Η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων
Η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εκτενής περίληψη ........................................................................................... 7
1.1 Γενικά Στοιχεία ................................................................................................................ 7
1.2 ∆ιεθνείς, κοινοτικοί, εθνικοί στόχοι περιβαλλοντικής προστασίας .................................. 9
1.2.1 Περιορισμοί που προκύπτουν από τις ∆ιεθνείς Συμβάσεις ............................ 10
1.2.2 Περιορισμοί που προκύπτουν από την Ευρωπαϊκή και την Εθνική
Νομοθεσία ....................................................................................................................... 10
1.2.3 Περιορισμοί που προκύπτουν από τον υπερκείμενο Χωροταξικό Σχεδιασμό ... 11
1.3 Περιγραφή του Σχεδίου και Εναλλακτικές ∆υνατότητες ................................................ 12
1.3.1 Εναλλακτικές δυνατότητες ......................................................................................... 12
[Link] Μηδενική λύση ................................................................................................. 12
[Link] Παρουσίαση εναλλακτικών σεναρίων ανάπτυξης............................................ 13
[Link] Επιλογή προτεινόμενου σεναρίου ανάπτυξης ................................................. 14
[Link] Πρόταση Χωρικού Προορισμού ∆ημόσιου Ακινήτου ....................................... 16
1.4 Ανάλυση υπάρχουσας κατάστασης .............................................................................. 19
1.5 Εκτίμηση και Αξιολόγηση Επιπτώσεων ........................................................................ 20
1.6 Σύστημα Παρακολούθησης. ......................................................................................... 26
1.7 Συνοδές μελέτες και έρευνες ......................................................................................... 27
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ......................................................................................................................... 28
2.1 Γενικά Στοιχεία .............................................................................................................. 28
2.2 Αρχή σχεδιασμού .......................................................................................................... 29
2.3 Περιοχή Μελέτης ........................................................................................................... 29
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Σκοπιμότητα και Στόχοι του Σχεδίου .......................................................... 32
3.1 Στόχοι του Σχεδίου ....................................................................................................... 32
3.2 ∆ιεθνείς, κοινοτικοί, εθνικοί στόχοι περιβαλλοντικής προστασίας................................ 34
3.2.1 ∆ιεθνείς στόχοι .................................................................................................... 34
[Link] Απόφαση 2002/358/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 25ης
Απριλίου 2002.............................................................................................................. 34
[Link] Ν.∆. 191/1974 (ΦΕΚ 350 /Α/20.11.74): Επικύρωση της Σύμβασης
Ραμσάρ ........................................................................................................................ 36
[Link] Ν. 1335/1983 (ΦΕΚ32/Α/83): Κύρωση διεθνούς σύμβασης (Βέρνη,
19.9.1979) για την διατήρηση της άγριας ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος
της Ευρώπης. .............................................................................................................. 37
[Link] Ν. 2204/1994 (ΦΕΚ 59/Α/94): Κύρωση της Σύμβασης για την βιολογική
ποικιλότητα .................................................................................................................. 38
[Link] Ν. 2719/99 (ΦΕΚ 106/Α/99): Κύρωση της Σύμβασης της Βόννης
(23.06.1979) για τη διατήρηση των μεταναστευτικών ειδών άγριων Ζώων ............... 38
[Link] Πρωτόκολλο για την Ολοκληρωμένη ∆ιαχείριση των Παρακτίων Ζωνών
της Μεσογείου .............................................................................................................. 39
[Link] Περιορισμοί που προκύπτουν από τις ∆ιεθνείς Συμβάσεις ............................. 44
3.2.2 Κοινοτικοί και εθνικοί στόχοι .................................................................................. 44
[Link] 6ο Κοινοτικό Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής ∆ράσης 2002 - 2012 ................... 47
[Link] Θεματικές στρατηγικές ..................................................................................... 50
[Link].1 Αέρας και κλίμα ......................................................................................... 50
[Link].2 Βιοποικιλότητα, χλωρίδα και πανίδα ......................................................... 53
[Link].3 Νερά .......................................................................................................... 58
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
Εκτενής περίληψη
Αρχή σχεδιασμού του ακινήτου είναι η εκτελεστική αρχή του Ταμείου Αξιοποίησης Ιδιωτικής
Περιουσίας του ∆ημοσίου.
Ως περιοχή μελέτης της ΣΜΠΕ ορίζεται το σύνολο της περιοχής που αλληλεπιδρά και
αναμένεται να επηρεαστεί άμεσα ή έμμεσα από την επιδιωκόμενη αξιοποίηση, δηλαδή
ολόκληρο το νησί της Κέρκυρας και επομένως ο ∆ήμος Κέρκυρας. Ως ευρύτερη ζώνη
επιρροής του ακινήτου θεωρείται η περιοχή του πρώην ∆ήμου Κασσωπαίων, που βρίσκεται
στον άμεσο περίγυρο της προς αξιοποίηση έκτασης.
Από τη νέα συνολική έκταση των 501 στρ. (489,56στρ+11,5στρ) αφαιρούνται κατ’ εκτίμηση
47 στρ. ζώνης Αιγιαλού-Παραλίας, που περιλαμβάνουν και την έκταση 14στρ της
‘Βρωμολίμνης’ (χάραξη Αιγιαλού Παραλίας: ΦΕΚ 632 ∆ 31/10/12) και απομένει έκταση
περίπου 454 στρ. Επί αυτής της έκτασης, δημιουργούνται δύο ζώνες: 1) ζώνη στρατιωτικών
εγκαταστάσεων έκτασης 7,2 στρ. για τη μετεγκατάσταση του Ναυτικού Οχυρού και των
ραντάρ και 2) ζώνη έκτασης 447 στρ. στην οποία θα αφορά η μελέτη ΕΣΧΑ∆Α. Επί της
έκτασης αυτής θα συσταθεί ∆ικαίωμα Επιφάνειας το οποίο θα εισφερθεί σε Εταιρεία Ειδικού
Σκοπού, οι μετοχές της οποία πρόκειται να μεταβιβαστούν στον επενδυτή.
Σημειώνεται ότι για το ακίνητο έχει εκδοθεί πράξη χαρακτηρισμού από τη ∆/νση ∆ασών
Κέρκυρας υπ. Αριθ. ∆.∆. 2143/01-06-1983 (βλέπε σχετικό χάρτη στο Παράρτημα). Συνολική
έκταση 274.250 τ.μ έχει χαρακτηριστεί ως δασική (εκ των οποίων τα 10 στρ περίπου είναι
στη ζώνη παραλίας) ενώ η υπόλοιπη έκταση είναι χαρακτηρισμένη ως
γεωργική/χορτολιβαδική Η προαναφερθείσα απόφαση δεν περιλαμβάνει την έκταση των
11,5 στρ. του υφιστάμενου Ναυτικού Οχυρού. Τελικά, η προς πολεοδόμηση έκταση του
Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης (ΕΣΧΑ∆Α) είναι περίπου 182 στρ.
Το πρόγραμμα αξιοποίησης της ιδιωτικής περιουσίας του Ελληνικού ∆ημοσίου, στο οποίο
εντάσσεται η μελέτη ΕΙ∆ΙΚΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕ∆ΙΟΥ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΟΥ
(ΕΣΧΑ∆Α) ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΕΡΗΜΙΤΗ ΚΑΣΣΙΩΠΗΣ ΝΗΣΟΥ ΚΕΡΚΥΡΑΣ, αποσκοπεί στην
απόδοση βιώσιμης επενδυτικής ταυτότητας στα ακίνητα του Ελληνικού ∆ημοσίου,
προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις αξιοποίησης τους για τη μακρόχρονη
παραχώρηση τους σε επενδυτές, με αποκλειστικό σκοπό την αποπληρωμή μέρους του
δημόσιου χρέους της χώρας (άρθρο 1, παρ. 2 Ν.3986/2011, όπως τροποποιήθηκε).
Με βάση το άρθρο 10, παρ.1 του Ν. 3986/2011, όπως τροποποιήθηκε, η αξιοποίηση των
συγκεκριμένων ακινήτων συνιστά λόγο έντονου δημοσίου συμφέροντος.
Η ΣΜΠΕ έχει ως αντικείμενο την εκτίμηση των επιπτώσεων στο περιβάλλον που μπορεί να
επιφέρει η εφαρμογή του σχεδίου και την πρόταση μέτρων αντιμετώπισης των επιπτώσεων
αυτών. Η διαδικασία αποσκοπεί στη θέσπιση των αναγκαίων μέτρων, όρων και διαδικασιών
για την εκτίμηση των επιπτώσεων στο περιβάλλον, προκειμένου η περιβαλλοντική διάσταση
να ενσωματωθεί πριν την υιοθέτηση και έγκριση του Σχεδίου Αξιοποίησης, στο πλαίσιο της
Η ΣΜΠΕ εξετάζει τις πρωτογενείς, δευτερογενείς και σωρευτικές επιπτώσεις του Σχεδίου,
καθώς και τις βραχυπρόθεσμες, μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες, τις μόνιμες και
προσωρινές. Εκτιμά τις θετικές και αρνητικές επιπτώσεις στους επιμέρους περιβαλλοντικούς
τομείς, δηλαδή στον πληθυσμό, την ανθρώπινη υγεία, τη βιοποικιλότητα, το έδαφος, τους
υδάτινους πόρους, το ατμοσφαιρικό περιβάλλον, την πολιτιστική κληρονομιά, το τοπίο,
καθώς και τις σχέσεις και μεταξύ τους αλληλεπιδράσεις.
Με βάση αυτά, προτείνει μέτρα για την πρόληψη, αντιμετώπιση και τον μετριασμό –
ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων του σχεδίου στους εξεταζόμενους περιβαλλοντικούς τομείς.
Προτείνει επίσης πρόγραμμα παρακολούθησης των αναμενόμενων επιπτώσεων από την
εφαρμογή του Σχεδίου.
3. Λήψη αποφάσεων από τους αρμόδιους φορείς, με συνεκτίμηση της ΣΜΠΕ και των
αποτελεσμάτων των διαβουλεύσεων.
Η ΣΜΠΕ συντάσσεται με βάση το άρθρο 6 και δημοσιοποιείται με βάση το άρθρο 7 της ΚΥΑ
107017/28-8-2006. Αρμόδια αρχή για την εξέτασή της είναι η αρμόδια υπηρεσία
περιβάλλοντος του Υπουργείου περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής αλλαγής, η ΕΥΠΕ.
Όπως ορίζεται στο άρθρο 12 (β) του Ν. 3986/2011, όπως τροποποιήθηκε, κατά τη διαδικασία
διαβούλευσης, αντί των υπηρεσιών και οργανισμών που ορίζονται στην παράγραφο 4.1 του
άρθρου 7 της παραπάνω ΚΥΑ, γνωμοδοτεί το οικείο περιφερειακό Συμβούλιο, το οποίο είναι
επιπλέον αρμόδιο να θέτει στη διάθεση του κοινού, όποτε του ζητούνται, τις πληροφορίες και
τα στοιχεία του φακέλου ΣΜΠΕ που διαβιβάζεται από την αρμόδια αρχή.
όμως ότι η εθνική νομοθεσία είναι σήμερα εναρμονισμένη με την κοινοτική, θεωρήθηκε
σκόπιμο να συγχωνευθούν τα δύο τελευταία επίπεδα και να συζητηθούν ενιαία. Σε συνέχεια
των επιπέδων αυτών, παρατίθενται οι στόχοι των εγκεκριμένων χωροταξικών πλαισίων,
εθνικών και περιφερειακών, που σχετίζονται με το εξεταζόμενο σχέδιο.
Οι περιορισμοί στον εξεταζόμενο σχεδιασμό, που προκύπτουν από τις διεθνείς συμβάσεις
που αναλύθηκαν στη ΣΜΠΕ σχετίζονται:
Α) Με την υποχρέωση προστασίας των παράκτιων υγροτόπων που βρίσκονται εντός και στις
παρυφές της περιοχής του Σχεδίου, τόσο ως οικοσυστήματα όσο και ως ενδιαιτήματα του
προστατευόμενου είδους βίδρα, αλλά και των μεταναστευτικών πτηνών.
Β) Με την αναγκαιότητα λήψης μέτρων προστασίας σπάνιων ειδών όπως η βίδρα και η
αποτροπή υποβάθμισης του τοπικού της πληθυσμού.
1.2.2 Περιορισμοί που προκύπτουν από την Ευρωπαϊκή και την Εθνική
Νομοθεσία
Οι περιορισμοί στον εξεταζόμενο σχεδιασμό, που προκύπτουν από την ευρωπαϊκή και την
εθνική νομοθεσία σχετίζονται:
Γ) Με προβλέψεις κοινοτικών οδηγιών και της ελληνικής νομοθεσίας που αφορούν στην καλή
κατάσταση των θαλάσσιων υδάτων που βρίσκονται στην άμεση γειτνίαση της περιοχής του
σχεδίου, στην αποτροπή της ποιοτικής τους επιβάρυνσης από λύματα προερχόμενα από τις
σχεδιαζόμενες υποδομές, στην βιώσιμη χρήση των επιφανειακών και υπόγειων νερών από
το προτεινόμενο σχέδιο.
∆) Με προβλέψεις της ευρωπαϊκής και εθνικής νομοθεσίας για την προστασία των εδαφών
ενάντια στη ρύπανση, στην προστασία των εδαφών από διάβρωση και ερημοποίηση, στην
προστασία των δασών από πυρκαγιές και εκχερσώσεις που θα μπορούσαν να επιτείνουν τα
φαινόμενα εδαφικής διάβρωσης, στην εφαρμογή αρχών για τη βιώσιμη διαχείριση των
στερεών αποβλήτων, όπως η ανάκτηση, ανακύκλωσή, επαναχρησιμοποίηση, καθώς και η
ασφαλής και ελεγχόμενη τελική διάθεση.
Ε) Με προβλέψεις της ευρωπαϊκής και εθνικής νομοθεσίας για τη μείωση της έκθεσης του
πληθυσμού σε υψηλές στάθμες θορύβου, κατά τη φάση κατασκευής των υποδομών.
ΣΤ) Με προβλέψεις σχετικές με την προστασία του τοπίου ενάντια στην αστικοποίηση των
εδαφών (σημειωτέον, το υπό αξιοποίηση ακίνητο γειτνιάζει με Τοπίο Ιδιαίτερου Φυσικού
Κάλλους).
Ζ) Με τις προβλέψεις του Προεδρικού ∆ιατάγματος (ΦΕΚ 229ΑΑΠ 2012) για την προστασία
των νησιωτικών υγροτόπων και ιδιαίτερα της παραγράφου 3.4, που αφορά σε έργα και
δραστηριότητες που υλοποιούνται εκτός των ορίων υγροτόπων και λόγω της φύσης τους
μπορούν να τους επηρεάσουν. Επιβάλλει δε την πρόβλεψη ειδικών περιβαλλοντικών όρων
στις εγκριτικές αποφάσεις τέτοιων έργων. Στο πλαίσιο αυτό θεωρείται επιβεβλημένη η
πρόβλεψη για σχεδιασμό που θα διασφαλίζει μακροπρόθεσμα την προστασία, διατήρηση και
ανάδειξη των υγροτόπων Βρωμολίμνης και Άκολης, ως σημαντικών και αναπόσπαστων
στοιχείων του τοπικού τοπίου και οικοσυστήματος.
Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό
(ΦΕΚ 1138Β/2009)
Σε ότι αφορά το ισχύον ειδικό χωροταξικό σχέδιο για τον τουρισμό αξίζει να αναφερθεί η
κριτική που υφίσταται για τον ιδιαίτερα επιβαρυντικό του χαρακτήρα ως προς την παράκτια
ζώνη και τις πρόνοιες του για τη δόμηση και τις χρήσεις. Το προτεινόμενο Σχέδιο
(εναλλακτική ανάπτυξης 3) ακολουθεί τη λογική ηπιότερων παρεμβάσεων και χρήσεων,
εναρμονιζόμενο με τη γραμμή αναθεώρησης του χωροταξικού για τον τουρισμό.
Στο Κεφάλαιο 4 γίνεται η αναλυτική παρουσίαση του Σχεδίου αξιοποίησης καθώς και των
εναλλακτικών λύσεων που εξετάστηκαν.
Η μηδενική λύση αφορά στη διατήρηση των σημερινών χαρακτηριστικών και της
υπάρχουσας κατάστασης χωρίς καμία παρέμβαση αξιοποίησης. Συγκεκριμένα, η περιοχή
μελέτης θα παραμείνει πλήρως αδιαμόρφωτη, χωρίς καμία δόμηση και αξιοποίηση.
Σε ότι αφορά στο φυσικό περιβάλλον του χερσαίου τμήματος της περιοχής, είναι εμφανής η
έλλειψη οποιουδήποτε διαχειριστικού πλαισίου, καθώς και σχεδιασμού που θα επέτρεπαν
την βιώσιμη προστασία, διαχείριση και ανάδειξή του. Η πυκνή μακκία βλάστηση που
καλύπτει τον χώρο έχει φτάσει πλέον σε τέτοιο σημείο ωριμότητας που καθίσταται άμεσα
ευάλωτη σε κινδύνους δασικών πυρκαγιών. ∆εν υπάρχει σήμερα κανένας σχεδιασμός για
αποτροπή του κινδύνου αυτού, ούτε σε ότι αφορά προληπτικά μέτρα (π.χ. αντιπυρικές
λωρίδες), ούτε σε μέτρα διαχείρισης της βλάστησης (π.χ. αραιώσεις στον υποόροφο) για
μείωση του κινδύνου πυρκαγιάς.
Εξάλλου τμήματα στην βόρεια πλευρά του ακινήτου έχουν ήδη εκτεθεί σε καταπατήσεις.
Σε ότι αφορά στις αγροτικές εκτάσεις του ακινήτου, η εγκατάλειψη των τελευταίων ετών έχει
αλλοιώσει τα χαρακτηριστικά τους, με σταδιακή επέκταση της μακκίας βλάστησης σε βάρος
των ανοιχτών βιοτόπων των πρώην καλλιεργειών. Η κατάσταση αυτή υποβαθμίζει σημαντικά
την περιβαλλοντική ετερογένεια του τόπου, μειώνοντας έτσι την αξία του για τη
βιοποικιλότητα, και παράλληλα υποβαθμίζοντας τα τοπιακά χαρακτηριστικά του. Τα τελευταία
σταδιακά αποκλίνουν από εκείνα του τυπικού κερκυραϊκού τοπίου που χαρακτηρίζεται από
μωσαϊκότητα και αρμονικό συνδυασμό των αγροτικών οικοσυστημάτων με τα φυσικά
οικοσυστήματα του νησιού.
Στα όρια του ακινήτου υπάρχουν δύο παράκτιοι υγρότοποι (Βρωμολίμνη και Άκολη) που
περιλαμβάνονται στο Προεδρικό ∆ιάταγμα (ΦΕΚ 229ΑΑΠ 2012) προστασίας των νησιωτικών
υγροτόπων. Οι υγρότοποι υπόκεινται στις προβλέψεις του συγκεκριμένου Π.∆. σε ότι αφορά
στους όρους και περιορισμούς χρήσεων και δραστηριοτήτων.
Σε ότι αφορά στο θαλάσσιο περιβάλλον, τα λιβάδια Ποσειδωνίας της παράκτιας ζώνης,
υποβαθμίζονται συστηματικά από την αγκυροβόληση τουριστικών σκαφών τους θερινούς
μήνες, πρακτική που οδηγεί σε εκριζώσεις και δημιουργία αυλακώσεων μέσα στα λιβάδια.
Η συνέχιση της σημερινής κατάστασης εγκατάλειψης και έλλειψης διαχείρισης σαφώς και θα
επιτείνει/παρατείνει τα σημερινά περιβαλλοντικά προβλήματα της αξιόλογης αυτής περιοχής.
δύο άλλα σενάρια βασίζονται στο Ν.4002/2011 για τα τουριστικά καταλύματα και στο
Ν.3986/2011, όπως τροποποιήθηκε με το Ν.4092/2012 για τη λήψη επειγόντων μέτρων
εφαρμογής μεσοπρόθεσμου πλαισίου δημοσιονομικής στρατηγικής 2012-2015.
Συγκεκριμένα:
• Σε ότι αφορά στις τουριστικές υποδομές, είναι φανερό ότι το νησί διαθέτει μεγάλο
αριθμό, σε βαθμό που να παρατηρείται φθίνουσα τάση ως προς την πληρότητά τους
τα τελευταία έτη. Φαίνεται υπό αυτή την έννοια ότι έχει επέλθει κορεσμός και
απαιτείται νέος σχεδιασμός για μορφές όπως η παραθεριστική κατοικία, που θα
διαφοροποιήσουν και θα καταστήσουν ελκυστικότερο το τοπικό τουριστικό προϊόν.
• Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ, κατά τα έτη 2008, 2009 και 2010
συνολικά στο νομό Κέρκυρας παρατηρείται σημαντική μείωση στον αριθμό των
διανυκτερεύσεων και στην πληρότητα των καταλυμάτων, με παράλληλή αύξηση του
αριθμού προσφερόμενων κλινών. ∆εδομένης αυτής της μείωσης, κρίθηκε ότι είναι
επισφαλής η ανάπτυξη ενός νέου μεγάλου ξενοδοχειακού συγκροτήματος. Για αυτό
κρίθηκε καταλληλότερη η ανάπτυξη των παραθεριστικών κατοικιών και μικρού
ξενοδοχείου το οποίο θα καλύπτει τις ανάγκες των επισκεπτών των κατοικιών.
• Η προτεινόμενη ανάπτυξη τόσο όσον αφορά στην εγγύς του ακινήτου περιοχή όσο
και στην ευρύτερη είναι η πλέον βιώσιμη οικονομικά, καθότι έχει άμεση επιστροφή
της επένδυσης, τουλάχιστον για το 80% του κατασκευαστικού κόστους που αφορά
στις κατοικίες, χωρίς τον κίνδυνο της εμπορικής η τουριστικής εκμετάλλευσης.
Παράλληλα, έναντι του σεναρίου των σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων, η
συνολική δόμηση που επιτυγχάνεται είναι μεγαλύτερη (0,2 έναντι 0,15).
• Επίσης, όσον αφορά στο σενάριο Οικολογικής Θεώρησης, βασική παράμετρος για
την επιτυχή υιοθέτηση του, θα ήταν η επάρκεια σε σύγχρονα τουριστικά καταλύματα
στους κοντινούς οικισμούς (Αγ.Στέφανος, Κασσιώπη) και επαρκείς υποδομές ώστε
το προσφερόμενο προϊόν να υποστηρίζει τους επισκέπτες του Πάρκου. Ωστόσο,
είναι γεγονός ότι οι υπάρχουσες εγκαταστάσεις δεν επαρκούν. Εξάλλου, με την
υπάρχουσα οικονομική κατάσταση κρίνεται ότι οι επαγγελματίες της περιοχής δεν θα
έχουν τη δυνατότητα για επέκταση και εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων τους.
Για τη χωροθέτηση της γενικής κατηγορίας με ΕΣΧΑ∆Α, ορίζεται συντελεστής δόμησης 0,2,
Μετά την έγκριση του ΕΣΧΑ∆Α με Προεδρικό ∆ιάταγμα, συντάσσεται πολεοδομική μελέτη για
την πολεοδόμηση της ρυθμιζόμενης έκτασης, η οποία εγκρίνεται με Κοινή Υπουργική
Απόφαση. Ο μέσος συντελεστής δόμησης στο σύνολο των οικοδομήσιμων χώρων δεν
επιτρέπεται να υπερβαίνει το 0,4. Σημειώνεται ότι πρέπει να αφεθούν κοινόχρηστοι και
Το σύνολο της έκτασης που θα αφορά στο ΕΣΧΑ∆Α είναι περίπου 446.785τ.μ στρ. ενώ το
αξιοποιήσιμο τμήμα της 181.981 στρ. εκ των οποίων το 50% τουλάχιστον θα είναι
κοινόχρηστοι και κοινωφελείς χώροι, οι οποίοι θα οριστούν κατά τη φάση της πολεοδόμησης.
Επίσης, κατά τη φάση της πολεοδομικής μελέτης θα οριστούν οι ειδικότερες χρήσεις γης στα
πλαίσια του άρθρου 11 του Ν.3986/2011, οι τυχόν πρόσθετες απαγορεύσεις και
υποχρεώσεις, τα διαγράμματα των δικτύων υποδομής, οι ειδικότεροι όροι και περιορισμοί
δόμησης των οικοπέδων οι οποίοι μπορεί να ορίζονται ανά οικοδομικό τετράγωνο ή τμήμα
οικοδομικού τετραγώνου, εφόσον αυτό επιβάλλεται από τη διαμόρφωση του εδάφους, την
ανάγκη προστασίας του φυσικού ή πολιτιστικού περιβάλλοντος ή άλλες πολεοδομικές
ανάγκες.
Η περιοχή συνδέεται με την πόλη της Κέρκυρας μέσω του Πρωτεύοντος Επαρχιακού Οδικού
∆ικτύου και εξυπηρετείται συγκοινωνιακά μέσω δρομολογίων του Υπεραστικού ΚΤΕΛ νομού
Κέρκυρας με προορισμό την Κασσιώπη. Το ακίνητο εξυπηρετείται από τη Στάση ΚΤΕΛ στο
χωριό Σινιές, στη θέση «Ελαιουργία», που απέχει περίπου 1,5 χλμ από τα όρια της
ιδιοκτησίας. Η εξυπηρέτηση με ταξί γίνεται μέσω της πόλης της Κέρκυρας. Η έκταση
διασχίζεται από δύο (2) κύριους δημοτικούς δρόμους οι οποίοι οδηγούν ο ένας προς
Αγ.Στέφανο με χαρακτηρισμό Κ49 και ο άλλος προς Αυλάκι με χαρακτηρισμό 104. Για την
εξυπηρέτηση της ανάπτυξης θα απαιτηθεί επέκταση του οδικού δικτύου σύμφωνα με τις
προβλέψεις της μελέτης πολεοδόμησης που θα γίνει μετά την έγκριση του Προεδρικού
∆ιατάγματος του ΕΣΧΑ∆Α.
• Πληθυσμός: 1470
Όσον αφορά στις δασικές εκτάσεις οποιαδήποτε αξιοποίηση θα γίνει στα πλαίσια της δασικής
νομοθεσίας, στην επόμενη φάση αξιοποίησης του ακινήτου.
Στα πλαίσια της ανάπτυξης θα εξασφαλιστεί η ελεύθερη πρόσβαση στη Βρωμολίμνη, ενώ θα
διαφυλαχθεί ο χαρακτήρας και προορισμός της δασικής έκτασης που παρεμβάλλεται μεταξύ
του ανατολικού παραθαλάσσιου και του δυτικού τμήματος της αναπτυσσόμενης έκτασης.
Επίσης, θα δημιουργηθεί το ελάχιστο εσωτερικό οδικό δίκτυο για τη σύνδεση των κατοικιών
με το κεντρικό οδικό δίκτυο του νησιού.
Η προβλεπόμενη ανάπτυξη δεν επιβαρύνει ιδιαίτερα το οδικό δίκτυο και τις υποδομές της
περιοχής και του νησιού γενικότερα. Για την υλοποίηση αυτής της ανάπτυξης θα προβλεφθεί
τοπικό οδικό δίκτυο κατά τη φάση της πολεοδόμησης με ιδιαίτερη πρόβλεψη για άμεση
πρόσβαση στη ζώνη στρατιωτικών εγκαταστάσεων (Ναυτικό Οχυρό με εγκαταστάσεις radar
του Πολεμικού Ναυτικού και του Λιμενικού). Στα πλαίσια της πολεοδόμησης του ακινήτου
πιθανά να τροποποιηθεί η χάραξη του υφιστάμενου δρόμου σύνδεσης Κασσιώπης- Αγ.
Στεφάνου προκειμένου να διευκολυνθεί η ανάπτυξη του ακινήτου. Οι δύο αξιοποιήσιμες
εκτάσεις του ακινήτου (δυτικού και ανατολικού- παραθαλάσσιου) διαχωρίζονται από δασική
έκταση Στο χάρτη Ι.6.1 εμφαίνεται ενδεικτική χάραξη δασικής οδού επικοινωνίας, της οποίας
οι προδιαγραφές και η έγκριση αποτελεί αρμοδιότητα της τοπικής δασικής υπηρεσίας καθώς
και τμηματική τροποποίηση του υφιστάμενου μονοπατιού.
Τέλος, στα πλαίσια αυτής της ανάπτυξης προβλέπεται ο τρόπος διάθεσης των λυμάτων
(δίκτυο και εγκατάσταση μονάδας επεξεργασίας) και η συγκέντρωση των όμβριων
προκειμένου να διατεθούν για άρδευση. Η κάλυψη των αναγκών ύδρευσης προβλέπεται να
γίνει με την προβλεπόμενη μονάδα αφαλάτωσης στην περιοχή Κασσιώπης με τη σύμφωνη
γνώμη της ∆ΕΥΑΚ ή εναλλακτικά από τοπική μονάδα αφαλάτωσης. Με την τροποποίηση του
ν.3986/2011 (ν.4092/2012) ορίστηκε ότι σε μεταγενέστερο στάδιο (μετά την έγκριση του
ΕΣΧΑ∆Α) εκπονείται πολεοδομική μελέτη για το ακίνητο, η οποία περιλαμβάνει το
πολεοδομικό σχέδιο, οι ειδικότερες χρήσεις γης, οι τυχόν πρόσθετες απαγορεύσεις και
υποχρεώσεις, τα διαγράμματα των δικτύων υποδομής και οι ειδικότεροι όροι και περιορισμοί
δόμησης των οικοπέδων.
Στο Κεφάλαιο 5 δίνονται αναλυτικά στοιχεία για την κατάσταση του φυσικού και
ανθρωπογενούς περιβάλλοντος στο νησί της Κέρκυρας αλλά και στην ευρύτερη περιοχή του
ακινήτου, περιγράφονται οι περιβαλλοντικές και άλλες δεσμεύσεις, καθώς και τα δίκτυα
τεχνικών και κοινωνικών υποδομών.
Προκύπτει ότι η Κέρκυρα είναι ένα σχετικά πυκνοκατοικημένο νησί, που εδώ και αρκετές
δεκαετίες έχει προσανατολίσει την αναπτυξιακή του πορεία με βασικό άξονα την τουριστική
ανάπτυξη, αν και συνεχίζει να διατηρεί αξιόλογο πρωτογενή τομέα. Βάση για την ανάπτυξη
αυτή υπήρξε η εξαιρετικά ενδιαφέρουσα φυσική και πολιτιστική της κληρονομιά, αλλά και τα
μοναδικά της φυσικά τοπία. Παράλληλα, με την τουριστική ανάπτυξη έχουν αναπτυχθεί τα
δίκτυα μεταφορών και οι τεχνικές υποδομές στο νησί, που όμως υπολείπονται των
σημερινών απαιτήσεων και αναγκών κυρίως σε ότι αφορά στη διαχείριση των υδατικών
πόρων και τις σύγχρονες περιβαλλοντικές υποδομές, όπως οι χώροι επεξεργασίας στερεών
απορριμμάτων και οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων. Το νησί διαθέτει πολλές
τουριστικές υποδομές, σε βαθμό κορεσμού, όπως δείχνει η φθίνουσα πληρότητα των
σχετικών υποδομών τα τελευταία χρόνια, αλλά και τα γενικότερα αρνητικά παραδείγματα
λανθασμένης τουριστικής ανάπτυξης σε συγκεκριμένες περιοχές του νησιού. Επείγουσα είναι
η ανάγκη επαναπροσανατολισμού της τουριστικής ανάπτυξης σε μια πιο βιώσιμη
κατεύθυνση, με αξιοποίηση ειδικών μορφών τουρισμού με παράλληλη ανάδειξη – προστασία
της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η φύση της Κέρκυρας διατηρείται ακόμη σε καλή κατάσταση, συνδυάζοντας πολλά και
αξιόλογα φυσικά οικοσυστήματα, όπως μαρτυρά ο σχετικά μεγάλος αριθμός περιοχών του
δικτύου Natura 2000 καθώς και άλλων περιοχών όπως οι μικροί υγρότοποι που βρίσκονται
υπό κάποιο καθεστώς προστασίας, με υψηλής φυσικής αξίας γεωργική γη, ιδίως τους
παραδοσιακούς ελαιώνες και αμπελώνες του νησιού. Τέτοιες περιοχές, με την κατάλληλη
διαχείριση μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά το προσφερόμενο τουριστικό προϊόν, αλλά και
την ποιότητα ζωής των κατοίκων του νησιού.
Θα πρέπει να επισημανθεί ότι το προτεινόμενο έργο δεν ασκεί σημαντική επίδραση στα
οικοσυστήματα των προστατευόμενων περιοχών της Κέρκυρας, χερσαία, υγροτοπικά,
παράκτια και θαλάσσια. Οι επιπτώσεις του αναμένεται ότι θα αφορούν αποκλειστικά την
περιοχή παρέμβασης.
Η περιοχή του προς αξιοποίηση ακινήτου αποτελεί τμήμα μιας από τις ομορφότερες περιοχές
του νησιού, της χερσονήσου του Ερημίτη. Στα όρια εφαρμογής του ΕΣΧΑ∆Α βρίσκονται δύο
μικροί υγρότοποι, η Βρωμολίμνη και η Άκολη που περιλαμβάνονται στο Π∆ προστασίας των
νησιωτικών υγροτόπων (ΦΕΚ229ΑΑΠ 2012). Το νότιο τμήμα της περιοχής εφάπτεται του
ΤΙΦΚ «Όρμος Αγίου Στεφάνου».
Το Περιφερειακό Συμβούλιο Ιονίων Νήσων, μετά από αίτημα της τοπικής κοινωνίας, τον
Ιούλιο του 2011, με την Απόφαση 131-12/2011, γνωμοδότησε για τον χαρακτηρισμό της
περιοχής Ερημίτη, 2000 στρεμ. περίπου, όπως αυτή εκτείνεται κατά μήκος της ΒΑ Κέρκυρας,
από τις θέσεις Αυλάκι, Κάλαντρο, Αρταβάνη μέχρι τον Όρμο του Αγ. Στεφάνου,
συμπεριλαμβανομένης της βραχονησίδας Περιστέρα «Καπαρέλι» ως «προστατευόμενος
φυσικός σχηματισμός» (Protected Natural Formation) σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγ. του ν.
3937/2011 που αντικαθιστά το άρθρο 19 του ν. 1650/86, με μοναδικές επιτρεπόμενες
δραστηριότητες εντός του, αυτές που εξυπηρετούν το οικοσύστημα στην διαιώνισή του και
την αξιοποίησή του σε πάρκο οικολογικού και περιπατητικού τουρισμού.
Στο Κεφάλαιο 6 γίνεται η εκτίμηση και αξιολόγηση των επιπτώσεων του εξεταζόμενου
Σχεδίου στο περιβάλλον, εξετάζονται και αξιολογούνται τα εναλλακτικά σενάρια ως προς τις
επιπτώσεις αυτές και δίνονται κατευθύνσεις ελαχιστοποίησης των επιπτώσεων με κατάλληλα
μέτρα και πρακτικές. Σκοπός του παρόντος κεφαλαίου είναι:
Μετά την ολοκλήρωση των επιμέρους αξιολογήσεων, δίνεται η συνολική αξιολόγηση του
πλέον συμβατού με τη διατήρηση του περιβάλλοντος εναλλακτικού σεναρίου.
Ε2 - --
Προστασία εδάφους από διάβρωση –ερημοποίηση, προστασία δασών από
πυρκαγιές – εκχερσώσεις που θα μπορούσαν να επιτείνουν τη διάβρωση
Ε3 0 0
Προστασία εδάφους από ρύπανση
Ε4 -- -
Αποφυγή χωροθέτησης κοντά στην παραλία κτισμάτων και άλλων μη
απαραίτητων εγκαταστάσεων και εγκαταστάσεων μεγάλης κλίμακας, καθώς και
γραμμικής αστικής ανάπτυξης
Ε5 +++ +++
Διατήρηση ζωνών ελεύθερης πρόσβασης του κοινού στην παράκτια – θαλάσσια
ζώνη
Ε6 -- -
Υιοθέτηση αρχών ολοκληρωμένου σχεδιασμού διαχείρισης της παράκτιας ζώνης
λαμβάνοντας υπόψη καλές πρακτικές
6. Πολιτιστική 5.Πληθυσμός,
ΠΥ1 -- -
Μείωση της έκθεσης του τοπικού πληθυσμού στον θόρυβο
υγεία
ΠΥ2
Μείωση του κινδύνου πλημμυρών και ασθενειών από περιβαλλοντικούς
παράγοντες 0 0
Π1 - --
Κληρονομιά
Περιορισμός της αστικοποίησης εδαφών και της αλλοίωσης του φυσικού τοπίου
ιδίως στην άμεση γειτνίαση του παρακείμενου ΤΙΦΚ
Π2 -- -
Προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και ενσωμάτωση στο
σχεδιασμό της τοπικής αρχιτεκτονικής
όπου
(+++), (++), (+) από το συγκριτικά θετικότερο προς το λιγότερο θετικό
(- - -), (- - ), (-) από το συγκριτικά δυσμενέστερος προς το λιγότερο δυσμενές
(?) αβέβαιο
0 ουδέτερο
* φάση κατασκευής
** φάση λειτουργίας
Νήσων και στην οποία αναφέρεται συγκεκριμένα: «Στα Ιόνια νησιά υπάρχουν μικτές
ζώνες τουρισμού παραθεριστικής κατοικίας (η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις
λειτουργεί άτυπα ως ενοικιαζόμενα δωμάτια). Προτείνεται:
• Η κατά προτεραιότητα ανάπλαση πολεοδόμηση των περιοχών αυτών
και η εξυγίανση των ακτών τους
• Η εξέταση της τουριστικής παραθεριστικής ανάπτυξης υφιστάμενων
οικισμών και της χωροθέτησης υποδοχέων μικτών χρήσεων
παραθεριστικής κατοικίας και τουρισμού στα πλαίσια των ισχυουσών
πολεοδομικών κλπ διατάξεων, δίχως αλλοίωση του φυσικού και
πολιτιστικού περιβάλλοντος.
Ως βασικά μέτρα άμβλυνσης των επιπτώσεων προτείνονται:
1. Για την πρόληψη των επιπτώσεων από την εφαρμογή του σχεδίου στην ατμόσφαιρα, τα
απαραίτητα μέτρα θα πρέπει να εστιάζουν χρονικά στη φάση κατασκευής των
υποδομών. Οι βασικές κατευθύνσεις που προτείνονται είναι οι παρακάτω:
• Συχνή διαβροχή και κάλυψη των προϊόντων εκσκαφής και η κατά το δυνατόν
συντομότερη μεταφορά στην περιοχή τελικής απόθεσης και διαμόρφωσης τους.
• Πλύσιμο τροχών όλων των οχημάτων που εξέρχονται από τον χώρο εργασιών με τη
χρήση ειδικών διατάξεων.
2. Για την πρόληψη και μετριασμό των επιπτώσεων από την εφαρμογή του σχεδίου στη
Βιοποικιλότητα, χλωρίδα και πανίδα, προτείνονται τα ακόλουθα:
Η επίδραση του στην βιοποικιλότητα της περιοχής θα πρέπει να εξεταστεί κατά την πλήρη
Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων των εγκαταστάσεων και θα πρέπει να προταθούν όλα
τα απαραίτητα μέτρα πρόληψης και αντιμετώπισης των επιπτώσεων. Στο πλαίσιο των
προβλέψεων του άρθρου 3.4 του Προεδρικού διατάγματος προστασίας των νησιωτικών
υγροτόπων, θα πρέπει να προταθούν ειδικοί περιβαλλοντικοί όροι για την προστασία –
ανάδειξη των υγροτόπων Βρωμολίμνης και Άκολης, μέρος της λεκάνης απορροής των
οποίων περιλαμβάνεται στην περιοχή του σχεδίου ανάπτυξης.
3. Για την πρόληψη και αντιμετώπιση των επιπτώσεων του εξεταζόμενου σχεδίου στους
υδάτινους πόρους, προβλέπονται τα ακόλουθα:
• Μέριμνα για την αποφυγή απόθεσης προϊόντων εκσκαφής σε σημεία που υπάρχουν
έργα αποχέτευσης και θα εμποδίζεται η επιφανειακή απορροή των υδάτων.
• Λελογισμένη χρήση του νερού για τη διαβροχή αδρανών υλικών και αποψιλωμένων
επιφανειών (μείωση της εκπεμπόμενης σκόνης) και εφαρμογή και άλλων μέσων όπως η
κάλυψη των αδρανών υλικών ή η κατασκευή περίφραξης.
• Αποφυγή ρύπανσης των επιφανειακών και υπόγειων νερών από κάθε είδους λάδια και
καύσιμα, με την απαγόρευση της ανεξέλεγκτης διάθεσης τους. Ο κατασκευαστής πρέπει
να μεριμνήσει (με ευθύνη της επιβλέπουσας αρχής) να οργανώσει κατάλληλα τα
συνεργεία συντήρησης των μηχανημάτων του ώστε η αλλαγή των λαδιών και η τακτική
συντήρηση τους να γίνεται σε οργανωμένους χώρους συνεργείων του εργοταξίου ή σε
άλλους οργανωμένους χώρους (π.χ. συνεργεία σε κοντινούς οικισμούς). Απαγορεύεται η
απόρριψη παλαιών λαδιών επί του εδάφους, ενώ η διαχείριση των μεταχειρισμένων
ορυκτελαίων θα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο Π∆ 82 (ΦΕΚ
64/Α/02-.03-2004).
• Λήψη από τον κατασκευαστή όλων των απαραίτητων μέτρων με σκοπό τη σωστή
λειτουργία του εργοταξίου έτσι ώστε να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πιθανότητες
ατυχήματος. Για την αντιμετώπιση όμως των ατυχημάτων θα πρέπει ο κατασκευαστής
να διαθέτει στο συνεργείο του κατάλληλα υλικά (ειδικά ελαιοδιαλυτικά ή συναφή χημικά
προϊόντα, πριονίδι κ.ά.). Παράλληλα, οι τροχοί των φορτηγών θα πρέπει να πλένονται
πριν από την έξοδό τους από τα εργοτάξια, με κατάλληλη συλλογή των εκπλύσεων και
αφαίρεση της λάσπης.
• Η διάθεση των λυμάτων του προσωπικού κατασκευής του έργου θα πρέπει να γίνεται
ελεγχόμενα. Ο κατασκευαστής θα πρέπει να εγκαταστήσει στα εργοτάξια χημικές
τουαλέτες, που το περιεχόμενό τους θα διατίθεται (με τα απαιτούμενα παραστατικά
παράδοσης) προς επεξεργασία σε κατάλληλη μονάδα.
• Συλλογή των απορριμμάτων σε κάδους και διάθεσή τους σύμφωνα με την ισχύουσα
νομοθεσία. Καμία καύση υλικών (λάστιχα, λάδια κλπ.) να μη γίνεται στην περιοχή του
έργου.
• Επιπλέον για την επεξεργασία των λυμάτων και την ασφαλή τους διάθεση στον
επιφανειακό αποδέκτη (θάλασσα) προβλέπεται η κατασκευή εγκατάστασης
επεξεργασίας λυμάτων, τύπου compact, δυναμικότητας τουλάχιστον 500m3/day.
• Η προβλεπόμενη (από την εφαρμογή του σχεδίου) παρουσία επισκεπτών στις κατοικίες,
θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στο σχεδιασμό των υποδομών της περιοχής (∆ίκτυα
ύδρευσης, αποχέτευσης, ΧΥΤΑ κτλ).
4. Για την πρόληψη και αντιμετώπιση των επιπτώσεων του εξεταζόμενου σχεδίου στο
έδαφος και στο τοπίο, προβλέπονται τα ακόλουθα:
• Το εδαφικό υλικό που θα προκύψει από τις χωματουργικές εργασίες και δεν θα μπορεί
να χρησιμοποιηθεί ως υλικό επιχωμάτων, θα πρέπει να μεταφερθεί εκτός της περιοχής
μελέτης και να διατεθεί σε νόμιμα λειτουργούντα χώρο διάθεσης της Κέρκυρας (ΧΥΤΑ).
• Μετά το πέρας των εργασιών κατασκευής θα πρέπει να γίνει πλήρης αποκατάσταση του
εργοταξιακού χώρου και επαναφύτευση με τοπικά ήδη βλάστησης.
• Τέλος αναφέρεται ότι στην περίπτωση κατασκευής μαρίνας, ιδιαίτερη μέριμνα θα πρέπει
να ληφθεί για τον μετριασμό των επεμβάσεων στην ακτογραμμή τόσο του ακινήτου όσο
και των παρακείμενων αυτού με την εκπόνηση ειδικής μελέτης.
5. Για τον μετριασμό των επιπτώσεων του εξεταζόμενου σχεδίου στον πληθυσμό και στην
ανθρώπινη υγεία προβλέπονται τα ακόλουθα:
• Χρήση κινητών ηχοπετασμάτων και όλων των απαραίτητων μέτρων για την προστασία
των οικισμών και κτισμάτων που βρίσκονται στην άμεση περιοχή των εργασιών.
• Απαγόρευση των εργασιών κατά τις ώρες κοινής ησυχίας στις άμεσες περιοχές των
κατοικιών.
Η παρακολούθηση (monitoring) με την έννοια που τίθεται στη ΣΜΠΕ χρησιμοποιείται για να
δώσει απαντήσεις σε ερωτήσεις όπως:
- Οι προβλέψεις της εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων έχουν γίνει με ακρίβεια;
- Η υλοποίηση του Προγράμματος τελικά συμβάλλει στην επίτευξη των επιθυμητών
περιβαλλοντικών στόχων;
- Τα προτεινόμενα μέτρα αντιμετώπισης/πρόληψης είναι, αποτελεσματικά;
- Εάν υπάρχουν οποιεσδήποτε δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις, αυτές είναι εντός
των ορίων αποδεκτής διακύμανσης ή απαιτούνται κάποια διορθωτικά μέτρα;
Στον παρακάτω πίνακα συμπεριλαμβάνονται οι προτεινόμενοι δείκτες :
Σύστημα Παρακολούθησης-∆είκτες
Στα Κεφάλαια 7, 8 και 9 γίνεται περιγραφή των δυσκολιών που αντιμετώπισε η ομάδα
μελέτης, παρατίθεται το σχέδιο κανονιστικής πράξης και προτείνονται συνοδές μελέτες που
θα πρέπει να πλαισιώσουν τον εξεταζόμενο σχεδιασμό.
Σε ότι αφορά στις μελέτες αυτές και λαμβάνοντας υπόψη το περίγραμμα των έργων που
συνεπάγεται το ΕΣΧΑ∆Α, ως σχετικές μελέτες και έρευνες προτείνονται: οι τεχνικές μελέτες
για τα προτεινόμενα έργα καθώς και οι σχετικές υποστηρικτικές μελέτες (τοπογραφική
αποτύπωση, γεωλογική μελέτη/έρευνα, μελέτη ακτομηχανικής).
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
Στα πλαίσια της Β1 φάσης έγινε ο Τεχνικός έλεγχος του ακινήτου (η παράδοση της σχετικής
έκθεσης έγινε στις 13/12/2011 στην αρχή σχεδιασμού του ΤΑΙΠΕ∆) , για την αναγνώριση και
την παρουσίαση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της έκτασης, καθώς και της ευρύτερης
περιοχής στην οποία εντάσσεται, των όρων και των περιορισμών δόμησης και τέλος των
δεσμεύσεων που ενδεχομένως επηρεάζουν την αξιοποίηση του. Στο τελευταίο μέρος του
Τεχνικού Ελέγχου, αναπτύχθηκε το σενάριο αξιοποίησης του ακινήτου κατ’εφαρμογήν των
διατάξεων του ν. 3986, με την επιλογή της γενικής χρήσης: «Τουρισμός Αναψυχή» και
συντελεστή δόμησης 0,2 για την ανέγερση παραθεριστικών κατοικιών και μικρού ξενοδοχείου
εξυπηρέτησης κυρίως των κατοικιών.
Παράλληλα, στα πλαίσια της από την 8/11/2011 προαναφερόμενης Σύμβασης μεταξύ της
Eurobank Equities ΑΕΠΕΥ και του ΤΑΙΠΕ∆, εκπονήθηκε νομικός έλεγχος από το ∆ικηγορικό
Γραφείο Μ. & Π. Μπερνίτσα. Τα ευρήματα του Τεχνικού και του Νομικού Ελέγχου,
παρουσιάστηκαν στο ∆ιοικητικό Συμβούλιο του ΤΑΙΠΕ∆ και το Συμβούλιο των Ειδικών
(Council of Experts).
Η ανάθεση της μελέτης ΕΣΧΑ∆Α στα πλαίσια του Ν.3986/2011, έγινε από την αρχή
σχεδιασμού του ΤΑΙΠΕ∆ στις 08/03/2012, στα πλαίσια της εκπόνησης της Β2 φάσης του
προγράμματος αξιοποίησης της ιδιωτικής περιουσίας του ∆ημοσίου.
Το ∆εκέμβριο 2012 ανατέθηκε από το ΤΑΙΠΕ∆ η τροποποίηση του ΕΣΧΑ∆Α και η υπαγωγή
του στη γενική κατηγορία Παραθεριστικό- Τουριστικό Χωριό. Με την τροποποίηση αφέθηκε
εκτός αξιοποίησης, η έκταση της παραλίας (ΦΕΚ 632∆ 2012) και η έκταση στην οποία
προβλέπεται να εγκατασταθούν στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Το έργο της εταιρείας NCC ΕΠΕ αφορά στην υποστήριξη της Eurobank Υπηρεσίες Ακινήτων
για τη «ΜΕΛΕΤΗ ΕΙ∆ΙΚΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕ∆ΙΟΥ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΟΥ
ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΕΡΗΜΙΤΗ ΚΑΣΣΙΩΠΗΣ ΝΗΣΟΥ ΚΕΡΚΥΡΑΣ», με την εκπόνηση της Στρατηγικής
Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του σχεδίου ανάπτυξης.
Η εταιρεία ΝCC διαθέτει μελετητικό πτυχίο κατηγορίας 27, Γ’ τάξης με ΑΜ ΓΕΜ 805.
Αρχή σχεδιασμού του ακινήτου είναι η εκτελεστική αρχή του Ταμείου Αξιοποίησης Ιδιωτικής
Περιουσίας του ∆ημοσίου.
Ως περιοχή μελέτης της ΣΜΠΕ ορίζεται το σύνολο της περιοχής που αλληλεπιδρά και
αναμένεται να επηρεαστεί άμεσα ή έμμεσα από την επιδιωκόμενη αξιοποίηση, δηλαδή
ολόκληρο το νησί της Κέρκυρας και επομένως ο ∆ήμος Κέρκυρας. Ως ευρύτερη ζώνη
επιρροής του ακινήτου θεωρείται η περιοχή του πρώην ∆ήμου Κασσωπαίων, που βρίσκεται
στον άμεσο περίγυρο της προς αξιοποίηση έκτασης. Αυτή η περιοχή μελέτης είναι σύμφωνη
με τον ν. 4092/2012, ο οποίος ορίζει «ως περιοχή μελέτης, ευρύτερη του γεωγραφικού
πεδίου εφαρμογής του ΕΣΧΑ∆Α, την οικεία δημοτική ενότητα, ή και δημοτικές ενότητες που
τυχόν βρίσκονται σε λειτουργική εξάρτηση με αυτή».
Σημειώνεται ότι για το ακίνητο έχει εκδοθεί πράξη χαρακτηρισμού από τη ∆/νση ∆ασών
Κέρκυρας υπ. Αριθ. ∆.∆. 2143/01-06-1983 (βλέπε σχετικό χάρτη στο Παράρτημα). Συνολική
έκταση 274.250 τ.μ έχει χαρακτηριστεί ως δασική (εκ των οποίων τα 10 στρ περίπου είναι
στη ζώνη παραλίας) ενώ η υπόλοιπη έκταση είναι χαρακτηρισμένη ως
γεωργική/χορτολιβαδική. Η προαναφερθείσα απόφαση δεν περιλαμβάνει την έκταση των
11,5 στρ.. Τελικά, η προς πολεοδόμηση έκταση του Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης
είναι κατ’ εκτίμηση 182 στρ.
Στον Χάρτη 1 απεικονίζεται η θέση του ακινήτου, σε σχέση με τον περιοχή μελέτης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3
Η παρούσα μελέτη αφορά στη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του Ειδικού
Χωροταξικού σχεδίου Αξιοποίησης Ακινήτου (ΕΣΧΑ∆Α) που εκπονήθηκε για το ακίνητο της
περιοχή Ερημίτη, Κασσιώπης της Νήσου Κέρκυρας. Η έκταση πέρασε στην ιδιοκτησία του
ΤΑΙΠΕ∆ με την υπ’ αριθμ. 202/21-02-2012 ∆ΕΑΑ. Έχει ως αντικείμενο την εκτίμηση των
επιπτώσεων στο περιβάλλον που μπορεί να επιφέρει η εφαρμογή του σχεδίου και την
πρόταση μέτρων αντιμετώπισης των επιπτώσεων αυτών. Αυτό γίνεται σε εφαρμογή των
διατάξεων της ΚΥΑ 107017/28-8-2006 (ΦΕΚ 1225/Β/05-09-2006), εναρμόνισης με την
Οδηγία 2001/42, που αποσκοπεί στη θέσπιση των αναγκαίων μέτρων, όρων και διαδικασιών
για την εκτίμηση των επιπτώσεων αναπτυξιακών σχεδίων και προγραμμάτων στο
περιβάλλον, προκειμένου η περιβαλλοντική διάσταση να ενσωματωθεί σε αυτά πριν την
υιοθέτηση και έγκρισή τους, στο πλαίσιο της προσπάθειας επίτευξης βιώσιμης ανάπτυξης και
υψηλού επιπέδου περιβαλλοντικής προστασίας.
Θα εξετάσει τις πρωτογενείς, δευτερογενείς και σωρευτικές επιπτώσεις του Σχεδίου, καθώς
και τις βραχυπρόθεσμες, μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες, τις μόνιμες και τις
προσωρινές. Θα εκτιμήσει τις θετικές και αρνητικές επιπτώσεις στους επιμέρους
περιβαλλοντικούς τομείς, δηλαδή στον πληθυσμό, την ανθρώπινη υγεία, τη βιοποικιλότητα,
το έδαφος, τους υδάτινους πόρους, το ατμοσφαιρικό περιβάλλον, την πολιτιστική
κληρονομιά, το τοπίο, καθώς και τις σχέσεις και μεταξύ τους αλληλεπιδράσεις.
Με βάση αυτά, θα προτείνει μέτρα για την πρόληψη, αντιμετώπιση και τον μετριασμό –
ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων του σχεδίου στους εξεταζόμενους περιβαλλοντικούς τομείς.
Θα προτείνει επίσης πρόγραμμα παρακολούθησης των αναμενόμενων επιπτώσεων από την
εφαρμογή του Σχεδίου.
3) Λήψη αποφάσεων από τους αρμόδιους φορείς, με συνεκτίμηση της ΣΜΠΕ και των
αποτελεσμάτων των διαβουλεύσεων.
Η ΣΜΠΕ συντάσσεται με βάση το άρθρο 6 και δημοσιοποιείται με βάση το άρθρο 7 της ΚΥΑ
107017/28-8-2006. Αρμόδια αρχή για την εξέτασή της είναι η αρμόδια υπηρεσία
περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής αλλαγής, η ΕΥΠΕ.
Όπως ορίζεται στο άρθρο 12 (β) του Ν. 3986/2011, όπως τροποποιήθηκε, κατά τη διαδικασία
διαβούλευσης, αντί των υπηρεσιών και οργανισμών που ορίζονται στην παράγραφο 4.1 του
άρθρου 7 της παραπάνω ΚΥΑ, γνωμοδοτεί το οικείο περιφερειακό Συμβούλιο, το οποίο είναι
επιπλέον αρμόδιο να θέτει στη διάθεση του κοινού, όποτε του ζητούνται, τις πληροφορίες και
τα στοιχεία του φακέλου ΣΜΠΕ που διαβιβάζεται από την αρμόδια αρχή.
Το πρόγραμμα αξιοποίησης της ιδιωτικής περιουσίας του Ελληνικού ∆ημοσίου, στο οποίο
εντάσσεται η μελέτη ΕΙ∆ΙΚΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕ∆ΙΟΥ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΟΥ
(ΕΣΧΑ∆Α) ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΕΡΗΜΙΤΗ ΚΑΣΣΙΩΠΗΣ ΝΗΣΟΥ ΚΕΡΚΥΡΑΣ, αποσκοπεί στην
απόδοση βιώσιμης επενδυτικής ταυτότητας στα ακίνητα του Ελληνικού ∆ημοσίου,
προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις αξιοποίησης τους για τη μακρόχρονη
παραχώρηση τους σε επενδυτές, με αποκλειστικό σκοπό την αποπληρωμή μέρους του
δημόσιου χρέους της χώρας (άρθρο 1, παρ. 2 Ν.3986/2011).
Το πρόγραμμα αξιοποίησης της ιδιωτικής περιουσίας του Ελληνικού ∆ημοσίου, στο οποίο
εντάσσεται η παρούσα μελέτη, αποσκοπεί στην απόδοση βιώσιμης επενδυτικής ταυτότητας
στο ακίνητο (447 στρ), προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις αξιοποίησης τους
για τη μακρόχρονη παραχώρηση τους σε επενδυτή (θεσμός επιφάνειας) σε συνδυασμό με:
Στο κεφάλαιο αυτό αναλύονται οι διεθνείς, κοινοτικοί και οι εθνικοί στόχοι περιβαλλοντικής
προστασίας που σχετίζονται με το εξεταζόμενο σχέδιο. Η παρουσίαση των σχετικών στόχων
γίνεται σε τρία επίπεδα αναφοράς. Το πρώτο αφορά τους στόχους που εκπορεύονται από
διεθνείς συμβάσεις που έχει υπογράψει η χώρα, το δεύτερο στους στόχους σε σχέση με την
κοινοτική νομοθεσία και το τρίτο με βάση την εθνική περιβαλλοντική νομοθεσία. Με δεδομένο
όμως ότι η εθνική νομοθεσία είναι σήμερα εναρμονισμένη με την κοινοτική, θεωρήθηκε
σκόπιμο να συγχωνευθούν τα δύο τελευταία επίπεδα και να συζητηθούν ενιαία. Σε συνέχεια
των επιπέδων αυτών, παρατίθενται οι στόχοι των εγκεκριμένων χωροταξικών πλαισίων,
εθνικών και περιφερειακών, που σχετίζονται με το εξεταζόμενο σχέδιο.
Συνιστά ένα σημαντικό βήμα στην καταπολέμηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη, επειδή
περιλαμβάνει δεσμευτικούς και ποσοτικοποιημένους στόχους περιορισμού και μείωσης
των αερίων θερμοκηπίου.
Τα κράτη που ήταν μέλη της ΕΕ πριν το 2004 οφείλουν συλλογικά να μειώσουν τις
εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου κατά 8% μεταξύ 2008 και 2012. Τα κράτη μέλη
που προσχώρησαν στην ΕΕ μετά από την ημερομηνία αυτή δεσμεύονται να μειώσουν τις
οικείες εκπομπές κατά 8%, με εξαίρεση την Πολωνία και την Ουγγαρία (6%), καθώς και την
Μάλτα και την Κύπρο, οι οποίες δεν εμφανίζονται στον κατάλογο του παραρτήματος Ι της
σύμβασης-πλαισίου.
Για την επίτευξη των εν λόγω στόχων, το Πρωτόκολλο προτείνει μια σειρά μέσων:
Το πρωτόκολλο ετέθη σε ισχύ στις 16 Φεβρουαρίου 2005, μετά την επικύρωσή του εκ μέρους
της Ρωσίας. Αρκετές εκβιομηχανισμένες χώρες αρνήθηκαν να επικυρώσουν το πρωτόκολλο,
μεταξύ των οποίων οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Αυστραλία.
Σχέση με το εξεταζόμενο Σχέδιο: Ο Σχεδιασμός πρέπει να λάβει πρόνοια για την ενεργειακή
αποδοτικότητα των υποδομών και την εξοικονόμηση ενέργειας κατά τη φάση λειτουργίας των
παρεμβάσεων.
Η ∆ιεθνής Σύμβαση για την προστασία των Υγροτόπων ∆ιεθνούς Σημασίας ως Ενδιαιτήματα
για τα υδρόβια πουλιά υπογράφηκε στο Ραμσάρ του Ιράν στις 2 Φεβρουαρίου 1971 και
τέθηκε σε ισχύ την 21η ∆εκεμβρίου 1975.
Η Σύμβαση Ραμσάρ έχει ως σκοπό τη διατήρηση και τη συνετή χρήση των υγροτόπων μέσω
εθνικών δράσεων και διεθνούς συνεργασίας ως μέσων για να επιτευχθεί η αειφορική
ανάπτυξη σε όλο τον κόσμο. Αν και αρχικά εστίαζε στη διατήρηση και συνετή χρήση των
υγροτόπων πρωτίστως ως ενδιαιτημάτων των υδρόβιων πτηνών, ακολούθως διεύρυνε το
αντικείμενό της ώστε να καλύπτει όλα τα θέματα τα οποία σχετίζονται με τους υγροτόπους
και συνδέονται ευρύτερα με τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και την ευημερίας του
ανθρώπου.
Το κείμενο της Σύμβασης περιλαμβάνει, ύστερα από τις τροποποιήσεις που έγιναν το 1982
και το 1987, 12 άρθρα, τα οποία καθορίζουν τις υποχρεώσεις των συμβαλλομένων μερών και
ρυθμίζουν θέματα διοικητικής φύσεως. Συνοπτικά, τα συμβαλλόμενα μέρη δεσμεύονται:
• Να ορίσουν περιοχές προστασίας της φύσης εντός των υγροτόπων και να προαγάγουν
την κατάρτιση σε θέματα έρευνας, διαχείρισης και φύλαξης σχετικά με τους υγροτόπους.
• Να συνεργάζονται μεταξύ τους για την εφαρμογή των υποχρεώσεων που απορρέουν
από τη Σύμβαση, ιδίως όσον αφορά σε διασυνοριακούς υγροτόπους, σε κοινές λεκάνες
απορροής και σε πληθυσμούς ειδών, καθώς και για την ανάπτυξη έργων τα οποία
επηρεάζουν τους υγροτόπους.
όχι μόνο εκείνους που έχουν εγγραφεί στον Κατάλογο Υγροτόπων ∆ιεθνούς Σημασίας.
Επομένως υπάρχει υποχρέωση προστασίας των παράκτιων υγροτόπων που βρίσκονται
εντός και στις παρυφές της περιοχής του Σχεδίου.
Με την σύμβαση της Βέρνης προστατεύονται είδη της άγριας πανίδας και της αυτοφυούς
χλωρίδας που παρατίθενται στα συνοδευτικά παραρτήματα Ι, ΙΙ και ΙΙΙ. Επίσης,
προστατεύονται οι περιοχές στις οποίες ζουν τα είδη αυτά, καθώς και οι φυσικοί βιότοποι
που απειλούνται με εξαφάνιση.
[Link] Ν. 2204/1994 (ΦΕΚ 59/Α/94): Κύρωση της Σύμβασης για την βιολογική
ποικιλότητα
Η Σύμβαση για την Βιολογική Ποικιλότητα (βιοποικιλότητα) υπεγράφη κατά την ∆ιάσκεψη
Κορυφής για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη στο Ρίο το 1992. Η Σύμβαση αναγνωρίζει για
πρώτη φορά ότι η διατήρηση της Βιολογικής Ποικιλότητας είναι «κοινή ανησυχία της
ανθρωπότητας» και αποτελεί ουσιαστική παράμετρο της αναπτυξιακής διαδικασίας.
Η Σύμβαση για την Βιολογική Ποικιλότητα στοχεύει: α. στη διατήρηση της βιοποικιλότητας,
β. στην αειφορική χρήση των συστατικών της και γ. στον δίκαια και ισότιμο επιμερισμό των
ωφελειών που προκύπτουν από την αξιοποίηση των βιολογικών πόρων. Η Σύμβαση αυτή
περιλαμβάνει 42 Άρθρα και 2 Παραρτήματα, στα οποία ορίζονται οι υποχρεώσεις των
συμβαλλόμενων μερών σε Θέματα όπως: η αναγνώριση και παρακολούθηση της
βιοποικιλότητας(Άρθρο 7), η επί τόπου (in situ) και εκτός τόπου (ex situ) διατήρηση της
(άρθρα 7 και 8), η αειφορική χρήση των βιολογικών πόρων (Άρθρο 10), η έρευνα και η
κατάρτιση (Άρθρο 12), η περιβαλλοντική εκπαίδευση και ενημέρωση (Άρθρο 13), η εκτίμηση
των επιπτώσεων (Άρθρο 14) κλπ
• να αναπτύξουν εθνικές στρατηγικές, σχέδια ή προγράμματα για την διατήρηση και την
αειφόρο χρήση της βιοποικιλότητας,
• να ενσωματώσουν, στο μέτρο του δυνατού και δεόντως, την διατήρηση και την αειφόρο
χρήση της βιοποικιλότητας στα σχετικά τομεακά ή διατομεακά σχέδια, προγράμματα και
πολιτικές.
Σκοπός της Σύμβασης είναι η προστασία των μεταναστευτικών ειδών (πουλιών, θηλαστικών,
ψαριών, ερπετών και ασπονδύλων) σε όλο το εύρος της εξάπλωσης τους. Η Σύμβαση
παρέχει το πλαίσιο και συντονίζει τις δράσεις των συμβαλλόμενων μερών για τη διατήρηση
των μεταναστευτικών ειδών τα οποία περιλαμβάνονται στα δύο παραρτήματα της.
Συνοπτικά, στα άρθρα της προβλέπονται τα ακόλουθα:
• Σύνταξη συμφωνιών για τπ διατήρηση και διαχείριση των μεταναστευτικών ειδών τα οποία
δεν υπόκεινται σε ευνοϊκό καθεστώς διατήρησης ή τα οποία θα ωφελούνταν σημαντικά
από διεθνείς συνεργασίες. Οι συμφωνίες μπορούν να είναι περισσότερο ή λιγότερο
τυπικές και περιεκτικές ή να περιορίζονται σε απλά υπομνήματα και αφορούν στα είδη τα
οποία περιλαμβάνονται στο Παράρτημα ΙΙ της Σύμβασης.
• Λήψη των αναγκαίων μέτρων για τη διατήρηση και βελτίωση των τύπων οικοτόπων που
χρησιμοποιούνται από τα είδη των Παραρτημάτων Ι και ΙΙ.
Στο πλαίσιο της σύμβασης έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ 9 Συμφωνίες και Μνημόνια, εκ των
οποίων οι ακόλουθες αφορούν και την χώρα μας :
3. Συμφωνία για τπ διατήρηση των κητωδών της Μαύρης θάλασσας, της Μεσογείου και της
περιοχής του Ατλαντικού που συνορεύει με τη Μεσόγειο (ΑCCOBAMS-1996).
Από τις ανωτέρω Συμφωνίες και Μνημόνια η Ελλάδα δεν έχει συνυπογράψει μόνο την
Συμφωνία για τπ διατήρηση των νυχτερίδων της Ευρώπης, ωστόσο όμως ισχύει και στη
Χώρα μας καθώς έχει κυρωθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ως Εθνικό Εστιακό Σημείο για τη Σύμβαση της Βόννης έχει οριστεί η ∆ιεύθυνση Αισθητικών
∆ασών, ∆ρυμών και Θήρας της Γενικής ∆ιεύθυνσης ∆ασών Ανάπτυξης και Προστασίας
∆ασών και Φυσικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος Ενέργειας και
Κλιματικής Αλλαγής.
Το Πρωτόκολλο υπογράφτηκε από την ΕΕ, στο πλαίσιο της 2010/631/ΕΕ: Απόφαση του
Συμβουλίου, της 13ης Σεπτεμβρίου 2010, σχετικά με τη σύναψη, εξ ονόματος της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, του πρωτοκόλλου για την ολοκληρωμένη διαχείριση των παράκτιων
ζωνών της Μεσογείου στη σύμβαση για την προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος και
των παρακτίων περιοχών της Μεσογείου
α) η διευκόλυνση της αειφόρου ανάπτυξης των παράκτιων ζωνών μέσω του λογικού
σχεδιασμού των δραστηριοτήτων, λαμβανομένου υπόψη ότι η οικονομική, κοινωνική και
πολιτιστική ανάπτυξη συνάδει με το περιβάλλον και τα τοπία·
β) η διατήρηση των παράκτιων ζωνών προς όφελος των σημερινών και μελλοντικών γενεών·
γ) η εξασφάλιση της αειφόρου εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων, ιδίως όσον αφορά τα
ύδατα·
δ) η διατήρηση της ακεραιότητας των παράκτιων οικοσυστημάτων και τοπίων και της
γεωμορφολογίας των παράκτιων ζωνών·
ε) η αποτροπή ή/και μείωση των αποτελεσμάτων των φυσικών κινδύνων και ειδικότερα της
αλλαγής του κλίματος, που μπορούν να προκληθούν από φυσικές αιτίες ή ανθρωπογενείς
δραστηριότητες·
στ) η επίτευξη συνοχής μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών πρωτοβουλιών και μεταξύ όλων των
αποφάσεων που λαμβάνονται από τις δημόσιες αρχές, σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό
επίπεδο, οι οποίες επηρεάζουν τη χρήση των παράκτιων ζωνών.
Σύμφωνα με τους στόχους και τις αρχές που καθορίζονται στα άρθρα 5 και 6 του
πρωτοκόλλου, τα συμβαλλόμενα μέρη επιδιώκουν να διασφαλίσουν την αειφόρο χρήση και
διαχείριση των παράκτιων ζωνών, προκειμένου να διατηρηθούν τα παράκτια φυσικά
ενδιαιτήματα, τοπία, φυσικοί πόροι και οικοσυστήματα, σύμφωνα με τα διεθνή και
περιφερειακά νομικά μέσα.
α) καθορίζουν στις παράκτιες ζώνες, από την υψηλότερη χειμερινή ίσαλη γραμμή, ζώνη στην
οποία δεν επιτρέπεται η δόμηση. Λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων, τις περιοχές οι
οποίες επηρεάζονται άμεσα και αρνητικά από την αλλαγή του κλίματος και τους φυσικούς
κινδύνους, αυτή η ζώνη δεν μπορεί να έχει πλάτος μικρότερο των 100 μέτρων, υπό την
επιφύλαξη των διατάξεων του εδαφίου β. Τυχόν αυστηρότερα εθνικά μέτρα που
καθορίζουν αυτό το πλάτος παραμένουν σε ισχύ (αρθ 8 παρ 2α).
β) Μπορούν να προσαρμόζουν, κατά τρόπο σύμφωνο με τους στόχους και τις αρχές του
παρόντος πρωτοκόλλου, τις διατάξεις που προαναφέρθηκαν (αρθ. 8 παρ 2β):
Ανάμεσα στα κριτήρια για την αειφόρο χρήση των παράκτιων ζωνών αναφέρονται:
β) περιορισμός της γραμμικής επέκτασης της αστικής ανάπτυξης και της δημιουργίας νέας
υποδομής μεταφορών κατά μήκος της ακτής·(αρθ 8 παρ 3β)
δ) παροχή ελευθερίας πρόσβασης του κοινού στη θάλασσα και κατά μήκος της ακτής·(αρθ
8 παρ 3δ)
ε) περιορισμό ή, όπου είναι απαραίτητο, απαγόρευση της μετακίνησης και στάθμευσης των
χερσαίων οχημάτων, καθώς επίσης και της μετακίνησης και αγκυροβολίας θαλασσίων
σκαφών στις ευπαθείς θαλάσσιες και χερσαίες φυσικές περιοχές, όπου
συμπεριλαμβάνονται οι παραλίες και οι θίνες (αρθ 8 παρ 3ε)
Ειδικότερα, όσον αφορά τον τουρισμό, τις αθλητικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες θα
πρέπει:
Όσον αφορά τα παράκτια δάση και άλση, τα συμβαλλόμενα μέρη εγκρίνουν μέτρα με σκοπό
την προστασία και την ανάπτυξη παράκτιων δασών και αλσών που βρίσκονται, ιδιαίτερα,
εκτός περιοχών ειδικής προστασίας. Τέλος όσον αφορά στις θίνες, τα συμβαλλόμενα μέρη
αναλαμβάνουν την προστασία και, όπου είναι δυνατόν, την αποκατάσταση των θινών και των
λουρονησίδων με αειφόρο τρόπο.
Σχέση με το εξεταζόμενο Σχέδιο: ∆εδομένου ότι η περιοχή του εξεταζόμενου σχεδίου είναι
παράκτια, με μήκος ακτογραμμής 725 μ. και πρόβλεψη για αξιοποίηση σχετική με τουρισμό
και αναψυχή, οι προβλέψεις της συγκεκριμένης σύμβασης έχουν απόλυτη συνάφεια με τον
σχεδιασμό. Ο εξεταζόμενος σχεδιασμός εναρμονίζεται ως προς κατευθύνσεις της
Ολοκληρωμένης ∆ιαχείρισης των Παράκτιων Ζωνών της Μεσογείου. Ενδεικτικά αναφέρονται,
η οριοθέτηση συγκεκριμένων ζωνών δόμησης στις οποίες τίθενται σαφείς περιορισμοί μέσω
του ΕΣΧΑ∆Α, η αποφυγή νέας υποδομής μεταφορών κατά μήκος της ακτής (η οδός
πρόσβασης δεν είναι κατά μήκος της ακτής), η παροχή ελευθερίας πρόσβασης του κοινού στη
θάλασσα και κατά μήκος της ακτής (προβλέπεται μονοπάτι πρόσβαση και η ελεύθερη κίνηση
του κοινού κατά μήκος της ακτής, η ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών ανησυχιών στο
σχεδιασμό (όπως η πρόβλεψη κτηρίων χαμηλής ενεργιακής κατανάλωσης και κατανάλωσης
νερού), ο περιορισμός της ελεύθερη αγκυροβολίας θαλασσίων σκαφών (πρόβλεψη για
μελλοντική κατασκευή σταθερού αγκυροβόλιου/μαρίνας), η ολοκληρωμένη διαχείριση των
υδάτινων πόρων (για το σχεδιασμό έχει εκτιμηθεί η ζήτηση νερού και έχουν προταθεί οι
κατάλληλες υποδομές ύδρευσης που δεν επιβαρύνουν τα επιφανειακά και υπόγεια νερά) και
περιβαλλοντικά ορθή διαχείριση των αποβλήτων (έχει προταθεί η κατασκευή αυτόνομου
δικτύου συλλογής και συστήματος επεξεργασίας λυμάτων ) και η διατήρηση των παράκτικων
οικοσυστημάτων (απαγόρευση της δόμησης σε ζώνη γύρω από τους δύο παράκτιτους
υγροτόπους),
∆ιευκόλυνση της αειφόρου ανάπτυξης των παράκτιων ζωνών μέσω του λογικού σχεδιασμού
των δραστηριοτήτων, λαμβανομένου υπόψη ότι η οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική
ανάπτυξη συνάδει με το περιβάλλον και τα τοπία·
∆ιατήρηση των παράκτιων ζωνών προς όφελος των σημερινών και μελλοντικών γενεών·
Εξασφάλιση της αειφόρου εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων, ιδίως όσον αφορά τα ύδατα·
∆ιατήρηση της ακεραιότητας των παράκτιων οικοσυστημάτων και τοπίων και της
γεωμορφολογίας των παράκτιων ζωνών·
Η αποτροπή ή/και μείωση των αποτελεσμάτων των φυσικών κινδύνων και ειδικότερα της
αλλαγής του κλίματος, που μπορούν να προκληθούν από φυσικές αιτίες ή ανθρωπογενείς
δραστηριότητες·
Η επίτευξη συνοχής μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών πρωτοβουλιών και μεταξύ όλων των
αποφάσεων που λαμβάνονται από τις δημόσιες αρχές, σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό
επίπεδο, οι οποίες επηρεάζουν τη χρήση των παράκτιων ζωνών·
Προκύπτουσες ερωτήσεις/Απαντήσεις
Η εφαρμογή του ΕΣΧΑ∆Α περιορίζει τη γραμμική επέκταση της αστικής ανάπτυξης και τη
δημιουργία νέας υποδομής μεταφορών κατά μήκος της ακτής; Ναι. Με την προτεινόμενη
ανάπτυξη περιορίζεται η χρήση της παράκτιας ζώνης για γραμμική αστική ανάπτυξη αφού τα
κτήρια διασπείρονται σε όλο τον αξιοποιήσιμο χώρο του ακινήτου και όχι αποκλειστικά στην
παράκτια ζώνη. Εξ’ άλλου με τη συγκεκριμένη επιλογή ανάπτυξης δεν απαιτείται επέκταση
του παράκτιου οδικού δικτύου.
Το ΕΣΧΑ∆Α παρέχει ελευθερία πρόσβασης του κοινού στη θάλασσα και κατά μήκος της
ακτής; Ναι. Λαμβάνονται υπόψη οι προβλέψεις της κείμενης νομοθεσίας.
Η εφαρμογή του ΕΣΧΑ∆Α ενθαρρύνει τον αειφόρο παράκτιο τουρισμό με τον οποίο
διατηρούνται τα παράκτια οικοσυστήματα, οι φυσικοί πόροι, η πολιτιστική κληρονομιά; Ναι
Λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες διασφάλισης της ακεραιότητας των παράκτιων και θαλάσσιων
Α) με την υποχρέωση προστασίας των παράκτιων υγροτόπων που βρίσκονται εντός και στις
παρυφές της περιοχής του Σχεδίου, τόσο ως οικοσυστήματα όσο και ως ενδιαιτήματα του
προστατευόμενου είδους βίδρα, αλλά και των μεταναστευτικών πτηνών.
Β) Επιβάλλεται η λήψη μέτρων προστασίας σπάνιων ειδών όπως η βίδρα και η αποτροπή
υποβάθμισης του τοπικού της πληθυσμού.
Γ) Η δόμηση στην παράκτια ζώνη θα πρέπει να γίνεται σε ικανή απόσταση από την
υψηλότερη χειμερινή ίσαλη γραμμή.
∆) Περιορίζεται η γραμμική επέκταση της αστικής ανάπτυξης και η δημιουργία νέων οδών
πρόσβασης κατά μήκος της ακτής της περιοχής του Σχεδίου.
Ε) Επιβάλλεται η ελευθερία πρόσβασης του κοινού στη θάλασσα, κατά μήκος της ακτής.
Στο πλαίσιο συζήτησης των παραπάνω, εξετάζονται επίσης, οι οδηγίες της ΕΕ και τα
έγγραφα εργασίας.
Σε εθνικό επίπεδο η Εθνική Στρατηγική για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, η οποία εγκρίθηκε από
το Υπουργικό Συμβούλιο στη συνεδρίαση της 23ης Μαΐου 2002, βρίσκεται σήμερα σε
διαδικασία αναθεώρησης σε συνέχεια της αναθεώρησης της σχετικής στρατηγικής της ΕΕ.
Η Εθνική Στρατηγική καθορίζει, σε επίπεδο πολιτικής, το πλαίσιο για την ανάπτυξη ενός
Εθνικού Προγράμματος ∆ράσης, το οποίο εισάγει την περιβαλλοντική διάσταση σε όλες τις
πτυχές της ανάπτυξης. Σε πρώτη φάση η Εθνική Στρατηγική καθόρισε τέσσερις τομείς
προτεραιότητας για τους οποίους προσδιόρισε συγκεκριμένους στόχους και μέτρα επίτευξης
τους:
• Την ενδυνάμωση των προσπαθειών για την αντιμετώπιση της κλιματικής μεταβολής.
• Την προστασία της δημόσιας υγείας από τους κινδύνους που εγκυμονεί η
υποβάθμιση του περιβάλλοντος, καθώς και οι πρακτικές που εφαρμόζονται σήμερα
σε όλο το κύκλωμα της διατροφικής αλυσίδας.
Η Εθνική Στρατηγική είναι συμβατή με τις σχετικές στρατηγικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και
ταυτόχρονα, είναι προσαρμοσμένη στις απαιτήσεις της Ελληνικής πραγματικότητας. Η
υιοθέτηση της Εθνικής Στρατηγικής Αειφόρου Ανάπτυξης αποσκοπεί στην ισόρροπη
εξυπηρέτηση των τριών παραμέτρων που καθορίζουν την κοινωνική ευημερία σε αρμονία με
το φυσικό περιβάλλον: της οικονομικής παραμέτρου, της κοινωνικής παραμέτρου, και της
περιβαλλοντικής παραμέτρου. Θεωρώντας ότι η περιβαλλοντική συνιστώσα της αειφόρου
ανάπτυξης είναι ισότιμη με την οικονομική και κοινωνική συνιστώσα, η Εθνική Στρατηγική
περιλαμβάνει και αναδεικνύει τις βασικές αρχές της περιβαλλοντικής πολιτικής. Οι αρχές
αυτές είναι:
Στο πλαίσιο άσκησης περιβαλλοντικής πολιτικής, οι αρχές αυτές έχουν εξειδικευτεί και
συμπληρωθεί από ένα σύνολο κανόνων που συνοπτικά έχουν ως εξής:
• Τομεακή ενσωμάτωση.
• Προτεραιότητα στην αποφυγή και όχι στη διαχείριση των περιβαλλοντικών πιέσεων.
Οι κεντρικοί στόχοι γύρω από τους οποίους διαρθρώνεται η Εθνική Στρατηγική είναι:
Η Εθνική Στρατηγική για την Αειφόρο Ανάπτυξη ολοκληρώνεται, συνθέτοντας τις βασικές
κατευθύνσεις που προκύπτουν από τα μέτρα μείωσης των περιβαλλοντικών πιέσεων σε
τομεακές πολιτικές ενσωμάτωσης της περιβαλλοντικής συνιστώσας. Στη συνέχεια
παρουσιάζονται αναλυτικότερα οι στόχοι της Εθνικής Στρατηγικής
Ο στόχος για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής συμπίπτει με το στόχο που
απορρέει από την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου του Κιότο και έχει ως χρονική περίοδο
αναφοράς το διάστημα 2008-2012. Ειδικότερα, στο πλαίσιο της ενιαίας πολιτικής της ΕΕ και
της κατανομής των ευθυνών μεταξύ των χωρών μελών που συμφωνήθηκε το 1998, η
Ελλάδα έχει δεσμευθεί να μην αυξήσει τις εκπομπές των 6 αερίων του θερμοκηπίου πάνω
από 25% (μέσος όρος πενταετίας 2008-2012) με βάση τις εκπομπές του 1990. Με δεδομένο,
τον πλανητικό χαρακτήρα της απειλής της κλιματικής μεταβολής, ο εθνικός στόχος για την
περίοδο μετά το 2012, θα καθορισθεί και πάλι με βάση τις διεθνείς συμφωνίες και τις
αντίστοιχες δεσμεύσεις της ΕΕ.
Οι στόχοι για τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων όπως συμπυκνώνονται στον Εθνικό
Σχεδιασμό Ολοκληρωμένης ∆ιαχείρισης αποσκοπούν κυρίως στην ασφαλή τους διάθεση και
στη μεγιστοποίηση της ανακύκλωσης. Παράλληλα, προωθούνται δράσεις περισσότερο
μακροπρόθεσμου χαρακτήρα για τη μείωση της συνολικής παραγόμενης ποσότητας των
στερεών αποβλήτων.
Ο στόχος για τη διαχείριση των υδατικών πόρων αποτυπώνεται στα Σχέδια ∆ιαχείρισης
για τους υδατικούς πόρους και αφορά στη βιώσιμη χρήση των διαθέσιμων υδατικών
αποθεμάτων, στην αποτελεσματική προστασία των υδάτινων οικοσυστημάτων και στην
επίτευξη υψηλής ποιότητας όλων των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων μέχρι το 2015
Οι στόχοι για την αντιμετώπιση της ερημοποίησης όπως συμπυκνώνονται στον Εθνικό
Σχέδιο ∆ράσης αφορούν στην αποτελεσματική αντιμετώπιση των τάσεων για ερημοποίηση
στο 35% της επικράτειας που απειλείται άμεσα από τις συνέπειες της ερημοποίησης, και
στην πρόληψη της διαδικασίας ερημοποίησης στο 60% της χώρας.
Ο στόχος για την προστασία της βιοποικιλότητας απορρέει από την Σύμβαση των Ην.
Εθνών για τη Βιολογική Ποικιλότητα και αφορά την αντιστροφή των τρεχουσών τάσεων
απώλειας της βιοποικιλότητας και την αποτελεσματική προστασία και αποκατάσταση των
φυσικών οικοτόπων.
Αλλαγή κλίματος: λαμβάνει υπόψη το πρωτόκολλο του Κιότο, υπογραμμίζοντας την αλλαγή
κλίματος ως σημαντική πρόκληση των επόμενων 10 ετών και θέτοντας ως μακροπρόθεσμο
στόχο επίπεδα συγκεντρώσεων αερίου θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα που θα απέτρεπαν
την επικίνδυνη ανθρωπογενή παρέμβαση στο κλίμα.
Περιβάλλον, υγεία και ποιότητα της ζωής: απαίτηση ενός υψηλού επιπέδου ποιότητας
ζωής και κοινωνικότητας για τους πολίτες με την παροχή ενός περιβάλλοντος όπου το
επίπεδο ρύπανσης δεν επιβαρύνει την ανθρώπινη υγεία και ενθάρρυνση μιας βιώσιμης
αστικής ανάπτυξης.
Φυσικοί πόροι και απόβλητα: Απαίτηση για μια μεγαλύτερη επάρκεια των πόρων και
διαχείριση αυτών και των αποβλήτων έτσι ώστε να πραχθούν βιώσιμα σχέδια παραγωγής και
κατανάλωσης, αποσυνδέοντας έτσι τη χρήση των πόρων και την παραγωγή των αποβλήτων
από την οικονομική ανάπτυξη και στοχεύοντας σε κατανάλωση ανανεώσιμων και μη
ανανεώσιμων πόρων που δεν υπερβαίνουν τα περιβαλλοντικά διαθέσιμα.
Τα ερευνητικά αποτελέσματα και τα στοιχεία για τις επιπτώσεις της ποιότητας του
περιβάλλοντος στην υγεία θα πρέπει να ενταχθούν πληρέστερα στον ευρύτερο πολιτικό
στόχο της βελτίωσης της δημόσιας υγείας. ∆εδομένου ότι σχεδόν το 75% του πληθυσμού της
ΕΕ ζει σε αστικές περιοχές, το αστικό περιβάλλον πρέπει να αποτυπώνεται καλύτερα στη
διαμόρφωση της πολιτικής.
Το 6ο ΚΠ∆Π εδραίωσε τον δεσμό μεταξύ της πολιτικής για τα απόβλητα και της πολιτικής για
τους φυσικούς πόρους και συνέβαλε στην ενίσχυση της διαχείρισης των αποβλήτων και στην
πορεία προς μια πολιτική βασισμένη στην αειφόρο κατανάλωση και παραγωγή. Η χρήση
πόρων δεν αυξάνεται πλέον με τον ρυθμό της οικονομικής ανάπτυξης. Με τα μέτρα που
εγκρίθηκαν πρόσφατα, όπως η οδηγία για τον οικολογικό σχεδιασμό, ο αναθεωρημένος
κανονισμός για το οικολογικό σήμα και η πρωτοβουλία για τις «πράσινες» δημόσιες
συμβάσεις, επιδιώκεται θετικός αντίκτυπος στη μελλοντική χρήση των πόρων. Όμως σε
απόλυτες τιμές, εξακολουθεί να αυξάνεται η χρήση τους, γεγονός που δεν συμβιβάζεται με
τον στόχο της μακροπρόθεσμης μη υπέρβασης της φέρουσας ικανότητας του περιβάλλοντος.
Τα τρόφιμα και τα ποτά, τα ιδιωτικά μέσα μεταφοράς και οι κατοικίες θεωρείται ότι
αντιπροσωπεύουν ποσοστό 70% έως 80% των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της
κατανάλωσης στην ΕΕ. Παράλληλα, υπολογίζεται ότι πάνω από το 80% του συνόλου των
περιβαλλοντικών επιπτώσεων που σχετίζονται με προϊόντα καθορίζεται κατά το στάδιο του
σχεδιασμού τους. Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις των
ανθρώπινων δραστηριοτήτων και συμπεριφορών, χρειάζεται μεγαλύτερη επικέντρωση στους
τομείς αυτούς, καθώς και στον οικολογικό σχεδιασμό. Η εφαρμογή της νομοθεσίας για τα
απόβλητα εξακολουθεί να συνιστά πρόκληση, κυρίως λόγω της αύξησης του εμπορίου
αποβλήτων.
Κλιματική αλλαγή
Οι επιδιώξεις και οι φιλοδοξίες του 6ου ΚΠ∆Π όσον αφορά τους στόχους και την πρόοδο σε
επίπεδο ΕΕ υπερκαλύφθηκαν. Το 6ο ΚΠ∆Π συνέβαλε στην αύξηση του ενδιαφέροντος του
κοινού για το συγκεκριμένο ζήτημα. Το σημαντικότερο πάντως, όπως αποδείχθηκε, ήταν η
ικανότητα διατύπωσης σαφών επιχειρημάτων υπέρ της δράσης, με βάση τη σχέση κόστους-
οφέλους, καθώς και η πολιτική δέσμευση σε επίπεδο αρχηγών κρατών της ΕΕ για την
επιδίωξη βασικών στόχων άσκησης πολιτικής.
Μελλοντικές προκλήσεις
Κατά την περίοδο ισχύος του 6ου ΚΠ∆Π άλλαξε η παγκόσμια οικονομική τάξη. Αναδύονται
νέες οικονομικές δυνάμεις, ενώ η άνοδος της ζήτησης πόρων που συνοδεύει την αύξηση του
παγκόσμιου πληθυσμού ασκεί μεγαλύτερες πιέσεις στο περιβάλλον. Την ίδια περίοδο, η ΕΕ
επεκτάθηκε μέσω των διευρύνσεών της, με αποτέλεσμα την αυξανόμενη εξάρτησή της από
τις εισαγωγές πόρων. Η κλασική περιβαλλοντική πολιτική μπορεί ακόμη να διαδραματίσει
σημαντικότατο ρόλο στην προστασία του περιβάλλοντος. Ωστόσο, οι μεταβαλλόμενες
συνθήκες και η ολοένα ισχυρότερη διασυνδετικότητα των περιβαλλοντικών προκλήσεων
δημιουργούν την ανάγκη ευελιξίας και προσαρμογής.
Η βασική πρόκληση για τη μελλοντική περιβαλλοντική πολιτική έγκειται στην εξέλιξη από την
αποκατάσταση στην πρόληψη της υποβάθμισης του περιβάλλοντος, καθώς και στη
διευκόλυνση της πληρέστερης ένταξης του περιβάλλοντος σε όλες τις συναφείς πολιτικές.
Στο πλαίσιο αυτό, ένα πιο μακροπρόθεσμο όραμα θα δημιουργούσε αίσθημα ασφάλειας
όσον αφορά την κατεύθυνση της πολιτικής, χωρίς να θίγει την αναγκαία αποτύπωση των
μεταβαλλόμενων συνθηκών στο μεσοδιάστημα.
Προτείνεται η υιοθέτηση μέτρων που υποστηρίζουν τις συνθήκες για μια κυκλική πράσινη
οικονομία όπως:
• Η προώθηση της αποδοτικής διαχείρισης των πόρων, μη τοξικών κύκλων υλικών και
της μείωσης των παραγόμενων αποβλήτων
1. Ατμοσφαιρική ρύπανση
4. Έδαφος
7. Αστικό περιβάλλον
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η θεματική στρατηγική για την ατμοσφαιρική ρύπανση θέτει τους
στόχους για ορισμένους ρύπους και ενισχύει το νομοθετικό πλαίσιο για την ατμοσφαιρική
ρύπανση με τη βελτίωση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και την ενσωμάτωση θεμάτων
ατμοσφαιρικής ποιότητας στις σχετικές πολιτικές (COM 2005 446).
• SO2: -82%
• NOX: -60%
• VOCs: -51%
• Αμμωνία: -27%
• Αρχικό PM2.5: -59%.
Επιπλέον των ανωτέρω αναφέρονται τα εξής:
• Η Οδηγία για τα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπής για ορισμένους ρύπους (NECD) η
οποία θέτει ανώτερα όρια για τις συνολικές εκπομπές το 2010 των τεσσάρων ρύπων
που σχετίζονται με την όξινη βροχή, τον ευτροφισμό και τη ρύπανση όζοντος σε
επίπεδο εδάφους (SO2, NOX, VOCs και NH4), αλλά αφήνει κατά ένα μεγάλο μέρος
στα κράτη μέλη να αποφασίσουν τα μέτρα συμμόρφωσης (2001/81/EC).
• Η οδηγία για την προώθηση ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από τις
ανανεώσιμες πηγές απαιτεί από τα κράτη μέλη να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για
να ενθαρρύνουν μια μεγαλύτερη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από τις
ανανεώσιμες πηγές, δηλαδή μέχρι 22% για τα 25 κράτη μέλη μέχρι το έτος 2010.
• Η οδηγία για την ενεργειακή απόδοση των κτηρίων που στοχεύει να βελτιώσει την
ενεργειακή επάρκεια μέσω της βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης των δημόσιων,
εμπορικών και ιδιωτικών κτηρίων σε όλα τα κράτη μέλη (2002/91/EC).
• η Λευκή βίβλος για την ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών 2010 που τονίζει την
περιβαλλοντική βιωσιμότητα των σύγχρονων συστημάτων μεταφορών.
• η ενδιάμεση αναθεώρηση της Λευκής Βίβλου του 2001 που καλεί για: α. αποσύνδεση
των μεταφορών από τις αρνητικές παρενέργειές του μέσω μιας σειράς πολιτικών
εργαλείων. β. Επιλογή φιλικών προς το περιβάλλον μεταφορικών συστημάτων στις
περιπτώσεις κορεσμένους διαδρομών, σημαντικού μήκους σε αστικές περιοχές
(COM 2001 370 και COM 2006 314).
Μείωση ορισμένων ρύπων όπως οι διοξίνες, φουράνες, αιωρούμενα σωματίδια κάτω από 2.5
μικρά.
Συμμόρφωση με τα ανώτερα όρια για ορισμένους ρύπους όπως το SO2, το NOX, VOCs, NH4,
το PB, το κοβάλτιο, το βενζόλιο κ.λπ.
Μειώσεις εκπομπών GHG, λαμβάνοντας υπόψη και τη στρατηγική της Λισσαβώνας - σχέδια
εμπορίας ρύπων·.
Χρήση της βιομάζας και των βιολογικών καυσίμων - ενθάρρυνση των εθνικών σχεδίων.
Τήρηση ορίων ατμοσφαιρικής ρύπανσης από τους διάφορους τύπους μηχανών καύσεως.
Προκύπτουσες ερωτήσεις/απαντήσεις:
[Link].2 Βιοποικιλότητα, χλωρίδα και πανίδα
Σε επίπεδο ΕΕ η «οδηγία για τα πουλιά» (79/409/EEC) και η «οδηγία για τους οικοτόπους»
(92/43/EEC) αναφέρονται στην προστασία και διατήρηση της άγριας φύσης και των
βιότοπων. Τα κράτη μέλη υποχρεώνονται να υποδείξουν τις προστατευόμενες ζώνες μέσα
στο δίκτυο Natura 2000. Οι περιοχές που ανήκουν στο δίκτυο πρέπει να έχουν καθορίσει
ορθολογικούς διαχειριστικούς στόχους μέχρι το 2010 (ΕΟΧ 2005).
Η Οδηγία 92/43/ΕΟΚ ενσωματώθηκε στο εθνικό δίκαιο με την Κοινή Υπουργική Απόφαση
33318/3028/1998, η οποία τροποποιήθηκε με την ΚΥΑ 14849/853/Ε103.Ο κυριότερος
σκοπός της οδηγίας είναι η διατήρηση της βιοποικιλότητας, μέσω της διατήρησης των
φυσικών οικοτόπων (ενδιαιτημάτων), καθώς και της αυτοφυούς χλωρίδας και άγριας πανίδας
στο έδαφος των κρατών-μελών της Ένωσης, λαμβάνοντας συγχρόνως υπ΄ όψιν τις
οικονομικές, κοινωνικές, πολιτιστικές και περιφερειακές απαιτήσεις. Για την επίτευξη του
σκοπού αυτού, συνιστάται ένα ευρωπαϊκό οικολογικό δίκτυο ειδικών ζωνών, επονομαζόμενο
Φύση 2000 (Natura 2000). Το δίκτυο αυτό αποτελείται από τους τόπους στους οποίους
βρίσκονται τύποι φυσικών οικοτόπων που αναφέρονται στο παράρτημα Ι και τους
οικοτόπους των ειδών που αναφέρονται το παράρτημα ΙΙ. Το δίκτυο Natura 2000 στην
Ελλάδα περιλαμβάνει 241 Τόπους Κοινοτικής Σημασίας σύμφωνα με την Οδηγία 92/43/ΕΟΚ
και 202 Ζώνες Ειδικής Προστασίας της ορνιθοπανίδας σύμφωνα με την Οδηγία 79/409/ΕΟΚ,
που καλύπτουν συνολικά έκταση περίπου 5,5 εκ. εκταρίων.
Ν.998/1979: “Για την προστασία των δασών και των δασικών εν γένει εκτάσεων της
χώρας” (ΦΕΚ 289/Α) όπως τροποποιήθηκε και ισχύει
Επιπλέον αναφέρεται ότι, με την τροποποίηση της διάταξης του άρθρου 24 παράγραφος 1
του Συντάγματος και την ερμηνευτική δήλωση που τη συνοδεύει, ήρθησαν εν μέρει οι
εμπλοκές που δημιουργούσαν το λεγόμενο «δασικό πρόβλημα». Συγκεριμένα με την
παραπάνω διάταξη:
• Ανάγεται σε υποχρέωση του κράτους και δικαίωμα του καθενός η προστασία του
φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος και υποχρεώνεται το κράτος να παίρνει
ιδιαίτερα προληπτικά ή κατασταλτικά μέτρα για τη διαφύλαξη του, στο πλαίσιο της
αρχής της αειφορίας.
• Τίθεται γενικός προστατευτικός κανόνας για την προστασία των δασών και των
δασικών εκτάσεων, ως στοιχείων του φυσικού περιβάλλοντος, ανεξαρτήτως
ιδιοκτησίας, ο οποίος ως εξαιρετικό μέτρο κάμπτεται μόνο όταν προέχει για την
εθνική οικοινομία η αγροτική εκμετάλλευση ή άλλη χρήση του που επιβάλλεται από
το δημόσιο συμφέρον.
Ο νόμος «για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και άλλες διατάξεις» (Ν. 3937/2011
ΦΕΚ 60/Α/31.03.2011), ψηφίστηκε 25 χρόνια μετά την υιοθέτηση του νόμου 1650/1986 «Για
την προστασία του περιβάλλοντος», προκειμένου να καλύψει εκκρεμότητες του παρελθόντος,
ενισχύοντας θεσμούς και μηχανισμούς για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας , ώστε να
ανταποκρίνεται στις δεσμεύσεις της χώρας σε παγκόσμιο και ευρωπαϊκό επίπεδο. Μεταξύ
άλλων προβλέπει την προστασία των μικρών νησιωτικών υγροτόπων και την αποτροπή της
υποβάθμισής τους.
Προεδρικό ∆ιάταγμα για την προστασία των μικρών νησιωτικών υγροτόπων ΦΕΚ
ΑΑΠ 229/19.06.2012): Έγκριση καταλόγου μικρών νησιωτικών υγροτόπων και καθορισμός
όρων και περιορισμών για την προστασία και ανάδειξη των μικρών παράκτιων υγροτόπων
που περιλαμβάνονται σε αυτόν.
Με βάση το άρθρο 2, εντός των ορίων των υγροτόπων, όπως αυτά καθορίζονται από τους
χάρτες του Π∆, καθορίζονται όροι και περιορισμοί για την προστασία και ανάδειξή τους ως
ακολούθως:
Με βάση την παράγραφο 4 του άρθρου 3, «για κάθε έργο ή δραστηριότητα που εγκρίνεται
εκτός των ορίων ενός μικρού νησιωτικού υγροτόπου και ενδέχεται λόγω του είδους του (π.χ.
βιολογικός καθαρισμός, ΧΥΤΥ, υδρογεωτρήσεις) να επηρεάσει τον ίδιο ή τη λεκάνη
Με βάση την παράγραφο 5 του ίδιου άρθρου η κατασκευή στεγανών βόθρων επιτρέπεται
μόνον εκτός της πλημμυρικής λεκάνης των υγροτόπων και σε απόσταση τουλάχιστον
πενήντα μέτρων από το όριό τους.
Σχέση με το εξεταζόμενο Σχέδιο: Οι προβλέψεις των κοινοτικών οδηγιών για την προστασία
της φύσης και της βιοποικιλότητας σχετίζονται με την προστασία ειδών προτεραιότητας που
υπάρχουν στην περιοχή του σχεδίου, όπως η βίδρα, καθώς και τα μεταναστευτικά είδη
πτηνών που απαντώνται στους υγροτόπους Βρωμολίμνης και Άκολης. Επίσης, θα πρέπει να
υπάρξει προστασία των συγκεκριμένων υγροτόπων με βάση το πνεύμα της οδηγίας 79/409
για την προστασία των υγροτόπων ως βιοτόπων των μεταναστευτικών πτηνών και του Π∆ για
την προστασία των νησιωτικών υγροτόπων. Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στο άρθρο 4 του
Π∆ των νησιωτικών υγροτόπων που επιβάλλει την υποχρεωτική συμπερίληψη ειδικών
περιβαλλοντκών όρων για την προστασία των υγροτόπων στην εγκριτική απόφαση έργων ή
δραστηριοτήτων που εγκρίνονται εκτός των ορίων των μικρών νησιωτικών υγροτόπων,
ενδέχεται όμως λόγω του είδους τους να επηρεάσσουν τους ίδιους ή τις λεκάνες απορροής
τους. Τέλος θα πρέπει να ληφθεί πρόνοια για την προστασία των θαλάσσιων λιβαδιών
Ποσειδωνίας που βρίσκονται στον παράκτιο θαλάσσιο χώρο εμπρός από το ακίνητο και
αποτελούν οικότοπο προτεραιότητας της οδηγίας 92/43.
Προκύπτουσες ερωτήσεις/απαντήσεις:
Η εφαρμογή του ΕΣΧΑ∆Α θα υποστηρίξει την προστασία και την αποκατάσταση των
βιότοπων; Ναι. Οι υγρότοποι που βρίσκονται στην άμεση γειτνίαση του ακινήτου θα
προστατευτούν με ειδικούς περιβαλλοντικούς όρους που θα προβλεφθούν στην εγκριτική
απόφαση του έργου. Οι δασικές εκτάσεις μπορεί να αξιοποιηθούν στο πλαίσιο της δασικής
νομοθεσίας.. Επιπλέον στο κεφάλαιο 6 προτείνονται συγκεκριμένα μέτρα και συνοδές μελέτες-
προγράμματα για τη διασφάλιση της ικανοποιητικής κατάστασης ειδών και βιοτόπων της
έκτασης του ακινήτου.
Η εφαρμογή του ΕΣΧΑ∆Α θα συμβάλει στη μείωση της απώλειας βιοποικιλότητας; Το Σχέδιο
είναι ουδέτερο ως προς το στόχο αυτό. Οι δύο υγρότοποι βρίσκονται εκτός του ακινήτου
ενώ οι δασικές εκτάσεις μπορεί να αξιοποιηθούν στο πλαίσιο της δασικής νομοθεσίας.
Επιπλέον στο κεφάλαιο 6 προτείνονται συγκεκριμένα μέτρα και συνοδές μελέτες -
προγράμματα για την προστασία των υγροτόπων και τη διασφάλιση της ικανοποιητικής
κατάστασης ειδών όπως η βίδρα και τα μεταναστευτικά πτηνά, καθώς και των βιοτόπων τους.
[Link].3 Νερά
Η Οδηγία πλαίσιο για τα νερά (2000 /60/ΕΚ) απαιτεί τη βιώσιμη χρήση των υδάτινων πόρων,
προστασία του υπόγειου νερού (πηγή πόσιμου νερού) και τη βελτίωση της κατάστασης των
υδάτινων σωμάτων μέχρι το 2015. Τα κράτη μέλη πρέπει να προετοιμάσουν και να
υιοθετήσουν τα σχέδια διαχείρισης προκειμένου να επιτευχθεί η «καλή κατάσταση».
• Η Οδηγία για τα Νιτρικά (91/676/EEC) που στοχεύει στη μείωση των νιτρικών και την
οργανική ρύπανση στα γεωργικά εδάφη.
• Η Οδηγία για την Επεξεργασία των Αποβλήτων (91/271/EEC) που στοχεύει στη
μείωση της ρύπανσης από τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων και ορισμένες
βιομηχανίες.
• Η Οδηγία για την Ολοκληρωμένη Πρόληψη και Έλεγχο της Ρύπανσης (96/61/EEC)
που στοχεύει στον έλεγχο και την αποτροπή της βιομηχανικής ρύπανσης των
υδάτων.
Η Θεματική στρατηγική για την Προστασία και ∆ιατήρηση του Θαλάσσιου Περιβάλλοντος
βάζει σαν στόχο την καλή περιβαλλοντική κατάσταση των θαλασσίων υδάτων της ΕΕ μέχρι
το 2021 (COM 2005 505) μέσα σε ένα πλαίσιο που:
Μείωση των φορτίων αποβλήτων που καταλήγουν στα επιφανειακά ή το υπόγεια νερά.
Προκύπτουσες ερωτήσεις/απαντήσεις
Η εφαρμογή του ΕΣΧΑ∆Α θα προωθήσει την καλή κατάσταση των θαλασσίων υδάτων; Το
έργο είναι ουδέτερο ως προς το στόχο αυτό. Με τα προτεινόμενα στην παράγραφο 6-3
μέτρα αποτρέπεται η υποβάθμιση της ποιότητας των θαλασσίων υδάτων από τη λειτουργία
του εξεταζόμενου Σχεδίου.
Η προστασία του εδάφους από τη ρύπανση και τη διάβρωση είναι ένας από τους στόχους
του 6ου ΚΠΠ∆ και της Θεματικής στρατηγικής για την προστασία των εδαφών. Η τελευταία
συνίσταται σε μια επικοινωνία από την ΕΕ στα άλλα ευρωπαϊκά όργανα, μια πρόταση για μια
οδηγία πλαίσιο, και μια αξιολόγηση των επιπτώσεων της (COM 2006 231). Αξίζει επίσης να
αναφερθεί η προστασία του εδάφους ως προς το ρόλο του στην αποθήκευση του CO2.
Η πολιτική αποβλήτων της ΕΕ και η οδηγία για τους ΧΥΤΑ στοχεύουν στη μείωση της γενικής
αρνητικής περιβαλλοντικής επίπτωσης της χρήσης φυσικών πόρων. Η αποτροπή της
παραγωγής αποβλήτων και η προώθηση της ανακύκλωσης και της ανάκτησης των
αποβλήτων θα μειώσουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Ένας μακροπρόθεσμος στόχος της
ΕΕ (θεματική στρατηγική για τα απόβλητα και την ανακύκλωση) είναι να γίνει κοινωνία
ανακύκλωσης, να αποφεύγει την παραγωγή αποβλήτων και να χρησιμοποιεί τα απόβλητα ως
πόρο (COM 2005 666). Η νέα Οδηγία πλαίσιο 2008/98/EK αντικαθιστά την Οδηγία
2006/12/ΕΚ (και καταργεί τις Οδηγίες για τη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων και των
λιπαντικών (75/439/ΕΚ, 91/689/ΕΚ).
Η Συνθήκη των Η.Ε για την Καταπολέμηση την Ερημοποίησης (UNCCD) στοχεύει στη
εδαφικών χαρακτηριστικών μέσα από την προετοιμασία των εθνικών, διαπεριφερειακών ή
περιφερειακών προγραμμάτων δράσης για την εφαρμογή της. Κατά τα τελευταία χρόνια, η
χώρα έχει κάνει βήματά για την Εναρμόνιση με τη Συνθήκη αντιμετώπισης της απερήμωσης,
κυρώνοντας τη με το Ν. 2468/1997. Παράλληλα συγκροτήθηκε αρμόδια Εθνική Επιτροπή
για την Καταπολέμηση της Ερημοποίησης (Απόφαση 96990/9361-1996), και καταρτίστηκε
και εγκρίθηκε με την ΚΥΑ 99605/3719 το Εθνικό Πρόγραμμα ∆ράσης που προβλέπει γενικά
μέτρα και ειδικές δράσεις στους τομείς Γεωργίας, ∆ασών, Κτηνοτροφίας, Άγριας πανίδας και
Υδατικών Πόρων.
Ο γενικός στόχος της Θεματικής Στρατηγικής για τη Βιώσιμη χρήση των Φυσικών Πόρων
είναι να μειωθούν οι αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις που προκύπτουν από την χρήση
τους (COM 2005 670).
Η Ευρωπαϊκή Συνθήκη για το Τοπίο (ECL) στοχεύει να προωθήσει την προστασία του
ευρωπαϊκού τοπίου, τη διαχείριση και το σχεδιασμό, και να οργανώσει την ευρωπαϊκή
συνεργασία στα ζητήματα τοπίων. Η Συνθήκη κυρώθηκε στο ελληνικό δίκαιο με τον Ν.
3827/2010.
Ο περιορισμός της αστικοποίηση εδαφών είναι ένας από τους στόχους του 6ου ΚΠΠ∆. Η
Θεματική Στρατηγική για το Αστικό Περιβάλλον (COM 2005 718) υποστηρίζει και ενθαρρύνει
τις τοπικές αρχές στην υιοθέτηση μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης στην αστική διαχείριση
που θα συμβάλει στη βελτίωση της ποιότητας του αστικού περιβάλλοντος, θα κάνει τις πόλεις
ελκυστικότερες και υγιέστερες περιοχές διαβίωσης και θα μειώσει τη δυσμενή περιβαλλοντική
επίδραση των πόλεων στο ευρύτερο περιβάλλον.
• η Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (COM 2001 264) και
Σε ότι αφορά στην εθνική νομοθεσία, πέραν του Ν. 3827/2010, στο τοπίο αναφέρονται ο Ν.
3937/2011 που προβλέπει ειδική κατηγορία προστατευόμενων περιοχών
(προστατευόμενους φυσικούς σχηματισμούς) για λόγους τοπίου. Επίσης ο Ν. 1465/1950
προβλέπει την ίδρυση «Τοπίων Ιδιαίτερου Φυσικού κάλλους (ΤΙΦΚ)», αρχικά από το
Υπουργείο πολιτισμού και κατόπιν με το Π∆ 161/1984 από το ΥΠΕΧΩ∆Ε. Στο πλαίσιο αυτό,
έχει ανατεθεί στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο πρόγραμμα «Οριοθέτησης και καθορισμού μέτρων
προστασίας Τοπίων Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους (ΤΙΦΚ)» που κατέληξε στη Βάση
∆εδομένων ΦΙΛΟΤΗΣ. Από το πρόγραμμα προτάθηκε η ένταξη των ΤΙΦΚ σε καθεστώς
προστασίας από τον Ν 1650/1986.
Ανακύκλωση των αποβλήτων και αποφυγή της απευθείας διάθεσης τους – Εφαρμογή της
λογικής κύκλου ζωής στη διαχείριση των βιοδιασπάσιμων και άλλων αποβλήτων.
Μείωση των επιπτώσεων στο έδαφος με βιώσιμη χρήση των φυσικών πόρων.
Προκύπτουσες ερωτήσεις/απαντήσεις:
Η εφαρμογή του ΕΣΧΑ∆Α θα συμβάλει στη διατήρηση των εδαφικών χαρακτηριστικών και
στη μείωση των επιπτώσεων σε αυτό από τη χρήση φυσικών πόρων; Ο σχεδιασμός είναι
ουδέτερος ως προς αυτό το στόχο. Οι πρόνοιες της παραγράφου 6-4 σε συνδυασμό με την
υλοποίηση της φυτοτεχνικής μελέτης που προβλέπεται στο κεφάλαιο 9, εκτιμάται ότι θα
συμβάλλουν στη διατήρηση των εδαφικών χαρακτηριστικών του υπό αξιοποίηση χώρου. Σε
ότι αφορά τις δασικές εκτάσεις και τον υγρότοπο, δεν προβλέπονται παρεμβάσεις που
μπορούσαν να διαταράξουν τα εδαφικά χαρακτηριστικά.
Το Πρόγραμμα ∆ράσης για το περιβάλλον και την υγεία 2004-2010 είναι μια πρωτοβουλία
της ΕΕ να βελτιώσει την κατανόηση των επιδράσεων στην υγεία από την περιβαλλοντική
ρύπανση. Οι αναπνευστικές ασθένειες, ο καρκίνος, οι νευρο-αναπτυξιακές διαταραχές και τα
ενδοκρινολογικά προβλήματα προσδιορίζονται ως τομείς προτεραιότητας στους οποίους οι
ευρωπαϊκές ερευνητικές δραστηριότητες θα ενισχυθούν. (COM 2004).
Η Θεματική Στρατηγική στη Βιώσιμη Χρήση Φυτοφαρμάκων, μεταξύ άλλων, τονίζει την
ανάγκη:
• να ελαχιστοποιηθούν οι κίνδυνοι για την υγεία και το περιβάλλον από τη χρήση των
φυτοφαρμάκων,
Ένας σημαντικός στόχος του 6ου ΚΠΠ∆ είναι να μειωθεί η ποσότητα ανθρώπων που
εκτίθενται σε υψηλές στάθμες θορύβου, που προκαλείται ειδικά από τα δημόσια και ιδιωτικά
μεταφορικά μέσα (EP 2002). Η μείωση των επιβλαβών επιδράσεων στην ανθρώπινη υγεία
που προκαλείται από το θόρυβο είναι επίσης ο στόχος της Οδηγίας για τον περιβαλλοντικό
θόρυβο (2002/49/EC). Προβλέπονται προγράμματα δράσης για τη μείωση του θορύβου. Η
χώρα μας έχει εναρμονιστεί με την Υ.Α. 13586/724/2006 «καθορισμός μέτρων, όρων και
μεθόδων για την αξιολόγηση και διαχείριση του θορύβου στο περιβάλλον, σε συμμόρφωση
με τις διατάξεις της οδηγίας 2002/49/ΕΚ».
Η Οδηγία για τη μελέτη και ∆ιαχείριση των Πλημμύρων, πρέπει επίσης να αναφερθεί. Ο
στόχος της είναι να μειώσει και να διαχειριστεί τους κινδύνους από τις πλημμύρες, που
αποτελούν απειλή για την ανθρώπινη υγείας (COM 2006 15).
Μείωση των ασθενειών που προκαλούνται από τους περιβαλλοντικούς παράγοντες και τους
φυσικούς κινδύνους.
Προκύπτουσες ερωτήσεις/απαντήσεις:
Η εφαρμογή του ΕΣΧΑ∆Α θα συμβάλει στον έλεγχο των περιβαλλοντικών κινδύνων και
κινδύνων υγείας; Ο σχεδιασμός είναι ουδέτερος ως προς αυτόν το στόχο. ∆εν πρόκειται
να επηρεαστεί η δημόσια υγεία από το σχέδιο.
Η εφαρμογή του ΕΣΧΑ∆Α θα συμβάλει στη μείωση του πληθυσμού που εκτίθεται σε υψηλές
στάθμες θορύβου; Η κλίμακα και η φύση του έργου είναι τέτοια που δεν επηρεάζει την
επίτευξη του ευρωπαϊκού και εθνικού στόχου. Εκτιμάται ότι η αύξηση της κίνησης οχημάτων
και σκαφών λόγω της παρουσίας των παραθεριστών θα αυξήσει τον θόρυβο εκατέρωθεν των
οδών πρόσβασης, καθώς και στον παράκτιο χώρο, χωρίς όμως να αναμένεται υπέρβαση των
θεσμοθετημένων ορίων και έκθεση του πληθυσμού σε υψηλές στάθμες. Σε ότι αφορά στη
φάση κατασκευής, τα προτεινόμενα στην παράγραφο 6-6 μέτρα θα συμβάλλουν στη μείωση
του εκπεμπόμενου θορύβου.
Αναφέρεται η Συνθήκη για την Παγκόσμια Κληρονομιά, με διάφορες περιοχές, μέσα στην
περιοχή MED να περιλαμβάνονται στον κατάλογο παγκόσμιας κληρονομιάς (UNESCO
1972). Άλλες σχετικές συμβάσεις της UNESCO για την προστασία της πολιτιστικής
κληρονομιάς είναι:
• η Συνθήκη σχετικά με την προστασία και την προώθηση έκφρασης της Πολιτιστικής
Ποικιλομορφίας (2005),
Προκύπτουσες Ερωτήσεις:
Γ) Με προβλέψεις κοινοτικών οδηγιών και της ελληνικής νομοθεσίας που αφορούν στην καλή
κατάσταση των θαλάσσιων υδάτων που βρίσκονται στην άμεση γειτνίαση της περιοχής του
σχεδίου, στην αποτροπή της ποιοτικής τους επιβάρυνσης από λύματα προερχόμενα από τις
σχεδιαζόμενες υποδομές, στην βιώσιμη χρήση των επιφανειακών και υπόγειων νερών από
το προτεινόμενο σχέδιο. Απαιτούνται λοιπόν παρεμβάσεις για εξοικονόμηση νερού, για τη
βιώσιμη χρήση του νερού, και για επεξεργασία των λυμάτων των προγραμματιζόμενων
υποδομών.
∆) Με προβλέψεις της ευρωπαϊκής και εθνικής νομοθεσίας για την προστασία των εδαφών
ενάντια στη ρύπανση, στην προστασία των εδαφών από διάβρωση και ερημοποίηση, στην
προστασία των δασών από πυρκαγιές και εκχερσώσεις που θα μπορούσαν να επιτείνουν τα
φαινόμενα εδαφικής διάβρωσης, στην εφαρμογή αρχών για τη βιώσιμη διαχείριση των
στερεών αποβλήτων, όπως η ανάκτηση, ανακύκλωσή, επαναχρησιμοποίηση, καθώς και η
ασφαλής και ελεγχόμενη τελική διάθεση.
Ε) Με προβλέψεις της ευρωπαϊκής και εθνικής νομοθεσίας για τη μείωση της έκθεσης του
πληθυσμού σε υψηλές στάθμες θορύβου, κατά τη φάση κατασκευής των υποδομών.
ΣΤ) Με προβλέψεις σχετικές με την προστασία του τοπίου ενάντια στην αστικοποίηση των
εδαφών (σημειωτέον, το υπό αξιοποίηση ακίνητο γειτνιάζει με Τοπίο Ιδιαίτερου Φυσικού
Κάλλους) και επομένως θα απαιτηθεί αρχιτεκτονική εναρμόνιση των προβλεπόμενων
υποδομών με το γειτνιάζον τοπίο.
Ζ) Τέλος θα πρέπει να γίνει ιδιαίτερη αναφορά στις προβλέψεις του Προεδρικού ∆ιατάγματος
για την προστασία των νησιωτικών υγροτόπων και ιδιαίτερα της παραγράφου 3.4, που
αφορά έργα και δραστηριότητες που υλοποιούνται εκτός των ορίων υγροτόπων και λόγω της
φύσης τους μπορούν να τους επηρεάσουν. Επιβάλλει δε την πρόβλεψη ειδικών
περιβαλλοντικών όρων στις εγκριτικές αποφάσεις τέτοιων έργων. Στο πλαίσιο αυτό θεωρείται
επιβεβλημένη η πρόβλεψη για σχεδιασμό που θα διασφαλίζει μακροπρόθεσμα την
προστασία, διατήρηση και ανάδειξη των υγροτόπων Βρωμολίμνης και Άκολης, ως
σημαντικών και αναπόσπαστων στοιχείων του τοπικού τοπίου και οικοσυστήματος.
Πέραν του πλαισίου και των περιορισμών που θέτει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, το
εξεταζόμενο σχέδιο επηρεάζεται από τις στρατηγικές και το χωροταξικό σχεδιασμό σε όλα τα
επίπεδα Στις επόμενες παραγράφους θα παρατεθούν οι βασικές παράμετροι του
χωροταξικού σχεδιασμού σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο που επηρεάζουν το σχέδιο,
ξεκινώντας από το εθνικό επίπεδο.
Το Γενικό Πλαίσιο στοχεύει στη διαμόρφωση ενός χωρικού προτύπου ανάπτυξης, στο
πλαίσιο των αρχών της αειφορίας, που θα είναι αποτέλεσμα μιας συνθετικής, ισόρροπης,
θεώρησης στο χώρο παραμέτρων που προωθούν την προστασία και ανάδειξη του φυσικού
και πολιτιστικού περιβάλλοντος της χώρας και ενισχύουν την κοινωνική και οικονομική
συνοχή και την ανταγωνιστικότητα. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στη διατήρηση της
βιοποικιλότητας.
- Ορθολογική οργάνωση και ανάπτυξη του τομέα του τουρισμού στο πλαίσιο της
αξιοποίησης των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της χώρας (γεωγραφική θέση, κλίμα,
πολυνησιακός χαρακτήρας, μήκος και ποιότητα ακτών, ποικιλία και έντονη εναλλαγή
της μορφής και του είδους των πόρων, πυκνότητα και ποικιλία περιοχών ιδιαίτερου
φυσικού κάλλους και πλούσιο πολιτιστικό κεφάλαιο).
- Βελτίωση της απόδοσης και της ανταγωνιστικότητας του τομέα με την προσαρμογή και
τον εμπλουτισμό του τουριστικού προϊόντος και του σχεδιασμού στα νέα δεδομένα και
τάσεις της τουριστικής αγοράς. Προώθηση νέων μορφών τουρισμού που αναμένεται
να συμβάλουν και στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου.
- ∆ιάχυση της τουριστικής δραστηριότητας και των αποτελεσμάτων της σε νέες περιοχές
και προώθηση της ισόρροπης και αειφόρου ανάπτυξης σύμφωνα με τις φυσικές,
πολιτιστικές, οικονομικές και κοινωνικές ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
- Περιβαλλοντική αναβάθμιση των περιοχών τουριστικού ενδιαφέροντος.
- Εξασφάλιση της προστασίας και της βιωσιμότητας των πόρων.
Ανάληψη ενεργειών και υιοθέτηση δράσεων που συνδέονται με την εξυπηρέτηση του
τουρισμού βάσει των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε περιοχής, της έντασης και του είδους
της τουριστικής δραστηριότητας, της γεωμορφολογίας και της ευαισθησίας των πόρων. Οι
ενέργειες και δράσεις αυτές αφορούν κυρίως στα εξής:
Σύμφωνα με το άρθρο 9 για τη χωρική οργάνωση και ανάπτυξη του ορεινού, παράκτιου,
νησιωτικού και αγροτικού χώρου, καθώς και των παραμεθόριων περιοχών δίδεται η γενική
κατεύθυνση της διαφύλαξης της πλούσιας βιοποικιλότητας και των τοπίων που αποτελούν
βασικά στοιχεία έλξης και, επομένως, συγκριτικά πλεονεκτήματα των περιοχών αυτών,
καθώς και της αρμονίας του ανθρωπογενούς με το φυσικό περιβάλλον, που αποτελεί
προϋπόθεση ποιότητας ζωής. Προς τούτο, κατά τον σχεδιασμό, πρέπει να γίνονται σεβαστές
η κλίμακα του χώρου και η δυναμική αναπαραγωγής του φυσικού περιβάλλοντος και να
λαμβάνεται υπόψη η φέρουσα ικανότητα των οικοσυστημάτων.
Τις περιοχές του παράκτιου και νησιωτικού χώρου κατοικούν ή/και επισκέπτονται μεγάλα
τμήματα πληθυσμού, ενώ αναπτύσσονται σε αυτές πολλές δραστηριότητες, που συχνά δεν
είναι συμβατές μεταξύ τους. Επομένως, οι περιοχές αυτές βρίσκονται υπό καθεστώς υψηλών
πιέσεων. Για την αντιμετώπιση των πολύπλοκων προβλημάτων που προξενούν οι πιέσεις
αυτές και για την εύρυθμη χωρική οργάνωση των, εξαιρετικά ευαίσθητων, παράκτιων
περιοχών είναι αναγκαία η χρήση ολοκληρωμένου-συνολικού σχεδιασμού και διαχείρισης. Ο
σχεδιασμός αυτός περιλαμβάνει ειδικές πολιτικές και δράσεις, μεταξύ των οποίων και οι
ακόλουθες, οι οποίες εξειδικεύονται περαιτέρω στο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον
Παράκτιο και το Νησιωτικό χώρο:
- Βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων, τόσο του θαλάσσιου όσο και του χερσαίου
τμήματος της παράκτιας ζώνης, με ιδιαίτερη προσοχή στους υδάτινους πόρους που
συνήθως σπανίζουν, με σεβασμό στη χωρητικότητα και αντοχή των οικοσυστημάτων
και στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
- Βελτίωση του συντονισμού των δράσεων, που προωθούνται από τις ενδιαφερόμενες
αρχές σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, τόσο στη θάλασσα, με σχέδια
διαχείρισης θαλάσσιων περιοχών όπου χρειάζεται, όσο και στην ξηρά για τη
διαχείριση των παράκτιων ζωνών, ώστε να εξασφαλίζεται η αναγκαία συμβατότητα,
συμπληρωματικότητα και συνέργεια των αναπτυξιακών δραστηριοτήτων και να
διατηρούνται οι απαραίτητες ζώνες ελεύθερης πρόσβασης και αναψυχής των
πολιτών.
- Ειδικότερα, επιδιώκεται: (α) η ανάπτυξη βασικών υποδομών στους τομείς της υγείας,
της διοίκησης και της κοινωνίας της πληροφορίας, με επέκταση και σε λειτουργίες
τηλεϊατρικής και τηλεργασίας, (β) η προώθηση εναλλακτικών μορφών τουρισμού,
ιδιαίτερα στον ορεινό νησιωτικό χώρο, (γ) η αναβάθμιση των υφιστάμενων
τουριστικών εγκαταστάσεων και υπηρεσιών και η καθιέρωση υψηλότερων
προδιαγραφών για τις νεότερες, (δ) η διαχείριση των προστατευόμενων φυσικών
περιοχών και η αποκατάσταση των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων (όπως των
μικρών υγροτόπων του Αιγαίου), (ε) η ανάδειξη και η προστασία του ιστορικού και
πολιτιστικού πλούτου, (στ) η βιώσιμη πολεοδομική οργάνωση των παραθεριστικών
οικισμών, (ζ) η διαφύλαξη των τοπικών χαρακτηριστικών και του «τοπικού
χρώματος» με προτεραιότητα στην ανάπλαση των παλαιών οικισμών που βρίσκονται
πλησίον των ακτών και (η) η ολοκληρωμένη διαχείριση των αποβλήτων.
- Αποφυγή χωροθέτησης, κοντά στην παραλία, εγκαταστάσεων που δεν απαιτούν
γειτνίαση με τη θάλασσα, καθώς και αποφυγή εγκαταστάσεων πολύ μεγάλης
κλίμακας.
- Κατά το σχεδιασμό μέτρων που αφορούν την παράκτια ζώνη, οι αρμόδιες αρχές θα
πρέπει να εφαρμόζουν τις αρχές της ολοκληρωμένης διαχείρισης των παράκτιων
περιοχών ώστε να εξασφαλίζουν την καλή διαχείριση των οικείων ζωνών,
λαμβάνοντας υπόψη τις καλές πρακτικές. Στο πλαίσιο αυτό, εντάσσεται και η
πρόβλεψη μέτρων προστασίας των παράκτιων περιοχών από ενδεχόμενες
δυσμενείς συνέπειες λόγω κλιματικής αλλαγής, όπως π.χ. η άνοδος της στάθμης της
θάλασσας.
Σκοπός του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον
Τουρισμό (ΦΕΚ 1138Β/2009) είναι η παροχή κατευθύνσεων, κανόνων και κριτηρίων για τη
χωρική διάρθρωση, οργάνωση και ανάπτυξη του τουρισμού στον ελληνικό χώρο και των
αναγκαίων προς τούτο υποδομών καθώς και η διατύπωση ενός ρεαλιστικού προγράμματος
δράσης για την δεκαπενταετία (2009 – 2024).
Βασικός άξονας είναι η προστασία και ανάδειξη του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος
η οποία εξάλλου αποτελεί προϋπόθεση για την επιβίωση και την ενίσχυση της
ανταγωνιστικότητας του τομέα.
Σύμφωνα με το άρθρο 5 του ΕΠΧΣΑΑ για την ορθολογική ανάπτυξη του τουρισμού στα
νησιά διακρίνονται τρεις κατηγορίες/ομάδες νησιών, για τις οποίες δίδονται αντίστοιχες
κατευθύνσεις. Το νησί της Κέρκυρας περιλαμβάνεται στην Ομάδα ΙΙ της
κατηγοριοποίησης όπου περιλαμβάνονται 46 ακόμη νησιά με σημαντική τουριστική
δραστηριότητα ή νησιά που αναπτύσσονται τουριστικά, με ή χωρίς άλλη ιδιαίτερα δυναμική
παραγωγική δραστηριότητα και εκμεταλλεύσιμους πόρους. Στα νησιά αυτά έμφαση πρέπει
να δοθεί σε δράσεις που σκοπό έχουν: α) την αντιμετώπιση συγκρούσεων μεταξύ των
δραστηριοτήτων, β) τον έλεγχο των περιβαλλοντικών πιέσεων και του είδους της ανάπτυξης
και γ) την αποτροπή της μονόπλευρης εξάρτησής τους από τον τουρισμό.
Στην ομάδα αυτή πέραν των κατευθύνσεων που δίδονται ανά κατηγορία περιοχής και για τη
χωρική οργάνωση των ειδικών μορφών τουρισμού ο σχεδιασμός των χρήσεων γης
(Γ.Π.Σ./Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π., Ε.Χ.Μ.) πρέπει να διερευνά α) τη σκοπιμότητα καθορισμού ζωνών
τουριστικής ανάπτυξης στις εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισμών περιοχές και να τις ορίζει
κατά περίπτωση και β) τον προσδιορισμό ζωνών προστασίας της φυσικής και πολιτιστικής
κληρονομιάς, των φυσικών πόρων και του τοπίου, στις οποίες θα περιορίζεται ή/και θα
απαγορεύεται η δυνατότητα δόμησης.
Ανώτατο όριο δυναμικότητας νέων τουριστικών εγκαταστάσεων εντός ορίων οικισμών και
σχεδίων πόλεως 100 κλίνες. Σε κάθε περίπτωση οι εγκαταστάσεις αυτές πρέπει να είναι
προσαρμοσμένες στα μορφολογικά πρότυπα και την κλίμακα των οικισμών.
Επίσης, στα νησιά της κατηγορίας αυτής, διακρίνεται ζώνη υψηλής ανταγωνιστικότητας
διαφόρων οικονομικών δραστηριοτήτων, η οποία εκτείνεται σε απόσταση 350 μ. από
τον αιγιαλό και έχει ιδιαίτερη σημασία για την ανάπτυξη του τουρισμού. Στη ζώνη αυτή
που παρατηρείται υψηλός ανταγωνισμός χρήσεων γης και δραστηριοτήτων όλων των ειδών,
με άμεση ή έμμεση επίπτωση στον τουρισμό, δίδονται οι παρακάτω κατευθύνσεις:
- Η κατά προτεραιότητα προώθηση δράσεων αποκατάστασης της αισθητικής του τοπίου και
αναβάθμισης της λειτουργίας του χώρου.
Για το σύνολο του παράκτιου χώρου και τα νησιά ορίζεται, για τις εκτός σχεδίου και εκτός
ορίων οικισμών περιοχές, ελάχιστη απόσταση (Ε) τοποθέτησης των κτισμάτων, που
εξυπηρετούν υποδομές φιλοξενίας, εστίασης και αναψυχής, από τη γραμμή αιγιαλού
πενήντα (50,00μ.) μέτρα. Σε περίπτωση που η υψομετρική στάθμη του φυσικού εδάφους
(Υ) στο πλησιέστερο στην ακτογραμμή σημείο τοποθέτησης του κτιρίου είναι μικρότερη των
δέκα (10,00) μέτρων από την στάθμη της θάλασσας, η ελάχιστη απόσταση τοποθέτησης των
κτισμάτων (Ε1) από την ακτογραμμή δίδεται από τη σχέση Ε1=50+(10-Υ)Χ5. Σε τμήματα με
υψομετρική στάθμη εδάφους μικρότερη των δύο μέτρων από τη στάθμη της θάλασσας δεν
επιτρέπεται η τοποθέτηση κτισμάτων.
Ρυθμίσεις σχεδιασμού του χώρου που σήμερα προβλέπουν μεγαλύτερες αποστάσεις στην
τοποθέτηση των κτισμάτων από την ακτογραμμή κατισχύουν της ανωτέρω διάταξης.
απόφαση της Επιτροπής Συντονισμού της Κυβερνητικής Πολιτικής στον τομέα του
Χωροταξικού Σχεδιασμού και της Αειφόρου Ανάπτυξης, του άρθρου 3 του ν. 2742/1999,
ύστερα από γνώμη του οικείου Νομαρχιακού Συμβουλίου, με τη διαδικασία που προβλέπεται
στο άρθρο 29 του ν. 2545/1997. Για τη λοιπή γεωργική γη, τα Γ.Π.Σ./Σ.Χ.ΟΟΑ.Π. και λοιπά
σχέδια χρήσεων γης πρέπει να διερευνούν τη σκοπιμότητα για τον καθορισμό ζωνών
τουριστικής ανάπτυξης με στόχο τον περιορισμό της διάχυσης τουριστικών εγκαταστάσεων
στο χώρο.
‐ Συμβάλλουν στον εμπλουτισμό και την αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος, ύστερα
από συνεκτίμηση και της κατάστασης/δυνατοτήτων των πόρων που τίθενται προς
εκμετάλλευση δηλαδή της φέρουσας ικανότητάς τους, συμπεριλαμβανομένης αφενός
της ικανότητας των δικτύων και των υποδομών να υποστηρίξουν υψηλής ποιότητας
τουριστικές υπηρεσίες και αφετέρου του σεβασμού στο περιβάλλον και στο τοπίο.
‐ Ενισχύουν σημαντικά την κοινωνική, οικονομική, και παραγωγική βάση της ευρύτερής
των περιοχής.
‐ Εξασφαλίζουν ικανοποιητική ζήτηση για τη βιωσιμότητα των επιμέρους υποδομών της.
‐ ∆ιαθέτουν ικανοποιητική πρόσβαση.
‐ Εφαρμόζουν βέλτιστες τεχνικές λύσεις στους τομείς της πρόληψης και αντιμετώπισης
των περιβαλλοντικών επιπτώσεων (οικολογικά σήματα και σφραγίδες περιβαλλοντικής
ποιότητας).
‐ Αναπτύσσονται σε γήπεδα μεγαλύτερα των 150 στρεμμάτων
Σε κάθε περίπτωση κατά την αξιολόγηση των εν λόγω επενδυτικών σχεδίων εκτιμάται θετικά
η τυχόν:
Ειδικά για τα νησιά με έκταση μεγαλύτερη των 90 τ.χλμ. (90.000 στρέμματα), και ειδικότερα
για νησιά επιφάνειας μεγαλύτερης από 150 τ.χλμ., όπως είναι το νησί της Κέρκυρας, η
διατιθέμενη, για την ανάπτυξη των υποδομών του παρόντος άρθρου, έκταση δεν μπορεί να
υπερβαίνει το 1‰ (ένα τοις χιλίοις) της επιφάνειάς τους.
‐ Κατά την επιλογή και χωροθέτηση περιοχών από το πολεοδομικό σχεδιασμό που
προορίζονται για τουριστική ανάπτυξη, λαμβάνεται υπόψη η ανάγκη προστασίας του
τοπίου και η φέρουσα ικανότητα των περιοχών με την ιδιαίτερη επισήμανση ότι η
ανεπάρκεια και υπέρβαση της αντοχής των πόρων πρέπει να αποτελεί
απαγορευτικό κριτήριο για τη χωροθέτηση ζωνών ή τουριστικών μονάδων.
‐ Να επιβληθούν πρότυπα και εξειδικευμένοι κανόνες για τον πολεοδομικό σχεδιασμό, τη
δόμηση και την εκτέλεση έργων με γνώμονα τη διαφύλαξη των χαρακτηριστικών και της
κλίμακας και την ανάδειξη του φυσικού και δομημένου χώρου (τοπική αρχιτεκτονική,
υλικά και μορφές δόμησης, περιορισμός των γεωμετρικών χαρακτηριστικών δρόμων και
λοιπών έργων στο αναγκαίο, για την εξυπηρέτηση των περιοχών, μέτρο, κ.α.).
‐ Απαιτείται η προσαρμογή της τουριστικής νομοθεσίας κατά τρόπο ώστε να μην
απαιτούνται έργα υποδομής δυσανάλογης κλίμακας με τις απαιτήσεις ανάπτυξης μικρού
μεγέθους καταλυμάτων εναλλακτικού τουρισμού σε περιοχές με βραχώδες και με έντονο
ανάγλυφο τοπίο.
‐ Όλες οι τουριστικές κατασκευές πρέπει να προσαρμόζονται στην κλίμακα και τη
φυσιογνωμία του τόπου, να χρησιμοποιούνται υλικά παραδοσιακά και φιλικά προς το
∆ρόμοι ή και άλλα τεχνικά έργα καθώς και ρέματα που διαπερνούν εκτάσεις που
αναπτύσσονται κατά το άρθρο 9 δεν συνιστούν κατάτμηση αυτών.
Τον Μάρτιο του 2012 δημοσιεύτηκε σε διαβούλευση κείμενο Τροποποίησης του Ειδικού
Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό και της
Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αυτού.
Σύμφωνα με το Ειδικό αυτό Πλαίσιο, η περιοχή μελέτης μας περιλαμβάνεται στην κατηγορία
των νησιών και παράκτιων περιοχών και ειδικότερα στην Ομάδα ΙΙ των ανεπτυγμένων και
αναπτυσσόμενων τουριστικά νησιών.
‐ Με σημαντική εξάρτηση από τον τουρισμό (χωρίς άλλη ιδιαίτερα δυναμική παραγωγική
δραστηριότητα και εκμεταλλεύσιμους πόρους).
δ. Μέριμνα για την αποτροπή της μονόπλευρης εξάρτησης από τον τουρισμό.
Σχέση με το εξεταζόμενο Σχέδιο: Σε ότι αφορά το ισχύον χωροταξικό για τον τουρισμό
αξίζει να αναφερθεί η κριτική που υφίσταται για τον ιδιαίτερα επιβαρυντικό του χαρακτήρα ως
προς την παράκτια ζώνη και τις πρόνοιες του για τη δόμηση και τις χρήσεις. Το προτεινόμενο
Σχέδιο (εναλλακτική ανάπτυξης 3) ακολουθεί τη λογική ηπιότερων παρεμβάσεων και
χρήσεων, εναρμονιζόμενο με τη γραμμή αναθεώρησης του χωροταξικού για τον τουρισμό.
- Την αύξηση της ανταγωνιστικότητας του τουρισμού στο νέο περιβάλλον της
διευρυμένης Ευρωπαϊκής Ένωσης (πχ συμπλήρωση υποδομών και θεσμοθέτηση
κινήτρων για την ανάπτυξη ποιοτικού και ειδικών μορφών τουρισμού) με παράλληλη
αποθάρρυνση της "μονοκαλλιέργειας" του κλάδου μέσω της ενίσχυσης της
ανάπτυξης και των άλλων παραγωγικών τομέων.
- Την αντιμετώπιση των οξυμένων προβλημάτων στον κρίσιμο τομέα της διαχείρισης
του υδάτινου δυναμικού.
Επίσης, όσον αφορά στις γενικευμένες ζώνες ανάπτυξης και ειδικότερα την παράκτια ζώνη
ανάπτυξης τουρισμού και θαλασσίων μεταφορών, σημειώνεται ότι απαιτείται ο
ολοκληρωμένος σχεδιασμός της διαχείρισης των ακτών με στόχο:
Τέλος, όσον αφορά στη χωροθέτηση των βασικών παραγωγικών δραστηριοτήτων και
συγκεκριμένα για το τριτογενή τομέα (τουρισμό) που άπτεται του εξεταζόμενου σχεδίου,
προτείνεται:
Από την εξέταση των παραπάνω διεθνών, κοινοτικών και εθνικών θεσμικών υποχρεώσεων,
καθώς και των κατευθύνσεων που προκύπτουν από τα υπερκείμενα πλαίσια χωροταξικού
σχεδιασμού, οι στόχοι του έργου κωδικοποιούνται κατά περιβαλλοντική ενότητα στον
παρακάτω πίνακα:
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
Η μηδενική λύση αφορά στη διατήρηση των σημερινών χαρακτηριστικών και της
υπάρχουσας κατάστασης χωρίς καμία παρέμβαση αξιοποίησης. Συγκεκριμένα, η περιοχή
μελέτης θα παραμείνει πλήρως αδιαμόρφωτη, χωρίς καμία δόμηση και αξιοποίηση.
Επισημαίνεται εξάλλου ότι η έλλειψη ελέγχου που παρατηρείται στο συγκεκριμένο ακίνητο
ενέχει το κίνδυνο των καταπατήσεων, φαινόμενο συχνό στα εγκαταλελειμμένα ακίνητα του
Ελληνικού ∆ημοσίου.
Το σενάριο αυτό ανταποκρίνεται στην πρόσφατη υπ’ αρίθμ. 131-12/2011 απόφαση του
Περιφερειακού Συμβουλίου για τον χαρακτηρισμό της ευρύτερης περιοχής 2000 στρεμμάτων
ως «προστατευόμενου φυσικού σχηματισμού», με βάση τη διαδικασία που προβλέπει ο Ν.
3937/2011 και τη δημιουργία Οικολογικού Πάρκου στην ευρύτερη περιοχή του Ερημίτη για τη
διατήρηση και την ανάδειξη των περιβαλλοντικών χαρακτηριστικών. Η ίδια απόφαση ζητάει
την εξαίρεση της έκτασης του δημόσιου ακινήτου από οποιαδήποτε αξιοποίηση, την
παραχώρησή της στον ∆ήμο Κέρκυρας και τη μετατροπή της σε Πάρκο Αναψυχής,
οικολογικού και περιπατητικού τουρισμού. Στην περιοχή υπάρχουν δύο σημαντικά στοιχεία
από αυτά που συνθέτουν το φυσικό περιβάλλον της: 274,25στρ δασικής έκτασης και οι
υγρότοποι της Βρωμολίμνης και Άκολης (ΦΕΚ229ΑΑΠ 2012 περί μικρών νησιωτικών
υγροτόπων).
Η ευρύτερη περιοχή της χερσονήσου του Ερημίτη δέχεται κάθε χρόνο αρκετές εκατοντάδες
επισκεπτών που προσελκύονται εκεί λόγω των φυσικών χαρακτηριστικών, της ομορφιάς του
τοπίου της αλλά και της βιοποικιλότητάς της.
Είναι σαφές ότι μια τέτοια προοπτική μπορεί να οδηγήσει σε αξιόλογα περιβαλλοντικά οφέλη,
απαιτεί όμως μακρόχρονη δέσμευση από πλευράς ∆ήμου, για τη διαχείριση και προστασία
του χώρου, δέσμευση που θα έχει σημαντικό οικονομικό κόστος λόγω της απαίτησης σε
εξοπλισμό και ανθρώπινο δυναμικό.
Στο σενάριο αυτό η έκταση του ακινήτου διατηρεί ανέγγιχτα τα φυσικά χαρακτηριστικά και
δημιουργούνται οδοί περιπάτου για την επίσκεψη του υγροτόπου και της δασικής έκτασης.
Σε περίπτωση που δεν είναι εφικτή η δημιουργία και λειτουργία του συγκεκριμένου φορέα,
τότε η προοπτική οικολογικής διαχείρισης της περιοχής αποδυναμώνεται δραματικά και
παραπέμπεται στις δυστυχώς συνηθισμένες στη χώρα μας αποτυχημένες πρακτικές του
παρελθόντος, όπου αγαθές προθέσεις δημιουργίας και λειτουργίας περιβαλλοντικών πάρκων
σταδιακά απαξιώνονται εξαιτίας της αδυναμίας ανάληψης δράσης είτε λόγω οικονομικής
δυσπραγίας είτε λόγω αδυναμιών στο διοικητικό - επιχειρησιακό σκέλος των αναγκαίων
παρεμβάσεων.
α) ∆εν υπάρχουν οι απαιτούμενοι οικονομικοί πόροι, τόσο για τα έργα υποδομής και
ανάδειξης του υγροτόπου όσο και για τις υπηρεσίες διαχείρισης με αποτέλεσμα η
προτεινόμενη οικολογική ανάπτυξη να κινδυνεύει άμεσα να καταλήξει στις ελληνικές καλένδες
και τελικά στην ήδη αναφερθείσα μηδενική λύση. Παράλληλα οι επιφορτισμένες με τη
διαχείριση του περιβάλλοντος υπηρεσίες της κεντρικής αλλά και της αποκεντρωμένης
διοίκησης έχουν αποδυναμωθεί σε βαθμό που περιορίζει σημαντικά τις επιχειρησιακές τους
δυνατότητες σε θέματα διαχείρισης, προστασίας και ανάδειξης της φυσικής κληρονομιάς.
Επομένως οι σχετικές προοπτικές δεν είναι ευοίωνες.
επηρεαστούν σε αρκετά μεγάλο βαθμό, εξαιτίας της διασποράς των σχετικών υποδομών και
παρεμβάσεων γύρω από τους οικισμούς.
Μία τέτοια ανάπτυξη έχει κριθεί μη βιώσιμη από τα διαφορετικά επίπεδα του χωροταξικού
σχεδιασμού. Συγκεκριμένα, στο Ειδικό Χωροταξικό του Τουρισμού όσο και στο Περιφερειακό
Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού Ιονίων Νήσων, προωθείται ενίσχυση της παραθεριστικής
κατοικίας και των τουριστικών καταλυμάτων που απευθύνεται σε κοινό με υψηλότερες
απαιτήσεις.
Παράλληλα, μια τέτοια ανάπτυξη, η οποία εξαρτάται από την ιδιωτική πρωτοβουλία, δεν
εξασφαλίζει πόρους για την άμεση οικονομική υποχρέωση που προβλέπεται στον
εφαρμοστικό νόμο του μεσοπρόθεσμου. Άρα το σενάριο αυτό, εκτιμάται ως εντελώς
ακατάλληλο για το συγκεκριμένο ακίνητο, τόσο λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της
περιοχής και των γενικών κατευθύνσεων του χωροταξικού σχεδιασμού σε εθνικό και
περιφερειακό επίπεδο όσο και λόγω της δεδομένης αναγκαιότητας εφαρμογής των όρων του
εφαρμοστικού νόμου. Για τον λόγο αυτό το συγκεκριμένο σενάριο δεν θα αναλυθεί σε
περισσότερη λεπτομέρεια από την παρούσα μελέτη. Παρόλα αυτά, οι παράμετροί του που
σχετίζονται με τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής Ερημίτη,
ενσωματώνονται στην εξέταση των δύο άλλων εναλλακτικών σεναρίων.
Το σενάριο αυτό βασίζεται στην έννοια του σύνθετου τουριστικού καταλύματος, όπως
αναπτύσσεται στο Ν. 4002/11, Μέρος Β, Κεφάλαιο Γ, άρθρο 8.
Η μορφή ανάπτυξης που επιλέγεται στο συγκεκριμένο σενάριο είναι η α’, ήτοι Ξενοδοχεία
κλασικού τύπου σε συνδυασμό με παραθεριστικές κατοικίες.
Λοιποί περιορισμοί που αφορούν στην ρύθμιση θεμάτων λειτουργίας και πώλησης
αναφέρονται στο ν. 4002 /11 , άρθρο 8 , παρ. 2, 3, 4 & 5.
Σχετική ανάπτυξη των όρων δόμησης και προδιαγραφών γίνεται στο Ν. 4002/2011, Μέρος Β,
άρθρο 9.
Γενικά τα σύνθετα τουριστικά καταλύματα υπόκειται στους όρους και περιορισμούς της εκτός
σχεδίου δόμησης τουριστικών εγκαταστάσεων του από 28.1.1988 Π∆ (ΦΕΚ 61∆/ 1988).
Α) Το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος των κτηρίων ορίζεται στα 10,50 μ. με την προϋπόθεση ότι
το ποσοστό της επιφάνειας των κτηρίων ύψους μεγαλύτερου των 7,5 μέτρων δεν θα
υπερβαίνει τα 30% της πραγματοποιούμενης κάλυψης του κτηρίου.
Κατ’ εξαίρεση για κτήρια ή τμήματα κτηρίων που βρίσκονται στην ζώνη των 200 μ. από την
γραμμή του αιγιαλού το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος των κτηρίων ορίζεται σε 7,5 μέτρα.
Πάνω από το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος επιτρέπεται η κατασκευή στέγης με ύψος το πολύ
2 μέτρα.
Στα γήπεδα που παρουσιάζουν κλίσεις εδάφους μεγαλύτερες του 15% επιβάλλεται η
κλιμάκωση του κτηρίου για την προσαρμογή του στην φυσική μορφή του εδάφους σύμφωνα
με το άρθρο 17 (παρ. 1 του Ν.1577/1985).
Γ) Το μέγιστο ποσοστό κάλυψης του γηπέδου ορίζεται σε 20% της επιφάνειας του.
Γ) Σε περίπτωση που ο κτηριακός όγκος υπερβαίνει τα 4.000 κ.μ απαιτείται διάσπαση του σε
μικρότερους όγκους.
∆) Για γήπεδα μεγαλύτερα των 15 στρεμμάτων απαιτείται επιπλέον και η μελέτη σύνδεσης με
τα δίκτυα υποδομής της ευρύτερης περιοχής.
Ε) Ανώτατο όριο εκμετάλλευσης ορίζονται τα 4.000 τ.μ. Είναι δυνατή η υπέρβαση του ορίου
εκμετάλλευσης των 4.000 τ.μ. με την προϋπόθεση παραχώρησης πριν την έκδοση της
οικοδομικής άδειας με συμβολαιογραφική πράξη και χωρίς αποζημίωση στον ∆ήμο ή την
κοινότητα στα διοικητικά όρια του οποίου ανήκει το γήπεδο έκτασης ανάλογης με την
επιπλέον των 4.000 τ.μ εκμετάλλευσης ως εξής:
• Για εκμετάλλευση μεγαλύτερη των 4.000 τ.μ και μέχρι 10.000 τ.μ έκταση ίσης με την
επιπλέον του ανώτατου ορίου εκμετάλλευσης.
• Για εκμετάλλευση μεγαλύτερη των 10.000 τ.μ και μέχρι 17.500 τ.μ για μεν τα πρώτα
10.000 τ.μ έκταση ίσης με την καθοριζόμενη στην προηγούμενη περίπτωση, για δε
τα επιπλέον τ.μ έκτασης ίσης με την επιπλέον των 10.000 τ.μ εκμετάλλευση,
προσαυξημένη κατά το ήμισυ της επιπλέον αυτής, δηλαδή 10.000 τ.μ.
εκμετάλλευσης.
• Για εκμετάλλευση μεγαλύτερη των 17.500τ.μ. για μεν τα πρώτα 17.500τ.μ. έκταση
ίση με τη καθοριζόμενη στην προηγούμενη περίπτωση, για δε τα επιπλέον, έκταση
ίση με το διπλάσιο της επιπλέον των 17500τ.μ. εκμετάλλευση, προσαυξημένη κατά
το ήμισυ της επιπλέον αυτής δηλαδή των 17.500τ.μ. εκμετάλλευσης.
• Μετά από αίτηση του ενδιαφερόμενου προς την Νομαρχία η κατά την προηγούμενη
υποπαράγραφο υποχρέωση παραχώρηση τμήματος του γηπέδου είναι δυνατόν να
Το ΕΣΧΑ∆Α θα εφαρμοσθεί σε έκταση 446,79 στρέμματα εκ των οποίων τα 264,80 στρ είναι
χαρακτηρισμένα ως ιδιωτικό δάσος. Το εναπομένον τμήμα του γηπέδου θα είναι κατ’
εκτίμηση: 446,79 – 264,80=181,98 στρέμματα.
Εκ των 27.297 τ.μ οι τουριστικές επιπλωμένες κατοικίες θα είναι 27.297Χ30%=8.189 τ.μ και
το ξενοδοχείο 19.108 τ.μ
Η κάλυψη θα είναι μικρότερη από την επιτρεπόμενη και ίση με 7,5% , ήτοι 13. 648τ.μ
• Για την εκμετάλλευση του γηπέδου από 4.000 τ.μ έως 10.000 τ.μ αντιστοιχούσα
υποχρέωση παραχώρησης :6.000 τ.μ
• Για εκμετάλλευση του γηπέδου από 10.000 τ.μ έως 17.500 τ.μ αντιστοιχούσα
υποχρέωση παραχώρησης: 7.500 τ.μ Χ 1,5=11.250 τ.μ
• Για εκμετάλλευση του γηπέδου από 17.500 τ.μ έως 27.297 τ.μ αντιστοιχούσα
υποχρέωση παραχώρησης:9. 797τ.μ Χ 2,5= 24.492 τ.μ.
Στην ανάπτυξη του ακινήτου λαμβάνονται υπ’ όψιν όλοι οι περιορισμοί που προβλέπονται
από την κείμενη νομοθεσία (π.χ αποστάσεις από τα όρια του γηπέδου, απόσταση από τον
αιγιαλό, απόσταση από τα δασικά τμήματα κ.λπ).
Με την ανάπτυξη αυτή το ξενοδοχείο, 5 αστέρων, υπολογίζεται ότι θα έχει επιφάνεια εντός
του συντελεστή δόμησης 19.108 τ.μ και οι επιπλωμένες κατοικίες 8.189 τ.μ.
Η συνολική επιφάνεια των κτηρίων με την παρούσα ανάπτυξη θα ανέλθει στα: 27.297 τ.μ.
Η κάλυψη του γηπέδου λαμβάνεται στο 7,5% για τις κατοικίες και το ξενοδοχείο, ήτοι
συνολικά 13. 648 τ.μ.
Για να επιτευχθεί η ανάπτυξη αυτή πρέπει να παραχωρηθεί στον οικείο ∆ήμο επιφάνεια
γηπέδου ίση με 41.742 τ.μ ή να γίνει μετατροπή της σε χρήμα (η τιμή μονάδας ορίζεται
σύμφωνα με τις περί απαλλοτριώσεων διατάξεις). Το εναπομένον γήπεδο μετά την
παραχώρηση είναι 140.239 τ.μ.
Για την υλοποίηση αυτής της ανάπτυξης θα απαιτηθεί η κατάργηση της οδού που
εξυπηρετούσε το Ναυτικό Οχυρό και την όμορη ιδιοκτησία Αρταβάνη ώστε να μη διασπάται
περαιτέρω η ιδιοκτησία. Επιπλέον, θα απαιτηθεί η δημιουργία εκτεταμένου οδικού δικτύου
λόγω της διάσπασης των ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων ώστε να καλυφθούν οι
προδιαγραφές που υπαγορεύονται από τη νομοθεσία (π.χ. κόμβοι σύνδεσης,
πυροπροστασία). Στα πλαίσια αυτής της ανάπτυξης προβλέπεται ο τρόπος διάθεσης των
λυμάτων (εγκατάσταση μονάδας επεξεργασίας) και η συγκέντρωση και επεξεργασία των
όμβριων προκειμένου να διατεθούν για άρδευση. Η κάλυψη των αναγκών ύδρευσης
προβλέπεται να γίνει εναλλακτικά με την προβλεπόμενη μονάδα αφαλάτωσης στην περιοχή
Κασσιώπης με τη σύμφωνη γνώμη της ∆ΕΥΑΚ.
Μεταξύ των γενικών χρήσεων γης, όπως προβλέπονται από τον Ν.3986/2011, όπως
τροποποιήθηκε με το Ν.4092/2012, κεφάλαιο Β, άρθρο 11, παράγραφος 5 περιλαμβάνεται
και η γενική κατηγορία «παραθεριστικό- τουριστικό χωριό».
Λαμβάνοντας υπόψη τη γεωγραφική θέση της έκτασης (38χλμ από την πόλη της Κέρκυρας-
κέντρο των εμπορικών δραστηριοτήτων) και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής
(παραθαλάσσια, μοναδικό φυσικό κάλος κ.λπ) κρίθηκε προτιμητέα η αξιοποίηση της έκτασης
στο μεγαλύτερο ποσοστό της με την ανέγερση παραθεριστικών κατοικιών και ξενοδοχείου
προς εξυπηρέτηση κυρίως των αναγκών φιλοξενίας των κατοίκων του συγκροτήματος των
παραθεριστικών κατοικιών.
Για τη χωροθέτηση της γενικής κατηγορίας με ΕΣΧΑ∆Α, ορίζεται συντελεστής δόμησης 0,2,
Μετά την έγκριση του ΕΣΧΑ∆Α με Προεδρικό ∆ιάταγμα, συντάσσεται πολεοδομική μελέτη για
την πολεοδόμηση της ρυθμιζόμενης έκτασης, η οποία εγκρίνεται με Κοινή Υπουργική
Απόφαση. Ο μέσος συντελεστής δόμησης στο σύνολο των οικοδομήσιμων χώρων δεν
επιτρέπεται να υπερβαίνει το 0,4. Σημειώνεται ότι πρέπει να αφεθούν κοινόχρηστοι και
κοινωφελείς χώροι (στη φάση της πολεοδόμησης) οι οποίοι πρέπει να ανέρχονται σε
ποσοστό τουλάχιστον 50% της προς πολεοδόμηση έκτασης. Εκτιμάται ότι η προς
πολεοδόμηση έκταση θα είναι 181.981τ.μ. και η έκταση προς υπολογισμό της δόμησης που
θα απομείνει ίση με το 50% αυτής, δηλαδή 90.990τμ. Άρα η δόμηση του Παραθεριστικού-
Τουριστικού Χωριού θα είναι: 90.990τμΧ0,4= 36.396τ.μ. Η δόμηση του ξενοδοχείου δεν
δύναται να υπερβαίνει το 20% της συνολικής, δηλαδή 7.279τ.μ.
Σημειώνεται ότι κατά τον προγενέστερο τίτλο κτήσης υπ' αριθμόν 313/04.10.2000, το γήπεδο
έχει έκταση 489,56 στρέμματα και με την προσθήκη έκτασης 11,5στρ που χρησιμοποιείται
σήμερα από το Πολεμικό Ναυτικό και θα παραχωρηθεί από το Ελληνικό ∆ημόσιο στο
ΤΑΙΠΕ∆, διαμορφώνεται στα 501,06 στρέμματα. Τμήμα του ακινήτου, έκτασης 274,25
στεμμάτων είναι χαρακτηρισμένο ως ιδιωτικό δάσος ενώ μετά την εφαρμογή του
Ν.2971/2000 και την έκδοση του ΦΕΚ 632∆/2012 για τον καθορισμό των ορίων του αιγιαλού
και της παραλίας αφαιρείται επιπλέον παραλιακή έκταση (συμπεριλαμβανομένου του
υγροτόπου) κατ’ εκτίμηση 37,65 στρ από αυτή που αναγράφεται στον τίτλο. Επίσης,
αφαιρείται από το πεδίο εφαρμογής του ΕΣΧΑ∆Α έκταση 7,2 στρ η οποία θα χαρακτηρισθεί
με Προεδρικό ∆ιάταγμα ως Ναυτικό Οχυρό. Το εναπομένον τμήμα του γηπέδου επί του
οποίου αναπτύσσονται τα προαναφερόμενα κτήρια θα είναι κατ’ εκτίμηση 181,98 στρέμματα.
Σημειώνεται ότι σύμφωνα με το άρθρο 12 παρ.6 του ν.3986/2011 επιτρέπεται υπό
προϋποθέσεις η μεταβολή της έκτασης των ορίων του ΕΣΧΑ∆Α χωρίς μεταβολή των
συνολικών χρήσεων και των όρων και περιορισμών δόμησης.
Στα πλαίσια αυτής της ανάπτυξης προβλέπεται ο τρόπος διάθεσης των λυμάτων
(εγκατάσταση μονάδας επεξεργασίας) και η συγκέντρωση και επεξεργασία των όμβριων
προκειμένου να διατεθούν για άρδευση. Η κάλυψη των αναγκών ύδρευσης προβλέπεται να
γίνει εναλλακτικά είτε από τοπική μονάδα είτε από την προβλεπόμενη μονάδα αφαλάτωσης
στην περιοχή Κασσιώπης με τη σύμφωνη γνώμη της ∆ΕΥΑΚ.
Με την τροποποίηση του ν.3986/2011 ορίστηκε ότι σε μεταγενέστερο στάδιο (μετά την
έγκριση του ΕΣΧΑ∆Α) εκπονείται πολεοδομική μελέτη για το ακίνητο, η οποία περιλαμβάνει
το πολεοδομικό σχέδιο.
Γενική Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία της Η ανάπτυξη που προβλέπεται με αυτό το σενάριο,
Αξιολόγηση
ΕΛ.ΣΤΑΤ, παρατηρείται μείωση στον κρίνεται η πλέον ενδεδειγμένη αφενός για να
αριθμό των διανυκτερεύσεων και στην προκαλέσει το επενδυτικό ενδιαφέρον και αφετέρου
πληρότητα των τουριστικών καταλυμάτων. επειδή αποτελεί την πλέον ήπια παρέμβαση, καθότι
∆εδομένης αυτής της μείωσης, κρίθηκε ότι οι δραστηριότητες στα πλαίσια της παραθεριστικής
είναι επισφαλής η ανάπτυξη ενός νέου κατοικίας, δεν θα επηρεάσουν το χαρακτήρα του
μεγάλου ξενοδοχειακού συγκροτήματος. δάσους και του υγροτόπου.
Επιπλέον, μία τέτοια ανάπτυξη θα δρούσε Για τους παραπάνω λόγους κρίθηκε καταλληλότερη η
ανταγωνιστικά προς την τοπική τουριστική ανάπτυξη των παραθεριστικών κατοικιών και μικρού
οικονομία καθώς θα μείωνε ακόμα ξενοδοχείου το οποίο θα καλύπτει τις ανάγκες των
περισσότερο την πληρότητα των επισκεπτών των κατοικιών.
υπόλοιπων τουριστικών καταλυμάτων.
*Η εκτίμηση της πυκνότητας κατοίκησης του ξενοδοχείου βασίστηκε στο Προεδρικό ∆ιάταγμα
43/2002 και τις τροποποιήσεις του και ιδιαίτερα στα παραρτήματα τεχνικών προδιαγραφών
ξενοδοχείων του άρθρου 9, όπως αναλυτικά αναφέρονται για τα εκτός σχεδίου πόλεως
ξενοδοχεία. Ο αριθμός κατοικιών βάσει του οποίου επιλέχθηκε η πυκνότητα κατοίκησης
αντιστοιχεί σε κατοικίες μεγάλης επιφανείας για υψηλού προφίλ επενδυτές.
• Σε ότι αφορά στις τουριστικές υποδομές, είναι φανερό ότι το νησί διαθέτει μεγάλο
αριθμό, σε βαθμό που να παρατηρείται φθίνουσα τάση ως προς την πληρότητά τους
τα τελευταία έτη. Φαίνεται υπό αυτή την έννοια ότι έχει επέλθει κορεσμός και
απαιτείται νέος σχεδιασμός για μορφές όπως η παραθεριστική κατοικία, που θα
διαφοροποιήσουν και θα καταστήσουν ελκυστικότερο το τοπικό τουριστικό προϊόν.
• Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ, κατά τα έτη 2008, 2009 και 2010
συνολικά στο νομό Κέρκυρας παρατηρείται σημαντική μείωση στον αριθμό των
διανυκτερεύσεων και στην πληρότητα των καταλυμάτων, με παράλληλή αύξηση του
αριθμού προσφερόμενων κλινών. ∆εδομένης αυτής της μείωσης, κρίθηκε ότι είναι
• Η προτεινόμενη ανάπτυξη τόσο όσον αφορά στην εγγύς του ακινήτου περιοχή όσο
και στην ευρύτερη είναι η πλέον βιώσιμη οικονομικά, καθότι έχει άμεση επιστροφή
της επένδυσης, τουλάχιστον για το 80% του κατασκευαστικού κόστους που αφορά
στις κατοικίες, χωρίς τον κίνδυνο της εμπορικής η τουριστικής εκμετάλλευσης.
Παράλληλα, έναντι του σεναρίου των σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων, η
συνολική δόμηση που επιτυγχάνεται είναι μεγαλύτερη (0,2 έναντι 0,15).
• Επίσης, όσον αφορά στο σενάριο Οικολογικής Θεώρησης, βασική παράμετρος για
την επιτυχή υιοθέτηση του, θα ήταν η επάρκεια σε σύγχρονα τουριστικά καταλύματα
στους κοντινούς οικισμούς (Αγ.Στέφανος, Κασσιώπη) και επαρκείς υποδομές ώστε
το προσφερόμενο προϊόν να υποστηρίζει τους επισκέπτες του Πάρκου. Ωστόσο,
είναι γεγονός ότι οι υπάρχουσες εγκαταστάσεις δεν επαρκούν. Εξάλλου, με την
υπάρχουσα οικονομική κατάσταση κρίνεται ότι οι επαγγελματίες της περιοχής δεν θα
έχουν τη δυνατότητα για επέκταση και εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων τους.
Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρεται ότι στα Ιόνια νησιά υπάρχουν μικτές ζώνες τουρισμού
παραθεριστικής κατοικίας (η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις λειτουργεί άτυπα ως
ενοικιαζόμενα δωμάτια).
Προτείνεται:
Για την αδειοδότηση κατασκευών στην περιοχή της Κέρκυρας επιβάλλεται αφενός η έγκριση
της αρχιτεκτονικής μελέτης από την 21ης Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων (ΕΒΑ) σε
περίπτωση που η περιοχή μελέτης εμπίπτει στην αρμοδιότητα της και αφετέρου η έγκριση
της κατασκευής από την Η’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων (ΕΠΚΑ)
μετά από δοκιμαστικές τομές στον οικοδομήσιμο χώρο.
Στο Ν∆ 439/1970: “διατάξεις περί αιγιαλού“ άρθρο 1, αναφέρεται ότι “η οικοδομή τοποθετείται
τουλάχιστον εις απόστασιν τουλάχιστον τριάκοντα (30) μέτρων από του κατά τας κείμενας
διατάξεις καθοριζομένου ορίου του αιγιαλού”.
Σύμφωνα με το Ειδικό πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου ανάπτυξης ΦΕΚ 1138
Β/2009, άρθρο 5, παράγραφος 3: “για το σύνολο του παράκτιου χώρου και τα νησιά ορίζεται,
για τις εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισμού περιοχές, ελάχιστη απόσταση Ε τοποθέτησης
των κτισμάτων, που εξυπηρετούν υποδομές φιλοξενίας, εστίασης και αναψυχής, από τη
γραμμή αιγιαλού πενήντα (50,00μ) μέτρα. Σε περίπτωση που η υψομετρική στάθμη του
φυσικού εδάφους (Υ) στο πλησιέστερο στην ακτογραμμή σημείο τοποθέτησης του κτηρίου
είναι μικρότερη των 10 μ. από την στάθμη της θάλασσα, η ελάχιστη απόσταση τοποθέτησης
των κτισμάτων (Ε1) από την ακτογραμμή δίνεται από την σχέση Ε1=50+(10-Υ)Χ5. Σε
τμήματα με υψομετρική στάθμη εδάφους μικρότερη των 2 μέτρων από την στάθμη της
θάλασσας δεν επιτρέπεται η τοποθέτηση κτισμάτων”.
Στο υπό εξέταση ακίνητο, έχει οριοθετηθεί ο αιγιαλός και η παραλία (ΦΕΚ 632∆ 2012 και
ΦΕΚ 444∆ 2001) και ως εκ τούτου αφαιρείται από την έκταση εφαρμογής της μελέτης
ΕΣΧΑ∆Α έκταση 47 στρ περίπου. Το μήκος της ακτογραμμής στο αγροτικό τμήμα ΒΚ515
είναι περίπου 725 μέτρα. Η γραμμή παραλίας αποτελεί το όριο προς τη θάλασσα της
ιδιοκτησίας. Στους χάρτες Ι.6.1 και Ι.6.2, έχει ληφθεί υπόψη η χάραξη της γραμμής αιγιαλού
και παραλίας.
Η θέση των εν λόγω δασικών εκτάσεων εντός της συνολικής ιδιοκτησίας προσδιορίζεται στο
σχέδιο του παραρτήματος. Σημειώνεται ότι δεν έχει γίνει πράξη χαρακτηρισμού από το
αρμόδιο δασαρχείο για την έκταση επιφανείας 11,5 στρ. στην οποία είναι εγκατεστημένο το
Ναυτικό Οχυρό.
• Πρόταση Ανάπτυξης
Σύμφωνα με τη χωρική και αναπτυξιακή διάσταση που έχει το ακίνητο, στην πρόταση
ανάπτυξης που προκρίνεται αντιμετωπίζεται από το ΕΣΧΑ∆Α ως μία ενότητα. Θεωρείται
δηλαδή ως μία ενότητα τόσο οι ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις που προτείνονται στο σενάριο,
όσο και οι παραθεριστικές κατοικίες.
Με τη μελέτη αυτή δίνεται βιώσιμη επενδυτική ταυτότητα στο ακίνητο με σκοπό την
αξιοποίηση του, που συνιστά λόγο έντονου δημοσίου συμφέροντος.
Σημειώνεται ότι κατά τον προγενέστερο τίτλο κτήσης υπ' αριθμόν 313/04.10.2000, το γήπεδο
έχει έκταση 489,56 στρέμματα και με την προσθήκη έκτασης 11,5στρ που χρησιμοποιείται
σήμερα από το Πολεμικό Ναυτικό και θα παραχωρηθεί από το Ελληνικό ∆ημόσιο στο
ΤΑΙΠΕ∆, διαμορφώνεται στα 501,06 στρέμματα. Τμήμα του ακινήτου, έκτασης 274,25
στεμμάτων είναι χαρακτηρισμένο ως ιδιωτικό δάσος ενώ μετά την εφαρμογή του
Ν.2971/2000 και την έκδοση του ΦΕΚ 632∆/2012 για τον καθορισμό των ορίων του αιγιαλού
και της παραλίας αφαιρείται επιπλέον παραλιακή έκταση (συμπεριλαμβανομένου του
υγροτόπου) κατ’ εκτίμηση 37,65 στρ από αυτή που αναγράφεται στον τίτλο. Το εναπομένον
τμήμα του γηπέδου επί του οποίου θα αναπτυχθούν τα κτήρια θα είναι περίπου 181,98
στρέμματα.
Για τη χωροθέτηση της γενικής κατηγορίας με ΕΣΧΑ∆Α, ορίζεται συντελεστής δόμησης 0,2,
Μετά την έγκριση του ΕΣΧΑ∆Α με Προεδρικό ∆ιάταγμα, συντάσσεται πολεοδομική μελέτη για
την πολεοδόμηση της ρυθμιζόμενης έκτασης, η οποία εγκρίνεται με Κοινή Υπουργική
Απόφαση. Ο μέσος συντελεστής δόμησης στο σύνολο των οικοδομήσιμων χώρων δεν
επιτρέπεται να υπερβαίνει το 0,4. Σημειώνεται ότι πρέπει να αφεθούν κοινόχρηστοι και
κοινωφελείς χώροι (στη φάση της πολεοδόμησης) οι οποίοι πρέπει να ανέρχονται σε
ποσοστό τουλάχιστον 50% της προς πολεοδόμηση έκτασης. Επίσης, κατά τη φάση της
πολεοδομικής μελέτης θα οριστούν οι ειδικότερες χρήσεις γης στα πλαίσια του άρθρου 11
του Ν.3986/2011, οι τυχόν πρόσθετες απαγορεύσεις και υποχρεώσεις, τα διαγράμματα των
δικτύων υποδομής, οι ειδικότεροι όροι και περιορισμοί δόμησης των οικοπέδων οι οποίοι
μπορεί να ορίζονται ανά οικοδομικό τετράγωνο ή τμήμα οικοδομικού τετραγώνου, εφόσον
αυτό επιβάλλεται από τη διαμόρφωση του εδάφους, την ανάγκη προστασίας του φυσικού ή
πολιτιστικού περιβάλλοντος ή άλλες πολεοδομικές ανάγκες. Η δόμηση του ξενοδοχείου δεν
δύναται να υπερβαίνει το 20% της συνολικής, δηλαδή 7.279τ.μ.
Η περιοχή συνδέεται με την πόλη της Κέρκυρας μέσω του Πρωτεύοντος Επαρχιακού Οδικού
∆ικτύου και εξυπηρετείται συγκοινωνιακά μέσω δρομολογίων του Υπεραστικού ΚΤΕΛ νομού
Κέρκυρας με προορισμό την Κασσιώπη. Το ακίνητο εξυπηρετείται από τη Στάση ΚΤΕΛ στο
χωριό Σινιές, στη θέση «Ελαιουργία», που απέχει περίπου 1,5 χλμ από τα όρια της
ιδιοκτησίας. Η εξυπηρέτηση με ταξί γίνεται μέσω της πόλης της Κέρκυρας. Η έκταση
διασχίζεται από δύο (2) κύριους δημοτικούς δρόμους οι οποίοι οδηγούν ο ένας προς
Αγ.Στέφανο με χαρακτηρισμό Κ49 και ο άλλος προς Αυλάκι με χαρακτηρισμό 104. Για την
εξυπηρέτηση της ανάπτυξης θα απαιτηθεί επέκταση του οδικού δικτύου σύμφωνα με τις
προβλέψεις της μελέτης πολεοδόμησης που θα γίνει μετά την έγκριση του Προεδρικού
∆ιατάγματος του ΕΣΧΑ∆Α..
Στον παρακάτω χάρτη παρουσιάζεται η χωρική ανάπτυξη του ακινήτου (Παράρτημα ΙΙΙ-Ι.6.1.)
Η θέση των εν λόγω δασικών εκτάσεων εντός της συνολικής ιδιοκτησίας προσδιορίζεται στο
επισυναπτόμενο στην απόφαση σχέδιο. Σημειώνεται ότι δεν έχει γίνει πράξη χαρακτηρισμού
από το αρμόδιο δασαρχείο για την έκταση επιφανείας 11,5 στρ. στην οποία είναι
εγκατεστημένο το Ναυτικό Οχυρό (ΦΕΚ 279Α 2001). Όπως προκύπτει από την αντιπαραβολή
των σχεδίων Ι.6.1 και Ι.5.1, οι δασικές εκτάσεις δεν περιλαμβάνονται στις ζώνες
επιτρεπόμενης κάλυψης που εμφαίνονται στον χάρτη Ι.6.1.
• Πληθυσμός: 1470
α) παραθεριστική κατοικία
γ) περίθαλψη
δ) ξενοδοχεία
ε) εγκαταστάσεις γκολφ
θ) εμπορικά καταστήματα
Οι υπό στοιχεία γ, η, θ και ι χρήσεις επιτρέπονται μόνο στο βαθμό που εξυπηρετούν την
παραθεριστική κατοικία.
Από τις παραπάνω επιτρεπόμενες χρήσεις για την ανάπτυξη του ακινήτου επιλέχθηκαν,
όπως αναφέραμε, οι χρήσεις παραθεριστικής κατοικίας και ξενοδοχείου με την προϋπόθεση
ότι η δόμηση του δεν θα υπερβαίνει το 20% της συνολικής δόμησης του ακινήτου, ενώ δεν
αποκλείονται οι λοιπές επιτρεπόμενες χρήσεις της γενικής κατηγορίας Παραθεριστικό –
Τουριστικό χωριό. Οι λοιπές χρήσεις μαζί με αυτές, που εξυπηρετούν την παραθεριστική
κατοικία, επιτρέπονται αν δεν μεταβάλλουν δυσμενώς το περιβαλλοντικό αποτύπωμα
Όσον αφορά στις δασικές εκτάσεις, οποιαδήποτε ανάπτυξη θα γίνει στα πλαίσια της δασικής
νομοθεσίας, στην επόμενη φάση αξιοποίησης του ακινήτου και μετά την έγκριση του
ΕΣΧΑ∆Α.
Για το ακίνητο έχει επιλεγεί η αξιοποίηση του με την ένταξη του στη γενική κατηγορία
χρήσεων γης Παραθεριστικό- Τουριστικό Χωριό και ισχύουν οι παρακάτω όροι δόμησης:
1. περιορισμοί δόμησης που αφορούν στις αποστάσεις από τα όρια του γηπέδου (Π∆
31 1985, ΦΕΚ 270∆)
2. περιορισμοί δόμησης που αφορούν στις αποστάσεις από τα δασικά όρια (Π∆ 31
1985, ΦΕΚ 270∆)
3. περιορισμοί δόμησης που αφορούν στις αποστάσεις από τον αιγιαλό (Ν∆ 439/1970)
Αντίθετα, δεν έχουν ληφθεί υπόψη οι περιορισμοί που προκύπτουν από τον χαρακτηρισμό
του Ναυτικού Οχυρού (ΦΕΚ 279Α 2001) στην υφιστάμενη θέση του δεδομένου ότι θα
αποχαρακτηριστεί.
Εξάλλου, με την πολεοδόμηση του ακινήτου η οποία θα γίνει όπως προβλέπεται στις
διατάξεις του 3986/2011 όπως τροποποιήθηκε, θα καθοριστούν:
Στα πλαίσια του ΕΣΧΑ∆Α και της μελλοντικής πολεοδόμησης, θα εξασφαλιστεί η ελεύθερη
πρόσβαση στον υγρότοπο. Εξάλλου στη δασική έκταση που παρεμβάλλεται μεταξύ του
ανατολικού παραθαλάσσιου και του δυτικού τμήματος της αναπτυσσόμενης έκτασης, θα
διαφυλαχθεί ο χαρακτήρας και προορισμός του και θα δημιουργηθεί το ελάχιστο εσωτερικό
οδικό δίκτυο για τη σύνδεση των κατοικιών με το κεντρικό οδικό δίκτυο του νησιού.
Παράλληλα, προβλέπεται και η δημιουργία διέλευσης οχημάτων για τη σύνδεση του
κεντρικού τμήματος της έκτασης με το ανατολικό, για την οποία θα ζητηθεί έγκριση από το
αρμόδιο ∆ασαρχείο.
• Οδικό δίκτυο
Η προβλεπόμενη ανάπτυξη δεν επιβαρύνει ιδιαίτερα το οδικό δίκτυο και γενικά τις υποδομές
της περιοχής και του νησιού γενικότερα. Για την υλοποίηση αυτής της ανάπτυξης θα
προβλεφθεί τοπικό οδικό δίκτυο κατά τη φάση της πολεοδόμησης με ιδιαίτερη πρόβλεψη για
άμεση πρόσβαση στη ζώνη στρατιωτικών εγκαταστάσεων (Ναυτικό Οχυρό). Στα πλαίσια της
πολεοδόμησης του ακινήτου πιθανά να τροποποιηθεί η χάραξη του υφιστάμενου δρόμου
σύνδεσης Κασσιώπης- Αγ. Στεφάνου προκειμένου να διευκολυνθεί η ανάπτυξη του ακινήτου.
Εξάλλου, με την πολεοδόμηση του ακινήτου η οποία θα γίνει όπως προβλέπεται στις
διατάξεις του 3986/2011 όπως τροποποιήθηκε, θα σχεδιαστεί το οδικό δίκτυο καθώς και οι
κοινόχρηστοι και κοινωφελείς χώροι (που θα ανέρχονται σε ποσοστό τουλάχιστον 50% της
συνολικής έκτασης της προς πολεοδόμηση περιοχής).
Η προβλεπόμενη (από την εφαρμογή του σχεδίου) παρουσία επισκεπτών στις κατοικίες, θα
πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στο σχεδιασμό των υποδομών της περιοχής (δίκτυα ύδρευσης,
αποχέτευσης, ΧΥΤΑ κτλ). Η κάλυψη των αναγκών ύδρευσης προβλέπεται να γίνει με την
προβλεπόμενη μονάδα αφαλάτωσης στην περιοχή Κασσιώπης με τη σύμφωνη γνώμη της
∆ΕΥΑΚ ή εναλλακτικά με την κατασκευή τοπικής μονάδας.
Εξάλλου, με την πολεοδόμηση του ακινήτου η οποία θα γίνει όπως προβλέπεται στις
διατάξεις του 3986/2011 όπως τροποποιήθηκε με το Ν.4092/2012, θα σχεδιαστούν τα
διαγράμματα των δικτύων υποδομής.
• ∆ιαχείριση απορριμμάτων
Όσον αφορά στην παραγωγή αστικών απορριμμάτων κατά τη φάση λειτουργίας,
προβλέπεται η εφαρμογή πρότυπου προγράμματος διαλογής και ανακύκλωσης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5
Ο νομός Κέρκυρας βρίσκεται στην είσοδο της Αδριατικής Θάλασσας, κοντά στις Ηπειρωτικές
ακτές και περιλαμβάνει τα νησιά: Κέρκυρα, Παξοί, Αντίπαξοι και τα ∆ιαπόντια Νησιά: Οθωνοί,
Ερείκουσα, Μαθράκι. Η έκταση του νομού είναι 641.057 στρέμματα και αποτελείται από 2
∆ήμους.
Η νήσος Κέρκυρα έχει σχήμα μακρόστενο, πλατύτερο στο βόρειο τμήμα της, ενώ στενεύει
προς το νότο. Οι βορειοανατολικές ακτές του νησιού πλησιάζουν αρκετά (περίπου 2,5 χλμ)
τις ακτές των Αγίων Σαράντα της Αλβανίας. Τα παράλιά της έχουν συνολικό μήκος 217
χιλιόμετρα και σχηματίζουν αρκετούς όρμους και ακρωτήρια. Το έδαφός της είναι κυρίως
ορεινό, ιδιαίτερα στο βόρειο τμήμα.
Ο τέως ∆ήμος Κασσωπαίων κάλυπτε έκταση 33.749 στρεμμάτων και συνόρευε δυτικά με
τους δήμους Θιναλίων και Φαιάκων, ενώ βόρεια, ανατολικά και νότια βρέχεται από το Ιόνιο
Πέλαγος. Η περιοχή του ∆ήμου Κασσωπαίων ανήκει σήμερα στον «Καλλικρατικό» ∆ήμο
Κέρκυρας.
Ο ∆ήμος Κέρκυρας είναι δήμος της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων που περιλαμβάνει την
Κέρκυρα και τα ∆ιαπόντια νησιά. Με την εφαρμογή της διοικητικής διαίρεσης της χώρας και
το Πρόγραμμα ‘Καλλικράτης’, που ισχύει από 1-1-2011 (N. 3852/2010, ΦΕΚ 87 Α’ /7-6-
2010), ο νέος ∆ήμος Κέρκυρας αποτελείται από τους δήμους Κερκυραίων, Θιναλίου,
Παλαιοκαστριτών, Παρελίων, Φαιάκων, Λευκιμμαίων, Κασσωπαίων, Εσπερίων, Αχιλλείου,
Αγίου Γεωργίου, Μελιτειέων και Κορισσίων και των κοινοτήτων Ερείκουσας, Μαθρακίου και
Οθωνών, οι οποίοι καταργήθηκαν. Πρωτεύουσα του νησιού είναι η Κέρκυρα, βρίσκεται στο
κεντρικό τμήμα του νησιού και είναι κτισμένη στην ανατολική παραλία πάνω σε μία
χερσόνησο, που διαιρεί την πόλη σε δύο τμήματα, τη νέα και την παλιά πόλη.
Τα σχετικά μεγέθη των οικισμών της Κέρκυρας και της περιφέρειας Ιονίων Νήσων
παρουσιάζονται στο διάγραμμα που ακολουθεί ενώ τα αναλυτικά στοιχεία δίνονται στον
Πίνακα Ι.1 του Παραρτήματος. Παρατηρείται ότι οι οικισμοί της Κέρκυρας παρουσιάζουν
παρόμοια κατανομή μεγεθών με αυτήν της περιφέρειας Ιονίων Νήσων ενώ πάνω από το
70% του πληθυσμού συγκεντρώνεται σε οικισμούς μικρότερους των 2000 κατοίκων.
Ο αριθμός των οικισμών της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων και του Νομού Κέρκυρας και ο
μόνιμος πληθυσμός τους κατά τάξεις μεγέθους, σύμφωνα με την Γ.Γ. ΕΣΥΕ, φαίνεται στον
παρακάτω πίνακα.
∆ιάγραμμα 5.1: Κατανομή Μεγεθών Οικισμών στην Κέρκυρα και στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων
Η Κέρκυρα είναι το πιο πυκνοκατοικημένο νησί της περιφέρειας Ιονίων Νήσων (με διπλάσια
πυκνότητα πληθυσμού από το Μ.Ο.) με συγκέντρωση που στην πόλη της Κέρκυρας
προσεγγίζει σχεδόν τους 1000 κατ / τ.χλμ. Αναλυτικότερα, για την Περιφέρεια το Νομό και
τους ∆ήμους, ο μόνιμος πληθυσμός, η επιφάνεια και η πυκνότητα πληθυσμού, σύμφωνα με
την Γ.Γ. ΕΣΥΕ, δίνονται στο Παράρτημα.
Στον νομό Κέρκυρας το κατά κεφαλήν εισόδημα είναι ανώτερο του μέσου κατά κεφαλήν
εισοδήματος της Περιφέρειας, υπολείπεται όμως του μέσου εισοδήματος της χώρας.
Συγκρινόμενο με άλλες τουριστικές περιοχές όπως ο Νομός ∆ωδεκανήσων είναι χαμηλότερο.
Η οικονομική ανάπτυξη του νομού Κέρκυρας οφείλεται κυρίως στην έντονη ανάπτυξη του
τριτογενούς τομέα και βασικά του τουρισμού. Εξ άλλου, η ανάλυση κατά τομείς παραγωγής
καταδεικνύει ότι η Κέρκυρα υπερτερεί σε αριθμό απασχολουμένων και στους τρεις τομείς
παραγωγής, έναντι των άλλων νομών.
Από την προσέγγιση ορισμένων γενικών δεικτών (όπως η εξέλιξη του πληθυσμού) και
οικονομικών δεικτών της Περιφέρειας (όπως το Ακαθάριστο Περιφερειακό Προϊόν), φαίνεται η
σημαντική ανάπτυξη που έχει συντελεσθεί κατά τα τελευταία χρόνια στα Ιόνια Νησιά, αλλά
και η εξάρτησή της από τον τριτογενή τομέα (κυρίως από τον τουρισμό), όπως επίσης και η
διαφοροποίηση πλούτου που υπάρχει μεταξύ των νησιών. Ο νομός Κέρκυρας αποτελεί τον
πλουσιότερο, ακολουθεί ο νομός Ζακύνθου, μετά ο νομός Κεφαλληνίας & Ιθάκης και
τελευταίος έρχεται ο νομός Λευκάδας.
[Link] Απασχόληση
Με βάση τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδας, που δυστυχώς αναφέρονται
στην προηγούμενη δεκαετία, το 2001, οι οικονομικά ενεργοί του συνόλου των δήμων
Κέρκυρας αποτελούν το 41,5%, και οι οικονομικά μη ενεργοί το 58,5% του συνόλου του
μόνιμου πληθυσμού. Αντίστοιχα, οι οικονομικά ενεργοί του συνόλου του νομού Κέρκυρας
αποτελούν το 41,5%, και οι οικονομικά μη ενεργοί το 58,5% του συνόλου του μόνιμου
πληθυσμού του νομού και οι οικονομικά ενεργοί του συνόλου της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων
αποτελούν το 40,7%, και οι οικονομικά μη ενεργοί το 59,3% του συνόλου του μόνιμου
πληθυσμού της Περιφέρειας.
Στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων το ποσοστό ανεργίας του εργατικού δυναμικού, κατά την
τελευταία δεκαετία, αν και τα τελευταία έτη παρουσίασε αυξητική τάση, όπως και στην
υπόλοιπη Ελλάδα, παραμένει σε σχετικούς όρους σταθερό και το 2002 ανήλθε στο 9,0%. Ο
οικονομικά ενεργός πληθυσμός ανέρχεται σε 85.348 άτομα, εκ των οποίων οι 12.703 είναι
άνεργοι.
Επί του συνόλου των ανέργων, η ανεργία το 2001 επικεντρώθηκε στους νέους, αν και σε
χαμηλότερο βαθμό (23%) από το σύνολο της χώρας (31,0%), στις γυναίκες (7,6%) και στους
νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας, ενώ περίπου ο ένας στους δύο ανέργους είναι
μακροχρόνιος άνεργος (τουλάχιστον ένα έτος στην ανεργία). Τα χαρακτηριστικά της ανεργίας
υποδηλώνουν μικρό αριθμό προσλήψεων παρά την αύξηση των απολύσεων. Επιπλέον, η
συγκράτηση σχετικά χαμηλού ποσοστού ανεργίας στα Ιόνια, όπως και σε άλλες νησιώτικες
περιφέρειες, προφανώς οφείλεται επίσης στην διάρθρωση της παραγωγής στις περιοχές
αυτές. Οι μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις που κυριαρχούν σε όλους τους κλάδους της
οικονομίας χαρακτηρίζονται από σχετική σταθερότητα στην απασχόληση, ενώ η συμμετοχή
της αναδιαρθρούμενης μεταποίησης είναι σχετικά μικρή. Αυτά τα χαρακτηριστικά είναι
συνεπή με τις παρατηρούμενες στην ανεργία εξελίξεις. Είναι προφανές ότι τα ποσοστά αυτά
της ανεργίας συνδέονται επίσης στενά με την κυρίαρχη θέση του εποχικού τουρισμού στην
οικονομία των νομών της Περιφέρειας.
Η οικονομία στο σύνολο των περισσοτέρων ∆ήμων βασίζεται στον τριτογενή τομέα και στις
δραστηριότητες που αναπτύσσονται γύρω από αυτόν, αλλά με μεγάλη διαφορά από τους
άλλους δυο παραγωγικούς τομείς.
Στην Περιφέρεια η γεωργία απορροφά περίπου 20.000 από τις 75.000 απασχολούμενους
(ποσοστό 26,7%), ποσοστό πάνω από το 25% και σαφώς μεγαλύτερο από το αντίστοιχο της
χώρας, παρουσιάζει όμως καθοδική τάση. Η απασχόληση στη μεταποίηση εμφάνισε σαφή
πτωτική τάση κατά την δεκαετία του 1990 και έχασε σχεδόν 2.000 θέσεις εργασίας κατά την
περίοδο 1991-97, ενώ το 1997 ανήρχετο σε 12.000 άτομα. Η υπόλοιπη απασχόληση, 43.000
άτομα ή ποσοστό 57,6% συγκεντρώνεται στον τριτογενή τομέα των υπηρεσιών.
Εντυπωσιακή άνοδο εμφανίζει το χονδρικό και λιανικό εμπόριο, ενώ απρόβλεπτη υπήρξε η
μείωση της απασχόλησης στα εστιατόρια και ξενοδοχεία, η οποία όμως εξηγείται από την
κάμψη του τουρισμού τα τελευταία χρόνια. Αυτή η κλαδική κατανομή της απασχόλησης στα
Ιόνια Νησιά μπορεί στην ουσία να μην είναι ιδιαίτερα διαφωτιστική, γιατί ως περιοχή με
υψηλό τουρισμό, γεωργία και εμπόριο καθώς και διάφορες συμπληρωματικές
δραστηριότητες, δημιουργεί ευκαιρίες απασχόλησης και μάλιστα υπάρχει ενίοτε εκτεταμένη
πολυαπασχόληση μεταξύ των κύριων τομέων δραστηριότητας (γεωργία, τουρισμός,
κατασκευές). Από την άλλη πλευρά το εργατικό δυναμικό του γεωργικού τομέα είναι αρκετά
γηρασμένο (οι τρεις στους τέσσερις απασχολούμενους είναι άνω των 45 ετών) με
αποτέλεσμα να μην υπάρχει σοβαρός κίνδυνος εκροής εργαζομένων του γεωργικού τομέα
προς άλλους τομείς, αλλά παράλληλα να υπάρχει δυσκολία προσέλκυσης νέων στον τομέα
αυτό.
• Πρωτογενής τομέας
Οι αγρότες κάτοικοι των ∆ήμων ασχολούνται κυρίως με την καλλιέργεια της ελιάς, που
αποτελεί την κύρια γεωργική εκμετάλλευση και καθορίζει την αγροτική οικονομία του τόπου.
Ακόμα ένα πολύ σημαντικό προϊόν για την οικονομία του τόπου αποτελεί το κουμ κουάτ,
αφού στην Κέρκυρα παράγεται σε μεγάλες ποσότητες και αποτελεί προϊόν προστασίας
γεωγραφικής ένδειξης. Αξιόλογη είναι και η παραγωγή άλλων εσπεριδοειδών, όπως των
νεραντζιών, καθώς επίσης των καρυδιών και των οπωροκηπευτικών.
Τα κύρια γεωργικά προϊόντα που παράγονται στην περιοχή είναι: ελιές, λάδι, εσπεριδοειδή,
οπωροκηπευτικά, καρύδια, εσπεριδοειδή, αμπέλια (σταφύλια), κρασί, λαχανικά και άλλα
φρούτα. Φημισμένα είναι τα σπιτικά κρασιά.
Στο πλαίσιο των Κανονισμών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για την προστασία γεωγραφικών
ενδείξεων για τα αγροτικά προϊόντα και είδη διατροφής (ΕΕ αρ. 2081/92), το κουμκουάτ
συμπεριλήφθηκε στα προϊόντα αυτά και με την υπουργική απόφαση αρ. 317718/14.1.94
αποτελεί πλέον προϊόν ποιότητας προστατευόμενης γεωγραφικής ένδειξης.
Οι ετήσιες καλλιέργειες των ∆ήμων και Κοινοτήτων Κέρκυρας (νέος Καλλικρατικός ∆ήμος)
καλύπτουν το 14,9% των αντίστοιχων καλλιεργειών της περιφέρειας Ιονίων Νήσων, οι
δενδρώδεις καλλιέργειες το 47,6%, τα αμπέλια και σταφιδάμπελα το 14,8%, τα μόνιμα
λιβάδια και οι βοσκότοποι το 4,4%, οι αγραναπαύσεις το 5,8%, οι οικογενειακοί λαχανόκηπου
το 57,5% και τα φυτώρια καρποφόρων δένδρων το 85,5% του συνόλου των αντίστοιχων
εκτάσεων της περιφέρειας.
Οι αρδευόμενες εκτάσεις των ∆ήμων και Κοινοτήτων Κέρκυρας (νέος Καλλικρατικός ∆ήμος)
καταλαμβάνουν το 42,8% των συνολικά αρδευόμενων εκτάσεων της Περιφέρειας Ιονίων
Νήσων και οι αρδευθείσες το 47,7% της Περιφέρειας.
Κτηνοτροφία
Η κτηνοτροφία για το νομό Κέρκυρας αποτελεί μια από τις βασικές πηγές εισοδήματος και
οικονομικής δραστηριότητας. Μεγάλο τμήμα της έκτασης του νομού καλύπτεται από
καλλιέργειες, λιβάδια και βοσκότοπους.
Καταγραφή Κτηνοτροφίας Νομού Κέρκυρας (ετήσια
παραγωγή) 2005 2008
Κρέας, τόνοι 2.171 877
Γάλα, τόνοι 3.196 2.653
Τυρί μαλακό, τόνοι 355 504
Τυρί σκληρό, τόνοι 8 10
Αυγά, χιλ.τεμάχια 18.063 -
Αριθμός γεωργικών εκμεταλλεύσεων 15.791 -
Χρησιμοποιούμενη γεωργική γη, χιλ. στρεμ 261 -
Πηγή: [Link]
Ο αριθμός εκμεταλλεύσεων και ζώων στο νέο ∆ήμο Κέρκυρας, με βάση τα στοιχεία της
ΕΣΥΕ, δίνεται στο Παράρτημα.
Αλιεία
Η ετήσια καταγραφή αλιείας εσωτερικών υδάτων για το Νομό Κέρκυρας, με στοιχεία της Γ.Γ.
ΕΣΥΕ για το 2006, είχε ως εξής:
Χρησιμοποιούμενα Αλιευθείσα ποσότητα αλιευμάτων από
σκάφη ή λέμβοι
επαγγελματικά
Μηχανοκίνητα
Ιόνια Νησιά 40 17 20 10 10 4 22 26
Κέρκυρα 40 17 20 10 10 4 22 26
Πηγή: Γ.Γ. ΕΣΥΕ 2008
Η καταγραφή του στόλου του Νομού Κέρκυρας και των Ιονίων Νήσων σε σχέση και με την
Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ως ακολούθως:
% Ισχύς % Ισχύoς
Αριθμός Χωρητικότητα %
Περιοχή αριθμού κινητήρα κινητήρα
σκαφών (*GT) Χωρητικότητας
σκαφών (kW) (kW)
Κέρκυρα 577 38,8 1.595 69,74 12.793 40,35
Ιόνια Νησιά 1.487 100 4.014 100 31.703 100
% στόλου Ε.Ε. 1,71% 0,21% 0,46%
Πηγή: [Link] 2008 *GT: Ολική Χωρητικότητα
Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της ΕΣΥΕ (2007) στην ευρύτερη περιοχή της Νήσου
Κέρκυρας και των ακτών της Ηπείρου, η ποσότητα των αλιευμάτων σε τόνους είχε ως εξής:
2004 2005 2006 Μεταβολή % 2006-2004
7.148,5 5.789,4 5.943,0 -19,2
Στοιχεία για την συστηματική ενασχόληση με την αλιεία στην περιοχή μελέτης από τη
Στατιστική Υπηρεσία δεν υπάρχουν. Ωστόσο, με βάση την καταγραφή για το 2001 της ΕΣΥΕ,
η ενασχόληση του πληθυσμού του νέου Καλλικρατικού ∆ήμου με την επαγγελματική αλιεία
αποτελεί το 0,5% του συνολικά ενεργού πληθυσμού, όπως και σε ολόκληρο το νομό
Κέρκυρας, ενώ στην περιφέρεια το αντίστοιχο ποσοστό είναι 0,9%.
Εξόρυξη
Στοιχεία για την συστηματική ενασχόληση με την εξόρυξη στην περιοχή μελέτης από την
Στατιστική Υπηρεσία δεν υπάρχουν. Ωστόσο, με βάση την καταγραφή για το 2001 της ΕΣΥΕ
η ενασχόληση του πληθυσμού του νέου Καλλικρατικού ∆ήμου στον τομέα ορυχείων και
λατομείων αποτελεί το 0,1% του συνολικά ενεργού πληθυσμού όπως και σε ολόκληρο το
νομό Κέρκυρας και στην περιφέρεια Ιονίων Νήσων.
• ∆ευτερογενής τομέας
Από βιομηχανική -βιοτεχνική άποψη στο νομό Κέρκυρας υπάρχουν εργοστάσια ελαιουργίας,
σαπωνοποιίας, υφαντουργίας, χαρτοποιίας, γαλακτοκομικών προϊόντων, βιομηχανίας
ζυμαρικών, ελαιοτριβεία και ναυπηγεία.
Η καταγραφή στον τομέα της βιομηχανίας για το Νομό Κέρκυρας σύμφωνα με τα τελευταία
στοιχεία έχει ως εξής:
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας της ΕΣΥΕ και το Μητρώο Επιχειρήσεων το
2003, ο συνολικός αριθμός επιχειρήσεων για την Κέρκυρα είναι περίπου 14500. Ο αριθμός
επιχειρήσεων κατά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας (ΣΤΑΚΟ∆-2003) στο Νομό Κέρκυρας
και ο αριθμός των απασχολούμενων δίνεται αναλυτικά στον Πίνακα Ι.22 του Παραρτήματος.
Από το σύνολο των 13.265 επιχειρήσεων του νέου ∆ήμου Κερκυραίων στο ∆ήμο
• Τριτογενής τομέας
Εμπόριο - Υπηρεσίες
Η ετήσια καταγραφή στον τομέα του εμπορίου και των υπηρεσιών για το Νομό Κέρκυρας
σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία έχει ως εξής:
Πηγή: [Link]
Στον τομέα του Εμπορίου και των Υπηρεσιών στον πρώην ∆ήμο Κασσωπαίων λειτουργούν
315 επιχειρήσεις του τριτογενή τομέα. Κυρίαρχοι κλάδοι είναι το «Εμπόριο» και τα
«Ξενοδοχεία - Εστιατόρια». Ο ∆ήμος ακολουθεί το μοντέλο του Νομού και της Περιφέρειας,
όσον αφορά την κατανομή των επιχειρήσεων ανά κλάδο.
Τουρισμός
Εδώ και αρκετές δεκαετίες ο τουρισμός αναπτύσσεται αλματωδώς σε όλες τις παραλιακές
περιοχές της Κέρκυρας. Οι φυσικές ομορφιές του νησιού αποτελούν σημαντικό πόλο έλξης
για εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες ετησίως, Έλληνες και ξένους. Είναι μια περιοχή που
ακόμα και σήμερα διαθέτει μεγάλες δυνατότητες τουριστικής ανάπτυξης, ειδικότερα όσον
αφορά στις εναλλακτικές - ήπιες μορφές τουρισμού. Οι τουριστικές εγκαταστάσεις έχουν
δημιουργηθεί κυρίως στην παράκτια ζώνη του νησιού.
Στον πρώην ∆ήμο Κασσωπαίων, με βάση τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. (2010), στην
κατηγορία των καταλυμάτων εντάσσονται εξήντα μία (61) μονάδες, τα οποία αντιστοιχούν στο
4,7% του συνόλου των καταλυμάτων του Νομού Κέρκυρας. Τα τουριστικά καταλύματα
βρίσκονται στους οικισμούς: Κασσιώπη, Άγιος Στέφανος Σινιών, Αυλάκι, Κουλούρα, Καλάμι,
Νησάκι.
Φέρουσα ικανότητα
Η ετήσια καταγραφή της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής των ετών 2008, 2009 και 2010 στον
τομέα του τουρισμού του νομού Κέρκυρας, οι διανυκτερεύσεις και η πληρότητα των
καταλυμάτων δίνεται αναλυτικά σε πίνακες του Παραρτήματος (Πίνακες Ι.24-Ι.28).
Όπως παρατηρείται, στο σύνολο των διανυκτερεύσεων του Νομού Κέρκυρας που είναι
περίπου 4.000.000 ετησίως, σημειώνεται μείωση μεταξύ των ετών 2009 έναντι 2008 κατά
114.028 διανυκτερεύσεις και μεταξύ των ετών 2010 έναντι 2009 μείωση κατά 961
διανυκτερεύσεις. Επίσης, αξίζει να σημειωθεί ότι στο σύνολο του νομού κατά την ίδια
χρονική περίοδο 2008-2009 αυξήθηκαν οι κλίνες κατά 15.222 και το 2009-2010 αυξήθηκαν
κατά 10.461. Συνολικά την περίοδο 2008-2010 αυξήθηκαν οι λειτουργούσες κλίνες κατά
25.683 και η μείωση στις διανυκτερεύσεις του νομού είναι 2,86%. Αποτέλεσμα αυτών είναι
μια συνολικότερη πτώση της πληρότητας των καταλυμάτων, από 71,8% το 2008 σε
61,3% το 2010. Πρόκειται για μια σαφή ένδειξη του ότι το νησί διαθέτει πλέον
υπερπροσφορά τουριστικών κλινών.
Ο αριθμός των πολυτελών ξενοδοχείων της Κέρκυρας είναι αρκετά μεγάλος, όπως φαίνεται
στον παρακάτω πίνακα 5.1 που προκύπτει από στοιχεία του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου.
Συνολικά λειτουργούν 14 ξενοδοχεία 5 αστέρων στο νησί, με δυναμικότητα 2.868 δωμάτια και
5.514 κλίνες και 45 Ξενοδοχεία 4 αστέρων, συνολικής δυναμικότητας 9.449 δωματίων και
17.745 κλινών. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι το νησί κάθε άλλο παρά στερείται σχετικών
υποδομών.
Πίνακας 5.1: Πολυτελή ξενοδοχεία της Κέρκυρας, σύμφωνα με στοιχεία του Ξενοδοχειακού
Επιμελητηρίου για το 2011.
Ξενοδοχείο Κατηγορία ∆ωμάτια Κλίνες Τόπος
ΑΚΤΗ ΜΑΡΜΠΕΛΛΑ 5***** 393 744 ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ
ΠΕΡΙΣΤΕΡΩΝ
ΡΕΣΤΙΑ 5***** 30 60 ΑΛΜΥΡΟΣ ΘΙΝΑΛΙΟΥ
ΧΩΡΙΟ ΤΖΕΛΙΝΑ ΧΟΤΕΛ ΑΠΑΡΤΜΕΝΤΣ 5***** 373 601 ΑΧΑΡΑΒΗ
ΓΚΡΑΝΤ ΜΕΝΤΙΤΕΡΡΑΝΕΟ ΡΙΖΟΡΤ 5***** 270 550 ΕΡΜΟΝΕΣ
ΚΟΡΦΟΥ ΧΟΛΙΝΤΑΙΥ ΠΑΛΛΑΣ 5***** 267 501 ΚΑΝΟΝΙ
ΚΟΡΦΟΥ ΠΑΛΛΑΣ 5***** 106 195 ΚΕΡΚΥΡΑ
ΕΥΑ ΠΑΛΛΑΣ 5***** 225 468 ΚΟΜΕΝΟ
ΚΟΡΦΟΥ ΙΜΠΕΡΙΑΛ 5***** 314 590 ΚΟΜΕΝΟ
ΑΚΟΥΙΣ ΑΚΤΗ ΠΕΛΕΚΑΣ 5***** 181 362 ΚΟΝΤΟΓΥΑΛΟΣ
ΣΙΝΑΡΑ∆ΩΝ
ΚΟΝΤΟΚΑΛΙ ΜΠΕΙ 5***** 261 517 ΚΟΝΤΟΚΑΛΙ
ΑΠΟΛΛΩΝ ΠΑΛΛΑΣ 5***** 243 519 ΜΕΣΟΓΓΗ
ΑΚΤΗ ΜΙΡΑΜΑΡΕ 5***** 149 285 ΜΟΡΑΙΤΙΚΑ
Η έδρα της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων βρίσκεται στην Κέρκυρα, και ο πληθυσμός της
σύμφωνα με την απογραφή της ΕΣΥΕ για το 2001, ανερχόταν σε 212.984 κατοίκους, που
αντιστοιχούσε στο 1,94% του συνολικού πληθυσμού της χώρας. Σύμφωνα με την απογραφή
της ΕΣΥΕ το 2001, η εξέλιξη του πραγματικού πληθυσμού των ∆ήμων Κέρκυρας την
δεκαετία 1991-2001 παρουσίασε αύξηση, παράλληλα με το νομό Κέρκυρας και την
Περιφέρεια όπου σημειώθηκε αύξηση 4,1% και 9,9% αντίστοιχα, με εξαίρεση τους ∆ήμους
Κέρκυρας και Φαιάκων που εμφανίστηκε μείωση πληθυσμού 3,6% και 5,7% αντίστοιχα.
Ειδικότερα ο ∆ήμος Κασσωπαίων παρουσίασε αύξηση του πληθυσμού, κατά την περίοδο
1991-2001, 18%.
Κατά το χρονικό διάστημα από 10 έως και 24 Μαΐου 2011 πραγματοποιήθηκε από την
Ελληνική Στατιστική Αρχή Απογραφή Πληθυσμού - Κατοικιών 2011. Τα προσωρινά
αποτελέσματα για την Περιφερειακή ενότητα Κέρκυρας είναι:
Συγκριτικά με την απογραφή πληθυσμού του 2001, ο μόνιμος πληθυσμός του νησιού,
σήμερα, παρουσιάζει μείωση 9%, όπως εμφανίζεται στον πίνακα που ακολουθεί:
Πάνω από το 90% του απογραφέντος πληθυσμού το 2001 διέμενε στον τόπο απογραφής
του. Σημειώνεται ότι, τα στοιχεία της παρούσας μελέτης, τα οποία εμφανίζονται στους
πίνακες του Παραρτήματος, προέρχονται από την Απογραφή του 2001 της Γενικής
Γραμματείας της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδας και αναφέρονται στους
Καποδιστριακούς δήμους της νήσου Κέρκυρας (Πίνακες Ι.6-Ι.7 Παραρτήματος).
Η πυραμίδα ηλικιών για το νησί της Κέρκυρας και τον τ. ∆ήμο Κασσωπαίων δίνεται στο
διάγραμμα που ακολουθεί και στους Πίνακες Ι.8-Ι.11 του Παραρτήματος. Παρατηρείται μια
εικόνα γήρανσης του πληθυσμού τόσο της Περιφέρειας όσο και της περιοχής της
Κασσιώπης.
Το επίπεδο εκπαίδευσης του πληθυσμού του Νομού κατά ομάδες ηλικιών, με βάση τα
στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδας (απογραφή 2001) δίνονται στο Παράρτημα
(Πίνακας Ι.11).
Στο διάστημα της τελευταίας δεκαετίας, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΣΥΕ, παρατηρήθηκε
σημαντική βελτίωση στο επίπεδο εκπαίδευσης των κατοίκων τόσο των δήμων, όσο και του
νομού Κέρκυρας. Αξιοσημείωτο είναι ότι μειώθηκε ο αριθμός των αναλφάβητων ενώ αντίθετα,
αυξήθηκε η συμμετοχή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Στον πρώην ∆ήμο Κασσωπαίων, στον τομέα των υπηρεσιών υπάρχουν οι βασικές
υποδομές εκπαίδευσης (Νηπιαγωγεία, ∆ημοτικά, Γυμνάσιο και Λυκειακές τάξεις). Επίσης στις
δομές υγείας λειτουργούν περιφερειακά ιατρεία καθώς και φαρμακείο. Οι λοιπές
εξυπηρετήσεις που διαθέτει η περιοχή αφορούν: Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών στο Γιμάρι,
Τμήμα Συνοριακής Φύλαξης Κασιόπης (ΦΕΚ 147 Α’/2007), Ταχυδρομικό Πρακτορείο και
Μηχάνημα Ανάληψης Χρημάτων (ΑΤΜ) στην Κασσιώπη.
Οι κάτοικοι των πιο απομακρυσμένων αγροτικών οικισμών δεν καλύπτονται επαρκώς από
την υποδομή και τις υπηρεσίες που υπάρχουν στα σημερινά κέντρα του νομού και υπάρχει
ανάγκη δημιουργίας περισσότερων τοπικών κέντρων με στόχο την αποκέντρωση ορισμένων
εξυπηρετήσεων και δραστηριοτήτων προκειμένου να βοηθηθεί η ισόρροπη ανάπτυξη των
οικισμών του Νομού.
Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για τον τομέα της παιδείας εμφανίζονται στον παρακάτω
πίνακα:
Κασσιώπη. Επίσης, στις Σινιές, στο κτίριο του παλιού δημοτικού σχολείου λειτουργεί
Παιδικός Σταθμός.
Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για τον τομέα της υγείας εμφανίζονται στον παρακάτω
πίνακα:
Στα όρια του τέως ∆ήμου Κασσωπαίων λειτουργούν περιφερειακά ιατρεία στην Κασσιώπη
και στο Γιμάρι, τα οποία υπάγονται στο Κέντρο Υγείας Αγίου Μάρκου.
Η πρώην Κοινωφελής Επιχείρηση του ∆ήμου Κασσωπαίων (Κ.Ε.∆Η.Κ.) και νυν Κοινωφελής
Επιχείρηση ∆ήμου Κερκυραίων (Κ.Ε.∆Η.Κ.), στην προσπάθειά του να παρέχει Υπηρεσίες
Κοινωνικής φροντίδας σε όσο το δυνατόν περισσότερους ηλικιωμένους, σε συνεργασία με το
Υπουργείο Υγείας & Πρόνοιας και την υποστήριξη των Κρατών –Μελών της Ευρωπαϊκής
ένωσης, ανέπτυξε το Πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι». Στο ∆ήμο Κασσωπαίων έχει
συσταθεί και λειτουργεί Κέντρο Ανοικτής Προστασίας Ηλικιωμένων (ΚΑΠΗ).
Με βάση τα παραπάνω, προκύπτει ότι η Κέρκυρα είναι ένα από τα πλέον πυκνοκατοικημένα
νησιά του Ιονίου και παράλληλα ένας αναπτυγμένος τουριστικός προορισμός. Η διατήρηση
αναπτυγμένων παραγωγικών δραστηριοτήτων στον πρωτογενή τομέα, είναι ένα στοιχείο που
αυξάνει την ελκυστικότητα του νησιού ως τουριστικού προορισμού. Αν και στα ζητήματα
κοινωνικών εξυπηρετήσεων και υποδομών έχουν γίνει σημαντικά βήματα τις τελευταίες
δεκαετίες, υπάρχουν ακόμη αρκετά περιθώρια βελτίωσης.
Σε ότι αφορά στις τουριστικές υποδομές, είναι φανερό ότι το νησί διαθέτει μεγάλο αριθμό, σε
βαθμό που να παρατηρείται φθίνουσα τάση ως προς την πληρότητά τους τα τελευταία έτη.
Φαίνεται υπό αυτή την έννοια ότι έχει επέλθει κορεσμός και απαιτείται νέος σχεδιασμός για
μορφές όπως η παραθεριστική κατοικία, που θα διαφοροποιήσουν και θα καταστήσουν
ελκυστικότερο το τοπικό τουριστικό προϊόν.
Σύμφωνα με την Κοτίνη-Ζαμπάκα (1984), η Ελλάδα χωρίζεται σε πέντε κλιματικές ζώνες (Εικ.
5.1). Τα Ιόνια νησιά περιλαμβάνονται σε δυο από αυτές. Στην C1 (Θαλάσσιο η Μεσογειακό
Υποτροπικό) και τη C2 (Γνήσιο θαλάσσιο ή Μεσογειακό Υποτροπικό). Έτσι ενώ οι Παξοί, η
Λευκάδα, η Ιθάκη και η Κεφαλονιά ανήκουν στην ζώνη C1, η Ζάκυνθος ανήκει στην C2. H
Κέρκυρα όμως φαίνεται να ανήκει και στις 2 ζώνες, και συγκεκριμένα στη ∆υτική πλευρά
φαίνεται να επικρατεί το θαλάσσιο-μεσογειακό υποτροπικό κλίμα και η Ανατολική στο γνήσιο
θαλάσσιο ή μεσογειακό κλίμα.
Εικόνα 5.1. Μεταβατικές κλιματικές ζώνες στην Ελλάδα με κριτήριο την ετήσια πορεία του μέσου
μηνιαίου αριθμού καταιγίδων (κατά Kotinis-Zambakas & al. 1984). A1: Ηπειρωτικό Μεσογειακό κλίμα με
ζεστό καλοκαίρι και όχι τόσο ξηρό όπως το μεσογειακό υποτροπικό. Α2: Ηπειρωτικό Μεσογειακό κλίμα,
επηρεαζόμενο από την θάλασσα. Β: Καθαρά μεταβατικό Ηπειρωτικό –Μεσογειακό Ηπειρωτικό. C1:
Θαλάσσιο ή Μεσογειακό Υποτροπικό. C2: Γνήσιο θαλάσσιο ή Μεσογειακό Υποτροπικό κλίμα.
1ο Εξάμηνο 2ο Εξάμηνο
o
( C) ΙΑΝ ΦΕΒ ΜΑΡ ΑΠΡ ΜΑΙ ΙΟΥΝ ΙΟΥΛ ΑΥΓ ΣΕΠ ΟΚΤ ΝΟΕ ∆ΕΚ
Ελάχιστη
Μηνιαία -0,4 1,3 -0,6 7,9 11,0 17,0 17,3 17,0 15,3 6,9 3,4 1,6
Θερμοκρασία
Μέση Μηνιαία
Θερμοκρασία
9,8 10,4 12,4 15,4 19,5 23,9 26,1 26,2 25,0 17,7 13,3 11,5
Μέγιστη
Μηνιαία 17,4 19,5 21,7 22,9 29,2 32,7 36,2 37,2 34,9 28,1 20,7 19,7
Θερμοκρασία
Όσον αφορά τη βροχόπτωση, η μέγιστη μέση μηνιαία τιμή παρατηρείται τον Οκτώβριο
(190,4mm), ενώ οι θερινοί μήνες είναι σχετικά άνομβροι (Ιούνιος 0,2mm, Ιούλιος 2,0mm και
Αύγουστος 0mm). Η ανομβρία όμως αυτή πολλές φορές διακόπτεται από τοπικές θερινές
καταιγίδες, οι οποίες προκαλούν σε μικρό χρονικό διάστημα την πτώση σημαντικών
ποσοτήτων βροχής. Οι καταιγίδες, ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του κλίματος της Κέρκυρας,
εμφανίζονται με συχνότητα πολύ μεγαλύτερη από άλλες περιοχές της Ελλάδας. Το μεγάλο
ύψος βροχής και τα μικρά σχετικά διαστήματα συνεχούς ανομβρίας έχουν συμβάλλει στη
διατήρηση πυκνής βλάστησης στο νησί καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
1ο Εξάμηνο 2ο Εξάμηνο
ΙΑΝ ΦΕΒ ΜΑΡ ΑΠΡ ΜΑΙ ΙΟΥΝ ΙΟΥΛ ΑΥΓ ΣΕΠ ΟΚΤ ΝΟΕ ∆ΕΚ
Μηνιαία
Βροχόπτωση 81,4 63,0 92,2 23,0 6,2 0,2 2,0 0,0 44,8 190,4 104,6 171,0
(mm)
Όσον αφορά στους ανέμους, η Κέρκυρα χαρακτηρίζεται από πολύ μεγάλες περιόδους
νηνεμίας και ανέμων μικρής έντασης. Οι ισχυροί άνεμοι πνέουν με ελάχιστη συχνότητα και
μπορεί να περάσει και ένας χρόνος χωρίς να εμφανισθεί ισχυρός άνεμος στην Κέρκυρα. Από
τα στοιχεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών για το 2011 που παρουσιάζονται
παρακάτω, προκύπτει ότι οι άνεμοι στο νησί έχουν κυρίως ΒΑ διεύθυνση και η έντασή τους
δεν ξεπέρασε τους 5,7 κόμβους (Ιούνιος).
1ο Εξάμηνο 2ο Εξάμηνο
ΙΑΝ ΦΕΒ ΜΑΡ ΑΠΡ ΜΑΙ ΙΟΥΝ ΙΟΥΛ ΑΥΓ ΣΕΠ ΟΚΤ ΝΟΕ ∆ΕΚ
Επικρατούσα
Μηνιαία
∆ιεύθυνση
BA BA NA ABA BA Β∆ ∆ ΒΑ ΑΒΑ ΒΑ ΑΒΑ ΒΑ
Ανέμων
Μέση Μηνιαία
Ένταση Ανέμων
3,4 3,7 5,7 4,7 3,7 5,7 5,4 4,0 3,7 3,5 1,9 4,1
1ο Εξάμηνο 2ο Εξάμηνο
ΙΑΝ ΦΕΒ ΜΑΡ ΑΠΡ ΜΑΙ ΙΟΥΝ ΙΟΥΛ ΑΥΓ ΣΕΠ ΟΚΤ ΝΟΕ ∆ΕΚ
(kt)
Απόλυτη
Μέγιστη
Ταχύτητα
49,9 46,7 53,1 51,5 35,4 57,9 45,1 54,7 46,7 45,1 46,7 49,9
Ανέμων (kt/h)
Τέλος θα πρέπει να αναφερθεί ότι το χιόνι είναι πολύ σπάνιο στην Κέρκυρα, ακόμα και στις
υψηλές κορυφές του Παντοκράτορα (900m), ενώ φαίνεται να έχει ένα από τα μεγαλύτερα
ποσοστά νεφοσκεπών ημερών της Ελλάδας. Και παρόλο που η μέση ετήσια ηλιοφάνεια του
νησιού δεν είναι από τις υψηλότερες της χώρας, είναι όμως αρκετά υψηλή σε σχέση με τα
υπόλοιπα τουριστικά θέρετρα της Μεσογείου.
Όσον αφορά το βιοκλίμα, αυτό ορίζεται ως τη σύνθεση των κλιματικών παραγόντων που
έχουν πρωταρχική σημασία για τη βλάστηση, και τη συσχέτισή τους με αυτήν. Για τον
προσδιορισμό του υπολογίζεται το ομβροθερμικό πηλίκο, λαμβάνοντας υπόψη την ετήσια
βροχόπτωση, τον μέσο όρο των μεγίστων θερμοκρασιών του θερμότερου μήνα και τον μέσο
όρο των ελάχιστων θερμοκρασιών του ψυχρότερου μήνα.
Στο χώρο του μεσογειακού κλίματος, οι βιοκλιματικοί όροφοι έχουν καθορισθεί από τον
Emberger και ισχύουν μόνο για το κλίμα αυτό. Η ταξινόμηση των δεδομένων των διαφόρων
μετεωρολογικών σταθμών και η τοποθέτησή τους στους διάφορους βιοκλιματικούς ορόφους
πραγματοποιείται με τον υπολογισμό του «ομβροθερμικού πηλίκου», βάσει του τύπου του
Emberger, που έχει ως εξής:
όπου:
Q: το ομβροθερμικό πηλίκο
Ρ: η ετήσια βροχόπτωση(σε mm)
M: ο μέσος όρος των μέγιστων θερμοκρασιών του θερμότερου μήνα σε απόλυτους βαθμούς
(- 273,2°C = 0°K)
m: ο μέσος όρος των ελάχιστων θερμοκρασιών του ψυχρότερου μήνα, επίσης σε απόλυτους
βαθμούς
- Όροφος ύφυγρος
- Όροφος ημίξηρος
- Όροφος ξηρός
Η διάκριση των υπο-ορόφων κάθε βιοκλιματικού ορόφου γίνεται με βάση το μέσο όρο των
ελάχιστων θερμοκρασιών του ψυχρότερου μήνα m (°C) ως εξής:
- m > 7°C χειμώνας θερμός
- 3°C < m < 7°C χειμώνας ήπιος
- 0°C < m < 3°C χειμώνας ψυχρός
- m < 0°C χειμώνας δριμύς
Oπότε σύμφωνα με το κλιματικό διάγραμμα Emberger για τη χώρα μας (Εικόνα 5.2) η
Κέρκυρα ανήκει στον υγρό βιοκλιματικό όροφο με χειμώνα ήπιο προς θερμό.
∆εν υπάρχουν στοιχεία που να διαφοροποιούν την Κέρκυρα από την υπόλοιπη χώρα, ως
προς την ευπάθειά της στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Επομένως δεν υπάρχουν
ζητήματα σχετικά με το κλίμα που θα πρέπει να εξεταστούν από τη ΣΜΠΕ. Εξαίρεση το
ζήτημα των αυξημένων βροχοπτώσεων για τις οποίες θα πρέπει να ληφθεί πρόνοια, για τα
ζητήματα αντιμετώπισης της εδαφικής διάβρωσης. Παράλληλα, το αυξημένο ύψος
Όπως έχει ήδη αναφερθεί η Κέρκυρα είναι το βορειότερο νησί των Ιονίων και βρίσκεται στην
είσοδο της Αδριατικής Θάλασσας κοντά στα παράλια της Αλβανίας και της Ηπείρου. Το
βόρειο θαλάσσιο στενό, στο ύψος του ακρωτηρίου του Αγίου Στεφάνου, τη χωρίζει από την
αλβανική ακτή, από την οποία απέχει 2,5 χλμ. Έχει έκταση 592 τ.χλμ., γεγονός που την
καθιστά το έβδομο σε έκταση ελληνικό νησί και το δεύτερο των Ιονίων νήσων.
Έχει σχήμα μακρόστενο, πλατύτερο στο βόρειο τμήμα της, ενώ στενεύει προς το νότο, μήκος
περίπου 62 χλμ. και μέγιστο πλάτος, στα βόρεια 28 χλμ. και 5 χλμ. στα νότια. Τα παράλιά της
έχουν συνολικό μήκος 217 χιλιόμετρα και σχηματίζουν αρκετούς όρμους και ακρωτήρια. Το
έδαφός της είναι κυρίως ορεινό, ιδιαίτερα στο βόρειο τμήμα όπου βρίσκονται οι κορυφές
Παντοκράτορα (906 μ.), Στραβοσκιάδι (849 μ.), Βίγλες (782 μ.) και Τσούκα (619 μ.). Στο
κεντρικό τμήμα εμφανίζονται οι Άγιοι ∆έκα (529 μ.), ενώ προς τον νότο δεν υπάρχουν πάρα
πολύ χαμηλοί λόφοι. Η πιο αξιόλογη πεδιάδα είναι η Ρόπα, στην περιοχή της λίμνης
Κορισσίας, μήκους περίπου 12 χλμ., που βρίσκεται στην νοτιοδυτική πλευρά του νησιού και
όπου επίσης υπάρχει όρμος, αποκομμένος λόγω προσχώσεων, μήκους περίπου 5 χλμ. και
πλάτους 1 χλμ., ο οποίος έχει μετατραπεί σε ιχθυοτροφείο. Υπάρχει όμως πλήθος
μικρότερων κόλπων, που συντελούν στη φυσική ομορφιά του νησιού. Το νησί στερείται
ποταμών, αλλά αποστραγγίζεται από πλήθος χειμάρρων, που δημιουργούν οι πολλές
βροχοπτώσεις. Τέτοιοι είναι ο Μεγαπόταμος, ο Τυφλοπόταμος, ο Ποταμός, ο Ερμόνης και ο
πιο μεγάλος, ο Μεσόγγης. Στο νησί υπάρχουν οι λιμνοθάλασσες της Αντινιότης, των
Κορισσίων, του Χαλκιόπουλου, και της Αλυκής Λευκίμης, ενώ στα πλαίσια καταγραφής των
μικρών νησιωτικών υγροτόπων, στο νησί της Κέρκυρας έχουν καταγραφεί 32.
Σε ότι αφορά στην περιοχή του Σχεδίου, το τοπίο της Χερσονήσου Ερημίτη, θεωρείται έχει
ιδιαίτερη αισθητική αξία, λόγω του λοφώδους ανάγλυφου, των δαντελωτών ακτών, των
παράκτιων υγροτόπων, της πλούσιας δενδροθαμνώδους βλάστησης και βέβαια της
απουσίας αστικής δόμησης. Συνορεύει με το Τοπίο Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους «Ακρωτήρι
και Όρμος Αγίου Στεφάνου».
Η Κέρκυρα γεωλογικά ανήκει στο εξωτερικό τμήμα της Ιόνιας γεωτεκτονικής ζώνης. Στην
αύλακα αυτή της ιζηματογένεσης αποτέθηκαν ιζήματα που αρχίζουν από το τριαδικό και
συνεχίζονται σε όλες τις βαθμίδες του μεσοζωικού μέχρι τη βάση του ηώκαινου. Τα ιζήματα
αυτά είναι κυρίως ανθρακικά με παρεμβολές πυριτικών στοιχείων και μικρολατυποπαγών
ασβεστόλιθων. Στον Χάρτη Γεωλογίας απεικονίζεται η κατάσταση σε επίπεδο νησιού, αλλά
και στην ευρύτερη περιοχή του ακινήτου.
Στη Β/ΒΑ πλευρά της Κέρκυρας αναπτύσσεται η μεγάλη ασβεστολιθική μάζα του
Παντοκράτορα, η οποία αποτελεί και την σημαντικότερη υδρογεωλογική ενότητα της νήσου.
Μικρότερες εμφανίσεις ανθρακικών πετρωμάτων υπάρχουν στη Β/Β∆ πλευρά και στο
κεντρικό τμήμα της.
Η τεκτονική διαμόρφωση της περιοχής είναι αποτέλεσμα της επίδρασης μιας σειράς από
δυναμικά φαινόμενα. Η κύρια αλπική τεκτονική φάση αρχίζει το μειόκαινο, όταν
σχηματίστηκαν οι πτυχές στις οριστικές σχεδόν μορφές τους και ακολούθησαν φαινόμενα
όπως εφιππεύσεις, ρηξιγενείς μετατοπίσεις και εκδηλώσεις διαπυρισμού των εβαποριτών.
Κυρίαρχες τεκτονικές δομές στην περιοχής είναι το μεγάλο αντίκλινο του Παντοκράτορα με
διεύθυνση άξονα Β-Ν και το νότιο ρήγμα του.
Στη βόρεια πλευρά του ορεινού όγκου σχηματίζεται ένα ευρύ σύγκλινο με άξονα περίπου
Β∆–ΝΑ κατά την διεύθυνση των μεγάλων χειμάρρων. Στο Β-Α τμήμα δημιουργείται
ανεστραμμένο σύγκλινο με άξονα εκτός της λεκάνης απορροής. Οι δυτικές υπώρειες του
αντικλίνου του Παντοκράτορα, αποτελείται από ασβεστόλιθους μεσοζωικής ηλικίας οι οποίοι
παρουσιάζουν αυξημένη καρστικοποίηση που συνδέεται με τις τεκτονικές δομές των
ασβεστολίθων όπου κυριαρχούν οι ανεστραμμένες πτυχές και τα ρήγματα.
Στον ορεινό όγκο του Παντοκράτορα αναπτύσσονται υψηλές κορυφές με προεξάρχουσες την
Βίγλα (782 m), Παντοκράτορα (914 m), Στραβοσκιάδι (849 m), και Τσούκα (619 m).
Η ασβεστολιθική μάζα του Παντοκράτορα καταλαμβάνει έκταση 30,25 km2. Το μέσο ετήσιο
ύψος βροχής που δέχεται είναι 1300 mm, με συντελεστή κατείσδυσης 40%, ο μέσος ετήσιος
όγκος νερού που κατεισδύει είναι της τάξης των 15,7x106 κ.μ.
Ο καρστικός υδροφορέας των τριαδικών λατυποπαγών συναντάται όχι σε μεγάλα βάθη κάτω
από τις σύγχρονες αποθέσεις της περιοχής Κομπιτσίου – Βρυώνη όπως επίσης και κάτω
από τις μειοκαινικές αποθέσεις των εκεί αναπτυσσόμενων λόφων.
Γνωστές εκφορτίσεις για τις οποίες δεν υπάρχουν στοιχεία μετρήσεων είναι α) Στη βόρεια
πλευρά, το μεγάλο μέτωπο των παράκτιων πηγών «Αγ. Σπυρίδωνα» όπου και δημιουργείται
υφάλμυρη λίμνη και β) Στη νότια πλευρά, πολλές υποθαλάσσιες εκφορτίσεις στην περιοχή
της Υψούς.
Το βόρειο τμήμα της λεκάνης των τριαδικών λατυποπαγών εκφορτίζεται ανατολικά προς τη
θάλασσα μέσω των παράκτιων πηγών που εκτείνονται από τον όρμο Υψούς έως και τον
όρμο Γουβιών. Υπάρχουν επίσης υποθαλάσσιες εκφορτίσεις στην ίδια ζώνη. Εκτιμάται, με
βάση τις πηγαίες εκφορτίσεις, ότι στο μέτωπο αυτό διακινούνται ετησίως περί τα 13x106 m3
υπογείου βεβαρημένο όμως από θειϊκά ιόντα λόγω διάλυσης των γύψων που συμμετέχουν
στις εμφανίσεις των τριαδικών ανθρακικών λατυποπαγών.
Στις αποθέσεις αυτές αναπτύσσεται κατά θέσεις ασθενής φρεάτιος υδροφορία ανεξάρτητη
αυτής των τριαδικών λατυποπαγών που εκμεταλλεύεται από αριθμό πηγαδιών. Οι
υδροφόροι ορίζοντες που αναπτύσσονται στα υδροπερατά πετρώματα των προσχωσιγενών
κυρίως σχηματισμών είναι ελεύθεροι ή μερικώς υπό πίεση και γενικά μικρής δυναμικότητας.
Η εκμετάλλευση των υπόγειων νερών γίνεται από υδροληπτικά έργα μικρής απόδοσης τα
οποία είναι κυρίως πηγάδια και γεωτρήσεις μικρού βάθους και διαμέτρου.
Γνωστές εκφορτίσεις για τις οποίες δεν υπάρχουν στοιχεία μετρήσεων είναι α) Στη βόρεια
πλευρά, το μεγάλο μέτωπο των παράκτιων πηγών «Αγ. Σπυρίδωνα» όπου και δημιουργείται
υφάλμυρη λίμνη και β) Στη νότια πλευρά, πολλές υποθαλάσσιες εκφορτίσεις στην περιοχή
της Υψούς.
Το βόρειο τμήμα της λεκάνης των τριαδικών λατυποπαγών εκφορτίζεται ανατολικά προς τη
θάλασσα μέσω των παράκτιων πηγών που εκτείνονται από τον όρμο Υψούς έως και τον
όρμο Γουβιών. Υπάρχουν επίσης υποθαλάσσιες εκφορτίσεις στην ίδια ζώνη. Εκτιμάται, με
βάση τις πηγαίες εκφορτίσεις, ότι στο μέτωπο αυτό διακινούνται ετησίως περί τα 13x106 κ.μ.
υπογείου βεβαρυμένο όμως από θειικά ιόντα λόγω διάλυσης των γύψων που συμμετέχουν
στις εμφανίσεις των τριαδικών ανθρακικών λατυποπαγών.
Σε ότι αφορά στην περιοχή του Σχεδίου, όπως φαίνεται και στον Χάρτη Γεωλογίας,
χαρακτηρίζεται από την παρουσία των ασβεστολιθικών πετρωμάτω της μεγάλης
ασβεστολιθικής μάζας του Παντοκράτορα, ενώ νότια αυτής βρίσκεται ανενεργό ρήγμα.
5.2.4 Σεισμικότητα
BOUT ∆S PREC
300.0
257.9
250.0
232.7
mm ΙΣΟ∆ΥΝΑΜΗΣ ΑΠΟΡΡΟΗΣ
200.0
112.9
100.0
79.6
72.6
50.0
40.5
24.0
16.3
8.5
0.0
-50.0
-100.0
-150.0
ΟΚΤ ΝΟΕ ∆ΕΚ ΙΑΝ ΦΕΒ ΜΑΡ ΑΠΡ ΜΑΪ ΙΟΥΝ ΙΟΥΛ ΑΥΓ ΣΕΠ
∆ιάγραμμα 5.3: Μέσο Μηνιαίο Υδατικό Ισοζύγιο(Πηγή: Μελέτη Ανάπτυξης συστημάτων και
εργαλείων ∆ιαχείρισης Υδατικών Πόρων, Υδατικό ∆ιαμέρισμα Ηπείρου (05), ΥΠΑΝ)
Κοντά στην περιοχή μελέτης διακρίνονται μία ακτή κολύμβησης που παρακολουθείται από το
μητρώο του ΥΠΕΚΑ, το Αυλάκι με κωδικό ταυτότητας GRBW059118024. Η ποιότητα των
υδάτων χαρακτηρίζεται κατά την τελευταία τετραετία ως εξαιρετικής ποιότητας.
Η ακτή λόγω θέσης είναι προστατευμένη έναντι των επικρατέστερων ανέμων που πνέουν
στην περιοχή με εξαίρεση τους ανέμους βορειοδυτικής διεύθυνσης. Οι τελευταίοι πνέουν
συνηθέστερα με μικρή ή μέση ένταση και συνεπώς σπάνια αναμένεται εμφάνιση αξιόλογου
κυματισμού επί της ακτής. Σημειώνεται επίσης πως στην ακτή δεν παρατηρούνται έντονα
φαινόμενα παλίρροιας, ούτε ισχυρά θαλάσσια ρεύματα.
Στην ακτή επιτρέπονται τα κατοικίδια ζώα. Ωστόσο, η συχνότητα παρουσίας τους είναι τέτοια,
ώστε να μην επιβαρύνεται η ποιότητα των κολυμβητικών υδάτων.
Τα ύδατα κολύμβησης δεν επηρεάζονται σημαντικά από την απορροή ρυπαντικών φορτίων
των κύριων θρεπτικών συστατικών αζώτου και φωσφόρου. Αν και η θέση της ακτής στον
κλειστό όρμο Αυλάκι δυσχεραίνει την ανανέωση των υδάτων, το μεγάλο βάθος των
τελευταίων διαμορφώνει δυσμενείς συνθήκες για την εμφάνιση του φαινόμενου του
ευτροφισμού. Ακόμη, η καθαρότητα και η διαύγεια των υδάτων υποδεικνύει χαμηλή
παρουσία φυτοπλαγκτόν. Σημειώνεται πως στα κολυμβητικά ύδατα της ακτής δεν έχουν
καταγραφεί περιστατικά ραγδαίας ανάπτυξης αλγών ή φυτοπλαγκτόν.
Η βλάστηση μιας περιοχής καθορίζεται κυρίως από κλίμα, το υπόστρωμα και το υψόμετρο.
Εκτός όμως από αυτούς τους παράγοντες οι δραστηριότητες του ανθρώπου (κτηνοτροφία,
καλλιέργειες, υλοτομία, πυρκαγιές), και η έντασή τους παίζουν σημαντικό ρόλο στη
διαμόρφωση της χλωρίδας και της βλάστησης μιας περιοχής. Έτσι, η Κέρκυρα μπορεί να
χαρακτηριστεί ως ένα από τα πιο πράσινα νησιά της Ελλάδας, με πλούσια χλωρίδα, γεγονός
που οφείλεται τόσο στη μορφολογία του εδάφους, όσο και στο υγρό και ζεστό κλίμα και τις
πολλές βροχοπτώσεις. Από την άλλη πλευρά, σημαντικό ρόλο φαίνεται να έπαιξε και ο
ανθρώπινος παράγοντας και αυτό διότι από την εποχή της Ενετοκρατίας πριμοδοτήθηκε η
καλλιέργεια και το φύτεμα των ελαιοδέντρων αλλά και η μεταβολή της αγριελιάς σε
καλλιεργήσιμη. Γι’ αυτό ο επισκέπτης στην Κέρκυρα θα καταλάβει ότι η ελιά παίζει
πρωταρχικό ρόλο στη βλάστηση του νησιού, ενώ απαντώνται και πολλοί αμπελώνες.
Όσον αφορά στη χλωρίδα του νησιού, πρέπει να σημειωθεί ότι τα νησιά του Ιονίου δεν
παρουσιάζουν τον πλούτο των ενδημικών ειδών όπως τα νησιά του Αιγαίου. Γενικά, φαίνεται
να έχει ισχυρή φυτογεωγραφική συγγένεια με τα υπόλοιπα Ιόνια νησιά, ενώ όσον αφορά τα
υπόλοιπα φυτογεωγραφικά διαμερίσματα η Κέρκυρα φαίνεται να συνδέεται φυτογεωγραφικά
με την Ήπειρο (9 κοινά από τα 15 κοινά με τα Ιόνια), την Στερεά Ελλάδα (8 κοινά από τα 15)
και την Πελοπόννησο (7 κοινά από τα 15).
Παρόλα αυτά, δεν στερούνται χαρακτηριστικών ενδημικών στοιχείων, όπως για παράδειγμα
το γένος Limonium, το οποίο αντιπροσωπεύεται στο Ιόνιο από 13 είδη, από τα οποία τα 9
είναι ενδημικά και 8 είναι αποκλειστικά ενδημικά των Ιονίων νήσων, ενώ 1 απαντάται μόνο
στην Κέρκυρα (στενοενδημικό).
Συγκεκριμένα στο νησί της Κέρκυρας έχουν καταγραφεί 74 σημαντικά είδη από τα οποία τα
23 είναι ελληνικά ενδημικά (Πίνακας Ι.45 Παραρτήματος. Από αυτά τα 4 απαντώνται μόνο
στο Ιόνιο, ενώ τα 2 μόνο στην Κέρκυρα. (Πίνακας Ι.46 Παραρτήματος). Αξίζει επίσης να
σημειωθεί ότι στο νησί της Κέρκυρας, έχουν καταγραφεί πάνω από 40 είδη ορχιδέας στο
νησί. (Πίνακας Πίνακας Ι.45 Παραρτήματος)
Mε βάση την μοναδική συνολική σύγχρονη μελέτη της χλωρίδας του νησιού της Κέρκυρας
(Georgiou O.,1988), παρουσιάζεται πίνακας με τα φυτικά είδη που απαντώνται στην
ευρύτερη περιοχή μελέτης (Πίνακας Ι.47 Παραρτήματος). Από τα 130 και πλέον είδη που
καταγράφηκαν, μόνο τα 3 είναι ελληνικά ενδημικά και 2 περιλαμβάνονται στις λίστες της
IUCN.
5.2.7 Πανίδα
Λόγω της μορφολογίας του εδάφους, την ιδιομορφία των ελαιώνων, της άγριας δασικής
βλάστησης, αλλά και των υγροτόπων της Κέρκυρας, πολλά είδη ζωικών οργανισμών
διατηρούνται σε καλή κατάσταση. Από την πανίδα της Κέρκυρας αξίζει να αναφερθούν η
ποταμοχελώνα (Mauremys caspica), η οποία αναφέρεται στο Παρ. ΙΙ της Οδηγίας 92/43 και
στη Συνθήκη της Βέρνης, ενώ στο Κόκκινο Βιβλίο και στη λίστα της IUCN έχει καταγραφεί ως
LC (μειωμένου ενδιαφέροντος) και ο λαφιάτης (φίδι) (Elaphe quatuorlineata) που
προστατεύεται από το Π.∆. 67/81, περιλαμβάνεται στο Παρ. ΙΙ/ΙV της Οδηγίας 92/43 και της
Συνθήκης της Βέρνης και έχει καταγραφεί ως ΝΤ (σχεδόν απειλούμενο) στη λίστα της IUCN.
Επίσης, στην πλούσια ορνιθοπανίδα της Κέρκυρας έχουν καταμετρηθεί πάνω από 150 είδη
πουλιών, πολλά από αυτά σπάνια ζουν ή περνούν από το νησί την περίοδο της αποδημίας
τους. Στον Πίνακα Πίνακας Ι.43 του Παραρτήματος παρατίθετνατι τα 49 είδη πτηνών που
έχουν καταγραφεί ως σήμερα στην Κέρκυρα και περιλαμβάνονται στο Παράρτημα Ι της
Τέλος αξίζει να σημειωθεί η παρουσία του σπάνιου είδους Lutra lutra (βίδρα) στους
υγροτόπους της Κέρκυρας. Η βίδρα θεωρείται σπάνιο και απειλούμενο θηλαστικό στην
Ευρώπη, η κατάστασή της όμως είναι κάπως καλύτερη στη χώρα μας. Στην Ελλάδα,
σύμφωνα με παλιότερες καταγραφές για το είδος, θεωρείται ότι υπάρχει ένας από τους
πυκνότερους και με ευρεία εξάπλωση πληθυσμούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Συγκεκριμένα,
η βίδρα απαντάται σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα και σε ορισμένα νησιά. Στα Ιόνια νησιά
απαντάται μόνο στην Κέρκυρα. Στο Αιγαίο υπάρχει στην Εύβοια, στη Λέσβο και στη Χίο. Το
είδος διατηρεί καλούς πληθυσμούς στην Ήπειρο, στην Ανατολική Μακεδονία και στη Θράκη,
ενώ στην υπόλοιπη Ελλάδα οι πληθυσμοί της βίδρας είναι σαφώς μειωμένοι. Οι νησιωτικοί
πληθυσμοί, ιδίως αυτοί της Χίου, της Λέσβου και της Κέρκυρας, είναι μικροί και
απομονωμένοι και ως εκ τούτου ιδιαιτέρως απειλούμενοι.
Το είδος Lutra lutra προστατεύεται από την Οδηγία των Οικοτόπων 92/43/ΕΟΚ
(παραρτήματα ΙΙ και IV), από τη Σύμβαση της Βέρνης (παράρτημα ΙΙ), καθώς και από τη
Σύμβαση CITES. ενώ στην IUCN αναφέρεται ως ΝΤ (Σχεδόν Απειλούμενο). Σε εθνικό
επίπεδο προστατεύεται από το Π.∆. 67/81 και περιλαμβάνεται στο Κόκκινο Βιβλίο των
Απειλουμένων Ζώων της Ελλάδας ως Κινδυνεύον (ΕΝ).
Η βίδρα ζει σε υγροτοπικές περιοχές. Απαντάται κυρίως σε ποτάμια, ρυάκια, λίμνες, δελταϊκά
συστήματα, εκβολές ποταμών και λιμνοθάλασσες, καθώς επίσης και σε αρδευόμενες
εκτάσεις και σε αποστραγγιστικά κανάλια και τάφρους. Έχει ημιυδρόβιες συνήθειες και
τρέφεται κυρίως με ψάρια καθώς και με άλλα υδρόβια ζώα. Ο χώρος φωλιάσματός της
βρίσκεται πάντα στην ξηρά, συνήθως όμως κοντά στο νερό. Οι βίδρες ζουν μεμονωμένα,
διατηρώντας μεγάλες επικράτειες. Ενδεικτικά, στα ενδιαιτήματα των ποταμών, όπου ο
ζωτικός τους χώρος είναι γραμμικός, η επικράτεια ενός ζώου μπορεί να εκτείνεται μέχρι και
σε 40 χιλιόμετρα μήκος κοίτης ποταμού, ανάλογα πάντα με τη διαθεσιμότητα της
υπάρχουσας τροφής.
Στην Ελλάδα, στις πεδινές περιοχές και κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, η βίδρα παρουσιάζει
συνήθως μια χαρακτηριστική διαφοροποίηση της χρήσης των ενδιαιτημάτων της.
Συγκεκριμένα, καθώς πολλά ποτάμια στερεύουν και οι περισσότεροι μικροί υγρότοποι
αποξηραίνονται, οι βίδρες μετακινούνται σε λιγότερο κατάλληλα ενδιαιτήματα, όπως
παραθαλάσσιες περιοχές, κανάλια κλπ. Η παρουσία του γλυκού νερού είναι πάντοτε
απαραίτητη για την παρουσία του είδους σε μια περιοχή. Έχει κυρίως νυκτόβιες συνήθειες
και, παρότι είναι ευπροσάρμοστο είδος, αποφεύγει τον άνθρωπο και την ανθρωπογενή
όχληση.
υγροτόπους κυρίως στα ανατολικά και βόρεια τμήματα του νησιού. Συγκεκριμένα, σύμφωνα
με τον Gaetlich (1988) το είδος καταγράφηκε σε 4 τοποθεσίες: στα ποτάμια Μελισσούδι και
Μεσσόγγη και στη λίμνη των Κορησσίων. Το 1990, σύμφωνα με τον Ruiz-Olmo, πληθυσμός
βίδρας καταγράφηκε σε ποτάμια Μελισσούδι, Αστρακερή και Μεσόγγη και στη
λιμνοθάλλασσες Αντινιώτη, του Αγίου Στεφάνου και του Χαλκιόπουλου, καθώς και στην
αλυκή της Λευκίμης, ενώ ο Grémillet το 1993 σημειώνει ότι ο πληθυσμός συνεχίζει να
υπάρχει στο βόρειο τμήμα του νησιού, (απαντά στον ποταμό Μελισσούδι, στην
λιμνοθάλλασσα Αντινιώτη και στον Άγιο Στέφανο- γεγονός που επιβεβαιώνεται και από
στοιχεία του πρώην ∆ήμου Κασσωπαίων) αλλά ο πληθυσμός της φαίνεται να συρρικνώνεται
στα δυτικά και νότια του νησιού κυρίως λόγω της καταστροφής και υποβάθμισης των
υγροτοπικών ενδιαιτημάτων, όπως για παράδειγμα στην κοιλάδα του Ρόπα και τη
λιμνοθάλασσα των Κορισσίων. Στις συγκεκριμένες περιοχές, οι κύριες απειλές συνιστούν
στην παράνομη οικοδόμηση στα υγροτοπικά οικοσυστήματα λόγω της επέκτασης του
τουρισμού και την οργανική ρύπανση που οφείλεται σε οικιακά λύματα λόγω έλλειψης
εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων.
Γενικά φαίνεται το είδος να προτιμά τα πλατιά ποτάμια, τα μεσσαία μεγέθους ρέματα και τις
παράκτιες λίμνες ενώ αποφεύγει την ακτογραμμή και τις εκβολές των ποταμών.Σημαντικό
είναι όμως το γεγονός ότι σύμφωνα με τις τελευταίες μελέτες οι βίδρες συνεχίζουν να
αναπαράγονται στην Κέρκυρα. Ο πληθυσμός δείχνει την τάση να αυξηθεί τα τελευταία 20
χρόνια, παρόλο που το νησί δέχεται σημαντικές αλλάγές λόγω της αυξανόμενης τουριστικής
δραστηριότητας κυρίως. Παρόλα αυτά η εξάπλωση του είδους παρατηρείται στα
περισσότερα υγροτοπικά οικοσυστήματα του νησιού, ενώ το είδος φαίνεται να μετακινείται
ανάλογα με τις εποχές και τη διαθεσιμότητα τροφής.
ρύπανση των νερών με τοξικούς και υπολειμματικούς ρύπους (από απόβλητα και εκπλύσεις
γεωργικών καλλιεργειών) αποτελεί ένα δυνητικά σημαντικό κίνδυνο για τους πληθυσμούς της
βίδρας. Εμμέσως, αρνητική επίδραση έχει και η μη τοξική ρύπανση των υδάτων, η οποία
συνδέεται με φαινόμενα ευτροφισμού στους ελληνικούς υγροτόπους και μπορεί να οδηγήσει
στη μείωση των ψαριών και ως εκ τούτου της τροφής της βίδρας. Ανάλογο πρόβλημα
δημιουργεί και η εντατική ή και παράνομη αλιεία. Τέλος, μικρότερο πρόβλημα (αν και τοπικά
σημαντικό) είναι η τυχαία θνησιμότητα σε αλιευτικά εργαλεία ή από διερχόμενα αυτοκίνητα
στους δρόμους. Τυχαία είναι συνήθως και η θανάτωση από κυνηγούς.
Η περιοχή Ερημίτης
Η περιοχή του ακινήτου αποτελεί μέρος της χερσονήσου που είναι γνωστή ως «Ερημίτης».
Το φυσικό κάλλος της περιοχής αυτής, η πλούσια βλάστηση, οι παραλίες και οι τρεις μικρές
λίμνες που απαντώνται συνθέτουν ένα ενδιαφέρον τοπίο, κατάλληλο για φυσιολατρικές
διαδρομές. Για το λόγο αυτό, ο πρώην ∆ήμος Κασσωπαίων έχει προχωρήσει στην ανάδειξη
της χερσονήσου, στη δημιουργία φυσιολατρικών μονοπατιών και στην έκδοση μικρού
περιηγητικού οδηγού για την περιοχή, στα ελληνικά και στα αγγλικά.
Η περιοχή έχει έντονο λοφώδες ανάγλυφο με κλίσεις που συχνά ξεπερνούν το 20%, και
καταλήγει σε βραχώδη ακτογραμμή, με αρκετούς μικρούς κολπίσκους και παραλίες, καθώς
και παράκτιους υγροτόπους. Χαρακτηρίζεται από σχεδόν αδιαπέραστη και ψηλή μακκία
βλάστηση με τυπικά μεσογειακά είδη των παραθαλάσσιων περιοχών με κυρίαρχα τα
αείφυλλα σκληρόφυλλα. Τα κυριότερα δενδρώδη και θαμνώδη είδη που απαντώνται στην
περιοχή είναι το πουρνάρι, η δάφνη, ο σχίνος, η μυρτιά, το ρείκι, η κουμαριά, το φιλίκι, η
αγριελιά και άλλα. Όσον αφορά στη χλωρίδα της περιοχής, παρόλο που τα Ιόνια νησιά σε
γενικές γραμμές δεν παρουσιάζουν τον πλούτο των ενδημικών ειδών όπως τα νησιά του
Αιγαίου, απαντώνται ενδημικά στοιχεία κυρίως τους γένους Limonium, ενώ αξίζει επίσης να
σημειωθεί ότι γενικά στο νησί της Κέρκυρας έχουν καταγραφεί πολλά είδη ορχιδέας.
Τμήμα της περιοχής, έκτασης περίπου 275 στρεμμάτων έχει χαρακτηριστεί ως δασικό, ενώ ο
μικρός υγρότοπος της Βρωμολίμνης καταλαμβάνει 14 στρέμματα, και η λεκάνη απορροής της
περίπου 109 στρέμματα. Η Βρωμολίμνη βρίσκεται κοντά στις παραλίες της Ασπάλαθρας που
πήρε το όνομά της λόγω του ομώνυμου θάμνου (Calycotome villosa/ ασπάλαθος) που φύεται
στην περιοχή και της παραλίας Κορφοβονιά που ονομάστηκε έτσι γιατί είναι πολύ καλά
προστατευμένη από όλους τους ανέμους. Κοντά στην παραλία, κρυμμένα στην πυκνή
βλάστηση βρίσκονται παλιά πηγάδια, σημάδι ότι η περιοχή καλλιεργούνταν.
Βορειότερα, απαντάται η παραλία της Άκολης με την ομώνυμη λίμνη, με έκταση παρόμοια με
αυτή της Βρωμολίμνης (15 στρέμματα) και λεκάνη απορροής που υπολογίζεται στα 157
στρέμματα. Επίσης όσον αφορά στο γεωλογικό τους υπόβαθρο και στους δύο αυτούς
υγροτόπους έχουν καταγραφεί ανθρακικά πετρώματα (ανθρακικοί σχηματισμοί Ιονίου
Ενότητας), ενώ χαρακτηρίζονται και οι δύο από μόνιμη παρουσία υφάλμυρων νερών.
Η Άκολη ενωνόταν με τη θάλασσα με ένα μικρό ανοιχτό κανάλι από την εποχή της Ενετικής
κατοχής, σημάδια του οποίου φαίνονται μέχρι σήμερα. Η κατασκευή αυτή επέτρεπε την
μετακίνηση των ψαριών όταν λειτουργούσε σαν ιχθυοτροφείο. ∆ίπλα στην παραλία βρίσκεται
το ύψωμα «Κακό Κεφάλι» στην άκρη του οποίου υπάρχουν απότομα βράχια, επικίνδυνα για
τη ναυσιπλοΐα, ενώ η επόμενη παραλία ονομάζεται Αριάς. Απέναντι βρίσκεται η βραχονησίδα
Καπαρέλι. Στην παραλία Αυλάκι βρίσκεται και η τρίτη λίμνη της περιοχής που ονομάζεται
Σαβούρα ή Αυλάκι.
Και οι τρεις μικροί υγρότοποι λόγω της δύσκολης πρόσβασης, έχουν επηρεαστεί σε μικρό
βαθμό από την ανθρώπινη δραστηριότητα, με εξαίρεση την ανεξέλεγκτη ρίψη απορριμμάτων
που συχνά υποβαθμίζει τη φυσική ομορφιά τους. Όπως έχει προαναφερθεί προστατεύονται
σήμερα από το Προεδρικό ∆ιάταγμα των νησιωτικών υγροτόπων.
Η Λιμνοθάλασσα Αντινιώτη που βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα βορειότερα της περιοχής του
έργου, μαζί με τη μεγάλη λιμνοθάλασσα του Βουθρωτού που βρίσκεται στις απέναντι
αλβανικές ακτές και τον υγρότοπο των εκβολών του ποταμού Καλαμά που βρίσκεται λίγα
χιλιόμετρα νοτιότερα του Βουθρωτού, σχηματίζουν ένα μωσαϊκό υγροτόπων αρκετά αξιόλογο
για την μεταναστευτική ορνιθοπανίδα. Κάθε χρόνο πλήθος πουλιών χρησιμοποιούν αυτούς
τους υγροτόπους για τροφή και ξεκούραση κατά την μεταναστευτική περίοδο. Οι τρεις μικροί
υγρότοποι του Ερημίτη εντάσσονται σε αυτό το μωσαϊκό και επομένως χρησιμοποιούνται
από τη μεταναστευτική ορνιθοπανίδα.
Θα πρέπει επίσης να τονιστεί ότι οι υγρότοποι της περιοχής, καθώς και μεγαλύτεροι
υγρότοποι του νησιού (λιμνοθάλασσες Αντινιώτη και Κορισσίων) χαρακτηρίζονται από την
μόνιμη παρουσία του θηλαστικού Lutra lutra (βίδρα) (Mason, C.F. & Macdonald, S.M. 1986,
Λεγάκις, Α. & Μαραγκού, Π. (επιμ. εκδ). 2009, Οικοσύστημα Ερημίτης, ∆ήμος Κασσωπαίων)
Στον θαλάσσιο παράκτιο χώρο της περιοχής του Σχεδίου απαντώνται εκτενή λιβάδια του
μακροφύκους Ποσειδωνία, που σχηματίζει οικοτόπους που θεωρούνται προτεραιότητας από
την Οδηγία 92/43/ΕΟΚ. (παρατηρήσεις της ομάδας μελέτης). Τμήμα των συγκεκριμένων
λιβαδιών, είναι σήμερα υποβαθμισμένο λόγω των εκριζώσεων που συμβαίνουν κάθε
καλοκαίρι από την αγκυροβόληση σκαφών των παραθεριστών που επισκέπτωνται τις
παραλίες. Είναι απαραίτητο να εφαρμοστούν μέτρα προστασίας των λιβαδιών, με δημιουργία
αγκυροβολίων που δεν επηρεάζουν τον οικότοπο. Περισσότερα στοιχεία για τη σημασία των
λιβαδιών Ποσειδωνίας για το θαλάσσιο οικοσύστημα δίνονται στην παράγραφο 5.5.
Για την αδειοδότηση κατασκευών στην περιοχή της Κέρκυρας επιβάλλεται αφενός η έγκριση
της αρχιτεκτονικής μελέτης από την 21ης Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων (ΕΒΑ) σε
περίπτωση που η περιοχή μελέτης εμπίπτει στην αρμοδιότητα της και αφετέρου η έγκριση
της κατασκευής από την Η’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων (ΕΠΚΑ)
μετά από δοκιμαστικές τομές στον οικοδομήσιμο χώρο.
• Φρούριο Κασσιώπης
Το Φρούριο της Κασσιώπης βρίσκεται βορειοανατολικά του νησιού της Κέρκυρας στην
ομώνυμη τοποθεσία και υπήρξε ένα από τα ισχυρότερα κάστρα της κερκυραϊκής υπαίθρου.
Ο βραχώδης λόφος μεταξύ των δύο κόλπων της πόλης οχυρώθηκε πιθανότατα από τη
ρωμαϊκή εποχή. Τον 13ο αιώνα το κάστρο επανακατασκευάστηκε την περίοδο της
κυριαρχίας των Ανδηγαυών της Νεαπόλεως (1267-1386) των οποίων κτίση απετέλεσε η
Κέρκυρα. Καταστράφηκε όμως από τους Βενετούς το 1386. Σήμερα σώζονται ερείπια του
κάστρου. Ευρήματα από την Κασσιώπη εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Κέρκυρας.
Κτίστηκε στη θέση παλαιοχριστιανικής βασιλικής, η οποία κατά παράδοση είχε ανεγερθεί στη
θέση του ναού του ∆ία Κάσιου. Καταστράφηκε το 1537 από Τούρκους πειρατές και
ξανακτίστηκε από τους Βενετσιάνους, οι οποίοι την επισκεύασαν εκ νέου το 1580. Είναι
θολωτή βασιλική που έφερε τοιχογραφίες, από τις οποίες σώζονται λιγοστά σπαράγματα. Στο
νότιο τοίχο η τοιχογραφία του Αγ. Νικολάου και ενός Αρχαγγέλου χρονολογούνται τον 17ο αι.
Ενδιαφέρουσες εικόνες υπάρχουν στο ναό, όπως αυτή του ζωγράφου Θεοδ. Πουλάκη, του
1670. Εξωτερικά σώζονται επιγραφές στα λατινικά οι οποίες πληροφορούν την χρονολογία
ανακατασκευής του ναού καθώς και τα αίτια καταστροφής του προηγούμενου.
Μουσεία Κέρκυρας
Τα Μουσεία της Κέρκυρας, χωροθετημένα εντός και εκτός ιστορικού κέντρου της πόλης,
καλύπτουν διαφορετικές θεματικές ενότητες και συγκροτούν την πιο συστηματική
δραστηριότητα προβολής της τοπικής πολιτιστικής ταυτότητας. Στις δραστηριότητες των
Μουσείων περιλαμβάνονται, ανάλογα με τις δυνατότητες του κάθε ένα, θεματικές εκδηλώσεις,
εκπαιδευτικά σεμινάρια, όπως και ειδικές ξεναγήσεις μαθητών. Τα μουσεία αυτά είναι:
- Αρχαιολογικό Μουσείο Κέρκυρας.
- Μουσείο Χαρτονομισμάτων.
- Μουσείο Αντιβουνιώτισσας.
- Μουσείο Κεραμικής Τέχνης .
- Μουσείο Ασιατικής Τέχνης.
- Μουσείο Παλαιόπολης-Mon Repos.
- Μουσείο Σολωμού.
Στο κεφάλαιο αυτό παρατίθενται συνοπτικές πληροφορίες για τα βασικά δίκτυα του νησιού
καθώς και τις τεχνικές υποδομές. Αυτά απεικονίζονται στον Χάρτη Μεταφορικών – Οικιστικών
δικτύων και τεχνικών υποδομών.
Οδικό δίκτυο
Οι χιλιομετρικές αποστάσεις των οικισμών της περιοχής μελέτης από την πόλη της Κέρκυρας
είναι:
Η ετήσια καταγραφή του έτους 2011 στον τομέα των συγκοινωνιών του νομού Κέρκυρας
φαίνεται στον παρακάτω πίνακα.
ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ 2011
Επιβατ.αυτοκίνητα ΙΧ σε κυκλοφορία 46.952
Ταξί σε κυκλοφορία 248
Λεωφορεία σε κυκλοφορία 356
Φορτηγά σε κυκλοφορία 13.577
Τροχαία ατυχήματα 91
Εγγραφές καινούριων επιβατικών ΙΧ 865
Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ. 2011
Ακτοπλοϊκή Συγκοινωνία
Στο νησί της Κέρκυρας τον μεγαλύτερο ακτοπλοϊκό φόρτο (εμπορευματική επιβατική κίνηση)
δέχεται η γραμμή Κέρκυρας -Ηγουμενίτσας και ακολουθούν οι γραμμές Λευκίμμης -
Ηγουμενίτσας, Κέρκυρας- Ιταλίας και Κέρκυρας -Αλβανίας. Επίσης ο Νομός διαθέτει λιμενικές
υποδομές στο βόρειο και νότιο τμήμα του για την εξυπηρέτηση της σύνδεσης της Κέρκυρας
με τους Παξούς και με τα ∆ιαπόντια νησιά (λιμάνια Κασσιώπης, Αγ. Στεφάνου Αυλιωτών και
Λευκίμμης), όπως και μαρίνα στη θέση Γουβιά.
Το λιμάνι της Κασσιώπης αποτελείται από το βασικό λιμάνι στη θέση Ημερολιάς, το οποίο
στην πλήρη του ανάπτυξη θα λειτουργεί ως διασυνοριακό με σύνδεση με την Αλβανία, καθώς
και άλλα δύο μικρότερα λιμάνια για την υποδοχή τουριστικών σκαφών. Το πρώτο βρίσκεται
μέσα στον οικισμό της Κασσιώπης, ενώ το δεύτερο στη θέση Κουλούρα απέναντι από το
στενό με την Αλβανία.
• Κασσιώπης
• Αγ. Στεφάνου
Αεροπορική Συγκοινωνία
Το αεροδρόμιο της Κέρκυρας ιδρύθηκε το 1937. Στη διάρκεια του ∆εύτερου Παγκόσμιου
Πολέμου χρησιμοποιήθηκε από τις Ιταλικές και Γερμανικές δυνάμεις ως βάση μεταφορικών
και μαχητικών αεροσκαφών.
Στα τέλη του 1945 το μήκος του διαδρόμου έφτανε τα 600 μέτρα. Οι εργασίες επέκτασης του
διαδρόμου, το 1949, κατέληξαν σε ένα μήκος 800 μέτρων. Η επόμενη και τελευταία επέκταση
του διαδρόμου ξεκίνησε το 1957 και ολοκληρώθηκε το 1959, με μήκος 2.375 μέτρων.
Το 1962 κατασκευάστηκε το μικρό κτίριο επιβατικού σταθμού, το οποίο σήμερα στεγάζει την
Αερολέσχη Κέρκυρας και το Γραφείο Εμπορευμάτων της Ολυμπιακής Αεροπορίας. Το 1965
το Αεροδρόμιο της Κέρκυρας έγινε ∆ιεθνές και η πρώτη πτήση, υπό την καθοδήγηση
Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας πραγματοποιήθηκε με αεροσκάφος της Ολυμπιακής
Αεροπορίας. Η κατασκευή του νέου επιβατικού σταθμού άρχισε το 1968 και ολοκληρώθηκε
το 1972.
Οι στεγασμένοι χώροι του αερολιμένα που προορίζονται για την εξυπηρέτηση των επιβατών
έχουν επιφάνεια 16.000 τ.μ.. Ο ημιώροφος στον οποίο στεγάζονται τα γραφεία της ΥΠΑ και
των αεροπορικών εταιρειών έχει εμβαδόν 1.200 τ.μ .
Η Κέρκυρα συνδέεται καθημερινά με την Αθήνα με την εταιρεία ‘Aegean Airlines’ και την
εταιρεία ‘Ολυμπιακές Αερογραμμές’ που πραγματοποιεί πτήσεις και για Θεσσαλονίκη,
Ζάκυνθο, Κεφαλονιά και Πρέβεζα. Επίσης, συνδέεται απευθείας με πολλούς προορισμούς
του εξωτερικού, όπως: Αμβούργο, Ανόβερο, Βερολίνο/TXL, ∆ρέσδη, Ερφούρτη, Ζυρίχη,
Κολωνία, Στουτγάρδη, Λειψία, Μόναχο, Μούνστερ, Ντίσελντορφ, Νυρεμβέργη, Πάντερμπορν,
Φρανκφούρτη, Ρώμη, Βιέννη, Λιντς, Γκρατς, Σάλτσμπουργκ, Βερολίνο/SXF, Μόναχο,
Φρανκφούρτη, Λονδίνο/LGW, Εξετερ, Λονδίνο/STN, Μάντσεστερ, Μπέρμιγχαμ, Μπρίστολ,
Νότινγκαμ, Λουξεμβούργο, Όσλο, Άμστερνταμ, Βαρσοβία, Βουδαπέστη.
Η κίνηση του Αερολιμένα Κέρκυρας δίνεται στον Πίνακα Ι.30 του Παράρτηματος.
Τηλεπικοινωνίες
Ο Ο.Τ.Ε. έχει κατασκευάσει και συνεχίζει να βελτιώνει ένα πυκνό δίκτυο σταθερής
τηλεφωνίας στην Κέρκυρα. Τα δίκτυα σταθερής τηλεφωνίας που έχουν αναπτυχθεί στην
Κέρκυρα από τον Ο.Τ.Ε. (στοιχεία 2006) είναι:
Όσον αφορά την ενεργειακή υποδομή, τα Ιόνια Νησιά εξαρτώνται πλήρως από την
Ηπειρωτική Ελλάδα και δεν αντιμετωπίζουν πρόβλημα επάρκειας. Η Κέρκυρα συνδέεται με
την Ήπειρο με τρία υποθαλάσσια καλώδια. Η περιοχή του έργου εξυπηρετείται από τη ∆ΕΗ,
το δίκτυο διανομής της οποίας φτάνει εντός του γηπέδου.
Η ετήσια καταγραφή του έτους 2011 στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας του νομού
Κέρκυρας φαίνεται στον παρακάτω πίνακα.
Στην περιοχή του τέως ∆ήμου Κασσωπαίων σημειώνονται σοβαρά προβλήματα από την
έλλειψη πόσιμου νερού. Στις 25-1-2012 αποφασίστηκε από το ∆ημοτικό Συμβούλιο της
Κέρκυρας η παραχώρηση χρήσης τμήματος ∆ημοτικού οικοπέδου στη θέση Κροκκύδενα ή
Βραχλερή Κασσιώπης στη ∆ΕΥΑ Κέρκυρας, προκειμένου να εγκατασταθεί μονάδα
αφαλάτωσης για την κάλυψη αναγκών ύδρευσης της περιοχής. Η δυναμικότητα της μονάδας
είναι 4000 κ.μ./ημέρα.Το έργο έχει ήδη δημοπρατηθεί.
Η αποκομιδή των απορριμμάτων γίνεται από την Αναπτυξιακή Επιχείρηση του ∆ήμου
(ΤΑΠΕ∆Α). Ο ΧΥΤΑ Τεμπλωνίου εξυπηρετεί τον ∆ήμο σε ότι αφορά στην απόθεση των
απορριμμάτων. Η αποκομιδή σε όλα τα ∆ημοτικά διαμερίσματα γίνεται 6 φορές την
εβδομάδα και καθημερινά τους καλοκαιρινούς μήνες.
πολιτιστικής κληρονομιάς. Η περιοχή του προς αξιοποίηση ακινήτου δεν περιλαμβάνεται ούτε
βρίσκεται στην άμεση γειτνίαση κάποιας από τις ζώνες αυτές.
Στην Κέρκυρα έχουν αναγνωριστεί τέσσερεις (4) αξιόλογες περιβαλλοντικά χερσαίες και
παράκτιες περιοχές που έχουν ενταχθεί στο δίκτυο Natura 2000. Το δίκτυο Natura 2000 είναι
ένα ευρωπαϊκό οικολογικό δίκτυο ειδικών ζωνών το οποίο αποτελείται από τους τόπους
στους οποίους βρίσκονται τύποι φυσικών οικοτόπων που αναφέρονται στο παράρτημα Ι και
τους οικοτόπους των ειδών που αναφέρονται το παράρτημα ΙΙ. Το δίκτυο Natura 2000 στην
Ελλάδα περιλαμβάνει 241 Τόπους Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ) σύμφωνα με την Οδηγία
92/43/ΕΟΚ και 202 Ζώνες Ειδικής Προστασίας της ορνιθοπανίδας (ΖΕΠ) σύμφωνα με την
Οδηγία 79/409/ΕΟΚ, που καλύπτουν συνολικά έκταση περίπου 5,5 εκ. εκταρίων.
Σύμφωνα με την Οδηγία 92/43/ΕΟΚ που ενσωματώθηκε στο εθνικό δίκαιο με την Κοινή
Υπουργική Απόφαση 33318/3028/1998, η οποία τροποποιήθηκε με την ΚΥΑ υπ' αρ. Η.Π.
14849/853/Ε103, ΦΕΚ Β' 645 11.4.2008, στην Κέρκυρα υπάρχουν 2 χαρακτηρισμένοι ΤΚΣ:
Η περιοχή GR2230005 βρίσκεται στην ανατολική πλευρά της Κέρκυρας και περιλαμβάνει τις
ακτές μεταξύ των χωριών Κανόνι και Μεσογγή και σε απόσταση 18,3 χλμ. Από την περιοχή
μελέτης Χαρακτηριστικό είδος της περιοχής είναι το θαλάσσιο φανερόγαμο Cymodocea
nodosa, το οποίο αναπτύσσεται σε αμμώδες υπόστρωμα μεταξύ των ανώτερων βράχων. Στα
νότια της Μεσογγής αναπτύσσονται λειμώνες Ποσειδωνίας σε βάθη κάτω του 1,5 μ.
Οι λειμώνες Ποσειδωνίας πέραν του ότι συμμετέχουν στην πρωτογενή παραγωγή αποτελούν
σημαντικές θέσεις αναπαραγωγής των ψαριών και ενδιαιτήματα πολλών ζώων και φυτών,
ενώ και οι ύφαλοι που παρατηρούνται στην περιοχή αποτελούν οικότοπο προτεραιότητας
του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.
Από τα είδη που έχουν παρατηρηθεί στην περιοχή το Ρινοδέλφινο, είδος που κινδυνεύει με
εξαφάνιση, αναφέρεται στο Παράρτημα ΙΙ της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και προστατεύεται τις
συνθήκες Βέρνης και CITES καθώς και από το προεδρικό διάταγμα 67/1981 ενώ το ψάρι
Syngnathus abaster προστατεύεται από τη συνθήκη της Βέρνης.
Όσον αφορά στη Λιμνοθάλασσα των Κορισσίων (GR2230002), απέχει 32 χλμ. Από την
περιοχή μελέτης και βρίσκεται στην νοτιοδυτική πλευρά του νησιού. Είναι εξαιρετικά
σημαντική από οικολογικής άποψης όχι μόνο ως βιότοπος, αλλά κυρίως εξαιτίας της
βιολογικής και αισθητικής αξίας των αμμωδών παραλιών που βρίσκονται δίπλα στην
λιμνοθάλασσα. Στη νοτιότερη αμμώδη παραλία η παρουσία κέδρων -της μοναδικής
συστάδας για το νησί- και των αμμοθινών δίνουν στην περιοχή μεγάλη αισθητική αξία. Η
λίμνη Κορισσίων (η πιο μεγάλη λίμνη της Κέρκυρας) καθώς και η παράκτια περιοχή που την
περιβάλει, χαρακτηρίζεται ως ένα ποικίλο και οικολογικά ενδιαφέρον μεσογειακό
οικοσύστημα. Στον χαρακτηρισμό αυτό συμβάλλει εκτός από τις συστάδες των κέδρων
(Juniperus phoenicea) και η ύπαρξη φυτικών ειδών, όπως το Cruceanelletum maritimae,
ενός ενδημικού είδους για την Ελλάδα, του οποίου μάλιστα τα ανατολικά όρια εξάπλωσης
σταματούν στην περιοχή της λίμνης Κορισσίων.
Πρόκειται για ένα πολυσύνθετο και καλά διατηρούμενο οικοσύστημα με υψηλή βιολογική και
αισθητική αξία. Από την πλευρά των υγροτόπων για το νησί της Κέρκυρας, η λιμνοθάλασσα
Κορισσίων είναι μια εξαιρετικής σημασίας περιοχή για την προστασία της άγριας ζωής και
ειδικότερα για τα μεταναστευτικά πουλιά και την αναπαραγωγή και τη διατήρηση
προστατευόμενων ειδών όπως η βίδρα (Lutra lutra) και άλλα σημαντικά φυτικά είδη που
υπάρχουν στην περιοχή.
Τρεις ακόμα περιοχές έχουν χαρακτηριστεί ως Ζώνες Ειδικής Προστασίας για την
ορνιθοπανίδα αλλά και Τόποι Κοινοτικής Σημασίας. Οι περιοχές αυτές (ΖΕΠ/ΤΚΣ) είναι οι
εξής:
Πρόκειται για μια σχετικά βαθειά, υφάλμυρη λιμνοθάλασσα με φυσική λουρονησίδα στο ΒΑ
τμήμα της και τεχνητή δίαυλο Β∆ , με έκταση 904 στρέμματα.
Βλάστηση:
Πανίδα:
Σημαντικότερη απειλή είναι η αυξανόμενη ανθρωπογενής πίεση ιδιαίτερα όσον αφορά την
επέκταση των οικισμών και την τουριστική ανάπτυξη η οποία συνδυάζεται με μη οργανωμένη
Είναι μια αβαθής λιμνοθάλασσα με αλυκές των οποίων η λειτουργία διακόπηκε το 1988.
Βρίσκεται 2 χλμ. Β της Λευκίμης και καλύπτει έκταση 1245 στρ.
Στην περιοχή που απέχει από την περιοχή μελέτης 35,75 χλμ., απαντάται ενδιαφέρουσα
χλωρίδα και πολλοί τύποι βλάστησης που χαρακτηρίζονται από την κυριαρχία αλλοφυτικών
ειδών, όπως τα Arthocnemum glaucum, A. fruticosum, Halocnemum strobilaceum,
Scoenchus niqricaus, Juncus subulatus, Salicornia europea, Cakile maritima, Salsola kali και
άλλα. Οι αμμώδεις ακτές καταλαμβάνουν ένα μικρό μόνο ποσοστό της συνολικής έκτασης
του υγροτόπου, στον οποίο περιλαμβάνονται μικρά ρέματα και γειτονικοί λόφοι με
χαρακτηριστικούς τύπους βλάστησης της διάπλασης των αειφύλλων πλατυφύλλων.
Συναντώνται επίσης είδη κουμαριάς (Arbutus sp.) ρεικιού (Erica sp.),πουρναριού (Quercus
coccifera), σχίνου (Pistacia lentiscus) κ.α. Η παρουσία των παραπάνω ειδών δημιουργεί μια
σταθερή φυτοκοινότητα η οποία παίζει σημαντικό ρόλο στη δομή και τη λειτουργία του
οικοσυστήματος.
Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι τέτοιες περιοχές αποτελούν καταφύγιο για πουλιά και άλλα ζώα
αλλά και για σημαντικά είδη φυτών (πχ. Ορχιδέες). Πιστεύεται ότι αρκετά φυτικά είδη που
φύονται σε μεγάλους ελαιώνες, επέζησαν μόνο σε τέτοιους ανοιχτούς οικοτόπους, λόγω της
χρήσης φυτοφαρμάκων για την βελτίωσης της ελαιοπαραγωγής.
Βλάστηση:
lentiscus (Σχίνος), Juniperus phoenicea (Κέδρος)), καθώς και ορχιδέες (Ophrys spp., Orchis
spp., Serapias spp.)
Πανίδα:
Επίσης, η λιμνοθάλασσα Κορισσίων είναι μια εξαιρετικής σημασίας περιοχή για την
προστασία της άγριας ζωής και ειδικότερα για τα μεταναστευτικά πουλιά και την
αναπαραγωγή και τη διατήρηση προστατευόμενων ειδών όπως η βίδρα (Lutra lutra) και άλλα
σημαντικά είδη ερπετών και ψαριών.
Βλάστηση:
Αμμοθίνες και αμμώδεις εκτάσεις με Ammophila spp. (ψάθες), Eryngium maritimum (αγκάθι),
Αλοφυτική – ημιαλοφυτική βλάστηση.
Πανίδα:
Σύμφωνα με τον Ν. 3937/2011 ΦΕΚ 60/Α/31.03.2011, στο νησί της Κέρκυρας έχουν
θεσμοθετηθεί τα ακόλουθα Καταφύγια Άγριας Ζωής:
Ονομασία ΦΕΚ
Νησίδα Βίδος 1560/Β/31-12-1976
Χερσόνησος Κανονιού μετά της παρακείμενης πεζονησίδας 599/Β/10-06-1975
Παλαιά Περίθεια (μεταβυζαντινός οικισμός) 210/Β/1-3-1980
Συμπληρωματικά αναφέρεται ότι μελέτη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου έχει
καταγράψει 30 συνολικά περιοχές ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους (τα οποία δεν
έχουν θεσμοθετηθεί) και παρουσιάζονται στον Πίνακα Ι.32 του Παραρτήματος. Ένα από
αυτά, ο «Όρμος αγίου Στεφάνου» εφάπτεται των νότιων ορίων της περιοχής του Σχεδίου
Αξιοποίησης.
Με την εξουσιοδότηση του νόμου για τη ∆ιατήρηση της Βιοποικιλότητας (Ν.3937/2011) και
μετά από επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση, τον Ιούνιο 2012 υπογράφηκε Προεδρικό
∆ιάταγμα (ΦΕΚ 229ΑΑΠ 2012) για την προστασία των μικρών νησιωτικών υγροτόπων με τον
τίτλο: «Έγκριση καταλόγου μικρών νησιωτικών υγροτόπων και καθορισμό όρων και
περιορισμών για την προστασία και ανάδειξη των μικρών παράκτιων υγροτόπων που
περιλαμβάνονται σε αυτόν». Σύμφωνα με αυτό, στους 380 μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους
του καταλόγου (με έκταση κάτω των 80 στρεμμάτων) επιτρέπονται δραστηριότητες για τη
διατήρηση και την ανάδειξή τους, καθώς και για την αειφορική διαχείριση των πόρων τους,
Εκτός από τους μικρούς αυτούς υγροτόπους που προστατεύονται από το Π∆ όπως,
αναφέρθηκε πιο πάνω, στο νησί της Κέρκυρας, υπάρχουν και πιο μεγάλοι υγρότοποι, με
μεγάλη οικολογική αξία. Συγκεκριμένα, πρόκειται για τις τέσσερις μεγάλες λιμνοθάλασσες
που απαντώνται στο νησί:
Στον χάρτη που παρατίθεται παρακάτω, παρουσιάζεται η επικάλυψη της περιοχής του
ΕΣΧΑ∆Α με τις λεκάνες απορροής των δύο προστατευμένων παράκτιων υγροτόπων.
Στον παρακάτω χάρτη (Παράρτημα ΙΙΙ) παρουσιάζονται οι υφιστάμενες χρήσεις γης βάσει του
προγράμματος Corine Landcover της προς μελέτη έκτασης και της ευρύτερης περιοχής
καθώς και το οδικό δίκτυο και δίκτυο ηλεκτροδότησης που εξυπηρετούν την περιοχή και το
ακίνητο.
Χάρτης Ι.3: Χάρτης Corine Landcover με τις υφιστάμενες χρήσεις γης και τα υφιστάμενα δίκτυα τεχνικής υποδομής.
5.6 Σύνοψη
Με βάση όσα παρατέθηκαν στον παρόν κεφάλαιο, προκύπτει ότι η Κέρκυρα είναι ένα σχετικά
πυκνοκατοικημένο νησί, που εδώ και αρκετές δεκαετίες έχει προσανατολίσει την αναπτυξιακή
του πορεία με βασικό άξονα την τουριστική ανάπτυξη, αν και συνεχίζει να διατηρεί αξιόλογο
πρωτογενή τομέα. Βάση για την ανάπτυξη αυτή υπήρξε η εξαιρετικά ενδιαφέρουσα φυσική
και πολιτιστική της κληρονομιά, αλλά και τα μοναδικά της φυσικά τοπία. Παράλληλα με την
τουριστική ανάπτυξη έχουν αναπτυχθεί τα δίκτυα μεταφορών και οι τεχνικές υποδομές στο
νησί, που όμως υπολείπονται των σημερινών απαιτήσεων και αναγκών κυρίως σε ότι αφορά
στη διαχείριση των υδατικών πόρων και τις σύγχρονες περιβαλλοντικές υποδομές, όπως οι
χώροι επεξεργασίας στερεών απορριμμάτων και οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων. Το
νησί διαθέτει πολλές τουριστικές υποδομές, σε βαθμό κορεσμού, όπως δείχνει η φθίνουσα
πληρότητα των σχετικών υποδομών τα τελευταία χρόνια, αλλά και τα γενικότερα αρνητικά
παραδείγματα λανθασμένης τουριστικής ανάπτυξης σε συγκεκριμένες περιοχές του νησιού.
Επείγουσα είναι η ανάγκη επαναπροσανατολισμού της τουριστικής ανάπτυξης σε μια πιο
βιώσιμη κατεύθυνση, με αξιοποίηση ειδικών μορφών τουρισμού με παράλληλη ανάδειξη –
προστασία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η φύση της Κέρκυρας διατηρείται ακόμη σε καλή κατάσταση, συνδυάζοντας πολλά και
αξιόλογα φυσικά οικοσυστήματα, όπως μαρτυρά ο σχετικά μεγάλος αριθμός περιοχών του
δικτύου Natura 2000 καθώς και άλλων περιοχών όπως οι μικροί υγρότοποι που βρίσκονται
υπό κάποιο καθεστώς προστασίας, με υψηλής φυσικής αξίας γεωργική γη, ιδίως τους
παραδοσιακούς ελαιώνες και αμπελώνες του νησιού. Τέτοιες περιοχές, με την κατάλληλη
διαχείριση μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά το προσφερόμενο τουριστικό προϊόν, αλλά και
την ποιότητα ζωής των κατοίκων του νησιού.
Θα πρέπει να επισημανθεί ότι το προτεινόμενο έργο δεν ασκεί σημαντική επίδραση στα
οικοσυστήματα των προστατευόμενων περιοχών της Κέρκυρας, χερσαία, υγροτοπικά,
παράκτια και θαλάσσια. Οι επιπτώσεις του αναμένεται ότι θα αφορούν αποκλειστικά την
περιοχή παρέμβασης.
Το νότιο τμήμα της περιοχής εφάπτεται του ΤΙΦΚ «Όρμος Αγίου Στεφάνου».
Στις παρυφές της ιδιοκτησίας και σε επαφή με αυτήν βρίσκονται δύο μικροί υγρότοποι, η
Βρωμολίμνη και η Άκολη, που περιλαμβάνονται στο Π∆ προστασίας των νησιωτικών
υγροτόπων. Οι υγρότοποι αυτοί, θα πρέπει να προστατευτούν – αναδειχτούν και σε αυτό
πρέπει να συμβάλλει και το εξεταζόμενο σχέδιο. Ιδιαίτερη μέριμνα θα πρέπει να δοθεί κατά τη
φάση εκπόνησης της ΜΠΕ για τα έργα του ΕΣΧΑ∆Α, στους ειδικούς περιβαλλοντικούς όρους
που θα πρέπει να διασφαλίζουν την προστασία και ανάδειξη των δύο υγροτόπων, στο
πνέυμα του άρθρου 3.4 του παραπάνω Προεδρικού ∆ιατάγματος. Ιδίως εξαιτίας της μερικής
επικαλυψης της περιοχής του ΕΣΧΑ∆Α με τις λεκάνες απορροής των δύο υγροτόπων.
Το Περιφερειακό Συμβούλιο Ιονίων Νήσων, μετά από αίτημα της τοπικής κοινωνίας, τον
Ιούλιο του 2011, με την Απόφαση 131-12/2011, γνωμοδότησε για τον χαρακτηρισμό της
περιοχής Ερημίτη, 2000 στρεμ. περίπου, όπως αυτή εκτείνεται κατά μήκος της ΒΑ Κέρκυρας,
από τις θέσεις Αυλάκι, Κάλαντρο, Αρταβάνη μέχρι τον Όρμο του Αγ. Στεφάνου,
συμπεριλαμβανομένης της βραχονησίδας Περιστέρα «Καπαρέλι» ως «προστατευόμενος
φυσικός σχηματισμός» (Protected Natural Formation) σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγ. του ν.
3937/2011 που αντικαθιστά το άρθρο 19 του ν. 1650/86, με μοναδικές επιτρεπόμενες
δραστηριότητες εντός του, αυτές που εξυπηρετούν το οικοσύστημα στην διαιώνισή του και
την αξιοποίησή του σε πάρκο οικολογικού και περιπατητικού τουρισμού.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6
Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται η εκτίμηση και αξιολόγηση των επιπτώσεων του εξεταζόμενου
Σχεδίου στο περιβάλλον, εξετάζονται και αξιολογούνται τα εναλλακτικά σενάρια ως προς τις
επιπτώσεις αυτές και δίνονται κατευθύνσεις ελαχιστοποίησης των επιπτώσεων με κατάλληλα
μέτρα και πρακτικές. Σκοπός του παρόντος κεφαλαίου είναι:
Μετά την ολοκλήρωση των επιμέρους αξιολογήσεων, δίνεται η συνολική αξιολόγηση του
πλέον συμβατού με τη διατήρηση του περιβάλλοντος εναλλακτικού σεναρίου.
Μακροπρόθεσμα
∆ευτερρεύσουσα
Βραχυπρόθεσμα
Μεσοπρόθεσμα
Βραχυχρόνια
Αθροιστική
Σημαντική
Ουδέτερη
Αρνητική
Ασθενής
Μόνιμη
Μέτρια
Θετική
Άμεση
Φάση
Κατασκευή √ √ √ √ √
Λειτουργία √ √ √ √ √
Οι άμεσες και βραχυχρόνιες επιπτώσεις συνδέονται με την εκπομπή
σωματιδιακών ρύπων κατά την κατασκευή των υποδομών και κτηριακών έργων
εντός της περιοχής του ΕΣΧΑ∆Α.
Η αναλυτική εκτίμηση των παραπάνω επιπτώσεων δεν είναι δυνατή στην παρούσα
φάση, καθώς αυτή εξαρτάται από μία σειρά παραμέτρων, οι οποίες δεν έχουν
ακόμη προσδιορισθεί και οι οποίες δεν αποτελούν αντικείμενο της παρούσας
Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Συγκεκριμένα, οι παράμετροι
αυτοί είναι:
τα αναλυτικά τεχνικά χαρακτηριστικά των επιμέρους έργων,
ο χρονικός προγραμματισμός των έργων,
οι τεχνικές κατασκευής των έργων, αλλά και
η ακριβής θέση και σύνθεση των εργοταξίων.
Η σύγκριση μεταξύ των εναλλακτικών γίνεται ποιοτικά, λαμβάνοντας υπόψη το
συντελεστή κάλυψης και δόμησης που συνεπάγεται το κάθε εναλλακτικό σενάριο.
Ως προς τη φάση κατασκευής θεωρείται ευμενέστερη η εναλλακτική λύση
1(Σύνθετα τουριστικά καταλύματα) μια και συνεπάγεται μικρότερη εκτατική
επέμβαση από την εναλλακτική 2.(Τουριστικό- Παραθεριστικό Χωριό). Ως
προτάσεις μετριασμού των επιπτώσεων αναφέρονται τα ακόλουθα:
Μακροπρόθεσμα
∆ευτερρεύσουσα
Βραχυπρόθεσμα
Μεσοπρόθεσμα
Βραχυχρόνια
Αθροιστική
Σημαντική
Ουδέτερη
Αρνητική
Ασθενής
Μόνιμη
Μέτρια
Θετική
Άμεση
Φάση
Κατασκευή √ √ √ √ √
Λειτουργία √ √ √ √ √
Οι άμεσες μόνιμες επιπτώσεις προκύπτουν κυρίως από την εκπομπή οδικών
κυκλοφοριακών ρύπων από τη λειτουργία των οδών πρόσβασης και του
συστήματος θέρμανσης των χώρων.
Ως προς τη φάση λειτουργίας ευμενέστερη κρίνεται η εναλλακτική 2 (Τουριστικό
Παραθεριστικό Χωριό) μια και αναμένονται λιγότερες οδικές μετακινήσεις από και
προς αυτήν, με δεδομένο ότι το προβλεπόμενο ξενοδοχειακό συγκρότημα είναι
σημαντικά μικρότερο από τα προβλεπόμενα στην εναλλακτική 1.(Σύνθετα
Τουριστικά Καταλύματα).
Λαμβάνοντας υπόψη τα ακόλουθα μεγέθη ενοίκων/ κατοίκων/ επισκεπτών/
εργαζομένων, αναφέρονται οι ακόλουθες ενδεικτικές αναμενόμενες εκπομπές
ρύπων (tn/day):
Ένοικοι
Κάτοικοι
Επισκέπτες
Σενάριο Εργαζόμενοι Εκπομπές Εκπομπές Εκπομπές
ΝΟx NVOC SO2 PM10
1 2,622 0,40 0,54 0,002 0,017
2 1,470 0,24 0,32 0,001 0,010
Δευτερρεύσουσα
Μακροπρόθεσμα
Βραχυπρόθεσμα
Μεσοπρόθεσμα
Βραχυχρόνια
Αθροιστική
Σημαντική
Ουδέτερη
Αρνητική
Ασθενής
Μόνιμη
Μέτρια
Θετική
Άμεση
Πεδίο
Βιοποικιλότητα √ √ √ √ √
Χλωρίδα √ √ √ √ √
Πανίδα √ √ √ √ √
Οι επιπτώσεις των προτεινόμενων έργων στη βιοποικιλότητα της περιοχής μελέτης
(της νήσου Κέρκυρας) θα είναι αρνητικές, μικρής έντασης, και μεσοπρόθεσμης
διάρκειας, προερχόμενες κυρίως από τον συσσωρευτικό χαρακτήρα της
αστικοποίησης και πολεοδόμησης του νησιού και όχι εξαιτίας των ενδεχόμενων
άμεσων επιπτώσεων των έργων.
Η κλίμακα και το είδος των έργων είναι τέτοια που δεν μπορούν να έχουν
σημαντικές συνέπειες για τη βιοποικιλότητα, με εξαίρεση ίσως τον τοπικό πληθυσμό
της βίδρας, ο οποίος όμως συνδέεται άμεσα με τους παράκτιους υγροτόπους, τα
ρέματα και το παραλιακό μέτωπο της περιοχής και επομένως δεν αναμένεται να
επηρεαστεί άμεσα από τη δόμηση, παρά μόνο από την αύξηση της όχλησης, του
θορύβου και της φωτορρύπανσης που θα επιφέρει η ανθρώπινη παρουσία. Όμως
στην περίπτωση που οι υγρότοποι, καθώς και το υπόλοιπο τμήμα της χερσονήσου
Ερημίτη παραμείνουν ανέπαφα από αναπτυξιακές δραστηριότητες, τότε οι
επιπτώσεις για τη βίδρα θα είναι περιορισμένες.
Σε ότι αφορά στη χλωρίδα οι επιπτώσεις του έργου εκτιμάται ότι θα είναι ουδέτερες,
μέτριας έντασης και βραχυπρόθεσμες. Θα είναι αθροιστικές όπως και εκείνες στη
βιοποικιλότητα, αφού η ίδια η κλίμακα του έργου δεν θα μπορούσε να επηρεάσει
συνολικά τη χλωριδική ποικιλότητα της περιοχής μελέτης, παρά μόνο εάν υπήρχαν
στην περιοχή του έργου μοναδικοί πληθυσμοί κάποιου σπάνιου είδους, κάτι που
έως σήμερα δεν έχει καταγραφεί.
Σχόλια Οι επιπτώσεις στους ζωικούς οργανισμούς θα είναι μέτριας έως μικρής έντασης
Προτάσεις ουδέτερες ή ελαφρώς αρνητικές και θα συνδέονται και στην περίπτωση αυτή κυρίως
με τον αθροιστικό χαρακτήρα της αστικοποίησης της κερκυραϊκής υπαίθρου. Σαφώς
και η δόμηση – αστικοποίηση τμημάτων της περιοχής παρέμβασης και η
επακόλουθη αύξηση της όχλησης εντός της περιοχής θα επηρεάσει τη χρήση της
από ευαίσθητα είδη όπως τα μεταναστευτικά πτηνά όμως όχι σε βαθμό που να
επηρεάζει τη χρήση της ευρύτερης περιοχής από τους πληθυσμούς τους.
Σε ότι αφορά στην αξία των οικοσυστημάτων της περιοχής ως ενδιαιτήματα για την
πανίδα, αυτή θεωρείται περιορισμένη, αφού δεν υπάρχουν μοναδικά στοιχεία ή
ιδιαιτερότητες στα τοπικά οικοσυστήματα σε σχέση με εκείνα της ευρύτερης
περιοχής, που θα μπορούσαν να επηρεαστούν από ενδεχόμενη υποβάθμιση.
Πρόκειται για τυπικό μακκί της περιοχής του Ιονίου, με ιδιαίτερα πυκνή και ψηλή
ανάπτυξη, σε στάδιο που το καθιστά εξαιρετικά ευάλωτο σε δασική πυρκαγιά.
Ενδεχόμενη αύξηση της μωσαϊκότητας και δομικής του ετερογένειας, μέσα από
κατάλληλες διαχειριστικές και φυτοτεχνικές παρεμβάσεις, σαφώς θα αύξανε την αξία
του για τη βιοποικιλότητα της περιοχής.Ιδιαίτερης αξίας θεωρούνται ωστόσο οι δύο
μικροί υγρότοποι που εφάπτονται της περιοχής και μέρος της λεκάνης απορροής
των οποίων επικαλύπτεται με την περιοχή του σχεδίου ανάπτυξης. Με βάση το
Προεδρικό ∆ιάταγμα για την προστασία των νησιωτικών υγροτόπων, το σχέδιο
ανάπτυξης θα πρέπει να συνδυαστεί με ειδικούς περιβαλλοντικούς όρους για την
προστασία των υγροτόπων αυτών.
Σε ότι αφορά στα εξεταζόμενα σενάρια, πέραν της μηδενικής λύσης που σαφώς
υπερτερεί της όποιας παρέμβασης, το σενάριο 2 (Τουριστικό Παραθεριστικό Χωριό)
Δευτερρεύσουσα
Μακροπρόθεσμα
Βραχυπρόθεσμα
Μεσοπρόθεσμα
Βραχυχρόνια
Αθροιστική
Σημαντική
Ουδέτερη
Αρνητική
Ασθενής
Μόνιμη
Μέτρια
Θετική
Άμεση
Πεδίο
Βιοποικιλότητα √ √ √ √ √
Χλωρίδα √ √ √ √ √
Πανίδα √ √ √ √ √
υπερέχει ως προς τις επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα, λόγω της περιορισμένης
δόμησης, αλλά και του χαρακτήρα των επιλεγμένων χρήσεων, αφού η κατοικία είναι
σαφώς ηπιότερη των ξενοδοχειακών χρήσεων. Μεταξύ άλλων επειδή οι ιδιοκτήτες
των οικιών δένονται περισσότερο με τον τόπο και το τοπικό οικοσύστημα,
φροντίζοντας για τη διατήρησή του ως μέρος του περίγυρού τους.
Ως μέτρο περιορισμού των επιπτώσεων των σχεδιαζόμενων παρεμβάσεων στη
βιοποικιλότητα προτείνεται να εκπονηθεί Σχέδιο ∆ιαχείρισης του φυσικού
περιβάλλοντος της περιοχής του σχεδίου ανάπτυξης και του περιβάλλοντα αυτήν
φυσικού χώρου (δασικών εκτάσεων και παράκτιων υγροτόπων), που θα
περιλαμβάνει αξιολόγηση της βιοποικιλότητας και προτάσεις διαχειριστικών
παρεμβάσεων που θα συμβάλλουν στη διατήρηση των οικολογικών αξιών του
χώρου. Στο πλαίσιο του Σχεδίου ∆ιαχείρισης θα πρέπει να εκπονηθεί και
οικονομοτεχνική μελέτη βιωσιμότητας της διαχείρισης- προστασίας- ανάδειξης του
χώρου, στην οποία θα προσδιορίζεται το ετήσιο κόστος της διαχείρισης και θα
προτείνονται τρόποι διασφάλισής τους. Στο πλαίσιο της ΜΠΕ έγκρισης του σχεδίου
ανάπτυξης θα πρέπει να προβλεφθούν ειδικοί περιβαλλοντικοί όροι προστασίας και
ανάδειξης των υγροτόπων, με βάση τις προτάσεις του Σχεδίου ∆ιαχείρισης.
Τέλος, θα πρέπει να προβλεφθεί η εκπόνηση προγράμματος παρακολούθησης των
επιπτώσεων των παρεμβάσεων στην τοπική βιοποικιλότητα, ιδίως στα πλέον
πολύτιμα χαρακτηριστικά της, λ.χ. στον τοπικό πληθυσμό της βίδρας.
Μακροπρόθεσμα
∆ευτερρεύσουσα
Βραχυπρόθεσμα
Μεσοπρόθεσμα
Βραχυχρόνια
Αθροιστική
Σημαντική
Ουδέτερη
Αρνητική
Ασθενής
Μόνιμη
Μέτρια
Θετική
Άμεση
Φάση
Κατασκευής √ √ √ √ √
Λειτουργίας √ √ √ √
Οι άμεσες και βραχυχρόνιες επιπτώσεις συνδέονται κυρίως με την εκπομπή σωματιδιακών
ρύπων κατά την κατασκευή των υποδομών και κτηριακών έργων εντός της περιοχής του
ΕΣΧΑ∆Α. Οι σωματιδιακοί ρύποι θα επιβαρύνουν άμεσα αλλά για μικρό χρονικό διάστημα την
ποιότητα των επιφανειακών υδάτων της περιοχής (παράκτιες λίμνες). Επιπλέον των ανωτέρω
αναφέρονται τα ακόλουθα:
Αύξηση της κατείσδυσης μπορεί να παρατηρηθεί στις θέσεις των σκαμμάτων, τα οποία για το
διάστημα που παραμένουν χωρίς τελική κάλυψη λειτουργούν σαν συλλεκτήρες υδάτων
(όμβριων και επιφανειακών απορροών), ιδιαίτερα όταν καταλαμβάνουν μεγάλη έκταση και
όγκο, και όπου η συμπύκνωση και η κοκκομετρική διαβάθμιση του υλικού το επιτρέπει. Η
επίδραση αυτή δε θεωρείται σημαντική λαμβάνοντας υπόψη την έκταση και τη θέση του έργου
σε σχέση με τις υπόγειες και επιφανειακές υδροκριτικές γραμμές.
Μεταβολή στην ποιότητα των επιφανειακών νερών που συνδέεται με τα υγρά απόβλητα που
παράγονται κατά την κατασκευή των έργων. Η χρήση του νερού στις διάφορες φάσεις
κατασκευής δημιουργεί υγρά απόβλητα, περιορισμένου όγκου. Τέτοια θεωρούνται τα υγρά ή
ύφυγρα υπολείμματα σκυροδέματος μέσα στις μπετονιέρες σκυροδέτησης, που δεν θα πρέπει
να διατίθενται απ' ευθείας στο περιβάλλον, αφού προκαλούν ρύπανση στα νερά λόγω του
υψηλού pΗ που διαθέτουν και τα αιωρούμενα στερεά. Παράλληλα, ρύπανση των υδατικών
πόρων των περιοχών επέμβασης μπορεί να παρατηρηθεί στην περίπτωση διάθεσης των
λυμάτων του εργαζόμενου στα εργοτάξια προσωπικού.
Μεταβολή στην ποιότητα των θαλάσσιων επιφανειακών υδάτων κατά την ενδεχόμενη
κατασκευή μικρής μαρίνας για την εξυπηρέτηση των κατοικιών
Σχόλια Ως προς τη φάση κατασκευής θεωρείται ευμενέστερη η εναλλακτική λύση 1 (Σύνθετα
Προτάσεις
Τουριστικά Καταλύματα) μια και συνεπάγεται μικρότερη εκτατική επέμβαση από την
εναλλακτική 2 (Παραθεριστικό Τουριστικό Χωριό).
Για το μετριασμό των επιπτώσεων προτείνονται τα ακόλουθα:
• Μέριμνα για την αποφυγή απόθεσης προϊόντων εκσκαφής σε σημεία που υπάρχουν
έργα αποχέτευσης και θα εμποδίζεται η επιφανειακή απορροή των υδάτων.
• Λελογισμένη χρήση του νερού για τη διαβροχή αδρανών υλικών και αποψιλωμένων
επιφανειών (μείωση της εκπεμπόμενης σκόνης) και εφαρμογή και άλλων μέσων όπως η
Μακροπρόθεσμα
∆ευτερρεύσουσα
Βραχυπρόθεσμα
Μεσοπρόθεσμα
Βραχυχρόνια
Αθροιστική
Σημαντική
Ουδέτερη
Αρνητική
Ασθενής
Μόνιμη
Μέτρια
Θετική
Άμεση
Φάση
Κατασκευής √ √ √ √ √
Λειτουργίας √ √ √ √
• Αποφυγή ρύπανσης των επιφανειακών και υπόγειων νερών από κάθε είδους λάδια και
καύσιμα, με την απαγόρευση της ανεξέλεγκτης διάθεσης τους. Ο κατασκευαστής πρέπει
να μεριμνήσει (με ευθύνη της επιβλέπουσας αρχής) να οργανώσει κατάλληλα τα
συνεργεία συντήρησης των μηχανημάτων του ώστε η αλλαγή των λαδιών και η τακτική
συντήρηση τους να γίνεται σε οργανωμένους χώρους συνεργείων του εργοταξίου ή σε
άλλους οργανωμένους χώρους (π.χ. συνεργεία σε κοντινούς οικισμούς). Απαγορεύεται η
απόρριψη παλαιών λαδιών επί του εδάφους, ενώ η διαχείριση των μεταχειρισμένων
ορυκτελαίων θα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο Π∆ 82 (ΦΕΚ
64/Α/02-.03-2004).
• Λήψη από τον κατασκευαστή όλων των απαραίτητων μέτρων με σκοπό τη σωστή
λειτουργία του εργοταξίου έτσι ώστε να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πιθανότητες
ατυχήματος. Για την αντιμετώπιση όμως των ατυχημάτων θα πρέπει ο κατασκευαστής να
διαθέτει στο συνεργείο του κατάλληλα υλικά (ειδικά ελαιοδιαλυτικά ή συναφή χημικά
προϊόντα, πριονίδι κ.ά.). Παράλληλα, οι τροχοί των φορτηγών θα πρέπει να πλένονται
πριν από την έξοδό τους από τα εργοτάξια, με κατάλληλη συλλογή των εκπλύσεων και
αφαίρεση της λάσπης.
• Η διάθεση των λυμάτων του προσωπικού κατασκευής του έργου θα πρέπει να γίνεται
ελεγχόμενα. Ο κατασκευαστής θα πρέπει να εγκαταστήσει στα εργοτάξια χημικές
τουαλέτες, που το περιεχόμενό τους θα διατίθεται (με τα απαιτούμενα παραστατικά
παράδοσης) προς επεξεργασία σε κατάλληλη μονάδα.
• Συλλογή των απορριμμάτων σε κάδους και διάθεσή τους σύμφωνα με την ισχύουσα
νομοθεσία. Καμία καύση υλικών (λάστιχα, λάδια κλπ.) να μη γίνεται στην περιοχή του
έργου.
Οι άμεσες μόνιμες επιπτώσεις προκύπτουν από τη χρήση νερού στις προβλεπόμενες
εγκαταστάσεις και τη σχετική παραγωγή αποβλήτων.
Ως προς τη φάση λειτουργίας ευμενέστερη κρίνεται η εναλλακτική 2 (Παραθεριστικό Τουριστικό
Χωριό) μια και προσφέρει το μικρότερο υδατικό αποτύπωμα σε σχέση με την εναλλακτική 1
(Σύνθετα Τουριστικά Καταλύματα) (λαμβάνοντας υπόψη τον αριθμό των αναμενόμενων
ενοίκων/ κατοίκων/επισκεπτών/ εργαζόμενων).
Ειδικότερα:
Ένοικοι Αναμενόμενη
Κάτοικοι κατανάλωση
Επισκέπτες νερού
Εργαζόμενοι m3/day
Μακροπρόθεσμα
∆ευτερρεύσουσα
Βραχυπρόθεσμα
Μεσοπρόθεσμα
Βραχυχρόνια
Αθροιστική
Σημαντική
Ουδέτερη
Αρνητική
Ασθενής
Μόνιμη
Μέτρια
Θετική
Άμεση
Φάση
Κατασκευής √ √ √ √ √
Λειτουργίας √ √ √ √
Σενάριο 1 2,622 1114
Σενάριο2 1,470 597
Μακροπρόθεσμα
∆ευτερρεύσουσα
Βραχυπρόθεσμα
Μεσοπρόθεσμα
Βραχυχρόνια
Αθροιστική
Σημαντική
Ουδέτερη
Αρνητική
Ασθενής
Μόνιμη
Μέτρια
Θετική
Άμεση
Φάση
Κατασκευής √ √ √ √ √
Λειτουργίας √ √ √ √
Για τον υπολογισμό της μηνιαίας εξάτμισης και της διαθέσιμης απορροής (για πότισμα)
χρησιμοποιήθηκαν οι χρονοσειρές βροχόπτωσης και θερμοκρασιών της ΕΜΥ στο σταθμό αερ.
Κέρκυρας και το υπολογιστικό μοντέλο Hydrognomon του ΕΜΠ. Τα αποτελέσματα
παρουσιάζονται με τη μορφή πίνακα στη συνέχεια:
Διαθέσιμο
προς Ανάγκες Ανάγκες Πρόσθετη Πρόσθετη
Βροχ Εξάτμιση απορροή σε νερό σε νερό Κάλυψη ανάγκη σε ανάγκη σε
mm mm mm m3 mm αναγκών mm m3
Ιανουάριος 99,9 17,58 82,32 585 19,5 ΝΑΙ
Φεβρουάριος 99,9 19,48 80,42 593 19,8 ΝΑΙ
Μάρτιος 98,1 33,27 64,83 634 21,1 ΝΑΙ
Απρίλιος 66,7 53,51 13,19 1182 39,4 ΟΧΙ 26,2 786,2
Μαϊος 37 92,68 0 2027 67,6 ΟΧΙ 67,6 2027,4
Ιούνιος 14,1 136 0 2909 97,0 ΟΧΙ 97,0 2909,3
Ιούλιος 2 162,66 0 3180 106,0 ΟΧΙ 106,0 3180,2
Αύγουστος 19 152,98 0 1950 65,0 ΟΧΙ 65,0 1950,0
Σεπτέμβριος 81,3 122,75 0 1669 55,6 ΟΧΙ 55,6 1669,4
Οκτώμβριος 99,9 60,12 39,78 80 2,7 ΝΑΙ
Νοέμβριος 99,9 30,8 69,1 0 0,0 ΝΑΙ
Δεκέμβριος 99,9 22,93 76,97 0 0,0 ΝΑΙ
Μακροπρόθεσμα
∆ευτερρεύσουσα
Βραχυπρόθεσμα
Μεσοπρόθεσμα
Βραχυχρόνια
Αθροιστική
Σημαντική
Ουδέτερη
Αρνητική
Ασθενής
Μόνιμη
Μέτρια
Θετική
Άμεση
Φάση
Κατασκευής √ √ √ √ √
Λειτουργίας √ √ √ √
Νερό που
μπορεί να Συνολικό νερό σε Συνολικό νερό σε
Πρόσθετη Πρόσθετη μαζευτεί κάθε ομβροσυλλέκτες ομβροσυλλέκτες
ανάγκη ανάγκη μήνα σε πριν την άρδευση πριν την άρδευση
σε mm σε m3 συλλέκτες m3 m3 m3
Ιανουάριος 5299 5299
Φεβρουάριος 1499 6797
Μάρτιος 2453 9250
Απρίλιος 26,2 786,2 1001 10250 9464
Μαϊος 67,6 2027,4 555 10805 7991
Ιούνιος 97,0 2909,3 212 11017 5294
Ιούλιος 106,0 3180,2 30 11047 2143
Αύγουστος 65,0 1950,0 285 11332 478
Σεπτέμβριος 55,6 1669,4 1220 12551 29
Οκτώμβριος 1499 14050 1527
Νοέμβριος 1499 15548 3026
Δεκέμβριος 1499 17047 4524
Μακροπρόθεσμα
∆ευτερρεύσουσα
Βραχυπρόθεσμα
Μεσοπρόθεσμα
Βραχυχρόνια
Αθροιστική
Σημαντική
Ουδέτερη
Αρνητική
Ασθενής
Μόνιμη
Μέτρια
Θετική
Άμεση
Φάση
Κατασκευής √ √ √ √ √
Λειτουργίας √ √ √ √
περίπτωση που επιλεγεί η επαναχρησιμοποίηση της επεξεργασμένης εκροής για άρδευση
πρασίνου τότε θα πρέπει να τηρηθούν οι προϋποθέσεις της ΚΥΑ οικ 145116 «Καθορισμός
μέτρων, όρων και διαδικασιών για την επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων υγρών
αποβλήτων και άλλες διατάξεις». Ενδεικτικά, οι οριακές τιμές διάθεσης των επεξεργασμένων
λυμάτων για αστικές χρήσεις είναι σύμφωνα με την προαναφερθείσα ΚΥΑ:
Ολικά κολοβακτηρίδια (ΤC/100 ml) < ≤ 2 για το 80% των δειγμάτων
BOD5 (mg/l) ≤ 10 για το 80% των δειγμάτων
SS (mg/l) ≤ 2 για το 80% των δειγμάτων
Θολότητα (NTU) ≤ 2 διάμεση τιμή
Κατ ελάχιστον απαιτούμενη επεξεργασία ∆ευτεροβάθμια βιολογική επεξεργασία
ακολουθούμενη από Προχωρημένη επεξεργασία και Απολύμανση
Το έργο διάθεσης στη θάλασσα θα πρέπει να σχεδιαστεί έτσι ώστε να μην επηρεάζει την
ποιότητα των νερών κολύμβησης στην περιοχή.
Μακροπρόθεσμα
∆ευτερρεύσουσα
Βραχυπρόθεσμα
Μεσοπρόθεσμα
Βραχυχρόνια
Αθροιστική
Σημαντική
Ουδέτερη
Αρνητική
Ασθενής
Μόνιμη
Μέτρια
Θετική
Άμεση
Φάση √ √ √ √ √
κατασκευής
Φάση √ √ √ √ √
λειτουργίας
Οι άμεσες και μόνιμες επιπτώσεις συνδέονται κυρίως με την κατάληψη εδάφους
κατά την κατασκευή των υποδομών και κτηριακών έργων (εκσκαφές / επιχώσεις)
εντός της περιοχής του ΕΣΧΑ∆Α.
Θεωρείται ευμενέστερη η εναλλακτική λύση 1(Σύνθετα Τουριστικά Καταλύματα) μια
και συνεπάγεται μικρότερη εκτατική επέμβαση από την εναλλακτική 2
(Παραθεριστικό Τουριστικό Χωριό).
Για το μετριασμό των επιπτώσεων προτείνονται τα ακόλουθα:
Τα κατάλληλα εδαφικά και γαιώδη υλικά που τυχόν θα προκύψουν από τις εκσκαφές,
θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για τις απαιτούμενες επιχώσεις και για τη
διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου, καθώς και για τις φυτεύσεις. Τα υλικά αυτά
θα πρέπει να διαχωριστούν από τα υπόλοιπα και να αποτεθούν σε ξεχωριστούς
σωρούς μέσα στους εργοταξιακούς χώρους.
Η απόθεση των υλικών εκσκαφής που πρόκειται να επαναχρησιμοποιηθούν,
επιβάλλεται να γίνει με τρόπο που δεν θα επιτρέπει φαινόμενα διάβρωσης και
απόπλυσης. Οι αποθέσεις αυτές θα πρέπει να διαμορφωθούν με ήπια πρανή και να
καλύπτονται με κατάλληλα πλαστικά καλύμματα, ώστε να περιορίζεται η διασπορά
του υλικού.
Το εδαφικό υλικό που θα προκύψει από τις χωματουργικές εργασίες και δεν θα
μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως υλικό επιχωμάτων, θα πρέπει να μεταφερθεί εκτός της
Σχόλια περιοχής μελέτης και να διατεθεί σε νόμιμα λειτουργούντα χώρο διάθεσης της
Προτάσεις Κέρκυρας (ΧΥΤΑ).
Τα λατομεία προμήθειας αδρανών θα πρέπει να είναι εφοδιασμένα με την
απαραίτητη περιβαλλοντική αδειοδότηση.
Μετά το πέρας των εργασιών κατασκευής θα πρέπει να γίνει πλήρης αποκατάσταση
του εργοταξιακού χώρου και επαναφύτευση με τοπικά ήδη βλάστησης.
Για την αισθητική εναρμόνιση της οδού πρόσβασης με το περιβάλλον προβλέπεται η
επένδυση των πρανών με παραδοσιακή τοιχοποιία (ξερολιθιές με χρήση τοπικής
πέτρας).
Σημειώνεται ότι στην περιοχή του ΕΣΧΑ∆Α δεν παρατηρούνται φαινόμενα εδαφικής
διάβρωσης.
Κατά τη φάση λειτουργίας ευμενέστερη θεωρείται η εναλλακτική λύση 2
(Παραθεριστικό Τουριστικό Χωριό) ως προς την επίδραση της στην αισθητική και το
τοπίο μια και συνεπάγεται την ηπιότερη παρέμβαση από άποψη χρήσης (κυρίως
κατοκίες).
Όσον αφορά στην παραγωγή αστικών απορριμμάτων κατά τη φάση λειτουργίας.
προβλέπεται η εφαρμογή πρότυπου προγράμματος διαλογής και ανακύκλωσης.
Μακροπρόθεσμα
∆ευτερρεύσουσα
Βραχυπρόθεσμα
Μεσοπρόθεσμα
Βραχυχρόνια
Αθροιστική
Σημαντική
Ουδέτερη
Αρνητική
Ασθενής
Μόνιμη
Μέτρια
Θετική
Άμεση
Φάση √ √ √ √ √
κατασκευής
Φάση √ √ √ √ √
λειτουργίας
Ένοικοι
Κάτοικοι Παραγόμενα
Επισκέπτες Απορρίμματα Αστικού
Εργαζόμενοι τύπου (tn/day)
Σενάριο 1 2622 2.23
Σενάριο 2 1470 1.33
Μακροπρόθεσμα
∆ευτερρεύσουσα
Βραχυπρόθεσμα
Μεσοπρόθεσμα
Βραχυχρόνια
Αθροιστική
Σημαντική
Ουδέτερη
Αρνητική
Ασθενής
Μόνιμη
Μέτρια
Θετική
Άμεση
Φάση
Κατασκευής √ √ √ √ √
Λειτουργίας √ √ √ √ √
Οι άμεσες και βραχυχρόνιες επιπτώσεις συνδέονται κυρίως με την ακουστική
όχληση κατά την κατασκευή των υποδομών και κτηριακών έργων εντός της περιοχής
του ΕΣΧΑ∆Α. Η όχληση αυτή θα είναι παροδική και δεν αναμένεται να υπερβαίνει τα
θεσμοθετημένα όρια εκπομπής στο όριο του γηπέδου.
Ως προς τη φάση κατασκευής και οι δύο εναλλακτικές κρίνονται ισοδύναμες
λαμβάνοντας υπόψη τη σημαντική απόσταση του γηπέδου από οργανωμένους
οικιστικούς δέκτες (>200m).
Για το μετριασμό των επιπτώσεων προτείνονται τα ακόλουθα μέτρα:
1) Ο χρησιμοποιούμενος εξοπλισμός για την κατασκευή θα πρέπει, όσον
αφορά στις εκπομπές θορύβου, να πληροί τις απαραίτητες προϋποθέσεις που
τίθενται από την ΚΥΑ 37393/2028 (ΦΕΚ 1418/Β/01-10-2003).
(2) Χρήση κινητών ηχοπετασμάτων και όλων των απαραίτητων μέτρων για την
προστασία των οικισμών και κτισμάτων που βρίσκονται στην άμεση περιοχή των
εργασιών.
(3) Απαγόρευση των εργασιών κατά τις ώρες κοινής ησυχίας στις άμεσες
περιοχές των κατοικιών.
(4) Προβλέπεται οι εργασίες που αναμένεται να προκαλέσουν σημαντική
αύξηση θορύβου να πραγματοποιούνται την ίδια χρονική περίοδο, εκτός της
τουριστικής περιόδου για το νησί, καθώς το ολικό επίπεδο θορύβου σε αυτή την
Σχόλια περίπτωση δεν θα είναι σημαντικά μεγαλύτερο από ότι αν οι εργασίες αυτές
Προτάσεις πραγματοποιούταν σε διαφορετικές χρονικές περιόδους. Με αυτό τον τρόπο
περιορίζεται χρονικά η επιβάρυνση του ακουστικού περιβάλλοντος.
Οι άμεσες μόνιμες επιπτώσεις προκύπτουν από τον προβλεπόμενο οδικό
κυκλοφοριακό θόρυβο.
Ως προς τη φάση λειτουργίας ευμενέστερη κρίνεται η εναλλακτική 3 μια και
συνεπάγεται την πιο περιορισμένη γέννηση οδικής κυκλοφορίας από και προς το
χώρο του ΕΣΧΑ∆Α.
Σε κάθε περίπτωση δεν αναμένεται η υπέρβαση των θεσμοθετημένων ορίων για
τους δείκτες Lden (70dBA) και Lnight (60 dBA). Ενδεικτικά αναφέρονται τα
ακόλουθα μεγέθη για δέκτη στα 50 m από τη οδό πρόσβασης:
Lden Lnight
Σενάριο 1 50 41
Σενάριο 2 48 39
Μακροπρόθεσμα
∆ευτερρεύσουσα
Βραχυπρόθεσμα
Μεσοπρόθεσμα
Βραχυχρόνια
Αθροιστική
Σημαντική
Ουδέτερη
Αρνητική
Ασθενής
Μόνιμη
Μέτρια
Θετική
Άμεση
Φάση
Κατασκευής √ √ √ √ √
Λειτουργίας √ √ √ √ √
κινδύνους.
Η περιοχή του ΕΣΧΑ∆Α δεν επηρεάζει τις πλημμυρικές απορροές της ευρύτερης
περιοχής, μια και βρίσκεται κατάντη των υδροκριτικών γραμμών που ορίζουν τρεις
μικρές παράκτιες λεκάνες. Θα πρέπει πάντως να τονιστεί ότι η περιοχή
επικαλύπτεται μερικώς με τις λεκάνες απορροής των προστατευόμενων παράκτιων
υγροτόπων Βρωμολίμνης και Άκολης.
Τέλος, αξίζει να αναφερθεί ότι η ύπαρξη μελλοντικά οργανωμένης δόμησης στην
περιοχή, μειώνει τους κινδύνους πυρκαγιών.
Η μηδενική λύση δε συνεπάγεται επιπτώσεις στην υγεία και ασφάλεια των κατοίκων
της περιοχής.
Μακροπρόθεσμα
∆ευτερρεύσουσα
Βραχυπρόθεσμα
Μεσοπρόθεσμα
Βραχυχρόνια
Αθροιστική
Σημαντική
Ουδέτερη
Αρνητική
Ασθενής
Μόνιμη
Μέτρια
Θετική
Άμεση
Φάση
κατασκευής και √
λειτουργίας
Σχόλια Και οι τέσσερις εναλλακτικές δεν έχουν επιδράσεις στην πολιτιστική κληρονομικά της
Προτάσεις περιοχής.
Μεταξύ των δύο εναλλακτικών σεναρίων ανάπτυξης της περιοχής, υπερτερεί το σενάριο 2
(Παραθεριστικό Τουριστικό Χωριό), κυρίως ως προς την περιβαλλοντική της επίδοση σε
θέματα που αφορούν κυρίως το ατμοσφαιρικό, ακουστικό και υδατικό περιβάλλον, αλλά και
τις επιπτώσεις στο τοπίο και στην τοπική βιοποικιλότητα.
Το προτεινόμενο σενάριο ανάπτυξης πλεονεκτεί έναντι των άλλων δύο από όλες τις
απόψεις αξιολόγησης: περιβαλλοντική, κοινωνική , πολιτιστική και τέλος οικονομική.
Η μηδενική λύση αφορά στη διατήρηση των σημερινών χαρακτηριστικών και της
υπάρχουσας κατάστασης χωρίς καμία παρέμβαση αξιοποίησης. Συγκεκριμένα, η περιοχή
μελέτης θα παραμείνει πλήρως αδιαμόρφωτη, χωρίς καμία δόμηση και αξιοποίηση.
Σε ότι αφορά στο φυσικό περιβάλλον του χερσαίου τμήματος της περιοχής, είναι εμφανής η
έλλειψη οποιουδήποτε διαχειριστικού πλαισίου, καθώς και σχεδιασμού που θα επέτρεπαν
την βιώσιμη προστασία, διαχείριση και ανάδειξή του. Η πυκνή μακκία βλάστηση που
καλύπτει τον χώρο έχει φτάσει πλέον σε τέτοιο σημείο ωριμότητας που καθίσταται άμεσα
ευάλωτη σε κινδύνους δασικών πυρκαγιών. ∆εν υπάρχει σήμερα σχεδιασμός για αποτροπή
του κινδύνου αυτού, ούτε σε ότι αφορά προληπτικά μέτρα (π.χ. αντιπυρικές λωρίδες), ούτε σε
μέτρα διαχείρισης της βλάστησης (π.χ. αραιώσεις στον υποόροφο) για μείωση του κινδύνου
πυρκαγιάς.
Εξάλλου τμήματα στην βόρεια πλευρά του ακινήτου έχουν ήδη εκτεθεί σε καταπατήσεις.
Σε ότι αφορά στις αγροτικές εκτάσεις του ακινήτου, η εγκατάλειψη των τελευταίων ετών έχει
αλλοιώσει τα χαρακτηριστικά τους, με σταδιακή επέκταση της μακκίας βλάστησης σε βάρος
των ανοιχτών βιοτόπων των πρώην καλλιεργειών. Η κατάσταση αυτή υποβαθμίζει σημαντικά
την περιβαλλοντική ετερογένεια του τόπου, μειώνοντας έτσι την αξία του για τη
βιοποικιλότητα, και παράλληλα υποβαθμίζοντας τα τοπιακά χαρακτηριστικά του. Τα τελευταία
σταδιακά αποκλίνουν από εκείνα του τυπικού κερκυραϊκού τοπίου που χαρακτηρίζεται από
μωσαϊκότητα και αρμονικό συνδυασμό των αγροτικών οικοσυστημάτων με τα φυσικά
οικοσυστήματα του νησιού.
Σε ότι αφορά στο θαλάσσιο περιβάλλον, τα λιβάδια Ποσειδωνίας της παράκτιας ζώνης,
υποβαθμίζονται συστηματικά από την αγκυροβόληση τουριστικών σκαφών τους θερινούς
μήνες, πρακτική που οδηγεί σε εκριζώσεις και δημιουργία αυλακώσεων μέσα στα λιβάδια.
Η συνέχιση της σημερινής κατάστασης εγκατάλειψης και έλλειψης διαχείρισης σαφώς και θα
επιτείνει/παρατείνει τα σημερινά περιβαλλοντικά προβλήματα της αξιόλογης αυτής περιοχής.
Είναι σαφές ότι μια τέτοια προοπτική μπορεί να οδηγήσει σε αξιόλογα περιβαλλοντικά οφέλη,
απαιτεί όμως μακρόχρονη δέσμευση από πλευράς ∆ήμου και άλλων αρμόδιων υπηρεσιών
για τη διαχείριση και προστασία του χώρου, δέσμευση που θα έχει σημαντικό οικονομικό
κόστος και εμπλοκή εξοπλισμού και ανθρώπινου δυναμικού.
Ωστόσο, μέσα στην δεινή οικονομική κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η χώρα, οι
περικοπές στους διάφορους τομείς δημοσίων επενδύσεων δεν επιτρέπουν την οποιαδήποτε
αισιοδοξία σε ότι αφορά στη διάθεση πόρων για σχεδιασμό και υλοποίηση δράσεων για την
περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία του χώρου.
Τέλος, με δεδομένο το Ν. 3986/2011, όπως τροποποιήθηκε και ιδιαίτερα την πρόβλεψη του
άρθρου 10, η αξιοποίηση του εξεταζόμενου ακινήτου, συνιστά λόγο έντονου δημόσιου
συμφέροντος.
Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζεται η συνολική αξιολόγηση των δύο σεναρίων για τις
επιμέρους περιβαλλοντικές παραμέτρους.
Π1 Βαθμολογία: - Βαθμολογία: --
Περιορισμός της αστικοποίησης Η εφαρμογή του ΕΣΧΑΔΑ δε θα περιορίσει Σχόλιο: Η λύση 1 συνεπάγεται Σχόλιο: Η λύση 2 συνεπάγεται
εδαφών και της αλλοίωσης του την αστικοποίηση εδαφών; Η προβλεπόμενη τη μικρότερη εκτατική μεγαλύτερη εκτατική επέμβαση
φυσικού τοπίου ιδίως στην άμεση ανάπτυξη αναπόφευκτα θα αυξήσει την επέμβαση σε σχέση με τη σε σχέση με τη λύση 1.
6. Πολιτιστική Κληρονομιά
Περιβαλλοντικός στόχος
1. Ατμόσφαιρα-κλίμα 2.Βιοποικιλότητα, 3.Υδάτινοι πόροι 4. Έδαφος – τοπίο- παράκτια ζώνη 6. 5.Πληθυσμός
Συνολική
Σενάρια χλωρίδα, πανίδα , υγεία
Πολιτιστική Επίδραση
κληρονομιά
Α1 Α2 Α3 Β1 Β2 Β3 Β4 Υ1 Υ2 Υ3 Ε1 Ε2 Ε3 Ε4 Ε5 Ε6 ΠΥ1 ΠΥ2 Π1 Π2
1 - -- ++ + -- -- -- -- -- -- -- -- - 0 -- +++ -- -- 0 - -- --
2 -- - +++ + - - - - - - - - -- 0 - +++ - - 0 -- - -
Το εναλλακτικό σενάριο 2 παρουσιάζει τη μεγαλύτερη συνάφεια με τους περιβαλλοντικούς στόχους της ΣΜΠΕ και τις μικρότερες επιπτώσεις στο περιβάλλον.
Με την υιοθέτηση των μέτρων που προτείνονται στη ΣΜΠΕ και την ενσωμάτωση τους στο σχεδιασμό η λύση 2 εναρμονίζεται βέλτιστα με τους τιθέμενους
περιβαλλοντικούς στόχους:
Α1: Μέτρα βέλτιστης εργοταξιακής πρακτικής και χρήση εναλλακτικών συστημάτων ψύξης/θέρμανσης (όπως τα συστήματα χαμηλής ενθαλπίας)
Α2: Εφαρμογή κτηριακού προτύπου ενεργειακής εξοικονόμησης και βιοκλιματικός σχεδιασμός των κτηρίων
Α3: Εγκατάσταση συστημάτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (φωτοβολταϊκά)
Β1, Β2: Εκπόνηση Σχεδίου ∆ιαχείρισης, με πρόβλεψη παρεμβάσεων ανάδειξης και εφαρμογή προγράμματος παρακολούθησης
Β3: Κατασκευή κατάλληλων αγκυροβολίων για την προστασία της Ποσειδωνίας
Β4: Εκπόνηση Σχεδίου ∆ιαχείρισης της περιοχής του Σχεδίου Αξιοποίησης, με πρόβλεψη παρεμβάσεων ανάδειξης
Υ1: Μέτρα εξοικονόμησης νερού, κατασκευή αφαλάτωσης και χρήση ομβρίων για εξωτερικές χρήσεις
Υ2, Υ3: Κατασκευή Εγκατάστασης Επεξεργασίας Λυμάτων
Ε1: Εφαρμογή προγράμματος ανακύκλωσης
Ε2: Μέτρα βέλτιστης εργοταξιακής πρακτικής και εφαρμογή φυτοτεχνικών αποκαταστάσεων
ΠΥ1: Μέτρα βέλτιστης εργοταξιακής πρακτικής και τοπικής αντιθορυβικής προστασίας
όπου
(+++), (++), (+) από το συγκριτικά θετικότερο προς το λιγότερο θετικό
(- - -), (- - ), (-) από το συγκριτικά δυσμενέστερος προς το λιγότερο δυσμενές
(?) αβέβαιο
0 ουδέτερο
Ο φορέας διαχείρισης του κτηριακού συγκροτήματος στη φάση της λειτουργίας του, θα
πρέπει να μεριμνήσει για την παρακολούθηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε όλους
τους τομείς, όπως αυτοί αναπτύχθηκαν πιο πάνω.
Η παρακολούθηση (monitoring) με την έννοια που τίθεται στη ΣΜΠΕ χρησιμοποιείται για να
δώσει απαντήσεις σε ερωτήσεις όπως:
- Οι προβλέψεις της εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων έχουν γίνει με ακρίβεια;
- Η υλοποίηση του Προγράμματος τελικά συμβάλλει στην επίτευξη των επιθυμητών
περιβαλλοντικών στόχων;
- Τα προτεινόμενα μέτρα αντιμετώπισης/πρόληψης είναι, αποτελεσματικά;
- Εάν υπάρχουν οποιεσδήποτε δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις, αυτές είναι εντός
των ορίων αποδεκτής διακύμανσης ή απαιτούνται κάποια διορθωτικά μέτρα;
Ο χαρακτήρας του εξεταζόμενου σχεδίου είναι τέτοιος που καθιστά δύσκολο να αποτιμηθούν
μεμονωμένα οι επιπτώσεις του έργου. Το σύστημα παρακολούθησης πρέπει να εξασφαλίζει
ότι:
- Οι πληροφορίες σχετικά με τις σημαντικές επιδράσεις του σχεδίου θα καταγράφονται.
- Οι επιπτώσεις που δεν έχουν αρχικά προβλεφτεί θα εντοπίζονται έτσι ώστε να
λαμβάνονται τα αναγκαία επανορθωτικά μέτρα.
Κατά την επιλογή των δεικτών για την παρακολούθηση, θα πρέπει να εξετάζεται πώς αυτοί
θα αναλυθούν. Η ανάλυση των δεικτών μπορεί να περιλαμβάνει:
Σε αυτήν την περίπτωση και για τις ανάγκες της ΣΜΠΕ γίνεται αποδεκτό ότι οι οριακές τιμές
για τη λήψη μέτρων αντιμετώπισης δίνονται από την ισχύουσα περιβαλλοντική νομοθεσία.
Σε ότι αφορά στις παραμέτρους του φυσικού περιβάλλοντος (π.χ. πληθυσμοί βίδρας,
μεταναστευτικών πτηνών, κατάσταση θασλάσσιων λιβαδιών Ποσειδωνίας, ποιοτικά
χαρακτηριστικά νερών Βρωμολίμνης), τα δεδομένα αναφοράς θα προκύψουν από το Σχέδιο
∆ιαχείρισης που προτείνεται στο Κεφάλαιο 9.
Σύστημα Παρακολούθησης-∆είκτες
Περιβαλλοντικές Περιβαλλοντικοί στόχοι
∆είκτες Παρακολούθησης
Παράμετροι ΣΜΠΕ
Στο πλαίσιο της υιοθέτησης καλών πρακτικών σε ότι αφορά στο περιβαλλοντικό αποτύπωμα
των προτεινόμενων παρεμβάσεων προτείνεται η εκπόνηση των παρακάτω ειδικών μελετών:
Στο πλαίσιο της μελέτης ΕΣΧΑ∆Α προτείνεται να εξεταστεί το ενδεχόμενο μελέτη για νέα
όδευση της επαρχιακής οδού Κασσιώπης – Αγίου Στεφάνου, περιφερειακή του δυτικού ορίου
της ιδιοκτησίας,
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7
Στο παρόν Κεφάλαιο κωδικοποιούνται οι προτάσεις του Κεφαλαίου 6 για την ενσωμάτωση
της περιβαλλοντικής διάστασης στο εξεταζόμενο σχέδιο ανάπτυξης, καθώς και οι προτάσεις
των μέτρων που θεωρείται ότι θα συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών
επιπτώσεων.
Όπως προβλέπεται στο παράρτημα ΙΙΙ της ΚΥΑ 107017/2006, οι προτάσεις διακρίνονται σε
δύο ενότητες:
Α) Προτάσεις κατευθύνσεων και μέτρων για την πρόληψη , τον περιορισμό και την κατά το
δυνατόν αντιμετώπιση των σημαντικών δυσμενών επιπτώσεων στο περιβάλλον.
H κανονιστική πράξη που θα προκύψει από τον έλεγχο της ΣΜΠΕ θα λάβει υπόψη της τα
ακόλουθα την ισχύουσα εθνική και κοινοτική νομοθεσία, καθώς και:
• Το Ν.998/1979 «Περί προστασίας δασών και των δασικών εν γένει εκτάσεων της
Χώρας» όπως τροποποιήθηκε και ισχύει.
• Το Ν.3028/2002 «για την προστασία των Αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής
κληρονομίας» όπως τροποποιήθηκε και ισχύει.
• Τις απόψεις που εκφράστηκαν κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης σύμφωνα με την
παρ 4 του αρθρ. 7 της ΚΥΑ ΥΠΕΧΩ∆Ε/ΕΥΠΕ/οικ 107017/2006.
Εξάλλου, με την πολεοδόμηση του ακινήτου η οποία θα γίνει όπως προβλέπεται στις
διατάξεις του 3986/2011 όπως τροποποιήθηκε, θα καθοριστούν μεταξύ άλλων:
Σημειώνεται ότι κατά τον τίτλο κτήσης υπ' αριθμόν 313/04.10.2000, το γήπεδο έχει έκταση
489,56 στρέμματα και με την προσθήκη έκτασης 11,5στρ που χρησιμοποιείται σήμερα από
το Πολεμικό Ναυτικό και θα παραχωρηθεί από το Ελληνικό ∆ημόσιο στο ΤΑΙΠΕ∆,
διαμορφώνεται στα 501,06 στρέμματα. Τμήμα του ακινήτου, έκτασης 274,25 στεμμάτων είναι
χαρακτηρισμένο ως ιδιωτικό δάσος ενώ μετά την εφαρμογή του Ν.2971/2000: “αιγιαλός,
παραλία” αφαιρείται επιπλέον παραλιακή έκταση (συμπεριλαμβανομένου του υγροτόπου)
37,65 στρ από αυτή που αναγράφεται στον τίτλο. Το εναπομένον τμήμα του γηπέδου επί του
οποίου αναπτύσσονται τα προαναφερόμενα κτήρια θα είναι κατ’ εκτίμηση 181,98 στρέμματα.
1. Για την πρόληψη των επιπτώσεων από την εφαρμογή του σχεδίου στην ατμόσφαιρα, τα
απαραίτητα μέτρα θα πρέπει να εστιάζουν χρονικά στη φάση κατασκευής των
υποδομών. Οι βασικές κατευθύνσεις που προτείνονται είναι οι παρακάτω:
Συχνή διαβροχή και κάλυψη των προϊόντων εκσκαφής και η κατά το δυνατόν συντομότερη
μεταφορά στην περιοχή τελικής απόθεσης και διαμόρφωσης τους.
Η μεταφορά χωματισμών και αδρανών υλικών θα πρέπει να γίνεται από καλυμμένα φορτηγά,
ενώ θεωρείται αναγκαία η θέσπιση μέγιστων ορίων ταχύτητας σε όλες τις μη -
ασφαλτοστρωμένες επιφάνειες. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, όλα τα φορτηγά που μεταφέρουν
χαλαρά υλικά (π.χ. προϊόντα εκσκαφής) θα πρέπει να είναι καλυμμένα (Ν∆ 4433/1964 Περί
Μεταλλευτικών Ερευνών του ∆ημοσίου και άλλων τινών μεταλλευτικών διατάξεων όπως
τροποποιήθηκε με το Ν 273/1976 ΕΤΚ 50/Α και Υ.Α. ∆7/Α/οικ. 12050/2223/2011 (ΦΕΚ
1227/Β`/14.6.2011) Κανονισμός Μεταλλευτικών και Λατομικών Εργασιών (Κ.Μ.Λ.Ε.)..
Επιπλέον, θα πρέπει να γίνεται επιλογή διαδρομών των βαρέων οχημάτων εξυπηρέτησης
των εργοταξίων, ώστε να διέρχονται εκτός των κατοικημένων περιοχών, όπου αυτό είναι
εφικτό. Την ευθύνη τήρησης των εν λόγω μέτρων στη θέση των εργοταξίων πρέπει να έχει η
υπηρεσία επίβλεψης.
Πλύσιμο τροχών όλων των οχημάτων που εξέρχονται από τον χώρο εργασιών με τη χρήση
ειδικών διατάξεων.
Οι οριακές και κατευθυντήριες τιμές ποιότητας της ατμόσφαιρας αναφέρονται στις ακόλουθες
διατάξεις: ΚΥΑ με ΑΗΠ 38638/2016/21-09-2005, ΚΥΑ με ΑΗΠ9238/332 (ΦΕΚ 405/Β/27-02-
2004), ΠΥΣ. 34/30-05-2002 (ΦΕΚ 125/Α/05-06-2002) καθώς και ΠΥΣ 11/14-02-1997.
2. Για την πρόληψη και μετριασμό των επιπτώσεων από την εφαρμογή του σχεδίου
στη Βιοποικιλότητα, χλωρίδα και πανίδα, προτείνονται τα ακόλουθα:
Η επίδραση του στην βιοποικιλότητα της περιοχής θα πρέπει να εξεταστεί κατά την πλήρη
Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων των εγκαταστάσεων και θα πρέπει να προταθούν όλα
τα απαραίτητα μέτρα πρόληψης και αντιμετώπισης των επιπτώσεων. Μεταξύ άλλων θα
πρέπει να προταθούν ειδικοί περιβαλλοντικοί όροι για την προστασία – ανάδειξη των
υγροτόπων Βρωμολίμνης και Άκολης, μέρος της λεκάνης απορροής των οποίων
περιλαμβάνεται στην περιοχή του σχεδίου ανάπτυξης.
3. Για την πρόληψη και αντιμετώπιση των επιπτώσεων του εξεταζόμενου σχεδίου
στους υδάτινους πόρους, προβλέπονται τα ακόλουθα:
• Μέριμνα για την αποφυγή απόθεσης προϊόντων εκσκαφής σε σημεία που υπάρχουν
έργα αποχέτευσης και θα εμποδίζεται η επιφανειακή απορροή των υδάτων.
• Λελογισμένη χρήση του νερού για τη διαβροχή αδρανών υλικών και αποψιλωμένων
επιφανειών (μείωση της εκπεμπόμενης σκόνης) και εφαρμογή και άλλων μέσων όπως η
κάλυψη των αδρανών υλικών ή η κατασκευή περίφραξης.
• Αποφυγή ρύπανσης των επιφανειακών και υπόγειων νερών από κάθε είδους λάδια
και καύσιμα, με την απαγόρευση της ανεξέλεγκτης διάθεσης τους. Ο κατασκευαστής
πρέπει να μεριμνήσει (με ευθύνη της επιβλέπουσας αρχής) να οργανώσει κατάλληλα τα
συνεργεία συντήρησης των μηχανημάτων του ώστε η αλλαγή των λαδιών και η τακτική
συντήρηση τους να γίνεται σε οργανωμένους χώρους συνεργείων του εργοταξίου ή σε
άλλους οργανωμένους χώρους (π.χ. συνεργεία σε κοντινούς οικισμούς). Απαγορεύεται η
απόρριψη παλαιών λαδιών επί του εδάφους, ενώ η διαχείριση των μεταχειρισμένων
ορυκτελαίων θα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο Π∆ 82 (ΦΕΚ
64/Α/02-.03-2004).
• Λήψη από τον κατασκευαστή όλων των απαραίτητων μέτρων με σκοπό τη σωστή
λειτουργία του εργοταξίου έτσι ώστε να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πιθανότητες
ατυχήματος. Για την αντιμετώπιση όμως των ατυχημάτων θα πρέπει ο κατασκευαστής
να διαθέτει στο συνεργείο του κατάλληλα υλικά (ειδικά ελαιοδιαλυτικά ή συναφή χημικά
προϊόντα, πριονίδι κ.ά.). Παράλληλα, οι τροχοί των φορτηγών θα πρέπει να πλένονται
πριν από την έξοδό τους από τα εργοτάξια, με κατάλληλη συλλογή των εκπλύσεων και
αφαίρεση της λάσπης.
• Η διάθεση των λυμάτων του προσωπικού κατασκευής του έργου θα πρέπει να γίνεται
ελεγχόμενα. Ο κατασκευαστής θα πρέπει να εγκαταστήσει στα εργοτάξια χημικές
τουαλέτες, που το περιεχόμενό τους θα διατίθεται (με τα απαιτούμενα παραστατικά
παράδοσης) προς επεξεργασία σε κατάλληλη μονάδα.
• Συλλογή των απορριμμάτων σε κάδους και διάθεσή τους σύμφωνα με την ισχύουσα
νομοθεσία. Καμία καύση υλικών (λάστιχα, λάδια κλπ.) να μη γίνεται στην περιοχή του
έργου.
• Επιπλέον για την επεξεργασία των λυμάτων και την ασφαλή τους διάθεση στον
επιφανειακό αποδέκτη (θάλασσα) προβλέπεται η κατασκευή εγκατάστασης
επεξεργασίας λυμάτων, τύπου compact, δυναμικότητας τουλάχιστον 500m3/day.
• Η προβλεπόμενη (από την εφαρμογή του σχεδίου) παρουσία επισκεπτών στις κατοικίες,
θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στο σχεδιασμό των υποδομών της περιοχής (∆ίκτυα
ύδρευσης, αποχέτευσης, ΧΥΤΑ κτλ).
4. Για την πρόληψη και αντιμετώπιση των επιπτώσεων του εξεταζόμενου σχεδίου
στο έδαφος και στο τοπίο, προβλέπονται τα ακόλουθα:
• Το εδαφικό υλικό που θα προκύψει από τις χωματουργικές εργασίες και δεν θα μπορεί
να χρησιμοποιηθεί ως υλικό επιχωμάτων, θα πρέπει να μεταφερθεί εκτός της περιοχής
μελέτης και να διατεθεί σε νόμιμα λειτουργούντα χώρο διάθεσης της Κέρκυρας (ΧΥΤΑ).
• Μετά το πέρας των εργασιών κατασκευής θα πρέπει να γίνει πλήρης αποκατάσταση του
εργοταξιακού χώρου και επαναφύτευση με τοπικά ήδη βλάστησης.
• Τέλος αναφέρεται ότι στην περίπτωση κατασκευής μαρίνας, ιδιαίτερη μέριμνα θα πρέπει
να ληφθεί για τον μετριασμό των επεμβάσεων στην ακτογραμμή τόσο του ακινήτου όσο
και των παρακείμενων αυτού με την εκπόνηση ειδικής μελέτης.
5. Για τον μετριασμό των επιπτώσεων του εξεταζόμενου σχεδίου στον πληθυσμό και
στην ανθρώπινη υγεία προβλέπονται τα ακόλουθα:
• Χρήση κινητών ηχοπετασμάτων και όλων των απαραίτητων μέτρων για την προστασία
των οικισμών και κτισμάτων που βρίσκονται στην άμεση περιοχή των εργασιών.
• Απαγόρευση των εργασιών κατά τις ώρες κοινής ησυχίας στις άμεσες περιοχές των
κατοικιών.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8
Κατά την εκπόνηση της μελέτης δε συναντήθηκαν σημαντικές δυσκολίες, με εξαίρεση την
έλλειψη μακρόχρονων στοιχείων για το φυσικό περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους της
περιοχής μελέτης. Οι όποιες δυσκολίες ξεπεράστηκαν με αξιοποίηση της ελληνικής και
διεθνούς βιβλιογραφίας, καθώς και της εμπειρίας των μελών της ομάδας μελέτης.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9
• Παραθεριστική Κατοικία,
• ελικοδρόμιο
ως σχετικές μελέτες και έρευνες αναφέρονται οι τεχνικές μελέτες για τα ανωτέρω καθώς και οι
σχετικές υποστηρικτικές μελέτες (τοπογραφική αποτύπωση, γεωλογική μελέτη/έρευνα, μελέτη
ακτομηχανικής), καθώς και περιβαλλοντικές μελέτες όπου απαιτούνται.
5. Grémillet, X. 1995. Proposal for the conservation of otters (Lutra lutra L.) on Corfu
Island. Hystrix, (n.s.) 7 (1-2) (1995): 219-222
6. Καρακίτσος, Σ. 2006. “Flora Ionica”: Καταγραφή της χλωρίδας των Ιονίων νήσων και οι
μεταξύ τους φυτογεωγραφικές συνδέσεις. Πτυχιακή Εργασία, Πανεπιστήμιο Πατρών.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ
