q1c1
Qoco
1 Qoco
Βαθμός «αντιρρύπανσης»: DF
p Q1c1
S pdp uC
2
Stk
dc 9dc
ρp =πυκνότητα σωματιδίου
u= ταχύτητα σωματιδίου
C= συντελεστής διόρθωσης Cunningham
μ = ιξώδες αέρα
dc=διάμετρος οπής (nozzle)
Τύποι προσκρουστήρων
Τυπική απόδοση
προσκρουστήρα
9DjStk50
d50 Cc
pU
WINS Impactor
(Well Impactor Ninety-Six)
Αδρανειακοί διαχωριστές
(inertial separators)
Συσκευές βαρυτικής καθίζησης
Αν υποθέσουμε ότι όλα τα σωματίδια είναι ίδια (Vt ίδια), η αρχική κατανομή είναι
ομοιόμορφη και δεν υπάρχει αλληλεπίδραση τότε το κλάσμα που καθιζάνει:
cVt dt
Η αλλαγή της συγκέντρωσης που περνάει από το dx: dc c n
H
dx
Ο χρόνος που κάνει ένα σωμ. να περάσει από το dx: dt
Vavg
dc V
Συνδυάζοντας τα παραπάνω βρίσκουμε: t dx
c HVavg
cout VL
Μπορούμε να ολοκληρώσουμε από x=0 μέχρι x=L: ln t
cin HVavg
c VL
n 1 out 1 exp t 1 exp nplug flow
cin HVavg
Μηχανισμοί:
Η φυγοκεντρική (ψευδο)-δύναμη είναι
σημαντικά υψηλότερη από τη δύναμη της
βαρύτητας
Το φορτισμένο με σωματίδια αέριο ρεύμα
εισέρχεται εφαπτομενικά κοντά (συνήθως)
στην κορυφή του κυκλώνα
Το αέριο περιστρέφεται μέσα στον κυκλώνα
Λόγω της φυγόκεντρης δύναμη τα σωματίδια
προσκρούουν στα τοιχώματα και η βαρύτητα
τα οδηγεί με περιστροφή στον πυθμένα
Κυκλώνες
mVc2
Φυγόκεντροςδύναμη m 2 r
r
Δύναμη βαρύτητας = mg
Φυγόκεντρος δύναμη
Για σωματίδιο με Vc=20 m/s και r=0,30 m = 133 !!!
Δύναμη βαρύτητας
Vc2
Φυγόκεντρος επιτάχυνση
r
εξωτερική δίνη
εσωτερική δίνη
Κυκλώνες Έξοδος
Αγωγός
προσαγωγής
«ανιχνευτής»
δινών
Είσοδος
Σώμα
Πλεονεκτήματα Κύλινδρος
κυκλώνα
Μικρό κόστος κατασκευής
Χαμηλές απαιτήσεις συντήρησης (λόγω της
απουσίας κινούμενων μερών) Κώνος
Αξονική
είσοδος
Είσοδος στον
πυθμένα
Κυκλώνες συμβατικός
Τύποι κυκλώνα
Συμβατικός κυκλώνας
Κυκλώνας υψηλής απόδοσης
Κυκλώνας υψηλής δυναμικότητας
(μεγάλης ογκομετρικής παροχής)
Ο σχεδιασμός ενός
κυκλώνα θεωρεί:
Απόδοση συλλογής
Πτώση πίεσης
Υψηλής
Μέγεθος συσκευής απόδοσης
Vi
1 Lc
Ne Lb
H 2
Χρόνος παραμονής αερίων (στην εξωτερική δίνη):
DNe
t (1) V =ταχύτητα εισαγωγής αερίου (10-25 m/s)
Vi i
Vi
Για να συλλεχθούν τα σωματίδια πρέπει να κτυπήσουν στο τοίχωμα.
Οριακή ταχύτητα καθίζησης (λόγω της φυγόκεντρης)
στην ακτινική διεύθυνση
[η μέγιστη ακτινική απόσταση που πρέπει να διανύσει ένα σωμ. είναι W]
Vt
W dp p g
2
V
i
2
dp p g Vi
2 2
(2) Υπόθεση: ροή
t 18 R 9D Stokes
Μικρότερη συλλεγόμενη διάμετρος [από (1) και (2)], εάν
το σωματίδιο ξεκινήσει από απόσταση W.
9W
dp Εξίσωση Rosin-Rammler
NeVi p g
Πως μπορούμε να μειώσουμε τη μικρότερη διάμετρο συλλογής;
9W
dpc
2 NeVip
Συνολική απόδοση
jmj
mj = κλάσμα μάζας των
σωματιδίων στο εύρος μεγέθους j
Διείσδυση
Particle size ratio dp/dp50%
p 1
Έχουν αναπτυχθεί και περισσότερο πολύπλοκα μοντέλα.
Μεγαλύτερη
θερμοκρασία εισόδου
οδηγεί σε μεγαλύτερη
ταχύτητα εισόδου
(καλύτερη απόδοση),
αλλά και αύξηση του
ιξώδους του αέρα
(χειρότερη απόδοση),
και σε μεγαλύτερη
πτώση πίεσης !
* Air Pollution
Control Equipment,
Theodore &
Buonicore,
CRC Press, 1988.
Εύρος Ποσοστό
μεγέθους, μάζας στο
μm εύρος μεγ.
0-2 1
2-4 9
4-6 10
6-10 30
9W
10-18 30 dpc 6.3 m
2 NeVip
18-30 14
30-50 5
50-100 1
Παράδειγμα
1
j
2
1 dpc / dpj
jmj
Πτώση πίεσης (σε σχέση με την πτώση πίεση της εισερχόμενης ταχύτητας)
Τοποθέτηση κυκλώνων
Εν σειρά
Εν παραλλήλω/
συστοιχία
Air Pollution Control Equipment, Theodore & Buonicore, CRC Press, 1988
Εφαπτομενική Ελικοειδής
Απλός σχεδιασμός Δίνει εφαπτομενική
και κατασκευή ταχύτητα στο αέριο
Χαμηλό κόστος Σχετικά περίπλοκος
Χαμηλή απόδοση σχεδιασμός
Σχετικά υψηλή Υψηλότερο κόστος
πτώση πίεσης
Ενεστραμμένη
Επιτρέπει να εισέλθει
το αέριο με την
ελάχιστη τύρβη και
χαμηλή πτώση πίεσης
Υψηλότερη απόδοση
από την εφαπτομενική
είσοδο
Handbook of Air Pollution Control Μεγαλύτερες
Engineering & Technology, συσκευές - κόστος
Mycock, McKenna and Theodore,
Lewis Publishers, 1995.
Χειρονακτικά Με κοχλία
Κυκλώνες
Κυκλώνες
Η διεργασία περιλαμβάνει:
Ηλεκτρόδιο
Τον ιονισμό του ρυπασμένου αέριου ρεύματος με τη ροή του ανάμεσα στα εκκένωσης
Τύποι ESP :
Ξηρά ESP (κοινότερος)
Υγρά ESP (κάποια
πλεονεκτήματα, <80 °C) Πλάκες
συλλογής
Συμπύκνωσης
Διαγραμματικό σχεδιάγραμμα
ενός απλοποιημένου ESP με δύο
πλάκες, 4 σύρματα και ένα κανάλι
ροής. Τα βιομηχανικά ESP
αποτελούνται από πολλά κανάλια.
Ηλεκτροστατικοί κατακρημνιστές
ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Πρώτες παρατηρήσεις ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα
Αναπτύχθηκε αρχικά (το 1907) από τον F.G. Cottrell (Univ. of California,
Berkeley) για τη συλλογή όξινων σταγονιδίων σε εργοστάσιο παραγωγής
H2SO4 . To πρώτο ESP: 100-200 acfm
Σχεδόν με την έναρξη των μονάδων κονιοποιημένου άνθρακα στη δεκαετία
του 1920, χρησιμοποιήθηκαν για τη δέσμευση της ιπτάμενης τέφρας (με
απόδοση σχεδόν 90%). Βελτίωση από 99,5% στο 99,9% μειώνει τις
εκπομπές (ως αριθμό σωματιδίων) κατά 80%
1935 95%
1950 97-98%
απόδοση
1975 99,5%
Σήμερα 99,9%
Πλεονεκτήματα
Πολύ υψηλές αποδόσεις (>99%), ακόμη και για μικρά σωματίδια
(0,01 μm - 100 μm)
Επεξεργάζονται μεγάλους όγκους αέριων ρευμάτων (25 - 1500
m3/s)
Ξηρή συλλογή υλικών ή υγρή συλλογή για «καπνούς» και λεπτά
σταγονίδια
Ευρεία περιοχή θερμοκρασιών (μέχρι 650°C) και πίεσης
λειτουργίας (10 atm)
Λειτουργούν με υψηλές φορτίσεις, 500 g/m3
Χαμηλό ενεργειακό κόστος, 7-35 W/m3
Χαμηλή πτώση πίεσης
Ηλεκτροστατικοί κατακρημνιστές
Μειονεκτήματα
Υψηλό κόστος επένδυσης
Δεν μπορεί να γίνει ταυτόχρονος έλεγχος όξινων αερίων
Όχι ιδιαίτερα ευέλικτοι σε μεταβολές των συνθηκών
λειτουργίας μετά την εγκατάστασή τους
Καταλαμβάνουν μεγάλο χώρο
Δε λειτουργούν ικανοποιητικά με σωματίδια με πολύ
υψηλή ηλεκτρική ειδική αντίσταση
Χρησιμοποιούνται όταν:
Παράγονται μεγάλοι όγκοι σωματιδιακών εκπομπών
Δεν προκύπτει κίνδυνος έκρηξης με τα σωματίδια
Απαιτείται υψηλή απόδοση
Απαιτείται συνεχής διεργασία
Φωτογραφία SEM
ιπτάμενης τέφρας
Πτολεμαίδας
Κατανομή μεγέθους
10 μ ιπτάμενης τέφρας
Θεωρία
Ωστόσο, η μάζα που απομακρύνεται είναι ίση με τη ροή των σωματιδίων στη διεύθυνση y επί
την επιφάνεια που είναι κάθετη στη ροή (Η·Δx)
uH
D
2
Cx Cx x w C x x / 2 (H x )
όπου w είναι η ταχύτητα πλαγιολίσθησης (drift velocity - οριακή ταχύτητα στη διευθ. y).
Διαιρώντας με το Δx και για Δx0:
όπου Αp η επιφάνεια μιας πλάκας (και οι δύο πλευρές, m2) και Q η ογκομετρική παροχή του
αέριου ρεύματος (m3/s).
Για ολόκληρο το ESP μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τη συνολική επιφάνεια Α:
CL wA
exp
Co Q
Θεωρία (συν.)
CL wA όπου
exp
Co Q Α = 2·H·L (m2)
Q = u·H·D ογκομετρική παροχή (m3/s)
A/Q: Ειδική επιφάνεια συλλογής (specific collection area, SCA)
w = ταχύτητα πλαγιολίσθησης (drift velocity) (m/s)
CL wA
1 1 exp
Co Q
w FE
όπου FE= ηλεκτροστατική δύναμη ανά μονάδα μάζας στο σωματίδιο (σε N/kg). Μπορεί να
είναι και 3000 φορές μεγαλύτερη από την Fgravity για σωματίδιο 1 μm.
τ = χαρακτηριστικός χρόνος (s), διορθωμένος ως προς τον συντελεστή
Cunningham, Cc (=1 για σωματίδια της τάξης του 1-5 μm) [slip corrected relaxation time]
ρp = πυκνότητα σωματιδίων
Cc p dp2 dp= διάμετρος σωματιδίων
C= Cunningham correction factor
18 μ= ιξώδες αέρα
Σύμφωνα με τον White (1977) η FE είναι μέχρι και 3000 φορές μεγαλύτερη από την g για
σωματίδιο 1 μm.
Η συνολική ηλεκτροστατική δύναμη σε ένα σωματίδιο είναι το γινόμενο του
ηλεκτρικού φορτίου, q, επί την ένταση του πεδίου συλλογής, Eco.
Φόρτιση σωματιδίων
1 2 3
Κορόνα (στεμματόμορφο) είναι ο ιονισμός των μορίων του αερίου από ηλεκτρόνια υψηλής ενέργειας
στην περιοχή ενός ηλεκτρικού πεδίου (με υψηλή αρνητική τάση μέχρι και 100.000 V) .
q dp2 K ECh
Ταχύτητα πλαγιολίθησης
C dp
w o K ECO ECh ECO ECh E
3
w ~ dp
wire voltage
w ~ E2
wire plate dis tan ce
Μεγάλο πρόβλημα: σπινθηρισμός (Τα περισσότερα ESP λειτουργούν με 50-100 σπινθ./min)
H παραπάνω εξίσωση ακριβής μόνο για λεία, σφαιρικά σωματίδια που υπόκεινται
σε σταθερές ροές και σταθερά ηλεκτροστατικά πεδία
Δυστυχώς στην πράξη δεν ισχύει (η w συχνά μικρότερη μέχρι 2 φορές), γιατί η
παραπάνω προσέγγιση αγνοεί:
- επανείσοδο σωματιδίων κατά το τίναγμα
- διαφυγή αερίου από τη χοάνη συλλογής
- τα σωματίδια δεν είναι ομοιόμορφα (η w των μεγάλων σωματιδίων μεγαλύτερη)
Οι κατασκευαστές ESP έχουν δικές τους τιμές για μία ενεργό ταχύτητα
πλαγιολίσθησης we (από πιλοτικές μονάδες ή από την εμπειρία)
1 ex p wk Anderson
Q πάνω από 99%, χρήση εξ. Matts-Ohnfeldt
95-99%, τη μέση τιμή
όπου wk = μέση ταχύτητα πλαγιολίσθησης και k = μία σταθερά, συνήθως 0,4 – 0,6.
q dp2 o K E C h
δεν ισχύει.
ELectrical Mobility vs dp
10 Diffusion charging
Field Charging
Combined Charging
Z (stC.s/g)
0.1
0.01 0.1 1 10
dp (um)
Τυπικές αποδόσεις ενός καλά σχεδιασμένου ESP ως συνάρτηση του μεγέθους των
σωματιδίων.
Η απόδοση είναι συνήθως ελάχιστη στην περιοχή 0,1 - 0,5 μm. Το σχήμα της καμπύλης απόδοσης
προέρχεται από το συνδυασμό των δύο μηχανισμών φόρτισης, κανένας από τους οποίους δεν είναι
αποτελεσματικός στην περιοχή αυτή.
Κατακρημνιστές υψηλής τάσης: (α) τύπου πλακών και (β) τύπου σωλήνα
(χρησιμοποιείται για σταγονίδια ή σωματίδια με μεγάλη υγρασία).
Ηλεκτροστατικοί κατακρημνιστές
Τυπικές πλάκες
Ηλεκτροστατικοί
κατακρημνιστές
Κατανομή αέρα
http://www.epin.ncsu.edu/apti/ol_2000/module6/ma
tter/control/contfram1.htm
www.flsmidth.com
Επανείσοδος σωματιδίων
επιφανειακή
αγωγιμότητα
χωρική αγωγιμότητα
Επίδραση του περιεχόμενου θείου (μείωση της ΕΗΑ λόγω της προσρόφησης π.χ.
του SO3 στην ιπτάμενη τέφρα) και της θερμοκρασίας στην ΕΗΑ
Πρακτικές
παράμετροι
σχεδιασμού
ενός ESP.
Ns= αριθμός ηλεκτρικών τμημάτων στη διεύθυνση της ροής (2-8), Lp: μήκος πλάκας (1-4 m, H:
6-12 m), Ls: διάκενο ανάμεσα στα ηλεκτρικά τμήματα (0,5-1,5 m), Len: μήκος τμήματος εισόδου,
Lex: μήκος τμήματος εξόδου.
Για Ns = 2
5
Explaining Equation 5.16 (Lo)
2,5
Case for Ns = 2 2,5
Len + Lp + Ls + Lp + Lex
Lo = 2Lp + Ls + Len + Lex
Lo = 2x5 + 2 + 2,5 + 2,5 = 17 m
Κατανάλωση ενέργειας
kPC
η 1 exp Απόδοση συλλογής ως συνάρτηση
Q της ισχύος της κορόνας
Απόδοση ΗΦ
Βιομηχανικές εφαρμογές ΗΦ
Βιομηχανικές εφαρμογές ΗΦ
Tenova TAKRAF
Βιομηχανικές εφαρμογές ΗΦ
Εσωτερικοί κατακρημνιστήρες
http://www.bbc.co.uk/schools/gcsebitesize/science/add_edexcel/static_
elec/staticrev4.shtml
Παράδειγμα
β) Υποθέτοντας ότι οι πλάκες ύψος 5 m και μήκος 2 m και είναι διαταγμένες σε τρία τμήματα στη
διεύθυνση της ροής, υπολογίστε το λόγο των διαστάσεων.
L 32
R 1,2
H 5
γ) Εκτιμήστε το συνολικό αριθμό των πλακών στο συγκεκριμένο ESP.
A 9594 (m2 )
N Ns 3 482, 7 N 483 πλάκες(πρέπει να διαιρούνται με το 3)
Ap 2 5 2 (m2 )
δ) Υπολογίστε την ισχύ του ανεμιστήρα εάν η μέση πτώση πίεσης είναι 15 mm Η2Ο και η απόδοση
ανεμιστήρα/κινητήρα είναι 70%.
Q P 1 x 10.000(m / min) 15 (mmH O) 9.80665 (Pa / mmH O
3
Wf
n 0,7 60 (s / min) 2 2
Εισαγωγή
Φίλτρα:
Eπιφανειακά (surface): π.χ. φίλτρο καφέ, σήτα,
υφασμάτινο φίλτρο
Βαθιά (depth): φίλτρο άμμου, με χαλίκια κτλ.
Φίλτρα:
Μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για τον έλεγχο της αέριας ρύπανσης;
Μπορούμε να έχουμε «τρύπες» μεγέθους 0,1 μm ή η απόσταση των ινών να είναι
μικρότερη από 0,1 μm;
Εισαγωγή
Πηγή: http://www.astecinc.com/images/file/literature/T-139_Baghouse_Applications.pdf
Πρόσκρουση (ή ενσφήνωση-impaction):
Εάν στη ροή ενός αέριου ρεύματος με
σωματίδια παρεμβληθεί ένα αντικείμενο, τα
μεγαλύτερα σωματίδια (λόγω αδρανείας)
εκτρέπονται από τις ροϊκές γραμμές του
αερίου, προσκρούουν στον ακινητοποιημένο
αντικείμενο και, ενδεχομένως, μένουν
προσκολλημένα σε αυτό.
Η απόδοση συλλογής nΙ δίνεται από:
df
(Stk)J
nI
2Ku2
U0 p dp2CcU0
Stk
df 18 df
J (29, 6 28 0,62 )R 2 27, 5R 2,8 για R 0, 4
Ανάσχεση (interception):
1R 1
2
nR 2ln(1 R) 1 (1 ) (1 R)
2
2Ku 1 R 2 2
Διάχυση (diffusion): dp
nD 2, 58 Pe 2/3
dfU0
Pe Peclet num ber
D
D kT /3 dp
Άλλοι μηχανισμοί
Βαρυτική καθίζηση
Συσσωμάτωση
Ηλεκτροστατική έλξη
0.8
Efficiency
H = 1 mm
0.6
Interception α = 0,05
Impaction
df = 2 mm
0.4 Diffusion
Gravitation U0=10 cm/s
Total
0.2
0.0
0.01 0.1 1 10
dp (m)
Από Wu (2004)
Είδη σακόφιλτρων
Πυκνότητα πλήρωσης/στερεότητα
όγκος ινών
α 1 - πορώδες
συνολικός όγκος
Για υφασμάτινο φίλτρο, a < 0,1
Για πλεγμένο φίλτρο, a ~ 0,2
«Πλεγμένα» υφάσματα
χρησιμοποιούνται σε εσωτερικούς
συλλέκτες που καθαρίζονται με
αντίθετη ροή ή με μηχανική δόνηση.
Είδη υφάσματος
Πλεονεκτήματα
Πολύ υψηλές αποδόσεις (99%), ακόμη και
για μικρά σωματίδια.
Μπορούν να επεξεργαστούν μεγάλο εύρος
ογκομετρικών παροχών.
Αποτελούνται από επιμέρους στοιχεία που
μπορούν να συναρμολογηθούν στη μονάδα. Μειονεκτήματα
Μπορούν να λειτουργήσουν με διάφορα είδη Απαιτούν μεγάλες επιφάνειες της
σωματιδίων. στερεής έδρασης.
Απαιτούν σχετικά χαμηλές πτώσεις πίεσης. Τα υφάσματα μπορούν να πάθουν ζημιά
από την υψηλή θερμοκρασία και από
διαβρωτικά μέσα.
Δεν λειτουργούν σε περιβάλλον με
υγρασία (τα φίλτρα γίνονται «τυφλά»).
Υπάρχει πιθανότητα έκρηξης ή φωτιάς
Πλεγμένο ύφασμα
Διάμετρος ίνας 100-150 μm
Ανοίγματα 50-75 μm (με αρκετά ινίδια)
Στα αρχικά στάδια η απόδοση είναι χαμηλή
Με το χρόνο, λόγω πρόσκρουσης, ανάσχεσης της
πορείας και διάχυσης, τα σωματίδια θα συσσωρευτούν
και θα «γεφυρώσουν» τα ανοίγματα.
Μετά το σχηματισμό του στρώματος, η απόδοση θα
αυξηθεί.
Η συνολική πτώση πίεσης, ΔP, σε ένα σακόφιλτρο
δίνεται:
Df μικρή
ΔP= ΔPf+ ΔPp+ ΔPs
Dp Όπου ΔPf= πτώση πίεσης λόγω του υφάσματος,
ΔPp= πτώση πίεσης λόγω του στρώματος των σωματιδίων και
ΔPs= πτώση πίεσης λόγω της κατασκευής του σακόφιλτρου.
Df V Df, Dp: βάθος του φίλτρου & του στρώματος (m)
Πτώση Pf
Kf μ: ιξώδες αερίου (kg/m·s)
πίεσης σε Pa
(N/m2) Dp V V: επιφανειακή ταχύτητα διήθησης, λόγος αέρα /υφάσματος
Pp [=Q/A=ογκ. παροχή αερίου/επιφάνεια υφάσματος] (m/s)
Kp
Kf, Kp: διαπερατότητα του φίλτρου & του στρώματος (m2)
Αντικαθιστώντας:
D
P f V (LV t)V
Kf K pL
Λαμβάνουμε Df
K1
Kf
S K1 K2W όπου
K2
Kp L
S Ke KsW
To ΚS μεταβάλλεται
με την τετραγωνική
ρίζα του V.
1/2
V
Ks2 Ks1 2
V1
Γενικός κανόνας
των διαμερισμάτων
tr
tc
Εκτιμούμε την ταχύτητα (V) για τη σκόνη από τον Πίνακα 6.1
Υπολογίζουμε την επιφάνεια των φίλτρων A = Q/V
• Να θυμηθούμε να προσθέσουμε το πυθμένα του φίλτρου εάν
χρησιμοποιούμε αέρα υπό πίεση
Εκτιμούμε τον αριθμό των διαμερισμάτων από το Πίνακα 6.3
• Δεν χρειάζεται εάν χρησιμοποιούμε αέρα υπό πίεση
Αναπτύσσουμε μοντέλο αντίστασης φίλτρου για τη σχέση μεταξύ
DP και V.
Πίνακας 6.3
Βασιζόμαστε στην εμπειρία σε
μεγάλο βαθμό.
Παράμετροι καθαρισμού
Παράμετροι καθαρισμού
Παράμετροι καθαρισμού
Frequency A row of bags at a time;
sequenced 1 row after another;
can sequence such that no
adjacent rows clean one after
another; initiation of cleaning can
be triggered by max-pressure-
drop switch or may be continuous
Motion Shock wave passes down bag; bag
distends from cage momentarily
Mode On-stream; in difficult-to-clean
applications such as coal-fired
boilers, off-stream compartment
cleaning being studied
Duration Compressed air (100 psi) pulse
duration 0.1 s; bag row
effectively off-line
Bag 5-6 in
Ο καθαρισμός γίνεται με μικρής διαρκείας diameter
ριπές αέρα.
~50% των σακόφιλτρων
http://www.valleyair.org
Λόγος Αέρα/υφάσματος
Q
V
A
Ταχύτητα διήθησης
Εισαγωγή
Γενικά, όταν τα λεπτά σωματίδια έλθουν σε επαφή με ένα υγρό, τότε αμέσως
προσκολλώνται σε αυτό. Επίσης σωματίδια ή σταγονίδια μεγέθους 50 μm
συλλέγονται εύκολα σε διαχωριστή. Έτσι αν γίνει δυνατή η προσκόλληση των
λεπτών σωματιδίων στα σταγονίδια, η συλλογή τους γίνεται ευκολότερη.
Οι πλυντρίδες είναι οι κύριες συσκευές για τον έλεγχο αέριων εκπομπών και ειδικά
των όξινων αερίων.
Υγρή πλυντρίδα
Συσκευή Διαχωριστής
Μίγμα αερίου Καθαρό
Ρυπασμένος επαφής αερίου-υγρού
αέρας αερίου-υγρού και υγρού (κυκλώνας) αέριο
(πλυντρίδα)
Ρυπασμένο
υγρό
Διαχωριστής
υγρού-στερεού
(καθίζηση ή
διήθηση)
Αντλία
ανακυκλοφορίας
υγρού
Συλλογή στερεού
Δέσμευση
σωματιδίων και
όξινων αερίων
Εισαγωγή (ΙV)
Μπορούν να παρασταθούν ότι αποτελούνται από δύο ζώνες: τη ζώνη επαφής και τη
ζώνη διαχωρισμού.
ανάσχεση
διάχυση
Υποθετική καμπύλης απόδοσης.
Πλεονεκτήματα
Μικρές απαιτήσεις σε χώρο.
Οι πλυντρίδες μειώνουν συγχρόνως τη θερμοκρασία (ψύξη) και τον όγκο των αερίων.
Για το λόγο αυτό οι αγωγοί και οι ανεμιστήρες κατάντη της συσκευής είναι μικρότερα
και με μικρότερο κόστος.
Δεν δημιουργούνται δευτερογενείς πηγές σκόνης.
Όταν συλληφθούν τα σωματίδια στο υγρό δεν μπορούν να «αποδράσουν».
Επεξεργάζονται αέρια σε υψηλή θερμοκρασία και υγρασία.
Δεν υπάρχουν περιορισμοί στη θερμοκρασία και προβλήματα συμπύκνωσης όπως στα
σακόφιλτρα και στα ESP.
Ελαχιστοποίηση των κινδύνων φωτιάς και εκρήξεων
Πολλές ξηρές σκόνες γίνονται εύφλεκτες.
Δυνατότητα ελέγχου συγχρόνως σωματιδιακών και αέριων ρύπων, αλλά και
νεφελώματα σταγονιδίων.
Ο βαθμός απόδοσης μπορεί να μεταβάλλεται.
Μειονεκτήματα
Προβλήματα διάβρωσης
Τα διαλυμένα αέρια στο νερό μπορούν να το καταστήσουν άκρως διαβρωτικό. Απαιτείται
σωστή επιλογή υλικών.
Απαίτηση για υψηλή ισχύ.
Υψηλή απόδοση επιτυγχάνεται μόνο σε συνθήκες υψηλής πτώσης πίεσης που οδηγούν σε
υψηλότερο λειτουργικό κόστος.
Προβλήματα διάθεσης του νερού
Μπορεί να χρειάζονται δεξαμενές καθίζησης και διαυγαστήρες λάσπης.
Δύσκολη ανάκτηση του σωματιδιακού προϊόντος
Η αφύγρανση και η ξήρανση της λάσπης από την πλυντρίδα κάνει την επανάχρηση της
σκόνης δαπανηρή και προβληματική.
Η διάθεση της λάσπης πιθανόν να είναι δαπανηρή
Μικροκλιματικά προβλήματα
Τα κορεσμένα σε νερό απαέρια από την καπνοδόχο μπορεί να δημιουργούν ένα υγρό, ορατό
«πλούμιο» (plume) προκαλώντας τοπικά μετεωρολογικά προβλήματα.
Τύποι πλυντρίδων
Μέσο συλλογής:
Σταγονίδια
Βρεγμένη
επιφάνεια
Ακροφύσια
ψεκασμού
Διασταυρούμενης
ροής
Ομορροής
http://www.globalspec.com/learnmore/manufacturing_process_equipment/air_quality/scrubbers
Διαχωριστές σταγονιδίων
Διάφοροι σχεδιασμοί.
Πηγή: EPA
Valve plate
Bubble-cap plate
*Μπορεί να λειτουργήσει σε
μεγαλύτερες παροχές υγρού
και αερίου επειδή δεν
απαντάται το πρόβλημα του
πλημμυρισμού, όπως στα
συστήματα σε αντιρροή.
Πληρωτικά υλικά
Power Liquid
Scrubber Type Efficiency
Inputs Requirements
(hp/1000 cfm) (gal/1000 ft3)
90%
Spray-chamber 0.5 - 2 1 - 20
(+8µm particles)
95%
Cyclone-spray 1 - 3.5 2 - 10
(+5µm particles)
97%
Impingement 2-3 2-5
(+5µm particles)
97%
Orifice 0.5 2-4
(+5µm particles)
98%
Venturi 3 - 12 3 - 15
(+0.5µm particles)
http://www.globalspec.com/learnmore/manufacturing_process_equipment/air_quality/scrubbers
Pd= 1- nd
όπου nd η κλασματική απόδοση για σωματίδια με διάμετρο d.
Η συνολική διείσδυση υπολογίζεται από:
Ptotal= Σ(Pdxmd)
όπου md το κλάσμα μάζας των σωματιδίων στη συγκεκριμένη διάμετρο.
3QLVtd dz AV
Pd exp exp d td d
4Q r (V V ) QG
Vd
G d td G
Vtd
dd3 VG
Όγκος κάθε σταγόνας: d
6
dz Vddt QL
Σε συγκεκριμένο χρόνο dt, το σταγονίδιο πέφτει κατά
Ο όγκος του αέρα που «σαρώνεται» μέσω της διατομής μιας σταγόνας σε χρόνο dt
d2 d2 V
Vair, single droplet d Vtddt d td dz
4 4 Vd
Ο συνολικός ενεργός όγκος του αέρα ανά s που «σαρώνεται» από όλες n z dz/2
τις σταγόνες στο διάστημα dz (με κάποια απόδοση)
n dz
d2 V 6Q d2 V
z
Vair,all Nd d td dz 3L d td dz n z dz/2
4 Vd d 4 Vd
d
Συνολικός αριθμός σωματιδίων που «σαρώνονται» από όλες τις σταγόνες ανά s στο dz
6Q d2 V
dnp d 3L d td n dz np= συγκέντρωση σωματιδίων (#/όγκο) QG
d 4 Vd p,z
ηd=απόδοση μονής σταγόνας
d
dnp VG Ac n n
p,z dz/2
p,z dz/2
QG
Επομένως:
np,out z
dnp 3 QL Vtd dz
np,in
np
o
2 Q V V
G td G
d
dd
np,out 3 QL Vtd z AV
Pd exp exp d td d (1)
np,in 2 Q V V d d QG
G td G d
3 Q ηd AV η
Pd exp L z exp d td d
d QG
2 QG d
ddVtdG G Ccpdp2Vp,d
Re Sc St
G GD 18G dd
Αρ. Reynolds σωματιδίου Αριθ. Schmidt σωματ. Αριθμ. Stokes σωματ.
[Vp,d: ταχ. σωματ. σε σχέση με
dp L τη σταγόνα, Vp,d~Vtd ]
Λόγος διαμέτρων
dd G Λόγος ιξωδών
(ανάσχεση)
(πρόσκρουση)
2
Kp St Η παράμετρος πρόσκρουσης Kp που
2
K f 0, 7 0, 49 1
Q V d 0, 7 Kpo f 1, 4ln po
Pd exp L G L d
55 QG G 0, 7 0, 7 Kpo f Kpo
Kpo= παράμετρος πρόσκρουσης για ταχύτητα στο λαιμό (=2St με την αεροδυναμική διάμετρο)
f = 0,5 για υδρόφιλα υλικά, 0,25 για υδρόφοβα
Η παραπάνω εξ. λύνεται με τη χρήση της μέσης διαμέτρου του Sauter (d32=6Vp/Ap)
που δίνεται από τη σχέση των Nukiyama-Tanasawa
0.45 k1 = 58600 εάν VG είναι σε cm/s
0.5 1.5
= 1920 εάν VG είναι σε ft/s
k L QL
dd 1 597 1000
VG L 0.5 σ, ρL και m είναι στο cgs
L
QG
QL και QG πρέπει να έχουν τις
ίδιες μονάδες
Για νερό και αέρα σε συνθήκες περιβάλλοντος, απλοποιείται:
1.5
16000 Q (gal / s) VG: ταχύτητα αέρα στο λαιμό
dd 1, 45 1000 L 3 (m)
VG (ft / s) QG (ft / s)
Η πτώση πίεσης οφείλεται κυρίως στην επιτάχυνση του σωματιδίου και βρίσκεται
από τη σχέση των Young et al. (1977)
QL
p kLVG2
QG VG=ταχύτητα αερίου
1 exp( Nt )
Nt= αδιάστατος αριθμός μονάδων μεταφοράς, από
Nt PT
Nt,56% 0, 821
1 exp( Nt ) Nt ln 1 / 1 n Nt,89% 2,207
Nt,97% 3, 506
a 0, 44
Από τη σχέση Nt PT βρίσκουμε τα α και β:
β 0,90
2η ΕΝΟΤΗΤΑ, Μέρος 4
Επιλογή συλλέκτη
Επιλογή συστήματος συλλογής
Κατά την επιλογή του συστήματος συλλογής σωματιδίων οι παράμετροι που θεωρούνται
είναι:
Χαρακτηριστικά (σχήμα, μέγεθος, πυκνότητα) των σωματιδίων
Η συγκέντρωση (g/m3) των σωματιδίων προς συλλογή (επίπεδο και διαταραχές)
Η απαιτούμενη απόδοση της συλλογής
Η πτώση πίεσης στο σύστημα
Η φύση των σωματιδίων (εύφλεκτα; εκρηκτικά; Υγροσκοπικά; Ηλεκτρικές
ιδιότητες;)
Τοξικότητα των σωματιδίων
Θερμοκρασία του αέριου ρεύματος
Στα συστήματα όπου απαιτείται απομάκρυνση των συλλεγμένων σωματιδίων, κάθε
πότε απαιτείται αυτή;
Κόστος
Περιορισμός χώρων
Πηγή σωματιδίων
Είναι τα ΑΣ
Ναι κολλώδη ή με Όχι
υγρασία;
* Υπάρχουν προφανώς
πολλές εξαιρέσεις
- Υγρές Πλυντρίδες
στους γενικούς - Υγρές Πλυντρίδες
- Ηλεκρ. Κατ.
κανόνες που -Σακόφιλτρα - Ηλεκτ. Κατακρ.
παρουσιάζονται στο - Σακόφιλτρα
σχήμα.
- Σακόφιλτρα - Κυκλώνες
Μικρές ή περιπτωσιακές ροές μπορούν να μείνουν μέσα στη συσκευή: π.χ. φίλτρα
cartridge, τσιγάρο.
Οι ηλεκτρικές ιδιότητες των σωματιδίων είναι σημαντικές στη χρήση των ESP.
Για μεγάλες ογκομετρικές παροχές αερίων η πτώση πίεσης στις πλυντρίδες τις
κάνει μάλλον ακριβές συσκευές.
Η αντίσταση στη διάβρωση των υλικών (ιδιαίτερα στις πλυντρίδες) και το σημείο
δρόσου των οξέων θα πρέπει πάντοτε να ληφθούν υπόψη.
Ποιος ή ποιοι είναι οι κυρίαρχοι μηχανισμοί συλλογής σωματιδίων για κάθε μία από τις
συσκευές συλλογής σωματιδίων;
Εξηγήστε εν συντομία πως δουλεύει κάθε μηχανισμός και συζητήστε την επίδραση
στην απομάκρυνση των σωματιδίων.
1) Θάλαμοι βαρυτικής
καθίζησης 2) Κυκλώνες 3) Πλυντρίδες
Ανασκόπηση (ΙΙ)
Ποιος ή ποιοι είναι οι κυρίαρχοι μηχανισμοί συλλογής σωματιδίων για κάθε μία
από τις συσκευές συλλογής σωματιδίων;
Εξηγήστε εν συντομία πως δουλεύει κάθε μηχανισμός και συζήτησε την επίδραση
στην απομάκρυνση των σωματιδίων.
Τα αιωρούμενα σωματίδια (PM) είναι από τις κύριες μορφές ρύπανσης και
εκπέμπονται από πολλές βιομηχανικές, κινητές, οικιακές, ακόμη και από φυσικές
πηγές.
Παράδειγμα 1:
Ένας ηλεκτροστατικός κατακρημνιστής (ΗΚ) απαρτίζεται από 2 ίδια τμήματα εν παραλλήλω, και το
καθένα επεξεργάζεται τη μισή παροχή του αερίου, με απόδοση 95%. Λόγω τεχνικών προβλημάτων
τα 2/3 της συνολικής παροχής διέρχονται από το ένα τμήμα και το 1/3 από το άλλο. Ποια θα είναι
η νέα συνολική απόδοση;
wA 1/2 2
p1 exp exp 2,995
0,1058 Q1 p1 Q 0,1058 0,071Q
Q1 2/3 3
wA 1/2 1
Q2 p2 Q 0,0112 0,0037 Q
p2 exp exp 2,995
0,0112 3
Q2 1/3
Προσθέτοντας
Ένα αέριο ρεύμα από μία βιομηχανία περιέχει 1000 g σωματίδια/m3 αέρα. Η νομοθεσία επιβάλλει
συνολική απόδοση 98,5%. Το προτεινόμενο σύστημα ελέγχου αποτελείται από έναν κυκλώνα
(απόδοση 70%) ακολουθούμενο από ένα ηλεκτροστατικό φίλτρο. Να υπολογιστεί (α) ποια είναι η
επιτρεπόμενη συγκέντρωση των σωματιδίων και (β) ποια είναι η απόδοση του ΗΚ.
ΗΚ Συνολικά
98,5%
Κ
1000 ;
g/m3
70%
ΒΟΗΘΗΤΙΚΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ
Απαγωγός
σύλληψης
Καθοδικού ρεύματος
Υψηλής ταχύτητας
100-200 ft/min
Qh 4, 7 Dh T
2,33 0,417
Dh: διάμετρος αεριοσυλλέκτη (ft)
ΔT: διαφορά Τ ανάμεσα στην θερμή πηγή
και στον αέρα (F)
Qh 6,2(L) W T
1,33 0,417
W: πλάτος (ft)
L: μήκος (ft)
Μεγαλύτερα κατά 1-2 ft από τις διαστάσεις
της πηγής
Μεταφέρουν το ρυπασμένο αέρα στον εξοπλισμό και από εκεί στον ανεμιστήρα και
την καπνοδόχο.
Τύποι:
1) Ψυχόμενοι με νερό
ΔPtotal=ΔPfr+ΔPacc+ΔPgr
Λόγω βαρύτητας
Λόγω
επιτάχυνσης
Όλες οι τεχνολογίες αντιρρύπανσης απαιτούν ιδιαίτερα μεγάλο σύστημα αγωγών και εξαρτημάτων.
ΔPacc G 2 p1
Pacc ln G=μαζική παροχή
av p2
Σωστό Λάθος
Σωστό Λάθος
Οι παρακάμψεις να ενώνονται
ομαλά (μικρή γωνία) και όχι με
ορθή.
Οι παρακάμψεις δε θα πρέπει
να ενώνονται στον κύριο αγωγό
στο ίδιο σημείο.
3. Ανεμιστήρες (fans)
Ανεμιστήρες (fans)
(www.induscoenviro.com/scrubbers.htm)
Ανεμιστήρας
Με ροές από 3 μέχρι 3000 m3/min οι ανεμιστήρες μπορούν να
κατασκευαστούν από FRP, ανοξείδωτο χάλυβα και διάφορα
κράματα. Το εσωτερικό των ανεμιστήρων συχνά επικαλύπτεται με
υλικά ανθεκτικά στη διάβρωση.
Ανεμιστήρες (fans)
Γιατί απαιτείται ψύξη των απαερίων; [απαίτηση, ανάκτηση θερμότητας, μείωση όγκου]
Τι λύσεις έχουμε;
Tgas Tmix T
Qair Qgas air
Tmix Tair Tgas
Έγχυση νερού (υπέρ & κατά;)
Εναλλάκτης
αυλών και
κελύφους
(Shell-and-
tube heat
exchanger)
1
U
1 xw 1
h0 km hi
TLM
T1h T2h T1c T2c
T T2h
ln 1h
T1c T2c
www.epa.gov/eogapti1/module5/flowcharts/symbols/symbol.htm#flowchart
Σημείο ζέσεως: η θερμοκρασία όπου η τάση ατμών ισούται με την ατμοσφαιρική πίεση
και έχουμε μετατροπή στην αέρια φάση (για το νερό 100ºC)
Clausius-
Clapeyron
B
log p A
T
Antoine
B pi
logp A Νόμος του Raoult yi xi
T C P
ΜΜ900: Ενότητα 3_1 3/40
Να εκτιμηθεί το κλάσμα νερού στον αέρα (σε κλειστό δοχείο) σε ισορροπία με καθαρό
νερό στους 68 F=20ºC.
Από την προηγούμενη σελίδα: pi=(0.33/14,7) atm= 0,023 atm
Το ίδιο για υγρό διάλυμα 50% mol/mol βενζόλιο και 50% τολουόλιο (68 F=20ºC)
Από την προηγούμενη σελίδα: pb≈1,5 psiα (για την ακρίβεια 1,45) και pt≈0,4 psiα (=0,42), οπότε:
1, 45 atm
yb 0,5 0, 049
1, 0 atm
0, 042 psia
yt 0,5 0, 014
14,7 psia
Πτητική οργανική ένωση (ΠΟΕ): κάθε οργανική ένωση της οποίας το αρχικό
σημείο βρασμού, μετρούμενο σε σταθερή πίεση 101,3 kPa, είναι μικρότερο ή ίσο
των 250 °C (οδηγία 2004/42/CΕ)
ΗΠΑ: Σε ατμοσφαιρικές συνθήκες η τάση ατμών τους είναι <0,0007 atm με σημείο
ζέσεως μέχρι 260ºC. [C<12]
Εισαγωγή - VOC
Boiling Point
Description Abbreviation Range (°C) Example Compounds
Very volatile
Propane, butane, methyl
(gaseous) organic VVOC <0 to 50-100
chloride
compounds
Formaldehyde, d-Limonene,
Volatile organic 50-100 to 240- toluene, acetone, ethanol
VOC
compounds 260 (ethyl alcohol) 2-propanol
(isopropyl alcohol), hexanal
http://www.epa.gov/region1/airquality/voc.html
http://www.eea.europa.eu
Εισαγωγή - VOC
VOC ≠ υδρογονάνθρακες
VOC:
Υγρά καύσιμα
Διαλύτες, χρώματα
Προστατευτικά ξύλου
Φορμαλδεύδη
Χλωροφοράνθρακες
……
Πολυκυκλικές
αρωματικές ενώσεις
Απορρόφηση
Προσρόφηση
Οξείδωση με όζοn ή UV
Morretti, 2002
Morretti, 2002
Εισαγωγή - καύση
Σχεδόν όλα τα VOC μπορούν να καταστραφούν με την καύση (αλλά και οργανικά
σωματίδια)
Η καύση χρησιμοποιείται ακόμη για τοξικά και επικίνδυνα αέρια και για οσμές.
Τύποι μετακαυστήρων: Θερμικοί και καταλυτικοί
Τελικά προϊόντα: (πλήρης καύση) CO2 και H2O
Η συνολική μείωση των εκπομπών εξαρτάται και από το βαθμό απόδοσης του
συστήματος συλλογής
Άλλες μέθοδοι ελέγχου: προσρόφηση σε στερεά προσροφητικά, συμπύκνωση,
βιολογική οξείδωση.
rCO2 k2 CO
(1) Οξυγόνο Με τη μείωση ενός από αυτούς τους παράγοντες θα πρέπει να υπάρξει
(2) Θερμοκρασία (temper.) αύξηση των άλλων δύο για να εξασφαλιστεί ο ίδιος βαθμός «πληρότητας»
(3) Χρόνος (time) της καύσης. Οι Θ-Χ-Τ σχετίζονται με τρεις χαρακτηριστικούς χρόνους,
χρόνος αντίδρασης, χρόνος παραμονής και χρόνος ανάμιξης
(4) Τύρβη (turbulence)
Τυπικές αντιδράσεις:
Σημειώνεται ότι η συνολική μείωση των VOC εξαρτάται και από το βαθμό απόδοσης του
συστήματος συλλογής τους (απαγωγούς, διαφράγματα κτλ. – διαφεύγουσες εκπομπές)
http://www.epa.gov/ttncatc1/dir1/low_vo.pdf
Θερμική οξείδωση
Το αέριο ρεύμα με τα VOC παραμένει στη θερμοκρασία
για κλάσμα του s ή για >2 s.
Θερμοκρασία από το θάλαμο καύσης: 700-1100ºC
Αποδόσεις >95% και συχνά >99%.
Έχει την ευρύτερη εφαρμογή από όλες τις μεθόδους
ελέγχου των VOC.
Μπορούν να χρησιμοποιηθούν για κάθε VOC
Περιορισμοί:
Απαίτηση μεγάλων ποσοτήτων καυσίμου για την
άνοδο της θερμοκρασίας στα επιθυμητά επίπεδα.
Χρήση εναλλακτών για ανάκτηση μέρους της
θερμότητας (στους αναθερμαντήρες-recuperators).
Δεν χρησιμοποιείται όταν το αέριο ρεύμα έχει
συγκέντρωση VOC που υπερβαίνει το 25% του
κατώτερου ορίου εκρηξιμότητας (lower explosive
limit, LEL). Στην πράξη <5% LEL
Ανάγκη για πυρίμαχες επενδύσεις.
Τα αλογόνα απαιτούν μεγαλύτερο χρόνο παραμονής.
Πρόβλεψη της κινητικής της καύσης των VOC (Cooper et al, 1982)
CA = συγκέντρωση ρύπου
dCA
rA kCAn k = σταθερά του ρυθμού
dt n= τάξη της αντίδρασης
Εάν η συγκέντρωση του ρύπου είναι πολύ μικρότερη από τη συγκέντρωση του
Ο2, το n μπορεί να θεωρηθεί 1,
CA
exp kt
CA0
Η εξίσωση Arrhenius για τη σταθερά του ρυθμού
R'
Ζ’= συντελεστής ρυθμού συγκρούσεων
yO2= μοριακό κλάσμα O2 στο μετακαυστήρα
P= πίεση (atm)
R= σταθερά αερίων (0,08205 L atm/mol K)
S=στερεοχημικός παράγοντας
16 Μοριακό
S
MW βάρος HC
E 95900 cal/mol
k Aexp act 7,42 1021 exp
RT [1, 987 (cal / molK)][(1000 460)(R)][K / 1,8R]
0, 00011 s 1
Άσκηση 2. Να υπολογιστεί ο χρόνος που απαιτείται για την καταστροφή του 99,9% του
βενζολίου στους 1000 F, 1200 F και 1400 F .
CA 1 C
Για n=1, exp kt t ln A0
CA0 k CA
Μπορούμε να ολοκληρώσουμε αυτή τη σχέση από t=0 στο t=t
1 1
Για τους 1000F t ln
1 62800 s 17, 4 hr
0, 00011(s ) 0, 001
Για τους 1200F t 49 s
Για τους 1400F t 0,2 s
mwaste gas
mburner air mexhaust
mfuel T2
T1
Ισοζύγιο μάζας:
Ισοζύγιο ενέργειας
m exhaust Hexhaust m waste gas Hwaste gas m fuelHfuel m burner air Hburner air
m fuel Hcombustion XVOC m VOC HVOC combustion qloss
Υπόθεση: (1) οι σχέσεις ενθαλπίας όλων των ρευμάτων είναι παρόμοιες με του αέρα
H Cp T T0
(2) οι απώλειες θερμότητας είναι συνάρτηση της εισερχόμενης θερμότητας
m waste gas ( Hexh Hwaste gas ) m bur. air ( Hexh Hbur. air ) XVOC (1 floss )m VOC HVOC comb.
m fuel
Hcombustion (1 floss ) ( Hexhaust Hfuel )
Θερμότητα καύσης
Ανώτερη θερμογόνος δύναμη (HHV) =
Κατώτερη θερμογόνος δύναμη (LHV) + Λανθάνουσα θερμότητα νερού
Διαστασιολόγηση αποτεφρωτήρα
Απαιτείται
Ταχύτητα στη μονάδα: 10-20 ft/s
L u r
Μήκος/Διάμετρος = 2 ~ 3
Περιορισμοί
Ευαίσθητη συσκευή σε αρκετά μεγάλη
συγκέντρωση σωματιδίων
Πτώση πίεσης
Καταλυτική οξείδωση
Πλεονεκτήματα – Μειονεκτήματα
Κλίνη καταλύτη
Μονόλιθος
Σύνοψη
Εισαγωγή
Προσρόφηση είναι η διεργασία κατά την οποία μόρια ενός αερίου ή υγρού έρχονται
σε επαφή και προσκολλώνται σε μία στερεή επιφάνεια. [Σε αντίθεση, απορρόφηση-
absortion είναι η διαλυτοποίηση των μορίων μέσα στο μέσο συλλογής, κυρίως σε
υγρά]. Χρησιμοποιείται από τη δεκαετία του 50.
Η προσρόφηση χρησιμοποιείται για την αφύγρανση ενός αέριου ρεύματος μαζί με τον
έλεγχο σειράς περιβαλλοντικών προβλημάτων, όπως:
Απομάκρυνση ιχνών (<100 ppm) αερίων με ιδιαίτερη οσμή
Συγκέντρωση και ανάκτηση διαλυτών: βιομηχανία ημιαγωγών, χημική
βιομηχανία κτλ. (βενζόλιο, αιθανόλη, φρεον, κτλ)
Εκπλήρωση των απαιτήσεων σε εκπομπές VOC (τυπικά, η προσρόφηση είναι
αποτελεσματική για κάθε οργανική ουσία με ΜΒ μεγαλύτερο από ~45 για
συγκεντρώσεις από 10 μέχρι 10000 ppm).
Απομάκρυνση ιχνών από επικίνδυνους αέριους ρύπους (HAPs), όπως:
πολυκυκλικές οργανικές ενώσεις, διοξίνες, φουράνια, εντομοκτόνα, φαινολικές
ενώσεις κτλ.
Απομάκρυνση ατμών υδραργύρου.
Εισαγωγή
Η διεργασία προσρόφησης διακρίνεται σε φυσική και χημική - 2 μηχανισμοί
Ορισμοί
Προσροφήσιμο
μέσο
Γρήγορο στάδιο
Προσροφητικά Μέσα
Ο κοινότερος προσροφητής
.
Διάφορα υλικά
Παράγεται από πολλά ανθρακούχα υλικά (τσόφλι καρύδας, οστά, ξύλο, κάρβουνο, petcoke…),
κυρίως από πισσούχο άνθρακα
«Ενεργοποίηση»: η διεργασία με την οποία παράγεται η πορώδης δομή (αύξηση της
επιφάνειας), ουσιαστική για την αποτελεσματική προσρόφηση. Αρχικά η «ενανθράκωση»
(πυρόλυση-θέρμανση χωρίς αέρα) και εν συνεχεία εκτίθεται σε οξειδωτική ατμόσφαιρα (600-
1200°C)
Προσελκύει τα μη-πολικά μόρια (π.χ. υδρογονάνθρακες, διαλύτες, οσμές)
Τυπικές ειδικές επιφάνειες: 800 - 1200 m2/g [πόροι: 4-30 Å]
Διαστάσεις: 4 x 6 and 4 x 20 mesh
Για απομάκρυνση υδραργύρου θα πρέπει να εμποτιστεί με ιώδιο
ή θείο
Air Pollution
Engineering
Manual (1992)
H2O
H2O
H2O
OH OH OH OH O
heating
Υδρόφιλο Υδρόφοβο
Ισόθερμες
Ισόθερμος Langmuir: η μάζα του προσροφημένης ουσίας ανά μονάδα μάζας του προσροφητικού
μέσου σε ισορροπία και σε συγκεκριμένη θερμοκρασία.
Ca p
Στην ισορροπία ra rb f f
Ca p Cd
1-f
Για μονομοριακή κάλυψη, η μάζα της προσροφημένης ουσίας ανά
μονάδα μάζας του προσροφητή είναι ανάλογη τους κλάσματος
της προσροφημένης επιφάνειας
a Ca' f
k1p p 1 k2
Επειδή Ca, Cb, Ca’ σταθερές a p
k2p 1 a k1 k1
a k1p
Για πολύ υψηλή p
k1
a
k2
Ενδιάμεσες τιμές
a k pn
p
Εξίσωση Freundlich Ισόθερμες προσρόφησης για ενεργό άνθρακα
a k pn
Δυναμικό προσρόφησης
pv
G RT ln
peq
Dubinin (1947): όταν παρόμοια αέρια (π.χ. το i και το j) προσροφώνται στο ίδιο
προσροφητή, τα δυναμικά προσρόφησης ανά γραμμομοριακό όγκο V’ είναι σχεδόν ίσα:
RT pv RT pv
ln ln
V' peq i V' peq j
Ουσίες με ΜΒ >130
Ουσίες χαμηλής πτητικότητας
προσροφούνται ισχυρά και η
απομάκρυνσή τους κατά την
αναγέννηση είναι δύσκολη.
Ουσίες με ΜΒ<45
Ουσία με υψηλή πτητικότητα, δεν
προσροφάται εύκολα.
Υψηλή θερμοκρασία
Η υψηλή κινητική ενέργεια κάνει το
μόριο να απομακρύνεται από την
επιφάνεια του άνθρακα
Υψηλή περιεκτικότητα σε σωματίδια
Μπορεί να συμβεί «απόφραξη» των
πόρων χαμηλή απόδοση
Στάδιο Στάδιο
προσρόφησης
εκρόφησης
Ζώνη προσρόφησης
Ζώνη
προσρόφησης
Καμπύλη διέλευσης
Σημείο διακοπής
Σχηματικό διάγραμμα
ρευστοποιημένης κλίνης
προσρόφησης τύπου Purasiv HR.
Σχέση Ergun
1,56
V
P 0,37 D
100
(β) Εξ.(12.14) V
1,56
P 0,37D
100
(γ) Σχήμα 12.6.
7540Φαινομενική ταχύτητα:
U 104 ft / min P / ft 8 in.H2O P 16 in.H2O
12 6
Αναγέννηση
Ένα καλά σχεδιασμένο σύστημα έχει κατανάλωση ατμού στην περιοχή 1-4 kg
ατμού/kg του διαλύτη που ανακτάται ή 0,2-0,4 kg ατμού/kg άνθρακα.
Σε μία συνεχή λειτουργία απαιτούνται τουλάχιστον 2 μονάδες προσρόφησης.
3η ΕΝΟΤΗΤΑ, Μέρος 3
Απορρόφηση (absorption)
Εισαγωγή
Εφαρμογές
Ανάκτηση αμμωνίας στη βιομηχανία λιπασμάτων
Απομάκρυνση HF από τα απαέρια του φούρνου υάλου
Έλεγχος H2S από την αποθείωση απαερίων (FGD)
Ανάκτηση διαλυτών (μεθανόλη, ακετόνη)
Έλεγχος οσμών.
Εισαγωγή
Η διαλυτότητα ενός αερίου είναι πολύ σημαντική παράμετρος που επηρεάζει
την ποσότητα του ρύπου που μπορεί να απορροφηθεί.
Η διαλυτότητα είναι συνάρτηση κυρίως της θερμοκρασίας (και λιγότερο της
πίεσης)
Η πιο κοινή μέθοδος ανάλυσης
των δεδομένων διαλυτότητας είναι
το διάγραμμα ισορροπίας
Κάτω από ορισμένες συνθήκες ισχύει
ο νόμος του Henry:
p = Hx ή
y = H'x
x= κλάσμα μάζας του ρύπου στην υγρή φάση
σε ισορροπία με την αέρια φάση
y= κλάσμα μάζας στην αέρια φάση
p=μερική πίεση
Η και Η’ σταθερές Henry
Εισαγωγή-Απορρόφηση αερίων
Η διεργασία περιλαμβάνει:
Διάχυση της ουσίας από την αέρια φάση μέσω της διεπιφάνειας αερίου-υγρού
και τη διασπορά της στην υγρή φάση.
Σχεδιαστική Προσέγγιση:
Υψηλά επίπεδα τύρβης
Αποτροπέας
Ακροφύσια σταγονιδίων
ψεκασμού Ακροφύσια
ψεκασμού
Αναδια- Πληρωτικό
νομέας υλικό
Είσοδος
ρυπασμένου Είσοδος
ρυπασμένου
αέρα αέρα
Ψεκασμός υγρού
Ξηρό στοιχείο
Είσοδος Έξοδος
ρυπασμένου καθαρού
αέρα αέρα
Πληρωτικό
Mycock et al., 1995
υλικό
χαρακτηριστικά
yosemite.epa.gov/
Σχεδιαστικά Κριτήρια
Υγρό μέσο: ο τύπος του υγρού έκπλυσης και η παροχή του, το ιξώδες, το pH
και τα αιωρούμενα στερεά.
NA dy N
DCT y A (13.2) yi, pI
A dz A
B: πάχος
yi B αέριου υμένα
1 1 1
NA 1 y dy DC A dz
y T 0
(13.3)
yι: y στη
διεπιφάνεια
z
NA DCT 1 yi
ln (13.4) xi, Ci
A B 1y
ky (y yi ) ky (y yi ) NA
NA ky (xi x) (13.8)
(13.7) A
A (1 y)LM
Vm' L'm
Vm Lm (13.13)
1y 1x
Προκύπτει
y L'm x yb L'm xb
' (13.15)
1 y Vm' 1 x 1 y Vm 1 xb
(β)
Σχεδιασμός
(γ)
yb dy Gmy
ZT
y 1 y (y yi ) ky a
t avg
Μέση τιμή στη
βάση και την
κορυφή
Νty Hy
Nty= αριθμός μονάδων μεταφοράς (ΝTU)
Hy= ύψος μονάδας μεταφοράς (HTU) βασισμένο στον μερικό συντ. μεταφοράς
μάζας του αερίου
Άλλα προβλήματα
G’flooding
G’=0,5xGflooding
Λύση:
Παράδειγμα – συν.
Y1=0,03
x1=0,0007
Y2=0,00
3
Παράδειγμα – συν.
(Lm)min
Παράδειγμα – συν.
Y1=0,03
x1=0,0007
Y2=0,00
3
Λύση:
Παράδειγμα – συν.
=1,22
Από τον
πίνακα
Παράδειγμα – συν.
4η ΕΝΟΤΗΤΑ
Έλεγχος SOx, NOx και CO
4.1 Έλεγχος SOx
Εισαγωγή
Ν2 και S είναι σχετικά αδρανή στοιχεία και υπάρχουν σε όλα τα έμβια όντα.
Τα οξείδια τους όμως και οι υδρογονούχες ενώσεις τοξικές.
Με αναγωγή του S παράγεται Η2S, με οξείδωση SO2 και SO3 και με το νερό
H2SO4
Credit: NOAA
Εισαγωγή
Εκπομπές στην ΕΕ
(2010)
Απομάκρυνση
του S από το
καύσιμο πριν
από τη χρήση
Απομάκρυνση
του SO2 από
τα καυσαέρια
καταλυτική αντίδραση
R S H2
H2S R
Οργανική
ομάδα
Η πλέον κοινή μέθοδος : η (καταλυτική) διεργασία Claus
Οξείδωση του SO2 σε SO3 και απορρόφηση στο νερό για H2SO4
Διεργασίες απόρριψης
Σχηματική παράσταση
διεργασίας αποθείωσης
με ασβεστόλιθο.
Οι πλυντρίδες
ασβεστολίθου είναι
μεγάλες, πολύπλοκες
και ακριβές μονάδες
Διεργασίες απόρριψης
Διεργασίες απόρριψης
(2) Καθαρισμός με ασβέστη - Lime Scrubbing
EPA
Διεργασίες απόρριψης
Σχηματικό διάγραμμα
συστήματος καθαρισμού
SO2 με δύο αλκάλεα
Διεργασίες απόρριψης
απόρριψης
(W-L process)
Διεργασίες αναγέννησης
Τέσσερα στάδια:
(1) Προεπεξεργασία καυσαερίων: venturi prescrubber για απομάκρυνση
σωματιδίων, SO3 και HCl
(2) Απορρόφηση SO2 από διάλυμα Na2SO3
2NaHSO3
θέρμανση
Na2SO3 SO2 H2O (~ 1 mole Na2SO3 για 42 moles SO2)
Σχηματικό διάγραμμα
συστήματος Wellman-
Lord για τον καθαρισμό
και ανάκτηση SO2
Διεργασίες αναγέννησης
ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ
Διεργασίες αναγέννησης
(4) Διεργασία Westvaco (Westvaco process)
ενεργ. άνθρακας
SO2 H2O 0, 5O2 H2SO4
Σε επόμενο δοχείο
ενεργ. άνθρακας
H2SO4 3H2S 4S 4H2O
160C
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ
Εισαγωγή
ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ ME SΟx
NOx=NO + NO2 (To N2O δεν είναι NOx και δεν είναι προϊόν καύσης)
ΝΟx και SΟx αντιδρούν με το νερό του αέρα για νιτρικό και θειικό οξύ, αντίστοιχα,
προκαλώντας την όξινη απόθεση
ΔΙΑΦΟΡΕΣ ME SΟx
Τα SΟx εκπέμπονται από τις προσμίξεις θείου στα καύσιμα ή από ανεπιθύμητο θείο στα ορυκτά.
Αν απομακρυνθεί το θείο, το πρόβλημα περιορίζεται σημαντικά. Τα περισσότερα ΝΟx
προέρχονται από το ατμοσφαιρικό άζωτο σε φλόγες υψηλής θερμοκρασίας.
Το προϊόν των διεργασιών καθαρισμού των SΟx από τα καυσαέρια είναι CaSO4, το οποίο μπορεί
να διατεθεί άνετα σε χωματερές. Δεν υπάρχει αντίστοιχο άλας για τα ΝΟx. Θα πρέπει να
μετατραπούν σε Ν2 και Ο2.
Σε αντίθεση με το SΟ2 που διαλύεται εύκολα στο νερό, το ΝΟ, το κύριο προϊόν της καύσης
(N2 + O2 ↔ 2 NO), δεν αντιδρά εύκολα με το νερό και θα πρέπει να μετατραπεί πρώτα σε ΝΟ2:
ΝΟ + 0,5Ο2 ΝΟ2 και 3ΝΟ2 + Η2Ο 2ΗΝΟ3 + ΝΟ
Εισαγωγή
Θερμικά NΟx (thermal): σχηματίζονται από αντιδράσεις μεταξύ Ν2 και Ο2 του αέρα.
Ο ρυθμός σχηματισμού τους είναι ευαίσθητος στη θερμοκρασία.
◦ Ταχύς ρυθμός σχηματισμού σε υψηλές θερμοκρασίες
Καύσιμα NΟx (fuel): σχηματίζονται από την καύση καυσίμων που περιέχουν άζωτο. Εξαρτώνται
από τις τοπικές συνθήκες καύσης (συγκέντρωση Ο2, ανάμιξη) και της περιεκτικότητας του καυσίμου
σε άζωτο.
Δεν μετατρέπεται όλο το οργανικό άζωτο σε ΝΟx. Μετατροπή: 10-60%, εξαρτάται από το λόγο
αέρα/καυσίμου
Ακαριαία ΝΟx (prompt): από ακαριαίες αντιδράσεις Ν2 και Ο2 παρουσία ειδών ενεργού άνθρακα
Εισαγωγή φυσικού αερίου στο λέβητα πάνω από τον κύριο καυστήρα για τη δημιουργία
μιας πλούσιας σε καύσιμο ζώνης επανάκαυσης. Οι ρίζες των υδρογονανθράκων αντιδρούν
με τα NOx και τα ανάγουν σε N2. (μείωση εκπομπών: 40-60%.)
http://www.lanl.gov/projects/cctc/factsheets/eerco/gasreburndemo.html
Ξηρή προσρόφηση
Ενεργοποιημένος άνθρακας (220 - 230°C): ανάγει τα NOx σε N2, οξειδώνει τα SO2 σε H2SO4
εάν έχει εισαχθεί NH3. Ο άνθρακας αναγεννάται θερμικά για την απομάκρυνση του
συμπυκνωμένου H2SO4
Σύστημα επεξεργασίας καυσαερίων Shell (~ 400°C)
◦ Προσροφητές μετάλλων και αλκαλικών γαιών: σχηματίζουν νιτρικά άλατα (π.χ. NaNO3,
Mg(NO3)2)
καταλύτης TiO ή V O
4NO 4NH3 O2
2 2 5
4N2 6H2O
καταλύτης TiO ή V O
2NO2 4NH3 O2
2 2 5
3N2 6H2O
http://www.lanl.gov/projects/cctc/factsheets/scr/selcatreddemo.html
Εκπομπές CO
