DVD

DVD, sigla de "Digital Video Disc" (traduzido Disco Digital de Bídeo) ye un formato digital para arquibar ó guardar dados, sonido i boç, tenendo ua maior capacidade d'armazenamiento que l CD, debido a ua tecnologie ótica superior, para alhá de padrones melhorados de cumpresson de dados, sendo criado ne l'anho de 1995.

Stória

Ne l'ampeço de 1990 dous tipos de discos-óticos d'alta capacidade stában an zambolbimiento: un era l MultiMedia Compact Disc (MMCD), lhiderado pula Philips i Sony, i l'outro era l Super Density Disc (SD), patrocinado pula Toshiba, Time-Warner, Matsushita Electric (Panasonic), Hitachi, Mitsubishi, Pioneer, Thomson i JVC. L persidente de la IBM, Lou Gerstner, tenie la perpuosta d'ounir ls dous sistemas, eibitando la repetiçon de ls porblemas de la década de 1980, culs bideocassetes de ls formatos VHS i Betamax.

Philips i Sony abandonórun l formato MMCD i cuncordórun l formato de la Toshiba cun dues modificaçones relacionadas cula tecnologie amplicada. La purmeira fui la geometrie que permitisse l "push-pull" (pular) de las faixas (assi cumo ne l CD, puoden ser feitos saltos dua música para outra, anquanto nua bideocassete nun hai cumo fazer esso debrebe), qu'era ua tecnologie cunjunta de la Philips i Sony. La segunda era l'adoçon de l sistema Philips EFMPlus. L EFMPlus fui criado por Kees A. Schouhamer Immink, que tamien criou l EFM: ye 6% menos eficiente que l sistema SD de la Toshiba, l que resultou nua capacidade de 4,7GB al ambés de ls ouriginales 5GB de l SD. La grande bantaige de l EFMPlus ye sue grande reseliéncia i resisténcia l'antempéries tales cumo arranhones i ampressones digitales. L resultado fui l DVD 1.5, anunciado al público an 1995 i treminado an setembre de 1996. An maio de 1997, l Cunsórcio DVD mudou para Fórun DVD, que ye abierto a todas las cumpanhas (nun solamente la Philips, Sony i Toshiba).

Ls purmeiros DVD Players (lheitores de DVD) i discos stában çponibles an Nobembre de 1997 ne l Japon, Márcio de 1998 ne ls Stados Ounidos, 1999 na Ouropa i 2000 na Oustrália. Ne l Brasil la tecnologie ampeçou a ganhar fuorça an 2002 i 2003. L purmeiro filme an DVD lhançado ne ls Stados Ounidos fui l Twister an 1996. L filme fui un teste pa l Surround Sound 2.1. Ne l Brasil, l purmeiro DVD de filme fui Era ua beç na América, de la FlashStar, lhançado an 1998. An 1999, l précio de ls DVD Players baixou para 300 dólares. La rede de supermercados Wal-Mart ampeçou a bender DVD Players mesmo tenendo pouca percura an cumparaçon culs bídeos VHS, mas lhougo outras lhoijas seguiran l Wal-Mart i l DVD debrebe se tornou popular ne ls Stados Ounidos. Debido a la zbalorizaçon de la moeda brasileira an relaçon als dólares i a la demora na decison subre la region a ser adotada ne l Brasil, bien cumo outros fatores, l DVD solo ampeçou la se popularizar ne l Brasil an 2003, mas an poucos anhos sustituiu por cumpleto l'antigo formato VHS.

Anformaçones técnicas

Cumo padron, ls DVDs possuen la capacidade de lharmazenar 4,7 GB de dados (capacidade nominal), anquanto qu'un CD armazena, an média, 700 MB (cerca de 14,6 % de la capacidade dun DVD). Ls chamados DVDs dual-layer (de dupla camada) puoden armazenar até 8,5 GB. Anque desta capacidade nominal de l DVD grabable, ye possible grabar, aprossimadamente, 4.38 GB de lhanformaçones (cun arquibos que se debeden nun tamanho mássimo de 1 GB cada). L tamanho mássimo de lharquibo barie cunforme l tipo de grabaçon: UDF, ISO normal, DVD-video etc. Por eisemplo, para grabar un arquibo cun cerca de 2 GB, ye necessairo scolher l'oupçon UDF mode. Apersenta resoluçon de 500 lhinhas (horizontales). La culidade d'eimaige i sonido de l DVD ye bien superior la la de las fitas de bídeo VHS. An DVDs cun capacidade nominal de 8,5 GB, ye possible grabar tierra 7,96 GB de dados.

Strutura de ls arquibos

Ouserbando las stensones de ls arquibos nun sistema ouperacional, podemos ouserbar:

Arquibos *.IFO (de lhanformaçon) son scripts subre "cumo" rodar l DVD;
Arquibos *.BUP son backups de ls *.IFO;
Arquibos *.PUO son d'ouparaçones proibidas al outelizador i, giralmente, son remobidos quando l DVD ye ripado (nomenclatura ousada quando cumbertemos un DVD para arquibo de cumputador);
Arquibos *.VOB (d'oubjeto bisual) cunténen to l filme, menu, stras, lhénguas, i lhegendas, atrabeç dua multiplexaçon.

DVDs Nun Regrabábeis

DVD-R: solamente permite ua grabaçon i puode ser lhido pula maiorie de lheitores de DVD;
DVD+R: solamente permite ua grabaçon, puode ser lhido pula maiorie de lheitores de DVD i ye lhido mais debrebe para backup;
DVD+R DL (dual-layer): semelhante al DVD+R, mas que permite la grabaçon an dupla camada, oumentando la sue capacidade d'armazenamiento.

DVDs Regrabábeis

DVD-RW: permite grabar i apagar cerca de mil bezes;
DVD+RW: ye ua eiboluçon de l DVD-RW. Tamien permite grabar i apagar cerca de mil bezes, mas ten amportantes aperfeiçoamientos, an special ua cumpatibelidade mui maior culs DVD Players.
DVD+RW DL: ten dues camadas de grabaçon, l que dobra la sue capacidade d'armazenamiento.
DVD-RAM: permite grabar i apagar mais de cien mil bezes. La grabaçon i la lheitura son feitos nua série de círclos cuncéntricos, un formato que se aprossima mais de l qu'ocorre ne ls discos rígidos (an todos ls demales tipos de DVD, i tamien de CD, la grabaçon ye feita nua única lhinha cuntínua, ua spiral que parte de l centro i tremina na borda sterna). Dende decorre l nome "grabaçon aleatória" (ne ls demales DVD, eilha serie cuntínua). Permite eiditar l cuntenido de l DVD sin tener d'apagar to l cuntenido que yá staba grabado. Ouferece la possibelidade de grabaçon i lheitura simultáneas (time shift) sin l risco d'apagar la grabaçon. Cumpatíbel cun poucos lheitores de DVD. Ten ua única camada de grabaçon. Capacidade: berson 1.0 - de 2,58 GB (un lhado) a 5,16 GB ( dous lhados), i berson 2.0 - de 4,7 GB (un lhado) i 9,4 GB ( dous lhados). Formato apoiado pula Hitachi, LG, Maxell, Matsushita (Panasonic), Samsung, Toshiba i JBC, atrabeç de l RAM Promotion Group (RAMPRG).

Lheitor de DVD

L lheitor de DVD ye un acessório doméstico capaç de reproduzir médias ne l formato DVD. Alguns mais modernos reproduzen tamien outros formatos cumo CD (de música mp3 i fotos), VCD, SVCD, meni-CD, DVD-RAM i discos de dados, cumo por eisemplo, filmes ne l formato *.avi (que fúrun cumpatados an DivX ó XviD). Eesisten inda ls "DVD-KARAOKÉ" (mesmas funçones que l DVD Player normal), mas estes possuen antradas para microfones. Eesisten DVD Players cun antradas USB para assi poder anserir algun MP3 ó MP4. Sendo qu'an giral, reproduzen bideos cun resoluçon de 720x480 pixels an NTSC i 720x576 an PAL.

Ounidade de lheitura de CD (cima) i de **DVD** (baixo).

Tamien ye possible bisualizar DVD an cumputadores pessonales, usando ua ounidade de lheitura de DVD, i un software ó porgrama tocador de DVD, cumo por eisemplo l Windows Media Player, Media Player Classic, WinDVD ó PowerDVD, pa l sistema ouperacional Windows, i mplayer, vlc, xine ó toten pa ls sistemas GNU/Lhinux i deribados de l BSD.

Ber tamien