Autonomia Palestyńska

Palestyńskie Władze Narodowe

السلطة الوطنية الفلسطينية
As-Sulta al-Watanijja al-Filastinijja

Godło Flaga
Hymn: Biladi (Mój kraj)
Ustrój polityczny	demokracja
Konstytucja	Palestyńska Karta Narodowa
Stolica	Ramallah
Data powstania	13 września 1993
Prezydent	Mahmud Abbas
Premier	Mohammed Mustafa
Populacja (2005) • liczba ludności	4148 tys.
• gęstość	ok. 623 os./km²
Waluta	nowy szekel (ILS (NIS))
Telefoniczny nr kierunkowy	+970
Domena internetowa	.ps
Kod samochodowy	PS
Strefa czasowa	UTC +2 – zima UTC +3 – lato
Narody i grupy etniczne	Żydzi, Arabowie (Palestyńczycy)
Język urzędowy	arabski
Religia dominująca	Islam
Położenie na mapie

Autonomia Palestyńska, właściwie: Palestyńskie Władze Narodowe (arab. السلطة الوطنية الفلسطينية, As-Sulta al-Watanijja al-Filastinijja; hebr. הרשות הפלסטינית, Ha-Raszut ha-Falastinit) – tymczasowa struktura administracyjna zarządzająca obszarem Zachodniego Brzegu Jordanu oraz – de iure – Strefą Gazy. Do 2007 roku Autonomia Palestyńska sprawowała w Strefie Gazy również władzę faktyczną, jednak obecnie obszar ten jest kontrolowany przez Hamas.

Od stycznia 2013 r. Autonomia Palestyńska reprezentuje Państwo Palestyna.

Historia

    Tereny faktycznie kontrolowane przez Palestynę (Strefa A/B)

Historyczną nazwą Palestyna określano obszar leżący między Morzem Śródziemnym na zachodzie, Pustynią Syryjską na wschodzie, górami Liban na północy oraz od południa wyżyną Negew. W roku 1950, dwa lata po powstaniu Izraela, Zachodni Brzeg anektowała Jordania, zaś administrację w Strefie Gazy przejął Egipt. W 1967 roku po wojnie sześciodniowej Zachodni Brzeg, Wschodnia Jerozolima oraz Strefa Gazy znalazły się pod kontrolą Izraela.

W 1987 roku w strefie rozpoczęło się powstanie palestyńskie, zakończone w roku 1993.

W 1993 roku na mocy porozumienia palestyńsko-izraelskiego powstały Palestyńskie Władze Narodowe; obejmowało ono Zachodni Brzeg oraz Strefę Gazy. Tereny te podzielono na 4 strefy:

• strefę A, obejmująca większe miasta Zachodniego Brzegu oraz Strefę Gazy
• strefę B, osiedla arabskie objęte militarną kontrolą Izraela
• strefę C, osiedla izraelskie pod całkowitą jego kontrolą oraz miejsca o znaczeniu strategicznym (np. Dolina Jordanu),
• strefę sporną, Wschodnią Jerozolimę – uznawaną przez Izrael od 1980 r. za anektowaną przez siebie, natomiast przez Palestynę i większość państw świata zaliczaną do strefy C, zgodnie z Rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 478.

W 1996 roku prezydentem Autonomii Palestyńskiej został Jasir Arafat (zmarły w 2004 roku), w styczniu 2005 roku jego następcą został Mahmud Abbas. Zgodnie z konstytucją uchwaloną w roku 1994 na czele Autonomii Palestyńskiej stoi prezydent, wybierany w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję. Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowy parlament (132 członków), wykonawczą zaś kierowany przez premiera rząd.

4 stycznia 2013 prezydent Mahmud Abbas na mocy dekretu przekształcił Autonomię Palestyńską w Państwo Palestyny.

Ustrój polityczny

Prezydent Autonomii Palestyńskiej Jasir Arafat

Polityka Autonomii Palestyńskiej funkcjonuje w ramach półprezydenckiej republiki wielopartyjnej. Palestyńska Rada Legislacyjna jest organem ustawodawczym, prezydent ma władzę wykonawczą, a premier stoi na czele gabinetu.

Autonomia Palestyńska została utworzona przez Organizację Wyzwolenia Palestyny.

Wybory prezydenckie

Od powstania Autonomii Palestyńskiej w 1993 roku do śmierci Jasira Arafata pod koniec 2004 roku odbyły się tylko jedne wybory. Wszystkie pozostałe wybory zostały przełożone z różnych powodów. W 1996 roku odbyły się równoczesne wybory prezydenckie i do parlamentu.

Oficjalne wyniki wyborów prezydenckich z 20 stycznia 1996		Głosów	%
	Jasir Arafat – Fatah	643 079	89,82
	Samiha Khalil – Demokratyczny Front Wyzwolenia Palestyny	72 887	10,18
Głosy nieważne		20 859	2,83
Razem (w  %)		736 825	100

Następne wybory prezydenckie i parlamentarne zaplanowano na 2001 r., ale zostały one przełożone z powodu intifady Al-Aksa. Po śmierci Arafata wybory na prezydenta Autonomii Palestyńskiej ogłoszono na 9 stycznia 2005 r.

Przywódca OWP Mahmud Abbas zdobył 62% głosów, podczas gdy dr Mustafa al-Barghusi, lekarz i kandydat niezależny, zdobył 19%.

Mahmud Abbas

Oficjalne wyniki wyborów prezydenckich z 9 stycznia 2005		Głosów	%
	Mahmud Abbas – Fatah	501 448	62,52
	Mustafa Barghouti – Niezależny	156 227	19,48
	Taysir Khald – Demokratyczny Front Wyzwolenia Palestyny	26 848	3,35
	Abdel Halim al-Ashqar – Niezależny	22 171	2,76
	Bassam al-Salhi – Palestyńska Partia Pracy	21 429	2,67
	Sayyid Barakah – Niezależny	10 406	1,30
	Abdel Karim Shubeir – Niezależny	5 717	0,71
Głosy nieważne		30 672	3,82
Puste karty		27 159	3,39
Razem (w  %)		802,077	100.0

Rada Legislacyjna Palestyny

Wybory parlamentarne

W 2006 roku odbyły się drugie wybory parlamentarne. Wybory wygrało ugrupowanie Hamas, co doprowadziło do konfliktu z Al-Fatahem. W 2007 roku Hamas przejął kontrolę nad Strefą Gazy. Krwawy konflikt przerodził się w wojnę domową. Wszystkie kolejne wybory zostały przełożone lub odwołane.

Komitet wyborczy		Głosy				Mandaty
		Ordynacja proporcjonalna		Okręgi wyborcze
		Liczba	%	Liczba	%	Liczba
	Hamas	440 409	44,45	1 932 168	40,82	74
	Al-Fatah	410 554	41,43	1 684 441	35,58	45
	Ludowy Front Wyzwolenia Palestyny	42 101	4,25	140 074	2,96	3
	Alternatywa	28 973	2,92	8 216	0,17	2
	Palestyńska Inicjatywa Narodowa	26 909	2,72			2
	Trzecia Droga	23 862	2,41			2
	Palestyński Ludowy Front Walki	7 127	0,72	8 821	0,19	0
	Palestyński Front Arabski	4 398	0,44	3 446	0,07	0
	Front Wyzwolenia Palestyny	3 011	0,30			0
	Wa'ad	1 806	0,18			0
	Al-Adala al-Filistiny	1 723	0,17			0
	Palestyńska Unia Demokratyczna			3,257	0,07	0
	Bezpartyjni			953 465	20,14	4
Ogółem						132

Zobacz też

• Palestyna
• Palestyńczycy
• Organizacja Wyzwolenia Palestyny
• Hamas
• Izrael
• Ambasada Palestyny w Polsce
• konflikt izraelsko-palestyński

Bibliografia

• Wielki Encyklopedyczny Atlas Świata. Red. prowadzący Bartłomiej Kaczorowski; projekt graficzny Joanna Gwis; red. kartogr. Cartographic House; oprac. red.: Bartosz Działoszyński, Iwona Svenson, Małgorzata Uba; wybór i oprac. il.: Beata Chromik, Magdalena Dzwonkowska; red. map Jan Rutkowski. T. 10: Azja Południowo-Zachodnia. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 22–25. ISBN 978-83-01-14925-3.