Gaan na inhoud

Floyd Shivambu

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Die agbare Floyd Shivambu
Floyd Shivambu
Lid van die parlement
Ampstermyn
21 Mei 2014 – 15 Augustus 2024
Persoonlike besonderhede
Gebore Nyiko Floyd Shivambu
1 Januarie 1983 (1983-01-01) (43 jaar oud)
Malamulele, Gazankulu
Politieke party ANC→
Ekonomiese Vryheidsvegters→
Umkhonto we Sizwe-party→
Afrika Mayibuye Movement

Nyiko Floyd Shivambu (gebore 1 Januarie 1983 te Malamulele, Gazankulu) is 'n Suid-Afrikaanse politikus en leier van die Afrika Mayibuye Movement. Hy het op 5 September 2025 amptelik die stigting van Afrika Mayibuye Movement as beide 'n politieke beweging en 'n politieke party met hom as die president, aangekondig.[1]

Hy was van 21 Mei 2014 tot 15 Augustus 2024 'n lid van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika vir die Ekonomiese Vryheidsvegters.[2] Hy het hom dieselfde dag by Jacob Zuma se Umkhonto we Sizwe-party aangesluit. Shivambu is in Malamulele, Limpopo, gebore. Hy was die adjunkpresident en luitenant-hoofbevelvoerder van die Ekonomiese Vryheidsvegters, die Parlementêre hoofsweep daarvan in die Suid-Afrikaanse Parlement, wat in die Handel en Nywerheidportefeuljekomitee en die Staande Komitee oor Finansies gedien het.

Shivambu was ook 'n lid van die Pan-Afrika-parlement, wat in die Komitee vir Landelike Ekonomie, Landbou, Natuurlike Hulpbronne en Omgewing gedien het.[3][4]

Vroeë lewe en opvoeding

[wysig | wysig bron]

Shivambu is gebore in die landelike dorpie Mahonisi, Malamulele-dorp in die Limpopo-provinsie, Suid-Afrika. Hy was een van sewe kinders. Hy het grootgeword in 'n huis sonder lopende water of elektrisiteit. Sy ouers het 'n bestaan gemaak as informele handelaars wat handgemaakte duvets en kussingslope in nabygeleë dorpe verkoop het. Shivambu het in 2001 aan die Mphambo Hoërskool in Malamulele gematrikuleer.

Shivambu het verder aan die Universiteit van die Witwatersrand in Johannesburg gestudeer met die doel om 'n tegnikus te word.[5] Hy het van akademiese fokus verander en in plaas daarvan 'n baccalaureusgraad sowel as 'n honneursgraad in Politieke Studies en Internasionale Betrekkinge verwerf.[6][7][8][9] Shivambu het in 2014 met 'n meestersgraad, met onderskeiding, in politieke studies gegradueer.[10] In sy derde jaar aan die Universiteit van die Witwatersrand is Shivambu verkies tot president van die universiteit se Studenteverteenwoordigende Liggaam en het hy by die African National Congress Jeugliga aangesluit.[5]

Op 6 Februarie 2018 het hy aangekondig dat hy deur die Wits School of Governance aanvaar is om 'n doktorsgraad te volg, met sy tesis wat fokus op SA se transformasiebeleide, wetgewing en praktyke: eienaarskap en beheer van JSE-genoteerde maatskappye.[11][12]

Politieke loopbaan

[wysig | wysig bron]

Floyd Shivambu se politieke loopbaan het in studenteleierskap begin toe hy van 2004 tot 2005 as president van die Studenteraad aan die Universiteit van die Witwatersrand gedien het. Hy het daarna van 2006 tot 2007 'n Studenteverteenwoordiger vir die Gesamentlike Inisiatief vir Prioriteitsvaardigheidsverkryging geword en was ook 'n Nasionale Uitvoerende Lid van die Suid-Afrikaanse Studentekongres. Van 2008 tot 2012 het hy dubbele rolle beklee as Raadslid van die Nasionale Studente Finansiële Hulpskema en Woordvoerder van die African National Congress Jeugliga (ANCYL). Gedurende sy tyd in die ANCYL het hy 'n noue politieke alliansie met Julius Malema ontwikkel.

Na hul skorsing uit die ANC, het Shivambu in 2013 saam met Malema die Ekonomiese Vryheidsvegters mede-gestig en tot 2024 as die party se Adjunkpresident gedien, waar hy toesig gehou het oor Beleid, Navorsing en Internasionale Betrekkinge.[13] In 2014 is hy verkies as 'n Parlementslid vir die EFF, 'n posisie wat hy tot 2024 beklee het, terwyl hy ook van 2014 tot 2018 as 'n Lid van die Pan-Afrikaanse Parlement gedien het. In dieselfde jaar was hy mede-redakteur van The Coming Revolution: Julius Malema and the Fight for Economic Freedom.[14]

In die Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2024 het Malema verklaar dat 'n potensiële EFF-ANC-koalisie sou afhang van die aanstelling van Shivambu as Minister van Finansies.[15] Op 18 Augustus 2024 het Julius Malema Sinawo Tambo as Floyd se plaasvervanger in die parlement aangekondig. Na die verkiesing het hy egter eerder by die uMkhonto weSizwe Party aangesluit en die Sekretaris-Generaal en 'n Parlementslid geword. Op 18 Augustus 2024 het Malema aangekondig dat Sinawo Tambo Shivambu in die Parlement sou vervang. Shivambu is in Junie 2025 as MK se Sekretaris-Generaal afgedank.[16]

Kontroversies

[wysig | wysig bron]

In 2011 is Shivambu deur 'n dissiplinêre verhoor van die ANC uit sy posisie as woordvoerder van die ANC-jeugliga verwyder, nadat hy 'n joernalis gevloek het en nadat hy opmerkings gemaak het oor hoe hy gehelp het om regimeverandering in Botswana te bewerkstellig.[17][18] Op 17 Augustus 2018 is Shivambu vir spoedoortreding in hegtenis geneem. Hy is betrap dat hy teen 182 km/h in 'n 120 km/h-sone gery het en daarna op borgtog vrygelaat is.[19]

Aanranding van joernalis

[wysig | wysig bron]

Op 20 Maart 2018 is Shivambu verfilm terwyl hy 'n joernalis buite die Parlement aanval[20] en sou in Februarie 2021 teregstaan vir aanranding.[21] Hierdie verhoor is daarna uitgestel tot September 2021.[22]

Vaderskapskandaal

[wysig | wysig bron]

In 2015 was Shivambu betrokke by 'n wyd gepubliseerde vaderskapskandaal. Nadat hy aanvanklik ontken het dat hy 'n kind met sy voormalige meisie, Andile Masuku, verwek het, het hy later erken dat die kind sy seun was na 'n vaderskapstoets.[23] In November 2015 het hy beweer dat hy nie die maandelikse onderhoud van R5000 kon bekostig nie.[24]

Rassisme-aanklagte

[wysig | wysig bron]

Shivambu is gekritiseer omdat hy geëis het om te weet waarom die tesourie-amptenaar Ismail Momoniat, wat van Suid-Afrikaanse Indiese afkoms is, so gereeld voor die parlement aangebied het in plaas van 'n swart Nasionale Tesourie-amptenaar, en gesê het dat Momoniat se teenwoordigheid "Afrika-leierskap ondermyn".[25] Dit het gelei tot wydverspreide veroordeling van Shivambu deur ander politici en op sosiale media vir beide die bevraagtekening van Momoniat se rol in die anti-apartheidsbeweging en vir rassebevooroordeeldheid.[25][26][27]

Vier maande later het die Daily Maverick verklaar dat 'n waarskynlike rede vir Shivambu se stellings oor Momoniat was omdat hy deel was van 'n groep tesourie-amptenare wat die ineenstorting van VBS Mutual Bank ondersoek het, wat na bewering Shivambu en sy broer Brian Shivambu betrek het.[28][29]

VBS Bank

[wysig | wysig bron]

'n Verslag wat in Oktober 2018 deur die Suid-Afrikaanse Reserwebank gepubliseer is, het aangedui dat Shivambu se broer, Brian Shivambu, die ontvanger was van R16 148 569[30] (US$1,09 miljoen) in onreëlmatige betalings van die nou ineengestorte bank VBS Mutual Bank.[31] Verdere ondersoekende verslaggewing deur Pauli Van Wyk met aansienlike stawende bewyse het beweer dat R1,3 miljoen van hierdie geld toe aan die EFF betaal is en R10 miljoen aan Floyd Shivambu self gegee is.[29] Shivambu het sedertdien gevra dat enigiemand wat bewyse het dat hy sake met VBS gedoen het, na vore moet kom.[32]

Gedurende hierdie tydperk het die Mail & Guardian-koerant 'n artikel gepubliseer gebaseer op WhatsApp-boodskappe wat deur 'n fluitjieblaser uitgelek is, wat beweer het dat Shivambu se broer se maatskappy 'n kanaal was vir Shivambu om onwettige betalings te ontvang.[33]

Voortdurende forensiese finansiële ondersoeke dui daarop dat ten minste R1,84 miljoen onwettig van VBS Mutual Bank, via twee frontmaatskappye, na Shivambu se persoonlike bankrekening gevloei het.[34] Die Suid-Afrikaanse Parlement se gesamentlike etiekkomitee het bevind dat Shivambu in 2017 ten minste R180 000, in drie betalings, van VBS-geld van sy broer (Brian) se maatskappy Sgameka Projects Pty Ltd ontvang het.[35][36]

Shepherd Bushiri

[wysig | wysig bron]

In April 2025 het Shivambu, terwyl hy in Malawi was, 'n kerk besoek wat deur Shepherd Bushiri bestuur word. Bushiri word in Suid-Afrika gesoek vir bedrog en korrupsie en het in 2020 borgtog vrygespring.[37] In Junie 2025 het MK-president Jacob Zuma Shivambu uit sy rol as Sekretaris-Generaal afgedank en verklaar dat die besoek sonder toestemming en in stryd met die party se grondwet was.[16]

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. ↑ Majadibodu, Simon (7 September 2025). "Mayibuye Movement officially formed — Shivambu outlines vision for land, unity, and economic freedom". IOL (in Engels). Besoek op 8 September 2025.
  2. ↑ Masuabi, Queenin (15 Augustus 2024). "Shivambu quits EFF for MK, Malema likens 'pain' to mother's death". Daily Maverick (in Engels). Besoek op 15 Augustus 2024.
  3. ↑ Nyiko Floyd Shivambu :: People's Assembly
  4. ↑ | WATCH: Ndlozi, Shivambu kicked out of Parliament | Geargiveer 25 Augustus 2018 op Wayback Machine eNCA
  5. 1 2 "TRAINSPOTTER: EFF's Floyd Shivambu – the man behind the Man behind the Man | Daily Maverick". dailymaverick.co.za. 24 Julie 2016. Besoek op 25 Julie 2016.
  6. ↑ "Nyiko Floyd Shivambu | Who's Who SA". whoswho.co.za (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 13 September 2017. Besoek op 8 September 2017.
  7. ↑ "Floyd Shivambu hits the books at Wits University" (in American English). Besoek op 8 September 2017.
  8. ↑ "Launch of The Coming Revolution Edited by Floyd Shivambu and Janet Smith at Wits University". Jacana @ Sunday Times Books LIVE (in American English). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Augustus 2014. Besoek op 8 September 2017.
  9. ↑ LIVE, The Sowetan. "There's no rule that says we must call Buti Honourable - Shivambu". Sowetan LIVE. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Oktober 2014. Besoek op 8 September 2017.
  10. ↑ "Floyd Shivambu now a master". Times Live. Besoek op 7 Desember 2014.
  11. ↑ "Floyd Shivambu accepted to pursue doctoral studies at Wits". The Citizen (in Engels). Besoek op 7 Julie 2018.
  12. ↑ "Floyd Shivambu on Twitter". Twitter (in Engels). Besoek op 7 Julie 2018.
  13. ↑ "Provincial Command Teams - EFF Leadership". Economic Freedom Fighters. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 13 Julie 2020. Besoek op 23 Augustus 2021.
  14. ↑ "The Coming Revolution: Julius Malema and the Fight for Economic Freedom". Jacana Media. Junie 2014. Besoek op 23 Augustus 2021.
  15. ↑ Maliti, Soyiso (5 April 2024). "'Make Floyd Shivambu the finance minister': Malema states demand for coalition with ANC". News24 (in American English). Besoek op 1 Julie 2024.
  16. 1 2 Eyaaz (3 Junie 2025). "Zuma ontslaan Shivambu as MK sekretaris-generaal". The Mail & Guardian (in Engels). Besoek op 4 Junie 2025.
  17. ↑ "Shivambu out of a job".
  18. ↑ "ANC: Shivambu also charged".
  19. ↑ "EFF heavyweight caught speeding in FS" (in American English). Besoek op 20 Augustus 2018.
  20. ↑ "EFF's Shivambu regrets attack on journalist" (in American English). Besoek op 20 Maart 2018.
  21. ↑ "Floyd Shivambu to stand trial for assault after failing to convince NPA" (in Engels). Besoek op 29 Oktober 2020.
  22. ↑ Evans, Jenni (3 Junie 2021). "Floyd Shivambu's assault trial postponed for more than 3 months". News24. Besoek op 24 Augustus 2021.
  23. ↑ "The boy is mine - Shivambu". News24. Besoek op 7 Julie 2018.
  24. ↑ Makhoba, Ntombizodwa; Saba, Athandiwe (15 November 2015). "Floyd Shivambu can't afford R5 000 maintenance". City Press. Besoek op 24 Augustus 2021.
  25. 1 2 Khumalo, Junior (7 Junie 2018). "Shivambu's attack on Treasury's deputy director-general 'driven by ignorance'". CityPress (in Engels). Besoek op 7 Junie 2018.
  26. ↑ Davis, Rebecca. "SHIVAMBU – MOMONIAT CONTRETEMPS: 'His contribution is second to none': Former comrades defend Treasury's Momoniat after EFF slurs". Daily Maverick (in American English). Besoek op 7 Junie 2018.
  27. ↑ Wyk, Marianne Thamm and Pauli Van. "Analysis: Old scores, new threats – what is really behind the EFF's anti-Indian rhetoric". Daily Maverick (in American English). Besoek op 7 Junie 2018.
  28. ↑ Wyk, Marianne Thamm and Pauli Van. "Analysis: Old scores, new threats – what is really behind the EFF's anti-Indian rhetoric". Daily Maverick (in American English). Besoek op 11 Oktober 2018.
  29. 1 2 Van Wyk, Pauli (11 Oktober 2018). "The Shivambu Brothers and the Great VBS Heist". Daily Maverick (in American English). Besoek op 11 Oktober 2018.
  30. ↑ Motau, Terry (10 Oktober 2018). "The Great Bank Heist: Investigator's Report to the Prudential Authority" (PDF). South African Reserve Bank. p. 135. Besoek op 11 Oktober 2018.
  31. ↑ "Floyd Shivambu's brother received R16m from VBS" (in American English). Besoek op 10 Oktober 2018.
  32. ↑ Evans, Jenni (13 Oktober 2018). "Floyd Shivambu denies getting R10m from VBS". News24 (in Engels). Besoek op 13 Oktober 2018.
  33. ↑ Skiti, Sabelo; Jika, Thanduxolo (12 Oktober 2018). "PIC, VBS, Floyd and his baby brother". The M&G Online (in Engels). Besoek op 13 Oktober 2018.
  34. ↑ van Wyk, Pauli (15 Augustus 2021). "VBS scandal: SARS demands R28.2m from Brian Shivambu, displays clear connection to Floyd". Daily Maverick. Besoek op 23 Augustus 2021.
  35. ↑ Maliti, Jason Felix and Soyiso. "Parliament closes Malema's VBS Bank file due to lack of evidence". News24 (in American English). Besoek op 4 Oktober 2023.
  36. ↑ Merten, Marianne (2 Oktober 2023). "Ethics committee raps Floyd Shivambu on knuckles over VBS payments". Daily Maverick (in Engels). Besoek op 4 Oktober 2023.
  37. ↑ "'I'll never apologise for visiting Bushiri's church': Shivambu". TimesLIVE (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 3 Junie 2025. Besoek op 4 Junie 2025.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Floyd_Shivambu&oldid=2869500"