Αγκάθα (σύζυγος του Εδουάρδου του Εξόριστου)
| Αγκάθα (σύζυγος του Εδουάρδου του Εξόριστου) | |
|---|---|
| Γενικές πληροφορίες | |
| Γέννηση | 11ος αιώνας Κίεβο |
| Θάνατος | 11ος αιώνας Νιούκασλ |
| Χώρα πολιτογράφησης | Αγγλία |
| Πληροφορίες ασχολίας | |
| Ιδιότητα | Πριγκίπισσα σύζυγος μοναχή |
| Οικογένεια | |
| Σύζυγος | Εδουάρδος ο Εξόριστος (από 1035)[1][2] |
| Τέκνα | Έντγκαρ Έθελινγκ Αγία Μαργαρίτα της Σκωτίας[1] Κριστίνα (κόρη του Εδουάρδου του Εξόριστου)[3] |
| Γονείς | Στέφανος Α' της Ουγγαρίας, Λιούντολφ της Φρισίας, Γιαροσλάβ Α΄ Σοφός και Μιέσκο Β΄ Λάμπερτ[4] και Γκίζελα της Ουγγαρίας, Gertrud die Ältere von Braunschweig, Ίνγκεγκερντ της Σουηδίας και Ρίχετσα της Λοθαριγγίας[4] |
| Οικογένεια | Οίκος του Ουέσσεξ |
| Αξιώματα και βραβεύσεις | |
| Αξίωμα | Πριγκίπισσα σύζυγος |
Η Άγκαθα (πριν το 1030 – μετά το 1070) ήταν παντρεμένη με τον Εδουάρδο ΙV τον Εξόριστο, υποψήφιο για τον θρόνο της Αγγλίας, και μητέρα του Έντγκαρ Β΄ Έθελινγκ, της Αγίας Μαργαρίτας της Σκωτίας και της Κριστίνας. Η προηγούμενή της ζωή είναι ασαφής και αποτελούν αντικείμενο πολλών εικασιών.
Βιογραφία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Τίποτε δεν είναι γνωστό για τα πρώτα χρόνια τής ζωής τής Άγκαθα, και οι εικασίες που έχουν εμφανιστεί είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με το αμφιλεγόμενο ζήτημα της πατρότητας της Άγκαθα, ένα από τα ανεπίλυτα ερωτήματα της μεσαιωνικής γενεαλογίας. Καθώς η γέννηση των παιδιών της εικάζεται ότι τοποθετείται γύρω στο έτος 1045, η δική της γέννηση πιθανότατα ήταν πριν από το 1030 περίπου. Ήρθε στην Αγγλία με τον σύζυγο και τα παιδιά της το 1057, αλλά έμεινε χήρα λίγο μετά την άφιξή της. Μετά τη Νορμανδική Κατάκτηση, το 1067 κατέφυγε με τα παιδιά της στη Σκωτία, βρίσκοντας καταφύγιο στον μελλοντικό γαμπρό της, Μάλκολμ Γ΄. Ο Συμεών του Ντάραμ γράφει γι' αυτό, και φαίνεται να είναι η τελευταία αναφορά σε αυτήν το 1070.
Προέλευση
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Μεσαιωνικές πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η καταγωγή της Άγκαθα αναφέρεται σε πολυάριθμες σωζόμενες μεσαιωνικές πηγές, αλλά οι πληροφορίες που παρέχουν είναι μερικές φορές ανακριβείς, συχνά αντιφατικές και περιστασιακά αποδεδειγμένα ψευδείς. Η παλαιότερη σωζόμενη πηγή, το Αγγλοσαξονικό Χρονικό, μαζί με το Chronicon ex chronicis του Ιωάννη του Γουόρτσεστερ και τους σχετικούς γενεαλογικούς πίνακες (μερικές φορές ονομάζονται ξεχωριστά ως Regalis prosapia Anglorum), ο Συμεών του Ντάραμ (thaes ceseres maga) και ο Άιλρεντ του Ριεβώλξ περιγράφουν την Αγκάθα ως συγγενή του «βασιλιά Ερρίκου της Γερμανίας», με τον τελευταίο να την αποκαλεί ρητά κόρη τού αδελφού του (filia germani imperatoris Henrici). Δεν είναι σαφές εάν ο "Ερρίκος" που αναφέρεται ήταν ο Ερρίκος Β' ή ο Ερρίκος Γ', αν και το Regalis prosapia Anglorum προσδιορίζει τον Ερρίκο Γ'.
Μεταγενέστερες πηγές αμφίβολης αξιοπιστίας, όπως το Χρονικό του Μέλροουζ, την αποκαλούν κόρη του Ερρίκου, ενώ ο Ματθαίος του Παρισιού την αποκαλεί αδελφή του βασιλιά (soror Henrici imperatoris Romani). Ο Τζέφρι Γκαϊμάρ στο έργο του «Lestoire des Enngles» αναφέρει ότι ήταν κόρη του Ούγγρου βασιλιά και της βασίλισσας (Li reis sa fille), αν και τοποθετεί τον γάμο σε μία εποχή, που πιστεύεται ότι ο Εδουάρδος βρισκόταν ακόμη στο Κίεβο, ενώ ο Ορντερίκ Βιτάλις στο έργο του «Historiae Ecclesiasticae» είναι πιο συγκεκριμένος, κατονομάζοντας ως πατέρα της τον βασιλιά Σολομώντα (filiam Salomonis Regis Hunorum), παρόλο που ήταν στην πραγματικότητα σύγχρονος των παιδιών της Αγάθης. Ο Γουίλιαμ του Μάλμεσμπυτρ στο De Gestis Regis Anglorum δηλώνει ότι η αδελφή τής Αγκάθα ήταν βασίλισσα της Ουγγαρίας (reginae sororem ) και απηχείται σε αυτό από τον Aλμπερίκ ντε Τρουά-Φονταίν, ενώ, με μικρότερη ακρίβεια, ο Άιλρεντ λέει για τη Mαργαρίτα, ότι προερχόταν από το αγγλικό και το ουγγρικό βασιλικό αίμα ή το Hungarian ex Hungarian.
Τέλος, ο Ρότζερ του Χόουντεν και ο ανώνυμος Leges Edwardi Confessoris υποδεικνύουν, ότι ενώ ο Εδουάρδος ήταν φιλοξενούμενος του «βασιλιά Malesclodus» του Κιέβου, νυμφεύτηκε μία γυναίκα ευγενούς καταγωγής (nobili progenio), οι Leges προσθέτουν ότι η μητέρα της Αγίας Μαργαρίτας ήταν από βασιλικό αίμα της Ρωσίας (ex genere et sanguine regum Rugorum).
Ονοματολογία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η ονομαστική ανάλυση έχει επίσης χρησιμοποιηθεί στο ζήτημα. Το ίδιο το όνομα Άγκαθα είναι σπάνιο στη δυτική Ευρώπη αυτή την εποχή. Ομοίως, τα ονόματα των παιδιών και των εγγονών της είτε προέρχονται από τη δεξαμενή των αγγλοσαξονικών ονομάτων, όπως ήταν αναμενόμενο, δεδομένης της συμμετοχής τού συζύγου της στη βασιλική οικογένεια του Ουέσσεξ, είτε πρόκειται για ονόματα που δεν είναι τυπικά της δυτικής Ευρώπης. Υπάρχουν εικασίες ότι τα τελευταία προέρχονται από την ανατολικο-ευρωπαϊκή καταγωγή της Άγκαθα. Συγκεκριμένα, το δικό της όνομα, τα ονόματα των κορών της Κριστίνα και Μαργαρίτα, και αυτά των εγγονών της Αλέξανδρος Α΄, Δαυίδ Α΄ και Μαρία, έχουν χρησιμοποιηθεί ως πιθανές ενδείξεις τής καταγωγής της.
1.Γερμανικές και Ουγγρικές θεωρίες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ενώ διάφορες πηγές επαναλαμβάνουν τους ισχυρισμούς ότι η Αγκάθα ήταν κόρη ή αδελφή είτε του βασιλιά Ερρίκου της Γερμανίας, φαίνεται απίθανο μία τέτοια αδελφή ή κόρη να είχε αγνοηθεί από τους Γερμανούς χρονικογράφους.
Η περιγραφή της Αγκάθα ως συγγενή εξ αίματος του «βασιλιά Ερρίκου της Γερμανίας» μπορεί να ισχύει για μία ανιψιά είτε του Ερρίκου Β' είτε του Ερρίκου Γ', βασιλέων της Γερμανίας (αν και ο Ιωάννης του Γουόρτσεστερ στο Regalis prosapia Anglorum αναφέρει τον Ερρίκο Γ'). Οι πρώτες προσπάθειες ανασύνθεσης της σχέσης επικεντρώθηκαν στο πρώτο. Ο Τζεόρτζιο Πρέυ (1764, Annales Regum Hungariae ), ο PF Suhm (1777, Geschichte Dänmarks, Norwegen und Holsteins ) και ο Iστβάν Κατόνα (1779, Historia Critica Regum Hungariae ) πρότειναν ο καθένας ότι η Αγκάθα ήταν η κόρη τού αδελφού τού Ερρίκου Β΄, τού Μπρούνο του Άουγκσμπουργκ (ενός της Εκκλησίας που περιγράφεται ως beatae memoriae, χωρίς γνωστά τέκνα), ενώ ο Ντάνιελ Κορντίντες (1778, Regum Hungariae) προσπάθησε να εναρμονίσει τις γερμανικές και ουγγρικές αξιώσεις, καθιστώντας την Αγκάθα κόρη τής αδελφής τού Ερρίκου Β', Γκίζελα της Βαυαρίας, σύζυγο του Στεφάνου Α' της Ουγγαρίας. Αυτή η λύση παρέμεινε δημοφιλής μεταξύ των μελετητών, μέχρι το δεύτερο μισό του 20ού αι.
| Ερρίκος Β΄ ο Εριστικός δούκας της Βαυαρίας | Γκίζελα της Βουργουνδίας | ||||||||||||||||||||||||||||
| Ερρίκος Β΄ της Γερμανίας | Μπρούνο του Άουγκσμπουργκ | Γκίζελα της Ουγγαρίας | Άγιος Στέφανος Α΄ της Ουγγαρίας | ||||||||||||||||||||||||||
| Άγιος Εμέρικ της Ουγγαρίας | |||||||||||||||||||||||||||||
Όσο δελεαστικό και αν είναι να θεωρήσουμε την Αγία Μαργαρίτα ως εγγονή ενός άλλου διάσημου αγίου, του Στεφάνου της Ουγγαρίας, αυτή η δημοφιλής λύση δεν εξηγεί, γιατί το τέλος τού Στεφάνου πυροδότησε μία δυναστική κρίση στην Ουγγαρία, ή τουλάχιστον ότι η οικογένεια της Αγκάθα δεν έπαιξε ρόλο σε αυτή τη διαμάχη. Αν ο Άγιος Στέφανος και η Γκιζέλα ήταν όντως οι γονείς της Αγκάθα, οι απόγονοί της θα είχαν ισχυρό δικαίωμα στο ουγγρικό στέμμα. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει καμία ένδειξη στις ουγγρικές πηγές ότι κάποιο από τα παιδιά του Στεφάνου έζησε περισσότερο από αυτόν. Ομοίως, όλες οι λύσεις που αφορούν τον Ερρίκο Β' φαίνεται να καθιστούν την Αγκάθα πολύ μεγαλύτερη από τον σύζυγό της, και απαγορευτικά ηλικιωμένη κατά τη στιγμή τής γέννησης τού τελευταίου της παιδιού, τού Έντγκαρ.
Βασιζόμενος σε μία πιο αυστηρή μετάφραση της λατινικής περιγραφής που χρησιμοποίησε ο Ιωάννης του Γουόρτσεστερ και άλλοι, καθώς και στην υπόθεση ότι ο Ερρίκος Γ΄ ήταν ο βασιλιάς που ορίζεται στο Αγγλοσαξονικό Χρονικό, ο γενεαλόγος Σάμπολτς ντε Βαχάι διέδωσε μία άλλη ιδέα, που προτάθηκε για πρώτη φορά το 1939. Εκείνη τη χρονιά, ο Γιόζεφ Χέρτσογκ δημοσίευσε μία ανάλυση, που υποστήριζε ότι η Αγκάθα ήταν κόρη ενός από τους ετεροθαλείς αδελφούς του Ερρίκου, που γεννήθηκε από τη μητέρα του Γκίζελα της Σουηβίας από τους προηγούμενους γάμους της με τον Ερνέστο Α΄ της Σουηβίας και τον Μπρούνο του Μπράουνσβικ, πιθανώς ο πρώτος βασιζόμενος σε πιο ευνοϊκή χρονολογία. Ο Ντε Βατζάι επανεκτίμησε τη χρονολογία των γάμων και των παιδιών της Γκιζέλα, και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Αγκάθα ήταν κόρη του μεγαλύτερου (μητρικού) ετεροθαλούς αδελφού τού Ερρίκου Γ΄, Λιούντολφ μαργράβου της Φρισίας. Αυτή η θεωρία γνώρισε ευρεία αποδοχή για αρκετές δεκαετίες , μέχρι που ο Ρενέ Ζετέ αναβίωσε μία λύση του Κιέβου στο πρόβλημα, και έκτοτε οι απόψεις διίστανται μεταξύ αρκετών ανταγωνιστικών πιθανοτήτων.
2.Θεωρία του Κιέβου
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Ο Ζετέ επεσήμανε ότι ο Γουίλιαμ του Μάλμεσμπουρυ στο De Gestis Regis Anglorum και πολλά μεταγενέστερα χρονικά, αναφέρουν ξεκάθαρα ότι η αδελφή της Aγκάθα ήταν βασίλισσα της Ουγγαρίας. Από όσα είναι γνωστά για τη βιογραφία του Εδουάρδου ΙV του Εξόριστου, προφανώς ήταν στην πολιτική παράταξη του Ανδρέα Α΄ της Ουγγαρίας, τον ακολούθησε από το Κίεβο στην Ουγγαρία το 1046, και παρέμεινε στην Αυλή του για πολλά χρόνια. Σύζυγος και βασίλισσα του Ανδρέα ήταν η Αναστασία, κόρη του Γιαροσλάβ του Σοφού, πρίγκιπα του Κιέβου και της Ίνγκεγκερντ της Σουηδίας. Ακολουθώντας τη λογική του Ζετέ, η σύζυγος του Eδουάρδου ήταν μία άλλη κόρη του Γιαροσλάβ. Με αυτόν τον τρόπο, αντικατόπτρισε μία λύση για την πατρότητα της Αγκάθα, που είχε προτείνει το 1894 ο Γουίλιαμ Φεράν Φελτς, ο οποίος είχε αναγκαστεί να εξετάσει το ζήτημα, όταν έμαθε ότι ο Ελίας Ρόιζνερ, γράφοντας το 1592, την είχε τοποθετήσει ως κόρη του Κνούτου του Μεγάλου, μία εικασία που δόθηκε επίσης στην Αγκάθα χωρίς περαιτέρω εξηγήσεις το 1634 από τον Γιόχαν Άντολφ Συπραίους.
Αυτή η θεωρία των Φελτς/Ζετέ συμφωνεί με τις φαινομενικά ασύμβατες δηλώσεις του Τζέφρι Γκάιμαρ και του Ρότζερ του Χάουντεν ότι, ενώ ζούσε στο Κίεβο, ο Εδουάρδος πήρε μία γηγενή σύζυγο «ευγενούς καταγωγής», ή ότι ο πεθερός του ήταν «βασιλιάς των Ρώσων».
Ο Έντουαρντ Χλαβίτσκα προσδιορίζει επίσης την Αγκάθα ως κόρη του Γιαροσλάβ, επισημαίνοντας ότι ο Άνταμ της Βρέμης, ο οποίος ήταν καλά ενημερωμένος για τα βορειο-ευρωπαϊκά ζητήματα, σημείωσε γύρω στο 1074 ότι ο Εδουάρδος εξορίστηκε στους Ρως του Κιέβου (E[d]mund, vir bellicosus, in gratiam victoris sublatus est; filii eius in Ruzziam exilio dampnat i) [5] και ότι ο συγγραφέας του Leges Edwardi confessoris, ο οποίος είχε ισχυρούς δεσμούς με τα παιδιά της Αγκάθα, τη βασίλισσα Μαργαρίτα της Σκωτίας και την αδελφή της Κριστίνα, και επομένως θα μπορούσε εύλογα να αναμένεται ότι γνώριζε την καταγωγή τους, κατέγραψε γύρω στο 1120 ότι ο Εδουάρδος πήγε στη γη των Ρως, και ότι εκεί νυμφεύτηκε μία ευγενή. [5]
Η ονοματολογία έχει θεωρηθεί ότι υποστηρίζει τη θεωρία του Κιέβου. Ανάμεσα στα μέλη της μεσαιωνικής βασιλικής οικογένειας, το σπάνιο ελληνικό όνομα της Αγάθης καταγράφεται για πρώτη φορά στη Μακεδονική δυναστεία του Βυζαντίου . Ήταν επίσης ένα από τα πιο συχνά γυναικεία ονόματα στη δυναστεία των Ρουρικιδών του Κιέβου. [6] Αφού η Άννα του Βυζαντίου νυμφεύτηκε τον πατέρα του Γιαροσλάβ, αυτός πήρε το χριστιανικό όνομα του Αυτοκράτορα Βασιλείου Β΄, ενώ ορισμένα μέλη της οικογένειάς του πήραν τα ονόματα άλλων μελών της αυτοκρατορικής δυναστείας. Η Άγκαθα θα μπορούσε να είναι μία από αυτές.
Τα ονόματα των άμεσων απογόνων της Άγκαθα -Μαργαρίτα, Κριστίνα, Δαυίδ Α΄ και Αλέξανδρος Α΄- επίσης ασυνήθιστα για τη Βρετανία εκείνη την εποχή, έχουν επίσης προταθεί ως ενδείξεις. Τα ονόματα Μαργαρίτα και Κριστίνα συνδέονται σήμερα με τη Σουηδία, την πατρίδα τής συζύγου τού Γιαροσλάβ, Ίνγκεγκερντ. Το όνομα τού γιου τής Μαργαρίτας, Δαυίδ Α΄, αντικατοπτρίζει αυτό του Δαβίδ της Ουγγαρίας, όπως και του μεγαλύτερου αδελφού του Σολομώντα, γιου του Ανδρέα Α΄ της Ουγγαρίας και της Αναστασίας του Κιέβου. Επιπλέον, ο πρώτος άγιος των Ρως (αγιοποιημένος περί το 1073) ήταν ο αδελφός του Γιαροσλάβ, Γκλεμπ, του οποίου το χριστιανικό όνομα ήταν Δαβίδ.
| Αλέξανδρος Αυτ. των Ρωμαίων | Λέων ΣΤ΄ ο Σοφός Αυτ. των Ρωμαίων | Ρωμανός Α΄ Λεκαπηνός Αυτ. των Ρωμαίων | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Κωνσταντίνος Ζ΄ Αυτ. των Ρωμαίων | Ελένη Λεκαπηνή | Αγάθη | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ρωμανός Β΄ Αυτ. των Ρωμαίων | Αγάθη | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Βλαδίμηρος Α΄ του Κιέβου | Άννα Πορφυρογέννητη ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Μπόρις Ρομάν | Γκλεμπ Δαβίδ | Γιαροσλάβ Α΄ ο Σοφός | Ίνγκεγκερντ των Μούνσο (γενν. Μαργαρίτα;) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ελισάβετ ∞ Χάραλντ Γ΄ της Νορβηγίας | Αναστασία του Κιέβου ∞ Ανδρέας Α΄ της Ουγγαρίας | Άννα του Κιέβου ∞ Ερρίκος Α΄ της Γαλλίας | Βσέβολοντ Α΄ του Κιέβου ∞ Αναστασία Μονομαχίνα | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Αδελαΐδα της Ουγγαρίας | Σολομών της Ουγγαρίας | Δαυίδ της Ουγγαρίας | Μαρία | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
Το όνομα του άλλου γιου της Μαργαρίτας, Αλέξανδρος Α΄, μπορεί να παραπέμπει σε μία ποικιλία παραδόσεων, τόσο δυτικών όσο και ανατολικών: η βιογραφία του Μεγάλου Αλεξάνδρου ήταν ένα από τα πιο δημοφιλή βιβλία στο Κίεβο του 11ου αι. και ήταν ένα κοινό όνομα στην ελληνο-επηρεασμένη ορθόδοξη παράδοση. Ο Χάμφρεϋ θα εξέταζε τους δύο κύριους τύπους υποθέσεων, τις οποίες ονόμασε Σαλιανή και Σλαβική θεωρία, και επεσήμανε ότι τα κρίσιμα στοιχεία για την εξέτασή τους είναι το κατά πόσον κάποιος αποδέχεται τη μαρτυρία του Ιωάννη του Γουόρτσεστερ (Σαλιανού) ή του Γουλιέλμου του Μάλμεσμπουρι (Σλαβικού) ως εκπροσώπου της παλαιότερης και ακριβέστερης εκδοχής τής καταγωγής της. Αργότερα θα επισήμαινε την εμφάνιση τού ονόματος Μαρία στην επόμενη γενιά της δυναστείας του Κιέβου, και θα υποστήριζε ότι η Αγκάθα θα μπορούσε αντ' αυτού να ήταν αδελφή της Βυζαντινής συζύγου του Βσεβολόντ Α' του Κιέβου, ότι η παράδοση των αυτοκρατορικών διασυνδέσεων είχε μπερδέψει ποια Αυτοκρατορία εμπλεκόταν. Ωστόσο, στη συνέχεια μελέτησε τις πηγές, και ιδιαίτερα τη χρονολογία αυτής της δυναστείας με περισσότερες λεπτομέρειες, και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αυτή η λύση ήταν απίθανη, αν και τάχθηκε υπέρ μίας αναπαράστασης, που να καθιστά τον Γιαροσλάβ γιο, και όχι θετό γιο, της Βυζαντινής πριγκίπισσας Άννας Πορφυρογέννητης των Μακεδόνων.
Ένα συμπέρασμα από τη θεωρία του Κιέβου είναι ότι ο Έντγκαρ Έθελινγκ και η Αγία Μαργαρίτα θα ήταν, μέσω τής μητέρας τους, πρώτα εξαδέλφια του Φιλίππου Α΄ της Γαλλίας. Η σύνδεση φαίνεται πολύ αξιοσημείωτη, για να παραλειφθεί από τις σύγχρονες πηγές, ωστόσο δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι μεσαιωνικοί χρονικογράφοι τη γνώριζαν. Ένα επιχείρημα ex silentio σχετικά με αυτή τη σχέση υπήρξε ένας παράγοντας, που οδήγησε τους επικριτές τής θεωρίας του Κιέβου στην αναζήτηση εναλλακτικών εξηγήσεων.
3.Βουλγαρική θεωρία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Απαντώντας στην πρόσφατη έντονη δραστηριότητα επί του θέματος, ο Ίαν Μλάτζοφ επανεκτίμησε το ερώτημα και παρουσίασε μία εναλλακτική βουλγαρική προέλευση για την Άγκαθα. Απέρριψε με τη σειρά του καθεμία από τις προηγούμενες θεωρίες ως ανεπαρκώς τεκμηριωμένες και ασύμβατες δεδομένων των ιστορικών αρχείων, και υποστήριξε περαιτέρω ότι πολλές από τις προτεινόμενες λύσεις θα σήμαιναν ότι οι μεταγενέστεροι τεκμηριωμένοι γάμοι θα εμπίπτουν στον απαγορευμένο βαθμό συγγένειας, ωστόσο δεν υπάρχει κάποια καταγραφή ότι το ζήτημα της συγγένειας εξ αίματος τέθηκε ποτέ σε σχέση με αυτούς τους γάμους. Υποστήριξε ότι η τεκμηριωμένη μαρτυρία για την καταγωγή της Άγκαθα είναι αλλοιωμένη ή μεταγενέστερη, και συμφώνησε με την εκτίμηση του Χάμφρεϋ ότι τα ονόματα των παιδιών και των εγγονιών της Άγκαθα, τόσο κεντρικά σε προηγούμενες επανεκτιμήσεις, μπορεί να είχαν μη οικογενειακή προέλευση (για παράδειγμα, ο πάπας Αλέξανδρος Β', έχοντας διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο στον γάμο του Μάλκολμ και της Μαργαρίτας, μπορεί να ενέπνευσε τη χρήση αυτού του ονόματος). Ωστόσο, στη συνέχεια επικεντρώθηκε στο όνομα της Άγκαθα ως κρίσιμο για τον προσδιορισμό τής καταγωγής της. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι από τους λίγους συγχρόνους που ονομάζονταν Άγκαθα, μόνο η Άγκαθα Χρυσέλια, παντρεμένη με τον Σαμουήλ της Βουλγαρίας, θα μπορούσε ενδεχομένως να ήταν πρόγονος της συζύγου του Εδουάρδου του Εξόριστου. Μερικά από τα άλλα ονόματα που συνδέονται με την Αγκάθα και χρησιμοποιούνται για να επιβεβαιώσουν θεωρίες που βασίζονται στην ονοματολογία, υπήρχαν στην βουλγαρική άρχουσα οικογένεια εκείνη την εποχή, συμπεριλαμβανομένων της Μαρίας και αρκετών Δαυίδ. Ο Μλάτζοφ αρχικά υπέθεσε ότι η Αγκάθα ήταν εγγονή της Αγκάθα Χρυσέλια, κόρης του Γαβρίλ Ραντομίρ, τσάρου της Βουλγαρίας από τον βραχύβιο πρώτο γάμο του με μία Ουγγαρέζα πριγκίπισσα, που πιστεύεται ότι ήταν κόρη του δούκα Γκέζα της Ουγγαρίας. Σύμφωνα με αυτήν, η Αγκάθα γεννήθηκε στην Ουγγαρία μετά το διαζύγιο των γονιών της, καθώς η μητέρα της ήταν έγκυος όταν έφυγε από τη Βουλγαρία, ωστόσο η μητέρα της την ονόμασε από τη μητέρα του Βούλγαρου πρίγκιπα, που μόλις την είχε απορρίψει. Οι παραδοσιακές ημερομηνίες αυτού του διαζυγίου φαίνεται να αποκλείουν την υποτιθέμενη σχέση, αλλά το άρθρο επανεξέτασε ορισμένες μακροχρόνιες υποθέσεις σχετικά με τη χρονολόγηση του γάμου του Γαβρίλ Ραντομίρ με την Ουγγαρέζα πριγκίπισσα, και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η χρονολόγησή του στα τέλη της δεκαετίας του 980 είναι αβάσιμη, και ότι η διάλυσή του ανήκει περίπου στο 1009–1014. Το επιχείρημα βασιζόταν σχεδόν αποκλειστικά στο ονομαστικό προηγούμενο, αλλά λέγεται ότι δικαιώνει τη στενή σύνδεση μεταξύ της Αγκάθα και της Ουγγαρίας, που μαρτυρείται στις μεσαιωνικές πηγές. Ο Μλάτζοφ υπέθεσε περαιτέρω ότι οι μεσαιωνικές μαρτυρίες θα μπορούσαν σε μεγάλο βαθμό να εναρμονιστούν, αν κάποιος υποστήριζε ότι η μητέρα της Αγκάθα ήταν η ίδια Ουγγαρέζα πριγκίπισσα που παντρεύτηκε τον Σαμουήλ Άμπα της Ουγγαρίας, με την οικογένειά του να καταφεύγει στο Κίεβο μετά την πτώση του, επιτρέποντας έτσι έναν ρωσικό γάμο για την Αγκάθα. Στη συνέχεια αναθεώρησε την υπόθεσή του, υποστηρίζοντας ότι η Αγκάθα ήταν αντίθετα κόρη του Ούγγρου βασιλιά Σαμουήλ Άμπα, τον οποίο με τη σειρά του υπέθεσε ότι ήταν γιος του Γαβρίλ και της Ουγγαρέζας συζύγου του. Αυτό θα ερχόταν σε αντίθεση με τη Gesta Hungarorum, η οποία αντλεί το όνομα Σαμουήλ Άμπα από δύο Κουμάνους αρχηγούς.
| Ριψιμία Αρμενίας | Νικόλαος (κόμης) ΚΟΜΗΤΟΠΟΥΛΟΙ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ααρών της Βουλγαρίας | Μωυσής της Βουλγαρίας | Δαυίδ της Βουλγαρίας | Σαμουήλ της Βουλγαρίας | Αγάθη Χρυσέλια | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ιωάννης Βλαδισλάβος ∞ Μαρία | Θεοδώρα Κοσάρα | Μιροσλάβα της Βουλγαρίας | Γαβριήλ Ρωμανός ∞ πριγκίπισσα της Ουγγαρίας | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Πέτρος Δελεάνος | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Αυτή η λύση δεν συμμορφώνεται με κάποια από τις σχέσεις, που εμφανίζονται στην κύρια εγγραφή. Συνάγεται ότι η σχετική εξοικείωση με τη Γερμανία και η έλλειψη εξοικείωσης με την Ουγγαρία διαστρέβλωσαν εν μέρει την απεικόνιση της Άγκαθα στις αγγλικές πηγές. Με αυτήν την αναπαράσταση, θα ήταν ανιψιά του βασιλιά της Ουγγαρίας (Στεφάνου Α΄), ο οποίος ήταν ο ίδιος κουνιάδος του βασιλιά της Γερμανίας (Ερρίκου Β΄, και επομένως συγγενής του Ερρίκου Γ΄).
4.Άλλες θεωρίες
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το 2002, σε ένα άρθρο που είχε ως στόχο όχι μόνο να αντικρούσει την υπόθεση του Κιέβου, αλλά και να διευρύνει το πεδίο των πιθανών εναλλακτικών λύσεων πέρα από τις ανταγωνιστικές Γερμανικές βασιλικές και Κιεβικές ανακατασκευές, ο Τζον Κάρμι Πάρσονς παρουσίασε μία νέα δυνατότητα. Επεσήμανε ότι το Αγγλοσαξονικό Χρονικό αντιπροσωπεύει την παλαιότερη σωζόμενη μαρτυρία, και υποστηρίζει ότι ήταν σύγχρονο με την Αγκάθα, και πιθανότατα ήταν καλά τεκμηριωμένο στην αναφορά μίας αυτοκρατορικής συγγένειας. Ο Πάρσονς τονίζει ότι οι πηγές, που υποστηρίζουν ότι η Άγκαθα κατάγεται από τη Ρωσία, και η συγγένειά της με μία Ουγγαρέζα βασίλισσα, είναι πολύ μεταγενέστερες, και κατά συνέπεια είναι πιθανό να είναι λιγότερο αξιόπιστες από μία πηγή σύγχρονη με αυτήν. Σε μία προσπάθεια να δείξει ότι δεν έχουν διερευνηθεί πλήρως όλες οι πιθανές οδοί στην προσπάθεια ταυτοποίησης της Αγκάθα, ο Πάρσονς επισήμανε την τεκμηριωμένη ύπαρξη ενός Γερμανού κόμη Κριστίνους, του οποίου το όνομα ίσως εξηγεί το όνομα Κριστίνα για την κόρη της Αγκάθα. Ο κόμης Κριστίνος νυμφεύτηκε μία Σάξονα ευγενή, την Όντα του Χάλντενσλεμπεν, η οποία εικάζεται ότι ήταν από μητρικής πλευράς εγγονή του Βλαδίμηρου Α΄ του Κιέβου από Γερμανίδα συγγενή του Ερρίκου Γ΄ της Γερμανίας. Ο Πάρσονς σημείωσε επίσης ότι ο Έντουαρντ θα μπορούσε να είχε νυμφευτεί δύο φορές, με το αντιφατικό πρωτεύον αρχείο να αντανακλά εν μέρει σύγχυση μεταξύ διαφορετικών συζύγων.
| Κορράδος Α΄ της Σουαβίας | ίσως ταυτόσημοι | Κούνο του Ένινγκεν | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Χέρμαν Β΄ της Σουαβίας | (κόρη) | Βλαδίμηρος Α΄ του Κιέβου | Άννα Πορφυρογέννητη ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Γκίζελα της Σουαβίας ∞ Κορράδος Β΄ της Γερμανίας | (κόρη) ∞ Βερνάρδος του Νόρντμαρκ | Πρεμισλάβα ∞ Λαδίσλαος ο Φαλακρός | Μαρία Ντομπρονιέγκα του Κιέβου ∞ Καζίμιρ Α΄ ο Αποκαταστάτης δούκας της Πολωνίας | ||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ερρίκος Γ΄ της Γερμανίας | Όντα του Χάλντενσλεμπεν ∞ Κριστίνος | Κορράδος του Χάλντενσλεμπεν | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Διαγνεμεντία Μαργαρίτα | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Πρόσφατα, εμφανίστηκε μία πολωνική υπόθεση. Ο Τζον Π. Ραβίλιους έχει προτείνει ότι η Αγκάθα ήταν κόρη του Mιέσκο Β΄ Λάμπερτ της Πολωνίας από τη Γερμανίδα σύζυγό του, γεγονός που την καθιστά συγγενή και των δύο Ερρίκων της Γερμανίας, καθώς και αδελφή μίας Ουγγαρέζας βασίλισσας, η οποία ήταν παντρεμένη με τον Μπέλα Α΄. Ο Ραβίλιους και η Mιχαέλα Άννα Γκουίντο δημοσίευσαν στη συνέχεια ένα άρθρο, που παρουσίαζε περαιτέρω στοιχεία σχετικά με την υποτιθέμενη πολωνική καταγωγή της Αγκάθα, συμπεριλαμβανομένης της προέλευσης του ονόματος Αγκάθα (και της υποτιθέμενης αδελφής της Γερτρούδης της Πολωνίας) από τα ονόματα αγίων, που συνδέονται με το αβαείο του Nιβέλες. Αυτό το επιχείρημα υποστηρίζεται περαιτέρω από την αντικατάσταση του αδελφού του Μπέλα από τον Ανδρέα Α΄ της Ουγγαρίας (σύζυγο της Αναστασίας του Κιέβου), ως κληρονόμο του με τον νεαρό γιο του Σολομώντα το 1057. Αν η Αγκάθα ήταν κουνιάδα του Ανδρέα και θεία του Σολομώντα, αυτή η πράξη του βασιλιά Ανδρέα θα είχε ενισχύσει τους δεσμούς της και τού συζύγου της Εδουάρδου με το μέλλον της Ουγγαρίας: ωστόσο, αν η Αγκάθα ήταν κουνιάδα του Μπέλα (συζύγου της Ριτσέζας της Πολωνίας), αυτή και ο Εδουάρδος πιθανότατα θα ήταν διατεθειμένοι να εγκαταλείψουν την Ουγγαρία το 1057, κατά την εποχή της εξέγερσης του Μπέλα.
Σημειώσεις και αναφορές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- 1 2 «Kindred Britain»
- ↑ p10219.htm#i102188. Ανακτήθηκε στις 7 Αυγούστου 2020.
- ↑ Darryl Roger Lundy: (Αγγλικά) The Peerage.
- 1 2 Leo van de Pas: (Αγγλικά) Genealogics. 2003.
- 1 2 >Hlawitschka, Eduard, Die ahnen der hochmitterlaterlichen deutschen Konige, Kaiser und ihrer Gemahlinnen, Ein kommetiertes Tafelwerk, Band I: 997-1137, Teil 2, Hahnsche Buchhandlung, Hannover 2006, p.622.
- ↑ А.Ф. Литвина, Ф.Б. Успенский. Выбор имени у русских князей в X-XVI вв.: Династическая история сквозь призму антропонимики. Moscow: Indrik, 2006. (ISBN 5-85759-339-5). Page 463.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Πρότυπο:PASE
- the Henry Project entry about Agatha
