Σύγκριση του ΚΕΝΑΚ με τον ΚΘΚ στη θερμομόνωση του κτηριακού περιβλήματος

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η οδηγία 91/2002 οδήγησε τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκή Ένωσης να δημιουργήσουν

και να εφαρμόσουν μια ολιστική προσέγγιση πάνω στην ενεργειακή απόδοση των
κτηρίων.Ο Ελληνικός κανονισμός Θερμομόνωσης Κτηρίων (ΚΘΚ) τέθηκε σε
εφαρμογή το 1979 και αναθεωρήθηκε το 2008 με την ψήφιση του Κανονισμού
Ενεργειακής Απόδοσης Κτηρίων (ΚΕΝΑΚ).

Ο ΚΘΚ προέβλεπε στις κατασκευές έναν ελάχιστο συντελεστή θερμοπερατότητας

περίπου 0.7 m2 K/W για όλο το κέλυφος του κτηρίου,ανάλογα με την κλιματική ζώνη
και το λόγο όγκου – επιφάνειας του κτηρίου.Δυστυχώς,η πρακτική έχει αποδείξει ότι
η εφαρμοζόμενη μόνωση στο περίβλημα είναι ανεπαρκής.Συνεπώς,η ενεργειακή
συμπεριφορά των κτηρίων δεν είναι η αναμενόμενη.

Ο ΚΕΝΑΚ προβλέπει μια συνολική θεώρηση της ενεργειακής συμπεριφοράς της

κατασκευής με το υπολογισμό την πρωτογενούς κατανάλωσης
ενέργειας.Επίσης,επιβάλει αυστηρότερα όρια των συντελεστών θερμοπερατότητας
και επιπρόσθετα υπολογίζει και τις απώλειες από τις θερμογέφυρες που
εμφανίζονται στο περίβλημα του κτηρίου.

Στην παρούσα εργασία πραγματοποιείται μια σύγκριση των συντελεστών

θερμοπερατότητας του ΚΘΚ σε σχέση με τον ΚΕΝΑΚ με σκοπό τον υπολογισμό του
ελάχιστου πάχους μόνωσης για όλα τα δομικά στοιχεία.

Η Ευρωπαϊκή οδηγία 91/2002 άνοιξε το δρόμο για τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής
Ένωσης να δημιουργήσουν και να εφαρμόσουν μια ολιστική προσέγγιση πάνω στην
ενεργειακή απόδοση των κατασκευών,Επιπρόσθετα,η αναδιατύπωση της οδηγίας
(31/2010).

Ορίζει τα κτήρια μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας που πρέπει να κατασκευάζονται

το 2020.

Η σημασία της εφαρμογής της 91/2002 είναι σαφώς τεκμηριωμένη.Η ενεργειακή

κατανάλωση των χωρών της ΕΕ υπολογίζεται περίπου σε 3x106 GWh,ενώ ο οικιακός
τομέας καταναλώνει περίπου 802.000 GWh.Η Ελλάδα ειδικότερα καταναλώνει
σχεδόν 55.000 GWh,όπου 18.000 GWh είναι στον κτηριακό τομέα.Ο κτηριακός
τομέας είναι,μαζί με τη μεταφορά,ο μεγάλος καταναλωτής ενέργειας.Στις χώρες του
ΟΟΣΑ αυτή η κατανάλωση ήταν στο τέλος του 2004 σε 28x1012 Btu και
αντιπροσώπευαν σχεδον το 20% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας.

Στην Ελλάδα ο τομέας των κτηρίων για περίπου 24,5% της συνολικής
κατανάλωσης,με 72% που δαπανάται για θέρμανση.Είναι σαφές ότι το περίβλημα
του κτηρίου θα πρέπει να μελετηθεί πολύ προσεκτικά.Δεδομένου ότι περισσότεο από
το 60% του κτηριακού αποθέματος είναι κατασκευασμένο πριν την εφαρμογή του
ΚΘΚ 1979,οπότε η ανακαίνιση του είναι σίγουρα το μεγαλύτερο πρόβλημα.Επιπλέον
έχει καθοριστεί από μία σειρά μελετών πως κτήρια που κατασκευάστηκαν και μετά το
1980 φαίνεται να είναι χωρίς μόνωση ή με ανεπαρκές πάχος θερμομόνωσης.Ως
αποτέλεσμα,η κατανάλωση ενέργειας κυμαίνεται μεταξύ 100 και 180 kWf/m2 ανάλογα
με την περιοχή και τις κλιματολογικές συνθήκες,ενώ στη Δανία η αντίστοιχη
κατανάλωση κυμαίνεται μεταξύ 50 και 80 kWh/m2 παρά τις πολύ πιο δυσμενείς
καιρικές συνθήκες.

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΘΕΡΜΟΜΟΝΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ο πρώτος κανονισμός θερμομόνωσης στην Ελλάδα τέθηκε σε ισχύ το

1979,σύμφωνα με τις αρχές του γερμανικου κανονισμού.Η ελληνική επικράτεια
χωρίστηκε σε 3 κλιματικές ζώνες.Τα βασικά χαρακτηριστικά του ήταν πως κάθε
κτήριο έπρεπε να πληροί τους παρακάτω κανόνες:

1) Κάθε δομικό στοιχέιο πρέπει να έχει την ελάχιστη τιμη U

2) Η μέση τιμή Um της επιφάνειας του κτηρίου θα πρέπει να έχει την ελάχιστη
τιμή

Μεταξύ των κανόνων του ΚΘΚ ήταν και η σωστή χωροθέτηση του κτηρίου και η
χρήση πιστοποιημένων υλικών.Παρόλα αυτά,η διείσδυση του ΚΘΚ δεν ηταν
ικανοποιητική μέχρι τα μέσα του ’80.Τα στοιχεία της ελληνικής στατιστικής υπηρεσίας
έδειξαν πως το 85% και 60% των εξωτερικών τοίχων και οροφής,αντίστοιχα,είναι
χωρίς επαρκή μόνωση.Επιπλέον,μόνο το 10% των κτηρίων κατέχουν διπλόυς
υαλοπίνακες.

Η εξέλιξη της νομοθεσίας ξεκίνησε το 1998,όταν η Ελλάδα προσπάθησε να

εφαρμόσει νέους κανόνες για ενεργειακά αποδοτικά κτήρια.Δυστυχώς,το αποτέλεσμα
αυτής της προσπάθειας ήρθε μετά από 10 χρόνια με την ψήφιση ενός νόμου με βάση
την οδηγία για την ενεργειακή απόδοση κτηρίων (91/2002).Συνεπώς,έχουμε
βελτίωση των ορίων του συντελεστή θερμοπερατότητας,αναδιοργάνωση των
κλιματικών ζωνών προσθέτοντας μία νέα,την ζώνη Δ,για πιο ορεινές περιοχές της
Ελλάδας.Επιπλέον,οι θερμογέφυρες λαμβάνονται υπόψη στο νέο νόμο,υπολογισμός
ο οποίος απουσίαζε από τον ΚΘΚ.

Σύμφωνα με τον ΚΕΝΑΚ όλα τα νέα κτήρια θα πρέπει να έχουν ενεργειακή μελέτη με
το θεωρήτικο υπολογισμό ενέργειας.Το αποτέλεσμα της μελέτης θα είναι σε
σύγκριση με ένα κτήριο αναφοράς που θα έχουν τα ίδια φυσικά χαρακτηριστικά,αλλά
θα είναι κατασκευασμένο συμφωνα με τις προτάσεις του ΚΕΝΑΚ.

Αποδεκτό θεωρείται κάθε κτήριο που έχει ίση ή καλύτερη ενεργειακή απόδοση από
το κτήριο αναφοράς και έτσι θα μπορεί να αποκτήσει πιστοποιητικό Β και πάνω.Αν
όχι,τότε το κτήριο θα πάρει πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης Γ και κάτω,και θα
πρέπει να προχωρήσει σε βελτιώσεις.
ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΚΘΚ ΚΑΙ ΚΕΝΑΚ

Λαμβάνοντας υπόψη τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας,το 72% του

κτηριακού δυναμικού έχει κτιστεί από την εφαρμογή του ΚΘΚ και το 27%
μετά.Επίσης,περίπου το 67,5% από αυτά είναι κτήρια κατοικιών.Συνεπώς,απαιτείται
η ενεργειακή αναβαθμισή τους.

Μελετώντας τη συνήθη πρακτική των ελληνικών κατασκευών και τα τεχνικά

χαρακτηριστικά των δομικών υλικών,παρουσιάζουμε για κάθε κατασκευαστικό
στοιχείο του κτηρίου το απαραίτητο πάχος για να καλύπτεται τόσο ο ΚΘΚ όσο και ο
ΚΕΝΑΚ.Είναι σημαντικό να υπογραμμιστεί ότι τα αναφερόμενα πάχη ορίζουν την
ελάχιστη απαίτηση του ΚΕΝΑΚ και όχι εκείνα για τη βέλτιστη απόδοση του κτηρίου

Επιπλέον,πρέπει να διερευνηθούν και νέες κατασκευαστικές λύσεις,ώστε να

εξαλειφθούν οι θερμογέφυρες.Ας πάρουμε για παράδειγμα τη λύση για την
κατασκευή των καθέτων δομικών στοιχείων π.χ. στον τοίχο,η πιο συχνή λύση που
εφαρμόζεται στην ελληνική επικράτεια είναι διπλό τούβλο με μόνωση στον πυρήνα.
Η λύση αυτή δημιουργεί μια γραμμική θερμική γέφυρα η οποία απαιτεί 25% αύξηση
της εφαρμοζόμενης μόνωσης για να εξισορροπηθούν οι απώλειες θερμότητας.Για
την θερμομόνωση του υπάρχοντος κτηριακού αποθέματος ή νέες κατασκευές χωρίς
θερμικές γέφυρες θα μπορούσε να επιλεγεί η λύση της εξωτερικής θερμομόνωσης με
την εφαρμογή ενός Σύνθετου Συστήματος Εξωτερικής Θερμομόνωσης.

Μία άλλη χαρακτηριστική κατασκευή στα ελληνικά κτήρια διαμερισμάτων βρίσκεται

πάνω από τον ανοιχτό ισόγειο χώρο στάθμευσης(πυλωτή).Έτσι,στον πρώτο όροφο
πρέπει να υπάρχει θερμομόνωση καθώς είναι σε επαφή με εξωτερικό αέρα.Η κοινή
πρακτική δείχνει ότι η πλειοψηφία των κτηρίων δεν έχει θερμομόνωση είτε στην
οροφή της πυλωτής,είτε στο δάπεδο του πρώτου ορόφου.Το επίπεδο της
θερμομόνωσης σύμφωνα με τον ΚΕΝΑΚ είναι το ίδιο με εκείνο της στέγης (6-10 cm).

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η εφαρμογή του ΚΕΝΑΚ επέφερε σημαντικές αλλαγές στην ενεργειακή θεώρηση του
κτηριακού αποθέματος.Δυστυχώς,ο χαμηλός ρυθμός ανάπτυξης νέων κατασκευών
σε συνδυασμό με τον μεγάλο αριθμπό υφιστέμενων κτηρίων πριν το 1979,καθιστά
αναγκαία την διερεύνηση ικανοποιητικων κατασκευαστικών λύσεων.

Επιπρόσθετα θα πρέπει να υπογραμμίσουμε τις διαφορές του ΚΘΚ με τον

ΚΕΝΑΚ,όπως την αύξηση της θερμομόνωσης(μείωση της θερμικής αντίστασης των
δομικών στοιχείων),τον υπολογισμό των θερμικών γεφυρών και το θέμα της
ενεργειακής πιστοποίησης όλων των νέων και υφιστάμενων κτηρίων.Η επαρκής
κατανόηση του νέου νόμου και των κανόνων του είναι υποχρεωτική για την ορθή
εφαρμογή τους στον τομέα των κατασκευών.