Colonia (Alemanya)

	Colonia; Kölle; Köln
	Ciudat independient d'Alemanya
	; Anvista de Colonia, con a seu y o río Rin.
País; • Estato; • Rechión; • Districto	Alemanya; Renania d'o Norte-Westfalia; Colonia; Ciudat independient
Superficie	405,16 km²
Población; • Total; • Densidat	; 1.034.175 hab. (2023); 2.553 hab/km²
Altaria; • Meyana	; 59 m.
Codigo postal	50667–51149
Ríos	Río Rin
Coordenadas	50°57′33″N 06°58′32″E
	Colonia Colonia en Alemanya
	Web oficial

Iste articlo ye sobre una ciudat d'Alemanya; ta atros usos, se veiga colonia.

Colonia^[1] ( en alemán Köln, en colonés Kölle, en latín Colonia Claudia Ara Agrippinensium) ye una ciudat alemana, capital d'o districto de Colonia y d'a rechión de Colonia, en o estau de Renania d'o Norte-Westfalia. Trescruzada por o río Rin, a ciudat ye situada a l'ueste d'Alemanya, a lo norte de l'antiga capital de Bonn y a o sud de Düsseldorf.

A suya población ye d'1.034.175 d'habitants (2013) en una superficie de 405,16 km², con una densidat de población de 2.553 hab/km². Ye a cuatrena ciudat mas poblada d'Alemanya, dezaga de Berlín, Hamburgo y Múnich, y a ciudat con mayor numero d'habitants d'o suyo estau.

Ye una ciudat con gran importancia politica, cultural y relichiosa dende l'Edat Meya u mesmo d'antis mas, cuan estió una d'as prencipals ciudaz romanas a lo canto d'o río Rin, en a muga con o territorio habitau por as tribus d'os chermanos. Sindembargo, muitos d'os suyos edificios fuoron destruyius por os bombardeyos aerios d'os Aliaus mientres a Segunda Guerra Mundial.

Toponimia

Lo nombre d'a primeras edificacions conoixidas en o puesto an hue se troba la ciudat actual, inicialment estioron conoixidas como Oppidum Ubiorum. La muller de l'emperador Claudio, la emperatriz Agripina, naixió en o Rin, probablement en esta ciudat, a causa d'esto l'emperador cambió lo nombre d'a ciudat a Colonia Claudia Ara Agrippinensium en a suya honor y le concedió lo títol de ciudat lo 8 de chulio de l'anyo 50, en ixas envueltas la ciudat perteneixeba a la provincia d'a Germania inferior.

Con lo tiempo mientres la Edat Meya lo nombre de Colonia se transformó en Köln en l'idioma alemán, encara que lo suyo nombre orichinal latino se conserva en as luengas romances.

A suya forma latina podemos veyer-la en a Cronica d'os Conquiridors:

et Atilla con su exercitu tornose en Germania et priso todas las ciudades que son sobre la ribera del rio et mato todos los habitadores de aquellas et cremo et metio enlas ciudades et apres asitio la ciudat clamada Colonia Agripina

Y tamién en o Libro de los fechos et conquistas del principado de la Morea:

Porque l'emperador vino de Saloniqui entro a Colonia de Europa, do a faulado con el dito Vaymundo & an feito paç sots ciertos patis firmados entre ellos

En os Libros de Collidas d'as Cheneralidaz d'o Reino d'Aragón, correspondients a os anyos centrals d'o sieglo XV, se puet trobar tamién documentos escritos en diferents ciudaz aragonesas a on apareixe escrito Col(l)unya^[2], en referencia a anels y sortillas provenients d'ista ciudat.

Alcaldes

Lista d'alcaldes democraticos dende 1945:


Lechislatura	Nombre	Partiu politico
2015-hue	Henriette Reker	Independient

Cultura

Puestos d'intrés

Seu de Colonia (Kölner Dom).
Römisch-Germanisches Museum.

Gastronomía

Rievkooche.
Himmel un Ääd.
Flönz.
Krüstchen.
Mutzenmandel.
Mutze.
A biera Kölsch.

Fiestas

Carnaval de Colonia (Kölner Karneval).
Cologne Pride.
Kölner Lichter.

Esporte

Clubs esportivos

Colonia tiene una larga tradicción esportiva y encara conserva cualques clubs fundaus en o sieglo XIX, estando beluns d'éls d'os mas antigos d'Alemanya u Europa.

Per importancia destaca l'1. FC Köln, equipo de fútbol que compite asiduament en a maxima competición d'o país con una gran afición y un estadio de mas de 50.000 espectadors, d'entre os de demás equipos de futbol l'equipo mas antigo de Colonia ye l'1. FSV Köln 1899, que compite en divisions d'aficionaus. Atros clubs que destacan per a suya antiguidat son; os clubs de remo Kölner Rudergesellschaft 1891 y Kölner Ruderverein von 1877, lo Sport-Club Colonia 1906, lo club mas antigo d'Alemanya de boxeyo y lo Kölner Athleten-Club 1882 lo club mas antigo d'o mundo de halterofilia.

Instalacions esportivas

Dentre las instalacions esportivas d'a ciudat destacan o RheinEnergieStadion, un estadio con capacidat pa mas de 50.000 espectadors utilizau prencipalment pa partius de fútbol y conciertos, y lo Hipodromo de Colonia-Weidenpesch un d'os mas importants y una d'as instalacions esportivas mas antigas d'Alemanya.

Competicions esportivas

Colonia estió una d'as siedes de cualques d'as competicions internacionals organizadas en Alemanya, dentre as que cal destacar la Copa Mundial de Fútbol de 1974, la Eurocopa 1988, la Copa Confederacions de 2005, d'a Copa Mundial de Futbol de 2006 y d'a Eurocopa 2024.

Entre los eventos celebraus de forma anyal destacan, lo maratón de Colonia que prencipió a organizar-se en 1997, la clasica cursa ciclista Rund um Köln que s'organiza en Colonia dende 1908 y amás de competicions de remo y cursas de caballos.