Iranoorlog 2026

Dit artikel behandelt een actuele gebeurtenis.
De tekst kan daardoor snel veranderen of inmiddels verouderd zijn.

Iranoorlog 2026
Onderdeel van Conflict Iran-Israël
Datum	28 februari 2026 - heden
Locatie	Midden-Oosten, voornamelijk in Iran
Strijdende partijen
Verenigde Staten  Israël  Iran Hezbollah
Leiders en commandanten
Donald Trump Pete Hegseth Dan Caine Brad Cooper Benjamin Netanyahu Yisrael Katz Eyal Zamir Thomar Bar Ali Khamenei † Mojtaba Khamenei Masoud Pezeshkian Ali Larijani † Aziz Nasirzadeh † Abdolrahim Mousavi † Ali Shamkhani † Mohammad Pakpour † Mohammad Shirazi †
Verliezen
2 soldaten, 17 burgers 13 soldaten, 2 burgers 1.858 (per 13 maart) ]

De Arleigh Burkeklasse torpedobootjager USS Frank E. Petersen Jr. (DDG 121) lanceert een Tomahawk-kruisvluchtwapen tijdens operaties ter ondersteuning van Operatie Epic Fury, 28 februari 2026.

De Iranoorlog in 2026 vormt een escalatie van het Iraans-Israëlisch conflict, met wereldwijde gevolgen door de sluiting van de Straat van Hormuz en de daardoor veroorzaakte energiecrisis. Op 28 februari 2026 lanceerden Israël en de Verenigde Staten een gezamenlijke aanval met de codenamen Roaring Lion, Operation Shield of Judah en Operation Epic Fury op verschillende locaties in Iran gericht op belangrijke functionarissen, militaire officieren en faciliteiten. Tijdens de aanval werd onder meer de Opperste Leider van Iran, grootayatollah Ali Khamenei, gedood.

Israël en Iran wisselden in 2024 tweemaal aanvallen uit, en vochten in 2025 een twaalfdaagse oorlog uit, waarbij ook Amerika aanvallen uitvoerde met als doel de Iraanse nucleaire installaties te vernietigen. In januari 2026 werden protesten in Iran zeer bloedig neergeslagen, schattingen variëren van 7000 tot 32.000 dodelijke slachtoffers. De Amerikaanse president Donald Trump beloofde de demonstranten meerdere keren hulp. Tijdens de State of the Union-toespraak van 2026 op 24 februari 2026 benoemde Trump dat er 32.000 demonstranten waren gedood, noemde Iran de world's number one sponsor of terror en zei: I will never allow the world's number one sponsor of terror to have a nuclear weapon.

In de weken voorafgaand aan de aanvallen in 2026 hadden Iran en de VS onderhandelingen gevoerd onder bemiddeling van Oman, en een tweede ronde van gesprekken stond gepland in Genève. Voorafgaand aan de aanval stuurden de VS troepen naar de regio.

Volgens Trump was het doel van de aanvallen om de militaire en nucleaire capaciteiten van Iran te vernietigen en uiteindelijk het regime omver te werpen. De Verenigde Naties en verschillende niet-betrokken landen veroordeelden de aanvallen als een ondermijning van de stabiliteit in de regio, terwijl anderen de vergeldingsaanvallen van Iran op Amerikaanse bondgenoten, zoals Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten, bekritiseerden. Sommige critici noemden de aanvankelijke aanvallen ook illegaal volgens internationaal recht.

Verloop van het conflict

28 februari

In de ochtend van zaterdag 28 februari begonnen de Israëlisch-Amerikaanse bombardementen in verschillende plaatsen in Iran. Onder andere het district van Teheran waar Khamenei woonde en het presidentieel paleis werden getroffen.

De VS bevestigde dat het betrokken was bij de aanval. De Israëlische luchtmacht beweerde 500 doelwitten geraakt te hebben, waar het ongeveer 200 straalvliegtuigen voor gebruikte. Israël verklaarde vervolgens een noodtoestand met een verwachte Iraanse vergeldingsaanval als reden.

De VS voerde tientallen aanvallen uit vanuit verschillende plekken op land en vanaf vliegdekschepen. Volgens Israël werd de aanval maandenlang gepland, waardoor doelwitten met precisie aangevallen konden worden en steun vanuit de VS kon worden vergaard.

De Fars News Agency en CNN meldden explosies in verschillende steden in Iran, waaronder Qom, Kermanshah, Isfahan en Karaj. De aanvallen werden gevolgd door een bijna totale internetblackout in Teheran. Volgens verschillende bronnen werd een basisschool voor meisjes getroffen door een vermeende Israëlisch-Amerikaanse aanval op Minab. Rapporten meldden dat 148 leerlingen waren gedood en 100 anderen gewond raakte bij de aanval. De Washington Post meldde dat er geen onafhankelijke bevestiging was van het aantal doden, maar dat de beelden van de verwoeste school wel geverifieerd konden worden. Een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de aanval een misdaad.

Op deze dag waren er tal van geruchten over de mogelijke dood van Ayatollah Ali Khamenei.

1 maart

Khamenei op 12 februari 2026, 16 dagen voor zijn dood.

Veel Iraniërs reageren verheugd op de dood van Khamenei. Op de foto een demonstratie in Göteborg, Zweden.

In de ochtend van 1 maart erkende Iran de dood van Ayatollah Ali Khamenei en werden er 40 dagen van rouw aangekondigd.

Het persbureau Fars News Agency, dat gelieerd is aan de Revolutionaire Garde, kondigde aan dat Khamenei's dochter, schoonzoon, kleinkind en schoondochter ook bij de aanvallen om het leven waren gekomen. Zijn echtgenote, Mansoureh Khojasteh Bagherzadeh, werd eveneens geraakt en overleed op 2 maart aan haar verwondingen. Hij werd opgevolgd door zijn zoon Mojtaba Khamenei.

Reuters meldde dat mogelijk meerdere commandanten van de IRGC waren gedood, maar kon dit bericht niet bevestigen.

Iran lanceerde drone- en raketaanvallen op Israël (met impact in steden als Tel Aviv, Jeruzalem, Beit Shemesh, Haifa en de Negev; hierbij vielen minstens acht doden). Aanvallen troffen ook Amerikaanse bases en bondgenoten in de regio, zoals in Koeweit (waarbij drie Amerikaanse militairen omkwamen), Irak (Erbil en bases nabij Bagdad), Saoedi-Arabië, de VAE, Qatar, Bahrein en mogelijk Cyprus (RAF Akrotiri). Iran viel schepen aan in de Straat van Hormuz.

3 maart

Luchtaanvallen op Teheran op 3 maart 2026.

Op deze dag vond een aanval plaats op het Gebouw van Raad van Experts in de stad Qom, waar geestelijken bijeen waren om een opvolger voor de vermoorde Ali Khamenei te kiezen; het gebouw werd door Israëlische of Amerikaanse aanvallen zwaar beschadigd. Onduidelijk was of hierbij slachtoffers vielen.

Volgens de denktank CSIS zouden de eerste 100 uren de VS 3,7 miljard dollar gekost hebben.

4 maart

Het gezonken fregat IRIS Dena.

Het Iraanse marineschip IRIS Dena (een Jamaran-klasse fregat) werd in internationale wateren in de Indische Oceaan door een Amerikaanse onderzeeboot tot zinken gebracht nabij de kust van Sri Lanka. Volgens de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth was het voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog dat de VS een vijandelijk schip heeft doen zinken met een torpedo.

7 maart

De VS en Israël vielen voor het eerst expliciet oliefaciliteiten aan, waaronder raffinaderijen (Tondgouyan en Shahran in Teheran) en opslagplaatsen in Teheran en Karaj. Dit richtte zich op militaire brandstofvoorziening, maar verergerde de energiecrisis in Iran.

11 maart

De VS vernietigde 16 Iraanse mijnenleggers nabij de Straat van Hormuz om het leggen van zeemijnen te voorkomen. Iran viel meerdere schepen aan in de Perzische Golf (o.a. tankers nabij Iraakse kust en Ras al-Khaimah); het scheepvaartverkeer door de Perzische Golf komt nagenoeg stil te liggen. Twintig opvarenden werden gered na een aanval op het Thaise schip Mayuree Naree, maar drie bemanningsleden worden nog vermist. Het Internationaal Energieagentschap sprak 400 miljoen vaten olie uit de noodreserve aan om prijzen te stabiliseren na eerdere pieken.

13 maart

De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth zei dat meer dan 15.000 “vijandelijke doelen” waren geraakt, wat neerkomt op meer dan 1.000 per dag sinds het begin van de oorlog op 28 februari. Analisten verklaren het hoge aantal doelwitten door het gebruik van AI-ondersteunde doelwitselectie, zoals die eerder werd toegepast in de Gazastrook.

14 maart

De VS vielen militaire doelwitten aan op het Iraanse olie-eiland Kharg. De olie-opslagplaatsen en -installaties werden echter ontzien.

17 maart

Ali Larijani in 2017

Bij een luchtaanval werd Ali Larijani gedood. Na Opperste Leider Mojtaba Khamenei gold Larijani als de machtigste man van Iran.

18 maart

Na aanvallen door Israël op de installaties van het Iraanse South Pars-gasveld, en Iraanse tegenreacties de volgende ochtend in naburige Golfstaten, piekte de gasprijs rond €70 euro per megawattuur op de Nederlandse gasbeurs Title Transfer Facility, tegenover €30 voor de oorlog, een nieuwe fase in de energiecrisis van 2026.

28 maart

De Houthi's, een Jemenitische seperatistische beweging en een Iraans bondgenoot, schiet raketten af op Israël. Dit is de eerste aanval van de Houthi's sinds de start van de Iranoorlog van 2026. Israël onderschept de raketten.

3 april

De VS bombardeerden de snelwegbrug B1 die de Iraanse steden Teheran en Karaj verbindt. Volgens Iran vielen er acht burgerdoden bij de aanval.

Een F15E en een A10 van de Verenigde Staten worden neergeschoten boven Iran. De piloten van beide vliegtuigen worden gered. Een grootschalige reddingsoperatie weet enkele dagen later ook de wapensysteemofficier (WSO) van de F15E in veiligheid te brengen.

8 april

Op 8 april bereikten de Verenigde Staten en Iran een akkoord met een staakt-het-vuren van twee weken.

17 april

Iran zegt dat de straat van Hormuz weer volledig open is voor commerciële schepen.

Slachtoffers

Op de eerste dag van de aanvallen meldde de Rode Halve Maan dat er in Iran 201 burgers waren gedood en 747 gewond geraakt.

Na vergeldingsaanvallen van Iran vielen er nog meer slachtoffers. Magen David Adom meldde dat de aanvallen 89 gewonden hadden achtergelaten, waarvan drie direct en de rest indirect. Bij een latere aanval in Tel Aviv werd één dode gemeld en 20 verwonden, van wie één ernstig. Vier mensen werden in Syrië gedood. In de VAE werden vier gewonden en één dode gemeld. Twee studenten werden gedood bij een aanval in Teheran.

Op 3 maart werd door de Iraanse Rode halve maan een dodental van 787 doden in Iran bekend gemaakt (geciteerd door Reuters en CBS) en 1.045 (volgens andere Iraanse bronnen zoals Tasnim, gerapporteerd door Al Jazeera).

Aanvallen op burgerdoelen

In de eerste dagen van de oorlog werd door een Amerikaanse raket een school getroffen in de stad Minab, waarbij circa 160 mensen omkwamen. De slachtoffers van deze aanval waren vooral meisjes.

In de maand april werden doelbewust ook burgerdoelen getroffen door zowel Israëlische als Amerikaanse aanvallen. De aanvallen op burgerdoelen werden soms via social media aangekondigd. Zo bestookte Israël de Sharifuniversiteit in Teheran met raketten. Naar schatting waren per 6 april 30 universiteiten aangevallen.

Het aanvallen van burgerdoelen geldt in het algemeen als een oorlogsmisdaad. Iran viel Israel aan met clusterminutie. Dit is internationaal verboden via het Convention on Cluster Munitions (CCM) (2008).

Schade aan werelderfgoed

Verschillende monumenten op de werelderfgoedlijst raakten beschadigd als gevolg van de Israëlisch-Amerikaanse bombardementen.

De Israëlisch-Amerikaanse bombardementen in Iran beschadigden onder andere het Golestanpaleis in Teheran en Chehel Sotoun en Ali Qapu in Isfahan.

In Libanon werd schade gemeld aan de werelderfgoedlocaties Baalbek en Tyrus als gevolg van Israëlische bombardementen.

Vredesonderhandelingen

Ministers van Egypte, Turkije en Saoedi-Arabië overlegden einde maart 2026 in Pakistan – dat wilde bemiddelen tussen Amerika en Iran – over een einde aan de oorlog. Volgens president Donald Trumps speciaal gezant Steve Witkoff is Amerika’s vijftienpuntenplan om de oorlog te beëindigen via Pakistan aan Iran overgebracht. Iran lanceerde van zijn kant een tienpuntenplan.

Op 7 april gingen de Verenigde Staten en Iran, na bemiddeling van Pakistan, akkoord met een staakt-het-vuren van twee weken. De aanvallen worden opgeschort en Iran zal de Straat van Hormuz openen. Overleg VS-Iran op hoog niveau in Islamabad, met VS-vicepresident J.D. Vance, had op 12 april 2026 geen resultaat opgeleverd. Mogelijk worden de gesprekken op een lager niveau voortgezet.

Zie ook

• Carter Doctrine

Referenties

Mediabestanden

Zie de categorie Iranoorlog 2026 van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.