ایران

ภาษาเปอร์เซีย

รูปแบบอื่น

• ایرون (irun) (ภาษาถิ่น)

รากศัพท์

Etymology tree

เปอร์เซียกลาง 𐭠𐭩𐭥𐭠𐭭 (ʾyʿʾn)

เปอร์เซีย ایران

สืบทอดจากเปอร์เซียกลาง 𐭠𐭩𐭥𐭠𐭭 (ʾyʿʾn /⁠ērān⁠/), see there for more.

การออกเสียง

• (Classical Persian) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: [ʔeː.ˈɾɑːn], [ʔiː.ˈɾɑːn]

 

• (Dari, formal) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: [ʔiː.ɾɑ́ːn]

• (Dari, formal) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: [ʔiː.ɾɑ́ːn]
  • (Kabuli) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: [ʔiː.ɾɑ́ːn]
  • (Hazaragi) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: [ʔi.ɾɔ́ːn]

• (Iran, formal) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: [ʔiː.ɹɒ́ːn]

• (Tajik, formal) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: [ʔe.ɾɔ́n]

การถอดเป็นอักษรโรมัน
คลาสสิก?	ērān, īrān
ดารี?	īrān
อิหร่าน?	irân
ทาจิก?	eron

• เสียง (Iran):

  (file)

• สัมผัส: -ɑːn, (ภาษาถิ่น) -uːn

คำวิสามานยนาม

ایران (transliteration needed)

1. อิหร่าน ( ประเทศ ใน เอเชียตะวันตก ใน ตะวันออกกลาง); (historically) เปอร์เซีย

   คำพ้องความ: (official) جُمْهوریِ اِسْلامیِ ایران (jomhuri-ye eslâmi-ye irân)

   • c. 1032, گردیزی [Gardēzī], زین‌الاخبار [Zaynu-l-axbār]:

     میان ایران و توران تعصب و فتنه افتاد تا بدین غایت هنوز اندر آنند.

     There has been intolerance and strife between Iran and Turan to the point that they are still engaged in it to this moment.

     (Classical Persian transliteration)

   • 1600s, اشرف مازندرانی [Ašraf Māzandārānī], edited by احمد گلچین معانی [Ahmad Golčin-e Ma'âni], کاروان هند [], volume 1, India, published 1970, page 71:

     گر به صد زحمت من از هندوستان آیم برون
     خود بگو از عهده‌ی ایران چسان آیم برون

     If, by a hundred efforts, I should leave Hindustan
     Tell me, how should I ever leave my duty to Iran?

     (Classical Persian Transliteration)

   • 1923, اقبال لاهوری [Muhammad Iqbal], پیام مشرق [Message from the East]:

     سکندر رفت و شمشیر و علم رفت
     خراج شهر و گنج کان و یم رفت
     امم را از شهان پاینده تر دان
     نمی بینی که ایران ماند و جم رفت

     sekandar raft o šamšir o 'alam raft
     xarâj-e šahr o ganj-e kân o yam raft
     omam râ az šahân pâyande-tar dân
     ne-mi-bini ke irân mânad o jam raft

     Alexander is gone, with his sword and his banner,
     His cities' revenues and his treasures from mines and seas are gone.
     Know that nations are more lasting than kings;
     Do you not see that Iran remains, while Jamshid is gone?

     (Modern Iranian Persian Transliteration)

2. ชื่อจริงหญิง, Iran, จากเปอร์เซียกลาง

หมายเหตุการใช้

• The female given name does not change its ending in the dialectal register.
• In the Standard Colloquial of Iran (Tehrani), retains its original form ایران instead of an -un form ( ایرون).

ลูกคำ

• :แม่แบบ:fa-l

คำสืบทอด

• → อัสสัม: ইৰান (อิราน)
• → เบงกอล: ইরান (อิราน)
• → เคิร์ดตอนกลาง: ئێران (êran)
• • อุยกูร์: ئىران (อีราน)
  • อุซเบก: Eron
• → คุชราต: ઈરાન (อีราน)
• → ฮินดูสตานี: īrān

  ฮินดี: ईरान

  อูรดู: اِیران

• → Northern Luri: ێرۆ (ırø)
• → เคิร์ดเหนือ: Îran
• → มราฐี:

  อักษรเทวนาครี: इराण (อิราณ)

  อักษรโมฑี: 𑘃𑘨𑘰𑘜 (อีราณ)

• → ปัญจาบ:

  อักษรคุรมุขี: ਇਰਾਨ (อิราน)

  อักษรศาหมุขี: اِیران (īyrān)

• → สิเลฏ: ꠁꠞꠣꠘ (iran)
• → เตลูกู: ఇరాన్ (อิรานฺ)

ภาษาอาเซอร์ไบจาน

คำวิสามานยนาม

ایران

1. รูปสะกดอักษรอาหรับของ İran (“อิหร่าน”)

ภาษาอูรดู

รากศัพท์

Etymology tree

เปอร์เซียคลาสสิก اِیرَانbor.

อูรดู اِیرَان

ยืมมาจากเปอร์เซียคลาสสิก اِیرَان

การออกเสียง

• (อูรดู) สัทอักษรสากล^{(คำอธิบาย)}: /اِیران/

• เสียง (Pakistan):

  (file)

• สัมผัส: -ɑːn
• การแบ่งพยางค์: اِی‧ران

คำวิสามานยนาม

1. อิหร่าน ( ประเทศ ใน เอเชียตะวันตก ใน ตะวันออกกลาง)

คำเกี่ยวข้อง

• اِیرانِی (īrānī, “เกี่ยวกับอิหร่าน”)

อ้างอิง

• “ایران”, in ریخْتَہ لُغَت (rexta luġat) - Rekhta Dictionary [Urdu dictionary with meanings in Hindi & English], Noida, India: Rekhta Foundation, 2026.