Politika movado
| Politika movado | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| tipo de mondkoncepto politika ideologio 
| |||||
| socia movado | |||||
| |||||
Politika movado estas socia movado, kiu celas atingi politikajn celojn.
Politika movado povas esti organizita ĉirkaŭ ununura temo aŭ havi pli larĝan tagordon. Male al politika partio, politika movado ne okupiĝas pri elektado de membroj al registaraj oficoj. Anstataŭe, ĝi celas konvinki civitanojn ĝenerale aŭ specifajn segmentojn de la loĝantaro pri siaj celoj. Kelkaj politikaj movadoj ankaŭ celas konvinki registarojn pri siaj celoj por devigi konkretajn mezurojn kiel leĝojn, dum pli radikalaj movadoj malakceptas tion. Ĉi-lastaj, aparte, ofte evoluas al ideologioj.
Politika movado povas esti loka, regiona, nacia aŭ internacia. Klasikaj ekzemploj inkluzivas liberalismon kaj naciismon, aboliciismon, anarkiismon, la movadojn por virina balotrajto, la laboristan movadon, la movadojn por universala balotrajto, la kontraŭkoloniajn movadojn kaj la pacmovadon. Pli lastatempaj ekzemploj inkluzivas la internacian movadon por homaj rajtoj, la dua-ondan feminismon (ekde la 1960-aj jaroj), la mediprotektan movadon (familiare ankaŭ eko-movado), la lesban kaj gejan liberigan movadon, la movadon por handikapuloj (Q814493), MoveOn.org en Usono, la movadon Rātana en Nov-Zelando, Sinn Féin en Irlando, la kontraŭtutmondiĝan movadon kaj la movadon Provo en Nederlando.
Ekde la 1990-aj jaroj, politikaj agadoj celantaj pensiulojn estas novaj en industriigitaj landoj (Eŭropa Unio, Israelo, Usono) kun la celo certigi enspezon kaj sanservon en maljuneco, ĉiam pli grava fazo de la vivo.
Tipoj de politikaj movadoj
[redakti | redakti fonton]- spontanea, neorganizita kaj kutime mallongdaŭra
- organizita sufiĉe loze kaj ĝenerale mallongdaŭra
- bone organizita por atingi specifan tujan celon
- bone organizita, kun alta grado da fortikeco
Stadioj de disvolviĝo de politika movado
[redakti | redakti fonton]- kreado de la premisoj de la movado - ĝia fonto povas esti individua konvinko pri la bezono ŝanĝi la ekzistantan realecon, kio estas aparte grava instigo dum kreado de spontanea popola movado; se la impulso krei politikan movadon venas de la centroj de potenco (ĉi-punkte la instigo ne estas la deziro ŝanĝi la ekzistantan realecon), tiam ni traktas propagandan influon
- artikulacio de aspiroj - ĝi povas manifestiĝi en la formo de "programa manifesto" aŭ publikaj paroladoj de la gvidantoj (vigligistoj) de la movado
- agitado - gajnado de membroj kaj subtenantoj de la movado - alivorte, ĝi konstruas la pozicion de la movado en la ŝtato kaj socio; la realigo de la celoj de la politika movado dependas de la nivelo de subteno
- evoluinta politika agado - la "programa manifesto" estas efektivigita per influado de la aŭtoritatoj aŭ klopodado transpreni ilin; la forto de la movado, la difinitaj celoj, la grado de organizado kaj la ekvilibro de politikaj fortoj determinas la daŭrivon de ĉi tiu etapo
- formortado - politikaj movadoj, kies celoj estas atingitaj aŭ kies efektivigo estas neebla, malaperas de la politika sceno; tre ofte ĉi tiu etapo povas esti prokrastita per difinado de novaj celoj, organizaj aŭ personaraj ŝanĝoj
