Италиа

Аҳәынҭқарра

Италиа
Repubblica Italiana Italia
Абираҟ Агерб Агимн: Адевиз: «Made in Italy Gwnaed yn yr Eidal»
Агеографиа
Аҳҭнықалақь	Рим
Ақәӡара	302 068 км²
Еиҳаӡоу аҭыԥ	Монблан (4 808,72 м)
Асааҭтә зона	UTC+1:00, UTC+2:00 Европа/Рим
Акоординатқәа	42°30′ ҩ. ҭ., 12°30′ мг. н.
Аиужьратә дыррақәа	OSM
Ауааԥсыра
Ауааԥсыра рхыԥхьаӡара	58 850 717 ҩык
Ауааԥсыра рыжәпара	194,8 ҩык / км²
АҾИ	0,895
Аофициалтә бызшәа	Аиталиан бызшәа
Администрациа
Аҳәынҭқарратә шьақәгылашьа	апарламентартә республика, иаку аҳәынҭқарра
Ашьақәгылара	рашәарамза 18, 1946 ш., хәажәкырамза 17, 1861 ш., 476 ш.
Апрезидент	Серджо Маттарелла
Аԥыза-министр	Джорджа Мелони
Авалиута	евро
Жәларбжьаратәи аидентификациа
ISO 3166-1	380 ITA IT
Автомобильтә код	I
Ателефон код	+39
Адомен	.it
Аофициалтә cаит	https://www.italia.it/
Commons Италиа

Италиа (аитал. Italia), аофициалтә хьӡы: Италиатәи Ареспублика (аитал. Repubblica Italiana) — Европа иҟоу атәыла. Италиа мраҭашәарала Франциеи иареи адгьылтә ҳәаақәа рымоуп; Швеицариеи Австриеи ҩадаҟа; Словениа мрагыларахь; насгьы Ватикан ақалақьи Сан Маринои рыҩ-анклавк.

Аҭбаарала Европаҿы ажәабатәи аҭыԥ ааннакылоит, 301,340 км² аҵанакуеит, насгьы ахԥатәи аҭыԥ ааннакылоит Европатәи Аидгыла алахәылацәа рыла, 59 миллионҩык ауаа нхоит.

Италиа ақалақь хада, иреиҳау ақалақь Рим; егьырҭ ақалақь дуқәа рахь иаҵанакуеит Милан (атәылаҿы иреиҳау аметрополитантә ҭыԥ), Неаполь, Турин, Палермо, Болониа, Флоренциа, Генуиа, Венециа.

Италиа аҭоурых хыԥхьаӡара рацәала Италиатәи ажәларқәа рахь инеиуеит, ҷыдала ажәытә римаа, урҭ Римтәи Ареспублика аан Абжьаратәи амшын дунеи ааныркылеит, насгьы Римтәи аимпериа аан шәышықәсала анапхгара ҟарҵон. Ақьырсианра аныларҵәа, Рим Акатоликтә Егьлисареи Апапатә ҳәынҭқарреи рҭыԥны иҟалеит. Аварварцәа рықәларақәеи егьырҭ ахҭысқәеи ирыхҟьаны Мраҭашәаратәи Римтәи аимпериа аҵыхәтәантәи ажәытәӡатәи аамҭеи Абжьаратәи ашәышықәсақәа раԥхьатәи аамҭеи рыбжьара еилаҳаит. 11-тәи ашәышықәсазы Италиатәи ақалақь-ҳәынҭқаррақәеи амшынтә республикақәеи рыҽдырҭбааит, акоммерциа абзоурала аизҳазыӷьара ҿыц аарганы, иахьатәи акапитализм ашьаҭа шьақәдыргылеит. Италиатәи Аиҭарҿиара 15-тәии 16-тәии ашәышықәсақәа рзы ишәҭит, насгьы Европа зегьы ахь инеит. Италиатәи аԥшааҩцәа Мрагылара Хараҟеи Адунеи Ҿыци рахь амҩа ҿыцқәа аартит, уи Аԥшаарақәа раамҭазы акырӡа аҵанакуеит.