Μετάβαση στο περιεχόμενο

Γενικές εκλογές στη Νέα Ζηλανδία 2023

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Οι γενικές εκλογές της Νέας Ζηλανδίας του 2023 διεξήχθησαν στις 14 Οκτωβρίου 2023 για να καθοριστεί η σύνθεση του 54ου Κοινοβουλίου της Νέας Ζηλανδίας. Οι ψηφοφόροι εξέλεξαν 122 μέλη στη μονοθάλαμη Βουλή των Αντιπροσώπων της Νέας Ζηλανδίας υπό το αναλογικό εκλογικό σύστημα μικτών μελών (MMP), με 71 μέλη να εκλέγονται από μονοεδρικές περιφέρειες και τα υπόλοιπα μέλη να εκλέγονται από κλειστές κομματικές λίστες.[1] Από τις 72 εκλογικές περιφέρειες, μόνο 71 έδρες πληρώθηκαν, με τον βουλευτή της υπόλοιπης εκλογικής περιφέρειας να καθορίζεται στις συμπληρωματικές εκλογές του Πορτ Γουαϊκάτο του 2023, λόγω του θανάτου ενός από τους υποψηφίους των γενικών εκλογών.[2] Η επαναληπτική εκλογή για μία έδρα κερδήθηκε από τον Άντριου Μπέιλι από το Εθνικό Κόμμα. Δύο έδρες υπέρβασης προστέθηκαν λόγω του ότι το Te Pāti Māori κέρδισε έξι έδρες σε εκλογικές περιφέρειες, ενώ η κομματική ψήφος τους δικαιούταν μόνο τέσσερις, με μια επιπλέον έδρα υπέρβασης να προστίθεται μετά τις συμπληρωματικές εκλογές, ανεβάζοντας τον αριθμό των βουλευτών σε 123.[3]

Το κυβερνών κεντροαριστερό Εργατικό Κόμμα, με επικεφαλής τον Κρις Χίπκινς, ηττήθηκε στις κάλπες, με το κεντροδεξιό Εθνικό Κόμμα, με επικεφαλής τον Κρίστοφερ Λάξον, να γίνεται το μεγαλύτερο κόμμα στο νέο κοινοβούλιο.[4] Οι εκλογές σηματοδότησαν τη χειρότερη ήττα μιας εν ενεργεία κυβέρνησης στη Νέα Ζηλανδία από την εισαγωγή του εκλογικού συστήματος MMP το 1996, με το Εργατικό Κόμμα να περνά από 65 έδρες, την πρώτη απόλυτη πλειοψηφία που είχε κερδίσει ποτέ οποιοδήποτε κόμμα υπό το MMP, σε μόλις 34 έδρες. Το Εργατικό Κόμμα αντιμετώπισε μια μετατόπιση 23 ποσοστιαίων μονάδων εναντίον του, αποτυγχάνοντας να κινητοποιήσει τους προηγούμενους ψηφοφόρους του στο Όκλαντ, ειδικά μεταξύ των νεαρών ενοικιαστών ή εκείνων που ζουν στις φτωχότερες εκλογικές περιφέρειες. Το Εθνικό Κόμμα, αντίθετα, βελτίωσε το ποσοστό των κομματικών του ψήφων κατά 12 μονάδες, αλλά επέστρεψε το δεύτερο χαμηλότερο ποσοστό ψήφων από οποιοδήποτε κόμμα που κέρδισε τις περισσότερες έδρες υπό το MMP, το χαμηλότερο ήταν το 1996. Επιπλέον, το συνδυασμένο ποσοστό ψήφων των Εργατικών και του Εθνικού Κόμματος ήταν το τρίτο χαμηλότερο που είχε ποτέ υπό το MMP, και το χαμηλότερο από το 2002. Το Κόμμα Πρασίνων και τα κόμματα ACT και Te Pāti Maori αύξησαν όλα το ποσοστό των ψήφων τους, ενώ το Πρώτα η Νέα Ζηλανδία κέρδισε αρκετές ψήφους για να επιστρέψει στο κοινοβούλιο αφού είχε εκδιωχθεί στις εκλογές του 2020.

Οι εκλογές είχαν μια αισθητά ταραχώδη εκστρατεία, που χαρακτηρίστηκε από αυξημένη πολιτική πόλωση και έντονες διαφωνίες για τα δικαιώματα των ιθαγενών και τη θεωρία της συγκυβέρνησης. Το Εθνικό Κόμμα κέρδισε σε πολλές εκλογικές περιφέρειες του Όκλαντ που κάποτε θεωρούνταν ασφαλείς έδρες των Εργατικών, όπως το Μάουντ Ρόσκιλ και το Νιου Λιν, ενώ πλησίασε επίσης στο να κερδίσει την πρώην έδρα της Τζασίντα Άρντερν στο Μάουντ Άλμπερτ αφού η αριστερή ψήφος μοιράστηκε μεταξύ των Εργατικών και των Πρασίνων.[2] Οι Πράσινοι κέρδισαν τρεις εκλογικές περιφέρειες, παίρνοντας το Ρονγκοτάι και το Γουέλινγκτον Σέντραλ από τους Εργατικούς, ενώ το ACT κέρδισε δύο εκλογικές περιφέρειες, παίρνοντας το Ταμάκι από το Εθνικό Κόμμα. Το Te Pāti Māori διεκδίκησε πέντε έδρες Μαορί από τους Εργατικούς, γεγονός που οδήγησε την 21χρονη Χάνα Ραουίτι Μαΐπι-Κλαρκ να γίνει νεότερη βουλευτής που εκλέχθηκε σε 170 χρόνια και στη διαδικασία εκτόπισε την εν ενεργεία υπουργό Εξωτερικών Νανάια Μαχούτα.[5]

Ο πρωθυπουργός Χίπκινς παραδέχτηκε την ήττα το βράδυ των εκλογών, ανοίγοντας το δρόμο για μια κυβέρνηση υπό την ηγεσία του Εθνικού Κόμματος υπό τον Κρίστοφερ Λάξον. Για να σχηματίσει κυβέρνηση, το Εθνικό Κόμμα χρειάστηκε υποστήριξη από το κόμμα ACT και το Πρώτα η Νέα Ζηλανδία. Στις 24 Νοεμβρίου 2023 ο Λάξον ανακοίνωσε το σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού με το ACT και το Πρώτα η Νέα Ζηλανδία.[6] Στις 27 Νοεμβρίου 2023 ο Λάξον ορκίστηκε πρωθυπουργός από την Γενική Κυβερνήτρια Λαίδη Σίντι Κίρο, σηματοδοτώντας έτσι το τέλος έξι ετών υπό την Έκτη Εργατική Κυβέρνηση και την αρχή της Έκτης Εθνικής Κυβέρνησης.[7]

Αποτελέσματα νεοζηλανδικών γενικών εκλογών του 2023[8] · [9] · [10] · [11]
Image
Κόμμα Περιφέρειες Λίστες Σύνολο
εδρών
+/-
Ψήφοι % Έδρες +/- Ψήφοι % +/- Έδρες
Εθνικό Κόμμα 1.192.251 43,47 43  +20 1.085.851 38,08  +12,5 5 48  +15
Εργατικό Κόμμα 856.963 31,21 17  −29 767.540 26,92  −23,09 17 34  −31
Πράσινο Κόμμα 226.575 8,26 3  +2 330.907 11,61  +3,75 12 15  +5
ACT Νέα Ζηλανδία 149.507 5,45 2  +1 246.473 8,64  +1,05 9 11  +1
Πρώτα η Νέα Ζηλανδία 76.676 2,80 0  0 173.553 6,09  +3,49 8 8  +8
Κόμμα Μαορί 106.584 3,89 6  +5 87.844 3,08  +1,91 0 6  +4
Κόμμα των Ευκαιριών 27.975 1,02 0  0 63.344 2,22  +0,71 0 0  0
Πιστό Κόμμα Νέα Ζηλανδία 32.240 1,18 0  0 34.478 1,20 Νέο 0 0  0
NewZeal 3.585 0,13 0  0 16.126 0,56 Νέο 0 0  0
Κόμμα της Κάνναβης 12.566 0,46 0  0 13.025 0,45  −0,01 0 0  0
Λοιπά κόμματα 24.112 0,89 0 32.070 1,08 0 0  0
Ανεξάρτητοι 34.277 1,25 0  0 0  0
Έδρα Port Waikato (κερδήθηκε από το Εθνικό Κόμμα) 1 1
Έγκυρα ψηφοδέλτια 2.742.677 96,50 2.851.211 99,43
Άκυρα και λευκά ψηφοδέλτια 99.396 3,50 16.267 0,57
Σύνολο 2.842.073 100 72  0 2.867.478 100 51 123  +3
Αποχή 846.219 22,94 820.814 22,26
Εγγεγραμμένοι / συμμετοχή 3.688.292 77,06 3.688.292 77,74
  1. «ACT Party Port Waikato candidate Neil Christensen dies». RNZ (στα Αγγλικά). 9 Οκτωβρίου 2023. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 12 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2023.
  2. 1 2 «Jacinda Ardern, Helen Clark's former seat nearly goes to National». 1 News (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 17 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2023.
  3. Cheng, Derek (9 Οκτωβρίου 2023). «Election 2023: Act candidate Neil Christensen dies, by-election to be held for Port Waikato». The New Zealand Herald. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 9 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2023.
  4. Sommerville, Troels (15 Οκτωβρίου 2023). «'Devastating defeat': How the world reacted to the New Zealand election result». Stuff. Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2023.
  5. «Nanaia Mahuta unseated by 21-year-old newcomer Hana Maipi-Clarke». 1 News (στα Αγγλικά). Αρχειοθετήθηκε από το πρωτότυπο στις 16 Οκτωβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2023.
  6. «Coalition deal: Peters to be deputy prime minister first, followed by Seymour». 1 News (στα Αγγλικά). Ανακτήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 2023.
  7. «Christopher Luxon sworn in as New Zealand's new prime minister». TVNZ. 1News. 27 Νοεμβρίου 2023. Ανακτήθηκε στις 27 Νοεμβρίου 2023.
  8. «Summary of Overall Results»..
  9. «Participation au scrutin majoritaire»..
  10. «Participation au scrutin de liste»..
  11. «Résultats dans l;a circonscription de port Waikatoo»..