Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ιερά Μητρόπολις Τυρολόης και Σερεντίου

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια
Ιερά Μητρόπολις Τυρολόης και Σερεντίου
Γενικές πληροφορίες
XώραΤουρκία
ΈδραΤυρολόη (Τσόρλου)
ΥπαγωγήΟικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως
Διοίκηση
Μητροπολίτηςσε χηρεία

Η Ιερά Μητρόπολις Τυρολόης και Σερεντίου ήταν μια επαρχία (Μητρόπολη) του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Ανατολική Θράκη. Η επισκοπή υπήρχε έως το 1922 με έδρα της την Τυρολόη (σημερινό Τσόρλου).

Ο τίτλος του Μητροπολίτη Τυρολόης και Σερεντίου, υπερτίμου και εξάρχου Θράκης αποδίδεται πλέον σε τιτουλάριους επισκόπους του Πατριαρχείου και είναι κενός από τις 7 Αυγούστου 2019, οπότε απεβίωσε ο τελευταίος Μητροπολίτης Παντελεήμων (Ροδόπουλος).

Ιστορικά στοιχεία

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Η Τυρολόη (παλαιότερα Τζουρουλός[1], σήμερα Τσόρλου) βρίσκεται 105 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Κωνσταντινούπολης και τον 8ο αιώνα έγινε επισκοπή της Μητροπόλεως Ηρακλείας. Το Σερέντιο (Σεργέντζιον, Σεργέντζη ή Στράντζα[2], σημερινό Μπινκιλίτς), 45 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Τυρολόης, έγινε επίσης αυτόνομη επισκοπή της Μητροπόλεως Ηρακλείας τον 10 αιώνα[3].

Πριν το 1328, η επισκοπή Τυρολόης προήχθη σε αρχιεπισκοπή και πριν το 1347 προβιβάστηκε σε Μητρόπολη. Η περιοχή κατελήφθη από τους Οθωμανούς το 1359 και κατόπιν αυτού, η Μητρόπολη Τυρολόης συγχωνεύτηκε με αυτή του Σερεντίου και υποβιβάστηκε ξανά ως ενιαία επισκοπή της Μητροπόλεως Ηρακλείας[3].

Image
Ο τάφος του τελευταίου Μητροπολίτη Παντελεήμονα στη Μονή Βλατάδων.

Στις 9 Δεκεμβρίου 1840 δημιουργήθηκε ξανά ως ανεξάρτητη Μητρόπολη, αλλά το 1848 καταργήθηκε και η περιοχή υπήχθη στη Μητρόπολη Ηρακλείας. Στις 8 Φεβρουαρίου 1907 δημιουργήθηκε εκ νέου[3]. Στις 28 Ιουλίου 1920 η Ελλάδα προσάρτησε την Ανατολική Θράκη, αλλά τον Οκτώβριο του 1922 ο Ορθόδοξος πληθυσμός αποχώρησε από την περιοχή, η οποία παραδόθηκε επισήμως στην Τουρκία στις 12 Νοεμβρίου 1922. Έκτοτε δεν έμεινε καθόλου Ορθόδοξος πληθυσμός στα εδάφη της Μητρόπολης.

Η Μητρόπολη Τυρολόης και Σερεντίου συνόρευε βόρεια με τη Μαύρη Θάλασσα και τη Μητρόπολη Βιζύης, στα ανατολικά με τις Μητροπόλεις Δέρκων και Σηλυβρίας και στα νότια και δυτικά με τη Μητρόπολη Ηρακλείας[3]. Στις αρχές του 20ου αιώνα περιλάμβανε τους οικισμούς Τυρολόη (Çorlu), Τσεγκερλή (Yenice), Πασαλή (Türkgücü), Καράσιντ ή Καρασινίτ (Kırkgöz), Εσέτσε (Önerler), Οξούζτσε, Τσικούρ Τσενγκέλ, Αβλάμπεη, Μασατλή (Deregündüzlü), Δαγ Γενή Κιοΐ, Σεϊμέν (Seymen), Μουσελήμ (Müsellim), Κερκεπεκλή (Kırkkepenekli), Κερμένι, Άρμασα, Τσαουσλή, Κιοστεμίρ, Πεδζελέρ (Beyciler), Ομούρδζαι, Καρατζά Κιοΐ (Karacaköy), Ασκός ή Πόδημα (Yalıköy), Βελιγραδάκι (Belgrat), Στράντζα (Binkılıç).

Επισκοπικός κατάλογος

[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
ΌνομαΈτηΣημειώσεις
Επίσκοποι Τζουρουλού
Σισίνιος~ 787
Βασίλειοςπριν το 869 – μετά το 879
Νικηφόροςβ΄ μισό 11ου αιώνα
Επίσκοποι Σερ(γ)εντίου
Ιωάννης~ 879
Επίσκοποι Τυρολόης και Σερεντίου (υπό την Μητρόπολη Ηρακλείας)
Θεωνάςπριν το 1565 – μετά το 1580[4]
Άνθιμος; – 1 Ιουνίου 1616[4]κατόπιν Βιζύης
Χαρίτων~ 1630[4]
Νεκτάριος1708 – 1714[4]
Νεόφυτος Α΄1714 – 1716[4]
Κυπριανός1725 – 1736[5]
Πορφύριος1751 – 1781[4]
Νεόφυτος Β΄1781 – 1808[4]
Σεραφείμ~ 1808 – 1821; †
Διονύσιος (Μπαριάμογλους ή Βαριάμογλους)1821 – Ιούλιος 1830κατόπιν Ηρακλείας
Γρηγόριος (Πούμπουρας ή Μπούμπουρας)Αύγουστος 1830 – Ιανουάριος 1835κατόπιν Καλλιουπόλεως
Νικόδημος (Άκρης)Ιανουάριος 1835 – Δεκέμβριος 1840
Μητροπολίτες Τυρολόης και Σερεντίου
Μελέτιος (Σταραβέρος)Δεκέμβριος 1840 – Ιούνιος 1848κατόπιν Πωγωνιανής
Το 1848 η Μητρόπολη καταργήθηκε και ως το 1907 η περιοχή περιήλθε στη Μητρόπολη Ηρακλείας
Νικηφόρος (Λεβαντερίδης)8 Φεβρουαρίου 1907 – 15 Φεβρουαρίου 1911από Λιτίτσης, κατόπιν Μεσημβρίας
Χρυσόστομος (Παπαχρήστου)15 Φεβρουαρίου 1911 – 7 Οκτωβρίου 1958 †από Φωτικής
Παντελεήμων (Ροδόπουλος)15 Νοεμβρίου 1977 – 7 Αυγούστου 2019 †από Τυάνων
  1. Külzer 2008, σελ. 684.
  2. Külzer 2008, σελ. 644.
  3. 1 2 3 4 Kiminas 2009, σελ. 64.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 Kiminas 2009, σελ. 177.
  5. «Βιβλιογραφικές αναφορές στους μητροπολίτες Τυρολόης και Σερεντζίου». Ψηφιακό αποθετήριο της Ακαδημίας Αθηνών. Ακαδημία Αθηνών. Ανακτήθηκε στις 8 Ιουλίου 2025.
  • (Αγγλικά) Kiminas, Demetrius (2009). The Ecumenical Patriarchate: A History of Its Metropolitans with Annotated Hierarch Catalogs. Wildside Press LLC. ISBN 978-1434458766. 
  • Külzer, Andreas (2008). Tabula Imperii Byzantini Ostthrakien (Eurōpē). Wien.