Time (сэтгүүл)
Time (сэтгүүл) буюу Тайм сэтгүүл- (англи хэлээр "цаг хугацаа" гэсэн утгатай) - Нью-Йорк хотод төвтэй Америкийн долоо хоног тутмын сэтгүүл бөгөөд мэдээллийн портал юм. Сэтгүүлийн анхны дугаар 1923 оны 3-р сарын 3-нд Нью-Йорк хотод хэвлэгдсэн бөгөөд олон жилийн турш уг сэтгүүлийг үүсгэн байгуулагчдын нэг Хенри Робинсон Люс (англи. Henry Robinson Luce) хэвлүүлэн гаргаж байжээ. Европын хувилбар болох "Time Europe" (өмнө нь Time Atlantic) нь Лондонд хэвлэгдэж, Европ, Ойрхи Дорнод, Африк, 2003 оноос хойш Латин Америкийн үйл явдлуудыг хамардаг болсон. Азийн хувилбар болох "Time Asia" нь Хонконгт хэвлэгдэж байна. Австрали, Шинэ Зеланд, Номхон далайн бүс нутгийн сэтгүүлийн хувилбар Сидней хотод хэвлэгддэг. 2008 оны 12-р сар хүртэл Канадын хувилбар болох "Time Canada" мөн хэвлэгдэж байсан.
Өмнө нь Нью-Йорк хотод төвтэй Time Inc. хэвлэлийн газарт хэвлэгдэж байсан Time сэтгүүлийг 2018 оны 11-р сараас хойш Марк Бениоффын эзэмшдэг "TIME USA, LLC" хэвлэн нийтэлж байна.
Түүх
[засварлах | кодоор засварлах]"Тайм" сэтгүүлийн анхны дугаар 1923 оны 3-р сарын 3-нд худалдаанд гарсан байна. "Цаг хугацаа" сэтгүүлийн санаа нь нэр хүндтэй Йелийн Их Сургуулийн оюутнуудын нууц нийгэмлэгийн байранд болсон уулзалтын үеэр Хенри Люс, Брайтон Хадден нарт төрсөн гэдэг.
Энэ нь АНУ-ын анхны долоо хоног тутмын мэдээний сэтгүүл байв. Люс, Хадден нар анх сэтгүүлээ "Facts" /орч. баримт/ гэж нэрлэжээ. Тэд товч байдлыг нь онцлон тэмдэглэхийг хүссэн бөгөөд ингэснээр завгүй хүн богино хугацааны дотор уншиж чадна гэж үзжээ. Хожим нь тэд нэрийг нь "Тайм" болгон өөрчилж, "Цаг хугацаа ав - энэ бол товч" /Take Time — It’s Brief/ гэсэн уриа лоозонг ашигласан юм.
Арван жилийн дараа "Тайм" сэтгүүл Newsweek сэтгүүл гэх өрсөлдөгчтэй болсон нь юм. Люс 1967 онд нас барах хүртэл сэтгүүл нь түүний дунд зэргийн консерватив үзэл бодлыг баримталдаг байжээ.
Тус сэтгүүлийн гол формат нь дотоод, гадаад бодлого, бизнес, боловсрол, шинжлэх ухаан, анагаах ухаан, хууль эрх зүй, шашин шүтлэг, спорт, хэвлэл, урлагийн салбарын долоо хоногийн хамгийн чухал сэдвүүдийг товч бөгөөд тодорхой нэгтгэн дүгнэсэн хэдэн арван нийтлэлийг багтаасан байв.
Өнөөдөр цагийн мэдээ бол дэлхийн хамгийн том хэвлэл мэдээлэл, зугаа цэнгэлийн холдинг компани болох WarnerMedia-ийн гол цөм юм.
"Оны онцлох хүн"
[засварлах | кодоор засварлах]Тайм сэтгүүл уламжлал ёсоор жилийн эцэст 12-р сарын сүүлийн дугаартаа "Оны онцлох хүн"-ийг тодруулдаг байна. "Оны онцлох хүн"-ийг 1927 оноос хойш нисгэгч Чарльз Линдберг Атлантын далайг анх удаа ганцаараа онгоцоор нисч давсансанаар уг цолыг хүртсэнээс хойш олгож ирсэн юм.
"Оны онцлох хүн"-ийг зөвхөн гүйцэтгэх редактор сонгодог байна. Олон жилийн турш "Оны онцлох хүн"-ийг Франклин Рузвельт (гурван удаа), Адольф Хитлер (1938), Иосиф Сталин (1939, 1942), Роналд Рейган, Михаил Горбачев (хоёр удаа - 1987, 1989 онд), хийсвэр Америкийн цэрэг, интернет хэрэглэгч нар хүртэж байжээ. 2007 онд Оросын Ерөнхийлөгч Владимир Путин "Оны онцлох хүн"-ээр шалгарсан. 2008 онд Барак Обама, 2010 онд Фэйсбүүкийн үүсгэн байгуулагч, гүйцэтгэх захирал Марк Цукерберг нар сонгогдсон юм. 2011 онд "Оны онцлох хүн"-ээр нийтлэг дүр төрх: "эсэргүүцэгч" байсан. 2021 онд Элон Маск шалгарсан. 2022 онд Владимир Зеленскийг сонгосон бол 2025 онд тус сэтгүүл алдарт хиймэл оюун ухааны системийг бүтээгчид болох Марк Цукерберг, Элон Маск, Сэм Алтман нарыг Оны онцлох хүмүүсээр нэрлэжээ.
"Оны нөлөө бүхий 100 хүн"
[засварлах | кодоор засварлах]1999 оноос хойш Тайм сэтгүүл нь жилийн хамгийн нөлөө бүхий 100 хүний жагсаалт болох Time 100-г мөн нийтэлж ирсэн. Жагсаалтыг эрдэмтдийн хороо сонгодог байна.
