Joanne Woodward
 Joanne Woodward (1964) | |
| Imię i nazwisko |
Joanne Gignilliat Trimmier Woodward |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
27 lutego 1930 |
| Zawód | |
| Współmałżonek |
Paul Newman |
| Lata aktywności |
1950–2013 |
Joanne Gignilliat Trimmier Woodward (ur. 27 lutego 1930 w Thomasville) – amerykańska aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna. Laureatka Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej za rolę w filmie Trzy oblicza Ewy (1958). Jako pierwsza osoba 8 lutego 1960 odcisnęła rękę na Alei Gwiazd w Los Angeles i otrzymała własną gwiazdę znajdującą się przy 6801 Hollywood Boulevard[1][2].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodziła się w Thomasville w stanie Georgia[3] jako córka Elinor Gasque (z domu Trimmier)[4] i Wade’a Woodwarda Seniora[5][6]. Jej drugie imię, „Gignilliat Trimmier”, ma pochodzenie hugenockie[7]. Pasja matki do filmu wpłynęła na jej decyzję o zostaniu aktorką[7]. Matka nadała jej imię na cześć Joan Crawford[7]. Dorastał ze starszym bratem, Wade’em Juniorem[8]. Od najmłodszych lat chciała był aktorką[3].
Będąc na premierze Przeminęło z wiatrem w Atlancie, 9–letnia wówczas Woodward przedostała się na paradę gwiazd filmu i usiadła na kolanach u Laurence’a Oliviera, partnera Vivien Leigh, odtwarzającej rolę Scarlett O’Hary. Ostatecznie pracowała z Olivierem w 1977 przy telewizyjnej produkcji Silvio Narizzano Wracaj, mała Shebo (Come Back, Little Sheba)[9] na podstawie powieści Williama Inge’a, gdzie wystąpiła jako sfrustrowana seksualnie Lola[10]. Podczas prób wspomniała mu o tym incydencie, a on powiedział jej, że pamięta[7].
Woodward mieszkała w Thomasville, następnie w Blakely i Thomaston, zanim jej rodzina przeniosła się do Marietty, gdzie uczęszczała do Marietta High School[11]. Rodzina ponownie przeprowadziła się do Greenville w Karolinie Południowej, gdy była w drugiej klasie liceum, po rozwodzie rodziców[7]. Ukończyła Greenville High School i występowała również w teatrze Little Theater w Greenville[12]. Studiowała na wydziale teatralnym na Louisiana State University, po czym pojechała do Nowego Jorku, aby występować na scenie. Tam studiowała w Actors Studio, a także uczyła się aktorstwa pod okiem Sanforda Meisnera w Neighborhood Playhouse School of the Theatre[13][14].
W 1952 po raz pierwszy trafiła przed kamery w roli Pat w jednym z odcinków serialu ABC Opowieści jutra (Tales of Tomorrow) – pt. „Gorzka burza” („The Bitter Storm”) z Leslie Nielsenem. W 1953 zadebiutowała na Broadwayu w podwójnej roli Millie Owens i Madge Owens w sztuce Williama Inge’a Piknik[15]. Podczas pracy nad sztuką poznała Paula Newmana, z którym wkrótce związała się w życiu prywatnym[3]. Z uwagi na trwanie poprzedniego małżeństwa aktora pobrali się dopiero siedem lat później, 29 stycznia 1958, po wspólnym występie w filmie Długie, gorące lato, podczas uroczystości w hotelu w Las Vegas[3]. W tym samym roku Woodward otrzymała Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej za film Trzy oblicza Ewy[3].
Spróbowała także swoich sił jako reżyserka odcinków seriali ABC Rodzina (Family, 1979) i PBS American Playhouse (1982), a także produkcji off-Broadwayowskiej Złoty chłopak (1995)[16].
W kolejnych latach ograniczyła działalność aktorską, poświęcając się wychowywaniu trzech córek, lecz jeszcze sporadycznie grała w filmach. Do końca kariery aktorskiej otrzymała jeszcze trzy nominacje do Oscara: w 1969 za film Rachelo, Rachelo, w 1974 za film Summer Wishes, Winter Dreams i w 1991 za film Pan i pani Bridge. W 2005 powróciła na ekran, grając w miniserialu Empire Falls, a za drugoplanową rolę została nominowana do nagrody Emmy.
Filmografia
[edytuj | edytuj kod]
.jpg)
.jpg)
Filmy fabularne
[edytuj | edytuj kod]- 1955: Count Three and Pray jako Lissy
- 1956: A Kiss Before Dying jako Dorothy Kingship
- 1957: Wszystko na kredyt (No Down Payment) jako Leola Boone
- 1957: Trzy oblicza Ewy (The Three Faces of Eve) jako Eve White / Eve Black / Jane
- 1958: Awantura w Putman's Landing (Rally 'Round the Flag, Boys!) jako Grace Oglethorpe Bannerman
- 1958: Długie, gorące lato (The Long, Hot Summer) jako Clara Varner
- 1959: Wściekłość i wrzask (The Sound and the Fury) jako Quentin Compson / Narrator
- 1960: Jak ptaki bez gniazd (The Fugitive Kind) jako Carol Cutrere
- 1960: Widok z tarasu (From the Terrace) jako Mary St.John / Pani Alfred Eaton
- 1961: Paryski blues (Paris Blues) jako Lillian Corning
- 1963: The Stripper jako Lila Green
- 1963: Nowy rodzaj miłości (A New Kind of Love) jako Samantha Blake
- 1964: Signpost to Murder jako Molly Thomas
- 1966: Hazardziści z Teksasu (A Big Hand for the Little Lady) jako Mary
- 1966: Przyjemne szaleństwo (A Fine Madness) jako Rhoda Shillitoe
- 1968: Rachelo, Rachelo (Rachel, Rachel) jako Rachel Cameron
- 1969: Zwycięstwo (Winning) jako Elora Capua
- 1970: WUSA jako Geraldine
- 1971: All the Way Home jako Mary Follet
- 1971: Błędny detektyw (They Might Be Giants) jako dr Mildred Watson
- 1972: Bezbronne nagietki (The Effect of Gamma Rays on Man-in-the-Moon Marigolds) jako Beatrice
- 1973: Summer Wishes, Winter Dreams jako Rita Walden
- 1975: Zdradliwa toń (The Drowning Pool) jako Iris Devereaux
- 1976: Sybil jako dr Cornelia Wilbur
- 1976: The John Denver Special
- 1977: Wróć, mała Shebo (Come Back, Little Sheba) jako Lola Delaney
- 1978: A Christmas to Remember jako Mildred McCloud
- 1978: See How She Runs jako Betty Quinn
- 1978: Koniec (The End) jako Jessica
- 1979: The Streets of L.A. jako Carol Schramm
- 1980: The Shadow Box jako Beverly
- 1981: Kryzys w Little Rock (Crisis at the Central High) jako Elizabeth Huckaby
- 1982: Candida jako Candida
- 1984: Passions jako Catherine Kennerly
- 1984: Harry i syn (Harry and Son) jako Lilly
- 1985: Czy pamiętasz miłość? (Do You Remember Love) jako Barbara Wyatt-Hollis
- 1987: Szklana menażeria (The Glass Menagerie) jako Amanda Wingfield
- 1990: Pan i pani Bridge (Mr. & Mrs. Bridge) jako India Bridge
- 1993: Martwe pole (Blind Spot) jako Nell Harrington
- 1993: Zagraniczny romans (Foreign Affairs) jako Vinnie Miner
- 1993: Filadelfia (Philadelphia) jako Sarah Beckett
- 1994: Jeden dzień z życia pewnej pary (Breathing Lessons) jako Maggie Moran
- 2005: Empire Falls jako Francine Whiting
Seriale telewizyjne
[edytuj | edytuj kod]- 1952: Tales of Tomorrow
- 1952-1953: Omnibus jako Ann Rutledge
- 1952-1954: Robert Montgomery Presents jako Penny
- 1953: Goodyear Television Playhouse
- 1953-1954: The Philco Television Playhouse jako Emily
- 1954: Danger
- 1954: You Are There
- 1954: The Web
- 1954: Armstrong Circle Theatre
- 1954: The Ford Television Theatre jako Jane Ledbetter
- 1954: The Elgin Hour jako Nancy
- 1954: Lux Video Theatre jako Jen Townsend
- 1954-1956: Kraft Television Theatre
- 1954-1956: Four Star Playhouse jako Ann Benton / Terry Thomas / Vicki Hallock
- 1954-1956: Studio One jako Lisa / Daisy / Christiana
- 1955: The Star and the Story jako Jill Andrews
- 1955: Star Tonight
- 1955: The 20th Century-Fox Hour jako Eleanor Apley
- 1955: The United States Steel Hour jako Rocky
- 1956: General Electric Theater jako Ann Rutledge
- 1956: Alfred Hitchcock Presents jako Beth Paine
- 1956: The Alcoa Hour jako Margaret Spencer
- 1956: Climax! jako Katherine
- 1958: Playhouse 90 jako Louise Darling
- 1976: The Carol Burnett Show jako Midge Gibson
- 2003: Freedom: A History of Us jako Anne Martin
Nagrody
[edytuj | edytuj kod]| Rok | Nagroda | Kategoria | Film |
|---|---|---|---|
| 1957 | National Board of Review | Najlepsza aktorka | Trzy oblicza Ewy (1957) Wszystko na kredyt (1957) |
| 1958 | Nagroda Akademii Filmowej | Najlepsza aktorka pierwszoplanowa | Trzy oblicza Ewy (1957) |
| Złoty Glob | Najlepsza aktorka w filmie dramatycznym | ||
| 1960 | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w San Sebastián | Najlepsza aktorka | Jak ptaki bez gniazd (1960) |
| 1968 | Nagroda Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych | Najlepsza aktorka | Rachelo, Rachelo (1968) |
| Nagroda KCFCC | Najlepsza aktorka | ||
| 1969 | Złoty Glob | Najlepsza aktorka w filmie dramatycznym | |
| 1973 | Nagroda na 26. MFF w Cannes | Najlepsza aktorka | Bezbronne nagietki (1972) |
| Nagroda Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych | Najlepsza aktorka | Letnie życzenia, zimowe marzenia (1973) | |
| 1974 | Nagroda KCFCC | Najlepsza aktorka | |
| 1975 | Nagroda BAFTA | Najlepsza aktorka pierwszoplanowa | |
| 1978 | Nagroda Emmy | Najlepsza aktorka pierwszoplanowa w serialu dramatycznym lub komediowym | Patrzcie jak ona biegnie! (TV, 1978) |
| 1985 | Najlepsza aktorka pierwszoplanowa w serialu limitowanym lub specjalnym | Czy pamiętasz miłość? (TV, 1985) | |
| 1986 | Nagroda Gildii Aktorów Ekranowych | Nagroda za całokształt twórczości | – |
| 1990 | Nagroda Emmy | Znakomite informacje specjalne | American Masters (1989) |
| Nagroda KCFCC | Najlepsza aktorka | Pan i pani Bridge (1990) | |
| Nagroda Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych | Najlepsza aktorka | ||
| 1995 | Złoty Glob | Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie telewizyjnym | Jeden dzień z życia pewnej pary (TV, 1994) |
| Nagroda Gildii Aktorów Ekranowych | Najlepsza aktorka w miniserialu lub filmie telewizyjnym |
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Joanne Woodward. Walk of Fame. [dostęp 2025-07-29]. (ang.).
- ↑ Susan King, Hollywood Star Walk: Joanne Woodward, Actress, „Los Angeles Times”, 16 czerwca 2010 [dostęp 2025-07-29] (ang.).
- ↑ a b c d e Gressor i Cook 2005 ↓, s. 268.
- ↑ Elinor Gasque Trimmier Carter (1903–1992). Find a Grave. [dostęp 2025-07-29]. (ang.).
- ↑ Wade Woodward Jr. (1900–1976). Find a Grave. [dostęp 2025-07-28]. (ang.).
- ↑ Joanne Woodward Biography (1930–). Film Reference. [dostęp 2025-07-29]. (ang.).
- ↑ a b c d e Inside the Actors Studio: Joanne Woodward (sezon 9, odc. 15, 11 maja 2003) w bazie IMDb (ang.)
- ↑ Woodward, Joanne (1930—). Encyclopedia.com. [dostęp 2025-07-29]. (ang.).
- ↑ Come Back, Little Sheba (1977) w bazie IMDb (ang.)
- ↑ John J. O’Connor, TV: Celebrating New Year’s, 'Sheba', „The New York Times”, 30 grudnia 1977 [dostęp 2025-07-28] (ang.).
- ↑ Joanne Woodward. New Georgia Encyclopedia. [dostęp 2025-07-29]. (ang.).
- ↑ Joanne Woodward – Actor, Part 1. KnowItAll.org. [dostęp 2025-07-29]. (ang.).
- ↑ Peter von Berg, Sanford Meisner, „The New York Times”, 25 stycznia 1998 [dostęp 2025-07-28] (ang.).
- ↑ Joanne Woodward Biography (1930–). biography.com. [dostęp 2025-07-29]. (ang.).
- ↑ Joanne Woodward. Internet Broadway Database. [dostęp 2025-07-29]. (ang.).
- ↑ Joanne Woodward. Internet Off-Broadway Database. [dostęp 2025-07-29]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Megan Gressor, Kerry Cook: Największe romanse wszech czasów. Bożenna Stokłosa (tłum.). Klub dla Ciebie, 2005. ISBN 83-7404-194-3.
- Joanne Woodward. T. 13: Kolekcja Alfred Hitchcock Przedstawia. Poznań: Oxford Educational Sp. z o.o., październik 2009, s. 18. ISBN 978-83-252-0753-3.
- Maria Oleksiewicz. Joanne, Joanne. „Film”. nr 50 (98) (1358/II), s. 17, 15 grudnia 1974. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
- Portret na życzenie: Joanne Woodward. „Film”. nr 49 (2056/XLIII), s. 22, 27 września 1988. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Joanne Woodward w bazie IMDb (ang.)
- Joanne Woodward w bazie Filmweb
- Joanne Woodward w bazie Notable Names Database (ang.)
- Absolwenci Neighborhood Playhouse School of the Theatre
- Amerykańskie aktorki filmowe
- Amerykańskie aktorki teatralne
- Amerykańskie aktorki telewizyjne
- Amerykańscy producenci filmowi
- Amerykańscy reżyserzy teatralni
- Amerykańscy reżyserzy telewizyjni
- Laureaci Kennedy Center Honors
- Laureaci Nagrody Gildii Aktorów Ekranowych za całokształt twórczości
- Laureatki nagrody BAFTA dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej
- Laureatki nagrody za pierwszoplanową rolę kobiecą na Festiwalu Filmowym w Cannes
- Laureatki Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej
- Laureatki Srebrnej Muszli dla najlepszej aktorki
- Laureatki Złotego Globu dla najlepszej aktorki w filmie dramatycznym
- Laureatki Złotego Globu dla najlepszej aktorki w miniserialu lub filmie telewizyjnym
- Urodzeni w 1930
