6 Tεχνική Ανάλυση ΙΟΥΝΙΟΣ 2012 (φ.

908)

Βρόχος Σφάλματος: Εκτίμηση, τιμές και συμπεράσματα σε σύστημα ΤΝ και ΤΤ

Σχόλιο: Το κείμενο που ακολουθεί τος. Επομένως η σύνθετη αντίσταση βρόχου σφάλματος σε σύ-
βασίζεται στα πρότυπα: Η διαφορά είναι ότι στο σύστημα ουδετέρωσης - ΤΝ έχου- στημα ΤΝ είναι το άθροισμα των επαγωγών και αντιστάσε-
ΕΛΟΤ HD 384 (Μέρος 4), ΕΛΟΤ με ανάπτυξη ρεύματος στερεού βραχυκυκλώματος μεταξύ ων που σχηματίζουν το βρόχο σφάλματος:
EN/IEC 61557-3, ΕΛΟΤ EN/IEC φάσης και ουδετέρου (ο αγωγός ουδετέρου προκύπτει λόγω ZLPE = ZLOOP = ZS = ZL + RPE + ZT (1)
61557-7, ΕΛΟΤ EN/IEC 61010-1, του κοινού κόμβου γείωσης - ΡΕ και ουδετέρου - Ν), ενώ Το αναμενόμενο ρεύμα βραχυκύκλωσης (ISC) καθορίζεται
IEC 60364-4 (Chapter [Link]), στην άμεση γείωση - ΤΤ έχουμε ανάπτυξη ρεύματος σφάλ- από:
IEC 60204-1, IEC 60609, DIN/VDE ματος του οποίου η τιμή μπορεί να αναπτύξει επικίνδυνες
Του ΑΝΤΩΝΙΟΥ 0413-9, DIN/VDE 0413-3, DIN/ τάσεις επαφής. ή (2)
ΣΑΛΕΥΡΗ VDE 100, BS 7671-16th Edition, Όταν μιλάμε για βρόχο μιλάμε ταυτόχρονα και για έναν Όπου: ULPE = είναι η ονομαστική τάση μεταξύ φάσης και γης
CEI 64.8, ΙΕΕ - 17th Edition. γειωτή συνδεμένο στη γη. Όσο μικρότερη η τιμή του (μικρή (=UN=230V)
1. Γενικά αντίσταση) τόσο καλύτερος ο δρόμος του βρόχου άρα και ZLPE = είναι η σύνθετη αντίσταση του βρόχου (ο οποίος πε-
Στη διαδικασία των Μετρήσεων (πεδίο 3.4) των πρωτοκόλ- μεγαλύτερο το αναμενόμενο ρεύμα βραχυκύκλωσης. ριλαμβάνει την πηγή, τον ενεργό αγωγό μέχρι το σημείο του
λων ελέγχου κατά ΕΛΟΤ HD384 και KEHE πρέπει να αποτυ- Ο δρόμος του βρόχου δεν αποτελείται μόνο από την τιμή της σφάλματος και τον αγωγό προστασίας μεταξύ του σφάλμα-
πωθεί η «Μέτρηση του Βρόχου (και όχι Βρόγχου) σφάλμα- Σχήμα 3. Βρόχος σε σύστημα ΤΝ (ουδετέρωση) γείωσης αλλά και από την τιμή της αντίστασης του δευτε- τος και της πηγής), ή ZS ή ZLOOP (βάσει προτύπων).
τος» (πεδίο 3.4). ρεύοντος του μετασχηματιστή (η οποία λόγω κατασκευής Iα = είναι το ρεύμα που προκαλεί την αυτόματη λειτουργία
Επομένως το αναμενόμενο ρεύμα βραχυκύκλωσης (ΙSC) πρέ- της διάταξης προστασίας.
της είναι σύνθετη, δηλαδή αποτελείται από ωμικά και επα-
πει να είναι μεγαλύτερο από το ρεύμα απόζευξης της ασφά- Σύμφωνα με το άρθρο [Link]. του ΕΛΟΤ HD384 το ρεύμα
γωγικά μέρη), καθώς και από την τιμή αντίστασης του αγω-
λειας που χρησιμοποιούμε στην εγκατάστασή μας είτε ως Iα μπορεί να είναι:
γού που μετέχει στο βρόχο δηλαδή του ενεργού αγωγού της
γενική ασφάλεια είτε ως μερική ασφάλεια κυκλώματος. • ή το ρεύμα που εξασφαλίζει την αυτόματη λειτουργία της
φάσης (η οποία σχετίζεται όχι μόνο από την τιμή κατασκευ-
Στο σύστημα σύνδεσης των γειώσεων ΤΤ, σε περίπτω- διάταξης προστασίας μέσω ενός διαφορικού διακόπτη ρεύ-
ής της αλλά και από τον τρόπο που είναι τοποθετημένος ο
ση σφάλματος της μόνωσης μεταξύ μιας φάσης και ενός ματος (IΔΝ), ανεξαρτήτως του είδους του ΔΔΡ.
αγωγός, δηλαδή από την σύνθετη αντίστασή της).
εκτεθειμένου αγώγιμου μέρους ή του αγωγού προστασί- • ή το ρεύμα (Iα) που εξασφαλίζει την αυτόματη λειτουργία
Επομένως συμπεραίνουμε ότι η αντίσταση βρόχου περιλαμ-
ας, ο βρόχος σφάλματος, εκτός από τους αγωγούς (ενερ- της διάταξης προστασίας μέσω μίας διάταξης προστασίας
βάνει το ωμικό και το επαγωγικό μέρος του βρόχου σφάλμα-
γοί αγωγοί και αγωγός προστασίας) περιλαμβάνει και ένα από υπερεντάσεις (π.χ. μικροαυτόματος ή ασφάλεια).
τος. Το κύριο μέρος της επαγωγής προέρχεται από τις επα-
μέρος διαδρομής εντός της γης. Επειδή παρεμβάλλονται οι Όπου ULPE είναι η ονομαστική τάση (ULN=ULPE=UΝ=230V).
γωγές των μετασχηματιστών του δικτύου.
αντιστάσεις γείωσης το ρεύμα σφάλματος μεταξύ φάσης Άρα σε ένα αναμενόμενο σφάλμα βρόχου πρέπει το ISC να
Το κύριο μέρος των αντιστάσεων προέρχεται από τις καλω-
Σχήμα 1. Θέση συμπλήρωσης Βρόχου σφάλματος και εκτεθειμένων αγώγιμων μερών είναι μικρότερο από το είναι μεγαλύτερο από το ρεύμα στο οποίο θα ενεργοποιηθεί
διώσεις χαλκού στο βρόχο (αγωγοί, καλώδια μετασχηματι-
πρωτοκόλλων ελέγχου ρεύμα ενός στερεού βραχυκυκλώματος, αλλά μπορεί να έχει η ασφαλιστική διάταξη Ia (ρεύμα απόζευξης).
στή) και τις αντιστάσεις γείωσης (μόνο σε συστήματα ΤΤ).
Σκοπός της μέτρησης αυτής είναι: τέτοια τιμή, ώστε να είναι δυνατή η εμφάνιση επικίνδυνων Το σφάλμα βρόχου σε σύστημα ΤT (σχήμα 6) χαρακτηρί-
Σε γενικές γραμμές το επαγωγικό μέρος μπορεί να αγνοηθεί
• Η εξακρίβωση της αποτελεσματικότητας των εποπτικών τάσεων επαφής (ΕΛΟΤ HD384 παράγραφος 312.2.2). ζεται ως ZLPE (ή ZS ή ZLOOP, βάσει προτύπων) και ο βρόχος
αν η αντίσταση βρόχου βρεθεί να είναι > 0,4Ω.
μέσων προστασίας από υπερένταση (μικροαυτόματοι - Άρα ο βρόχος σφάλματος, στην περίπτωση αυτή (σύστημα αποτελείται από:
Σε εφαρμογές όπου η μέτρηση πραγματοποιείται σε περιο-
ασφάλειες). ΤΤ - άμεση γείωση), θα δημιουργηθεί μόνο αν υπάρχουν και ΖΤ = η επαγωγική αντίσταση του δευτερεύοντος του μετα-
χές όπου ο μετασχηματιστής δικτύου της ΔΕΔΔΗΕ βρίσκεται
• Η εξακρίβωση της σύνθετης αντίστασης Βρόχου σφάλμα- από τα δύο μέρη γειώσεις ή ότι οι γειώσεις αυτές συνδέονται σχηματιστή μέσης της ΔΕΔΔΗΕ
σε κοντινή απόσταση από την εγκατάσταση της οποίας τον
τος (Zs ή ZLOOP), του αναμενόμενου ρεύματος βραχυκύκλω- (η σύνδεση γίνεται μέσω του αγώγιμου δρόμου, του χώμα- ZL = η σύνθετη αντίσταση γραμμής της φάσης από το σφάλ-
βρόχο εξετάζουμε (<50m) η επαγωγικότητα μπορεί να είναι
σης (ΙΚ ή ΙSC) σύμφωνα με την επιλογή των εποπτικών μέ- τος, όπου είναι τοποθετημένες). Επειδή παρεμβάλλονται οι μα στην πηγή
παρόμοιας τιμής με του τμήματος της αντίστασης. Σε αυτή
σων (μικροαυτόματοι - ασφάλειες) αντιστάσεις γείωσης το ρεύμα σφάλματος μεταξύ φάσης REH = η αντίσταση γείωσης της εγκατάστασης
την περίπτωση είναι πολύ σημαντικό να εξετάσουμε το απο-
Σε σύστημα τροφοδότησης (ανεξαρτήτως αν το σύστημα και εκτεθειμένων αγώγιμων μερών είναι μικρότερο από το RED = η αντίσταση γείωσης της πηγής
τέλεσμα της σύνθετης αντίστασης επειδή το αποτέλεσμα
αυτό είναι ουδετέρωση - ΤΝ ή άμεση γείωση - ΤΤ) μπορεί να ρεύμα ενός στερεού βραχυκυκλώματος (το οποίο αναπτύ- Μην ξεχνάμε ότι το ή τα ηλεκτρόδια γείωσης (REH) είναι ηλε-
της αντίστασης του βρόχου σφάλματος είναι μικρότερο και
εμφανιστεί ένα σφάλμα μόνωσης (μεταξύ αγωγών οι οποί- σεται στο σύστημα σύνδεσης των γειώσεων ΤΝ - ουδετέρω- κτρικά ανεξάρτητα από τη γείωση του συστήματος τροφο-
μπορεί να οδηγήσει σε λάθος συμπεράσματα.
οι, υπό κανονικές συνθήκες λειτουργίας, έχουν μια διαφορά ση), αλλά μπορεί να έχει τέτοια τιμή, ώστε να είναι δυνατή δότησης (RED).
4. Βρόχος σφάλματος
δυναμικού) το οποίο θα οδηγήσει σε υπερένταση μεταξύ η εμφάνιση επικίνδυνων τάσεων επαφής (όπως π.χ. όταν η
Το σφάλμα βρόχου σε σύστημα ΤΝ (σχήμα 5) χαρακτηρίζε-
ενεργού αγωγού και αγωγού προστασίας. Προκύπτει τότε γείωση γίνεται με σύνδεση προς ένα εκτεταμένο μεταλλικό
ται ως ZLPE και ο βρόχος αποτελείται από:
ρεύμα διαφυγής μεταξύ αγωγού φάσης (L) και εκτεθειμένου δίκτυο ύδρευσης), σχήμα 4.
ΖΤ = η επαγωγική αντίσταση του δευτερεύοντος του μετα-
αγώγιμου μέρους, το οποίο εκτεθειμένο αγώγιμο μέρος είναι σχηματιστή μέσης της ΔΕΔΔΗΕ
συνδεδεμένο προς το σύστημα γείωσης μέσω ενός αγωγού ZL = η σύνθετη αντίσταση γραμμής της φάσης από το σφάλ-
προστασίας (ΡΕ). Σαν αποτέλεσμα, δημιουργείται ένας κλει- μα στην πηγή
στός δρόμος (βρόχος - θηλιά) μεταξύ του αγωγού προστα- RPE = η αντίσταση γραμμής PE/PEN από το σφάλμα στην
σίας PE και του σημείου όπου πηγάζει το σφάλμα (δηλαδή πηγή
το ενεργό μέρος της εγκατάστασής μας - φάση) δηλαδή τον
μετασχηματιστή μέσης της ΔΕΔΔΗΕ (σχήμα 2).

Σχήμα 6. Σφάλμα βρόχου σε σύστημα ΤT

Η σύνθετη αντίσταση βρόχου σφάλματος σε σύστημα ΤΤ
Σχήμα 4. Βρόχος σε σύστημα ΤΤ (άμεση γείωση) είναι το άθροισμα των επαγωγών και αντιστάσεων που σχη-
ματίζουν το βρόχο σφάλματος
3. Αντίσταση κατά το Βρόχο
ZLPE = ZLOOP = ZS = ZL + REH + RED + ZT (3)
Και τα δύο σφάλματα βρόχου ανεξάρτητα αν συμβαίνουν σε
Σε συστήματα άμεσης γείωσης (ΤΤ), στην περίπτωση διαρ-
δίκτυο ΤΝ ή ΤΤ βλέπουν γείωση. Μην ξεχνάμε ότι όσο καλύ-
ροής, δημιουργείται ένα μεγάλο ρεύμα διαφυγής μεταξύ φά-
τερη η τιμή της γείωσης τόσο καλύτερος ο βρόχος δίνοντάς
σης και ΡΕ (μέσω της REH) με αποτέλεσμα να αναπτύσσεται
Σχήμα 2. Ανάπτυξη βρόχου ανεξαρτήτως δικτύου (ΤΤ ή ΤΝ) μας μεγάλες τιμές ρεύματος αναμενόμενου βραχυκυκλώμα- Σχήμα 5. Σφάλμα βρόχου σε σύστημα ΤΝ
μία επικίνδυνη τάση επαφής στα εκτεθειμένα αγώγιμα μέρη.
2. Σφάλμα σε σύστημα ΤΝ και ΤΤ Αν η τάση επαφής ξεπεράσει τα 50V πρέπει ο Διαφορικός Δι-
Χαρακτηριστικό του συστήματος σύνδεσης των γειώσεων ακόπτης Ρεύματος (ΔΔΡ ή RCD ή ρελέ) να αποκόψει:
ΤΝ είναι ότι, σε περίπτωση σφάλματος της μόνωσης μεταξύ ΡΟΥΣΣΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ
μιας φάσης και ενός εκτεθειμένου αγώγιμου μέρους ή του
αγωγού προστασίας, ο βρόχος σφάλματος (δηλ. ο αγώγιμος (4)
δρόμος µέσω του οποίου κυκλοφορεί το ρεύμα του σφάλ- ΓΚΑΡΑΖΟΠΟΡΤΕΣ Όπου: UC = είναι η τάση επαφής (25V ή 50V)
ματος) αποτελείται αποκλειστικά από αγωγούς (τους ενερ- ΑΥΤΟΜΑΤΕΣ - ΣΥΡΟΜΕΝΕΣ ZLOOP = είναι η σύνθετη αντίσταση του βρόχου. Η αντίστα-
γούς αγωγούς και τον αγωγό προστασίας). Έτσι κάθε ρεύμα ΑΝΟΙΓΟΜΕΝΕΣ ση αυτή εξομοιώνεται με το άθροισμα των αντιστάσεων του
πλήρους (δηλ. χωρίς αντίσταση) σφάλματος μεταξύ φάσης ηλεκτροδίου γείωσης και του αγωγού προστασίας ή ZS (βά-
και ενός εκτεθειμένου αγώγιμου μέρους ή ενός αγωγού προ- ΡΟΛΛΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ σει προτύπων).
στασίας γίνεται ρεύμα στερεού βραχυκυκλώματος μεταξύ ΟΙΚΙΩΝ - ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΩΝ Iα = είναι το ρεύμα που εξασφαλίζει την αυτόματη λειτουρ-
φάσης και ουδετέρου (ΕΛΟΤ HD384 παράγραφος 312.2.1). γία της διάταξης προστασίας
Το ρεύμα διαφυγής του κλειστού αυτού δρόμου αναπτύσσε- ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Σύμφωνα με το άρθρο [Link]. του ΕΛΟΤ HD384 το ρεύμα
ται σε ρεύμα στερεού βραχυκυκλώματος (ΙSC) ή αναμενόμε- (Μέλος του ΠΣΕΗΠΑΜΤΕ) Iα μπορεί να είναι:
νο ρεύμα βραχυκύκλωσης, σχήμα 3. Στην περίπτωση αυτή • ή το ρεύμα που εξασφαλίζει την αυτόματη λειτουργία της
και σε όποιο σημείο της εγκατάστασής μας αναπτύσσεται διάταξης προστασίας μέσω ενός διαφορικού διακόπτη ρεύ-
αυτό το σφάλμα βρόχου πρέπει να δράσει η ασφαλιστική
ΤΗΛ. / FAX: 22940 99067 - ΚΙΝ.: 694 5285741 ματος (IΔΝ), ανεξαρτήτως του είδους της ΔΔΡ.
διάταξη της εγκατάστασής μας. • ή το ρεύμα (Iα) που εξασφαλίζει την αυτόματη λειτουργία

SELIDA [Link] 2 10/7/2012 [Link] μμ

 ΙΟΥΝΙΟΣ 2012 (φ. 908) Τεχνική Ανάλυση 7
της διάταξης προστασίας μέσω μίας διάταξης προστασίας για χρόνους διακοπής 0,2s , 5s , κ.λπ.) διαστήματα (σε περίπτωση που στην εγκατάσταση παρου- Η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της σύνθετης αντίστα-
από υπερεντάσεις (π.χ. μικροαυτόματος ή ασφάλεια). σιαστεί φορτίο σφάλματος - σφάλμα βρόχου). Επιβάλλεται σης Γραμμής (ΖΓΡΑΜΜΗΣ ή ΖLINE) με το Βρόχο σφάλματος (ZS
Ονομαστικό Μικροαυτόματος τύπου B (0,4s) Μικροαυτόματος τύπου C (0,4s)
ρεύμα
Ρεύμα Ρεύμα
λοιπόν το αναμενόμενο ρεύμα βραχυκύκλωσης (ISC,) να εί- ή ZLOOP) και η σύγκρισή τους είναι εξίσου σημαντική για να
(Α) απόζευξης
(Ω) (Α)
απόζευξης
(Ω) (Α) ναι μεγαλύτερο από το όριο του ρεύματος βραχυκύκλωσης αξιολογηθεί ορθά ο τρόπος για την αντιμετώπιση των προ-
Iα=5·In (A) Iα=10·In (A)
0,5 --------------- ----------- ------------ 5 46 5,30
της ασφάλειας (ηλεκτρομαγνητικό ρεύμα απόζευξης), ώστε βλημάτων:
1 --------------- ----------- ------------ 10 23 10,60 στο αναμενόμενο σφάλμα βρόχου να ανταποκριθεί πρώτη η - Συγκρίνοντας τα αποτελέσματα της σύνθετης αντίστασης
1,6 --------------- ----------- ------------ 16 14,37 16,96 ασφάλεια της γραμμής. Από τους παραπάνω πίνακες μπορεί Γραμμής (ΖΓΡΑΜΜΗΣ ή ΖLINE) και της σύνθετης αντίστασης
2 --------------- ----------- ------------ 20 11,50 21,20
να προσδιοριστεί η οριακή τιμή του Βρόχου σφάλματος τόσο Βρόχου (ZS ή ZLOOP) με τα αποτελέσματα άλλων κυκλωμά-
4 --------------- ----------- ------------ 40 5,75 42,40
6 30 7,66 32,07 60 3,83 63,65 σε εγκαταστάσεις ουδετέρωσης (TN) όσο και σε εγκαταστά- των μπορεί να μας κατευθύνουν στον πιθανό τύπο της εγκα-
10 50 4,60 53,00 100 2,30 106,00 σεις άμεσης (TT) γείωσης. τάστασης, ΤΤ ή ΤΝ.
13 65 3,53 69,06 130 1,76 138,52 Σε περίπτωση που οι τιμές του Βρόχου σφάλματος υπερβαί- - Εάν η τιμή της σύνθετης αντίστασης Γραμμής (ΖΓΡΑΜΜΗΣ ή
16 80 2,87 84,94 160 1,43 170,48
20 100 2,30 106,00 200 1,15 212,00
νουν τα όρια, τότε οι πιθανές λύσεις διόρθωσής του είναι: ΖLINE) είναι καλή ενώ του Βρόχου σφάλματος (ZS ή ZLOOP) εί-
Σχήμα 7. Σφάλμα βρόχου τερματικού σημείου 25 125 1,84 132,50 250 0,92 265,00 - Εντοπισμός των πιθανών κακών επαφών στις εξεταζόμε- ναι κακή, τότε υπάρχει η πιθανότητα μη σωστής επαφής του
σε σύστημα ΤΝ και ΤΤ 32 160 1,43 170,48 320 0,71 343,38 νες πρίζες ή μπάρες. αγωγού προστασίας (PE) ή το σύστημα γείωσης της εγκατά-
40 200 1,15 212,00 400 0,57 427,71
- Εντοπισμός των πιθανών κακών επαφών στις γραμμές της στασης να είναι ΤΤ (άμεσης γείωσης).
5. Αντίσταση γείωσης ή Βρόχος σφάλματος 50 250 0,92 265,00 500 0,46 530,00
φάσης L και της γείωσης προστασίας (PE) από τον πίνακα - Εάν η τιμή της σύνθετης αντίστασης Γραμμής (ΖΓΡΑΜΜΗΣ ή
Βάσει του κεφαλαίου 4 έχουμε δύο συνθήκες: 63 315 0,73 333,97 630 0,36 677,22
διανομής προς τις πρίζες (ή προς την διανομή). ΖLINE) είναι κακή ενώ του Βρόχου σφάλματος (ZS ή ZLOOP)
Σύνθετη αντίσταση βρόχου για σύστημα ΤΝ: ZLPE = ZLOOP = Πίνακας 1.Πίνακας 1. Βρόχος μικροαυτόματων τύπου
Βρόχος μικροαυτόματων τύπου B και C για χρόνους διακοπής 0,4s - Αντικατάσταση των ασφαλειών με άλλες με μικρότερο ρεύ- είναι καλή, τότε υπάρχει η πιθανότητα μη σωστής επαφής
ZS = ZL + RPE + ZT B και C για χρόνους διακοπής 0,4s
μα απόζευξης, άρα αλλαγή καμπύλης (όπου είναι εφικτό). του ουδέτερου αγωγού (Ν).
Σύνθετη αντίσταση βρόχου για σύστημα ΤΤ: ZLPE = ZLOOP = ZS
Ονομαστικό Μικροαυτόματος τύπου Κ (0,4s) Μικροαυτόματος τύπου D (0,4s) - Επιλογή διαφορετικής διατομής αγωγών. - Εάν η τιμή της σύνθετης αντίστασης Γραμμής (ΖΓΡΑΜΜΗΣ
= ZL + REH + RED + ZT ρεύμα
Ρεύμα Ρεύμα 8. Συγκρίνοντας τον βρόχο σφάλματος (ZS ή ZLOOP) με τη ή ΖLINE) είναι κακή και του Βρόχου σφάλματος είναι επίσης
Συγκρίνοντας τους δύο βρόχους ο βρόχος της ουδετέρωσης (Α) απόζευξης απόζευξης
(Ω) (Α)
Iα=20·In (A) (Ω) (Α) σύνθετη αντίσταση γραμμής (ΖΓΡΑΜΜΗΣ ή ΖLINE) κακή (ZS ή ZLOOP), τότε υπάρχει η πιθανότητα μη σωστής
ΤΝ εμφανίζεται ως μικρότερος του βρόχου της άμεσης γείω-
Iα=15·In (A)
0,5 7,5 30,66 7,95 10 23 10,6 Η μέτρηση της σύνθετης αντίστασης γραμμής (ΖΓΡΑΜΜΗΣ ή επαφής του ενεργού αγωγού φάσης (L).
σης ΤΤ γιατί στην άμεση γείωση επεμβαίνουν δύο γειώσεις 15 15,33 20 11,5
1 15,9 21,2
ΖLINE) δεν είναι απαίτηση των πρωτοκόλλων ελέγχου. Όργα- - Εάν δεν υπάρχει χαλαρή σύνδεση του εξεταζόμενου καλω-
(της εγκατάστασης και του μετασχηματιστή του δικτύου). 1,6 24 9,58 25,44 32 7,18 33,95
να όμως που διαθέτουν αυτή τη μέτρηση μας βοηθούν στην δίου από τον πίνακα έως το δοκιμαζόμενο σημείο, τότε ή το
Άρα όσο μικραίνουν οι τιμές των RPE , REH και RED, ανεξαρτή- 2 30 7,66 31,82 40 5,75 42,40
4 60 3,83 63,65 80 2,87 84,94 καλύτερη αξιολόγηση της εγκατάστασης ιδίως όταν προκύ- μήκος του καλωδίου είναι πολύ μεγάλο ή η διατομή του είναι
τως εξεταζόμενου συστήματος, μικραίνει η τιμή του βρόχου. 6 90 2,55 95,6 120 1,91 127,64 πτουν ερωτηματικά από τη μέτρηση του Βρόχου σφάλμα- μικρή. Συνίσταται η αντικατάσταση του καλωδίου με άλλο
Μήπως η τιμή του γειωτή (αντίσταση γείωσης) πραγματικά 10 150 1,53 159,34 200 1,15 212,00
τος. μεγαλύτερης διατομής.
επηρεάζει τον βρόχο; 13 195 1,17 208,37 260 0,88 277,04
240 0,95 320 0,71 Η τιμή της σύνθετης αντίστασης ΓΡΑΜΜΗΣ προκύπτει από - Σε περίπτωση που η καταναλισκόμενη ισχύς του συστήμα-
Όμως το πρακτικό πρόβλημα στη μέτρηση του βρόχου της 16 256,63 343,38
20 300 0,76 320,78 400 0,57 427,71 τη μέτρηση βρόχου μεταξύ των αγωγών φάσεως και ουδετέ- τος είναι μικρότερη από το ονομαστικό ρεύμα της ασφάλει-
ουδετέρωσης είναι ότι επειδή δημιουργείται κοινός κόμβος 25 375 0,61 399,67 500 0,46 530,00
ρου και μας δείχνει την ικανότητα των αγωγών να παρέχουν ας του πίνακα, τότε η ασφάλεια μπορεί να αντικατασταθεί
της γείωσης του συστήματος με τον ουδέτερο του δικτύου 32 480 0,47 518,72 640 0,35 696,57
-1- φορτία υψηλής ισχύος. Η μέτρηση έχει μεγαλύτερη ακρίβεια με μία άλλη με μικρότερο ονομαστικό ρεύμα και έτσι η δια-
εκφυλίζεται σε βρόχο μεταξύ L και Ν (ή αλλιώς ΖLINE = Zγραμ- 40 600 0,38 641,57 800 0,28 870,71
50 750 0,30 812,66 1000 0,23 1060,00 και αλήθεια όταν δηλώνονται - πιστοποιούνται τα χαρακτη- τομή του καλωδίου μπορεί να παραμείνει όπως έχει.
μής), άρα βλέπει την αντίσταση του τυλίγματος του δευτε- 63 945 0,24 1533,33 1260 0,18 1354,44 ριστικά των ασφαλειών (καμπύλη ασφάλειας και ονομαστι- 9. Βιβλιογραφία
ρεύοντος του μετασχηματιστή που είναι πολύ μικρή, όπου
Πίνακας 2. Βρόχος μικροαυτόματοι τύπου κό ρεύμα). Η πιστοποίηση των ασφαλειών είναι δυνατή με 1) Νέα ΥΔΕ και Πρωτόκολλα ελέγχου Ηλεκτρικών Εγκατα-
το ISC παραμένει. Επομένως και στην ουδετέρωση όσο κα- Πίνακας 2. Βρόχος μικροαυτόματοι τύπου Κ και D για χρόνους διακοπής 0,4s
Κ και D για χρόνους διακοπής 0,4s το να συγκριθούν τα χαρακτηριστικά τους με υπολογιζόμενο στάσεων - Σαλευρής / Χαντζησοφιανός - Αθήνα 2012 - Εκ-
λύτερη η τιμή του γειωτή (γείωσης του συστήματος) τόσο
ρεύμα βραχυκυκλώματος (σχήμα 9). δόσεις ΤΕΚΔΟΤΙΚΗ - ISBN 978-960-8257-70-2
καλύτερος θα είναι ο δρόμος προς τον κοινό αυτόν κόμβο. Ονομαστικό Ασφάλεια τύπου gG (0,4s) Ασφάλεια τύπου NV (0,4s)
ρεύμα 2) «EurotestXE - MI3102, Οδηγίες Χρήσεως, Μετάφραση
Άρα αν υπολογίσουμε - μετρήσουμε για το μεν σύστημα άμε- Ρεύμα Ρεύμα
(Α) απόζευξης απόζευξης - Προσαρμογή στα Ελληνικά, Σαλευρής Αντώνιος» - Αθήνα
σης γείωσης τον βρόχο σφάλματος ZS και για το μεν σύστη- Iα (A) (Ω) (Α)
Iα (A) (Ω)
(Α)
2012 - ειδική έκδοση SKT-Testing
μα ουδετέρωσης το αναμενόμενο ρεύμα βραχυκύκλωσης ISC 2 15,9 14,46 16,86 15,9 14,46 16,86
4 31,9 7,21 33,81 31,9 7,21 33,81 3) «EurotestXA - MI3105, Οδηγίες Χρήσεως, Μετάφραση
του βρόχου προκύπτει και εκτίμηση της ορθής κατάστασης 6 46,4 4,95 49,25 46,4 4,95 49,25 - Προσαρμογή στα Ελληνικά, Σαλευρής Αντώνιος» - Αθήνα
της γείωσης της εγκατάστασης. 10 80,7 2,85 85,54 80,7 2,85 85,54
2012 - ειδική έκδοση SKT-Testing
6. Τιμές βρόχου σφάλματος και αναμενόμενου ρεύμα- 13 100,0 2,30 106,00 ------------- ------------- ------------
16 107,4 2,14 113,92 107,4 2,14 113,92 4) Σειρά Προτύπων: ΕΛΟΤ HD 384 (Μέρος 4), ΕΛΟΤ EN/IEC
τος βραχυκύκλωσης 20 145,5 1,58 154,30 145,5 1,58 154,30 61557-3, ΕΛΟΤ EN/IEC 61557-7, ΕΛΟΤ EN/IEC 61010-1, IEC
Η τιμή του βρόχου σφάλματος για σύστημα ουδετέρωσης 25 180,2 1,27 191,96 180,2 1,27 191,96
60364-4 (Chapter [Link]), IEC 60204-1, IEC 60609, DIN/
ΤΤ, καθορίζεται από τον τύπο 4 ενώ το αναμενόμενο ρεύμα 32 271,7 0,84 290,23 ------------- ------------- ------------ Σχήμα 9. Οθόνες οργάνων Metrel EurotestXA (MI3105) και
VDE 0413-9, DIN/VDE 0413-3, DIN/VDE 100, BS 7671-16th
βραχυκύκλωσης όπως αυτό υπολογίζεται μέσω των οργά-
35 308,7 0,74 329,45 308,7 0,74 329,45
EurotestXE (MI3102) για μέτρηση σύνθετης αντίστασης
40 319,1 0,72 338,61 ------------- ------------- ------------
γραμμής (ΖΓΡΑΜΜΗΣ ή ΖLINE) με σύγκριση αποτελέσματος βάσει Edition, CEI 64.8, ΙΕΕ - 17th Edition.
νων μέτρησης από τον ακόλουθο τύπο 5: 50 464,2 0,49 497,55 464,2 0,49 497,55
63 545,0 0,42 580,47 545,0 0,42 580,47 των χαρακτηριστικών ασφαλιστικής διάταξης. 5) Άρθρα των υποστηριζόμενων εταιρειών της SKT-Testing
μέσω του site [Link]
80 836,5 0,27 902,96
-2-
836,5 0,27 902,96
Το αποτέλεσμα μέτρησης της σύνθετης αντίστασης γραμμής
(5) 100 1018,0 0,22 1108,18 1018,0 0,22 1108,18
Αντώνιος Σαλευρής -
125 --------------- ----------- ------------ 1545,8 0,14 1741,42 (ΖΓΡΑΜΜΗΣ ή ΖLINE) μπορεί να συγκριθεί με το αποτέλεσμα
Όπου: Διπλ. Ηλεκτρονικός Μηχανικός BSc
160 --------------- ----------- ------------ 1678,1 0,13 1875,38 της σύνθετης αντίστασης βρόχου (ZS ή ZLOOP) και να αξιο-
ISC το αναμενόμενο ρεύμα βραχυκύκλωσης όπου ISC > Iα Πτυχ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Τ.Ε.
200 --------------- ----------- ------------ 2529,9 0,09 2708,88
λογηθεί ο τύπος της εγκατάστασης, η ασφάλειά του και η
(ρεύμα που εξασφαλίζει την αυτόματη λειτουργία της διά- 250 --------------- ----------- ------------ 2918,2 0,07 3482,85
Πτυχ. Μηχανικός Αυτοματισμού Τ.Ε.
πιθανή αντιμετώπιση προβλημάτων.
ταξης προστασίας)
315 --------------- ----------- ------------ 4096,4 0,05 4876,00
400 --------------- ----------- ------------ 5450,5 0,04 6095,00
UΝ η ονομαστική τάση τροφοδότησης μεταξύ φάσης και ου- 500 --------------- ----------- ------------ 7515,7 0,03 8126,66
δετέρου (230V) 630 --------------- ----------- ------------ 9310,9 0,02 12190,00

ZLPE νοείται η σύνθετη αντίσταση βρόχου σφάλματος ZS ή

710 --------------- ----------- ------------ 11996,9 0,019 12831,57

ZLOOP (βάσει προτύπων).

800
1000
---------------
---------------
-----------
-----------
------------
------------
13545,1
16192,1
0,016
0,014
15237,5
17414,28
Η εποχή μας αλλάζει και επιβάλλει…
Επομένως βάσει των τύπων 2 και 5 ανάλογα τα χαρακτη-
 Εξέλιξη σε σύγχρονους τομείς
1250 --------------- ----------- ------------ 24411,6 0,009 27088,88

ριστικά της ασφάλειας (μικροαυτόματος) που χρησιμοποι- Πίνακας

Πίνακας 3. Βρόχος 3. Βρόχος
ασφαλειών τύπου gG ασφαλειών τύπου
και NV (τηκτά) για gG
χρόνους διακοπής 0,4s
είται σε μία εγκατάσταση προκύπτουν οι πίνακες 1, 2 και 3 και NV (τηκτά) για χρόνους διακοπής 0,4s
 Οικονομικές τιμές στα Επώνυμα υλικά
για τάση UΝ =230V και χρόνο διακοπής (μικροαυτόματου - Σχόλιο: Μόνο για τον μικροαυτόματο καμπύλης Κ η εκτίμη-
ασφαλειών) 0,4s (ανάλογα μπορούν να προκύψουν πίνακες ση του ρεύματος απόζευξης Iα = 15 · In μπορεί, ανάλογα την αλλά κυρίως…
εταιρεία, να βρεθεί και σε τιμή Iα = 14 · In. Καλύτερα για τη
συγκεκριμένη καμπύλη να συμβουλευόμαστε την εκάστοτε  Μια Εταιρεία - Συνεργάτη, δίπλα σας, να σας καλύπτει πλήρως
-3-

Νέα Υ.Δ.Ε. και Πρωτόκολλα Ελέγχου εταιρεία της οποίας το υλικό κάνουμε χρήση για τον συγκε-
κριμένο πολλαπλασιαστή.
Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων Τα όργανα ελέγχου τα οποία υπολογίζουν τον βρόχο σφάλ-
ματος (βάσει του προτύπου IEC 61557-3 και IEC 60909) πα-
Αντωνίου Σαλευρή - Χρήστου Χαντζησοφιανού
ρέχουν ταυτόχρονο υπολογισμό του αναμενόμενου ρεύμα-
Εκδόσεις Τeκδοτική, ISBN 978-960-8257-70-2
τος βραχυκύκλωσης, δηλαδή του ρεύματος βραχυκύκλωσης
Ενα νέο βιβλίο παρουσιάζεται
που αντιστοιχεί στον βρόχο (ISC) καθώς και της τιμής της
στο τεχνικό κοινό από τις Εκδό-
σεις Τeκδοτική με θέμα «Νέα
αντίστασης του βρόχου σφάλματος (ZS ή ZLOOP).
Υ.Δ.Ε. και Πρωτόκολλα Ελέγ- Υπάρχουν όργανα τα οποία όχι μόνο αποτυπώνουν το απο-
χου Ηλεκτρικών Εγκαταστά- τέλεσμα των χαρακτηριστικών του βρόχου σφάλματος (ZS
σεων» των Αντωνίου Σαλευρή και ISC) αλλά έχουν και τη δυνατότητα σύγκρισης της ορθό-
και Χρήστου Χαντζησοφιανού, τητας του αποτελέσματος μέσω ενσωματωμένου πίνακα χα-
Πτυχιούχων Μηχανικών Τ.Ε., ρακτηριστικών ασφαλειών που διαθέτουν (σχήμα 8).
υπό την αιγίδα της Ε.Ε.Τ.Ε.Μ.
(Επαγγελματική - Επιστημονι-
κή Ενωση Τεχνολογικής Εκ-
παίδευσης Μηχανικών).
Το βιβλίο καλύπτει τις απαιτήσεις της Νέας Υ.Δ.Ε.
(Υπεύθυνη Δήλωση Αδειούχου Ηλεκτρολόγου Εγκατα-
στάτη) καθώς και τα Πρωτόκολλα Ελέγχου που πρέπει
να εφαρμόζονται στις Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις βάσει
της εφαρμογής του ΦΕΚ/Β’/844/16-05-2011.
Μέσα από τις 280 πλήρως έγχρωμες σελίδες του
καλύπτονται:
• Το Νομοθετικό πλαίσιο Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων
κατά ΕΛΟΤ HD384 και ΚΕΗΕ Σχήμα 8. Οθόνη οργάνου Metrel EurotestXA (MI3105) για
• Ανάλυση της Νέας Υ.Δ.Ε. βάσει των απαιτήσεων της μέτρηση Βρόχου σφάλματος με σύγκριση χαρακτηριστικών
Δ.Ε.Η. Α.Ε. ασφαλιστικής διάταξης.
• Συμπλήρωση της Νέας Υ.Δ.Ε. βάσει των απαιτήσεων
της Δ.Ε.Η. Α.Ε.
Συμπέρασμα: Η ΚΑΡΣΟΝ, η οποία από το 1970 τηρεί τις αρχές αυτές, σας προτείνει τα
• Αρχές σχεδιασμού Εγκαταστάσεων και Πινάκων βάσει
Οι πίνακες 1, 2 και 3 μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως τιμές
Προτύπων
• Ανάλυση και συμπλήρωση της Εκθεσης Παράδοσης
αναφοράς για τη μέτρηση και εκτίμηση του βρόχου σφάλμα-
τος (στο σύστημα ΤΤ - άμεση γείωση ελέγχουμε τις στήλες ZS ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΑ ΚΙΤ
ενώ στο σύστημα ΤΝ - ουδετέρωση ελέγχουμε τις στήλες ISC,
για νέες και παλαιές Εγκαταστάσεις
• Ανάλυση των Πρωτοκόλλων Ελέγχου κατά ΕΛΟΤ ανάλογα πάντα τον τύπο των ασφαλειών).
Συναγερμού και Κλειστού Κυκλώματος.
HD384 και ΚΕΗΕ Με τη χρήση των πινάκων αυτών μπορούμε πλέον της μέ-
• Συμπλήρωση των Πρωτοκόλλων Ελέγχου κατά ΕΛΟΤ τρησης - υπολογισμό του βρόχου σφάλματος να εκτιμή-
HD384 και ΚΕΗΕ σουμε την ορθότητα της γείωσης της εγκατάστασης. Μην Ιδανική επιλογή για κάθε Εγκαταστάτη που
• Μετρήσεις Πρωτοκόλλων Ελέγχου με χρήση οργάνων ξεχνάμε ότι «Η αντίσταση γείωσης του ηλεκτροδίου μπορεί
(ΗΤ Macrotest 5035 - Metrel Eurotest XA)
να υπολογίζεται ή να μετριέται» (ΕΛΟΤ HD384, παράγραφος
∆ΕΝ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΧΑΝΕΙ ΧΡΟΝΟ στον ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ
• Πολλά παραδείγματα πραγματικών εγκαταστάσεων
• Περιλαμβάνει CD-ROM με όλη τη νομοθεσία, έντυπα,
542.2.1, σελίδα 96). αλλά να ολοκληρώνει κάθε δουλειά εύκολα και απροβλημάτιστα!
κ.ά. 7. Συμπεράσματα από τον Βρόχο σφάλματος
Είναι ένα βιβλίο εγχειρίδιο που στηρίζεται αποκλειστικά Εφόσον η παροχή ή ένα σημείο της εγκατάστασης προστα-
και μόνο στην Ελληνική Νομοθεσία, στα Πρότυπα και τεύεται από ασφάλειες, τότε το σφάλμα Βρόχου ZS πρέπει
KAΡΣΟΝ Α.Ε. ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ
στις οδηγίες της Δ.Ε.Η. Α.Ε. αποτελώντας έναν οδηγό (επιβάλλεται) να μετρηθεί. Η αντίσταση βρόχου ZS ή ZLOOP
για τον Επαγγελματία που θέλει να γνωρίζει και να (ή το σφάλμα Βρόχου) πρέπει να είναι όσο το δυνατό πιο & ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ
βοηθηθεί στην αποτύπωση των νέων δεδομένων που μικρή (μικρή αντίσταση  μεγάλο ρεύμα) με αποτέλεσμα ΑΓ. ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ 3, 122 41 ΑΙΓΑΛΕΩ
καθόρισε η Πολιτεία. μεγάλο αναμενόμενο ρεύμα βραχυκύκλωσης (ISC,). Το με- ΤΗΛ. ΚΕΝΤΡΟ: 210 34.64.461, FAX: 210 34.64.496
Η έκδοση υποστηρίζεται από τις εταιρείες: γάλο ρεύμα βραχυκύκλωσης (ISC,) πρέπει να ενεργοποιήσει E-mail: karson@[Link]
ΕΛΕΜΚΟ, ΚΑΥΚΑΣ, ΚΟΥΒΙΔΗΣ, HAGER, SKT-TESTING.
τις ασφάλειες της γραμμής μέσα στα καθορισμένα χρονικά

SELIDA [Link] 3 10/7/2012 [Link] μμ